Kuressaare je město w zapadnej Estiskej a jeničke na kupje Saaremaa.
Je zarjadniske sydło wobwoda Saaremaa.
Leži na južnym brjoze kupy při Baltiskim morju něhdźe 190 kilometrow juhozapadnje Tallinna.
Ma něhdźe 13 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1154 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1563 měšćanske prawa.
Leži při rěce Riw w historiskej Podolskej něhdźe 70 kilometrow juhozapadnje města Winnycje.
Ma něhdźe 16 tysac wobydlerjow.
Neringa je městačko w Klaipėdskim wobwodźe na zapadźe Litawskeje.
Centrum politiskeje gmejny wobsteji ze wsow na Kurskej kosy, zarjadniske sydło je Nida při wuchodnym brjoze kosy.
Ma něhdźe tři tysac wobydlerjow a je wuznamne stejišćo turizma w Litawskej.
Bože słužby na kosy běchu najebać toho hižo w litawskej rěči.
Protyka za lěto 1941 22. junija: Němska nadpadnje Sowjetski zwjazk w tak mjenowanej „operaciji Barbarosa".
Johannes Heesters, poprawom Johan Marius Nicolaas Heesters bě nižozemsko-awstriski dźiwadźelnik a spěwar.
Jeho žona bě Simone Rethel-Heesters.
Płaćeše w poslednich lětach jako najstarši aktiwny wuměłc na cyłym swěće.
Świnoujście je město na samym sewjerozapadźe Pólskeje, blisko wuliwa Wódry do Baltiskeho morja.
Łučna woka docpěwa wysokosć wot 50 cm a je nimale naha.
Stołpik je hranity, zrunany abo lězucy, zwjetša wobšěrny.
Łopjena su jednory pjerite a maja 8 hač 14 dźělnych łopješkow.
Łopješka docpěwaja dołhosć wot 3 cm, su šěroko eliptiske, na kromje na delnim boku kosmate.
Kćěja wot meje hač julija.
Króna docpěwa dołhosć wot 15 mm.
Keluch je asymetriski, při tym delnje zubiki su dlěše hač hornje.
Kćenja bu zwjetša wot insektow wopróšene.
Płody docpěwaja dołhosć wot 4 cm a šěrokosć wot 1 cm.
Rosće na łukach, w kerčinach a lěsach.
Łučna woka je rozšěrjena w nimale cyłej Europje a zapadnej a srjedźnej Aziji.
Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Hornjoserbsko-němski słownik.
Furmanow je město w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 35 tysac wobydlerjow.
Ličba a rozdźělenje ludnosće.
Nadeńdźe so při štyrjoch rěkach Korana, Kupa, Mrežnica a Dobra, něhdźe 55 kilometrow juhozapadnje Zagreba a 130 kilometrow wuchodnje Rijeki.
Nimo města wjedźe awtodróha A1 Zagreb–Rijeka.
Najwjetšej etniskej skupinje stej Chorwaća a Južni Serbja.
Dźewjate najwjetše město Chorwatskeje je jedne z najmłódšich.
Załoži so hakle w lěće 1579 wot štyrskeho arcywójwody Korle II. jako twjerdźizna w bahnojtej wokolinje a słužeše potom jako sydło guwernera nowozałoženeje prowincy Vojna Krajina.
Srjedź 17. lětstotka bu twjerdźizna modernizowana a płaći dźensa jako jedyn z derje zdźeržanych přikładow tak mjenowaneho „idealneho města" renesansy.
Jako wobchadny suk mjez Pannonskej runinu a Jadranskim morjom naby we 18. lětstotku dalši wuznam.
W Chorwatskej wójnje 1991–95 bu stare město zdźěla wobškodźene, je so pak mjeztym zaso restawrowało.
Karlovac je nadregionalnje znaty dla piwa Karlovačko, kotrež so tule wari.
Typusowy ród je Asparagus L..
Nolinoideae Burnett: Z něhdźe 16 rodami.
Leži w historiskej Besarabskej něhdźe 230 kilometrow juhozapadnje Odesy.
Ma něhdźe 15 tysac wobydlerjow.
Hač do dźensnišeho wučinja Bołharojo wjetšinu wobydlerstwa.
Město płaći jako inoficielna stolica Bołharow na Ukrainje.
Jeje zarjadniske sydło a jeničke wulkoměsto je Woronjež z nimale 1.020.000 wobydlerjemi.
Wuznamne mjeńše města su Borisoglebsk a Liski.
W lěće 2010 měješe Oblasć Woronjež 2.335.380 wobydlerjow.
Z nich běchu 91 % Rusojo.
Najwjetša mjeńšina je ukrainska.
Ličba a rozdźělenje ludnosće).
Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM.
Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule.
Academia, Praha Lajnert, Jan: Rostlinske mjena.
Rjadowane po přirodnym systemje.
Leži něhdźe 20 kilometrow juhozapadnje Kupiškisa a něhdźe 30 kilometrow wuchodnje Panevėžysa.
Sydlišćo je so w lěće 1837 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1958 měšćanske prawa.
Wulka židowska wosada je so přez holocaust dospołnje zničiła.
T. XI: Sochaczew – Szlubowska Wola.
Nahrawaše wosebje swójske kompozicije, ale tež nowe wersije bluesowych klasikarjow.
Wot 1966 do 1970 bě čłon skupiny Taste, potom wustupowaše jenož hišće pod swójskim mjenom a produkowaše tež wjetšinu swojich albumow sam.
Nimo elektriskeje gitary – zwjetša Fender Stratocaster z lěta 1961 – hraješe tež na akustiskej gitarje, hubnej harmonice, mandolinje a saksofonje.
Wón bu pochowany na kěrchowje we wsy Ballincollig pola Cork.
Suchoj Log je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Ma něhdźe 34 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1710 załožiło a ma wot lěta 1943 měšćanske prawa.
Wjazońca je 83 kilometrow dołha rěka w Sakskej.
Serbske mjeno rěki je wotwodźene wot štomoweho mjena wjaz.
Jurij Kral: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
Baltikum je pomjenowanje geografisko-historiskeje krajiny w sewjerowuchodnej Europje, při wuchodnym pobrjoze Baltiskeho morja a južnje Finskeho zaliwa.
K baltiskim krajam słušeja po powšitkownej definiciji Estiska, Letiska a Litawska.
W Baltikumje je něhdźe šěsć milionow ludźi na přestrjeni wot 175.000 km² žiwych.
Najwjetše město je letiske stolica Riga, kotraž leži při najwjetšej rěce regiona, Zapadneje Dwiny.
Druha najwažniša rěka je Njemen w južnej Litawskej.
Peipuski jězor při estisko-ruskej hranicy je najwjetša wodźizna Baltikuma.
Jako zapřijeće jewi so Baltikum k prěnjemu razej za čas prěnjeje swětoweje wójny jako pomjenowanje wot němskeho wójska wobsadźenych teritorijow w sewjerowuchodźe.
Italska je republika při Srjedźozemskim morju w južnej Europje.
Stolica a najwjetše město je Rom.
Mjezuje z Francoskej na sewjerozapadźe, ze Šwicarskej na sewjerje, z Awstriskej a Słowjenskej na sewjerowuchodźe a ze Srjedźnym morjom na zapadźe, juhu a wuchodźe.
Přirodnu hranicu na sewjerje tworja Alpy.
Křesćan Bohuwěr Pful: Łužiski serbski słownik.
Awgust Lapštich bě serbski ratar, wjesnjanosta, braška a ludowy basnik.
Narodźi so jako syn žiwnosćerja w serbskej holanskej wjesce Bukojnje pola Wulkich Zdźarow a wopytowaše Zdźarowsku ludowu šulu.
Po prěnjej swětowej wójnje bě wjesnjanosta swojeje ródneje wsy, doniž so gmejny dla wotbagrowanja w lěće 1931 njerozpušći.
1926 kupi sej žiwnosć w bliskej Stróži a přesydli so tam.
Lapštich angažowaše so w towarstwowym hibanju Zdźarowskeje wokoliny a słušeše w lěće 1912 k załožerjam tamnišeho serbskeho towarstwa.
Dopisowaše mjeńše přinoški do Serbskich Nowin a wozjewješe wjele składnostnych kwasnych pěsnjow.
Za čas nacionalsocializma bě dowěrnik Domowiny a po 1945 so wot sowjetskeje komandantury jako prěni powójnski wjesnjanosta Stróže zasadźi.
Lapštich bu 1962 na Rakečanskim kěrchowje pochowany.
Serbska wjes Bukojna zašła.
Žiwjenski wobraz serbskeho holana.
W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn: Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, str.
Leži při rěce Kazennyj Torec něhdźe 110 kilometrow sewjernje Donjecka.
Ma něhdźe 114 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1676 załožiło a ma wot lěta 1794 měšćanske prawa.
Při tym njejsu dobytki banki hłowny zaměr.
W Němskej su nalutowarnje z wjetšeho dźěla zjawno-prawniske kreditne instituty.
The Rolling Stones su jendźelska rockowa hudźbna skupina z Londona, kotraž bu w lěće 1962 załožena.
Puće wjedu přez horinske rjećazy Bohotskeje, Rudnych horin a Łužiskich horin.
Łužiska wotbóčka Čěskeje šćežki wjedźeše wot Budyšina po boku Sprjewineho doła do Šluknova a dale do Čěskeje Lipy.
Protyka za lěto 1867 02. oktobra: Na starym Budestečanskim kěrchowje poswjeći so pomnik Jana Michała Budarja.
Z dobrowólnych darow financowany wopomnjenski kamjeń płaći jako scyła prěni serbski pomnik za zasłužbneho Serba.
Wjetšinu stwori Nacionalnoliberalna strona zhromadnje ze Swobodnokonserwatiwnymi.
01. měrca: Nebraska sta so z 37. zwjazkowym statom Zjednoćenych statow.
19. junija: Z wotprawjenjom kejžora Maksimiliana I. - bratra rakusko-wuherskeho kejžora Franca Józefa I. - skónči so druhe mexiske kejžorstwo.
01. julija: Wustawa Sewjeroněmskeho zwjazka nabudźe płaćiwosć.
01. julija: Kanadiska konfederacija bu njewotwisna wot Wulkeje Britaniskeje.
15. awgusta: Podpisanje Rakusko-wuherskeho wurunanja, załoženje Rakusko-Wuherskeje.
Gerat Wornar je serbski katolski farar, awtor a redaktor.
Po zakónčenju Serbskeje wyšeje šule w Budyšinje studowaše teologiju a bu 1968 w Drježdźanach na měšnika wuswjećeny.
Primicu swjećeše w Chróšćanskej cyrkwi swj.
Słužeše najprjedy šěsć lět jako kapłan w Ralbicach, potom dwě lěće w Chrósćicach a dalšej dwě w Kulowje.
Wot lěta 1978 je z fararjom w Baćońskej wosadźe Jězusoweje wutroby.
W lěće 2014 spožči so jemu Myto Zejlerja sakskeho ministerstwa za kulturu a wědomosć.
LND, Budyšin 2005 [z Rafaelom Ledźborom] W katolskich Serbach.
LND, Budyšin 2012 [z Maćijom Bulankom] Manfred Laduš: Našu maćeršćinu bytostnje sobu spěchował.
Słowo Windows je zapřijeće za dźěłowe systemy firmy Microsoft.
Awtorom teksta hymny je Anatolij Kibeč, hudźbu hymny komponowaše G. Maksimow.
Hymna bu akceptowana 14. junija 2001.
Bobow je delnjołužiska wjes w braniborskim wokrjesu wokrjesu Sprjewja-Nysa, kotraž słuša wot lěta 1993 do gmejny Gołkojce.
Leži při južnej kromje Błótow něhdźe pjeć kilometrow wuchodnje Wětošowa a ma něhdźe 260 wobydlerjow.
Wjeska so k prěnjemu razej w lěće 1458 naspomni.
Po statistice Arnošta Muki měješe wjes w lěće 1884 cyłkownje 354 wobydlerjow, z nich 346 Serbow a 8 Němcow.
Akademie-Verlag, Berlin 1954, str.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1995, str.
Swójba wobsahuje něhdźe 730 rodow a nimale 20.000 družinow.
Rohowcowe rostliny: Wobsahuje něhdźe 140 rodow a wjace hač 1000 wodrjewjacych družinow.
Tribus Detarieae: Z něhdźe 22 rodami a něhdźe 750 družinami.
Bartl., Viciaceae Bercht. & J.Presl..
Bahorowy dźećel Běły komonc Chosćowc Zapisk při GRIN.
Njeftekumsk je město w juhu Ruskeje federacije.
Leži w europskim dźělu Ruskeje w Stawropolskim regionje a ma něhdźe 25 tysac wobydlerjow.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1958 załožiło a ma wot lěta 1968 měšćanske prawa.
Jürgen Gansel je němski prawicarski politikar Nacionalnodemokratiskeje strony Němskeje, kiž bě wot 2004 do 2014 přez krajnu lisćinu zapósłanc sakskeho krajneho sejma.
Wón je bjezkonfesionelny, nježenjeny a bydli w Ryzawje.
Leži zwjetša we Wuchodoeuropskej runinje při Sewjernej Dwinje a pobrjohach Běłeho morja a wobjimuje tež kupy Noweje Zemlje a Franca Józefoweho kraja w Sewjernym polarnym oceanje kaž tež Awtonomny wokrjes Nencow.
Jeje zarjadniske sydło a najwjetše město je Archangelsk.
Druhe wulke města su Sewjerodwinsk a Nowodwinsk.
W lěće 2010 měješe Oblasć Archangelsk 1.227.626 wobydlerjow.
Z nich běchu 94,2 % Rusojo.
Nadregionalnje znaty su klóštry na kupje Solowecki w Běłym morju, kiž słušeja k swětowemu kulturnemu herbstwu.
Pustoška je městačko w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe štyri tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1901 załožiło ma wot lěta 1925 měšćanske prawa.
Marika Tändler-Walenta je němska sociologowka a politikarka Lěwicy, kotraž je wot lěta 2019 přez krajnu lisćinu swojeje strony wolena zapósłanča sakskeho krajneho sejma.
Wona studowaše w Lipsku sociologiju a dźěłaše w Brüsselu jako nowinska rěčnica za Lothara Biskyja a Gregorja Gysija.
Při wólbach dnja 1. septembra 2019 bu do krajneho sejma wolena.
Marika Tändler-Walenta bydli w Roswinje a ma jednu dźowku.
Škitlik je ród ze swójby kropačkowych rostlinow.
Korla Awgust Mosak-Kłosopólski narodźi so jako syn serbskeju staršeju Jana Bohumiła Mosaka a jeho mandźelskeje Madleny rodźeneje Křižankec w Njeznarowach, hdźež běše jeho nan herbski wjesny sudnik, kubler a korčmar.
Spočatnje wopyta wón hromadźe z Janom Bohuwěrom Mučinkom šulu w Dažinje a wot 1832 gymnazij w Budyšinje.
Tam załoži na iniciatiwu Jana Arnošta Smolerja 25. februara 1839 hromadźe z Hendrichom Imišom a Michałom Domašku towarstwo Societas Slavica Budissinensis.
Wot lěta 1839 studowaše Korla Awgust Mosak-Kłosopólski prawnistwo w Lipsku, hdźež dźeržeše so hłownje k Janej Pětrej Jordanej.
W Lipsku załoži wokoło lěta 1841 Słowjanske towarstwo, kotrež běše – porno w přiběracej měrje konserwatiwnej Lipšćanskej Sorabiji – politisce doprědkarska organizacija.
W lěće 1842 podpěraše Jordana z nastawkami za Jutničku.
Do němčiny přełoži 1844 Šafárikowu dwuzwjazkowu knihu „Slawische Altertümer", tehdy standardnu twórbu słowjanskeje wědomosće.
Wot 1845 wobdźěli so Mosak-Kłosopólski aktiwnje při mobilizowanju serbskeho narodneho hibanja.
W zwisku z poraženej rewoluciju bu wón dla wobdźělenja w demokratiskim ludowym hibanju přesćěhany, ale 1850 wobhnadźeny.
Hladajo na narodne połoženje Serbow, Mosak-Kłosopólski po rewoluciji rezignowany woćichny.
W lěće 1842 wotpołoži Mosak-Kłosopólski swoje juristiske a 1844 tež swoje rěčniske pruwowanje.
Wot lěta 1844 do 1856 přewza wón patrimonialne sudnistwo knježeho dwora w Šumbachu a běše wot 31. januara 1848 rěčnik při Lubijskim sudnistwje.
Wón zakitowaše mjez druhim Maćicu Serbsku w skóržbje nastupajo Serbski dom a druhich wosobinow.
Kupiwši sebi ryćerkubło w Serbskich Pawlecach so dźěd Mosaka-Kłosopólskeho, prosty serbski bur, do zemjanstwa pozběhny.
Po tym zo so nan Korle Awgusta Mosaka-Kłosopólskeho titula wzda, wón jón wot lěta 1866 zaso aktiwnje wužiwaše a kupi sebi knježi dwór w Małej Swóńcy.
Mosak-Kłosopólski bu 1867 jako zapósłanc do sejma Sewjeroněmskeho zwjazka a 1871 do Němskeho sejma za narodno-liberalnu stronu we wólbnym wokrjesu Sakska 2 woleny.
Mosak-Kłosopólski měješe šěroke rěčne znajomosće a wopyta nimale wšě kraje a wjetše města Europy kaž tež Palestinu a Jeruzalem.
Po swojej smjerći pochowa so wón na pohrjebnišću w Lubiju.
Wot lěta 1844 běše Korla Awgust Mosak-Kłosopólski sobustaw Hornjołužiskeje towaršnosće wědomosćow w Zhorjelcu, wot 1892 jeje čestny sobustaw wot 1847 čłon Maćicy Serbskeje a wot 1889 jeje čestny sobustaw.
W: Časopis Maćicy Serbskeje.
Jan Šołta: Mosak-Kłosopólski, Korla Awgust.
Hlej Renčowy nekrolog w Časopisu Maćicy Serbskeje, str.
Verlag Carl Heymann, Berlin 1904, str.
Wón wobsteji ze zakładneho pismika N a smužki a reprezentuje palatalizowany konsonant.
Pismik wužiwa so nimo serbskeju rěčow tež w pólšćinje, kašubšćinje a w běłoruskej Łacince.
Čěšćina a słowakšćina matej město toho pismik Ň.
Unicode wobsahuje Ń w bloku Latin Extended-A jako U+0143 a U+0144.
Jednolist je ród ze swójby orchidejowych rostlinow.
Wón je dotal jenički zapósłanc němskeho parlamenta, wot kotrehož je znaty, zo dźěłaše jako oficialny sobudźěłaćer ministerstwa za statnu njestrašnosć NDR.
Dmitrij Sergejewič Mjerežkowskij bě wuznamny ruski basnik a spisowaćel.
Delany su hornjołužiska wjeska w Budyskim wokrjesu a słušeja z lěta 1974 ke gmejnje Kubšicy.
Wjeska leži 313 m nad mórskej hładźinu pod Hromadnikom a ma 45 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Delin bě w lěće 1416.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 105 wobydlerjow, mjez nimi 101 Serbow.
Ewangelscy wobydlerjo přisłušeja wot lěta 1728 Bukečanskej wosadźe, do toho Budestečanskej.
Kósk je serbske swójbne mjeno, pochadźace wot ptačeho mjena kós.
Delnjoserbska warianta je Kósyk.
Znaty nošer mjena běše serbski wučer, awtor a kulturny prócowar Jan Kósk.
Helmut Jenč: Domjace ptački a swójbne mjena.
W Serbskich Nowinach dnja 23. septembra 2015, str.
Leži při rěce Sob w historiskej Podolskej něhdźe 45 kilometrow wuchodnje města Winnycje.
Ma něhdźe wosom tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1545 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 2001 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Čerikawskeho rajona.
Leži při rěce Sož něhdźe 80 kilometrow juhowuchodnje Mahiljowa.
Ma něhdźe wósom tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1578 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1641 měšćanske prawa.
W internetowym słowniku: Klee Kral, Jurij: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
Maćica serbska, Budyšin Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče.
Město same ma někak 2,7 milionow wobydlerjow, ale cyły metropolowy region nimale dźesać milionow.
Sewjerna Dwina je 744 kilometrow dołha rěka w sewjernym dźělu Ruskeje.
Přimjeno „Sewjernaja" dósta, zo njeby so ze Zapadnej Dwinu w Baltikumje zaměnjała.
W delnim běhu je najwjetša pławna rěka w sewjerozapadnej Ruskej z městnami hač do sydom kilometrow šěroka a 15 metrow hłuboka.
Přerězny wotběh wody w bliskosći wuliwa přińdźe na 3490 m³/s, štož je wjace hač w Rynje.
Přitočnišćo Sewjerneje Dwiny je z 357.000 km² runje tak wulke kaž Němska.
Rěka je w połnej dołhosći pławna a přez kanale z Wolgu a přez Onjegaski a Ladogaski jězor tež z Baltiskim morjom zwjazana.
W internetowym słowniku: Sommerwurz Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Cuza pyskawa je dwulětna rostlina abo trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 25 hač 70 cm.
Kćěje wot meje hač oktobra.
Krónowe łopješka su hłuboko wutrobojće zarězane a docpěwaja dołhosć wot 7 hač 10 mm a su dwójce tak dołhe kaž keluškowe łopješka.
Rostlina pochadźa z horinow južneje Europy a je při nas we wysokosć wot hač do 1800 m zdomjacnjena.
Troick je město w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 76 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1743 załožiło a ma wot lěta 1784 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Mjorskeho rajona.
Leži při jězorje Mjorskaje něhdźe 170 kilometrow sewjerozapadnje Wicebska.
Sydlišćo je so w lěće 1514 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1972 měšćanske prawa.
W lěće 2016 bě 725.233 znatych asteroidow w słóncowym systemje, při čimž leži poprawna ličba prawdźepodobnje pola někotrych milionow.
Jenož někotre z nich maja přeměr wjetši hač 100 kilometrow.
Leži něhdźe 50 kilometrow zapadnje Odesy při wuchodnym brjoze rěki Turunčuk, promjenja Dnjestra.
Ma něhdźe dwanaće tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w 17. lětstotku wot Kozakow pod mjenom Golowkiwka załožiło a ma wot lěta 1975 měšćanske prawa.
Trolleybus Wojerecy bě wobchadny zawod z trolleybusami w sakskim měsće Wojerecy.
Připrawy eksistowachu w lětach 1989 - 1994.
Wojerowski zawod bě hač dotal posledni nowy zawod w Němskej.
Nimo městow Greiza, Kralowca a Ludwigsburga su Wojerecy jedne z mało městow, kotrež wobsedźachu trolleybusowy system bjez toho, zo bychu do toho tramwajku měli.
Spočatnje słušeše Wojerowski trolleybus ludowemu wozydłownistwu Čorna Pumpa, dźěl wobchadneho kombinata Choćebuz.
Po přewróće přewza wozydłownistwo Carna Plumpa t.z.w.r. trolleybus we Wojerecach.
Jenož we Wojerecach wobchadźachu trolleybusy, w Suhlu buchu twarske dźěła krótko do dotwara přetorhnjene, w druhich městach eksistowachu jenož planowanja.
6. oktobra 1989 bu Wojerowska syć trolleybusow swjatočnje wotewrjena, wot 8. oktobra wobchadźachu busy po planje.
Z trolleybusami posłužowachu najprjedy dźěl tehdyšeje linije A.
Tuta linija zwjazowaše wobchadny depot z dwórnišćom, při tym wobchadźachu jenož mjez depotom a zastanišćom.
Tam bě přestup do dieselowych busow trěbny, kotrež posłužowachu zbytk linije.
Wot lěta 1990 wobchadźachu tež na liniji D trolleybusy mjez wobchadnym depotom a industrijnym wobwodom.
W nalěće lěta 1991 so wobzamkny zo so tež čary w nowym měsće njeelektrifikować.
Wobě čarje so pak nihdy za planowany wobchad njewužiwachu.
Z tym je syć we Wojerecach najwjetšu wulkosć docpěła: 10,83 km.
26. apryla 1994 wobzamkny město zbytne trolleybusowe linije zastajić.
Při něhdyšim zastanišću dopomni pomnik z napismom hišće na trolleybus we Wojerecach.
Čerwjeny kurymór je jednolětna rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 5 hač 30 cm.
Stołpiki su ležace abo postupowace, štyrihranite a nahe.
Łopjena su owalne hač lancetojte, přećiwostejne a docpěja dołhosć wot 0,5 hač 2,5 cm.
Kćěje wot junija hač oktobra.
Dołho stołpikate kćenja su zwjetša cyhelčerwjene, docpěja wulkosć wot 4 hač 8 mm a steja po jednym.
Keluškowe łopješka su cyłokromne.
Próškowe nitki su kosmate.
Kćenja so při słónčinje wot něhdźe 9. hodź. hač 15. hodź.
Kćěje tež z módrymi abo róžojtymi kćenjemi.
Rosće w njerodźowych wobrostach na rolach, wosebje z wobkopankami, w zahrodach, na winicach, na nadróžnych kromach a drjebiznowych městnach.
Ma radšo wutkate a bazowe pódy.
Rostlina w Europje rozšěrjena.
Keluch je mjez tym widźomny.
Kala je ród ze swójby aronowych rostlinow.
Desnogorsk je město w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 28 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1974 załožiło a ma wot lěta 1989 měšćanske prawa.
Leži při rěce Chomora w historiskej Podolskej něhdźe 100 kilometrow sewjerowuchodnje Chmelnyckeho.
Ma něhdźe 21 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1171 prěni raz naspomniło.
Wot lěta 1938 ma měšćanske prawa.
Mirek Topolánek je čěski politikar, bě hač do lěta 2010 předsyda ODS a mjez 2006 a 2009 premier Čěskeje republiki.
Wona so w Europje lěsnisce plahuje, ale su w sewjernej Americe domjace.
Wšědna douglasija je štom, kotryž docpěje wysokosć wot 40 hač 90 m.
Skora je tołsta a hruba.
Při starych štomach je načerwjeń bruna a móže tołstosć wot wjace hač 10 cm docpěć, mjeztym zo při młodych štomach je ćeńka a slěbrošěra.
Zymske pupki su wrjećenkojte a maja wótry kónčk.
Nakónčne pupki docpěja dołhosć wot hač do 10 mm a su šwižniše hač bóčne pupki.
Jich delni bok njese dwě běłej pasmje.
Wone wostanu pjeć hač dźesać lět na štomje.
Młode wurostki zwjetša su nahe a wariěruja po barbje.
Kćěje wot apryla hač meje.
Při tym douglasija zwjetša hakle w starobje wot 12 hač 15 lět prěni raz kćěje, hačrunjež buchu kćenja hižo na dwulětnych rostlinach widźane.
Žónske kwětnistwo je zelenojte a šešerjate, mjeztym zo muske kćenja su nažołć brune.
Wone w prěnim lěće zrawja.
Prózdne hable jako cyłk wot štoma wotpadnu.
Forma wotwisuje wot warjetety družiny.
Ličba symjenjow jara wariěruje.
Rosće často jako lěsniski a pyšny lěs.
Pochadźa z pacifiskeje sewjerneje Ameriki.
Při tym přirodny rozšěrjenski teritorij ma nimale formu na hłownje stejaceho pismika V z njejenakimaj bokomaj a so wot 19° hač do 55° sewjerneje šěriny wupřestrěje.
Jendźelski slědźer David Douglas je w lěće 1827 prěnje symjenja k Jendźelskej přinjesł.
Drjewo douglasije je relatiwnje ćežke a twjerde.
Jeho barba wariěruje mjez čerwjenojtej a žołtej.
Běłojty rozraz je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 5 hač 25 cm.
Łopjena su přećiwostejne, krótko stołpikate abo sedźace a jejkojte-kulowate, cyłokromne abo karbowane.
Kćěje wot meje hač septembra.
Rosće na łukach, pastwach, wobkopankowych rolach, w zahrodach, na parkowych trawnikach a pućach.
Preferuje włóžnych pódy.
Rostlina je w Europje rozšěrjena.
Stołpiki su horjeka zwjetša rozhałuzowane a jara krótko kosmate.
Kćenja su móličke a nimaja žane krónowe łopješka abo krónowe łopješka su krótše hač keluškowe łopješka.
Wone steja na kóncu stołpikow a hałuzow.
Štyri jejkojte keluškowe łopješka docpěja dołhosć wot 0,5 hač 1 mm.
Jich stołpiki křiwje wotsteja.
Rosće na pućach, na železniskim terenje a na nadróžnych kromach.
Ma radšo suche, krute pěskowe, šćerkowe abo hlinjane pódy.
Bjelowo je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1726 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Udačnyj je městačko w aziskim dźělu Ruskeje federacije w Jakutskej.
Leži něhdźe 1100 kilometrow sewjerozapadnje Jakutska a ma něhdźe 11 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1967 załožiło a ma wot lěta 1987 měšćanske prawa.
Blisko města nadeńdźe so jedna z najwjetšich dejmantowych jamow Ruskeje.
Pětr Elias Šěrach bě serbski knihićišćer a nakładnik.
Wón narodźi so do swójby Malešanskeho ewangelskeho fararja Hadama Zachariasa Šěracha jako wo 18 lět młódši bratr Hadama Bohuchwała.
Wot 1772 hač do swojeje smjerće w lěće 1795 dźěłaše jako faktor a wobchodny načolnik w durinskim Rudolstadće.
Šěrach bě připóznaty fachowc a wustojny přemysłownik, tak zo mějachu rowjenkojo čas jeho skutkowanja za najwuznamnišu dobu knihićišća w Rudolstadće.
Wón dósta nadawki z cyłeje Němskeje a tež z wukraja, kaž Friedrich Schiller w lěće 1788 chwalobnje wuzběhny.
Pola njeho ćišćeše so w lěće 1773 tež nowe serbske wudaće Noweho zakonja Jana Rychtarja.
Měrko Šołta: Šěrach, Pětr Elias.
Rozhałuzuje relatiwnje daloko deleka.
Hałuzy šěroko postupuja.
Ćmowošěra skora je hładka a často njesu swětliše smužki.
Łopjena docpěwaja dołhosć wot 10 cm a su wjetše hač łopjena wšědneho hraba a husćišo žiłkate.
Wone su ćeńke, ale wótro zubate a na bazy słabje wutrobojte.
Kćenja steja w mickach.
Kurlowo je městačko w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe šěsć tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1811 załožiło a ma wot lěta 1998 měšćanske prawa.
Menzelinsk je město w Ruskej federaciji.
Leži w republice Tatarstan při južnym pobrjoze Nižnekamskeho spjateho jězora rěki Kama něhdźe 290 kilometrow wuchodnje Kazanja a ma wokoło 16 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1586 załožiło a ma wot lěta 1781 měšćanske prawa.
Leži při rěce Smotryč w historiskej Podolskej něhdźe 100 kilometrow južnje Chmelnyckeho a 20 kilometrow sewjerowuchodnje Chotyna w strategisce wurjadnym połoženju.
Město bě tohodla jako Kamieniec-Podolski přez lětstotki najjužniša namjezna twjerdźizna Pólskeho kralestwa.
Kamjanec je jedne z najstaršich městow dźensnišeje Ukrainy a naspomni so hižo w lěće 1106 prěni raz jako město.
Wot 1373 steješe pod pólskim knjejstwom a 1583 dósta Magdeburgske měšćanske prawa.
Mjez 1672 a 1699 bě skrótka z dźělom Osmaniskeho mócnarstwa a 1793 přińdźe při druhim dźělenju Pólskeje pod knjejstwo ruskeho carstwa.
W lěće 1919 bě Kamjanec-Podilskyj někotre měsacy dołho sydło prěnjeho knježerstwa njewotwisneje Ukrainy.
Kónc awgusta 1941 zamordowachu Němcy tu w dotal najwjetšej mordarskej akciji holocausta wjace hač 23.000 Židow.
Ma něhdźe sto tysac wobydlerjow.
Manfred Starosta je serbski rěčespytnik, słownikar a přełožowar.
Za jeho prócowanje wo delnjoserbsku rěč spožči so jemu w lěće 2001 Myto Ćišinskeho a w lěće 2020 braniborski Myto Miny Witkojc.
Starosta studowaše wot 1960 slawistiku při Lipšćanskej uniwersiće a po tym přidatny studij ludowědy a sociologije w Poznanju wot 1965 do 1966.
Wot 1968 hač do 1992 dźěłaše při Lipšćanskim Instituće za sorabistiku, hdźež wuwučowaše serbšćinu.
Po přewróće a wottwarje personala w Lipsku skutkowaše hač do lěta 2006 jako delnjoserbski rěčespytnik w Choćebuskej wotnožce Serbskeho instituta.
Tež jako wuměnkar dźěłaše dale w projekće Němsko-delnjoserbskeho słownika a zhromadnje z Fabianom Kaulfürstom jako předsyda Delnjoserbskeje rěčneje komisije.
Filip Rězak: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče.
Maćica Serbska, Budyšin 1927.
Max Švabinský běše čěski moler a grafikar.
Zhromadnje z Janom Preislerjom, Antonínom Slavíčekom a Milošom Jiránekom bě wón jedyn z załožerjow moderneho čěskeho wuměłstwa.
Švabinský a jeho žona Ela přebywaštaj spočatk 20. lětstotka často ze swójbu Vejrych w Kozlovje blisko města Česká Třebová w Pardubickim kraju.
Tam bu wón k mnohim krajinowym wobrazam inspirěrowany.
W tutym času molowaše wón někotre z jeho najsławnišich twórbow, kaž na přikład „Chudy kraj".
Wysokeje kwality grafiskeho tworjenja dla, bu 1910 na profesora na Prasku akademiju wuměłstwa powołany.
Mjez druhimi běše Měrćin Nowak-Njechorński, kotryž 1923 do 1927 při Praskej akademiji studowaše, tu jeho šuler.
Švabinský naćisnje mnoho čěskosłowakskich listowych znamkow, mjez kotrymiž běše tež trajna marka z portretom statneho prezidenta Masaryka.
1945 spožči so jemu čestny titl narodneho wuměłca a z tym prawo, swój atelier w Praskej akademiji na čas žiwjenja wužiwać.
Wón zemrě 10. februara 1962 w Praze.
Leži při rěce Bug w historiskej Galiciskej něhdźe 65 kilometrow sewjernje Lwowa a něhdźe pjeć kilometrow sewjernje Čerwonohrada.
Ma něhdźe jednaće tysac wobydlerjow.
Sydlišćo załoži so w lěće 1955 dla wuhlowych łožišćow we wokolinje a ma wot lěta 1968 měšćanske prawa.
Leži při rěce Sula něhdźe 140 kilometrow sewjerozapadnje Poltawy.
Ma něhdźe 46 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1107 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1591 měšćanske prawa.
Gregor Florian Gysi je němski prawiznik a politikar Lěwicy.
Wón bě w decembrje 1989 posledni předsyda SED a wot 2005 do 2015 předsyda lěwicarskeje frakcije w zwjazkowym sejmje.
Dalše serbske mjeno je solotwička.
Prawa rjaponka je jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 5 hač 15 cm.
Łopjenowa rozeta ma łopatkojte łopjena z dołhosć wot 2 hač 7 cm.
Łopjena su přećiwostejne.
Hornje łopjena su lancetojte.
Płód je wopłonjeny, kulojty, krótko přikónčeny a hładki.
Rosće na rolach, njewobdźěłanych polach, winicach, pućowych a nadróžnych kromach.
Preferuje čerstwe, pěskojte hač hlinjane pódy.
W južnej Němskej rostlina je wot młódšeho kamjentneje doby dopokazana.
Rostlina so jako solotejowa rostlina plahuje.
Čmjeły su ród insektow a słušeja k swójbje pčołkow.
Wone su zwjetša w měrnych klimowych pasmach sewjerneje połkule žiwe.
Čmjelacy lud wobsteji z połsta do 600 zwěrjatow – wjetšina z nich su dźěłaćerki – a jedneje kralowny.
K ludej słušeja tež někotre muske čmjeły, kiž rěkaja kaž pola pčołkow trut, a młode kralowny.
Lud přežiwja w Europje jenož jedne lěćo a je zwjetša hižo w septembrje dowotemrěty.
Jeničce młode kralowny přežiwjeja zymu a załožeja w nalěću nowy lud.
Mjeztym zo wulětaja pčołki hakle při temperaturach wot 10 stopnjow, su čmjelace kralowny zdźěla hižo w zažnym nalěću pola 2 stopnjow po puću a dźěłaćerki wot šěsć stopnjow.
Čmjeły steja w Němskej pod přirodoškitom.
Ród wobsahuje sćěhowace družiny.
Nimo toho bě mjez 1990 a 1994 Kulowski měšćanosta.
Wón bu 2009 jako direktny kandidat we wólbnym wokrjesu 57 z 38,8 % hłosow woleny.
K wólbam 2014 hižo njenastupi.
Šołtka je katolski, ženjeny a nan jedneje dźowki.
Pochwistnjewo je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1888 załožiło a ma wot lěta 1947 měšćanske prawa.
Kašubojo su mały zapadosłowjanski lud, kotryž je předewšěm we wokolinje pólskeho města Gdańsk žiwy.
Woni su w Pólskej jako etniska mjeńšina připóznaći.
Kašubojo maja swoju chorhoj a swoju rěč, kotraž je podobna pólšćinje a tež druhim zapadosłowjanskim rěčam.
Sewjerna Amerika je kontinent na sewjernej połkupje Zemje a zdobom sewjerny dźěl ameriskeho dwójneho kontinenta.
Mjezuje z Atlantiskim oceanom na wuchodźe, z Južnej Ameriku na juhu, z Ćichim oceanom na zapadźe.
Najwyša hora Sewjerneje Ameriki je Denali w Alasce.
Při sewjernym brjoze Sewjerneje Ameriki zwjazuje Sewjerozapadna pasaža jako najkrótši puć Atlantiski z Ćichim oceanom.
Łopjena su sedźace, owalne a sćeńka rězane, so podnurjeneje rostliny docpěwaja dołhosć wot něhdźe 1 cm a šěrokosć wot 2-5 mm a steja po třoch w mutličkach.
Kćenja płuwaja na wódnym powjerchu a su něhdźe 5 mm wulke.
Jich stołpik docpěwa dołhosć wot 10 hač 20 cm.
Rosće w hač 5 m hłubokich, stejacych abo pomału běžacych łužach, hrjebjach a měrnych jězorowych zaliwach.
Pomjenowanje mansardowa třěcha pochadźa wot francoskeho architekta Mansarta, kotryž wšak tutu twarsku formu njewunamaka.
Při tutej třěšnej konstrukciji stej třěšnej płoninje zhibnjenej, třěcha je potajkim w delnim dźělu wjele nahliša dyžli horjeka.
Pod třěchu nastanje tak přidatny bydlenski rum - za jednu abo wjacore mansardy.
Stolica a zdobom najwjetše město je Gdańsk.
W lěće 2019 měješe wojewódstwo 2.337.769 wobydlerjow.
Główny Urząd Statystyczny, wotwołany dnja 24. decembra 2019. Population.
Zahrodna swjatkownička docpěwa wysokosć wot 50 hač do 100 cm.
Spódnje łopjena za čas kćěwa faluja.
Jich wotrězki su jejkojće-lancetojte.
Kćěje wot meje hač do junija.
Pjeć hač wósom krónowych łopješkow je čerwjene, kulojte a docpěwa dołhosć wot 4 hač do 8 cm.
Keluškowe łopješka su šěroko-jejkojte hač lancetojte a zelene hač čerwjene.
Płódniki so dwójce hač trójce jewja.
Zrałe płodźiki njesu běły pjelsć a docpěwaja dołhosć wot 3 hač do 5 cm.
Rosće na kamjentnych, suchich wisach a w suchich kerčinach.
Rostlina je w južnych Alpach a južnej Europje rozšěrjena.
Rostlina je so jako pyšnu rostlinu wužiwa.
W internetowym słowniku: Pfingstrose Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Sydlišćo je so w lěće 1560 załožiło a ma wot lěta 1973 měšćanske prawa.
Meter je zakładna měrjenska jednotka dołhosće w mjezynarodnym systemje jednotkow a druhich metriskich systemach.
Jedyn meter je definowany jako čara, kotruž přeprěčuje swětło w času 1/299 792 458 sekundy.
Jednotkowe znamjo metra je mały m.
Za decimalne množiny a dźěle metra wužiwaja so mjezynarodne předstawy za měrjenske jednotki.
Wotwodźene su tež měrjenske jednotki přestrjenje a wolumena kaž kwadratny meter a kubikny meter.
Tuchwilna dokładniša definicija płaći wot lěta 1983.
Lešicy su sydlišćo w sakskej Hornjej Łužicy a wot lěta 1949 měšćanski dźěl Zhorjelca.
Leža na lěwym brjohu Łužiskeje Nysy blisko hranicy z Pólskej.
W běhu nacionalsocialistiskeje germanizacije serbskich wjesnych mjenow bu wjes w lěće 1936 přemjenowana na Weinhübel.
Tute pomjenowanje so na prjedawšu winicu blisko wjeski poćahuje, kotraž bu prěni raz w 14. lětstotku naspomnjeny.
Prjedawši Posottendorf leži na wuchodnym brjoze Nysy a słuša dźensa k Pólskej.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Leshewicz pochadźa z lěta 1305.
Hórski dźećel je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 15 hač do 40 cm.
Rostlina je zrunana abo wustupowaca a husto kosmata.
Krótkostołpikate kćenja su běłe a steja po 25-50 w kulowatych hač jejkojtych, 1,5-2 cm wulkich hłójčkach.
Wón rosće na suchich łukach, w kerčinach, na lěsnych kromach, na suchich zwisach, na pućowych skłoninach a we swětłych lěsach.
Prjedy družina bě dale rozšěrjena a časćiša.
Družina njewutraje hnój a maksimalnje jedyn posyk w lěće.
Hórski dźećel je w nimale cyłej Europje a zapadnej Aziji rozšěrjeny, při čimž na sewjer hač do južneje Skandinawiskeje a na juh hač do horinow wustupuje.
Kosmos Naturführer Kral, Jurij: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
Kinel je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1837 załožiło a ma wot lěta 1944 měšćanske prawa.
Dalšej serbskej ludowej mjenje stej zymnik a zymska kwětka.
Wšědna zymnička docpěwa wysokosć wot 5 hač 15 cm.
Kćěje wot februara hač měrca.
Žołte kćenja docpěwaja šěrokosć wot 2 hač 3 cm.
Płody docpěwaja dołhosć wot 15 mm.
Rosće we włóžnych lisćowych lěsach juhowuchodneje Europy, ale w srjedźnej Europje w zahrodach, parkach, winicach a kerčinach.
Pochadźa originalnje z južneje a juhowuchodneje Europy.
Jan Bjedrich Tešnaŕ bě delnjoserbski ewangelski farar, prócowar na polu serbskeje rěče a literatury a zakitowar serbstwa w Delnjej Łužicy.
Narodźi so jako syn hajnika a wopytowaše gymnazij w Choćebuzu.
Po studiju teologije w Berlinje skutkowaše najprjedy wot 1857 do 1862 jako diakon při klóšterskej cyrkwi w Choćebuzu a bě potom wot 1862 hač do swojeje smjerće w lěće 1898 z fararjom w hornjołužiskim Niedźe južnje Zhorjelca.
Hižo jako młodźenc zahori so Tešnaŕ za serbsku rěč a narodnosć a załoži w lěće 1849 mjez Choćebuskimi gymnaziastami serbske towarstwo „Łužyca".
Při Berlinskej uniwersiće wopytowaše tež slawistiske přednoški a zarjadowanja.
Jako scyła prěni zaběraše so tehdy tež z dotal cyle woteznatym rukopisom přełožerja Noweho zakonja do serbšćiny Mikławša Jakubicy.
Na literarnym polu wustupi prěni króć z rjadom patriotiskich rozpominanjow w Bramborskim Serbskim Casniku.
W zwisku z dźěłom na někotrych nabožinskich spisach zestaji Tešnaŕ nowe lěpše prawidła za delnjoserbski prawopis.
Tež jako bě lěpje płaćene zastojnstwo we wot domizny zdalenej němskej wosadźe Nieda přewzał, zo by móhł wotpłaćić přez studij nastaty dołh, njepřesta za serbstwo dźěłać a přećiwo germanizaciji wustupować.
Wot njeho rěčnje a prawopisnje znowa wobdźěłane wudaće biblije, 1860 Nowy zakoń a 1868 cyłkowny wudawk w Hali, sta so z docyła poslednim bibliskim wudaćom w delnjoserbšćinje.
W poslednimaj lětdźesatkomaj jeho žiwjenja namaka jeho zaměrne prócowanje za serbsku rěč a kulturu swoje krónowanje w skutkowanju jako předsyda delnjołužiskeje Maśicy Serbskeje, kotruž bě 1880 sobu załožił.
Hižo wot lěta 1852 bě z čłonom Maćicy Serbskeje.
Zemrě w kupjelach Oeynhausen, hdźež pytaše jako starc wustrowjenje.
Visu Latvijai běše nacionalistiska a konserwatiwna strona w Letiskej.
Bu w lěće 2000 jako młodźinska organizacija załožena a běše wot lěta 2006 oficialna strona.
Plusnikecy su wjes z 211 wobydlerjemi we wuchodźe hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słušeja ke gmejnje Malešecy a leža 150 m nad mórskej hładźinu sydom kilometrow sewjerowuchodnje Budyšina při Sprjewicy w hornjołužiskich hatach.
Hač do lěta 1936 běchu samostatna gmejna.
Susodne wjeski su Malešecy w sewjerowuchodźe, Budyšink w juhowuchodźe, Dobrošecy w juhozapadźe kaž tež Delnja Hórka a Brězynka zady hatow w zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Pluskewicz pochadźa z lěta 1327.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 244 wobydlerjow, z nich 233 Serbow.
1925 bě wot cyłkownje 237 wobydlerjow 208 ewangelskich a 29 katolskich.
Ewangelscy Plusničenjo słušeja ze starodawna do Malešanskeje wosady.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 205 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 45,6 lět.
6. meje abo 6. róžownika je 126. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 239 dnjow hač do kónca lěta.
Leži w lěsnej krajinje při srjedźnym běhu Wolgi něhdźe 400 do 800 kilometrow wuchodnje Moskwy.
Jeje stolica je Joškar-Ola.
Jeničke dalše wjetše město je Wolžsk z 55.000 wobydlerjemi.
W lěće 2010 měješe Mari El 696.459 wobydlerjow.
Z nich běchu 45 % Rusojo a něhdźe 42 % Mari, přisłušnicy.
Republika Mari-El je w lěće 1991 nastała z 1936 załoženeje Awtonomneje Socialistiskeje Sowjetskeje Republiki Mari.
Leži w samym zapadźe Sibirskeje w južnym Uralu a mjezuje na juhowuchodźe z Kazachstanom.
Jeje zarjadniske sydło a zdobom jeničke milionowe město je Čeljabinsk z 1.130.000 wobydlerjemi.
Dalše wuznamne města su Magnitogorsk a Kopejsk.
W lěće 2010 měješe Oblasć Čeljabinsk 3.476.217 wobydlerjow.
Z nich běchu 81,4 % Rusojo, 5,2 % Tatarojo a 4,7 % Baškirojo.
Leži něhdźe 45 kilometrow juhowuchodnje Tbilisija.
Z nich su 90 % Azerbajdźanjenjo.
Wot lěta 1969 ma měšćanske prawa.
Samux je město w Azerbajdźanje.
Leži něhdźe 300 kilometrow zapadnje Bakuwa.
Ma wokoło dźewjeć tysac wobydlerjow.
Wot lěta 2008 ma měšćanske prawa.
Dalše serbske mjeno je móškojty dub.
Rosće we wosebje ćopłych lěsach.
Hałuzy su šwižne, zhibnjenje.
Kćěje na spočatku nalěta.
Karabanowo je městačko w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 14 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1630 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Mjelenki je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w 13. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1778 měšćanske prawa.
Piltene je městačko w Kurskej na zapadźe Letiskeje.
Leži při rěce Venta něhdźe 170 kilometrow sewjerozapadnje Rigi.
Ma něhdźe jedyn tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1309 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1557 měšćanske prawa.
T. VIII: Perepiatycha – Pożajście.
Žołty sydrik je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 30 hač do 60 cm a šěrokosć wot hač do 1,2 m.
Zrunane stołpiki su krute a maja tupe hrany.
Jich kroma je zawita.
8-12 jehłojtych, 1-2,5 mm dołhich łopješkow steji w srjedźnych mutličkach.
Wonja mjedojće a steja w hustych, nakónčnych pakićach.
Króna njese 4 kónčki a docpěje šěrokosć wot něhdźe 3 mm.
Rosće na suchich łukach a pastwach, na skłoninach, na kromach kerčinow a na łuhojtych łukach.
Rostlina je w Euraziji a sewjernej Ameriki rozšěrjena, při čimž w nimale cyłej Europje, ale w Němskej jenož rozpjeršena wustupuje.
Hanamarja Šěrcec bě serbska ratarska dźěłaćerka a wopor nacionalsocializma.
Holca židowskeho pochada bu w lěće 1924 wot Marje Šěrcec w Hórkach na swoje mjeno přiwzata a 1925 wukřćena.
Jako młoda žona dźěłaše w ratarstwje a w domjacnosći.
Za čas fašizma bu jej zakazane, w serbskej narodnej drasće chodźić a cyrkej wopytać.
W Hórkach wopomina kopolak-plesternak na nju.
Beno Ela: Šěrcec, Hanamarja.
Wón wobsteji ze zakładneho pismika S a smužki a reprezentuje konsonant, palatalizowany s.
Unicode wobsahuje Ź w bloku Latin Extended-A jako U+015A a U+015A.
Wona docpěwa šěrokosć wot 60 cm.
Pjenk je ruku tołsty.
Stołpiki su njerozhałuzowane.
Rostlina rosće jara pomału a kćenje hakle ze dźesać lětami, móže so pak 40 hač 60 lět stari.
Symjenja waža jenož něhdźe 0,001 g a so přez wětr rozšěrjuja.
Kóžda rostlina płodźi něhdźe 10000 symjenjow.
Rosće na suchich trawnikach, pastwach, płonych tymjenjach a w swětłych, na trawje bohatych lěsach.
Tuta družina je w Alpach a druhich hórstwa wot srjedźneje a južneje Europy rozšěrjena.
Wón hišće w židšenju wot 1:58 000 000 hórko słodźi.
Lěkarske srědki z hórkowca pomhaja přećiwo bjezapetitnosći a bubnjenju.
Jiřice je wjesna gmejna w Čěskej.
Leži 560 m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe dźewjeć stow wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1226.
Słódka mlóčeń je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 20 hač 50 cm.
Kapslowy płód je kosmaty, rozpjeršeny brodawkojty.
Rosće w swětłych lěsach, na lěsnych pućach a lěsnych kromach.
Ma radšo wutkate a bazowe, zwjetša wapnite pódy.
Rostlina je w srjedźnej Europje, južnje hač sewjerneje Španiskeje, srjedźneje Italskeje a na Balkanowej połkupje rozšěrjena.
Chryša Šlenkar bě serbski ewangelski farar a nabožinski prócowar.
Wón narodźi so jako syn zahrodnika njedaloko Lubija, hdźež wopyta tež šulu.
Wot 1694 studowaše w Lipsku teologiju.
Swoje prěnje farske městno měješe w lětomaj 1706/07 w Radšowje.
Wot 1707 do 1716 skutkowaše jako diakon w Ketličanskej wosadźe, 1716–18 bě diakon a serbski prědar w Lubiju a 1718 přewza Poršisku wosadu, hdźež hač do swojeje smjerće wosta.
Jeho narowny pomnik nadeńdźe so při kěrchowskej muri w Poršicach pódla sewjernych wrotow.
Druha mjenowana kniha bu w lěće 1741 znowa wudata a słužeše hač do 1770 jako čitanka w serbskich šulach.
Rudolf Kilank: Šlenkar, Chryša.
Korla Awgust Kocor bě serbski komponist, dirigent a wučer.
Korla Awgust Kocor narodźi so jako syn chěžkarja 3. decembra 1822 w Zahorju.
Po tym zo skutkowaše mjez 1842 a 1844 najprjedy jako wikar, běše wot 1844 do 1852 wučer w Stróži.
Wot 1852 do wuměnka w lěće 1888 běše Kocor prěni wučer, kantor a organist w Ketličanskej cyrkwi.
Zhromadnje z Janom Arnoštom Smolerjom a serbskim basnikom Handrijom Zejlerjom, z kotrymž so w nazymje 1844 prěni raz zetka, załoži Kocor serbske spěwanske swjedźenje.
Prěni chórowy koncert wotmě so 17. oktobra 1845 w „Třělerni" Budyšinje.
Za swjedźeń skomponowa Kocor, předewšěm na teksty Zejlerja, 18 titulow kaž na přikład Na serbsku Łužicu a Serbska meja.
Přez wulki wuspěch přińdźe k intensiwnym zhromadnym dźěle mjez Kocorom a Zejlerjom a slědowace spěwne swjedźenje wuwichu so k popularnym a markantnym podawkam w Hornjej Łužicy.
Cyłkownje dźewjeć spěwnych swjedźenjow wotměchu so hač do 1851 tež we Wojerecach, Marijinych kupjelach a Lubiju.
Wosebje za swoju twórbu Počasy po štyri episkich basnjach Zejlerja je wón w hudźbnych stawiznach připóznaty.
Kocor běše wot lěta 1847 čłon Maćicy Serbskeje a mjez 1895 a 1897 předsyda jeje hudźbneho wotrjada.
Wot lěta 1895 běše čestny čłon Maćicy Serbskeje.
W ródnym Zahorju steji Kocorowy pomnik před domom čo.
Frido Mětšk: Kocorowe zawostajenstwo.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1971.
Zbigniew Kościów: Korla Awgust Kocor: wobraz žiwjenja a skutkowanja.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1972.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1979.
Korla Awgust Kocor – Literatura w katalogu Němskeje narodneje biblioteki Achim Brankačk: Kocor, Korla Awgust.
Paraguay leži při rěce Río Paraguay a mjezuje z Boliwiskej na sewjeru, Brazilskej na wuchodźe a z Argentinskej na juhu.
Najwjetši dźěl kraja słuša k sawanje Gran Chaco.
Najwyši dypk Paraguayja je hora Cerro San Rafael.
Naxçıvan je město w Azerbajdźanje, při samej iranskej hranicy.
Leži při prawym brjoze rěki Nachičewančaj něhdźe 400 kilometrow juhozapadnje Bakuwa.
Je najwjetše město a stolica Nachičewanskeje Awtonomneje republiki.
Ma wokoło 75 tysac wobydlerjow.
Mongolska je nutřkokrajny stat w srjedźnej abo wuchodnej Aziji, kotryž nadeńdźe so mjez Ruskej na sewjeru a Chinu na juhu.
Najwjetši dźěl Mongolskeje słuša k pusćinje Gobi.
Stolica a najwjetše město rědko wobsydleneho kraja je Ulanbatar, hdźež je 40 procentow cyłkowneho wobydlerstwa žiwe.
Po Kazachstanje je Mongolska druhi najwjetši nutřkokrajny stat na swěće.
Kraj je štyri razy wjetši hač Němska, ma pak mjenje wobydlerjow hač Berlin.
2 leži zwjetša w Africe.
Iglu je kaž stajnje sněhowy dom.
Jako bydlenje je iglu wot 1950. lětow wusłužił.
Hač na mało wuwzaćow bydla Inuity dźensa w sydlenskich domach a za čas zymskich přebytkow na wsach w drjewowych hětach.
Najskerje su samo wjele hač połojcow něhdźe 100.000 w Kanadźe a Grönlandskej bydlacych Inuitow hišće nihdy w igluwje spali, a iglu hižo dołho njemóže kóždy Inuk twarić.
Inuity wužiwaja iglu dźensnišo zwjetša jako škitnu hětu, jeli woni so, na přikład za čas hońtwjerskeho wulěta, wot nahłych přeměnow wjedra přesłapjuja.
W někotrych sydlišćach, na př.
Pond Inlet, so přenocowanje w igluwje jako turistisku atrakciju poskićuje.
W nutřkowneho su z Arktisowych wobydlerjow dospołnje přijomne ćopłotowe wuměnjenje, dokelž sněh jako dobry ćopłotowy izolator skutkuje.
Jako normalnje płaća temperatury wokoło mjerznjenskeho dypka; na wyšo hač zachodoweho wobłuka ležacy městnje k spanju so dla horje postupowaceho ćopłeho powětra samo plusowe stopjenja dosahuja.
Přirunajo z wonkownymi temperaturami móže dospołnje 50 stopjenjow diferency być; tak su na přikład při wonkownej temperaturje wot -46° C -6° C na pódowej wysokosći a samo +4° C na ramjenjowej wysokosći móžne.
Ćopłotowe žórła kaž čłowjekowa ćělna ćopłota a něhdy Qulliq, dźensnišo na přikład Coleman-warjak hodźa so dospołnje +5° C dosahnyć.
Wyše temperatury dowjedu wšak k roztawanju sněha a k přemokowanju wobydlerjow.
Hdy po wjedrowych wobstejnosćach, akutnych potrěbnosćach abo tež lokalnych zwučenosćach so wšelaki techniki za twarjenje igluwa nałožuja: Za stabilny iglu so sněhowe bloki potrjebuja, kotrež so z sněhowym nožom abo sněhowej piłu w njeposrědnjej bliskosći planowaneho twarnišća ze sněhoweho wodźěća wurězuja.
Za to je jenož cyle dokładna sněhowa družina přihódna, čehoždla so tajkele igluwy nic kóždy čas natwarić móžeja.
Bloki so za sobu w so sćeńšacej spirali nastapluja a z sněhowym nožom přihódnje přirězuja.
Přeměr so tak stajnje pomjeńšuje, doniž kupola zawrjena je.
Skónčnje so jedne abo dwě woknje z jasnych lodowych platach zatwarjujetej, zo by nutřkowne tróšku rozswětlowało.
Po dokónčenju so zachodowy wobłuk jako wětrowy a zymowy škit wury a z sněhowymi blokami přepina.
15 cm dosahać, k čemuž so sněhowe cyhele w postupowacej spirali hromadźe připrěwaja.
Wažnje je při tym, zo wobaj delnjej róžkaj na spody toho ležacym rjedźe ale tež horni róžk na předchadnym sněhowym cyhelu derje leži.
Jako wukónc so cyhel nad dźěru leži a přez přirězowanje nutř pasuje.
Hruboćicy su wjeska ze 57 wobydlerjemi we wuchodźe hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słušeja z lěta 1994 ke Kubšiskej gmejnje a leža mjez 220 a 235 m nad mórskej hładźinu w hornjołužiskich honach.
Susodne wjeski su Sokolca na sewjeru, kubło Jaseńca na sewjerowuchodźe, Bónjecy na juhu a Hornja Kina jako měšćanski dźěl Budyšina na sewjerozapadźe.
Kulowc Hruboćicy naspomni so prěni raz pisomnje w lěće 1419 jako Groptitz.
Ležownostne knjejstwo wukonješe w lěće 1547 Budyska měšćanska rada a 1777 Budyske tachantstwo.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 102 wobydlerjej, mjez nimi 99 Serbow.
1925 bě wot cyłkownje 234 wobydlerjow 227 ewangelskich a pjeć katolskich.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wot jenož hišće 26,2 %.
Hruboćicy běchu hač do lěta 1973 samostatna gmejna z Jaseńcu, Sokolcu, Bónjecami a Lubjencom jako wjesnymi dźělemi.
François Hollande je francoski politikar socialistiskeje strony a bě wot 15. meje 2012 hač do 14. meje 2017 jako naslědnik Nicolasa Sarkozyja statny prezident Francoskeje.
Po pjeć lětach na čole stata płaćeše jako dotal najmjenje woblubowany prezident pjateje republiki a njenastupi k druhemu razej při wólbach.
Jeho naslědnik bu Emmanuel Macron.
Awgust je serbske muske předmjeno, wotwodźene wot němskeho mjena August, pochadźaceho z łaćonskeho Augustus.
W Serbach jewješe so husto w 19. lětstotku, předewšěm jako druhe předmjeno.
Serbska warianta je mjeno Hawštyn, kotrež wotpowěduje łaćonskemu Augustin.
Korla Awgust Kocor Awgust II.
Sylny, kurwjerch Sakskeje a kral Pólskeje Awgust III.
Leži na sewjernym brjoze Čorneho morja něhdźe 70 kilometrow wuchodnje Simferopola.
Wot lěta 2014 słuša město kaž cyła połkupa faktisce k Ruskej.
W někotrych žórłach so rodej wrónicow zarjaduje.
W internetowym słowniku: Kresse Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Jan Křižan bě serbski farar, kulturny prócowar a wot 1930 do 1933 třeći předsyda Domowiny.
Narodźi so jako syn kublerja Pětra Wilhelma Křižana a jeho mandźelskeje Hany Wilhelminy, rodźeneje Valtenec.
Jeho młódši bratr bě pozdźiši Rakečanski farar Korla Božidar Křižan, wuj bě Jan Pawoł Křižan.
Jan Křižan wopytowaše gymnazijej w Budyšinje a Freibergu.
Wot 1900 do 1904 studowaše ewangelsku teologiju w Lipsku a Erlangenje.
Jan Křižan bě woženjeny Johannu Theodoru rodź.
Zhromadnje měještaj syna Křesćana, kiž bě ze serbskim wučerjom w Nowej Wsy a w młodych lětach znjezboži.
Křižan podpěrowaše serbske narodne prócowanja we Weimarskej republice a bu w lěće 1930 za naslědnika katolskeho fararja Jakuba Šewčika za noweho předsydu Zwjazka Łužiskich Serbow woleny.
Hižo tři lět pozdźišo złoži swoje zastojnstwo, dokelž nowe nacionalsocialistiske knjejstwo jeho demokratiskeho zmyslenja a mjeńšinopolitiskich aktiwitow dla dohladowachu.
Jan Křižan pisaše kulturnostawizniske přinoški za Časopis Maćicy Serbskeje a ewangelski Pomhaj Bóh a bě wot 1905 tež čłon serbskeho wědomostneho towarstwa.
W lěće 1911 wozjewješe swoju knihu Ze Serbow zańdźenosće.
Jan Cyž: Křižan, Jan. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn: Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow.
Swjaty Naum je: swjaty prawosławneje cyrkwje, hlej Swjaty Naum Ohridski wot njeho załoženy klóšter w Makedonskej, hlej Swj.
Budyski měr bě měrowe zrěčenje mjez kejžorom Swjateho romskeho mócnarstwa, Hendrichom II., a pólskim knježićelom Bolesławom Chrobrym.
Zrěčenje, kotrež so po iniciatiwje Hendricha II. njejapcy dnja 30. januara 1018 na Budyskim Hrodźe podpisa, skónči 15 lět trajacu wójnu mjez kejžorstwom a Pólskej a zdobom zwjazk, do kotrehož bě kejžor w lěće 1003 z pohanskimi Lutycami stupił.
Zmóžni zhromadnu němsko-pólsku politiku napřećo Wuchodoromskemu mócnarstwu w zmysle mócnarstwa.
Bolesław zdźerži sej hač do lěta 1031 zwadnuŁužisku marku a kraj serbskich Milčanow w dźensnišej Hornjej Łužicy.
W tutym zwisku woženi so dnja 3. februara 1018 z Odu, najmłódšej dźowku Mišnjanskeho markhrabje Ekkeharda I. W lěću 1018 zdoby Bolesław z pomocu němskich a madźarskich jednotkow krótkodobnje knjejstwo nad Kijewom, srjedźišćom Kijewskeje Rusy, zwotkelž hrožeše jako zwjazkar němsko-romskeho mócnarstwa bycantiniskemu kejžorej Basileiosej II.
Swójbne mjeno je dźěl mjena jednoho čłowjeka.
Wone zwuraznja porno předmjenu přisłušnosć k jednej swójbje.
W srjedźnej Europje su so swójbne mjena wot 12. lětstotka sem poněčim zawjedli.
System swójbnych mjenow so we wšelakich rěčach rozeznawa.
W serbšćinje mamy nimo muskeje formy swójbneho mjena tež wosebite formy za njewudate a wudate žony – holčace a žónske mjena.
Tute rozeznawanje w němčinje móžne njeje.
W zašłych lětstotkach běchu na wsy husto dworowe mjena znaćiše a wažniše hač swójbne mjena, tak zo móžeše so přidatne mjeno swójby z přećahom na druhi dwór změnić.
Swójbne mjena skića tež dohlady do etnografiskich stawiznow jedneje kónčiny.
Tak je na přikład wulki dźěl swójbnych mjenow we Łužicy a druhich regionach wuchodneje Němskeje słowjanskeho pochada.
Matej Handrik: Serbske swójbne mjena.
Katerina Cornaro - wot 1473 do 1489 bě poslednja kralowna Cyperna.
W lěće 1473 wona je so woženiła z kralom Jakobom II., kotryž je zemrěł skoro po kwasu.
Jakob III. je zemrěł w lěće 1474.
Katerina je so wotstupiła w lěće 1489, dokelž jeje kralowstwo je zwostało koloniju za republiki Venedig.
Wot 1854 do 1859 studowaše w Lipsku ewangelsku teologiju a bě tam čłon a podstarši Serbskeho prědarskeho towarstwa.
Po studiju dźěłaše najprjedy lěto jako wučer w Lipšćanskej syrotowni a wot 1860 do 1862 na Budyskej měšćanskej šuli.
Zdobom podawaše na gymnaziju serbske hodźiny.
W zastojnstwje slědowaše jemu jeho syn Jan Gólč.
Jako serbski farar wojowaše přećiwo wotstronjenju serbskeje wučby w pruskich šulach swojeje wosady.
Pěskowa rězna je rostlina z podzemskimi wotnožkami, kotraž docpěwa wysokosć wot 15 hač do 40 cm.
Delnje su žónske, mjeztym zo hornje su muske a srjedźne su na spódku žónske a na kónčku muske.
Rosće na nawěwowym pěsku a w suchich chójnowych lěsach.
Rostlina je na pobrjohach Europy rozšěrjena.
15. decembra abo 15. hodownika je 349. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 16 dnjow hač do kónca lěta.
David Knopfler je britiski spěwar, komponist a gitarist a hromadźe ze swojim bratrom Mark Knopfler załožer skupiny Dire Straits.
Malmyž je městačko w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe sydom tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1553 załožiło a ma wot lěta 1780 měšćanske prawa.
Leži w republice Baškirskej něhdźe 180 kilometrow sewjernje Ufy a ma něhdźe 26 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1914 załožiło a ma wot lěta 1991 měšćanske prawa.
Serow je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Ma něhdźe 98 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1893 załožiło a ma wot lěta 1926 měšćanske prawa.
Běły róžat je rostlina ze swójby róžatowych rostlinow.
Nutřkokrajne wodźizny su wodźizny, kotrež su wot krajnych masow wobdate a kotrež k morjam abo dźělam morjow njesłušeja.
Na nutřkokrajnych wodźiznach so nimo nutřkokrajneho łódźnistwa zdźěla tež mórske łódźnistwo wukonja.
Wědomosć wo žiwjenju w nutřkokrajnych wodźiznach je limnologija.
30. awgusta abo 30. žnjenca je 242. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 123 dnjow hač do kónca lěta.
Nolinsk je městačko w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe dźewjeć tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1668 załožiło a ma wot lěta 1780 měšćanske prawa.
, Rutul// Glottolog 2.7.
Dalnjegorsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w Sibirskej w Primorskim regionje něhdźe 500 kilometrow sewjerowuchodnje Wladiwostoka, njedaloko wot brjoha Pacifiskeho oceana.
Sydlišćo je so w lěće 1897 załožiło jako wjes Tetjuche a ma wot lěta 1989 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 35 kilometrow zapadnje Odesy.
Ma něhdźe dźesać tysac wobydlerjow.
Wone měješe jako dźěłaćerjam tehdy planowaneje jadroweje milinarnje Odesa jako bydlišćo słužić.
W lěće 1997 dósta měšćanske prawa.
Leži na juhu Ferganskeho doła něhdźe 220 kilometrow zapadnje Oša a něhdźe 450 kilometrow juhozapadnje Biškeka.
Ma něhdźe 24 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1934 załožiło a ma wot lěta 2000 měšćanske prawa.
Juro Mětšk je serbski komponist.
Wot 1976 do 1980 bě z wučerjom na hudźbnej šuli w Rudnych horach.
Mjez 1980 a 1983 studowaše jako mištrowy student na Akademiji wuměłstwow NDR pola Reinera Bredemeyera.
Wot 1983 do 1986 běše z dramaturgom při Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle w Budyšinje a wot 1986 je w měsće jako swobodnje skutkowacy komponist žiwy.
Kedrowyj je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Ma něhdźe dwaj tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1982 załožiło a ma wot lěta 1987 měšćanske prawa.
Ryzy lišćak ma kochty, kotrež su nad srjedźišćom kryjaceje pluwizny zasunjene.
Próškowe łopješka su běłojte, pozdźišo cyhelčerwjene.
Rosće w hrjebach a na hatnych kromach.
Arisaema je ród ze swójby aronowych rostlinow.
Nahłe třěchi su třěchi z nakłonjenjom znajmjeńša 20 stopnjow.
Tak rozeznawaja so wot płonych třěchow.
Po formje a zakryću wšak eksistuja wulke rozdźěle.
Synonymy za Hieracium L. su: Chlorocrepis Griseb., Pilosella Hill, Stenotheca Monnier.
Po kóždym za zakład wzatym zapřijeću družiny so něhdźe 850 hač 1000 družinow rozeznawa.
W Němskej wustupuja z tych něhdźe 180.
Joschka Fischer je něhdyši němski politikar Zwjazka 90/Zelenych a bywši wonkowny minister Němskeje.
Narodźi so jako syn z Madźarskeje pochadźaceje němskeje swójby, kotraž měješe 1946 swoju domiznu wopušćić.
W lěće 1982 zastupi do nowozałoženeje Zeleneje strony a přisłušeše wot 1983 prěnjeje zeleneje frakcije w zwjazkowym sejmje.
Jako dóńdźe 1985 w Hessenskej k wutworjenju prěnjeho čerwjeno-zeleneho knježerstwa, sta so Fischer ze statnym ministrom za wobswět a energiju.
Po rozpadźe knježerstwa 1987 a nowowólbach zaćahny do krajneho sejma.
Tež w druhej, wot 1991 knježacej čerwjeno-zelenej koaliciji pod ministerskim prezidentom Hans Eichel bě z wobswětowym ministrom.
W oktobrje 1994 złoži wšě hessenske zastojnstwa a sta so po za Zelenych wuspěšnych wólbach do zwjazkoweho sejma hromadźe z Kerstin Müller z rěčnikom tamnišeje zeleneje frakcije.
Po wólbach do zwjazkoweho sejma w lěće 1998 poradźi so SPD a Zelenym, po 16 lětach wotwjazać knježerstwo Helmuta Kohla a wutworić prěnju čerwjeno-zelenu koaliciju na zwjazkowej runinje z kanclerom Gerhardom Schröderom.
W jeho dobje zastojnstwa wobdźěli so Němska na Kosowskej wójnje přećiwo Juhosłowjanskej, nic pak na Třećej Golfowej wójnje.
Po poražce čerwjeno-zeleneho knježerstwa při wólbach 2005 złoži zastojnstwo frakciskeho předsydy a lěto po tym tež mandat w zwjazkowym sejmje.
Hrubý Jeseník je kónčina w horach Jeseníki.
Namakamy je w sewjerowuchodnej Čěskej jako wuchodny dźěl hórskeho rjećaza Sudetow.
Mjez druhim mjezuje tutón region na pólsku hranicu.
Markantny dypk je najwyša hora Praděd z 1492 m n.n.
Jeseník je woblubowany cil turistow z najwšelakorišich krajow.
Wopytarjo wuzwola sej rady tutu kónčinu, dokelž namakaja přez cyłe lěto tu dosć poskitkow za wočerstwjacy dowol a swobodny čas.
Tak móža tu hač wosrjedź nalěća sněhakować.
W lěću je Jeseník idealna ležownosć za kolesowanje a pučowanje.
Za wočerstwjenje, kuru abo lěkowanje wuzwola sej husto wopytowarjo centralne město Jeseníkí.
Wysoko nad městom ležitej hojernja a lěkowanišćo.
Leži něhdźe 330 kilometrow zapadnje Tbilisija a něhdźe 30 kilometrow sewjerozapadnje Kutaisija.
Ma něhdźe pjeć tysac wobydlerjow.
Wot lěta 1982 ma Martwili měšćanske prawa.
Za čas sowjetskeho knjejstwa bě pomjenowane po komunistiskim rewolucionarje Aleksij Gegečkori.
Kolpašewo je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Ma něhdźe 23 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w 17. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Ketličanska cyrkej (Cyrkej swj.
Trojicy, němsce St.-Trinitatis-Kirche) je ewangelsko-lutherska wosadna cyrkej w Ketlicach w Zhorjelskim wokrjesu.
Wona słuži Ketličansko-Nosačanskej ewangelskej wosadźe w cyrkwinskim wobwodźe Lubij-Žitawa ewangelskeje krajneje cyrkwje w Sakskej.
Ketličanski kěrchow, mjez druhim z rowami kantora a serbskeho komponista Korle Awgusta Kocora a fararjow Michała Domaški a Jana Renča, rozpřestrěwa so wokoło cyrkwje.
Ewangelska cyrkej w Ketlicach steji jako kulturny pomnik pod škitom.
Z dwěmaj emporomaj słuša k najwjetšim wjesnym cyrkwjam regiony.
Ketličanska wosada je jedna z najstaršich w Hornjej Łužicy a wužiwaše so za čas němskeje kolonizacije jako zepěranišćo za misioněrowanje pohanskich Serbow.
Hižo do załoženja Lubija wobjimowaše wjace hač 30 wokolnych wsow.
W lěće 1252 naruna so kapałka z 11. lětstotka přez gotisku cyrkej.
Wosada sama měješe tež ležownostne wobsydstwo, tak wukonješe knjejstwo nad Wujezdom.
Do Ketličanskeje wosady słušeja nimo Ketlic samych wjeski Bělecy, Dažin, Hłušina, Jawornik, Korecy, Łuwoćicy, Luchow, Małe Radměrcy, Mučnica, Njechań, Njeznarowy, Serbske Kundraćicy, Serbske Pawlecy, Sobołsk, Stara Chójnica, Stwěšin, Wopaleń, Wujer a Wujezd.
Prjedy běchu tež ewangelscy wobydlerjo Róžan do Ketlic zafarowani.
Nimo toho skutkowachu w Ketlicach Jurij Šěrc a Franc Moric Domaška.
Cyrkej z farskim dworom Napohlad južneje fasady Cyrkwina wěža Nutřkowny napohlad Pišćele Cornelius Gurlitt: Kittlitz.
Václav Bůžek je čěski komponist.
Je nětko w Teplicach žiwy.
Słuša k młódšej generaciji čěskich komponistow.
W samsnym času započa tam pola profesora Stanislava Jelineka kompoziciju studować, kiž jeho za studij na Janáčekowej akademiji hudźbneho wuměłstwa w Brnje přihotowaše.
Jeho skutkowanišćo zapřijima wulke pedagogiske, kompozitoriske a wědomostno-metodiske dźěło.
Jako nawoda sekcije za hudźbnu teoriju na konserwatoriju w Teplicach, hdźež wot lěta 1989 wuči, wosta w dalšim při spěchowanju tučasneje hudźby w tutym měsće aktiwny.
V. Bůžek organizuje koncerty, hdźež so hudźba Tepličanskich komponistow předstaja.
Swójske składby a składby jeho studentow su w programje Němsko-čěskeho hudźbneho festiwala.
V. Bůžek bu přez Čěski rozhłós poprošeny, zo by so na livekoncertach wobdźělił.
Studenća Bůžekoweje kompoziciskeje klasy z jeho dźěłom na hudźbnych fakultach AMU a JAMU wuspěšnje pokročuja.
Kompoziciska klasa je swoje sinfoniske dźěła a komornu hudźbu w Čěskim rozhłosu w nowembrje 2000 předstajiła.
Leži 235 m nad mórskej hładźinu na historiskej Morawje a ma něhdźe tři tysac wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1376.
Arabšćina je afroaziska rěč ze semitiskeje swójby.
Je zarjadniska rěč w Letiskej, hdźež ju rěči wokoło 2 milionaj ludźi.
Letišćina je jedna z dweju eksistowaceju baltiskeju rěčow, podskupina indoeuropskich rěčow.
Letišćina a specialnje litawšćina so wobhladaja kaž najbóle archaiske z rěčanych indoeuropskich rěčow.
Najbóle přiwuznych druhich indoeuropskich rěčow su słowjanske a germanske rěče.
Nimale kóždy fonem ma swójski pismik, tohodla so nimale přeco móžeja wědźeć wurjekowanje słowa hdyž so je čita.
Pismikaj h a f jenož w cuzych słowach abo požčonkach wustupujetej.
Jenož w tak mjenowanym rozšěrjenym prawopisu so rozeznawatej, ale rozdźělnje wotwisnje wot awtorow.
W požčonkach a cuzych słowach da so dalši wokal /o/ přidać.
Wšě druhe wokale so w letišćinje narunaja.
Přizwuk z někotrymi wuwzaćemi je na prěnjej złóžce.
Kristin Schütz je sakska politikarka Swobodneje demokratiskeje strony, kotraž bě wot 2004 do 2014 přez krajnu lisćinu wolena zapósłanča sakskeho krajneho sejma.
Přez njewuspěch strony při wólbach 2014 zhubi swój mandat.
Diplomowana zarjadniska hospodarka je bjezkonfesionelna, mać jednoho syna a bydli w Zhorjelcu.
Klinkačk je ród ze swójby kropačkowych rostlinow.
Stolica abo hłowne město je politiski, husto tež stawizniski centrum kraja abo stata a tuž zwjetša sydło najwyšich politiskich institucijow, kaž n. př. knježerstwa, sejma abo monarcha.
W někotrych krajach na zemi njeje stolica runočasnje tež sydło knježerstwa, n. př. w Nižozemskej a Tansaniji.
W zwjazkowych statach kaž w Němskej su wažne institucije často we wšelakorych městach zasydlene.
Stolica njeje přeco najwažniši hospodarski, kulturny abo wobchadny centrum kraja.
Monaco, Nauru, Šwicarska, Liechtenstein a Vatikanske město su kraje, kotrež de jure žanu stolicu nimaja.
Edwin Atherstone bě jendźelski dramatikar, spisowaćel a basnik romantiki.
Mała kuzłarnička docpěwa wysokosć wot 5 hač do 15 cm.
Błyšćace łopjena su nahe a wutrobojte.
Jich stołpik je křidłaty.
Kćenja njesu 1 mm dołhe nošne łopješka, kotrež lochko wotpadnu.
Rostlina je w sewjernej a srjedźnej Europje rozšěrjena, při čimž w Alpach, w Pyrenejach, w Apenninach, na Korsice a w horinach Balkanskeho połkupy wustupuje.
Česnička je ród ze swójby hromakowych rostlinow.
W někotrych žórłach so do swójby hyacintowych rostlinow přirjaduje.
Jasnyj je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1961 załožiło a ma wot lěta 1979 měšćanske prawa.
Pučež je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1594 jako wjes Jakowlewskoje załožiło a ma wot lěta 1793 měšćanske prawa.
Běła fijałka je rostlina ze swójby fijałkowych rostlinow.
Běła fijałka je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 5 hač 10 cm.
Łopjena su swětłozelene a 1 - 1,5 raz tak dołhe kaž šěroke a wutrobojće-jejkojte.
Kćěje wot měrca hač apryla.
Běłe kćenja docpěwaja dołhosć wot 1 hač 2 cm.
Rosće na ćopłych lěsnych a kerčinowych kromach, w swětłych bohatych na zelach lisćowych lěsach a na pućach.
Preferuje w prawej měrje suche, wutkate, zwjetša wapnite hlinjane pódy w ćopłych połoženjach.
Je zarjadniske sydło Olotskeho wobwoda.
Ma něhdźe 18 tysac wobydlerjow.
Wot lěta 1982 měšćanske prawa.
Wón bě sobuzałožer SED a wot 1949 hač do swojeje smjerće 1960 prěni a jenički prezident NDR.
Leži něhdźe 290 kilometrow zapadnje Tbilisija.
Ma něhdźe 28 tysac wobydlerjow,.
Wot lěta 1921 ma měšćanske prawa.
Za čas sowjetskeho knjejstwa bu pomjenowane po georgiskim komunisće Micha Cchakaja.
Je zarjadniske sydło Toktogulskeho wobwoda.
Leži při sewjernym brjoze Toktogulskeho spjateho jězora něhdźe 295 kilometrow sewjernje Dźalal-Abada.
Ma něhdźe 19 tysac wobydlerjow a wot lěta 2012 měšćanske prawa.
Dósta mjeno kirgiziskeho basnika Toktogula Satylganowa.
Korčmar měješe prawo, w swojej korčmje tež piwo warić.
Jako piwarski knjez měješe husto tež funkciju gmejnskeho předstejićerja.
Mjeno powšitkownje husto wustupuje, wosebje pak w sakskej Hornjej Łužicy, wuchadźišću mjenoweje warianty.
Byčin je 346 metrow wysoki kopc we wuchodnym dźělu hornjołužiskich honow na hranicy Budyskeho a Zhorjelskeho wokrjesa.
Wón nadeńdźe so mjez Wujezdom na zapadźe, Špikałami na sewjeru a Walowami na juhowuchodźe, něhdźe pjeć kilometrow sewjerozapadnje Lubijskeho měšćanskeho centruma.
Hórka je dźěl sewjerneho wuběžka Łužiskich horow, kotryž dźěli Budyski kraj wot Lubijskeho kotoła.
Dla swojeho stejišća sewjernje prěnjeho rjećaza Łužiskich horow je hižo zdaloka widźeć.
Zalěsnjeny wjeršk je něhdźe 100 metrow wyši hač wjeska Chrapow pod horu.
Dla swojeho strategiskeho połoženja słužeše Byčin w Sydomlětnej wójnje kaž tež w Napoleonskich wójnach wojerskim komanderam jako wuhladnišćo.
Kejžor Napoleon Bonaparte bě dnja 5. septembra 1813 na Byčinje a w bliskich Špikałach, zo by wojowanje wobkedźbował.
Byčin je so přez lětstotki jako skótna pastwa wužiwał, na čož dopomina drje tež jeho mjeno, wotwodźene wot słowa byk.
Pjer Žalica je bosniski filmowy režiser a producent.
Syn dramaturga-basnika Miodraga Žalicy studowaše wot 1989 – mjez druhim hromadźe z Danisom Tanovićom – režiju na Akademiji sceniskich wuměłstwow w Sarajewje, hdźež tež diplomowaše.
Za čas woblěhowanja města wot 1992 do 1996 wjerćeše wjacore dokumentariske filmy a wójnske rozprawnistwo mjez druhim za BBC.
Wot lěta 2013 je wón z dekanom Akademije sceniskich wuměłstwow w Sarajewje.
Pjer Žalica je woženjeny z dźiwadźelnicu Jasnu Žalicu a ma z njej jednoho syna.
Přistup: 11. februara 2017.
Rěka je 1004 km dołha a jeje rěčina ma přestrjeń wot nimale 120.000 km², štož wotpowěduje pjećinje cyłkowneho teritorija Francoskeje.
W starowěku njeseše wona łaćonske mjeno Ligera abo Ligara.
We wokolinje města Tours namaka so wulke mnóstwo krasnych hrodow, dla kotrychž je doł rěki Loire swětodaloko znaty.
Jakub Wjacsławk bě serbski slawist, wědomostny bibliotekar, doktor filologije a załožer Serbskeje bibliografije.
Wot 1900 do 1910 běše chowanc Praskeho Serbskeho seminara a wopytowaše 1900–07 tamniši němskorěčny Małostronski gymnazij.
Wot 1907 do 1910 studowaše w Praze teologiju, filozofiju a slawistiku.
Wot 1913 hač do kónca Druheje swětoweje wójny dźěłaše jako bibliotekar w Drježdźanach, na kóncu běše z bibliotekskim radu při Sakskej krajnej bibliotece.
Při bombardowanju Drježdźan w februarje 1945 so jeho bydlenje a priwatna biblioteka spalištej.
Po wójnje bě wot 1945 do 1949 z nawodu bibliotekarstwa a archiwnistwa w Budyšinje a poslednjej dwě lěće swojeho žiwjenja z nawodu Budyskeje wotnožki Sakskeho krajneho archiwa.
Wón bu na Budyskim Mikławšku pochowany.
Mjez 1919 a 1932 wuda Saksku bibliografiju w pjeć zwjazkach.
1922 katalogizowaše biblioteku Maćicy Serbskeje a stwori z tym zakład za Serbsku bibliografiju z 5000 titlemi Bibliographie, Leipzig 1929, Bautzen/Budyšin 1952), kotraž nasta zwonka jeho powołanskeho skutkowanja.
Po 1945 centralizowaše Budyske měšćanske biblioteki w něhdyšim stawowym domje na Hrodowskej hasy, natwarješe tam wulku měšćansku biblioteku z wědomostnym wotrjadom a zarjadowa wuswojene biblioteki hornjołužiskich hrodow a ryćerkubłow.
Wot lěta 1945 bě prěni powójnski předsyda wobnowjeneje Maćicy Serbskeje a wot 1946 zdobom čłon Zwjazkoweho předsydstwa Domowiny.
Jako tajki a čłon komisije za sakske stawizny w Sakskej akademiji wědomosćow hraješe wulku rólu při załoženju Instituta za serbski ludospyt w Budyšinje a Instituta za sorabistiku při Lipšćanskej uniwersiće w lěće 1950.
Uniwersita jemu dwójce poskići, přewzać direkciju uniwersitneje biblioteki a profesuru za bibliotekarsku wědomosć, štož pak ze starobnych přičin njepřiwza.
Hartmut Zwahr: Wjacsławk, Jakub.
Franc Šěn: Bibliografie.
Domowina-Verlag, Bautzen 2014, str.
1009 Sirene je asteroid, kotryž ma přeměr 15 kilometrow a kotryž wotkry němski astronom Karl Wilhelm Reinmuth dnja 31. oktobra 1923.
Wón bu pomjenowany po grjekskeje mytologiskeje figurje Sirena.
Stłóčena rězanka je trawuzelene rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 10 hač do 40 cm.
Stołpiki su tróšku stłóčene.
Łopjena su płone, błyšćace a na kromje hrube.
Rosće w žórłowych tymjenjach a na mokrych łukach.
Rostlina je w nimale cyłej Europje rozšěrjena.
Mjeztym zo we Wuchodnej Friziskej wuchodofriziska rěč bu wot wuchodofriziskeje delnjoněmčiny wutłóčena, je saterfrizišćina jako friziska rěč w delnjosakskej Saterskej přežiwiła.
Saterfrizišćina je hižo w srjedźowěku nastała.
Saterfrizišćinu w gmejnje Saterland w krajnym wokrjesu Cloppenburg po rozdźělnych trochowanjach wot 1.000 hač 2.500 ludźi rěči.
Jedna so tuž wo jednu z najmjeńšich rěčnych kupow Europy.
Srjedźowěkowska rěč je so dołhi čas geografiskich wosebitosćow dla zachowała.
Kaž škitny nasyp ležeše bahno wokoło wsow natwarjenych na pěskowym chribjeće.
Hač do 19. lětstotka su wobydlerjo jenož z čołmom přez rěčku Sagter Ems k docpěću byli.
Wot toho časa, zo tež w Němskej je Europska charta regionalnych abo mjeńšinowych rěčow do skutka stupiła, dóstawa saterfrizišćina wosebity škit a prawo na spěchowanje.
Wot 2004 maja Saterfrizojo swoje wusyłanske městno na lokalnym sćelaku Ems-Vechte-Welle.
Kurtamyš je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1745 załožiło a ma wot lěta 1956 měšćanske prawa.
Leža na sewjerowuchodźe Kijewa, něhdźe 20 kilometrow zdalene wot nutřkowneho města.
Maja něhdźe sto tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1630 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1956 měšćanske prawa.
Jeho mjeno rezultuje z fakta, zo bě wón wosmy měsac romskeje protyki mjeztym zo bě měrc bě prěni, před dodaćom januara a februara.
Oktober je nazymski měsac w sewjernej hemisferje a nalětni měsac w južnej hemisferje.
Codiakalnej znamjeni w oktobrje stej Waha a Skorpion.
Sučkaty trudownik je wjacelětna zelišćowa rostlina, kotraž wysokosć mjez 50 a 100 centimetrami dosahuje.
Rostlina ma zrunany stołpik, kotryž so zwjetša hakle w kwětnistwje rozhałužkuje.
Wón je znahła štyrihranity, we wyšce kwětnistwa tež ze sylnišo wutworjenymi hranami, njeje pak křidłaty.
Lisćowe łopjena su njerozdźělene abo w najlěpšim padźe na spódku z jednym abo dwaj małkimaj pódlanskimaj lapomaj.
Jich kroma je dwójce rězana.
Sučkaty trudownik w Europje a w zapadnej Aziji hač do Kawkaza a zapadneje Sibirskeje wustupuje.
15. měrca abo 15. nalětnika je 74. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 291 dnjow hač do kónca lěta.
1939: Pochod němskeho wójska do Čěskeje.
Jeje stolica je Maikop.
Republika je na wšěch stronach wot Krasnodarskeho regiona wobdata.
Republika dósta swoje mjeno wot čerkeskeho ludu Adygow, kotrychž podźěl na cyłkownej ludnosći běše w lěće 2010 pola 25 procentow.
Leži w samym juhowuchodźe Sibirskeje při pobrjoze Japanskeho morja a mjezuje z Chinskej na zapadźe a ze Sewjernej Koreju w juhu.
Jeho zarjadniske sydło a najwjetše město je Wladiwostok.
Dalšej wulkoměsće stej Ussurijsk a Artjom.
Najwažniša rěka je Usuri, kotryž twori rusko-chinsku hranicu.
W lěće 2010 měješe Region Primorje 1.956.497 wobydlerjow.
Z toho běchu 88,9 % Rusojo.
Sydlišćo je so w 19. lětstotku wot ruskich sydlerjow pod mjenom Wjelikoaleksejewka załožiło a ma wot lěta 1980 měšćanske prawa.
Wot lěta 1994 je čłonka zwjazkoweho sejma.
Lěsna njezapomnička je dwulětna rostlina z lisćowym stołpikom, kotraž docpěwa wysokosć wot 40 cm.
Kwětnistwa su najprjedy zakulene.
Króna je płona, wupřestrjena, najprjedy čerwjenojta a pozdźišo njebjomódra a docpěwa šěrokosć wot 6 hač 10 mm.
Krónowe kónčki su płonje rozpřesćěrane.
Tež eksistuja sorty z róžojtymi abo běłymi kćenjemi.
Tuta družina ma najmjeńše próški domjaceje flory wot jenož 4x6 mikrometrow.
Dźělopłody je kónčkojte.
Płodowy stołpik docpěje dołhosć wot 5 mm.
Preferuje čerstwe, často małowapnate pódy.
Lěsna njezapomnička je w Europje, sewjernje hač južneje Šwedskeje, na wuchod hač do Ruskeje, na juh hač do Apenninow a Balkanskeje połkupy rozšěrjena.
Jěšćed je hora w Čěskej republice blisko Libereca.
Kurt Horst Šlosar běše serbski moler a grafikar.
Horst Šlosar narodźi so w Drježdźanach jako syn pórclinoweho molerja Gustava Šlosarja z čěskeho Žebráka a serbskeje maćerje Liny rodźeneje Šwabic z Delnjeje Kislicy pola Bjenadźic.
Němske staćanstwo dósta swójba hakle w lěće 1923.
Wuchodźiwši ludowu šulu w Drježdźanach 1910–1918, dźěłaše Horst Šlosar najprjedy jako metalownik a po tym jako pórclinowy moler.
Zdobom dźěłaše jako tajki tež w madźarskej pórclinowej manufakturje blisko Budapesta.
Wot lěta 1927 do 1934 studowaše Horst Šlosar na Drježdźanskej Akademiji za tworjace wuměłstwo, hdźež běše mjez druhim mišterski šuler pola molerja Otto Dixa.
Po studiju dźěłaše wón jako swobodny skutkowacy wuměłc w Drježdźanach.
Šlosarjowy zwisk k Dixej, kotryž so jako jedyn z prěnich profesorow wuměłstwa hižo 1933 pušći, wobćeži jeho wuměłske tworjenje za čas Nacionalsocializma.
Kónc lěta 1942 respektiwnje spočatk 1943 dyrbi wón do wójska a wulki dźěl jeho twórbow so při bombardowanju Drježdźan 13. februara 1945 spali.
Kónc Druheje swětoweje wójny přińdźe wón 5. meje 1945 do ameriskeje jatby w Krems při Dunaju, wot tam do lěhwow w Vöcklabruck a Mauerkirchen w Awstriskej a so 30. meje 1945 zaso z jatby pušći.
Tak běše wón wot lěta 1949 čłon a pozdźišo naměstnik Koła serbskich tworjacych wuměłcow, kotrež Conrad Felixmüller wot 1948 nawjedowaše.
W Radworskim hrodźe, hdźež běše so 1946 Serbski wučerski wustaw załožił, je Šlosar 1949 jeho jenički nasćěnowy wobraz molował, zapopadny pak tež wopyt statneho prezidenta NDR Wilhelma Piecka 1950 w Budyšinje abo industrializaciju w serbskej holi.
W poslednjej fazy žiwjenja předstaja Šlosar sylnišo motiwy Narodneje ludoweje armeje.
W lěće 1959 wuznamjeni so Horst Šlosar z Mytom Ćišinskeho.
Zwjazk 60, čo.
Alfred Krawc: Šlosar, Horst.
Ocha je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1908 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 60 kilometrow sewjerozapadnje Donjecka.
Sydlišćo je so w lěće 1950 załožiło a ma wot lěta 1962 měšćanske prawa.
Abaza je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w republice Chakaskej něhdźe 180 kilometrow juhozapadnje Abakana.
Sydlišćo je so w lěće 1867 jako wjes Abazinskij zawod załožiło a ma wot lěta 1966 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Kelmskeho rajona.
Leži něhdźe 40 kilometrow juhozapadnje wot města Šiauliai při rěčce Kražantė.
Sydlišćo je so w lěće 1295 prěni raz naspomniło a dósta w 16. lětstotku měšćanske prawa.
Pódlanskej formje stej Botho a Boto.
Mjeniny su 2. februara.
Wot lěta 1996 bydli w Hamburgu.
Jawora je wjes ze 130 wobydlerjemi w srjedźišću wokrjesa Budyšin w Hornjej Łužicy.
Słuša wot lěta 1971 ke gmejnje Pančicy-Kukow.
Do toho běše samostatna gmejna.
Wjes leži pola Pančic, něhdźe 20 km sewjerozapadnje Budyšina.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 105 wot cyłkownje 108 Jaworčanow serbsce.
Štyrceći lět pozdźišo běchu w lěće 1924 wot cyłkownje 154 wobydlerjow 141 Serbow.
Akademie-Verlag, Berlin 1954. → wšě wjeski Katolski Posoł čo.
Jakub Žur bě serbski kapłan a přiwisnik katolskich rozswětlerjow.
Narodźi so jako syn roboćana w Hněwsecach pola Budyšina a bě wot 1770 do 1775 chowanc Serbskeho seminara w Praze, hdźež wopytowaše wot 1770 do 1772 gymnazij.
Po nawróće do Łužicy bě wot 1778 do 1785 z kapłanom najprjedy w Strawałdźe a potom w Radworju.
Wot 1785 skutkowaše jako kapłan w Budyšinje.
W swojich poslednich třoch žiwjenskich lětach bě wosobinski sekretar biskopa Franca Jurja Loka.
Žur wojowaše w rozswětlerskim zmysle za reformy w katolskej cyrkwi na zakładźe idejow kejžora Józefa II. a zasadźi so za prawa serbskeje rěče.
Rudolf Kilank: Žur, Jakub [1].
Rudolf Kilank: Listy Jakuba Žura Francej Jurjej Lockej.
W: Lětopis A 13/2, Budyšin 1966, str.
Böhse Onkelz bě němska rockowa hudźbna skupina.
Je zarjadniske sydło Dzjaržynskeho rajona.
Leži něhdźe 40 kilometrow juhozapadnje Minska.
Ma něhdźe 27 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w 12. lětstotku załožiło.
W lěće 1932 dósta Kojdanawa mjeno komunistiskeho rewolucionara a wjednika sowjetskeje tajneje słužby Feliksa Dzeržinskeho.
Leži při jězorje Sartai něhdźe 30 kilometrow zapadnje wot města Zarasai a něhdźe 40 kilometrow sewjerowuchodnje Uteny.
Sydlišćo je so w lěće 1520 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1950 měšćanske prawa.
T. II: Derenek – Gżack.
Walter Womacka bě němski moler, wuznamny wuměłc NDR a wažny přiwisowar socialistiskeho realizma.
Wón bě 20 lět z rektorom wot Wysokeje šule za wuměłstwo Berlin-Weißensee.
Nimo taflowych wobrazow, grafikow a akwarelow naćisny w połstatych lětach tež škleńčane wokna.
Eucharistiska syć je nabožny projekt, kotryž wuchadźa z rjadu Klarisow.
Knježny zahajichu swoju iniciatiwu 8. hodownika w lěće eucharistije 2004.
Do Eucharistiskeje syće smědźa so křesćenjo kóždeje staroby zarjadować, jeli su zwólniwi, wěsty čas před tabernaklom ćicho přebywać a so modlić.
Wšojedne, w kotrej cyrkwi, hdy abo kak dołho.
Rjadnicy přeprošuja k tomu, bohatstwo ćicheho modlenja před tabernaklom wotkrywać, chcedźa ludźom pokazać, zo njeje přebywanje při Jězusu w swjatej eucharistiji zhubjeny čas, ale zo skruća poćah k Bohu, je zdobom wuznaće k wěrje a zamóže rozsudy w cyrkwi a swěće wobwliwować.
Mato Kosyk bě delnjoserbski basnik.
Dźěłaše wot lěta 1873 při železnicy w Lipsku a započinaše tam basnje spisać.
W lěće 1877 wróćeše so jako swobodny spisowaćel do Wjerbna a běše wot 1880 tež redaktor delnjoserbskich Bramborskich nowin.
Kosyk wopušći Łužicu w lěće 1883 niskich dochodow dla a přesydli so do Zjednoćenych statow.
Hlej zapisk w hornjoserbskim Wikisłowniku: Franc Franc je muske předmjeno w serbšćinje a słowjenšćinje a skrótšena forma Franciskusa.
Žadny šišak je trajne zelo.
Kapšagaj je město w južnym Kazachstanje.
Leži při rěce Ili, blisko Kapčagajskeho spjateho jězora, něhdźe 60 kilometrow sewjernje města Almaty.
Ma něhdźe 44 tysac wobydlerjow.
Dalše serbske mjeno je něžna smjelzyna.
Nawjedowaše wulku koaliciju stronow CDU a SPD.
Mjez 1967 a 1971 běše předsyda CDU.
Slawgorod je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w Altajskim regionje při kazachskej hranicy, něhdźe 390 kilometrow zapadnje Barnaula a ma něhdźe 30 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1910 załožiło a ma wot lěta 1914 měšćanske prawa.
253, pod hesłom melona.
Do Druheje swětoweje wójny słušeše wone k Japanskej.
Leži něhdźe 100 kilometrow juhozapadnje Kijewa.
Sydlišćo je so w lěće 1390 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1616 měšćanske prawa.
Leži na połkupje Krim na sewjernym brjoze Čorneho morja něhdźe 40 kilometrow juhowuchodnje Simferopola.
Sydlišćo je so w šestym lětstotku załožiło a ma wot lěta 1902 měšćanske prawa.
Lěćna wjertulka docpěje wysokosć wot 10 hač 30 cm.
Stołpikowe łopjena su šupiznojte.
Nošne łopješka su lancetojte.
Rosće na wapnitych płonych tymjenjach.
Rostlina je w srjedźnej a južnej Europje rozšěrjena.
Rostlina je nječućiwe přećiwo wotpłunam a dymej.
Króna je prawidłowna, šwižna abo horbata.
Hłowne hałuzy su horje měrjene.
Nakónčny pupk faluje.
Měnjate łopjena su dołho stołpikate, tróšku křiwje, kulojte hač wutrobojte, zubate, njesu krótki kónčk a docpěja dołhosć wot 7 hač do 12 cm.
Jich stołpik je pjelsćojće kosmaty a docpěje dołhosć wot 3 hač do 5 cm.
Kroma je wótro rězana.
Nazymske barbjenje je złotožołte.
Swětłožołte, wonjace, dwusplažne kćenja so po łopjenach jewja a steja po šesćoch hač po dźewjećoch we wokołkowych pakićach.
Próškowe łopješka su zdźěla płódne zdźěla sterilne.
Płódnik su jara kosmaty.
Wone su słabje rjapikate.
Wone wobsahuja jenož jedne symjo.
Płódnistwo docpěje dołhosć wot 5 hač do 7 cm a wobsahuje 1 hač 3 płody.
Kosmate křidleška dosahuja hač k spódkej wóski płódnistwa a docpěje šěrokosć wot 14 hač do 18 mm.
Nošne łopješka na płódnistwach je pergamentojte, při čimž je wóska płódnistwa hač do spódka z nošnym łopješkom zrosćene.
Rostlina je w juhowuchodnej Europje hač do Prědnjeje Azije rozšěrjena.
Z 200 lět so jako parkowy a alejowy štom plahuje.
Noworossijsk je město w Krasnodarskim regionje w južnej Ruskej.
Leži při wuchodnym brjoze Čorneho morja.
Ma něhdźe 256 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1838 załožiło a ma wot lěta 1866 měšćanske prawa.
Protecy su wjes z 301 wobydlerjom w srjedźišću hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słušeja wot lěta 1994 k městu Halštrow a leža 190 m nad mórskej hładźinu w zapadnej Hornjej Łužicy při hornim běhu Čorneho Halštrowa.
Hač do lěta 1994 běchu Protecy samostatna gmejna.
Susodne wjeski su Brěznja a Hlinowc na sewjeru, Krěpjecy na juhowuchodźe, město Halštrow na juhu a Walow na zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Prezez je hižo z lěta 1160, potajkim přisłušeja Protecy najstaršim znatym wsam Hornjeje Łužicy.
Stare Protečanske hrodźišćo pokaza, zo je sydlišćo samo hišće starše.
Znajmjeńša z 13. lětstotka bě wjes tež knježe sydło.
Dźensa přisłušeja křesćanscy Protečenjo Halštrowsko-Protečanskej wosadźe.
Christian Gottlieb Heydrich – farar, basnik a domizniski slědźer; bě mjez 1784 a 1792 Protečanski farar Heinrich Friedrich Gretschel – matematikar; rodźeny w Protecach staw: 30. junija 2015; měšćanske zarjadnistwo Halštrow Filip Jakubaš: Hornjoserbsko-němski słownik.
Domowina, Budyšin 1954, str.
Leži w sewjernym předkraju Kawkaza při zapadnym brjoze Kaspiskeho morja, něhdźe 200 kilometrow sewjernje rusko-azerbajdźanskeje hranicy.
Wjetšina wobydlerstwa je muslimska.
Sydlišćo je so w lěće 1844 załožiło a ma wot lěta 1857 měšćanske prawa.
W Machačkali kónči europska dróha E50.
Město ma nimo toho dwórnišćo při Sewjerokawkaskej železnicy a jenički ruski přistaw při Kaspiskim morju, kotryž je přez cyle lěto bjez lodu.
Ma swoje sydło we francoskej stolicy Parisu.
Tuchwilu ma wona 195 čłonskich statow – nimo 193 njewotwisnych čłonow Zjenoćenych narodow z wuwzaćom Liechtensteina su to Cookowe kupy, Niue a Palestinske awtonomne teritorije.
UNESCO je so dnja 16. nowembra 1945 wot 37 załoženskich statow w Londonje załožiła a spěchuje mjezynarodnje kubłanje, wědomosć a kulturu kaž tež komunikaciju a informaciju.
Prěni generalny direktor bě Julian Huxley, tuchwilna direktorka je wot oktobra 2017 Francozowka Audrey Azoulay.
W preambli zrěčenja rěka: „Přetož nastawaja wójny w myslach ludźi, dyrbi so tež měr w myslach zakótwjeć." Jedne z najznaćišich skutkowanskich polow organizacije je škit a zarjadowanje kulturneho, přirodneho a imaterielneho herbstwa čłowjestwa.
Jenisej je wulka aziska rěka a přitok Sewjerneho polarneho oceana, kotryž běži přez srjedźnu Sibirsku w Ruskej a twori jako tak mjenowany „sibirski meridian" wuznamny łódźnistwowy puć přez srjedźnu Sibirsku.
Z 3487 kilometrami słuša k najdlěšim rěkam na swěće.
Wo mjenje rěki wobsteja wšelake teorije.
Dalše teorije widźa sibirski pochad mjena.
Ruske stawizny rěki započachu so hakle w lěće 1607 z přichadom prěnich Kozakow.
Při Jeniseju nadeńdu so tři wulke rěčne zawěry, mjez druhim najwjetša w Ruskej, kiž wutwori Sajano-Šušenski spjaty jězor.
W Krasnojarsku, najwjetšim měsće nad Jenisejom, přeprěča jón Transsibirska železnica.
Rěka twori nětko – w jeje srjedźnym a delnim běhu – přirodnu hranicu mjez Srjedźosibirskim hórskim krajom na wuchodźe a Zapadosibirskej nižinu na zapadźe.
Blisko přistawa Igarka přeprěča Jenisej polarny kruh.
Z tym je Jenisej na wodu najbohatša rěka cyłeje Sibirskeje.
Wot nowembra hač do meje je rěka zamjerznjena.
Wulka woda po taću sněha stupa při srjedźnym běhu wo 10 metrow, při delnim běhu samo wo 20 metrow.
Balkanska połkupa so namaka w juhowuchodnym dźělu Europy.
Hranicy ze srjedźnej Europu jasnje definowane njejsu, najpopularniša warianta mjenuje pak rěce Dunaj a Sawa jako sewjernu mjezu.
Słowo „Balkan" přińdźe z Turkowskeje rěče a rěka „horiny" abo „hórski lěs".
Staty na Balkanje su Albanska, Bołharska, Bosniska a Hercegowina, Chorwatska, Čorna Hora, Grjekska, Kosowo, Serbiska a Sewjerna Makedonska.
Tež małe dźěle Rumunskeje, Słowjenskeje a Turkowskeje jemu přisłušeja.
Lěsna rězna docpěwa wysokosć wot 30 hač do 70 cm.
Stołpik je hač horjeka łopjenaty.
Jich stołpik je ćeńki a docpěwa dołhosć wot 3 hač do 10 cm.
Rosće w lisćowych a jehlinowych měšanych lěsach.
Rostlina je w južnej Skandinawiskej, w srjedźnej a južnej Europje rozšěrjena.
Leži při rěce Ros něhdźe 70 kilometrow zapadnje Čerkasow.
Twjerdźizna Korsuń załoži so w lěće 1032 wot Jarosława Mudreho a měješe Kijew před nomadami z južneje stepy škitać.
1240 zniči so město přez Tatarow pod wjednikom Batu Khan.
Pod knjejstwom Pólsko-Litawskeje bu 1585 znowa natwarjene a dósta w lěće 1585 Magdeburgske měšćanske prawo.
Po wuswobodźenju wot wobsadźenja přez němske wójsko w lěće 1944 dósta čestne mjeno ukrainskeho narodneho basnika Tarasa Šewčenka.
Liščak je ród ze swójby słódkich trawow.
Hajko Kozel je serbski stawiznar a prawiznik a politikar Lěwicy w Sakskej.
Při wólbach 2014 zapase znowawuzwolenje do sejma, po wotchadźe zapósłanče Annekatrin Klepsch do zastojnstwa kulturneje měšćanostki Drježdźan sta so pak w nowembrje 2015 zaso ze zapósłancom.
Do wólbow 2019 dósta jenož poslednje městno na krajnej lisćinje swojeje strony a njezaćahny znowa do sejma.
Kozel bě někotre lěta předsyda změrcowskeho wuběrka Domowiny a čłon załožboweje rady Załožby za serbski lud.
Rušica je wjes z 297 wobydlerjemi w zapadnej Hornjej Łužicy.
Leži na lěwym boku Čorneho Halštrowa pod Žiwinom při starej krajnej dróze wot Kamjenca do Biskopic a słuša wot lěta 1994 k Halštrowej.
Susodne wsy su Jědlow na wuchodźe, Kinč na juhu a Hrańčik na sewjerozapadźe.
Halštrowske stare město leži na sewjeru.
Rušica leži njedaloko zwjazkoweje awtodróhi 4.
Wjes naspomni so prěni raz w lěće 1312 jako Ruschewicz, jako předa ju Husčanski ryćer klóštrej Marijina hwězda, w kotrehož wobsydstwje jenož hač do lěta 1370 wosta.
Ležownostne knjejstwo měješe Halštrowske ryćerkubło.
Wot lěta 1902 měješe Rušica swójske zastanišćo při železniskej čarje Kamjenc–Biskopicy, kotraž bu 1998 zawrjena a hač do lěta 2004 wottorhana.
Přez gmejnsku reformu 1994 bu cyła gmejna do Halštrowa zagmejnowana.
Křesćanscy wobydlerjo přisłušeja ewangelskej Halštrowsko-Protečanskej wosadźe.
Měto je delnjoserbske muske předmjeno, wotpowědowace hornjoserbskemu Měrćinej.
Pochadźa wot łaćonskeho mjena Martinus, wotwodźeneho wot romskeho wójnskeho boha Mars.
Zapoljarnyj je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1956 załožiło a ma wot lěta 1963 měšćanske prawa.
Leži pod Kawkazom něhdźe 20 kilometrow sewjernje Nalčika při rěce Baksan.
Ma něhdźe 37 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w 16. lětstotku załožiło jako kabardinska wjes Kučmakuzino a ma wot lěta 1967 měšćanske prawa.
Stepanawan je město na sewjeru Armenskeje.
Leži při rěce Dzoraget w Loriskej prowincy něhdźe 140 kilometrow sewjernje Jerjewana.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1810 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Čerwjenskeho rajona.
Leži při rěce Igumjenka něhdźe 60 kilometrow juhowuchodnje Minska .
Sydlišćo je so w lěće 1387 prěni raz naspomniło.
Kansk je město w Ruskej federaciji w Krasnojarskim regionje.
Leži při rěce Kan něhdźe 250 kilometrow wuchodnje Krasnojarska a ma něhdźe 91 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1636 załožiło a ma wot lěta 1782 měšćanske prawa.
Chójnica je wjeska ze 37 wobydlerjemi we wuchodźe hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša ke Kubšiskej gmejnje a leži w dole mjez Žmórcom a Hromadnikom na wysokosći wot 325 do 335 m nad mórskej hładźinu.
Małe burske sydlišćo bě wot starodawna wjesny dźěl Splóska.
Susodne wjeski su Splósk w sewjeru, Kózły w juhozapadźe a Chójnička w zapadźe.
Ležownostne knjejstwo wukonješe we 18. lětstotku Splóšćanske ryćerkubło..
Słónkecy su wjes z 223 wobydlerjemi w juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słušeja wot lěta 1999 ke gmejnje Dobruša-Huska a leža mjez 213 a 240 m nad mórskej hładźinu w hornjołužiskej pahórčinje na lěwym boku Sprjewje.
Hač do lěta 1936 běchu Słónkecy samostatna gmejna, po tym najprjedy dźěl Hnašečanskeje gmejny.
Susodne wjeski su Hrubjelčicy na sewjeru, Dobruša na sewjerowuchodźe, Dźěžnikecy na juhowuchodźe, Čorne Noslicy na juhu, Hnašecy na zapadźe a Ćěchorjecy na sewjerozapadźe.
Sydlerskostawiznisce su Słónkecy nadróžny nawsowc.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Slonkewicz pochadźa z lěta 1363.
Ležownostne knjejstwo wukonješe přez lětstotki Warnočanske ryćerkubło.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 110 wobydlerjow, z nich 95 Serbow.
Ewangelscy Słónkečenjo přisłušeja z lěta 1689 Husčanskej wosadźe.
Udomlja je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1478 załožiło a ma wot lěta 1981 měšćanske prawa.
Lěsny hwězdnik je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 15 hač do 30 cm.
Štyrihranite stołpiki su łamliwe, postupowace, deleka nahe a horjeka rozpjeršene kosmate.
Proste, přećiwostejne, sedźace łopjena su wusko-lancetojte a docpěja dołhosć wot wjace hač 5 cm.
Wone njesu dołhi kónčk a su na kromje hrube.
Nošne łopješka su zelišćowe.
Hłowna wóska zahe rosćenje zastanje.
Rosće w swětłych lěsach, w kotrych wustupuja dosć zela na pódźe, pod žiwych płotach, na lěsnych kromach a na lěsnych pućach.
Rostlina je w nimale cyłej Europje rozšěrjena, při čimž na sewjer hač do južneje Skandinawiskeje wustupuje.
Kćenje Kwětnistwo Symjenja Ilustracija Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Dalše serbske ludowe mjeno je wosyca.
W internetowym słowniku: Pappel W internetowym słowniku: Zitterpappel W internetowym słowniku: Espe Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Je to hłowne město stata Ceará a leži na sewjerowuchodnej kromje Brazilskeje při brjoze Atlantiskeho oceana.
Bohata wěža je dźěl historiskeho měšćanskeho wobtwjerdźenja Budyšina.
Nadeńdźe so při wuchodnej kromje stareho města, při wuchodnym kóncu Bohateje hasy a sewjernym boku Žitnych wikow, napřećo Serbskeje cyrkwje a hotela Best Western.
Napadna je nachilnosć 56 metrow wysokeje Bohateje wěže wo 1,44 metrow wot padoruneje, čehoždla mjenuje so tež „křiwa wěža Budyšina".
Před Bohatej wěžu nadeńdźechu so Bohate wrota, kotrež buchu w lěće 1968 wottorhane.
Při wuchodnym boku wěže nadeńdźe so dwaj metraj wysoki relief z lěta 1593, kotryž pokaza kejžora Rudolfa II.
Jedna so wo jenički monumentalny pomnik za tutoho wuznamneho knježićela ze zažneho nowowěka.
W lěće 1593 wottorhny so drjewjany dźěl dla stracha sypnjenja a bu znowa natwarjeny.
Za čas woblěhowanja Budyšina přez sakske jednotki w Třicećilětnej wójnje bu Bohata wěža w lěće 1620 wjacore razy ćežko wobškodźena.
Dnja 3. oktobra so přez wobtřělenje rozpali a hač na zakładne murje zniči.
W běhu dwójneho woblěhowanja přez sakske a šwedske wójsko w lěće 1639 so wěža znowa zniči a steješe potom 24 lět dołho jako ruina.
Hakle 1663 bu – po zjawnym zběranju trěbnych pjenježnych srědkow – zaso natwarjena.
W nocy wot 5. na 6. julija 1686 wupali wěža při w Kotołskej hasy wudyrjenym měšćanskim wohnju znowa dospołnje.
Hakle 1696 zahajichu rekonstrukciju.
Tež posledni wulki woheń dnja 22. apryla 1709 zniči wěžu.
Hakle tehdy nasta barokny horni dźěl Bohateje wěže, kaž jón hišće hač do dźensnišeho znajemy.
Dotal posledni raz bu wěža w lěće 2016 saněrowana.
Nowy rjad, zwjazk 11, 2008, str.
Arnošt Simon bě serbski knihiwjazar, ludowy spisowaćel a narodny prócowar za čas nacionalsocializma a po wójnje.
Słužeše po šuli najprjedy jako wolacy na knježim dworje a nawukny wot 1919 do 1922 powołanje knihiwjazarja w Niskej.
Wot 1923 hač do jeje zawrjenja w lěće 1933 dźěłaše jako knihiwjazar w Smolerjec knihićišćerni w Budyšinje.
Ze zničenjom Serbskeho domu w aprylu 1945 zhubi nimale cyłe swoje wobsydstwo.
Arnošt Simon běše wuběrny znajer serbskeho pismowstwa a literatury druhich ludow.
Wón zemrě w starobje 69 lět w Budyšinje a bu na tamnišim Mikławšku pochowany.
Zapis serbskeje literatury.
Powěsće ze stareho dobreho časa.
Budyšin 1983 Pawoł Grojlich: Simon, Arnošt.
Leži při prawym brjoze rěki Kura něhdźe 90 kilometrow sewjerozapadnje Tbilisija a něhdźe 20 kilometrow zapadnje Gorija.
Sydlišćo je so w lěće 1715 k prěnjemu razej naspomniło a ma wot lěta 1981 měšćanske prawa.
Leži při rěce Teteriw něhdźe 50 kilometrow juhozapadnje Žytomyra.
Sydlišćo je so w lěće 1150 prěni raz naspomniło.
Wot lěta 1927 ma měšćanske prawa.
Leži něhdźe 60 kilometrow juhozapadnje Donjecka.
Sydlišćo je so w lěće 1964 załožiło a ma wot lěta 1989 měšćanske prawa.
Hwězdne zwónčki je małoróstne, přeco zelene, lězuce trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot hač do 10 cm a šěrokosć wot wjace hač 30 cm.
Rostlina je jenož słabje zmjerzkokrute.
Hwězdne kćenja su módre abo běłe.
Jich małke łopješka su wutrobojte.
Rostlina je w sewjernych hórskich regionach Italskeje domjaca.
Někotre sorty so jako stwine rostliny plahuja.
Južny Sudan je wot lěta 2011 njewotwisny stat w Africe.
Mjezuje ze Sudanom, Etiopiskej, Centralnoafriskej republiku, Keniu, Ugandu a Demokratiskej republiku Kongo.
Stolica je Juba při Nilu.
Najwjace rozšěrjene su Dinka, Nuer, Bari a Šilluk.
Wjetšina wobydlerjow su křesćenjo, přiwisnikow centralnoafriskich nabožinow je 21 % a 2,2 % su Muslimojo.
18. junija abo 18. smažnika je 169. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 196 dnjow hač do kónca lěta.
Z 544 kilometrami je wona po Mohanje druhi najdlěši a zdobom najsylniši přitok Ryna w Němskej.
Jako zwisk mjez Rynom a francoskim kanalowym systemom słuša wona k najwažnišim wodowym pućam srjedźneje Europy.
Přitočnišćo rěki wobjimuje cyłkownje 28.286 km², z toho 15.360 km² w Francoskej, 9.637 km² w Němskej, 2.521 km² w Luxemburgskej a 767 w Belgiskej.
Wužórli so na juhu francoskich Vogesow při horje Col de Bussang we wysokosći wot 715 m nad mórskej hładźinu a běži přez Lothringsku a jeje krajnu stolicu Metz k francosko-luxemburgsko-němskemu třiróžkej pola Schengena.
Potom twori hranicu mjez Luxemburgskej a němskim zwjazkowym krajom Posaarskej.
Krótko před Trierom, najznaćišim a zdobom najstaršim němskim městom při Moseli, so Saar jako najdlěši přitok wotprawa do njeje wuliwa.
Na woběmaj brjohomaj steji tójšto hrodow, pokazujo na wulki wuznam rěki jako wobchadneho puća hižo ze starodawna.
Horiny při lěwym brjoze rěki su Eifel, při prawym brjoze nadeńdźe so Hunsrück.
Znate městačka při tutym wotrězku su Bernkastel-Kues, Traben-Trarbach a Cochem.
Apatity je město w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 57 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1926 załožiło a ma wot lěta 1966 měšćanske prawa.
Młode wurostki su lochko kosmate a ze žałzami wobsadźene.
Skora staršich hałuzow je čerwjeno-bruna hač šěro-čorna.
Łopjenowe lapy su tupe a na kromje zhruba rězane.
Kćenja su dwusplažne, nazeleń žołte abo tež čerwjenojte barbjene a po štyrjoch hač wosmych w na spočatku zrunanych, pozdźišo jako wobłuk dele wisacych kićach rjadowane.
W jeho nutřkownym je pjećróžkata, wuhorbjena rynka.
Próšnikowe połojcy su přez podlěšenu prochowu nitku dźělene a lochko rozpěrane.
Jahody maja přeměr wot 6 hač 7 milimetrow, su kulojte, čerwjene abo běłe, druhdy tež róžojte, transparentne a wobsahuje mnoholičbne symjenja.
Płód je jědźny, brěčkaty a ma aromatiski, kisałkojty słód.
Wone wot junija dozrawja.
Někotre sorty maja žołtojte abo nazeleń běłe jahody.
Wón je jara rědki w niwowych lěsach , wudrjeńcach, kerčinach a na rěčkach .
Ma radšo mokru, běłohlinowu, wutkatu pódu.
Dźiwi wustupuje jenož w Belgiskej, Nižozemskej, Francoskej, Němskej a Italskej, w zbytnej Europje je z kultury wodźiwjeny.
67, pod hesłom čerwjeny, čerwjena.
Leži něhdźe 115 kilometrow wuchodnje Tbilisija.
Leži při rěce Luhań něhdźe 15 kilometrow zapadnje Luhanska, njedaloko hranicy mjez Ukrainu a Ruskej federaciju.
Sydlišćo je so w lěće 1772 jako wjes Juzbašewka załožiło a ma wot lěta 1961 měšćanske prawa.
Wot lěta 2014 słuša Oleksandriwsk k njepřipóznatej separatistiskej „Ludowej republice Luhansk".
Talica je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1732 załožiło a ma wot lěta 1942 měšćanske prawa.
Leži při rěce Čaša něhdźe 90 kilometrow sewjerozapadnje Sumow.
Sydlišćo je so w lěće 1392 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1964 měšćanske prawa.
Jan Herman Gólč bě serbski ewangelski farar w Budyšinskej a Rakečanskej wosadźe.
Wot 1884 do 1887 studowaše w Lipsku ewangelsku teologiju a sta so po lěće wojerskeje słužby 1889 z pomocnym duchownym w Bukecach a Budestecach.
1890 přewza 26-lětny swoje prěnje farske městno w Budyšinku.
Wot 1902 hač do swojeje zažneje smjerće 1916 bě jako naslědnik swojeho nana z fararjom w Rakecach.
Wón bě čłon Serbskeho prědarskeho towarstwa a starši Lipšćanskich serbskich studentow kaž tež krótki čas sobuwudawar studentskeho časopisa Łužiski Serb.
W nim, we Łužicy a w Almanachu k wopomnjenju dźesateje hłowneje schadźowanki serbskeje studowaceje młodźiny wozjewi mjez 1882 a 1888 rjad kulturnohistoriskich a literarnych přinoškow.
Jan Gólč bě wot 1884 čłon Maćicy Serbskeje a wot 1903 předsyda Serbskeho knihoweho towarstwa.
Wón bě woženjeny z Amaliju Awgustu, rodź.
Křižanec.
Franc Šěn: Gólč, Jan. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn: Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow.
157 J. Křižan: Nekrolog.
Je zarjadniske sydło Denovskeho wobwoda.
Leži něhdźe 145 kilometrow sewjerowuchodnje Termiza.
Ma něhdźe130 tysac wobydlerjow.
Wot lěta 1958 měšćanske prawa.
Wobrotnik je jedyn z dweju geografiskeju šěrokostnikow, kotrajž so namakataj na 23°26'16" sewjerneje respektiwnje južneje šěriny a kotrajž staj hranicy za słónčnu čaru na zemi.
Wobrotnikaj běžitaj 2600 kilometrow sewjernje respektiwnje južnje ekwatora.
Mjezy wobrotnikomaj leža tropy, potajkim tute kónčiny zemje, kotrež buchu klimatisce wobwliwowane přez cenit słónca.
Přeco na dnju zawróta słónca (20./21. junija resp.
20./21. decembra) docpěje słónco na sewjernej resp. južnej połkuli při wobrotnikomaj cenit.
Tuž steji słónco na najwyšim dypku a padorunje stejacy kij njeby ničo zaćěmnił.
Zwonka tropow – na přikład w Europje – słónco ženje w ceniće njesteji.
Sewjerny wobrotnik rěka po codiakalnym znamjenju tež „wobrotnik raka", južny wobrotnik wotpowědnje tomu „wobrotnik skalneho kozoła".
Tropiskej počasaj – dešćowy a suchi čas – staj wotwisnej wot stejnišća słónca na njebju.
Přerov nad Labem je sydlišćo při Łobju w srjedźnej Čěskej.
Leži 178 m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe 1.200 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 993.
18. septembra abo 18. požnjenca je 261. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 104 dnjow hač do kónca lěta.
Otakar Theer bě čěski basnik a dramatikar.
Bahnowa pyskawa je wjacelětna, zelišćowa rostlina.
Wona docpěwa wysokosć wot 25 hač 100 cm.
Stołpik je horjeka wróćo kosmaty a kaž widły rozhałuzowany.
Wone docpěwaja šěrokosć wot 8 hač 12 cm.
Stołpikate łopjena su napřećostejne a małe.
Kćenjowe stołpiki su po kćěću dele zhibowane.
Płód docpěwa dołhosć wot 3 cm.
Kaž mjeno hižo přeradźi, je bahnowa pyskawa bahnowa rostlina.
Wona rosće při brjohach rěčkow a w přibrjóžnych kerčinach, w hrjebjach, na włóžnych łukach a we łučinowych kerčinach.
Preferuje wutkate, wapnite pódy.
Bahnowa pyskawa je w nimale cyłej Europje, předewšěm w južnej Skandinawiskej, srjedźnej a wuchodnej Europje rozšěrjena, při čimž w juhu hač do runiny rěka Po wustupuje.
Jaroslav Vrchlický bě čěski basnik a profesor swětowych literaturow na Karlowej uniwersiće w Praze.
Z jeho dramatiskich dźěłow su woblubjene wjeselohra "Nóc na Karlštejnje" a drama "Exulanti", kaž tež dramata z antiki.
Basniske dźěło Vrchlickeho wubudźuje wobdźiwanje ze swojim wobsahom a rozsahom (wok.
250 zwjazkow), myslowym bohatstwom a překrasnej basniskej rěču.
Sławna je jeho pěseń "Łužiskim Serbam".
Lípa je wjes a gmejna w Čěskej.
Leži 505 m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe tysac wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1380.
Je zarjadniske sydło Varėnskeho rajona.
Leži při rěce Varėna něhdźe 40 kilometrow juhowuchodnje Alytusa a něhdźe 70 kilometrow juhozapadnje Vilniusa.
Přez Varėnu wjedźe železniska čara z Waršawy přez Vilnius do Pětrohrodu.
Sydlišćo je so w lěće 1413 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1946 měšćanske prawa.
T. VII: Netrebka – Perepiat.
Wokrjes ma přestrjeń wot 1223,87 km² a něhdźe 140.000 wobydlerjow.
Powiat wobsteji z dźewjeć gmejnow, z nich pjeć měšćansko-wjesnych gmejnow a štyri wjesne gmejny.
Dalše serbske mjeno je kałata myšaca wěcha.
Wšědna myšaca wěcha docpěwa wysokosć wot 30 hač 100 cm.
Łopjena su šupiznojte.
Kćěje wot februara hač apryla.
Kćenja su zelenojte, docpěwaja šěrokosć wot 3 mm a njesu šupiznojte nošne łopješka.
Płód je kulojta, čerwjena jahoda.
Rosće w kerčinach, dubowych lěsach, na suchich, skalnych zwisach.
Rostlina je w južnej Alpach a južnej Europje rozšěrjena.
Donnerhak, Budyšin Žałzata wjerbinka.
Dalše serbske mjeno je prosta trawa.
Wšědny seršćik je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 5 hač do 40 cm.
Rostliny tworja huste, krute kupy .
Kłosa je za čas kćěwa jara šwižna a njese zwjetša fijałkojte kłóski.
Klincy je město w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 61 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1707 załožiło a ma wot lěta 1925 měšćanske prawa.
Kirjejewsk je město w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 25 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1762 jako wjes Kirjejewskaja załožiło a ma wot lěta 1956 měšćanske prawa.
U2 je irska rockowa skupina, kotraž so 1976 w Dublinje załoži.
Prěnjotnje rěkaše Feedback a bu w lěće 1978 přemjenowana.
W samsnym lěće dósta prěnje tačelowe zrěčenje.
Wona słuša k najwuspěšnišim skupinam na swěće a je z wulkim wotstawkom najznaćiša z Irskeje.
Je zarjadniske sydło Braslawskeho rajona.
Leži něhdźe 210 kilometrow sewjerozapadnje Wicebska a 14 kilometrow wot letiskeje hranicy při jězorje Drywjaty.
Sydlišćo je so w lěće 1065 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1500 měšćanske prawa.
Trautv.: Domizna je Kawkaz a Turkowska.
W předehrě so čitarjej, respektiwnje přihladowarjej pochad hłowneje wosoby Semiramis rysuje.
Jeje mjeno woznamjeni „dźowka powětra".
Wona běše płód wumocowanja.
Bojachu so ju pušćić, dokelž bě so wěšćiło, zo wona jako wuswobodźena wulke horjo načini.
Jako jeho bjez wobmyslenjow přeradźi, stanje so Ninus, předchadnik Menona, z kralom a wza sebi ju za žonu.
W prěnim dźělu, dwaceći lět pozdźišo, je Semiramis kralowna Babylona a Ninivy.
Wukopa so, zo je swojeho muža zajědojćiła.
Wěšćenje je so zwoprawdźiło: Semiramis je nadměru brutalna a lačni za mocu.
Wona wjedźe wójny a mori bjez skruplow.
Po zběžku luda dyrbi Semiramis wotstupić a jeje syn ju naslěduje.
Byrnjež po wonkownym na nju jara podobny był, je wón we wšěm druhim to napřećiwne.
Prěni raz wot časa jeje knježenja je zaso měr.
W druhim dźělu so pak wustaji, zo bě jeje wotstup jenož zachribjetny plan.
Wona da swojeho syna zaso zajeć a knježeše w jeho róli.
Lud je zastróženy a zamyleny.
Režiser Hansgünther Heyme je dołho podarmo za dobrymi přełožowarjemi a dramatikarjemi pytał, kotřiž bychu jemu přeswědčacu a za měšćanske dźiwadła so hodźacu wersiju poskićili.
Skónčnje móžeše Enzensbergera za to zahorić.
Jeho bóle lakoniska wersija koncentruje so hłownje na politiske a erotiske konflikty hry.
Jeho zaměr bě, tutón klasikar aktualizować.
Po jeho měnjenju bě Calderónowy kruch za swój čas jónkrótny, na přikład dla swojeje wotewrjeneje seksuelneje problematiki.
Wisława Szymborska, Maria Wisława Anna Szymborska bě pólska spisowaćelka, kotraž dósta w lěće 1996 Nobelowe myto za literaturu.
22. februara abo 22. małeho róžka je 53. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 312 dnjow hač do kónca lěta.
1979: Kupowy stat Saint Lucia bu njewotwisny wot Zjednoćeneho kralestwa.
Dźěćo je młody čłowjek.
Muske dźěćo mjenuje so hólc, mjeztym zo je holca žónske dźěćo.
Někotre fazy so móžu rozeznawać, a to: nowo narodźene: hač do dźesateho žiwjenskeho dnja ćěšenk: prěnje žiwjenske lěto mjeńše dźěćo: druhe a třeće žiwjenske lěto pěstowarske dźěćo: štwórte hač do šesteho žiwjenskeho lěta šulske dźěćo: 7. hač do 14. žiwjenskeho lěta Po konwenciji wo prawach dźěći Zjednoćenych narodow je dźěćo čłowjek w starobje pod 18 lětami.
Dźěćo móže tež potomnik być, na př.
Duran Duran je britiska hudźbna skupina, kotraž so 1978 w Birminghamje załoži a k pućrubarjam tak mjenowanych New Romantics słuša.
Kropotkin je město w Krasnodarskim regionje w južnej Ruskej.
Ma něhdźe 79 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1879 załožiło a ma wot lěta 1921 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 370 kilometrow zapadnje Kijewa.
Přez Ternopil wjedźe železniska čara Lwów – Ternopil – Žmerynka – Kijew a nimo toho europska dróha E50: Brest–Paris–Nürnberg–Praha–Užhorod–Chmelnyckyj–Winnycja –Dnipro–Donjeck–Rostow nad Donom–Machačkala.
Sydlišćo je so w lěće 1540 pod mjenom Tarnopol jako pólske wojerske zepěranišćo a twjerdźizna załožiło a ma wot lěta 1548 měšćanske prawa.
Ma něhdźe 218 tysac wobydlerjow.
67 Tarnopol — Warszawa : Filip Sulimierski i Władysław Walewski, 1892. — T. XII : Szlurpkiszki — Warłynka. — S. 187–194.
Dəliməmmədli je městačko na zapadźe Azerbajdźana.
Leži něhdźe 20 kilometrow wuchodnje Gəncəja.
Ma wokoło pjeć tysac wobydlerjow.
Wot lěta 1991 ma měšćanske prawa.
W lěće 1952 załoženy Serbski ludowy ansambl w Budyšinje skića we wobłukach chór, balet a orchester na zakładźe etnografiskich žórłow profesionelne serbske jewišćowe wuměłstwo.
SLA prezentuje so jako kulturny pósłanc Serbow zwonka Łužicy a Europy.
Jenički towaršnik SLA tzwr je Załožba za serbski lud.
Serbski ludowy ansambl załoži so w januarje 1952 na doporučenje Domowiny jako Statny ansambl za serbsku ludowu kulturu wot kraja Sakska.
1953 bu wón k Ministerstwu za kulturu NDR přirjadowany.
Jako funkcionelne twarjenje dósta SLA něhdyši hosćenc "Byrgarska zahroda" w Budyšinje na Wonkownej Lawskej.
Jako přikład słužeše wuchodoeuropske wuměłstwo estradow.
Wot 1990 mjenuje so wón Serbski ludowy ansambl.
Jeho ćežišćo je serbska hudźbna kultura.
Ansambl čerpa z bohateho žórła serbskich tradicijow wšěch łužiskich regionow, předewšěm we formje spěwa, hudźby, drasty, rejow a nałožkow.
Jeho prěni sobustawojo pochadźeja z lajskeho hibanja a wukubłachu so pozdźišo na powołanskich wuměłcow.
Wuměłsce formował bě tutych mjez druhim dirigent Jan Bulank, kotryž skutkowaše w ansamblu wot 1970 - 1996 jako chórowy direktor kaž tež słowakski choreograf Juraj Kubánka, kotryž mjez 1963 a 2008 nowe formy za zwuraznjenje baleta wuwi.
Po přewróće 1989/1990 doby wužiwanje serbskeje rěče a spěchowanje dorosta na wažnosći.
Wot spočatka skutkowanja so fachowe kontakty k podobnym institucijam we wukraju natwarjowachu, wosebje do Pólskeje a Słowakskeje.
1978 wotewrě so na Žitnej hasy w Budyšinje bydlenski dom z klubownju "Wjelbik" za ansamblowcow. Strukturu SLA postajeja tři wobłuki: chór, balet a orchester.
Tute zmóžnjenja rozdźělne formy předstajenja, kotrež wotpowěduja jednotliwych poměram jewišća. Wone sahaja wot mjeńšich tematiskich inscenacijow, přez komorne a sinfoniske koncerty hač k tak mjenowanym gala-programam.
Ansambl poskićuje zarjadowarjam swoje programy, po přeću tež z mobilnym jewišćom a wotpowědnje tomu je hrajny plan fleksibelny a wariabelny.
K tomu trěbne zhromadne dźěło z Němsko-Serbskim Ludowym Dźiwadłom bazěruje na kooperaciskim zrěčenju z lěta 1990, kotrež zwjazowaše wobaj orchestraj hižo dlěje.
Wot lěta 2000 bu folkloristiske jewišćowe wuměłstwo wudospołnjene z modernym rejwanskim dźiwadłom kaž tež z produkcijemi za dźěći a młodostnych.
Do trajnych praktiskich nadawkow SLA słuša wuměłske nawjedowanje a poradźowanje wulkich serbskich chórow kaž "Budyšin", "Lipa" abo "Meja".
Kriterije wičneho hospodarstwa wužadachu sej wot SLA 1996 změnu do tzwr, kotryž pak bu dale, kaž hižo wot 1992, wot Załožby za serbski lud institucionalnje spěchowany.
Jenički towaršnik bě najprjedy Swobodny stat Sakska, wot 1998 Załožba za serbski lud.
Hač do srjedź 1950tych lět docpě ansambl spočatnu trěbnu wulkosć wot 80 spěwarjow, 24 rejwarjow a 37 hudźbnikow.
Ženje pak so poradźiło njeje, wšitke planowane městna z wukubłanymi Serbami wobsadźić, wosebje w orchestrje a w baleće běchu so husto Němcy a wuměłcy z wukraja přistajili.
Po 1990 spadny ličba přistajenych finančnych skrótšenjow dla we wjacorych schodźenkach.
Přez strukturne změny 1992 zjednoći so orchester SLA z orchestrom dwurěčneho Budyskeho dźiwadła do Łužiskeje filharmonije.
Z tym poskići so móžnosć, wulke twórby serbskich hudźbnych stawiznow předstajić – byrnjež nachwilnje.
1996 bu Łužiska filharmonija zaso rozpušćena; 30 hudźbnikow hudźa z toho časa w Nowej łužiskej filharmoniji, kotraž ma swoje sydło we Wojerecach.
W ansamblu zwosta 26 hudźbnikow.
Po lěće 2000 zniži so dla wospjetnych lutowanskich naprawow ličba sobudźěłaćerjow wot 133 na 100, 2010 samo na 90.
Runočasnje měješe so ansamblej přirjadowany dorostowy studij na profesionelny niwow pozběhnyć.
Uzbekistan je nutřkokrajny stat w centralnej Aziji, kotryž bě hač do lěta 1991 z dźělom Sowjetskeho zwjazka.
Jeho stolica je Taškent.
Kraj mjezuje z Kazachstanom na sewjeru, Kirgiskej na sewjerowuchodźe, Tadźikistanom na wuchodźe, Afghanistanom blisko Termesa na samym juhowuchodźe a Turkmenistanom na juhu.
Najwjetša wodźizna w Uzbekistanje je Aralski jězor, kotryž je so pak w zašłych lětstotkach stajnje pomjeńšował.
Najwjetšej rěce stej Amudarja a Syrdarja, přitokaj jězora.
Najwyša hora je Hazrat Sulton při tadźikiskej hranicy.
Jako pusćina woznamjenja so forma krajiny, w kotrejž njeje nimale žana wegetacija.
Po powšitkownej definiciji pokrywa wegetacija w pusćinach mjenje hač 5 % powjercha.
Přičina za tworjenje pusćiny je pak pobrachowaca ćopłota pak njedostatk wody abo tež desertifikacija přez čłowjeski wliw.
Najwjetša pusćina je lodowa pusćina Antarktiki, druha najwjetša Sahara w Africe.
Detlef Kobjela bě serbski komponist a hudźbny wědomostnik.
Wot 1970tych lět přinošowaše we wulkej měrje k wuwiću serbskeje hudźbneje krajiny w Delnjej a Hornjej Łužicy.
Narodźi so jako syn pjekarja Ewalda Kobjele a jeho žony Elfriedy w Rogoznje a dósta wot pjateho žiwjenskeho lěta wučbu na klawěrje.
Wot šesteho lětnika wopytowaše prawidłownje ludowu hudźbnu šulu w Choćebuzu a bě wot wosmeho lětnika šuler Delnjoserbskeje wyšeje šule.
Jako asistent hudźbneho wučerja wodźeše šulski chór.
Po maturje w lěće 1962 zahaji najprjedy wukubłanje ke knihiwjednikej, doniž njedósta studijne město při Berlinskej Humboldtowej uniwersiće za pedagogiskej předmjetaj hudźbu a němčinu.
1967 wotzamkny studij w předmjetach hudźbna pedagogika, germanistika a hudźbna wědomosć.
Hižo w poslednim studijnym lěće dósta městno jako dramaturg při Serbskim ludowym ansamblu w Budyšinje, měješe pak najprjedy hišće absolwować wojersku słužbu při policiji w Choćebuzu.
Wot 1967 do 1980 bydleše Kobjela najebać Budyskeho dźěłoweho městna w Choćebuzu, hdźež skutkowaše paralelnje hišće hač do lěta 1981 jako hudźbny wučer.
Wot 1970 do 1990 měješe nimo toho poziciju wědomostneho sekretara dźěłoweho kruha serbskich hudźbnikow, při čimž bě na wažnym městnje wobdźěleny na organizaciji a spěchowanju serbskeje hudźby.
W lěće 1980 přewza městno šefdramaturga při SLA a přećahny ze swójbu do Budyšina.
Wot toho časa skutkowaše jako swobodny komponist w Budyšinje, měješe pak husćišo wojować ze strowotniskimi problemami.
Dnja 18. meje 2018 zemrě w starobje 74 lět w Budyšinje.
Ke Kobjelowym kompozicijam liča twórby z nimale wšěch hudźbnych žanrow, mjez nimi tež filmowa hudźba, chórowa hudźba kaž tež wjele spěwow.
W lěće 1978 dósta Kobjela Myto Ćišinskeho II. rjadownje.
Dalše serbske mjena su mjeńši barbjenk, wódny barbjenk a zelenk.
Diwnogorsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije w Krasnojarskim regionje.
Leži při rěce Jenisej něhdźe 20 kilometrow juhozapadnje Krasnojarska a ma něhdźe 29 tysac wobydlerjow.
Je zarjadniske sydło Smaljawičskeho rajona.
Leži při rěce Plisa něhdźe 40 kilometrow sewjerowuchodnje Minska.
Sydlišćo je so w lěće 1448 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1968 měšćanske prawa.
Ronny Wähner je sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje unije a wot lěta 2014 direktnje woleny zapósłanc w sakskim krajnym sejmje.
Tam přisłuša wuběrkej za wobswět a ratarstwo kaž tež peticiskemu wuběrkej.
Při wólbach dnja 31. awgusta 2014 dósta we wólbnym wokrjesu Rudne hory 4 46,9 % wotedatych hłosow a zdoby direktny mandat.
Wähner je diplomowany zarjadniski a zawodny hospodar a wot lěta 2001 čłon CDU.
Wot lěta 2004 bě čłon Annabergskeho wokrjesneho sejmika a wot 2008 je wokrjesny radźićel w Rudnohórskim wokrjesu.
W někotrych žórłach so do swójby hyacintowych rostlinow abo lilijowych rostlinow přirjaduje.
Dwojołopjenata česnička je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 10 hač do 20 cm a ma zwjetša jenož dwě łopješce.
Wone so z kćenjemi jewja a su něhdźe tak wysoke kaž kwětnistwo.
Płód je třihranaty kapslowy płód, kotryž wobsahuje ćěmnobrune symjenja z požitnym, běłym wolijowym ćěłom.
Rosće w łučinowych lěsach, na łučinowych łukach, w lisćowych lěsach a sadowcowych łukach blisko lěsow.
Preferuje čerstwe abo włóžne, wutkate pódy.
Rostlina je w srjedźnej a južnej Němskej, w Alpach, w južnej a juhowuchodnej Europje rozšěrjena.
Wokrjesne město je Gryfice.
Gmina Zgorzelec je wjesna gmejna w pólskim Delnjošleskim wojewódstwje, ke kotrejž słuša 22 wjeskow.
Wona ma swoje sydło w měsće Zgorzelec, kotrež jej pak jako samostatna měšćanska gmejna njepřisłuša.
Gmejna je čłon euroregiona Nysa.
Gmejna leži wuchodnje Łužiskeje Nysy w pólskim dźělu Hornjeje Łužicy.
Nysa twori tule statnu hranicu z Němskej.
Na juhu gmejny nadeńdźe so Niedówski spjaty jězor při rěce Witka.
Susodne gmejny su město Zgorzelec na sewjerozapadźe, Pjeńsk na sewjeru, Siekierczyn na wuchodźe, Sulików na juhowuchodźe kaž tež Bogatynia a Zawidów na juhu.
Za Nysu na zapadźe ležitej sakskej měsće Wostrowc a Zhorjelc.
Ke gmejnje słušeja slědowace wsy: Delnjoserbski prócowar, awtor a přełožowar Jan Bjedrich Tešnaŕ bě wot 1862 do 1898 z fararjom w Niedźe.
Pyr je ród ze swójby słódkich trawow.
Alowej je ród ze swójby alowejowych rostlinow.
Kakijowc je štom ze swójby ebenowych rostlinow.
Króna je kulowata a šěroka, zwjetša chětro husta.
Jeho hałuzy su wustupowace.
Skora je na spočatku hładka a ćmowobruna, ale pozdźišo je skorata a podołhostnje brózdźena abo šupiznata.
Na hornim boku su ćmowozelene, mjeztym zo na delnim boku su husto kosmate a jasniše.
Beige kćenja su małke a jednodomnje rozdźělene.
Muske kćenja steja zwjetša w małkich promjenjach.
Žónske kćenja steja po jednym.
Płody su oranžowe abo žołte jahody a docpěja wulkosć wot nimale 10 cm.
Jich keluškowe łopješka su jara powjetšene a płodowe mjaso je derje słodźace słódke.
Ma radšo čumpate, hlinjane-pěskowe pódy, kotrež su jenož w prawym měrje humusowe.
Pochadźa z Chinskeje a Japanskeje.
Wón so w Japanskeje, krajach wokoło Srjedźneho morja a swětodaloko w subtropach plahuje.
W Europje jenož w kónčinach z miłych zymach jako parkowu drjewu plahuje.
Płody maja jenož w stawje dospołneje zradownosće mjechke mjaso a so hodźa jěsć.
Nowe sorty, kaž na př.
Jeje słód je tomu slowkam podobny.
Turkowska lilija je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 40 hač do 100 cm.
Preferuje čerstwe, čumpate pódy w połsćinje.
Móst měra je po awtodróhowym mosće druhi najwjetši móst přez Sprjewju w Budyšinje.
Kamjentnowobłukowy móst zestaji so ze štyrjoch wobłukow, kiž su wjace hač 20 metrow wysoke.
Panorama stareho města wot mosta měra je najsławniši wobraz Budyšina.
Před wotewrjenjom Budyskeje zapadneje tangenty w decembru 2013 wjedźeštej zwjazkowej dróze 6 a 96 po Mosće měra.
Stawizniskej zajězdaj do města běštaj mostaj na Židowje a pod Lipowej horu.
W lěće 1909 bu tutón pod mjenom Krónprincowy móst poswjećeny.
Wot toho časa nastawaše zapadnje Sprjewje zapadne předměsto Budyšina.
Na kóncu Druheje swětoweje wójny bu móst dnja 20. apryla 1945 hromadźe ze 16 druhimi mostami rozbuchnjeny.
Tuž njejsu wone, porno germanskim abo słowjanskim mjenam, w prěnim rjedźe linguistisce, ale kulturnje definowane.
Dla wšelakorych wonkownych wliwow, kotrymž hornjoserbska kultura podleži, je tež wobstatk na mjenach wšelakory a bohaty na ortografiskich ale tež fonologiskich wariantach.
Přikłady za woblubowane žónske předmjena su: Bernadet, Borbora, Božena, Dana, Franciska, Hanka, Hańža, Christina, Jana, Jěwa, Katka, Julija, Lejna, Lubina, Madlena, Marhata, Marja, Měrana, Pawlina, Rejza, Ruzalka, Sofija, Weronika, Wórša, Zusana a za muske: Beno, Bjarnat, Bosćij, Dawid, Feliks, Handrij, Horisław, Jakub, Jan, Jurij, Korla, Klaws, Křesćan, Maćij, Matej, Marko, Měrćin, Michał, Mikławš, Pawoł, Pětr, Radoměr, Roman, Sćěpan, Stanisław, Syman, Tomaš.
Prěnjotne serbske předmjena běchu bjez wuwzaća zapadosłowjanskeho pochada; tójšto z nich su so hač do dźensnišeho časa wobchowali.
Někotre su originarnje serbske.
Najznaćiši přikład je Lubina.
Druhe, kaž Božena, su daloko rozšěrjene a namakaja so tež w druhich zapadosłowjanskich kulturach.
Pokřesćanšćenje přinjese potom mnóstwo cyrkwinskich mjenow k Serbam.
Mjez nimi běchu bibliske mjena kaž Hilža a Mato, ale tež mjena swjatych kaž Weronika a Měrćin.
Přikłady za to su Norbert, Dytar a Helga ale tež Andrea, Diana a Tobias.
Móžna přičina za to móhł powšitkowny zajim na słowjanskej kulturje w běhu dopomnjeća na słowjanske korjenje Serbow być.
Dokładne wobmjezowanje mjez žórłami mjenow njeje přeco móžne.
Zaso druhe mjena běchu so we wšelakorych formach z rozdźělnych žórłow přewzali, tak zo namakatej so nimo serbskeje formy Jěwa tež němska Eva a pólska Ewa, a mjez serbskej Borboru a němskej Barbaru so namaka přechodna forma Barbora.
Dale powjetšeše so serbski mjenowy skład přez diminutiwy.
Běchu wone prěnjotnje jenož wotwodźenki z křćenskich mjenow za priwatne wužiće, móžachu so pozdźišo ze samostatnymi křćenskimi mjenami stać.
Tak nastaštej na přikład z mjenow Jana a Daniel mjenje Janka a Janika, ale tež Danko.
Dalše přikłady toho typa su Leńka, Hańžka abo Marka.
Wliw rozdźělnych kulturow wuskutkuje so tež na wašnje pisanja.
Wjele mjenow ma serbske a němske pisanje.
Dwójne formy z tajkich přičin mamy na přikład pola Aleksander/Alexander, Andreja/Andrea, Dytmar/Ditmar/Dietmar, Juta/Jutta, Rajnar/Reiner abo Weronika/Veronika.
Při někotrych mjenach su tež přechodne formy, tak na př.
Němske mjena w serbskim pisanju kaž Pawlina su relatiwnje časte, serbske mjena w němskim pisanju kaž Bronislaw přećiwo tomu lědma wustupuja.
Tohodla su tule w serbskim pisanju často wjacore formy, kaž na př.
Silka a Sylka abo Jósef a Józef.
Prěnjotnje wukónčachu žónske hornjoserbske mjena w zakładnej formje na -a a muske běchu bjezkóncowkowe abo wukónčachu na -o abo -a.
Tute mjena so w hornjoserbšćinje kaž wotpowědne substantiwy deklinuja: → Měrana, Měrany, Měranje, Měranu, ... → Rodźisław, Rodźisława, Rodźisławej, Rodźisława, ... → Měrko, Měrka, Měrkej, Měrka, ... → Ota, Oty, Oće, Otu, ...
Najnowše formy mjenow, pola kotrychž tute paradigmy hižo njewustupuja, móžeja w ekstremnym padźe njedeklinowane wostać.
Při žónskich mjenach kaž Andrea, kotrychž zdónk na wokalu skónči, so w deklinaciji -j- zasunje: → Andrea, Andreje, Andreji, ...
Žónske mjena kaž Katrin, Berbel abo Beatrix, kotrež su w zakładnej formje bjezkóncowkowe, so kaž wotpowědne substantiwy deklinuja: → Katrin, Katriny, Katrinje, ... → Berbel, Berbele, Berbeli, ... → Beatrix, Beatrixy, Beatrixy, ...
Při muskich mjenach kaž Wyli, kotrychž zdónk so na wokal skónči, so w deklinaciji -j- zasunje: → Wyli, Wylija, Wylijej, ...
Přirunaj Pawoł Völkel, Timo Meškank: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
5., wobdźěłany a sylnje rozšěrjeny nakład.
Budyšin: Ludowe nakładnistwo Domowina, 2005.
Přirunaj Pawoł Völkel, n.mj.m., zapisk „Doris", strona 96.
Přirunaj Pawoł Völkel, n.mj.m., zapisk „handy", strona 139.
Jeli tam hišće njeje jasne, hlej Helmut Faska: Pućnik po hornjoserbšćinje.
Bautzen: Domowina-Verlag, 2003.
Bautzen: Domowina-Verlag, 2000.
Serbski gymnazij Budyšin: Lisćina abiturnych lětnikow 1951 do 2010.
Šar je město we wuchodnym Kazachstanje, kotrež słuša k Wuchodokazachskemu wobwodej.
Leži blisko Čarskeho spjateho jězora při rěce Čar, přitoku Irtyša, něhdźe 120 kilometrow juhozapadnje Oskemena.
Wot lěta 1963 ma měšćanske prawa.
Płucowy hórkowc docpěje wysokosć wot 10 cm.
Kćenja su mało, krótko stołpikate, steja w rozporach najhornišich łopjenow.
Króna docpěje dołhosć wot 5 cm, je šwižnje zwonojta, módra, nutřka z 5 zelenje dypkatymi smužkami.
Wona je 5-lapata z krótkimi kónčkami.
Keluch ma 5 šwižnje lancetojtych kónčkow.
Płucowy hórkowc je w nimale cyłej Europje, w Kawkazu a Sibirskej rozšěrjeny, při čimž na sewjer hač do južneje Skandinawiskeje a w juhu jenož w horinach wustupuje.
Wuchodna Azija.
Leži w Čujskim dole něhdźe 100 kilometrow wuchodnje Biškeka.
Sydlišćo je so w lěće 1910 jako ruska wjes Orlowka załožiło a ma wot lěta 2012 měšćanske prawa.
Leži při rěce Solona něhdźe 70 kilometrow sewjerozapadnje Donjecka.
Sydlišćo je so w lěće 1770 załožiło a ma wot lěta 1956 měšćanske prawa.
Sowjetsk je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1949 załožiło a ma wot lěta 1954 měšćanske prawa.
Tak wobsedźa dołho žiwy korjeń z najčasćišo wotewrjenymi w kružkach zrjadowanymi powodnymi snopami.
Cyłkownje so rozeznawa něhdźe 8000 družinow.
Leži při sewjernej kromje Kawkaza něhdźe 80 kilometrow zapadnje Machačkale.
Ma něhdźe 136 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1846 załožiło a ma wot lěta 1931 měšćanske prawa.
Bjedrich je serbska forma předmjena Friedrich a zdobom serbske swójbne mjeno.
Ponichoweje knihownje Jan Bjedrich Fryco, farar, spisaćel, rěčewědnik a demograf Jan Bjedrich Langa, farar, přełožowar nabožinskeho pismowstwa Jan Bjedrich Langa, diakon, cyrkwinski stawiznar Jan Bjedrich Tešnaŕ, farar, zakitowar serbstwa, prócowar na polu serbskeje rěče a literatury Jan Zygmunt Bjedrich Šyndlaŕ, farar, spisowaćel a wudawaćel Kryšan Bjedrich Faber, farar, zběrar serbskich knihow Pětr Bjedrich Halka, farar, domiznowědnik Michał Bjedrich, basnik Mikławš Bjedrich-Radlubin, farar a spisowaćel Bjedrich II.
Wódka je zwjetša bjezbarbny palenc z podźělom alkohola mjez 37,5 a 80 procentami.
Ma nimale neutralny słód a bu pak čisty pak w cocktailach pity.
Prěni raz su wódku w 15. lětstotku w Pólskej abo Ruskej ze žita palili.
24. januara abo 24. wulkeho róžka je 24. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 341 dnjow hač do kónca lěta.
1895: Załoženje katolskeho towarstwa Lilija w Ralbicach 1993: W Ankarje bu žurnalist a spisowaćel Uğur Mumcu přez bombowy atentat zamordowany.
Leži w sewjernym Kawkazu w republice Dagestan něhdźe 160 kilometrow zapadnje Machačkale.
Lyswa je město w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži při rěce Lyswa w zapadnym předkraju Uralskich horin w Permskim regionje něhdźe 80 kilometrow wuchodnje Perma.
Ma něhdźe 63 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1785 załožiło a ma wot lěta 1926 měšćanske prawa.
Kosmata husowka je dwulětna rostlina abo trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 10 hač do 80 cm.
Łopjena su mjenje bóle kosmate a zubate abo cyłokromne.
Spódnje łopjena su jejkojte a tworja wostajacu rozetu.
Kćenja docpěwaja wulkosć wot 2 hač 5 mm a steja w kićach, kotraž na spočatku je wokołkojta.
Rosće na suchich łukach na wapnje, na pućowych mjezach, na kerčinowych kromach, w swětłych chójnowych lěsach.
Preferuje skerje suche, zwjetša wapnite pódy.
Protyka za lěto 1293 1293 bě normalne lěto z 365 dnjemi.
01. awgusta: Čěske město Jičín naspomni so prěni raz pisomnje we wopismje kralowny Guty.
Prěnje dopokazane naspomnjenje Serbskeje cyrkwje w Budyšinje.
W tutym lěće njebě žanoho bamža.
Po tym zo bě Mikławš IV.
1292 zemrěł, njemóžeše so konklawe na naslědnika dojednać.
Wokrjes nadeńdźe so sewjernje wulkoměsta Šćećina při baltiskim přibrjohu.
Mjeńši zapadny dźěl leži na kupje Wolin, wjetši dźěl na wuchodźe na twjerdźi.
Kupa a twjerdź stej dźělenej přez Kamieński zaliw a rěku Dziwnu, wuliwne promjo Wódry.
Na juhozapadźe nadeńdźe so Šćećinski zaliw a na zapadźe bjezwokrjesne město Świnoujście.
Powiat Kamieński wobsteji ze šěsć gmejnow, mjenujcy pjeć měšćansko-wjesnych gmejnow a jedneje wjesneje gmejny: Dziwnów Golczewo Kamień Pomorski Międzyzdroje Wolin wjesna gmejna Świerzno Population.
Stochov je městačko w srjedźnej Čěskej.
Leži 448 m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe pjeć tysac wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1316.
Wójćech Kóčka bě serbski profesor archeologije w Pólskej.
Narodźi so jako syn kublerja Gustawa Kóčki a jeho mandźelskeje Marje, rodź.
Delanec, we Wownjowje blisko Budyšina a wopytowaše wot 1925 Katolsku wyšu šulu w měsće.
1931 złoži maturu a dźe najprjedy do Drježdźan, zo by na tamnišim Pedagogiskim wustawje studował.
1932 poda so do Poznanja, hdźež studowaše hač do lěta 1936 archeologiju, antropologiju a etnografiju pola profesorow Józefa Kostrzewskeho, Karola Stojanowskeho a Eugeniusza Frankowskeho.
Po studiju dźěłaše jako asistent při prastawizniskim wustawje Poznańskeje uniwersity.
Za wuspěšne sobuskutkowanje na wurywanjach spožči so jemu 1937 rjad „Złoty Krzyż Zasługi".
Krótko do wudyrjenja Druheje swětoweje wójny naby přez posrědnistwo profesora pólske staćanstwo.
Za čas wójny so pod pseudonymom w Generalnym guwernemenće chowaše a tam tež tajnje wuwučowaše.
Po wuswobodźenju 1945 poda so Kóčka wróćo do Łužicy, hdźež zastawaše nachwilnje funkciju hłowneho sekretara Domowiny.
1954 bu we Wrócławju habilitowany a 1955 powołany na docenta za pólsku archeologiju do Poznanja.
Tam sta so 1959 z nimorjadnym profesorom a po wotchadźe Józefa Kostrzewskeho na wuměnk z profesorom za pólsku a powšitkownu archeologiju.
Nimo toho nawjedowaše Poznański wustaw Instituta historije a materielneje kultury Pólskeje akademije wědomosćow.
W swojim Wrócławskim času wot 1947 haješe styki k tamnišim serbskim studentam a poradźowaše jich w studijnych naležnosćach.
W meji 1947 narěči při zetkanju ze zastupnikami pólskeho knježerstwa hromadźe z Arnoštom Černikom problematiku němskorěčnych ćěkańcow z wuchodnych stronow Němskeje a jich negatiwny wliw na substancu serbskeje rěče a kultury we Łužicy.
Wobdźěleše so tež na wědomostnych diskusijach we Łužicy z přinoškami.
Kóčka bě swak Jakuba Šajby a Pawoła Krječmarja.
Jeho dźowka je pólska archeologowka Hanna Kóčka-Krenz.
Wón bu pochowany na Poznańskim pohrjebnišću Jean-Marie Vianney.
150–179 Geneza a wuwiće słowjanskich kmjenow.
Lětopis B 4, str.
Wrocław 1959 Jurij Knebel: Kóčka, Wójćech.
Andrejs Pumpurs bě wuznamny letiski basnik, awtor letiskeho narodneho eposa Lāčplēsis a hraješe wažnu rólu w politisko-literariskim hibanju „młodych Letow".
Konjecy su wjes z 280 wobydlerjemi w srjedźišću hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słušeja ke gmejnje Ralbicy-Róžant a leža 136 m nad mórskej hładźinu na prawym boku Klóšterskeje wody w serbskich Delanach.
Hač do lěta 1974 běchu Konjecy samostatna gmejna, po tym wjesny dźěl Ralbic.
Susodne wjeski su ke Kulowej słušaca Koćina na sewjeru, Trupin na wuchodźe, Ralbicy na juhu a Šunow na zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Kvnewiz je z lěta 1264.
Ležownostne knjejstwo wukonješe přez lětstotki klóšter Marijina hwězda.
Hranica běžeše hač do lěta 1945 njedaloko wot modlerskeho stołpa „Mortwa holčka" při puću mjez woběmaj wsomaj.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 211 bjez wuwzaća serbskich wobydlerjow.
[248 wobydlerjow, z nich 135 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 2 z pasiwnymi, 58 serbskich dźěći a młodostnych, 53 bjez znajomosćow] → wšě wjeski Pawoł Rota: Konjecy – stare burske sydlišćo w Delanach.
W Serbskej protyce 1991, str.
Budźe hač 1 cm dołhi a je wosebje w ćopłej, włóžnej wokolnosći žiwy, potajkim n.př. w kupjelnjach abo kuchnjach.
Šližiki žeru mjez druhim plěsniwcy a roztoče, tuž poprawom njejsu škódniki.
Přirodny njepřećel šližikow je wuchač.
Majoran (Origanum majorana L., syn.
Wot 1852 do 1854 wopyta Tachantsku šulu w Budyšinje a bě po tym zaso w Chrósćicach žiwy.
31. meje 1870 so woženi z Marju Nazdalic z Pěskec.
Z njej měještaj pjeć dźěći.
Wot lěta 1866 słušeše njemu Chróšćanske kubło.
Kokla słušeše k organizatoram serbskeho towarstwoweho a burskeho hibanja w poslednjej třećinje 19. lětstotka.
Hižo na 1. schadźowance serbskich studentow 1875 w Chrósćicach wustupi jako rěčnik.
Bě sobuzałožer Chróšćanskeho spěwarskeho towarstwa Jednota a jeho předsyda hač do lěta 1889.
Runje tak bě wobdźěleny při załoženju dźiwadłoweje skupiny Jasčanskeje Bjesady, za kotruž wobdźěłaše kruchaj Nowe korčmarstwo a Dźěd Jakub.
1888 załoži sobu Towarstwo serbskich burow, 1891 Chróšćansku nalutowarnju.
Wot 1885 zastupowaše wólbny wokrjes 8 w Sakskim krajnym sejmje.
Wón bě čłon konserwatiwneje frakcije a zakitowaše zajimy serbskich wulkoburow, zasadźowaše so pak sčasami tež za serbske narodne zajimy.
W lěće 1903 załoži hromadźe ze serbskim ewangelskim zapósłancom Janom Awgustom Zobu z Čornjowa Wjesne wólbne towarstwo, zo by so wobwliwowanju wsy přez socialdemokratiju zadźěwało.
Prěnjotnje chcyše Kokla swoju kandidaturu złožić, bu pak wot serbskich a němskich wolerjow přeswědčeny, tola kandidować.
Za tutón čas na přikład Jakub Bart-Ćišinski hižo na jeho angažemenće za serbske zajimy dwělowaše.
Jako reakcija na załoženje Domowiny wokoło skerje doprědkarskeho Arnošta Barta, tohorunja čłon krajneho sejma, zesylnjachu katolscy wulkoburja swójsku organizaciju na wsach.
Přiwšěm podpisa Kokla w nowembrje 1918 Bartowe wozjewjenje w krajnym sejmje ze žadanjom za garantowanymi prawami Serbow na jich maćeršćinu a narodnosć.
Kokla bě wot 1881 čłon Maćicy Serbskeje.
Ludowa hra z lěta 1848 w 3 jednanjach.
Michał Hórnik, překupc a sławny serbski husler.
65–66 Hartmut Zwahr: Kokla, Michał [1].
Časopis Maćicy Serbskeje 76, str.
1075 Helina je asteroid, kotryž ma přeměr 40 km a kotryž wotkry Grigorij Nikolajewič Neujmin 29. septembra 1926.
Ród je schodźenk w biologiskej systematice, kotraž słuži rozrjadowanju žiwych stworjenjow.
Wón steji nad družinu a pod swójbu.
Maćica serbska, Budyšin Kubát, K.
Wón je sławny přez swoje knihi a filmy.
Jeho dźěła jednaja wo stawiznach wo zwonkazemskich, kotřiž su čłowjestwu pomhali.
Jeho knihi su w 32 rěčach wušli.
Tych zwonkazemskich kosmonawtow su za bohow měli.
Chisor je město na zapadźe Tadźikistana.
Leži při brjoze rěki Chanaka w Chisorskej dolinje něhdźe 25 kilometrow zapadnje wot stolicy Dušanbe.
Ma něhdźe 27 tysac wobydlerjow a wot lěta 2016 měšćanske prawa.
Najwuznamniše twarjenje města je Chisorska twjerdźizna, kotraž bu we 18. lětstotku załožena jako lěćna rezidenca Bucharaskich emirow a w 19. lětstotku wutwarjena.
Běčicy su hornjołužiska wjes při Dołhej wodźe, kotraž słuša ke gmejnje Hodźij.
Wjeska nadeńdźe so něhdźe tři kilometry sewjerozapadnje Hodźija při woběmaj bokomaj Dołheje wody, krótko před jeje wuliwom do Čornicy, a njedaloko awtodróhi A 4.
Susodne wsy su Prěčecy na sewjerowuchodźe, Darin na juhu, Njezdašecy na juhozapadźe, Koblicy na zapadźe kaž tež Čěškecy na sewjerozapadźe.
Po sydlišćowej formje jedna so wo rozšěrjeny nawsowc.
Ležownostne knjejstwo wukonješe přez lětstotki ryćerkubło we wjesce samej.
Cyrkwinsce słuša wjes ze starodawna do Hodźijskeje wosady.
Wot lěta 1994 su dźěl Hodźijskeje gmejny.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 116 wobydlerjow, mjez nimi 103 Serbow.
1925 bě wot cyłkownje 140 wobydlerjow 135 ewangelskich a pjeć katolikow.
Lingua Franca Nova je planowa rěč.
Wozjewił je ju wóčny lěkar dr.
Izolda Gardošowa (rodź.
Po maturje při Serbskej wyšej šuli w Budyšinje studowaše na Lipšćanskej Karla Marxowej uniwersiće rusistiku, sorabistiku a pedagogiku.
Zahe zajimowaše so za folkloristiku a spisa swoje diplomowe dźěło wo postawje Wódneho muža w němskim a zapadosłowjanskim wobłuku.
Po zakónčenju studija wubra sej serbske přisłowa jako disertacisku temu, při čimž bě dołhodobny cil wudźěłanje přisłowneho leksikona.
Po promociji sta so z wědomostnej sobudźěłaćerku Instituta za serbski ludospyt w Budyšinje.
Wozjewi wjacore mjeńše studije k problematice serbskich přisłowow.
Po smjerći Jurja Młynka přewza tež wědomostne pěstonjenje Serbskeje centralneje biblioteki a dźěło na Serbskej bibliografiji.
Zemrě po dołhej, ćežkej chorosći w starobje jenož 41 lět w septembrje 1979.
Protyka za lěto 1923 10. awgusta: W Hrodźišću wotměje so pod nawodom Michała Cyža 49.
14. oktobra: Załoženje Zjednoćenstwa serbskich tworjacych wuměłcow.
Iris Firmenich je sakska politikarka Křesćansko-demokratiskeje Unije Němskeje, wot lěta 1999 zapósłanča wólbneho wokrjesa 21 w sakskim krajnym sejmje a městopředsydka frakcije CDU.
Firmenich bu 2009 jako direktna kandidatka swojeje strony z 48,7 % hłosow wolena.
Wona je ewangelska, ženjena a mać třoch dźěći.
W internetowym słowniku: Malve Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Linde Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Čerwjeny naporst je dwulětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 1 hač do 1,5 m a šěrokosć wot něhdźe 60 cm.
Rostlina je smjerćonošnje jědojta a zmjerzkokruta.
Króna je dele pochilena, docpěwa dołhosć wot 5 cm a ma dołhe, brjuchatu rołku a krótko 2-lapatu kromu.
Delnja hubka je 3-lapata a dlěša hač hornja hubka.
Symjenja buchu wot wětra rozšěrjene.
Wón rosće w swětłych lěsach, na pućowych kromach; na małowapnatych pódach.
Čerwjeny naporst we wulkich dźělach Europy rozšěrjeny.
Často wón je kultiwěrowany a wodźiwił.
Wuchodna hranica areale leži w juhozapadnje Pólskeje.
W internetowym słowniku: Fingerhut Kral, Jurij: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
Donnerhak, Budyšin Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1981.
Znaty je tež přez knihu wo lětarskich nadpadach na Drježdźany.
Leži w historiskej Wołyńskej při rěce Korčik něhdźe 70 kilometrow wuchodnje Riwneho.
Mjez 1920 a 1939 bě znowa dźěl Pólskeje a pod mjenom Korzec přimjezne město ze Sowjetskim zwjazkom.
Po sowjetskim wobsadźenju w septembrje 1939 dósta 1940 měšćanske prawa.
Michail Wasiljewič Frunze bě komunistiski rewolucionar, sowjetski statny a stronski funkcionar a general, kotryž wojowaše za čas Ruskeje byrgarskeje wójny z Čerwjenej armeju w centralnej Aziji.
Wot 1926 hač do njewotwisnosće Kirgiziskeje w lěće 1991 bě jeho ródne město Biškek po nim pomjenowane.
94—106.  Commons: Michail Frunze – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Michail Wasiljewič Frunze – Literatura w katalogu Němskeje narodneje biblioteki.
Koporcy su hornjołužiska wjes we wuchodźe Budyskeho wokrjesa a słušeja wot lěta 1936 k Bukečanskej gmejnje.
Leža 240 m nad mórskej hładźinu.
Susodne wjeski su Něćin w sewjeru, Kołwaz we wuchodźe, Błócany w juhowuchodźe a Bukecy w zapadźe.
Ležownostne knjejstwo wukonješe přez lětstotki ryćerkubło we wsy samej.
We 1880tych lětach měješe wjes po Mukowej statistice cyłkownje 240 wobydlerjow, z nich 202 Serbaj a 38 Němcow.
Ewangelscy Koporčenjo přisłušeja ze starodawna Bukečanskej wosadźe.
Wón maturowaše na Serbskej wyšej šuli a studowaše na namjet swojeho gymnazialneho wučerja Antona Nawki, kiž jeho za słowjanske prastawizny zahori, w Lipsku archeologiju a zažne stawizny.
Z pomocu direktora Instituta za serbski ludospyt Pawoła Nowotneho móžeše na studijnym přebywanju w pólskej Łódźi teoretiske a praktiske nazhonjenja zběrać, so na wurywanjach wobdźělić a pólsce nawuknyć.
We Łužicy bě wobdźěleny mjez druhim na wurywanjach nimale tysac lět stareho pohrjebnišća w Libonju a delnjołužiskeho hrodźišća w Tornowje.
Wón bě woženjeny a bydleše w Hodźiju.
Hrodźišća serbskich kmjenow, pomniki našich prjedownikow.
W: Lětopis B 29/1, str.
W: Lětopis B 34, str.
W: Lětopis B 38 Hodźij – před 1000 lětami.
W: Rozhledźe 5/2006 [z Gerhardom Billigom] Sigmund Musiat: Naše stawizny wotkryć pomha [Diplomowy archeologa Jurij Knebl swjeći 75. narodniny].
W Serbskich Nowinach, 20. měrca 2009.
Błažij Nawka bě serbski ludowědnik.
Wón narodźi so jako syn Radworskeho wučerja Michała Nawki a jeho žony Hany, rodźeneje Andrickec, a studowaše na Praskej Karlowej uniwersiće, hdźež ke kwasnym nałožkam Serbow z Kulowskeje kónčiny promowowaše.
W lěće 1952 bě prěni ludowědnik w 1951 załoženym Instituće za serbski ludospyt, na kotrymž hač do lěta 1984 dźěłaše.
Wukranojo běchu połobski kmjen, kotryž sydleše podłu rěki Ukra w dźensnišim regionje Uckermark.
Woni słušachu k zwjazkej Lutycow.
Banská Bystrica je z nimale 80.000 wobydlerjemi pjate najwjetše město w Słowakskej.
Leži wosrjedź kraja a je sydło Banskobystriskeho kraja kaž tež uniwersity Mateja Bela.
Město nadeńdźe so na poł puću mjez słowakskej stolicu Bratisławu a druhim najwjetšim městom Košice.
Wobě měsće stej něhdźe 210 kilometrow zdalenej.
Leži w Zvolenskim kótle při rěce Hron, do kotrejež wuliwa so tule rěčka Bystrica.
Banská Bystrica je wobdata wot horin: Wulkeje Fatry, Starohórskich wjerchow a Nižeje Tatry na sewjeru, Słowakskich Rudohór a Poľany na juhowuchodźe kaž tež Kremnickich horow na zapadźe.
Dźensniše sydlišćo je so załožiło wot Słowjanow.
Prěni němskorěčni sydlerjo-hórnicy přińdźechu hižo w 12. lětstotku, wosebje pak po napadźe Mongolow lětow 1241/42, zo bychu tule wudobyli rudu z podkopkow.
Wot 1350 wudobywachu tež kopor, w 14. lětstotku žiwe slěbro a w 15. lětstotku wołoj.
Dla toho słušeše „koporowa" Banská Bystrica nimo „złoteje" Kremnicy a „slěborneje" Banskeje Štiavnicy do třoch najbohatšich městow srjedźneje Słowakskeje.
W prěnjej połojcy 16. lětstotka běše tež Augsburgska Fuggerec swójba aktiwna w hórnistwowym měsće a wobhospodarješe podkopki.
Po wulkim wohenju lěta 1761 dósta město nowy napohlad w baroknym stilu.
Wot 1776 bě město sydło biskopa a 1788 zawrěchu so poslednje podkopki.
W 19. lětstotku hraješe Banská Bystrica wuznamnu rólu w kulturnym a politiskim žiwjenju Słowakow.
W lěće 1830 wotewrichu prěnju fabriku, 1845 prěnju nalutowarnju.
Přez wotewrjenje železniskeju čarow 1873 a 1884 so wuwiće města hišće bóle pospěši.
1918 sta so město z dźělom nowozałoženeje Čěskosłowakskeje a dósta prěni raz oficielne słowakske mjeno Baňská Bystrica, kotrež bu 1927 na dźensnišu formu korigowane.
Za čas Druheje swětoweje wójny běše město w awgusće 1944 srjedźišćo Słowakskeho narodneho zběžka.
Po wójnje bu němske wobydlerstwo wućěrjene.
Sandźak je historiski region na Balkanskej połkupje, na juhu dźensnišeje Serbiskeje a na sewjeru Čorneje Hory.
Najwažniše města regiona su Novi Pazar, Sjenica, Prijepolje a Priboj na serbiskim boku kaž tež Pljevlja, Rožaje a Bijelo Polje na čornohórskim.
Sandźak ma někak 390.000 wobydlerjow, z kotrychž je połojca islamskeje wěry.
Jedna so tuž wo jenički dźěl wobeju krajow z přispomnjenja hódnym podźělom muslimskeje ludnosće.
Na Berlinskim kongresu lěta 1878 připóznachu europske wulkomocy njewotwisnosć Serbiskeje a Čorneje Hory, mjeztym zo wostachu prowincy Bosniska a Hercegowina a Kosowo prawnisce pod osmaniskim knjejstwom.
Sandźak Novi Pazar, ležacy mjez Bosniskej a Kosowom, měješe Osmanam słužić jako koridor do Bosniskeje a zdobom zjednoćenju Serbiskeje a Čorneje Hory zadźěwać.
Přez dalewobstaće osmaniskeho knjejstwa njebu muslimske wobydlerstwo tuteje kónčiny wuhnate, porno Muslimam w druhich kónčinach.
Hakle z Balkanskej wójnu lětow 1912/13 bu Sandźak mjez Serbiskej a Čornej Horu rozdźěleny.
Hač do dźensnišeho maja předewšěm gmejny na wuchodźe Sandźaka muslimsku wjetšinu.
Bjedrichecy su wjes w sakskim Budyskim wokrjesu.
Wot lěta 1994 słušeja k Łazej.
Susodne wsy su Złyčin na sewjerowuchodźe, Hamory za hatami na wuchodźe, Šćeńca na juhu a Mortkow na sewjerowuchodźe.
Přez wjes wjedźe wokrjesna dróha K9220.
Wuchodnje Bjedrichec ćeče Mała Sprjewja.
Prěnje historiske naspomnjenje dróhowca jako Friederßdorff pochadźa z lěta 1471.
Ležownostne knjejstwo wukonješe w lěće 1777 zdźěla Budyski krajny bohot a zdźěla hižo 1614 naspomnjene ryćerkubło we wsy samej.
Do Bjedrichec słuša tež wutwark Womjatk, kiž załoži so na spočatku 18. lětstotka při křižowanišću pućow Mortkow–Złyčin a Łaz–Bjedrichecy a naspomni so prěni raz 1746.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 134 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća Serbja.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot 79 %, štož bě za ewangelsku Hornju Łužicu hišće poměrnje wysoka ličba.
Cyrkwinsce słušachu Bjedrichečenjo ze starodawna do Łazowskeje wosady.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1995.
Najwyše městno je hora Yùshān.
Taiwan je oficielnje připóznaty wot 24 statow na swěće.
Jako mjeńši wot dweju statow z mjenom China, kotrajž so mjez sobu njepřipóznawatej, njeje z čłonom Zjednoćenych narodow a druhich mjezynarodnych organizacijow.
Dalše serbske mjeno je bobroch.
Kćěje wot junija hač awgusta.
Tuta maćizna powyšuje čućiwosć za UV-swětło.
Rosće w dubowych měšanych lěsach, swětłych bukowych lěsach a na lěsnych kromach.
Preferuje ćopłe, zwjetša wapnite pódy w połsćinje.
Ph. Boehmeri) je rostlina ze swójby słódkich trawow.
Suchi pasnik docpěwa wysokosć wot 30 hač 60 cm.
Stołpik je horjeka bjezłopjenaty.
Łopjena docpěwaja šěrokosć wot 2 hač 4 mm a su hrube, na kromje běłe.
Łopjenowa kožička je přikušena a docpěwa dołhosć wot 1 hač 2 mm.
Kćěje wot junija hač julija.
Kłóskowa pakić je šwižna a docpěwa dołhosć wot 18 cm.
Rosće na přibrjóžnych suchich trawnikach, skałach a we swětłych chójnowych lěsach.
Rostlina je w južnej Skandinawiskej, srjedźnej a južnej Europje rozšěrjena.
Leži w Hornjołužiskich honach 203 m nad mórskej hładźinu.
Susodne wjeski su Lutobč w sewjeru, Dalicy we wuchodźe, Lubochow w juhozapadźe a Nowe Boranecy w zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Krummenforst je z lěta 1334 a bě w 15. lětstotku z knježim sydłom.
W lěće 1547 słušeše wjeska Budyskej měšćanskej radźe a we 18. lětstotku ryćerkubłu Hornje Malešecy.
Tohodla słušachu wobydlerjo hač do wutworjenja Chwačanskeje wosady w lěće 1899 k Malešanskej wosadźe.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 118 wot cyłkownje 128 Křiwoboršćanow serbsce.
Coulomb je jednotka elektriskeho nabitka.
Jeho mjeno pochadźa wot francoskeho fyzikarja Charles Augustin de Coulomb.
Je zarjadniske sydło Rossošanskeho rajona.
Leži něhdźe 200 kilometrow južnje Woronježa.
Ma něhdźe 62 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w 17. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1923 měšćanske prawa.
Miass je město w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 151 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1773 załožiło a ma wot lěta 1919 měšćanske prawa.
Pawčnik je ród ze swójby zestajenkow.
W swěće eksistuje 35 družinow, z kotrychž w Europje 12 družinow je domjace.
Mladé Bříště je wjes a gmejna w Čěskej.
Leži 510 m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe 250 wobydlerjow.
Leži při zapadnym pobrjoze Azowskeho morja něhdźe 170 kilometrow wuchodnje Chersona.
Ma něhdźe 20 tysac wobydlerjow.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1784 jako Genič załožiło.
Prjedy bě na tutym městnje přistaw Neontichos.
Wot 1837 ma jako Geničesk resp.
Heničesk měšćanske prawa.
Leži při rěce Bijuk-Karasu něhdźe 45 kilometrow wuchodnje Simferopola.
Sydlišćo je so w 13. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1926 měšćanske prawa.
Denis Wladimirowič Pušilin je politikar Donjeckeje ludoweje republiki.
Lucy Redler (* 17. awgusta 1979, Hann.
Münden) je němska politikarka hłownohamtska přistajena SAV a čłonka strony Lěwicy.
Wona je Diplom-socialna ekonomka a redaktorka časopisa „Solidarität".
Ma něhdźe pjeć milionow wobydlerjow na přestrjeni wot 269.000 km².
Stolica a najwjetše město je Denver, w kotrehož wokolinje je połojca wobydlerstwa žiwa.
Stat mjezuje z Wyomingom na sewjeru, Nebrasku na sewjerowuchodźe, z Kansasom na wuchodźe, Oklahomu na samym juhowuchodźe, z New Mexico na juhu a z Utah na zapadźe.
Leži w Rocky Mountains a je z přerěznej wysokosću wot 2073 metrow najwyše ležacy zwjazkowy stat.
Colorado přiwza so dnja 1. awgusta 1876 – sto lět po njewotwisnosći Zjednoćenych statow – jako 38. stat do unije a ma tohodla přimjeno „Centennial state".
W lěće 2000 měješe 85 % wobydlerstwa jendźelšćinu za maćeršćinu, druha najwažniša rěč bě španišćina.
Wokrjes ma přestrjeń wot 973,62 km² a něhdźe 65.100 wobydlerjow.
Wokrjes nadeńdźe so na sewjerowuchodźe wojewódstwa.
W historiskim zmysle je wokrjesny teritorij nimo gmejnow Praszka a Rudniki dźěl Hornjeje Šleskeje.
Powiat wobsteji ze sydom gmejnow, z nich štyri měšćansko-wjesne a tři wjesne gmejny.
Ličby wobydlerstwa dnja 30. junija 2019 Dobrodzień/Guttentag – 9.877 Gorzów Śląski – 7.131 Olesno – 17.726 Praszka – 13.537 Radłów/Radlau – 4.308 Rudniki – 8.180 Zębowice/Zembowitz – 3.652 Gmejnje Radłów/Radlau a Zębowice/Zembowitz stej wot lěta 2006 oficielnje dwurěčnej němsko-pólskej, dokelž wučini němski podźěl wobydlerstwa wjace hač 20 %.
Nižnjaja Tura je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1754 załožiło a ma wot lěta 1949 měšćanske prawa.
Dübenska hola je lěsna krajina mjez Łobjom a Modłeju na wuchodźe Saksko-Anhaltskeje a na sewjeru Sakskeje, při sewjernej kromje Lipšćanskeje nižinoweje wužłobiny.
Hola mjezuje na zapadźe z Dessauwom, na sewjeru z Łobjowej nižinu, na juhowuchodźe z Torhowom a na juhu z Jiłowom a rěku Modłej přez Bad Düben a Bitterfeld.
Přez Dübensku holu wjedu železniske čary Hala–Choćebuz, Hala–Berlin, Jiłow–Pretzsch a Torhow–Pretzsch–Wittenberg kaž tež zwjazkowe dróhi B 2 a B 183.
Krajina Dübenskeje hole nasta jako region kónčnych morenow za čas Solawskeje lodoweje doby a ma tohodla přewažnje pěskojte pódy.
Pod pokrywom nadeńdu so łožišća brunicy, kotrež so w tutej kónčinje tež wudobywachu.
Wuchodny dźěl Dübenskeje hole wokoło městačka Bad Düben steji jako park přirody pod škitom.
Z něhdyšich jamow nastachu jězory.
Leži něhdźe 110 kilometrow sewjerowuchodnje Kropywnyckeho při Kremenčukskim spjatym jězorje.
Ma něhdźe 45 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1954 załožiło za dźěłaćerjow při spjatej muri bliskeje rěčneje zawěry.
W lěće 1955 dósta měšćanske prawa.
Hanka Fascyna bě serbska slawistka a direktorka Budyskeho Serbskeho muzeja.
Dźowka blidarja wopyta wot 1945 do 1949 serbski gymnazij w Čěskej Lipje resp.
Wot 1953 do 1957 studowaše slawistiku w Lipsku; diplom bu wědomostnje poradźowany wot dr.
Wot 1982 do 1992 skutkowaše jako direktorka Serbskeho muzeja.
Leži něhdźe 135 kilometrow juhowuchodnje Moskwy a něhdźe 20 kilometrow južnje Kolomny.
Sydlišćo je so w lěće 1594 załožiło a ma wot lěta 1957 měšćanske prawa.
Pawlowo je město w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 58 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1566 jako wjes Pawlow Ostrog załožiło a ma wot lěta 1919 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 60 kilometrow wuchodnje Tbilisija.
Ma něhdźe jednaće tysac wobydlerjow, z kotrychž je třećina azerbajdźanskeje narodnosće.
Sydlišćo je so w 11. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1962 měšćanske prawa.
Marja Elikowska-Winklerowa je serbsko-pólska wučerka a žurnalistka.
Wona bě dołholětna nawodnica Choćebuskeje Šule za delnjoserbsku rěč a kulturu a załoži w lěće 1993 Delnjoserbski dźěćacy ansambl.
W lěće 2019 spožči so jej Myto Ćišinskeho za jeje zasłužby wo wobchowanje a daledawanje delnjoserbskeje rěče.
Rodźena Pólka studowaše filologiju při Poznańskej uniwersiće.
Wot 1981 bě wona docentka při Centralnej serbskej rěčnej šuli w Dešanku a wučeše tam pólšćinu.
Za čas přewróta wuwučowaše při wšelakorych institucijach w Delnjej Łužicy.
Ze załoženjom Šule za delnjoserbsku rěč a kulturu sta so Elikowska-Winklerowa w septembrje 1992 z jeje nawodnicu a wosta hač do lěta 2017 na tutej poziciji.
Nimo toho załoži wona 1993 Delnjoserbski dźěćacy ansambl, kotrehož wuměłska nawodnica wona je.
Připódla dźěła pola RBB jako awtorka a reporterka za serbski program.
Załožba za serbski lud mytowaše Marju Elikowsku-Winklerowu w lěće 2019 za jeje dołholětne a njesprócniwe skutkowanje za zdźerženje a daledawanje delnjoserbskeje rěče we wšěch generacijach a nastajne podpěrowanje serbskich kulturnych a trajnych projektow w Delnjej Łužicy.
Šula za delnjoserbsku rěč a kulturu, Chóśebuz 2013.
Tupi-Guaraniske rěče tworja najwažnišu podskupinu Tupiskich rěčow w Južnej Americe.
Wone wobsahuja 53 rěčow w 11 skupinach.
Najbóle znate zastupnicy su Guaraniska podskupina ale tež dźensa wumrěte rěče Tupišćina a Tupinambá.
Nimo toho ma wjele brazilske měšćanske a městne mjena jich pochad w Tupi-Guaraniskich rěčach.
W internetowym słowniku: Wasserlinse Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Słuša wot lěta 1994 do Krušwičanskeje gmejny.
Wjes leži při lěwym brjoze Łužiskeje Nysy, kotraž tworja tule statnu hranicu z Pólskej.
Na sewjerozapadźe Wjertka leži Pěchč a na juhowuchodźe Podroždź.
Kulowc Wjertko naspomni so hakle w lěće 1521 prěni raz pisomnje jako Werdig a słušeše přez lětstotki do wobsydstwa Mužakowskeho stawoweho knjejstwa.
Załožena bu w lěće 1990.
Leži něhdźe 70 kilometrow juhozapadnje Luhanska.
Ma něhdźe 53 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1895 załožiło a ma wot lěta 1962 měšćanske prawa.
Wot lěta 2014 słuša Antracyt k njepřipóznatej separatistiskej „Ludowej republice Luhansk".
Durlești je město w srjedźnej Moldawskej, kotrež nadeńdźe so bjezposrědnje při zapadnej kromje stolicy Kišinjowa.
Sydlišćo je so w lěće 1656 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 2001 měšćanske prawa.
Ludnosć Guyany je zwjetša indiskeho a afriskeho pochada.
Guyana mjezuje ze Surinamskej na wuchodźe, z Brazilskej w Amaconasowej nižinje na juhu a z Venezuelu na zapadźe.
Najwyše městno je taflowc Roraima w třiróžku mjez Guyanu, Venezuelu a Brazilskej, kotrehož wjeršk leži 1230 metrow nad normalnej nulu.
Kraj je jara rědko wobsydleny, 85 % krajneho přestrjenje su tropiski dešćowy lěs.
Přihódne za ratarstwo je jenož přimórske pasmo, kotrež je wšak tež wosebje wohrožene přez stupanje mórskeje hładźiny.
Wot lěta 1831 hač do 26. meje 1966 bě Guyana z wotwisnym teritorijom Zjednoćeneho kralestwa a rěkaše Britiska Guyana.
Suchi čas je w tropiskich a subtropiskich kónčinach swěta tón počas, kotryž je bjez abo nimale bjez spadkow.
Mjez sewjernym a južnym wobrotnikom so přibližnje potom njedešćuje, hdyž steji słónco nad druhej połkulu w ceniće, potajkim w sewjernych tropach mjez oktobrom a aprylom a w južnych tropach mjez aprylom a oktobrom.
W někotrych krajach blisko ekwatora maja tuž dwaj suchej časaj w jednym lěće.
Město zymy a lěća maja tam suchi a dešćowy čas.
Chwačanska cyrkej je ewangelsko-lutherska cyrkej w Chwaćicach w Budyskim wokrjesu.
Wona słuži ewangelskej wosadźe Chwaćicy w cyrkwinskim wobwodźe Budyšin-Kamjenc ewangelskeje krajneje cyrkwje w Sakskej a słuša k najmłódšim wosadnym cyrkwjam Budyskeho kraja.
Wot jeje załoženja hač do 1930tych lět je so tu tež serbsce prědowało.
Tu steji tež wojerski pomnik za padnjenych Prěnjeje swětoweje wójny z lěta 1924 ze serbskim napisom při delnim dźělu.
Ewangelska cyrkej w Chwaćicach steji jako kulturny pomnik pod škitom.
W 19. lětstotku běchu Chwaćicy wot wokolnych wosadnych wsow chětro zdalene.
Zafarowane běchu prawdźepodobne do tamnišeje Mikławskeje cyrkwje.
W lěće 1630 přeńdu Chwaćicy do wobsydstwa Adolpha z Gersdorffa w Malešecach, přiwisnika reformacije.
Najskerje so Chwačenjo z toho časa tež cyrkwinsce do Malešec orientowachu, wosebje hdyž so Mikławska cyrkej při woblěhowanju Budyšina w Třicećilětnej wójnje zniči.
Susodne Dalicy běchu hišće spočatk 20. lětstotka konfesionelnje měšane.
Jich katolscy wobydlerjo přisłušachu Serbskej cyrkwi w Budyšinje.
Katolikojo z přewažnje katolskich a do Radworja zafarowanych wsow Lutobč, Měrkow a Boranecy chodźachu do Minakałskeje cyrkwje.
Oficielnje słušachu Chwaćicy, Ješicy, Mała Dubrawa a Křiwa Boršć pak hakle wot lěta 1839 k Malešanskej wosadźe.
Centralne połoženje Chwaćic a stejišćo ewangelskeje šule we wsy kaž tež hižo wobstejace pohrjebnišćo běchu hłowne argumenty za załoženje noweje wosady na tutym městnje.
W lěće 1861 žadachu sej Chwačanscy Serbja nowu serbsku ewangelsku cyrkej w swojej wsy.
Dnja 20. januara 1896 rozsudźi so potom tež Chwačanska gmejnska rada doskónčnje za twar noweje cyrkwje.
Mjez druhim z podpěru Jaroměra Hendricha Imiša dóstachu Chwačenjo dnja 31. januara 1897 dowolnosć ewangelskeho krajneho konsistorija za wutworjenje noweje wosady.
Po wuspěšnym wupisanju dósta dnja 20. meje 1898 twarski mišter Simon z Ochranowa, rodźeny Serb, nadawk za twar Chwačanskeje cyrkwje.
Twarski nawod měješe prof.
Zakładny kamjeń połoži so 29. junija 1898.
1. oktobra 1898 wopušćichu wjesne gmejny Chwaćicy, Ješicy, Mała Dubrawa a Křiwa Boršć oficielnje Malešansku wosadu.
Hižo 24. apryla 1899 bě 52 metrow wysoka wěža dotwarjena.
Njedźelu, 15. oktobra 1899, powitachu Chwačenjo prěnjeho swójskeho dušepastyrja Jurja Gustawa Zarjenka.
Dźeń na to so cyrkej z němskej a serbskej Božej słužbu poswjeći.
Wot lěta 1977 smě wona přimjeno K dobremu pastyrjej wjesć.
Do Chwačanskeje wosady słušeja nimo Chwaćic samych tež přewažnje ewangelske wjeski Dalicy, Ješicy, Křiwa Boršć a Mała Dubrawa kaž tež ewangelscy wobydlerjo z Boranec, Lutobča a Měrkowa.
Farar Rychtar bě posledni, kiž tež serbsce prědowaše.
Handrij Mehliš bě serbski ewangelski farar a pěsnjer.
Wot 1743 do 1746 studowaše ewangelsku teologiju w Lipsku, hdźež bě tež z čłonom Serbskeho prědarskeho towarstwa.
Po nawróće do Łužicy dźěłaše wot 1746 do 1751 jako domjacy wučer a wot 1752 do 1760 jako rektor w ródnych Wojerecach.
Wot 1760 hač do swojeje smjerće w lěće 1790 skutkowaše jako farar w bliskim Čornym Chołmcu.
Rudolf Kilank: Mehliš, Handrij.
Alpski płónčik je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 10 hač 25 cm a je rozpjeršenje kosmate.
Rostlina je zmjerzkokruta.
Łopjena su přećiwostejne, owalne hač lancetojte.
Purpurwioletne kćenja docpěwaja dołhosć wot 1 hač 2 cm, su často dlěše hač łopjena a steja zwjetša po třoch w łopjenowych rozporach.
Na delnjej hubce njesu běłe mustrowanje.
Rosće na suchich kamjentnych trawnikach a na połsuchich trawnikach.
Preferuje čerstwe, bazowe, zwjetša wapnite, často kamjentne pódy.
Leži w historiskej Podolskej něhdźe 80 kilometrow juhowuchodnje města Winnycje.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1607 jako Nestervar a přińdźe 1667 jako Tulczyn zaso pod pólske knjejstwo.
W lěće 1787 dósta Magdeburgske měšćanske prawo a wot 1793 bě z dźělom Ruskeho carstwa.
W Druhej swětowej wójnje bě wot 23. julija 1941 hač do 15. měrca 1944 wobsadźene wot rumunskeho wójska a měješe mjeno Tulcin.
Je zarjadniske sydło Nurobodskeho wobwoda.
Leži něhdźe 75 kilometrow zapadnje Samarkanda.
Eksistuje cyłkownje něhdźe 10 hač 16 rodow z něhdźe 290 hač 300 družinow.
Linoideae su přewažnje zelišćowe rostliny ze zwjetša wuskimi łopjenami a wutworja jenož kapslowe płody.
Anisadenia Wall. ex Meisn.: Z jenož dwěmaj družinomaj w Centralnej Aziji.
Reinwardtia indica Dumort.
Hugenioideae su zwjetša wodrjewjace rostliny, kotrež dosć šěroke łopjena wobsedźa a póčkate płody abo druhe płodowe typy wutworja.
Rozeznawa so štyri hač wósom rodow z něhdźe 61 družinami: Hebepetalum Benth.
Rostlina docpěwa wysokosć wot něhdźe 30 hač 60 cm.
Rostlina kćenje wot apryla hač julija.
Rostlina je w Awstriskej časta, faluje pak w Burgenlandskej a Wienje.
Leži w sewjernym Kawkazu w republice Dagestan něhdźe 270 kilometrow južnje Machačkale.
Ma něhdźe 1600 wobydlerjow.
8. decembra abo 8. hodownika je 342. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 23 dnjow hač do kónca lěta.
W někotrych žórłach jako swójska swójba płaći.
Kostrjenka je ród ze swójby słódkich trawow.
Leži něhdźe 130 kilometrow sewjerozapadnje Tbilisija.
Ma něhdźe 26135 wobydlerjow.
Šěn je serbske swójbne mjeno, mjez druhim slědowacych wosobinow: Franc Šěn – literarny stawiznar a bibliograf Jurij Šěn – ludowy spisowaćel Lubina Hajduk-Veljkovićowa, rodź.
27. januara abo 27. wulkeho róžka je 27. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 338 dnjow hač do kónca lěta.
Stolica je Rabat, dalše wulke města su Casablanca, Marakeš a Agadir.
Arabski kraj je wot lěta 1956 njewotwisny a po wustawje z lěta 1992 konstitucionelna monarchija.
Marokko je přez wuski Gibraltarski přeliw wot europskeje twjerdźe dźělene.
Susodne kraje su na wuchodźe Algeriska, na juhu wot Marokka wobsadźena Zapadna Sahara a na sewjerje dwě małej španiskej eksklawje Ceuta a Melilla.
Na zapadźe twori Atlantiski ocean přirodnu hranicu, na sewjerje Srjedźne morjo.
Ležacy rozraz je wjacelětna rostlina, kotrež wutwori čumpate polstry.
Wona docpěwa wysokosć wot jenož 30 cm.
Stołpiki su wodrjewjene a rozhałuzowane.
Łopjena jara wariěruja, ale přeco su na kromje zubate.
Kćěje w nalěće a zažnym lěće.
Błyšćace, módre kćenja su małke a steja w zrunanych kłosach.
Rostlina je w Europje a dźělach Azije rozšěrjena.
Leži pod Kawkazom při rěce Sunža w republice Ingušetskej něhdźe 26 kilometrow sewjerowuchodnje Magasa.
Ma něhdźe 38 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1859 załožiło a ma wot lěta 1995 měšćanske prawa.
Wolf-Dietrich Rost je sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje unije Němskeje, wot lěta 2009 zapósłanc wólbneho wokrjesa 30 w sakskim krajnym sejmje a sportowopolitiski rěčnik frakcije CDU.
Nimo toho je wón wot 1990 měšćanski radźićel w Lipsku, do lěta 1998 jako čłon Němskeje socialneje unije.
Rost bu 2009 jako direktny kandidat swojeje strony z 31,4 % hłosow woleny.
Wón je ewangelski, ženjeny a nan jednoho dźěsća.
Protyka za lěto 2002 2002 bě powšitkowne lěto z 365 dnjemi.
01. januara: W dwanaće statach Europskeje unije kaž tež w Andorrje, Monaku, Vatikanskim měsće, San Marino a Čornej horje zawjedźe so euro jako nowa měna.
18. apryla: Dla přiběraceje kritiki wotstupi ministerski prezident Sakskeje Kurt Biedenkopf.
Z naslědnikom sta so Georg Milbradt. awgust: Při wulkej wodźe Łobja, Wołtawy a dalšich rěkow wumrě w srjedźnej Europje 45 ludźi.
Balkaš je město w Kazachstanje.
Leži při sewjernym brjoze jězora Balkaš něhdźe 360 kilometrow juhowuchodnje Karagandy.
Ma něhdźe 78 tysac wobydlerjow.
Ee E abo e je pjaty pismik klasiskeho a moderneho łaćonskeho alfabeta a wosmy w hornjoserbskim alfabeće.
W Morsowym alfabeće zwoprawdźi so E přez ·.
E je najhusćiši pismik w němčinje a wjele dalšich europskich rěčach.
E je mjezynarodna awtowa značka za Španisku.
Stolica je Nouakchott, kotraž so namaka při atlantiskim pobrjoze na zapadźe kraja.
Mjezuje ze Zapadnej Saharu resp.
Marokkom na sewjeru, z Algeriskej na sewjerowuchodźe, z Malijom na wuchodźe a juhu kaž tež ze Senegalom na juhozapadźe.
W Mawretanskej knježi horca, sucha pusćinowa klima z přerěznymi temperaturami mjez 20 a 24 °C w januaru resp.
Lětne temperatury wot 50 °C njejsu rědke.
Najwyše městno je Kediet Ijill w Saharje.
Přewažaca krajinowa forma je pusćina; jenička rěka wulkeho kraja je Senegal, kotryž je z južnej hranicu.
Urjeń je město w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 12 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1719 jako wjes Trjochswjatskoje załožiło a ma wot lěta 1973 měšćanske prawa.
Semej je wulkoměsto na wuchodźe Kazachstana.
Ma něhdźe 340 tysac wobydlerjow a je wažny wobchadny suk za železnicu a dróhowy wobchad.
Leži njedaloko ruskeje hranicy při rěce Irtyš něhdźe 620 kilometrow wuchodnje stolicy Astana.
Ruska twjerdźizna Semipalatinsk je so w lěće 1718 wot wójwody Wasilija Čeredowa na přikaz carja Pětra Wulkeho załožiła a měješe škitać wuchodny dźěl kraja, wuwiwaše so pak tež k wažnemu wikowanišću mjez Ruskej a Chinskej.
Hižo w lěće 1782 dósta měšćanske prawa.
W 19. lětstotku buchu wjacori ruscy spisowaćeljo do Semipalatinska wuhnaći, mjez druhim Fjodor Michailowič Dostojewskij.
Přez radioaktiwne poćežowanje wokoliny dóńdźe hač do dźensnišeho k strowotniskim škodam pola tamnišich wobydlerjow.
Někotre prjedy tu zarjadowane družiny so nětko rodam Caralluma, Huernia, Orbea abo Duvalia přirjaduja.
Zəngilan je městačko na juhozapadźe Azerbajdźana, kotrež steji pod kontrolu Nahórskeho Karabacha.
Ma wokoło 400 wobydlerjow.
Wot lěta 1993 słuša de facto k njepřipóznatemu statej Nahórski Karabach.
Leži při rěce Ret něhdźe 150 kilometrow sewjerozapadnje Sumow.
Sydlišćo je so w lěće 1638 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1644 měšćanske prawa.
Dalše serbske mjeno je sibirski žórlenk.
Hlinowc je hornjołužiska wjes z 325 wobydlerjemi, kotraž słuša ke Kamjencej.
Leži při statnej dróze mjez Brěznju a Pančicami, něhdźe štyri kilometry juhowuchodnje Kamjenskeho stareho města.
Wjesne zahony słušachu ze starodawna pak do Brěznje, pak do Protec.
Tři Hwězdy su małe sydlišćo z 38 wobydlerjemi w srjedźišću hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słušeja wot lěta 1974 ke gmejnje Hodźij a leža 238 m nad mórskej hładźinu při statnej dróze 111 mjez Budyšinom a Hodźijom.
Běchu ze starodawna wjesny dźěl Małeje Boršće.
Susodne wjeski su Błohašecy na sewjeru, Ratarjecy a Sćijecy na wuchodźe, Hornja a Mała Boršć na juhu a Nowe Błohašecy na zapadźe.
Hosćenc „K třom hwězdam" bě so załožił w lěće 1823 při nowej, 1820 dotwarjenej šoseji z Budyšina do Biskopic a spožči pozdźišo nastatemu sydlišću swoje mjeno.
Leži při Wolze w europskim dźělu Ruskeje w republice Mari El.
Ma něhdźe 54 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w 19. lětstotku jako wjes Lopatino a ma wot lěta 1940 měšćanske prawa.
Srjednjekolymsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije w Jakutskej.
Leži na lěwym brjoze rěki Kolyma něhdźe 1500 kilometrow sewjerowuchodnje Jakutska a ma něhdźe tři tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1643 załožiło jako kozakske zepěranišćo Jarmanka a ma wot lěta 1775 měšćanske prawa.
29. apryla abo 29. jutrownika je 119. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 246 dnjow hač do kónca lěta.
Leži něhdźe 75 kilometrow wuchodnje Moskwy.
Sydlišćo je so w lěće 1912 załožiło a ma wot lěta 1946 měšćanske prawa.
Frank-Walter Steinmeier je němski politikar Socialdemokratiskeje strony Němskeje a wot 19. měrca 2017 dwanaty zwjazkowy prezident Němskeje.
Wot 17. decembra 2013 hač do 27. januara 2017 bě k druhemu razej wonkowny minister Němskeje w kabineće Merkel III.
Do toho bě wot 2009 do 2013 jako frakciski předsyda SPD w zwjazkowym sejmje wjednik opozicije.
Wot 1999 do 2005 skutkowaše pod Gerhardom Schröderom jako šef kanclerskeho zarjada.
Při wólbach za zwjazkowy sejm w lěće 2009 bě kanclerski kandidat SPD.
Frank-Walter Steinmeier přisłuša ewangelsko-reformowanej cyrkwi, je woženjeny a ma jednu dźowku.
 | Kersti Kaljulaid | Sauli Niinistö | Emmanuel Macron | Katerina Sakellaropoulou | Zoran Milanović | Michael D. Higgins | Sergio Mattarella | Raimonds Vējonis | Gintaras Nausėda | Henri | János Áder | Marie Louise Coleiro Preca | Frank-Walter Steinmeier | Willem-Alexander | Andrzej Duda | Marcelo Rebelo de Sousa | Klaus Johannis | Zuzana Čaputová | Borut Pahor | Felipe VI.
 | Carl XVI.
Gustaf | Hilžbjeta II.
Šćigry je město w Ruskej federaciji.
Lěsna přeslička je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 30 hač 100 cm.
Łopjena su kopřiwam podobne, stołpikate, kosmate a wutrobojte, hrubje a wótře zubate.
Kćěje wot junija hač septembra.
Króna docpěje dołhosć wot 12 hač 15 mm z nimale dwójce tak dołhej delnjej hubku.
Keluch docpěje dołhosć wot 4 hač 7 mm a je husto kosmaty.
Rosć w lěsach, kerčinach, na lěsnych žórłach, pućnych kromach.
Rostlina w Europje rozšěrjena, ale w juhu jenož w horinach.
Karibiske morjo je pódlanske morjo Atlantiskeho oceana.
Leži na zapadźe Atlantiskeho oceana před brjohom Ameriki a ma přestrjeń wot 2.754.000 km².
Mjezuje na juhu z Venezuelu, Kolumbiskej a Panamu, na zapadźe z Kosta Riku, Nikaraguwu, Hondurasom, Guatemalu, Belize a mexiskej połkupu Yucatán, na sewjeru z Wulkimi Antilemi a na wuchodźe z Małymi Antilemi.
Ma nimale dwaj milionaj wobydlerjow a je z 220 wobydlerjemi/km² chětro husće wobsydlena.
Najwjetše a najwažniše město Elsaskeje je Strasbourg.
Elsaska leži na lěwym a zapadnym brjoze Ryna při dźensnišich hranicach Francoskeje z Němskej a Šwicarskej.
Stawiznisce bě Elsaska kaž tež Lothringska hraničny region při hranicy mjezy Němskej a Francoskej.
Dołho bě z dźělom němskeho Swjateho romskeho mócnarstwa; z dźělom Francoskeje so k prěnjemu razej stała po kóncu Třicećilětneje wójny w lěće 1648.
Po Němsko-Francoskej wójnje w lětomaj 1870-1871 je so zaso stała z dźělom Němskeho kejžorstwa.
Po kóncu Prěnjeje swětoweje wójny so na zakładźe Versailleskeho měroweho zrěčenja wospjet stała z dźělom Francoskeje a nimo dobu Druheje swětoweje wójny, hdyž bě Elsaska wobsadźena wot Němskeje, je to tak hač do dźensnišeho.
W lěće 2019 měješe wojewódstwo 2.074.517 wobydlerjow.
Družiny su w lěću zelene abo přeco zelene, často ležace abo lězuce kerki.
Hałuzy su zwjetša štyrihranite.
Łopjena su přewažnje přećiwostejne.
Symjenja su wot mjasneho, čerwjeneho abo žołteho płašćika wobdate, při čimž wone leža po jednym hač po dwěmaj w fachu.
Slavníč je wjeska a gmejna w Čěskej.
Leži 544 m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe 60 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1305.
Lěsna hojawa je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 20 hač 45 cm.
Łopjena su nimale ekskluziwnje na spódku stejace, přeco zelene, dołho stołpikate, na kromje rězane a na delnim boku błyšćace.
Kćěje wot meje hač junija.
Kwětnistwo ma wjacore, hłuboko rozpačene přikrywne łopješka.
Króna je běła abo žołtojta a docpěwa šěrokosć wot 3 mm.
Próškowe łopješka dołho wuwisuja.
Płód je kulojty a husto z kałačkami wobsadźeny a docpěwa šěrokosć wot 4 hač 5 mm.
Rosće w bukowych lěsach, lisćowych měšanych lěsach, ze zelišćowym podrostom.
Preferuje čerstwe, zwjetša wapnite, čumpate, humusowe pódy.
Jeho bratr Awgust Sylny sta so z nowym knježićelom.
Daşkəsən je město na zapadźe Azerbajdźana.
Leži při rěce Koškarčaj něhdźe 400 kilometrow zapadnje Bakuwa a něhdźe 40 kilometrow juhozapadnje Gəncəja.
Ma wokoło dźesać tysac wobydlerjow.
Wot lěta 1948 ma měšćanske prawa.
Jednodomna rostlina je rostlina z muskimi a žónskimi kćenjemi na samsnej rostlinje.
Leži při sewjernym brjoze Čorneho morja něhdźe 35 kilometrow južnje Chersona.
Sydlišćo je so w lěće 1894 jako turkowska wjes Ali-Agok załožiło a ma wot lěta 1961 měšćanske prawa.
Tübingen je město w němskim zwjazkowym kraju Badensko-Württembergska a leži južnje krajneje stolicy Stuttgart při rěce Neckar.
Kentau je město w Kazachstanje, kotrež słuša k Juhokazachskemu wobwodej.
Leži něhdźe 190 kilometrow sewjerozapadnje Šymkenta.
Ma něhdźe 67 tysac wobydlerjow.
RUNJEWONLINE.info je njewotwisny online-magacin a steji po wuprajenjach iniciatorow syćoweho medija za zjawnu diskusiju bjez taktiskich rozwažowanjow.
Chce spěchować swobodnu towaršnostnu wuměnu a tworjenje zjawneho měnjenja.
W tutym zmysle skutkuje nowy medij wot 1. měrca 2005.
Magacin poskićuje redakciske přinoški wo wšelakich tematiskich wobłukach.
Eksterne nastawki su wuraznje witane.
Leži při rěce Prypjat něhdźe 110 kilometrow sewjerozapadnje Kijewa.
Sydlišćo załoži so w lěće 1970 za dźěłaćerjow Čornobylskeje jadroweje milinarnje W. I. Lenin a dósta w lěće 1980 měšćanske prawa.
Po nuklearnej katastrofje dnja 26. apryla 1986 bu město wopušćene.
Při uniwersiće w Kasselu studowaše politiske wědomosće a germanistiku a po tym kulturny management při Wysokej šuli Žitawa/Zhorjelc.
Politisce angažuje so wot lěta 2017 w SPD.
W romanje wopisuje Rietzschel dźěćatstwo a młodźinu dweju bratrow, kiž wotrosćetaj w fiktiwnej hornjołužiskej wjesce „Neschwitz".
Jednanje je zasydlene w blišej wokolinje serbskeho katolskeho kraja, mjenowane městna su na přikład Kamjenc, Halštrow, Porchow a Pančicy.
Při tym tematizuje hłownje wliw prawicarskeje młodźinskeje kultury we wuchodnej Sakskej, mjez druhim tež nadpady na Serbow, ale tež hospodarske ćeže 1990tych a 2000tych lět.
Nimo toho němčina ma słowo z pólšćiny.
Rostlina je dele ležaca abo lězuca.
Jich kónčki su wótre.
Muske kćenja su často čećikojte, króna docpěwa dołhosć wot 2 hač do tři centimetrow.
Kaž wšě jahodowe płody pušći wona jich symjenja hakle, hdyž płodowe mjaso spada.
Powjerch płoda wariěruje po sorće, tak zo eksistuja płody z hładkim, brózdźenym, rozpukanym, brodawkojtym abo horbikatym powjerchom.
Zwjetša pak su zelene.
Kórki su syrje jědźne.
Najčasćišo bu wone do plackow rězane a ze solotwjowej jušku resp.
Vinaigrette přihotowane.
Woblubowane su tež kaž wobstatk sandwichow.
Pjećlětna Carolina dósta wučbu na klawěrje, lěto pozdźišo tež na huslach.
Wopyta Specialnu šulu za hudźbu w Berlinje a měješe wučbu na huslach w rjadowni Prof. Ulla Scholz.
Pozdźišo wuměni husle na wiolu a dósta swoje wukubłanje pola Prof. Ditte Leser.
W oktobrje 2015 dósta Eyckec připóznate hudźbne myto ECHO Klassik.
Carolina Eyckec je dźowka serbskeho hudźbnika a nakładnika Jana Bělka.
Hawštyn je serbske muske předmjeno a zeserbšćena forma łaćonskeho mjena Augustin abo Augustus.
Druhe serbske mjeno samsneho pochada je Awgust.
Swójba Myristicaceae bu w lěće 1810 wot Robert Brown w Prodromus Florae Novae Hollandiae, s.
Knema Lour.: Z něhdźe 95 družinami.
Paramyristica W.J. de Wilde Pycnanthus Warb.
Virola Aubl.: Z 60 družinami.
Alpski bělenk je rostlina ze swójby nalikowych rostlinow.
Lopjena su jejkojće-lancetojte, kosmate a docpěwaja 5 hač 20 cm.
Krónowe łopješka su dwójce tak dołhe kaž cybaće kosmate keluškowe łopješka.
Rostlina je w sewjernej Americe a horinach srjedźneje a južneje Europje rozšěrjena.
Mišnjanske markhrabinstwo bě srjedźowěkowske wjerchowstwo na teritoriju dźensnišeje Sakskeje, poprawom Hornjeje Sakskeje, kotrež bě nastało z Durinskeje marki za čas němskeje kolonizacije słowjanskich kónčin při Łobju.
W běhu wuprawy přećiwo serbskim Głomačanam da němski kral Hendrich I. w lětomaj 928/929 na hórce při lěwym brjoze Łobja natwarić hród, jadro dźensnišeho Mišna, kotryž bu pomjenowany po tamnišej rěčce abo po staršej serbskej wjesce.
W lěće 968 pak sta so hrodowska hórka ze sydłom biskopa nowozałoženeho Mišnjanskeho biskopstwa.
Pod hrodom wuwiwaše so městačko Mišno.
Wot lěta 1068 su tež powěsće wo hrodowskim hrabje.
Knjejstwo Mišnjanskich markhrabjow wušěrješe so w běhu 11. lětstotka hač k Łužiskej Nysy, pozdźišo tež do južneho směra hač k Rudnym horinam.
Za lěto 983 bu wěsty Rikdag přispomnjeny jako markhrabja a wot 985 knježeše swójba Ekkehardinow.
Přez Budyski měr dóńdźe pak hižo wot 1018 do 1031 k prěnjemu wotšćěpjenju Milskeje z jeje hłownym hrodom Budyšinom wot Mišnjanskeho knjejstwa.
W lěće 1046 dóńdźe markhrabinstwo k swójbje Weimarsko-Orlamündskich hrabjow, 1067 k Brunonam, kotrychž zastupjer Ekbert II. bu 1089 wotsadźeny.
Jemu slědowa w samsnym lěće Hendrich I. z Jiłowa ze swójby Wettinow, pod kotrychž knjejstwom markhrabinstwo wot toho časa wostawaše.
Mišnjanske markhrabinstwo sta so z jadrom wettinskich teritorijow, ke kotrymž słušachu wot 14. lětstotka tež dźěle dźensnišich zwjazkowych krajow Durinskeje, Saksko-Anhaltskeje a Braniborskeje.
W lěće 1423 spožči so markhrabi Bjedrichej wojewódstwo Saksko-Wittenbergska, z kotrymž bě tež zwjazana kurowa dostojnosć.
Tomu slědujo sta so Mišnjanske markhrabinstwo z dźělom noweho Sakskeho kurwjerchowstwa a zhubi swój status jako samostatne wjerchowstwo.
Albertinojo, kiž knježachu wot 1547 jako sakscy kurwjerchojo a wot 1806 jako kralojo, wužiwachu titul Mišnjanskeho markhrabje dale.
Politiska hranica mjez Mišnjanskim a hornjołužiskim markhrabinstwom běžeše přez Biskopicy, Połčnicu a Kinspork, ale tež někotre w geografiskim zmysle hornjołužiske wjeski słušachu k Stołpinskemu hamtej Mišnjanskeho wokrjesa, kaž na přikład Dobruša, Hodźij, Hornja Hórka a – jako eksklawa – Kubšicy.
Lokalny zarjadowar třećeje Europeady bě Zwjazk sportowych towarstwow Južneho Tirola.
Na Europeadźe wobdźělichu so nimo Južneho Tirola mustwa Ladinow, Krimskich Tatarow, Zapadothrakiskich Turkow, Madźarow z Rumunskeje, mjeńšinow z Estiskeje, Retoromanow, Chorwatow w Serbiskej, Madźarskich cyganow, Słowakow z Madźarskeje, Němcow z Danskeje, Łužiskich Serbow, Korutanskich Słowjencow, Aromunow, Madźarow ze Słowakskeje, Danow z Němskeje, Okcitanow, kupy Man, Němcow z Hornjeje Šleskeje, Sewjernych Frizow, Serbow z Chorwatskeje, Němcow z Madźarskeje, Němcow z Ruskeje a Cimbrow.
Prěni raz wotmě so tež žónske wubědźowanje.
Žónske mustwa pósłachu Serbja, Južny Tirol, Okcitanojo, Němcy z Ruskeje, Ladinojo a Retoromanojo.
Mužojo Žony Skupina A Skupina B Skupina C Skupina D Skupina E Skupina F Skupina X Skupina Y Mužojo Žony W połfinalu žonow dobychu Južnotirolčanki 1:0 přećiwo Němkam z Ruskeje.
Okcitančanki hrajachu 6:1 přećiwo Ladinkam.
Leži při rěce Kljazma něhdźe 15 kilometrow sewjerowuchodnje Moskwy.
Sydlišćo je so w 16. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1936 měšćanske prawa.
Cyrkej Jězusoweje wutroby je serbsko-katolska wosadna cyrkej w Baćonju, kotraž słuša do Drježdźansko-Mišnjanskeho biskopstwa.
Tuchwilny farar Baćońskeje wosady je Gerat Wornar.
Baćońska wosadna cyrkej Jězusoweje wutroby natwari so w lětach 1882–87 po tym, zo bě so Towarstwo Cyrila a Metoda pod Michałom Hórnikom w lěće 1869 za nowotwar serbskeje cyrkwje rozsudźiło.
Dokelž njesmědźachu po rozsudźe biskopstwa kolektu za nazběranje trěbnych pjenjez wužiwać, organizowachu wulku darjensku akciju w Serbach.
Dnja 2. meje 1878 schwalichu Łužiske stawy wotmysleny twar cyrkwje a na to da sakski kral twarsku dowolnosć.
Wona bu dnja 8. nowembra 1885 wot seniora Budyskeho tachantstwa, Jakuba Kućanka, poswjećena.
Hakle wot 3. januara 1893 měješe Baćońska cyrkej z Jurjom Libšom prěnjeho stajneho prědarja na městnje, kotryž smědźeše so wot lěta 1902 farar mjenować.
W pobóčnymaj cyrkwinskimaj łódźomaj namakaja so Marijiny wołtar, dalši wołtar ze słowjanskimaj swjatymaj Cyrilom a Metodom a pěskowcowa postawa swjateho Bena.
Wot prěnjotnych Baćońskich zwonow z lěta 1885 (swj.
Beno) wosta jeničce najmjeńši, swj.
Beno, w cyrkwi Jězusoweje wutroby.
Wone pochadźachu z dźěłarnički zwonolijerja Bjedricha Gruhla w Małym Wjelkowje.
Hač do lěta 1911 bě Baćońska cyrkej filiala Chróšćanskeje wosady a je wot toho časa samostatna wosadna cyrkej.
W poslednich wójnskich dnjach apryla 1945 so wona wobškodźi.
Zady cyrkwje rozpřestrěwa so Baćoński kěrchow, hdźež nadeńdu so mjez druhim rowy fararjow Jakuba Buka a Bena Špitanka.
Kemše swjeća so póndźelu, wutoru a pjatk rano w 7 hodź. kaž tež štwórtk wječor w 19:30 hodź. w serbskej rěči a njedźelu najprjedy rano w sedmich němsce a w dźewjećich serbsce.
K Baćońskej wosadźe słušeja nimo Baćonja samoho tež katolscy wobydlerjo přewažnje katolskich wsow Čornecy, Haslow a Pozdecy kaž tež katolikojo z wokolnych přewažnje ewangelskich wsow.
Cyłkownje přisłušeja wosadźe 522 katolikow, z kotrychž wopytachu w samsnym lěće 288 kemše.
Katolska kapałka w Smochćicach je Baćońska filiala.
Wid na Baćoń z cyrkwju a Čornobohom w pozadku Napohlad wuchodneje fasady Cyrkwiny portal Nutřkowny napohlad Gerat Wornar: Baćonska wosada.
W: Měrćin Salowski: Wosady našeje domizny.
Bena, Lipsk 1984, str.
127–141 Statistika wosadow w atlasu Drježdźansko-Mišnjanskeho biskopstwa  Commons: Cyrkej Jězusoweje wutroby – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Webstrona wosady Cyrkwje w Budyskim dekanaće Baćoń | Biskopicy | Budyšin, swj.
Maximilian Eugen Krah je němski prawiznik a politikar strony AfD.
Wón je wot februara 2018 zastupowacy předsyda sakskeje AfD a z lěta 2019 zapósłanc Europskeho parlamenta.
Krah wotrosće w Drježdźanach.
Nan Peter, za čas NDR inženjer, dźěłaše wot 1990 jako referent w Nutřkownym ministerstwje Sakskeje.
Jako prawiznik zastupowaše Krah Piusowe bratrowstwo a skućićelow nadpada na ćěkańcow z Iraka w Arnsdorfskich superwikach w lěće 2016.
Swoje šowinistiske nastajenja wospjetowaše na zhromadźiznje w Freitalu, jako praji, zo ma „Sakska němska wostać".
Krah je romsko-katolski, wudowc a ma šěsć dźěći.
Na wuchodźe Wódry: Kostrin, Gozdowice, Czelin a někotre wjesne dźěle gmejnow Mieszkowice, Cedynia a Górzyca.
Peter Handke je wjelekróć mytowany spisowaćel a přełožowar, kiž płaći jako jedyn z najznaćišich tučasnych awtorow Awstriskeje.
Wón je zdźěla korutansko-słowjenskeho pochada a haji přećelne zwiski tež ze serbskimi awtorami kaž na přikład z Kitom Lorencom a bě wjacore razy we Łužicy z hosćom, mjez druhim składnostnje Swjedźenja serbskeje poezije 2001 a 2008 w Hornim Hajnku.
W juhosłowjanskich wójnach 1990tych lět zastupowaše a zakitowaše pozicije serbiskeho knježerstwa a porěča tež při pohrjebje bywšeho serbiskeho prezidenta Slobodana Miloševića.
W lěće 2019 spožči so jemu Nobelowe myto za literaturu, štož zbudźi wjele kritiki, wosebje dla jeho pozicijow k juhosłowjanskim wójnam.
Wjertna kniha za film Wima Wendersa.
Wobsahuje 900 družinow.
Družiny su jednolětne abo wjacelětne rostliny.
Barba móže rozdźělna być, a to: módra, čerwjena, rědko žołta.
Z wuwzaćom tropiskich dešćowych lěsow a jara zymnych regionow družiny rostu nimale wšudźe.
Rammstein je němska hudźbna skupina.
Sindi je městačko na zapadźe Estiskeje.
Leži blisko přistawneho města Pärnu při rěce ze samsnym mjenom.
Njedaloko nadeńdźe so bahno Lanksaare.
Sydlišćo je so w lěće 1565 załožiło a dósta swoje mjeno po wobsedźerju bliskeho kubła, Clausa Zindta.
Floreşti je město na sewjeru Moldawskeje.
Je zarjadniske sydło Floreştiskeho rajona.
Leži při brjoze rěki Reut, prawym přitoku Dnjestra, něhdźe 130 kilometrow sewjerozapadnje Kišinjowa a 40 kilometrow wuchodnje Bălțija, najwjetšeho města sewjerneje Moldawskeje.
Ma něhdźe 15 tysac wobydlerjow Sydlišćo je so w lěće 1588 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1946 měšćanske prawa.
Cerar płaći jako jedyn z najwažnišich słowjenskich juristow a skutkowaše hižo sobu při zdźěłanju słowjenskeje wustawy.
Wón je profesor při juristiskej fakulće Uniwersity Ljubljana.
Dnja 25. awgusta 2014 bu wot Statneje zhromadźizny, słowjenskeho sejma, za noweho ministerskeho prezidenta woleny.
Powiat wobsteji přewažnje z teritorijow něhdyšeho Kłodzkeho hrabinstwa a ma přestrjeń wot 1643,37 km² a něhdźe 160.000 wobydlerjow.
Wurostki su šwižne a wodrjewja.
Rosće na suchich, kamjentnych zwisach.
Rostlina je na Acorach, w sewjerozapadźe Španiskeje a w Portugalskej rozšěrjena.
Učaly je město w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w republice Baškirskej něhdźe 180 kilometrow wuchodnje Ufy a ma něhdźe 37 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1955 załožiło a ma wot lěta 1963 měšćanske prawa.
1.Singapur je mały kupowy a měšćanski stat w juhowuchodnej Aziji, kotryž bu w lěće 1965 njewotwisny wot Malajzije.
Wony stwori hospodarski centrum cyłeho regiona a je sydło mnohich mjezynarodnych firmow.
Mjeno Singapur pochadźa ze Sanskrita a woznamjenja „Lawjace město".
Singapur je najmjeńši stat juhowuchodneje Azije a leži na južnym kóncu Malajskeje połkupy.
Najwyši wjeršk je hora Bukit Timah.
Zahrodna žołtnica je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 50 hač 100 cm.
Rostlina je husto kosmata.
Wone su dwójce hač trójce tak dołhe kaž šěroke a na delnim boku ćmowje dypkate.
Kćenja steja po jednym hač po wosmjoch w łopjenowych rozporach.
Keluškowe kónčki su zelene a nimaja čerwjenu kromu.
Złotožołta króna je daloko likojta a njese pjeć jejkojtych kónčkow a docpěje wulkosć wot 2 hač 3 cm.
Ma radšo włóžne, wutkate a bazowe pódy.
Pogradec je město z něhdźe 20.000 wobydlerjemi při južnym pobrjoze Ohridskeho jězora na wuchodźe Albanskeje.
Přisłušaca gmejna ma wokoło 60.000 wobydlerjow.
Město je jenož šěsć kilometrow zdalene wot statneje hranicy Sewjerneje Makedonskeje a je dla swojeho połoženja při jězorje wažny turistiski cil wuchodneje Albanskeje.
Lawska wěža je dźěl historiskeho měšćanskeho wobtwjerdźenja Budyšina.
Steji při južnej kromje stareho města na zapadnej stronje Nutřkowneje Lawskeje hasy, wjedźaceje wot Mosta měra k radnicy.
53 metrow wysoka wěža dósta swoje mjeno wot lawa, woponoweho zwěrjeća Čěskeho kralestwa, dokelž pućowar z Budyšina do směra na Čěsku město přez Lawske wrota wopušćeše.
Lawska wěža natwari so spočatk 15. lětstotka jako woborna wěža Lawskich wrotow a je z tym najstarša Budyskich wrotowych wěžow.
Wužiwane kamjenje běše Budyski krajny bohot prěnjotnje za natwar noweje hrodowskeje wěže zaplanował.
Dla častych konfliktow mjez hrodom a městom čujachu so wosebje Budyske cechi wot toho plana wohrožene.
Slědowacym protestam krajneho bohota w Praze město znapřećiwi, zo słuži nowa wěža derjeměću města a z tym tež čěskeje króny.
Jenički přistup do wěže běše prěnjotnje wot woborneje chódby sem, durčka při hasy hakle pozdźišo nasta.
Hač do dźensnišeho dawa zwjazk mjez druhim poschodom susodneho domu a wěžu přez 3 metry sylnu murju.
Wot srjedźe 16. lětstotka wužiwaše so wěža jako jastwo wysokeje wěstoty a mjenowaše so we wobchadnej rěči jako "Prusa".
Kamjentny podtwar wěže měješe wot lěta 1615 drjewjany nadtwar, kotryž so při wulkim wohenju lěta 1720 zniči.
Mjez 1615 a 1865 zwonješe we wěži připrawjeny hodźinski zwón pola kóždeho wotprawjenja.
Runje kaž tamne wrotowe wěže Budyšina měješe tež Lawska wobtwjerdźenski předtwar, kotryž tworješe ze štyrjoch jednotliwych wrotow wobstejacy južny přistup do města.
Před wobtwjerdźenjom namakachu so měšćanske hrjebje, přez kotrež wjedźeše najprjedy ćahawy móst a nanajpozdźišo wot lěta 1700 kruty móst.
Wotrězk w bliskosći Lawskeje wěže bě wosebje sylnje wobtwjerdźeny, dokelž so tam hrjebje započachu, kotrež wobjimachu cyłu wuchodnu stronu města hač k Šulerskej wěži.
Porno tomu zakitowaše so zapadna strona Budyšina přez nahły skały Sprjewineho doła.
Přechodźišćo mjez woběmaj zakitowanskimaj wotrězkomaj bě w padźe woblěhowanja města wosebje wohrožene, čehoždla bě Lawska wěža jedne wot najwažnišich wobornych twarjenjow města.
Mjez 1827 a 1858 so Lawske wrota krok po kroku wottorhachu, zo by so wobchad mjez nutřkownym a wonkownym městom wolóžił.
Při južnej stronje wěže připrawi so w lěće 1913 wot Walthera Hauschilda stworjena šěsć metrow wysoka jěcharska postawa sakskeho krala Alberta I. Kónc Druheje swětoweje wójny zniči so hawba Lawskeje wěže w běhu Bitwy wo Budyšin k druhemu razej dospołnje a bě hač do lěta 1956 zaso rekonstruowana.
W lětomaj 1990/91 so wěža k dotal poslednim razej saněrowaše.
Z toho je so mjeno Leuengasse a pozdźišo Lauengasse wuwiło.
Wona je so dnja 21. apryla 1779 załožiła wot stawiznarja a rěčewědnika Karla Gottloba Antona, ryćerkublerja a přirodospytnika Adolf Traugotta z Gersdorffa a wosomnaće dalšich wučencow z Hornjeje Łužicy.
Po Druhej swětowej wójnje bu towaršnosć w lěće 1945 rozpušćena.
Dom na Zhorjelskej Nysowej dróze 30 přeńdźe do wobsydstwa města Zhorjelca.
Hódnotna knihownja hornjołužiskeje towaršnosće bě wot lěta 1951 jako Hornjołužiska biblioteka wědomosćow znowa zjawnosći přistupna.
Towaršnosć sama załoži so po politiskim přewróće w NDR w lěće 1990 na Budyskim hrodźe znowa.
Wot 1822 do 1941 wozjewjachu lětnje Neues Lausitzisches Magazin, kotryž tež wot lěta 1994 zaso prawidłownje wuchadźa.
Andrzej Pilipiuk je pólski spisowaćel.
İsmayıllı je město w Azerbajdźanje.
Leži něhdźe 150 kilometrow sewjerozapadnje Bakuwa.
Ma wokoło 20 tysac wobydlerjow.
Wot lěta 1967 ma měšćanske prawa.
Leži při rěce Sejm něhdźe 100 kilometrow sewjerozapadnje Sumow.
Sydlišćo je so w lěće 1146 prěni raz naspomniło.
4.598889-74.080833 Koordinaty: 4° 36′ S, 74° 5′ Z Bogota je hłowne a najwjetše město Kolumbiskeje.
Ma někak sydom a poł miliona wobydlerjow a je jedna z najspěšnišo rosćacych metropolow Južneje Ameriki.
Město twori tak mjenowany stolicowy distrikt kaž Washington, D.C. w Zjednoćenych statach.
Bogota je centralny wobchadny suk kaž tež hospodarski a kulturny centrum Kolumbiskeje z uniwersitami, muzejemi a dźiwadłami.
Bogota nadeńdźe so w płódnej wysokoruninje Andow we wysokosći 2600 metrow nad mórskej hładźinu a je tuž jedna z pjeć najwyše ležacych stolicow na swěće.
Słuša drje do tropiskeho klimoweho pasma, ma pak dla swojeho wysokeho połoženja skerje měrnu klimu z přerěznej lětnej temperaturu wot runje 13,3 stopnjow.
Ma něhdźe štyri miliony wobydlerjow na 255.000 km² a je tuž jara rědko wobsydleny.
Stolica je Salem z 155.000 wobydlerjemi, najwjetše město pak Portland z nimale 600.000 wobydlerjemi, kotrež je tuž po Vancouverje a Seattle třeće najwjetše město na pacifiskim sewjerozapadźe.
Na zapadźe twori pobrjóh Ćicheho oceana přirodnu hranicu.
Najwjetša rěka je Columbia River při sewjernej hranicy.
İmişli je město w Azerbajdźanje.
Leži při rěce Aras něhdźe 250 kilometrow juhozapadnje Bakuwa.
Ma wokoło 35 tysac wobydlerjow.
Wot lěta 1960 ma měšćanske prawa.
Daniela Kuge je sakska politikarka Křesćansko-demokratiskeje unije a wot lěta 2014 direktnje wolena zapósłanča w sakskim krajnym sejmje.
Wona je čłonka wuběrka za socialne, škit konsumentow, runostajenje a integraciju kaž tež peticiskeho wuběrka.
Při wólbach dnja 31. awgusta 2014 dósta we wólbnym wokrjesu Mišno 3 39,4 % wotedatych hłosow.
Wona je zmandźelena a ma jedne dźěćo.
Na rozdźěl wot podobnych hłowačow jednotliwe kćenja maja nošne łopješka.
Nakromne kćenja su tróšku wjetša hač znutřkowne, mjeztym zo woprawdźity keluch wobsteji z pjeć seršćikow.
Jaseńca je wjeska ze 159 wobydlerjemi w srjedźišću wokrjesa Budyšin w Hornjej Łužicy.
Słuša z lěta 1936 ke gmejnje Bóšicy a leži w serbskim sydlenskim rumje.
Do toho běše samostatna gmejna z wjesnym dźělom Nowa Jaseńca.
Wjes leži w Hornjołužiskich honach njedaloko Chrósćic, něhdźe 17 km sewjerozapadnje wot Budyšina.
Susodne wjeski su Dobrošicy w sewjeru, Bóšicy we wuchodźe, Hora w juhowuchodźe, Łusč w juhu, Chrósćicy w juhozapadźe a Hórki w sewjerozapadźe.
Juhozapadnje – mjez Jaseńcu a Chrósćicami – zběha so Šibjeńca.
Naspomni so prěni króć pisomnje w lěće 1365 jako Jesnicz.
Hač do toho bě wjeska z dźělom wulkeje Hodźijskeje wosady, a wot toho Njeswačanskeje.
Wjesne mjeno pochadźa ze staroserbskeho Jesenica abo Jasenica a woznamjenja „sydlišćo při jasenjowym lěsu" abo tež „rěčka přez jasenjowy lěs".
Dźensniša serbska forma jewi so pisomnje prěni raz w lěće 1684 w Radworskich cyrkwinskich knihach jako z Yaßencze.
Wot lěta 1458 je ryćerske kubło na zapadnej kromje wjeski zapisane.
Jako docpě reformacija mjez 1545 a 1555 Njeswačansku wosadu, dóstanu so Jasčanscy katolikojo do Chróšćanskeje wosady.
Jasčanske serbske towarstwo „Katolska Bjesada za Jaseńcu pola Njeswačidła a wokolinu" bu dnja 26. decembra 1873 na Horje załožene, hraješe wulku rólu we wjesnym žiwjenju a słušeše 1912 k sobuzałožerjam Domowiny.
1880 załožichu Jasčenjo najprěńše serbske wjesne dźiwadło.
Bjesadźe bu w lěće 1937 kaž Domowinje samej zakazana dalša dźěławosć.
Wot lěta 1981 nosy Jasčanska Domowinska skupina čestne mjeno Bjesada.
Wot 1901 do 1932 wobsteješe w Jaseńcy nimo toho jedne z mało serbskich kolesowarskich towarstwow, Kołojězdne towarstwo Jednota.
W prěnjej swětowej wójnje wumrě 12 mužow z Jaseńcy a Noweje Jaseńcy.
Kónc druheje swětoweje wójny zniči so jedna jenička chěžka we wsy, porno druhim wsam we wokolinje njebu Jaseńca wulce wobškodźena.
W lěće 1884 měješe wjeska po statistice Arnošta Muki 288 wobydlerjow, a to 281 Serbow a jenož sydom Němcow.
Hač do lěta 1925 bě wobydlerstwo na 329 přiběrało, wot toho běchu 248 wobydlerjow katolskeje wěry.
Katolscy Jasčenjo přisłušeja Chróšćanskej wosadźe, ewangelscy Njeswačanskej.
Na kóncu wjeski při dróze do Horjanskeho směra namaka so na prawym boku wojerski pomnik za Jasčanskich padnjenych wobeju swětoweju wójnow.
Jurij Handrik, farar, kulturny prócowar a městopředsyda Domowiny; narodźeny w Jaseńcy Kulturne pomniki w Jaseńcy Ludwig Zahrodnik: Sydlišćo při Jasenjowym lěsu.
W Rozhledźe 11/1993, str.
99. staw: 31. decembra 2016; Podaća gmejnskeho zarjadnistwa Njeswačidło Jaseńca w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje Křesćan Bohuwěr Pful: Łužiski serbski słownik.
Dalše serbske mjeno je złota kazylen.
Rólny hryst je jednolětna rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 30 hač 90 cm.
Łopjena su lancetojte, zwjetša cyłokromne, kłokojte.
Wischgrund bě delnjołužiska wjeska blisko Kósćebry, kotraž słušeše do tuteje gmejny.
Wjes ležeše něhdźe wósom kilometrow sewjerozapadnje Łuchowa we Bomboliskej holi.
Germanistika je wědomostny předmjet a dźěl duchownych wědomosćow, kotryž so z němskej rěču a literaturu w jeje stawizniskich a tučasnych formach zaběra.
W šěršim zmysle ma wona nadawk, wšitke germanske rěče z jich kulturami a literaturami přeslědźeć.
Jako prěnje akademiske zarjadnišćo za germanistiku bu 1858 w Roztoku Němsko-filologiski seminar załoženy.
Jarcewo je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1610 załožiło a ma wot lěta 1926 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 40 kilometrow juhozapadnje wot města Šiauliai a něhdźe 15 kilometrow sewjerozapadnje Radviliškisa.
Sydlišćo je so w lěće 1539 prěni raz naspomniło a dósta w lěće 1654 Magdeburgske měšćanske prawa.
Žanaozen je město w Kazachstanje.
Leži něhdźe 140 kilometrow juhowuchodnje města Aktau.
Ma něhdźe 113 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1964 załožiło a ma wot lěta 1968 měšćanske prawa.
Leži při Wolze w europskim dźělu Ruskeje w republice Čuwašiskej.
Ma něhdźe 8 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1620 jako wjes Sundyr załožiło a ma wot lěta 1856 měšćanske prawa.
Baltijsk je město w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 33 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1626 załožiło a ma wot lěta 1725 měšćanske prawa.
Hač do kónca druheje swětoweje wójny słušeše k němskemu krajej Wuchodna Pruska.
Je najzapadniše město w Ruskej.
Kukel je ród ze swójby nalikowych rostlinow.
Dušanbe je najwjetše město a stolica Tadźikistana.
Nowe Bóšicy su hornjołužiska wjeska z połsta wobydlerjemi w srjedźišću Budyskeho wokrjesa, kotraž słuša z lěta 1936 ke gmejnje Bóšicy.
Leži kilometer sewjernje Bóšic při zjednoćenju Bóščanskeje a Jasčanskeje wody.
Sydlišćo załoži so hakle kónc 18. lětstotka jako wutwar Bóščanskeho ryćerkubła a naspomni so prěni raz w lěće 1793 jako Stillersroda, pomjenowane po wobsedźerja kubła Georga Stillera.
Jan Budar je serbski medijowy inženjer a wot 1. oktobra 2016 direktor Załožby za serbski lud.
Do toho bě wot apryla 2015 z předsydu załožboweje rady.
W lěće 1994 zahaji wón studij prawa w Drježdźanach.
We tutym wobłuku skutkowaše jako praktikant w Moskwje a Hamburgu.
Jan Budar załoži w lěće 1994 serbske młodźinske towarstwo Pawk a bě jeho prěni předsyda.
W tutym času bě zamołwity za serbski młodźinski časopis „Pawčina", wopyt serbskich studentow pola Texaskich Serbow, wubědźowanje „PowerSerb", filmowe wječorki na Kopšinjanskim hrodźišću a wobdźělenje Serbow na Jutrownych seminarach MENS.
Jan Budar je wot lěta 2011 z čłonom załožboweje rady Załožby za serbski lud a wot 28. apryla 2015 jeje předsyda.
Dnja 12. apryla 2016 bu woleny za naslědnika Marka Sucheho w zastojnstwje direktora Załožby.
Tute zastojnstwo nastupi wón 1. oktobra 2016.
W meji 2019 bu jako načolny kandidat Serbskeho wolerskeho zjednoćenstwa do Budyskeho wokrjesneho sejmika woleny.
Wón je woženjeny z Madleńku Šołćic, ma tři dźěći a bydli w Budyšinje.
Jurij Šołta bě serbski wučer, kantor a kulturny prócowar.
Wot 1907 do 1912 bě z wučerjom w Radworju a Zdźěri, wot 1912 skutkowaše na Budyskej Tachantskej šuli, najprjedy do 1931 jako wučer a wot 1931 do 1938 jako šulski direktor.
W lěće 1938 bu z politiskich přičin wotsadźeny, móžeše pak we Łužicy wostać a w Budyšinje a Poršicach jako dale wuwučować.
Poslednje powołanske lěta dźěłaše jako korektor w Budyskej serbskej ćišćerni.
Nimo toho dźěła bě wot 1953 do 1956 tež z wučerjom serbšćiny na Ludowej uniwersiće a wobchodnej šuli w Budyšinje.
Jurij Šołta přinošowaše aktiwnje k serbskim kulturnym, wosebje hudźbnym žiwjenju.
Běše nimale połsta lět z kantorom Serbskeje cyrkwje a nawjedowaše w dwacetych lětach jako dirigent chóraj Budyskeju towarstwow Nadźija a Jednota.
Nimo toho bě hromadźe z Bjarnatom Krawcom a Jurjom Wjelu sobuzałožer Zwjazka serbskich spěwnych towarstwow.
Wot 1911 bě sobustaw Maćicy Serbskeje.
Napisa wjele nastawkow wo kulturnych temach do Serbskich Nowin, do Krajana a po wójnje tež do Noweje doby.
Jako pokładnik a zarjadnik domu a ćišćernje towarstwa swj.
Cyrila a Metoda wobdźěleše so na wudawanju katolskeho pismowstwa kaž tež wědomostnych spisow.
W lěće 1920 wuda w swójskim nakładźe němsko-serbski rozmołwnik, kotrež serbski přełožk w lěće 1937 wuńdźe.
Swójski nakład, Budyšin 1920.
Rozmołwnik k lochkemu nawuknjenju serbskeje rěče za najwšelakoriše poměry čłowjeskeho žiwjenja.
Měrćin Völkel: Šołta, Jurij.
Krasnoje Selo je město w Ruskej federaciji.
Leži w europskim dźělu Ruskeje.
Je wobwod Pětrohróda.
Ma něhdźe 52 tysac wobydlerjow.
1030 Vitja je asteroid, kotryž ma přeměr 65 km a kotryž wotkry Wladimir Alexandrowič Albickij 25. meje 1924.
Olsztyn je stolica a z něhdźe 175.000 wobydlerjemi tež najwjetše město Warminsko-mazurskeho wojewódstwa w sewjernej Pólskej.
Město je sydło Warminskeho arcybiskopstwa romsko-katolskeje cyrkwje kaž tež Mazurskeje diecezy pólskeje ewangelskeje cyrkwje.
Město leži při rěce Łyna w historiskej Warminskej, při přechodźe do Hornjeho kraja.
Olsztyn nadeńdźe so něhdźe 80 kilometrow juhowuchodnje Elbląga, sto kilometrow južnje Kaliningrada a 140 kilometrow juhowuchodnje Gdańska.
Tute běše na samsnym městnje hižo natwariło hród.
Wot 1516 do 1519 skutkowaše Mikławš Kopernikus jako tachantski administrator w měsće.
Přez dźělenje Pólskeje přińdźe město w lěće 1772 jako dźěl Warminskeje pod pruske knjejstwo.
Po Prěnjej swětowej wójnje rozsudźi so wulka wjetšina wobydlerstwa za přichod we wobłuku Němskeho mócnarstwa.
Kónc Druheje swětoweje wójny bu město dnja 22. januara 1945 wot Čerwjeneje armeje zdobyte.
Němska ludnosć bu w slědowacych měsacach z města wućěrjena.
W lěće 1999 sta so Olsztyn ze stolicu Warminsko-mazurskeho wojewódstwa.
W samsnym lěće so tule uniwersita Warminsko-Mazurskeje załoži.
Łužičenjo běchu zapadosłowjanski kmjen w Delnjej Łužicy.
Prěni raz buchu wone pod mjenom Lusitzi w Bayerskim geografje zesrjedź 9. lětstotka naspomnjene.
Swój wjeršk docpě tute wuwiće wokoło lěta 920, jako mějachu Łužičenjo něhdźe 30 hrodźišćow w kraju mjez Brěšću a Dubju w zapadźe a Nysu a Bobrom we wuchodźe.
Słowjanska elita bu přez markhrabju Gera w druhej połojcy 10. lětstotka do dalokeje měry wotstronjena.
Mjezy lětomaj 1002 a 1031 běštej Delnja a Hornja Łužica pod pólskej wyšnosću.
Podawki 11. a prěnjeje połojcy 12. lětstotka wostanu njejasne.
Hakle z druheje połojcy 12. lětstotka je zaso wjace pisomnych žórłow.
Februar je druhi měsac lěta w gregorianiskej protyce.
Wón ma 28 dnjow w normalnych lětach a 29 dnjow w přestupnych lětach.
Februar je zymski měsac w sewjernej hemisferje a lětni měsac w južnej hemisferje.
Codiakalnej znamjeni w februarje stej Wódny muž a Ryby.
Wšědny rólny šišmanc je jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 5 hač 20 cm.
Łopjena su hłuboko třidźělne ze zarězanymi wotrězkami a docpěwaja dołhosć wot 6 hač 10 mm a šěrokosć wot 4 hač 8 mm.
Keluch njese na kromje kosmy, mjeztym zo króna faluje.
Kłubički steja we łopjenowych rozporach.
Płody docpěwaja dołhosć wot wjace hač 2 mm.
Rosće na žitowych rolach, rólnych kromach, winicach a pustych płoninach.
Rostlina je w srjedźnej a južnej Europje, sewjernje hač do južneje Skandinawiskeje, rozšěrjena.
Handrij Zejler bě basnik serbskeho narodneho wozrodźenja a ewangelski farar.
Handrij Zejler narodźi so 1. februara 1804 w Słonej Boršći, kotraž je dźensa měšćanski dźěl Budyšina.
Zejler, syn žiwnosćerja a studnjerja Jana Zejlerja, wopyta ludowu šulu w Bolborcach a Wulkim Wjelkowje a mjez 1818 a 1825 gymnazij w Budyšinje.
Katolski biskop Franc Jurij Lok zmóžni Zejlerjej studij při Lipščanskej uniwersiće, hdźež studowaše wot 1825 do 1829 ewangelsku teologiju.
W lěće 1826 załoži zhromadnje z Krygarjom rukopisny studentski časopis Serska Nowina.
Po nawróće do Łužicy w lěće 1830 bě najprjedy pomocny prědar a wot 1832 diakon w Klukšanskej cyrkwi a wot 1835 hač do swojeje smjerće w lěće 1872 z fararjom we Łazowskej wosadźe.
Handrij Zejler bu na Łazowskim kěrchowje pochowany.
Na torhošću před cyrkwju stajichu jemu w lěće 1931 pomnik.
Dalši pomnik nadeńdźe so w jeho ródnej Słonej Boršći.
Hromadźe z mandźelskej Hanu měještaj dwě dźowce, Madlenu Hilžu a Marju Olgu.
Po smjerći nana w lěće 1872 wopušćištej wonej swoju łužisku domiznu.
Zejler płaći jako załožer moderneho serbskeho basnistwa.
Nimo toho bě wón wudawaćel wšelakorych serbskich časopisow (n.př.
Tydźenskeje Nowiny zhromadnje z Janom Arnoštom Smolerjom) a serbskeje gramatiki.
Lucija Hajnec: Zejler, Handrij.
Mićo Cvijetić: Serbsko-serbiska literarna a kulturna wzajomnosć.
W Rozhledźe 7/8 2018, str.
Plesna je rěka w Durinskej a Sakskej, kotraž je prawy přitok Běłeho Halštrowa.
Protyka za lěto 1968 1968 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
Dewastacija Tornowa za brunicowu jamu Chóžyšća-sewjer.
26. meje: Na starej železniskej čarje Rakecy–Wojerecy jědźe posledni wosobowy ćah.
16. junija: Serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Njeswačidle 08. měrca: Studentske demonstracije w Pólskej; započatk tak mjenowanych „měrcowskich njeměrow".
03. meje: W Parizu započnu studentske njeměry a z tym „mejske njeměry" w Francoskej.
20./21. awgusta: Pochod wójskow Waršawskeho pakta do Čěskosłowakskeje.
16. nowembra abo 16. nazymnika je 320. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 45 dnjow hač do kónca lěta.
1945: W Londonje załoži 37 statow organizaciju UNESCO.
Bletila je ród ze swójby orchidejowych rostlinow.
Taiwanska wišnja je štom, kotryž docpěje wysokosć wot hač do 9 m.
Kćěje w ćopłych regionach w druhej połojcy zymy, ale w chłódnych regionach na spočatku nalěta.
Karminčerwjene, zwonojte kćenja steja w promjenjach.
Rostlina je na Taiwanje, w južnej Chinskej a na Ryukyu-kupach rozšěrjena.
Ma někak dwaj milionaj wobydlerjow.
Leži 50 kilometrow sewjerowuchodnje wot Nalčika w předkraju Kawkaza.
Wojerske zwučowanišćo Hornja Łužica je jeničke wojerske zwučowanišćo w Sakskej.
Ma přestrjeń 163 km² a je potajkim štwórte najwjetše wojerske zwučowanišćo w Němskej.
Leži w Hornjej Łužicy, někak dźesać kilometrow južnje Běłeje Wody a sto kilometrow sewjerowuchodnje Drježdźan.
Bolchow je město w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 11 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1196 załožiło a ma wot lěta 1779 měšćanske prawa.
Česnička je ród ze swójby hyacintowych rostlinow.
Nová Říše je wjesna gmejna w južnej Čěskej.
Leži 539 m nad mórskej hładźinu a ma wokoło wósom stow wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1254.
Kito Šwjela bě delnjoserbski wučer, přełožowar a redaktor Bramborskeho Casnika.
Wón bu jako syn bura w delnjołužiskich Zaspach narodźeny a wopytowaše mjez 1853 a 1856 wučerski seminar w Nowej Cali.
Wot 1856 hač 1861 bě Šwjela pomocny wučer pola Mjertyna Lejnika w Žargonju.
Wot 1861 hač 1866 dźěłaše jako wučer we Wjelikim Wóseńku a wot 1866 w Skjarbošcu pola Drjowka.
Šwjela bě wjace hač 50 lět redaktor Bramborskeho Casnika (resp.
Bramborskeho Serbskeho Casnika a Bramborskich Nowin) a z tym najwažniši delnjoserbski nowinar swojeje doby.
Jeho syn Bogumił Šwjela bě pozdźišo mjez sobuzałožerjemi Domowiny.
Šwjelowy row nadeńdźe so na Choćebuskim Sewjernym kěrchowje.
61 Gerat Hančka: Šwjela, Kito.
Rostlina njeje zymokruta.
Kćěje wot lěta hač do zažneje nazymy.
Čerwjene kćenja steja w hustych, nakónčnych kłosach.
Pochadźa z Brasilskeje.
12. awgusta: We Wulkej turkowskej wójnje dobudu Rakušenjo pola Mohácsa w Madźarskej nad Osmanami.
Hinc Šewc je serbski slawist a emeritowany wysokošulski profesor.
Po studiji slawistiki sćěhowaše najprjedy promocija a potom habilitacija.
Šewc bě wot 1964 z profesorom za sorabistiku a słowjanski rěčespyt kaž tež direktor Instituta za sorabistiku při Lipšćanskej uniwersiće.
Krakowska Jagiellonska Uniwersita spožči jemu čestne doktorstwo.
Wot lět 1988 je wón rjadny čłon Sakskeje akademije wědomosćow.
Leži w republice Baškirskej při zliwje rěkow Bjeleje a Kamy něhdźe 200 kilometrow sewjernje Ufy a něhdźe 45 kilometrow južnje Njeftekamska.
Sydlišćo je so w lěće 1980 załožiło a ma wot lěta 1991 měšćanske prawa.
Bikin je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w Sibirskej při chinskej hranicy w Chabarowskim regionje něhdźe 200 kilometrow južnje Chabarowska.
Město nadeńdźe so při prawym brjoze rěki ze samsnym mjenom.
Sydlišćo je so w lěće 1895 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Krzeszowice je městačko w južnej Pólskej.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1286, jako dósta městno Cressouicy měšćanske prawa.
Dźensa ma město same něhdźe 10.000 wobydlerjow.
W swojej domiznje rěka wona husto „Pop diwa" abo „Kralowna makedonskeje pophudźby".
W krajach něhdyšeje Juhosłowjanskeje je wona tohorunja dosć derje znata.
Skupina Kaliopi bě band, ke kotremuž słušeštej wona a jeje mandźelski Romeo Gril.
Wot časa oficialneho rozpušćenja skupiny 1988 je Kaliopi jenož jedyn solokoncert zorganizowała.
Oceanija je woznamjenjenje za kulturelne a hospodarske zjeće kupoweho swěta Pacifika ke kontinentej.
Tuta definicija njeje pak ani geografisce ani tektonisce prawa, dokelž teritorije pak na awstralskej, pak na pacifiskej a někotrych mjeńšich platach leža.
Jako kulturelny kontinent wobhladany wón je najmjeńši na twjerdźowej masy a druhi najmjeńši štož nastupa wobydlerstwo.
Wjace hač 7.500 kupow wobsahuja hromadźe twjerdźowu přestrjeń wot nimale 1,3 milionow kwadratnych kilometrow a su po mórskim teritoriju wot něhdźe 70 milionow kwadratnych kilometrow rozdźělene.
Něhdźe 2.100 kupow su wobsydlene wot cyłkownje wjace hač 15 milionow ludźi.
W internetowym słowniku: Amaryllis W internetowym słowniku: Schmucklilie Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Narzisse Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Leži na sewjernym brjoze Čorneho morja něhdźe 50 kilometrow južnje Simferopola.
Sydlišćo je so w lěće 1154 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1838 měšćanske prawa.
Bě to druhe z třoch wjerškowych zetkanjow w běhu Druheje swětoweje wójny.
Wot wobsadźenja połkupy přez ruske wójsko w lěće 2014 słuša Jalta kaž cyła Krim de facto k Ruskej.
Wona je jenička družina w rodźe.
Kehelojta króna je wuska.
Tołsta skora je bruna a njese zrunane, padorune brózdy.
Rostlina je jednodomna.
Kulowate hable docpěja přeměr wot něhdźe 2 cm.
Rosće jenož w regionach z miłych zymami.
Štom je w Japanskej rozšěrjena.
Štom so w Europje w parkach plahuje, wjetše formy tež w zahrodach.
Wone su zwjetša mjeńše hač pochadna forma.
Přeměr docpěje 2,5 m.
Jehły su dołhe a mjechke.
Sorta 'Elegans Nana' je podobna, ale je mjeńša.
Sorta 'Araucarioides' njese bicarny šmjatk z hałuzow.
Wona docpěje wysokosć wot 3 m.
Sorta 'Globosa Nana' tworu hustu, zelenu kulu.
Čerstwe kónčki w nalěću a lěću su jasnozelene.
Sorta 'Bandai-Sugi' je na spočatku kulowata, pozdźišo ma wot 2 m njeprawidłowny wobrys.
Wón je njeprawidłowny.
Jasnozelene jehły steja husto.
Sorta 'Vilmoniriana' je mólička a docpěje wysokosć wot jenož 30 cm.
Wona je přihódna za kamjentnych zahrodach.
Alowejowa šćipalca je swobodnje płuwaca a trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 15 hač 45 cm.
Rostliny su pak muske pak žónske a njesu wuběžki.
Kćěje wot meje hač awgusta.
Muske kćenja su stołpikate, mjeztym zo žónske kćenja su sedźace.
Zwonkowe kćenjowe łopješka su owalne, zelene, mjeztym zo znutřkowne tři łopješka su kulojte, běłe a docpěwaja šěrokosć wot 2 cm.
Rosće w zwjetša stejacych, bazowych a wutkatych wodźiznach.
Je zarjadniske sydło Plungėskeho rajona.
Leži něhdźe 30 kilometrow zapadnje wot města Telšiai.
Sydlišćo je so w lěće 1567 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1792 Magdeburgske měšćanske prawa.
Žanatas je město w južnym Kazachstanje.
Je zarjadniske sydło Sarysuskeho rajona.
Leži něhdźe 150 kilometrow sewjerozapadnje Taraza.
Drobna łyšćica je jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 4 hač 25cm.
Łopjena su přećiwostejne a docpěwa dołhosć wot 2cm.
Kronowe łopješka su prědku tróšku zažłobjene.
Leži w europskim dźělu Ruskeje w republice Karelskej.
Sydlišćo je so w lěće 1914 załožiło a ma wot lěta 1943 měšćanske prawa.
Wón bě wot apryla 2002 hač do meje 2008 jako naslědnik Kurta Biedenkopfa z druhim ministerskim prezidentom Sakskeje po přewróće.
Milbradt studowaše w Münsterje ludowe hospodarstwo, prawnistwo a matematiku.
W lěće 1973 bu tam promowowany.
Po přewróće bu wot ministerskeho prezidenta Biedenkopfa nominowany za finančneho ministra Sakskeje.
Wot 1994 bě jako direktny kandidat wólbneho wokrjesa Kamjenc tež z čłonom sakskeho krajneho sejma.
Po Biedenkopfowym wotstupje wuzwoli jeho krajny sejm dnja 18. apryla 2002 za noweho ministerskeho prezidenta.
Do wólbow 2004 nawjedowaše knježerstwo CDU, po wólbach koaliciju z CDU a SPD.
Za naslědnika bu woleny Stanisław Tilich.
Žahań je město z něhdźe 27.000 wobydlerjemi w Lubušskim wojewódstwje na zapadźe Pólskeje.
Leži na wuchodnych mjezach Delnjeje Łužicy při Bobrje, něhdźe wosrjedź městow Choćebuz a Wrócław.
Žahań płaći jako stolica pólskeho dźěla Delnjeje Łužicy a je zarjadniske sydło Žahańskeho wokrjesa.
Główny Urząd Statystyczny, wotwołany dnja 24. decembra 2019. Jurij Kral: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
3. awgusta abo 3. žnjenca je 215. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 150 dnjow hač do kónca lěta.
Zapadoiranske rěče je podskupina iranskich rěčow.
Leža při rěce Bobr něhdźe 110 kilometrow sewjerowuchodnje Minska.
Město ma něhdźe wosom tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1575 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1991 měšćanske prawa.
Pólšćina je zapadosłowjanska rěč.
Wona je najbóle přiwuzna kašubšćinje, słowakšćinje, čěšćinje, hornjoserbšćinje a delnjoserbšćinje.
Pólska rěč słuša k słowjanskim rěčam, do swójby indoeuropskich rěčow.
Pólsce rěči so tež w Němskej, Litawskej, Běłoruskej, Zjednoćenych statach Ameriki, Ukrainskej a druhich krajach.
Pólšćina ma 3 časy a 7 padow, hlej tabulka: Dale znaje pólska rěč jednotu, mnohotu, ale tež zbytki duala su zachowane.
Łužiske horiny su srjedźne horiny na juhowuchodźe Hornjeje Łužicy a na sewjeru Čěskeje, mjez Połobskimi pěskowčinami na zapadźe a Jěšćedom na wuchodźe.
Łužiski podźěl tworja Žitawske horiny.
Na sewjeru rozpřestrěwaja so Łužiske hory, na juhozapadźe přizamkuja so Čěske srjedźne horiny.
Kónčina steji w Čěskej jako ChKO Lužické hory pod přirodoškitom.
W Němskej płaća Žitawske horiny wot lěta 2007 jako přirodny park.
Najwyši wjeršk Łužiskich horin a zdobom sakskeho dźěla Łužicy je Łysa.
Łužiske horiny słušeja jako dźěl zapadnych Sudetow k Čěskim namjeznym horinam, kaž Kyrkonoše, Rudne horiny a Šumawa.
Podoba tutych najwyšich horow pokazuje, zo su bjez wuwzaća wulkaniskeho pochada.
Ze starodawna wjedźe jenož mało pućow přez huste lěsy Łužiskich horin.
W srjedźowěku běštej najwažnišej z tutych Čěskich šćežkow Stara Praska dróha a Stara Jablonska dróha.
Jenička železniska čara, kotraž přeprěkuje Łužiske horiny, je Bakov nad Jizerou–Habrachćicy, wotrězk něhdyšeje Čěskeje sewjerneje železnicy.
Leži při rěce Žeimena něhdźe 10 kilometrow zapadnje Švenčionysa.
Je zarjadniske sydło Gulbenskeho wobwoda.
Leži něhdźe 160 kilometrow wuchodnje Rigi.
Sydlišćo je so w lěće 1224 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1928 měšćanske prawa.
T. XII: Szlurpkiszki – Warłynka.
Kašecy su wjes ze 108 wobydlerjemi w srjedźišću wokrjesa Budyšin w Hornjej Łužicy.
Wot 1994 słušeja ke gmejnje Pančicy-Kukow.
Hač do 1957 běchu samostatna gmejna.
Wjes leži pola Wotrowa, něhdźe 19 km zapadnje Budyšina.
Kašecy naspomnichu so k prěnjemu razej pisomnje w lěće 1374 pod mjenom Cassicz.
Po Mukowej statistice mějachu we 1880tych lětach 112 wobydlerjow, z nich 68 Serbow a 44 Němcow.
1925 bě wot cyłkownje 97 wobydlerjow 58 ewangelskich a 39 katolskich.
Kašecy su nimo Žuric a Hłupońcy jedna z třoch gmejnskich dźělow Pančic-Kukowa bjez katolskeje wjetšiny.
W jednaće domjacnosćach čitachu Katolski Posoł, w sydom domach tež Serbske Nowiny.
Jakub Nowak-Kašćanski, farar a powědančkar Jan Cyž-Hajničanski, farar, narodny prócowar a předsyda Łužiskeje narodneje rady Handrij Cyž, kulturnik, dołholětny intendant SLA Jurij Šołta: Kašecy – pohlad do zašłosće a přitomnosće.
W Rozhledźe 7/8 1994, str.
[114 wobydlerjow, z nich 40 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 19 z pasiwnymi, 10 serbskich dźěći a młodostnych, 45 bjez znajomosćow] → wšě wjeski Jan Šołta: Wo serbskosći w Kašecach.
W: Protyce 2009, str.
Wolčansk je městačko w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1850 jako wjes Wolčanka załožiło a ma wot lěta 1956 měšćanske prawa.
Enrico Stange je sakski politikar Lěwicy, kiž bě wot 2009 do 2019 přez krajnu lisćinu woleny zapósłanc sakskeho krajneho sejma a rěčnik swojeje frakcije za krajne wuwiće a infrastrukturu.
Mjez 2005 a 2007 bě rěčnik strony WASG w Sakskej.
Ze 26. městnom na krajnej lisćinje Lěwicy njeporadźi so jemu při wólbach 2019 znowa do sejma zaćahnyć.
Stange je bjezkonfesionelny, nježenjeny a bydli w Lipsku.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1854 jako ruska twjerdźizna Wjernyj załožiło.
Město ma wjace hač 1,8 milionow wobydlerjow a nadeńdźe so na juhu Kazachstana.
Wone je druha najwjetša metropola cyłeje srjedźneje Azije.
Modlerski stołp wuchodnje Sernjan pochadźa z lěta 1790 a steji něhdźe 500 metrow wuchodnje Sernjan při statnej dróze S101, njedaloko wotbóčki do Koslowa.
Při natwarku pokazaja štyri reliefy křesćanskich swjatych, mjez nimi swjateho Jurja ze zmijom kaž tež swjateho Bosćana.
Při podstołpje stej napisanej mjeno darićela a datum nastajenja: „Georgi Buck [Jurij Buk] // 1790 // 7.
Při natwarku steja bibliske hrónčka w němskej rěči kaž tež mjena předstajenych swjatych.
Jan Łahoda bě serbski ewangelski farar a kulturny prócowar.
Narodźi so jako syn žiwnosćerja a wopytowaše hač do lěta 1821 gymnazij w Budyšinje.
Wot 1821 do 1824 studowaše w Lipsku ewangelsku teologiju a bě z čłonom Serbskeho prědarskeho towarstwa.
W lěće 1823 bě jeho podstarši.
Po nawróće do Łužicy běše wot 1824 do 1827 pomocny prědar w Bukecach a Radšowje.
Wot 1827 do 1832 skutkowaše jako farar we Wochozach a wot 1832 hač do swojeje smjerće 1871 w tehdy hišće poměrnje serbskim Chołmje pola Niskeje.
Jeho row nadeńdźe so na starym kěrchowje při Chołmjanskej cyrkwi.
Hišće jako student w Lipsku dodawaše přełožki, kěrluše a spěwy do antologije prědarskeho towarstwa.
Basnješe tež swětne pěsnje w stilu Jurja Mjenja, přełožowaše z Klopstockoweho Messiasa a z twórbow druhich klasiskich němskich awtorow.
Jako duchowny we Wochozach wuda serbske modlerske knihi Rańše a wječorne modlitwy.
Mjez 1849 a 1853 sćeleše wšelake spěwy a dopisy do Tydźenskeje Nowiny.
W swojim Chołmjanskim domje wuwučowaše młodych Serbow a druhich Słowjanow w serbšćinje.
Wot lěta 1848 bě sobustaw Maćicy Serbskeje.
Rudolf Kilank: Łahoda, Jan. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn: Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow.
Bangkok je stolica a najwjetše město Thailandskeje.
Leži při brjoze Thailandskeho zaliwa a je wuznamny přistaw, wikowanski centrum a wobchadne křižowanišćo juhowuchodneje Azije.
Sol-Ileck je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1754 załožiło a ma wot lěta 1865 měšćanske prawa.
Dalše mjeno je klematis.
Jakutsk je wulkoměsto w ruskej republice Sacha na wuchodźe Sibirskeje.
Leži na lěwym boku Leny a je z něhdźe 260.000 wobydlerjemi najwjetše město a zdobom stolica tuteje republiki.
W Jakutsku knježa ekstremne klimatiske poměry.
Dla kontinentalneje klimy płaći Jakutsk jako najzymniše wulkoměsto na swěće.
Tak je přerězna temperatura w januarje –43,2 °C, w juliju pak su temperatury nad 30° C móžne.
Serbow zastupuje w njej Domowina.
Tež słuša k indoeuropskim rěčam.
Jelenička je ród ze swójby nalikowych rostlinow.
Swójba wobsahuje pjeć hač šěsć rodow z 750 hač 805 družinami .
Wone so rozeznawaja na př. w ličbje fertilnych próškowych łopješkow při kóždym kćenju.
Snadź je swójska swójba Hypseocharitaceae Weddell.
Monsonia L.: Z něhdźe 39 družinami w Africe a w juhozapadnej Aziji.
Eckl. & Zeyh., Seymouria Sweet): Něhdźe 270 družinow ze centrumom družinskeje wšelakorosće w Capensis wosebje w Karoo a KwaZulu-Natal; ale někotre družiny su tež we wuchodnej Africe, Awstraliji, Madagaskarje, na St. Helena a Tristan da Cunha.
W internetowym słowniku: Storchschnabel Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Valka je městačko na sewjeru Letiskeje, bjezposrědnje při estiskej hranicy.
Je zarjadniske sydło Valkskeho wobwoda.
Leži leži při rěce Pedeli něhdźe 160 kilometrow sewjerozapadnje Rigi.
Statna hranica mjez Letiskej a Estiskej běži přez měšćanski centrum.
Na tamnym boku nadeńdźe so estiske sotrowske město Valga.
Hač do lěta 1920 tworještej wobaj dźělej zhromadne město.
Sydlišćo při puću z Rigi do Tartuwa naspomni so prěni raz w lěće 1286 jako Pedele w dołhowym registrje města Rigi.
Wot lěta 1584 ma měšćanske prawa.
W lěće 1627 přińdźe pod šwedske knjejstwo a wot lěta 1721 słušeše k Ruskemu carstwu.
Awgust je wosmy měsac lěta w gregorianiskej protyce.
Wón ma 31 dnjow a dósta swoje mjeno po łaćonskim Augustus Caesar.
Awgust je lětni měsac w sewjernej hemisferje a zymski měsac w južnej hemisferje.
Codiakalnej znamjeni w awgusće stej Law a Knježna.
Protyka za lěto 1630 1630 bě normalne lěto z 365 dnjemi.
06. julija: Šwedski kral Gustav II.
Adolf zastupi do Třicećilětneje wójny a přistanje z 13.000 wojakami w Pomorskej.
Zuzana Čaputová (rodź.
Strapáková; * 21. junija 1973 w Bratisławje) je słowakska juristka, přirodna aktiwistka a socialnoliberalna politikarka.
Něhdyša zastupowaca předsydka hibanja Progresívne Slovensko doby prezidentowe wólby lěta 2019 a je wot 15. junija 2019 amtěrowaca prezidentka Słowakskeje.
Po zakónčenju studija prawnistwa při uniwersiće Komenskeho w Bratisławje w lěće 1996 dźěłaše Čaputová někotre lěta w regionalnym zarjedźe městačka Pezinok, najprjedy w prawniskim wotrjedźe a pozdźišo we wodźacej skupinje měšćanskeho zarjadnistwa.
W lěće 2010 załoži prawiznisku kencliju.
W Pezinoku angažowaše so wona přećiwo strowoće škodźacemu smjećišću.
Nimo toho wojowaše přećiwo wot ministerskeho prezidenta Vladimíra Mečiara přesadźenym amnestijam.
Jako politikarka zasadźuje so za prawa mjeńšinow kaž Romow abo Madźarow kaž tež za prawo na adopciju za jenakosplažne poriki.
K jeje programej słuša tež bój přećiwo korupciji.
Nimo toho angažowaše so za wujasnjenje mordarstwa žurnalista Jána Kuciaka a jeho partnerki w lěće 2018.
Leži při rěce Suchyj Torec něhdźe 170 kilometrow juhowuchodnje Charkiwa.
Sydlišćo je so w lěće 1653 jako wjes Barwenkowa załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Za čas studija na Wrócławskej uniwersiće w lětomaj 1844 do 1845 zezna so Zmorski ze Smolerjom.
W Budyšinje wudawaše emigrantski časopis Stadło.
Rafał Leszczyński: Zmorski, Roman.
Wón so na přikład w słowjanskich rěčach wužiwa, nic pak w germanskich.
11. septembra abo 11. požnjenca je 254. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 111 dnjow hač do kónca lěta.
W koptiskej kaž tež w etiopiskej protyce je prěni dźeń lěta, chibazo slědowace lěto je přestupne lěto.
1867: Prěni zwjazk Marxoweho „Kapitala" wuńdźe w Hamburgu.
Jakub Šewčik bě serbski farar, kulturny stawiznar, basnik a wot 1927 hač do 1930 druhi předsyda Domowiny.
Jakub Šewčik – bratr Jurja a Michała Šewčika – narodźi so jako syn kublerja w Baćonju.
Składnostnje połstateho jubileja Serbowki wudachu so Jubilejne spisy Serbowki w kotrychž Šewčik 1899 třeći zešiwk Baje a basnički redigowaše.
Tu redigowaše wot 1896 spočatnje jenož politiski rozhlad Katolskeho Posoła a mjez 1906 do 1908 tež cyły časopis.
Jakub Šewčik bě wot lěta 1890 čłon Maćicy Serbskeje, pozdźišo jeje sekretar a mjez 1900 a 1908 zdobom prěni kustos Serbskeho muzeja, kotryž so po Drježdźanskej wustajeńcy w Serbskim domje při Lawskich hrjebjach w Budyšinje załoži.
Wón spisa pojednanje Prěnički křesćanstwa mjez Serbami, kotrež so 1902 w Časopisu Maćicy Serbskeje wuda a rjad dalšich nabožinskich spisow.
Tutych nadawkow pak měješe so wón w lěće 1908 wzdać, dokelž jeho Budyske tachantstwo jako fararja do Kamjenicy přesadźi.
W lěće 1933, Šewčik so na wuměnk podawši, swoje zastojnstwo złoži.
Jurij Młynk: Šewčik, Jakub.
Rudolf Jenč: Stawizny serbskeho pismowstwa: 2. dźěl Ludowe nakładnistwo Domowina.
Adolf Černý: Šewčik, Jakub.
W: Jan Otto: Ottův Slovník Naučný.
Zwjazk 24: Staroženské–Šyl.
Hlej wotpowědne dataje we Wikimedia Wikisource: Jakub Šewčik Jakub Šewčik: Zběrka hornjoserbskich přisłowow po alfabetiskim rozrjedźe.
Worcyn je hornjołužiska wjes z 312 wobydlerjemi we wuchodźe sakskeho wokrjesa Budyšin, kotraž słuša z lěta 1994 k městu Wóspork.
Susodne wjeski su Njechorń we wuchodźe, Rodecy w juhu, Droždźij w juhozapadźe a Běła Hora w sewjerozapadźe.
Wjes naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1359 jako Wursyn abo Wursin.
Ležownostne knjejstwo wukonješe wulke ryćerkubło we wsy samej.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 242 wobydlerjow, mjez nimi 216 Serbow.
Ewangelscy Worcynjenjo přisłušachu hižo w 16. lětstotku Hrodźišćanskej wosadźe.
Leži při rěce Sula něhdźe 200 kilometrow sewjerozapadnje Poltawy.
Sydlišćo je so w lěće 1320 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1644 měšćanske prawa.
Swjatopluk I. bě prěni kral, suweren a imperator zapadnych Słowjanow, knježićel Morawskeho wjerchowstwa a cyłeho Wulkomorawskeho mócnarstwa.
Knježeše prawdźepodobnje tež nad Hornjej Łužicu a tež tehdyši kraj Serbow při Solawje steješe sčasami pod morawskim knježerstwom Swjatopluka.
Bě kmótr Swjatopluka/Zwientibolda, syna frankowskeho krala a romskeho kejžora Arnulfa z Korutanskeje, kotryž bě nawopak kmótr jeho dźěći.
Metoda) a arcybiskopstwo.
9-17. CHRZANOWSKI, Witold.
Šefredaktor je Pavel Šafránek.
Namaka so mjez Ćichim oceanom w zapadźe a Atlantiskim we wuchodźe a mjezuje ze Zjednoćenymi statami w sewjeru a z Belize a Guatemalu w juhowuchodźe.
W kraju knježi přewažnje subtropiska, zdźěla – wosebje na sewjerozapadźe – pak tež pusćinowa, abo kaž w horinach alpinska klima.
Kaljandra je ród ze swójby łušćinowcow.
Wórlica-wjes bě delnjołužiska wjes w něhdyšim Kalawskim wokrjesu.
Wona ležeše něhdźe štyri kilometry zapadnje Złokomorowskeho stareho města, měješe na kóncu někak 500 wobydlerjow a bu w lěće 1940 za brunicowu jamu Marga wotbagrowana.
Leži něhdźe 60 kilometrow zapadnje Kropywnyckeho při rěčce Mala Wys, 40 kilometrow dołhim přitoku rěki Welika Wys.
Sydlišćo je so w lěće 1752 załožiło wot zapućowarjow z Moldawskeje a ma wot lěta 1957 měšćanske prawa.
W lěće 1915 dósta železniske zastanišćo.
W Druhej swětowej wójnje bě Mala Wyska wot 1. awgusta 1941 hač do 13. měrca 1944 wot němskeho wójska wobsadźene.
Brězynka je wjes ze 111 wobydlerjemi na wuchodźe hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša ke gmejnje Malešecy a leži 150 m nad mórskej hładźinu při Sprjewi w južnym dźělu hornjołužiskeje hatoweje krajiny.
Susodne wjeski su Čelchow na sewjeru, Malešecy na wuchodźe, Plusnikecy na juhowuchodźe, Delnja Hórka na juhu a Mała Dubrawa na zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Bresin pochadźa z lěta 1237.
Po sydlišćowej formje jedna so wo rozšěrjeny kulowc, w kotrymž wukonješe ležownostne knjejstwo přez lětstotki ryćerkubło w susodnej Delnjej Hórce, při čimž běše podźěl wjeski tež we wobsydstwje Dobrošečanskich knjezow.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 183 wobydlerjow, z nich 176 Serbow.
Ewangelscy wobydlerjo słušeja znajmjeńša ze 17. lětstotka do Malešanskeje wosady, do toho snadź do Budyšinskeje.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 126 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 41,7 lět.
Bjedrich Awgust Wićaz – inženjer a towarstwowy prócowar Arnošt Bart-Brězynčanski – politikar a serbski narodny aktiwist, dołholětny wobydler a wjesnjanosta Brězynki Měrćin Kasper – stawiznar, direktor Instituta za serbski ludospyt, šefredaktor Lětopisa Gerat Kašpor – žurnalist, dołholětny načolnik serbskeho rozhłosoweho studija Briesing/Brězynka.
Měrćin Kaltšmit: Brězynka – W susodstwje hatow.
W Rozhledźe 10/1993, str.
354–356 staw: 31. decembra 2016; gmejnske zarjadnistwo Malešecy Křesćan Bohuwěr Pful: Łužiski serbski słownik.
Kumšicy su wjeska z 53 wobydlerjemi we wuchodźe hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słušeja z lěta 1973 ke Kubšiskej gmejnje a leža w hornjołužiskich honach mjez 175 a 185 m nad mórskej hładźinu w hornjołužiskej pahórčinje.
Běchu hač do lěta 1936 samostatna gmejna, po tym najprjedy wjesny dźěl Konjec a naposledk wot 1973 dźěl gmejny Kubšic.
Susodne wjeski su Droždźij we wuchodźe, Konjecy w juhozapadźe a Nowe Poršicy w sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Kunyschewicz abo Kunissewicz je z lěta 1399.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 96 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća Serbja.
Polná je městačko w južnej Čěskej.
Leži 490 m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe pjeć tysac wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1242.
Najmjeńši stat na swěće ma přestrjeń wot jenož 0,44 km² a wokoło 800 stajnych wobydlerjow.
Hłowa stata je bamž romsko-katolskeje cyrkwje, kiž knježi nad statom jako absolutny monarch.  Commons: Vatikanske město – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Oficialna webstrona Vatikana Staty a wotwisne teritorije w Europje Staty • Albanska • Andorra • Awstriska • Belgiska • Běłoruska • Bołharska • Bosniska a Hercegowina • Čěska republika • Čorna Hora • Danska • Estiska • Finska • Francoska • Grjekska • Chorwatska • Irska • Islandska • Italska • Letiska • Liechtenstein • Litawska • Luxemburgska • Madźarska • Malta • Moldawska • Monaco • Němska • Nižozemska • Norwegska • Pólska • Portugalska • Rumunska • Ruska1 • San Marino • Serbiska • Sewjerna Makedonska • Słowakska • Słowjenska • Španiska • Šwedska • Šwicarska • Turkowska1 • Ukraina • Vatikanske město • Zjednoćene kralestwo Zwadne teritorije: Kosowo • Podnisterska Druhe teritorije: Åland • Baskiska • Bretanja • Ferejske kupy • Friziska • Friulska • Gagauska • Galicija • Gibraltar • Guernsey • Jendźelska • Jersey • Katalanska • Korniska • Łužica • Man • Sewjerna Irska • Svalbard • Šotiska • Waliziska 1 Leži zdźěla w Aziji.
Wot lěta 1971 je Bangladeš wot Pakistana njewotwisny, prjedy bě jako Wuchodny Pakistan dźěl tutoho stata.
Stolica a najwjetše město Bangladeša je Dhaka.
Dla niskeho połoženja w delće Gangesa je Bangladeš husto wot powodźenjow potrjecheny.
Stolica a jeničke wulkoměsto je Montevideo při Atlantiskim oceanje.
Uruguay mjezuje z Argentinskej na zapadźe a Brazilskej na sewjerowuchodźe.
Zapadna hranica z Argentinskej twori rěka Uruguay.
Najwyši dypk je hora Cerro Catedral.
Kumanovo je druhe najwjetše město w Makedonskej a leži blisko hłowneho města Skopje.
Chuderov je gmejna na sewjeru Čěskeje.
Nadeńdźe so štyri kilometry sewjernje měšćanskeho centruma Wusćow a słuša k Wusćanskemu wokrjesej.
Susodne wsy su Chuderovec na sewjeru, Radešín na sewjerowuchodźe, Sovolusky, Ryjice a Žežice na wuchodźe, Mlýniště, Krásné Březno a Dobětice na juhowuchodźe, Ústí nad Labem, Stříbrníky a Kočkov na juhu, Nový Kočkov, Ovčárna a Severní terasa na juhozapadźe, Božtěšice na zapadźe kaž tež Studánka, Strážky a Neznabohy na sewjerozapadźe.
Prěnje pisomne naspomnjenje dwora Chuderova pochadźa z lěta 1348.
1921 wobsteješe wjes z 79 chěžkow a měješe 715 wobydlerjow, zwjetša Němcow.
Po Mnichowskim zrěčenju přińdźe Groß Kaudern k Němskemu mócnarstwu.
Po Druhej swětowej wójnje bu němska ludnosć wućěrjena.
Gmejna Chuderov wobsteji z gmejnskich dźělow Chuderov a Žežice.
Ke gmejnje słušeja nimo toho sydlišća Mlýniště a Ovčárna. cyrkej swj.
Pětra a Pawoła w Žežicach, prěni raz naspomnjena 1352 cyrkej swj.
Trojicy w Neznabohach, natwarjena 1821 kapałka swj.
Leži nad Bobrom a ma něhdźe štyrceći tysac wobydlerjow.
Bólesław je nadregionalnje znaty za typisku keramiku.
Główny Urząd Statystyczny, wotwołany dnja 24. decembra 2019. Filip Rězak: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče.
Prěnje historiske naspomnjenje Ćetowa, Kotmarjec, Luchowa, Njechanja, Starych Jěžerc, Swóńcy, Šćeńcy a Šumbacha.
Nadeńdźe so juhowuchodnje Sylta a wuchodnje Amruma a słuša do wokrjesa Nordfriesland w Schleswigsko-Holsteinskej.
Z wulkosću wot nimale 83 km² je wona pjata najwjetša kupa Němskeje a druha najwjetša němska kupa w Sewjernym morju kaž tež najwjetša bjez kruteho zwiska z twjerdźu.
Dla swojeje poměrnje bohateje wegetacije dźakowano škitaneho połoženja za Syltom a Amrumom mjenuje so Föhr tež „zelena kupa".
Čerwjena lilija docpěwa wysokosć wot 50 hač 100 cm.
Kćenja su zrunane, oranžowe, z čornymi blečkami a steja po dwěmaj hač po pjećoch.
Rosće na lěsnych łukach, lěsnych kromach, w kerčinach a na hórskich łukach.
Leži mjez Moskwu a Pětrohrodom we Wuchodoeuropskej nižinje kołowokoło Ilmenskeho jězora.
Jeje zarjadniske sydło a z 218.000 wobydlerjemi jeničke wulkoměsto je Wjelikij Nowgorod, jedne z najstaršich ruskich městow.
W lěće 2010 měješe Oblasć Nowgorod 634.111 wobydlerjow.
Z nich běchu 88,4 % Rusojo.
Leži při brjoze Azowskeho morja něhdźe 120 kilometrow južnje Donjecka, něhdźe 40 kilometrow wuchodnje Mariupola a něhdźe 65 kilometrow zapadnje Taganroga.
Sydlišćo je so w lěće 1849 załožiło a ma wot lěta 1966 měšćanske prawa.
Wot lěta 2014 słuša Nowoazowsk k njepřipóznatej separatistiskej „Ludowej republice Donjeck".
Najwjetša kupa Balear a cyłeje Španiskeje je 170 km zdalena wot španiskeje twjerdźe pola Barcelony.
Ma přestrjeń wot 3.640 km² a něhdźe 900.000 wobydlerjow.
Hłowne město kupy je Palma, kotraž ma někak štyri sta tysac wobydlerjow.
Dalše serbske ludowe mjeno je murjank.
Wajgelija je ród ze swójby Diervillaceae.
Kadaň je město w Čěskej, kotrež leži 300 m nad mórskej hładźinu w sewjernych Čechach.
Ma něhdźe 18.000 wobydlerjow.
Je zarjadniske sydło Nookatskeho wobwoda.
Leži něhdźe 40 kilometrow juhozapadnje Oša.
Sydlišćo je so w lěće 1823 załožiło a ma wot lěta 2003 měšćanske prawa.
Podswójba Callitroideae Saxton: Z pjeć hač dźesać rodami: Actinostrobus: Z třomi družinami.
Schmuckzypressen: z 19 družinami, w Awstraliji a Nowej Kaledoniskej.
Libocedrus: Z pjeć družinami.
Widdringtonia: Ze štyri družinami.
Podswójba Cupressoideae Rich. ex Sweet: Z jědnaće rodami: Weihrauchzedern: Z třomi družinami.
Pozdatna cypresa: Z pjeć družinami.
Cypresa: Z dwaceći hač 24 družinami.
Jałorc:Z něhdźe 50 hač 67 družinami.
Dušan: Z pjeć družinami.
Podswójba Taiwanioideae Quinn: Z jenož jednym rodom: Taiwanien: Z jenož dwěmaj družinomaj.
Anna Andrejewna Achmatowa běše wuznamna ruska basnjerka.
Zwjazkowa dróha 6 je zwjazkowa dróha w Němskej, kotraž wjedźe wot Bremerhavena přez zwjazkowe kraje Delnja Sakska, Bremen, Saksko-Anhaltska a Sakska, hdźež kónči w Zhorjelcu blisko pólsko-němskeje hranicy.
Dróha je něhdźe 550 km dołha.
Dalše wuznamne města při zwjazkowej dróze B 6 su Hannover, Syke, Goslar, Lipsk, Mišno, Drježdźany, Biskopicy, Budyšin a Lubij.
Na łužiskim teritoriju započnje so B 6 w Budyšinje a wjedźe přez Wuricy, Jenkecy, Kubšicy, Trjebjeńcu, Bukecy a Błócany hač na Popicu, hdźež běži hranica mjez Budyskim a Zhorjelskim wokrjesom.
Prěnja wjes na Zhorjelskim boku su Njeznarowy z něhdyšim hosćencom „Buenos Aires".
Tule wobsteji zwisk z B 178, kotraž wjedźe jako spěšnodróha do směra na Žitawu a Liberec.
Přerosćena dróstnica je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač 100 cm.
Transparentne łopjena maja wutrobojtu bazu, su sedźace, kulojte-owalne a docpěwaja dołhosć wot 3 hač 7 cm.
Kćenja docpěwaja wulkosć wot něhdźe 2 mm a steja w 1-3 cm dołhej, hustej kłósce na stołpiku z hač do 10 cm dołhosću.
Rosće w 0,5 hač 7 m hłubokich, stejacych abo běžacych, zwjetša wutkatych jězorach, hrjebjach a rěkach.
Ralbicy su wjes z 332 wobydlerjemi w sakskim wokrjesu Budyšin.
Wjeska słuša wot lěta 1994 ke gmejnje Ralbicy-Róžant a leži w serbskim sydlenskim rumje Hornjeje Łužicy.
Wjes leži 22 kilometrow sewjerozapadnje wot Budyšina a 13 kilometrow wuchodnje wot Kamjenca w Delanach, we łučnej nižinje Klóšterskeje wody.
Wuchodnje a sewjerowuchodnje wot Ralbic namakaja so wulke lěsy na směr Rakecy.
W zapadźe je přirodoškitna kónčina Łazkowski niwowy lěs.
Wjes naspomni so prěni króć wokoło lěta 1264 jako Radelwiz.
Ralbicy słušachu – kaž wšitke wsy katolskich Delan – hač do 19. lětstotka do ležownostneho knjejstwa klóštra Marijineje hwězdy.
We 1880tych lětach měješe wjes po statistice Arnošta Muki cyłkownje 260 wobydlerjow, z nich 259 Serbow a jenož jedyn Němc.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot 88,5 %.
Ralbicy su wot lěta 1752 katolska cyrkwinska wjes wosady swjateje Katyrny, do kotrejež słuša tež hnadowne městno Róžant kaž tež wjeski Konjecy, Łazk, Nowoslicy, Sernjany Smjerdźaca a Šunow z cyłkownje 1868 katolikami w lěće 2017.
Tuchwilny farar je Šćěpan Delan.
Kermuša swjeći so w Ralbicach kónc nowembra, tuž je Ralbičanska kermuša poslednja serbska.
W Ralbicach nadeńdu so serbska pěstowarnja dr.
Jurij Młynk w nošerstwje Serbskeho šulskeho towarstwa, serbska zakładna šula kaž tež serbska wyša šula.
Mikławš Bjedrich-Radlubin – spisowaćel a duchowny; 1883–89 kapłan a 1890–1908 farar w Ralbicach Jurij Šewčik – wučer a towarstwowy prócowar; 1889–1924 šulski nawoda w Ralbicach, nawoda towarstwa „Lilija" Jan Just – farar a kulturny prócowar; 1908–22 w Ralbicach Jakub Žur – duchowny, redaktor a kulturny prócowar; 1922–62 farar w Ralbicach Jakub Korjeńk – dźěłaćer, wopor nacionalsocializma Alfons Frencl – chronikar, redaktor a spisowaćel; 1970–2004 wučer w Ralbicach Křižerjo w Ralbicach Na kěrchowje Stołp na nawsy W cyrkwi swj.
Narodźi so jako syn Wuričanskeho kublerja a studowaše po Budyskim gymnaziju w Berlinje a Lipsku prawnistwo.
Wot 1896 hač do swojeje smjerće skutkowaše jako rěčnik a notar w Budyšinje.
Hižo na gymnaziju bě předsyda tamnišeho serbskeho towarstwa Societas Slavica Budissinensis.
W Lipsku wubudźi znowa serbski wotrjad towarstwa Sorabicum a wudawaše rukopisne nowiny, do kotrychž podawaše tež basnje a powědančka.
W lěće 1893 organizowaše jězbu hornjoserbskich studentow do Błótow a 1894 bu za hłowneho staršeho serbskich studentow wuzwoleny a jako tajki zamołwity za schadźowanku w Bukecach.
W politiskim žiwjenju Budyšina sta so w lěće 1912 z předsydu konserwatiwneje strony.
We Weimarskej republice skutkowaše wot 1925 do 1929 jako předsyda Serbskeje ludoweje rady a wobdźěli so w tutej funkciji na kongresomaj europskich mjeńšinow 1925/26 w Genfje.
Wot lěta 1892 běše z čłonom, 1923–25 z městopředsydu a 1925–34 z předsydu Maćicy Serbskeje.
Organizowaše sobu wuměłske wustajeńcy Ludvíka Kuby, Měrćina Nowaka-Njechorńskeho a Anta Trstenjaka.
Po přewzaću mocy přez nacionalsocialistow płaćeše jim porno młodemu Pawołej Nedźe jako poměrny zastupjer Serbow, wotpokaza pak nowowólbu za předsydu Maćicy, přez čož sej Domowina wodźacu rólu na čole serbskeho hibanja wudoby.
Wot 1906 běše nimo toho sobustaw Hornjołužiskeje towaršnosće wědomosćow w Zhorjelcu.
Na domiznowědnym polu wozjewjowaše předewšěm we Łužicy a w Časopisu Maćicy Serbskeje nastawki k regionalnym stawiznam, mjenowědźe a k biografiskim temam.
Domowina-Verlag, Bautzen 2003, str.
Syrenie Stawy je mjeno skupiny słódkowódnych jězorow w Lěsnym Arkońskim Parku w pólskim měsće Šćećinje, něhdźe tři kilometry wot měšćanskeho centruma.
Wodu jemu zastaruje rěčka Osówka.
Syrenie Stawy leža blisko kupanskeho městna Arkonka.
W internetowym słowniku: Ampfer Hlej wotpowědne dataje we Wikimedia Commons: Alpski zdźer Alpski zdźer.
Nadeńdźe so juhowuchodnje Libereca při hornim běhu Łužiskeje Nysy pod Jizerskimi horinami a ma něhdźe 45.000 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1356.
Bobošojce su wjes w braniborskej Delnjej Łužicy, kotraž je wot 1. februara 2002 dźěl gmejny Nowa Jazorina.
Nadeńdźe so we Łužiskej jězorinje něhdźe jednaće kilometrow sewjerowuchodnje Złeho Komorowa a słuša do serbskeho sydlenskeho ruma.
Do gmejnskeho dźěla słušeja wjes Lěska a wjesne dźěle Cłonica a Žarnojske Budy.
Dohromady maja něhdźe 700 wobydlerjow.
Wuchodnje Bobošojc nadeńdźe so Wjelcejske lětanišćo a na juhu Sedličanski jězor.
Njedaloko wsy běža zwjazkowej dróze B 96 kaž tež B 169.
Nimo toho maja Bobošojce zastanišćo při železniskej čarje do Choćebuza.
Prěni raz naspomni so wjeska w lěće 1462 jako Baynstorff.
Mjeno bu najskerje wotwodźene wot serbskeho słowa bahno.
Po statistice Arnošta Muki mějachu Bobošojce srjedź 1880tych lět cyłkownje 424 wobydlerjow, z kotrychž běchu 154 Serbow a 270 Němcow.
W statistice Arnošta Černika z lěta 1956 so wjes hižo njejewi, dokelž tam mjeztym nichtó wjace serbsce njerěčeše.
W lěće 1965 wottorhachu dźěl wjeski za Sedličansku brunicowu jamu, při čimž dyrbješe so 20 wobydlerjow přesydlić.
1974 zagmejnowaštej so susodnej wjesce Wołobuz a Lěska.
Dalše mjeno je kaprowy kerk.
Małksa je rěka w braniborskej Delnjej Łužicy, kotraž bě prěnjotnje 45 kilometrow dołha.
Wona je wot 1980tych lět dla přepołoženja za brunicowu jamu Janšojce rozdwojena do hornjeho a delnjeho dźěla.
W hamtskich kartach mjenuje so horni běh Małksy dźensa jako Nyso-Małksowy kanal.
Rěčka wužórli so blisko Derbna pod Wysokej horu, najwyšej hórku Mužakowskeho wobłuka, wobstatka Łužiskeje wuhrody.
Hižo w 19. lětstotku wobsteješe sewjernje Baršća, blisko wjeskow Bórow a Rjasnik, kumštny kanal, kotryž zwjazowaše Małksu z Nysu.
Přez tutu hrjebju wotběži dźensa wša woda hornjeho běha do jenož štyri kilometry zdaleneje Nysy, čehoždla njesłuša horni běh hižo do přitočnišća Sewjerneho morja, ale Baltiskeho.
Mjeztym samostatny delni běh započina při zapadnej kromje Janšojskeje brunicoweje jamy blisko Mosta, ćeče přez Picnjo a zjednoći so w hornich Błótach pola Prjawoza z Goramśicu, pochadźacej z Choćebuza.
Hromadźe tworitej wobě rěčce rěku Patšowinu.
Wot 2011 běža twarske dźěła za ponowjenje stareje Małksy na terenje bywšeje brunicoweje jamy.
Horni a delni běh matej so hač do 2020tych lět znowa ze sobu zwjazać.
11. junija abo 11. smažnika je 162. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 203 dnjow hač do kónca lěta.
Jemwa je město w Ruskej federaciji.
Leži w samym sewjerowuchodźe europskeho dźěla Ruskeje w republice Komi něhdźe 120 kilometrow sewjernje Syktywkara.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1941 załožiło a ma wot lěta 1985 měšćanske prawa.
Jako prěnja rěč wužiwa so wot 420 milionow ludźi předewšěm w Zjednoćenym kralestwje, Irskej, Zjednoćenych statach Ameriki a Awstralskej.
Jako hamtska rěč wužiwa so nimo toho w Indiskej, Kanadźe a Južnej Africe.
Jako druha rěč je po cyłym swěće rozšěrjena.
Jendźelšćina słuša k 20 oficielnym rěčam Europskeje unije, nimo toho je pódla francošćiny a němčiny tež dźěłowa rěč EU.
Jendźelšćina ma dwaj numerusaj, ale hižo nima ani pady ani genusy.
Jenož někotre pronomeny maja dwaj padaj, drje nominatiw a druhi pad, kotryž funguje jako datiw a akuzatiw.
Wšědna sagowa palma je štom ze swójby palmowych rostlinow.
Prostak je ród ze swójby słódkich trawow.
Janek Wowčer je serbski nowinar a wot 1. septembra 2011 jako naslědnik Benedikta Dyrlicha šefredaktor Serbskich Nowin.
Studowaše žurnalistiku w Darmstadće a dźěła wot lěta 2006 w redakciji serbskeho dźenika.
Nimo toho je z předsydu chóra Delany w Šunowje.
Dźećel je ród ze swójby łušćinowcow.
Žałzata wišnja je kerk, kotryž docpěje wysokosć wot 1,5 m.
Łopjena su małke, eliptiske hač dołhojće-lancetojte.
Wone docpěja přeměr wot 1 hač do 2,5 cm a steja po jednym hač po dwěmaj.
Jědźne, ale kisałe płody su ćmowočerwjene a něhdźe poł tak wulke kaž wišnje.
Sorta 'Sinensis' njese pjelnjene, róžojte kćenja.
Sorta 'Alba Plena' resp.
'Alboplena' njese běłe kćenja.
Rostlina je w Chinskej a Korejskej rozšěrjena.
Kamjentny worjech je ród ze swójby palmowych rostlinow.
Lisćina družinow při Kew Checklists; wotwołany dnja 18. februara 2010.
Rostlina sylnje wotnožki wutwori.
Wone wobsteja z 11 hač 25 lancetojtych, nahich, rězanych łopješkow.
Pochadźa ze sewjerowuchodneje Sibirskeje.
W Europje je lokalnje z něhdyšich sadźenjow wodźiwjena.
Rosće w słónčnych abo w chłódkojtych stejnišćach.
Hórke łopjeno je ród ze swójby hórkowcowych rostlinow.
Rank): Jeho přestrjeń rozšěrjenja dosahuje wot Španiskeje hač do sewjerozapadneje Afriki.
Žołty žiwotnik je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 40 hač do 100 cm.
Łopjena su dwójce hač štyri króć pjerite.
Łopješka su dwójce hač štyri króć tak dołhe kaž šěroke.
Wone steja w hustych pakićach.
Dołhe próškowe łopješka su zrunane.
4 kćenjowe łopješka zahe wotpadnu.
Płodźiki móžeja z wětrom lětać a we wodźe płuwać.
Rosće na łuhojtych łukach, na płonych tymjenjach a na kromach starych wodźiznach a na hrjebjach.
Wona rěči so wot někak štyrjoch milionow ludźi, nimo Georgiskeje tež w susodnych krajach kaž Armenskej, Azerbajdźanje a Ruskej.
W georgiskej rěči njeje žadyn gramatiski genus a substantiwy nimaja ani postajeneho ani njepostajeneho artikla.
Wona ma jenož pjeć wokaliskich, ale 28 konsonantiskich fonemow.
Bulajewo je město w sewjernym Kazachstanje, kotrež słuša k Sewjerokazachskemu wobwodej.
Je zarjadniske sydło rajona Magžana Žumabajewa.
Leži při rěce Išim něhdźe 100 kilometrow wuchodnje Petropawla, blisko ruskeje hranicy.
Sydlišćo je so w lěće 1893 załožiło a ma wot lěta 1969 měšćanske prawa.
Wón reprezentuje konsonant.
W Morsowym alfabeće zwoprawdźuje so L přez · − · ·.
Tohodla je wón wokalam jara blisko a wustupuje w někotrych rěčach, na přikład w čěšćinje tež jako tajki.
L je mjezynarodna awtowa značka za Luxemburgsku.
Ketzerbachtal je něhdyša sakska gmejna w juhozapadźe Mišnjanskeho wokrjesa, kotraž słuša wot 1. januara 2014 k městu Nosyn.
Leži sewjernje měšćanskeho centruma a ma wokoło 2.600 wobydlerjow.
Woznjamjenja telko kaž žoraw a poćahowa na podobu płoda.
Smjerdźaca pyskawa je jednolětna, njepřijomnje ćehnjaca, rozpjeršenje kosmata rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 20 hač do 40 cm.
Najprjedy rostlina wuwiwa łopjenowu rozetu.
Stołpik docpěwa wysokosć wot 20 hač do 60 cm.
Často stołpik a łopjena je karminčerwjeny.
Łopjena maja 3 hač 7 stołpikatych wotrězkow.
Čopojty korjeń je krótki a hałuzaty.
Keluškowe łopješka docpěwaja dołhosć mjezy 6 a 8 mm a maja stajeny kónčk.
Próšniki su oranžojte.
Wóń rostliny je njepřijomny.
Eteriske wolije móžeja mole a muchi zaćěrić.
Je smjerdźaca pyskawa w lisćowych a měšanych lěsach.
Rostlina preferuje chłódkojtu, włóžnu, wutkatu pódu.
Runje tak rosće na słónčnych, suchich stejnišćach.
Smjerdźaca pyskawa je w nimale cyłej Europje rozšěrjena.
Rozšěrjenje saha wuchodźe hač do Japanskeje a na juhu hač do centralneje Afriku.
Nimo toho rostlina rosće w dźělach sewjerneje Ameriki.
W rostlinskim lěkowanstwje wužiwaja so zelko z kwětach.
Dalše serbske mjeno je čertowy stólc.
Łučny pupawač je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 15 hač do 80 cm.
Pjenk je krótki, kaž wotkusnjeny.
Stołpiki su přilěhaće kosmate.
Spódnje łopjena su owalnje, zwjetša cyłokromne a stołpikate.
Znutřkowne keluchi maja 4 hač 5 čornych, 1 mm dołhich seršćow.
Přikrywne łopješka su lancetojte.
Rosće na bahnowych a suchich hórskich a włóžnych łukach a w niskich bahnach.
Skalna nalika docpěwa wysokosć wot 10 hač 40 cm.
Rostlina je naha a rosće w čumpatych trawnikach.
Stołpik njese zwjetša jedne kćenje.
Keluškowe šupizny su owalne a nadobo do krótkeho kónčka hromadu ćehnjene.
Rostlina je w horinach srjedźneje a južneje Europy rozšěrjena.
Je zarjadniske sydło Kalačejewskeho rajona.
Leži něhdźe 240 kilometrow južnje Woronježa.
Ma něhdźe 19 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1716 załožiło a ma wot lěta 1945 měšćanske prawa.
-Awstralska je stat na južnej połkuli zemje w Awstraliji.
Leži sewjerozapadnje Nowoseelandskeje a juhowuchodnje Indoneskeje a Papuwy-Noweje Gineje a wobjimuje nimo kontinentalneje twjerdźe tež kupu Tasmansku.
Jeje stolica je Canberra, kotraž leži na juhowuchodźe kraja.
Najwažniša rěč je jendźelšćina, při čimž so hišće někotre rěče prawobydlerjow wužiwaja.
Hamtska rěč pak oficielnje njewobsteji.
Srjedź 19. lětstotka wupućowachu někotre sta Serbow z Łužicy do Awstralskeje a załožichu tam – zwjetša hromadźe z Němcami – nowe sydlišća, kaž na přikład Bukecy.
Protyka za lěto 1668 1668 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
Złota brěza docpěwa wysokosć wot 15 hač do 20 m.
Leži při rěce Siwerskyj Donec w juhowuchodnym dźělu Ukrainy něhdźe 90 kilometrow na wuchod wot Luhanska.
Ma něhdźe 101 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1710 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Karatau je město w južnym Kazachstanje.
Je zarjadniske sydło Talaskeho rajona.
Leži něhdźe 90 kilometrow sewjerozapadnje Taraza.
Nowy Urengoj je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži při rěce Jewo-Jacha w Awtonomnym wokrjesu Jamalskich Nencow něhdźe 450 kilometrow wuchodnje Salecharda.
Ma něhdźe 115 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1975 załožiło a ma wot lěta 1980 měšćanske prawa.
Z wjace hač 300.000 wobydlerjemi je po Athenje druhe najwjetše grjekske město a hospodarske kaž tež kulturne srjedźišćo cyłeje grjekskeje regiony Makedonska.
Metropolowy rum ma něhdźe milion wobydlerjow.
Město leži při Thermaiskim zaliwje Egejskeho morja a ma wuznamny přistaw.
W lěće 315 do Chrystusa wot makedonskeho krala Kassandrosa załožene město bu jako stolica Tesalskeje hižo w bibliji naspomnjene a bě w starowěku křižowanišćo wažnych wikowanskich pućow mjez Europu a Aziju.
Zažnokřesćanske a bycantiniske cyrkwje Sołunja słušeja k swětowemu herbstwu UNESCO.
Wot 1430 hač do kónca Balkanskich wójnow w lěće 1913 bě Sołun z dźělom Osmaniskeho mócnarstwa a je na přikład ródne město prěnjeho turkowskeho prezidenta Atatürka.
Hač do Druheje swětoweje wójny měješe jednu z najwjetšich židowskich wosadow w Europje.
W lěće 1997 bě město kulturna stolica Europy.
Jedne z partnerskich městow Sołuna je Lipsk.
Wón bě wot 1994 do 1998 nawoda statneje kenclije w Mecklenburgsko-Předpomorskej pod ministerskim prezidentom Bernd Seite.
Wot 1999 do 2001 měješe samsnu funkciju w Sakskej pod Kurtom Biedenkopfom.
Po dobyću CDU při wólbach 2005 dźěše do zwjazkoweje politiki a bě w prěnim kabineće Merkel ze šefom kanclerskeho zarjada.
W druhim kabineće Merkel bě wot 2009 do 2011 minister nutřkowneho a wot 2011 do 2013 zwjazkowy minister zakitowanja.
Thomas de Maizière bydli w Drježdźanach a je ewangelski, woženjeny a nan třoch dźěći.
Nimo toho je kuzenk poslednjeho ministerskeho prezidenta Němskeje demokratiskeje republiki, Lothara de Maizière.
Při wólbach za Sakski krajny sejm w lěće 2004 dósta jako direktny kandidat we wólbnym wokrjesu Budyšin 1 47,9 % hłosow.
Jurij je časte serbske, ruske a słowjenske muske předmjeno, pochadźace z grjekskeho Γεώργιος/Georgios.
Swjedźeń swjateho Jurja je dnja 23. apryla.
Alija Izetbegović bě bosniski politikar, islamski aktiwist, załožer a předsyda Strony demokratiskeje akcije a čłon kolektiwneho statneho prezidija.
Je zarjadniske sydło Buda-Kašaljowskeho rajona.
Leži něhdźe 45 kilometrow sewjerozapadnje Homela.
Sydlišćo je so w lěće 1824 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1971 měšćanske prawa.
W Druhej swětowej wójnje bě wot awgusta 1941 hač do nowembra 1943 wot němskeho wójska wobsadźene.
Nazarowo je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije w Krasnojarskim regionje.
Leži při rěce Čulym něhdźe 190 kilometrow zapadnje Krasnojarska a ma něhdźe 50 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1700 jako wjes Nazarowskoje załožiło a ma wot lěta 1961 měšćanske prawa.
Leži při rěce Chobi něhdźe 30 kilometrow južnje Zugdidija.
Ma něhdźe šěsć tysac wobydlerjow .
Wot lěta 1981 ma měšćanske prawa.
Donnerhak, Budyšin Argentinska wódna njerodź.
Walowy su hornjołužiska wjeska, kotraž słuša wot lěta 2003 k Lubijej.
Leža we wuchodnym dźělu Hornjołužiskich honow pjeć kilometrow sewjernje Lubijskeho stareho města a mjez 280 a 300 m nad mórskej hładźinu pod Byčinom.
Prěnje naspomnjenje jako Wal pochadźa z lěta 1348.
Wjeska bě wot 16. lětstotka jako wudwór we wobsydstwje Nosačanskeho ryćerkubła.
Po statistice Arnošta Muki mějachu Walowy w lěće 1884 154 wobydlerjow, mjez nimi 112 Serbow a 42 Němcow.
Ewangelscy Walowčenjo přisłušeja wot 16. lětstotka přewažnje Ketličanskej wosadźe, dźěl pak Nosačanskej.
Mario Löffler je něhdyši sakski prawicarski politikar Nacionaldemokratiskeje strony Němskeje, kiž bě wot januara 2012 hač do awgusta 2014 jako naslědnik Winfrieda Petzolda zapósłanc sakskeho krajneho sejma.
Nimo toho bě wot 2012 do 2013 krajny předsyda NPD w Sakskej.
Z njewuspěchom NPD při wólbach 2014 zhubi swój mandat.
Löffler je bjezkonfesionelny, nježenjeny a bydli w Jahnsdorfu.
Protyka za lěto 1716 1716 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
10. decembra: W Lipsku załoži so pod nawodom Hadama Zachariasa Šěracha Serbske prědarske towarstwo, předchadnik Sorabije a prěnje serbske towarstwo.
Kilingi-Nõmme je městačko na juhu Estiskeje.
Leži něhdźe 170 kilometrow južnje Tallinna.
Kamferowy štom je spěšnje rosćacy štom, kotryž docpěje wysokosć wot 35 m.
Krótki zdónk je sylny a ma šupiznatu, šěru skoru.
Łopjena su na spočatku róžojte, ale pozdźišo jasnozelene bywaja.
W starobje samo ćmowozelene bywaja.
Rostlina je w Chinje, Taiwanje a južnej Japanskej rozšěrjenje.
Ze skory so prawy kamfer zhotowja.
Ilustracija Skora Kćenja Płód W internetowym słowniku: Kampferbaum Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Znaty je jako załožer a nawoda bluesoweje skupiny Savoy Brown.
Simmonds słuša k wodźacym bluesowym gitaristam Wulkeje Britaniskeje.
Dagestan je awtonomna republika w južnym dźělu europskeje Ruskeje.
Leži w sewjernym Kawkazu při zapadnym pobrjoze Kaspiskeho morja a mjezuje na juhu z Azerbajdźanom a Georgiskej.
W lěće 2010 měješe Dagestan 2.910.249 wobydlerjow.
Najwjetši podźěl ludnosće staja Awarojo.
Protyka za lěto 1740 1740 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
W internetowym słowniku: Ampfer Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Temnozor je ruska folk-metalowa hudźbna skupina.
Jurij Čornak bě serbski młynk, inženjerski ekonom, předewzaćel a politikar.
Wón bě wot 1960 čłon Demokratiskeje ratarskeje strony a bě wot 1960 do 1990 jeje předsyda w Šešowje kaž tež čłon Njeswačanskeje gmejnskeje rady.
Wot 1988 do 1990 bě nimo toho Budyski wokrjesny předsyda DBD.
Při prěnich swobodnych wólbach do Ludoweje komory NDR w měrcu 1990 bu Čornak woleny do poslednjeho parlamenta NDR.
Při rozpušćenju DBD w awgusće 1990 přestupi do Swobodneje demokratiskeje strony a bě w oktobrje jedyn ze 144 zapósłancow, kiž zaćahnychu z Ludoweje komory do Zwjazkoweho sejma.
Cyłoněmskemu sejmej přisłušeše pak jenož hač do decembra 1990.
Leži při rěce Koropec w historiskej Galiciskej něhdźe 80 kilometrow juhozapadnje Ternopila.
Sydlišćo je so w lěće 1433 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1454 měšćanske prawa.
Město je zarjadniske sydło Iwacewičskeho rajona.
Leži něhdźe 130 kilometrow sewjerowuchodnje Bresta.
Sydlišćo je so w lěće 1512 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1966 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Urgutskeho wobwoda.
Leži něhdźe 50 kilometrow juhowuchodnje Samarkanda.
Ma něhdźe 60 tysac wobydlerjow.
Čaplygin je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1638 jako wjes Ust Stanowych Rjas załožiło a ma wot lěta 1778 měšćanske prawa.
Pjerjeslawl-Zalesskij je město w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 40 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1152 jako město Pjerjejaslawl załožiło.
Wot 2013 do 2017 bě z čłonom Zwjazkoweho předsydstwa Domowiny a wot 2015 zdobom čłon prezidija.
Dnja 10. měrca 2017 přewza jako naslědnik Haralda Końcaka zastojnstwo župana delnjołužiskeje župy.
Nimo toho je čłon braniborskeje Rady za serbske naležnosće.
Janhoefer pochadźa z Prjawoza a bydli w Brjazynje.
Wón je absolwent Delnjoserbskeho gymnazija a studowaše wot lěta 2011 prawnistwo w Lipsku.
W: Nowy Casnik, 15. měrca 2017.
Je zarjadniske sydło Molėtaiskeho rajona.
Leži něhdźe 35 kilometrow južnje Uteny a 65 kilometrow sewjernje Vilniusa.
Sydlišćo je so w lěće 1387 we wopismje pólskeho krala prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1539 Magdeburgske měšćanske prawa.
T. V: Kutowa Wola – Malczyce.
Füzuli je město na juhu Azerbajdźana, kotrež steji pod kontrolu Nahórskeho Karabacha.
Ma wokoło 26 tysac wobydlerjow.
Wot lěta 1959 bě pomjenowane po azerbajdźanskemu basniku Fuzuli.
Leži při rěce Dnjestr w historiskej Podolskej něhdźe 120 kilometrow juhozapadnje města Winnycje.
Ma něhdźe 31 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1595 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1743 měšćanske prawa.
Blisko Mohyliwa-Podilskeho nadeńdźe so jedyn z najwažnišich hraničnych přechodow mjez Moldawskej a Ukrainu.
Zwjazkowa dróha 99 je zwjazkowa dróha w Němskej, kotraž wjedźe wot Žitawy při zwjazkowej dróze 96 do Zhorjelca při zwjazkowej dróze 6.
W 300 kilometrow dołhim a hač do 110 kilometrow šěrokim dole bydli wjace hač dźesać milionow ludźi, štož wotpowěduje 20 % ludnosće cyłeje srjedźneje Azije.
Politisce je Ferganski doł rozdźěleny mjez Uzbekistanom, Kirgiskej a Tadźikistanom.
Ludnosć wobsteji z Uzbekow, Kirgizow, Tadźikow, Tatarow a wjacorych etniskich mjeńšinow.
Donnerhak, Budyšin  Commons: Přimórska wijawka – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Přimórska wijawka.
Sydlišćo je so w lěće 1620 załožiło a ma wot lěta 1648 měšćanske prawa.
Mljet je chorwatska kupa w Jadranskim morju, kotraž nadeńdźe so zapadnje Dubrovnika w južnej Dalmaciskej.
Ma něhdźe 1000 wobydlerjow na přestrjeni wot 98 km² a je tuž po wulkosći wosma najwjetša kupa Chorwatskeje.
Hłowne sydlišćo na kupje je Babino Polje wosrjedź Mljeta.
Z lěsnym podźělom wot wjace hač 90 procentow słuša k najbóle zalěsnjenym kupam Srjedźneho morja.
Wobsteja přewozne zwiski z Dubrovnikom, Šipanom, Pelješacom a Korčulu.
Jězor na kupje Klóšter swj.
Jahły je ród ze swójby słódkich trawow.
Je zarjadniske sydło Wilejskeho rajona.
Leži něhdźe 75 kilometrow sewjerozapadnje Minska při hornim běhu rěki Wilije.
Ma něhdźe 26 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1599 a słušeše po třećim dźělenju Pólskeje wot 1795 do ruskeho guwernementa Minsk.
Po pólsko-ruskej wójnje přińdźe 1920 znowa k Pólskej.
Wulke židowske wobydlerstwo bu w holocausće zwjetša zamordowane.
Alexander Dierks je sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje unije a wot lěta 2014 direktnje woleny zapósłanc w sakskim krajnym sejmje kaž tež młodźinskopolitiski rěčnik swojeje frakcije.
Wot 9. decembra 2017 je nimo toho jako naslědnik Michaela Kretschmera generalny sekretar sakskeho krajneho zwjazka CDU.
Při wólbach dnja 31. awgusta 2014 dósta we wólbnym wokrjesu Kamjenica 2 32,4 % wotedatych hłosow a zdoby direktny mandat.
Při wólbach dnja 1. septembra 2019 bu z 29,8 % hłosow znowa do krajneho sejma woleny.
Dierks je so w Badensko-Württembergskej narodźił, bydli pak z časa dźěćatstwa w Sakskej.
Po maturje 2006 studowaše w Kamjenicy europske studije a europsku politiku.
Wot 2008 je tež čłon CDU a wot meje 2014 čłon Kamjeničanskeje měšćanskeje rady.
Wón ma dwě dźěsći a bydli w Kamjenicy.
Rapla je městačko w Estiskej.
Je zarjadniske sydło wobwoda Raplamaa.
Leži něhdźe 50 kilometrow južnje Tallinna.
Dwurěčne znamješka su wobchadne abo druhe znamješka, kotrež maja napisy we wjace hač jednej rěči.
Su-li tři abo wjace rěčow napisane, rěči so tež wo wjacerěčnych znamješkach.
K tomu słušeja nadróžne taflički z mjenami pućow kaž tež oficielne wobchadne znamješka kaž pućniki a wjesne tafle.
Wužiwanje dwurěčnych znamješkow je w někotrych kónčinach zakonsce předpisane, tak na přikład w serbskim sydlenskim rumje we Łužicy.
Dale wužiwaja so dwurěčne znamješka tež we wulkoměstach a turistiskich kónčinach, potom zwjetša z jendźelšćinu a lokalnej rěči.
W Europje jewja so dwurěčne znamješka we wjele wjacerěčnych kónčinach, w Němskej nimo Łužicy tež w dźělach Schleswigsko-Holsteinskeje a we wjacorych sewjernych zwjazkowych krajach we wysokoněmčinje a delnjoněmčinje.
Zwonka Němskeje maja dwurěčne znamješka mjez druhim we Waliziskej, Šotiskej, Irskej, Baskiskej, w Južnym Tirolu, Korutanskej a dźělach Słowjenskeje, Serbiskeje, Finskeje, Šwicarskeje a Pólskeje.
Dwurěčne znamješka maja we wjacerěčnych kónčinach předewšěm symbolisku funkciju.
Na te wašnje su jedyn z najbóle widźomnych symbolow za prezencu wjacorych rěčow.
Přez dwurěčne znamješka so nimo toho geografiske mjena w mjeńšinowej rěči ludnosći wuwědomja, a to přisłušnikam wjetšiny, mjeńšiny kaž tež hosćom regiona.
Dla tuteje symboliskeje hódnoty su dwurěčne znamješka na jednym boku tema rěčneje politiki we wjacerěčnych kónčinach, na tamnym boku we wjele kónčinach tež přeco zaso cil nadpadow, kotrež so pak přećiwo mjeńšinowej rěči, pak přećiwo statnej rěči měrja.
We wjele horjeka naspomnjenych kónčinach su předewšěm wjesne tafle w dwěmaj rěčomaj wuhotowane.
W serbskim sydlenskim rumje su tute wot 1950tych lět zakonsce předpisane.
Při tym maja so při nowych wjesnych taflach wobě mjenje w samsnej wulkosći pokazać.
Do toho běchu serbske mjena husto mjeńše napisane, štož njewotpowědowaše zasadźe wo runoprawosći serbskeje rěče.
W Němskej a wjetšinje druhich krajow steji wjesne mjeno w němskej rěči při oficielnych znamješkach zasadnje na prěnim městnje.
Za čas NDR mějachu někotre serbske wjeski tež wjesnu taflu, na kotrejž bě serbske mjeno horjeka napisane.
Wjesna tafla w Nižej Wsy Wjesna tafla w Stróžišću z mjeńšim serbskim mjenom Trojorěčne wjesne tafle w Serbiskej Italsko-słowjenska wjesna tafla w Italskej Měšćanska tafla w Elsaskej z přidatnej tafličku w elsaskej narěči Tež nadróžne pućniki su w dwurěčnych kónčinach husto dwurěčne, tak kaž we Łužicy.
Tež při nich maja so wobě mjenje w samsnej wulkosći pokazać, štož płaći w Braniborskej wot 2014, w Sakskej wot 2018.
W někotrych krajach poćahuje so dwurěčnosć při znamješkach jeničce na wjesne tafle, nic pak na pućniki.
W Němskej njepłaći dwurěčnosć porno druhim krajam za pućniki na awtodróhach, štož so wot serbskeje strony přeco znowa kritizuje.
Kolesowarske pućniki so w serbskim sydlenskim rumje w Sakskej wot 2019 zasadnje dwurěčnje wuhotuja.
Tež za pućowanske šćežki płaći w Budyskim wokrjesu wotpowědny předpis, kotryž so pak husto njedodźerži.
Kóžda komuna sama wo jich wuhotowanju rozsudźi.
Zasadnje dwurěčne su tute taflički we Łužicy na přikład w Budyšinje a Choćebuzu, w gmejnach Při Klóšterskej wodźe, we Wojerecach a dalšich gmejnach.
Tež tule steja němske mjena zwjetša horjeka a su zdźěla tež wjetše pisane, na přikład w Budyšinje.
Jeničce w Chrósćicach, Ralbicach-Róžeńće a Njebjelčicach maja nadróžne taflički ze serbskim mjenom na prěnim městnje.
Znamješko we Waliziskej Wobchadne znamješko w Słowjenskej Dwurěčne wobchadne znamješko w Ottawje, Kanada Wobchadne znamješko w Bozenje W serbskim sydlenskim rumje maja wšě železniske zastanišća a dwórnišća dwurěčne tafle, na kotrychž je mjeno zastanišća w němčinje a serbšćinje widźeć.
Busowe zastanišća su tuchwilu jeničce w zarjadniskim zwjazku „Při Klóšterskej wodźe" a na jednotliwych druhich městnach dwurěčnje wuhotowane.
Po planach wobchadneju zwjazkow VVO a ZVON maja so pak po cyłym serbskim sydlenskim rumje w přichodnych lětach dwurěčne taflički při zastanišćach nastajić.
Za čas NDR běchu taflički při busowych zastanišćach w Budyšinje dwurěčnje wuhotowane.
Bytom je město w južnej Pólskej, kotrež leži w šleskim wojewódstwje.
Ma něhdźe 180.000 wobydlerjow.
Prěni raz so w 12. lětstotku naspomni.
Radužnyj je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1971 jako Wladimir-30 załožiło a ma wot lěta 1991 měšćanske prawa.
Čerwjeny poćel je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 200 hač do 400 cm.
Muske a žónske nažołć běłe kćenja sedźa na rozdźělnych rostlinach.
Žónske kćenja maja přeměr wot 10 hač do 12 mm a njesu sprašiwjene husto kosmate zbytki próškowych łopješkow.
Jich kelušk je někak poł tak dołhi kaž króna.
Plěšk je hrubje kosmaty.
Zrałe jahody su šarlachčerwjene.
Rosće pod žiwymi płotami, při płotach, na smjećowych městnach a pućach.
Ma radšo wutkate, čumpate hlinjane pódy na ćoplišich stejnišćach.
Stołpowy kaktus je ród ze swójby kaktusowych rostlinow.
Michał Šewčik bě serbski farar, stawiznar a publicist.
Michał Šewčik – młódši bratr Jurja a Jakuba Šewčika – narodźi so jako syn kublerja w Baćonju.
Wot lěta 1885 do 1894 běše wón chowanc Serbskeho seminara w Praze, hdźež wopyta spočatnje němski Małostronski gymnazij a hdźež studowaše wot 1890 teologiju, ale tež filozofiju, sociologiju, stawizny a słowjanske rěče.
Wot 1894 skutkowaše Šewčik lěto jako kapłan w Ralbicach a wot 1895 do 1902 jako kapłan a 1902 tež jako farar w Lubiju.
Chorosće dla dyrbješe so wón časćišo w Karlowych Warach lěkować a poda so hižo na smjerć chory w februaru 1903 do Klóštra Marijineho doła, hdźež krótko po tym zemrě.
Šewčik, čłon Serbowki, wozjewi w jeje Kwětkach a časopisu Łužica wšelake kulturnohistoriske pojednanja, wosebje k stawiznam serbskeho studentstwa a dopisowaše tež do Katolskeho Posoła a Krajana.
Wón bu 1890 prěni serbski knihownik Serbskeho seminara a zrjadowa z Janom Justom tehdy 800 zwjazkow ličacu serbsku knihownju znowa.
Składnostnje połstalětneho jubileja Serbowki wuda Šewčik prěni a druhi zwjazk Jubilejnych spisow Serbowki pod titulomaj Basnje a Stawizny.
Michał Šewčik bě wot lěta 1890 čłon Maćicy Serbskeje.
Zwjazk 57, čo.
Leži něhdźe 80 kilometrow sewjerozapadnje Odesy při železniskim křižowanišću.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1863 při železniskim zastanišću załožiło a ma wot lěta 1957 měšćanske prawa.
W Druhej swětowej wójnje słušeše wot 1941 do 1944 do Rumunskeje.
Leži něhdźe 55 kilometrow sewjerowuchodnje wot města Šiauliai a něhdźe 20 kilometrow sewjerowuchodnje Pakruojisa.
Sydlišćo je so w lěće 1371 prěni raz naspomniło a je jedne z najstaršich znatych městow Zemgalskeje.
Prawa pistacija je w lěće zeleny štom, kotryž docpěwa wysokosć wot hač do 9 m.
Rostlina je dwudomna.
Muske a žónske kćenja su čerwjene.
Płody su owalne, mjasne, čerwjenojte worjechi.
Jich jadra su zelene abo žołte.
Wone najlěpje w miłych hač chłódnych zymach a horcych a suchich lěćach dozrawja.
Pochadźa ze zapadneje Azije a bliskeho wuchoda.
Běła čapla ma běłe pjerinu.
Jeje pysk je wulki, mječikojty a žołty.
Ptak docpěje dołhosć wot 85 hač do 104 cm a rozpjeće wot 145 hač do 170 cm.
Šija je dołhe a při lěće křiwjena.
Na rozdźěl wot druhich čaplow pyskowy korušk so hakle za wóčkom kónči.
Žerje žaby, ryby a bjezrjapniki w płonej wodźe a suchich kónčinach bahnow.
Za čas lehnjenja pysk je čorny.
Nimo toho njese dołhe pyšne pjera na chribjeće, mjez zo dołhe pjera na tyle faluja.
Ptak je w zapadnej, srjedźnej a wuchodnej Europje rozšěrjeny, wosebje w regionje Čorneho a Kaspiskeho morja Wón přezymuje w regionje Srjedźneho morja a w Africe.
Leži w historiskej Podolskej něhdźe 60 kilometrow sewjerozapadnje města Winnycje.
Sydlišćo je so w lěće 1362 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1448 měšćanske prawa.
Łučna škleńčica docpěje wysokosć wot 1 m.
Steji w hustych kerkach.
Rostlina zwjetša njese 2 kćeni.
Stołpik je kulojty a njese 1 hač 3 kćenjow w pažach jeho hornje łopjenow.
Na pódźe stejace su krótše hač stołpik.
Wonkowne kćenjowe łopjena su dele měrjene.
Znutřkowne kćenjowe łopjena steja zrunanje a su tróšku swětliše hač wonkowne.
Płód je kapsla, kotraž docpěje dołhosć wot 5 cm.
Łučna škleńčica je rozšěrjena wot Europy hač Japanskeje, ale je z městnami jara rědka abo faluje.
17-89 Koordinaty: 17° S, 89° Z Belize je mały njewotwisny srjedźoameriski stat při Karibiskim morju, kotryž słušeše hač do lěta 1981 k Zjednoćenemu kralestwu.
Belize leži w srjedźnej Americe a mjezuje z Mexikom a Guatemalu.
Tavo Burat běše italski žurnalist a politikar.
Z lěta 1964 Burat bě sekretar mjezynarodneho zjednoćenstwa, kotrež su rěče a kultury zdźeržeć chcyło, kotrež su wot wumrěća wohrožane.
Wón wosebje so prócowaše wo wuchowanje Piedmontšćiny a Franko-Provencalšćiny.
Někotre rěče nimaja genitiw, a tohodla prepoziciju město toho wužiwaja.
Při někotrych rěčach genitiw prědku steji, mjeztym zo při druhich sćěhuje.
Jakub Bart, po 1884 Jakub Bart-Ćišinski bě wuznamny hornjoserbski basnik, spisowaćel, redaktor a romsko-katolski duchowny.
Wón płaći jako „klasikar" serbskeje literatury.
Po tym, zo wotpołoži 1878 abituru studowaše hač do lěta 1881 teologiju na Praskej uniwersiće.
W Praze běše Bart chowanc Serbskeho seminara a zdobom čłon studentskeho towarstwa Serbowka, kotrejež starši wot lěta 1877 běše.
Bart załoži zhromadnje z Arnoštom Muku a Janom Arnoštom Holanom 1875 w Chrósćicach tradiciju Schadźowanki a nastorči wudawanje zhromadźenych spisow Handrija Zejlerja.
Wot lěta 1877 do 1881 běše wón z redaktorom młodoserbskeho časopisa Lipa Serbska.
W lěće 1881 dyrbješe Bart swoju jednolětnu wojersku słužbu w Budyšinje wukonjeć a bu 27. měrca 1883 na měšnika wuswjećeny.
Jako kapłan skutkowaše na wjacorych městnach, spočatnje w Ralbicach, 1884 w Radworju, 1887 w Šěrachowje a 1888 w Drježdźanach, hdźež běše za serbskich, čěskich a pólskich wobydlerjow při Dwórskej cyrkwi zamołwity.
Nawróćiwši so z pokutneho přebywanja w klóštrje w Zákupach w Čěskej, dokal jeho cyrkwinska wyšnosć 1896 pósła, přińdźe Bart za kapłana do Kamjenicy.
1901 bu wón farski administrator w Radebergu, njedósta pak swójsku wosadu.
Herman wuda wjacore zběrki basnjow Ćišinskeho w swójskim nakładźe a běše zdobom nakład kulturneho časopisa Łužica, kotryž Ćišinski jako wuměnkar mjez 1904 a 1909 redigowaše, přewza.
Wot lěta 1875 běše wón sobustaw Maćicy Serbskeje a wot 1900 čłon Koła serbskich spisowaćelow.
Za „wusahowace wukony na polu serbskeje kultury, wuměłstwa a wědomosće" spožči Załožba za serbski lud dwulětnje, po móžnosći na předwječoru posmjertnin Ćišinskeho Myto Ćišinskeho w klóštrje Marijina hwězda.
Webstrona Załožby za serbski lud.
Zejicy su hornjołužiska wjeska ze 36 wobydlerjemi w srjedźišću wokrjesa Budyšin.
Wot 1974 słušeja ke gmejnje Pančicy-Kukow.
Do 1957 běchu samostatna gmejna.
Wjes leži něhdźe 15 km sewjerozapadnje Budyšina.
Sydlišćo naspomni so k prěnjemu razej pisomnje w lěće 1351 pod mjenom Siwycz.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy wšitcy 63 Zejičenjo serbsce.
Grjazi je město w Ruskej federaciji.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1868 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Šćjokino je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1870 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Andreas Nowak je sakski žurnalist a politikar Křesćansko-demokratiskeje unije a wot lěta 2014 direktnje woleny zapósłanc w sakskim krajnym sejmje.
Wón je wobchadnopolitiski rěčnik swojeje frakcije.
Při wólbach dnja 31. awgusta 2014 dósta we wólbnym wokrjesu Lipsk 3 31,3 % wotedatych hłosow.
Nowak je romsko-katolski, nježenjeny a bydli w Lipsku.
Jeho nan je něhdyši zapósłanc krajneho sejma Wolfgang Nowak.
Leži pod Karpatami w historiskej Galiciskej něhdźe 35 kilometrow južnje Lwowa.
Sydlišćo je so w lěće 1570 załožiło a ma wot lěta 1578 měšćanske prawa.
Ptača woka je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 1,5 m.
Łopjena wobsteja z 6-10 pjerowych porow.
Łopješka docpěja dołhosć wot 1 hač 3 cm a šěrokosć wot 3 hač 5 mm.
Króna docpěje dołhosć wot 8 hač 12 mm.
Wona rosće na łukach, pastwach, rolach, pustych płoninach, pod kerčinami, na lěsowych kromach a rěčnych brjohach.
Ptača woka je w Europje a Aziji rozšěrjena.
Kubaš je serbske swójbne mjeno, kotrež bu wot muskeho předmjena Jakub wotwodźene.
Na nim přijachu rozsudy AVNOJ.
Dalše serbske mjeno je ćěmnozelena syć.
Leži we Wuchodoeuropskej nižinje při zapadnej hranicy Ruskeje a mjezuje z Estiskej a Letiskej na zapadźe kaž tež z Běłoruskej na juhu.
Rusko-estisku hranicu twori Peipuski jězor.
Jeje zarjadniske sydło a z 203.000 wobydlerjemi jeničke wulkoměsto je Pskow, jedne z najstaršich ruskich městow.
Druhe wuznamne město je Wjelikije Luki z 99.000 wobydlerjemi.
W lěće 2010 měješe Oblasć Pskow 673.423 wobydlerjow.
Z nich běchu 91,5 % Rusojo.
Ankara je stolica a po Istanbulu druhe najwjetše město Turkowskeje.
Króna je čumpata a kehelojta hač jejkojta.
Młode hałuzy su nahe, oliwozelene, pozdźišo brune a błyšćace.
Wone dusyk z powětra zwjazaja a jón rostlinje k dispoziciji staja.
Łopjena su měnjate, owalne abo kulowate, dwójce rězane, prědku tupe a docpěja dołhosć wot 4 hač do 10 cm.
Pupki a młode łopjena su lěpjate.
Kćenja so před łopjenami jewja.
Muske a žónske micki su na samsnych hałuzach.
Muske micki docpěja dołhosć wot 8 cm.
Žónske hablojte kwětnistwa su čerwjenojte, stołpikate a docpěja dołhosć wot 1 cm.
Wětr wěje próšk k žónskim kwětnistwam.
Młode płódnistwa su zelene.
Zrałe hablojte płódnistwa su ćmowobrune, dołho na štomje wostanu a docpěja dołhosć wot 1 hač do 2 cm.
Płody wot septembra hač oktobra zezrawja.
Rosće we łučinowych lěsach, na rěčkach a žórłach.
Rostlina je w Europje, w zapadnej Aziji a w sewjernej Africe rozšěrjena.
W srjedźnej Europje wot nižiny hač do wysokosćow wot 1200 m w Alpach wustupuje.
W internetowym słowniku: Erle Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Budíkov je wjes a gmejna w Čěskej.
Leži 495 m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe tři sta wobydlerjow.
Poršicy su hornjołužiska cyrkwinska wjes w sakskim wokrjesu Budyšin, kotraž słuša wot lěta 1994 ke Kubšicam.
Leža při Albrechtowce a maja 263 wobydlerjow.
Wjes nadeńdźe so w Hornjołužiskich honach w nižinje Albrechtowki, něhdźe wosom kilometrow sewjerowuchodnje Budyskeho stareho města.
Susodne wjeski su Budyšink na sewjeru, Skanecy a Běła Hora na wuchodźe kaž tež Lětoń a Krakecy na zapadźe.
Južnje Poršic rozpřestrěwa so Budyske lětanišćo, na sewjerozapadźe, za awtodróhu, su Krakečanske hórki.
Prěnje historiske naspomnjenje nawsowca jako Porsiz bě w lěće 1222.
Ležownostne knjejstwo wukonješe přez lětstotki Poršiske ryćerkubło, kotrež běše zwjetša we wobsydstwje Budyskeje měšćanskeje rady.
Hač do lěta 1994 běchu Poršicy samostatna gmejna z wjesnymi dźělemi Nowymi Poršicami, Lětonjom a Krakecami.
Dnja 7. junija 1914 załožichu Serbja z Poršic a wokoliny serbske towarstwo „Swěra" z předsydu Handrijom Pětšom z Nowych Poršic.
17. septembra 1922 załoži so Poršišanska jednota Serbskeho Sokoła ze starostu Arnoštom Holanom.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 498 wobydlerjow, mjez nimi 473 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći w lěće serbski podźěl wot jenož hišće 52 %.
Poršicy su ewangelska wosadna wjes.
Wadecy su hornjołužiska wjeska w sakskim wokrjesu Budyšin a přisłušeja gmejnje Kubšicy.
Wjeska nadeńdźe so w Hornjołužiskich honach něhdźe wósom kilometrow wuchodnje Budyšina, dwaj kilometraj wuchodnje Kubšic a tři kilometry sewjerozapadnje Bukec.
Južnje Wadec běži zwjazkowa dróha 6 a sewjernje železniska čara Drježdźany–Zhorjelc.
Najbliše dwórnišćo je w Kubšicach.
Susodne wsy su Konjecy na sewjeru, Droždźij na sewjerowuchodźe, Pomorcy na wuchodźe, Trjebjeńca na juhowuchodźe, Šekecy na juhozapadźe a Kubšicy na zapadźe.
Kulowc Wadecy naspomni so prěni raz w lěće 1250 jako sydło knjeza Heinricus de Wadewicz.
Ležownostne knjejstwo wukonješe přez lětstotki Budyska rada, kotraž měješe tule wićežne kubło.
Po statistice Arnošta Muki mějachu Wadecy we 1880tych lětach cyłkownje 130 wobydlerjow, z nich 116 Serbow a 14 Němcow.
Přewažnje ewangelske wobydlerstwo přisłušeše ze starodawna Bukečanskej wosadźe.
Wětnica je wjes na sewjerozapadnej kromje sakskeho wokrjesa Budyšin, kotraž słuša wot lěta 2012 k městu Njedźichow.
Leži 13 kilometrow sewjerozapadnje Kamjenca a 18 kilometrow juhozapadnje Wojerec a mjezuje z Braniborskej.
Ma někak tysac wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Wittnitz je z lěta 1534.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 1072 wobydlerjow, mjez nimi njeběchu Serbja.
Boňkov je wjeska a gmejna w Čěskej.
Leži 540 m nad mórskej hładźinu a ma wokoło 60 wobydlerjow.
Ma něhdźe 9 tysac wobydlerjow.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1615 załožiło a ma wot lěta 1779 měšćanske prawa.
24. oktobra abo 24. winowca je 297. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 68 dnjow hač do kónca lěta.
Sysert je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1732 jako Wjerchnje-Sysertskij zawod załožiło a ma wot lěta 1946 měšćanske prawa.
Pawjel Petrowič Bažow — ruski spisowaćel.
Lənkəran je wulkoměsto na juhu Azerbajdźana.
Leži na brjoze Kaspiskeho morja něhdźe 200 kilometrow južnje Bakuwa.
Ma wokoło 241 tysac wobydlerjow.
Je zarjadniske sydło Asakskeho wobwoda.
Leži w Ferganskim dole něhdźe 20 kilometrow juhozapadnje Andijona.
Wot lěta 1937 měšćanske prawa.
Italšćina je romaniska rěč, kotruž rěči něhdźe 70 milionow ludźi, zwjetša w Italskej.
Hlej zapisk w hornjoserbskim Wikisłowniku: Italšćina Italšćina ma dwaj genusaj a numeraj, ale nima žadyn pad, z wuwzaćom pronomenow.
Berloco, Fabrizio.
Palermo, Massimo.
Simone, Raffaele.
Čorny Hodler je małe sydlišćo z 28 wobydlerjemi w srjedźišću hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Leži 174 m nad mórskej hładźinu při zwjazkowej dróze 96 sewjernje Budyšina.
Sydlišćo nadeńdźe so dwaj kilometraj juhozapadnje Radworja we wysokosći 174 metrow w Hornjołužiskich honach.
Susodne wjeski su Chasow na sewjeru, Radwor na sewjerowuchodźe, Chelno na juhowuchodźe a Miłkecy na juhozapadźe.
Sydlišćo nasta wokoło hosćenca při krajnej dróze z Budyšina do Wojerec a słuša do katolskeje kónčiny serbskeho sydlenskeho ruma.
Domske, pódlanskej twarjeni a bróžnja štyristronskeho statoka Čorny Hodler čo.
9 z prěnjeje połojcy 19. lětstotka su připóznate jako kulturny pomnik.
Kupoj je wjeska z 83 wobydlerjemi, kotraž słuša wot lěta 1994 k Wulkodubrawskej gmejnje.
Wjeska nadeńdźe so při Małej Sprjewi na južnej kromje biosferoweho rezerwata Hornjołužiskeje hole a hatow a je na třoch bokach wobdata wot rybnikow.
Susodnej wsy stej Komorow na wuchodźe a Jatřob na sewjerozapadźe.
Wjes naspomni so k prěnjemu razej wokoło lěta 1400 jako Kupe.
Wjesne mjeno so najskerje na geografiske połoženje wosrjedź bahnojteje łučiny Małeje Sprjewje poćahuje.
Kupoj bě hižo w 15. lětstotku z knježim sydłom a słuša znajmjeńša ze 17. lětstotka ke Klukšanskej ewangelskej wosadźe.
We 1880tych lětach měješe Kupoj po statistice Arnošta Muki cyłkownje 285 wobydlerjow, z nich 257 Serbow a 28 Němcow.
M. Kral: Stawizniske powěsće z našich serbskich wsow [=Serbska ludowa knihownja, čo.
Gubkin je město w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 87 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1939 jako wjes Korobkowo załožiło a ma wot lěta 1955 měšćanske prawa.
Załhow je wjeska ze 70 wobydlerjemi, kotraž słuša wot lěta 1994 k Wulkodubrawskej gmejnje.
Leži kilometraj sewjernje Malešec a kilometer južnje Klukša při něhdyšej železniskej čarje Lubij–Radwor.
Wjes naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1419 jako Salegaw a přisłuša znajmjeńša ze 17. lětstotka Klukšanskej ewangelskej wosadźe.
1936 bu tež do politiskeje gmejny Klukš zagmejnowana.
59. → wšě wjeski Salga/Załhow.
Kito Pank bě delnjoserbski farar, spisowaćel a redaktor.
Narodźi so jako syn Dešnjanskeho bura a wopytowaše Choćebuski gymnazij.
Po studiju ewangelskeje teologije w Berlinje nastupi 1837 farske městno w Lutolu.
Wot 1852 hač do 1886 skutkowaše jako farar w ródnym Dešnje.
Wot 1852 do 1863 běše z redaktorom Bramborskeho Serbskeho Casnika.
Wot 1880 bě sobustaw Maśicy Serbskeje.
61 Frido Mětšk: Pank, Kito [1].
Solcy je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1390 załožiło a ma wot lěta 1914 měšćanske prawa.
Bogatynia (němsce Reichenau i.
Sachsen) je městačko při Witce na juhowuchodźe Hornjeje Łužicy.
Leži někotre kilometry wuchodnje Žitawy w samym juhozapadnym róžku Pólskeje mjez sakskej hranicu na zapadźe a čěskej na wuchodźe a słuša k Delnjošleskemu wojewódstwu.
Najwažniša hospodarska hałuza je wudobywanje brunicy z Turówskeje jamy a dobywanje energije w Turówskej milinarni.
Měšćansko-wjesna gmejna Bogatynia měješe dnja 30. junija 2019 cyłkownje 23.083 wobydlerjow, z nich 17.436 w měšćanskim a 5.647 we wjesnym dźělu.
Leži w historiskej Galiciskej něhdźe 20 kilometrow juhozapadnje Lwowa.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1441 załožiło a ma wot lěta 1988 měšćanske prawa.
Jiłocy su hornjołužiska wjes z 328 wobydlerjemi w juhu Budyskeho wokrjesa, kotraž słuša z lěta 2002 ke gmejnje Budestecy.
Jiłocy su jenički gmejnski dźěl, kotryž w oficielnym serbskim sydlenskim rumje njeleži.
Namakaja so při Sprjewi mjez Budestecami a Kumwałdom a wobsteja z Delnich, Hornich a Nowych Jiłoc.
Wjeska naspomni so prěni raz w lěće 1419 jako Ilewitz.
Ležownostne knjejstwo měješe we 18. lětstotku Chróstawske ryćerkubło.
We 1880tych mějachu Jiłocy po statistice Arnošta Muki cyłkownje 245 wobydlerjow, z nich 175 Serbow a 70 Němcow.
Zelenojta kokulinda je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 20 hač 60 cm.
Łopjena docpěwaja dołhosć wot 8 hač 20 cm a šěrokosć wot 7 cm.
Kćěje wot meje hač julija.
Kćenja wonja po wječorach a po nocach jenož słabje.
Rosće w bukowych a jehlinowy měšanych lěsach a na łuhojtych łukach.
Eublephis Rafinesque.) je ród ze swójby hórkowcowych rostlinow.
Ród Gentianopsis wobsahuje 16 hač 24 družinow.
Bercht. & J. Presl): Z wustupowanjom w Chinskej, Japanskej, Kazachstanje, Kirgizistanje, Mongolskej a Ruskej we wysokosćach mjez 700 a 4700 m NN.
Kyzylkum je pusćina w srjedźnej Aziji, kotraž so nadeńdźe mjez rěkomaj Amudarja na juhu a Syrdarja na sewjeru.
Hromadźe ze susodnymaj pusćinomaj Karakum a Aralkum pokrywa najwjetši dźěl nutřkowneje Turanskeje nižiny.
Najwjetši dźěl pusćiny słuša k Uzbekistanej, mjeńšej dźělej ke Kazachstanej a Turkmenistanej.
Pusćina ma wulkosć wot něhdźe 200.000 km² a je bohata na zemske pokłady kaž złoto, slěbro, uran, kopor a zemski wolij.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1862 jako wjeska ruskich burow na tehdyšej kupje załožiło.
Čapajewsk je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1909 jako městačko Iwašćenkowo załožiło a ma wot lěta 1927 měšćanske prawa.
Holger Zastrow je sakski politikar Swobodneje demokratiskeje strony, kiž bě wot 2004 do 2014 přez krajnu lisćinu woleny zapósłanc sakskeho krajneho sejma a předsyda frakcije FDP.
Zastrow bě zdobom wot 1999 do 2019 krajny předsyda sakskeje FDP a bě wot 2011 do 2013 městopředsyda zwjazkoweje strony.
Přez njewuspěch FDP při wólbach 2014, hdyž bě načolny kandidat swojeje strony, zhubi swój mandat w krajnym sejmje.
Po wospjetnym zwrěšćenju strony při wólbach 2019 złoži swoju funkciju jako krajny předsyda.
Často zelene keluškowe łopješka tworja při kćenjowych pupkach škitny přikryw za nutřkowne drobniše kćenjowe dźěle.
Tež při zawrjenju wjele kćenjow za nóc škitaja druhe kćenjowe łopješka.
Móža swobodne abo zarosćene być.
Wšědna šipica je naha rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 1 m.
Rostlina ma dołhe wuběžki.
Stołpiki a łopjenowe šiški su třihranite.
Łopjena su na spódku stejace.
Prěnje su trawojte, dosahuja dołhosć wot 1 m.
Slědowace su owalne hač do šipojte a płuwace.
Kćenja su jednosplažne, steja w jedyn na druhi stejacych mutličkach, při čimž su deleka žónske a muske kćenja a horjeka su jenož muske.
Wonkowne kćenjowe łopješka su zelene a keluchojte.
Nutřkowne łopješka su dwójce tak wulke, běłe z čerwjenym spódkom.
Stameny su mnoholičbne.
Kćenja buchu wot stojawkow wopróšene.
Wšědna šipica rosće w wutkatych, stejacych abo pomału běžacych wodach, hač do wódneje hłubokosće wot 50 cm.
Wšědna šipica je w nimale cyłej Europje a zapadnej Aziji rozšěrjena.
Batajsk je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1769 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Šěroka wołmica docpěwa wysokosć wot 30 hač 60 cm.
Rostlina nima wotnohi.
Stołpik je tupy, třihranity.
Stołpikowe łopjena su wusko-lancetojte a docpěwaja šěrokosć wot 3 hač 8 mm.
Kćěje wot apryla hač junija.
Kłosy steja po štyrjoch hač po dźesaćoch na hrubych stołpikach.
Kćenjowa wobalka njese mjechke seršćiki a kosmy.
Rosće w płonych tymjenjach a žórłowych bahnach.
Prěnje historiske naspomnjenje Bóšic, Huski, Malećic, Mužakowa a Wownjowa Rězno sta so ze swobodnym městom.
2. septembra abo 2. požnjenca je 245. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 120 dnjow hač do kónca lěta.
1877: W Lejnje zahra so k prěnjemu razej na wsy serbske dźiwadło.
Sydlišćo je so w lěće 1932 załožiło a ma wot lěta 1940 měšćanske prawa.
Spas-Demjensk je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1446 jako wjes Spas-Demjenskoje załožiło a ma wot lěta 1917 měšćanske prawa.
Olba je něhdyša brunicowa jama a dźensniši woblubowany kupanski jězor pola Zubornički w Hornjej Łužicy, něhdźe 15 kilometrow sewjerowuchodnje Budyšina.
Nadeńdźe so w Hornjołužiskej holanskej a hatowej krajinje na teritoriju Malešanskeje gmejny mjez Zuborničku na juhu a Stróžu na sewjeru.
Mjeno wotwodźuje so wot towaršnosće Oberlausitzer Braunkohlen-Aktiengesellschaft, wobhospodarki něhdyšeje jamy.
Brunicowa jama dźěłaše wot spočatka 20. lětstotka hač k wohenju w lěće 1927, po kotrymž so předewzaće přetorhny.
Hač do lěta 1932 docpě staw wody swoju dźensnišu wysokosć.
Wokoło Olby wjedźe pućowanska šćežka.
Ma 33,3 miliony wobydlerjow na přestrjeń wot 38.863 km², potajkim wjace hač 850 wobydlerjow na kwadratnym kilometru.
Tropiski stat Kerala mjezuje z Karnataku na sewjeru a Tamil Nadu na wuchodźe.
Na zapadźe je pobrjóh Arabskeho morja přirodna hranica.
We wuchodnym dźělu so horiny zapadnych Ghatow namakaja.
Kurski zaliw ma přestrjeń wot 1.584 km² a přerěznu hłubokosć wot 3,8 metrow.
Jenički zwisk mjez zaliwom a morjom namaka so při litawskim přistawnym měsće Klaipėda.
Rumburk je město při Mandawje na samym sewjeru Čěskeje při sakskej hranicy.
Ma něhdźe 11.000 wobydlerjow a słuša k Děčínskemu wokrjesej Wusčanskeho kraja.
Susodne městačka su Jiříkov na sewjeru, Habrachćicy-Nowe Jěžercy za němskej hranicu na sewjerowuchodźe, Wodowe Hendrichecy na wuchodźe a Krásná Lípa na juhozapadźe.
Rumburk je wažne železniske křižowanišćo Šluknovskeho wuběžka a leži při čarach Bakov nad Jizerou–Habrachćicy a Rumburk–Mikulášovice.
Sydlišćo je so prawdźepodobnje hižo do lěta 1298 při starym wikowanskim puću podłu Mandawy załožiło.
Prěnje pisomne naspomnjenje małeje wosady pochadźa pak z lěta 1346.
Lěto pozdźišo dósta Ronberg měšćanske prawa.
W běhu Třicećilětneje wójny zniči so w lěće 1627 wulki dźěl města.
Po Druhej swětowej wójnje bě Rumburk nimo Warnoćic a Čěskeje Lipy jedne ze srjedźišćow Serbow w Čěskej.
Şəki je město na sewjeru Azerbajdźana.
Leži něhdźe 240 kilometrow sewjerozapadnje Bakuwa w Kawkazu.
Ma 64 tysac wobydlerjow.
1989: OTAKEBI Sanjou!
Užice je město a přisłušaca wulkogmejna w zapadnej Serbiskej a zdobom zarjadniske sydło wobwoda Zlatibor.
Nadeńdźe so njedaloko hranicy z Bosniskej a Hercegowinu při rěce Đetinja sewjernje Zlatiborskich horin.
Přez město běži železniska čara Běłohród–Bar.
Donjeck je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1681 jako wjes Gundorowskaja załožiło a ma wot lěta 1951 měšćanske prawa.
Temrjuk je město w Krasnodarskim regionje w južnej Ruskej.
Sydlišćo je so w lěće 1237 załožiło a ma wot lěta 1860 měšćanske prawa.
Zdónk je krótki, při čimž skora je hładka a šěra.
Zymske pupki su w směrje kónčkow sylnje spěchowane, při čimž kónčny pupk zwjetša je wjetši hač bóčne.
Łopjenowe stołpiki docpěwaja dołhosć wot 5 hač do 7 cm.
Łopješka su lancetojte a docpěwaja dołhosć wot hač do 7 cm a šěrokosć wot 2,5 cm, při čimž jich kónčki su dołho wućehnjene.
Kroma łopjenow je tupje rězana.
Keluch je hłuboko štyridźělny, docpěwa dołhosć wot 1 mm a na płodźe zawostanje.
Dwě próškowej łopješce stej zwjetša tak dołhej kaž króna.
Płody su małke, wuske a křidłate.
Ma radšo suche, wapnite abo bazowe hlinjane a kamjentne pódy.
Wona rosće w južnej Europje a Małej Aziji dźiwja a při nas w parkach.
Leži w juhozapadnym Ćichim oceanje jenož 35 kilometrow zdalena wot nowoseelandskeje Sewjerneje kupy.
Južna kupa ma přestrjeń wot 151.757 kwadratnych kilometrow a něhdźe milion wobydlerjow.
Irkutsk je wulkoměsto w aziskim dźělu Ruskej federaciji.
Leži w Sibirskej při rěce Angara něhdźe pjeć tysac kilometrow wuchodnje Moskwy, ruskeje stolicy.
Ma wjace hač poł miliona wobydlerjow a je tam wuznamne dwórnišćo Transsibirskeje železnicy.
W Budyšinje wuńdźe Měsačne pismo k rozwučenju a wokřewjenju, prěni pospyt ćišćaneje serbskeje nowiny.
Druhe hornjoserbske mjeno tuteje rostliny je worjołčka.
Ze spódnjeje łopjenoweje róžicy rostu zrunane, bohaće rozhałžkowane kćenjowe stołpiki, kotrež runje tak kaž kćenjowe šiški maja žałzowe włóski.
Akelajowe družiny so zwjetša swojeho nektara dla wot čmjełow wopytuja, rědšo wot dnjownikow.
Nektarowe łopjena su nutřkowne kćenjowe přikrywne łopjena.
Nektarowe łopjena su jenož tak wočinjene, zo čmjeła móže swoju hłowu nutř tyknyć.
04. julija: W Sernjanach zniči wulki woheń nimale cyłu wjesku a tež knježi dwór ze wšěmi pódlanskimi twarjenjemi, młyn a kowarnju.
18. decembra: New Jersey přistupi jako třeći załoženski čłon Zjednoćenym statam.
Oblasće su wjetše hač wobwody a wokrjesy a steja zwjetša na druhej zarjadowanskej runinje pod statom.
W Ruskej maja status federaciskeho subjekta, su pak mjenje samostatne hač awtonomne republiki.
Čudowo je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w 16. lětstotku a ma wot lěta 1937 měšćanske prawa.
Sawa je prawy a najwjetši přitok Dunaja, kotryž w Julskich Alpach ze žórlicow Velika a Mala Savica nastanje a Słowjensku, Chorwatsku a Serbisku přeběži.
Nimo toho twori rěka dźěl chorwatsko-bosniskeje hranicy.
Wona je z 945 kilometrami po Tysy a Pruće třeći najdlěši přitok Dunaja a najwažniša rěka Słowjenskeje a Chorwatskeje.
Při njej abo w bjezposrědnjej bliskosći namakaja so stolicy Ljubljana, Zagreb a Běłohród.
Jeje najwažniše přitoki su Krka a Kupa w Słowjenskej a z Bosniskeje pochadźace rěki Una, Vrbas, Bosna a Drina.
Tritium je izotop chemiskeho elementa wodźik.
Ma nimo protona tež dwaj neutronaj.
Stolica republiki a zdobom jeničke wulkoměsto je Wladikawkaz, hdźež je nimale połojca wšeje ludnosće žiwa.
Dalše wjetše města su Alagir a Mozdok.
W lěće 2010 měješe Sewjerna Osetiska-Alanska 712.980 wobydlerjow, z nich běchu něhdźe 65 % Osetojo a 21 % Rusojo.
Najwažnišej nabožinje stej rusko-ortodoksne křesćanstwo a islam.
Wyksa je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1757 załožiło a ma wot lěta 1934 měšćanske prawa.
Leži při rěce Desna něhdźe 180 kilometrow sewjerowuchodnje Černihiwa.
Sydlišćo je so w lěće 1044 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1620 měšćanske prawa.
Lěćna horiwka naha rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 25 hač do 60 cm.
Sedźace łopjena su husto stejace, wjacekróć pjerite a njesu něhdźe 1 šěroke kónčki.
Pjeć hač wósom dołhojtych krónowych łopješkow je čerwjene abo blědožołte a často na spódku čorne.
Płodźiki husto steja.
Rosće na žitnych rolach.
Ma radšo hlinjane, wapnite pódy.
Rostlina je w srjedźnej a južnej Europje a w Aziji rozšěrjena.
Keluškowe łopješka su wonka kosmate.
Płodźiki njesu na delnim boku jasny zubičk a wotboka kónčka křiwjeny pysk.
Protyka za lěto 2000 2000 bě poslednje lěto 20. lětstotka a přestupne lěto z 366 dnjemi.
14. januara: Předsyda Domowiny Jakub Brankačk złoži na wurjadnym posedźenju Zwjazkoweho předsydstwa w Budyšinje swoje zastojnstwo.
25. měrca: Delegaća 7. hłowneje zhromadźizny Domowiny wola Jana Nuka za noweho předsydu serbskeho třěšneho zwjazka.
05. apryla: W Drježdźanach přewjedźe so serbska protestna akcija dla hrožacych skrótšenjow spěchowanskich srědkow za Załožbu za serbski lud.
26. měrca: Pola prezidentowych wólbow w Ruskej wuzwoli so dotal komisariski naslědnik Borisa Jelcina, Wladimir Putin, z 52,9 procentami hłosow za noweho prezidenta.
01. julija: Danska kralowna Margrethe II. a šwedski kral Carl XVI.
Gustaf prěni kruty wobchadny zwisk přez Öresund swjatočnje přepodatej.
03. septembra: Jan XXIII. bu wot bamža Jana Pawoła II. zbóžnoprajeny.
Jurij Kral bě serbski katolski farar, słownikar a gramatikar.
Jurij Kral bě najstarši syn Radworskeho wučerja Jakuba Krala.
Jeho bratr bě Franc Kral-Rachlowc.
Wot 1879 do 1889 bě chowanc Serbskeho seminara w Praze.
Pod nawodom wuběrneho serbšćinarja a staršeho Serbowki Jurja Libša wudospołnjowachu so wón a druzy serbscy Prascy studenća w serbšćinje.
Na jeho nastork napisa wón gramatiku hornjoserbšćiny po čěskej předłoze Vymazala a po Jordanowej gramatice.
W lěće 1889 bu Kral na měšnika wuswjećeny a za kapłana při Dwórskej cyrkwi w Drježdźanach postajeny.
Po tym přesydli so do Drježdźan-Friedrichstadta, hdźež bě farar při Michałskej cyrkwi.
W samsnym lěće bu za konsistorialneho radźićela pomjenowany.
Jurja Kralowe druhe wuznamne rěčespytne dźěło je „Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče", kotrehož prěni dźěl, pismiki A do P, w lěće 1927 wuńdźe.
Dowušoł bě słownik 1931, lěto do toho, zo je Kral na wuměnk šoł.
Słownik je drje wobšěrniši hač Pfuhlowy, ale wopřija za to wjele indiwidualnje wutworjenych słowow, kiž so njejsu ženje w ludźe přimnyli a tohorunja tójšto hubjenych a zdźěla samo wopačnych twórbow.
Za swojej wědomostnej dźěle bu pomjenowany za čestneho sobustawa akademijow w Praze a Sofiji.
Po tym, zo bě w Drježdźanskej bombowej nocy dnja 13. februara 1945 bydlenje a zamóženje zhubił, zemrě njecyłe lěto pozdźišo 27. nowembra 1945 we Worklečan chorowni.
W ródnej wsy leži pochowany.
Serbske Nowiny 1924, čo.
Šołta, Jurij: Serbski słownikar a rěčnicar.
44 Krječmar, Mikławš: Jurij Kral.
364–367 Jenč, Rudolf: Stote narodniny serbskeho rěčnicarja.
Rozhlad 14, 5, str.
Studia Slavica Pragensia, Praha 1973, str.
Leži w historiskej Wołyńskej něhdźe dźesać kilometrow južnje Riwneho.
Wot lěta 1939 ma měšćanske prawa.
Mjez 1921 a 1939 bě znowa dźěl Pólskeje.
63 Zdołbunów — Warszawa : Filip Sulimierski i Władysław Walewski, 1895. — T. XIV : Worowo — Żyżyn.
26. nowembra abo 26. nazymnika je 330. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 35 dnjow hač do kónca lěta.
Suworow je město w Ruskej federaciji.
Leži při rěce Ros w historiskej Podolskej něhdźe 70 kilometrow sewjerowuchodnje města Winnycje.
Sydlišćo je so w lěće 1148 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1559 měšćanske prawa.
12. meje abo 12. róžownika je 132. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 233 dnjow hač do kónca lěta.
CounterPunch je ameriski lěwicowy magacin a online-magacin.
Předłoha:Infokašćik kupa/wothladanje/wobraz faluje Taiwan abo Formosa je kupa na wuchodźe Azije, w zapadnym dźělu Ćicheho oceana.
Ma 23 milionow wobydlerjow a přestrjeń 35 980 km².
26. meje abo 26. róžownika je 146. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 219 dnjow hač do kónca lěta.
Dalšej serbskej mjenje stej pólny len a dźěłany len.
Prawy len je jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 30hač 60 cm.
Keluškowe łopješka su fajn kónčkojte, fajn kosmičkate, ale nic žałzate a docpěwaja dołhosć wot 5 hač 7 mm.
Kapslowy płód je nimale kulojty.
Symjenja su płone a błyšćace.
Rostlina so dźensa rědko plahuje a je na drjebiznowych městnach wodźiwjena.
Pisana pyšna wijawka je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot hač do 3 m a šěrokosć wot něhdźe 1,5 m.
Jasnozelene łopjena su wutrobojte.
Kćěje wot lěća hač do nazymy.
Likojte kćenja su módre hač bozojte a docpěja přeměr wot hač do 15 cm.
Wone so rano wočinja a za čas samsneho dnja překćěja.
Leži w historiskej Galiciskej něhdźe 35 kilometrow juhowuchodnje Ternopila.
Sydlišćo je so w lěće 1512 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1600 měšćanske prawa.
Leži na wuchodźe kraja w regionje Donbas něhdźe 50 kilometrow sewjerowuchodnje Donjecka a je wuznamy centrum dobywanja wuhla.
Ma něhdźe 269 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1779 załožiło a ma wot lěta 1932 měšćanske prawa.
W Ukrainskej wójnje lěta 2014 wojowachu ukrainske wójsko a separatisća tak mjenowaneje Ludoweje republiki Donjeck wo město.
Līgatne je městačko w Letiskej.
Je zarjadniske sydło Līgatneskeho wobwoda.
Leži při rěce Gauja něhdźe 65 kilometrow sewjerowuchodnje Rigi.
Sydlišćo je so w 19. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1993 měšćanske prawa.
Ptačulinka je ród ze swójby orchidejowych rostlinow.
Leži při brjoze Čorneho morja něhdźe 45 kilometrow wuchodnje Odesy.
Mórski přistaw je jedyn z třoch najwažnišich na Ukrainje a wobjima tež mjezynarodnje wuznamny terminal za překładowanje zemskeho wolija.
Ma něhdźe 32 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1973 załožiło a ma wot lěta 1993 měšćanske prawa.
Łužiska Nysa je 256 km dołha rěka w srjedźnej Europje a lěwy přitok Wódry.
Łužiska Nysa je najdlěša z třoch rěkow z mjenom Nysa a twori, we wuslědku Druheje swětoweje wójny, dźěl hranicy mjez Němskej a Pólskej.
Jednozmyslnosće dla w nastupanju na Němsku mjenuje so tohodla často jenož Nysa.
Běži tam přez Jablonec a Liberec do Hornjeje Łužicy a twori wot třikrajoweho róžka, kotryž docpěje na juhu Žitawy, pomjeznu rěku mjez Němskej a Pólskej.
K sewjeru běži dale přez Zhorjelc, hoberski Park wjercha Pücklera pola Mužakowa a Delnju Łužicu.
Pola Radšowa, w gmejnje Neißemünde mjez Gubinom a Eisenhüttenstadtom, so Łužiska Nysa wotlěwa do Wódry wuliwa.
Nowokujbyšewsk je město w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 105 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1946 załožiło a ma wot lěta 1952 měšćanske prawa.
, Veps// Glottolog 2.7.
Protyka za lěto 1897 20. apryla: 1880 dopisana hra „Na Hrodźišću" Jakuba Barta-Ćišinskeho předstaji so k prěnjemu razej.
21. apryla: Při Budyskich Lawskich hrjebjach połoži so składnostnje 50. jubileja Maćicy Serbskeje zakładny kamjeń Serbskeho domu.
30. julija: Wulka woda Sprjewje w Budyšinje: dźěle Židowa steja pod wodu.
08. awgusta: W Budestecach wotměje so pod nawodom Jurja Hejduški 23.
Protyka za lěto 1728 1728 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
Prěni dospołny serbski přełožk biblije z pjera Jana Běmarja, Jana Langi, Jana Wawerja a Mateja Jokuša wuńdźe.
Durbe je městačko w Kurskej na zapadźe Letiskeje.
Je zarjadniske sydło Durbskeho wobwoda.
Z 561 wobydlerjemi je najmjeńše město Letiskeje.
Leži při jězorje ze samsnym mjenom něhdźe 180 kilometrow juhozapadnje Rigi.
Sydlišćo je so w lěće 1230 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1893 měšćanske prawa.
Chrapow je hornjołužiska wjeska, kotraž słuša wot lěta 2003 k Lubijej.
Leži we wuchodnym dźělu Hornjołužiskich honow šěsć kilometrow sewjernje Lubijskeho stareho města a 241 m nad mórskej hładźinu při zwjazkowej dróze 178 a na sewjerowuchodnym boku Byčina.
Prěnje naspomnjenje jako Krapicz abo Kropezz pochadźa z lěta 1390.
Po statistice Arnošta Muki měješe Chrapow w lěće 1884 84 wobydlerjow, mjez nimi 78 Serbow a šěsć Němcow.
Ewangelscy Chrapowčenjo přisłušeja wot lěta 1679 Nosačanskej wosadźe.
[120 wobydlerjow, z nich 10 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 5 z pasiwnymi, 3 serbske dźěći a młodostni, 102 bjez znajomosćow] → wšě wjeski Marko Grojlich: Mjez horami a holu.
LND, Budyšin 1998, str.
Zestajenkowe rostliny su najwjetša swójba znutřka krytosymjenjakow.
Druhej serbskej mjenje stej zestajenka a košowy kwětač.
Swójba Asteraceae wobsahuje něhdźe 1.600 hač 1.700 rodow z něhdźe 24.000 družinow.
Nimo rołowych kćenjow eksistuja často na kromje kwětnistwa jazykowe kćenja.
Jazykowe kćenja maja tři krónowe kónčki.
Tribus Anthemideae Cass.
Tribus Astereae Cass.
Tribus Athroismeae Panero Tribus Bahieae B.G.Baldwin Tribus Calenduleae Cass.
Tribus Chaenactideae B.G.Baldwin Tribus Coreopsideae Lindl.
Tribus Eupatorieae Cass.
Tribus Feddeeae Pruski, P.Herrera, Anderb. & Franc.-Ort.
Lecoq. & Juillet Tribus Helenieae Lindl.
Tribus Millerieae Lindl.
Tribus Neurolaeneae Rydb.
Panero Tribus Senecioneae Cass.
Tribus Tageteae Cass.
Barnadesioideae Bremer & Jansen: To je bazalna skupina swójby a sotrowska skupina k wšěm druhim Asteraceae a wobsahuje něhdźe 1 % družinow.
Z rozšěrjenjom jenož w južnej Americe, wosebite w Andach.
To je najbóle prěnjotna skupina w swójbje.
Arnaldoa Cabrera Barnadesia Mutis ex L. f.
Eksistuja jenož rołkowe kćenja.
Tribus Cardueae Cass.
Tribus Dicomeae Panero & V.A.Funk Tribus Oldenburgieae S.Ortiz Tribus Tarchonantheae Kostel.
Cichorioideae Chev.: Z něhdźe 35 % družinow.
Kwětnistwa wobsteja jenož z jazykowych kćenjow.
Jazyk so z pjeć krónowych kónčkow twori.
Tribus Arctotideae Cass.
Tribus Moquinieae H.Rob.
Tribus Platycarpheae V.A.Funk & H.Rob.
Papus wobsteji ze seršćikow.
Mutisioideae Lindl.: Z 44 rodami a 630 družinami, předewšěm w južnej Americe, ale tež w Africe, Aziji a Awstraliji.
Tribus Onoserideae Panero & V.A.Funk Tribus Nassauvieae Cass.
Achnopogon Maguire et al.
Duidaea S.F.Blake Eurydochus Maguire & Wurdack Glossarion Maguire & Wurdack Gongylolepis R.H.Schomb.
Neblinaea Maguire & Wurdack Quelchia N.E.Br.
Tribus Hyalideae Panero: Z něhdźe třomi rodami: Hyalis D.Don ex Hook. & Arn.
Ianthopappus Rogue & D.J.N.Hind Nouelia Franch.
Tribus Wunderlichieae Panero & V.A.Funk: Z něhdźe štyri rodami: Chimantaea Maguire et al.
Stenopadus S.F.Blake Stomatochaeta Maguire & Wurdack Wunderlichia Riedel ex Benth. & Hook. f.
W internetowym słowniku: Zichorie W internetowym słowniku: Endivie W internetowym słowniku: Artischocke Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Topinambur W internetowym słowniku: Kopfsalat W internetowym słowniku: Schwarzwurzel W internetowym słowniku: Löwenzahn W internetowym słowniku: Wermut W internetowym słowniku: Eberraute W internetowym słowniku: Estragon W internetowym słowniku: Beifuß W internetowym słowniku: Ringelblume W internetowym słowniku: Sonnenhut W internetowym słowniku: Alant W internetowym słowniku: Kamille W internetowym słowniku: Saflor Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
10-84 Koordinaty: 10° S, 84° Z Kosta Rika je njewotwisny stat w srjedźnej Americe.
Porno druhim srjedźoameriskim krajam je hižo wot 1950tych lět stabilna demokratija bjez wobrónjenych konfliktow.
Dla swojeje w lěće 1983 wuwołaneje neutrality płaći jako „srjedźoameriska Šwica".
Kosta Rika leži w srjedźnej Americe mjez Karibiskim morjom a Ćichim oceanom.
Mjezuje z Nikaraguwu na sewjeru a z Panamu w juhowuchodźe.
Najwyše městno je: Chirripó Grande.
Dźensniše wužiće mjena Mezopotamiska za kraj mjez rěkomaj zapřijima kónčinje wot Sumer a Akkad, kotrejuž dólne runiny su znate pod mjenom Južna Mezopotamiska.
Z Mezopotamiskej jako Mjezyrěčina su geografisce dźensniše kónčiny Iraka sewjerowuchodneje Syriskeje kaž tež juhowuchodneje Turkowskeje definowane.
Za přirodne mjezy maja wuchodne dólne nakromne kónčiny horinow Zagros a Taurus, pobrjóžna kónčina Persiskeho golfa a započinaca so syrisko-arabska pusćina.
Žórłowe regiony Eufrata a Tigrisa pak geografisce k Mezopotamiskej njesłušachu.
Slědowace epochi z jich nowymi politiskimi statnymi wutworami tohodla pod historiske mjeno Mezopotamiska njesłušeja.
Mjez krajemi starowěka, kotrež njesłušeja k historisce definowanym geografiskim kónčinam Mezopotamiskeje, su mj. dr.
Armenska, Urartu, Mittani, Mediska, Elam a zažne persiske mócnarstwo, prjedy hač wot lěta 539 př. n. l. prěni naslědny stat stareje Mezopotamiskeje tworješe.
Hodźi so z wěstotu předpokładować, zo běchu podobne poměry w susodnych regionach, dokelž družina namakankow typiske znamjenja cyłkowneje Mezopotamiskeje reprezentuje.
Obsidian w małych mnóstwach pokazuje na wikowanje z Kapadociskej.
Něhdy kulojte bydlišća přeměnjachu so do róžkatych domow, kotrež nětko tež nad wjacorymi rumnosćemi disponowachu.
Specialny porjad pokazuje podobnosće na kult mortwych Jericha.
Objekty pokazuja měnjace so motiwy a techniki, kotrež pokazuja na dołhi wuwiwanski proces přez wjacore lětstotki.
Wot 6. lěttysaca př. n. l. hodźi so prěni raz palena hlina z prehistoriskimi modelemi hornčerskeje tačele dopokazać.
Wobsydlenje započa so mjez 5000 a 4000 př. n. l. w Obejdskej dobje.
Ratarjo wobsydlachu kraj mjez Babylonom a Persiskim golfom, wjedźechu prěnje ratarstwo.
Dźělenje dźěła nasta, hornčerska tačel bu wunamakana, Temple z hlinjanych cyhelow su nastate.
W dólnych runinach srjedźneje Mezopotamiskeje ležachu jako najwuznamniše městnosće Sippar, Dur-Kurigalzu a Opis.
Kónčina bě přez rěku Dijala a horni běh Delnjeho Zaba wobmjezowana.
Plahowachu hłownje žito.
Najwažniša hospodarska hałza wšak bě zhotowjenje smoły a kołmaza w regionje Opis.
Wosebitu rólu hraješe w 4. a 3. lěttysacomaj př. n. l. tež sewjerna Mezopotamiska, kotrež so wobchadnje druhdy tež Hornja Mezopotamiska mjenuje.
K njej słušachu kónčiny při hornim běhu Eufrata, Tigrisa a Habura.
Wuznamne města su tam nastali, kaž Mari, Ebla, Hama, Hamukar, Tell Halaf/Aleppo, Nabada, Niniwa a tež Assur.
W druhej połojcy 3. lěttysaca př. n. l. da so nimo toho jednotna kultura w tutej kónčinje zwěsćić, kotraž so mjez druhim přez standardizowany załožk Akropolisa z palastom a templemi w srjedźišću sydlenskeje hórki wuznamjeni.
Najwjetši dźěl znatych stawiznow Mezopotamiskeje je přez připućowanja po skupinach charakterizowany.
Nimo toho su synchronizmy znate: Šamši-Adad I. z Assyriskeje zemrě w 17. lěće knjejstwa krala Hammurabi, Ammiṣaduqa, kral Babylona knježeše 146 lět po stupjenju krala Hammurabi.
Wotpowědny podawk wospjetowaše so kóžde wosme lěto.
Nimo toho je rozprawa wo dwěmaj zaćmićomaj měsačka za čas UR-III-dynastiju.
 je so tutón proces wšak hižo před padom Babylona započał a zda so, zo to bě ze změnu hydrologiskeho systema w času knjejstwa Samsuiluny zwjazane.
Ur, Uruk a Larsa nad Eufratom běchu potrjechene, ale tež Girsu a Lagaš buštej rozpušćenej, w 30. lěto knjejstwa Samsuiluny potom tež Isin a Nippur.
Tež rozpjeće keramikowych formow jasnje woteběra (Gasche et al.
Zda so, zo bě kónčina na wuchod Tigrisa mjenje potrjechena.
Njejsu žane archeologiske dokłady za tajke připućowanje.
Teorija, zo južna Mezopotamiska w neolitikumje hišće pod mórskej hładźinu ležeše, njeda so mjeztym wjace dźeržeć, chibazo přińdźe přez eroziju w sćěwku rólniskeho wužiwanja a přepasenja w Taurusu a Zagrosu k sylnemu nanjesenju pódy.
Kónc 4. lěttysaca př. n. l. buchu technologije za efektiwniše powodźenje polow wuwite a etablěrowane, tak zo móhli so prěni raz města tworić.
Rozhałžkowany kanalowy system bu wot tak mjenowanych měšniskich wjerchow zorganizowany a zhromadnje wobtwarjeny.
Rjemjesło a wikowanje nabywaštej dale a bóle wuznam a města buchu dale a bóle zamóžite.
Kóžde z tutych sydlišćow bě politisce samostatne.
Přiběrace žadanja na organizaciju a tež templowe hospodarstwo wuměnjachu a spěchowaštej wuwiwanje pisma.
Epos wo tutym rjeku maja so za najstarši wobchowany literarny dokument čłowjestwa.
Wokoło lěta 2700 př. n. l. bě klinowe pismo w swojich móžnosćach dospołnje wuwite.
Wot lěta 3000 př. n. l. připućowachu nomadźa ze sewjera do južneho Mezopotamiskeje.
Sumeriska lisćina kralow, kotraž tež wo lijeńcy powěda, dokumentuje tute pućowanja přez mjenowanje semitiskich mjenow.
W tutej dobje rozłama jednota duchowneje a swětneje mocy.
Palasty buchu za kralow natwarjene, kotrež nic jenož reprezentaciji słužachu.
Swój mócnarski narok pokazachu knježićeljo tež přez swoje rowy, dajo so z swojej družbinu pohrjebać.
Wjacore tutych kralowskich rowow namakachu blisko města Ur.
Dalše namakanki, kotrež mějachu za hospodarstwo rozsudny wuznam, běštej koleso a hornčerska tačel.
Załoži prěnje wulke prědnjoaziske mócnarstwo, zjednoćejo wjele měšćanskich statow.
K swojemu mócnarskemu wobwodej słušeše cyłu Mezopotamisku, dźěle Syriskeje, Irana a Małeje Azije.
Město Akkad, kotrehož zbytki hišće njebuchu namakane, bu knježerstwowe sydło.
Dobywanja Sargona wjedźechu k hospodarskim a kulturelnymi zwiskam z podćisnjenymi ludami a z nowymi susodami.
Přistup k Persiskemu golfej daše florěrowace mórske wikowanje nastać.
Mócnarstwo Akkada žane dołhe wobstaće njeměješe.
Tute prěnje wulke mócnarstwo zwosta w mytach regiona žiwe.
Tak wjele pozdźišo samo Assyričenjo w swojich stawiznach wo Sargonje rozprawichu.
Město Ur bu znowa srjedźišćo.
Tuta doba wuznamjeni so přez krute zarjadnistwo a přez wudawanje prawniskich wukazow.
Je to poslednja wot Sumeričanow charakterizowana epocha.
W 280 paragrafach prawidłowaše aspekty ciwilneho prawa, chłostanske prawo a zarjadniske prawo.
Poda nam wjele rozsudźenjow jednotliwych padow, kotrež so často přez wulku krutosć wuznamjenjachu.
W 14. lětstotku př. n. l.
Assyriska zaso na mocy naby.
Stolica Aššur ležeše při hornim Tigrisu.
Historikarjo měnja, zo tute město najprjedy bě pod knjejstwom Akkada, mjeztym zo prěni Assyričenjo běchu nomadźa.
Pódla kupnicy wulku móc w kraju wukonjachu.
Assur, geografisce ležo při wažnych wikowanskich pućach, wikowaše z Babylonom, Anatolskej a dźensnišim Iranom.
Mnoholičbne dobywanja wjedźechu k hospodarskemu rozmachej.
Kral Tukulti-Ninurta I. zrozumi so zaso jako zastupjer boha Assur.
Mjenowaše so tež "knježićel štyrjoch zemjedźělow".
Posledni rozmach dožiwi mócnarstwo z kralom Aššur-danom III.
, kiž wjele aramejskich městow doby.
Assyričenjo poněčim pismo a rěč wot Aramejčanow přejimachu.
 rozšěrištaj assyriski mócnarski wobwod hač do Syriskeje.
 poradźiło, Fenicisku, Palestinu a Israel dobyć.
Babylon dobywachu w lěće 689 př. n. l.
Wón bě nazhonity politikar, kiž bě jara wobčitany.
Jeho knihownja je wuznamne žórło za stawizny Mezopotamiskeje.
Po spadźe Assyriskeje Babylon zaso na mocy naby.
Kral Nabopolassar dobywa naposledk nad Assyriskej.
18 lět po smjerći Assurbanipala dobychu zjednoćeni Medojo a Babylonjenjo wójska Assyriskeje.
Assur a Niniwa buštej dospołnje zničenej a Assyričenjo so skónčnje z pomjatka naslědnych generacijow zhubjachu, doniž so tute mjeno z politisko-socialnych přičinow znutřka assyriskeho luda na wuchodźe w 19. lětstotku n. l. zaso njewožiwi.
Achejmenidźa dobywachu wot 550 př. n. l.
Bliski wuchod a Mału Aziju.
W Babylonje zawostaji Cyrus II.
539 př. n. l. swoju proklamaciju na Cyrusowym cylindrje a Mezopotamiska bu dźěl mócnje ekspandowaceho Persiskeho mócnarstwa.
W lěće 330 př. n. l. dobywaše Aleksander Wulki persiske mócnarstwo a po jeho smjerći přewza jeho něhdyši wójnski wjednik Seleukos móc a załoži dynastiju Seleukidow.
W 3. lěttysacu knježachu měšniscy wjerchojo, kotřiž politisku a nabožnu móc w swojich rukach dźeržachu.
Organizowachu tež kanalizowanje kraja a rólnistwo.
Organizacija trjebaše za to wulki zarjadniski aparat.
Priwatne swójstwo hakle w Babylonskej dobje nasta.
Nadawki stata su so w běhu časa zdźěla "priwatizowali", t. r. najenk přewza dźěła a dyrbješe za to wukon přinjesć.
Ratarjo w 2. a 1. lěttysacu př. n. l. wšak wuměnjachu swoje produkty za trěbne žiwidła a tekstilije.
Temple a jich měšnicy mějachu w Assyriskej wjele mjenje wliwa na hospodarstwo.
Ležownosće běchu we wobsydstwje zemjanskich swójbow, kotrež małych ratarjow dale bóle k wotwisnym činjachu.
Wulku lěpšinu měješe wobsydstwo na pódźe - wono bě bjezdawkowe.
Tež w Babylonje běchu wliwapołni překupcy, kotřiž ze swojimi swójbami hotowe dynastije tworjachu.
Nic jenož přez wikowanje powjetšachu swoje zamóženje, ale tež přez pjenježne wobchody.
Přećiwo wšemu wočakowanju njeběchu po wšěm zdaću žane wiki, kaž by so poprawom wot orientaliskeho kraja wočakowało.
Ale namakane dokumenty wo tutej wikowanskej formje ničo njerozprawjeja.
Mezopotamiska wikowaše ze susodnymi krajemi.
Karawany najprjedy swoje wikowanske twory z wosołami transportowachu, wot 1. lěttysaca př. n. l. wjelbłudy twory njesechu.
Do 4. lěttysaca př. n. l. wužiwachu wobydlerjo Mezopotamiskeje tak mjenowane ličenske kamuški za ličenske nadawki wšědneho dnja.
Rozrostowace wikowanje wjedźeše w 3. lěttysacu k wuwiću klinoweho pisma.
Najprjedy klinowe pismo zestaji so hłownje z wobrazowych symbolow.
Dokelž wjele ludźi njemóžeše pisać, wužiwachu za swoje zaměry słužby pisarjow.
Znamješka buchu z pisakami do hlinjanych taflow zadrapane.
Najprjedy so na hlinjanej tafli padorune a wodorune linije ćahachu.
Pisachu a čitachu wotlěwa doprawa.
Klinowe pismo docpě wo 2700 př. n. l. swoju dokonjanosć.
Klinowe pismo bu 2500 lět w Mezopotamiskej nałožene a namaka so tež w Syriskej a pola Hetitow kaž tež w diplomatiskich archiwach Egyptowskeje.
Pola Sumeričanow jednotliwe znamješka najprjedy cyłe słowa předstajichu, kotrež móžachu tež woznamy měć.
Druhdy so znamješka kombinowachu, zo bychu činitosće předstajili.
Tak zapřijeće "jěsć" předstaji so přez symbolej „huba" a „chlěb".
Tute wobrazowe pismo dowoli ludźom, wšědne wěcy lěpje organizować.
To zmóžni narod literatury, kaž so tež na př. w Gilgamešowym eposu wotbłyšćowaše, kotryž je w cyłym region znaty był.
Lětstotki dołhe zasydlowanje a rozšěrjowanje najrozdźělnišich aramejskich kmjenow po cyłym Płódnym měsačku činjachu aramejšćinu k nawodnej rěči Bliskeho wuchoda.
Sumeriska rěč wosta hač k přewrótej časow rěč zdźěłanych ludźi, podobnje kaž bě to grjekšćina za Romske mócnarstwo abo łaćonšćina w srjedźowěku.
Wot Aramejčanow bu tež pismikowe pismo, kotrež su wot Feničanow přewzali, zawjedźene.
W tutej dobje pisachu na papyrusu a pergamenće.
Wows je ród ze swójby słódkich trawow.
Kulsary je město w zapadnym Kazachstanje.
Je zarjadniske sydło Žylyojskeho rajona.
Leži něhdźe 220 kilometrow wuchodnje města Atyrau.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1939 załožiło a ma wot lěta 2001 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 20 kilometrow sewjernje Donjecka.
Sydlišćo je so w lěće 1872 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Wot lěta 2014 słuša Jasynuwata k njepřipóznatej separatistiskej „Ludowej republice Donjeck".
Z wulkosću wot nimale 100 km² je wona štwórta najwjetša kupa Němskeje a najwjetša němska kupa w Sewjernym morju.
Hłowne sydlišćo je Westerland.
Sylt je woblubowany turistiski cil a je wot lěta 1927 přez Hindenburgowy nasyp zwjazany z twjerdźu.
Žukowskij je město ze wjace hač 100.000 wobydlerjemi.
Protyka za lěto 1979 Dewastacija Łuća za Bjerwałdsku a Čelna za Wochožansku brunicowu jamu.
29. apryla: Załoženje serbskeje folklorneje skupiny „Sprjewjan".
08. julija: Koło serbskich spisowaćelow zarjadowa prěni Swjedźeń serbskeje poezije.
22. februara: Saint Lucia bu njewotwisna wot Zjednoćeneho kralestwa.
Wona bě wot awgusta 2011 hač do februara 2018 ministerska předsydka Posaarskeje a je wot lěta 2010 čłonka zwjazkoweho prezidija CDU.
Kramp-Karrenbauer skutkowaše hižo pod ministerskim prezidentom Peterom Müllerom wot 2000 do 2011 jako ministerka w posaarskim knježerstwje na wšelakich polach.
Wot měrca 1998 hač po wólbach w nazymje tutoho lěta bě wona zapósłanča zwjazkoweho sejma a wot septembra 1999 hač do měrca 2018 zapósłanča posaarskeho krajneho sejma.
Na 31. zwjazkowym stronskim zjězdźe CDU dnja 7. decembra bu wolena za naslědnicu Angele Merkel jako zwjazkowu předsydku.
Wona dósta w druhim wólbnym kole přećiwo kandidatej Friedrichej Merzej 51,75 % hłosow.
Kramp-Karrenbauer je woženjena a ma tři dźěći.
Pihawka je wjacelětna, zelišćowa rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 15 hač do 60 cm.
Łopjena su blakate, dypkate abo jenož zelene a lancetojte.
Wona kćěje wot meje hač do junija.
Wotroha je horicontalna abo horje zrunana a ma formu pleca.
Čumpate kłóski z dołhosću mjez 5 a 15 cm wobsteja z 20 hač 70, purpurowych, róžojtych abo lila kćenjow, kotrež docpěwaja šěrokosć wot 2 cm.
Wona rosće na hórskich łukach, suchich trawnikach a we swětłych lisćowych lěsach.
Pihawka je w srjedźnej a južnej Europje, ale tež we Małoaziji rozšěrjena.
15. oktobra abo 15. winowca je 288. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 77 dnjow hač do kónca lěta.
Söödschlaswiksche Wäälerferbånd) je danska a friziska regionalna strona w Schleswigsko-Holsteinskej, kotraž bu dnja 30. junija 1948 załožena.
Předsyda je Flemming Meyer.
Leži při zliwje rěkow Aragwi a Kura něhdźe 20 kilometrow sewjernje Tbilisija.
Město wobsteji hižo dlěje hač 3000 lět a bě přez tysac lět – hač do šesteho lětstotka – stolica Iberiskeho mócnarstwa, jednoho z předchadnych statow Georgiskeje.
Mccheta bě jedne z najwuznamnišich wikowanskich městow při Židowej dróze mjez Čornym a Kaspiskim morjom.
Wot lěta 1956 ma moderne měšćanske prawa.
Leži w južnej Sibirskej při zapadnych pobrjohach Bajkalskeho jězora.
Jeje zarjadniske sydło a najwjetše město je Irkutsk z 587.000 wobydlerjemi.
Dalšej wulkoměsće stej Bratsk a Angarsk.
W lěće 2010 měješe Oblasć Irkutsk 2.428.750 wobydlerjow.
Z nich běchu 88,3 % Rusojo a 3,2 % Burjaća.
Je zarjadniske sydło Balvskeho wobwoda.
Leži blisko ruskeje hranicy něhdźe 190 kilometrow wuchodnje Rigi.
Lukáš Krivošík je słowakski publicist.
Hórki len je jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 5 hač do 30cm.
Maksimalnje hornje su měnjate.
Kćenja docpěwaja dołhosć wot 3 hač 6 cm.
Jich pupki su wisace.
4-5 krónowych łopješkow docpěwa dołhosć wot 3 hač 6 mm a je běłe, ale na spódku žołte.
Ma radšo włóžne, wapnowe, zwjetša huste pódy.
Rostlina je w Europje rozšěrjena, ale w juhu jenož w horinach.
Stołpiki su sylnje rozhałuzowane, tupohranite a docpěja wysokosć wot 60 hač do 180 cm.
Ptački jako na př. drózny móžeja płody jěsć.
Wone symjenja rozšěrjuja.
Rosće w lěsnych swětlinach a na lěsnych pućach.
Ma radšo čerstwe, wutkate, zwjetša wapnite pódy.
Kopejsk je město w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 146 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1907 jako załožiło a ma wot lěta 1933 měšćanske prawa.
Orsk je město w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 232 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1735 załožiło a ma wot lěta 1865 měšćanske prawa.
Nimo toho wobsteja rajony tež w Bołharskej.
Wone wotpowěduja němskim krajnym wokrjesam.
Zlatoust je město w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 169 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1754 załožiło a ma wot lěta 1751 měšćanske prawa.
Sedme Francoske nabožinske wójny su so kónčili.
Politiska kriza w Portugalskej.
Knjejstwo Rady regentow mócnarstwa Portugalskeje.
Antonio I. nastupa knježerstwo, ale Felipe II. ze Španiskeje dobudźe kraj a sta so z nowym kralom.
Gregorianiska protyka adoptuje so wot katolskeje cyrkwje.
Prěnje naspomnjenje wot Hideaga.
Protyka za lěto 1784 1784 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
Ma něhdźe 265 tysac wobydlerjow.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1820 załožiło a ma wot lěta 1867 měšćanske prawa.
Makinsk je město w sewjernym Kazachstanje.
Je zarjadniske sydło Bulandinskeho rajona.
Leži něhdźe 180 kilometrow sewjerozapadnje stolicy Astany a něhdźe 100 kilometrow juhowuchodnje města Kokšetau.
Ma něhdźe 17 tysac wobydlerjow.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1928 załožiło a ma wot lěta 1945 měšćanske prawa.
Slěd barbow je módra a žołta.
Miłkecy su hornjołužiska wjes z 98 wobydlerjemi w Budyskim wokrjesu, kotraž słuša z lěta 1998 k Radworskej gmejnje.
Leža w dólčku zapadnje zwjazkoweje dróhi 96 w Hornjołužiskich honach.
Wjes naspomni so prěni raz w lěće 1394 jako knježe sydło Milkewicz.
Ležownostne knjejstwo měješe wot 16. do 19. lětstotka tamniše ryćerkubło.
We 1880tych lětach mějachu Miłkecy po statistice Arnošta Muki cyłkownje 154 wobydlerjow, z nich 133 Serbow a 21 Němcow.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wot jenož hišće 47,2 %.
Ewangelscy wobydlerjo přisłušeja z lěta 1809 Njeswačanskej wosadźe, do toho Hodźijskej.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 90 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 46 lět.
4. nowembra abo 4. nazymnika je 308. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 57 dnjow hač do kónca lěta.
Utena je město na sewjerowuchodźe Litawskeje.
Je zarjadniske sydło rajona a wobwoda ze samsnym mjenom.
Leži něhdźe 90 kilometrow sewjernje Vilniusa při dalokodróze z Waršawy přez Kaunas do Pětrohroda.
Město je stejišćo znateje litawskeje piwarnje Utenos.
Sydlišćo je so w lěće 1261 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1599 Magdeburgske měšćanske prawa.
-14-172 Koordinaty: 14° J, 172° Z Samoa je njewotwisny kupowy stat w zapadnym dźělu Ćicheho oceana, kotryž wobsteji ze zapadnych Samoaskich kupow, mjeztym zo słušeja wuchodne kupy jako Ameriska Samoa k Zjednoćenym statam.
Samoa bu w lěće 1962 njewotwisna wot Nowoseelandskeje a ma nimale 200.000 wobydlerjow.
Samoa leži w juhozapadnym Pacifiku, sewjerowuchodnje wot Fidźija.
Najwjetšej kupje stej Savai'i a Upolu, hdźež namakatej so samoaska stolica Apia a mjezynarodne lětanišćo.
Dalšej wobsydlenej kupje stej Manono a Apolima.
Dalše mjeńše kupy njejsu stajnje wobsydlene.
Wjetše kupy archipela su wulkaniskeho pochada, mjeńše nastachu z koralowych rifow.
Na kupach knježi tropisko-oceaniska klima z dešćowym a suchim časom.
Přerězna temperatura leži pola 27 stopnjow.
Dla swojeho geografiskeho połoženja je Samoa wot hurrikanow a tsunamijow wohrožena.
Leži mjez Moskwu a Minskom při hornim Dnjepru a mjezuje na zapadźe z Běłoruskej.
Jeje zarjadniske sydło a zdobom jeničke wulkoměsto je Smolensk z wjace hač 300.000 wobydlerjemi.
Dalše wjetše města su Wjazma a Safonowo.
W lěće 2010 měješe Oblasć Smolensk 985.537 wobydlerjow.
Z nich běchu 90,7 % Rusojo.
Najwjetšej mjeńšinje běštej ukrainska a běłoruska.
Wokrjes ma přestrjeń wot 738,11 km² a něhdźe 36.000 wobydlerjow.
Matthias Rößler je sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje Unije Němskeje a wot lěta 1990 zapósłanc sakskeho krajneho sejma.
Jako kultusowy minister bě Rößler mjez druhim zamołwity za zawrjenje serbskeju srjedźneju šulow w Chrósćicach a Pančicach-Kukowje.
Wón bu 2009 jako direktny kandidat swojeje strony we wólbnym wokrjesu 40 z 39,9 % hłosow woleny.
Promowowany mašinotwarc Rößler je ewangelski, ženjeny a nan dweju synow.
Prěnje historiske naspomnjenje Bójswec, Brězyny, Hliny a Noweho Města.
Zwilc je ród rostlinow ze swójby zestajenkow.
Wón wobsteji ze zakładneho pismika R a hóčki a reprezentuje konsonant, palatalizowany r.
Pismik wužiwa so nimo serbskeju rěčow jenož hišće w čěšćinje, tam tež jako wulki pismik.
Delnjoserbšćina jón porno tomu njeznaje.
Unicode wobsahuje Ř w bloku Latin Extended-A jako U+0158 a U+0159.
23. awgusta abo 23. žnjenca je 235. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 130 dnjow hač do kónca lěta.
Leži w južnych wuběžkach Pripjatskich bahnow w historiskej Wołyńskej něhdźe 150 kilometrow sewjernje Riwneho.
Ma něhdźe 41 tysac wobydlerjow.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1973 załožiło w zwisku z twarjenjom bliskeje jadroweje milinarnje Riwne a ma wot lěta 1984 měšćanske prawa.
Prjedy steješe na samsnym městnje wjeska Waraš, kotraž bě so w lěće 1776 załožiła.
30. julija abo 30. pražnika je 211. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 154 dnjow hač do kónca lěta.
Błyšćata pyskawa je jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 10 hač 30 cm.
Stołpik je rozłamliwy a čerwjenje přeběžany.
Keluškowe łopješka njesu tři nerwy.
Rosće w kerčinach, lěsnych swětlinach a na chłódkojtych murjach.
Rostlina je w srjedźnej a južnej Europje rozšěrjena, při čimž hdys a hdys do južneje Skandinawiskeje a Wulkeje Britaniskeje wustupuje.
Jako Serbska młodźina woznamjenjachu so po Druhej swětowej wójnje nastawace młodźinske cyłki, kotrež so k dźěławym brigadam wuwichu.
Kónc lěta 1948 přistupi Serbska młodźina centralnemu młodźinskemu zwjazkej sowjetskeho wobsadźenskeho pasma, Swobodnej němskej młodźinje.
Za wěsty čas mějachu serbscy čłonojo hišće módro-čerwjeno-běłe znamješko při swojej módrej košli.
W mnohich wjeskach njebě młodźina ze zjednoćenjom přezjedna a přesta abruptnje dźěłać.
Brigadowanje započa w juliju 1946 jako „Serbska młodźina" organizowana w Domowinje.
Brigadnicy běchu z wulkeho dźěla młodostni, kotřiž so z wójny nawróćichu a ći, kotřiž su dźěćacym drastam w běhu šěsć lět trajaceje wójny wurostli.
Na wsy tworjachu so dźěławe brigady, kotrež pomhachu při nowonatwarje wsow, při burskich dźěłach, wosebje samostejacym ludźom, ale tež při hromadźenju pjenjez za syrotow. „Do dźěła zdar!" bu postrow serbskich brigadnikow.
Hesło brigadowanja bě „Naš bratr je, štóž z nami dźěła".
Młodostnym bě wšojedne, kotreho naroda, kotreje konfesije, z kotreje wosady pomocnik bě abo hač bě čłon Domowiny – kóždy bě na dźěło witany.
Dźěłachu husto po dźěle, po šuli abo samo dowol za solidarne akcije woprowachu.
Brigadowanje wobsteješe z kulturneje a dźěłoweje wzajomnosće.
Tak nastawachu nowe brigadne spěwy, na přikład 1947 Jurja Brězanowy a Jurja Winarjowy spěw Do noweho časa.
Někotre spěwy hišće sćěhowachu z pjera Jurja Brězana – za tutón čas młodźinski referent Domowiny.
Ale tež dźiwadło hraješe wažnu rolu.
Dźiwadłowu hru Njezacpěj swojeho bratra předstajichu Worklečenjo w Radworju, Pančicach a Njeswačidle.
Róžeńčenjo wustupichu z Dawk nježenjencow w Pančicach, Wulkim Ćisku a Małej Nydej.
Młodźina Konjec-Šunow předstaji swoju prěnju hru Hdyž kocor kamor ćazaše dnja 25. nowembra 1945, ke kermuši.
Na to slědowaštej hrě Wón je hłuchi a We wudawarni Kukečanskich nowin.
Brigadne dźěło bě tuž přiwšěm po NS-času ludowe kubłanje w serbskim narodnym duchu.
Bě to kaž natykliwa žołma po Łužicy – w kóždej wosadźe so młodźina schadźowaše a zwučowaše za swoje kulturne wjerški.
Z tutymi nahromadźichu přez zastup pjenjezy, kotrež mějachu nowonatwarej Łužicy słužić.
Tak nahromadźichu na přikład brigadnicy Šunow-Konjecy za nowonatwar Ralbičanskeje cyrkwje 500 hriwnow a za nowonatwar Serbskeho domu 200 hriwnow.
W lětach 1946 do 1948/49 natwarješe serbska młodźina Łužicu ze štyrjomi akcijemi: „Akcija Koslow", „Wo naš wšědny chlěb", „Natwarjamy Serbski dom" a „Płuh zabiwa nuzu".
Ale njeběchu to jenož tute štyri akcije, kotrež zwuraznja brigadowanje, ale su to njeličomne, njenaspomnjene dźěła kóždeje wjesneje Serbskeje młodźiny.
Tak nadźěłachu na přikład 47 ruce młodostnych 1946 hrajki, drasćički a nohajcy za dźěći a wozbožichu hody 1947 681 dźěći z darami.
Wo prócowanjach Serbskeje młodźiny čitamy w Nowej Dobje, wosebje pak w měsačnej přiłoze Hłós młodźiny a tež wo brigadowanju skupinskeho dorosta w Młodym pioněrje.
Akcija Koslow To drje njejsu hołe słowa brigadnych spěwow, ale mysle brigadnikow, kotřiž so njedźelu, 7. julija 1946 do Koslowa podachu.
W 16 hodźinach zahaji so tam „Akcija Koslow", solidarny skutk Serbskeje młodźiny, z krótkim ceremonielom – štyri narěče (dr.
Cyž, Jurij Brězan, zastupnik Domowiny a dowěrnik Domowiny w Koslowje) a pjeć serbskich spěwow.
Přichwatali su k tomu mjez druhim młodźinske skupiny z Pančic, Šunowa a Radworja.
Dachu so do dźěła: wotwožowachu rozpadanki, klepachu cyhele a natwarichu z toho, štož bě kmane, nowy Koslow.
Tuta njedźela bě spočatk někotrych njedźelow trajaceje akcije.
Dalšich pjeć zničenych domskich, wosom rozpadanych bróžnjow a pjeć na popjeł wotpalenych hródźi ličeše Koslow.
Ze starych papjerow Domowiny je wučitać, kelko hodźin dźěła je Serbska młodźina inwestowała: 96 hodźin młodźina Jaseńcy, 82 hodźin Baćońscy, Wudworscy 60 hodźin, Njebjelčanscy 186 hodźin, 150 hodźin młodźina z Pančic-Kukowa, Worklečanscy 261 hodźin a Konjec-Šunowska młodźina 32 hodźin.
Tež Budyska brigada bě so podała na daloki puć do Koslowa: "Budyscy młodostni, za kotrychž njebě při tehdomnišich wobchadnych poměrach tak lochko, dóstać so do Koslowa, wobstarachu sej buldogu a rěblowany wóz.
Julija 1946, na brigadowanju w Koslowje.
Hdyž běchu pózdni wječor dodźěłali, zastachu na dompuću hišće w hosćencu Kača Korčma a zwjeselachu ze serbskimi spěwami a recitowanjom serbskich hrónčkow přichwatanych ludźi.
Njebjelčanscy zaso přijědźechu do Koslowa z wosom zapřahami a wožachu tři dny dołho drjewo za nowonatwar.
Zapřahi wolóžichu dźěło enormnje, wšako mějachu brigadnicy nimo toho jenož łopaće, kilopy a motyki a proste ruce za natwar wsy.
Drjewo wzachu z wokolnych lěsow, kotrež bě wójna z granatami přeborkała.
Do tutych lěsow, na přikład lěs mjez Pěskecami a Róžantom, sadźichu zaso brigady skupinskeho dorosta z wučerjemi chójny, zo bychu lěs wobnowili.
Koslow pak njebě jenička zničena wjes – tež Ralbicy, Pěskecy, Nowoslicy a Róžeńčanska cyrkej atd. wjeselachu so nad podpěry Serbskeje młodźiny.
Pěskečenjo, Ralbičenjo a Nowosličenjo wostachu doma, wšako mějachu před nosom dosć dźěła.
Zejicy wjeselachu so přez pomoc Pančičanskeje a Wotrowskeje brigady.
Myslenje młodźiny bě solidarne, naslědne a nadźijepołne – nadźija młodźiny běchu łopaće, motyki, hamory, zapřahi, ručne piły, sekery, drjewjane wozy, konjace zapřahi, rěblowane wozyčki, kary, hubjene kolesa a mozlojte ruki.
Ale twarjenja njeběchu jeničke dźěłowe polo brigady. „Wo naš wšědny chlěb" a „Płuh zabiwa nuzu" Dalša akcija Serbskeje młodźiny bě "Wo naš wšědny chlěb".
Wo tutej dźěławosći młodźiny njedawa dospołneje rozprawy.
Młodźina pomhaše na polach, na synach a na žnjach.
Wosebje w powójnskim času, jako knježeše surowy hłód a chudoba, bě kóžde stwjelco wažne.
Pomoc ze stron młodostnych kiwaše wosebje tam, hdźež bě muž abo synojo we wójnje wostali abo hdźež čakachu hišće na pušćenje z jatby.
Brigadnicy potajkim wusychu symješka na polach, dźěłachu syno a chowachu žito dom. „Natwarjamy Serbski dom" 1945 so stary Serbski dom na Lawskich hrjebjach do procha sypnje a z nim centrum serbskeje kultury z wědomostnej biblioteku, Smolerjec ćišćernju a kniharnju, žurlu a kofejownju, čitanskim rumom a Serbskej ludowej banku kaž tež bydlenjemi.
Wot 1937 běchu nacionalsocialisća wšo serbske zakazali a spytali wumazać: wotwjezechu a spalichu serbske knihi, překřćichu serbsku kofejownju na „łužisku".
Ćim wjetši bě nětko powójnski elan, sebi nowy Serbski dom natwarić.
Maćica Serbska dósta w měrcu 1947 nowu ležownosć připokazanu – na Póstowym naměsće.
Tam hromada rozwalinow Lessingoweje šule na Serbsku młodźinu čakaše.
Wosebje witana bě tež kritika, wšako měješe być dom cyłeho serbskeho naroda.
Twarski wuběrk rozsudźi jako prěnje natwarić ćišćernju.
Dowolnosć ze stron sowjetskeje wobsadźenskeje mocy bě data a material čakaše w Čěskej.
Započatk februara 1948 namołwja předsyda Domowiny Pawoł Nedo serbski lud, zo by so gratu přimał nowy serbski dom natwarić.
Tydźeń pozdźišo pokaza Nedo Jurjej Brězanej nowu ležownosć, hdźež měješe so Serbski dom natwarić.
Młodźina měješe doma drje dźěła dosć a k tomu bě strašna zyma.
Přiwšěm chcychu pomhać, ale nic jako prěni.
Jurij Brězan to lóštnje na zetkanju serbskich brigadnikow 1988 z dopomnjenkow powědaše.
Dojědźe sebi do Serbskich Pazlic a tam zetka Pawoła Šenkarja.
Tež jemu powěda wo nuznej pomocy za natwar serbskeho domu.
Pawoł to swojim powě.
Jurij Brězan so mjeztym starym Serbskopazličanam přituli a powědaše jim, hačrunjež njebě Pawoł Šenkar jemu hišće připrajił, zo budźe jich młodźina prěnja na twarnišću serbskeho doma – za to, wón pozdźišo praji, so hańbowaše.
Stari pak běchu hordźi.
Jan Handrik pak pozdźišo w serbskim rozhłosu podawiznu prawdźepodobnišo rysuje: 16. februara 1948 dojědźe sebi Serbskopazličanska brigada na tydźeń jako prěnja na twarnišćo Serbskeho domu.
A spěwajo: "Do dźěła sej ruce dajmy, bratřa twarmy nowy dom, wšitke swoje mocy skalne do dźěła za serbski dom.", dachu so w drjewjancach a naworštowani z drastu, wšako bě -16°C, do dźěła.
Wot ranja hač do pózdnjeho wječora rumowachu rozpadanki z łopačemi na wóz, kotryž hewak kóń ćahaše a dowjezechu jón po šesćoch ćahajo, ćišćo na Pfaffowu won z města.
Brigady přinjesechu sebi wšitko trěbne na jedyn tydźeń wot doma sobu, to rěka: běrny, chlěb, słomu, drjewo, wuhlo, dźěłowy grat atd. – tak zo bě tež zastaranje a nocowanje zaručene.
Po ćežkim ćělnym dźěle njeběchu sprócni, ale spěwachu a mějachu přednoški – stachu so zdźěłani na kulturnym, literarnym a stawizniskim polu.
Přednošowachu mjez druhim Pawoł Nedo, dr.
Tutón potom doma pokazowachu.
To bě zjawne pochwalenje Serbskopazličanskeje brigady, kotraž njebě sebi jenož jónu, ale tři króć na twarnišćo Serbskeho domu dojěła.
Po sławnej serbskej brigadźe poda so tež Krakečanska brigada na dźěło do Budyšina, tak w Nowej dobje tydźeń pozdźišo, 25. februara 1948, a na to sćěhowachu dalše, kotrež bě Pawoł Šenkar organizował a přewodźał.
Stajnje pak přewodźeše jich spěw.
Jurij Brězan za nich wjele brigadnych spěwow zbasni.
A dźěłajo nawuknychu nowe teksty spěwow připódla a po wječorach.
Spěwy běchu wuraz elana brigadow.
Euforiska bě młodźina, wuswobodźena wot smjertneho stracha ludu a přeswědčena wo móžnosći, sebi swój přichod sam natwarić.
Hač do lěta 1948/49 poby na twarnišću Serbskeho domu 580 młodostnych.
Jich dźěło bě wjac hač 100.000 hriwnow hódne.
Na oficialnym přepodaću serbskeho doma 1956 so brigadnicy, jich dźěło nahromadźene pjenjezy, drjewo atd. a tež čěscy a juhosłowjanscy darićeljo twarskich materialijow njenaspomnichu.
Brigady mějachu wulku zasłužbu při přewinjenju wójnskich škodow a powójnskeje nuzy, na wozrodźenju Serbstwa, hajenju rěče a kultury, na přewinjenju letargije a strachoćiwosće tež mjez staršej generaciju po struchłych dožiwjenjach nacizma.
Wukrajne brigadowanje K prěnjemu razej podachu so serbscy młodostni 1946 do Juhosłowjanskeje, zo bychu tam pomhali natwarjeć, štož bě wójna zničiła.
Skupina pućowacych so zahori – wosebje zahorjeny za brigadnu mysl bě Pawoł Šenkar, kotryž załoži hnydom po nawróće Serbskopazličansku brigadu.
1947 poda so serbska brigada na twar železniskeje čary Šamac–Sarajewo.
Načolnik brigady bě młodźinski referent Domowiny Jurij Brězan.
24. awgusta 1947 połoži so zakładny kamjeń za nowy Serbski dom.
Kónc lěta 1947 prócowaše so wo rozšěrjenje wukrajneho brigadneho dźěła.
Brigada „Pawoł Nedo" pod nawodom Jurja Brězana poda so z połsta čłonami na dźěło na železniskej čarje k młodźinje pola Dubrovy w Słowakskej.
Do jězby so brigada kubłaše, zo by Serbow hódnje reprezentowała, dźěłaše tři dny na twarnišću Serbskeho domu.
3. julija 1948 měješe so w Žandowje ze zastupjerjom hosćićelow zetkać, tři dny čakaše podarmo, njedósta dowolnosć sowjetskich a němskich instancow.
Z Pólskej bě 30 čłonow sylna brigada na spočatk awgusta na pomoc při natwarje Waršawy zrěčana.
Dźěławosć serbskich brigadow na Balkanje bu hišće w samsnym lěće dla konflikta mjez Stalinom a Titom zakazana, dokelž płaćeše Juhosłowjanska wotnětka jako njepřećelski kraj.
Serbski rozhłós, Zetkanje serbskich brigadnikow Rječka, Beno: Serbske młodźinske brigadowanje – Něšto wulke stawaše z procha.
Rječka, Beno, Nowa doba, Předźenak, 12. decembra 1987, Serbske młodźinske brigadowanje: Wulka njedźela w Koslowje – cyhele so klepachu Rječka, Beno, Nowa doba, Předźenak, 2. januara 1988, rysowanka Jana Handrika Rječka, Beno, Nowa doba, Předźenak, 2. januara 1988, Serbske młodźinske brigadowanje, Buldoga z rěblowanym wozom abo: Witani kaž dźěćom mjedowa całta Rječka, Beno, Nowa doba, Předźenak, 9.1.1988, Serbske młodźinske brigadowanje, Něšto wulke stawaše z procha Rječka, Beno: Serbske młodźinske brigadowanje, Wulka njedźela w Koslowje - cyhele so klepachu.
Nowa doba, Předźenak, 12. decembra 1987 Serbski rozhłós, 60 lět Serbski dom - Budyšin Serbski rozhłós, Pawoł Šenkar běše wurjadny nawoda młodostnych Cuška, Hinc: Do stawiznow swojeho serbskeho ludu jako jeho prěni brigadnik zašoł.
Južna Amerika je kontinent.
Mjezuje ze Sewjernej Ameriku na sewjeru, ze Ćichim oceanom na zapadźe a z Atlantiskim oceanom na wuchodźe.
Při zapadnym pobrjoze kontinenta so namakaja Andy, kiž su najdlěše horiny na swěće.
W južnej Americe někotre indigene rěče eksistuja: Ajmarašćina Guaranišćina Kečuašćina W statach južneje Ameriki so slědowace hamtske rěče wužiwaja.
Leži něhdźe 35 kilometrow juhozapadnje Donjecka.
Sydlišćo je so w lěće 1912 załožiło a ma wot lěta 1954 měšćanske prawa.
Wot lěta 2014 steji Dokučajewsk pod kontrolu njepřipóznateje separatistiskeje „Ludoweje republiki Donjeck".
Bentleya Billardiera Sm.: Z něhdźe 25 družinami, wšě w Awstraliji domjace.
Cheiranthera A.Cunn. ex Brongn.
Esslingen Vienne Riwne Mosonmagyarovar Marijampole Maładzeczna Velenje Population.
Himalajaska cedra je štom, kotryž dźiwje docpěwa wysokosć wot 60 m.
Młode štomy spěšnje rostu.
Wona je ze wšěch cedrow najbóle čućiwa přećiwo zmjerzkej.
Króna je kehelojta, při čimž wjerškowy wurostk je nygacy.
Wšě hałuzy njesu přewisowace kónčki.
Jich kónčk je tupo-jejkojty.
Wona so hodźa jenož regionach z miłych zymach a při wysokej włóžnosću powětra bjez problemow kultiwować.
Ale bu tam nimale wutupjena.
W Europje so často jako pyšne drjewa w parkach a w zahrodach plahuje.
Je zarjadniske sydło Kirawskeho rajona.
Leži při rěce Ala něhdźe 90 kilometrow juhozapadnje Mahiljowa.
Sydlišćo je so w 16. lětstotku jako wjes Starcy załožiło.
Dósta dnja 20. apryla 1939 mjeno zamordowaneho komunistiskeho statnika Sergeja Kirowa.
Wot lěta 2001 ma měšćanske prawa.
Barbjerska serlica docpěwa wysokosć wot 30 hač 50 cm.
Stołpik je štyrihranity.
Rosće we swětłych chójnowych a dubowych lěsach a w słónčnych kerčinach a na połsuchich trawnikach.
Rostlina je w srjedźnej Europje hač južneje Šwedskeje rozšěrjena.
Wajk je město na juhu Armenskeje.
Wona leži na Afriskej plaće při sewjernym kóncu Čerwjeneho morja mjez afriskim kontinentom a Arabskej połkupu, wot kotrejež je přez Jordanowu hrjebinu geologisce dźělena.
Na wuchodźe połkupy so Akabaski golf namaka, na zapadźe Sueski golf ze Sueskim kanalom.
Na sewjerowuchodźe Sinaija běži hranica mjez Egyptowskej a Israelom.
Krajina je pusćinata a wosebje na juhu horata.
Hektar je jednotka přestrjenje.
W internetowym słowniku: Geißblatt Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Piratska strona Němska, skrótka PIRATOJO je politiska strona w Němskej, kotraž bu dnja 10. septembra 2006 załožena.
Mjeno poćahuje so na prěnjotnu maćiznu, z kotrejež buchu produkowane złote a wotpowěduje němskemu zapřijeću Gulden.
Złoty Polski bě měna w pólskim kralestwje wot 14. hač do 19. lětstotka.
Mějachu bankowki w hódnoće 5, 10, 20, 50, 100 a 500 złotow.
Slěborne pjenjezy mějachu hódnoty 2, 5 a 10 złotow.
1 złoty, 50, 20 a 10 najgrošow běchu z nikloweje legěrunki, jedyn, dwaj a pjeć najgrošow z bronzy.
Tež po zwrěšćenju pólskeje republiki přez němski pochod w septembrje 1939 bě złoty w generalnym guwernemenće dale jenički płaćenski srědk.
Po kóncu druheje swětoweje wójny dóńdźe zaso k wulkej inflaciji, tak zo płaćachu jenož hišće bankowki, nic pak twjerde pjenjezy.
Přez měnowu reformu 1949 powjetši so nominalna hódnota, tak zo ležeše přerězna płaćizna potom pola něhdźe 1000 złotow.
Zawjedźechu zaso twjerde pjenjezy w hódnoće 1, 2, 5 a 10 złotow kaž tež 1, 2, 5, 10, 20 a 50 najgrošow.
Bankowki dawaše hač k hódnoće wot 500 złotow.
Najprjedy běchu wšě pjenjezy z nikloweje legěrunki, bórze pak z aluminija.
W hospodarskej a politiskej krizy 1980tych lět měješe pólska měna wysoke inflaciske raty.
Bankowka z najwyšej hódnotu bě za tón čas 2 milionaj złotow.
Wokoło 1990 płaćeše chlěb někak 100 złotow.
Po hospodarskich reformach prěnjeje połojcy 1990tych lět woteběrachu inflaciske raty dla kruteje pjenježneje politiki pólskeje narodneje banki.
Dnja 1. januara 1995 zawjedźe so Nowy złoty, kiž dósta skrótšenku PLN.
1 PLN wotpowědowaše 10.000 PLZ.
Stare bankowki a pjenjezy płaćachu hišće hač do kónca 1997.
Hač dotal pak jasne njeje, hdy so to stanje.
Wšě pjenjezy maja na jednej stronje pólski wopon jako motiw.
Strona z hódnotu pokazuje łopjena a wěncy, jich ličba wotpowědujo hódnoće.
5. oktobra abo 5. winowca je 278. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 87 dnjow hač do kónca lěta.
Wšědny trubownik je kompaktny štom, kotryž docpěwa wysokosć wot 8 hač do 15 m.
Króna je skulojćena, njeprawidłownje formowana.
Łopjena su wutrobojte, na delnim boku móškate.
Rosće na rěčnych brjohach a łuhojtych kromach.
Nimo toho so na dróhach, w zahrodach a w parkach jako pyšny štom plahuje.
Rostlina je w ćoplišim juhowuchodźe Zjednoćenych statow Ameriki rozšěrjena.
Leži pod Karpatami w historiskej Galiciskej něhdźe 60 kilometrow južnje Lwowa.
Sydlišćo je so w lěće 1164 załožiło a ma wot lěta 1393 měšćanske prawa.
Wysokosće nad přerěznej mórskej hładźinu słuža k podaću wysokosćow geografiskich objektow, předewšěm wysokosćow zemskeje powjeršiny.
Nulowy niwow so při tym z pomocu přerězneje mórskeje hładźiny definuje.
Jasne poćahi k rjadowanju wysokosćow su na přikład při kraje přesahowacym twarje kanalow, wódnych pućow, dróhow, tunlow abo mostow wažne.
Z pomocu geodezije móža tute na milimeter definowane być.
Wotwisnje wot kraja abo tež wot konkretneho pada nałožowanja so wšelake metody wobličenja wysokosćow a wšelake poćahowe wysokosće wužiwaja.
Někotre systemy maja při tym jenož regionalny wuznam abo poćahuja so kaž wienska nula na, wot rěčneho pegela wotwodźene wysokosće.
Dźensa so spyta tute definicije w přiběracym měrje zjednotnić – w Europje na přikład w European Vertical Reference System.
Wažny přikład za tajku wysokostnu definiciju w Europje je wysokosć Amsterdamskeho pegela, kotryž so 1684 zawjedźe.
Z postajenjom nuloweho dypka systema poćahoweje wysokosće su daty wysokosćow wot chabłanja mórskeje hładźinje njewotwisne.
Na wotwisnosć wot stawa wody dopomni jenož hišće słowo pegel w pomjenowanju.
Wysokosće poćahuja so na Amsterdamski pegel a so jako wysokosće nad normalnej wysokostnej nulu pomjenuja.
Aleksin je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 123 załožiło a ma wot lěta 1777 měšćanske prawa.
Přisłušeše hač do lěta 1917 radikalnej lěwicy w Socialdemokratiskej stronje Němskeje.
W januarje 1919 bu Liebknecht zhromadnje z Rosu Luxemburg wot prawicarskich korpsowych jednotkow zamordowany.
1. nakład, Dortmund 1977.
Biografija Annelies Laschitza: Karl Liebknecht.
Protyka za lěto 1839 12. junija: Sucre dósta swoje dźensniše mjeno a status stolicy Boliwiskeje.
Leži při Obje w Awtonomnym wokrjesu Chantow a Mansow něhdźe 250 kilometrow wuchodnje Chanty-Mansijska.
Ma něhdźe 340 tysac wobydlerjow.
Valmiera je město na sewjeru Letiskeje.
Leži při rěce Gauja něhdźe 100 kilometrow sewjerozapadnje Rigi.
Sydlišćo je so w lěće 1323 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1525 měšćanske prawa.
T. XIII: Warmbrun – Worowo.
Leži při Baltiskim morju jako eksklawa mjez Pólskej a Litawskej.
Zarjadniske sydło a zdobom jeničke wulkoměsto je Kaliningrad ze 431.000 wobydlerjemi.
W lěće 2010 měješe Oblasć Kaliningrad 941.873 wobydlerjow.
Z nich běchu 86,4 % Rusojo.
Čajkowskij je město w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži při rěce Kama w zapadnym předkraju Uralskich horin w Permskim regionje něhdźe 270 kilometrow južnje Perma.
Ma něhdźe 83 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1955 załožiło a ma wot lěta 1962 měšćanske prawa.
Jan Krygaŕ bě delnjoserbski komponist znatych kěrlušow.
Pisanje słowow kryješe so nimale dospołnje z prawopisom łaćonšćiny, na př.
Prěni namjet zjednoćenja prawopisa je Jakub Parkoszowic, profesor Krakowskeje akademije, přednjesł.
Reforma wobsta w zawjedźenju róžkatych a kulowatych pismikow za rozeznawanje twjerdych a mjechkich konsonantow a podawanje wokaloweje dołhosće přez dwójne pisanje wokalow, na př aa – /a:/.
Ale namjet Parkoszowica njeje so přiwzał, a jeho teoretiske koncepcije njejsu namakali pokročowarjow.
3. septembra abo 3. požnjenca je 246. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 119 dnjow hač do kónca lěta.
-33.05-71.616666666667 Koordinaty: 33° 3′ J, 71° 37′ Z Valparaíso je přistawne město w Chilskej, hdźež je zdobom sydło chilskeho parlamenta.
Wono je hłowne město regiona ze samsnym mjenom.
Wjetšina druhich družinow je w Africe a w južnej a juhowuchodnej Aziji žiwa.
Myše su wot hłowy do tyłowa mjez 4,5 a 12,5 cm dołhe, k tomu maja mjez 3 a 11 cm dołhi wopuš.
Prěnjotny žiwjenski rum wobjimuje Afriku, južnu Europu a južnu kaž tež juhowuchodnu Aziju.
Jako jenička družina je so domjaca myš, čłowjekej slědujo, tež do Ameriki a Awstralije rozšěrjała.
Slancy je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1934 załožiło a ma wot lěta 1949 měšćanske prawa.
Ağdaş je město w Azerbajdźanje.
Leži něhdźe 210 kilometrow zapadnje Bakuwa a ma wokoło 30 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w 16. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1900 měšćanske prawa.
20. apryla abo 20. jutrownika je 110. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 255 dnjow hač do kónca lěta.
Dobry rozraz je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 5 hač 20 cm.
Łopjena su kosmate, jejkojte, krótko stołpikate a tupje karbowane.
Rosće na suchich trawnikach, holach, w lěsach a na lěsnych a pućnych kromach.
Brězk je měšćanski dźěl Złeho Komorowa w Delnjej Łužicy w Braniborskej.
Leži w juhozapadnym dźělu Złeho Komorowa při Złokomorowskim jězorje kaž tež při Čornym Halštrowje.
Ma něhdźe 2300 wobydlerjow.
Wón wobsteji z pismika C a hóčki a reprezentuje konsonant.
Unicode wobsahuje Č w bloku Latin Extended-A jako U+010C a U+010D.
W HTML pisa so Č jako &#268; a č jako &#269;.
Leži w sewjernym Kawkazu a mjezuje na juhu z Georgiskej.
Wuchodna susodna republika je Čečenska.
Jeje stolica je Magas, najwjetše město pak Nazran.
W lěće 2010 měješe Ingušetska 412.529 wobydlerjow.
Ingušojo staja podźěl wobydlerstwa wot 93 %.
Kuldīga je město w Kurskej na zapadźe Letiskeje.
Je zarjadniske sydło Kuldīgskeho wobwoda.
Leži při rěce Alekšupīte něhdźe 130 kilometrow zapadnje Rigi.
Sydlišćo je so w lěće 1242 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1378 měšćanske prawa.
Filip Jakubaš bě serbski wučer a słownikar.
Wón narodźi so jako młódši bratr Józefa Jakubaša do Bójswečanskeje ratarskeje swójby a wotrosće po přećahu w Bělšecach.
Jako młody hólc pomhaše swojemu wujej Filipej Rězakej druhdy při pisanju jeho słownika.
W lětach Prěnjeje swětoweje wójny dźěłaše jako wučer w Thammenhainje pola Worcyna a w Chrósćicach.
W slědowacych lětach wučeše na němskich šulach w Häslichu pola Kamjenca, Šěrachowje a Schneebergu.
W Druhej swětowej wójnje słužeše jako wojak.
W prěnimaj lětomaj po wuswobodźenju bě Jakubaš z wučerjom w Budestecach a wot 1947 do 1949 na nowozałoženym serbskim gymnaziju w čěskich Warnoćicach, hdźež podawaše serbšćinu a stawizny.
Poslednje powołanske lěta dźěłaše jako wědomostny sobudźěłaćer Instituta za serbski ludospyt.
Tam dźěłaše na swojim najwažnišim projekće, Hornjoserbsko-němskim słowniku, kotryž 1954 wuńdźe.
Nimo toho bě z čłonom Hornjoserbskeje rěčneje komisije a hižo wot lěta 1917 z Maćicarjom.
Irena Šěrakowa: Jakubaš, Filip.
Juricová, J Vančatová, Zl.
Lodejnoje Pole je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1702 załožiło a ma wot lěta 1785 měšćanske prawa.
17. februara abo 17. małeho róžka je 48. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 317 dnjow hač do kónca lěta.
Oka je 1480 kilometrow dołhi prawy přitok Wolgi w europskim dźělu Ruskeje.
Rěka je najwjetši prawy a po Kamje cyłkownje druhi najwjetši přitok Wolgi kaž tež wosma najdlěša rěka w cyłej Europje.
Jeje přitočnišćo wobjimuje 245.000 km².
Rěka je dźěl syće ruskich wodowych pućow a na dołhosći wot 1200 kilometrow pławna.
Wjacore přepławy niže wuliwa Moskwy zmóžnja łódźnistwo mjez Moskwu a Wolgu tež při niłkej wodźe.
Krónowe łopješka móža ze sobu zrosćene abo swobodne być.
Cil plahowanja rostlin je často, hišće napadniše krónowe łopješka docpěć.
Akkol je město w sewjernym Kazachstanje.
Je zarjadniske sydło Akkolskeho rajona.
Leži něhdźe 110 kilometrow sewjernje stolicy Astany a něhdźe 200 kilometrow juhowuchodnje města Kokšetau.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1887 jako wjes Aleksejewka załožiło a ma wot lěta 1965 měšćanske prawa.
4. januara abo 4. wulkeho róžka je štwórty dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 361 dnjow hač do kónca lěta.
1947: Prěnje wudaće němskeho magacina Der Spiegel wuńdźe.
Protyka za lěto 1712 1712 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
Pod mutličku steja jenož małke łopjena.
Wone su eliptiske a cyłokromne a docpěwaja dołhosć wot 2 hač 4 cm.
Kćenja steja po jednym na dołhim, wuskim stołpiku nad łopjenami.
Keluškowe łopješka su wuske a zelene, docpěwaja dołhosć wot 4 hač 6 mm a maja sydom lancetojtych kónčkow.
Rosće w mochojtych šmrěkowych lěsach a w brězowych tymjenjach.
Rostlina je w Europje, w sewjerje Azije, w Kanadźe a Alaskej rozšěrjena.
Leži něhdźe 80 kilometrow juhowuchodnje Kijewa při wuliwje rěki Trubiž do Kaniwskeho jězora, spjateho jězora Dnjepra.
Perejaslaw je jedne z najstaršich znatych městow na Ukrainje.
Sydlišćo naspomni so hižo w lěće 907 prěni raz a bu 992 wot Kijewskeho wjercha Wladimira I. jako twjerdźizna wutwarjene, kotraž měješe škitać Kijew před nomadami z južneje stepy.
Wjerchowstwo Perejaslaw hraješe wažnu rólu při zakitowanju Kijewskeje Rus přećiwo Kypčakam a Pečenegam.
1239 so město wot Mongolow zniči.
W lěće 1585 dósta Magdeburgske měšćanske prawo.
Pozdźišo bě město wažne srjedźišćo ukrainskich Kozakow.
W lěće 1654 zwoła jich wjednik Bohdan Chmelncykyj wulku radu Kozakow do Perejaslawa, kotraž přihłosowa koaliciji z Moskwu přećiwo Pólsko-Litawskej.
Tutomu zwjazkej slědowaše potom přizamknjenje Ukrainy na lěwym brjoze Dnjepra k Ruskemu carstwu.
W lěće 1943 dósta Perejaslaw k česći kozakskeho wjednika přimjeno Chmelnyckyj.
Na iniciatiwu měšćanskeje rady a po rozsudźe ukrainskeho parlamenta so přimjeno dnja 30. oktobra 2019 zaso šmórny.
19. decembra abo 19. hodownika je 353. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće dwanaće dnjow hač do kónca lěta.
1343: Wylem I. – Mišnjanski markhrabja 1498: Andreas Osiander – němski teologa 1594: Gustaw II.
Lubin je 432 metrow wysoka hora we Łužiskich horach Budyskeho wokrjesa.
Wón twori „róžkowy stołp" Čornobóskeho rjećaza a leži někak šěsć kilometrow juhozapadnje Budyšina; sewjerowuchodnje Budestec, wuchodnje Rašowa, juhowuchodnje Bělšec a Lubjenca, južnje Bónjec a sewjerozapadnje Kózłow.
Po powědkach je sydom serbskich kralow na horje pochowane a čaka tam hač k dnjej, na kotrymž serbski lud jich na pomoc woła.
Je zarjadniske sydło Ostrogožskeho rajona.
Leži něhdźe 110 kilometrow južnje Woronježa.
Sydlišćo je so w lěće 1652 załožiło a ma wot lěta 1765 měšćanske prawa.
Salair je městačko w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1626 załožiło a ma wot lěta 1941 měšćanske prawa.
Aleksandrowsk-Sachalinskij je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1869 załožiło a ma wot lěta 1917 měšćanske prawa.
Kabinet Merkel I bě wot 22. nowembra 2005 hač do 28. oktobra 2009 amtěrowace zwjazkowe knježerstwo Němskeje w 16. legislaturnej periodźe.
Kabinet wulkeje koalicije stronow CDU, CSU a SPD pod zwjazkowej kanclerku Angelu Merkel bě 21. kabinet zwjazkoweje republiki.
Koaliciske zrěčenje steješe pod titulom Zhromadnje za Němsku.
Ze zmužitosću a čłowjeskosću.
Sowjetsk je město w europskim dźělu Ruskeje.
Sydlišćo je so w lěće 1385 załožiło a ma wot lěta 1552 měšćanske prawa.
Hač do kónca Druheje swětoweje wójny słušeše jako Tilsit k Wuchodnej Pruskej.
Jan Meškank bě serbski wučer, narodny a kulturny prócowar, spisowaćel, ludowědnik a domiznowědnik.
Syn žiwnosćerja z Bronja wopytowaše wot 1919 do 1921 zwučowansku šulu Katolskeho wučerskeho seminara w Budyšinje a wot 1921 do 1928 seminar sam.
Wot lěta 1928 skutkowaše jako wučer we Łupoji, w Radworju a we Wotrowje.
W lěće 1933 bu jako prěni serbski wučer wot nacionalsocialistiskeje wyšnosće ze serbskeje Łužicy wupokazany a bě potom z wučerjom w Kleindittmannsdorfje a Hauswaldźe, před tym zo jemu zaso dźěło w domiznje dowolachu.
Tak bě 1934–37 w Zdźěri a 1937–1944 znowa w Klukšu zasadźeny.
W lěće 1944 bu dla narodnych serbskich aktiwitow wot Gestapo zajaty a móžeše hakle w nocy 13. februara 1945 zhromadnje z Janom Cyžom z jatby w Drježdźanach ćeknyć.
Po Druhej swětowej wójnje bě jemu jako antifašistej móžno, dale jako wučer dźěłać, a to we Wotrowje a wot 1952 hač do wuměnka w lěće 1970 zaso we Wotrowje.
Jedyn z jeho wnukow je stawiznar Timo Meškank.
Meškank wobdźěli so čas žiwjenja na serbskim kulturnym a politiskim žiwjenju, tak běše wot 1921 z čłonom Serbskeho sokołskeho zwjazka a wot 1935 pódla dźěła kustos Serbskeho muzeja a archiwa w Serbskim domje při Lawskich hrjebjach.
Jako sobustaw Łužiskoserbskeho narodneho wuběrka měješe w tym času politiske konflikty z wjednistwom Domowiny pod Pawołom Nedom.
Meškank bě jako čłon Kamjenskeho župneho předsydstwa z iniciatorom nazymskich koncertow w Pančicach, organizatorom swjedźenskich ćahow a swjedźenjow na wsach a załožerjom stajneje wustajeńcy wo Jakubje Barće-Ćišinskim w Pančičanskej šuli.
Wot pjećdźesatych lět bě zdobom eksterny sobudźěłaćer Budyskeho Instituta za serbski ludospyt.
Swoju funkciju jako župan Kamjenskeje župy dyrbješe po woli noweho komunistiskeho wjednistwa Domowiny wokoło Kurta Krjeńca w lěće 1951 wotedać, po tym zo bě „ludowe naprašowanje přećiwo remilitarizaciji" spočatk junija tutoho lěta w katolskej kónčinje wosebje špatne wuslědki měło.
Tomu slědujo steješe Meškank jako pozdatny „serbski separatist" hač do swojeje smjerće – potajkim wjace hač 20 lět – pod wobkedźbowanjom statneje bjezstrašnosće.
W lěće 1972 bu jemu za dołholětne narodne prócowanje Myto Ćišinskeho spožčene.
Serbske narodne drasty.
Drasta Katolskich Serbow.
Budyšin 1957 Serbske ludowe bajki.
Bautzen 1973 Měrko Šołta: Meškank, Jan. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn: Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow.
Timo Meškank: Bjez wčerawšeho dnja njeje jutřišeho.
Jurij Arnošt Wanak bě serbski ewangelski farar a spisowaćel.
Narodźi so jako syn Njeswačanskeho wučerja a kantora Jurja Wanaka a wopytowaše wot 1830 do 1836 Budyski gymnazij.
Přizamkny so studij ewangelskeje teologije w Lipsku.
Wot 1839 do 1843 dźěłaše jako domjacy wučer w Schöneichu a Rakecach kaž tež jako šulski wikar w ródnym Njeswačidle a w Poršicach.
W rewoluciskim lěće 1848 dósta prěnje farske městno, a to jako naslědnik Jana Kiliana w tehdy hišće dospołnje serbskich Kotecach.
Hižo po dwěmaj lětomaj Kotecy zaso wopušći a přewza městno jako zastupowacy direktor Krajnostawskeho wučerskeho seminara w Budyšinje.
1851 so woženi z Lydiju Jakubec, najstaršej dźowku Budyskeho fararja Arnošta Bohuwěra Jakuba.
W lětomaj 1858/59 bě znowa z Kotečanskim fararjom a 1859 přewza wot Jaroměra Hendricha Imiša farske městno we Wóslinku, hdźež hač do 1886 skutkowaše.
Wanak běše wot lěta 1837 z čłonom Serbskeho prědarskeho towarstwa w Lipsku a někotre lěta jeho starši.
W tutym času wozjewi w rukopisnej Serbskej nowinje basnje a powědančka z ludu.
Pod jeho wjednistwom so Lipšćanske towarstwo znowa wožiwi a kontakty k druhim serbskim studentskim zjednoćenstwam nawjaza.
Po nawróće do Łužicy podpěrowaše Handrija Zejlerja při wudawanju Tydźenskeje Nowiny, wobstara korektury, pisaše nastawki a druhdy tež cyłe wudaće nowin.
Hromadźe z diakonom Theodorom Wjacku staraše so wo nowowudaće serbskeje biblije, kotrež wuńdźe 1849 a znowa 1857.
Z łaćonšćiny přełoži Domaša Kempenskeho štwore knihi wot chodźenja za Chrystusom.
Wón słušeše do bóle konserwatiwnych, kraloswěrnych kruhow serbskeje inteligency.
Po přikładźe Bjedricha Adolfa Klina a druhich přećiwnikow rewolucije lětow 1848/49 njepodpisa tak mjenowanu Wulku próstwu Serbow.
Po 1849 dósta wot sakskeho knježerstwa wažne funkcije na šulskim a cyrkwinskim polu.
Jako tajki prócowaše so tež wo pjenježne srědki za wudaće Pfuloweho słownika.
Domaša Kempenskeho štwore knihi wot chodźenja za Chrystusom.
Prěnja čitanka za serbske a němske šule.
Pjeć listow z časa noweho Serbstwa.
Pětr Kunze: Wanak, Jurij Arnošt.
Wšědna kołmaznička je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 30 hač 60 cm a šěrokosć wot 45 cm.
Šwižne łopjena su ćmowozelene, steja w spódnjej rozetach a přećiwostejnje při stołpiku.
Wone njesu lěpjate kosmy.
Purpurróžojte kćenja docpěja wulkosć wot 15 hač 20 mm a steja w dlěšich, pakićojtych kwětnistwach, kotrychž hłowne hałuzy su přećiwostejne.
Rosće na suchich trawnikach a suchich pastwach, holach, we swětłych kerčinach a na lěsowych kromach.
Rostlina je w Europje a zapadnej Aziji rozšěrjena.
Splendens Plena je sorta z wjetšimi, jasnočerwjenymi, pjelnjenymi kćenjemi.
Protyka za lěto 1943 31. januara: Kapitulacija wobkruženych němskich jednotkow pod generalom Friedrichom Paulusom před Stalingradom.
18. nowembra abo 18. nazymnika je 322. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 43 dnjow hač do kónca lěta.
25. nowembra abo 25. nazymnika je 329. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 36 dnjow hač do kónca lěta.
Usolje-Sibirskoje je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1669 jako kozakske zepěranišćo Usolje załožiło a ma wot lěta 1925 měšćanske prawa.
Julia Anastasia Bonk je sakska politikarka Lěwicy, kotraž bě wot 2004 do 2014 přez krajnu lisćinu wolena zapósłanča sakskeho krajneho sejma.
Wona bě tehdy ze starobu 18 lět najmłódša zapósłanča we wšěch němskich krajnych parlamentach.
Wunšow běše holanska wjeska w sewjeru Hornjeje Łužicy, kotraž bu w lětach 1984–86 wopušćena a potom za Rychwałdsku brunicowu jamu wotbagrowana.
Po hamtskich ličbach měješe so 109 wosobow přesydlić, při čimž bě najwjetši dźěl wobydlerstwa swoju wjes hižo do toho wopušćił.
Wjetšina z nich přećahny z wjeski do nowotwarskich blokow w Běłej Wodźe a Hamorje.
Wunšow ležeše na prawym brjoze Běłeho Šepca sewjernje Rychwałda a wuchodnje Pakosnicy.
Na wuchodźe běše wjeska Publik.
Prěnje historiske naspomnjenje kulowca jako Vnissche pochadźa z lěta 1426.
Wjesne mjeno pochadźa najskerje wot staroserbskeho wosoboweho mjena Wuniš.
W běhu nacionalsocialistiskeho přemjenowanja łužiskich wsow dósta Wunšow w lěće 1936 nowe, bóle němsce klinčace mjeno Wunschhausen.
Tutón rozsud bu po wójnje zaso cofnjeny.
Po statistice Arnošta Muki měješe Wunšow w 1880tych lětach 131 wobydlerjow, wot kotrychž běchu 116 Serbow.
Přez přićah přesydlencow z wuchodnych stron Němskeje zwyši so ličba wobydlerstwa po 1945 skrótka na wjace hač 300.
Wot druheje połojcy 1960lět wopušćichu dźeń a wjace wobydlerjow wjesku, kotraž měješe w lěće 1964 hišće 230, 1981 pak jenož hišće 129 wobydlerjow.
Ewangelscy Wunšowčenjo přisłušachu Rychwałdskej wosadźe.
Manfred Laduš: Hdźež bě tuta wjes, je nětko Rychwałdska wuhlowa jama.
Leži na juhozapadnej kromje połkupy, při brjoze Čorneho morja něhdźe 60 kilometrow sewjerozapadnje Simferopola.
Ma něhdźe 107 tysac wobydlerjow.
Wot lěta 2014 słuša Jewpatorija kaž cyła Krim de facto k Ruskej.
Leži něhdźe 70 kilometrow sewjerowuchodnje Mykolajiwa.
Sydlišćo je so w lěće 1812 załožiło a ma wot lěta 1961 měšćanske prawa.
Njerodny wows je jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 50 hač 150 cm.
Stwjelca sahaja zwjetša nad druhim žitom.
Kćenja su dospołnje w kłóskach zawrěte.
Wisace kłóski maja 2-3 sylne, hač 4 cm dołhe kochty a docpěwaja dołhosć wot 2,5 cm.
Rosće na žitowych rolach, wosebite mjez lětnim žitom, na pustych płoninach, drjebiznowych městnach.
Preferuje bazowe běłohlinowe pódy.
W Morsowym alfabeće zwoprawdźuje so K přez − · −.
K je mjezynarodna awtowa značka za Kambodźu.
W internetowym słowniku: Beuteltier Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Běły Chołmc je wjes w sewjeru hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin, kotraž słuša wot lěta 1994 k Łazej.
Ma wjace hač wósom stow wobydlerjow.
Wjes – po sydlišćowej formje rozšěrjeny kulowc – leži při Małej Sprjewje w sewjernym dźělu Łazowskeje gmejny, něhdźe dźesać kilometrow wuchodnje Wojerec.
Centrum Łaza je někak tři kilometry na juh wot Běłeho Chołmca.
Na sewjerozapadźe nadeńdźe so susodna wjeska Roholń, na juhowuchodźe Třižonjanski jězor a na sewjerowuchodźe Łazowski.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Colmen pochadźa z lěta 1495.
W lěće 1884 měješe wjes hromadźe z Tyhelkom po Mukowej statistice 580 wobydlerjow, mjez nimi 530 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 46 %.
Cyrkwinsce słušachu wobydlerjo ze starodawna do Łazowskeje wosady.
Plesawka je ród ze swójby nalikowych rostlinow.
27. februara abo 27. małeho róžka je 58. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 307 dnjow hač do kónca lěta.
Prezident Zwjazkoweje republiki Němska je najwyši dostojnik němskeho stata, kotryž so wot Zwjazkoweje zhromadźizny na pjeć lět woli.
Tuchwilny prezident je wot 19. měrca 2017 Frank-Walter Steinmeier.
Leži při Baltiskim morju něhdźe 120 kilometrow sewjernje Rigi.
Ma něhdźe tysac wobydlerjow.
Małka kulowata hłowa njenjese žanej zwonka widźomnej wuši, dokelž tutej stej pod kožu schowanej.
Wopuš je jenož rudimentarny.
Koža ma huste spódnje kosmy .
Wotwisnje wot dopadnjenja swětła so koža błyšći nazeleń, štož so hodźi na symbiozu z algowej družinu, kotraž je w koži žiwa, wróćo wjesć.
Tuta symbioza słuži po zdaću tarnowanju před žernymi njepřećelemi.
Wjeršk kože leži, kaž při wšěch lěniwcach, na brjuchu.
Tak móže dešćowa woda lěpje wotběžeć.
Ruki su jasnje dlěše hač nohi.
Palcy kónča w hóčkatych pazorach, při čimž kóžda srjedźna je powjetšena.
Čuch je wosebje wysoko wuwity.
Koža wodu njepřepušći a słuži škitej před mokrotu a zymnotu.
Brunokyrkowe lěniwcy su samotarjo.
Wone su aktiwne za čas switanja, směrkanja a nocy.
Najdlěši čas dnja, něhdźe 20 hodźin, lěniwc spi.
Wón k lěsnej pódźe jenož dźe, zo k druhemu štomej docpěł.
Brunokyrkowe lěniwcy wobydla 1 hač 2 hektaraj wulki rewěr.
Wón je we wulkich dźělach subtropiskeje a tropiskeje srjedźneje a centralneje Južneje Ameriki rozšěrjeny.
Jeho hłowny rozšěrjenski teritorij wobsahuje sewjernu Argentinsku, Boliwisku, Brazilsku, Kolumbisku, Kosta Riku, Ekwador, Honduras, Nikaraguwu, Panamu, Paraguay, Peru ale tež Venecuelu.
Tam wobydli włóžnoćopłe dešćikowe lěsy, zwjetša w bliskosći wodźizny.
Brunokyrkowy lěniwc je čisty rostlinožračk.
Nimo łopjenow a młodych wurostkow žerje tež płody a korjenje.
Sančki bywaja z třomi hač pjeć lětami splažnje zrałe, mjeztym zo sancy potrjebuja zwjetša jedne hač dwě lěće dlěje.
Porowanski čas je cyłolětny, ale pak so stanje wjetši dźěl narodźenjow za čas sucheho počasa.
Sančka pospytuje sanca přez jara harowate a drišćate wołanje přiwabjować.
Po porowanju so splahaj zaso rózno dźetej.
Po traću nošnosće wot něhdźe šěsć měsacow sančka porodźi jedne młodźo.
Porodna waha wučinja něhdźe 300 hač 350 gramow.
Prěnje šěsć hač sydom žiwjenskich měsacow wostanje młodźo na brjuchu abo chribjeće maćerje.
Po dweju hač třoch měsacach hižo wotwučenje započina.
Z dwěmaj hač třomi lětami su młodźeća wurosćene.
Brunokyrkowe lěniwcy móžeja starobu wot wjace hač 30 lět docpěć.
Dokelž je we wysokim měrje na jeho žiwjenski rum přiměrjeny, reaguje jara čućiwje na mylenja.
Zničenja tropiskich dešćikowych lěsow je při tym najwjetši problem.
Družina steji w Čerwjenej Lisćinje IUCN jako "mało wohrožena".
Mjegion je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži na prawym, sewjernym brjoze rěki Ob w Awtonomnym wokrjesu Chantow a Mansow něhdźe 500 kilometrow wuchodnje Chanty-Mansijska a 25 kilometrow zapadnje Nižnewartowska.
Ma něhdźe 49 tysac wobydlerjow.
Chantiske sydlišćo wobsteji znajmjeńša wot lěta 1810 a ma wot 1980 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 50 kilometrow zapadnje Luhanska.
Sydlišćo je so w lěće 1808 jako wjes Petrowka załožiło a ma wot lěta 1936 měšćanske prawa.
Wot lěta 2014 słuša Irmino k njepřipóznatej separatistiskej „Ludowej republice Luhansk".
Čarencawan je město w Armenskej.
Leži w Kotajkskej prowincy něhdźe 25 kilometrow sewjernje Jerjewana.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1948 załožiło a ma wot lěta 1961 měšćanske prawa.
Dósta mjeno armenskeho basnika Jegiše Čarenca.
Dźesać lětstotkow tworja lěttysac.
Ličenje lětstotkow započina so – kaž ličenje lětdźesatkow a lěttysacow – z lětom 1 po Chrystusu.
Tomu wotpowědujo započinaja so lětstotki přeco z lětami na 1.
We popularnowědomosći wobhladuje so pak husto hižo lěto 2000 jako prěnje lěto noweho lětstotka.
Kedźbu, zo tutón je njejenaki hač akuzatiw a lokatiw.
Ablatiw w rozdźělnych rěčach móže tež instrument, čas, wašnje čina wuprajić.
Tute funkcije najskerje su přewzaty wot instrumentala.
Nětko we wjele indoeuropskich rěčach ablatiw wjace njeeksistuje: genitiw často ma nětko jeho funkciju.
Wón so wobchowowaše w žanej germanskich, słowjanskich, baltiskich a romaniskich rěčow, ale pak jón znaje łaćonšćina, armenšćina, albanšćina a sanskrit.
W baškiršćinje ablatiw ma podobne kóncowki kaž w turkowšćinje.
Ale wjace wariěruje tam dla konsonantoweje harmonije.
Połkupa je we wodźiznje ležacy dźěl twjerdźe, kotryž je přewažnje, ale nic dospołnje wot wody wobdaty, tak zo wobsteji přirodny zwisk z twjerdźu.
Nasypy abo mosty po tutym nastupanju jako zwisk njepłaća, tak zo wostanje na přikład Sylt kupa, hačrunjež je přez Hindenburgowy nasyp z twjerdźu zwjazany.
Po powšitkownej definiciji ma połkupa wjetšu dołhosć hač šěrokosć.
Wulkosć porno tomu žanu rólu njehraje.
Wosebita, jara wuska forma połkupy je kosa, kotraž so předewšěm při Baltiskim a Čornym morju namaka (n.př.
Benetice su wjesny dźěl města Světlá nad Sázavou w Čěskej, w regionje Vysočina.
Benetice leža 4 km sewjerozapadnje wot Světlá nad Sázavou a słušeja k wokrjesej Havlíčkův Brod.
W Beneticach je škleńčana fabrika.
Wón wupraji činy, podawki a procesy.
Tajka kongruenca tež w serbšćinje wustupuje, ale w někotrych rěčach faluje.
Na př. někotre germanske rěče, kaž na př. afrikaanšćina, danšćina, norwegšćina tajku kongruencu wjace nimaja.
Werby wustupuja jako sadowe čłony.
Po funkciji jako predikat sady so rozeznawaja: połnowoznamowe werby pomocne werby modalne werby fazowe werby tempusowe werby genusowe werby modusowe werby kopulatiwne werby Semantisce werby so móžeja po sćěhowacych kriterijach rozeznawać: skutkowanske werby procesowe werby stawowe werby wjedrowe werby podawkowe werby Powšitkowne Helmut Glück: Metzler Lexikon Sprache.
Je zarjadniske sydło rajona a wobwoda ze samsnym mjenom kaž tež sydło romsko-katolskeho biskopstwa.
Leži něhdźe 240 kilometrow sewjerozapadnje Vilniusa a něhdźe 160 kilometrow sewjerozapadnje Kaunasa w regionje Žemaitija.
Ma něhdźe 22 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1450 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1791 měšćanske prawa.
Galiciska je historiska krajina na zapadnej Ukrainje a w juhowuchodnej Pólskej.
Wona běše wot lěta 1772 we wobsydstwje Rakuskeje a wot 1804 oficielny dźěl rakuskeho kejžorstwa.
Mjez 1867 a 1918 běše jako Kralestwo Galiciskeje a Lodomerskeje z dźělom rakuskeje połojcy Rakusko-Wuherskeje.
Zarjadniske sydło kralestwa běše Lwów.
Mjeno regiona pochadźa wot města Halič na dźensnišej Ukrainje, kotrež běše stolica historiskeho wjerchowstwa na tutym teritoriju.
Po rozpadźe Rakusko-Wuherskeje słušeše Galiciska wot 1918 do 1939 dospołnje k Pólskej; wot 1945 je mjez Pólskej a Ukrainu rozdźělena.
Pawoł V. bě italski duchowny, studowany jurist a filozof a wot lěta 1596 kardinal.
Dnja 16. meje 1605 bu jako najmłódši čłon kardinalskeho kolegija w starobje jenož 52 lět jako naslědnik Lea XI. wuzwoleny za 232. bamža romsko-katolskeje cyrkwje.
Swoje bamžowske mjeno woli po Pawole III., spěchowarju swojeje swójby.
Pidźiny bazuja na rozdźělnych rěčach, předewšěm europskich.
Wone nastanu přez rěčny kontakt mjez ludźimi z rozdźělnymi rěčemi.
Při tym žane maćeršćiny njejsu.
Kopřiwa je ród ze swójby kopřiwowych rostlinow.
Wodźizna wopřija cyłu w přirodźe so jewjacu běžatu a stejatu wodu.
Wodźizny su do přirodneho kołoběha wody zapřijate.
Wučba nazemskich wodźiznow je hydrologija, kotraž so do wučby nutřkokrajnych wodźiznow a morjow rozdźěli.
Jemu wotpowěduje pismik w kyriliskim alfabeće.
W Morsowym alfabeće zwoprawdźuje so G přez − − ·.
W hornjoserbšćinje wustupuje g nimale jenož w cuzych resp. z druhich rěčow wotwodźenych słowach, mjeztym zo je so prěnjotny słowjanski g kaž w čěšćinje, słowakšćinje a ukrainšćinje na h přeměnił.
G je mjezynarodna awtowa značka za Gabun.
Leži při rěce Wjaz něhdźe 70 kilometrow sewjerozapadnje Moskwy a něhdźe 10 kilometrow zapadnje Klina.
Sydlišćo je so w lěće 1864 załožiło a ma wot lěta 1940 měšćanske prawa.
Pius VIII. bě italski duchowny a bu 31. nalětnika 1829 jako naslědnik Leja XII. za 252. bamža romsko-katolskeje cyrkwje wuzwoleny.
Serbišćina, južnoserbska rěč je jedna z južnosłowjanskich rěčow, kotraž je hamtska rěč w Serbiskej a jedna z hamtskich rěčow Čorneje Hory, Kosowa kaž tež Bosniskeje a Hercegowiny.
Dale rěči so w susodnych krajach a w diasporje.
Wona słuša k słowjanskim rěčam, do swójby indoeuropskich rěčow a do balkanskeho areala, dokelž ma zhromadne charakteristiske kajkosće z druhimi balkanskimi rěčemi.
Južnoserbska rěč ma 3 časy, tři genusy, dwaj numerusaj a 7 padow.
Južnoserbski alfabet ma 30 pismikow.
Leži při rěce Južny Bug něhdźe 90 kilometrow sewjerozapadnje Mykolajiwa.
Sydlišćo je so w lěće 1795 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Leži w přitočnišću rěki Oka we Wuchodoeuropskej nižinje něhdźe 300 kilometrow južnje Moskwy.
Jeje zarjadniske sydło a z 317.000 wobydlerjemi jeničke wulkoměsto je Orjol.
W lěće 2010 měješe Oblasć Orjol 786.935 wobydlerjow.
Z nich běchu 93,9 % Rusojo.
Leži w sewjernym předkraju Kawkaza něhdźe 40 kilometrow juhozapadnje Machačkale.
Sydlišćo je so w lěće 1834 załožiło a ma wot lěta 1866 měšćanske prawa.
Dalše serbske mjeno je słónčna róža.
Słónčnica je jednolětna rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 3 m abo wjace.
Rostlina njese proste kosmy.
Wulke kćenjowe hłójčki docpěja přeměr wot něhdźe 30 cm, maksimalnje wot 40 cm.
Jich srjedźišćo je brune, mjeztym zo pruhowe kćenja su žołte.
Ze symjenjow so hodźi wolij wottwarić.
Rostlina so w južnej GUS-statach, juhowuchodnej Europje, sewjernej a južnej Americe plahuje.
Prěnje historiske naspomnjenje Bělšec, Hbjelska, Jaseńcy, Wučkec a Zrěšina.
Prěnje historiske naspomnjenje Bukowca, Šešowa a Žuric 09. julija: W Praze połoži kejžor Korla IV. zakładny kamjeń Korloweho mosta.
Leži něhdźe 40 kilometrow juhowuchodnje Luhanska.
Sydlišćo je so w lěće 1914 załožiło a ma wot lěta 1972 měšćanske prawa.
Wot lěta 2014 słuša Chrustalnyj k njepřipóznatej separatistiskej „Ludowej republice Luhansk".
Leži při wuchodnym brjoze Kaspiskeho morja něhdźe 520 kilometrow sewjerozapadnje Ašchabada a něhdźe 130 kilometrow sewjerozapadnje Balkanabata.
W lěće 1993 bu pomjenowane po tehdyšim turkmenskim prezidenće Saparmurat Nijazow, kiž měješe přimjeno Türkmenbaşy.
W Morsowym alfabeće zwoprawdźuje so J přez · − − −.
We łaćonskim alfabeće stej so I a J dołho jako warianće samsneho pismika wužiwałoj, bjez toho zo bě z nimaj zwukowy rozdźěl zwjazany.
Paralelne wužiwanje bě tež w němčinje hišće hač do zažneho 20. lětstotka rozšěrjene.
J je mjezynarodna awtowa značka za Japansku.
Dalše serbske mjeno je skorowc.
Korkowc je přecozeleny štom, kotryž docpěwa wysokosć wot 20 m.
Štom njeje zymokruty.
Zdónk je často wity a rjepuchaty.
Tołsta, brózdźena skora je surowizna za kork.
Owalne łopjena docpěwaja dołhosć wot nimale 10 cm.
Wone su lochko zubate a na hornim boku błyšća a su ćmowozeleny, mjeztym zo na delnim boku su slěbrojte.
Po jednym abo po porach rosćace žołdźe su w zrałoće jako šokolada brune a k třećinje čumpaće wot bónčka wobdate.
Štom je předewšěm w Španiskej a Portugalskej domjacy, ale pak w druhich krajach regiona Srjedźneho morja wustupuje.
W internetowym słowniku: Eiche Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Wjazemskij je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w Sibirskej při chinskej hranicy w Chabarowskim regionje něhdźe 130 kilometrow južnje Chabarowska, někotre kilometry wuchodnje rěki Ussuri.
Sydlišćo je so w lěće 1894 załožiło a ma wot lěta 1951 měšćanske prawa.
Istočno Sarajewo je město w Republice Srpskej w Bosniskej a Hercegowinje z 100.000 wobydlerjemi.
Druhej serbskej mjenje stej jěžončik, brunawka.
w1 Hispaniola je wulka kupa w Karibiskim morju a z přestrjenju wot 76.480 km² po Kubje druha najwjetša kupa Wulkich Antilow a Zapadoindiskich kupow.
Na zapadnym boku stej dwě horinatej połkupje, mjeztym zo je wuchod poměrnje płony.
W horinach Cordillera Central nadeńdu so najwyše wjerški cyłeje Karibiki, z kotrychž je Pico Duarte z 3098 metrami najwyši.
Kupa leži na geologiskej hranicy mjez Sewjeroameriskej a Karibiskej platu a tuž w zemjerženskim pasmje.
Klima je powšitkownje włóžna a tropiska.
Susodne kupy su Puerto Rico na wuchodźe a Kuba na sewjerozapadźe.
Leža při rěce Goryn w historiskej Galiciskej něhdźe 60 kilometrow sewjerowuchodnje Ternopila.
Sydlišćo je so w lěće 1444 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 2001 měšćanske prawa.
Chorwatšćina ma 7 padow, dwaj numerusaj a tři genusy.
Leži něhdźe 1.250 kilometrow južnje Moskwy.
Dźensniše sydlišćo je so hakle w lěće 1857 jako ruska twjerdźizna załožiło.
Leži 54 kilometrow zapadnje wot Wladikawkaza při rěce Ardon pod Kawkazom.
Lěsny pryšćenc je wijaty kerk, kotryž docpěje wysokosć wot 10 m.
Wone so hodźa jich zhibujomnosće dla k plećenju.
Płody su jednosymjenjowe zawěrace płody.
Rosće w łučinowych lěsach, na kerkowych kromach a lěsnych kromach, lěsnych holinach, w kerčinach wot pustych płoninach.
Rostlina je w zapadnej, srjedźnej a južnej Europje, sewjernje hač Jendźelskeje rozšěrjena.
Symjenik Płodźiki Kćenja Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Otradnoje je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1708 załožiło a ma wot lěta 1970 měšćanske prawa.
Jałorc je ród ze swójby cypresowych rostlinow.
Sosnowyj Bor je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1958 załožiło a ma wot lěta 1973 měšćanske prawa.
Sosnowyj Bor słuži dźensa hłownje jako dźěłaćerske sydlišćo wot lěta 1967 natwarjeneje jadroweje milinarnje ze samsnym mjenom.
Stolica je město Krakow.
W lěće 2019 měješe wojewódstwo 3.404.863 wobydlerjow.
Małopólske wojewódstwo mjezuje we Wysokich Tatrach na juhu ze Słowakskej.
13. apryla abo 13. jutrownika je 103. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 262 dnjow hač do kónca lěta.
Nha Trang je město w Vietnamskej, w regionje Nam Trung Bộ, w prowincy Khanh Hoai.
Cedra je ród ze swójby chójnowych rostlinow.
Kärdla je městačko w Estiskej.
Je zarjadniske sydło wobwoda Hiiumaa.
Leži na kupje Hiiumaa něhdźe 120 kilometrow juhozapadnje Tallinna.
Ma něhdźe tři tysac wobydlerjow.
Hron je něhdźe 300 kilometrow dołha rěka w Słowakskej, lěwy přitok Dunaja.
Wužórli so w Niskich Tatrach a čeće najprjedy na zapad, potom na juhozapad a naposledk do južneho směra.
Wažne města při Hronje su Brezno, Banská Bystrica, Zvolen, Žiar nad Hronom, Žarnovica a Štúrovo.
Leži w dalokim wuchodźe Sibirskeje při Ochotskim morju a wobjimuje wulki dźěl Wuchodosibirskich horin, wosebje Kolymske horiny.
Jeje zarjadniske sydło a jeničke wulkoměsto je Magadan, hdźež stej wjace hač dwě třećinje cyłkowneho wobydlerstwa žiwje.
Oblasć je trochu wjetša hač Šwedska, ma pak mjenje wobydlerjow hač Podstupim.
W lěće 2010 měješe Oblasć Magadan 156.996 wobydlerjow.
Z nich běchu 81,5 % Rusojo, 6,3 % Ukrainjenjo a 1,7 % Ewenojo.
Prosty nahlenc je jednolětna rostlina abo trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 10 hač 40 cm.
Rostlina ma zwjetša podzemske wotnožki.
Łopješka su wutrobojte.
Krónowe łopješka su prědku skulojćene.
Płód docpěwa dołhosć wot 8 hač 15 mm a je nahi.
Rosće na rolach, w zahrodach, na pohrjebnišćach a pućowych kromach.
Preferuje ćopłe, wutkate pódy.
Wulki woheń zniči wjesku Zaspy pola Choćebuza.
Kukurica je ród ze swójby słódkich trawow.
Tute poddružinje dźensa hišće w Mexiku a Guatemali wustupujetej.
W internetowym słowniku: Mais Zapisk w datowej bance při GRIN, wotwołany dnja 5. decembra 2010.
Serbiskochorwatšćina je južnosłowjanska rěč.
Serbiskochorwatšćinu wužiwa 21 milionow ludźi w juhowuchodnej Europje.
Wone słuža we wotpowědnych krajach pod tutymi mjenami jako hamtske rěče, tworja pak z linguistiskeho wida jednotny rěčny system.
W serbisko-chorwatskej rěči w Bosniskej a Hercegowinje, Čornej Horje a Serbiskej su wužiwane łaćonske kaž tež kyriliske pismiki; w Chorwatskej pak jenož łaćonske.
Buinsk je město w Ruskej federaciji.
Leži w republice Tatarstan něhdźe 130 kilometrow južnje Kazanja a něhdźe 80 kilometrow sewjernje Uljanowska.
Sydlišćo je so w lěće 1691 załožiło a ma wot lěta 1780 měšćanske prawa.
Leži we Wuchodoeuropskej nižinje něhdźe 350 kilometrow južnje Moskwy w přitočnišću rěki Don.
Jeje zarjadniske sydło a zdobom najwjetše město je Lipjeck z 509.000 wobydlerjemi.
Dalše wulkoměsto je Jelec.
W lěće 2010 měješe Oblasć Lipjeck 1.173.513 wobydlerjow.
Z nich běchu 92,6 % Rusojo.
Dalše serbske mjeno je rólnik.
Wódna mjetlička je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 20 hač 80 cm.
Rostlina aromatisce wonja.
Łopjena su owalne a maja hrube, doprědka měrjene zubki.
Róžojte abo lila kćenja docpěwaja dołhosć wot 5 hač 7 mm a steja w jednej hač tři kćenjowej mutličce na kóncu stołpika.
Rosće na brjohach, hrjebjach, w sćinach, na mokrych łukach a łuhojtych łukach.
Leži něhdźe 85 kilometrow juhowuchodnje Luhanska.
Sydlišćo je so w lěće 1947 załožiło a ma wot lěta 1960 měšćanske prawa.
Wón narosće w Choćebuzu a nawukny na tamnišej zakładnej šuli kaž tež na Delnjoserbskim gymnaziju delnjoserbsku rěč.
Prawa twjerdźenka je jednolětna rostlina abo trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač 100 cm.
Stołpik je štyrihranity, prosto zrunany a wotstejacy rozhałuzowany.
Krónowe kónčki su tróšku rozdźělnje dołhe.
Rosće na drjebiznowych městnach, pućowych kromach, murjach, hrjebjach a mylenych pastwach.
Preferuje w prawej měrje suche hač włóžne pódy.
Prjedy so rostlina při železowym předźěłanju do škrěwa daše.
Finšćina słuša k finougriskim rěčam, kotrež su swójba znutřka uralskich rěčow.
Něhdźe 6% wobydlerjow rěči Šwedšćinu jako maćeršćinu.
Finsce so tež rěči we Šwedskej, Norwegskej a Ruskej a druhich krajach.
Finšćina je aglutinowaca rěč a so njesnadnje wot susodnych indoeuropskich rěčow rozeznawa, hačrunjež bu wot lěttysacow wot tych wobwliwowana.
Tohodla finšćina ma mnoholičbne požčonki z rozdźělnych indoeuropskich rěčow, předewšěm germanskich, baltiskich a słowjanskich rěčow.
Finšćina słuša k finougriskim rěčam, kotrež so w sewjerowuchodnej Europje a sewjerozapadnej Azija rěča.
Baltofinskim rěčam su samiske rěče podobne, mjeztym zo so druhe rěčne skupiny sylnišo rozeznawaja.
Stawiznow dla finski alfabet faktisce je identiski ze šwedskim alfabetom.
Nimo toho dołhosć wokalow a konsonantow je wažna.
Přizwuk leži w finšćinje přeco na prěnjej złóžce.
Wot wjace hač třoch złóžkow wustupuje tež pódlanske přizwuk na kóždej druhej złóžce.
Při zestajenych słowach kóždy wobstatk wobchowuje swoje přizwuk.
Finšćina ma wósom wokalow, 18 diftongow a 14 konsonantow, při čimž přidatne konsonanty jenož w cuzych słowach wustupuja.
Finšćina ma wósom wokalow, při čimž wšě wokale móžeja krótke abo dołhe być.
Krótke wokale so jedyn raz pisaja, mjeztym zo dołhe wokale so dwójce pisaja.
Powšitkownje so by mjez diftongami a dwuzłóžkowymi wokalowymi wjazbami rozeznawać dyrbjało, při čimž so přeco njehodźi hranica jasnje ćahnyć.
Finšćina ma jenož 14 samostatnych konsonantowych fonemow.
Wona tohodla słuša k rěčam, kotrež su chude na konsonantach.
Dalše štyri konsonanty, kotrež tu w spinkomaj steja, jenož w požčonkach wustupuja.
Při tym je jako podlěšk nazwukoweho konsonanta sćěhowaceho słowa słyšomny.
Nimo toho finšćina ma wokalnu harmoniju.
Tohodla wonej móžetej z wokalemi wobeju skupinow wustupować.
Wokale kóncowki so po wokalach poslednjeho dźěla zrjaduja.
Pohjanmeri – Pohjanmeressä Cuze słowa druhdy wobsahuja wokale wobeju skupinow.
Ale při njeporjadnym wurjekowanju so wokale připodobnjuja, kaž na př.
Wustupuja w „sylnym" a „słabym" stopjenju.
Při wjetšinje słowow steji zakładna forma w sylnym stopjenju.
Rozeznawa so mjez kwantitatiwnej a kwalitatiwnej stopnjowej změnu.
Genusy a nominalne klasy faluja.
Finšćina ma konjugacije.
Pronomeny třećeje wosoby su nuzne, ale je móžno pronomeny prěnjeje a druheje wosoby wuwostajić.
Zo by negowacu sadu tworiła, finšćina wužiwa negowace pomocne słowjeso.
Při tym so słowo ze sufiksom do spočatka sady staja.
Wón kupi jo wčera.
4. njezměnjeny nakład.
Stołpik je ležacy, wustupowacy abo lězucy a často druhe rostliny přerostuje.
Nimo toho je štyrihranity a njesu wróćo křiwjene seršćiki.
Kwětnistwa steja w hornich łopjenowych kutach a wobsteji z 2 hač 7 kćenjow.
Běła króna njese štyri kónčki a docpěje šěrokosć wot 2 mm.
Płody su kulowate, dwudźělne, njesu hóčkojte seršćiki a docpěwaja wysokosć wot něhdźe 3 hač 5 mm a šěrokosć wot 4 hač 6 mm.
Rosće w njerodźowych wobrostach, na kerčinowych kromach, lěsnych kromach, brjohach, rolach a drjebiznowych městnach.
Ma radšo čerstwe, wutkate a čumpate pódy.
Igor Wasiljewič Kurčatow bě wuznamny ruski a sowjetski fyzikar a nawoda sowjetskeho programa atomoweje bomby.
Wón płaći jako „wótc sowjetskeje atomoweje bomby".
Nowočerkassk je město w juhu Ruskeje federacije.
13. decembra abo 13. hodownika je 347. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 18 dnjow hač do kónca lěta.
Zelenodolsk je město w Ruskej federaciji.
Leži w republice Tatarstan při lěwym brjoze Wolgi něhdźe 40 kilometrow zapadnje Kazanja a ma něhdźe 98 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1865 jako wjes Kabačišće załožiło a ma wot lěta 1932 měšćanske prawa.
Goranboy je městačko na zapadźe Azerbajdźana.
Leži něhdźe 250 kilometrow zapadnje Bakuwa.
Ma wokoło sydom tysac wobydlerjow.
Wot lěta 1966 ma měšćanske prawa.
Nojemberjan je městačko na samym sewjeru Armenskeje, njedaloko azerbajdźanskeje hranicy.
Leži w Tawušskej prowincy něhdźe 190 kilometrow sewjerowuchodnje Jerjewana a něhdźe 50 kilometrow sewjernje Idžewana.
Sydlišćo je so w 13. lětstotku załožiło.
Satkula je mała hornjołužiska rěčka w Budyskim wokrjesu, kotraž běži přez katolske jadro Serbskeho sydlenskeho ruma.
Wot mjena rěčki je mjeno Radija Satkula wotwodźene.
Kaž atlasy tak tež morjo rěčku njeznaje, ale wono by było hinaše morjo, hdy by njepřiwzało tež wodu rěčki Satkule." Jurij Brězan: Zhromadźene spisy w jednotliwych wudaćach.
Ludowe Nakładnistwo Domowina Budyšin 1976, str.
Prijepolje je město a přisłušaca wulkogmejna w juhozapadnej Serbiskej.
Nadeńdźe so při rěce Lim někak 450 metrow nad mórskej hładźinu w historiskim regionje Sandźak.
Prijepolje słušeše wot 15. lětstotka hač do lěta 1913 k Osmaniskemu mócnarstwu.
Njedaloko města, we wudrjeńcy rěčki Mileševa stejitej klóšter Mileševa a hrodowa ruina Hisardžik ze srjedźowěka.
Korkino je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1789 załožiło a ma wot lěta 1942 měšćanske prawa.
10. julija: W Mnichowje załoži so Katolska liga jako zwjazk katolskich wjerchow a městow w Němskej.
11. septembra: Henry Hudson wotkryje kupu Manhattan při sewjeroameriskim pobrjoze.
Leži w pusćinje Kyzylkum při prawym brjoze rěki Amudarja něhdźe 800 kilometrow sewjerozapadnje Taškenta.
Ma něhdźe 312 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w 12. lětstotku prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1932 měšćanske prawa.
Ebert bě po smjerći Augusta Bebela wot lěta 1913 z předsydu Socialnodemokratiskeje strony a jako tajki ze zastupjerjom kejžorej swěrneje politiki.
W běhu Nowemberskeje rewolucije přewza 1918 knježerstwo a bu 11. februara 1919 wot Weimarskeje narodneje zhromadźizny za prěnjeho prezidenta Weimarskeje republiki wuzwoleny.
Ławrjenc je ród ze swójby ławrjencowych rostlinow.
Leži při rěce Hnila Oržicja něhdźe 200 kilometrow sewjerozapadnje Poltawy.
Sydlišćo je so w lěće 1895 załožiło a ma wot lěta 1959 měšćanske prawa.
Wulka kuzłarnička je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 20 hač do 70 cm.
Rostlina je rozpjeršena kosmata.
Přećiwostejne, mutne łopjena su šěroko-lancetojte abo jejkojte.
Wone docpěwaja dołhosć wot 5 hač do 10 cm a su na spódku skulojćene, zubate a na nerwach kosmate.
Jich stołpik njese žałzowe kosmy.
Rosće w lěsach, na lěsnych pućach a w kerčinach.
Mała kuzłarnička ma mjeńše kćenja.
Jeje łopjena su wutrobojte.
Leži něhdźe 60 kilometrow juhozapadnje Luhanska.
Ma něhdźe 81 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1895 załožiło a ma wot lěta 1926 měšćanske prawa.
Ród Arawkarija so do štyri sekcijow rozrjaduje a wobsahuje 19 družinow: Sekcija Araucaria (Syn.: Sekt.
Dla jara rjadneho zrósta so jako pyšnu rostlinu w tropiskich parkach plahuje.
Araucaria montana: Endemit w Nowej Kaledonskej w sewjernym dźělu kupy we wysokosćach mjez 200 a 1400 metrami.
Panie we wysokosćach 1500 hač 1630 metrow, rědko.
Jiwow je wjes w sakskim wokrjesu Zhorjelc, kotraž je nadregionalnje znata wosebje swojeje piwarnje dla.
Słuša wot 1. januara 2013 k nowej gmejnje Kotmar a měješe w lěće 2011 4481 wobydlerjow.
Jiwow leži na wysokosći 368 m nad mórskej hładźinu južnje Kotmarja.
K městnu słušeja wjesnej dźělej Nowy Jiwow a Lěsowa.
Dalše sydlišćo je Kotmarske Chěže.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1352.
W lěće 1999 stej so Nowy Jiwow a Lěsowa z Kotmarskimi Chěžemi do Jiwowa zagmejnowałoj.
Donnerhak, Budyšin 1920, strona 264.
Wona je z přestrjenju wot 507.451 km² pjata najwjetša kupa na swěće a najwjetša w Kanadźe, ma pak jenož něhdźe 14.000 wobydlerjow – zwjetša Inuit – a słuša tuž k najmjenje wobsydlenym kónčinam zemje.
Baffinska kupa nadeńdźe so sewjernje prowincy Québec před Hudsonskim zaliwom a je přez Baffinski zaliw wot 400 kilometrow zdaleneje Grönlandskeje dźělene.
Sewjerowuchodna strona kupy je chětro hórkata a zwjetša z lodowcami pokryta.
Najwjetše sydlišćo na kupje je Iqaluit při juhowuchodnym přibrjoze, kotryž je zdobom zarjadniske sydło w lěće 1999 załoženeje prowincy Nunavut.
K zwěrinstwu Baffinskeje kupy słušeja běłe mjedwjedźe, karibu, polarna liška, polarny zajac, sněhowy zajac a kohlica.
Leži w republice Baškirskej při rěce Bjelaja něhdźe 40 kilometrow sewjernje Ufy a ma něhdźe 35 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1756 załožiło a ma wot lěta 1941 měšćanske prawa.
Karakum je pusćina w srjedźnej Aziji, kotraž so nadeńdźe w Turkmenistanje a Uzbekistanje.
Hromadźe ze susodnymaj pusćinomaj Kyzylkum a Aralkum pokrywa najwjetši dźěl nutřkowneje Turanskeje nižiny.
Jeničce při sewjernej kromje ma tež Uzbekistan swój podźěl.
Karakum wučini někak 90 % cyłkowneho teritorija Turkmenistana a je wjetša hač 400.000 km².
Přez južny dźěl dla kontinentalneho połoženja nimoměry sucheje kónčiny wjedźe z lěta 1950 1445 kilometrow dołhi Karakumski kanal z wodu Amudarje směr Kaspiskeho morja.
Wosrjedź pusćiny namakaja so wjacore stare oazowe města kaž na přikład Merw.
Xırdalan je město w Azerbajdźanje.
Leži něhdźe pjeć kilometrow sewjerozapadnje Bakuwa a je faktisce předměsto azerbajdźanskeje stolicy.
Ma 95 tysac wobydlerjow.
Wot lěta 2006 ma měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Širvintoskeho rajona.
Leži něhdźe 50 kilometrow sewjerozapadnje Vilniusa.
Sydlišćo je so w lěće 1475 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1950 měšćanske prawa.
Woblěd je ród ze swójby wrónidłowych rostlinow.
Dalšej serbskej mjenje stej jědojty Pětr, mordarske zelo.
W internetowym słowniku: Bilsenkraut Eva Schönbeck-Temesy: Solanaceae.
Kosćełamak je ród ptakow ze swójby.
Dalše serbske mjeno je mórski worjoł.
Leži w historiskej Wołynskej něhdźe 50 kilometrow juhozapadnje Lucka.
Sydlišćo je so w lěće 1240 prěni raz naspomniło.
Wot lěta 1940 ma měšćanske prawa.
19 Horochów — Warszawa : Filip Sulimierski i Władysław Walewski, 1882. — T. III : Haag — Kępy. — S. 132.
W internetowym słowniku: Enzian Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Leži při rěce Lozowa něhdźe 50 kilometrow juhozapadnje Luhanska.
Sydlišćo je so w lěće 1930 załožiło a ma wot lěta 1963 měšćanske prawa.
Wot lěta 2014 słuša Zorynsk k njepřipóznatej separatistiskej „Ludowej republice Luhansk".
Zainsk je město w Ruskej federaciji.
Leži w republice Tatarstan něhdźe 240 kilometrow wuchodnje Kazanja a ma něhdźe 41 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1656 załožiło a ma wot lěta 1978 měšćanske prawa.
Swirsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1735 załožiło a ma wot lěta 1949 měšćanske prawa.
Leži w historiskej Wołyńskej při rěce Horyn něhdźe 125 kilometrow sewjernje Riwneho.
Sydlišćo je so hižo w lěće 1005 prěni raz naspomniło a bě tehdy hłowne městno wjerchowstwa.
Bobkowišeń je kerk, kotryž docpěwa wysokosć wot hač do 15 m.
Błyšćace, jaskrawe zelene łopjena docpěwaja dołhosć wot něhdźe 15 cm.
Kćěje w druhej połojcy nalěta.
Małke, běłe, słódko wonjace kćenja steja w zrunanych kićach.
Płody su čerwjene, kotrež so w nazymje čorne zbarbja.
Rosće jako jedna najbóle wutrajnych, přecozelenych rostlinow tež na alkaliskich pódach a na skerje chłódkojtych stejnišćach.
Pochadźa wot Balkana, z Turkowskeje a pobrjohow Kaspiskeje jězora.
Sorta 'Zabeliana' docpěwa wysokosć wot mjenje hač 1 m a šěrokosć wot wjace hač 3,5 m.
Jeje hałuzy rostu wodorune.
Wuske łopjena su wjerbojte.
Leži při rěce Špolka něhdźe 90 kilometrow juhozapadnje Čerkasow.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1594 a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Hač do holocausta w Druhej swětowej wójnje měješe Špola židowsku wjetšinu.
19. septembra abo 19. požnjenca je 262. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 103 dnjow hač do kónca lěta.
Kurganinsk je město w Krasnodarskim regionje w južnej Ruskej.
Sydlišćo je so w lěće 1853 załožiło a ma wot lěta 1961 měšćanske prawa.
Nowomoskowsk je město w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 127 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1765 jako wjes Bobriki załožiło a ma wot lěta 1930 měšćanske prawa.
Tuta rěč je hłowny w prowincach Jiangxi a Hubei.
Nimo toho tež wjele ludźi rěči ju w někotrych dźělach prowincow Hunan, Anhui a Fujian.
Ma někotre narěče: Chang-Jing, Yi-Liu, Ji-Cha, Fu-Guang, Ying-Yi.
Leži w republice Baškirskej něhdźe 180 kilometrow zapadnje Ufy a ma něhdźe 68 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1912 załožiło a ma wot lěta 1960 měšćanske prawa.
Leži w historiskej Wołynskej něhdźe 70 kilometrow sewjerowuchodnje Riwneho.
Sydlišćo je so w lěće 1445 prěni raz naspomniło a steješe tehdy pod knjejstwom Pólsko-Litawskeje.
1 : Abablewo — Januszowo. — S. 107.
Leži něhdźe 300 kilometrow sewjerozapadnje stolicy Astany.
Ma něhdźe 145 tysac wobydlerjow.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1824 jako wjes Kokčetawskaja załožiło a ma wot lěta 1862 měšćanske prawa.
28. julija abo 28. pražnika je 209. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 156 dnjow hač do kónca lěta.
Razdan je město w Armenskej.
Leži při rěce Razdan něhdźe 50 kilometrow sewjerowuchodnje Jerjewana.
Je stolica a najwjetše město Kotajakskeje prowincy.
Leži při rěce Gjandźačaj něhdźe 300 kilometrow zapadnje Bakuwa a něhdźe dźesać kilometrow južnje Gəncəja.
Ma 17 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1819 wot němskich sydlerjow pod mjenom Helenendorf załožiło.
Najznaćiša z nich je tak mjenowana „Módra jama".
Najwyši dypk kupy je z 589 metrami nad morjom Monte Solaro.
Capri ma wurunanu, miłu klimu a přecozelenu wegetaciju kaž tež terasowe kultury z winicami, sadowcami a wolijowcami.
Hłowna hospodarska hałuza kupy je hižo wot 19. lětstotka cyłolětny cuzbniski wobchad.
Kupa je jenož pjeć kilometrow zdalena wot twjerdźe a přisłuša metropolitanskemu regionej Neapel.
Azow je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1067 jako město Tanais załožiło a ma wot lěta 1708 měšćanske prawa.
Bozowc je ród ze swójby wolijowych rostlinow.
Do toho bě Wulff wot 2003 ministerski prezident Delnjeje Sakskeje.
Wulff je romsko-katolskeje wěry, ženjeny a ma dwě dźěsći.
Babsk je wjes z něhdźe 600 wobydlerjemi w srjedźnej Pólskej.
Wjes słuša ke gmejnje Biała Rawska.
Mecamor je město w Armenskej.
Leži w Armawirskej prowincy něhdźe 30 kilometrow zapadnje Jerjewana, blisko turkowskeje hranicy.
Wón reprezentuje we wšelakich rěčach rozdźělnje wurjekowany konsonant.
W Morsowym alfabeće zwoprawdźuje so S přez · · ·.
S je mjezynarodna awtowa značka za Šwedsku.
Şahbuz je městačko na sewjeru azerbajdźanskeje enklawy Nachičewan.
Leži něhdźe 30 kilometrow sewjerowuchodnje Naxçıvana.
Ma tři tysac wobydlerjow.
Wot lěta 2007 ma měšćanske prawa.
Leži na juhowuchodnej kromje stata při brjoze Azowskeho morja něhdźe 110 kilometrow južnje Donjecka.
Ma něhdźe 453 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1778 załožiło a ma wot lěta 1779 měšćanske prawa.
Dołhošiškaty wjaz je štom, kotryž docpěje wysokosć wot 35 m.
Symjo je někak w srjedźišću.
Rosće we łučinowych lěsach, wosebite wulkich rěčnych dołow.
Ma radšo wot sakanja włóžne, wutkate a bazowe hlinjane a běłohlinjane pódy.
Leži při rěce Mža něhdźe 60 kilometrow zapadnje Charkiwa.
Sydlišćo je so w lěće 1646 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Budka Suflera bě pólska rockowa hudźbna skupina z Lublina, kotraž eksistowaše mjez 1974 a 2014.
Woka je ród ze swójby łušćinowcow.
Leži w južnej Sibirskej wuchodnje Bajkalskeho jězora a mjezuje na juhu z Chinskej a Mongolskej.
Jeho zarjadniske sydło a jeničke wulkoměsto je Čita.
Z toho běchu 89,8 % Rusojo a 6,1 % Burjaća.
Tosno je město w Ruskej federaciji.
Město leži 55 kilometrow južnje Pětrohróda.
Ma něhdźe 39 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1500 załožiło a ma wot lěta 1963 měšćanske prawa.
Viktoriaska kupa je kupa w Arktiskim oceanje, kotraž słuša do Kanady.
Wona je z přestrjenju wot 217.291 km² dźewjata najwjetša kupa na swěće a druha najwjetša w Kanadźe, ma pak jenož něhdźe 1.900 wobydlerjow a słuša tuž k najmjenje wobsydlenym kónčinam zemje.
Wjetša wuchodna połojca słuša k prowincy Nunavut, mjeńši zapadny dźěl k Sewjerozapadnym teritorijam.
Kupa nadeńdźe so před sewjernym přibrjohom kanadiskeje twjerdźe, wot kotrejež ju wuski mórski přeliw dźěli.
Na cyłej kupje stej jenož dwě sydlišći, a to Cambridge Bay při južnym pobrjoze z 1500 wobydlerjemi a Ulukhaktok na zapadźe kupy.
Stara forma mjena je lěsna mjetlica.
Lěsna mjetelica je zelišćowa, lisćata rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 2 m.
Dźělne łopješka su šwižnje owalne, wótrje dwójce rězane.
Kwětnistwa su pakićojte, wulke, z jara wjele małymi kćenjemi a docpěja dołhosć wot 50 cm.
Keluškowe łopješka su kónčkojte a docpěja dołhosć wot 0,5 mm.
Kćenja muskich rostlinow maja wjace hač 20 próškowych łopješkow a čisće běłe krónowe łopješka.
Kćenja žónskich rostlinow maja 3 płodowe łopješka a krótke, rudimentarne próškowe łopješka a maja nažołć běłe krónowe łopješka.
Lochke, na kónčkach křidłate symjenja so wot małkeho wětřička preč wěja.
Wona rosće w włóžnych lisćowych lěsach, na lěsowych kromach a w kerčinach.
Lěsna mjetelica je w nimale cyłej Europje, sewjernej a wuchodneje Aziji a sewjernej Americe rozšěrjena.
Dalše serbske mjena je krjózak.
Leži něhdźe 65 kilometrow wuchodnje Moskwy.
Sydlišćo je so w lěće 1328 załožiło a ma wot lěta 1844 měšćanske prawa.
Lihula je městačko na zapadźe Estiskeje.
Leži něhdźe 110 kilometrow juhozapadnje Tallinna.
Bahnowy dub je přećiwo zmjerzkej kruty štom, kotryž docpěwa wysokosć wot hač do 25 m.
Zdónk je hładki a šěry.
Hałuzy lochko wotwisuja.
Błyšćace zelene łopjena docpěwaja dołhosć wot 10 cm a su do wótrych lapow poddźělene.
Pochadźa z wuchoda a srjedźišća Zjednoćenych statow Ameriki.
2. januara abo 2. wulkeho róžka je druhi dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 363 dnjow hač do kónca lěta.
Milorad Pavić bě serbiski spisowaćel, basnik, dramatikar, wysokošulski wučer, literarny kritikar, literarny historikar a přełožowar.
Leži w samym sewjerowuchodźe europskeho dźěla Ruskeje w republice Komi něhdźe 100 kilometrow sewjernje Syktywkara.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1937 załožiło a ma wot lěta 1959 měšćanske prawa.
Rěčny delta je wosebita družina napławjeneho kehela, pola kotrejež leži kehel k wulkim dźělam abo tež dospołnje pod wodowej hładźinu jězora abo morja.
W stejatych wodach so spěšnosć ćečaceje wody spomałši, tak zo so wulki dźěl materiala rěki wotsadźi – hruby material w bliskosći brjoha a drobniši material dale zwonka.
Ze stupacej wodu je móžno, zo so rěčne delty dospołnje přepławja a nimo přepołoženja rěki spody wody dale zdźerža.
Tute podwódne delty móža něhdyši staw wody wujasnić.
Pugačjow je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1764 jako wjes Nikolajewsk załožiło a ma wot lěta 1835 měšćanske prawa.
Aleksej Nikolajewič Tolstoj, ruski wuznamny spisowaćel.
Plast je město w Ruskej federaciji.
Jako nižina pomjenuje so jara płona krajina, kotraž leži hač do něhdźe 200 m wysoko nad morjom, kaž w Němskej na přikład Sewjeroněmska nižina.
W času nastaća srjedźoeuropskich nižinow knježeše lodowa doba.
Lodowe masy pokrychu cyłu sewjernu Němsku.
Z tym nastachu spódnje moreny.
Přez nječisty lód so lodowc a zemja jara šudrowaštaj.
Tak nastachu niske kónčiny.
Glacialna serija njemóžeše so hižo wjace w staromorenowych krajinach zachować.
Přez wotnošenje hórskich hrjebjenjow pjelnjachu so jězory ze zemskej pódu.
Z tym pozhubi so mnohostronskosć powjerchowych formow.
Přez někotre lěta so kónčina dospołnje zruna.
Tak so tež husta syć rěkow wosłabi a nastachu tak mjenowane suche doły.
Někotre materialije so z pomocu wětřika wotnošowachu a so jako pěskowe płoniny wotsadźichu.
Tute tworja dźensa zakład za wulke jehlinowe lěsy.
Najdalše zadobyće tuteje doby skónči so při Sewjernej hórčinje.
Přičiny wotměnjateho reliefa w młodomorenowym kraju su rozdźělne zadobywanja lodu a z tym zwjazane nakromne połoženja za čas tuteje doby, ale tež młoda geologiska staroba.
Zo je spódnja morena bohata na topografiskich formach a jězorach je wuskutk stajnych procesow wotnošenja a wospjetneho wotsadźenja.
Spódnje moreny, kotrež su jasnje widźomne, su hač do 180 m wysoke hórske hrjebjenje, na kotrež so płone nasypy nutřkokrajnych lodowych rozběžkow jako sandery wotsadźichu.
Rozběžki wotběžachu reliefowych poměrow dla přeco do směra na Sewjerne morjo.
Ventspils je přistawne město w Kurskej na zapadźe Letiskeje.
Leži při wuliwje rěki Venta do Baltiskeho morja něhdźe 190 kilometrow sewjerozapadnje Rigi a něhdźe 115 kilometrow sewjernje wot města Liepāja.
Ma něhdźe 40 tysac wobydlerjow a je tuž šeste najwjetše město baltiskeho kraja..
Sydlišćo je so w lěće 1263 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1378 měšćanske prawa.
Sčasami słušeše k wikowanskemu zwjazkej Hansy.
Kokorč je ród ze swójby makowych rostlinow.
W internetowym słowniku: Lerchensporn Kral, Jurij: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
Tauragė je město w zapadnej Litawskej.
Je zarjadniske sydło Tauragskeho wobwoda.
Leži při rěce Jūra něhdźe 200 kilometrow sewjerozapadnje Vilniusa při dalokodróze mjez Kaliningradom a Rigu.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1507 w zwisku z twarjenjom cyrkwje a ma wot lěta 1924 měšćanske prawa.
Nadeńdźe so na juhozapadźe kraja při zjednoćenju rěkow Logone a Shari, při čimž twori druha tule statnu hranicu z Kamerunom.
Móst wjedźe přez rěku do kamerunskeho hraničneho města Kousséri.
Wjace hač milion wobydlerjow bydli w měsće a połdra miliony w metropolowym rumje.
Přerězne maksimalne temperatury leža pola 31,6 °C w awgusće a 41,0 °C w aprylu.
N'Djamena je sydło 1970 załoženeje jeničkeje uniwersity w Čadźe.
Sydlišćo załoži so na započatku francoskeho kolonialneho knjejstwa dnja 29. meje 1900 přez administratora Émile Gentil, kiž pomjenowa město po slědźerju a wojerskim wjedniku François Joseph Amédée Lamy.
Tutón bě pjeć tydźenjow do toho w bitwje pola Kousséri swoje žiwjenje přisadźił.
Hač k njewotwisnosći Čada w lěće 1960 běše Fort-Lamy sydło francoskeho kolonialneho zarjadnistwa.
W lěće 1973 dósta swoje dźensniše, z arabšćiny pochadźace mjeno, kotrež woznamjenja „tule smy wotpočowali".
Pjenk je dołhi a lězucy.
Stołpik je lězucy a njese na spódku šupiznojte niske łopješka.
Jich delni bok je kosmaty.
Kćěje wot měrca hač meje.
Wone steja po jednym a su krótko stołpikate a radiarne.
Kćenjowa wobalka je třidźělna, zwonojta, brunočerwjena a docpěwa dołhosć wot 10 hač 15 mm.
Rosće w lisćowych a jehlinowych měšanych lěsach a łučinowych lěsach.
Preferuje włóžne, wutkate, zwjetša wapnite pódy.
Rostlina je předewšěm w srjedźnej a wuchodnej Europje rozšěrjena.
Nathalia Goyannes Dill Orrico je brazilska filmowa hrajerka.
Historiske žro města słuša wot lěta 2000 k swětowemu herbstwu UNESCO.
Leži něhdźe 90 kilometrow sewjerowuchodnje wot města Qarshi a něhdźe 80 kilometrow južnje Samarkanda.
Ma něhdźe 100 tysac wobydlerjow.  Commons: Shahrisabz – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Shakhrisabz, Uzbekistan.
Wužiwa so předewšěm jako paliwo.
Wot 1930tych lět sem bu wotbagrowane wjace hač 70 łužiskich wsow dla brunicy.  Commons: Brunica – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Beno Knebel: Geologija łužiskeje brunicy.
Lewon Ter-Petrosjan je armenski stawiznar a politikar.
Zažny drěn je w lěće zeleny, wotstejacy rozhałuzowany kerk abo małki štom, kotryž docpěwa wysokosć wot 2 hač do 5 m jako kerk, abo wot hač do 8 m jako štom.
Kćějacy kerk druhim drěnam je małko podobny.
Přećiwostejne łopjena su šěroko-lancetojte, owalne hač eliptiske, na bazy šěroko klinojte hač kulojte, cyłokromne, na delnim boku jasniše, w nerwowych kutach kosmate a docpěja dołhosć wot 5 hač do 8 cm a šěrokosć wot hač do 5 cm.
Njesu zwjetša štyri pory wobłukatych nerwow.
Sorta 'Variegata' ma běle kromate łopjena.
Wone steja po dźesaćoch hač po pjećadwacećoch w kulowatych wokołkach, kotrež nimaja dekoratiwne nošne łopješka.
Jich stołpiki docpěja dołhosć wot něhdźe 5 mm.
Keluškowe łopješka su krótke a wótre.
Płody su 1-2 cm dołhe, mjasne, jědźne, wisace póčkate płody, kotrež kaž wišnje wupadaja.
Wone z julija dozrawja.
Zrałe płody maja přijomnu, jěro-kisału hač słódko-kisału aromu a so hodźa za derje słodźacu marmeladu, sirup, liker a palenc.
Rosće w słónčnych kerčinach, w swětłych lěsach a na skłoninach.
Preferuje wutkate pódy.
Pochadźa z srjedźneje a juhowuchodneje Europy.
Často so plahuje a je wodźiwjena.
Wono bu prjedy za črona, hlebije a přimadła gratow wužiwane.
Viļāni je městačko w Letiskej.
Je zarjadniske sydło Viļānskeho wobwoda.
Leži při rěce Malta něhdźe 210 kilometrow juhowuchodnje Rigi a něhdźe 30 kilometrow zapadnje wot města Rēzekne.
Ma něhdźe tři tysac wobydlerjow, z toho někak 50 % Rusow.
Sydlišćo je so w lěće 1495 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1928 měšćanske prawa.
Serbski rěčny atlas je jedne z najwažnišich dialektologiskich dźěłow na polu sorabistiki.
Nimo swojeho wuznama za dialektologiju, naruna w němsce spisany rěčny atlas do wěsteje měry do dźensnišeho parowanu historisku gramatiku.
SRA předleži w 15 zwjazkach, z kotrychž wuńdźe prěni 1965 a posledni 1996.
Tójšto dalšich, tež wukrajnych wědomostnikow wobdźěli so při hromadźenju materiala w cyłkownje 151 informaciskich dypkach.
W prěnich dźesać zwjazkach dokumentuje so dialektalna leksika.
Při tym zjima so w jednotliwych zwjazkach leksika ze wšelakich wobłukow.
Jědnaty a dwanaty zwjazk wobjednawataj morfologiju.
Prěni z tuteju zwjazkow je wěnowany gramatiskim kategorijam a paradigmatice substantiwow, druhi pak fleksiji adjektiwow, pronomenow a werbow.
W třinatym zwjazku wopisuje so synchroniska fonologija, w štyrnatym pak historiska fonologija.
Orenburg je wulkoměsto w Ruskej federaciji.
Leži při rěce Ural w europskim dźělu Ruskeje něhdźe 1400 kilometrow wuchodnje Moskwy a 120 kilometrow wot kazachskeje hranicy.
Ma něhdźe 561 tysac wobydlerjow.
Wot lěta 1972 Somalšćina je oficielna hamtska rěč w Somaliji.
Je jednolětna rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 10 hač do 80 cm.
Stołpiki su ležace hač zrunane a rozhałuzowane.
Błyšćace łopjena su lancetojte a njesu ćmowe blaki.
Wone su jara krótko stołpikate abo sedźace.
Kćenja a stołpiki kłosow su bjez žałzow.
Rosće w njerodźowych wobrostach na wobkopankowych a žitnych rolach, na drjebiznowych městnach, w zahrodach a na hrjebach.
Preferuje włóžne, wutkate a dusykowe pódy.
Prěnje historiske naspomnjenje Běčic, Bórka, Ćemjerc, Čornowa, Hraboweje, Chrósćic, Kamjenca, Koporc, Křidoła, Małeho Wjelkowa, Malešec, Nadrózneje Hrabowki, Němskich Pazlic, Neukircha pola Kinsporka, Połčnicy, Prawoćic, Wěteńcy a Žornosyk we wopismje klóštra Marijina hwězda.
Hradec Králové so za kralowske město pomjenowa.
17. nowembra: Po Möllnskeje bitwje wujednataj kejžor Bjedrich II. a jaty danski kral Waldemar II. wróćenje słowjanskich teritorijow nimo Rujan do němskich rukow.
Je zarjadniske sydło Uzgenskeho wobwoda.
Leži při prawym brjoze Kardarja něhdźe 50 kilometrow sewjerowuchodnje Oša.
Ma něhdźe 57 tysac wobydlerjow a wot lěta 1927 měšćanske prawa.
Jeje zarjadniske sydło a jeničke milionowe město je Jekaterinburg.
Dalše wulkoměsta su Nižnij Tagil a Pjerwouralsk.
W lěće 2010 měješe Oblasć Swjerdlowsk 4.297.747 wobydlerjow.
Z nich běchu 85,7 % Rusojo.
Najwjetša mjeńšina bě tatarska.
Prawa wjelezłotowka je jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 10 hač 50 cm.
Stołpik je štyrihranity a hakle wyše srjedźišća rozhałuzowany.
Łopjena wutworja rozetu a su přećiwostejne.
Spódnja rozeta wobsteji z jejkojtych, 5 mm šěrokich łopjenow.
Wone su tróšku mjasne a maja tři hač pjeć podołhostnych nerwow.
Hornje łopjena su jejkojće-lancetojte hač dołhojće-jejkojte.
Róžojte kćenja docpěwaja šěrokosć wot 0,7 hač 1,2 cm a steja w płonych, čumpatych pozdatnych wokołkach.
Krónowe kónčki su jejkojte a tupe a docpěwaja dołhosć wot 5 hač 8 mm.
Rosće na słónčnych lěsnych swětlinach, połsuchich trawnikach, w suchich kerčinach.
Preferuje w lěću ćopłe, čerstwe, bazowe pódy na słónčnych stejnišćach.
Donnerhak, Budyšin Hlej wotpowědne dataje we Wikimedia Commons: Prawa wjelezłotowka Prawa wjelezłotowka.
Leži w zapadnym dźělu połkupy Krim njedaloko brjoha Čorneho morja něhdźe 45 kilometrow sewjerozapadnje Simferopola.
Přez Saky wjedźe železniska čara Simferopol–Jewpatorija.
Město ma nimale třiceći tysac wobydlerjow.
Wot lěta 1952 ma měšćanske prawa.
Wot lěta 2014 słuša město kaž cyła Krim de facto k Ruskej.
29. julija abo 29. pražnika je 210. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 155 dnjow hač do kónca lěta.
Fulda je rěka w srjedźnej Němskej, kotraž běži přez Hessensku a Delnju Saksku.
Wona je lěwa a z 220 kilometrami krótša žórlica Wesera, dokelž je wuchodna žórlica Werra něhdźe 80 kilometrow dlěša.
Fulda ma pak wjetše přitočnišćo a při zliwje něšto wjace wody hač Werra.
Rěka wužórli so w hessenskim dźělu Rhönskich horin při horje Wasserkuppe, najwyšim wjeršku Hessenskeje.
Münden z Werru do Wesera zjednoća.
Najwjetši přitok Fuldy je z Rothaarskich horin pochadźaca rěka Eder.
Spočatk 20. lětstotka měješe so rěka stać z dźělom hoberskeho kumštneho wodoweho puća mjez Sewjernym a Čornym morjom.
Planowany bě kanal přez Weser, Fuldu, Kinzig, Mohan a Dunaj.
Najwyši dypk Apenninow je Corno Grande w masiwje Gran Sasso d'Italia, něhdźe sto kilometrow sewjerowuchodnje Roma.
Saue je městačko na sewjeru Estiskeje.
Leži něhdźe 20 kilometrow juhozapadnje Tallinna.
Čita je ruske wulkoměsto w južnej Sibirskej při Transsibirskej železnicy.
Je z wjace hač 320.000 wobydlerjemi zdobom najwjetše město a stolica Zabajkalskeho regiona.
Město nadeńdźe so w centralnym dźělu Zabajkalskeje w Jablonowych horinach.
Wuchadźišćo sydlišća bě zymske lěhwo Kozakow w lěće 1653 při zliwje rěkow Čita a Ingoda.
Wot lěta 1903, hdyž so na Transsibirsku železnicu přizamkny, wuwiwaše so sydlišćo k městu.
W sowjetskej dobje bě Čita wuznamne wojerske zepěranišćo.
Čorny baćon je na hornim boku nabruń čorny a na delnim boku běły.
Wón docpěwa wulkosć wot něhdźe 1 m.
Jeho pysk je čerwjeny a noze stej čerwjenej.
Twari jeho hnězdo na wysokim štomje.
Wustupuje w lěsach, we łučinach a w bahnach Eurazije a južneje Afriki.
W Němskej předewšěm w Schleswigsko-Holsteinskej a Delnjej Sakskej wustupuje.
Myrta je ród ze swójby myrtowych rostlinow.
Widła bě serbska skupina, kiž je so załožiła w lěće 2005.
Po formje a zwuku orientowaše so skupina po klasiskich přikładach mjenowaneju hudźbneju směrow.
Tam dožiwi Widła wulkotny započatk a žněješe wot publikuma dobru rezonancu.
Spěwar - Aleksander Grzyb Gitara - Syman Deleńk Bas - Stanij Wićaz Bijadło - Wincenc Wałda Teksty skupiny běchu zwjetša w jendźelskej rěči.
Dalšej serbskej ludowej mjenje stej wódna dźiwja lilija a wódna łučna lilija.
Dalše serbske ludowe mjeno je rokot.
Wuškata wjerba je w lěću zeleny kerk, kotryž docpěwa wysokosć wot 1 hač 3 m.
Hałuzy su wotstejace a napadnje ćeńke.
Wobnohi a pupki su nahe.
Łopjena su kulojće-jejkojte, zmoršćene, na kromje žołmičkate, zubate, na prědnjej połojcy najšěrše a docpěwaja dołhosć wot 2 hač 5 cm.
Łopjena su na woběmaj bokomaj kosmate.
Jich kónčk je šwižny a k bokej wjerćany abo wróćo zhibnjeny.
Jich stołpik docpěwa dołhosć wot 1 cm.
Kćenja su dwudomnje rozdźělene a so před łopjenami jewja.
Nošne łopješka kćenjow su dwubarbne.
Płódniki su pjelsćojće kosmate.
Ma radšo włóžne, kisałe pódy.
Rostlina je w sewjernej a srjedźnej Europje a w zapadnje Aziji rozšěrjena, při čimž južnje hač do Pyrenejow a Apeninow wustupuje.
W internetowym słowniku: Weide Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Leži něhdźe 140 kilometrow sewjerowuchodnje Kropywnyckeho.
Ma něhdźe 82 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1746 jako wjes Usiwka załožiło a ma wot lěta 1784 měšćanske prawa.
Hłownje rozeznawa so mjez płonymi a nahłymi resp. ćopłymi a zymnymi třěchami.
Třěchi móžeja so tež po swojej formje klasifikować.
Konkretnu formu postajeja kózły.
Někotre formy třěchow su: płona třěcha nahła třěcha pultowa třěcha sedłowa třěcha walbowa třěcha mansardowa třěcha stanowa třěcha Zo by třěcha swoju funkciju wukonjeć móhła, dyrbi so zakryć.
Skap je delnja, padoruna hrana třěšneje płoniny.
Hornja, najwyša wodoruna hrana je ponošk.
Kromy, na kotrychž zetkatej so dwě třěšnej płoninje mjenuja so hrany jeli pokazuja won, a žłoby, pokazuja-li nutř.
Leži něhdźe 450 kilometrow sewjernje Moskwy a 350 kilometrow wuchodnje Pětrohroda na sewjeru Wuchodoeuropskeje nižiny.
Jeje zarjadniske sydło je Wologda z něhdźe 300.000 wobydlerjemi, najwjetše město pak industrijowe stejišćo Čerjepowjec, ležacy při Wolzyno-Baltiskim kanalje a sewjernym pobrjoze Rybinskeho spjateho jězora.
W lěće 2010 měješe Oblasć Wologda 1.202.444 wobydlerjow.
Z nich běchu 92,5 % Rusojo.
Milan Krajniak je słowakski politikar strony SME RODINA.
Wón je wot lěta 2016 čłon narodneje rady, słowakskeho parlamenta.
Ma něhdźe 124 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1960 jako wjes Sputnik załožiło a ma wot lěta 1965 měšćanske prawa.
Leži w zapadnym předkraju Urala při rěce Kama.
Jeho zarjadniske sydło a najwjetše město je Perm.
Dalšej wulkej měsće stej Bjerezniki a Solikamsk.
Z toho běchu 85,2 % Rusojo, 4,8 % Tatarojo a 3,7 % Komi-Permjakojo.
Mèxic, Edicions Catalanes de Mèxic, 1954.
Barcelona, Barcino, 1955.
Ciutat de Mallorca, Moll, 1955.
Barcelona, Selecta, 1956.
Ciutat de Mallorca, Moll, 1956.
Barcelona, Barcino, 1956.
València, Lo Rat Penat, 1957.
Barcelona, Selecta, 1957.
Barcelona, Albertí, 1958.
Barcelona, Selecta, 1959.
Ciutat de Mallorca, Moll, 1960.
Barcelona, Aedos, 1961.
Barcelona, Edicions 62, 1962.
Barcelona, Destino, 1962.
València, L'Estel, 1962.
Barcelona, Aportació Catalana, 1962.
Barcelona, Aymà, 1963.
Barcelona, Alcides, 1964.
Barcelona, Planeta, 1965.
València, Garbí, 1967.
Barcelona, Edicions 62, 1967.
Barcelona, Edicions 62, 1968.
Barcelona, Selecta, 1968.
Barcelona, La Galera, 1969.
Barcelona, Edicions 62, 1969.
Barcelona, Mateu, 1969.
L'Albufera de València.
Barcelona, Edicions 62, 1971.
Ciutat de Mallorca, Moll, 1972.
Barcelona, Curial, 1972.
Esplugues de Llobregat, Ariel, 1972.
Barcelona, Península, 1975.
Barcelona, Edicions 62, 1975.
La Decadència al País Valencià.
Barcelona, Curial, 1976.
Barcelona, La Magrana, 1976.
València, Tres i Quatre, 1977.
Barcelona, Crítica, 1977.
Barcelona, Edicions 62.
València, Tres i Quatre, 1979.
València, Almudín, 1980.
València, Tres i Quatre, 1981.
València, Tres i Quatre, 1982.
Barcelona, Destino, 1983.
València, Diputació de València, 1984.
Barcelona, Empúries, 1985.
València, Tres i Quatre, 1985.
Barcelona, Publicacions de l'Abadia de Montserrat, 1989.
València, Generalitat Valenciana, 1991.
Barcelona, Edicions 62, 1991.
València, Torre, 1948.
València, Editorial Torre, 1949.
Barcelona, Barcino, 1953.
València, Tres i Quatre, 1987.
Xudat je město na samym sewjeru Azerbajdźana.
Leži něhdźe 160 kilometrow sewjernje Bakuwa, sewjernje Kawkaza a blisko ruskeje hranicy.
Ma wokoło 15 tysac wobydlerjow.
Wot lěta 1950 ma měšćanske prawa.
Benedikt XIV. bě italski duchowny, stawiznar, cyrkwinski jurist, arcybiskop w Anconje a Bolognje a bu 17. žnjenca 1740 jako naslědnik Klemensa XII. wuzwoleny za 246. bamža romsko-katolskeje cyrkwje.
Bě spěchowar česćowanja maćerje Božeje a přećiwnik jezuitskeho rjada.
Wuska definicija wobmjezuje zapřijeće na krytosymjenjakow.
Daloko formulowana definicija, kaž často w botaniskej fachowej literaturje wustupuje, zapřijmje zdźěla eksplicitnje abo implicitnje nahosymjency sobu.
Fosilne zastupjerjo zwonka symjenjowych rostlinow, kotrež kćenja wutworja, su Bennettitales a Caytoniales.
Heilbronn je němske wulkoměsto na sewjeru Badensko-Württembergskeje.
Ze 122.000 wobydlerjemi je wone sedme najwjetše město zwjazkoweho kraja.
Heilbronn nadeńdźe so nad Neckarom něhdźe połsta kilometrow sewjernje krajneje stolicy Stuttgarta a twori swójski měšćanski wokrjes a zdobom zarjadniske sydło Heilbronnskeho wokrjesa.
Spočatk 19. lětstotka bě Heilbronn jedne z prěnich srjedźišćow industrializacije w dźensnišej Badensko-Württembergskej.
Historiske stare město zniči so při lětadłowym nadpadźe dnja 4. decembra 1944 nimale dospołnje, natwari so pak w 1950tych lětach znowa.
Kiriši je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1693 załožiło a ma wot lěta 1965 měšćanske prawa.
Serbske nałožki su cyłk nałožkow a wašnjow serbskeje towaršnosće.
Wone rozeznawaja so sprěnja wot ritusa, kotryž spyta socialny a nabožny swět zwjazować, zdruha wot zwučenosće, kotraž předstaja strózbu, na zaměr orientowanu rutinu.
Pola Serbow je wjele wšelakich ludowych nałožkow, kotrež su z wjetšeho dźěla pohanskeho pochada.
Pěstowanje serbskich nałožkow je na wsach Łužicy tež hišće dźensa dosć rozšěrjene a woblubowane.
Zapust so swjeći w zažnym nalěću a ma - tak kaž tež druhe nalětnje nałožki – zwisk z něhdy daloko rozšěrjenym wuhnaćom złych duchow zymy.
Dokładny termin toho něhdźe stolětneho stareho nałožka móže při kóždej wsy druhi być, ale je přeco sobota abo njedźela a započina so zwjetša napoł jednej a kónči so wokoło šesćich.
W tydźenjach wot Třoch kralow hač do započatka měrca móža so holcy a hólcy na zhromadny swjedźenski ćah přihotować.
Něhdy su žony na přazach za přihotowanje Zapusta zamołwite byli.
Dźensa pak so předewšěm Domowina abo wjesne towarstwa wo přewjedźenje Zapusta staraja.
Při zapustowym ćahu njesu holcy narodnu swjedźensku drastu a hólcy du w čornych woblekach a njesu zwjetša kłobuki z bantami.
Na někotrych wsach so při ćahu nimo toho tež wosebite symbole njesu.
Dołhu tradiciju ma na přikład z bantami wupyšene chošćo.
Wobdźělnicy zapustoweho ćaha wobsteja při tym jenož z nježenjeneje resp. njewudateje wjesneje młodźiny.
Tón nalětni nałožk pochada z Hornjeje Łužicy a tam so tež předewšěm pěstuje.
Na předwječoru prěnjeje meje spi na małym šćěpowcu chodojća klanka.
Chodojta płaći při tym jako znamjo zymy a jeje palenje ma wuhnaće złych duchow zymy zwobraznić.
Husto dźěći wjesele z palacymi hałžkami w rukach wokoło wohnja rejuja.
W Hornjej Łužicy je jutrowne jěchanje jutry daloko šěroko znaty nabožny nałožk, kiž kóžde lěto wjele přihladowarjow zbliska a zdaloka přiwabja.
Wuchadźišćo je wjesna cyrkej.
Tam dóstanu křižerjo wot fararja Boži wobraz a potom wobjěchaja na wupyšenych konjach wokolne pola.
Tón ritual ma wsam dobre žně zawěsćić.
Jutrowny nałožk, kotryž bě hišće hač do 1960 daloko rozšěrjeny, je chód po jutrownu wodu.
W switanju jutrownički su holcy ze wsy z karančkami do žórła šli, zo bychu jutrownu wodu načerpali.
Je mjenujcy pječa porjeńšenje slubiła, hdyž wone so doma z tej wodu myja.
Ale swoje wosebite kuzło je jutrowna woda jenož potom měła, hdyž njejsu holcy na puću k žórłu rěčeli.
Tohodla je za hepjelskich pachołow wulki žort było, holcy při tym wobćežować.
Jutrowny woheń pali wopołnocy před jutrowničku nimale w kóždej wsy Delnjeje Łužicy.
W dnjach před wotpalowanjom zběra wjesna młodźina wot kóždeho dwora paliwa a nosy jo na polach blisko wsy na wulkim šćěpowcu hromadu.
Ludźo dyrbja šćěpowc škitać, přetož smě hakle połnóc palić, ale młodźina ze susodnych wsow jón rady předčasnje wotpaluje.
Na wječoru jutrowneho wohnja je nimo toho z nałožkom, zo młodźina a tuchwilu tež cyłe swójby so wokoło małeho wohnja z hudźbu a žortom.
Ale hišće něšto druheho je z nałožkom, mjenujcy nazajtra tryski ćěrić, kaž na přikład zahrodne wrota susoda kradnyć a je na štom powěsnyć abo do hata mjetać.
Na předwječoru prěnjeje meje so na wsach Delnjeje Łužicy meja staja – zwjetša na wsy abo na druhim swobodnym městnje we wsy.
Tón 15-20 m wysoki zdónk njesmě žanu skoru měć, přetož hewak móhli so złe duchi abo chorosće tam pod skoru chować a ludźom a zwěrjatam škodźeć.
Wupyšeny zdónk meje ma nimo toho pisanym bantatym wěncom, kotryž je wjesna młodźina zwiła, a na wjeršku steji mała młoda brěza, kotraž ma wsy płódnosć za přichodne dny přinjesć.
Meja ma rjany zeleny měsac meju powitać a wobsedźi po ludowej wěrje wosebite škitanske kuzło za wjes.
Młodźency dyrbja meju zakitować, přetož je nałožk, zo chce ju młodźina susodneje wsy wottorhać.
To by mjenujcy za wjes wulke njezbožo woznamjeniło.
Swjatki so meja zaso wottwarja.
Zabijanje kokota je tež serbski žnjowy nałožk.
Při tym nałožku přihladowarjo sydaja so na koleso a wot wobdźělenych młodźencow je jedyn za druhim na rjedźe.
To rěka, zo wón dyrbi na kolesu ze zawjazanymi wočemi a z cypami nad ramjenjom hlinjany hornčk namakać, pod kotrymž z pisanymi bantami a kwětkami wupyšeny korbik z kokotom w małej jamje steji.
Potom dyrbi hólc cypy machać a tak hornčk trjechić.
Hdyž wón dwójce njetrjechi, přěhraje.
Dobyćer dóstanje kokota.
Tón serbski žnjowy nałožk swjeći so w awgusće po žnjach a je woblubowany a znaty.
Při tym so z dubowym lisćom wupyšene wrota na šćernišću stajeja.
Nježenjeni młodźency dyrbja přez wrota jěchać a pospytować, hłowu a wobě křidle zabiteho kokota wutorhnyć, kiž horjeka nad wrotach wisa.
Komuž so radźi, hłowu dóstać, je prěni žnjowy kral a křidle stej za druheho a třećeho krala.
Kóždy kral a swój kóń dóstanje potom čestny žnjowy wěnc z dubowym lisćom, kiž su holcy někotre dny prjedy zhotowichu.
Nimo toho smě kóždy kral so kralownu mjez holcami, kotrež serbsku swjedźensku drastu njesu, wubrać, druhdy ze zawjazanymaj wočomaj.
Z njej wón potom rejuje.
Potom so žnjowy ćah po wsy wotměwa, před kotrymž kapała dźe, potom kralowny, potom kralojo na konjach a skónčnje zbytni jěcharjo.
Kokot płaći při tym zarjadowanju jako symbol płódnosće, ale po žnjach wón je přesłaby a přestary a je potajkim swoje kuzło płódnosće za přichodne lěto zhubił.
Tohodla wón so zarězuje, zo by nowy młody kokot móhł jeho městno wobsadźić.
W Slepjanskich kónčinach je na serbskich dźěćacych hodowničkach město rumpodicha druha zajimawa postawa, mjenujcy tak mjenowane Dźěćetko.
To je rjenje wupyšena holca w Slepjanskej narodnej drasće, kotraž dźěći wobradźa, ale tež druhdy dorosćenych.
W Janšojskich kónčinach přińdźe k dźěćom hač do 12 lět podobna postawa, zo by je wobdariła.
Wona je přeco ta holca, kotraž so jako přichodna wuda a přazu wopušći.
Jeje wobličo je při tym z šlewjerjom a pisanymi bantami zakryte.
Zwjetša wona njemóže za šlewjerjom ničo widźeć a tohodla wjedźe so wot dweju přewodnicow.
Camprowanje wotměwa so před zapustom.
Wjesna młodźina ćaha w pisanych kostimach přez wjes a zastawa před kóždym dworom za spěw a rejku.
Za to woni dóstanu jeja, tuk a pjenjezy za wječorne rozwjeselenje.
Něhdy smědźachu jenož mužojo camprować.
Tradicionelne kostimy, kotrež su tehdom njesli, běchu na přikład baćon, stara baba abo dwójne wobličo.
Hlej tež Ptači kwas Hačrunjež ptači kwas je hornjoserbski nałožk, je wón dźensa tež w Delnjej Łužicy, předewšěm při małych dźěćoch, jara znaty a woblubowany.
Dźeń toho swjedźenja je 25. januara.
Je tak, zo małe dźěći stajeja talerje won před wokna abo durje a po chwilce namakaja tam wšelakore słódkosće abo małe pječwo kaž tradicionelne sroki, kotrež stej staršej na taler połožiłoj.
Dźěći pak sej mysla, zo su to dary ptačkow, kotrež dźakuja so z tym za picowanje w zymje.
Poprawna ptača swójba, při kotrejž stej sroka njewjesta a hawron nawoženja, swjeći so w pěstowarnjach a delnich šulskich lětnikach nimale po cyłej Łužicy jako mały kwasny ćah přez wjes.
Při tym njese mały kwasny por serbsku kwasnu drastu a zbytni kwasarjo su w ptačich kostimach.
Dalše swjedźenske programy k ptačemu kwasej wotměwaja so nimo toho jako koncerty abo dźiwadłowe hry, na přikład kóžde lěto pola Serbskeho ludoweho ansambla.
Cholm je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1144 załožiło a ma wot lěta 1777 měšćanske prawa.
Žirnowsk je město w juhu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so we 18. lětstotku jako wjes Žirnoje załožiło a ma wot lěta 1958 měšćanske prawa.
Syćina je ród ze swójby syćinowych rostlinow.
Druhej serbskej mjenje stej syćel a syćizna.
Pěskowa smjelzyna docpěwa wysokosć wot 80 hač 150 cm.
Rostlina ma podzemske wuběžki.
Kłóski na spódku kryjacych pluwiznow njesu kosmowy wěnčk.
Kryjace pluwizny su na chribjeće kochtate, při čimž kocht kryjacu pluwiznu jara daloko přesahuje a kónčk přikrywneje pluwizny nimale docpěwa, ale njewusahuje z wuška.
Wón wobsteji z pismika E a hóčki a reprezentuje wokal.
Unicode wobsahuje Ě w bloku Latin Extended-A jako U+011A a U+011B.
Jich hłowny rjepik je čerwjenojty.
Symjenja jeho centrumje leža.
Wona rosće jako wozdobny štom w parkach a załožkach.
Preferuje čumpate, za wodu přepušćate, na prawym měrje wutkate, často wapnite pódy.
K tomu wobsahuja tute biblioteki dźěłoweho systema hižo mnoho hotowe funkcije.
Plzeňský kraj je jedyn ze štyrnaće krajow Čěskeje republiki.
Nadeńdźe so w zapadnych Čechach a ma něhdźe 580.000 wobydlerjow.
Zarjadniske sydło a z něhdźe 170.000 wobydlerjemi najwjetše město je Pilzeń.
Plzeňský kraj mjezuje z Karlowarskim krajom na sewjeru, ze Srjedźočěskim na sewjerowuchodźe, z Juhočěskim krajom na juhowuchodźe a z Bayerskej na zapadźe.
Wobsteji z 501 gmejnow w sydom wokrjesach.
Najwažniša rěka w Pilzeńskim kraju je Berounka, kotraž nastanje w Pilzenju.
Přirodnu hranicu z Němskej twori Šumawa.
Hłowne město je pólska stolica Waršawa.
Po přestrjeni je wone najwjetše z pólskich wojewódstwow.
W lěće 2019 měješe wojewódstwo 5.411.446 wobydlerjow.
Protyka za lěto 1989 1989 bě powšitkowne lěto z 365 dnjemi.
W tutym lěće dewastěruje so pjeć łužiskich wsow za brunicowe jamy: Bukowka pola Ranja kaž tež Klingmühl pola Grabina.
02. oktobra: Prěnje rańše wusyłanje Serbskeho rozhłosa 11. nowembra: W Budyšinje zeńdźe so k prěnjemu razej Serbska narodna zhromadźizna.
28. nowembra: Sekretariat zwjazkoweho předsydstwa Domowiny wotstupi.
15. februara: Poslednje sowjetske jednotki wopušća Afghanistan.
02. meje: Při madźarsko-awstriskich mjezach započnje so wottwar hraničnych zawěrow.
09. nowembra: Po wjace hač 27 lětach padnje Berlinska murja.
Jako prěni hraničny přechod mjez Zapadnym a Wuchodnym Berlinom wotewri Bornholmer Straße w 23:39 hodźinach.
W: Rozhledźe 49 10, str.
Nowošachtinsk je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1936 załožiło a ma wot lěta 1939 měšćanske prawa.
1. měrca abo 1. nalětnika je 60. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 305 dnjow hač do kónca lěta.
1803: Ohio přistupi jako 17. čłon Zjednoćenym statam.
1867: Nebraska sta so ze 37. zwjazkowym statom Zjednoćenych statow.
1901: Zahajenje prěnjeho dźěla Wuppertalskeje powjaznicy.
1956: Załoženje Narodneje ludoweje armeje w NDR.
2008: Serbiska prowinca Kosowo sta so jednostronsce z njewotwisnym statom.
16. meje abo 16. róžownika je 136. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 229 dnjow hač do kónca lěta.
Kotecy su hornjołužiska wjes ze 193 wobydlerjemi we wuchodźe Budyskeho wokrjesa, kotraž słuša wot lěta 1994 k městu Wósporkej.
Kotecy namakaja so južnje Wósporskeje dróhi, něhdźe 14 kilometrow wuchodnje Budyšina a dwaj kilometraj juhozapadnje Wósporka.
Stare jadro sydlišća leži na wobběžnej horje něhdźe 15 metrow nad dolinu Kotołki před jeje přechodom z hornjołužiskeje pahórčiny do nižiny.
Na najwyšim dypku steji znajmjeńša wot 14. lětstotka Kotečanska cyrkej z něhdyšim kěrchowom.
Na tamnym boku rěčki namaka so něhdyše Kotečanske kubło a mjez kubłom a cyrkwinskej horu młynski hat.
Susodne sydlišća su Wichowy a Hrodźišćo w sewjeru, Wóspork w sewjerowuchodźe, Žarki w juhowuchodźe, Łusk w juhu a Njechorń w sewjerozapadźe.
Dalša keramika Billendorfskeje kultury pochadźeše samo ze staršeje železoweje doby.
Wjeska sama naspomni so k prěnjemu razej we wopismje Budyskeho tachantstwa z lěta 1280 jako sydło knjezow Witgo a Cunradus de Kottwitz.
Patronymiske wjesne mjeno pokazuje na staroserbske sydlišćo wěsteho Kota.
Ležownostne knjejstwo měješe do 18. lětstotka jeničce tamniše ryćerkubło.
Po zničenju cyrkwje a wjeski w Třicećilětnej wójnje so wona w lětach 1653–70 znowa natwari.
Z toho nastachu w běhu 18. lětstotka Delnje Kotecy, hdźež bě w lěće 1810 hižo 40 burow žiwe.
W starych Hornich Kotecach natwari so w lěće 1831 šula, kotraž bu 1880 powyšena.
W běhu Bitwy wo Budyšin na kóncu Druheje swětoweje wójny so cyrkej dnja 20. apryla 1945 dospołnje wotpali.
Znowanatwar w starej podobje pod nawodom Fritza Steubnerja dokónči so w lěće 1952.
W lěće 1957 so wjesce Łusk a Žarki zagmejnowaštej, 1977 přidruži tež dale na juhu ležacy Čornjow.
Přez gmejnsku reformu w lěće 1994 přińdźechu Kotecy k Wósporkej, Čornjow pak přizamkny so susodnym Bukecam.
Po Mukowej statistice mějachu Kotecy we 1880tych lětach 318 wobydlerjow, z nich 276 Serbow a 42 Němcow.
Tehdy běchu wone poslednja serbska wjes při puću do Wósporka.
Znajmjeńša ze 16. lětstotka měješe wjes swójsku ewangelsku wosadu, kotrejž přisłušachu tež susodne Žarki.
Tule skutkowaše Jan Kilian po smjerći jeho wuja Michała w lěće 1837 jako farar.
Sylneho prědowanja dla bě wón hižo po krótkim času po dalšej wokolinje znaty.
Lutherscy Serbja ze susodnych pruskich wosadow, kiž nochcychu přistupić nowozałoženej pruskej uněrowanej cyrkwi, wobroćichu so na njeho a jeho wo pomoc a radu prošachu.
W lěće 1848 wopušći Kilian Kotečansku wosadu a sta so z fararjom mjeztym załoženeje starolutherskeje wosady we Wukrančicach.
Powostanki stareho kěrchowa a narowne kamjenje – mjez nimi tež serbske – buchu po Druhej swětowej wójnje wotstronjene.
Nowy kěrchow nadeńdźe so při wuchodnej kromje wsy.
W lěće 1925 bě mjez 252 wobydlerjemi 249 ewangelskich.
Wot lěta 1928 je Kotečanska cyrkej z Wósporskej filialu a wot 2008 słuša k nowozałoženej Hrodźišćanskej parochiji.
Do doby Rajoyoweho knježerstwa słušeja dołhowa kriza, kriza španiskich bankow a wysoka kwota bjezdźěłnych, předewšěm pola młodostnych.
Mariano Rajoy studowaše do 1977 prawnistwo na uniwersiće w Santiagu.
Wot 1989 je zapósłanc španiskeho parlamenta.
Pod ministerskim prezidentom Aznarom bě wot 1996 najprjedy z ministrom za zjawne zarjadnistwo, wot 1999 z kubłanskim ministrom a wot 2001 z nutřkownym ministrom.
Wot lěta 2004 bě stajnje načolny kandidat swojeje strony při parlamentowych wólbach, kotrež pak 2004 a 2008 přěhra.
Gdańsk je wulkoměsto při Baltiskim morju na sewjeru Pólskeje, kotrež leži w Pomorskim wojewódstwje.
Je z nimale 470.000 wobydlerjemi šeste najwjetše město Pólskeje a słuša hromadźe z kupjelemi Sopotom a přistawom Gdyniju k tak mjenowanemu Trójmiastu.
Gdańsk nadeńdźe so něhdźe 350 kilometrow sewjernje Waršawy.
Duchowšćina je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1675 załožiło a ma wot lěta 1777 měšćanske prawa.
Leži 205 metrow nad mórskej hładźinu juhozapadnje Prahi a ma něhdźe 3.500 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1253.
Protyka za lěto 1756 1756 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
Je zarjadniske sydło Semilukskeho rajona.
Leži dźesać kilometrow zapadnje Woronježa při prawym boku rěki Dona.
Sydlišćo je so w lěće 1615 załožiło a ma wot lěta 1954 měšćanske prawa.
Leži pod Kawkazom při rěkomaj Teberda a Kuban něhdźe połsta kilometrow juhowuchodnje Čerkeska.
Sydlišćo dósta w lěće 1929 pod mjenom Mikojan-Šachar měšćanske prawa.
11.85916-15.59555 Koordinaty: 11° 52′ S, 15° 36′ Z Bissau je stolica a z nimale 500.000 wobydlerjemi zdobom najwjetše město Gineje-Bissau w zapadnej Africe.
Z jeničkim hłubokomórskim přistawom a mjezynarodnym lětanišćom w kraju je tež wobchadne a hospodarske srjedźišćo kraja.
W portugalskim starym měsće nadeńdu so předewšěm ministerstwa, banki, hotele a zarjady.
Wobydlerstwo je zwjetša muslimskeje wěry, Bissau je pak tež sydło romsko-katolskeho biskopstwa.
W měsće knježi tropiska klima z přerěznymi maksimalnymi temperaturami mjez 28,9° C w awgusće a 33,5° C w měrcu.
Dešćowy čas traje wot junija hač do kónca oktobra.
Wot 1446 natwarichu portugalscy wikowarjo wjacore zepěranišća při ginejskim brjoze.
Bissau załoži so potom w 16. lětstotku, při čimž njeje dokładny datum znaty.
Prěnje naspomnjenje pochadźa z lěta 1594.
1696 započachu z twarom twjerdźizny, kotraž bu pak w lěće 1707 zaso wopušćena.
W sćěhowacych lětdźesatkach přewzachu Francozojo stejišćo při wuliwje rěki Geba.
1753 započachu Portugalčenjo znowa z twarom zepěranišća, kotrež bě hakle 1775 dotwarjene.
Hač do 1850tych lět dominowaše wikowanje z njewólnikami městne hospodarstwo.
Wot 1852 bě Bissau hłowne město portugalskeho distrikta Gineja, 1879 pak bu stolica přepołožena do města Bolama, kotrež sta so ze srjedźišćom nowozałoženeje kolonije Portugalskeje Gineje.
Tež spočatk 20. lětstotka bě Bissau jenož małe sydlišćo, kotrež wobsteješe z twjerdźiznu, překupskeho sydlišća, přistawa a někotrych zarjadniskich twarjenjow.
Po tym, zo běchu spočatk 20. lětstotka Němcy wikowanje w měsće dominowali, přewzachu nětko znowa francoscy překupcy.
Portugalska sama zamó hakle w 1930tych lětach přesadźić swójski wikowanski monopol.
Ličba wobydlerstwa rozrosće wot 18.000 w lěće 1950 na 70.000 w lěće 1970.
Kola je městačko w Ruskej federaciji.
Je zarjadniske sydło Kolskeho rajona.
Sydlišćo je so w lěće 1517 załožiło a ma wot lěta 1965 měšćanske prawa.
Alapajewsk je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1639 załožiło a ma wot lěta 1781 měšćanske prawa.
Dalšej serbskej ludowej mjenje stej kokoška a rozchodnik.
Aleksander Aleksandrowič Blok bě wuznamny ruski basnik.
Leži sewjerowuchodnje Moskwy při rěce Oka a při najwažnišich wobchadnych zwiskach mjez ruskej stolicu a wuchodnymi dźělemi kraja.
Jeje zarjadniske sydło a z něhdźe 340.000 wobydlerjemi zdobom najwjetše město je Wladimir.
Dalšej wulkoměsće stej Kowrow a Murom.
W lěće 2010 měješe Oblasć Wladimir 1.443.693 wobydlerjow.
Z nich běchu 89,3 % Rusojo.
Kirowsk je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1929 załožiło a ma wot lěta 1931 měšćanske prawa.
Dósta dnja 19. decembra 1934 mjeno zamordowaneho komunistiskeho statnika Sergeja Kirowa.
Dno je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1897 załožiło a ma wot lěta 1925 měšćanske prawa.
Železnica je na kolije wjazany wobchadny srědk za transportowanje wosobow abo tworow z ćahami.
Spočatnje pomjenowaše zapřijeće jenož wot spočatka 19. lětstotka nastatu nowu formu wobchadnych pućow ze železa, na kotrychž so wozy prěnjotnje z pomocu konjow pohibowachu.
W tym času – do rozwića indiwidualneho wobchada z awtami – běše železnica najwažniši nadregionalny wobchadny srědk.
Dźensa wužiwaja so hłownje dieselowe abo elektriske lokomotiwy.
Iwdel je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1831 załožiło a ma wot lěta 1943 měšćanske prawa.
Tuta družina je hakle wot něhdźe 1930 znata.
Holanski jałorc je štom, kotryž docpěwa wysokosć wot hač do 6 m, abo wutrajny kerk, kotryž docpěwa wysokosć a šěrokosć wot 3 hač do 4,5 m.
Zelenojte jahody traja dwě hač tři lěta hač so čorne přebarbnu a dozrawja.
Rostlina je w Europje, sewjernej Americe a zapadnej Aziji rozšěrjena.
Malz je mała wjes we wokrjesu Oberhavelland w Braniborskej.
Malz ma 537 wobydlerjow a je dźěl města Oranienburg.
Leži při rěce Žerd w historiskej Podolskej něhdźe 30 kilometrow sewjernje města Winnycje při křižowanišću dweju železniskeju čarow.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1774 załožiło a ma wot lěta 1979 měšćanske prawa.
Dalše serbske mjeno je prawe hribowe zelo.
Leži w historiskej Galiciskej něhdźe 40 kilometrow sewjerowuchodnje Lwowa.
Sydlišćo je so w lěće 1411 prěni raz naspomniło.
Wot lěta 1509 měšćanske prawa.
Koroča je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1637 załožiło a ma wot lěta 1708 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Panfilowskeho wobwoda.
Leži w Čujskim dole něhdźe 80 kilometrow zapadnje Biškeka.
Ma něhdźe dźewjeć tysac wobydlerjow a wot lěta 2012 měšćanske prawa.
Korablino je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1594 załožiło a ma wot lěta 1965 měšćanske prawa.
Dalše serbske mjeno je ptači lěp.
Lesozawodsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži nad rěku Ussuri w Sibirskej w Primorskim regionje při chinskej hranicy něhdźe 400 kilometrow sewjernje Wladiwostoka.
Ma něhdźe 36 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1932 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Masiela Lusha je US-ameriska filmowa hrajerka a awtorka.
Rēzekne je město na wuchodźe Letiskeje.
Je zarjadniske sydło Rēzekneskeho wobwoda.
Leži při rěce Rēzekne něhdźe 240 kilometrow juhowuchodnje Rigi.
Sydlišćo je so w lěće 1285 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1773 měšćanske prawa.
T. X: Rukszenice – Sochacze.
Sydlišćo je so w lěće 1860 załožiło a ma wot lěta 1974 měšćanske prawa.
Mlóč je naha, słabje kosmata rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 50 cm.
Wón ma rěpojty, mjasny korjeń.
Stołpiki su dudławe, nahe, blěde a wobsahuje mlóčnu mězu.
Kwěty su žołte a jazyčkojte.
Wón rosće na łukach, njerodźowych honach, pastwach, rolach a smjećišćach.
Mlóč je w Europje a zapadnej Aziji rozšěrjeny.
Symjenja Rostlina Łopjenko Mlóč krótko před překćěćom Łopjena mlóča so druhdy za soloteje wužiwaja.
Ale so tež za picy rozdźělnych domjacych zwěrjatow wužiwaja.
Na př. za nukle a za wujki.
Dalše serbske ludowe mjeno je čerwjeńca.
Wona słuša k najčasćišim wjerbowym družinam w srjedźnej Europje.
Čerwjena wjerba w lěću zeleny kerk abo małki štom, kotryž docpěwa wysokosć wot 0,5 m hač do 4,5 m.
Štom so sylnje a husto rozhałuzuje a ma njeprawidłowny róst.
Jako wulki kerk ma hustu krónu, mjeztym zo jako małki štom ma tołsty zdónk.
Jeje nahe hałuzy su ćeńke a zhibujomne a na boku swětła předewšěm w zymje purpurčerwjene.
Skora so błyšći a je při młodych hałuzach na boku swětła zwjetša purpurčerwjenje abo ćmowozelenje přeběžana.
Najšěrše městno łopjenow je wyše srjedźišća.
Kćenja su dwudomne a so před łopjenami jewja.
Micki su wuske, docpěwaja dołhosć wot něhdźe 5 cm.
Próšniki a pěstki su před puknjenju čerwjene.
Nošne łopješka kćenjow su dwubarbne a husto kosmate.
Płódniki je sedźace a pjelsćojće kosmate.
Próskowe nitki su hač k próšnikam zrosćene, mjeztym zo su na spočatku purpurowe a při popróšowanju žołte.
Rosće podłu wodźiznow a we łučinowych drjewinach a na brjohach.
Ma radšo mokre, zwjetša šćerkowe abo pěskowe pódy.
Rostlina je w Europje, w sewjernej Africe, w centralnej Aziji a w Japanskej rozšěrjena.
Jeje wurostki su šwižne.
W internetowym słowniku: Zypergras Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Dalše serbske mjeno je pjenježki.
Stołpik je zrunany, zwjetša rozhałuzowany a hranity.
Łopjena su wusko-owalne, cyłokromne abo zubate.
Delnje łopjena su stołpikate.
Kćěje wot apryla hač awgusta.
Rosće w njerodźowych wobrostach na wobkopankowych a žitnych rolach, winicach, drjebiznowych městnach a pustym kraju.
Preferuje wutkate a bazowe pódy.
Olomoucký kraj je jedyn ze štyrnaće krajow Čěskeje.
Nadeńdźe so na wuchodźe republiki w sewjernym dźělu Morawy a ma něhdźe 630.000 wobydlerjow.
Zarjadniske sydło a z něhdźe 100.000 wobydlerjemi zdobom najwjetše město je Wołomuc.
Olomoucký kraj mjezuje z Delnjošleskim a Opolskim wojewódstwom na sewjeru, z Morawsko-šleskim krajom na wuchodźe, ze Zlínskim krajom na juhowuchodźe, z Juhomorawskim na juhozapadźe a z Pardubickim krajom na zapadźe.
Wobsteji z 397 gmejnow w pjeć wokrjesach.
Najwjetša rěka je Morawa, kotraž ćeče ze sewjera do juha přez cyły kraj.
Při pólskej hranicy na sewjeru nadeńdu so horiny Hrubeho Jeseníka z Pradědom jako najwyšej horu Olomouckeho kraja.
Kazachske mjeno města woznamjeni „běła hora".
Leži při wuchodnym brjoze Kaspiskeho morja něhdźe 1700 kilometrow juhozapadnje stolicy Astana.
Ma něhdźe 183 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1961 załožiło jako „zawrjene město" za nuklearnu industriju – a wot 1973 tež jadroweje milinarnje – a dósta w lěće 1963 měšćanske prawa.
Wot 1964 do 1991 bě pomjenowane po ukrainskim basniku Tarasu Šewčenku.
Leži při lěwym brjoze rěki Tjasmyn něhdźe 50 kilometrow juhozapadnje Čerkasow.
Ma něhdźe 68 tysac wobydlerjow.
W lěće 1773 dósta Magdeburgske měšćanske prawo.
Po rozdźělenju Pólskeje přińdźe 1795 pod rusku kontrolu.
Leži při křižowanišću wažneju čarow z Kijewa do Dnipra a z Moskwy do Odesy.
Kral, Jurij: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
Mała mlóčeń je jednolětna rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 5 hač do 20 cm.
Wone su sedźace a njezrosćene.
Jich spódk je wutrobojty.
Žałzy kćenjoweho keluška su połměsačkojte-rohate.
Płody su hładke kapsle.
Rosće na hlinjanych žitnych polach, na ladach a na drjebiznowych městnach.
Ale pochadźa z južneje Europy.
Jan Běmar bě serbski farar a spisaćel nabožinskich spisow.
Narodźi so jako syn wićežneho bura w Rodecach pola Bukec a studowaše po wopyće Budyskeho gymnazija wot 1696 do 1700 teologiju w Lipsku.
W lěće 1700 so z dźowku Budestečanskeho fararja Michała Frencla woženi a přewza dźěło jako pomocny farar pola přichodneho nana.
Po jeho smjerći w lěće 1706 sta so z nowym fararjom a skutkowa tam hač do swojeje smjerće.
Hromadźe z fararjemi Janom Langu z Minakała, Janom Wawerjom z Bukec a Matejom Jokušom z Hbjelska přełožichu jako prěni cyłu bibliju do serbšćiny a wudachu ju w lěće 1728.
Jan Běmar bě nan třoch serbskich duchownych Jana Gotthelfa a Jana Gotttrauwa Běmarjec.
Arnošt Simon: Běmar, Jan. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn: Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow.
Leži při rěce Osjotr něhdźe 145 kilometrow juhowuchodnje Moskwy.
Sydlišćo je so w 12. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1778 měšćanske prawa.
20. nowembra abo 20. nazymnika je 324. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 41 dnjow hač do kónca lěta.
Wěcownik je w gramatice družina słowow, kotrež woznamjenja bytosće a wěcy.
Wěcowniki wustupuja w sadźe na přikład jako subjekt abo atribut.
W serbšćinje mamy wěcowniki muskeho, žónskeho a srjedźneho gramatiskeho rodu - maskulina, feminina a neutra.
Třeća kategorija wěcownikow je ličba.
Serbšćina a słowjenšćina staj jeničkej słowjanskej rěči, kotrejž staj zachowałoj dual pódla singulara a plurala.
Faska, Helmut: Pućnik po hornjoserbšćinje.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 2003, s.
Město leži při rěce Kadiogo w srjedźišću kraja na Centralnym platowje we wysokosći wot 300 metrow.
Přerězna temperatura leži při 28,8° C. Kaž po cyłym kraju knježi w měsće tropiska klima z dešćowym časom wot meje do septembra.
Při južnej kromje metropole natwari so nowa knježerstwowa štwórć Ouaga 2000 z prezidentowym palastom a parlamentom.
Sydlišćo wobsteješe hižo w 15. lětstotku, po někotrych žórłach bu hižo w 11. lětstotku pod mjenom Kombemtinga załožene.
1441 sta so jako Wogdgo ze stolicu kralestwa ze samsnym mjenom.
Dla nomadiskeho žiwjenskeho wašnja Mossijow wosta jich knježerstwowe sydlišćo wšak hač do 18. lětstotka bóle wjes hač město.
1887 njeměješe po slědźerju Louis-Gustave Binger wjace hač 5000 wobydlerjow a wobsteješe ze sydom wsow.
Hakle z přichadom francoskeho kolonialneho wójska zahaji so wutwar města.
W 1920tych lětach připrawichu šěroke puće a natwarichu zarjadniske twarjenja, šule, palast guwernera a chorownju.
Kołowokoło noweje katedrale natwarichu nowe měšćanske štwórće z modernymi dwuposchodowymi domami.
Z toho časa bě Ouagadougou sydło francoskeho kolonialneho guwernera a pozdźišo knježerstwa njewotwisneho stata Hornja Volta, kotryž rěka wot lěta 1984 „Burkina Faso".
Ouagadougou ma mjezynarodne lětanišćo wosrjedź město a je přez železnisku čaru z přistawom Abidjan při Słonowinowym pobrjoze zwjazane.
Leži při rěce Kinka něhdźe 60 kilometrow juhowuchodnje wot města Zaporižžja.
Sydlišćo je so w lěće 1783 załožiło a ma wot lěta 1801 měšćanske prawa.
6. oktobra abo 6. winowca je 279. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 86 dnjow hač do kónca lěta.
Mykolajiw je město na južnej Ukrainje.
Ma něhdźe 493 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1789 załožiło a ma wot lěta 1790 měšćanske prawa.
Leži při rěce Krasna něhdźe 95 kilometrow sewjerozapadnje Luhanska.
Sydlišćo je so w lěće 1733 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Zyma je najzymniša ze štyri počasow w měrnej arktiskej klimowej conje.
Za tym hač wón na južnej połkuli abo sewjernej połkuli knježi, rozeznawaju mjez sewjernej a južnej zymu.
Dla pućowaceho cenitoweho stawa słónca mjez južnym a sewjernym wobrotnikom wospjetuje so zyma w kóždej hemisferje z lětnym turnusom.
Astronomisce so započina sewjerna zyma ze zymskim zawrótom słónca – časowym dypkom, na kotrymž słónco padorunje nad južnym wobrotnikom steji a dny su najkrótše: na sewjernej hemisferje 21. abo 22. decembra a na južnej hemisferje 21. junija.
Potom bywaja dny zaso dlěše a nocy krótše.
Zyma kónči so z nalětnjej runonócnosću 20. měrca abo w nocy k 21. měrca na sewjernej połkuli a 22. abo 23. septembra za južnu połkulu.
Wón traje potajkim 89 dnow na sewjernej połkuli a 93 dnow na južnej połkuli.
Dokelž wobkružna čara zemje wokoło słónca wokoło 1,7 % wot idealneho kruhoweje čary so wotchili, štyri počasy njejsu cyle runje dołhe.
Nimo toho su sewjerne zymy dla bliskosće słónca tróšku krótše a miliše hač južne zymy.
Meteorologisce widźane započina zyma 1. decembra.
Meteorologojo přirjaduja počasy połnym měsacam.
 nazyma so kónči za meteorologow 30. nowembra.
Přiběranje abo wotebranje wot lodowcow wotwisuje pak mjeńše wot zymskeho sněhoweho połoženja hač wot prěnjeho noweho sněha w nazymje, kotryž ablaciju haći.
Bližene přidźěluja zymje měsacy december, januar a februar a w južnej hemisferje junij, julij a awgust.
Zapřijeće zyma so pak tež w pomjenowanjach wužiwa, kotrež wjace hač poł lěta traja, kaž na př. zymske połlěto, zymski jězdny plan, zymski semester, zymski tarif, zymski spar, zymski čas a. d.
Hłowne město je Bangkok.
Wjetšina něhdźe 70 milionow wobydlerjow su buddhisća.
Thailandska mjezuje z Myanmarom na sewjerozapadźe, z Laosom na sewjerowuchodźe, z Kambodźu na wuchodźe a z Malajziju w samym juhu.
Na zapadźe tworja Indiski ocean přirodnu mjezu, na juhowuchodźe Thailandski golf, dźěl Ćicheho oceana.
Dla poměrnje stabilnych politiskich wobstejnosćow a rjanych přibrjohow je Thailandska turistam z cyłeho swěta woblubowany cil.
Zjednoćena socialistiska strona Němskeje bě politiska strona w Němskej, załožena dnja 22. apryla 1946 w Sowjetskim wobsadniskim pasmje přez zjednoćenje stronow KPD a SPD.
Zjednoćenje a wuwiwanje k statnej stronje 1949 załoženeje Němskeje demokratiskeje republiki staštej so pod wliwom sowjetskeje wobsadniskeje mocy.
Čłonojo strony skutkowachu w organach na wšěch třoch runinach stata, tak zo hodźi so NDR charakterizować jako knjejstwo jeničkeje strony.
W oktobrje 1989 měješe SED 2,3 miliony čłonow, štož wotpowěduje 13,8 % tehdyšeho wobydlerstwa NDR.
Posledni předsyda SED pod starym mjenom bě w decembrje 1989 Gregor Gysi.
Balabanowo je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1584 załožiło a ma wot lěta 1972 měšćanske prawa.
Jednotliwe stwjelca z wjele łopjenami su zwjetša 2-3 metrow wysoke, rědko su hač do 5,5 m wysoke.
Kiješk z kćenjemi wurosće z nadzemskich kiješkow a je hač do 1,5 metrow wysoki.
Kćenja su zrjadowane w kićach a maja swětłomódre łopjena ze žołtymi kromami.
Płody su zeleno-žołte słomojte kapsle z třomi bokami.
Kardamom pochadźa z južneje Indiskeje a z kupy Sri Lanka.
Kardamom je rozšěrjeny předewšěm w aziatiskej kuchni.
W europskej kuchni so wužiwa při pječenju hodowneho pječwa, na př. poprjanca.
Nimo toho so wužiwa tež za kołbasy, likery a jako dźěl korjeninskich měšeńcow.
28. nowembra abo 28. nazymnika je 332. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 33 dnjow hač do kónca lěta.
Črijenk je ród ze swójby orchidejowych rostlinow.
Ječmjeń je ród ze swójby słódkich trawow.
Aldan je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije w Jakutskej.
Leži něhdźe 530 kilometrow južnje Jakutska a ma něhdźe 20 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1924 jako wjes Njezamjetnyj załožiło a ma wot lěta 1932 měšćanske prawa.
Qubadlı je městačko na zapadźe Azerbajdźana, kotrež steji pod kontrolu Nahórskeho Karabacha.
Leži při samej armenskej hranicy a je – po azerbajdźanskim prawje – z 73 wobydlerjemi najmjeńše město Azerbajdźana.
Wot lěta 1990 ma měšćanske prawa.
Do wójny wo Karabach měješe město něhdźe 6.800 wobydlerjow, bu pak w běhu bitwy wopušćene.
Bananowc je ród ze swójby bananowych rostlinow.
Piotrowice su wjes z něhdźe 350 wobydlerjemi w Mazowskim wojewódstwje w srjedźnej Pólskej.
Nadeńdźe so něhdźe 13 kilometrow južnje Otwocka a 31 kilometrow juhowuchodnje Waršawy.
Wissembourg je městačko z něhdźe 7.500 wobydlerjemi w francoskej Elsaskej.
14. meje abo 14. róžownika je 134. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 231 dnjow hač do kónca lěta.
1948: Załoženje stata Israel z prěnim ministerskim prezidentom Davidom Ben-Gurionom.
2017: Emmanuel Macron sta so z nowym statnym prezidentom Francoskeje.
Ujar je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije w Krasnojarskim regionje.
Leži něhdźe 130 kilometrow wuchodnje Krasnojarska a ma něhdźe 12 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1760 załožiło a ma wot lěta 1944 měšćanske prawa.
Sydlišćo je so w lěće 1470 załožiło a ma wot lěta 1957 měšćanske prawa.
Nastaće družina je diskutowane.
W žórłach so někotre warianty mjenuja.
Šwedska mučnica je kerk abo štom, kotryž docpěwa wysokosć wot 3 hač 15 m.
Króna je kulojće-jejkojta a husto rozhałuzowana.
Njesu na kóždym boku 7-9 bóčnych nerwow a maja tupe, skulojćene lapy.
Jich wobrys je eliptiski.
Běłe kćenja docpěja přeměr wot něhdźe 1 cm a steja we wokołkowych pakićach.
Płody su jejkojte hač kulowate, šarlachčerwjene jabłukowe płody, kotrež docpěja dołhosć wot něhdźe 1 cm.
Rosće w lisćowych lěsach.
Rostlina je w sewjernej Europje a kónčinach Baltiskeho morja rozšěrjena.
Štom so jako nadróžny štom plahuje.
Bukowc je mała hornjołužiska wjeska z dwanaće wobydlerjemi w Budyskim wokrjesu, kotraž słuša k Porchowskej gmejnje.
Sydlišćo nadeńdźe so južnje Wotrowa wyše Klóšterskeje wody na jeje zapadnym boku.
Při rěčce samej nadeńdźe so Kamjentny młyn.
Susodne wsy su Nowe Městačko a Wotrow na sewjeru, Jědlica na wuchodźe, Horni Wujězd na juhowuchodźe, Hłupońca na juhozapadźe a Kašecy na zapadźe.
Přez Bukowc wjedźe kolesowarska a pućowanska šćežka přez Nowe Městačko ke klóštrej Marijina hwězda.
Wjeska naspomni so prěni raz w lěće 1357 jako Buckow.
W lěće 1670 a znowa 1858 mjenuje so Bukowčanske ryćerkubło jako mějićel ležownostneho knjejstwa.
Hač do lěta 1932 běše wjeska samostatna gmejna, doniž njebu zagmejnowana do Hłupońcy.
Wot 1957 słušeše ke gmejnje Kašecy-Hłupońca, kotraž bě wot lěta 1974 dźěl Wotrowskeje gmejny.
Jako so tuta w lěće 1994 do Pančic-Kukowa zagmejnowa, bu Bukowc do Porchowskeje gmejny přerjadowany.
We 1880tych lětach měješe Bukowc po Statistice Łužiskich Serbow wot Arnošta Muki cyłkownje 43 wobydlerjow, z nich 32 Serbow a jědnaće Němcow.
W lěće 1925 běchu wot tehdy 33 wobydlerjow 26 ewangelskich a sedmjo katolskich.
Akademie-Verlag, Berlin 1954. → wšě wjeski  Commons: Bukowc – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Informacije wo Bukowcu na webstronje Porchowskeje gmejny Wjesne dźěle Porchowa Bukowc | Horni Wujězd (Uhyst a.
Krasnouralsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1925 załožiło a ma wot lěta 1931 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 30 kilometrow sewjerozapadnje Kijewa.
Dźensniše město nasta ze zastanišća při železniskej čarje Kijew–Kowel, kotraž bu kónc 19. lětstotka natwarjene.
Mjeno poćahuje so na rěku Buča, kotruž čara na tutym městnje přeprěči.
W lěće 2007 dósta Buča měšćanske prawa.
České Budějovice su město w južnej Čěskej a stolica Jihočeskeho kraja.
Leža při zliwje rěkomaj Wołtawy a Malše.
Maja něhdźe 93.000 wobydlerjow.
W Budějovicach warja swětadaloko znate piwo Budweiser.
Maćica Serbska, Budyšin 1927. Filip Rězak: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče.
Jelgava je město w Letiskej.
Leži při rěce Lielupe něhdźe 40 kilometrow juhozapadnje Rigi.
Sydlišćo je so w lěće 1226 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1573 měšćanske prawa.
2: Januszpol – Wola Justowska.
Dubowka je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1734 załožiło a ma wot lěta 1803 měšćanske prawa.
Leži na zapadnej kromje stata při brjoze Čorneho morja.
Do Abchaziskeje wójny spočatk 1990tych lět měješe město něhdźe 120 tysac wobydlerjow, dźensa jenož hišće wokoło šěsćdźesat tysac.
Mały Halštrow je 55 kilometrow dołha rěčka w Delnjej Łužicy, prawy přitok Čorneho Halštrowa.
Wužórli so južnje Ługa a ćeče najprjedy na sewjer zapadnje Libeśina, potom na sewjerozapad južnje wot Žadowa a Cernjowa, potom na zapad sewjernje wot Grabina a južnje wot Groźišća, potom na juh přez Dobrjoług-Góstkow a na juhozapad k Rukowej.
Zapadnje Rukowa we Wahrenbrücku so Mały Halštrow wuliwa do Čorneho Halštrowa.
Žołta bónčawa je wódna rostlina a trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 50 hač do 20 cm.
Ricomy su tołste a rozhałuzowane a wobsahuja alkaloidy.
Płuwanske łopjena su šěroko-jejkojte a docpěwaja dołhosć wot 10 hač 30 cm.
W hłubokim wodźe faluja płuwanske łopjena.
Wone docpěwaja wulkosć wot 3 hač do 5 cm a často nad wódny powjerch sahaja.
Pjeć keluškowych łopješkow su žołte a nutř nygane.
Krónowe łopješka su mnoholičbne, małe a šupiznojte.
7-24 łopatkojtych nektarowych łopješkow je žołte.
Pěstowe tačałki su 15- hač 20-pruhojte a w srjedźišću likojće pohłubšene.
Rosće w stejacych abo pomału běžacych, maksimalnje 6 m hłubokich wodźiznach.
Rostlina je w nimale cyłej Europje rozšěrjene.
Łopjena docpěwaja dołhosć wot 15 cm.
Wustupuja jara rědko w łuhojtych a horinskich jězorach.
Leži w hórkatej stepowej krajinje při delnjej Wolze a srjedźnym Donje a mjezuje na wuchodźe z Kazachstanom.
Jeje zarjadniske sydło a jeničke milionowe město je Wolgograd, něhdyši Stalingrad.
W lěće 2010 měješe Oblasć Wolgograd 2.610.161 wobydlerjow.
Z nich běchu 88,5 % Rusojo.
Najwjetše mjeńšiny su kazachska a armenska.
W Morsowym alfabeće zwoprawdźi so U přez · · −.
Pismik ma dołhe zhromadne stawizny z pismikomaj V a Y a je so hakle poměrnje pozdźe zesamostatnił.
Romjenjo započachu w 40tych lětach mjez U a V rozeznawać.
Wjenjow je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1371 załožiło a ma wot lěta 1777 měšćanske prawa.
Maćica Serbska, Budyšin 1927. Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Dalše serbske mjena su carica, wisate króny, jědojte zwony, smjerdźaca zwóńca a kejžorska króna.
Čerjepanowo je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1912 załožiło a ma wot lěta 1925 měšćanske prawa.
Leži při rěce Kazennyj Torec něhdźe 100 kilometrow sewjernje wot Donjecka a ma nimale 170 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1868 załožiło a ma wot lěta 1932 měšćanske prawa.
Wokrjes ma přestrjeń wot 845 km² a něhdźe 49.000 wobydlerjow.
Piwo je alkoholiski napoj, kiž nastawa přez fermentaciju přetworjenych zornješkow.
Fermentacija bu typisce wot piwarskich droždźow wuwabjena.
W Němskej ma wjetšina sortow piwa mjezy 4,5% a 6% alkohola.
Słowo "piwo" je wuznamjeniło w prasłowjanskej rěči jednorje "piće", potom je so přeměniło k zapřimnjenju alkoholiskeho napoja.
Piwo je jedne z najstaršich alkoholiskich pićow.
Namakanki z Mezopotamiskeje wot wokoło 4.000 lět před Chrystusowym narodźenjom pokazuja, zo su tam znali piwo.
W srjedźowěku piće piwa je było powšitkowne; tehdy piwo je samo dźěćom dawali.
Tehdyše piwo je pak měło mjenje alkohola hač nětko, piće wody je při tym było strachotne dla bakterijow w njej.
Pjerše šěroko nałožowane prawo za piwo je było Bayerske prawo čistosće z lěta 1516.
Je wono prajiło, zo piwo ma so přihotować jenož z ječmjenjoweho słoda, wody a chmjela.
Nětko hóda so, zo přičina tajkich wobmjezowanjow je była, zo by z jednoho boka pšeńca a rožka je słužili jenož k přihotowanju chlěba, a z druheho boka, zo by do piwa njeje so dodawało strachotne zela.
Piwo z pšeńcy je móhli pak přihotować w klóštrach.
Před 18. wěkom słód su sušili nad wohnjom z drjewa abo wuhla, tohodla piwa toho časa je měli jako so zda aroma dyma.
Nětko je słód z aroma dyma rědki a wužiwany jenož w specialnych piwach.
Nětko wjetšina šěroko předawanych piwow je pasteurizowana a filtrowana.
Su pak kraje, hdźež wěsty podźěl maja piwa z žiwymi droždźemi, to rěka bjez pasteurizacije a filtrowanja.
Je wjele metodow rozdźělenja piwow.
Piwo dźěle so tež mjezy druhim po sorće słoda, sorće droždźow, kiž fermentuju piwo.
Jendźelski spisowaćel Michael Jackson je w lěće 1977 wudał knihu The World Guide To Beer, hdźež je jako prěni kategorizował piwa na cyłym swěće.
Na druhim městnje steji SABMiller, wobsedźer markow Grolsch, Miller, Pilsner Urquell a Tyskie.
Třeće najwjetše předewzaće je nižozemske Heineken, wobsedźer markow Amstel, Heineken, Moretti, Zagorka a Żywiec.
Najwjetši importer piwa na swěće je USA, najwjetši eksporter je Mexiko.
Němska je třeći najwjetši eksporter na swěće.
Korla Awgust Jenč bě serbski ewangelski farar, bibliograf, literarny stawiznar a organizator serbskeho studentskeho žiwjenja.
Wot 1848 do 1851 studowaše w Lipsku ewangelsku teologiju a nawjedowaše dlěši čas tamniše Serbske prědarske towarstwo.
Tam, hdźež rěčeše we 1880tych lětach hišće pjećina ludnosće serbsce, bě Jenč z poslednim serbskim fararjom.
Wědomostnje zaběraše so hłownje ze serbskej literaturu.
Zběraše a zapisowaše wšě dotal wušłe hornjo- a delnjoserbske knihi a podawaše biografiske daty jich awtorow.
Wuznamne su tež Jenčowe stawizniske dźěła, w kotrychž zaběraše so ze stawiznami serbskeje rěče a narodnosće, serbskimi kralemi, serbskimi studentskimi towarstwami, z najstaršej serbskej ćišćanej knihu, rukopisnymi słownikami a spěwarskimi, z pohanskimi pohrjebnišćemi a wjele dalšimi temami.
Dopisowaše prawidłownje do Časopisa Maćicy Serbskeje, Tydźenskeje Nowiny, Serbskich Nowin, Bramborskeho Serbskeho Casnika a němskorěčneho Sächsischer Volkskundler.
Popularnowědne přinoški historiskeho razu wozjewi we Łužičanu.
Z jeho pjera je tež prěnje wažne popularnowědomostne dźěło w serbšćinje, Zelenska a jeje wobydlerjo.
Na nabožinskim polu staraše so wo nowowudaće serbskeje biblije.
Korla Awgust Jenč haješe kulturnu wzajomnosć mjez Hornjej a Delnjej Łužicu a spěchowaše narodne hibanje Delnich Serbow.
Tak prócowaše so mjez druhim wo přewjedźenje spěwnych swjedźenjow w Delnjej Łužicy.
W Budyšinje staraše so za natwar Maćičneje knihownje, Maćičneho archiwa a Serbskeho muzeja.
Jenč bě wot 1847 čłon Maćicy Serbskeje a dźěłaše wot 1853 w jeje wuběrku sobu.
Wón bě zmandźeleny z Hedwig Friederiku.
Krótki přehlad zhromadneho pismowstwa ewangelskich Serbow.
W: E. B. Jakub: Serbske Hornje Łužicy.
89–114 Dobroty, dźiwy a sudy Bože nad israelskimi dźěćimi.
Nawašino je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1891 jako wjes Mordowšćikowo załožiło a ma wot lěta 1957 měšćanske prawa.
Taldykorgan je wulkoměsto w Kazachstanje.
Leži při rěce Karatal na kromje płódneje doliny něhdźe 230 kilometrow sewjerowuchodnje Almatyja a 850 kilometrow juhowuchodnje stolicy Astana.
Ma něhdźe 173 tysac wobydlerjow.
Escopetarra je gitara, kotraž je z modifikowaneje třělby stworjena.
Wona wužiwa so jako symbol měra.
Escopetarry wunamaka kolumbiski měrowy aktiwist César López w lěće 2003 za čas schadźowanja po bombowym atentaće na klub "El Nogal" w Bogoće, jako wuhlada wojaka, kotryž dźeržeše třělbu kaž gitaru.
Jednu zdźerži sej sam.
W lěće 2006 wobstara López dalše 12 mašinowych třělbow typa AK-47 z běrowa Kolumbianskeho zamołwiteho za měr.
Budu-li wone přetworjene na gitary, chce je sławnym hudźbnikam kaž Shakirje, Carlosej Santanje a Paulej McCartneyjej kaž tež politiskim wosobinam kaž Dalajej Lamje přepodać.
Sobudźěłaćer Dalaja Lamy wšak wotpokaza Lópezowy dar, prajo, zo njeje bróń kmany dar.
Leži w prowincy Gecharkunik při azerbajdźanskej hranicy něhdźe 120 kilometrow wuchodnje Jerjewana.
Sydlišćo je so w lěće 1830 załožiło jako ruska wjes Michajlowka a ma wot lěta 1991 měšćanske prawa.
Põltsamaa je městačko w Estiskej.
Leži při rěce Põltsamaa něhdźe 130 kilometrow juhowuchodnje Tallinna.
Vatra je městačko w srjedźnej Moldawskej.
Leži při brjoze rěki Bâc a Gidigičskeho spjateho jězora, něhdźe 10 kilometrow sewjerozapadnje Kišinjowa.
Sydlišćo je so w 19. lětstotku załožiło.
Sobieski za noweho pólskeho krala.
25. decembra: Sylne šwedske wójsko nadpaduje bjez připowědźenja wójny braniborske městačko Pasewalk.
Šlinčina je ród ze swójby łušćinowcow.
Biləsuvar je město w Azerbajdźanje, blisko iranskeje hranicy.
Leži něhdźe 180 kilometrow juhozapadnje Bakuwa.
Sydlišćo je so w 13. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1966 měšćanske prawa.
Iwan Aleksejewič Bunin bě ruski basnik a spisowaćel, kotryž dósta w lěće 1933 Nobelowe myto za literaturu.
Homel je z něhdźe 535.000 wobydlerjemi druhe najwjetše město w Běłoruskej po Minsku.
Je zarjadniske sydło Polackeho rajona.
Leži při Zapadnej Dwinje něhdźe 100 kilometrow sewjerozapadnje Wicebska.
Ma něhdźe 85 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 862 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1498 měšćanske prawa.
Smjerdnički su ród ze swójby zestajenkow.
Družiny su jednolětne rostliny abo přeco zelene trajne zela.
Wone njesu jednore, aromatisce wonjace łopjena.
Almetjewsk je město w Ruskej federaciji.
Leži w republice Tatarstan něhdźe 260 kilometrow wuchodnje Kazanja a ma něhdźe 151 tysac wobydlerjow.
Króna je šwižna jejkojta hač kulojta.
Hłowne wurostki su kruće zrunane, při tym hałuzy přewisuja.
Łopjena su jejkojte abo eliptiske a docpěwaja dołhosć wot 5 hač 10 cm a su sćeńka zubate, na hornim boku tróšku zmoršćene.
Jich stołpiki njesu 2 žałzy.
Jich nazymske barbjenje často je oranžowe.
Najprjedy zrunane, prózdnišo wisace kiće docpěwaja dołhosć wot 15 hač 20 cm a wobsteja z 10 hač 25 wonjacych, maksimalnje 1,5 cm šěrokich kćenjow.
Keluškowe łopješka njesu trodle a su žałzojte.
Kulowaty póčkaty płód nima zbytk kelucha, hórce słodźi a docpěwa wysokosć hróšatka.
Zrałe płody su čorne.
Rosće we łučinowych lěsach, łučinowych kerčinach a na lěsnych kromach.
Preferuje mokre, tež zdźěla přepławjowane pódy.
Swójba Nymphaeaceae bu w lěće 1805 wot Salisb. w Ann.
, 2, Junija 1805, S. 70 wozjewjene.
Nymphaeoideae: Z něhdźe 48 družinami w pjeć rodach: Barclaya Wall.
: Ze štyri družinami.
Cc C abo c je třeći pismik klasiskeho a moderneho łaćonskeho kaž tež serbskeho alfabeta.
Družiny su małke štomy, kerki abo jednolětne rostliny hač wjacelětne rostliny.
Rukojće nerwate abo lapate łopjena njesu wolijowe žałzy.
Kćenja su zwjetša wulke, běłe, žołte abo purpurowe.
Jich keluch njese 3-7 wulkich, zrosćenych abo rozdźělenych wysokich łopješkow.
Symjenja njesu běłe, žołtojte abo čerwjenojte kosmy.
Někotre su nahe abo njesu krótku pjelsć.
Družiny su w Africe, Aziji, Americe a Awstraliji rozšěrjene.
To su štyri družiny, při čimž dwě družinje z stareho swěta a dwě družinje z noweje swěta pochadźatej.
Leži w europskim dźělu Ruskeje w republice Čuwašiskej.
Sydlišćo je so w lěće 1892 załožiło jako wjes Šichrany a ma wot lěta 1925 měšćanske prawa.
Leži zwjetša na połkupje samsneho mjena w dalokim wuchodźe Sibirskeje a je wot Ochotskeho morja w zapadźe a Ćicheho oceana we wuchodźe wobmjezowany.
Jeho zarjadniske sydło je Petropawlowsk-Kamčatskij.
Z toho běchu 78,4 % Rusojo.
W regionje su tež wjacore mjeńše ludy žiwe, na přikład Korjakojo a Čukčojo.
W internetowym słowniku: Hahnenkamm Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Berberitze Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Nowosibirsk je wulkoměsto w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
24. decembra abo 24. hodownika je 358. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće sydom dnjow hač do kónca lěta.
Křesćenjo mnohich konfesijow swjeća na tutym dnju patoržicu a spominaja tak na narodźenje Jězu Chrysta.
Jurjuzań je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1758 jako Jurjuzań-Iwanowskij zawod załožiło a ma wot lěta 1943 měšćanske prawa.
Qazax je město na samym sewjerozapadźe Azerbajdźana, blisko armenskeje hranicy.
Leži při rěce Akstafa něhdźe 460 kilometrow zapadnje Bakuwa.
Ma wokoło 21 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1623 załožiło a ma wot lěta 1925 měšćanske prawa.
Pokrow je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1506 załožiło a ma wot lěta 1778 měšćanske prawa.
Leži při rěce Jenisej něhdźe 115 kilometrow zapadnje Kyzyla a ma něhdźe dźesać tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1888 załožiło a ma wot lěta 1945 měšćanske prawa.
Taavi Rõivas je estiski politikar liberalneje Estiskeje reformoweje strony.
Wot 26. měrca 2014 hač do 23. nowembra 2016 bě wón jako naslědnik Andrusa Ansipa z ministerskim prezidentom Estiskeje a bě tehdy z 34 lětami najmłódši šef knježerstwa w Europskej uniji.
Rõivas studowaše hač do lěta 2002 na uniwersiće Tartu wonkowne hospodarstwo a wikowanje.
Wot lěta 2007 bě z čłonom estiskeho sejma a wot decembra 2012 z ministrom za socialne.
Gregorianiska protyka bazuje na słónčnym lěće z 365,2425 dnjemi.
Nowa doba běchu hłowne hornjoserbske nowiny w Němskej demokratiskej republice a w tutej funkciji naslědnik w lěće 1937 zakazanych Serbskich Nowin.
Prěnje čisło wuńdźe 6. julija 1947 w Budyšinje.
Wudawachu so najprjedy jenož jónu wob tydźeń, wot oktobra 1947 dwójce a wot julija 1948 trójce.
Jako přiłohi Noweje doby wuńdźechu „Hłós młodźiny", „Nowa doba za dźěći", „Młody pioněr", „Nowa Łužica" a „Nowe Słowjanstwo".
W redakciji Noweje doby dźěłachu mjez druhimi Měrćin Nowak-Njechorński jako prěni šefredaktor, Sieghard Kozel, Róža Domašcyna, Jan Nuk, Alfons Wićaz a Beno Bělk.
Spočatk lěta 1991 přemjenowachu so nowiny zaso na Serbske Nowiny.
Leži w republice Baškirskej něhdźe 400 kilometrow južnje Ufy a ma něhdźe 17 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1748 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Sydlišćo je so w lěće 1583 załožiło a ma wot lěta 1781 měšćanske prawa.
W srjedźnej Europje najznaćiša družina je poprawna wjewjerčka.
Wšě wjewjerčki su lěsne zwěrjata.
Wjetšina družinow je na ameriskim dwójnym kontinenće žiwa; jenož tři wot 28 družinow so w starym swěće namakaja.
Tute rozšěrja so přez Europu, prědnju, sewjernu a wuchodnu Aziju.
Cyroba wjewjerčkow su štomowe symjenja a płody, hriby a insekty, ale tež ptače jejka a młode ptački.
Žiwjenski čas jednotliwych družinow wučinja hač do 12 lět.
Swjetlyj je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1640 załožiło a ma wot lěta 1955 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Buturlinowskeho rajona.
Leži při rěce Oserjed něhdźe 180 kilometrow južnje Woronježa.
Ma něhdźe 24 tysac wobydlerjow Sydlišćo je so w lěće 1870 załožiło a ma wot lěta 1917 měšćanske prawa.
Lothar Bisky běše němski politikar Lěwicy a čłon Europskeho sejma.
Wón bě wot 1993 do 2000 a znowa wot 2003 do 2007 zwjazkowy předsyda strony PDS.
Swjaty Kliment Ochridski běše swjatoprajeny bołharski wučenc ze srjedźowěka.
Wón je najsławniši wučomnik swjateju Cyrila a Metoda, kotryž ma wulke zasłužby na polu rozšěrjenja glagolicy a kyrilicy mjez christianizowanymi Słowjanami.
Leži na połkupje Krim na sewjernym brjoze Čorneho morja něhdźe 30 kilometrow juhozapadnje Simferopola při železniskej čarje Simferopol–Sewastopol w južnym dźělu połkupy.
Wot lěta 2014 słuša Bachčysaraj kaž cyła Krim de facto k Ruskej.
Soligalič je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1335 załožiło a ma wot lěta 1778 měšćanske prawa.
Ruhr je srjedźoeuropska rěka, kotraž běži přez němski zwjazkowy kraj Sewjerorynsko-Westfalsku.
Prawy a po mnóstwje wody šesty najwjetši přitok Ryna je 219,3 kilometrow dołhi a běži na něhdźe 130 kilometrach přez industrijnu kónčinu Ruhrskeho kraja.
W 19. lětstotku bě sčasami najsylnišo wužiwany wodowy puć cyłeje Němskeje.
Při Ruhrskim wuliwje w měšćanskim dźělu Ruhrort nadeńdźe so najwjetši nutřkokrajny přistaw swěta.
Ruhr zastaruje wjacore spjate jězory z wodu a wužiwa so tež za dobywanje energije.
Kizel je město w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži při rěce Kizel w zapadnym předkraju Uralskich horin w Permskim regionje něhdźe 240 kilometrow sewjernje Perma.
Sydlišćo je so w lěće 1750 jako Kizelowski zawod załožiło a ma wot lěta 1926 měšćanske prawa.
Dźalal-Abad je město na zapadźe Kirgiskeje, blisko uzbekskeje hranicy.
Leži na samym wuchodźe Ferganskeho doła při rěce Kugart něhdźe 560 kilometrow juhozapadnje Biškeka.
Sydlišćo je so w lěće 1870 załožiło a ma wot lěta 1877 měšćanske prawa.
W systematice biologije bu tuta skupina hakle před mało lětami znowa definowana, jako wotkry so z pomocu moderneje techniki nowy typ próškoweho zornjatka.
Často so wona tež jako Eudicots abo woprawdźite Dikotyledony woznamjenja.
Při wšěm je móžno, někotre drobne kajkosće spowšitkownjeć.
Próškowe łopjena su zwjetša w jednym abo dwěmaj kružkomaj rjadowane, wustupuja pak nic zrědka rozmnožene.
Wysoke Tatry su wjelhoriny we wuchodnym dźělu srjedźneje Europy a najwyši hórski masiw Karpatow.
Tatry su poměrnje młode sfałdowane horiny a nadeńdu so na sewjeru Słowakskeje resp. na juhu Pólskeje na hranicy wobeju krajow.
W pólskim dźělu je to Rysy, najwyša hora Pólskeje.
Cyłkownje je 24 wjerškow wyše hač 2500 metrow.
Wot lěta 1999 su słowakske gmejny pod Tatrami zjednoćene jako město Vysoké Tatry.
Pólski dźěl słuša do Małopólskemu wojewódstwu.
Bliskej měsće stej Zakopane na pólskim a Poprad na słowakskim boku.
Z přestrjenju wot jenož 340 km² a dołhotu wot 27 kilometrow płaća Wysoke Tatry jako „najmjeńše wjelhoriny swěta".
Wone su woblubowane tež za zymski sport.
We woběmaj krajomaj steja horiny jako narodny park pod wosebitym škitom; zdobom su připóznate jako biosferowy rezerwat UNESCO.
Runje tak kaž łaćonšćina přisłušeja skupinje indoeuropskich rěčow.
Wijawki su zwjetša wijace lězuce rostliny a małke zela.
Jednore łopjena su mustrowane a zwjetša wuske.
Kćenja su podobne tym pyšneje wijawki.
11. awgusta: Wulki woheń zniči třećinu Roztoka.
Jurij Gustaw Zarjenk bě serbski ewangelski farar a kulturny prócowar.
Narodźi so jako syn wučerja a kantora a wopytowaše wot 1882 do 1890 Budyski gymnazij.
Wot 1890 do 1894 studowaše w Lipsku ewangelsku teologiju.
Po nawróće do Łužicy bě w lěće 1895 najprjedy pomocny prědar w Bukecach a Łupoji a potom wot 1896 do 1899 diakon při Michałskej cyrkwi w Budyšinje.
1899 přewza farske městno w nowozałoženej Chwačanskej wosadźe, hdźež hač do lěta 1936 skutkowaše.
Jako student wobdźěleše so Zarjenk na serbskim prědarskim seminarje pola Jaroměra Hendricha Imiša na Hodźijskej farje.
1931 sta so sam jako naslědnik Franca Morica Domaški ze serbskim wyšim fararjom a nawodu prědarskeho seminara.
Zdobom bě posledni předsyda serbskeho ewangelskeho knihoweho towarstwa a ma zasłužby wo wudaće Spěwarskich w lěće 1931.
Wot lěta 1897 bě z čłonom Maćicy Serbskeje.
Gerhard Wirth: Zarjenk, Jurij Gustaw.
Je zarjadniske sydło Pawlowskeho rajona.
Leži něhdźe 150 kilometrow južnje Woronježa.
Sydlišćo je so w lěće 1709 załožiło a ma wot lěta 1779 měšćanske prawa.
Holanska jahodka je w lěće zeleny małoróstny kerk, kotryž docpěje wysokosć wot 15 hač do 50 cm.
Rostlina je sylnje rozhałuzowana.
Łopjena su měnjate, nahe, zelene, jejkojte, sćeńka rězane a w nazymje wotpadnu.
Płód je jahoda z módročerwjenym mjasom a docpěje wulkosć wot 5 hač 8 mm.
Čerstwje wone skerje wotwodźejo skutkuja, mjeztym zo sušene a jako brěčku běhawu złahodźuja.
Rosće w lěsach, tymjenjatych holach a hórskich holach.
Rostlina je w sewjernej a srjedźnej Europje rozšěrjena, při čimž wustupuje w Alpach nad 2500 m, w Pyrenejach, na Korsice, w Apenninach a horinach Balkanskeje połkupy.
Jahody so k brěčce, winu, želejej, marmeladźe a kompotej předźěłuja.
Jeje jahody su znutřka swětłe.
Solawa je 413 kilometrow dołha rěka w Němskej.
Ćeče w Bayerskej, Durinskej a Saksko-Anhaltskej, hdźež so do Łobja wuliwa.
Wažne města nad Solawu su Dwórc, Jena, Naumburg, Mjezybor a Hala.
W srjedźowěku tworješe rěka zapadnu hranicu słowjanskeho sydlenskeho teritorija.
Při brjohach Solawy bě mjez druhim kmjen Surbi žiwy, wot kotrehož maja Serbja swoje mjeno.
Völkel, Pawoł: Hornjoserbsko-němski słownik, Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin Jurij Kral: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
Trajne zelo je rostlina, kotraž rosće wjace lětow a wjacekróć kćěće a płodźi.
Wone su zelišćowe rostliny, kotrež njewodrjewjeja.
Jich nadzemske dźěle zwjetša w zymje wotemrěwaja, ale so po přezymowanju podzemskich dźělow w nalěće znowa zazelenja.
Liberec je město w Čěskej republice.
Leži na sewjeru kraja při Łužiskej Nysy pod horu Jěšćed.
Wulkoměsto ma něhdźe 104.000 wobydlerjow a je najwjetše město sewjernych Čechow a zarjadniske sydło Libereckeho kraja.
Přez Liberec wjedźe kolesowanska šćežka Wódra-Nysa.
Dźensa haji wosebje towarstwo Societas Amicuum Liberec styki ze Serbami.
Cyła rostlina wobsahuje běłu mlóčnu mězu.
Škličkojte kćenja su na kóncu stejace, čerwjene, docpěwaja šěrokosć wot 5 hač do 8 cm.
4 šarlachčerwjene kćenjowe łopješka docpěwaja dołhosć wot 4 cm a maja čorny blak na spódku kwěta.
Kćenja su typiske próškowe kwěty bjez nektara.
Nadbytk próška přiwabjuje insekty za wopróšenje.
Sorty Shirley-serije maja kćenja w sćěhowacych barbach: čerwjene, róžojte, běłe abo samo dwubarbne.
Eksistuja tež sorty z pjelnjenymi kćenjemi.
Płód je naha, kulojta tobołka, kotraž docpěwa dołhosć mjezy 1 a 2 cm a je jedyn abo dwaj razaj tak dołhi kaž šěroki.
Symjenja buchu z pomocu wětra rozšěrjene.
Wón rosće na žitnych polach, smjećišćach, pućowych kromach, terenach dwórnišćow.
Wulki mak je nimale swětodaloko rozšěrjeny.
Andrej Andrejewič Woznjesenskij bě wuznamny ruski a sowjetski basnik, publicist a moler.
Je zarjadniske sydło Konibodomskeho wobwoda.
Ma něhdźe 51 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1463 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1937 měšćanske prawa.
11. februara abo 11. małeho róžka je 42. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 323 dnjow hač do kónca lěta.
We wuskim zmysle je připodobnjenje sufiksowych wokalow na zdónk, ale tež znutřka zdónka.
Při tym cuze słowa abo najnowše požčonki často wokalnej harmoniji wjace njewjedu.
Wona wustupuje w rozdźělnych rěčnych swójbach, na př. w turkowskich rěčach, w mongolskich rěčach, w někotrych finougriskich rěčach.
Baškiršćina ma 9 wokalow.
W Baškiršćinje dwě warianće wokalneje harmonije wustupujetej.
Turkowšćina ma wósom wokalow a rozeznawa je po dwěmaj přiznamjenjomaj, a to [±prědnje] a [±kulojćene].
W turkowšćinje dwě warianće wokalneje harmonije wustupujetej.
Při kompozicijach so wokal po poslednim wobstatku złožuje.
Madźaršćina ma 14 wokalow.
Ale w někotrych narěčach a zdźěla wobchadnej rěči so dalša warianta "e" jewi.
Ćěkancy załožeja w južnej Hornjej Łužicy wjes Nowe Jěžercy.
02. apryla: Po smjerći kejžora Swjateho romskeho mócnarstwa Ferdinanda III. sta so jeho syn Leopold I. z naslědnikom.
19. septembra: W Druhej nordiskej wójnje přeńdźe Braniborska pod kurwjerchom Bjedrichom Wylemom na pólsko-litawsku stronu.
Rostlina so jako zelene hnojenje, korjeninu abo picowansku rostlinu často na rolach plahuje.
Wjerchnjaja Salda je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Ma něhdźe 43 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1778 jako wjes Wjerchnje-Saldinskij zawod załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
31. oktobra abo 31. winowca je 304. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 61 dnjow hač do kónca lěta.
W přewažnje ewangelskich zwjazkowych krajach wuchodneje Němskeje swjeći so na tutym dnju reformaciski dźeń.
1933: Hłowna zhromadźizna Domowiny zahaji reorganizaciju serbskeho zwjazka.
Leži w republice Burjatskej při brjoze sewjerneho Bajkalskeho jězora něhdźe 400 kilometrow sewjernje Ulan-Ude a 500 kilometrow sewjerowuchodnje Irkutska.
Morawa je jedyn z historiskich krajow Čěskeje.
Rozpřestrěwa so we wuchodnym dźělu Čěskeje republiki, historisce wšak słuša k njej tež sydlišćo U Sabotů, kotrež leži wot lěta 1997 w Słowakskej.
Z Morawu mjezuja na zapadźe Čechi, na juhu awstriski zwjazkowy kraj Delnja Awstriska, na juhowuchodźe słowakski Trnawski kraj, na wuchodźe słowakski Trenčinski kraj, na sewjerowuchodźe słowakski Žilinski kraj a Čěska Šleska a na sewjerozapadźe pólska Šleska, konkretnje Kłodzki region.
Jako stolica Morawy płaći Brno, a to hižo wot lěta 1641.
Před tym bě hłowne město Olomouc, kotraž słuša tež nadal k wuznamnym historiskim městam Morawy.
Srjedźowěkowe Wulkomorawske mócnarstwo płaći jako prěni wjetši słowjanski stat.
Leži w płonej stepowej krajinje w samym juhozapadźe Sibirskeje, při kromje Zapadosibirskeje nižiny a mjezuje w juhu z Kazachstanom.
Jeje zarjadniske sydło a z 328.000 wobydlerjemi jeničke wulkoměsto je Kurgan.
Dalšej wjetšej měsće stej Šadrinsk a Šumicha.
W lěće 2010 měješe Oblasć Kurgan 910.807 wobydlerjow.
Z nich běchu 90,4 % Rusojo, 1,9 % Tatarojo, 1,4 % Baškirojo a 1,3 % Kazachojo.
Leži při rěce Siwerskyj Donec něhdźe 105 kilometrow sewjernje Luhanska.
Sydlišćo je so w lěće 1695 załožiło a ma wot lěta 1963 měšćanske prawa.
Tropy su wobłuk na zemi, kotryž so namaka na woběmaj bokomaj ekwatora mjezy wobrotnikomaj słónca.
Na kóždym dypku w tropach steji słónco dwójce w lěće w ceniće, tuž njejsu tam wulke přeměnjowanja temperatury abo dołhoty dnja, kaž je to zwonka tropow, na přikład w Europje.
Tež počasy w našim zmysle njejsu, město toho maja tam dešćowy a suchi čas.
Z dołhosću wot 925 km je wona po rěce Tajo druha najdlěša rěka Iberiskeje połkupy.
Jeje rěčina ma přestrjeń wot něhdźe 83.000 km².
W starowěku njeseše rěka łaćonske mjeno Iberus.
Cyła połkupa bu po rěce pomjenowana.
Běži do wuchodneho směra přez regiony Kantabriska, Kastilska-Léon a La Rioja, hdźež so namaka znate winowe plahowanišćo Rioja.
Potom přeběži Ebro awtonomne regiony Navarra, Aragoniska a Katalanska.
Stolica Aragoniskeje je znate uniwersitne město Saragosa nad Ebrom.
Při přewažnje wot sewjerozapada do juhowuchoda běžacej rěce su natwarili tři rěčne zawěry k dobywanju energije za katalansku metropolu Barcelona.
Franc Moric Domaška bě serbski ewangelski farar a składnostny spisowaćel.
Narodźi so jako syn Nosačanskeho fararja Michała Domaški a wopytowaše wot 1877 do 1883 Lubijski wučerski seminar.
Wot 1883 do 1888 dźěłaše jako domjacy wučer na Wujerskim knježim dworje a přihotowaše so awtodidaktisce na złoženje matury.
1888–92 studowaše w Lipsku teologiju.
Po zakónčenju studija skutkowaše najprjedy jako kapłan w Ketlicach pola Lubija a w Hodźiju pod tamnišim fararjom Janom Pawołom Křižanom.
Wot 1902 hač do swojeje smjerće w lěće 1931 měješe farske městno w Budestečanskej wosadźe.
Wot 1922 wotměwaše so tež kóždolětny serbski prědarski seminar pola njeho na Budestečanskej farje.
Poda rjad nabožinskich a składnostnych nastawkow, nekrologi, dwě powědančce a někotre kěrluše a basnje do wšelakorych serbskich publikacijow.
Nimo toho wustupowaše sčasami jako swjedźenski rěčnik.
Domaška bě z čłonom Serbskeho prědarskeho towarstwa a wot 1893 tež Maćicar.
Ludmila Mětškowa: Domaška, Franc Moric.
Čusowoj je město w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w zapadnym předkraju Uralskich horin w Permskim regionje něhdźe 140 kilometrow wuchodnje Perma a ma něhdźe 45 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1878 załožiło a ma wot lěta 1933 měšćanske prawa.
Kćenja steja prostych, zrunanych, čumpatych kłosowych pakić ach.
Přikrywne pluwizny su husto z 2-3 mm dołhimi, kosmami mikawčkate.
Rosće na ćopłych murjach a na suchich trawnikach.
Protyka za lěto 1996 1996 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
Posledni zwjazk Serbskeho rěčneho atlasa wuńdźe.
Serbski Sokoł přistupi Domowinje.
Baranawičy su wulkoměsto z něhdźe 180.000 wobydlerjemi w Běłoruskej.
Je zarjadniske sydło Baranawičskeho rajona.
Přez město wjedźetej železniskej čarje Waršawa–Minsk–Moskwa a Wilna–Kijew.
Sydlišćo je so hakle w 1870tych lětach při wažnym železniskim křižowanišćo na zapadźe Ruskeho carstwa wuwiło a ma hač do dźensnišeho dwě dwórnišći za regionalny a dalokowobchad.
W Prěnjej swětowej wójnje běchu Baranawičy městno jedneje z najwjetšich bitwow mjez Němcami a Rusami při wuchodnej fronće, w kotrejž wumrě cyłkownje nimale 100.000 wojakow.
Wot lěta 1919 ma měšćanske prawa.
1: Abablewo – Januszowo.
Leži při rěce Orčyk něhdźe 60 kilometrow juhowuchodnje Poltawy.
Sydlišćo je so w lěće 1731 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1957 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Lidskeho rajona.
Leži něhdźe 110 kilometrow sewjerowuchodnje města Hrodna a 30 kilometrow zdalene wot litawskeje hranicy.
Sydlišćo je so w lěće 1323 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1796 měšćanske prawa.
Gelendžik je město w Krasnodarskim regionje w južnej Ruskej.
Ma něhdźe 69 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1831 załožiło a ma wot lěta 1915 měšćanske prawa.
Protyka za lěto 1788 1788 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
26. januara: W Awstralskej załoži so město Sydney.
Ma přestrjeń wot 13.985 km² a něhdźe milion wobydlerjow.
Jedna so tuž wo po wobydlerstwje najmjeńše z pólskich wojewódstwow.
Sydło parlamenta je Zielona Góra, sydło wójwody Gorzów Wielkopolski.
Mjezuje na juhu z Delnjošleskim wojewódstwom, na wuchodźe z Wulkopólskim wojewódstwom, na sewjeru ze Zapadopomorskim wojewódstwom a na zapadźe z němskimaj zwjazkowymaj krajomaj Sakskej a Braniborskej.
Dźěl wojewódstwa słuša do historiskeje Delnjeje Łužicy.
Wojewódstwo bu pomjenowane po starym městačku Lubuš na lěwym boku Wódry blisko Frankobroda.
Najwjetše města we wojewódstwje su Zielona Góra a Gubin.
Hlej tež: Lisćina městow w Lubušskim wojewódstwje Population.
Stołpik je husto łopjenaty.
Hornje łopjena wobpřimnu z šipojtym spódku stołpik, mjeztym zo delnje łopjena su stołpikate a za čas kćěwa zwjetša zwjadnjene.
Štyri krónowe łopješka su łopatkojte.
Truki su husto z šupiznatymi pucherčkami kryte, płone abo tróšku horbate a njesu prědku jara šěroku křidłatu kromu.
Zrałe truki su šěroko-jejkojte a steja na wodorunych stołpikach.
Rosće na rolach wobkopankow, na pućach, na drjebiznowych městnach, w skałach, na železniskim terenje a na pustych płoninach.
Ma radšo zwjetša wapnite pódy.
Pochadźa originalnje z južneje Europy, ale nětko w nimale cyłej Europje wustupuje.
Protyka za lěto 1660 1660 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
08. meje: Jendźelski parlament zasadźi Korlu II. jako nowy kral a skónči tak po jednaće lětach jendźelsku republiku.
Je zarjadniske sydło Dondușeniskeho rajona.
Leži něhdźe 215 kilometrow sewjerozapadnje Kišinjowa.
29. apryla: Kardinal Emilio Altieri wuzwoli so pod mjenom Klemens X. jako naslědnik Klemensa IX. za 238. bamža romsko-katolskeje cyrkwje.
Dalše serbske mjeno je blakata cycawka.
Płótna cycawka je wjacelětna rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 50 cm.
Stołpik je štyrihranity a njerozhałuzowany.
Łopjena su stołpikate, přez křiž napřećostejne, wutrobojte-owalne, njeprawidłownje zubate, docpěja dołhosć wot 8 cm.
Łopjenowa šiška docpěje dołhosć wot 4 cm.
Kćenja su purpurčerwjene, docpěja dołhosć mjezy 20 a 30 mm, maja 2 hubce a sedźa po šesćoch hač po šěsnaćoch w rozporach hornich łopjenow.
Króna docpěje dołhosć mjezy 2 a 3 cm.
Delnja huba je 3-dźělena a běło a čerwjenje blakata, mjeztym hornja hubka ma formu helma.
Kćenja buchu wot insektow wopróšene.
Płody buchu kaž pola druhich cycawkow wot mrowjow rozšěrjene.
Wona rosće w lěsach, pod kerčinami, pod žiwych płotach, na lěsnych a pućowych kromach, na smjećowych městnach, w hrjebjach, w njerodźowych wobrostach.
Płótna cycawka je w nimale cyłej Europje, zapadnej a małej Aziji rozšěrjena.
Inženjer a předewzaćel bu w lěće 2011 prěni raz do finskeho sejma woleny a sta so w juniju 2012 ze stronskim předsydu.
Wone su wot pózdnjeho popołdnja hač k ranju wočinjene.
Leži při rěce Irša něhdźe 90 kilometrow sewjerowuchodnje Žytomyra.
Sydlišćo je so w lěće 891 prěni raz naspomniło.
Leži při rěce Noryn něhdźe 135 kilometrow sewjernje Žytomyra.
Sydlišćo je so w lěće 946 prěni raz naspomniło.
Wot lěta 1641 ma měšćanske prawa.
Protyka za lěto 1368 Prěnje naspomnjenje Skanec Město Edirne sta so ze stolicu Osmaniskeho mócnarstwa.
Protyka za lěto 1942 25. apryla: W lěsu pola Łomska zamorduja nacionalsocialisća w přitomnosći wjace hač sto wukrajnych nućencow pólskeho dźěłaćerja Stanisława Błażejczuka dla njedowoleneho lubosćinskeho poćaha z domoródnej holcu.
28.–29. měrca: Britiske wojerske lětarstwo napadnje Lübeck jako prěnje němske wulkoměsto.
Klep je ród ze swójby aronowych rostlinow.
Słódny kobołk je wjacelětna rostlina, kotraž rosće zruna a docpěje wysokosć wot 10 hač 40 cm.
Wona intensiwnje wonja.
Stołpik łopjena nima.
Kćenjowe stołpiki su krótše hač kćenja.
Rosće dźiwje w Alpach a Jurje, na włóžnych łukach, w płonych bahnach, na rěčnych brjoze na włóžnym kamjentnej drjebiznje a wodźiwjeny při pěskowych ławach a w šotrje rěkow.
Rostlina je žiwa w Europje, Aziji a sewjernej Americe.
Hižo za čas srjedźowěka rostlinu jako korjeninu kultiwowachu.
Wón za solotwje a k garněrowanju wužiwa.
W internetowym słowniku: Knoblauch W internetowym słowniku: Schnittlauch Michał Rostok, Jan Radyserb-Wjela, Matej Urban: Serbske rostlinske mjena.
Cyrkej Našeje lubeje knjenje je wuznamna barokowa cyrkej při Nowych wikach w Drježdźanskim starym měsće.
Wona bu wot 1726 do 1743 po planach architekta George Bähr natwarjena a w lěće 1945 při bombardowanju města přez angloameriske lětadła ćežko wobškodźena, tak zo dnja 15. februara 1945 zapadny.
W NDRskich časach słužachu powostanki cyrkwje jako pomnik přećiwo wójnje.
Altdöbern - Stara Darbnja Alt Zauche - Stara Niwa Atterwasch - Wótšowaš Auras - Huraz Babow - Bobow Bagenz - Bageńc Bärenbrück - Barbuk Biebersdorf - Njacyna Bischdorf - Wotšowc Boblitz - Bobolce Branitz - Rogeńc Briesen - Brjazyna Briesensee - Brjazyna n. j.
See - Nowa Wjas n. j.
2. nakład, Ludowa nakładnistwo Domowina, Budyšin.
Petra Pau je němska politikarka Lěwicy.
22. januara abo 22. wulkeho róžka je dwajadwacety dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 343 dnjow hač do kónca lěta.
1863: W Pólskej započnje so „Januarowy zběžk" přećiwo ruskemu knježerstwu.
Pawoł Šenkar bě jedyn z wjednikow młodźiny powójnskeho časa w serbskej Łužicy.
Wón bě prěni serbski brigadnik hibanja Serbskeje młodźiny wot 1946 do 1948.
Z bratromaj Janom a Benom a sotru Marju kubłaše so w nabožnym a narodnym wědomju wote staršeju kaž tež wosadneho fararja Michała Miča.
Nimo toho pomhaše nanej a maćeri w domjacnosći a nawuči sebi tak wšě ratarske dźěła.
Tola Druha swětowa wójna njedaše dołho na so čakać a tak ćehnješe z bratromaj za Němcow do wójny.
Z wójnskeje jatby so nawróćiwši dožiwi blisko Torhowa wukónc wójny ze zetkanjom ameriskich a sowjetskich wójskow.
Tute doskónčne dobyće nad fašizmom, štož bě zdobom za serbski lud wuswobodźenje ze smjertneho stracha, pohoni jeho do dźěła.
Wottam so wróćiwši załoži prěnju brigadu Serbskeje młodźiny, Serbskopazličansku brigadu, a bu jeje načolnik.
Po boku Jurja Brězana skutkowaše 1947 a 1948 jako sekretar Serbskeje młodźiny w župje "Michał Hórnik".
Jeho rozprawy we „Hłosu Młodźiny" wo młodźinskim dźěle tuteje župy wotbłyšćuja jeho aktiwnosć.
1947 poda so na chwilu zaso ze serbskej brigadu do Juhosłowjanskeje, na natwar železniskeje čary Šamac–Sarajewo.
Serbskopazličanska brigada poda so 16. februara 1948 jako prěnja brigada na twarnišćo Serbskeho domu.
1948 zwoła so Pawoł Šenkar do Centralneho serbskeho wuběrka, po tym zo bě so Serbski zakoń 17. apryla 1948 schwalił.
Tak wěnowaše so jako přistajeny Domowiny předewšěm Wojerowskej župje "Handrij Zejler".
Tež 1948 poda so z wukrajnej brigadu „Alojs Andricki" do Juhosłowjanskeje na twar awtodróhi Běłohród–Zagreb.
Z pioněrskej železnicu přepućowa Pawoł cyły wulki park "Maksiměr" w Zagrebje.
Bórze na to, spočatk oktobra pak nahle na zazymnjenje płucow zemrě.
Šenkar bě zahorjeny za serbske młodźinske dźěło a rozumješe młodźinu do dźěła pohonjeć – jako dopokaz njech słuži tehdom sylna a žiwa Serbskopazličanska wjesna młodźina, wobstejaca z 25 do 27 młodostnych.
Mjez nimi tež jeho štyri lět młódša sotra Marja, jej bě tehdy, 1947, 18 lět.
Dopomina so na brigadowanje za serbski dom.
Jurij Brězan, kotryž bě wusko z nim hromadu dźěłał, powědaše husto wo anekdoće, kak je sebi Pawoła za prěnju brigadu za akciju „Natwarjamy Serbski dom" zdobył.
Tež w jeho awtobiografiji Mein Stück Zeit wěnuje so Pawołej z jadriwej dopomnjenku na meju 1948: Ze swojej stajnej wjesołosću, zahoritosću za serbske młodźinske dźěło a ze stajnje wotewrjenym wuchom přeswědči serbsku młodźinu, zo móže swój přichod sama do rukow wzać a pokaza na trěbnosć pomocy ze stron młodźiny.
Z wójnskeje jatby so dom wróćiwši widźeše chudobu a nuzu, kotraž witaše ze wšěch kóncow Łužicy.
Wójna bě kónc apryla resp. spočatka meje 1945, w poslednich wójnskich dnjach, tež serbskich wsach pobyła.
Napjelnjeny z nadźiju a elanom hromadźeše sebi wokoło sebje wjesnu młodźinu, přeswědčeny wo lěpšim přichodźe Serbstwa, kotryž sebi móža jenož sami stworić.
Tež za dźěćinu bě z přikładom a zwoła sej jich do brigady skupinskeho dorosta.
Za što je Pawoł trjebaše, nochcyše jim přeradźić.
Nazajtra běchu póstnicy a Pawoł předstaji žortnu scenu Jejkaceho Handrija.
Za hody 1945 bě Pawoł holcy prosył, zo bychu dźěćom jednore hrajki zešili a rukajcy spletli.
Tež Połčničanski poprjanc bě za dźěći wobstarał.
Kak bě jón a kofejowy hornčk z nadpismom "Hody 1945" wobstarał, njeje nikomu přeradźił.
Za brigadnikow Serbskich Pazlic, kotrež spóznaješ na ćmowej sukni abo cholowach a běłej košli z čerwjenym rubiškom, organizowaše Pawoł zetkanja spěwneho, dźěławeho a wuknjenskeho razu.
Tak zetkachu so Serbskopazličanscy husto z Njebjelčanskej brigadu w Hajkach k zhromadnemu spěwanju.
Z konjemi a z wozami su sebi hač k njej dojěli a potom běžachu spěwajo na Butrowu horu.
Łušćan Kral a Cyžec Handrij přewodźachu jich na akordeonje.
Spěwy bě z nimi do toho zwučował, nic jenož spěwać, ale tež pisać.
Młodźina, kotraž njebě w šuli serbski pisać nawukła, wučeše so přez diktowanje serbskich kěrlušow a ludowych spěwow serbski.
Sam njebě ani pismika serbski w šuli nawuknył.
Zwučowaše husto sam za sebje.
Za transport bě sebi pola Weclichec nakładne awto z připowěšakom wupožčił.
16.2.1948 poda so w krutej zymje Serbskopazličanska brigada na dźěło na serbski dom.
Pawoł bě młodostnych zahorił za dźěło, a spěwajo při -16°C dojědźechu do něhdźe 22 kilometrow zdaleneho Budyšina.
Při sebi mějachu wšitko, štož bě na jedyn tydźeń dźěła trjeba: neple, chlěb, słomu, drjewo, přikryw, atd.
Nawječor witachu potom přednoški a nowe serbske spěwy.
Na Serbskopazličansku brigadu slědowaše Krakečanska brigada, tež wo to je so Pawoł postarał a naslědne brigady organizowaše a přewodźeše.
Pawoł Šenkar wuznamjeni so w přirunowanju z druhimi nawodami brigadow w tym, zo je so sam ze swojeje wosobiny zajimował za serbsku spisownu rěč, serbske spěwy kaž tež za stawizny Serbow.
Spisownu serbšćinu je druhim młodostnym spřistupnił w tym, zo zwučowaše z nimi serbski pisać.
Zo by jich kubłał w serbskich ludowych spěwach, chodźeše na chórowe zwučowanja.
W fašistiskim času njebě chwila, zo bychu so serbske ludowe spěwy wučili abo so scyła z nimi zeznali.
Z Hórnikoweje historije čitaše Pawoł Šenkar swojim, ale tež druhim zajimowanym brigadnikam.
Tak přichwatachu tež Budyscy do Serbskich Pazlic.
Wón bě woblubowany a witany přednošowar mjez młodźinu, kotraž přez njeho wjele wo Serbach zhoni.
Měješe jeho za symbol a přikład młodźinskeho brigadowanja.
Wo symbolu w zwisku z Pawołom Šenkarjom rěči tež Jurij Brězan w jeho narěči na zetkanju serbskich brigadnikow: "Ale woprawdźite žro wšeho brigadowanja leži w tymle - je to wěrny podawk, ale wěrniši hišće symbol, a to mjeno, to jedne mjeno stoji za sto mjenow: Pawoł Šenkar bě načolnik Serbskopazličanskeje brigady.
Sylny hólc a štož wón přimny, to wón dźeržeše.
Hdyž dźě bě šula była za to, serbskim dźěćom serbske słowo z huby wotbić a nic přiwučić.
Jónu hodźinku před brigadnym wječorkom nadeńdźech jeho samlutkeho.
Na blidźe ležo wosta pobožny wosadnik.
Jako bě swoje prěnje powědančko napisał, bě so Pawoł podał w meji 1948 na puć do Budyšina k Jurjej Brězanej. "... wón na blaku někoho trjebaše, kotryž by so z nim wjeselił a z nim hordźił.
Hordźił nic snadź wulkeho literarneho skutka dla – takle wón sam swoju powědku njeposudźowaše – ale hordźił tohodla, dokelž bě wón, tón njekubłany wjesny hólc a muler, z tym za swoje wzał tež duchowny dźěl žiwjenja.
Přezahe pilnu ruku zlemiła Je smjerć.
Nět daj ći Bóh swój swjaty měr A wěčny wotpočink we swojim raju.« Wutoru, 12. oktobra 1948, zemrě w starobje 23 lět Pawoł Šenkar.
Ze Serbskich Pazlic do Njebjelčic přewodźeše syła Serbskeje młodźiny z Hornjeje a Delnjeje Łužicy Pawoła na wěčny wotpočink.
Jako prěnja zmawowaše Serbskopazličan brigadna chorhoj, wjele jej sćěhowachu – symbol dźěłowych brigadow, za kotrež je wón był žiwy.
Pawoł Šenkar je symbol powójnskeho brigadowanja.
Wo tym swědči dźensa hišće kamjentny pomnik, kotryž wita nad zachodom něhdyšeho hosćenca "Bjesada" w Serbskim domje.
Pomnik, kotremuž rěkaja "Serbski brigadnik", z ruki Konrada Zyndy ma podobu Pawoła Šenkarja.
Wón steji za njesebične a njeličomne dźěło serbskich brigadow, bjez kotrychž njebě Serbski dom so natwarić hodźał.
Pioněrske přećelstwo mjez šulerkami a šulerjemi Worklečanskeje šule a Budyskeje SPWŠ "Hermann Matern" nošeše mjeno "Pawoł Šenkar" a jeho z tym česćowaše.
Jurij Młynk: Šenkar, Pawoł.
532 Serbski rozhłós, 1. serbska młodźinska brigada pod nawodom Pawoła Šenkarja Serbski rozhłós, 60 lět Serbski dom Ledźbor, Helmut: K 55.
Posmjertninam brigadnika Pawoła Šenkarja – horliwy budźer a pohonjer serbskeje młodźiny.
Serbske Nowiny, 4. nowembra 2003 Rječka, Beno: Domowina njesprócniweho Pawoła Šenkarja česćiła.
Nowa doba, Předźenak, 22. oktobra 1988 Rajš, Franc: Před 30 lětami Pawoł Šenkar zemrěł.
Nowa doba, 9. oktobra 1978 Cuška, Hinc: Do stawiznow swojeho serbskeho ludu jako jeho prěni brigadnik zašoł.
Nowa doba, Předźenak, 22. oktobra 1988 Brězan, Jurij.
Borowiči su město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w 15. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1770 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 70 kilometrow zapadnje Luhanska.
Sydlišćo je so w lěće 1878 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Pěskowa mlóčeń docpěje wysokosć wot 15 hač do 30 cm.
Rostlina ma tołsty, drjewjeny, často wodorunje běžacy ricom.
Kćenja steja w pozdatnych wokołkach, kotrež su 8- hač 15-promjenjowe.
Promjenja su jónu hač dwójce kaž widlički rozhałuzowane.
Žałzy kćenjowych keluškow su owalne a žołte.
Płody su hładke, nahe a docpěja dołhosć wot 3 mm.
Rosće na suchich trawnikach, na wapnitych pěskowych nawěwach a stepowych trawnikach.
Dale romany "Križacy" (w č.
117) a "Na polu sławy" z časow krala Jana Sobieskeho a "Napušćinje".
Lena je wulka aziska rěka, kotraž běži přez wuchodnu Sibirsku do Arktiskeho oceana.
Ze 4294 kilometrami słuša wona k najdlěšim rěkam na swěće.
Wona wužórli so w njewobsydlenej kónčinje jenož pjeć kilometrow wot přibrjoha Bajkalskeho jězora w Bajkalskich horinach we wysokosći wot 1465 metrow.
Wot sydlišća Ust-Kut je rěka pławna.
Za 80 kilometrow dołhimi a 300 metrow wysokimi Lenskimi skałami, słušacymi do swětoweho přirodneho herbstwa, zastupi Lena do Srjedźojakutskeje nižiny, hdźež přeběži jakutsku stolicu Jakutsk.
W zymje je rěka na cyłej dołhoće zamjerznjena a słuži wobchadej jako lodowa dróha.
Přerězny wotliw Leny při wuliwje wučinja w januarje něhdźe 3100 m³/s, po taću sněha w juniju pak 62.000 m³/s.
W Morsowym alfabeće zwoprawdźuje so P přez · − − ·.
P je mjezynarodna awtowa značka za Portugalsku.
Leži něhdźe 400 kilometrow južnje Moskwy při zapadnej kromje Srjedźoruskeje platy a mjezuje na zapadźe z Ukrainu.
Jeje zarjadniske sydło a ze 415.000 wobydlerjemi zdobom jeničke wulkoměsto je Kursk, dalše wuznamne město je Železnogorsk.
W lěće 2010 měješe Oblasć Kursk 1.127.081 wobydlerjow.
Z nich běchu 92 % Rusojo.
Jaransk je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1584 załožiło a ma wot lěta 1780 měšćanske prawa.
Aša je město w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 30 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1898 załožiło a ma wot lěta 1933 měšćanske prawa.
Dalše serbske mjeno je mały šćěr.
Jednolětny šćěr je jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 20 hač 50 cm.
Stołpik je nahi a štyrihranity z wjele přećiwostejnymi hałuzami.
Łopjena su jejkojto-lancetojte a přećiwostejne a docpěwaja dołhosć wot 3 hač 10 cm, při čimž jich kroma je tupje zubata.
Kwětnistwa steja w hornich łopjenowych rozporach.
Zwjetša muske a žónske kćenja steja na rozdźělnych rostlinach.
Rosće w zahrodach, na winicach, pustych płoninach a rolach.
Preferuje bazowe pódy.
Rostlina je w nimale cyłej Europje rozšěrjena, při čimž originalnje z južnej Europy pochadźa.
Bor je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w 14. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Jan Buk bě jedyn z najwažnišich serbskich molerjow nowšeho časa.
W Druhej swětowej wójnje dyrbješe wot 1941 do 1945 jako wojak w němskej Wehrmachće słužić.
Tuž studowaše tutón w lětomaj 1949/50 na statnej wysokej šuli za tworjace wuměłstwa we Wrócławju a wot 1950 do 1953 na Wysokej šuli za tworjace wuměłstwa w Drježdźanach.
Wot 1953 skutkowaše wjace hač 40 lět jako wuměłc w Budyšinje a wowliwowaše wuměłsku scenu w Sprjewinym měsće za čas NDR.
Běše čłon Koła serbskich tworjacych wuměłcow a přistupi Zwjazkej tworjacych wuměłcow NDR.
Wot 1956 do 1976 dźěłaše jako wučer wuměłstwa na Serbskej rozšěrjenej wyšej šuli a wot 1980 do 1989 při Budyskej wječornej šuli w Nadźanecach.
Wot 1996 bydleše zaso w staršiskim domje w Njebjelčicach a poslednje lěta w Chróšćanskej starowni swj.
Swoje inspiracije zběraše Buk nimo Łužiskeho brunicoweho rewěra tež na studijnych jězbach do wukraja, mjez druhim w Sowjetskim zwjazku, Pólskej, Madźarskej, Bołharskej, Italskej a Francoskej.
Po bywšim nawodźe Serbskeho muzeja Tomaszu Nawce bě Buk „najwuznamniši serbski moler přitomnosće.
Jeho molerstwo zběhny serbske tworjace wuměłstwo prěni raz ze samospodobneje, historisce zapołoženeje folkloristiskeje perspektiwy a wotewri jemu nowe dimensije." Porno wjele druhim serbskim wuměłcam njetematizowaše hłownje tradicionelne serbske žiwjenje, ale sadźi druhe tematiske ćežišća, hačrunjež wosta jeho dźěło stajnje zwjazane z Łužicu a wuznawaše so wón tež wuraznje k domiznje a serbskemu pochadej.
Wulki dźěl Bukowych twórbow so z brunicowymi krajinami srjedźneje Łužicy rozestaji.
W pózdnim dźěle je přiwobroćenje k abstrakciji jasnje spóznawać.
Za swoje zasłužby na polu serbskeho wuměłstwa spožči so jemu Myto Domowiny a Wuměłstwowe myto Hornjeje Łužicy.
W lěće 2007 dósta jako prěni Serb a prěni moler titul čestneho wobydlerja města Budyšina. „Jan Buk je bjezdwěla jako čłowjek a moler duchownje a dušinje zakótwjeny w bytosći swojeho ludu, zwjazany z tradicijemi a swojoraznosću domizny.
Zdobom pak wotpokaza za sebje redukowanje wšeho serbskeho na čisty tradicionalizm.
Protyka za lěto 1965 19. septembra: Při wólbach k pjatemu Zwjazkowemu sejmej Němskeje dóstanje CDU/CSU 47,6 %, SPD 39,3 % a FDP 9,5 %.
Całta je chlěbičk z wjace mjenje drobneje muki.
Wona je často kulojta, ale eksistuja dołhe typy, kotrež so na přikład za hotdog wužiwaja.
Leži něhdźe 100 kilometrow sewjerowuchodnje Mykolajiwa.
Sydlišćo je so w lěće 1810 jako wjes Semeniwka załožiło a ma wot lěta 1961 měšćanske prawa.
Krasnyj Sulin je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1797 jako wjes Sulin załožiło a ma wot lěta 1927 měšćanske prawa.
Eukalyptowc je ród ze swójby myrtowych rostlinow.
Leži při rěce Jezuč něhdźe 130 kilometrow wot města Sumy.
Přez město wjedźe železniska čara Moskwa–Kijew.
Ma něhdźe 88 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1634 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1648 měšćanske prawa.
Pozdecy su hornjołužiska wjeska w srjedźišću sakskeho wokrjesa Budyšin, kotraž słuša wot lěta 1994 k Hodźijskej gmejnje.
Pozdecy leža něhdźe pjeć kilometrow sewjerozapadnje Hodźija a tři kilometry juhowuchodnje Chrósćic njedaloko statneje dróhi S 100, wjedźaceje z Budyšina do Kamjenca.
Susodne wsy su Baćoń na sewjerowuchodźe, Čornecy a Liboń na wuchodźe, Čěškecy na juhowuchodźe, Wučkecy na juhozapadźe, Lejno na zapadźe a Nuknica na sewjerozapadźe.
Pozdecy naspomnichu so k prěnjemu razej w lěće 1513 jako Pasticz a běchu hač do lěta 1936 samostatna gmejna.
Wot tutoho lěta běchu najprjedy gmejnski dźěl Baćonja a wot 1962 słušachu k Prěčečanskej gmejnje.
Ležownostne knjejstwo měješe w 16. kaž tež we 18. lětstotku Budyske tachantstwo, tak zo wosta wjes porno susodnym wjeskam na juhu přewažnje katolska.
Po Mukowej statistice mějachu Pozdecy we 1880tych lětach 72 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća Serbja.
W lěće 1925 bě w Pozdecach a Čornecach wot cyłkownje 99 wobydlerjow 92 katolskich a sydom ewangelskich.
Katolscy wěriwi přisłušachu hač do lěta 1887 Chrósćanskej wosadźe swj.
Wot lěta 1965 wón figuruje w powědkach wot Eduard Uspenskij ale tež w dźiwadłowych kruchach hromadźe pisane a trikowych filmach wot Sojuzmultfilma hromadźe inscenowane wot Roman Kačanov.
W poslednje mjenowanych Leonid Švarcman je kreěrował dźensnišo najbóle znaty napohlad figury, kotryž je swój hłós wot Klara Rumjanova dóstał.
Čeburaška w jara wulkim měsće so je wot sadarja w importowanym kašćiku z oranžemi namakał.
Hdy samotny krokodil Gena z pomocy anonsy přećelow pyta, wona a Čeburaška so zeznajomja a hromadźe wostanu.
Hačrunjež wosoby a objekty po činje su typiske za Sowjetsku, so pak njepostaji wo kotry kraj dźe.
Krokodil Gena bydli w jara wulkim měsće a dźěła kaž krokodil w coowje.
Protyka za lěto 2003 2003 bě powšitkowne lěto z 365 dnjemi.
12. měrca: W serbiskej stolicy Běłohródźe bu ministerski prezident Zoran Đinđić wot wótrotřělcow zamordowany.
20. měrca: Z bombowymi nalětami Zjednoćenych statow na Irak započnje so třeća golfowa wójna.
11. meje: Při referendumje w Litawskej hłosuje 91,07 % wothłosowacych za přistup baltiskeho kraja do Europskeje unije.
26. decembra: Při ćežkim zemjerženju w iraniskej prowincy Kerman zniči so město Bam nimale dospołnje.
Něhdźe 50.000 ludźi wumrě.
Obercunnersdorf je wjes na juhu sakskeho wokrjesa Zhorjelc, južnje Lubija.
Leži 358 m nad mórskej hładźinu a słuša wot 1. januara 2013 ke gmejnje Kotmar.
Cyrkwinsce słušeše wjes hač do lěta 1527 do Lubijskeje wosady a běše wot 1597 dźěl Kotmarječanskeje wosady.
Wot lěta 1819 twori swójsku ewangelsku wosadu z wosadnej cyrkwju w Obercunnersdorfje a filialnej cyrkwju w Niedercunnersdorfje.
Je zarjadniske sydło Gribanewskeho rajona.
Leži něhdźe 200 kilometrow juhowuchodnje Woronježa.
Sydlišćo je so w lěće 1703 załožiło a ma wot lěta 1957 měšćanske prawa.
Protyka za lěto 2013 2013 bě powšitkowne lěto z 365 dnjemi.
01. januara: Z dotalneju gmejnow Obercunnersdorf a Niedercunnersdorf a města Jiwow wutwori so nowa gmejna Kotmar.
03. měrca: Při komunalnych wólbow w Radworju wobkrući so wjesnjanosta Wincenc Baberška z 78,3 % hłosow.
23. měrca: W delnjołužiskim Wjerbnje wotmě so 16. hłowna zhromadźizna Domowiny.
11.–14. julija: X. mjezynarodny folklorny festiwal „Łužica" wotmě so w Budyšinje, Hochozy a Chrósćicach.
23. nowembra: W Budyskej Krónje wotměje so pod nawodom Stefana Cuški 139.
01. julija: Chorwatska přistupuje k Europskej uniji.
28. awgusta: Braniborski ministerski prezident Matthias Platzeck wotstupi strowotniskich přičin dla po 12 lětach w zastojnstwje.
Nowy ministerski prezident je Dietmar Woidke z Glinska pola Baršća.
22. septembra: Wólby k 18. němskemu zwjazkowemu sejmej: CDU pod kanclerku Angelu Merkel dobudźe z najlěpšim wuslědkom poslednjeju lětstotkow.
SPD docpěje 25,7 % a Zwjazk 90/Zeleni 8,4 %.
FDP dóstanje jenož 4,8 % a wopušći k prěnjemu razej zwjazkowy sejm.
Nowa politiska strona Alternatiwa za Němsku wostanje z 4,7 % zwonka parlamenta.
17. decembra: Nowe němske zwjazkowe knježerstwo pod Angelu Merkel złoži přisahu.
15. junija abo 15. smažnika je 166. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 199 dnjow hač do kónca lěta.
Protyka za lěto 1688 1688 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
06. septembra: We Wulkej turkowskej wójnje dobudźe kejžorska wójska osmanisku twjerdźiznu Běłohród a dźerži ju dwě lěće.
Ćeńki rozraz je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 5 hač 30 cm.
Stołpik je ležacy a so při kontakće na pódu wokorjenjuje.
Łopjena docpěwaja dołhosć wot 0,5 hač 1 cm a su kulojte a sćeńka zubate.
Kćěje wot měrca hač junija.
Šěrokolikojte abo kolesojte, jasnomódre, ćěmno žiłkate, w póžěrku běłe kćenja steja na dołhich, jara ćeńkich stołpikach a docpěwaja wulkosć wot 8 hač 13 mm a maja rozdźělne krónowe kónčki.
Płodowa kapsla docpěwa šěrokosć wot 4 hač 6 mm a ma 3-4 mm dołhe pěstki.
Rosće na łukach, pastwach, zahrodowych trawnikach a parkowych trawnikach.
Preferuje zwjetša wapnite pódy na ćoplišich stejnišćach.
Pochadźa originalnje z Kawkaza a je jako wozdobna rostlina k nam přišoł.
Dźensa je swětodaloko rozšěrjena.
Leži w historiskej Galiciskej něhdźe 60 kilometrow wuchodnje Lwowa.
Sydlišćo je so w lěće 1424 prěni raz naspomniło.
Wot lěta 1523 měšćanske prawa.
Darina Laščiaková, rodźena Darina Gažová je rozhłosowa redaktorka, interpretka ludowych pěsnjow.
Lordi je hudźbna skupina z Finskeje.
Jan Nepomuk Neruda bě čěski žurnalist, basnik a spisowaćel.
Płaći jako załožer realizma w čěskej literaturje a załožer čěskeho fejetona, wot kotrychž spisa přez 2000, kotrež wuchadźachu najbóle w Praskich Narodnych listach.
Neruda studowaše w Praze zhromadnje z Michałom Hórnikom, z kotrymž jeho wjazaše wutrobne přećelstwo.
Rab je chorwatska kupa w Jadranskim morju, kotraž nadeńdźe so w Kvarnerskim zaliwje južnje města Rijeka.
Ma něhdźe 10.000 wobydlerjow na přestrjeni wot 86 km².
Hłowne sydlišćo na kupje je Rab.
Susodnej kupje stej Pag na juhu a kupja Sveti Gregur na sewjerje.
Wobsteja přewozne zwiski z Krkom, Pagom, Rijeku a z wjesku Stinica na twjerdźi.
Kralestwo je stat z monarchiskej formu knježerstwa, při čimž noša knježićel titul krala abo kralowny.
Postajeny naslědnik rěka zwjetša krónprinc resp. krónprincesna.
Wjetšina dźensa wobstejacych kralestwow su konstitucionelne monarchije, tak zo ma kral resp. kralowna jenož hišće reprezentatiwnu funkciju.
Nad kralom steješe w europskej tradiciji husto hišće kejžor jako „kral kralow".
Přiwuzny z politiskim zapřijećom je w křesćanskej teologiji wuraz Bože kralestwo.
Hišće eksistowace kralestwa w Europje su Belgiska, Danska, Nižozemska, Norwegska, Španiska, Šwedska a Zjednoćene kralestwo.
Znate přikłady zwonka Europy su Jordaniska, Marokko, Sawdi-Arabska a Thailandska.
Toropjec je město w Ruskej federaciji.
Leži při rěce Kwirila něhdźe 70 kilometrow wuchodnje Kutaisija.
Ma něhdźe 14 tysac wobydlerjow .
Někotre rody róžowych rostlinow wutworja kompleksne worjechowe płody: Truskalca Šiplenka róžow Tute njejsu botanisce wobhladane tuž žane jahody, runje tak małko kaž maleny a ćernjowki, kotrež su kompleksne póčkate płody.
Nimo toho móže tuta strona snano nastork dać, zo bychu so dalše programy přełožili.
Němcy su hornjołužiska wjes ze 697 wobydlerjemi w sewjeru Budyskeho wokrjesa, kotraž słuša wot lěta 1998 k Wojerecam.
Němcy leža na južnej kromje Wojerec a na sewjernych mjezach serbskich Delan we łučinje Čorneho Halštrowa.
Susodne wsy su Wulka Nydej w sewjerowuchodźe, Kulowc a Nowa Wjes w juhu kaž tež Brětnja-Michałki w zapadźe.
Juhozapadnje Němcow so Dubrjenske bahno wupřestrěwa.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Dvringenhvsen sta so w lěće 1264.
Z toho wotwodźuje so tež serbske městnostne mjeno.
Ležownostne knjejstwo měješe znajmjeńša wot 16. lětstotka klóšter Marijina hwězda, čehoždla w Němcach žane ryćerkubło njeje.
Wot lěta 1908 mějachu Němcy zastanišćo při starym běhu železniskeje čary Budyšin–Wojerecy.
Po wotewrjenju noweje čary přez Hórnikecy bu wosobowy wobchad na starej w lěće 1968 zastajeny a čara 1973 zawrjena.
Hač do 1. julija 1998 běchu Němcy samostatna gmejna.
Dla přićehnjenja přesydlencow z němskich wuchodnych teritorijow po Druhej swětowej wójnje přiběraše ličba Němčanow hač do lěta 1950 dale na wjace hač 600.
W 1990tych a 2000tych lětach wuwichu so Němcy k atraktiwnemu předměstu Wojerec a maja dźensa nimale 700 wobydlerjow.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 307 wobydlerjow, mjez nimi 288 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći 1956 w Němčanskej gmejnje serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 47,9 %.
Katolscy Němčenjo přisłušeja znajmjeńša ze 16. lětstotka Kulowskej wosadźe.
Ewangelscy wěriwi słušeja k Wojerowskej Janowej wosadźe.
Ludowe nakładnistwo Domowiny, Budyšin 2008, s.
Leži při sewjernym pobrjoze Azowskeho morja w přitočnišću rěki Don a mjezuje na zapadźe z Ukrainu.
Jeje zarjadniske sydło a jeničke milionowe město je Rostow nad Donom.
Dalše wulkoměsta su Taganrog a Nowočerkask.
W lěće 2010 měješe Oblasć Rostow 4.277.976 wobydlerjow.
Z nich běchu 88,7 % Rusojo, 2,6 % Armenjenjo a 1,8 % Ukrainjenjo.
Kónčiny wokoło Rostowa słušeja hakle z 18. lětstotka k Ruskej.
Strategisce wuznamnej stej přistawaj Azow a Taganrog.
Dźěže su wulka cyrkwinska wjes w sakskim wokrjesu Zhorjelc, kotraž słuša wot 1995 ke gmejnje Waldhufen.
Leža wuchodnje Wysokeje Dubrawy mjez 160 a 200 metrami nad mórskej hładźinu a maja 655 wobydlerjow.
Wosebitosć wsy je wulke wjesne torhošćo z kupnicu.
Prěnje historiske naspomnjenje Dźěžow pochadźa z lěta 1380.
Hišće po reformaciji mějachu w Dźěžach serbske bože słužby.
W lěće 1884 pak njeměješe wjes po Mukowej statistice hižo serbske wobydlerstwo.
LND, Budyšin 2008, str.
Baltiske rěče su skupina indoeuropskich rěčow w sewjerowuchodnej Europje.
Mjezuje z Južnej Afriku w juhowuchodźe a juhu, z Namibiju w zapadźe a sewjeru a w sewjerowuchodźe ze Sambiju a Simbabwe.
Statne mjeno woznamjeni „kraj ludu Tswana".
Zymske nocy su pak husto lodojte.
Je zarjadniske sydło Mažeikiaiskeho rajona.
Leži něhdźe 45 kilometrow sewjernje wot města Telšiai.
Sydlišćo je so w lěće 1529 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1924 měšćanske prawa.
Donnerhak, Budyšin Twjerdy kobołk.
Wonjata fijałka je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 5 hač 10 cm.
Rostlina nima nadzemski stołpik, ale wotnožki z rozetami.
Wonjace kćenja docpěwaja wulkosć wot 1 hač 2 cm.
Wotroha je zwjetša zrunana.
Kćenja wobsahuja eteriski wolij.
Rosće na lěsnych kromach, w žiwych płotach, kerčinach, rěčnych łučinach a parkach.
Rostlina pochadźa z južneje Europy a dźensa wustupuje w nimale cyłej Europje.
Deuterium je izotop chemiskeho elementa wodźik.
Ma nimo protona tež jedyn neutron.
Jeho atomy tohodla su ćeše hač te normalneho wodźika, ale tež stabilne.
7. awgusta abo 1. žnjenca je 219. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 146 dnjow hač do kónca lěta.
Karažal je město w Kazachstanje.
Leži něhdźe 260 kilometrow juhozapadnje Karagandy.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1959 załožiło a ma wot lěta 1963 měšćanske prawa.
Błótowa rězna je daloko łažaca rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 20 hač do 40 cm.
Rostlina wutwori nadzemske abo podzemske wotnožki.
Delnje nošne łopjeno je krótše hač cyłkowne kwětnistwo.
Rosće na machacych trawnikach a na mjeztymnych tymjenjach.
Rostlina je w sewjernej a srjedźnej Europje, w Alpach, Pyrenejach a Kawkazu rozšěrjena.
Dalše serbske ludowe mjeno je zymne wohnjowe zelo.
Wulki wohenčk je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač 150 cm.
Małke, ćmowočerwjene kćenja steja w nakónčnych kćenjowych hłójčkach, kotrež su kulowate abo jejkojte a docpěwaja dołhosć wot 1 hač 3 cm.
Maja štyri keluškowe łopješka.
Rosće na włóžnych łukach, łuhojtych a hórskich łukach.
Rostlina je w nimale cyłej Europje rozšěrjena, sewjernje hač južneje Norwegskeje, južnje hač srjedźneje Španiskeje, Kalabriskeje.
Družiny su jednolětne abo wjacelětne.
Kćenja su tym přiwuzneho roda rupačow podobne.
Rostu na łukach, ale tež w žiwych płotach a w hustych lěsach.
Rostliny su zymokrute.
Rostliny su w Europje a Azije rozšěrjene, při čimž wot regiona Srjedźneho morja hač do Sibirskeje wustupuja.
Wona tež wustupuje w juhozapadnej Aziji a w zapadnej Africe.
Synonym za Knautia L. je Trichera Schrad. ex Roem. & Schult..
Ród je w systematice ćežka.
Často wustupuja tež hybridy.
Eksistuje 60 družinow, z kotrychž 48 tež w Europje wustupuje.
Droždźij je hornjołužiska wjes z něhdźe 250 wobydlerjemi we wuchodźe Budyskeho wokrjesa, kotraž słuša wot lěta 1994 k městu Wósporkej.
Wjes leži w Hornjołužiskich honach na woběmaj bokomaj Droždźijskeje wody při jeje wustupje z pahórčiny do nižiny.
Rěčka wužórli so z třoch žórłow na Wadečanskich, Bukečanskich a Trjebjeńčanskich honach a spaduje na 8,5 km dołhim běhu sylnje wot 288 na 154 metrow nad mórskej hładźinu.
Susodne wsy Droždźija su Worcyn w sewjerozapadźe, Rodecy a Wawicy w juhowuchodźe, Wadecy w juhozapadźe a Kumšicy w zapadźe.
Južnje Droždźija nadeńdźechu w lěsu wulke rownišćo ze zažneje železoweje doby.
Wjeska załoži so jako serbske sydlišćo w dole, naspomni so pak k prěnjemu razej hakle w lěće 1400 zwisujo z wosobami z wěsteho Dresaw, Drosaw, Drasaw abo Draesaw.
Kubło wobsedźeše w lěće 1810 štyri konje, šěsć wołow, 20 kruwow, ćelatko, 200 wowcow a dwě swinjeći.
W gmejnje bydlachu w tutym lěće 26 burskich swójbow, młynkaj, korčmar, kowar, blidar a sydom dnjowskich dźěłaćerjow.
1847 kupi Berlinski bankownik Droždźijski hród.
Dalši wobsedźer, wužiwajo hród jako lětne wočerstwjenišćo, da připrawjeć w druhej połojcy 19. lětstotka hrodowski park.
Wot 1925 do 1934 słužeše kubło Pomorčanskej ratarskej pospytowarni.
W hródźe zaměstni so w NDRskich časach dźěsćownja „Liselotte Herrmann".
Wjesne mjeno je serbskeho pochada a přińdźe pak wot wosoboweho mjena Drož w zmysle „tón drohi", pak wot droždźow.
W tym padźe by so na połoženje sydlišća w dolinje z błóćanej, hlinjanej – droždźam podobnej – pódu poćahowało.
Po Mukowej statistice měješe Droždźij we 1880tych lětach 304 wobydlerjow, mjez nimi 272 Serbow a 32 Němcow.
W lěće 1925 bě mjez 309 wobydlerjemi 300 ewangelskich a sydom katolskich.
Ewangelscy wěriwi přisłušeja znajmjeńša ze 16. lětstotka Hrodźišćanskej wosadźe.
Dwuposchodowe domske čo.
17 ze stołom w přizemju a walbowej třěchu steji pod pomnikoškitom.
K dworej słuša něhdyša kowarnja ze stykami w hornim poschodźe.
Juhozapadnje wsy so při Wadečanskim puću kamjentnej křižej namakataj.
Hłowne jednanje Jurja Wjeloweje knihi Robotow pak njebě kónc hraje w Droždźiju.
Dalše serbske mjena su chinska glycinija a módry kitkowc.
Leži w stepowej krajinje regiona Budźak při rěce Kohylnik něhdźe 140 kilometrow juhozapadnje Odesy a třiceći kilometrow sewjernje Dunajskeje delty.
Sydlišćo je so w lěće 1637 załožiło, wokolina bě pak najskerje hižo w 16. lětstotku wobsydlena.
Mjeno woznamjenja „tatarska studnja" resp. „studnja Tatarow".
W lěće 1812 přińdźe Tatarbunary pod rusku kontrolu.
Wot 1918 do 1940 a znowa w Druhej swětowej wójnje słušeše Tatarbunary do Rumunskeje.
Wot lěta 1978 ma měšćanske prawa.
Konaškojta sadlička je jednolětna, rědko wjacelětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 7 hač 30 cm.
Rostlina je přez kosmy šěra.
Stołpik je zrunany abo postupowacy a zwjetša wot spódka rozhałuzowany.
Kćěje wot apryla hač septembra.
Keluškowe łopješka docpěwaja dołhosć wot 1,5 hač 2,5 mm.
Plody su kulojte hač owalne, bóčnje wopłonjene a docpěwaja wulkosć wot 3 hač 4 mm.
Wobsahuja štyri symjenja.
Rosće na wotewrjenych stejnišćach na skałach, kamjentnych nasypach, pěskowych trawnikach, słónčnych suchich trawnikach a w skałach.
Preferuje ćopłe, zwjetša wapnite čumpate pódy.
Rostlina je předewšěm w srjedźnej a južnej Europje rozšěrjena.
Danski chrěn docpěwa wysokosć wot 5 hač 10 cm.
Delnje łopjena su wutrobojte.
Rosće na selowych łukach a na pobrjóžnym pěsku.
Rostlina je na pobrjohach zapadneje, srjedźneje a sewjerneje Europy rozšěrjena, ale wot někotrych lět dla seloweho sypanja tež podłu awtodróhow.
Su zarjadniske sydło Chojnikskeho rajona.
Město leži něhdźe 90 kilometrow juhozapadnje Homela a ma něhdźe 15 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1532 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1967 měšćanske prawa.
Kłosowy stolistnik je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 300 cm.
Česakojte łopjena steja po štyrjoch w mutličkach.
Łopjena docpěwaja dołhosć wot 3 hač 4 cm wobsteja z 15-40 wotrězkow z dołhosću wot 2,5 cm.
Kćěje wot julija hač awgusta.
Kwětnistwa wusahuja z wody a su zrunane, podlěšene kłóski, kotrež docpěwaja dołhosć wot 5 hač 20 cm.
Hornje kćenjowe mutlički su muske a srjedźne su dwusplažne, mjeztym zo delnje su žónske.
Muske kćenja su čerwjenojte.
Donnerhak, Budyšin Hlej wotpowědne dataje we Wikimedia Commons: Kłosowy stolistnik Kłosowy stolistnik.
Žołte črijki je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 50 hač do 150 cm.
Łopjena su rukojte dźělene.
Spódnje łopjena su dołho stołpikate a hač nimale do spódy rukojte 5- hač 7-dźělne.
Nastołpikowe łopjena krótšo stołpikate abo sedźace a 3- hač 5-dźělne.
Wolgorječensk je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1964 załožiło a ma wot lěta 1994 měšćanske prawa.
51.483333333333-3.1833333333333 Koordinaty: 51° 29′ S, 3° 11′ Z Cardiff je stolica a najwjetše město Waliziskeje w Zjednoćenym kralestwje.
Z nimale 350.000 wobydlerjemi je tež dźesate najwjetše město Zjednoćeneho kralestwa.
Oberlichtenau je cyrkwinska wjes w Budyskim wokrjesu, kotraž tworješe hač do lěta 2009 samostatnu gmejnu.
Wot toho časa je měšćanski dźěl Połčnicy.
Wjes rozpřestrěwa so jako lěsny łanowc na dołhosći někak třoch kilometrow na woběmaj brjohomaj rěčki Połčnicy sewjernje městačka.
Historisce bě dźělena do Hornjołužiskeje strony na prawym, wuchodnym boku Połčnicy a Mišnjanskeje strony na tamnym.
Widźenja hódne su nimo wosadneje cyrkwje tež barokowy hród z lěta 1724 z hrodowej zahrodu a pčólny muzej.
Nimo toho dawa wot lěta 2005 biblisku zahrodu z miniaturowej baziliku.
Oberlichtenau leži podłu Połčnicy něhdźe štyri kilometry sewjernje centruma městačka ze samsnym mjenom a dwanaće kilometrow juhozapadnje Kamjenca w zapadnej Hornjej Łužicy w hórkatej krajinje Zapadołužiskeje pahórčiny.
Najwyša hora we wokolinje je 413 metrow wysoka Heja.
Wjes Lichtenow naspomni so prěni raz pisomnje w lěće 1350.
1441 jewi so prěni raz pomjenowanje Vberlichtenaw za horni dźěl wsy.
Tuta bě wot 16. lětstotka do dweju dźělow dźělena, při čimž słušeše wuchodny k Hornjej Łužicy a tuž hač do lěta 1635 k čěskemu kralestwu, zapadny pak k sakskemu kurwjerchowstwu.
Wosadna cyrkej wobsteješe hižo wokoło 1500.
Dźensniši cyrkwinski twar pochadźa z lěta 1742.
Wot 19. lětstotka sem tworještej Oberlichtenau a Niederlichtenau samostatnej gmejnje, wobě z Hornjołužiskim a Mišnjanskim podźělom.
Prěnja měješe w lěće 1834 732 wobydlerjow, druha jenož 196.
Hač do lěta 1939 bě wobydlerstwo w Oberlichtenauwje na 1469 rozrostło.
Wobě gmejnje buštej 1. julija 1950 zjednoćenej.
Cyrkwinsce njesłuša Niederlichtenau do samsneje wosady, ale k Reichenbachej.
Syntaksa je dźěl gramatiki kotraž přepytuje strukturu sady.
Mošovce su město w centralnej Słowakskej z wjele drjewjanymi pomnikami.
Zdobom su ródne město wulkeho słowakskeho basnika Jana Kollára.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1233.
Běłe Cyganjatko je kultowy roman za dźěći wot makedonskeho spisowaćela Vidoe Podgorec.
Prěni raz bu kniha 1966 wozjewjena.
Tohorunja eksistuje serija, kotruž připrawi Makedonska radijo-telewizija po tutym romanje.
Wjele generacijow dźěći a wosebje te z 1980tych a 1990tych lět měješe Běłe Cyganjatko jako obligatorisku lekturu w šuli.
Serija ze samsnym mjenom bu tohorunja jara popularna.
Kniha wobjednawa pad jednoho dźěsća, w běhu wójny w jednej wsy wopušćeneho.
Dźěćo rěkaše poprawom Taruno a njebě romaskeho pochada, nawukny pak romaske nałožki respektować, nawukny přežiwić a zasłužić z tym, zo plećeše korbiki.
Jeho najlěpšej přećelej běštej Nasiha a Rapuš.
Wostatnemu dźělej wsy bě Taruno njeznjesliwy, čehoždla jeho Běłe Cyganjatko mjenowachu.
Taruno bě hańbićiwe a přećelne dźěćo.
Wón měješe běłeho konja, mjenowaneho Belka.
Bresko wjacekróć ćěkaše a Taruno po nim płakaše.
Stawizna Běłeho Cyganjatka je wo zrudniša, jako zemrě jeho staraćel Baba Mulon, kotryž so wo jeho staraše a jemu pokaza, kak so z dobrym kadlu z wulkej wutrobu stać.
Šišmanc je ród ze swójby róžowych rostlinow.
Jahlička je ród ze swójby słódkich trawow.
Dalše serbske mjeno je mužica.
Michajlowsk je město w juhu Ruskeje federacije.
Leži w europskim dźělu Ruskeje w Stawropolskim regionje a ma něhdźe 82 tysac wobydlerjow.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1784 załožiło a ma wot lěta 1999 měšćanske prawa.
Vlastimil Tlustý je čěski politikar a bě w lětomaj 2006 a 2007 minister financow w prěnim Topolánekowym kabineće.
Andrej Anatoljevič Zaliznjak bě ruski rěčespytnik a čłon Ruskeje akademije wědomosćow.
Wuknje nětko na filologiskej fakulće Moskowskeje statneje uniwersity a w uniwersitach Aix-en-Provence, Parisa a Genfa.
W lěće 1987 sta so z korespondowacym čłonom Akademije wědomosćow Sowjetskeho zwjazka, w lěće 1997 bywaše čłon akademije.
Wón dźěła w Instituće za slawistiku Ruskeje akademije wědomosćow.
Słownik, kotryž je Zaliznjak z ruku hromadźe nosył, bywaše baza za praktisce wšě kompjuterowe programy awtomatiskeje morfologiskeje analyzy ruskeje rěče.
Monografija Zaliznjaka a jeho najwažniše dźěła wo powšitkownej a ruskej morfologiji so su zaso w lěće 2002 nakładowane.
Wot lěta 1982 studowaše A. A. Zaliznjak systematisce rěč wopismow na brězowych skorach z Wjelikeho Nowgoroda.
W lěće 1995 je wón spowšitkownjany studij Stara Nowgorodska narěč wozjewił.
Zaliznjak dopokaza, zo by-li něchtó tekst we 18. lětstotku falšował, by hoberske mnóstwo preciznych znajomosćow měć dyrbjał, kotrež rěčespyt faktisce hakle w 19. a 20. lětstotku wotkrywaše.
Eksistuja kritisce wotwažowane rěčespytne argumenty přećiwo awtentiskosći teksta, namjetowane wot rozdźělnych awtorow.
Beyləqan je město w Azerbajdźanje.
Leži něhdźe 200 kilometrow juhozapadnje Bakuwa.
Ma wokoło 38 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w 15. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1966 měšćanske prawa.
Narodźi so jako syn Tšadowskeho fararja Hanza Jura Swory a studowaše po zakónčenju Choćebuskeho gymnazija w Berlinje teologiju.
Po studiju njenamaka farske městno w Serbach, tak zo sta so najprjedy z wučerjom pola Dabita Boguwěra Głowana w Berlinskim wustawje za zanjerodźene dźěći.
Pozdźišo skutkowaše jako pomocny farar w Choćebuzu a kubłar w tamnišej syrotowni.
W lěće 1847 wuda ze zawostajenstwa swojeho nana delnjoserbsko-němski słownik z předsłowom, dodawkom a němskim registrom ze swójskeho pjera.
Nimo toho pomhaše fararjej Robertej Bergerjej w Choćebuzu při wudaću němskorěčneho časopisa Der Spreewälder Bote.
Do Bramborskeho Serbskeho Casnika dopisowaše wjele kulturnostawizniskich a nabožinskich nastawkow.
Pětr Kunze: Zwahr, Johann Carl Friedrich.
Baćoń je hornjołužiska wjeska w srjedźišću sakskeho wokrjesa Budyšin.
Leži 202 metraj nad mórskej hładźinu wyše doliny Čornicy a słuša z lěta 1994 ke gmejnje Hodźij.
Baćoń je najmłódša katolska wosadna wjes w Serbach a stejišćo cyrkwje Jězusoweje wutroby.
Wjeska namaka so w hornjołužiskej pahórčinje při wuchodnej kromje něhdźe 210 metrow wysokeho kopca nad dolinu Čornicy.
Wokoło Baćonja namakaja so najwunošniše pódy stareho Budyskeho wokrjesa.
Susodne wjeski su Nowy Łusč w sewjeru, Wutołčicy w sewjerowuchodźe, Haslow we wuchodźe a Čornecy w juhozapadźe.
Na Baćońskich honach nadeńdźechu mjez druhim sudobjo bjez wuška z bronzoweje doby a we wjesce samej słowjansku sydlensku jamu z keramiku a sekeru z 12. lětstotka.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Batin je z lěta 1380.
Mjeno pochadźa pak wot zwěrjaceho pomjenowanja a so na geografiske połoženje wysoke nad Čornicu poćahuje – z wuhladom kaž z baćonjaceho hnězda –, pak přińdźe wot staroserbskeho předmjena Bata.
W 15. lětstotku běchu Baćonjenjo jako wićežni burja wotwisni wot Budyskeho hrodu.
W lěće 1777 nimo krajneho bohotstwa tež Budyske tachantstwo a mjeztym załožene Baćońske ryćerkubło podźěle wsy wobsedźeštej.
Dnja 20. februara 1923 załoži so Baćońska jednota Serbskeho Sokoła ze starostu Jurjom Lešawu.
Hač do lěta 1962 bě Baćoń samostatna gmejna z wjesnymi dźělemi Haslowom, Pozdecami, Libonjom a Čornecami.
1980 zawrěchu šulu, tak zo chodźa Baćońscy šulerjo wot toho časa pak do Chróšćanskeje, pak do Hodźijskeje šule.
Po Arnošta Mukowej statistice měješe Baćoń we 1880tych lětach 89 wobydlerjow, mjez nimi 88 Serbow a jenož jedyn Němc.
W lěće 1925 bě mjez 92 wobydlerjemi 79 katolskich a 13 ewangelskich.
Katolscy wěriwi přisłušachu wot něhdźe 1600 hač do lěta 1911 Chróšćanskej wosadźe.
Nowonatwarjena Baćońska cyrkej bě wot 1887 z filialu Chróšćanskeje wosady a płaći wot lěta 1911 hač do dźensnišeho jako wosadna cyrkej.
Nadrobniše informacije namakaja so w nastawku Cyrkej Jězusoweje wutroby.
Baćońska wosadna cyrkej Jězusoweje wutroby je najmłódša w Serbach.
Wona natwari so w lětach 1882–87 po tym, zo bě so Towarstwo Cyrila a Metoda w lěće 1869 za nowotwar serbskeje cyrkwje rozsudźiło.
Jadwigi; wotrosćeny w Baćonju Storcha.
Baćoń w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje Jan Krawc: Baćoń – wjes na wyšinje.
W Rozhledźe 4/1993 [lětnik 43], str.
Ćisow je sydlišćo w sewjerozapadnej Hornjej Łužicy w Budyskim wokrjesu.
Wot lěta 1994 słuša k městu Njedźichow.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Czissaw je z lěta 1401.
Přez lětstotki słušeše wjes k Wojerowskemu stawowemu knjejstwu.
Po Wienskim kongresu 1815 připadny Pruskej.
Hranica ze Sakskej běžeše wotnětka přez holu južnje Ćisowa.
Cyrkwinsce słušeja ewangelscy wobydlerjo ze starodawna k Wóslinčanskej wosadźe.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 200 wot cyłkownje 244 Ćisowčanow serbsce.
Alzamaj je městačko w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1897 załožiło a ma wot lěta 1955 měšćanske prawa.
Michał Wjesela bě serbski katolski duchowny, přełožowar a basnik.
Michał Wjesela narodźi so jako syn ratarja w Kulowje, přežiwi pak swoje dźěćace lěta w Lišej Horje pola Njeswačidła, hdźež běše jeho nan kubło kupił.
Jako chowanc Serbskeho seminara w Praze 1877 do 1887 kubłaše so wón na němskim Małostronskim gymnaziju a studowaše wot lěta 1883 na Praskej uniwersiće teologiju.
Jako čłon Serbowki běše Wjesela po Jurju Libšu 1885 a 1886 jeje starši a zdobom hłowny starši serbskeje studowaceje młodźiny.
Wón bu 1889 na měšnika wuswjećeny a skutkowaše po tym jako kapłan w Seitendorfje a Wostrowcu.
Po tym běše 1895 do 1896 farski administrator w Radworju, powoła 13. septembra 1896 za fararja do Reichenaua pola Žitawy a skutkowaše wot 1900 jako farar w Königshainje pola Wostrowca.
W jeho Praskim času poda Wjesela rjad stawizniskich a nabožnych nastawkow, powědančkow a basnjow do Kwětkow, časopisa Praskeje Serbowki.
Na nalětnjej Schadźowance 1885 staji wón namjet za załoženje časopisa Łužiski Serb, do kotrehož podawaše někotre swójske basniske pospyty a přełožki powědančkow a basnjow z čěšćiny kaž tež baseń „Próstwa" francoskeho spisowaćela Sullya Prudhommea.
Wot lěta 1895 bě Michał Wjesela čłon Maćicy Serbskeje.
Město měješe w lěće 2015 10.409 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje je z 13. lětstotka.
Narodźi so jako syn Wotrowskeho bura a běše wot 1834 do 1846 chowanc Serbskeho seminara w Praze, hdźež wopytowaše němskorěčny Małostronski gymnazij před tym zo studowaše wot 1842 do 1846 filozofiju a teologiju.
Po nawróće do Łužicy skutkowaše wot 1846 do 1858 při Budyskej Serbskej cyrkwi, a to do 1855 jako druhi a potom jako prěni kapłan a wobstaraćel božich słužbow w Zdźěri.
W rewoluciskej dobje lětow 1848/49 wozjewi w Jutnitžce rjad politiskich powěsćow a namołwješe k hajenju serbšćiny.
Nimo kapłanskeho dźěła skutkowaše wot 1854 do 1858 jako wučer serbšćiny na Katolskim wučerskim seminarje w Budyšinje.
Tohorunja bě z čłonom Budyskeje Bjesady a Towarstwa swj.
Jutnitžka 1, 2, 18. nowembra 1848 Jurij Młynk: Nowak, Jakub.
Klóšterska woda je 25 kilometrow dołha rěčka w Hornjej Łužicy w Sakskej.
Je to prawy přitok Čorneho Halštrowa.
Mjeno rěčki je wotwodźene wot klóštra Marijina hwězda.
Při prawym brjoze Klóšterskeje wody nadeńdźetej so dwě wuznamnej hrodźišći, Wotrowske a Kukowske.
Hlej tež: Nastawki wo při Klóšterskej wodźe ležacych sydlišćach Jurij Kral: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
Korla Bohuchwał Šěrach bě serbski ewangelski farar a w lěće 1790 sobuwudawaćel prěnjeho serbskeho časopisa, Měsačneho pisma k rozwučenju a wokřewjenju.
Narodźi so jako syn Budyšinskeho ewangelskeho fararja Hadama Bohuchwała Šěracha a studowaše po wopyće Budyskeho gymnazija wot 1782 do 1786 we Wittenbergu teologiju.
Po zakónčenju studija dźěłaše najprjedy jědnaće lět jako domjacy wučer mjez druhim w Budyšinje a w lěće 1797 přewza Rychwałdske farske městno.
Za Budyski čas załožištaj – pod wliwom idealow Francoskeje rewolucije – hromadźe z Janom Awgustom Janku prěnje ćišćane nowiny w serbskej rěči, Měsačne pismo k rozwučenju a wokřewjenju, kotrež so wšak hižo po prěnim wudaću ze stracha před rozšěrjenjom strašnych idejow wot wyšnosće zakaza.
Błažij Nawka: Šěrach, Korla Bohuchwał.
Skalny hrjebjeń Monte Titano krónuje twjerdźizna La Guaita.
Najwyša hora je Monte Titano.
San Marino je najstarša republika swěta, ze stawiznami, kotrež hač do lěta 301 wróćo du.
CIA World Factbook: Trochowanje za 2015  Commons: San Marino – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Stawizny, geografija, webcam, wjedro, powěsće Staty a wotwisne teritorije w Europje Staty • Albanska • Andorra • Awstriska • Belgiska • Běłoruska • Bołharska • Bosniska a Hercegowina • Čěska republika • Čorna Hora • Danska • Estiska • Finska • Francoska • Grjekska • Chorwatska • Irska • Islandska • Italska • Letiska • Liechtenstein • Litawska • Luxemburgska • Madźarska • Malta • Moldawska • Monaco • Němska • Nižozemska • Norwegska • Pólska • Portugalska • Rumunska • Ruska1 • San Marino • Serbiska • Sewjerna Makedonska • Słowakska • Słowjenska • Španiska • Šwedska • Šwicarska • Turkowska1 • Ukraina • Vatikanske město • Zjednoćene kralestwo Zwadne teritorije: Kosowo • Podnisterska Druhe teritorije: Åland • Baskiska • Bretanja • Ferejske kupy • Friziska • Friulska • Gagauska • Galicija • Gibraltar • Guernsey • Jendźelska • Jersey • Katalanska • Korniska • Łužica • Man • Sewjerna Irska • Svalbard • Šotiska • Waliziska 1 Leži zdźěla w Aziji.
Georg Baselitz je němski moler, sochar a grafikar a jedyn z najwuznamnišich němskich wuměłcow přitomnosće.
1961 přiwza wuměłske mjeno Baselitz po łužiskej ródnej wsy.
Wot lěta 2013 bydli z mandźelskej w awstriskim Solnohrodźe a dósta 2015 za swoje zasłužby awstriske staćanstwo.
Kromola je wjes w sakskim wokrjesu Zhorjelc, kotraž słuša ke gmejnje Jabłońc.
Leži w Mužakowskej holi 137 m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe 300 wobydlerjow.
Widźenja hódny je wosebje rododendronowy a acalejowy park ze sławnym Rakocowym mostom z bazalta.
Kromola nadeńdźe so něhdźe štyri kilometry sewjernje Běłeje Wody a dźesać kilometrow wuchodnje Mužakowa.
Susodne wsy su Źěwink na sewjeru, wutwar Wosinka na sewjerowuchodźe, Jabłońc na wuchodźe a Brězowka na zapadźe.
Na juhu nadeńdu so něhdyše Bělkowske jamy, kotrež słuža dźensa zdźěla jako kupanske jězory.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Crumelaw pochadźa z lěta 1474.
Za lěto 1509 je hižo ryćerkubło we wsy zapisane, kotrež měješe ležownostne knjejstwo.
Porno wokolinje njesłušeše Kromola hač do lěta 1816 k Hornjej Łužicy, ale k Žahańskemu wójwodstwu w Šleskej.
Cyrkwinsce słuša wjes k Jabłońskej ewangelskej wosadźe.
Politisce bě hač do lěta 1999 samostatna gmejna a bu potom to Jabłońca zagmejnowana.
Po Mukowej statistice měješe Kromola srjedź 1880tych lět cyłkownje 154 wobydlerjow, z nich 134 Serbow a 20 Němcow – zwjetša wobydlerjo ryćerkubła.
Kito Mudra bě serbski farar, přełožowar a zakitowar delnjoserbskeje rěče.
Wot 1822 do 1825 studowaše ewangelsku teologiju w Hali.
Wot 1839 do 1873 skutkowaše při tamnišej cyrkwi jako wyši farar.
Mudra zastupowaše prawo za šulske zdźěłowanje w delnjoserbskej rěči a wojowaše wo zachowanje serbstwa w Delnjej Łužicy.
Přełoži knihu Pój k Jězusej, někotre spěwy a kěrluše a pomhaše při wudawanju serbskich prědarskich knihow.
W lěće 1865 dósta wot pruskeho knježerstwa nadawk, nawjedować komisiju za wudawanje serbskich wučbnicow za delnjołužiske šule a spisać serbske šulske knihi.
Na zakładźe spěšnje změnjenych politiskich wobstejnosćow w Pruskej hodźachu so tute plany pak jenož zdźěla zwoprawdźeć.
Kito Mudra bě wot 1880 čłon Maśicy Serbskeje.
Chośebuz 1869 [prědowanje čo.
150 Benjamin Běgaŕ: Wušy farar Mudra.
14, 11. apryla 1931 Jurij Młynk/Pětr Kunze: Mudra, Kito.
Jan Jurij Temler bě serbski nabožinski prócowar a romsko-katolski farar.
Wón běše wot 1540 hač do lěta 1559 z poslednim katolskim duchownym w Hodźiju, doniž so w tamnišej wosadźe reformacija njezawjedźe.
W tutym lěće dyrbješe před ewangelsku dohladowarsku komisiju do Biskopic přińć, dokelž bě Mišnjanski biskop hamt Stołpin ze wšěmi wsami sakskemu kurwjerchej wotstupił.
Temler so na městnje nowej wěrje njepodwoli, ale wuprosy sej štyri dny k přemyslenju.
Dnja 8. januara 1559 napisa komisaram, zo je cyła wosada z wuwzaćom knježkow hišće katolska a spokojom z nim.
Komisija pak postaji Jakuba Finklerja z Měrjowa za noweho fararja, kiž tam dnja 2. februara hižo ewangelsce prědowaše.
Temler woteńdźe do Chrósćic, hdźež skutkowaše hač do swojeje smjerće w lěće 1573 dale jako katolski farar.
Tradicija powěda, zo při tutej składnosći tež hnadowne swjećo z něhdyšeje Tuchorskeje kapały sobu přinjese, kotrež so dźensa w Róžeńčanskej putniskej cyrkwi namaka.
W: Serbskim biografiskim słowniku, Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1970, str.
Słušeja ke gmejnje Malešecy a leža mjez 165 a 183 m nad mórskej hładźinu 14 kilometrow wuchodnje Budyšina při słoninje hornjołužiskeje pahórčiny.
Susodne wjeski su Chortnica we wuchodźe, wosadna wjes Hrodźišćo w juhowuchodźe, Njechorń w juhu, Rakojdy w zapadźe a Bart w sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Bresewicz pochadźa z lěta 1413.
Ležownostne knjejstwo nad wsu wukonješe Bartske ryćerkubło.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 75 wobydlerjow, z nich 72 Serbow.
Ewangelscy wobydlerjo přisłušachu hižo w 16. lětstotku Hrodźišćanskej wosadźe.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 62 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 39 lět.
Jich kćenjowe łopješka njesu trodle.
20 družinow wupadnu kaž małke bónčawy, a je na cyłym swěće rozšěrjene.
Kopšinjanske hrodźišćo nadeńdźe so na kromje wjeski Kopšina a blisko Prawoćic w Budyskim wokrjesu.
Słuša ke Chróšćanskej gmejnje.
Wokoło hrodźišća běži rěčka Satkula.
We wokolinje hrodźišća steja někak štyri chěže z dohromady 20 wobydlerjemi.
Hrodźišćo w Kopšinje hižo jara dołho eksistuje.
Hižo w srjedźowěku so natwari k škitej wjeskow we wójnskich časach ale runje tak tež jako wućek w ćežkich časach.
Po srjedźowěku so hrodźišća hižo tak husto njewužiwachu.
Prěnje předstajenje wotmě so hižo 1921 w hornim dźělu hrodźišća, hdźež so předstaješe dźiwadłowy kruch Na hrodźišću z pjera Jakuba Barta-Ćišinskeho, kotryž jedna wot zhubjenja serbskeje njewotwisnosće přećiwo frankowskim dobyćerjam.
Přeco zaso nahrawachu so wšelake kruchi na hrodźišću, kaž na přikład w lěće 1936 Jurja Wjelowa hra Paliwaka na delnim hrodźišću, kiž płaći jako poslednje wulke serbske zarjadowanje za čas fašizma.
Kusa je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1778 załožiło a ma wot lěta 1943 měšćanske prawa.
Protyka za lěto 1957 26. oktobra: Załoženje Koła serbskich hudźbnikow z předsydu Jurjom Winarjom.
08. nowembra: W Njebjelčicach załoži so sportowa jednotka.
25. měrca: Załoženje Europskeho hospodarskeho zjednoćenstwa přez Belgisku, Francosku, Italsku, Luxemburgsku, Nižozemsku a Zwjazkowu republiku Němsku.
15. septembra: Při wólbach k třećemu Zwjazkowemu sejmej Němskeje dóstanje CDU/CSU 50,2 %, SPD 31,8 %, FDP 7,7 % a Cyłoněmski blok 4,6 %.
Běchu to jeničke wólby w stawiznach Zwjazkoweje republiki, w kotrychž móžeše jedna strona absolutnu wjetšinu hłosow docpěć.
Januar je prěni měsac lěta po gregorianiskej protyce.
Pomjenowanje dósta měsac po romskim bohu Ianus, wo kotrymž wěrjachu, zo ma dwě wobliči.
Z jednym mjezwočom hlada wróćo do stareho lěta, z druhim do noweho.
Mały pryskawc je jednolětna rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 30 hač 60 cm.
Swětłožołte kćenja docpěja dołhosć wot něhdźe 1 cm a steja po štyrjoch hač po dźesaćoch w kićach.
Wone njesu zrunanu wotrohu a ma w póžěrku čerwjene smužki.
Rosće w lěsach, na lěsnych kromach, lěsnych pućach, w parkach, žiwych płotach a zahrodach.
Rostlina pochodźe originalnje z Azije a je wot něhdźe lěta 1840 z botaniskich zahrodow wodźiwjena.
Hižo bórze po narodźe so jeho swójba pak do Chrósćic na Bartec kubło přesydli, hdźež běše jeho maćerny bratr Jakub Bart dołho z fararjom.
Mjez 1849 a 1859 běše wón chowanc Serbskeho seminara w Praze, hdźež hač do 1855 němski Małostronski gymnazij wopyta.
Po tym přizamknje wot 1855 do 1859 studij teologije na Praskej uniwersiće.
Na to běše krótki čas kapłan w Kamjenicy a mjez 1860 do 1861 druhi kapłan w Kulowje.
Wón běše 1863 sobuzałožer a wuběrkownik Towarstwa swjateju Cyrilla a Methoda a załoži 10. nowembra 1867 Towarstwo katolskich rjemjeslnikow.
W lěće 1863 běše w Šěrachowje krótki čas kapłan na wupomoc a 1866 ćehnješe jako wojerski duchowny ze sakskim wójskom do Čěskeje.
Namjet, so po smjerći Jurja Łusčanskeho na Budyskeho tachanta wuzwolić dać, wón wotpokaza, so pak w lěće 1889 na čestneho kanonika tachantstwa wuzwoli.
Tři dny po swojej smjerći pochowa so wón 13. meje 1916 na Wotrowskim pohrjebnišću.
W swojich młódšich lětach pisa Jakub Herman někotre nastawki do Łužičana a Katolskeho Posoła.
Wón namrě 1881 nahladne zamóženje swojeho wuja Jakuba Barta, z kotrymž spěchowaše Towarstwo swjateju Cyrilla a Methoda, towarstwo Pomocy za studowacych Serbow a předewzaća Maćicy Serbskeje, kaž twar Serbskeho domu.
W swójskim nakładźe wuda wón wjacore zběrki basnjow Jakuba Barta-Ćišinskeho a přewza 1891 nakład serbskeho beletristiskeho časopisa Łužica, doniž Maćica Serbska 1910 jeje nakład přewza.
W tutym času hromadźeše wokoło sebje tež wodźace wosobiny serbskeho literarneho žiwjenja, kiž so kóžde lěto kónc septembra pola njeho na Wotrowskej farje schadźowachu.
W lěće 1866 pomjenowa so Jakub Herman za spomóžne skutkowanje jako wojerski duchowny na ryćerja sakskeho Albrechtoweho rjada a 1907 spožči so jemu tež króna prěnjeje klasy tutoho rjadu.
Wot lěta 1860 bě Jakub Herman čłon Maćicy Serbskeje, wot 23. apryla 1862 čłon jeje wuběrka a wot 1896 jeje čestny sobustaw.
Arnošt Muka: Nekrolog LXXVI.
Lětnik 69, čo.
Smoler a Pjech, Budyšin 1869, str.
Pjatigorsk je město w juhu Ruskeje federacije.
Leži w europskim dźělu Ruskeje w Stawropolskim regionje a ma něhdźe 145 tysac wobydlerjow.
Je zarjadniske sydło federaciskeho wokrjesa Sewjerny Kawkaz.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1780 załožiło a ma wot lěta 1830 měšćanske prawa.
Maksimilian Aleksandrowič Wološin bě wuznamny ruski basnik, přełožowar a moler.
-12.033333333333-77.016666666667 Koordinaty: 12° 2′ J, 77° 1′ Z Lima je stolica južnoameriskeho Peruwa a z wulkim wotstawkom zdobom najwjetše město w kraju.
Nadeńdźe so při brjoze Ćicheho oceana nad rěku Río Rímac na zapadźe Peruwa.
Centrum města leži 160 metrow nad mórskej hładźinu, mjeztym zo sahaja so měšćanske dźěle hač do wysokosće wot 1000 metrow.
W měsće samym bydli na přestrjeni wot 2672 kwadratnych kilometrow něhdźe dźewjeć milionow wobydlerjow.
Hromadźe ze susodnym přistawnym městom Callao ma metropolowy region wjace hač 10 milionow wobydlerjow.
Lima je wažne wobchadne křižowanišćo kaž tež najwuznamniši hospodarski a kulturny centrum Peruwa z uniwersitami, wysokimi šulemi, muzejemi a twarskimi pomnikami.
Stare město słuša wot lěta 1991 do swětoweho herbstwa UNESCO.
Město leži w tropiskim klimowym pasmje a ma horcu pusćinowu klimu.
Přerězna temperatura přez lěto leži pola 18° C. Dla zymneho Humboldtoweho pruda w Pacifiku je wjedro wosebje mjez meju a oktobrom husto młowojte.
Sydlišćo je so w lěće 1869 załožiło jako wjes Tichmjenjewskij post a ma wot lěta 1946 měšćanske prawa.
Leži při Baltiskim morju něhdźe 50 kilometrow zapadnje Tallinna.
Ma něhdźe 15 tysac wobydlerjow, z toho někak 67 % Rusow.
Jeho němske mjeno je Hindenburg.
Zabrze je wažny centrum Hornjošleskeho industrijneho wobwoda.
Wórlica je sydlišćo w braniborskim wokrjesu Hornje Błóta-Łužica.
Leži zapadnje Złeho Komorowa a słuša wot lěta 2001 do Šejkowskeje gmejny.
Wórlica ležeše tehdy při zapadnej kromje serbskeho rěčneho teritorija.
Centro Federal de Educação Tecnológica de Minas Gerais je uniwersita w Belo Horizonteu w Minas Gerais.
Wona bu załožena 8. septembra 1910.
Wjerchnij Ufalej je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1761 jako wjes Wjerchnje-Ufalejskij zawod załožiło a ma wot lěta 1941 měšćanske prawa.
Tuzla je wulkoměsto a wažne industrijne stejišćo z něhdźe 110.000 wobydlerjemi na sewjerowuchodźe Bosniskeje a Hercegowiny, po wobydlerstwje třeće najwjetše město tutoho kraja a administratiwne kaž tež hospodarske srjedźišćo kantona Tuzla w Federaciji Bosniska a Hercegowina.
Leži při rěce Jala, přitoka Spreče pod horami Majevicy.
Hižo do přichada Osmanow w lěće 1463 měješe sydlišćo mjeno Soli ze samsnym woznamom.
W Bosniskej wójnje bě Tuzla jenička gmejna w cyłej Bosniskej a Hercegowinje, w kotrejž njeknježeše nacionalna strona jedneje z třoch etniskich skupin, ale Socialnodemokratiska strona z měšćanostu Selimom Bešlagićom.
Leži nad Wołtawu něhdźe 16 kilometrow južnje Praskeho stareho města we wysokosći 196 metrow nad mórskej hładźinu a ma něhdźe 2500 wobydlerjow.
Je zarjadniske sydło Teleneștiskeho rajona.
Leži něhdźe 65 kilometrow sewjerozapadnje Kišinjowa.
Ma něhdźe wósom tysac wobydlerjow Sydlišćo je so w lěće 1611 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1994 měšćanske prawa.
Antarktika je kontinent, kotryž leži na južnej zemskej połkuli pola geografiskeho južneho čopa.
Hnězdo je twar zwěrjatow kaž na přikład ptačkow, překasancow a tež někotrych cycakow, kotryž słuži jim jako bydlišćo, městno k spanju a lehnišćo.
Poljarnyje Zori je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1968 załožiło a ma wot lěta 1991 měšćanske prawa.
Wjelryby su rjad w rjadowni cycakow z něhdźe 80 družinami, kotryž je bjez wuwzaća we wodźe žiwy.
Tuž so – najebać serbskeho mjena – wo ryby njejedna.
Do podrjada rubježnych zubnych wjelrybow słuša tež swójba delfinow.
Wone so we wobchadnej rěči zwjetša jako wjelryby njemjenuja.
Z wuwzaćom někotrych družinow delfinow su wjelryby w morju žiwe.
Wone su blisko přiwuzne z dwukopytačemi.
Kirs je městačko w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe dźesać dźewjeć tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1729 załožiło a ma wot lěta 1965 měšćanske prawa.
Głupsk běše delnjołužiska wjeska w něhdyšim Rukowskim wokrjesu.
Wjes naspomni so k prěnjemu razej pisomnje w lěće 1278 jako wobsydstwo knjeza Cunczo Schoff de Monte Miconis.
Za čas NDR bu wjes w běhu wutwara města Łuchowa w lěće 1950 do tutoho zagmejnowana a přemjenowana na Lauchhammer-West.
Dalše serbske mjeno w singularu je cachorowc.
W internetowym słowniku: Papierstaude Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Quellried Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Segge Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
586, pod hesłom šasnja, ale z přełožkom "Knopfgras".
Leži při rěce Sluč w historiskej Podolskej něhdźe 40 kilometrow sewjernje Chmelnyckeho.
Sydlišćo je so w lěće 1444 prěni raz naspomniło.
Wot lěta 1964 měšćanske prawa.
Ma přestrjeń wot 23 821 km² a někak jedyn a poł miliona wobydlerjow.
Gus-Chrustalnyj je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1756 załožiło a ma wot lěta 1931 měšćanske prawa.
Kabinet Merkel IV je wot 14. měrca 2018 amtěrowace zwjazkowe knježerstwo Němskeje w 19. legislaturnej periodźe.
Kabinet wulkeje koalicije stronow CDU, CSU a SPD pod zwjazkowej kanclerku Angelu Merkel je 24. kabinet zwjazkoweje republiki wot jeje załoženja w lěće 1949.
Chójna je ród ze swójby chójnowych rostlinow.
Chrympawa je ród ze swójby pólšicowych rostlinow.
Młode łopjena so móžeja za solotwje, wolóžowace čaje abo jako pjelnjenki za rozdźělne pječenje wužiwać.
Sorta 'Croftway Pink' docpěje wysokosć wot 80 cm.
Jan Wałtar bě ewangelsko-lutherski farar a serbski basnik němskeho pochada.
Wałtar bě rodźeny Němc, kiž pak so serbskej rěči a serbskemu ludej tak přichili, zo bu z njeho serbski basnik a spisowaćel zahorjenych serbskich wótčinskich basni.
Je epigon Ćišinskeho, něžny sonjer bohateho začuwanja, basnik přirody, lubosće, ćicheho styska a žedźenja.
Přesta potom basnić a hakle za čas Prěnjeje swětoweje wójny pokazowachu so zaso jeho wjerše – najbóle nabožneho, swjedźenskeho a składnostneho razu – w Pomhaj Bóh a w Serbskich Nowinach.
Po nawuknjenju serbšćiny při Imišowym seminarje w Hodźiju nastupi w lěće 1885 městno jako farski wikar we Łazu.
Wot 1887 bě z fararjom we tehdy hišće přewažnje serbskej Wóslinčanskej wosadźe.
Wot tam jeho po smjerći fararja Jakuba w lěće 1906 do Njeswačanskeje wosady powołachu.
Jan Wałtar bě z fararjom w Njeswačidle, hdźež bu dnja 7. decembra 1921 pochowany.
Leži w sewjernym Kawkazu w republice Dagestan něhdźe 220 kilometrow južnje Machačkale.
Sydlišćo je so w 14. lětstotku załožiło.
Je zarjadniske sydło Zangiotskeho wobwoda.
Leži něhdźe 2 kilometrow sewjernje Taškenta.
Wot lěta 1976 měšćanske prawa.
Leži pod Kawkazom při rěce Zolka něhdźe 60 kilometrow sewjerozapadnje Nalčika.
Sydlišćo je so w lěće 1838 załožiło jako wjes Abukowo a ma wot lěta 1975 měšćanske prawa.
Martina Gedeck je jako najstarša z 3 dźowkow wulkowikowanskeho překupca Karl-Heinz Gedeck a jeho mandźelskeje, Helga Gedeck, w Landshuće wotrostła a bydli wot 1971 w Berlinje.
Tam je Schadowowu wyšu šulu w Berlin-Zehlendorfje wopytała, hdźež swoju abituru złoži.
Po tym je krótkodobnje germanistiku a stawizny na Swobodnej uniwersiće Berlin studowała.
1982 hač 1986 studowaše skónčnje na Wysokej šuli wuměłstwow.
Gedeck bydleše hromadźe z Ulrichom Wildgruberom hač wón zemrě.
Wot 2005 je z šwicarskim režiserom Markus Imboden liěrowana.
Košyna je měšćanski dźěl Złeho Komorowa w braniborskim dźělu Hornjeje Łužicy.
Ma něhdźe 1500 wobydlerjow.
Košyna leži pod Košynskej horu w juhowuchodnym dźělu Złeho Komorowa blisko saksko-braniborskeje hranicy.
Wona leži při Čornym Halštrowje mjez Lejnjanskim a Złokomorowskim jězorom.
Košyna załoži so jako serbski nawsowc pod Košynskej horu a naspomni so k prěnjemu razej pisomnje w lěće 1408 w danjowym lisće.
W běhu industrializacije srjedźneje Łužicy přez natwar brunicoweje industrije kónc 19. lětstotka a z tym zwjazanym přićahom němskorěčnych dźěłaćerjow z druhich kónčin zhubi so serbšćina w dotal hišće poměrnje serbskej holanskej wjesce spěšnje.
Posledni rěčnicy Košynskeje warianty Złokomorowskeje narěče buchu w 1960tych lětach wot rěčespytnikow přepytowani.
Hač do zagmejnowanja dnja 31. decembra 2001 tworješe Košyna samostatnu gmejnu.
Po Mukowej Statistice Łužiskich Serbow měješe Košyna w lěće 1884/85 cyłkownje 441 wobydlerjow, z kotrychž rěčeše 440 serbsce.
Stolica a najwjetše město Tripolis namaka so na sewjerozapadźe kraja.
Libyska mjezuje z Egyptowskej a Sudanom na wuchodźe, z Nigerom a Čadom na juhu a z Algeriskej a Tuneziskej na zapadźe.
Južny dźěl Libyskeje słuša k pusćinje Sahara.
W lěće 2011 bu dołholětny knježićel, połkownik Muammar al-Gaddafi, přez rewoluciju powaleny.
Slědowaše dołha byrgarska wójna, kotraž hač do dźensnišeho zakónčena njeje.
Indoariske rěče je skupina Indoiranskich rěčow.
Najbliže přiwuzne su Iranske rěče.
Słuša k indoeuropskim rěčam.
Abela, Robert Achmadulina, Bjella Achatowna Adam, Horst Adenauer, Konrad Aguilera, Christina Ahrens, Alexander Achmatowa, Anna Andrejewna Ajtmatow, Čingiz, sowjetsko-kirgiski spisowaćel Aleksander VII.
, bamž Benedikt XV.
 Bjedrich, Michał Bjedrich-Radlubin, Mikławš Bjelyj, Andrej Bjeńšowa, Hańža Björk Blahoslav, Jan Blaschke, Karlheinz Blok, Aleksander A. Boháč, Zdeněk Böhme, Marco Bok, Jan Bolan, Marc Borisow, Bojko Bowie, David Brandt, Willy Brückner z Brückensteina, Měrćin Ferdinand Bryl, Jan Budar, Ben Buk, Jakub Bulank, Maćij Bulgakow, Michail Bündchen, Gisele Bunin, Iwan A. Busch, Ernst Bush, George H. W. Bush, George W. Butkevičius, Algirdas Bůžek, Václav Cain, Herman California, Randy Cameron, David Carey, Mariah Carter, Jimmy Castro, Fidel Cazeneuve, Bernard Cerar, Miro Cerna, Herbert Cernan, Eugene Cioloș, Dacian Clauß, Christine Clinton, Bill Clinton, Hillary Cohen, Leonard Collins, Phil Costa, Antonio de Courtenay, Jan Ignacy Niecisław Baudouin Crvenkovski, Branko Cušcyna, Měrana, rodź.
Pfulec Innocenc X., bamž Innocenc XI.
, bamž Irving, David Ittershagen, Steve Izetbegović, Alija Jakub, Jurij Jakubaš, Filip Jakula, Maćij Wjacław Jan XXIII.
Rječkec Měškank, Alfred Mět, Beno Mětowa, Měrka, rodź.
Młynkec Mětšk, Frido Mětšk, Juro Mětškowa, Ludmila Michałk, Frido Michałkowa, Marja, rodź.
Cyžec Michel, Charles Mieszko I. Mika, Bascha Mikławšk, Alojs Miłosz, Czesław Milbradt, Georg Milutinović, Sima Mišustin, Michail Mitaš, Alfred Mitaš, Alwin Mitterand, François Mizuki, Ichirō Mjedwjedjew, Dmitrij Mjeń, Jurij Mjeń, Michał Mjeń, Rudolf Mjerežkowskij, Dmitrij Sergejewič Mjerwa, Gustaw Alwin Młónk, Pětr Młynk, Jurij Mol, Simon Moller, Albin Monroe, Marilyn Morales, Evo Morawiecki, Mateusz Moric, Junna Pjetrowna Mosak-Kłosopólski, Korla Awgust Moschner, Ruth Mrózak, Jan Herman Mučink, Jan Bohuwěr Mudra, Kito Mugabe, Robert Mucha, Jurij Muka, Arnošt Munch, Edvard Muscat, Joseph Mutalibow, Ajaz Nagel, Jan Pawoł Nagel, Juliane Nahles, Andrea Nakonečný, Milan Nazarbajew, Nursultan Nawka, Anton Nawka, Błažij Nawka, Michał Nečas, Petr Nedo, Pawoł Needon, Richard Němcová, Božena Neruda, Jan Neruda, Pablo Netanjahu, Benjamin Neuhaus-Wartenberg, Luise Newton, Isaac Nijazow, Saparmurat Nick, Désirée Nikolić, Tomislav Nixon, Richard Njek, Pawoł Njemcow, Boris Jefimowič Njepila, Hanzo Njetrjebko, Anna Noemi Nolte, Ernst Nowak, Andreas Nowak, Herbert Nowak, Jakub Nowak-Horjanski, Jakub Nowak-Kašćanski, Jakub Nowak, Józef Nowak, Ludwig Nowak-Njechorński, Měrćin Nowy, Wylem Nugent, Ted Nuk, Jan Nyča, Handrij Nytška, Jan Bogumił Nžde, Garegin Obama, Barack Očirow, Nomto Očirowič Odojewcewa, Irina Wladimirowna Oechelhaeuser, Gisela Orbán, Viktor O'Toole Özdemir, Cem Paltrow, Gwyneth Pank, Herman Kito Pank, Kito Parczewski, Alfons Parfitt, Rick Paroubek, Jiří Pasečnik, Leonid Iwanowič Pasternak, Boris Leonidowič Pašinjan, Nikol Páta, Josef Pau, Petra Pauli, Gabriele Peverett, Dave Pawlenty, Tim Pawoł VI.
 Pellegrini, Peter Pernak, Měto Pernes, Jiří Perón, Eva Peterson, Dickie Petry, Frauke Peuker, Kaspar Pful, Křesćan Bohuwěr Piaf, Édith Pieck, Wilhelm Pilipiuk, Andrzej Pilk, Jurij Piłsudski, Józef Pinera, Mike Piñera, Sebastián Pinochet, Augusto Pius VI.
Holger Gasse je sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje unije a wot lěta 2014 direktnje woleny zapósłanc w sakskim krajnym sejmje.
Tam přisłuša wuběrkej za šulu a sport kaž tež peticiskemu wuběrkej.
Při wólbach dnja 31. awgusta 2014 dósta we wólbnym wokrjesu Lipsk 7 32,8 % wotedatych hłosow a zdoby direktny mandat.
Gasse studowaše wot 1989 do 1992 awtomatizowansku techniku a technisku kybernetiku při Techniskej wysokej šuli w Lipsku a bě wot 1992 samostatny gastronom.
Wot lěta 2003 je čłon CDU a bě wot 2004 do 2014 čłon Lipšćanskeje měšćanskeje rady.
Tataršćina je rěč ze skupiny Turkskich rěčow a jedna z hłownych rěčow w Tatarskej, hdźež słuži tež jako hamtska rěč.
Je zarjadniske sydło Rîbnițaskeho rajona.
Ma něhdźe 50 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1628 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1978 měšćanske prawa.
T. X: Rukszenice – Sochaczew.
Bołharšćina je južnosłowjanska rěč.
Najbliže ma k makedonšćinje a po měnjenju někotrych bołharskich a grjekskich linguistow je makedonšćina jenož dialektom bołharšćiny; je to ale jara kontrowersna politiska tema.
Słowoskład so přewažacy ze słowjanskich zdźědźenych słowow zestaja; požčonki pochadźeja předewšěm wot Grjekšćiny a Turkowšćiny.
Wot 19. lětstotka běchu zaso a zaso prócowanja, narunać turkowske słowa přez slawizmy, kotrež wosebje z Rušćiny pochadźeja.
Wuskutki měchu tute prócowanja předewšěm na pisomny rěč; wobchadna rěč je přeco hišće bohata na turkowskich elementach.
W dźensnišej Bołharšćinje so tute stare znamješka pak wjace njewužiwaja; wone so za čas ortografiskeje reformy 1945 wotstronichu.
Za małe pismiki so často tak mjenowane kursiwne formy tež w zrunanym pismje wužiwaja.
Dokelž so tute wot standardnych formow zdźěla sylnje rozeznawaja, kotrež so tež w najwjace leksikonach pokazaja, nastanu za wosoby bjez znajomosćow słowjanskich rěčow často problemy při wučitanju na přikład pućnikow.
Najwjetše pismiki so cyłkownje kaž w Němčinje resp. kaž jich ekwiwalenty w Němčinje wurjekuja.
Kaž w němčinje a w druhich słowjenskich rěčach eksistuje wuzwukowe stwjerdźenje.
Tež susodne rěče, kaž na př.
Albanšćina abo Rumunšćina kotrejž pak žane słowjanskej rěči njejstej, maja zdźěla samsne wosebitosće.
Tohodla so tute rěče tež pod zapřijećom Balkanske rěče zjimaja, hačrunjež wone nic blisko ze sobu přiwuzne su.
Rěča so w tutym zwisku wot rěčneho zwjazka.
Při komunikaciji w přećelskim a swójbnym kole so wokatiw wužiwa.
Bołharšćina ma jara wulku wjelestronskosć na formach při werbach.
Syntetiske formy njejsu - zestajane, mjeztym so perifrastiske formy najčasćišo zestajane formuja.
Kaž druhe słowjanske rěče wužiwa tež Bołharšćina tak mjenowany werbalny aspekt w wšěch časowych formach.
Potajkim eksistuja čisće ličensce 18 wšelakich kombinacijow z aspekta a tempusa.
Wězo su někotre aspektowe tempusowe kombinacije jenož jara rědke.
Tohorunja typisce za słowjanske rěče je mnohosć na participy: particip prezens, particip imperfekta, particip aorista, pasiwny particip prezens, pasiwny particip preterituma, adwerbialny particip, ale tež jenož rědko wužiwany tak mjenowany „zbytny infinitiw".
Zajimawje njeeksistuja w Bołharšćinje – tež na rozdźěl wot druhich słowjanskich rěčow a tež najwjetšich druhich indoeuropskich rěčow – žadyn infinitiw.
We słownych lisćinach kaž na př. słownikach so město toho normalnje 1. wosoba singular prezens indikatiw aktiw wužiwa.
Wone wustupuje jenož při zwěsćacych prašenjach, ale nic při druhich prašenjach, a so typisce za werb abo pak přez to wosebite akcentowany dźěl prašenja sadźi.
Dokelž bołharšćina ma wariabelny akcent, přeco so akcentowana złóžka při wjacezłóžkowych słowach přida.
Kataw-Iwanowsk je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1755 jako Kataw-Iwanowskij zawod załožiło a ma wot lěta 1939 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Cēsiskeho wobwoda.
Leži při rěce Gauja něhdźe 90 kilometrow sewjerowuchodnje Rigi.
Sydlišćo je so w lěće 1206 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1326 měšćanske prawa.
Wicebsk je z něhdźe 370.000 wobydlerjemi štwórte najwjetše město w Běłoruskej.
Nadeńdźe so nad Zapadnej Dwinu na sewjerowuchodźe kraja blisko ruskeje mjezy, něhdźe 280 kilometrow sewjerowuchodnje stolicy Minsk.
Pozdźišo bě ze sydłom samostatneho wjerchowstwa, kotrež měješe wikowanske zwiski z Hansu.
W lěće 1900 měješe Wicebsk židowsku wjetšinu wot 52 % wobydlerstwa.
W Druhej swětowej wójnje bu město nimale dospołnje zničene.
Najwuznamniši syn Wicebska bě francoski moler Marc Chagall, kiž so w bliskej wsy narodźi.
Internetowy słownik Boehmaka je słownik w interneće za hornjoserbšćinu.
Ale tež eksistuje rozšěrjenje za Internet Explorer 8.
Łučna mědlina je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač do 100 cm.
Stwjelca su často deleka zhibnjene.
Jich kožički su trodlate a docpěwaja dołhosć wot 2 mm.
Kćenja steja w často čerwjenojće přeběžanych pakićach z dołhosću mjez 6 a 12 cm, kotrež jenož za čas kćěwa su čumpaće rozšěrjene, hewak hromadu ćehnjene.
Přikrywne pluwizny su běłojte, horjeka čerwjenojte a na šipje a na kromje mikawčkate.
Krywne pluwizny su běło błyšćace, při čimž te muskich kćenjow krótki kocht njesu.
Rosće na włóžnych łukach a pastwach, w lěsnych zahonach a w swětłych lěsach.
Wona před tym bě hymna socialistiskeje republiki Chorwatska, a bywa tuta noweje republiki Chorwatskeje po jeje njewotwisnosći w lěće 1991.
Hudźba je wot Josif Runjanin w lěće 1846 komponowana.
Wona bu prěni raz kaž chorwatska hymna w lěće 1891 hrana.
Połobjenjo běchu słowjanski połobski kmjen.
Tomisław je pólska wjes w Delnjošleskim wojewódstwje.
Leži nad rěku Hwizdź něhdźe třinaće kilometrow na sewjerozapad wot Bólesławja.
Słuša ke gmejnje Osiecznica.
Tomisław bě najwuchodniša wjes historiskeje Hornjeje Łužicy.
15-87 Koordinaty: 15° S, 87° Z Honduras je njewotwisny stat w Srjedźnej Americe, kotryž leži mjez Karibiskim morjom a Ćichim oceanom.
Kraj leži při najšěršim městnje srjedźoameriskeje krajneje wužiny.
Susodne kraje su Nikaragua na juhowuchodźe, El Salvador na juhozapadźe a Guatemala na zapadźe.
Najwyši dypk w kraju je Cerro Las Minas.
30 Cucumis-družinow wustupuje w Africe, 25 w Indiskej, Juhowuchodnej Aziji a Awstraliji.
Wobwitki njejsu rozhałuzowane, ale jenož jednore.
Łopjenowe lapy njejsu pjerite.
Płody jara wariěruja.
W internetowym słowniku: Gurke Sebastian et al.
; Telford et al.
Bretonšćina je keltiska rěč.
Ju rěči we francoskej krajinje Bretanja wokoło 500.000 ludźi.
Lěsny dźećel je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 15 hač do 30 cm.
Rostlina wutwori dołhe wotnožki.
Wone steja w kulowatych abo krótko jejkojtych hłójčkach, kotrež docpěja dołhosć wot 1,5 hač do 3 cm a su wot najbóle hornich łopjenow wobdate.
Keluškowa rołka njesu 20 nerwow a je kosmata.
Wón rosće na lěsnych kromach, pod kerčinami, we swětłych lěsach, na suchich łukach a na nadróžnych skłoninach.
Ma radšo suche a bazowe pódy.
Lěsny dźećel je w nimale cyłej Europje, předewšěm w srjedźnej a južnej Europje rozšěrjeny.
Eksistuje podobna družina: Mjezny dźećel z nahej, 10-keluškowej rołku, kotraž rosće pod kerčinami, we swětłych lěsach a na suchich łukach, w nimale cyłej Europje.
Nerwy łopješkow njejsu tak huste.
Bogna Korjeńkowa (* 1965 w Budyšinje, rodź.
Bejmakec) je serbska žurnalistka, moderatorka telewizijneho wusyłanja Wuhladko a nawodnica Budyskeho studija MDR.
Bogna Korjeńkowa je dwurěčnje w Radworju wotrostła.
Jeje karjera při serbskej telewiziji je so w lěće 1992 započała, hdyž tam jako swobodna sobudźěłaćerka sobu skutkowaše.
Wot lěta 2001 je z moderatorku hornjoserbskeho telewizijneho wusyłanja „Wuhladko".
Nimo toho je wot lěta 2003 nawodnica studija w Budyšinje.
W lěće 2003 bu wusyłanju na mjezynarodnym rozhłosowym a telewizijnym festiwalu narodnych mjeńšin, na kotrymž je so wjace hač 60 europskich narodnostnych skupinow wobdźěliło, 3. myto spožčene, kotrež bu Bognje Korjeńkowej přepodate.
Dźensa bydli Bogna Korjeńkowa ze swójbu w Pančicach-Kukowje.
Wona je w periodźe 2015–19 čłonka załožboweje rady Załožby za serbski lud.
Leži při rěce Alazani něhdźe 50 kilometrow sewjerowuchodnje Tbilisija.
Leži při rěce Dnjepr něhdźe 110 kilometrow juhozapadnje Poltawy.
Sydlišćo je so w lěće 1960 załožiło a ma wot lěta 1972 měšćanske prawa.
Litawska je najjužniši a najwjetši z třoch baltiskich krajow.
Litawski pobrjóh Baltiskeho morja je 91 km dołhi.
1253 załoži so prěnje kralestwo Litawskeje.
Jako republika wozjewi Litawska 1918 swoju njewotwisnosć.
W zwisku z rozšěrjenjom EU 2004 sta so Litawska z čłonom Europskeje unije a NATO.
Wot 1. januara 2015 je Litawska 19. čłon Europasma.
Stolica a najwjetše město je Vilnius.
Najwjetša rěka je Njemen, kotryž druhe najwjetše město Kaunas přeběži a so do Kurskeho zaliwa wuliwa.  Commons: Litawska – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Čłonske staty Europskeje unije Awstriska | Belgiska | Bołharska | Cypernska | Čěska | Danska | Estiska | Finska | Francoska | Grjekska | Chorwatska | Irska | Italska | Letiska | Litawska | Luxemburgska | Madźarska | Malta | Němska | Nižozemska | Portugalska | Pólska | Rumunska | Słowakska | Słowjenska | Španiska | Šwedska Kandidaty: Čorna Hora | Serbiska | Sewjerna Makedonska | Turkowska Staty a wotwisne teritorije w Europje Staty • Albanska • Andorra • Awstriska • Belgiska • Běłoruska • Bołharska • Bosniska a Hercegowina • Čěska republika • Čorna Hora • Danska • Estiska • Finska • Francoska • Grjekska • Chorwatska • Irska • Islandska • Italska • Letiska • Liechtenstein • Litawska • Luxemburgska • Madźarska • Malta • Moldawska • Monaco • Němska • Nižozemska • Norwegska • Pólska • Portugalska • Rumunska • Ruska1 • San Marino • Serbiska • Sewjerna Makedonska • Słowakska • Słowjenska • Španiska • Šwedska • Šwicarska • Turkowska1 • Ukraina • Vatikanske město • Zjednoćene kralestwo Zwadne teritorije: Kosowo • Podnisterska Druhe teritorije: Åland • Baskiska • Bretanja • Ferejske kupy • Friziska • Friulska • Gagauska • Galicija • Gibraltar • Guernsey • Jendźelska • Jersey • Katalanska • Korniska • Łužica • Man • Sewjerna Irska • Svalbard • Šotiska • Waliziska 1 Leži zdźěla w Aziji.
Mjechkuše su kmjen znutřka włokninowych zwěrjatow, bohaty na družiny a formy.
Druhe serbske mjeno je moluski.
Wustupuja w morjach, na twjerdźi a w słódkej wodźe.
Kmjen wobsteji z wósom žiwjacych a někotrych mortwych klasow.
Sćěhowace klasy nimaja typisku skorpawu. de:Schildfüßer, něhdźe 70 družinow, kotrež w morjach předewšěm w hłubokim morju wustupuje. de:Furchenfüßer, něhdźe 250 družinow, kotrež w morjach předewšěm w hłubokim morju wustupuje.
Brukojte šlinki de:Käferschnecken, něhdźe 600 družinow, kotrež w morjach předewšěm teritorijach skalnych pobrjohach wustupuje.
Zakłapnicy, mušle de:Muscheln, něhdźe 8000 družinow, kotrež w morjach a słódkej wodźe wustupuje.
Hłowonohače de:Kopffüßer, něhdźe 786 družinow, kotrež w morjach wustupuje.
Loksa je městačko na sewjeru Estiskeje.
Leži při Baltiskim morju něhdźe 60 kilometrow wuchodnje Tallinna.
Ma něhdźe dwaj tysac wobydlerjow, z toho někak 57 % Rusow.
Oblasć mjezuje z Běłoruskej na sewjeru.
Sewjernje Kijewa twori Dnjepr wulki spjaty jězor, tak mjenowane Kijewske morjo.
Z wulkim wotstawkom najwjetše město je Bila Cerkwa južnje Kijewa.
Dalše serbske ludowe mjeno je złote třěški.
Złota šleznička je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 15 hač 20 cm.
Kćenje ma jenož štyri keluškowe łopješka, ale nima krónu.
Preferuje włóžne hač mokre pódy.
Leži při rěce Ljubotynka něhdźe 30 kilometrow zapadnje Charkiwa.
Sydlišćo załoži so w lěće 1650 na rěčnej kupje a ma wot lěta 1937 měšćanske prawa.
Wot 20. oktobra 1941 hač do 29. awgusta 1943 bě wobsadźene wot němskeje Wehrmachty.
Je zarjadniske sydło Sjannenskeho rajona.
Leži při jězorje Sjanno něhdźe 50 kilometrow juhozapadnje Wicebska.
Sydlišćo je so w lěće 1442 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1777 měšćanske prawa.
Leži při prawym brjoze Njemena něhdźe 50 kilometrow južnje Kaunasa.
Sydlišćo je so w lěće 1382 w zwisku z tamnišimi słonymi žórłami prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1587 Magdeburgske měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Popskeho wobwoda.
Leži w Ferganskim dole něhdźe 60 kilometrow wuchodnje Namangana.
Wot lěta 1980 měšćanske prawa.
Rozdwojeny ginkgo je štom, kotryž docpěwa wysokosć wot 10 hač do 40 m.
Wone su w nazymje złotožołte.
Muske kćenja steja w mickach.
Žónske kćenja su njenapadne.
Rostlina wustupuje dźiwje jenož w chinskej prowincy Čekiang.
Štom so w Europje w parkach a jako nadróžny štom nasadźa.
Čekalin je městačko w Ruskej federaciji.
Z 975 wobydlerjemi je najmjeńše město Ruskeje.
Sydlišćo je so w lěće 1565 jako město Lichwin załožiło.
Wokrjes ma přestrjeń wot 675 km² a něhdźe 47.000 wobydlerjow.
Zagreb je stolica a zdobom najwjetše město Chorwatskeje.
Leži 120 m nad mórskej hładźinu w sewjeru kraja při rěce Sawa a ma něhdźe 800.000 wobydlerjow.
Zagreb je najwažniše zarjadniske sydło Chorwatskeje kaž tež sydło romsko-katolskeho arcybiskopstwa, Chorwatskeje akademije wědomosćow a wuměłstwow a wažnych wojerskich zarjadow.
Viļaka je městačko na wuchodźe Letiskeje, bjezposrědnje při ruskej hranicy.
Je zarjadniske sydło Viļakskeho wobwoda.
Leži při jězorje ze samsnym mjenom něhdźe 215 kilometrow juhowuchodnje Rigi.
Ma něhdźe jedyn tysac wobydlerjow, z toho někak 44 % Rusow.
Wowsnik je ród ze swójby słódkich trawow.
Kotmar je hora we Łužiskich horach, kiž je kaž Lubijska hora mortwy wulkan.
Leži w Zhorjelskim wokrjesu we wuchodnej Sakskej, blisko Kotmarjec.
Na wjeršku nadeńdźe so wot lěta 1881 15,5 metrow wysoka wěža, tak mjenowany Kottmarturm.
Hoberski dušan je přeco zeleny štom, kotryž docpěje wysokosć wot hač do 50 m.
Króna je na spočatku kehelojta, pozdźišo njeprawidłowna.
Deleka je chětro šěroka.
Zdónk docpěje tołstosć wot wjace hač 2 m, předewšěm při starych rostlinach.
Skora je čerwjenojta hač ćmowobruna a so w podołhostnych smužkach abo w małkich platach pušća.
Muske kćenja su małke a žołtojte a steja na kónčkach hałuzow.
Hable su stołpikate, zrunane a docpěja dołhosć wot 1 hač 2 cm.
Stołpiki su krótke a křiwjene.
Rosće na přirěčnych brjohach a sćinowych zwisach, při čimž wot płoninow hač do horinow wustupuje.
Ma radšo włóžne, wutkate pódy.
Rostlina je w pacifiskej sewjernej Americe wot južneje Alaski hač sewjerneje Kaliforniskeje rozšěrjena.
Tam štom móže starobu wot wjace hač 500 lět docpěć.
Rostlina so w srjedźnej Europje jako pyšnu drjewinu plahuje.
Drjewo je w jadrje čerwjene, jara trajne a so hodźa derje wobdźěłać.
Z toho so na př. šindźele, paneele, zepěrne hrjady a płachtate sćežory zhotuje.
Mina Witkojc bě najwažniša delnjoserbska basnjerka a publicistka.
W lěće 1917 dźěłaše w Berlinje jako słužowna a wot 1918 do 1921 w Bórkowach jako dnjowa dźěłaćerka.
Wot 1923 do 1933 běše wona sobudźěłaćerka nowiny Serbski Casnik.
W Budyšinje je so wona z Arnoštom Muku a Janom Cyžom zeznajomiła.
Dokelž za čas wójny we Łužicy bydlić njesmědźeše, dyrbješe wot 1943 do 1945 do Jarobroda přećahnyć.
Wot lěta 1946 bydleše a dźěłaše znowa w Budyšinje jako sobudźěłaćerka Domowiny.
Mina Witkojc płaći jako basnjerka, kotraž je serbske sebjewědomje w Delnjej Łužicy znowa wožiwiła.
Wona zemrě 11. nowembra 1975 w Popojcach a bu na Bórkowskim kěrchowje pochowana.
Bautzen: Domowina-Verlag, 2001.
Habolenjo běchu połobski kmjen, kotryž sydleše při srjedźnej Haboli wokoło hroda Branibor, něhdźe 70 kilometrow zapadnje dźensnišeho Berlina.
Wjerchowstwo Habolanow tworješe słowjanske jadro pozdźišeho markhrabinstwa Braniborska.
Jan Korla Renč bě serbski ewangelski farar w Ketličanskej wosadźe.
Wot 1844 dźěłaše jako domjacy wučer a pomocny prědar w Křišowje.
Wot lěta 1847 skutkowaše jako diakon a wot 15. oktobra 1871 hač do swojeje smjerće w lěće 1888 jako wosadny farar w Ketlicach.
Bě zmandźeleny z Johanu Thusneldu rodź.
Narowny pomnik Renčec mandźelskeju ze serbskim hrónčkom nadeńdźe so na Ketličanskim kěrchowje.
Smoler, Budyšin 1884, str.
Sengilej je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1666 załožiło a ma wot lěta 1943 měšćanske prawa.
Seda je město na sewjeru w Letiskeje.
Leži něhdźe 120 kilometrow sewjerowuchodnje Rigi při rěce ze samsnym mjenom.
Seda załoži so w lěće 1954 jako dźěłaćerske sydlišćo za nowu pochowu fabriku a ma wot lěta 1991 měšćanske prawa.
Ma něhdźe tysac wobydlerjow, z kotrychž su dla stawizniskeho pozadka města a přićaha dźěłaćerjow z cyłeho Sowjetskeho zwjazka někak 64 % Rusow.
Panecy su wjes ze 101 wobydlerjom w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin.
Słušeja ke gmejnje Porchow a leža 223 m nad mórskej hładźinu.
Susodne wjeski su Wučkecy w sewjeru, Dobranecy w juhowuchodźe, Wulki Wosyk w juhu, Horni Wujezd w zapadźe a Mały Wosyk z Njeradecami w sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako wjes a knježe sydło Panewicz je z lěta 1240.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 125 wobydlerjow, z nich 92 Serbow.
58. → wšě wjeski  Commons: Panecy – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Wjesne dźěle Porchowa Bukowc | Horni Wujězd (Uhyst a.
Strežewoj je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1966 załožiło a ma wot lěta 1978 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 95 kilometrow juhowuchodnje wot města Zaporižžja.
Sydlišćo je so w lěće 1784 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Ladislav Kováčik je słowakski publicist.
Ćetow je hornjołužiska cyrkwinska wjes z něhdźe 180 wobydlerjemi na zapadźe Zhorjelskeho wokrjesa, kotraž słuša wot lěta 1994 ke gmejnje Vierkirchen.
Leži něhdźe pjeć kilometrow wuchodnje Wósporka.
Wjes nadeńdźe so njedaloko Křišowa zapadnje Limasa a južnje zwjazkoweje awtodróhi 4 při Křišowskej wodźe, prawym přitoku Lubaty.
Susodne wsy su Prochnow na sewjerowuchodźe, Měrjow na wuchodźe, Nowa Chójnica na juhu a Křišow na sewjerozapadźe.
Ćetow je po sydlišćowej formje lěsny łanowc, wobstejacy z wjacorymi rozbrojenymi statokami, kotryž naspomni so prěni raz w lěće 1306 jako Tetaw.
Ležownostne knjejstwo měješe znajmjeńša wot 16. lětstotka Křišowske ryćerkubło.
Ćetowska cyrkej bu 1495 w matriklu Mišnjanskeho biskopstwa naspomnjena a bě wot lěta 1545 filiala Křišowskeje wosady.
Fararjo w Křišowje běchu, hač k wotchadej fararja Bróska 1902, k wulkemu dźělej Serbja.
Poslednje serbske kemše wotměchu so w samsnym lěće.
Narowny pomnik fararja Bróska nadeńdźe so při Ćetowskej cyrkwi.
Wot 1815 hač do 1945 běžeše saksko-pruska hranica bjezposrědnje južnje Ćetowa a Křišowa, kotrejž ležeštej na pruskim boku.
Po wójnje dósta Ćetow swoje prěnjotne mjeno porno Křišowej wróćo.
Kónc Druheje swětoweje wójny dóńdźe mjez 18. a 24. aprylom 1945 k wojowanjam wokoło Křišowa a Ćetowa.
Ćetow bě hižo hač do lěta 1874 z wjesnym dźělom susodneho Křišowa a znowa wot 1974.
Při gmejnskej reformje 1994 zjednoćichu so Křišow, Měrjow a Arnsdorf-Hilbersdorf k nowej wulkogmejnje Vierkirchen.
We 1880tych měješe wjes po statistice Arnošta Muki cyłkownje 274 wobydlerjow, z nich 168 Serbow a 106 Němcow.
Z tym bě tehdy hromadźe z Křišowom jenička přewažnje serbska wjes Zhorjelskeho wokrjesa a ležeše při wuchodnej kromje serbskeho rěčneho teritorija.
Jurij Brósk – farar, přełožowar a basnik; 1861–1902 farar w Křišowje.
Jeho dwurěčny narowny pomnik nadeńdźe so při Ćetowskej cyrkwi.
Dalše serbske ludowe mjeno je tučna kokoška.
Chwaćicy su wjes z 251 wobydlerjemi, kotraž słuša wot 1994 k Wulkodubrawskej gmejnje.
Wone leža na sewjernym kóncu Budyskeho spjateho jězora.
Chwaćicy leža w Hornjołužiskich honach sewjernje Budyšina.
Susodne wsy su Mała a Wulka Dubrawa na sewjeru, Ješicy a Delnja Hórka na wuchodźe, Dalicy a Křiwa Boršć na juhozapadźe kaž tež Lutobč a Měrkow na sewjerozapadźe.
Přez wjes wjedźetej statna dróha S 107 a wokrjesna dróha K 7210.
Wjes naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1360 jako Quaticz.
Ležownostne knjejstwo wukonješe w lěće 1655 ryćerkubło w Delnjej Hórce; 1777 běchu Chwaćicy swobodna wjes.
Sydlerskostawiznisce jedna so wo nawsowc z 241 ha wulkimi wjesnymi honami.
Hač do lěta 1994 běchu Chwaćicy ze samostatnej gmejnu, ke kotrejž słušachu wot lěta 1936 Dalicy, Ješicy a Křiwa Boršć.
We 1880tych lětach mějachu Chwaćicy po statistice Arnošta Muki cyłkownje 376 wobydlerjow, z nich 346 Serbow a 30 Němcow.
1956 zwěsći Arnošt Černik serbski podźěl wobydlerstwa wot hišće 64,5 %.
Ewangelscy wobydlerjo přisłušachu ze 17. lětstotka Malešanskej wosadźe.
W lěće 1899 natwari so pod nawodom twarskeho rady Ernst Giese nowa wosadna cyrkej we wsy samej.
Město je zarjadniske sydło Stowbčanskeho rajona.
Leža při rěce Njemen něhdźe 80 kilometrow juhozapadnje Minska při hłownej železniskej čarje a awtodróze mjez Běłoruskej a Pólskej.
Maja něhdźe 16 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1593 załožiło a ma wot lěta 1729 měšćanske prawa.
Hač do holocausta mějachu Stowbcy wulki židowski podźěl wobydlerstwa.
Madźarska babyduška rosće pod miłymi wuměnjenjemi hdys a hdys přecozelena.
Pochadźa z juhozapadneje a srjedźneje Europy.
Donnerhak, Budyšin Madźarska babyduška.
Michael Weichert je sakski politikar Zwjazka 90/Zelenych, kiž bě wot 2004 do 2014 přez krajnu lisćinu woleny zapósłanc sakskeho krajneho sejma a městopředsyda tamnišeje zeleneje frakcije.
Wot 1994 do 2009 bě měšćanski radźićel w Lipsku.
Bawly je město w Ruskej federaciji.
Leži w republice Tatarstan něhdźe 65 kilometrow wuchodnje Kazanja a ma něhdźe 22 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1755 załožiło jako wjes Bawly-Musljumowo a ma wot lěta 1997 měšćanske prawa.
Leži při sewjernym promjenju rěki Ob w Awtonomnym wokrjesu Chantow a Mansow něhdźe 430 kilometrow wuchodnje Chanty-Mansijska mjez Surgutom a Nižnewartowskom.
Ma něhdźe 42 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1980 za dźěłaćerjow zemskowolijoweje industrije załožiło a ma wot lěta 1985 měšćanske prawa.
Hłowny hrjebjeń Kawkaza z ruskej hranicu je něhdźe 30 kilometrow zdaleny.
Ma něhdźe 2656 wobydlerjow.
Sydlišćo je so w 15. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1846 měšćanske prawa.
Oni bě dołhi čas jedne z najwažnišich srjedźišćow georgiskeho židowstwa a ma tež po wupućowanju wulkeho dźěla Židow hišće třeću najwjetšu židowsku wosadu w kraju po Tbilisiju a Kutaisiju.
Narodźi so jako syn wowčerja na Klukšanskim knježim dworje a wopytowaše seminar w Delnim Wujězdźe.
Wot 1746 do 1750 bě chowanc syrotownje w Hali nad Solawu a wot 1750 studowaše teologiju, najprjedy w Lipsku a potom w Hali.
Za čas studija bě čłon Serbskeho prědarskeho towarstwa a wuwučowaše při łaćonskej šuli syrotownje w Hali.
Po jeho smjerći w lěće 1802 přewza Rychtarjowy syn Ernst Bohachwał tamnišu wosadu.
Jan Rychtar wobstara w lěće 1773 nowe wudaće Noweho zakonja w hornjoserbskej rěči, kotrež bu wot Pětra Eliasa Šěracha w Rudolstadće ćišćene.
Rudolf Kilank: Rychtar, Jan. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn: Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow.
Dalše serbske mjeno je běły korjeń.
Kwětkata kokorička je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač do 80 cm.
Pjenk ma pječatowe plěški.
Jich rołka docpěwa dołhosć wot 1 hač do 2 cm a je w srjedźišću tróšku hromadu sćehnjena a prědku likowa.
Jahody su ćmowomódre a zwobručowane.
Preferuje čerstwe, wutkate, wapnite, čumpate pódy na chłódkojty stejnišćach.
Mosalsk je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1231 załožiło a ma wot lěta 1776 měšćanske prawa.
Leži podłu delnjeho běha Wolgi w Kaspiskej nurinje a wobjimuje tež delta Wolgi při Kaspiskim morju.
Na wuchodźe mjezuje z Kazachstanom.
Jeje zarjadniske sydło a jeničke wulkoměsto je Astrachań z 500.000 wobydlerjemi.
Z nich běchu 69,7 % Rusojo, 14,2 % Kazachojo a 7 % Tatarojo.
Hłownej nabožinje stej rusko-ortodoksne křesćanstwo a islam.
Leži 207 m nad mórskej hładźinu při Wołtawje a ma něhdźe tři tysac wobydlerjow.
Leži při rěce Sewastjanowka něhdźe 70 kilometrow wuchodnje Donjecka, njedaloko hranicy mjez Ukrainu a Ruskej federaciju.
Přez Torez wjedźe awtodróha Luhansk–Donjeck.
Ma něhdźe 55 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1778 załožiło a ma wot lěta 1932 měšćanske prawa.
Wot lěta 2014 steji Čistjakowe pod kontrolu njepřipóznateje separatistiskeje „Ludoweje republiki Donjeck".
Prawy mochowy zwónčk docpěje wysokosć wot 5 hač 15 cm.
Stołpik je nitkojty a docpěje dołhosć wot 2 m.
Zwónčkojte, běłe abo róžojte kćenja docpěja dołhosć wot 7 hač 10 mm, maja pjeć šěrokich kónčkow a steja po jednym hač po dwěmaj na dołhim stołpiku.
Rosće w jehlinowych lěsach na mochowym polstrje lězo, w Alpach hač do wysokosćow wot 2400 m.
Rostlina je rozšěrjena w sewjernej Europje kaž tež w Alpach, Sudetach, Karpatach a w Kawkazu.
Leži něhdźe 70 kilometrow južnje Kijewa.
Sydlišćo naspomni so w lěće 1142 prěni raz jako Horodec a ma wot lěta 1971 status města.
Wujer je sydlišćo na juhu Hornjeje Łužicy.
Wot lěta 1938 je słušało ke gmejnje Ketlicy a wot lěta 2003 je hromadźe z Ketlicami měšćanski dźěl Lubija.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1306 jako Uwer a běše znajmjeńša wot spočatka 15. lětstotka z ryćerskim sydłom.
Jadro wjeski je typiski słowjanski kulowc.
Hač do lěta 1938 bě Wujer samostatna gmejna.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 71 wot cyłkownje 237 Wujerčanow serbsce.
Ewangelscy wobydlerjo přisłušachu hižo w 16. lětstotku Ketličanskej wosadźe.
Peter Tschentscher je němski lěkar a politikar.
Wón je wot 28. měrca 2018 Prěni měšćanosta Swobodneho a hansoweho města Hamburga a bě do toho wot 2011 do 2018 finančny senator w kabinetomaj Olafa Scholza.
2008 spožči jemu mediciniska fakulta Hamburgskeje uniwersity habilitaciju.
Wón je ewangelski, woženjeny a ma dorosćeneho syna.
Mediterane a srjedźoeuropske družiny su jednolětne abo wjacelětne zelišćowe rostliny abo kerki.
Najwjetše něhdźe 65 Echium-družinow so namakaja w Europje, Prědnjej Aziji a Sewjernej Africe.
W internetowym słowniku: Natternkopf Med-Checklist.
2), Gymnospermae, Dicotyledones).
27, 2007, str. 53–71. Benito Valdés: Echium.
W: Karl-Heinz Rechinger: Flora Iranica.
Družiny předewšěm w regionach z měrnej klimu na sewjernej połkuli wustupuja, jenož někotre w Africe.
Eksistuja rozdźělne rozrjadowanja roda Rhamnus, psowodźiny so často jako swójski ród wobhlada.
Kotyledony su tołste, pupki nimaja žane pupkowe šupizny.
Łopjena a hałuzy su měnjate.
Hłowny rozšěrjenski teritorij je w pacifiskej sewjernej Americe, hdźež na př.
Časte europske družiny su na př.
Pupkowe šupizny eksistuja.
Ćežišćo rozšěrjenja je wuchodna Azija.
K. Suessenguth: Rhamnaceae.
Jan Haša bě serbski spisaćel a přełožowar.
Narodźi so jako syn žiwnosćerja a młódši bratr awtora Wojerskeho dźenika Handrija Haše.
Jeho wo 20 lět młódši bratr bě wučer Mikławš Haša.
Wot 1857 hač do swojeje zažneje smjerće w lěće 1863 bě z chowancom Serbskeho seminara w Praze, hdźež chodźeše na němskorěčny Małostronski gymnazij.
Pola Adolfa Patery wuknješe rušćinu.
Wón zemrě w starobje jenož 21 lět na chorosć płucow.
Jan Haša bě sobustaw Serbowki a wozjewješe swoje literarne prěnički w jeje Kwětkach kaž tež w rukopisnym časopisu Serb a we Łužičanu.
Napisa zajimawu awtobiografiju, wot jeho přećela Jana Ćěsle w dźělnym wotpisku zachowanu, a nimo toho někotre basnje, mjez druhim parodiju Nowy Baucen.
Dale zeserbšći rjad dźěłow wosebje z druhich słowjanskich literaturow, předewšěm pak bě talentowany prozaist.
W swojim powědančku Buškej rysuje wójnske podawki wokoło Małeho Wjelkowa za čas Napoleonskich wójnow.
Hajduk Mijat a chorhojnik Komnen.
W: Marja abo Wjelk w kralowskej holi, Budyšin 1964, str.
Njeznaty kapitl ze stawiznow serbskeho pismowstwa.
W Serbskej šuli 22 6, str.
Jurij Młynk: Haša, Jan. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn: Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow.
Leži něhdźe 280 kilometrow zapadnje Tbilisi.
Wot lěta 1962 ma měšćanske prawa.
Bahnowa rězna docpěje wysokosć wot 30 hač do 120 cm.
Kłosy docpěja dołhosć wot 2 hač do 8 cm.
Rosće na mokrych łukach, na brjohach a w łuhojtych hrjebach.
Je zarjadniske sydło Kandalakšskeho rajona.
Sydlišćo je so w 16. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Alūksneskeho wobwoda.
Sydlišćo je so w lěće 1284 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1920 měšćanske prawa.
Na juhowuchodźe mjezuje z Indiskej, na sewjerowuchodźe z Chinskej, na sewjerozapadźe z Afghanistanom, na juhozapadźe z Iranom a na juhu z Arabskim morjom.
Pakistanska stolica je w sewjeru ležacy Islamabad, najwjetše město a hospodarski centrum pak Karači při pobrjoze w juhu.
Najwyši wjeršk kraja a zdobom druhi najwyši cyłeho swěta je K2, kotryž so w Himalaji blisko chinskeje hranicy namaka.
Najwuznamniša rěka je z Tibeta pochadźacy Indus, kotryž słuži powodźowanju wulkeho dźěla pakistanskeho ratarstwa.
Pakistan bu w lěće 1947 hromadźe z Indiskej njewotwisny wot Zjednoćeneho kralestwa.
Łysa je hora w Žitawskich horinach runje na němsko-čěskej hranicy blisko Wulkeho Šunowa.
Wona je 793 metrow wysoka a tuž najwyša hora w Němskej wuchodnje Łobja, najwyši dypk w němskim dźělu Hornjeje Łužicy a zdobom najwyši wjeršk Łužiskich horin.
Lětopis je wědomostny časopis Serbskeho instituta w Budyšinje, kotryž wot lěta 1952 połlětnje wuchadźa.
Historiski přikład bě Časopis Maćicy Serbskeje.
Přinoški w Lětopisu su předewšěm w hornjoserbskej, delnjoserbskej a němskej rěči, husto pak tež rusce, pólsce abo čěsce.
Lětopis informuje wo aktualnym slědźenju na polu serbskeje kultury, stawiznow a rěče.
W časach NDR wuchadźachu lětnje štyri samostatne zwjazki.
Zwjazk A zaběraše so ze serbskim rěčespytom, zwjazk B ze stawiznami a narodnej politiku, zwjazk C z ludowědu a zwjazk D z kulturnej a wuměłstwowej wědomosću.
Protyka za lěto 1732 1732 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
Měrka Mětowa rodźena Młynkec je serbska bibliotekarka a spisowaćelka.
Měrka Mětowa je dźowka Marje a Jurja Młynkec.
Budyšin: LND, 1997 Njewšědne prózdniny.
Budyšin: RCW, 2002 Škleńčane dny.
Budyšin: LND, 2002 Skónčnje 14.
Budyšin: LND, 2008 Fijałkojty čas.
Antologija serbskeje prozy .
Antologija serbskeje prozy.
Nurlat je město w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w republice Tatarstan něhdźe 200 kilometrow južnje Kazanja a ma něhdźe 33 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1905 załožiło a ma wot lěta 1961 měšćanske prawa.
Nukstock je jenički serbski rock-festiwal.
Přichodny festiwal wotměje so 22. a 23. awgusta 2014.
Słyši 19 družinow k tutej swójbje, kotrež wšě su žiwe w měrnych a tropiskich conach Ameriki.
Ćěło zwjetša je šwižne.
Družiny docpěja dołhosć wot něhdźe 30 hač do 70 cm.
Wopuš je krótki abo ma samsnu dołhosć kaž ćěło.
Bariki su w nocy aktiwne.
Wone móža derje lězć, zwjetša su wobydlerjo štomow a wšožrački.
Wone bywaja w starobje wot 1 hač 2,5 lět ródnje zrałe.
Wón je drje po morfologiji barikam podobny, po genetiskich přepytowanjach z tutymi pak jenož daloko přiwuzny a płaći skerje jako swójska swójba, Ailuridae, abo přiliči so wulkim mjedwjedźam.
Leni Riefenstahl bě němska rejowarka, dźiwadźelnica, režiserka a fotografka, kotraž bě wosebje znata dla swojich filmow za čas nacionalsocializma.
Kamjensk-Šachtinskij je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1671 jako wjes Kamjenskaja załožiło a ma wot lěta 1927 měšćanske prawa.
Mike Hauschild je sakski politikar Swobodneje demokratiskeje strony, kiž bě wot 2009 do 2014 přez krajnu lisćinu ze zapósłancom sakskeho krajneho sejma a rěčnik za serbske naležnosće frakcije FDP.
Nimo toho je wón Budyski měšćanski radźićel a kandidowaše při wólbach k wyšemu měšćanosće Budyšina w lěće 2015.
Wón je ženjeny, nan dweju dźěsći a bydli w Budyšinje.
Leži něhdźe 60 kilometrow južnje Tbilisija.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1818 wot němskich sydlerjow z Württembergskeje pod mjenom Katharinenfeld załožiło a ma wot lěta 1967 měšćanske prawa.
Želiv je gmejna w Čěskej.
Leži 406 m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe tysac wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1144.
Mała rohodź je rostlina ze swójby rohodźowych rostlinow.
Mała rohodź docpěje wysokosć wot 30 hač do 70 cm.
Muske potače su tróšku wuše.
Hłuboka wudrjeńca na połkupje Peloponnes mjenuje so tohorunja Chaos.
Dźěsći abo potomnikaj chaosa stej pola Hesioda Nyks, bohowka nocy a Erebos, bóh ćěmnoty.
Tohorunja su z chaosa wušli Gaia Eros a podswět Tartarus.
W prěnich stawiznach stworjenja swěta w bibliji hodźitej so słowje „pusta a prózdna" jako hinaši wuraz za chaos interpretować.
Jeničce ženij wobknježi chaos.
 Ničo njemóže bjez porjadka eksistować – ničo njemóže bjez chaosa nastać.
Protyka za lěto 1980 1980 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
5. oktobra: Při wólbach k dźewjatemu Zwjazkowemu sejmej Němskeje dóstanje CDU/CSU 44,5 %, SPD 42,9 % a FDP 10,6 %.
Pasnik je ród ze swójby słódkich trawow.
Hroch je ród ze swójby łušćinowcow.
W internetowym słowniku: Erbse Zapisk při GRIN.
Tatarski klon je kerk abo štom, kotryž docpěje wysokosć wot 5 hač do 7 m.
Wone docpěja dołhosć wot 6 hač 10 cm.
Jich kroma je rězana.
Wone su na hornim boku słabje zelene a na delnim boku najmjenje podłu hłownych nerwow kosmate.
Małe, běłojte, přijomnje wonjace kćenja steja w bohatej ličbje w zrunanych abo rozpřesćěranych pakićach.
Na sewjer wot Alpow so často jako parkowy štom, druhdy jako nadróžny štom plahuje.
Ma radšo wapnite, suche abo włóžne, wutkate pódy na přirěčnych brjohach a na skalnych zwisach.
Družina ma štyri poddružiny.
Jeho kćenja su nazeleń běłe.
Pochadźa z wuchodneje Azije.
Rosće na słónčnych stejnišćach.
Leži při rěce Psel něhdźe 115 kilometrow sewjerozapadnje Poltawy.
Sydlišćo je so w lěće 1533 załožiło a ma wot lěta 1643 měšćanske prawa.
Stolica a zdobom najwjetše město je Luck.
Oblasć ma něhdźe milion wobydlerjow na přestrjeni wot 20.000 kwadratnych kilometrow a je tuž chětro rědko wobsydlena.
Oblasć mjezuje z Běłoruskej na sewjeru a z Pólskej na zapadźe.
Wot 14. lětstotka słušeše Wołynska přez lětstotki do Pólsko-Litawskeje.
Hakle z dźělenjom Pólskeje 1793 resp.
Po Prěnjej swětowej wójnje a Pólsko-sowjetskej wójnje bu Wołynska w lěće 1921 rozdźělena mjez Pólskej a sowjetskej Ukrainu.
Po Druhej swětowej wójnje přińdźe tež zapadny dźěl k Sowjetskemu zwjazkej.
Słódki dźećel je ród ze swójby łušćinowcow.
K něhdźe 100 družinam roda liči někotre hódnotne picne rostliny, ale tež někotre pyšne rostliny.
Parcowski jězor je kumštny jězor we Łužiskej jězorinje, něhdźe dźesać kilometrow sewjerozapadnje wot Wojerec.
Wjetši dźěl jězora leži w Sakskej na teritoriju gmejny Halštrowskeje Hole a mjeńši časć w Braniborskej.
Parcowski jězor ma přestrjeń wot 11,2 km² a maksimalnu hłubokosć wot 41 metrow.
Jeničke sydlišćo při brjoze jězora su Bjezdowy.
Jězor bu po něhdyšej serbskej wjesce Parcow pomjenowany.
Hórnikecy su sydlišćo ze 722 wobydlerjemi w sakskej Hornjej Łužicy a leža w Budyskim wokrjesu.
Wot lěta 1994 słušeja k Wojerecam.
Leža na brjoze Hórnikečanskeho jězora, něhdźe dźesać kilometrow juhowuchodnje Wojerowskeho centruma, 123 metrow nad mórskej hładźinu.
Susodnej wsy stej Koblicy na juhu a Mučow na zapadźe.
Juhowuchodnje sydlišća – za „energijowej fabriku", něhdyšej briketownju – nadeńdźe so Ćaplacy jězor.
Prěnje naspomnjenje jako Werminghoff je z lěta 1914 − wjes bu tehdy załožena jako dźěłaćerske sydlišćo k wudobywanju brunicy z bliskeje jamy.
Wšědna tymjenka je kerk, kotryž docpěwa wysokosć wot 1 hač 5 cm.
Hałuzy docpěwaja dołhosć wot 80 cm.
Wone leža na pochu a bahnjowce a su ćeńke kaž nitki, wodrjewjace a čumpate łopjenate.
Kćenjowe stołpiki su čerwjene a sćeńka kosmate.
Próškowe łopješka rołku wutworja.
Próškowe nitki su zwonka nahe.
Płód je čerwjena, často žołće pokrjepjena jahoda, kotraž docpěwa wysokosć wot 0,8 hač 1 cm.
Kisałkojte płody za čas zymy na kerku wostanu.
Rosće na wysokich tymjenjach.
Rostlina je w sewjernej a srjedźnej Europje rozšěrjena.
Ob je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1934 załožiło a ma wot lěta 1969 měšćanske prawa.
Leži w republice Udmurtskej při rěce Kambarka něhdźe 80 kilometrow juhozapadnje Ižewska a ma něhdźe 49 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1835 jako Sjuginskij zawod załožiło a ma wot lěta 1926 měšćanske prawa.
Strunino je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1492 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Protyka za lěto 2019 2019 bě powšitkowne lěto z 365 dnjemi.
19. měrca: Po 30 lětach na čole Kazachstana wozjewi statny prezident Nursultan Nazarbajew swój wotstup ze zastojnstwa.
29. měrca: Planowany wustup Zjednoćeneho kralestwa z Europskeje unije so dla njedosahaceho přihotowanja přesuny.
15. apryla: Přez woheń so swětoznata Pariska katedrala Notre Dame ćežko wobškodźi.
30. apryla: Wotstup japanskeho kejžora Akihito 26. meje: Wólby do Europskeho parlamenta a komunalne wólby w Braniborskej a Sakskej.
W Budyskim a Zhorjelskim wokrjesu bu AfD najsylniša strona, wothladajo wot serbsko-katolskich gmejnow.
10. oktobra abo 10. winowca je 283. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 82 dnjow hač do kónca lěta.
Britiske kupy wobdawa na wuchodźe Sewjerne morjo a na zapadźe Atlantiski ocean.
Wot twjerdźe je dźělena přez Ärmelski kanal.
Zjednoćene kralestwo tworja Jendźelska, Šotiska, Waliziska na kupje Wulkobritaniska) a Sewjerna Irska na sewjeru Irskeje kupy.
Knježerstwowa struktura je konstitucionalna monarchija, kotrejež hłowa je kralowna Hilžbjeta II..
Zjednoćene kralestwo je załoženski čłon Zjednoćenych narodow a wojerskeho zwjazka NATO.
Wot 1973 hač do swojeho wustupa dnja 31. januara 2020 bě tež čłon Europskeje unije a po wobydlerstwje jeje třeći najwjetši čłonski stat.
Najwjetša rěč w Zjednoćenym kralestwje je jendźelšćina, nimo toho rěči so pak tež walizisce a šotisko-gelsce.  Commons: Zjednoćene kralestwo – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Staty a wotwisne teritorije w Europje Staty • Albanska • Andorra • Awstriska • Belgiska • Běłoruska • Bołharska • Bosniska a Hercegowina • Čěska republika • Čorna Hora • Danska • Estiska • Finska • Francoska • Grjekska • Chorwatska • Irska • Islandska • Italska • Letiska • Liechtenstein • Litawska • Luxemburgska • Madźarska • Malta • Moldawska • Monaco • Němska • Nižozemska • Norwegska • Pólska • Portugalska • Rumunska • Ruska1 • San Marino • Serbiska • Sewjerna Makedonska • Słowakska • Słowjenska • Španiska • Šwedska • Šwicarska • Turkowska1 • Ukraina • Vatikanske město • Zjednoćene kralestwo Zwadne teritorije: Kosowo • Podnisterska Druhe teritorije: Åland • Baskiska • Bretanja • Ferejske kupy • Friziska • Friulska • Gagauska • Galicija • Gibraltar • Guernsey • Jendźelska • Jersey • Katalanska • Korniska • Łužica • Man • Sewjerna Irska • Svalbard • Šotiska • Waliziska 1 Leži zdźěla w Aziji.
Rybniště je wjes a gmejna we Łužiskich horinach na sewjeru Čěskeje, něhdźe wósom kilometrow juhozapadnje Warnoćic.
Słuša k Děčínskemu wokrjesej Wusčanskeho kraja.
Přez gmejnu běži europski wódny rozwod mjez Sewjernym a Baltiskim morjom.
Gmejna wobsteji z wjesneju dźělow Nová Chřibská a Rybniště.
Susodne gmejny su Krásná Lípa a Warnoćicy na sewjeru, Horní Podluží a Jiřetín pod Jedlovou na wuchodźe, Kytlice na juhu a Chřibská na zapadźe.
Přez Rybniště wjedźetej železniskej čarje Bakov nad Jizerou–Ebersbach a Rybniště–Varnsdorf.
Jenički železniski přechod přez Łužiske horiny zmóžni zwisk mjez Děčínom, Rumburkom a Žitawu.
Sydlišćo załoži so hakle w lěće 1715 wot wobsedźerjow knjejstwa Kamenice na městnje něhdyšeho rybnika.
Józefa bu w lěće 1912 natwarjena.
Zwjerjewo je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1819 załožiło a ma wot lěta 1989 měšćanske prawa.
Pjerjewoz je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1593 jako wjes Pjanskij Pjerjewoz załožiło a ma wot lěta 2001 měšćanske prawa.
Šiprage je wjes w Bosniskej a Hercegowinje.
Leži w dolinje rěki Vrbanja něhdźe 30 kilometrow juhowuchodnje městačka Kotor-Varoš a ma wokoło 800 wobydlerjow.
Leži při rěce Styrdon něhdźe 100 kilometrow sewjerozapadnje Tbilisija.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1940 załožiło a ma wot lěta 2007 měšćanske prawa.
Wot lěta 1991 słuša de facto k njepřipóznatemu statej Južna Osetiska.
Leži při rěce Pulwa něhdźe 40 kilometrow sewjerozapadnje Bresta .
, Udi// Glottolog 2.7.
Bläulinge) su swójba mjetelow.
8.5-11.9 Koordinaty: 9° S, 12° Z Sierra Leone je njewotwisny stat při Atlantiskim oceanje w zapadnej Africe.
Mjezuje z Gineju w sewjeru a z Liberiju w juhowuchodźe.
W Sierra Leone knježi włóžna, tropiska klima z lětnymi spadkami wot circa 5000 mm.
Najwyše městno je Loma Mansa w sewjeru kraja blisko ginejskeje hranicy.
Přewažaca krajinowa forma je dešćowy lěs.
Michał Čoch běše gymnazialny wučer a składnostny basnik.
Po wuwučowanju na gymnaziju w Budyšinje běše Michał Čoch w lětomaj 1867 a 1868 chowanc Serbskeho seminara w Praze, hdźež wopyta Małostronski gymnazij.
W lětach 1868 do 1873 běše znowa na Budyskim a po tym hač do 1874 na gymnaziju w Čěskej Lipje.
Michał Čoch běše čłon gymnazialneho towarstwa Lubin a wozjewi pod pseudonymom Lubinski basniske pospyty do jeje časopisa a tež do časopisa Łužičan.
102 Jenč, Rudolf: Stawizny serbskeho pismowstwa: 2. dźěl Ludowe nakładnistwo Domowina.
Bělno je wjes w sewjernej Hornjej Łužicy, kotraž słuša do braniborskeho wokrjesa Hornje Błóta-Łužica.
Leži při Čornym Halštrowje juhozapadnje Złokomorowskeho jězora.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Belhen pochadźa z lěta 1398.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 240 wobydlerjow, mjez nimi 15 Serbow.
Zahrodna žerchej njesu běłe krónowe łopješka.
Leži něhdźe 80 kilometrow wuchodnje Donjecka.
Ma něhdźe 47 tysac wobydlerjow.
Wot lěta 2014 słuša Snižne k njepřipóznatej separatistiskej „Ludowej republice Donjeck".
Stolica a zdobom najwjetše město je Poznań.
Druhe wuznamne města su Kalisz, Konin, Piła, Ostrów Wielkopolski a Hnězno.
W lěće 2019 měješe wojewódstwo 3.495.470 wobydlerjow.
Je tuž po wobydlerstwje třeće najwjetše z pólskich wojewódstwow a po přestrjeni samo druhe najwjetše.
Ze starymaj kralowskimaj městomaj Poznań a Hnězno płaći Wulkopólska jako historiske jadro pólskeho stata.
Najwjetša rěka wojewódstwa je Warta.
Poznańska radnica Tachantska cyrkej w Poznanju Torhošćo w Hněznje Cyrkej w Ostrowje Stare město Kalisz Population.
Wjelike Tuplice su wjes a wjesna gmejna we wuchodnej Delnjej Łužicy.
Wjelike Tuplice leža wokoło 22 kilometrow zapadnje Žarowa.
Ke gmejnje Tuplice słušeja slědowace wsy: Chełmica Njemašklěb Celimojce Cerna Drjenow Grabow Pokužel Jaligojce Lěsk Matušojce Niwerla Swibinki Wjelike Tuplice Population.
Měrćin Kasper bě historikar, direktor Instituta za serbski ludospyt a šefredaktor sorabistiskeho wědomostneho časopisa Lětopis.
Měrćin Kasper narodźi so 1929 jako syn pórclinoweho tružerja w Brězynce, wjesce sewjerowuchodnje Budyšina w kotrejž běše tež Arnošt Bart žiwy.
Bart, sobuzałožer Domowiny wutwori w młodym hólcu serbske narodne wědomje.
Měrćin Kasper wopyta šulu w Delnjej Kinje a jako 15-lětny najprjedy wučerski wustaw w Lubiju.
Po Druhej swětowej wójnje wón ze šulskim wukubłanjom na gymnazijomaj w Českej Lipje a we Varnsdorfje pokroči.
Wot toho časa přisłušeše Kasper zwjazkowemu předsydstwu Domowiny, wot lěta 1951 do 1956 běše wón čłon jeje sekretariata a sobudźěłaćer młodźinskeho wotrjada.
Dokelž schori wón ćežko na płuca, dyrbješe swoju politisku karjeru přetorhnyć a rozsudźi so zdobom za wědomostne skutkowanje.
W lěće 1956 zastupi Měrćin Kasper do Budyskeho Instituta za serbski ludospyt, spočatnje jako praktikant a asistent, pozdźišo jako wědomostny sobudźěłaćer a naměstnik wotrjadnika a wot 1977 do 1990 jako direktor.
Po nachwatanej maturje wón dalokostudij stawiznow 1961 na Berlinskej Humboldtowej uniwersiće absolwowaše.
Při Lipšćanskej uniwersiće zakitowaše wón 1965 swoju disertaciju k antiimperialistiskim hibanju němskich a serbskich dźěławych ratarjow w sakskej Hornjej Łužicy 1924–1932.
Po tym zo so 1977 jako naslědnik Pawoła Nowotneho z direktorom Budyskeho instituta sta, so wón 1978 wot Berlinskeje akademije na profesora powoła.
Wón wěnowaše so nětko sylnišo temam serbskeho kulturneho wuwića, prócowaše so wo kooperaciju ze slawistiskimi institucijemi we wukraju, zasadźi so za přesahowace zhromadne dźěło fachowych polow instituta a wo samostatnosć sorabistiki w NDRskeje akademije, ke kotrejž institut wot lěta 1952 přisłušeše.
Kasper poda so 1. oktobra 1990 na dočasny wuměnk, zwosta pak wědomostnje aktiwny.
Měrćin Kasper zemrě w lěće 2011 w Budyšinje a pochowa so 25. nowembra 2011 na Tuchorskim kěrchowje.
Stawizny Serbow, zwjazk III.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 2000.
Zwjazk 59, čo.
Sydlišćo je so w lěće 1589 jako wjes załožiło a ma wot lěta 1781 měšćanske prawa.
Ma přestrjeń wot 29.600 km², wolumen wot 8.400 km³ a je tuž dźewjaty najwjetši jězor na swěće.
Wona rěči so wot někak 20 do 30 milionow ludźi, při čimž njebydli wjetšina rěčnikow w Azerbajdźanje, ale w sewjerozapadnym Iranje.
Južna azerbajdźanšćina, kotraž so tam rěči a kotraž je najwažniša turkowska rěč w Iranje, ma někak 17 milionow rěčnikow, sewjerna azerbajdźanšćina w Azerbajdźanje samym jenož sydom milionow.
Azerbajdźanskorěčne mjeńšiny bydla tež na wuchodźe Georgiskeje a w Dagestanje.
Moderna spisowna rěč bazěruje na Bakuskim dialekće.
Po zawjedźenju jednotneho turkowskeho alfabeta wužiwaše so wot 1929 łaćonski alfabet, doniž njezawjedźechu w lěće 1939 jako znamjo jednoty Sowjetskeho zwjazka kyriliski alfabet.
Taflowa kryda zwjetša je dołha z kwadratowym abo kulojtym prěčnym profilom.
Taflowa kryda so zhotuje w Němskej, Awstriskej a Skandinawiskej předewšěm z kalcijoweho sulfata, dokelž tam najwjetše krydźišća su škitane.
Něhdźe 55 procentow w Němskej předateje tafloweje krydy wobsteji ze sadry.
Přez dodawk barbow tež so móže barbna taflowa kryda zhotować.
Proch tež je steji w podhledźe, problemy z dychanskimi organami zawinować.
Mjezuje z Němskej na sewjeru, z Awstriskej a Liechtensteinom na wuchodźe, z Italskej na juhu, a z Francoskej na zapadźe.
Šwicarska federacija wobsteji ze 26 kantonow a ma 8,2 milionaj wobydlerjow, z kotrychž pochadźa pjećina z wukraja.  Commons: Šwicarska – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Staty a wotwisne teritorije w Europje Staty • Albanska • Andorra • Awstriska • Belgiska • Běłoruska • Bołharska • Bosniska a Hercegowina • Čěska republika • Čorna Hora • Danska • Estiska • Finska • Francoska • Grjekska • Chorwatska • Irska • Islandska • Italska • Letiska • Liechtenstein • Litawska • Luxemburgska • Madźarska • Malta • Moldawska • Monaco • Němska • Nižozemska • Norwegska • Pólska • Portugalska • Rumunska • Ruska1 • San Marino • Serbiska • Sewjerna Makedonska • Słowakska • Słowjenska • Španiska • Šwedska • Šwicarska • Turkowska1 • Ukraina • Vatikanske město • Zjednoćene kralestwo Zwadne teritorije: Kosowo • Podnisterska Druhe teritorije: Åland • Baskiska • Bretanja • Ferejske kupy • Friziska • Friulska • Gagauska • Galicija • Gibraltar • Guernsey • Jendźelska • Jersey • Katalanska • Korniska • Łužica • Man • Sewjerna Irska • Svalbard • Šotiska • Waliziska 1 Leži zdźěla w Aziji.
Režiser bě Christian Carion.
Jurij Wićaz bě serbski žurnalist, spisowaćel a přełožowar.
Wón narodźi so jako syn serbskeho ratarja w Špitlu pola Kamjenca a wopytowaše po zakónčenju ludoweje šule – hdźež bě mjez druhim Franc Kral z jeho wučerjom – w lěće 1912 najprjedy Budysku Tachantsku šulu, dokelž měješe so stać z měšnikom.
Wot 1913 do 1917 bě chowanc Serbskeho seminara w Praze, hdźež chodźeše – hromadźe na přikład z Janom Cyžom – na němskorěčny Małostronski gymnazij.
W lětomaj 1917/18 bě z wojakom, zapowědźi pak hišće do kónca prěnjeje swětoweje wójny wojersku słužbu a nawróći so na dyrdomdejske wašnje přez Prahu do Budyšina, čehoždla jeho němski stat w 1920tych a 1930tych lětach přesćěhowaše.
Po nawróćenju do Prahi bě wot 1918 do 1920 na realnym gymnaziju mjez druhim pola profesora Josefa Páty a započa potom studij prawnistwa na Karlowej uniwersiće, kotryž 1922 njedokónčeny přetorhny.
W samsnym lěće započa dźěłać jako politiski žurnalist pola Čěskosłowakskeje nowinskeje kenclije.
Wot 1930 do 1933 dźěłaše jako swobodny žurnalist za wšelake wukrajne nowiny, prjedy hač so k ČTK wróći, zo by za nju dale hač do lěta 1939 jako korespondent z wukraja, mjez druhim z Juhosłowjanskeje, Bołharskeje, Turkowskeje a Grjekskeje rozprawjał.
Wot 1939 skutkowaše tež za Telegrafisku agenturu Sowjetskeho zwjazka.
Dla wójnskich wobstejnosćow wopušći w lěće 1941 Europu, zo by w Bliskim wuchodźe dale jako korespondent za ČTK dźěłał.
Tež po kóncu Druheje swětoweje wójny wostanje wukraj jeho skutkowanišćo, tak bě wot 1946 hač do spočatka połstatych lět z korespondentom ČTK w Parisu, Londonje, Moskwje a při sydle Zjednoćenych narodow w New Yorku.
Na konferencomaj wonkownych ministrow lěta 1947 w Londonje a Moskwje so za serbske zajimy zasadźi.
Wo swojich dožiwjenjach rozprawješe w zwjazkomaj pod titlom Z Kamjenskim nosom.
Třeći zwjazk zwosta njedokónčeny.
Jurij Wićaz bydleše hač do swojeje smjerće w twarjenju Serbskeho seminara na Małej stronje.
Tam zemrě dnja 22. januara 1974 a bu na Praskim Olšanskim pohrjebnišću pochowany.
Při rowje porěči jeho přećel Jan Cyž.
Čas swojeho žiwjenja dopisowaše Wićaz do serbskich nowin a wo politiskich podawkach ze cyłeho swěta kaž tež wo poćahach mjez Čechami a Serbami.
Čěskemu sorabistej Josef Páta pomha při zestajenju serbskich wučbnicow.
W lěće 1922 přełoži knihu Tomáša G. Masaryka Nowa Europa.
Serbsce wozjewi mjez druhim někotre přełožki Jana Nerudowych Małostronskich powědančkow a Aloisa Jirásekowu Filozofisku historiju.
Ze słowakšćiny zeserbšći roman Drjewjana wjes František Hečki a z bołharšćiny za Němsko-Serbske ludowe dźiwadło Hońtwa za zastojnstwom, hru Iwana Wazowowa.
1924 wožiwi hromadźe z Janom Cyžom, Mikławšom Krječmarjom, Hermanom Šlecu a Janom Skalu Prasku Serbowku.
Filozofiska historija.
Spisał Alois Jirásek; přełožk z čěšćiny, Praha 1921.
Nowa Europa – słowjanske stejnišćo.
Spisał Tomáš G. Masaryk; přełožk z čěšćiny, Budyšin 1922.
Spisał František Hečka; přełožk ze słowakšćiny, Budyšin 1959.
Małostronske powědančka.
Spisał Jan Neruda; přełožk z čěšćiny, Budyšin 1961.
Reportaža, 2 zwjazkaj, Budyšin 1961/63.
3–13 Vladimira Lebedová-Zmeškalová: Łužiski Serb w Praze.
W Protyce 1999, Budyšin 1998, str.
37–44 Měrćin Völkel: Wićaz, Jurij.
Svalbard je skupina kupow w sewjernym Atlantiskim resp. w Arktiskim oceanje sewjernje Skandinawiskeje, kotraž steji pod norwegskim zarjadnistwom.
Němske słowo za Svalbard je „Spitzbergen", hačrunjež tak poprawom jenož hłowna kupa rěka.
Najwažniše město je Longyearbyen.
Skupina kupow je po Svalbardowym zrěčenju demilitarizowana cona.
Sibaj je město w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w republice Baškirskej něhdźe 400 kilometrow južnje Ufy a 170 kilometrow južnje Bjelorjecka.
Sydlišćo je so w lěće 1913 załožiło a ma wot lěta 1955 měšćanske prawa.
Jawornik je hornjołužiska wjeska z 19 wobydlerjemi w samym juhowuchodźe Budyskeho wokrjesa, kotraž słuša z lěta 1993 ke gmejnje Bukecy.
Leži při wuchodnym kóncu Čornobóskeho rjećaza njedaloko Lubija při samej hranicy ze Zhorjelskim wokrjesom.
Susodne wsy su Lejno na sewjerje, Stwěšin a Njeznarowy na sewjerowuchodźe a Dažin na juhu.
Wjeska naspomni so prěni raz w lěće 1276 jako Jawernic.
Ležownostne knjejstwo měješe we 18. lětstotku Lejnjanske ryćerkubło.
We 1880tych měješe Jawornik po statistice Arnošta Muki štyrjoch wobydlerjow, kiž běchu wšitcy Serbja.
1078 Mentha je asteroid, kotryž ma přeměr 58 km a kotryž wotkry Karl Wilhelm Reinmuth 7. decembra 1926.
Wólbny wokrjes Budyšin 1 je wólbny wokrjes za Sakski krajny sejm.
Wón wobjimuje wulke wokrjesne město Biskopicy, měsće Šěrachow-Korzym a Wjelećin kaž tež gmejny Budestecy, Frankenthal, Großharthau, Hodźij, Hornju Hórku, Kumwałd, Porchow, Ramnow, Smělnu-Póckowy, Wjazońcu, Wołbramecy, Załom a Zemicy-Tumicy w Budyskim wokrjesu. .
Wólbokmani běchu za zašłe wólby krajneho sejma 54.852 wobydlerjow.
Wólby za krajny sejm lěta 2004 mějachu slědowacy wuslědk: Rozrjadowanje wólbnych wokrjesow za krajny sejm 2014 Statistiski krajny zarjad Swobodneho stata Sakskeje: Wahlkreis: 052 Budyšin 1.
Wuričanski stołp je někak pjeć metrow wysoki zornowcowy stołp, kotryž steji na polu južnje Wuric.
Ma napisaj w serbskej a němskej rěči a płaći jako jedyn z najstaršich dwurěčnych pomnikow we Łužicy.
Wuričanski stołp je připóznaty kulturny pomnik.
Stołp so prěnjotnje postaji wokoło lěta 1790 wot Bohuměra Arnošta Běmarja, kublerja we Wuricach a potomnika Budestečanskeju serbskeju fararjow Jana Běmarja a Michała Frencla.
Wokoło 1980 bu wón w běhu ratarskich dźěłow we Wuričanskej pěskowej jamje zasypany.
Dwójce złamany stołp so w lěće 2009 wuchowa, bu wot Budyskeho kamjenjećesarja Uwy Konjena restawrowany a w decembrje tutoho lěta na prěnjotnym městnje znowa postajeny.
Stołp měri cyłkownje 5,35 metrow, z toho pjeć metrow nad zemju, a waži 1,95 tonow.
Na južnym boku stołpa je w serbskej rěči zadypane: Boj so Boha, česć wyšnosć, lubuj bratrow a wobarnuj swoju dušu, zo by na škodu njemysliła.
Na sewjernym boku steji samsny wobsah w němskej rěči.
Napisaj staj dźensa lědma hišće čitajomnaj.
Trudla Malinkowa, Wuričanski stołp wuchowany, Rozhlad 5910, S. 395–397 Měrćin Wirth, Wuričanski stołp znowa poswjećeny, Pomhaj Bóh, oktober 2010, s.
Leži při rěce Mius něhdźe 70 kilometrow juhozapadnje Luhanska.
Sydlišćo je so w lěće 1929 załožiło a ma wot lěta 1963 měšćanske prawa.
Wot lěta 2014 słuša Wachrušewe k njepřipóznatej separatistiskej „Ludowej republice Luhansk".
Je zarjadniske sydło Chocimskeho rajona.
Leži při rěce Bjesedz něhdźe 160 kilometrow juhowuchodnje Mahiljowa a třinaće kilometrow zdalene wot hraničneho přechoda z Ruskej.
Sydlišćo je so w lěće 1430 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Ocnița je městačko na samym sewjeru Moldawskeje, bjezposrědnje při ukrainskej hranicy.
Je zarjadniske sydło Ocnițaskeho rajona.
Leži něhdźe 185 kilometrow sewjerozapadnje Kišinjowa.
Sydlišćo je so w 19. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1994 měšćanske prawa.
Pius XII. bu 2. nalětnika 1939 jako naslědnik Pija XI. za 259. bamža romsko-katolskeje cyrkwje wuzwoleny.
Jemu slědowaše Angelo Roncalli jako bamž Jan XXIII. rozprawa w SN dnja 29. junija 1921, str.
Valdemārpils je městačko w Kurskej na zapadźe Letiskeje, w Talsinskim wobwodźe.
Leži něhdźe 130 kilometrow sewjerozapadnje Rigi.
Sydlišćo je so w lěće 1582 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1917 měšćanske prawa.
Leži w historiskej Besarabskej něhdźe 140 kilometrow juhozapadnje Odesy.
Sydlišćo załoži so w lěće 1816 wot ewangelskich němskich sydlerjow z pruskeho dźěla Pólskeje a słušeše hač do lěta 1918 do Ruskeho carstwa.
Wot lěta 1963 ma Arcyz měšćanske prawa.
Aksaj je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1570 załožiło a ma wot lěta 1957 měšćanske prawa.
Mjeno pada z łaćonskeho słowa datum pochadźa.
Wón často zhromadnje z akuzatiwom wustupuje.
Kóncowka datiwa wotwisuje wot słowneje družiny, deklinaciskeje klasy a numerusa.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1981 (Zapisk Dativ, str.
Pawoł Völkel bě serbski slawist, słownikar, wudawaćel a přełožowar.
Jiří Drahoš je čěski fyzikaliski chemikar a bě wot 2009 do 2017 předsyda Akademije wědomosćow w Čěskej republice.
Při prezidentowych wólbach w januarje 2018 kandidowaše jako bjezstronski kandidat přećiwo dotalnemu prezidentej Milošej Zemanej.
Přetož dósta w prěnim wólbnym kole druhu najwjetšu ličbu hłosow, nastupi tež w rozsudnych wólbach 26./27. januara 2018 přećiwo Zemanej a dósta 48,6 % hłosow při wólbnym wobdźělenju wot 66,6 %.
Drahoš płaći – porno Zemanej – jako jasny podpěraćel integracije Čěskeje do zapadnych politiskich strukturow a jako přiwisnik Europskeje unije a NATO.
Woznamjenja telko kaž žoraw a poćahowa na podobu płoda.
Wone su hač wyše srjedźišća dźělene.
Brunowioletne, płonje wupřestrjene kćenja docpěwaja šěrokosć wot 2 hač 3 cm.
Płód docpěwa dołhosć wot 2 hač 3 cm.
Při wuschnjenju płoda so pjeć kašćikow ze symjenjemi spiralnje pušća.
Kóždy kašćik njese kocht.
Symjo, płodowy kašćik a kocht so jako jednotu preč mjetaja.
Rosće zwjetša jenož w parkach, we łučinowych lěsach, na tučnych łukach a na lěsnych kromach.
Preferuje čerstwe, wutkate pódy.
Pochadźa z horinow centralneje a južneje Europy a je jako pyšna rostlina do hrodowskich zahrodow přišła. ilustracija ilustracija Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Užur je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije w Krasnojarskim regionje.
Leži něhdźe 300 kilometrow zapadnje Krasnojarska a ma něhdźe 15 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1760 załožiło jako wjes Usul a ma wot lěta 1953 měšćanske prawa.
Bjedrich II. je mjeno slědowacych knježićelow: Bjedrich II.
 – kejžor Swjateho romskeho mócnarstwa Bjedrich II.
 – kral Danskeje a Norwegskeje Bjedrich II.
Ajagoz je město we wuchodnym Kazachstanje, kotrež słuša k Wuchodokazachskemu wobwodej.
Je zarjadniske sydło Ajagozskeho rajona.
Leži něhdźe 270 kilometrow juhozapadnje Oskemena při rěce Ajagoz.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1831 załožiło a ma wot lěta 1939 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 110 kilometrow sewjerowuchodnje Termiza.
Zapadnaja Dwina je městačko w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1900 załožiło a ma wot lěta 1937 měšćanske prawa.
Zoran Stefanović je serbiski spisowaćel, basnik, dramatikar, literarny kritikar a literarny stawiznar.
Wón je załožer projekta „Rastko", hdźež so zběraja teksty ze wšěch słowjanskich krajow, mjez druhim tež serbske.
Činohry Ostrvska priča, 1987.
Slovenski Orfej, 1992.
Časopis wuchadźa wot lěta 1994 .
Šefredaktor je Milan Špinka a předsyda zwjazka Jan Maloušek .
Stołpik je pjelsćojće kosmaty a štyrihranity.
Łopjena su zmoršćene, jejkojte hač nimale kulojte, pjelsćojte.
Kćenja docpěwaja dołhosć wot 6 hač 7 mm a njesu 10 kałatych zubkow.
Wone steja w nimale kulowatych mutličkach.
Rosće w dźěratych njerodźowych wobrostach na nakładowanskich městnach, na drjebiznach, pućowych kromach, murjach a we wsach.
Preferuje skerje suche pódy na ćopłych stejnišćach.
Dalše serbske mjeno je rěpuška.
Chanecy su wjeska z 62 wobydlerjemi w juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słušeja wot lěta 1994 ke gmejnje Zemicy-Tumicy a leža mjez 220 a 240 m nad mórskej hładźinu při Slěbornej wodźe.
Hač do lěta 1936 běchu Chanecy samostatna gmejna a po tym najprjedy wjesny dźěl Čerwjenych Noslic.
Susodne wjeski su k Hodźijej słušace Lutyjecy a Spytecy na sewjeru a wuchodźe, Čerwjene Noslicy na juhu a Počaplicy na zapadźe.
Sydlerskostawiznisce su Chanecy kulowc.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 80 wobydlerjow, mjez nimi 70 Serbow.
Arnošt Černik ličeše 1956 hišće 38 % wobydlerstwa jako Serbow.
Dźensa leži wjeska zwonka oficielneho serbskeho sydlenskeho ruma.
Tuta njeńdźe přez centrum zemje, ale dźe na nim wo hač k 20 km nimo.
Ho Chi Minh doby z jeho zasadźenjom za wuswobodźenje Vietnama wot kolonialneho knjejstwa swětodaloku popularitu.
Płaći kaž tež Ernesto Che Guevara jako wažny zastupjer socialistiskeho guerilloweho boja.
Za čas někotrych lětow sćěhowaše band kontinuowana jeje swójski muzikaliski puć a rozšěrjowaše jeje hudźbu wo rozdźělne muzikaliske wliwy wšelakeho wuchadźišća.
Jedyn róžkowych kamjenjow finskeje folkoweje hudźby je spěwanje.
Stawizny a začuća buchu najlěpje přez tutón instrument transportowane.
Spěwy wot Loituma, podpěrane w pozadku wot Martti Pokela a Toivo Alaspää, posrědkuja finsku tradiciju.
Spěw Ievan Polkka bu prěnjotnje w lěće 1937 wot Eino Kettunen pisany.
Intermezzo so při kóždym předstajenju swobodnje improwizuje.
Aleksander VII. bě zemjanski duchowny, wot lěta 1635 inkwizitor na Malće, wot 1639 nuncius w Kölnje, mjez 1644 a 1649 bamžowski pósłanc pola wuradźowanjow k Westfalskemu měrej a wot lěta 1652 kardinalny statny sekretar.
Wón bu 7. jutrownika 1655 w starobje 56 lět jako naslědnik Innocenca X. wuzwoleny za 236. bamža romsko-katolskeje cyrkwje.
Nowoanninskij je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1872 załožiło a ma wot lěta 1956 měšćanske prawa.
Bjelaja Kalitwa je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1703 jako wjes Ust-Bjelokalitwjanskaja załožiło a ma wot lěta 1958 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Vabkentskeho wobwoda.
Čornecy su wjeska z 33 wobydlerjemi w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin.
Słušeja ke gmejnje Hodźij a leža 209 m nad mórskej hładźinu.
Susodne wjeski su Baćoń w sewjerowuchodźe, Sulšecy we wuchodźe, Prěčecy w juhowuchodźe, Liboń w juhozapadźe a Pozdecy w zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Czornewicz je z lěta 1361.
Ležownostne knjejstwo wukonješe přez lětstotki kaž w susodnych Pozdecach Budyske tachantstwo, tak zo wosta wjes porno susodnym wjeskam na juhu přewažnje katolska.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 46 wobydlerjow, kotřiž běchu bjez wuwzaća Serbja.
1925 bě w Čornecach a Pozdecach wot cyłkownje 99 wobydlerjow 92 katolskich a sydom ewangelskich.
Katolscy Čornečenjo přisłušeja wot lěta 1911 Baćońskej wosadźe, do toho Chróšćanskej.
Kurbinovo je sydlišćo w južnej Makedonskej, kotrež leži w bliskosći Prespanskeho jězora.
Ma přestrjeń wot něhdźe 58.000 kwadratnych kilometrow ale jenož dźewjeć tysac wobydlerjow.
Wona słuša administratiwnje do Awtonomneho wokrjesa Čukčow a leži mjez Čukčiskim morjom na sewjeru a Beringowym morjom na juhu, kotrejž stej přez 82 kilometrow šěroki Beringowy přeliw zwjazanej.
Swjate romske mócnarstwo bě dominantny a w swojich jadrowych regionach přewažnje němskorěčny stat w srjedźnej Europje, kotryž wobsteješe wot 962 do 1806.
Mócnarstwo wobjimowaše dźesatki mjenje abo bóle njewotwisnych kralestwow, wjerchowstwow, hrabinstwow a druhich krajow kaž tež swobodne města.
Na čole mócnarstwa steješe němski kejžor, kiž měješe pak zwjetša jenož mało realneje mocy.
Do teritorija Swjateho romskeho mócnarstwa słušachu regiony w slědowacych dźensnišich statach: Němska, Awstriska, Čěska, Šwicarska, Liechtenstein, Nižozemska, Belgiska, Luxemburgska, Słowjenska a tež mjeńše dźěle dźensnišeje Pólskeje, Francoskeje a Italskeje.
Kajkostnik romske pokazuje na wotmyslenu kontinuitu Swjateho romskeho mócnarstwa z Romskim imperijom, kajkostnik Swjate pokazuje na ambicije wobknježić tež Italsku a Vatikan.
Historisce, wone su byli hłownje rěčany Khojsany.
Druhe rěče su blisko wumrěća.
Hadza a Sandawe rěče Tansaniji su generalnje klasifikowane jako Khojsanske, ale wone su ekstremnje zdalene linguistisce.
Ale za nje eksistuje znamješka w IPA-symbole.
Ju Ju-rěč je dialektny kontinuum z něhdźe 45.000 rěčnikami.
Leži něhdźe 200 kilometrow zapadnje Kropywnyckeho.
Leži při rěce Lozowa něhdźe 140 kilometrow južnje Charkiwa.
Sydlišćo je so w lěće 1869 załožiło a ma wot lěta 1939 měšćanske prawa.
Akmenė je městačko w Akmenskim rajonje Šiauliaiskeho wobwoda na samym sewjeru Litawskeje, njedaloko letiskeje hranicy.
Leži při rěce Dabikinė něhdźe 60 kilometrow sewjerozapadnje wot města Šiauliai.
Sydlišćo je so w lěće 1511 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1792 měšćanske prawa.
1020 Arcadia je asteroid, kotryž ma přeměr 55 km a kotryž wotkry Karl Wilhelm Reinmuth 7. měrca 1924.
Narodźi so jako syn žiwnosćerja na Horje pola Jaseńcy a bě wot 1881 hač do 1890 chowanc Serbskeho seminara w Praze.
Tam wopytowaše wot 1882 do 1887 němski Małostronski gymnazij a studowaše potom hač do 1890 teologiju.
1891 dokónči swój studij w Kölnje.
Po nawróće do Łužicy skutkowaše wot 1891 do 1896 najprjedy jako kapłan w Radworju a wot 1896 do 1902 při Serbskej cyrkwi w Budyšinje.
Hižo jako gymnaziast a čłon Praskeho towarstwa „Serbowka" pisaše za časopisaj Łužiski Serb a Łužica.
Jako kapłan w Radworju załoži tam Raiffeisenowu lutowarnju a bě sobuzałožer spěwanskeho towarstwa Meja.
Wot 1897 do 1905 bě redaktor časopisa Serbski Hospodar a wobdźěleny na załoženju Budyskeho serbskeho towarstwa Jednota.
Za serbske dźiwadło spisa něhdźe dźesać žortnych a chutnych hrow.
Přez lětdźesatki zaběraše so Nowak tež z domiznowědu a zarjadowa 1905 w Radworskej starej cyrkwi mały muzej cyrkwinskeho wuměłstwa.
Nowak pućowaše za tehdyši čas poměrnje husto a daloko, tak na přikład do Italskeje, Palestiny, Egyptowskeje, Norwegskeje a Ruskeje.
1930 wozjewi Pućowanske dopomnjenki.
Wot 1888 bě Nowak-Horjanski čłon Maćicy Serbskeje.
Składnostnje jeho 150. narodnin stajichu jemu blisko ródneje Hory pomnik.
Přehlad serbskeje mytologije.
69–71, 80, 84–85, 93–94 Zasonamakanka.
Činohra, Budyšin 1911.
Struchłohra, Budyšin 1913.
We wudawarni Kukečanskich nowin.
Žortna hra, Budyšin 1913.
41–46 Stawizny Radworskeje šule.
Jan Meškank: Nowak-Horjanski, Jakub.
M. Cyžowa, Muža z hibićiwym rozumom počesćili// Katolski Posoł, 10. meje 2015, str.
Wokrjes ma přestrjeń wot 712 km² a něhdźe 105.000 wobydlerjow.
Kito Wylem Broniš běše w Delnjej Łužicy skutkowacy serbski farar a rěčespytnik.
Syn fararja wopytowaše gymnazij we Łukowje a studowaše po tym wot lěta 1808 hač do 1811 teologiju w Lipsku.
Na to dźěłaše wón jako domjacy wučer w Lubinje a wot 1816 jako farar w Změšowje.
Po dźesać lět přiwza farske městno w ródnej wsy Pricynje, hdźež skutkowaše potom nimale 50 lět.
Broniš płaći jako jedyn z najbóle mnohostronskich sorabistow 19. lětstotka.
Jeho wozjewjenja wobsahuja přinoški k onomastice kaž tež k ludowědźe a stawiznam Serbow w Delnjej Łužicy.
Wyše toho přinošowaše k Smolerjowej zběrce delnjoserbskich ludowych spěwow.
65–89 Gerat Hančka: Broniš, Kito Wylem.
Leži při rěce Kura něhdźe 10 kilometrow juhowuchodnje Tbilisija a je štwórte najwjetše město kawkaskeho kraja.
Ma něhdźe 126 tysac wobydlerjow.
Rustawi je so hižo w pjatym abo štwórtym lětstotku do Chrystusa jako twjerdźizna załožiło, bu pak w 13. lětstotku wot Mongolow dospołnje zničene.
Po Druhej swětowej wójnje natwari so w Rustawiju najwjetša woclownja Kawkaza.
Ale podpěra tež HTML.
Móže tekst z pomocu regularnych wurazow narunać a z prawopisnym programom ISpell hromadźe dźěłać.
Standardnej rěči za programowy powjerch editora stej jendźelšćina a rušćina.
Za dalšich 21 rěčow su rěčne pakćiki, kotrež hodźa so pozdźišo instalować.
Tež za hornjoserbšćinu je tajki rěčny pakćik.
Bretnig-Hauswalde bě hač do 31. decembra 2016 samostatna sakska gmejna w Budyskim wokrjesu, kotraž wobsteješe z gmejnskeju dźělow Bretnig a Hauswalde.
Leži wokoło 30 kilometrow wuchodnje krajneje stolicy Drježdźan a přisłušeše zarjadniskemu zwjazkej Wulke Rědorjecy.
Dnja 1. januara 2017 bu zagmejnowane do Wulkich Rědorjec.
Bretnig-Hauswalde so namaka wokoło 11 km sewjerozapadnje Biskopic a 15 km južnje Kamjenca mjez Ohornom, Ramnowom, Frankenthalom a Wulkimi Rědorjecami wosrjedź Zapadołužiskeje pahórčiny.
Centrum wsy je jenož kilometer zdaleny wot awtodróhoweho wotjězda Ohorn.
Prěnje historiske naspomnjenje gmejnskeho dźěla Hauswalde pochadźa z lěta 1346.
Leži něhdźe 50 kilometrow juhowuchodnje Donjecka.
Sydlišćo je so w lěće 1869 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Wot lěta 2014 słuša Ilowajsk k njepřipóznatej separatistiskej „Ludowej republice Donjeck".
Leži při rěce Wowča něhdźe 50 kilometrow zapadnje Donjecka.
Sydlišćo je so w lěće 1936 załožiło a ma wot lěta 1956 měšćanske prawa.
Łopjena su wutrobojte, přećiwostejne, dołho stołpikate a błyšćace.
Jich nerwy su wobłukate wot dypka na bazy.
Wone docpěja dołhosć wot 20 cm.
Muske a žónske kćenja steja na rozdźělnych rostlinach, su nažołć zelene a docpěja wulkosć wot 3 hač 6 cm.
Płody su něhdźe 1 cm wulke, čerwjene, błyšćace, jědojte jahody, kotrež docpěja šěrokosć wot 12 mm.
Rosće w žiwych płotach, kerčinach a na lěsnych kromach.
Ma radšo čerstwe, wapnite, wutkate pódy w regionach z miłej klimu.
Rostlina je předewšěm w zapadnej a južnej Europje a južnej Němskej rozšěrjena.
Donnerhak, Budyšin Hlej wotpowědne dataje we Wikimedia Commons: Wšědna tučnokorjenjawka Wšědna tučnokorjenjawka.
Studentski korps spožči jemu pozdźišo tež čestne sobustawstwo.
Kaž tež hižo jeho nan Karl Andree slědźi Andree hłownje na polu geografije, a bu přez jeho etnografiske slědźenja tež daloko znaty.
Nimo toho běše redaktor wědomostneho časopisa Globus.
Twórby Richarda Andreeja wobwliwowachu tež Arnošta Mukowe slědźenja wo serbskim kulturnym žiwjenju.
Robert Schaefer's Verlag, Leipzig 1875, str.
Kösener Corpslisten 1930, 93, 419.
Prěnje naspomnjenje Slopišćow a Lubuša w delnich Błótach kaž tež Lěhnicy w Delnjej Šleskej.
W lěće 981 rozpušćene biskopstwo Mjezybor so wot kejžora Hendricha II. zaso wobnowi.
Je zarjadniske sydło Qorovulbozorskeho wobwoda.
Leži něhdźe 55 kilometrow juhowuchodnje Buchary.
Wot lěta 1981 měšćanske prawa.
Zeleny włosanc je jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 5 hač 50 cm.
Rostlina rosće w promjenjach.
Stwjelca su wustupowace.
Wóska je lědma widźomna.
Seršćički docpěwaja dołhosć wot wjace hač 5 mm a su zelene, pozdźišo tež wioletne.
Rosće na rolach, předewšěm mjez majsom a běrnami, w zahrodach, na winicach, na železniskim šotrje, na nadróžnych kromach a w plestrowych fugach.
Běła wjerba je rostlina ze swójby wjerbowych rostlinow.
Wona je najwjetša a najčasćišo domjaca wjerba.
Króna je šěroka a wotewrjena, kotraž w starobje je zwjetša njeprawidłowna.
Młode hałuzy su kosmate.
Wuske, krótko stołpikate, lancetojte łopjena su jaskrawje zelene, na delnim boku židźane kosmate a docpěwaja dołhosć wot 8 cm a šěrokosć wot hač do 2 cm.
Młode łopjena su na woběmaj kromomaj židźane kosmate.
Muske micki su žołtojte, zrunane abo zhibnjene postupuja a docpěwaja dołhosć wot 4 hač do 6 cm.
Nošne łopješko kćenjow je jednobarbne.
Płody zrawja wot apryla.
Rosće na periodisce powodźanych, přez haćenje mokrych a wutkatych pódach rěčkow a rěčnych łučinach.
Wustupuje w horach jenož niše wysokosćow wot 1000 m.
Rostlina je w Europje, sewjernej Africe a centralnej Azije rozšěrjena.
Salix alba 'Tristis' je jedna z wjele zahrodnych formow.
Łopjena su na delnim boku husto židźane kosmate.
Wona so často w parkach a wulkich zahrodach jako pyšny štom plahuje.
Jeje łopjena su nahe.
Wona je małko zmjerzkokrute.
Leži při hornim běhu Wolgi něhdźe 600 kilometrow wuchodnje Moskwy.
Jeje stolica je Čeboksary.
W lěće 2010 měješe Čuwašiska 1.251.619 wobydlerjow.
Turkowski lud Čuwašow ma podźěl wot 65 % na cyłkownej ludnosći.
Tuta lisćina wobsahuje němske městne mjena a jich serbske přełožki.
Žórła su we hłownym Serbski prawopisny słownik, słowniki Arnošta Muki, Filipa Rězaka a Jurja Krala a datowa banka Serbskeho instituta.
Filip Jakubaš: Hornjoserbsko-němski słownik.
Domowina, Budyšin 1954.
Maćica Serbska, Budyšin 1866. Jurij Kral: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
Beno Mět bě serbski dźiwadźelnik, kiž hraješe předewšěm charakterowe róle w ludowym dźiwadle.
Syn skałarja absolwowaše po Druhej swětowej wójnje dźiwadłowe wukubłanje.
Prěni angažement dósta 1950 při Serbskim ludowym dźiwadle w Budyšinje.
Slědowachu angažementy při Choćebuskim dźiwadle a wot 1990 do 1996 znowa při zjednoćenym Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle w Budyšinje.
Nimo toho měješe Mět wjacore róle w telewiznych filmach kaž na přikład w rjedźe Polizeiruf 110.
W lěće 2002 skutkowaše sobu we filmje Tonija Bruka Tři pjeršćenje.
Beno Mět měješe třoch synow z mandźelskej Johannu, rodźenej Mrozec.
Jeho wnučka Nicole Mieth je tohorunja dźiwadźelnica.
Hłowne město je Běłohród.
Jako samostatny stat je nastała 5. junija 2006 po rozpadźe statneho zwjazka Serbiska a Čorna Hora, naslědnika Juhosłowjanskeje.
Čornohórčenjo běchu so ze snadnej wjetšinu za wustup ze zhromadneho stata rozsudźili.
Serbiska mjezuje z Madźarskej na sewjeru, Rumunskej na sewjerowuchodźe, Bołharskej na juhowuchodźe, ze Sewjernej Makedonskej, Kosowom a Čornej Horu na juhu, a z Bosniskej-Hercegowinu a Chorwatskej na zapadźe.
Najwažniše rěki kraja su Dunaj, Sawa, Drina a Morava.
Serbiska prowinca Kosowo wozjewi w lěće 2008 swoju njewotwisnosć, štož so pak hač dotal ze serbiskeje strony njepřipóznaje.
Dalša awtonomna prowinca je Wojwodina na sewjeru Serbiskeje.
Archiwowane wot originala dnja 9. meje 2013.
Wotwołane dnja 9. meje 2013.  Commons: Serbiska – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Staty a wotwisne teritorije w Europje Staty • Albanska • Andorra • Awstriska • Belgiska • Běłoruska • Bołharska • Bosniska a Hercegowina • Čěska republika • Čorna Hora • Danska • Estiska • Finska • Francoska • Grjekska • Chorwatska • Irska • Islandska • Italska • Letiska • Liechtenstein • Litawska • Luxemburgska • Madźarska • Malta • Moldawska • Monaco • Němska • Nižozemska • Norwegska • Pólska • Portugalska • Rumunska • Ruska1 • San Marino • Serbiska • Sewjerna Makedonska • Słowakska • Słowjenska • Španiska • Šwedska • Šwicarska • Turkowska1 • Ukraina • Vatikanske město • Zjednoćene kralestwo Zwadne teritorije: Kosowo • Podnisterska Druhe teritorije: Åland • Baskiska • Bretanja • Ferejske kupy • Friziska • Friulska • Gagauska • Galicija • Gibraltar • Guernsey • Jendźelska • Jersey • Katalanska • Korniska • Łužica • Man • Sewjerna Irska • Svalbard • Šotiska • Waliziska 1 Leži zdźěla w Aziji.
-Indoneska je njewotwisny kupowy stat w juhowuchodnej Aziji, při čimž słuša dźěl geografisce k Awstraliji.
Susodne kraje su Malajzija, Papuwa-Nowa Gineja a Wuchodny Timor.
Stolica je milionowe město Jakarta na kupje Java.
Indoneska je po wobydlerstwje štwórty najwjetši stat na swěće a po přestrjeni najwjetši kupowy stat.
Nimo toho jedna so wo najwjetši přewažnje islamiski kraj swěta.
Hač do Druheje swětoweje wójny bě z nižozemskej koloniju.
Indoneskej kupje Borneo a Sumatra słušatej k najwjetšim na swěće.
Marjana Domaškojc bě delnjoserbska basnica, spisowaćelka, nowinarka a patriotka.
Wona započa wot 1886 w tekstilnej fabrice w Choćebuzu dźěłać.
Hač do 1931 bě tam přistajena a hromadźeše zaćišće a nazhonjenja serbsko-němskich dźěłowych poměrow w Delnjej Łužicy.
Wot 1925 pisaše za rozdźělne serbske nowiny a časopisy rozprawy a předewšěm basnje.
Do jeje basnjow zaběžachu předewšěm jeje zaćišće domjaceje přirody a wjesneho žiwjenja z religiozneho wida.
Nimo toho pisaše tež patriotiske basnje, w kotrychž so z tehdyšej situaciju Serbow kritisce rozestaješe.
Dźiwadłowa hra njemóžeše so dla spřećiwjenja konserwatiwnych kruhach w Němskej předstajić.
W lěću 1932 předstaji so prěni raz čěsce w Praze.
Po njej bu w NDR pomjenowana tehdyša Serbska rozšěrjena wyša šula w Choćebuzu, dźensniši Delnjoserbski gymnazij.
Jeje row z wot Měrćina Nowaka-Njechorńskeho wuhotowanym drjewjanym křižom nadeńdźe so na wjesnym pohrjebnišću w Cazowje.
Wótšowaš je wjeska w gmejnje Derbno w braniborskim wokrjesu Sprjewja-Nysa.
Wótšowaš leži sewjernje Janšojskeje brunicoweje jamy a měješe so po planach energijoweho koncerna Vattenfall wotbagrować.
W měrcu 2017 rozsudźi LEAG, nowy mějićel łužiskich jamow, zo so jama hač do Wótšowaša wjace njerozšěrja.
W 1990tych lětach wurywachu so blisko wjeski powostanki z pózdnjeje bronzoweje doby.
Dźensniša wjeska so w zwisku z kupom wulkeho dźěla wjeski přez propsta Dietricha z Gubina w lěće 1294 k prěnjemu razej naspomni.
W lěće 1818 bydlachu we Wótšowašu 197 wobydlerjow, 1871 něhdźe 303 a 1925 282 wobydlerjow.
Historisce leži wjeska w Delnjej Łužicy.
Z nabyćom płaćiwosće braniborskeje gmejnskeje reformy so Wótšowaš 26. oktobra 2003 ke gmejnje Derbno přidruži.
Po planach milinoweho koncerna Vattenfall měješe so Wótšowaš runje tak kaž susodnej wsy Keŕkojce a Grabk za planowanu brunicowu jamu Janšojce-sewjer dewastěrować.
Tute rozšěrjenje jamy bu pak w lěće 2017 wot noweho wobhospodarja jamy LEAG wotprajene.
Přez 195 kW sylnu biopłunowu připrawu a wjacore solarne připrawy so we Wótšowašu wjace miliny produkuje, hač wjeska sama přetrjeba.
Pošechonje je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1680 jako wjes Pjertoma załožiło a ma wot lěta 1777 měšćanske prawa.
Waldaj je město w Ruskej federaciji.
Satka je město w Ruskej federaciji.
Po abiturje dźěłaše Brigitte Reimann jako wučerka a w lěće 1955 započina pisać.
Jako spisowaćelka zastupowaše wona tak mjenowany Bitterfeldski puć, to je socialistiski realizm.
W lěće 1965 dósta Brigitte Reimann Heinricha Mannowe myto.
W starobje 39 lět zemrě Brigitte Reimann na nadrowy rak.
Jeje roman Franziska Linkerhand wosta njedokónčeny.
Fijałkowa pihawka je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 20 hač 50 cm.
Wioletne, zrunane kćenja steja po štyrjoch hač po wosmjoch w 30 cm dołhim, čumpatym kwětnistwje a docpěja wočinjene šěrokosć wot 4 hač 5 cm.
Wotroha je dele naměrjena a docpěje dołhosć wot 15 hač 25 mm.
Hubka je jejkojta a na kromje zubata.
Rosće w ćopłych chójnowych a měšanych lěsach a na połsuchich trawnikach.
Ma radšo bazowe pódy.
Rostlina je w južnej Němskej, Awstriskej, južnej Europje rozšěrjena.
Boksitogorsk je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1929 załožiło a ma wot lěta 1950 měšćanske prawa.
Kaž při wjele rodach znutřkowna systematika je zwadna, najskerje wobsahuje ród něhdźe 60 družinow.
Bałdrijan je ród ze swójby bałdrijanowych rostlinow.
Suzdal je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 999 załožiło a ma wot lěta 1778 měšćanske prawa.
Zielona Góra je ze 140.000 wobydlerjemi najwjetše město a nimo Gorzowa jedna z dweju stolicow Lubušskeho wojewódstwa w zapadnej Pólskej.
Město je sydło uniwersity kaž tež romsko-katolskeho biskopstwa.
We wokolinje města nadeńdźe so z 200 hektarami najwjetše plahowanišćo wina w Pólskej, kotrež je zdobom najsewjerniše zwisowace na swěće.
Město nadeńdźe so něhdźe 60 kilometrow wuchodnje němskeje hranicy w historiskej Delnjej Šleskej.
Susodne wulkoměsta su Choćebuz 90 kilometrow do juhozapada, Poznań 110 kilometrow do sewjerowuchoda a Wrócław 150 kilometrow do juhowuchoda.
Ze Zieloneje Góry wobsteja železniske zwiski z nimale wšěmi wulkimi městami w Pólskej kaž tež ze Zhorjelcom, Frankobrodom a Berlinom.
Wot srjedźowěka słušeše město, kotrež so w lěće 1302 prěni raz naspomni, k Hłohowskemu wójwodstwu.
Za tutón čas měješe hižo měšćanske prawa.
Po chronice bě so sydlišćo w 1220tych lětach załožiło a 1272 nasta sewjerozapadnje Zieloneje Góry hród.
W lěće 1740 přińdźe město jako dźěl Šleskeje k Pruskej.
Wot 1816 bě hłowne město Grünbergskeho wokrjesa w pruskim knježerstwowym wobwodźe Lěhnica.
Mjez swětowymaj wójnomaj bě z dźělom Delnjošleskeje prowincy.
Kónc Druheje swětoweje wójny bu město w februarje 1945 wot sowjetskeho wójska wobsadźene a steješe wot měrca samsneho lěta jako Zielona Góra pod pólskim zarjadnistwom.
Mjez 1950 a 1998 bě Zielona Góra stolica Zielonogórskeho wojewódstwa, kotrež so potom přez zarjadnisku reformu rozpušći.
Měšćanske partnerstwa wobsteja mjez druhim z Choćebuzom, Žitawu, Iwano-Frankiwskom a Wicebskom.
Mamljutka je městačko w sewjernym Kazachstanje, kotrež słuša k Sewjerokazachskemu wobwodej.
Je zarjadniske sydło Mamljutskeho rajona.
Leži blisko ruskeje hranicy něhdźe 40 kilometrow zapadnje Petropawla.
Sydlišćo je so w lěće 1786 jako tatarska wjes Mamljutka załožiło a ma wot lěta 1969 měšćanske prawa.
Pjerchowanka je ród ze swójby słódkich trawow.
Ma 56,8 milionow wobydlerjow na přestrjeń 196.042 km², potajkim 290 wobydlerjow na kwadratnym kilometru.
Statna stolica je po indiskim swobodniku Mahatma Gandhi pomjenowany Gandhinagar, najwjetše město pak Ahmedabad.
Gudźarat ma indoeuropski Gudźarati jako jeničku zarjadnisku rěč, ale tam so tež Bhili a wjele druhich rěčow rěči.
Stat mjezuje z Radźastanom na sewjeru, Madjapradešom na wuchodźe, Maharaštru na juhowuchodźe, kaž tež z Pakistanom na sewjerozapadźe.
Na juhu a zapadźe je pobrjóh Arabskeho morja přirodna hranica.
Leži při rěce Šešupė něhdźe 20 kilometrow juhozapadnje wot města Marijampolė.
Sydlišćo je so w lěće 1640 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1791 měšćanske prawa.
Arnošt Fürchtegott Šołta bě serbski ewangelski farar, superintendent a zakitowar serbstwa w pruskej Hornjej Łužicy.
Wot 1811 studowaše ewangelsku teologiju we Wittenbergu, hdźež běše z čłonom tamnišeho Serbskeho prědarskeho towarstwa.
Napoleonskich wójnow dla dyrbješe město wopušćić a přihotowaše so w samostudiju na dalše teologiske pruwowanja.
1818 dósta swoje prěnje farske městno w tehdy hišće serbskim Chołmje, kotryž pak hižo lěto pozdźišo zaso wopušći, zo by nastupił městno w Křišowje.
Wot 1834 bě zdobom superintendent Rózborskeho wokrjesa.
Arnošt Fürchtegott Šołta słušeše k wonym wosobinam w pruskim dźělu Hornjeje Łužicy, kotřiž kritizowachu w prěnjej połojcy 19. lětstotka asimilacisku politiku pruskeho stata a žadachu sej wjace rěčnych prawow.
W lěće 1833 žadaše sej přistajenje serbskich superintendentow, štož so potom w Rózborskim wokrjesu z jeho wosobu tež zwoprawdźi.
Šołta zastupowaše serbske zajimy, zasadźeše so za přistajenje serbskich fararjow a polěpšenje šulstwa a spěchowaše wukubłanje serbskich duchowniskich kandidatow.
Wot lěta 1835 bě ze sobustawom Hornjołužiskeje towaršnosće wědomosćow a spěchowaše tež w swojej diecezy wědomostne žiwjenje.
Pětr Kunze: Šołta, Arnošt Fürchtegott.
Embi je městačko w sewjerozapadnym Kazachstanje.
Leži na lěwym brjoze rěki Emba něhdźe 180 kilometrow juhowuchodnje města Aktobe.
Sydlišćo załoži so spočatk 20. lětstotka w běhu twarjenja železniskeje čary Orenburg–Taškent a ma wot lěta 1967 měšćanske prawa.
Je to na ludnosć najwjetši a na přestrjeń po Alasce a Texasu třeći najwjetši zwjazkowy stat.
Leži na juhozapadźe Zjednoćenych statow Ameriki při brjoze Ćicheho oceana.
Štyri najwjetše města su Los Angeles a San Francisco, hłowne město je pak Sacramento.
W lěće 2007 měješe 57,4 % wobydlerstwa jendźelšćinu za maćeršćinu a 28,5 % španišćinu.
Fryco Rocha bě delnjoserbski wučer a spisowaćel.
Fryco Rocha so w Šejnejdźe narodźi, hdźež swoje dźěćatstwo přežiwi a serbsku šulu wopyta.
Dokelž za serbsku wučbu žane wučbne srědki k dispoziciju njestejachu, napisa Rocha něhdźe 300 powědančkow a spěwow, kotrež wón w swojej wučbje wužiwaše.
Nimo toho bě redaktor delnjoserbskich nowin Serbski Casnik, doniž jón fašisća njezakazachu.
Po nim bu delnjoserbska pěstowarnja w Žylowje (ně.
Sielow, dźensa dźěl města Choćebuza) pomjenowana a w lěće 2007 bu wopomnjenska tafla při ródnym domje Fryca Rochi w Šejnejdźe poswjećena.
Křižny sydrik je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 15 hač 50 cm.
Stołpik je zrunany abo postupowace.
Kćenja nimaja keluch, docpěwa šěrokosć wot něhdźe 2 mm a steja we łopjenowych rozporach.
Dźěl po mjedźe wonjacych kćenjow je dwusplažny, mjeztym zo dźěl je muski.
Rosće w žiwych płotach, na lěsnych kromach, w hrjebjach a w łučinowych lěsach.
Preferuje čerstwe, wutkate pódy na tróšku ćoplišich stejnišćach.
Krawnik je ród ze swójby Makowych rostlinow.
Saran je město w Kazachstanje.
Leži něhdźe 25 kilometrow juhozapadnje Karagandy.
Sahra Wagenknecht je němska lěwicarska politikarka, awtorka, sobustaw Lěwicy a předsydka kaž tež rěčnica Komunistiskeje platformy w tej stronje.
Wot lěta 2010 je wona nimo toho městopředsydka strony a wot 2011 zastupowaca předsydka frakcije w zwjazkowym sejmje.
Len je ród ze swójby Lenowych rostlinow.
Leži něhdźe 15 kilometrow sewjernje Moskwy.
Sydlišćo je so w lěće 1897 załožiło a ma wot lěta 1961 měšćanske prawa.
Jan Greško bě delnjoserbski narodny prócowar, pućrubar serbsko-pólskeje wzajomnosće, překupc we Waršawje, zběrar a wozjewjer delnjołužiskich bajkow a powěsćow a podpěraćel delnjoserbskeho pismowstwa.
Narodźi so jako syn měšćana-bětnarja a załoži po rjemjeslniskim pućowanju srjedź 1870tych lět šewcownju w Złym Komorowje.
Po sydomlětnym přebywanju tam wupućowa do Waršawy.
Jako awtodidakt poča Greško serbsce čitać, po tym zo bě jeho farar Hanzo Kóslik za serbstwo zahorił.
We Łužicy wozjewi mjeńše přinoški, mjez druhim 1898 Serbske žony a 1899 Sedym dubow.
Frido Mětšk: Greško, Jan. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn: Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow.
Dotal je so nimale milion insektowych družin wopisało, z čimž su wjace hač 60 procentow wopisanych zwěrinskich družin insekty.
Wosebje w tropiskim dešćowym lěsu wočakuja slědźerjo pak hišće dalše miliony dotal njewopisanych družin.
Najstarše fosile pochadźeja z Devonskeje doby a su 400 milionow lět stare.
Najwjetša rjadownja insektow tworja bruki.
Kašin je město w Ruskej federaciji.
Anžero-Sudžensk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1897 załožiło a ma wot lěta 1931 měšćanske prawa.
Dalše serbske mjeno je němska motawa.
Hładka motawa je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 20 hač 70 cm.
Łopjena su ćmowozelene.
Kćenja steja w 20 cm dołhich, płonych kłosach, při čimž kłóski docpěwaja dołhosć wot 1,5 cm a z wuskim boku na wósce leža.
Přikrywne pluwizny su něhdźe tak dołhe kaž kryjace pluwizny.
Kłóski njenjesu kochty.
Rostlina so jako picnu trawu kultiwuje.
Za čas nazymy Łopjenka Čerwjeny dub je spěšnje rosćacy a w lěće zeleny štom, kotryž docpěje wysokosć wot 10 hač 25 m.
Łopjena maja 2-6 wótrych lapow a su w nazymje swětło-oranžowe hač šarlachčerwjene.
Kónčki lapow su dołho wućehnjene.
Při sorće 'Aurea' młoda łopjena su swěćace žołte.
Žołdźe su kulojte hač jejkojte, w płonym kelušku sedźa a docpěwaja dołhosć wot 3 cm.
Rostlina je lěsniski a parkowy lěs.
Preferuje stejnišća w słóncu abo w połsćinje.
Kosmos Naturführer Filip Rězak: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče.
Stolica je město Kielce.
W lěće 2019 měješe wojewódstwo 1.237.369 wobydlerjow.
Stara wosadna cyrkej při nawsy njedaloko wot hrodu je jedna wot třoch cyrkwjow w Radworju a běše hač do lěta 1896 farska cyrkej.
Po poswjećenju noweje wosadneje cyrkwje swj.
Marije kralowny róžowca njebu wjace za bože słužby wužiwana.
Wona je najstarši zdźeržany twar we wsy.
Prěnja drjewjana cyrkej steješe hižo wokoło 1270 na městnje dźensnišeje stareje cyrkwje při nawsy.
Kamjentny Boži dom z tonowym wjelbom a drjewjanej zwonicu bu w lěće 1489 pod fararjom Hrjehorjom Korchom natwarjeny a tři razy rozšěrjeny a přetwarjeny, k poslednjemu razej 1816.
Při sewjernym boku je so hišće mólba z lěta 1680 wobchowała.
Hłowne pohrjebnišćo za wšěch wosadnych bě pak hižo wot 16. lětstotka při Křižnej cyrkwi we wuchodźe wsy.
W lěće 1874 bu šula pódla cyrkwje natwarjena.
W druhej połojcy 19. lětstotka njebě 400 lět stara cyrkej hižo wulka dosć, zo by wosadnym dale słužić móhła.
Po tym, zo běchu eksperća w posudku hubjenu twarsku situaciju zwěsćili, rozsudźi so komisija wosady a gmejny dnja 18. julija 1888 za twar noweho Božeho domu, dokelž bychu kóšty za restawraciju stareje cyrkwje wyše byli hač płaćizna za nowotwar.
1889 swjećeše hišće w starej cyrkwi Jurij Kral swoju primicu.
Po poswjećenju noweje cyrkwje swj.
Marije kralowny róžowca wottorha so cyrkwinska łódź Božeho domu w lětomaj 1896/97 hač na wołtarnišćo a sakristiju, kotrejž hač do dźensnišeho na starym městnje stejitej.
W lěće 1905 zarjadowa farar Jakub Nowak we wobchowanym dźělu twarjenja cyrkwinski muzej ze zběrku postawow a dalšich objektow z cyrkwje.
W 1930tych lětach wottwari so wustajeńca a někotre drohoćinki – mjez druhim „Njeswačanska mać boža" a postawa Hany samotřećeje – so do noweje cyrkwje donjesechu.
Poslednja restawracija stareje cyrkwje sta so w lětomaj 1995/96.
Podrys wobchowaneho dźěla Něhdyše kěrchowske wrota a wuchodna strona cyrkwje Drjewjana křinja ze stareje cyrkwje Cornelius Gurlitt: Radibor.
Hańža Winarjec-Orsesowa: Wobraz Radworja něhdy a dźens.
W Rozhledźe 2/1993 [43], str.
740–41  Commons: Stara wosadna cyrkej – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Cyrkwje w Budyskim dekanaće Baćoń | Biskopicy | Budyšin, swj.
Gremjačinsk je město w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w zapadnym předkraju Uralskich horin w Permskim regionje něhdźe 170 kilometrow wuchodnje Perma.
Sydlišćo je so w lěće 1941 załožiło a ma wot lěta 1949 měšćanske prawa.
Wjerchnjaja Tura je městačko w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1737 załožiło a ma wot lěta 1941 měšćanske prawa.
Po zakónčenju šule a nanowej smjerći poda so w lěće 1785 na studij teologije do Wittenberga, hdźež bě z čłonom Serbskeho prědarskeho towarstwa.
Po nawróće do Łužicy w lěće 1788 dźěłaše najprjedy jako pomocny prědar w Budestecach a wot 1793 do 1808 jako farar w Kotecach.
W lěće 1806 wuda Rěčerski kěrluš swojeho nana k prěnjemu razej w ćišću a přida swoje přebasnjenje do němčiny kaž tež pokazku Jurja Mjenoweho přełožka Klopstockoweho „Messiasa".
Za čas jeho žiwjenja bě w Serbach sławjeny basnik, kotryž pěstowaše na jednym boku hišće barokne basnistwo, pěsnješe pak tež hižo w stilu ludoweho spěwa, čehoždla płaći z bjezposrědnim předchadnikom Handrija Zejlerja.
Nimo ludowych pěsnjow, pěsnjow na wojakow a někotrych składnostnych basnjow zawostaji wobšěrny žiwjenjoběh w němskej rěči.
Hórki su hornjołužiska wjes z 239 wobydlerjemi w srjedźišću Budyskeho wokrjesa.
Wjetšina wobydlerjow ma serbšćinu jako maćeršćinu.
Wjes namaka so tři kilometry sewjernje Chrósćic na wuchodnym boku něhdźe 200 metrow wysokeho hórskeho hrjebjenja, wuběžka Chróšćanskeje Šibjeńcy, zwotkelž pochadźa tež wjesne mjeno.
Wjesne hona maja přestrjeń wot 2,51 km².
Susodne wjeski su Dobrošicy na sewjerowuchodźe, Jaseńca na juhowuchodźe, Chrósćicy na juhu a Worklecy kaž tež Nowa Wjeska na zapadźe.
Poslednja skała zawrě so w lěće 1983 a je dźensa nurjenski rewěr.
Dnja 26. apryla 1945 zamordowachu němscy esesowcy w běhu bitwy wo Budyšin na Hórkach zranjenych pólskich wojakow.
Wot 1931 do 1993 mějachu w Hórkach swójsku zakładnu šulu.
W 1960tych lětach nastachu sewjernje wsy koparski stadion, hosćenc a kehelnja.
Wojerski pomnik wosrjedź wsy bu w lěće 1933 postajeny a 1993 wobnowjeny.
Po Mukowej statistice mějachu Hórki we 1880tych lětach 230 wobydlerjow, mjez nimi 226 Serbow a jenož štyrjo Němcy.
W lěće 1925 bě mjez 209 wobydlerjemi 195 katolskich.
Katolscy wěriwi słušeja ze starodawna ke Chróšćanskej wosadźe, ewangelscy chodźa do Smječkec.
Protyka za lěto 1889 Farar Matej Bogumił Broniš załoži serbske spěwne towarstwa w Chmjelowje, Škódowje a Zaspach.
17. awgusta: W Malešecach wotměje so pod nawodom Morica Domaški pjatnata Schadźowanka.
Łopjena steja zdźěla w spódnjeje rozeće zdźěla na stołpiku.
Kćenja steja w prjedy wótrych, třiróžkatych, hustych kłóskach, kotrež so pozdźišo stanu cylindriske.
Jich hubka je třidźělna bjez mustra, ma dwě lajsće a nitkojtu wotrohu.
Rosće na suchich trawnikach, mjezach, skłoninach a ćopłych zwisach.
Preferuje w prawej měrje suche, wapnite pódy na ćoplišich stejnišćach.
Pólny klon je za čas lěća zeleny kerk abo štom, kotryž docpěwa wysokosć mjezy 10-15 m.
Rosće w kerčinach často jako husty kerk.
Rostlina je zmjerzkokruta a so hodźi ze čerstwych symjenjow wuplahować.
Króna je kulojta hač šěroko kehelojta.
Kmjen je krótki a zwjetša zhibowany.
Ma typiske korkowe lajsty na hałuzach.
Lapy su słabje karbowane.
Wone njesu 2-7 dołhe stołpiki.
W kwětnistwje su dwusplažne ale tež jednosplažne kćenja, kotrež stołpiki docpěwaja dołhosć wot 10 hač do 15 mm.
Žołtozelenej Keluch a króna stej nimale jenakej a docpěwatej dołhosć wot 3 hač do 4 mm.
Płody su křidłate worjechi, kotrež po dwěmaj škałobny płód wutworja.
Preferuje wapnite, tróšku włóžne pódy.
Pólny klon je w Europje hač do sewjerneje Persiskeje a sewjernej Africe rozšěrjeny, z wuwzaćom sewjera britiskich kupow a Skandinawiskeje.
Łopjena a płody Płody Łopjena a kwěty pólneho klona Ilustracija We Wulkej Britaniskej so jako klonowu žiwu płotu plahuje, zo by pola dźělił.
Dutyčka je ród ze swójby orchidejowych rostlinow.
Leži něhdźe 270 kilometrow zapadnje Bakuwa.
Ma wokoło 53 tysac wobydlerjow .
Wot Karabachskeje wójny spočatk 1990tych lět hižo pod kontrolu azerbajdźanskeho knježerstwa njesteji.
Je zarjadniske sydło Beshariqskeho wobwoda.
Leži na juhu Ferganskeho doła něhdźe 120 kilometrow zapadnje Fergany.
Wot lěta 1983 měšćanske prawa.
Eva Jähnigen je sakska politikarka Zwjazka 90/Zelenych, kotraž je wot septembra 2015 přirjadnica za wobswět a komunalne hospodarstwo w krajnej stolicy Drježdźanach.
Do toho bě wot 2009 do 2015 přez krajnu lisćinu wolena zapósłanča sakskeho krajneho sejma.
Předłoha:Infokašćik kupa/wothladanje/wobraz faluje Rujany su najwjetša kupa Němskeje.
Wone leža před pomorskim pobrjohom Baltiskeho morja a słušeja k Mecklenburgsko-Předpomorskej. „Wrota" k Rujanam je hanseatiske město Stralsund.
Cyłkowna dołhosć pobrjoha Rujan je 574 km.
Jeje postawa je přez mnoholičbne mórske zaliwy ale tež wustupne połkupy a krajne jazyki jara sylnje rozčłonkowana.
Wot 4. septembra 2011 su Rujany dźěl wokrjesa Předpomorska-Rujany z wokrjesnej stolicu Stralsund.
Dalše wuznamne městna na Rujanach su Sassnitz, Putbus a Garz/Rügen, kaž tež baltiskomórske kupjele Binz, Sellin, Göhren, Baabe a Thiessow.
Binz Nationalpark Jasmund Filip Jakubaš: Hornjoserbsko-němski słownik.
Nažołta truskalca je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 5 hač 15 cm.
Jenož prěnja dźowkowa rostlina ma wuběžki ze šupiznojtymi łopjenami.
Łopješka docpěja dołhosć wot 3 hač 6 cm a maja na delnim boku metalisce błyšćace kosmy.
Srjedźne łopješko je stołpikate, mjeztym zo wobě bóčnej łopješce stej sedźacej.
Nažołć běłe kćenja docpěja wulkosć wot 1 hač 1,5 cm.
Krónowe łopješka su kulojte abo jejkojte.
Rosće w słónčnych kerčinach, skłoninach, suchich trawnikach a dubowych a chójnowych lěsach.
Ma radšo w lěću ćopłe, suche, zwjetša wapnite pódy.
Rostlina je předewšěm w srjedźnej a južnej Europje, sewjernje hač do Skandinawiskeje rozšěrjena.
Leži při rěce Naryn w Ferganskim dole něhdźe 40 kilometrow sewjerowuchodnje Namangana.
Wot lěta 1969 měšćanske prawa.
Chudźand je wulkoměsto na sewjeru Tadźikistana.
Z něhdźe 180 tysacami wobydlerjow je druhe najwjetše město stata.
Leži w Ferganskim dole při rěce Syrdarja blisko Kajrakkumskeho spjateho jězora něhdźe 200 kilometrow sewjerowuchodnje wot stolicy Dušanbe.
Hórka wuroć je jednolětna rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 25 hač do 60 cm.
Swětłoróžojte abo nazeleń běłe kćenja docpěja dołhosć wot 3 hač do 6 cm a steja w ćeńkich, čumpatych, zwjetša přewisowacych, 4-6 cm dołhich kwětnistwach, při čimž kćenja su po jednym widźomne.
Rostlina wobsahuje eteriske wolije.
Rosće w hrjebach, na brjohach, na žórłach, na lěsnych pućach a na pustych płoninach.
Leži w južnej Sibirskej při hornim běhu rěki Ob a mjezuje na juhu z Kazachstanom.
Jeho zarjadniske sydło je Barnaul ze 635.000 wobydlerjemi.
Dalše wulkoměsta su Bijsk a Nowoaltajsk.
W lěće 2010 měješe Region Altaj 2.419.755 wobydlerjow.
Z toho běchu 92 % Rusojo.
Stepan Andrijowyč Bandera bě ukrainski nacionalistiski politikar a wjednik partizanow.
Leži w historiskej Galiciskej něhdźe 20 kilometrow sewjerowuchodnje Ternopila.
Sydlišćo je so w lěće 1211 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1689 měšćanske prawa.
Leži na sewjernym boku Amura w juhowuchodźe Sibirskeje a mjezuje z Chinskej.
Jeje zarjadniske sydło a jeničke wjetše město je Birobidźan z 75.000 wobydlerjemi.
Z nich běchu 90,7 % Rusojo, 2,8 % Ukrainjenjo a jenož 0,9 % Židźa.
Widjajewo je sydlišćo měšćanskeho typa w Ruskej federaciji.
Protyka za lěto 1969 Dewastacija Gózdźa za brunicowu jamu Wjelcej-juh a Bzeža za jamu Bzež-zapad.
21. julija: US-ameriski astronawt Neil Armstrong stupi jako prěni čłowjek na měsačk.
28. septembra: Při wólbach k šestemu Zwjazkowemu sejmej Němskeje dóstanje CDU/CSU 46,1 %, SPD 42,7 % a FDP 5,8 %.
Sydlišćo je so w lěće 1963 załožiło a ma wot lěta 1984 měšćanske prawa.
W lěće 2002 je so přez Čestny diplom Republiki Baškirskeje wuznamjenjena.
Wona je čłonka w spisowaćelskim zwjazku Baškirskeje a tym Ruskeje.
Na spočatku wona dźěłaše jako šulerka w 1. internatowej šuli Belorecka.
W lěće 1990 Guzal Sitdykowa so je wolena zapósłanc w Hornja Rada BašASSR.
Z lěta 1995 wona powołansce dźěła w baškirskim parlamenće, Statnym Zhromadźenstwje — Kurultaju Republiki Baškirskeje.
Pokrowsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije w Jakutskej.
Leži nad rěku Lena něhdźe 70 kilometrow južnje Jakutska a ma něhdźe dźewjeć tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1682 załožiło a ma wot lěta 1997 měšćanske prawa.
Nemenčinė je městačko we Vilniuskim rajonje Vilniuskeho wobwoda na wuchodźe Litawskeje.
Leži při prawym brjoze Nerisa něhdźe 20 kilometrow sewjerowuchodnje Vilniusa.
Sydlišćo je so w lěće 1338 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1955 měšćanske prawa.
Leži při lěwym brjoze Dunaja w historiskej Besarabskej něhdźe 200 kilometrow juhozapadnje Odesy.
Město bě hižo w 11. lětstotku wuznamne bycantiniske wikowanišćo a steješe wot 1352 do 1368 pod kontrolu Genuwy.
Jako wuchadźišćo wažnych wikowanskich pućow do Moldawskeje, Pólskeje a Madźarskeje je so wo Kiliju husto wojowało.
Spočatk 15. lětstotka běše pod moldawskim knjejstwom, ale 1448 móžachu Madźarojo město dobyć.
W lěće 1465 dobychu moldawscy wjerchojo Kiliju wróćo a 1484 přewzachu Osmanojo město.
1790 zamó Ruske carstwo město dobyć, w lěće 1856 přińdźe pak po Pariskim měrowym zrěčenju do Rumunskeje.
Hižo 1878 dóstachu Rusojo Kiliju z cyłym Budźakom wróćo.
Mjez 1918 a 1940 a znowa w Druhej swětowej wójnje słušeše znowa do Rumunskeje a wot 1945 je dźěl Ukrainy.
Łučny šišmanc je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć mjezy 10 a 50 cm.
Rostlina přez škałoby na łopjenowych kromach wodu aktiwnje woteda.
Stołpik je rozdźělnje kosmaty.
Wone su na štwórći hač napoł zarězane.
Jich kosmy su rozdźělne.
Łopjency maja 7-13 zubatych wotrězkow.
Krónowe łopješka faluja.
Keluškowe łopješka steja w dwěmaj rjadomaj, štyri znutřkowne a štyri zwonkowne.
Wón rosće na łukach, na pastwach, na lěsowych kromach, w kerčinach, w hrjebjach a na kerčinowych kromach.
Łučny šišmanc je w Euraziji rozšěrjeny, ale faluje w perifernje ležacych regionach Europy.
Jeje kwětnistwo je jara wulke.
Rosće často w zahrodach.
Čećikaty dub je w lěće zeleny štom, kotryž docpěwa wysokosć wot 35 m.
Wón je zmjerzkokruty.
Tołsty a sylny zdónk je chětro runy hač do króny.
Skora je brózdźena a šěrojta.
Łopjena su tróšku kožowe a maja 4-6 tupych lapow, na spódku bjez wuškow.
Wone docpěwaja dołhosć wot 8 hač 16 cm.
Jich stołpik je wjace hač 1 cm dołhi.
Płódnistwo je zwjetša sedźace.
Žołdź po jednej štwórćinje w płodowym kelušku sedźi a docpěwa dołhosć wot 2 hač 3 cm.
Rosće w lisćowych měšanych lěsach, wosebje hłubokich a srjedźnych połoženjow.
Štom je w srjedźnej a juhowuchodnej Europje a zapadnej Aziji domjacy.
Rosće w wosebje ćopłych lěsach.
Dalše serbske mjeno je lěsny płónčik.
Wšědna čisćica je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač 60 cm.
Łopjena su w křižu přećiwostejne, jejkojte, cyłokromne, słabje karbowane a docpěwaja dołhosć wot 2 hač 4 cm.
Swětłopurpurowe kćenja docpěwaja dołhosć wot 1 hač 1,5 cm.
Hornja hubka je płona, mjeztym zo delnja hubka je třidźělna.
Keluškowe zubki su kochtate.
Króna docpěwa dołhosć wot 1 hač 1,5 cm.
Rosće na kerčinowych, lěsnych a pućowych kromach, w žiwych płotach a swětłych lěsach a na połsuchich trawnikach.
Drobnušk je ród ze swójby kropačkowych rostlinow.
Juhowuchodnje Berlina załoži so wjeska Rixdorf, sydlišćo protestantiskich wusydlencow z Čechow, kiž běchu Ochranow zaso wopušćili.
Kašubistika – je wědomostny předmjet, kotryž zaběra so we wšelakich tematiskich wobłukach z Kašubami: rěčespyt, literatura, kulturne a socialne stawizny atd.
Kašubistika wuwučuje so na uniwersiće w Gdańsku.
Dźensa wužiwa so zapřijeće dźeń a bóle tež za druhe seksualne praktiki, kotrychž zaměr njeje jenož rozpłodźowanje.
Wobchadnorěčnje mjenuje so splažny wobchad tež krótko jako seks, štož pak eksaktne njeje, dokelž ma tute zapřijeće šěrši woznam.
Pola wobeju splahow móže přez splažny wobchad k orgazmej přińć, kotryž je pola mužow w normalnym padźe zwjazany z ejakulaciju.
Waginalny splažny wobchad z wupławjenjom symjenja je zwjetša wuměnjenje za přirodne płodźenje potomnikow.
Woprawdźite wopłodźenje žónskeje jejkoweje bańki přez musku symjentnu bańku stawa so wěsty čas po splažnym wobchadźe w ćěle žony.
Djatkowo je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1626 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Bahorowy dźećel Bahorowy dźećel Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Powołansko-wukubłanski skutk w Podstupimje je kubłanska institucija, kotraž zmóžnja přihot na powołanske žiwjenje.
W tak mjenowanym "Oberlinowym domje" wuknje něhdźe 650 młodostnych z wšelakimi zbrašenjemi.
Leži při rěce Irtyš něhdźe 400 kilometrow sewjerowuchodnje stolicy Astana.
Ma něhdźe 335 tysac wobydlerjow.
Donnerhak, Budyšin Sternerowy sydrik.
Okulowka je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1851 załožiło a ma wot lěta 1965 měšćanske prawa.
Růžová je wjes a gmejna w Połobskich pěskowčinach na sewjeru Čěskeje, 9 kilometrow sewjerowuchodnje Děčína.
Růžová słuša k Děčínskemu wokrjesej Wusčanskeho kraja.
Gmejna wobsteji z wjesneju dźělow Kamenická Stráň a Růžová.
Susodne gmejny su Janov a Hřensko na sewjeru, Jetřichovice na wuchodźe, Srbská Kamenice a Bynovec na juhu kaž tež Arnoltice a Labská Stráň na zapadźe.
Dwurjadny lěsny łanowc załoži so prawdźepodobnje kónc 12. lětstotka při Čěskej šćežce z Budyšina do Dźěćina a naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1352 jako wosada Rosndorf.
Po Druhej swětowej wójnje bu němske wobydlerstwo wuhnate a wjes přemjenowana.
Katolska cyrkej w lěće 1988 wotpali, bu pak do lěta 2000 renowěrowana.
Je zarjadniske sydło Dubrowjenskeho rajona.
Leži při Dnjepru něhdźe 75 kilometrow juhowuchodnje Wicebska.
Sydlišćo je so w lěće 1514 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1773 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Rokiškiskeho rajona.
Leži něhdźe 90 kilometrow sewjerowuchodnje Panevėžysa.
Sydlišćo je so w lěće 1499 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1516 Magdeburgske měšćanske prawa.
Protyka za lěto 1676 1676 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
Charowsk je městačko w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1903 załožiło a ma wot lěta 1954 měšćanske prawa.
Dalše serbske mjeno je pisane stupnički.
Pisane črijki su trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 75 hač 150 cm.
Stołpik je často tam a wróćo zhibnjeny a čerwjenojće šakaty.
Módre, wioletne, zelenje a běle šakate kćenja steja w čumpatych, dołhich kićach.
Jich helm je wyši hač šěroki.
Hižo 1-2 g jěda tuteje rostliny skutkujetej smjerćonošnje.
Jěd samo intaktnu kožu předrěwa.
Ma radšo čerstwe hač włóžne, wutkate a zwjetša wapnite pódy.
Rostlina je w srjedźnych horinach a alpskim předkraju rozšěrjena.
Tuta lisćina skići přehlad wo wšěch zapósłancach 3. sakskeho krajneho sejma, kotryž so dnja 19. septembra 1999 woli.
Donnerhak, Budyšin Naha skalinka.
Słona syćina docpěwa wysokosć wot 15 hač 50 cm.
Kwětnistwo je nakónčne a njesu krótke wysoke łopješko.
Rosće na słonych łukach a słonych městnach.
Statnej rěči Baškirskeje stej baškiršćina a rušćina.
Hłowne město Baškirskeje je Ufa.
Baškirska je dźěl Powolganskeho federaciskeho wokrjesa a Uralskeho ekonomiskeho distrikta Ruskeje federacije.
Mjezuje z Orenburgskej, Swerdlowskej a Čeljabinskej prowincu, z Tatarskej a Udmurtskej kaž tež z Permskim wokrjesom.
Hłowa republiki a šef knježerstwa je Rustem Chamitow.
Adolf Sommer bě serbski wučer, spisowaćel a kulturny prócowar.
Swoje twórby wozjewješe zdźěla pod pseudonymom Hrodźišćan.
Wón wopytowaše měšćansku šulu a přihotowaše so wot lěta 1876 na Krajnostawskim seminarje w Budyšinje na wučerstwo.
Wot lěta 1881 skutkowaše jako pomocny wučer w Hućinje a powoła so 1884 do Budyšina na hólču a ratarsku šulu, na kotrejž hač do 1909 wuwučowaše.
Wot lěta 1894 běše zdobom wučer serbšćiny na gymnaziju.
W lěće 1909 Sommer na sćěhach zahorjeneje žiły w noze zemrě a bu 6. septembra 1909 na Tuchorju pochowany.
Korla Awgust Fiedler zdoby Sommera za serbske kulturne skutkowanje.
Wón dopisowaše do Serbskich Nowin a do časopisow Łužica a Pomhaj Bóh.
Sommer přiswoješe sej rušćinu, připóznawaše so při sudnistwje jako tołmačer a přełožowaše wšelake twórby Lewa Nikolajewiča Tolstoja, Wladimira Korolenka a Aleksandra Sergejewiča Puškina do serbšćiny.
W Hućinje bu Sommer wot tamnišeho kantora Handrija Bajerja za pčołarstwo zahorjeny, załoži a skutkowaše we wšelakich pčólnych towarstwach sobu.
Wón zawostaji fragmentaj, serbska pčólna kniha a historija serbskeho pčołarstwa, kotrež chcyše dopisawši je jako knize wudać.
Sommer běše wot lěta 1881 sobustaw Maćicy Serbskeje a zdobom jeje dołholětny wuběrkownik.
Swjatowitowa swjatnica. Wón wšak njewě, što by chcył. Serbske Nowiny čisło 365. Moje lońše pućowanje k bratrowskim a cuzym narodam.
Za Budyšinom na roli.
W hosćencu Zeleneho zmija.
Lětnik 64, čo.
Bukojna bě holanska wjeska w sewjernym dźělu Hornjeje Łužicy, mjez Wulkimi Zdźarami a Mučowom, kotraž bu w lětach 1929 do 1932 wotbagrowana.
Gmejna bu dnja 1. januara 1931 oficielnje rozpušćena.
Holanski nawsowc Bukojna naspomni so prěni raz w lěće 1401 jako Buchwalt a bě hač do kónca z wjetšeho dźěla serbska holanska wjes a samostatna gmejna.
Ležownostne knjejstwo wukonješe přez lětstotki Wojerowske stawowe knjejstwo.
Wot Wienskeho kongresa lěta 1815 słušeše wjes kaž cyła sewjerna połojca Hornjeje Łužicy k Pruskej.
Wot 1913 wotkrychu w bliskosći Bukojny brunicowu jamu Werminghoff I, za kotruž bě towaršnosć Eintracht hižo 1912 započała, ležownosće Bukojnjanskich ratarjow kupować.
Za čas wotbagrowanja měješe gmejna 350 wobydlerjow.
Jeničce gmejnski dźěl Nowa Bukojna, ležacy trochu zdalene a sewjerozapadnje Wulkich Zdźarow, njebu wotbagrowany.
Wjetšina Bukojnjanow přesydli so po předawanju swojich statokow wot 1926 do susodnych wsow Wojerowskeho wokrjesa, předewšěm do Zdźarow, Mučowa, Koblic a Stróže.
Štyri swójby namakachu nowu domiznu we Wojerecach, Šćeńcy, Hermanecach a Wysokej a dźesać zasydlichu so w Budyskim wokrjesu, na přikład w Minakale.
Wjes měješe w lěće 1825 cyłkownje 147 wobydlerjow, po Mukowej statistice we 1880tych lětach pak hižo 256.
Tući běchu bjez wuwzaća ewangelscy Serbja, kiž přisłušachu Zdźarowskej wosadźe.
W lěće 1914 wopytowachu 74 serbskich a jenož sydom němskich dźěći Bukojnjansku šulu.
Serbske towarstwo za Wulke Zdźary a wokolinu měješe wjele čłonow z Bukojny.
Mały žiwotnik docpěwa wysokosć wot 30 hač do 100 cm.
Stołpiki su brózdźene.
Łopjena su na stołpiku runostajnje rozdźělene a trójce hač štyri króć pjerite.
Łopješka su kulojte abo kulojće klinojte.
Kwětnistwo je pakićojte, při čimž někotre hałuzy móžeja wotstać.
Kćenjowe łopješka a próškowe nitki su žołtojte a wisace.
Płodźiki su sedźace, wrjećenkojte a podołhostnje rjepikate.
Rosće w swětłych, suchich lěsach a w suchich kerčinach.
Rostlina je w srjedźnej a južnej Europje, na juh hač do južneje Skandinawiskeje rozšěrjena.
Kirow je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1744 jako wjes Pjesočnja załožiło a ma wot lěta 1936 měšćanske prawa.
Dósta dnja 19. januara 1936 mjeno zamordowaneho komunistiskeho statnika Sergeja Kirowa.
Bjedrich Adolf Klin bě serbski rěčnik a doktor prawnistwa a wot 1847 hač do swojeje smjerće 1855 z prěnim předsydu Maćicy Serbskeje.
Wón narodźi so jako syn Bartskeho fararja a wopytowaše wot 1806 do 1813 Budyski gymnazij.
Wot 1813 do 1818 studowaše w Lipsku prawnistwo.
Młódšej bratraj Gustaw a Arnošt Ludwig běštaj z fararjom w Ketlicach resp. profesorom w Moskwje.
Pozdźišo bu wuzwoleny za měšćanskeho radźićela a měješe jako tajki nadawkaj policajskeho direktora a inspektora nad cyrkwjemi a šulemi w měsće.
Nimo toho běše zapósłanc sakskeho krajneho sejma w Drježdźanach.
Jako student wobnowješe hromadźe ze šulskim přećelom Handrijom Lubjenskim Serbske prědarske towarstwo nimale sto lět po jeho prěnim załoženju.
W zastojnstwje měšćanskeho radźićela zasadźi so wuspěšnje za to, zo so w nowym šulskim zakonju lěta 1835 žada nałožowanje serbšćiny we wučbje, znajmjeńša we wobmjezowanym wobłuku.
Wot 1845 wobdźěli so na prócowanjach wo załoženje Maćicy Serbskeje, za kotrejež prěnjeho předsydu bu w lěće 1847 wuzwoleny.
Jako připóznaty, skerje konserwatiwny Budyski byrgar zawěsći serbskemu zjednoćenstwu tež we wobłuku rewolucije 1848/49 dowěru wyšnosće přez to, zo wustupowaše přećiwo rewolucionarnemu křidłu serbskeho narodneho hibanja a zastupjerjam słowjanskeje wzajomnosće kaž Janej Arnoštej Smolerjej.
Wot lěta 1827 běše z čłonom Hornjołužiskeje towaršnosće wědomosćow w Zhorjelcu.
1055 Tynka je asteroid, kotryž ma přeměr 53 km a kotryž wotkry Emil Buchar 17. nowembra 1925.
Hh H abo h je wosmy pismik klasiskeho a moderneho łaćonskeho alfabeta a dwanaty w hornjoserbskim alfabeće.
W Morsowym alfabeće zwoprawdźuje so H přez · · · ·.
W hornjoserbšćinje wustupuje h poměrnje husto, dokelž je so prěnjotny słowjanski g kaž w čěšćinje, słowakšćinje a ukrainšćinje na h přeměnił.
H je mjezynarodna awtowa značka za Madźarsku.
Andreapol je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1907 załožiło a ma wot lěta 1967 měšćanske prawa.
Zlinský kraj je jedyn ze štyrnaće krajow Čěskeje.
Nadeńdźe so na samym wuchodźe republiki w juhowuchodnym dźělu Morawy a ma něhdźe 580.000 wobydlerjow.
Zarjadniske sydło a z něhdźe 75.000 wobydlerjemi zdobom najwjetše město je Zlín.
Zlinský kraj mjezuje z Olomouckim a Morawsko-šleskim krajom na sewjeru, ze Słowakskej na juhowuchodźe a z Juhomorawskim krajom na zapadźe.
Wobsteji z 307 gmejnow w štyrjoch wokrjesach.
Najwjetša rěka w kraju je Morawa, lěwy přitok Dunaja, kotraž ćeče přez zapadny dźěl Zlinskeho kraja.
Na sewjerowuchodźe při słowakskej hranicy rozpřestrěwa so krajinoškitny park Beskydy.
Donnerhak, Budyšin Hlej wotpowědne dataje we Wikimedia Commons: Přeměnity mak Přeměnity mak.
Donnerhak, Budyšin Wisata wjerbinka.
Hałžkata lilijanka je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 30 hač do 80 cm.
Tři znutřkowne kćenjowe łopješka su nimale dwójce tak šěroke kaž zwonkowne.
Rosće na lěsnych kromach, w swětłych lisćowych a chójnowych lěsach, na kerčinowych kromach, na skłoninach a na połsuchich trawnikach.
Ma radšo suche, wapnite pódy na ćopłych stejnišćach.
Rostlina je srjedźnej a južnej Europje rozšěrjena, ale w Němskej jenož rozpjeršena wustupuje.
W: FloraWeb.de. Rozšěrjenje družiny na sewjernej połkuli.
Kćenja steja po dwěmaj hač po dźewjećoch w čumpatych kwětnistwach.
Srjedźna lapa hubki je ćmowobruna, swětło mustrowana.
Kćenja sančki insektow napodobnjuja.
Rosće na ćopłych suchich trawnikach, połsuchich trawnikach, w swětłych dubowych, chójnowy lěsach.
Wladimir je słowjanske muske předmjeno.
Přimjena su na přikład Wolodja, Wowa abo Wowočka.
W cyrkwinosłowjanskej rěči je so mjeno „Wladimir" husto za město Jeruzalem wužiwało.
Ruska rěč słuša k słowjanskim rěčam, do swójby indoeuropskich rěčow.
Rušćina rěči so tež w Běłoruskej, Zjednoćenych statach Ameriki, na Ukrainje a w druhich krajach.
Wobsydstwo normalnje steji w nominatiwje.
Při negaciji steji město nominatiwa wobsydstwa genitiw.
Kubači je wjes w Ruskej federaciji.
Leži w europskim dźělu Ruskeje w republice Dagestan něhdźe 170 kilometrow južnje Machačkale.
Sydlišćo je so w 5. lětstotku załožiło.
Wuchodofriziska delnjoněmčina je rěč wot wuchodnych Frizow, kotřiž we wuchodnej Friziskej bydla, wokoło Auerk, Oamde a Lier.
Wuchodofriziska delnjoněmčina dźensa njeje po rěčnej stejnišću žana Friziska rěč, ale je forma delnjej němčiny.
Je zarjadniske sydło Xatirchiskeho wobwoda.
Leži něhdźe 65 kilometrow wuchodnje wot města Navoiy.
Wot lěta 1996 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Švenčionyskeho rajona.
Leži při rěce Kuna něhdźe 85 kilometrow sewjerowuchodnje Vilniusa.
Sydlišćo je so w lěće 1486 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1565 měšćanske prawa.
Sok je ród ze swójby łušćinowcow.
Sotrowa skupina roda Lens je ród Vicia .
Evridiki je grjeksko-cypernska spěwarka.
Wokołkowy plěwjel je jednolětna rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 5 hač 25 cm.
Stołpik njese jenož dwaj hač štyri łopjenowe pory.
Spódnja rozeta wobsteji z dołho-jejkojtych, wótrych łopjenow.
Łopjena na stołpiku su přećiwostejne a sedźace.
Wokołki wobsteja z tři hač dwanaće za sobu rozkćěwacych kćenjow z dołhimi stołpikami.
Překćěte kćenja su dozady wotwisowane.
Rosće na winicach, winicowych murjach, rolach, nawěwach, pěskowych trawnikach, šćerkowych třěchach a nasypach.
Ma radšo zwjetša małowapnate, šćerkowe, pěskowe a kamjentne pódy.
Donnerhak, Budyšin Hlej wotpowědne dataje we Wikimedia Commons: Wokołkowy plěwjel Wokołkowy plěwjel.
Druhe serbske mjeno je zmijowc.
Leži při Kaspiskim morju něhdźe 50 kilometrow južnje Machačkale.
Ma něhdźe 56 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1932 załožiło a ma wot lěta 1949 měšćanske prawa.
Wjetluga je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1606 załožiło a ma wot lěta 1778 měšćanske prawa.
Wjelsk je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1137 załožiło a ma wot lěta 1780 měšćanske prawa.
Žane teksty w tutej rěči so njewobchowachu a někotři romanisća dwěluja, zo z ludoweje łaćonšćiny wuwi so w Africe wosebita rěč.
Druhdy wužiwa so w berberskich rěčach samsne słowo romanskeho pochada, ale wotwodźene z dweju rozdźělneju romanskeju zdónkow, štož móže dopokazować, zo romanska rěč sewjerneje Afriki njebě jednotna.
Bohuslav Sobotka je čěski politikar, něhdyši předsyda socialdemokratiskeje strony ČSSD a něhdyši minister financow, kiž bě wot 17. januara 2014 z ministerskim prezidentom Čěskeje.
Dnja 2. meje 2017 připowědźi wotstup dla diferencow z finančnym ministrom Andrejom Babišom.
Dočasne wólby w oktobrje samsneho lěta zdoby Babišowa strona.
Babiš sam nastupi dnja 13. decembra 2017 zastojnstwo ministerskeho prezidenta.
Sobotka studowaše wot 1990 do 1995 na Masarykowej uniwersiće w Brnje prawnistwo.
Hižo wot lěta 1989 je z čłonom strony ČSSD.
1996 bu prěni raz do čěskeho sejma woleny.
W lětomaj 2005/06 bě jako čłon kabineta Jiříja Paroubeka znowa w tutym zastojnstwje.
Dnja 18. měrca 2011 wuzwoli jeho stronski zjězd ČSSD za předsydu strony.
Leži něhdźe 25 kilometrow južnje Užhoroda.
Madźarojo wučinja połojcu ludnosće.
Blisko Čopa nadeńdźe so jedyn z najwažnišich hraničnych přechodow mjez Słowakskej a Ukrainu.
Sydlišćo bu srjedź 11. lětstotka wot Madźarow přewzate a naspomni so prěni raz w lěće 1281.
Wot 1957 ma měšćanske prawa.
15. septembra abo 15. požnjenca je 258. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 107 dnjow hač do kónca lěta.
1957: Při wólbach k třećemu Zwjazkowemu sejmej Němskeje dóstanje CDU/CSU 50,2 %, SPD 31,8 %, FDP 7,7 % a Cyłoněmski blok 4,6 %.
16. oktobra abo 16. winowca je 289. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 76 dnjow hač do kónca lěta.
Je zarjadniske sydło Puchowičskeho rajona.
Leži při rěce Citawka něhdźe 60 kilometrow juhowuchodnje Minska.
Sydlišćo je so w 16. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1955 měšćanske prawa.
Pazorkowa rězna docpěwa wysokosć wot 5 hač do 15 cm.
Wšě kłosy wuchadźa wot nimale samsneho dypka.
Płodowe hadźicy su jara kosmate.
Rosće w lěsach, w kerčinach a na połsuchich trawnikach.
Po tutej adresy so lisćina zakładnje sortěruje.
Wotkaz „karta" wjedźe k wšelakorym kartam w syći a mjenuje koordinaty kulturneho pomnika. datowanje: podawa lěto dotwarjenja resp. dobu twarjenja.
Rjadowanje po lěće je zmóžnjene. wopisanje: twarske a stawizniske drobnostki kulturneho pomnika, wosebje kajkosće pomnika.
Dźenik ma nakładowu sylnosć wot něhdźe 45.000 eksemplarow.
W někotrych žórłach so swójbje lilijowych rostlinow přirjaduje.
Šěra łopjena su wuske a w nazymje wotemrěwaja.
Kćěje wot wysokeho lěća.
Swětłomódre kćenja steja na hač do 1 m dołhich stołpikach, w hustych wokołkach.
Kćenjowe łopješka su jara šěroke.
Rostlina je w južnoafriskim regionje Natal rozšěrjena.
Pärnu je z něhdźe 42.000 wobydlerjemi pjate najwjetše město Estiskeje, wuznamny přistaw kraja při Baltiskim morju a woblubowane mórske kupjele.
Nadeńdźe so na juhozapadźe Estiskeje při wuliwje rěki ze samsnym mjenom do sewjerneho wuběžka Rigaskeho zaliwa.
Přez Pärnu běži dróha z Rigi do Tallinna.
Město je so w lěće 1251 załožiło wot Němskeho rjada.
Rjadniski hród naspomni so prěni raz w lěće 1265.
Wot Liwskeje wójny w lěće 1561 steješe pod šwedskim knjejstwom.
We Wulkej nordiskej wójnje přińdźe 1721 k Ruskemu carstwu.
Ivan Dodig je chorwatski tenisowy hrajer.
Kəlbəcər je městačko na zapadźe Azerbajdźana, kotrež steji pod kontrolu Nahórskeho Karabacha.
Leži při rěce Terter, njedaloko armenskeje hranicy.
Ma wokoło 600 wobydlerjow.
Wot lěta 1970 ma měšćanske prawa.
Do wójny wo Karabach měješe město něhdźe pjeć tysac wobydlerjow, bu pak w běhu bitwy wopušćene.
1080 Orchis je asteroid, kotryž ma přeměr 27 kilometrow a kotryž wotkry němski astronom Karl Wilhelm Reinmuth dnja 30. awgusta 1927.
Wón bu pomjenowany po rostlinskej swójbje orchidejow.
Nikolskoje je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1710 załožiło a ma wot lěta 1990 měšćanske prawa.
Leži w historiskej Galiciskej něhdźe 110 kilometrow južnje Ternopila.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1456 załožiło a ma wot lěta 1623 měšćanske prawa.
Wokrjes ma přestrjeń wot 730 km² a něhdźe 178.000 wobydlerjow.
Wokrjes nadeńdźe so na juhu Šleskeje, zapadnje wulkoměsta Bielsko-Biała, a mjezuje na zapadźe z Čěskej a na samym juhu ze Słowakskej.
W horach na juhu wokrjesa wužórli so rěka Wisła.
Leži při rěce Bukla něhdźe 190 kilometrow juhowuchodnje stolicy Astana.
Ma něhdźe 500 tysac wobydlerjow.
Makedonšćina abo makedonska rěč je jedna z južnosłowjanskich rěčow.
Rěči so hłownje w Sewjernej Makedonskej, ale tež w susodnych statach a w diasporje.
Wona słuša do balkanskeho areala, dokelž ma charakteristiske kajkosće, kaž wšitke druhe balkanske rěče.
Hdyž rěčimy wo makedonskej rěči so dyrbi prajić, zo wjele rěčow je na nju wliw měło.
Makedonšćinje najbliša rěč je bołharšćina, hačrunjež ma tež wjele podobnosćow ze serbišćinu.
Makedonšćinu rěčitej 2 milionaj wobydlerjow Sewjerneje Makedonskeje a wona je tež připóznata rěč we wokrjesu Korča w Albanskej.
Makedonjenjo su žiwi tež w Serbiskej a Čornej Horje.
Makedonski alfabet je warianta kyriliskeho alfabeta a ma 31 pismikow.
Alpska tučnička je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 2 hač 15 cm.
Žołtozelene łopjena wutworja na spódku stejacu rozetu a su owalne, tołste a na hornim boku lěpjate.
Jich horni bok njese žałzowe kosmy a kroma je horje zakulena.
Wone docpěwaja dołhosć wot 3 hač 6 cm.
Delnja hubka ma 1-3 žołte blečki.
Žałzowe kosmy łopjenow wudźěluja sliny, na kotrychž so insekty a pawki wisajo wostanu.
Rosće w žórłowych tymjenjach, žórłowych wustupach a na pluskotanych kamjenjatych trawnikach.
Rostlina je předewšěm w Alpach a předkraju, w Pyrenejach a Skandinawiskej rozšěrjena.
Krabatowy pućik je kolesowanska šćežka w hornjołužiskim Budyskim wokrjesu.
6. februara abo 6. małeho róžka je 37. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 328 dnjow hač do kónca lěta.
0.Republika Kongo je njewotwisny, rědko wobsydleny stat w srjedźnej Africe.
Stolica je Brazzaville, kotrež so namaka při rěce Kongo w juhu kraja.
Najwyše městno přewažnje płoneho kraja je bjezmjenita hora blisko gabunskeje hranicy.
11. nowembra abo 11. nazymnika je 315. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 50 dnjow hač do kónca lěta.
11. nowembra je swjedźeń swjateho Měrćina.
1948: Serbske ludowe dźiwadło zahraje prěni króć.
Weser je wulka rěka w sewjerozapadnej Němskej, kotraž běži přez Hessensku, Sewjerorynsko-Westfalsku, Delnju Saksku a Bremen do Sewjerneho morja.
Nastawa z rěkow Werra a Fulda, kotrež so pola Hann.
Nadrózna Hrabowka je sydlišćo w sewjerozapadźe sakskeje Hornjeje Łužicy w Budyskim wokrjesu.
Słuša wot lěta 2007 k městu Njedźichow.
Leži někak dźesać kilometrow sewjernje wot Kamjenca a skoro dwaceći kilometrow zdalene wot Wojerec.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Grabowe je z lěta 1225.
Ležownostne knjejstwo wukonješe w lěće 1547 Kamjenska měšćanska rada a pozdźišo ryćerkubło we wsy samej.
Po Wienskim kongresu připadny susodny Njedźichow Pruskej, mjeztym so wosta Hrabowka dźěl Sakskeje.
21. apryla: W Zhorjelcu załoži so pod nawodom Karla Gottloba Antona Hornjołužiska towaršnosć wědomosćow.
Leži při rěce Karačekrak něhdźe 45 kilometrow južnje wot města Zaporižžja.
Sydlišćo je so w lěće 1740 załožiło a ma wot lěta 1957 měšćanske prawa.
Narodźi so jako syn bura w katolskich Serbach a běše mjez 1790 a 1802 chowanc Serbskeho seminara w Praze.
Po studiju filozofije a teologije dźěłaše jako kapłan při Budyskim tachantstwje a wot lěta 1813 skutkowaše jako farar w katolskim Šěrachowje.
Z pjera Jakuba Cyža pochadźeja wobšěrne rukopisne dźeniki, kotrež su nam hódnotne stawizniske žórła.
Jurij Młynk: Cyž, Jakub [1].
Nadeńdźe so mjez městomaj Tychy na sewjeru a Bielsko-Biała na juhu, njedaloko čěskeje hranicy a ma přestrjeń wot 473,46 km² a něhdźe 110.000 wobydlerjow.
Powiat wobsteji z cyłkownje šěsć gmejnow: jedneje měšćansko-wjesneje gmejny a pjeć wjesnych gmejnow.
Sydlišćo nastawaše wokoło w lěće 1308 załoženeho klóštra, kotryž wobsteji hač do dźensnišeho jako žónski klóšter, a ma wot lěta 1949 měšćanske prawa.
Protyka za lěto 1990 1990 bě powšitkowne lěto z 365 dnjemi.
02. februara: W Choćebuskej Serbskej rozšěrjenej wyšej šuli „Marjana Domaškojc" zeńdźe so prěni raz Serbska narodna zhromadźizna Delnjeje Łužicy.
Něhdźe 50 Serbow je přitomnych.
06. februara: Při Radworskej wosadnej cyrkwi bu k česći Alojsa Andrickeho šesty zwón poswjećeny.
17. měrca: Na nimorjadnej hłownej zhromadźiznje Domowiny bu Bjarnat Cyž z 302 hłosomaj za noweho předsydu woleny.
Přećiwny kandidat Jan Malink dósta 233 hłosow.
Jako městopředsydy wuzwolichu so Jurij Grós, Marko Hendrich a Harald Końcak.
24. meje: Na kongresu Federalistiskeje unije europskich ludowych skupin přiwza so Domowina do tuteje organizacije.
31. meje: W Berlinje załoži so Towarstwo za spěchowanje Serbskeho kulturneho a informaciskeho centruma z předsydu Witom Meškankom.
11. oktobra: W Budyšinje wožiwi so Maćica Serbska z nowym předsydu Gerhardom Wirthom.
24. nowembra: W Budyšinje wotměje so pod nawodom Měrka Šołty 116. schadźowanka.
15. decembra: Załoženje Zwjazka serbskich wuměłcow z prezidentom Simonom Brězanom.
18. měrca: W Němskej demokratiskej republice wotměja so prěnje swobodne wólby k Ludowej komorje.
Do poslednjeho parlamenta NDR zaćahnychu tež Serbja Marja Michałkowa, Ludwig Nowak, Stanisław Tilich a Jurij Grós.
19. junija: Němska, Francoska, Belgiska, Nižozemska a Luxemburgska podpisuja Schengenske zrěčenje wo wotstronjenju stajnych hraničnych kontrolow.
02. awgusta: Irakske wójsko nadpadnje susodny Kuwait dla rozestajenja wo wolijowišćo při hranicy.
Z tym započnje so Druha Golfowa wójna.
03. oktobra: Zasozjednoćenje Němskeje: nowe zwjazkowe kraje na teritoriju NDR přistupja Zwjazkowej republice, na čož so z Dnjom němskeje jednoty kóždolětnje wopomina.
22. nowembra: Mikroneziska bu njewotwisna wot Zjednoćenych statow.
02. decembra: Při wólbach k dwanatemu Zwjazkowemu sejmej Němskeje dóstanje CDU/CSU 43,8 %, SPD 33,5 %, FDP 11,0 % a Zeleni 3,8 %.
To běchu prěnje cyłoněmske wólby po Druhej swětowej wójnje.
Čorno-žołte knježerstwo pod Helmutom Kohlom wostanje w zastojnstwje, Zeleni dyrbja zwjazkowy sejm wopušćić.
PDS a Zwjazk 90 docpějetej we wuchodźe dosć hłosow, tak zo móžetej do sejma zaćahnyć.
6. septembra abo 6. požnjenca je 249. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 116 dnjow hač do kónca lěta.
1953: Při wólbach k druhemu Zwjazkowemu sejmej Němskeje dóstanje CDU/CSU 45,2 %, SPD 28,8 %, FDP 9,5 % a Cyłoněmski blok 5,9 %.
Je zarjadniske sydło Talowskeho rajona.
Leži při rěce Suchaja Čigla něhdźe 160 kilometrow juhowuchodnje Woronježa.
Sydlišćo je so w lěće 1892 załožiło a ma wot lěta 1957 měšćanske prawa.
Cachorowa rězna je swětłozelena rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 5 hač do 30 cm.
Kłosy su zelene a njesu na kromje muske kćenja, na kónčku žónske kćenja a 2-15 cm dołhe wysoke łopješka.
Płodowe hadźicy su dołho pyskate a docpěwaja dołhosć wot hač do 1 cm.
Rosće na hatnych brjohach, na starych wodźiznach a na łuhowych pódach.
Rostlina je předewšěm w srjedźnej Europje rozšěrjena.
Zelojta wjerba je w lěću zeleny spalěrowy kerk, kotryž docpěwa wysokosć wot jenož 2 hač do 5 cm.
Zdónk zwjetša podzemsce lěze.
Kćenja su dwudomnje rozšěrjene.
Micki wobsteji z małko kćenjow.
Rostlina je w sewjernej Europje, w Šotiskej, w Grönlandskej, na Svalbardźe, w Islandskej, w Alpach, w Jura, w hoberskich horinach, w Pyrenejach a w centralnym masiwje rozšěrjena, při čimž we wysokosćach wot hač do 3300 m wustupuje.
Dalše serbske ludowe mjeno je kosmate ptački.
Kćenja steja po pjećoch w zrunanych kićach.
Keluškowe zubki su nimale tak dołhe kaž keluškowa rołka.
Čołmik njese stajeny kónčk.
Rosće na słónčnych stepowych trawnikach, skalnych zwisach, we swětłych chójnowych lěsach.
Rostlina je w južnej Němskej, Durinskej, južnej Šwedskej, Alpach, Apenninach a wuchodnej Europje rozšěrjena.
Protyka za lěto 1652 1652 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
Lubowonity kozylist je kerčinaty, w lěće zeleny abo zdźěla přecozeleny kerk, kotryž docpěwa wysokosć wot 1,5 hač do 2,5 m a šěrokosć wot 3 m.
Wón jara sylnje wonja.
Rostlina je čućiwy napřećo mjerznjenju.
Ćmowozelene łopjena su owalne a so krótko po kćěwje.
Jahody su ćmowočerwjene.
Brno je druhe najwjetše město w Čěskej, historiske hłowne město Morawy a srjedźišćo Juhomorawskeho wobwoda.
Wone ma 378.965 wobydlerjow.
Brno je sydło najwyšich sudnistwow Čěskeje republiki.
Wot lěta 1919 měješe Najwyše sudnistwo Čěskosłowakskeje swoje sydło w morawskim měsće a wot 1991 tež Čěskosłowakske Zwjazkowe wustawowe sudnistwo.
Wot lěta 1993 je Brno sydło Wustawoweho sudnistwa Čěskeje republiki, Najwyšeho sudnistwa, Najwyšeho hamtskeho sudnistwa, Najwyšeho statneho rěčnika a Ombudsmanna.
Uniwersitne město je wot lěta 1775 resp.
Nimo toho je biskopske sydło romsko-katolskeje cyrkwje.
Měšćanski wobkruh w Brnje Katedrala swj.
Pětra a Pawoła Cyrkej swj.
Jakuba Wobraz Brna z lěta 1700 Lipsk, Němska Stuttgart, Němska Dallas, Zjednoćene staty Wiń, Awstriska Moskwa, Ruska Sankt Pölten, Awstriska Poznań, Pólska Rennes, Francoska Utrecht, Nižozemska Leeds, Zjednoćene kralestwo Filip Rězak: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče.
Dalše serbske mjeno je lěsny šćěr.
Trajacy šćěr je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 15 hač 30 cm.
Stołpik je njerozhałuzowany a njese jenož horjeka přećiwostejne, dołhojće-lancetojte, tupje zubate, ćmowozelene łopjena z dołhosću wot 4 hač 12 cm.
Žónske kćenja maja tołsty płódnik.
Muske kćenja steja w dołhich kłosach.
Keluch je třidźělny a zeleny.
Preferuje włóžne, wutkate pódy na skerje chłódkojtych stejnišćach.
Spěwar je Chad Kroeger.
Charles Aznavour bě armensko-francoski šansonier, spěwytwórc, komponist a dźiwadźelnik.
Nimo toho bě armenski wulkopósłanc w Šwicarskej a stajny zastupjer Armenskeje pola Zjednoćenych narodow w Genfu.
Z wjace hač 200 milionami předatych tačelow płaći wón jako najwuspěšniši a najznaćiši zastupjer francoskeho šansona na swěće.
Wón narodźi so w lěće 1924 jako syn chudeju armenskeju mandźelskeju, kotrajž běštaj dla ludomordarstwa lěta 1915 ze swojeje domizny ćeknyłoj.
Swětodaloku znatosć sej w lěće 1946 wudoby, jako bu wot Édith Piaf sobu wzaty na turu přez Francosku a Zjednoćene staty.
We swojej wjace hač 70 lět trajacej karjerje napisa wjace hač 1000 spěwow, kotrež interpretowaše w cyłkownje sydom rěčach a wozjewješe je na přez 100 tačelach.
Jako dźiwadźelnik hraješe we wjace hač 70 filmach, mjez druhim Die Blechtrommel a Ararat.
Aznavour bě trójce zmandźeleny a měješe dohromady pjeć dźěći.
Přełožiła Sabine Schwenk.
Přełožiłoj Alexander Drechsel a Henrike Rohrlack.
Na temy bohate teksty su za připosłucharja lochko přistupne, dokelž jednaja wo wšědnych problemach a začućach.
Wosebitostka je pak tež předźěłanje serbskeje problematiki, kiž so w tutej formje pola druhich skupin jenož zrědka namaka.
DeyziDoxs je jedna z mało skupin, kotraž je tež nadregionalnje znata.
Wo tym swědča hižo wjacore koncerty w susodnej Pólskej a Čěskej. spěwar - Daniel Bětnar gitara - Marian Wjenk gitara - Florian Jurenc bas- Marek Rjelka keyboard - Marko Njek Bijadło - Jan Čórlich Bijadło - Stefan Herz Bijadło - Tomaš Jurk Bijadło - Benedikt Rjenć DJ - Matthias Čižank W lěće 2001 bu skupina wot Mariana Wjenka, Daniela Bětnarja, Marka Njeka, Tomaša Jurka a Mareka Rjelki załožena.
Hišće w juliju samsneho lěta měješe skupina swój prěni wustup.
Kwalita spěwow njetrjeba so přirunowanja ze znatej ameriskej skupinu Korn bojeć.
Hač do dźensnišeho je jich hudźba wo něšto twjerdša, ale w zasadźe njeje so wo wjele změniła.
46.887.04 Koordinaty: 46° 53′ S, 7° 2′ W; CH1903: Avenches je město w Šwicarskej.
Rakojdy su wjes z 213 wobydlerjemi we wuchodźe hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Pućowc słuša ke gmejnje Malešecy a leži 152 m nad mórskej hładźinu na mjezy hornjołužiskeje nižiny při Lubaće.
Prěnje historiske naspomnjenje jako knježe sydło Johannesa de Rakil je z lěta 1331.
W Rakojdach su hišće někotre stare chěže ze stołom, kaž běchu něhdy typiske za Hornju Łužicu.
W měrcu 1914 załožichu 40 Serbow z Rakojd a wokoliny w přitomnosći Arnošta Barta serbske towarstwo „Nadźija".
Prěni předsyda běše Lorenc z Rakojd, městopředsyda Hładki z Přiwćic.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 294 wobydlerjow, mjez nimi 282 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći 1956 hišće serbski podźěl wobydlerstwa wot 67,4 %.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 248 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 43,9 lět.
Handrij Voigt – farar, nabožinski prócowar; rodźeny w Rakojdach Handrij Brósk – farar, narodny prócowar; rodźeny w Rakojdach Jan Róža – žiwnosćer, wjesnjanosta, kulturny prócowar; rodźeny w Rakojdach Měrćin Mjeltka – kowar, Sokołski prócowar; rodźeny w Rakojdach Pawoł Nedo – wučer, ludowědnik, předsyda Domowiny; 1934–37 Rakojdźanski wučer Rackel/Rakojdy.
Alpska wjechelca je rostlina ze swójby słódkich trawow.
Dalše serbske mjeno je niska škleńčica.
Łopjena su brunojće zelene.
Dwě znutřkownej kćenjowej łopješce stej wusko-lancetojtej, zelenožołtej hač brunojće žołtej.
Rosće na ćopłych, suchich łukach, w swětłych kerčinach a w swětłych chójnowych lěsach.
Dwě znutřkownej kćenjowej łopješce stej swětłozelenej.
Kćěje něhdźe dwě tydźenjej prjedy.
Rotstein) je wjes w sakskim wokrjesu Zhorjelc, kotraž słuša wot 1. januara 2014 k Rychbachej.
Leži 268 m nad mórskej hładźinu při žórłach Čorneho Šepca pod horu Hrodźišćo a ma něhdźe 1.300 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1241.
Wulki bělan je rostlinska družina roda bělan a słuša k swójbje wokołkowych rostlinow.
Wulki bělan je wjacelětna zelišćowa rostlina ze zrunanym, mało rozhałuzowanym stołpikom, kotraž docpěje wysokosć wot 30 a 100 cm.
Wysoki nahi stołpik je jenož mało łopjenaty.
Na kóncu so rozhałuzuje a njese po jednym wokołk.
Wulki wokołk zwjetša přesaha dalše.
Wobaj bóčnej stej při tym často jedyn z druhim zrosćenej.
Kóždy wokołk so wot wjele hrubych přikrywnych łopješkow wobda, kotrež móžeja zelenojće-běłe hač čerwjenojće barbne być.
Na spódku zrosćene, kónči wótro z derje spóznajomnymi prěčnymi nerwami.
Hwěžkojte přikrywne łopješka jednotliwe wulke kćenje nabarbja, čož za wokołkowe kćějaki je njetypiske, runje tak zo małke jednotliwe kćenja hišće jasny keluch wobsedźa.
Jeli směrki padaja, da so wokołkowe stołpiki dele křiwja, tak zo próšk přećiwo włóžnosći je škitany.
Jako stejnišćo so włóžne, wapnite hlinjane pódy, hórske łuki, hórske lěsy preferuje.
Dla šikwanych kćenjow so rostlina tež w zahrodnistwje wužiwa.
Wustupuje we wšěch zwjazkowych krajach.
Holanske jahodki su ród ze swójby wrjosowych rostlinow.
Wón wobsahuje po kóždym nahledźe rozdźělnych wobdźěłarjow mjez něhdźe 100 a 450 družinami.
Subgenus Vaccinium Sect.
Hook. f. ex C. B. Clarke Sect.
W internetowym słowniku: Heidelbeere Germplasm Resources Information Network: Vaccinium Angiosperm Phylogeny Website APG W internetowym słowniku: Blaubeere W internetowym słowniku: Heidelbeere W internetowym słowniku: Rauschbeere W internetowym słowniku: Trunkelbeere Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Protyka za lěto 2017 2017 bě powšitkowne lěto z 365 dnjemi.
25. měrca: Na hłownej a wólbnej zhromadźiznje Domowiny we Wojerecach bu Dawid Statnik znowa za předsydu třěšneho zwjazka woleny.
Zdobom woli so nowe zwjazkowe předsydstwo.
03. apryla: Delegacija čěskich politikarjow, mjez druhim předsyda čěskeho senata Milan Štěch, wopyta Łužicu a Serbow.
01. januara: Portugalski politikar António Guterres sta so jako naslědnik Ban Ki-Moona z generalnym sekretarom Zjednoćenych narodow.
01. januara: Při teroristiskim nadpadźe w Istanbulskim nócnym klubje zemrě 39 ludźi.
17. januara: Italski zapósłanc Antonio Tajani sta so z naslědnikom Martina Schulza jako předsyda Europskeho parlamenta.
12. februara: Zwjazkowa zhromadźizna woli Franka-Waltera Steinmeiera za 12. zwjazkoweho prezidenta Němskeje.
19. měrca: Frank-Walter Steinmeier nastupi zastojnstwo dwanateho zwjazkoweho prezidenta Němskeje.
Na samsnym dnju woli wosebity stronski zjězd něhdyšeho prezidenta Europskeho parlamenta, Martina Schulza, za noweho předsydu SPD.
Zeleni a Piraća njejsu w nowym sejmje hižo zastupjeni.
02. apryla: Amtěrowacy premier Aleksandar Vučić dobudźe prezidentowe wólby w Serbiskej.
07. meje: CDU móže tež wólby do krajneho sejma Schleswigsko-Holsteinskeje dobyć a dósta 32 % hłosow.
SPD sćěhuje ze 27 % a AfD z 5,9 %.
SSW, za kotryž 5-%-klawsla njepłaći, dósta 3,3 %.
Z tym zhubi tak mjenowana „pobrjóžna koalicija" ze SPD, Zelenych a SSW swoju wjetšinu.
07. meje: W Francoskej dobudźe neoliberalny kandidat Emanuel Macron ze 66 % jasnje druhe koło prezidentowych wólbow přećiwo prawicarskej kandidatce strony Front National, Marine Le Pen.
Tež w po ludnosći najwjetšim zwjazkowym kraju dobudźe CDU z 33 %.
SPD dósta jenož 31,2 %, FDP 12,6 %.
AfD je štwórta najsylniša strona ze 7,4 %; Zeleni zhubja 4,9 % a dóstanu jenož 6,4 %.
Lěwica zwrěšći na pjećprocentowej zawěrje.
Čerwjeno-zelena koalicija ministerskeje prezidentki Hannelore Kraft zhubi swoju wjetšinu.
22. meje: Při islamistiskim teroristiskim nadpadźe w koncertowej arenje w Manchesterje zemrě 23 ludźi.
05. junija: Čorna Hora přistupi jako 29. kraj sewjeroatlantiskemu zwjazkej NATO.
08. junija: Dočasne parlamentowe wólby w Zjednoćenym kralestwje.
03. julija: Na awtodróze 9 znjezboži pućowanski bus z Lubija, při čimž 18 zwjetša staršich pućowacych zemrě.
Wona je naslědnica Erwina Selleringa, kiž bě ze strowotnych přičin wotstupił.
Alternatiwa za Němsku zaćahny prěni raz do sejma a zdoby jako najsylniša strona w Sakskej samo tři direktne mandaty, mjez druhim w Budyšinje.
FDP je po štyrjoch lětach přestawki znowa w zwjazkowym sejmje zastupjena.
18. oktobra: Po poražce sakskeje CDU při wólbach do zwjazkoweho sejma připowědźi ministerski prezident Stanisław Tilich swój wotstup ze zastojnstwa za december 2017.
20. nowembra: Sonděrowanske rozmołwy mjez CDU/CSU, Zelenymi a FDP wo wutworjenju tak mjenowaneje „Jamaiskeje koalicije" zwrěšća po wjacorych tydźenjach.
21. nowembra: Po njekrawnym wojerskim puču bu simbabweski prezident Robert Mugabe po 37-lětnym knjejstwu wotsadźeny.
13. decembra: Sakski krajny sejm woli Michaela Kretschmera za noweho ministerskeho prezidenta.
18. decembra: W Awstriskej nastupi nowe knježerstwo z ÖVP a FPÖ pod zwjazkowym kanclerom Sebastianom Kurzom swoje zastojnstwo.
18. decembra: Nowy sakski ministerski prezident Michael Kretschmer předstaji swój kabinet z třomi nowymi ministrami.
29. awgusta abo 29. žnjenca je 241. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 124 dnjow hač do kónca lěta.
20. měrca abo 20. nalětnika je 79. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 286 dnjow hač do kónca lěta.
Wyborg je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1293 załožiło a ma wot lěta 1403 měšćanske prawa.
Wot njewotwisnosće Finskeje w lěće 1917 hač do Zymskeje wójny mjez Finskej a Sowjetski zwjazk słušeše Wyborg jako druhe najwjetše město kraja k finskej prowincy Viipuri.
W měsće bydleštej nimo Rusow a Finow tež šwedska a němska mjeńšina.
Bahnowa wjerbinka je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 10 hač 50cm.
Kćenja sedźa po štyrjoch hač po pjatnaćoch we rozporach hornich łopjenow.
Rosće w płonych a žórłowych bahnach, na hrjebinowych kromach, mokrych łukach.
Leži nad rěku Irpiń 27 kilometrow na sewjerozapad wot Kijewa, hłowneho města cyłeje Ukrainy.
Irpiń bu załoženy w lěće 1899 wob twarjenje železniskeje čary Kijew - Korosteń - Kowel.
Wot lěta 1968 ma měšćanske prawa.
Ma někak dźesać milionow wobydlerjow a přestrjeń 605 km².
We wokolinje stolicy bydli na 25 milionow wobydlerjow a tuž połojca južnokorejskeje ludnosće.
Wot 1394 do 1910 bě potom hłowne město mócnarstwow Joseon a Wulka Koreja.
Oficielnje měješe hač do lěta 1972 tež Sewjerna Koreja Seoul jako stolicu, doniž so tamniše sydło knježerstwa Pjöngjang jako oficielna stolica do wustawy njezapisa.
4. meje abo 4. róžownika je 124. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 241 dnjow hač do kónca lěta.
Priwolžsk je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1484 jako wjes Jakowlewskoje załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Běła drěwda je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 60 hač 120 cm.
Rostlina je kruta přećiwo zmjerzkej.
Rostlina sylnje wonje po citronje abo skoricy.
Stołpik je zrunany, njerozhałužkowany.
Próškowe nitki su dołhe a zhibane.
Krónowe łopješka su pjeć a docpěja dołhosć wot 2 hač 3 cm.
Keluškowe łopješka su pjeć a docpěja dołhosć wot 6 hač 8 mm.
Próškowe łopješka su dołhe.
Rosće na skalnych, kerčinatych zwisach, we swětłych, suchich lěsach a na lěsnych kromach.
Ma radšo ćopłe, suche, zwjetša wapnite pódy.
Wona je husto rozhałuzowana.
Skora starych zdónkow so w platach pušći.
Stołpikate łopjena su dołhojće eliptiske, při čimž najšěrše městno je w srjedźišću.
Na hornim boku su błyšćace ćmowozelene, mjeztym zo w delnim boku namódreń zelene.
Jich stołpik je 1/4 hač 1/2 tak dołhe kaž płódnik.
Muske kćenja wobsahuja tři próškowe łopješka.
Nošne łopješka kćenjow su jednobarbne.
Rosće we łučinowych kerčinach a na rěčnych brjohach.
Rostlina je wot Europy hač do wuchodneje Azije rozšěrjena, při čimž wot płoniny hač do wysokich horow wustupuje.
Korla Božidar Křižan bě serbski ewangelski farar a spisaćel nabožinskeje literatury.
Narodźi so jako šeste dźěćo kublerja Pětra Wilhelma Křižana a jeho mandźelskeje Hany Wilhelminy, rodźeneje Valtenec.
Jeho starši bratr bě Jan Křižan, wuj Jan Pawoł Křižan bě w Hodźiju z fararjom.
Korla Božidar wopytowaše Budyski gymnazij a pokročowaše po semestru stareje filologije ze studijom ewangelskeje teologije w Lipsku.
Jedyn z najlěpšich přećelow za čas studija bě pozdźiši wučer a sobuzałožer Domowiny Franc Kral.
W lěće 1917 dósta farske městno we wo wjele wjetšej Rakečanskej wosadźe, hdźež hač do swojeje zaheje smjerće w starobje jenož 37 lět wosta.
Bu na starym Rakečanskim kěrchowje při cyrkwi pochowany.
W lěće 1919 zmandźeli so z Marju Wirthec ze Stróže, sotru Pawoła a Gerharda Wirtha.
Zawostaji ju a dwě dźowce.
W Pomhaj Bóh wozjewi někotre prědowanja a tež basnje.
Wot 1914 bě z čłonom Maćicy Serbskeje a nimo toho pokładnik Serbskeho ewangelskeho knihoweho towarstwa.
Gerhard Wirth: Křižan, Korla Božidar.
311 Gerhard Herrmann: Korla Božidar Křižan.
W Serbskej protyce 1999, str.
Je zarjadniske sydło Gubadagskeho wobwoda.
Ma něhdźe 17 tysac wobydlerjow a ma wot lěta 2016 měšćanske prawa.
Tupołopjenojty zdźer je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 50 hač do 120 cm.
Łopjena su ćmowozelene a dołhojće-jejkojte.
Delnje łopjena su mjenje hač dwójce tak dołhe kaž šěroke, při čimž docpěwaja dołhosć wot 20 hač do 30 cm a na spódku zwjetša su wutrobojte.
Kćenja steja w pakićojtych kwětnistwach.
Tři kćenjowe łopješka su zubate.
Jedne abo wšě maja mozle.
Łopješka płodoweje wobalki su zubate.
Powětr wobsahowace mozle na płodowej wobalce wolóžuja wupřestrěće płodow z pomocu wody, mjeztym zo hóčkojte kónčki na kromje na zwěrjata.
Skót žerje symjenja a njezničene je zaso wupusćuja.
Rosće na łukach, na rolach, na pućach, w hrjebach, na drjebiznowych městnach a w njerodźowych wobrostach we wsach a na hródźach.
Preferuje skrućene, ćežke pódy.
20. februara abo 20. małeho róžka je 51. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 314 dnjow hač do kónca lěta.
1927: Hłowna zhromadźizna Domowiny w Njeswačidle; Jakub Šewčik sta so z nowym předsydu.
Protyka za lěto 1817 Na Mnišej hasy w Budyskim starym měsće zarjaduje so Krajnostawski wučerski seminar za wukubłanje hornjołužiskich wučerjow.
Nowouljanowsk je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1957 jako wjes Krjemjonki załožiło a ma wot lěta 1967 měšćanske prawa.
Złoty dźećel je jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 30 cm.
Stołpik je zrunany abo stupacy.
Zwjadnjena krónu njewotpada a je swětłobruna.
Złoty dźećel je we wulkich dźělach Europy rozšěrjeny, ale w juhu jenož w horach.
Nimo toho w Kawkazu a Małoaziji.
Swjetogorsk je město w Ruskej federaciji.
Město leži 150 kilometrow sewjernje Pětrohróda.
Sydlišćo je so w lěće 1887 załožiło a ma wot lěta 1948 měšćanske prawa.
Dostál) je rostlina ze swójby róžowych rostlinow.
Wonjata kukawka je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 15 hač 30 cm.
Wotroha je maksimalnje tak dołha kaž płódnik a tróšku dele křiwjena.
Rosće w chójnowych lěsach, w dźěratych kerčinach, na zwisach a na wapnitych łuhojtych łukach.
Psyči zubik je ród ze swójby słódkich trawow.
Město je zarjadniske sydło Klimawičskeho rajona.
Leži něhdźe 110 kilometrow juhowuchodnje Mahiljowa.
Sydlišćo je so w lěće 1581 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1777 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Hojambazskeho wobwoda.
Leži na wuchodźe pusćiny Karakum při prawym brjoze rěki Amudarja něhdźe 205 kilometrow juhowuchodnje Türkmenabata.
Ma něhdźe štyri tysac wobydlerjow a ma wot lěta 2016 měšćanske prawa.
Oo O abo o je 14. pismik klasiskeho a 15. moderneho łaćonskeho alfabeta kaž tež 22. w hornjoserbskim alfabeće.
W Morsowym alfabeće zwoprawdźi so O přez − − −.
Kosmaty dźećel je rostlina ze swójby łušćinowcow.
Dalše serbske mjeno je mamutowy štom.
Botaniske mjeno roda bazuje na mjenje Indiana Se-quo-Yah (rodź.
1843), kotryž wuwiwaše prěni indianski alfabet.
Króna je kehelojta, ale w starobje je šěroko čumpata.
Zdónk je tołsty a zrunany.
Z tołstosću wot hač do 50 cm je dobry škit přećiwo lěsnemu wohnjej.
Štom ma najwjetši drjewowy wolumen wšěch štomowych družinow.
Wón móže starobu wot něhdźe 3000 lět docpěć, hačrunjež w Sequioa-narodnym parku Kaliforniskeje pječa samo steji štom z starobu wot 3800 lět.
Kwětnistwa su njenapadne.
Muske kćenja steja po jednym na kónčkach wurostkow.
Žónske kćenja steja po jednym abo po dwěmaj.
Jich šupizny njesu wurazny ćernjojty wurostk.
Rosće na włóžnych, wutkatych rozprochnjenskich pódach we wysokosćach wot 1500 hač do 2500 m.
Młode štomy potrjebuja wjele wody.
Jeho zdónk móže přeměr wot hač do 8 m docpěć, na bazy samo wot hač do 12 m.
Při tym móže starobu wot něhdźe 3000 lět docpěć.
Štom so w srjedźnej Europje při składnosći jako lěsny štom plahuje, hewak w parkach a arboretach.
Sorta 'Pendulum' njese wisace pódlanske hałuzy.
Zwjetša jako jednolětnu abo dwulětnu rostlinu kultiwowana rostlina wutwori kupy z wysokosću a šěrokosću wot 10 hač do 15 cm.
Kćěje wokoło kónca nalěta a podlěću.
Rostlina je w hornich srjedźneje a južneje Europy rozšěrjena a we wysokosćach wot něhdźe 1600-3000 m wustupuje.
Zubornička je wjes z 366 wobydlerjemi we wuchodźe hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša ke gmejnje Malešecy a leži 145 m nad mórskej hładźinu blisko jězora Olba.
Hač do lěta 1994 běše samostatna gmejna z wjesnymaj dźělomaj Stróža a Lemišow.
Susodne wjeski su Dubo w sewjerowuchodźe, Wukrančicy we wuchodźe, Dubrawka w juhu, Hućina w zapadźe a Stróža zady Olby w sewjerozapadźe.
Ležownostne knjejstwo wukonješe w 17. a 18. lětstotku ryćerkubło w Bukojnje.
Cyrkwinsce słušeše přewažnje ewangelske wobydlerstwo ze starodawna do Bartskeje wosady.
Hač do kónca 19. lětstotka bě Zubornička poměrnje mała holanska wjeska z něhdźe 200 wobydlerjemi.
Hakle z wotkrywanjom brunicoweje jamy Olba a z tym zwjazanej spěšnej industrializaciju rozrosće ličba wobydlerstwa w běhu někotrych lět na nimale 600.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 238 wobydlerjow, mjez nimi 212 Serbow.
Nimo industrializacije přinošowaše tež přichad přesydlencow z něhdyšich wuchodnych kónčin Němskeje tomu wuwiću.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 338 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 47,3 lět.
Maks Gros – funkcionar Domowiny; rodźeny w Zuborničce Kleinsaubernitz/Zubornička.
13. julija abo 13. pražnika je 194. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 171 dnjow hač do kónca lěta.
Travnik je město w srjedźišću Bosniskeje a Hercegowiny.
Leži něhdźe 100 kilometrow sewjerozapadnje Sarajewa we hłubokej, wuskej wudolinje při rěce Lašva a ma hromadźe z gmejnskimi dźělemi wokoło 55.000 wobydlerjow, mjeztym zo ma poprawne město jenož wokoło 20.000 wobydlerjow.
Wot kónca bosniskeje wójny dźewjećdźesatych lět je Travnik ze stolicu Srjedźnobosniskeho kantona we Federaciji Bosniska a Hercegowina.
Z lěta 2003 je Travnik partnerske město Lipska.
Eilean Donan je mała kupa z hrodom na jězorje Loch Duich w sewjerozapadźe Šotiskeje.
Dr. Jürgen Martens je sakski politikar Swobodneje demokratiskeje strony, kotryž bě wot 2004 do 2014 přez krajnu lisćinu ze zapósłancom sakskeho krajneho sejma a wot 2009 do 2014 jako statny minister za justicu a Europu čłon sakskeho knježerstwa.
Do toho dźěłaše jako prawiznik w Moranach.
Wot nazymy 2017 bu Martens na druhim městnje krajneje lisćiny sakskeje FDP do němskeho zwjazkoweho sejma woleny.
Wón je ewangelski, ženjeny a nan dweju synow.
5. junija abo 5. smažnika je 156. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 209 dnjow hač do kónca lěta.
Martakert je městačko w mjezynarodnje njepřipóznatej republice Nahórski Karabach, kotrež słuša ludoprawnisce k Azerbajdźanej.
Ma wokoło štyri tysac wobydlerjow.
Sydlišćo ma wot lěta 1923 měšćanske prawa.
Leži při rěce Siwerskyj Donec něhdźe 80 kilometrow sewjerozapadnje Luhanska.
Ma něhdźe 59 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1896 załožiło a ma wot lěta 1934 měšćanske prawa.
Zarjadniske sydło je město Police.
Wokrjes leži zapadnje Wódry, słuša pak najebać toho wot lěta 1945 k Pólskej.
Historisce bě dźěl Předpomorskeje.
Negotino je město w juhowuchodnej Makedonskej.
Mjezuje na juhu z Keniju, na zapadźe ze Sudanom a Južnym Sudanom, na sewjerje z Eritreju a Dźibuti a na wuchodźe ze Somaliju.
Stolica horateho kraja, kotryž jako jedyn z mało afriskich statow ženje z koloniju njebě, je Addis Abeba.
W lěće 1993 wotpači sewjerny krajny dźěl a twori wot toho časa njewotwisnu republiku Eritreju.
Najwyše městno je Ras Dashen Terara a najniše Danakilska depresija.
Někotre z nich su: Afar Amharšćina Anfillo Berto Bussa Hadiya Harari Konso Ongota Oromo Saho Soddo Silt'e Somali Tigriňňa Sidama Wolaita Gurage Gamo Goffa Etiopiska je jedyn z najstaršich statow swěta.
Leži při rěce Samara něhdźe 25 kilometrow sewjerowuchodnje Dnipra.
Ma něhdźe 71 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1576 załožiło a ma wot lěta 1784 měšćanske prawa.
Leži při prawym brjoze Pripjata něhdźe 230 kilometrow juhozapadnje Homela.
Sydlišćo je so w lěće 980 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 2004 měšćanske prawa.
Winowa ruta je kerk, kotryž docpěje wysokosć wot 30 hač do 50 cm.
Rostlina je namódry zelena, naha, sylnje aromatisce wonja.
Stołpiki su deleka drjewjane.
Kćenja steja w pozdatnym wokołku a maja nazeleń žołte.
Płód je kapslowy płód.
Pochada ze regiona Srjedźneho morja.
Rostlina so do zahrodow sadźana, ale tež rosće na smjećowych městnach, skałach, murjach, winicach.
Ma radšo ćopłe, suche kamjentne pódy.
Nikriš je sydlišćo we wuchodnej Sakskej, kotrež słuša wot lěta 1994 k městu Zhorjelc.
Nikriš leži w južnym dźělu Zhorjelca runje na lěwym brjoze Łužiskeje Nysy a potajkim při hranicy mjez Němskej a Pólskej.
Wjes naspomni so prěni raz w lěće 1335 jako Nickers a lěto pozdźišo jako Nikrosch.
Ze serbšćiny pochadźace wjesne mjeno bu w lěće 1936 w běhu nacionalsocialistiskeho přemjenowanja łužiskich wsow změnjene na Hagenwerder.
Přez Nikriš běži zwjazkowa dróha 99 ze Zhorjelca do Žitawy.
Běži tu tež železniska čara Zhorjelc-Zawidow a kónči tu železniska čara Žitawa-Nikriš.
Christian Johann Heinrich Heine bě jedyn z najwuznamnišich němskich basnikow, spisowaćelow a žurnalistow 19. lětstotka.
Wón płaći jako „posledni basnik romantiki".
Jeho twórby słušeja k najhusćišo přełožowanym němskorěčnych kónčin.
Dla jeho židowskeho pochada a politiskeho přeswědčenja bu prawidłownje nadběhowany, wosebje wot antisemitow a nacionalistow.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1708 jako wjes Kalač załožiło a ma wot lěta 1951 měšćanske prawa.
Sewjerodwinsk je wulkoměsto w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 186 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1936 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Łučna šmica docpěwa wysokosć wot 30 hač 120 cm a wutwori sylne kupy.
Łopjenowa kožička docpěwa dołhosć wot 8 hač 8 mm a je často kónčkojta.
Pakićowe hałužki su hrube.
Kocht krywneje pluwizny je zwjetša w kłósce schowany.
Rosće we łučinowych lěsach, na mokrych lěsnych městnach, włóžnych łukach, płonych tymjenjach a žórłowych honach.
Wot lěta 1973 dźěła Cyž w Serbskim ludowym ansamblu, hdźež bě spočatnje čłon tamnišeho chóra.
Přez paralelny priwatny studij pola Jura Mětška, a mjez 1987 a 1990 pola Drježdźanskeho komponista Wilfrieda Krätzschmara wukmani so Cyž w kompoziciji wosebje načasneje hudźby.
W běhu jeho dźěławosće skomponowa wón wšelakore pišćelowe a cyrkwinske twórby kaž tež dźěćace spěwy.
Tuchwilu je Jan Cyž zdobom archiwar Serbskeho ludoweho ansambla a bydli w Budyšinje.
Nadeńdźe so na samym juhu srjedźoaziskeho kraja nad rěku Badam.
Ma něhdźe 950.000 wobydlerjow.
Leži při rěce Bug w historiskej Galiciskej něhdźe 85 kilometrow sewjernje Lwowa.
Sydlišćo je so w lěće 1377 prěni raz naspomniło.
Wot lěta 1424 měšćanske prawa.
Linguistisce je něhdźe mjezy nižozemšćinu a jendźelšćinu.
Leži při rěce Apaščia něhdźe 25 kilometrow sewjerowuchodnje Rokiškisa.
Sydlišćo je so w lěće 1591 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1956 měšćanske prawa.
Wšědna wjerjebina je kerk abo štom, kotryž docpěwa wysokosć wot 3 hač 15 m.
Zdónk a hałuzy hładku skoru maja.
Łopjena wobsteji z 9 hač 17 jejkojtych pjerkatych łopješkow z dołhosću wot 4 hač 6 cm.
Pjerite łopjena často su nimale hač spódku rězane.
Kćěja wot meje hač junija.
Kćenja njepřijomnje ćahnu, steja we wokołkojtych pakićach a wobsteji z pjeć keluškowych łopjenow.
Pjeć běłych krónowych łopješkow docpěwa dołhosć wot 4 hač 5 mm.
W zymje ptački płody žeru.
Wona je po jednu žiwa.
Kóčki so mnoholičbnych rasach plahuja.
Domjace kóčki buchu hižo něhdźe 7000 lět před našim ličenjom časa w Prědnim orienće dźeržane.
Woprawdźita domestikacija je so w druhim lěttysacu před n.l.č. w Egyptowskej stała.
Leži při rěce Horyn w historiskej Podolskej něhdźe 120 kilometrow sewjernje Chmelnyckeho.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1633 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Leži při rěce Rewna něhdźe 150 kilometrow sewjerowuchodnje Černihiwa.
Sydlišćo je so w lěće 1680 załožiło a ma wot lěta 1958 měšćanske prawa.
Pawoł Wićaz-Chróšćanski bě serbski ratarski dźěłaćer, redaktor a basnik.
Narodźi so jako syn skałarja-mulerja a dźěłaše po wuchodźenju ludoweje šule dźewjeć lět jako čeladny pola burow.
W lěće 1924 absolwowaše kurs pólskeje Ludoweje uniwersity w Dalkach a wot 1925 do 1927 studowaše na ratarskej šuli w čěskich Kuklenach.
1925 a 1927/28 bě z redaktorom Serbskeho Hospodarja.
1930 zastupi do rjadu jezuitow a w lěće 1931 zahaji studij teologije w Praze, hdźež sta so z prěnim předsydu wobnowjeneho serbskeho towarstwa Serbowka.
Lěto pozdźišo dyrbješe so chorosće płucow dla domoj wróćić.
1933 zemrě w starobje jenož 32 lět w Tepličanskich kupjelach.
Hižo jako čeladny pospyta so Wićaz jako składnostny basnik.
W swojich twórbach, rozbrojenych w Serbskim Studenće, Serbskich Nowinach, Katolskim Posole, Krajanje a we Łužicy, wobspěwa w stilu ludoweho a wuměłskeho basnistwa ratarske dźěło, rjanosć domizny a spisa tež tójšto pozbudźowacych wótčinskich basni.
Serbska poezija – Pawoł Wićaz-Chróšćanski, Budyšin 1984.
Jurij Młynk: Wićaz-Chróšćanski, Pawoł.
Nižnije Sergi je městačko w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1743 załožiło a ma wot lěta 1943 měšćanske prawa.
Kalačinsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1794 załožiło a ma wot lěta 1918 měšćanske prawa.
Nadeńdźe so při Transsibirskej železnicy.
Nadeńdźe so při zapadnym přibrjoze Šotiskeje njedaloko městačka Fort William.
Za njeho bě wuwićowa pomoc hłowna tema jeho prezidentstwa.
Lǘbke bě wot lěta 1926 jednaćel towarstwa Deutsche Bauernschaft a wot 1932 do 1933 za Centrumowu stronu čłon pruskeho krajneho sejma.
Wot 1947 bě tam krajny minister za zežiwjenje, ratarstwo a lěsnistwo.
Junge Freiheit je němski prawicarski magacin.
Wuchadźa wot lěta 1986.
Załožer a šefredaktor je Dieter Stein.
Klětno je wjes w sakskim wokrjesu Zhorjelc, kotraž ke gmejnje Hamor słuša.
Leži 134 m nad mórskej hładźinu a ma 490 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Cleten je z lěta 1396.
Ke Klětnomu słuša wosebita forma serbskeje narodneje drasty.
Njedaloko Klětnoho je přibrjóh Bjerwałdskeho jězora.
W lětomaj 2014/2015 připrawjeny hłowny pěskojty přibrjóh při jězorje je tež po wsy pomjenowany – Klětnjanski přibrjóh.
Klětno leži při železniskej čarje mjez Wojerecami a Zhorjelcom.
Klětnjanske dwórnišćo leži poprawom w Jamnom, wjesnym dźělu Klětnoho.
Twarjenje Klětnjanskeho dwórnišća so hižo njewužiwa.
Hačrunjež leži wjes w serbskim sydlenskim rumje, lědma abo scyła nichtó hižo tu serbsce njerěči.
W lěće 1863 běše 269 z 382 wjesnjanow serbskich, mjeztym zo běše 1880 353 ze 440 Serbow.
W Klětnom nadeńdźe so zastanišćo při železniskej čarje Wojerecy–Zhorjelc.
Linija OE 64, tak mjenowany shuttle jězorina-Nysa, zwjazuje wjes z woběmaj městomaj.
Leži w runinje něhdźe 280 kilometrow zapadnje Tbilisija, 30 kilometrow zapadnje Kutaisija a 65 kilometrow wot pobrjoha Čorneho morja.
Ma něhdźe 25318 wobydlerjow.
Leži pod Karpatami w historiskej Galiciskej něhdźe 80 kilometrow južnje Lwowa.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1952 załožiło a ma wot lěta 1963 měšćanske prawa.
Ján Emanuel Dobrucký bě Wojerowski ewangelski farar a spisowaćel.
Jako awtor napisa rjad powědančkow a basni do Łužicy, poslednje zwjetša pod pseudonymom Dušan.
Dobrucký bě wot 1883 čłon Maćicy Serbskeje.
Wón bě zmandźeleny z Margaretu Dobruckowej, rodź.
Mětowej.
Jeju syn bě Božidar Dobrucky.
Frido Mětšk: Dobrucký, Ján Emanuel.
Po druhej definiciji je rostlinski organ, kotryž z kćenja wuchadźa a symjenja hač do zrałoty chowa.
Nimo płódnika tež druhe dźěle kćenja a kwětnistwa so móžeja při wutwarje płoda wobdźělować, kaž na př. kćenjowa wóska, keluch.
Płód słuži rozpřestrěwanju.
Płód wobsteji z jednoho abo wjacorych symjenjow, kotrež su wot płodoweje sćěny wobdate.
Mezokarp je mjasny, a eksokarp twori somotowu brěškowu kožu.
Perikarp so za čas procesu zrawjenja płoda z płódnika kćenja twori.
Płody so hodźa do tři skupinow rozrjadować. jednotliwe płody kompleksne płody płódnistwa Z jedneje kćenja wuchadźa jenož jednotliwy płód.
Měchowc wobsteji z jednoho płodoweho łopješka.
Wón so jenož na jednej podołhostnej liniji wotewěra.
Wón přez špalty abo pory wotewěra.
Truk wobsteji z dweju płodoweju łopješkow.
Symjenja sedźa na dźělenskej sćěnje.
Suche zawěrace płody Worjechowy płód je jednosymjenjowy płód, kotryž ma tołstu, wodrjewjenu płodowu sćěnu.
Mjasne zawěrace płody Při póčkatych płodach jenož znutřkowny dźěl płodoweje sćěny je wodrjewjeny, mjeztym zo zwonkowny dźěl je mjasny, kožany abo nitkaty.
Nimo toho endokarp wostanje zawěrany.
Na př. sydrik Łamkowy płód prěki k podołhostnej wósce do wjacorych, jednosymjenjowych płodowych dźělow rozłamaja.
Kompleksny worjechowy płód je na př. truskalca.
Kompleksna jahoda Přez wosebite procesy zrosćenja jednotliwe płody su k zwjazkej zjednoćene, tak zo to jako jednotliwy płód wupada.
Worjechowe płódnistwo ma na př. maruša, buk, kastanija.
Jahodowe płódnistwo ma na př. ananas, kozylist.
Póckate płódnistwo ma na př. figa Płody so na rozdźělnym wašnju rozpřestrěwaja.
Po staršich žórłach je póčkaty płód, ale po nowšich žórłach, kaž na př.
Mayer, je worjech.
Kapslowy płód je suchi płód, kotryž wobsteji z dweju hač wjacorych płodowych łopješkow.
Wón słuša k sypacym płodam, kotryž so wotewěra a tak symjo wuswobodźuje.
Wotewěranje so móže na rozdźělnym wašnju stać.
Tajki płód ma hwěžkan.
Leži při rěce Siwerskyj Donec něhdźe 70 kilometrow na sewjerozapad wot Luhanska a něhdźe 100 kilometrow na sewjerowuchod wot Donjecka.
Sydlišćo je so w lěće 1934 załožiło a ma wot lěta 1958 měšćanske prawa.
Miłoraz je holanska wjes w sakskej Hornjej Łužicy a leži w Zhorjelskim wokrjesu při kromje Wochožanskeje brunicoweje jamy.
Wot lěta 1999 słuša ke gmejnje Trjebin.
Miłoraz přisłuša teritorijej Slepjanskeje narěče.
Přez lětstotki słušeše serbska wjeska do wobsydstwa Mužakowskeho stawoweho knjejstwa, kotrež wobhospodarješe tule tež swójski wudwór.
Mjez 1966 a 1972 mějachu wobydlerjo južneho wjesneho dźěla swoje chěže wopušćić, dokelž dyrbješe so tutón dźěl Miłoraza za Wochožansku brunicowu jamu wotbagrować.
W februarje 2019 rozsudźi hórnistwowe předewzaće LEAG, zo ma so Miłoraz najebać planowaneho kónca wudobywanja brunicy w 2020tych lětach wotbagrować.
Přesydlenje wobydlerjow na nowe stejišćo sewjernje Slepoho ma so hižo 2019 zahajić.
Miłoraz słuša k serbskemu rěčnemu rumej.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 471 wot cyłkownje 473 Miłoražanow serbsce.
Poslednja serbska wobydlerka, kotraž chodźeše wšědnje w serbskej drasće, zemrě w měrcu 2019.
Motydło je hornjołužiska wjes w sakskej gmejnje Wołbramecy.
Wočerstwjenišćo je najwyše ležaca wjes we Budyskim wokrjesu.
Motydło leži we Łužiskich horach, při hranicy Šluknovskeho wuběžka w Čěskej a něhdźe kilometraj wot Wołbramec zdalene.
Sewjerowuchodnje Motydła namaka so hora Weifaer Höhe, jedna z najwyšich horow tuteje kónčiny.
Chěže ze stołom su za kónčinu typiske, kotrež swědča wo starym ručnym tkanju w 17. do 19. lětstotku.
Němske kaž tež serbske pomjenowanje wotwodźuje so wot słowa motydło, na kotrež so napředźene předźeno wot cywki wije.
Němske pomjenowanje jako Weiffener je w lěće 1417 a serbske mjeno Motoldlo w lěće 1730 dokładźene.
Motydło je hłownje ewangelsko-lutherska wjes, njewobsedźi pak žanu swójsku cyrkej.
W Motydle namaka so wjedrowa stacija předewzaća MeteoGroup Schweiz AG, kotrež běše Jörg Kachelmann 1990 załožił.
Dróha w bliskosći stacije je po Jörgu Kachelmannu pomjenowana.
Motydło ma domiznowědny muzej a něšto chěžow ze stołom, kotrež pod pomnikoškitom steja.
Wbohow je hornjołužiska wjes ze 128 wobydlerjemi, kotraž słuša k městu Šěrachow-Korzym.
Wjes leži mjez prěnim a druhim rjećazom Hornjołužiskich horin na wuchodnym boku Sprjewineho doła, něhdźe dźesać kilometrow južnje Budyšina a štyri kilometry sewjerowuchodnje Šěrachowa.
Susodne sydlišća su Wuhančicy-Koblica a Kumwałd na wuchodźe, Carlsberg a Chróstawa na juhu, Bjedrusk na zapadźe a Jiłocy na sewjerozapadźe.
Hižo tehdy wjedźeše wikowanski puć mjez Budyšinom a Žitawu přez dźensnišu wsu a dale přez sedło Wjerbjež do juha.
Prěnje naspomnjenje wsy sameje jako Halbindorff sta so potom w lěće 1460.
W lěće 1572 naspomni so tamniše ryćerkubło, kotrež měješe ležownostne knjejstwo we Wbohowje a někotrych susodnych wjeskach.
W lěće 1936 zagmejnowa so sewjernje železnicy ležacy Supow, tak zo měješe Wbohowska gmejna na započatku druheje swětoweje wójny nimale 300 wobydlerjow.
Po Arnošta Mukowej statistice wo serbskej ludnosći we Łužicy měješe Wbohow w lěće 1884 cyłkownje 172 wobydlerjow, z nich 127 Němcow a 45 Serbow.
W susodnym Supowje bě wot 27 wobydlerjow hišće 14 serbskich.
Gmejna ležeše tehdy hišće na samej južnej kromje serbskeho rěčneho ruma.
Arnošt Černik liči w lěće 1956 w cyłej gmejnje jenož hišće šěsć Serbow.
Wbohow nima swójsku cyrkwju, tak zo su protestantiscy wobydlerjow wot 17. lětstotka na tři susodne wosady rozdźělene, a to na Budestečansku, Chróstawsku a Kumwałdsku.
Přez Wbohow wjedźe zwjazkowa dróha 96, stara kejžorska dróha.
Wot lěta 1890 měješe Wbohow swójske zastanišćo při železniskej čarje Budestecy–Kumwałd a wot 1928 sahaše čara samo hač do Lubija.
Leži w sewjernym Kawkazu w republice Dagestan něhdźe 120 kilometrow zapadnje Machačkale.
Dubič je 160 metrow wysoka hórka pola Wysokeje w holanskej krajinje sewjerneje Hornjeje Łužicy.
Słuša do Łazowskeje gmejny.
Wot 1815 hač do 1945 běžeše hranica mjez Pruskej a Sakskej přez Dubič.
Na hórce nadeńdźe so wot lěta 1913 zornowcowy pomnik za bitwu mjez francoskim wójskom a rusko-pruskimi přećiwnikami w meji 1813, dźeń do bitwy pola Budyšina.
Na Dubiču wumrě tehdy jenož na pruskim boku 246 wojakow.
Prawa mučnica je kerk abo štom, kotryž docpěwa wysokosć wot 3 hač 10 m.
Łopjena su ćmowozelene, owalne a njesu na delnim boku hustu, běłu pjelsć.
Wone docpěwaja dołhosć wot 8 hač 14 cm a maja 10-14 nerwowych porow.
Płody su oranžojte hač čerwjene, kulowate hač jejkojte jabłukowe płody.
Rosće w słónčnych dubowych a bukowych lěsach, na lěsnych kromach, w suchich kerčinach, na kamjentnych hromadach a skałach.
Preferuje suche, w lěću ćopłe, wapnite pódy.
Dalše mjeno je lucerna.
Módra šlinčina je zrunane, nimale nahe trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć mjezy 20 a 80 cm.
Rostlina jako hromadźer dusyka pódu polěpšuje.
Stołpik je zrunany, nimale nahi.
Při tym srjedźne łopješko je dlěje stołpikate.
Króna je módra abo fijałkojta.
Kćenja buchu nimale dospołnje wot čmjełow wupróšene, kaž pospyty w Šwedskej su pokazowałe.
Wona je často kultiwowana.
Pochadźa originalnje ze zapadneje Azije.
Hižo je z antiki kulturna rostlina, ale nětko tež wodźiwjena wustupuje.
Módra šlinčina je w nimale cyłej Europje z wuwzaćom sewjera rozšěrjena.
Módra šlinčina je asimilacije dla dusyka z pomocu bakterijow hódnotna picowa rostlina.
Tohodla wone so móžeja w supach kaž zelenina, kaž solotej, we přirodnej hojenskej znajomosći kaž dodawar wapna a přećiwo anemiji wužiwać.
Industrija zhotowi z tuteje rostliny chlorofyl, karotin, witamin K1 a ranu hojacu žałbu.
Mały žiłan je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač 100 cm.
Stolpik je kosmaty, ale nic lěpjaty.
Krónowe łopješka su žołte.
Płód je twjerdy, kehelojty, brózdźeny a njese prědku mnoholičbne hóčki, při čimž zwonkowne prawokutnje wotsteja.
Rosće w žiwych płotach, lěsach, na skłoninach, w kerčinach a na suchich trawnikach.
Preferuje wjace mjeńše wutkate a bazowe suche pódy na słónčnych stejnišćach.
Hóčki płodow su dozady měrjene.
Kopičkata kitelnička je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač 70 cm.
Rostlina ma zwjetša na spódku stejace łopjena, kotrež docpěwaja dołhosć wot 20 hač 60 cm.
Rosće na mjezotowych, ćopłych wapnitych suchich trawnikach, skłoninach, pućowych kromach a winicach.
Rostlina je w južnej Němskej a juŽnej Europje rozšěrjena.
Purpje je sydlišćo w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži při rěce Pjakupur w Awtonomnym wokrjesu Jamalskich Nencow něhdźe 870 kilometrow juhowuchodnje Salecharda.
Wobjima najwjetši dźěl Karolinowych kupow w Mikroneziji.
Federacija wobsteji ze statow Chuuk, Kosrae a Pohnpei we wuchodnym dźělu Karolinow a stata Yap, kotryž twori hromadźe z njewotwisnym statom Palau Zapadne Karoliny.
Na kupach knježi włóžna, tropiska klima.
Kupy běchu hižo kónc třećeho lěttysaca do Chrystusa wobsydlene.
Jako prěni Europjenjo přińdźechu Portugalčenjo do tuteje kónčiny a w lěće 1696 přewzachu Španičenjo kontrolu na kupach.
Po Španisko-ameriskej wójnje lěta 1899 předachu Mikronezisku Němskemu kejžorstwu.
Dnja 10. meje 1979 podpisachu štyri zwjazkowe staty wustawu Federěrowanych statow Mikroneziskeje a rozsudźichu so, w swobodnej asociaciji ze Zjednoćenymi statami wostać.
Po kóncu Zymneje wójny dósta Mikroneziska w lěće 1990 swoju njewotwisnosć.
Zakitowanje kraja leži dale w zamołwitosći Zjednoćenych statow.
Kołwróćik je ród ze swójby nalikowych rostlinow.
Je zarjadniske sydło Hlybokskeho rajona.
Leži při jězorje Kahalnaje něhdźe 180 kilometrow zapadnje Wicebska a 140 kilometrow sewjernje Minska.
Sydlišćo je so w lěće 1414 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1940 měšćanske prawa.
Sawdi-Arabska je kralestwo, kotrež wopřijima wjetšinu přestrjenje Arabskeje połkupy w juhozapadnej Aziji.
Ma něhdźe 27 milionow wobydlerjow a słuša dla naběrkam nafty k najbohatšim krajam na swěće.
Nafta twori skoro 95 % importowych dochodow kraja.
W Sawdi-Arabskej ležitej najwažnišej měsće islamskeje nabožiny, Mekka a Medina.
Sawdi-Arabska mjezuje z Irakom a Kuwaitom na sewjeru, z Katarom, Zjednoćenymi arabskimi emiratami a Omanom na wuchodźe, z Jemenom na juhu a z Jordaniskej na sewjerozapadźe.
Na zapadźe twori pobrjóh Čerwjeneho morja přirodnu hranicu; na wuchodźe leži Persiski golf.
Leži we wuchodnym předkraju Uralskich horin při rěce Miass něhdźe 1500 kilometrow wuchodnje Moskwy a něhdźe 200 kilometrow južnje Jekaterinburga.
Ma 1.130.000 wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1736 załožiło a ma wot lěta 1781 měšćanske prawa.
Časowe pasmo tworja dźěle zemskeho powjercha, w kotrymž samsny, statnje zrjadowany čas a samsny datum płaća.
Leži w Karpatach při rěce Opir w historiskej Galiciskej něhdźe 110 kilometrow juhozapadnje Lwowa.
Sydlišćo je so w 10. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1660 měšćanske prawa.
Wódrino-Sprjewiny kanal je kanal w Braniborskej, kotryž wobsteji z dweju dźělow.
24 kilometrow dołhi zapadny wotrězk zwjazuje Dubju přez Seddinski jězor na juhowuchodźe Berlina ze Sprjewju pola Přibora.
Něhdźe 41 kilometrow dołhi wuchodny wotrězk wotbočuje 20 kilometrow dale na wuchodźe a zwjazuje Sprjewju z Wódru w Eisenhüttenstadće.
Wobaj wotrězkaj a wutwarjeny dźěl Přiborskeje Sprjewje mjez nimaj tworja cyłkownje 84 kilometrow dołhi dźěl 129 kilometrow dołheje zwjazkoweje wodoweje čary Sprjewja-Wódra.
Kanal přeprěkuje wódny rozwod mjez Łobjom a Wódru a tuž tež mjez Sewjernym a Baltiskim morjom.
Hižo w 16. lětstotku započachu pod kejžorom Ferdinandom I. pola Miłoraza z dźěłom za zwisk mjez Sprjewju a Wódru.
Po smjerći kejžora w lěće 1564 bu dźěło přetorhnjeny.
Pod „wulkim kurwjerchom" Bjedrichom Wylemom móžachu kanal 110 lět pozdźišo dotwarić.
Bjedricha Wylemowy kanal bu w lěće 1668 poswjećeny a słužeše přez 200 lět wobchadej mjez Berlinom a wuchodnej Braniborskej.
Za čas industrializacije w 19. lětstotku stary kanal hižo njedosahaše.
Tuž wobzamkny pruske knježerstwo w lěće 1886 twar noweho kanala, kotryž bu po pjeć lětach 1891 poswjećeny.
Hižo mjez 1895 a 1897 dyrbjachu kanal rozšěrić, zo bychu zetkanja łódźow zmóžnili.
Wjerba je ród ze swójby wjerbowych rostlinow.
Wuske łopjena zwjetša su jasnozelene a lancetojte.
Muske a žónske micki zwjetša na rozdźělnych štomach rostu.
Wone so móžeja přez wusyw, sadźenki abo wotnožki rozmnožować.
Wjele družinow prjedy buchu dla zhibujomnych hałuzow plahowane, zo by z tych koše zhotowjeć.
Družiny předewšěm w zymnych a měrnych conach sewjerneje hemisfery.
Justin Raimondo je ameriski konserwatiwny a pacifistiski politiski aktiwist, politikar a publicist.
Město Budyšin wobsteji z 25 měšćanskich dźělow.
Do jadroweho města słušeja Nutřkowne město, Sewjerowuchodny wobkruh, Strowotna studnja, Wuchodne předměsto, Južne předměsto a Zapadne předměsto.
Po wobydlerstwje najwjetši dźěl města je Sewjerowuchodny wobkruh, kotryž so wuchodnje a sewjernje Nutřkowneho města namaka.
Tam bydli wjace hač štwórćina Budyskeho wobydlerstwa.
Najmjeńši dźěl je wjeska Lešawa na zapadźe měšćanskeho teritorija.
Přerězna staroba Budyšanow wučini w lěće 2011 46,5 lět, štož wotpowěduje přibližnje sakskemu přerězkej.
Najmłódše wobydlerstwo mějachu Ćemjercy a Nutřkowne město.
Najstarše wobydlerstwo bydleše w Nadźanecach a we Wuchodnym předměsće.
Južne předměsto, 1.865 wobydlerjow Nutřkowne město, 5.352 wob.
Sewjerowuchodny wobkruh, 10.505 wob.
Strowotna studnja, 6.825 wob.
Wuchodne předměsto z Třelanami, 5.773 wob.
Zapadne předměsto ze Židowom, 3.308 wob.
Zagmejnowane wsy, mjeztym jako měšćanske dźěle płaćace, su: Błohašecy, 118 wob.
Bolborcy, 132 wob.
Bórk, 323 wob.
Ćemjercy, 68 wob.
Ćichońca z Nowej Ćichońcu, Nowymi Małsecami a Wownjowom, 362 wob.
Debrikecy, 37 wob.
Delnja Kina z Bozankecami, 475 wob.
Horni Wunjow z Delnim Wunjowom, 89 wob.
Hornja Kina z Bobolcami, 798 wob.
Lešawa, najmjeńši dźěl Budyšina, 30 wob.
Lubochow, 91 wob.
Mały Wjelkow, 764 wob.
Nadźanecy, 313 wob.
Sćijecy z Ratarjecami, 567 wob.
Słona Boršć, 272 wob.
Smochćicy, 55 wob.
Wulki Wjelkow, 254 wob.
Wuricy z Jenkecami, 446 wob.
Zajdow, 155 wob.
Slědowace demografiske daty so na staw 9. meje 2011 poćahuja a pochadźa z ludličenja: staw: 31. decembra 2019; Statistiska rozprawa města Budyšin.
Budyska rěčna zawěra je rěčna zawěra při Sprjewi sewjernje wulkeho wokrjesneho města Budyšina a leži mjez Chwaćicami w sewjerozapadźe, Delnjej Hórku w sewjerowuchodźe, Bórkom w juhowuchodźe a Wownjowom w juhozapadźe.
Wona słuži hłownje konstantnemu wódnemu zastaranju Hamorskeje milinarnje přez Sprjewju kaž tež wotpočnjenju Budyskich wobydlerjow.
Zawěra wobsteji z dweju nasypow, dlěšeho mjez Chwaćicami a kopcom Křič a krótšeho mjez Křičom a Lubozom.
Krejojta pyskawa je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 15 hač 50 cm.
Pjenk so znutřka čerwjenje zbarbi, na čož mjeno rostliny wróćo dźe.
Wón wobsahuje třěski a je prjedy k stajenju kreje słužił.
Wona rosće na skalnych zwisach, suchich trawnikach, w suchich lěsach, pod kerčinami, na lěsowych kromach a na skłoninach.
Preferuje w lěću ćopłe, suche, zwjetša wapnite pódy.
Krejojta pyskawa je w nimale cyłej Europje, w Kawkazu a Małoaziji rozšěrjena.
Wona w sewjernych Alpach jenož w dołach ze ćopłym wětrom wustupuje.
Rostlina hłuboko korjeni.
Króna je njeprawidłowna a kehelojta.
Kónčki hałuzow často njesu ćernje.
Łopjena docpěwaja dołhosć wot 2 hač do 7 cm a su kulojte hač jejkojte, kotrychž nerwy na delnim boku lědma wustupuja.
Jich stołpik docpěwa dołhosć wot 7 cm.
Kćenja steja po třoch hač po dźewjećoch w wurličkach a ma běłe, něhdźe 1,5 dołhe krónowe łopješka, čerwjene próškowe łopješka.
Płody su mjez 2-4 cm małke, žołte abo brune, kulojte hač jejkojte.
Wone su njejědźne a mnoholičbne wodrjewjene kamjentne bańki wobsahuja.
Rosće w kamjentnych kerčinach, w łučinowych lěsach, w swětłych lěsach, w połnych kerčinach a na zwisach.
Rosće w lěću ćopłych, w zymje miłych regionach srjedźneje Europy.
Čorny Halštrow je rěka we wuchodnej Němskej.
Wón je 179 kilometrow dołhi a jeho přitočnišćo wobsahuje 5705 km².
Blisko Złeho Komorowa tworja Čorny Halštrow hranicu mjez Hornjej a Delnjej Łužicu.
W: Časopis Maćicy Serbskeje, zwjazk 78, s.
27. decembra abo 27. hodownika je 361. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawaja hišće štyri dny hač do kónca lěta.
1933: Hłowna zhromadźizna Domowiny; Pawoł Nedo, wučer z Kotec, bu za noweho předsydu woleny.
Spytecy su wjes ze 115 wobydlerjemi w srjedźišću hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin, kotraž słuša wot lěta 1974 ke gmejnje Hodźij.
Hač do lěta 1974 běchu Spytecy samostatna gmejna z wjesnymi dźělemi Nowe Spytecy, Skała a Lutyjecy.
Wjes leži w Hornjołužiskich honach, při statnej dróze S111 poł puća mjez Budyšinom a Biskopicami mjez 200 a 225 m nad mórskej hładźinu při wuliwje Slěborneje wody do Čornicy.
Susodne wjeski su Mała Praha na sewjerowuchodźe, Zemichow na wuchodźe, Nowe Spytecy na juhu, Čerwjene Noslicy na juhozapadźe, Chanecy na zapadźe a Lutyjecy na sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Spetewicz je z lěta 1374 abo 1382, stare hrodźišćo mjez Spytecami a Chanecami pak je hišće starše.
Znajmjeńša ze 16. lětstotka bě wjes tež z knježim sydłom.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice hromadźe z Nowymi Spytecami 305 wobydlerjow, wot tych 277 Serbow.
Arnošt Černik ličeše 1956 hišće 9 % wobydlerstwa Spytečanskeje gmejny jako Serbow.
Dźe wo wulke husle, kotrež maja tři truny a wužiwachu so w katolskej wokolinje Łužicy.
Serbja maja tež małe husle, kotrež mjenuja kwasne abo wěrowanske huslički.
Tutón typ instrumenta ma tež tři truny.
Hercy piskachu na nich jenož na kwasach a jenož z přewodom dudow.
Serbja dźensa w normalnym padźe tute tradicionalne instrumenty hižo njewužiwaja, maja pak ansamble, w kotrychž hraja hercy na kopijach serbskich husli.
Je zarjadniske sydło Salihorskeho rajona a najmłódše wulkoměsto kraja.
Leži při rěce Sluč něhdźe 120 kilometrow južnje Minska.
Ma něhdźe 106 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo załoži so w lěće 1958 jako planowe město južnje Slucka, hdźež nadeńdu so wulke łožišća kaliuma.
Słowo meridian woznamjenja w stopnjowej syći zemje poł dołhostnika na zemskim powjerchu, kotryž wot jednoho geografiskeho čopa k druhemu běži.
Je zwjazowaca linija wšěch geografiskich městnow, na kotrychž słónco w jenakim času najwyši dypk swojeje dnjoweje čary na njebju zaběra, na kotrychž je potajkim připołdnjo.
Wšě dypki z jenakej geografiskej dołhosću, tuž z jenakim "stopnjom dołhosće", leža na jednym a tym samym meridianje.
Druhdy so tute zapřijeće mylnje tež jako synonym za połny dołhostnik wužiwa.
Meridiany maja wšě jenaki rozsah, přetož wotstawk mjez čopomaj je při rotaciskim ćělesu přeco konstantny.
Potajkim su dołhostniki na rozdźěl wot šěrokostnikow přeco wulke kruhi a tohodla meridiany přeco tež poł wulkeho kruha.
Dołhosć meridiana je na referencnym elipsoidźe WGS84 wok.
Wuchadźejo wot čopa, so wotstawk mjez dwěmaj meridianomaj přeco wjace powjetša, doniž naposledk na ekwatorje swój maksimum njedocpěje.
Wono je wotwisne wot wužiwaneho referencneho elipsoida.
Parisowy meridian dźe prěki přez Pariski obserwatorij.
Wěste meridiany wobmjezuja časowe pasma, do kotrychž zemja je rozdźělena.
Połny wobwjert zemje wo 360 stopnjow traje jedyn dźeń z 24 hodźin, tuž 1.440 mjeńšin.
Z tuteje přičiny je časowy wotstawk mjez dwěmaj meridianomaj dokładnje 4 mjeńšiny.
Diferenca městneho časa dweju městnow, kotrejž matej w stopnjowej syći zemje wotstawk wot 15 stopnjow dołhosće, je tohodla dokładnje 1 hodźina = 60 mjeńšin.
Zhorjelc, najwuchodniše město Němskeje, leži dokładnje na 15. meridianje a by tohodla wot Greenwicha dokładnje wo jednu hodźinu časowje přesunjeny był.
Dokelž so přeběh časowych pasmow wšak nic jenož na geografiskich, ale tež na praktiskich a politiskich směrnicach orientuje, móže diferenca zakonskeho časa mjez dwěmaj městnomaj tež wjetša abo mjeńša hač městna časowa diferenca być.
Postajene časowe pasma rozeznawaja so zwjetša wo połne hodźiny, zrědka tež wo poł hodźiny.
Wosebitosć stej čopaj, dokelž tu wšě meridiany a z nimi tež wšě časowe pasma hromadźe padaja.
Na čopje je móžno, z mało krokami wšě časowe pasma překročić.
Za Antarktis je so postajiło, zo tu wšudźe koordinowany swětowy čas płaći.
W lěće 1792 dyrbjała so jako přikład tak dołheje kaž móžno prosteje zdalenosć mjez Dünkirchenom a Barcelonu eksaktnje zwěsćić.
Méchain a Tranchot přewzaštaj južny a Delambre přewza sewjerny sektor.
Zakładnu liniju triangulacijow su woni blisko Parisa rozměrili.
Jich wuslědki su so přez mjezynarodnu konferencu wědomostnikow 1799 w Parisu akceptowali.
Direktny sćěh je wobličenje a konstrukcija prametra, kotryž jako měra najprjedy w cyłej Francoskej płaćiwosć naby.
Jeho wotchilenje wučinja měrjenskeje njedokładnosće dla jenož 0,2 milimetrow porno pozdźišim měrjenjam.
Dalše spóznaće přez ekspediciju běše, zo woprawdźita forma zemje runoměrny elipsoid njeje, ale je w swojej njeprawidłownosći skerje je na powjerch běrny podobna.
Dokumentacija z hrajnymi scenami, zdźěla na originalnych městnach.
8.Togo je njewotwisny stat w zapadnej Africe.
Nadeńdźe so při Atlantiskim oceanje a mjezuje z Burkinu Faso na sewjeru, z Beninom na wuchodźe a z Ghanu na zapadźe.
Stolica je Lomé při pobrjoze Atlantika na samym juhu kraja.
Hač do lěta 1918 bě Togo z němskej koloniju a steješe potom pod francoskim zarjadnistwom.
Wot lěta 1960 je njewotwisne.
Najwyše městno je: Mount Agou.
Leži w historiskej Galiciskej něhdźe 55 kilometrow zapadnje Lwowa při dalokodróze do Rzeszowa.
Sydlišćo je so w lěće 1376 prěni raz naspomniło.
Wot lěta 1559 ma měšćanske prawa.
Sadowoje je wjes ze 6.500 wobydlerjemi w ruskej republice Kalmykskej.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1849 jako wjeska ruskich burow na tehdyšej kupje załožiło.
Rostliny dosahuja wysokosć wot wjacorych metrow.
Wohnjowy alowej je na Kap-Prowincy w Južnej Africe rozšěrjeny.
Pihawka je ród ze swójby orchidejowych rostlinow.
-22.9-43.183333333333 Koordinaty: 22° 54′ J, 43° 11′ Z Rio de Janeiro je druhe najwjetše město Brazilskeje.
Wone leži na wuchodnej kromje Brazilskeje při brjoze Atlantiskeho oceana.
Rio de Janeiro ma 6 093 472 wobydlerjow.
Wot lěta 1763 hač do lěta 1960 bě Rio de Janeiro stolica Brazilskeje.
W lěće 2016 wotměchu so olympiske hry w Rio.
Město bě so při wólbje dnja 2. oktobra 2009 přećiwo Madridźe, Tokiju a Chicago přesadźiło.
Wsewoložsk je satelitowe město Pětrohroda w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1892 załožiło a ma wot lěta 1963 měšćanske prawa.
Leži w historiskej Galiciskej něhdźe sydom kilometrow sewjerowuchodnje Lwowa.
Sydlišćo je so w lěće 1468 prěni raz naspomniło a słušeše wot 1774 do 1918 k rakuskej Galiciskej.
Mjez 1918 a 1939 słušeše do Pólskeje; w Druhej swětowej wójnje bě najprjedy wot sowjetskeho a wot 1941 přez němske wójsko wobsadźene.
W lěće 1978 dósta status města.
Wildpretowa hrimanka je nadpadna dwulětna rostlina.
Slěbrojte łopjena wutworja rozetu.
Sólnička je ród ze swójby nalikowych rostlinow.
Róžna wjerbinka ma nygace pupki.
Donnerhak, Budyšin Róžna wjerbinka.
Ale nětko mjeno roda Euonymus je muski.
Dokelž je elastiska, jeje forma so móže z pomocu ciliarneho muskla změnić.
Wona bu w lěće 1477 załožena.
Kózły su wjes w hornjołužiskich horach, kotraž ke gmejnje Budestecy słuša.
Maja 135 wobydlerjow.
Ležownostne knjejstwo dźělachu sej we 18. lětstotku Budyska měšćanska rada, krajny bohot a Budyske tachantstwo.
Woznjamjenja telko kaž hojić.
Marek Benda je čěski politikar.
Splósk je wjeska z 62 wobydlerjemi we wuchodźe hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša ke Kubšiskej gmejnje a leži mjez 330 a 345 m nad mórskej hładźinu pod Hromadnikom a Žmórcom w hornjołužiskich horach.
Hač do lěta 1936 běše samostatna gmejna z wjesnym dźělom Chójnica, po tym najprjedy wjesny dźěl Rachlowa a wot 1974 Kubšic.
Susodne wjeski su Wysoka w sewjerowuchodźe, Delany we wuchodźe, Chójnica w juhu a Lubjenc w sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Puls je z lěta 1363, na horje njedaloko wsy so pak wo wjele starše hrodźišćo namaka.
Swěćata dróstnica je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 60 hač 300 cm.
Błyšćace, transparentne, kónčkojte łopjena njesu napadne prěčne a podołhostne žiłki a docpěja dołhosć wot 10 hač 25 cm.
Wone su tak krute, zo biće žołmow a sylny prud wudźerža.
Kćenja steja w 6 cm dołhej, hustej kłósce na hač do 30 cm dołhim stołpiku.
Rosće w 0,5 hač 6 m hłubokich, stejacych abo běžacych, wutkatych jězorach a hrjebjach.
Kukačko je ród ze swójby makowych rostlinow.
Prućnik je ród ze swójby pólšicowych rostlinow.
Arsk je město w Ruskej federaciji.
Leži w republice Tatarstan něhdźe 65 kilometrow sewjernje Kazanja a ma něhdźe 19 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w 13. lětstotku załožiło a ma wot lěta 2008 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Swislačskeho rajona.
Leži něhdźe 70 kilometrow južnje wot města Hrodna při hornim běhu rěčki Swislač, přitoka Njemena.
Sydlišćo je so w lěće 1256 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 2000 měšćanske prawa.
Družkecy su wjeska z 63 wobydlerjemi w juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słušeja wot lěta 1999 ke gmejnje Dobruša-Huska a leža 240 m nad mórskej hładźinu w hornjołužiskej pahórčinje.
Hač do lěta 1974 běchu Družkecy samostatna gmejna z wjesnymaj dźělomaj Brězynka a Kočica, po tym najprjedy dźěl Husčanskeje gmejny.
Susodne wjeski su Dźiwoćicy na sewjeru, Hnašecy na juhowuchodźe, Nowe Družkecy na juhu a Brězynka na zapadźe.
Tež w sćěhowacych lětstotkach wukonješe ryćerkubło we wsy samej ležownostne knjejstwo tam a w někotrych wokolnych wjeskach.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 60 wobydlerjow, wot tych 52 Serbow.
Protyka za lěto 1986 Wjeršk wjesnych dewastacijow we Łužicy: W tutym lěće wopušća so Jawora a Jaworka pola Stareje Darbnje za Malinsku jamu, Mosty a Publik za Rychwałdsku, Radojz pola Grodka za jamu Wjelcej-juh a Waninki pola Łukowa za jamu Chóžyšća-juh.
26. apryla: W ukrainskej jadrowej milinarni Černobyl eksploduje reaktorowy blok 4.
Dóńdźe k najhóršej katastrofje w stawiznach jadroweje energije.
1042 Amazone je asteroid, kotryž ma přeměr 76 km a kotryž wotkry Karl Wilhelm Reinmuth 22. apryla 1925.
Přezdrěnk je małe sydlišćo w hornjołužiskej gmejnje Radwor.
Słuša ke gmejnskemu dźělej Přezdrěń a měješe w lěće 2016 sydom wobydlerjow.
Wjeska wobsteji z jenož třoch burskich statokow a leži něhdźe 200 metrow sewjerowuchodnje Přezdrěnja w rěčnej łučinje.
Na sewjeru ćeče Miłkečanska rěčka a na zapadźe Bolborčanska.
Ležownostne knjejstwo měješe we woběmaj wsomaj Miłkečanske ryćerkubło.
Hač do lěta 1809 přisłušachu ewangelscy Hodźijskej wosadźe a wot toho lěta Njeswačanskej.
W lěće 1871 měješe Přezdrěnk 13 wobydlerjow, 1890 hižo 27.
Přezdrěnk bě ze starodawna wjesny dźěl Miłkec a přińdźe 1973 k Małowjelkowskej gmejnje.
Protyka za lěto 2018 2018 je powšitkowne lěto z 365 dnjemi.
28. apryla: Blisko Łomska poswjeća z ekumeniskim nyšporom pomnik za 1942 wot nacionalsocialistow na tym městnje zamordowaneho pólskeho nućenca Stanisława Błażejczuka.
04. julija: Sakski ministerski prezident Michael Kretschmer a wjacori ministrojo běchu z hosćom w Budyskim Serbskim domje.
W „Rozmołwje ze Saksami" diskutowachu z přitomnymi byrgarjemi wo serbskich a powšitkownych naležnosćach.
01. januara: Bołharska přewza wot Estiskeje předsydstwo rady Europskeje unije.
26./27. januara: W druhim kole prezidentowych wólbow w Čěskej nastupištaj dotalny prezident Miloš Zeman a bywši předsyda Akademije wědomosćow Jiří Drahoš.
04. februara: Cypernski prezident Nikos Anastasiadis bu při prezidentowych wólbach ze 56 % hłosow w zastojnstwje wobkrućeny.
9.–25. februara: XXIII.
Olympiske zymske hry w južnokorejskim Pyeongchangu.
14. měrca: Němski zwjazkowy sejm woli Angelu Merkel k štwórtemu razej za zwjazkowu kanclerku.
14. junija–15. julija: 21. swětowe koparske mišterstwo w Ruskej.
W finalu doby francoske mustwo nad Chorwatskej.
14. awgusta: Při sypnjenju dróhoweho mosta w italskim měsće Genua zemrě znajmjeńša 42 ludźi.
14. oktobra: Při wólbach do krajneho sejma Bayerskeje dósta CSU pod ministerskim prezidentom Markus Söder 37,2 % hłosow a zhubi tuž absolutnu wjetšinu.
Na druhim městnje běchu Zeleni a FDP.
Wuslědki: CDU 27,0 %, Zeleni 19,8 %, SPD 19,8 %, AfD 13,1 %, FDP 7,5 %, Lěwica 6,3 %.
29. oktobra: Dźeń po hessenskich wólbach wozjewi zwjazkowa kanclerka Angela Merkel swój rozsud, při wólbach zwjazkoweho předsydy CDU w decembrje po 18 lětach hižo njekandidować, runje tak kaž při wólbach do zwjazkoweho sejma 2021.
07. decembra: Na stronskim zjězdźe w Hamburgu woli CDU dotalnu generalnu sekretarku Annegret Kramp-Karrenbauer za nowu předsydku.
Je zarjadniske sydło Etrekskeho wobwoda.
Leži při prawym brjoze rěki Etrek něhdźe 370 kilometrow južnje Balkanabata a něhdźe 455 kilometrow zapadnje Ašgabata.
Sydlišćo je so w 19. lětstotku załožiło a ma wot lěta 2016 měšćanske prawa.
Južne předměsto je jedyn z wonych měšćanskich dźělow Budyšina, kotrež tworja jadrowe město.
Nadeńdźe so južnje Nutřkowneho města a ma něhdźe 1.800 wobydlerjow.
W Južnym předměsće nadeńdźe so najwuznamniše přemysłowe stejišćo Budyšina z wulkimi firmami kaž Bombardier a Hentschke a přemysłowym parkom při Wjelećanskej dróze.
Nimo toho namakatej so tam z Młynkec łuku a Sprjewinej kupjelu wažnej wólnočasnej zarjadnišći.
Měšćanski dźěl wobjima južny dźěl poprawneho města, južnje železniskeje čary Drježdźany–Zhorjelc.
Zapadnu hranicu twori Sprjewja a juhowuchodna hranica z Hornjej Kinu běži na železniskej čarje Budyšin–Wjelećin.
Na juhozapadźe mjezuje měšćanski dźěl z gmejnu Dobruša-Huska.
Najwažniše dróhi w Južnym předměsće su Zapadna tangenta, kotraž słuži jako wobjězdka za nutřkowne město, Nowosólska, kiž wjedźe ze stareho města jako B 96 na směr Budestecy a Wjelećanska, kiž zwjazuje Budyšin z Hornjej Hórku a Wjelećinom.
Handrij Ruška bě serbski domjacy wučer a składnostny basnik.
Narodźi so jako syn wobydlerja pod hrodom a wopytowaše gymnazij w Budyšinje.
Wot 1775 do 1780 studowaše w Lipsku ewangelsku teologiju.
1780 přebywa pola Handrija Nyče a poda so hišće w samsnym lěće na jeho posrědkowanje do Moskwy jako domjacy wučer pola hrabje Saltykowa.
Poslednju přenjese Stanisław Moszczeński-Nałęcz do pólšćiny.
Marja Kubašec: Ruška, Handrij.
487 Korla Awgust Jenč: Kwasny spěw z lěta 1779.
83–86 Ota Wićaz: Pólski přełožk serbskeje pěsnje z lěta 1779.
Młode wurostki su čerwjene.
Rostlina je přećiwo zmjerzkej čućiwa.
Při tym škałoby mjezy lapami su wuske.
Jich baza je klinojta.
Kroma njese małko płonych zubkow.
Kónčki su skulojćene.
Kćěje w pózdnjej zymje.
Wuske, dele wisace kćenja su čerwjene, šěrše hač dołhe a steja po jednym abo po dweju hač po štyrjoch w 2 hač 7 cm dołhich pakićach.
Owalne próšniki su wioletne abo čerwjene, njesu skulojćeny kónčk a docpěja wulkosć wot 2 mm.
W internetowym słowniku: Johannisbeere  Originalnje wopisana a publikowana w Fl.
Indiska pozdatna truskalca je rostlina ze swójby róžowych rostlinow.
Prjedy so jako Duchesnea indica mjenowana, ale nětko něhdyši ród Duchesnea je dźěl roda Potentilla.
Indiska pozdatna truskalca je wjacelětna rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 5 hač do 15 cm.
Owalne łopješka docpěja dołhosć wot 5 cm a šěrokosć wot 3 cm.
Kćenja su žołte a njesu wulke, 3- hač do 5zubate wonkowne keluškowe łopješka a docpěja wulkosć wot 2,5 cm.
Keluch je po kćěwa jara rozrosćeny.
Płód je botanisce měny za pozdatny płód.
Čerwjeny, něhdźe 12 mm wulki płód je podobne wotwonka na tych lěsneje truskalcy, ale njesłódne a nic brěčkojty.
Worješki maja samsnu barbu kaž płód.
Płody w pózdnim lěću dozrawja.
Sydlišćo je so w lěće 1789 załožiło jako Petrowskij Zawod a ma wot lěta 1926 měšćanske prawa.
Siyəzən je město w Azerbajdźanje.
Leži něhdźe 100 kilometrow sewjerozapadnje Bakuwa.
Ma wokoło 24 tysac wobydlerjow.
Wot lěta 1954 ma měšćanske prawa.
Jasna česnička docpěwa wysokosć wot 15 hač 30 cm.
Kćenja su módre a steja po štyrjoch hač po dwacećoch w kići.
Zwónčkoja kćenjowa wobalka je na spódku zrosćena.
Kćenjowe stołpiki su krótše hač nošne łopješka a před-łopješka.
Rosće w lisćowych lěsach a kerčinach.
Kultiwowane a wodźiwjene rostliny často na tutym bastardźe bazuja.
Pupawač je ród ze swójby drapalcowych rostlinow.
Tradicionalne bu jako swójsku swójbu Asclepiadaceae wobjednawana.
Aspidonepsis Nicholas & Goyder Calotropis R.Br.: Z tři družinami.
Miraglossum Kupicha Odontostelma Rendle Pachycarpus E.Mey.
Pergularia L. Periglossum Decne.
Stathmostelma K.Schum.
W.T.Aiton) Subtribus Astephaninae: Z tři družinami: Astephanus R.Br.
Cynanchum L.: Z něhdźe 200 družinami.
Odontanthera Wight Pentarrhinum E.Mey.
Pentastelma Tsiang & P.T.Li Platykeleba N.E.Br.
Sichuania M.G.Gilbert & P.T.Li Subtribus Gonolobinae: Z něhdźe dwanaće rodami: Dictyanthus Decne.
Gonolobus Michx.: Z něhdźe 100 družinami.
Jacaima Rendle Lhotzkyella Rauschert Macroscepis Kunth Matelea Aubl.: Z něhdźe 180 družinami.
Metoxypetalum Morillo Pherotrichis Decne.
Subtribus Metastelmatinae: Z 21 rodami.
Cyathostelma E.Fourn.
Ditassa R.Br.: Z něhdźe 75 družinami.
Grisebachiella Lorentz Hemipogon Decne.
Macroditassa Malme Metastelma R.Br.
Petalostelma E.Fourn.
Oxypetalum R.Br.: Z něhdźe 130 družinami.
Rojasia Malme Schistogyne Hook. & Arn.
Tylophora R.Br. : Z něhdźe 50 družinami.
Łastojčnik: Z něhdźe 20 hač 40 družinami.
Subtribus Heterostemminae: Z jeničkim rodom: Heterostemma Wight & Arn.
Subtribus Leptadeniinae: Z něhdźe štyri rodami: Conomitra Fenzl Leptadenia R.Br.
Tribus Fockeeae: Z jenož dwěmaj rodomaj: Cibirhiza Bruyns Fockea Endl.
Tribus Marsdenieae: Z něhdźe 36 rodami.
Madangia P.I.Forst. et al.
Marsdenia R.Br. : Z něhdźe 100 družinami.
Njewěsta pozicija znutřka Asclepiadoideae Oxystelma R. Br.
W internetowym słowniku: Seidenpflanze Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Schwalbenwurz Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Wachsblume Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Donnerhak, Budyšin Wokołkata łyšćica.
Wšědny wowsnik je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 50 hač 150 cm.
Łopjena docpěwaja šěrokosć wot 4 hač 9 mm a su płone, nahe a na hornim boku tróšku hrube.
Pakić docpěwa dołhosć wot 25 cm.
Rosće na tučnych łukach, mjezach a pućnych kromach.
Mjeno Beijing woznamjenja „sewjerna stolica" (přir.
Koblicy su wjeska z 51 wobydlerjemi w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin.
Słušeja ke gmejnje Hodźij a leža w hornjołužiskich honach 200 m nad mórskej hładźinu při Čornicy.
Hač do lěta 1994 běchu samostatna gmejna z Dobranecami, Njezdašecami, Běčicami a Čěškecami jako wjesne dźěle.
Susodne wjeski su Čěškecy na sewjeru, Běčicy na wuchodźe, Njezdašecy na juhu a Dobranecy na zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Cobuliz je z lěta 1222.
W nowembrje 1871 bu Kobličanska šula poswjećena, w kotrejž skutkowaše mjez druhim spisowaćel Richard Iselt.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 83 wobydlerjow, mjez nimi 77 Serbow.
Leži někak 90 kilometrow sewjerowuchodnje Simferopola.
Dźankoj je wuznamne železniske křižowanišćo, přez kotrež wjedźetej dwukolijowa čara Moskwa–Charkiw–Zaporožje–Dźankoj–Simferopol–Sewastopol a jednokolijowa čara Mykolajiw–Cherson–Dźankoj–Feodosija/Kerč.
Město ma wjace hač štyrceći tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1855 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1917 měšćanske prawa.
Wot lěta 2014 słuša Dźankoj kaž cyła Krim de facto k Ruskej.
Jako wulkorěka płaći rěka, kotraž so do šěrokeho morja wuliwa, znajmjeńša 500 km dołha je a přitočnišćo wjetše hač 100.000 km² wopřija.
-7.Tuvalu je mały kupowy stat w Ćichim oceanje.
Wón bu w lěće 1978 njewotwisny wot Zjednoćeneho kralestwa, wostanje pak hač do dźensnišeho z čłonom Commonwealtha.
Z něhdźe 10.000 wobydlerjemi a přestrjenju wot jenož 26 km² je Tuvalu třeći najmjeńši stat na swěće nastupajo wobydlerstwo a štwórty najmjeńši po přestrjeni.
Mjeno kraja woznamjenja „wósom kupow", dokelž bě hač k wobsydlenju najjužnišeje kupy Niulakita w lěće 1949 jenož wósom wobsydlenych.
Archipel namaka so w juhozapadnym dźělu Pacifika wuchodnje Papuwy-Noweje Gineje a sewjernje Nowoseelandskeje.
W dalšej wokolinje leža kupowy staty Salomonow, Nauru, Kiribati, Tokelau, Samoa, Wallis a Futuna, Fidźi a Vanuatu.
Najwyši dypk kupow leži jenož pjeć metrow nad mórskej hładźinu, tak zo je Tuvalu chutnje wohroženy wot změny klimy a přepławjenja přez morjo.
Na kupach knježi horca tropiska klima z přerěznej temperaturu wot 30 °C. Stolica je centralny atol Funafuti, hdźež je połojca wobydlerstwa žiwa, a sydło knježerstwo na tym atolu ležaca wjes Vaiaku.
Tuvaluske kupy su wot něhdźe 2000 lět wobsydlene.
Prěni europski wotkrywar, kotryž w lěće 1568 na kupy dóńdźe, běše Španičan Alvaro de Mendaña de Neyra.
Hakle 1861 započa so pokřesćanšćenje wobydlerjow z přijězdom prěnjeho britiskeho misionara.
Hižo 16 lět pozdźišo dóńdu kupy w lěće 1877 pod britiske zarjadnistwo a wot 1915 běchu zhromadnje ze susodnymi Gilbertowymi kupami – dźensnišim Kiribatijom – oficielnje britiska kolonija.
W lěće 1974 rozsudźichu so wobydlerjo za wotdźělenje wot Gilbertowych kupow a njewotwisnosć jako přidatny stat.
Wot lěta 2000 je Tuvalu ze sobustawom Zjednoćenych narodow.
Tuvalu njeje w žanym wojerskim zwjazku organizowany, ani ma swójske wójsko.
Hłownej hospodarskej hałuzy stej ratarstwo a rybarstwo.
Najwažnišej eksportowej produktaj staj kopra a listowe znamki.
Wot lěta 2002 ma Tuvalu cyłkownje wósom kilometrow asfaltowaneje dróhi a z tym najkrótšu nadróžnu syć na swěće.
Jaseńca je kublerske sydlišćo w Hornjej Łužicy, kotrež słuša do Kubšiskeje gmejny.
Je dźěl wjesneho dźěla Hruboćic.
Sydlišćo wobsteji z ryćerkubła a třoch dalšich twarjenjow a nadeńdźe so štyri kilometry juhowuchodnje Budyšina při prawym brjoze Bónječanskeje wody.
Susodne wsy su Sokolca na sewjerozapadźe, Torońca na wuchodźe a Hruboćicy na juhozapadźe.
Jaseńca leži při křižowanišću pjeć pućow.
Kubło naspomni so prěni raz w lěće 1356 jako Jesnicz, wobsydstwo wěsteho knjeza Jana.
Nasta najskerje za čas němskeje kolonizacije Hornjeje Łužicy jako samostatne kubło a dósta swoje mjeno wot rěčki z jasenjoweho lěsa, dźensnišeje Bónječanskeje wody.
Zo by so wot Jaseńcy pola Chrósćic rozeznawało, mjenowachu sydlišćo w 18. lětstotku tež Dürrjeßnitz.
Wot lěta 1945 bě kubło jako ludowe kubło „Fritz Joß" w statnym wobsydstwje a pozdźišo dźěl Pomorčanskeho ludoweho kubła.
Politisce njebě Jaseńca ženje samostatna, ale ze starodawna Hrubočanski wjesny dźěl.
Juhowuchodnje Jaseńcy nadeńdźe so při starej šćežce do Lubjenca pokutny kamjeń z lěta 1669, kotryž wopomina na mandźelsku bura Měrćina Taucha, kotraž zmori dnja 9. decembra 1669 swojej dźěsći, kotrejž njemóžeše dla hłodu hižo zežiwjeć.
Mordarka bu dnja 6. februara 1670 w Jaseńcy z mječom wotprawjena a Tauchec chěža wottorhana.
Kamjeń steješe prěnjotnje na městnje chěžki a bu pozdźišo na městnje njeskutka postajeny.
Srjedź 1960tych lět bu znaty jako nawoda skupiny Love Sculpture.
Leži něhdźe 60 kilometrow sewjernje Panevėžysa a něhdźe 20 kilometrow zapadnje Pasvalysa.
Sydlišćo je so w lěće 1685 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1736 Magdeburgske měšćanske prawa.
Gabriela Marija Šmajdźina je serbska dźiwadźelnica.
Wot 1987 do 1991 studowaše činohru při wysokej šuli „Ernst Busch" w Berlinje, po zakónčenju studija dósta angažement při Berlinskim ansamblu.
Wot 1994 do 2009 bě čłonka w ansamblu Bremenskeho dźiwadła a wot 2009 je kruta čłonka ansambla dźiwadła Thalia w Hamburgu.
Wot 2000 wobdźěleše so nimo toho husćišo při filmowych a telewizijnych produkcijach.
Gabriela Marija Šmajdźina je zmandźelena a ma jednu dźowku.
Donnerhak, Budyšin Kochćikata rězna.
Kazaly je město w Kazachstanje.
Leži na prawym brjoze Syrdarje něhdźe 290 kilometrow sewjerowuchodnje Kyzylordy.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1853 załožiło a ma wot lěta 1867 měšćanske prawa.
Leži w europskim dźělu Ruskeje w republice Mordwinskeje.
Sydlišćo je so w lěće 1648 załožiło a ma wot lěta 1780 měšćanske prawa.
Dalic je delnjołužiska wjes w braniborskim wokrjesu wokrjesu Sprjewja-Nysa, kotraž słuša wot lěta 1950 do gmejny Gołkojce.
Leži tři kilometry sewjerozapadnje Gołkojc při železniskej čarje Choćebuz–Berlin a ma něhdźe 180 wobydlerjow.
Leži na zapadźe pusćiny Karakum něhdźe 130 kilometrow wuchodnje Balkanabata a něhdźe 300 kilometrow sewjerozapadnje Ašgabata.
Sydlišćo je so w lěće 1895 załožiło a ma wot lěta 1939 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Bychawskeho rajona.
Leži při prawym brjoze Dnjepra něhdźe 40 kilometrow južnje Mahiljowa.
Sydlišćo je so w lěće 1370 prěni raz naspomniło.
Połon docpěwa wysokosć wot 1 - 1,5 m.
Rostlina wonja jara aromatisce a so přez ricomy a přewisowace, so wokorjenjowace stołpiki rozšěrjuje.
Lisćo je wjele króć dźělene a tupo-šěre.
Połon preferuje suchu, wapnojtu, wutkatu pódu.
Je rostlina na pustych krajach, na murjach a pastwišćach, na skałojtych skłoninach a na suchich krajinach.
Rostlina pochadźa ze stepow wuchodneje Europy a srjedźneje Azije.
W rostlinskim lěkowanstwje wužiwaja so zela.
Dioskurides a Galen naspominaja rostlinu w swojich spisach.
W srjedźowěku běše powšitkownje z wašnjom tutu rostlinu wužiwać.
Połon je korjeninska rostlina.
Połon wužiwa so w połonowych winjach.
W internetowym słowniku: Beifuß Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Wón ma přestrjeń wot 544 km² a něhdźe 110.000 wobydlerjow.
Wokrjes nadeńdźe so na zapadźe Šleskeho wojewódstwa a zapadnje města Rybnik při pólsko-čěskej hranicy.
Gmejna Krzanowice/Kranowitz je wot lěta 2008 oficielnje dwurěčna pólsko-němska.
K serbskim hudźbnym skupinam liča wšitke hudźbne formacije, kotrež tworja swójske twórby a tute přednjesu abo twórby druhich wuměłcow předstajeja.
Serbska lyrika, respektiwnje zasopodaće serbskich tekstow je přiwšěm sekundarny kriterij za serbsku skupinu.
Hłowny kriterij je poprawom přisłušnosć sobustawow k serbskemu ludej.
Tak eksistuja tež měšane formy skupinow ze serbskimi a němskimi čłonami.
Tež solo-hudźbnicy při wustupach ze skupinu wustupuja ale při tym je skupina jenož k přewodźenju hudźbnika na jewišću.
Prěnje serbske rockowe a metalowe skupiny nastanu, na přikład Awful Noise, najznaćiša a wuspěšniša skupina, Crying Blue ze swojim spěwarjom a gitaristom Istvánom Kobjelu a Stoned Hajtzer, kiž su ze swojim kompleksno-eksperimentalnym metalom bjez přirunowanja a du z jich Nihihu dospołnje na swójskich pućach.
Zhromadnje maja wšitke skupiny, zo běchu tak wuspěšne, zo je so za nahrawanje profesionelneje cejdejki hodźało.
K spočatkej noweho lěttysaca su so załožili wjacore nowe skupiny, tež pola nich je so tendenca k twjerdym zynkam dale wjedła.
Wot tutych skupin eksistuja wšelake natočenja a demo-cejdejki, ale lědma alby.
Popularne polo młodeje serbskeje hudźby je kombinacija tradicionelneje serbskeje folklory z modernej hudźbu, kaž je to pola Berlinskeje dróhi abo pola Die Folksamen z Choćebuza z wašnjom.
Hudźbna situacija we Łužicy njeje špatna, dorost je tu, by so dyrbjał jenož spěchować, a na tutym pobrachuje.
Potencial je w tutych skupinach wulki, ale trjebaja móžnosć wustupować.
Za młodych wuměłcow pobrachuja cyle jednorje móžnosće prezentowanja.
Sami koncert na nohi stajić dla financielnych přičinow njeje móžne a jednotliwe kluby a towarstwa so financielneho rizika tež straša, štož hladajo na to, zo přeco wjele konkurency maš, njedźiwa.
Serbska Łužica je hišće chětro chuda na wšelakich hudźbnych směrach, ale wšelake pohiby w serbskej hudźbnej scenje pokazaja na bórzomne polěpšenje.
Huittinen je městačko na juhozapadźe Finskeje.
Leži něhdźe na połojcy puća mjez wulkimaj městomaj Tampere a Turku w krajinje Satakunta.
Žołta narcisa docpěje wysokosć wot 15 hač 40 cm.
Kćenja docpěja šěrokosć wot 5 hač 10 cm.
Čworkžołta bóčna króna je bónčkojta a docpěje šěrokosć wot 3 hač 5 cm a ma krjózkatu kromu.
Rostlina je w zapadnej Europje, wuchodnje hač do Eifel, Hunsrück, Vogesen, rozšěrjena.
Włóžna šćětka nima spódnju rozetu.
Plawsk je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1563 załožiło a ma wot lěta 1949 měšćanske prawa.
Zdeněk Hajný je čěski moler.
8. awgusta abo 8. žnjenca je 220. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 145 dnjow hač do kónca lěta.
Lejno je wjeska z 68 wobydlerjemi w juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša wot lěta 1950 ke gmejnje Hornja Hórka a leži 244 m nad mórskej hładźinu pod Mnišoncom.
Lejno bě ze starodawna wjesny dźěl Debsec.
Susodne wjeski su Debsecy na sewjeru, Budestecy na wuchodźe, Zahor na juhowuchodźe a Mnišonc na zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Leen je z lěta 1396.
Ležownostne knjejstwo wukonješe w lěće 1777 Budyska rada.
Ewangelscy Lejnjenjo přisłušeja wot zažneho 17. lětstotka Budestečanskej wosadźe.
Alpski šišmanc je rostlina ze swójby róžowych rostlinow.
Žołtezelene kćenja docpěwaja šěrokosć wot něhdźe 3 mm a steja w hustych kwětnistwach, kotrež su zwjetša krótše hač łopjena.
Rosće na silikatowych suchich trawnikach.
Rostlina je w horinach srjedźneje a sewjerneje Europy rozšěrjena.
Namódra rězna docpěwa wysokosć wot 20 hač do 60 cm.
Kłosy su wšelako formowane.
Muske kłosy su šwižne a steja po dwěmaj hač po štyrjoch a su nakónčne, mjeztym zo žónske kłosy su walcojte a docpěwaja dołhosć wot 2 hač do 3 cm a steja na 3-8 dołhich stołpikach.
Nošne łopjena su lisćojte, při čimž delnje nošne łopješko kónčk kwětnistwa docpěwa.
Rosće w swětłych lěsach, na wapnitych suchich trawnikach a na wapnitych płonych tymjenjach.
51.816666666667-2.7166666666667 Koordinaty: 51° 49′ S, 2° 43′ Z Monmouth je město w Zjednoćenym kralestwje.
Leži nad zliwom rěkow Wye, Monnow a Trothy w juhowuchodnym dźělu Waliziskeje, dwaj kilometraj zapadnje hranicy z Jendźelskej.
Monmouth ma nimale dźewjeć tysac wobydlerjow a je lokalny centrum wikowanja, kultury a wukubłanja.
Monmouth je tež hłowne město historiskeho hrabinstwa Monmouthshire.
Stawizny Monmoutha so spočinaju hižo w Romskim imperiju, jako steješe na městnje dźensnišeho Monmoutha romska twjerdźizna Blestium.
Nimo wojerskeje wažnosće bě Blestium z wažnym přemysłowym centrom – dźakowano městnym łožišćam železoweje rudy a wokolnym lěsom bě Blestium tež centrum produkcije železa.
Geografisce słušatej kupje Saint Kitts a Nevis k Sewjernej Americe.
Najwyše městno je Mount Liamuiga a najniše pobrjóh Karibiskeho morja.
Protyka za lěto 1804 1804 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
Zwjazk šesćiměstow bě zwjazk šěsć hornjołužiskich městow Budyšin, Kamjenc, Lubań, Lubij, Zhorjelc a Žitawa, kotryž so w lěće 1346 załoži.
Ze zaměrom, krajny měr w Hornjej Łužicy škitać, wotzamknychu šěsć městow dnja 21. awgusta 1346 zrěčenje.
W załoženskim wopismje mjenuje so krajny bohot kejžora Korle IV. jako iniciator zwjazka.
Hižo w lěće 1339 załoži kral Jan z Čechow podobny zwjazk hornjołužiskich a šleskich městow.
Pod kralom Wjacsławom IV. přizamknychu so městam tež někotři hornjołužiscy knježa a pozdźišo cyłe zemjanstwo regiona.
Trajace wobsteješe pak dale jenož zwjazk městow samych, kotryž stawizny regiona přez wjacore lětstotki sylnje wobwliwowaše.
W tutej dobje poradźi so městomaj Zhorjelc a Žitawa, přesadźić swoju sudnisku móc w swójskich kónčinach.
Lubij dósta sudnisku móc na kubłach rozpadowaceho knjejstwa Ketlicy.
Paralelnje skrućichu so stawowe struktury w Hornjej Łužicy.
Po chłostance Zwjazka šesćiměstow dla zapowědźenja podpěry kralej Ferdinandej I. w lěće 1547 zhubi zwjazk wjetšinu swojich prawow.
Swoju přewahu w krajnej politice njezamó tež w slědowacych lětdźesatkach wjace wróćo zdobyć.
Jako so Łužica po Wienskim kongresu lěta 1815 dźěli, přeńdźeštej měsće Zhorjelc a Lubań do Pruskeje.
Z tym so eksistenca prěnjotneho Zwjazka šesćiměstow po nimale 500 lětach skónči.
Tuž bě zwjazk najdlěje wobstejacy zwjazk městow na teritoriju dźensnišeje Němskeje.
Dnja 21. junija 1991 so zwjazk składnostnje 770-lětneho jubileja města Lubij swjatočnje wožiwi.
Dokładnje prajene přisłuša njemu dźensa sydom městow, dokelž je dźensa tež pólski dźěl Zhorjelca – město Zgorzelec – ze sobustawom zwjazka.
Dźensniši zwjazk spěchuje mjezsobne aktiwity hornjołužiskich městow, při čimž pak žanu politisku rólu wjace njehraje.
W Zwjazku měješe Budyšin wosebitu rólu jako mějićel zwjazkoweho pječata.
Zastupjerjo zwjazka so pak najhusćišo w Lubiju zetkachu, dla centralneho połoženja.
Město Zhorjelc ze swojej hospodarskej mocu přinošowaše třećinu zwjazkoweho budgeta.
Prunus je ród ze swójby róžowych rostlinow.
K rodej słuša štomy z jědźnymi póčkatymi płodami, kaž na př. wišnja, slowka, aprikoza, brěška, nektarina, mandla, ale tež dla jich kćenjow plahowane pyšne drjewa.
Štomy docpěwaja w přerězku wysokosć wot 4,5 m, ale někotre družiny móžeja wjace hač 30 m wysoke być.
Najwjetše družiny su w lěće zelene.
Často łopjena su rězane.
Wonjace kćenja su róžojte abo běłe a njesu pjeć krónowych łopješkow.
Družiny su předewšěm na sewjernej połkuli zemje rozšěrjene.
Eksistuja rozdźělne systematiki za ród.
W internetowym słowniku: Schlehe W internetowym słowniku: Schwarzdorn Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Aprikosenbaum Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Protyka za lěto 1855 december: W Texasu załoži so serbske sydlišćo Serbin. december: W redakciji Roberta Rjedy wuńdźe prěnja hornjoserbska ewangelska knižna protyka Předźenak.
Poprad je słowakske město pod Wysokimi Tatrami.
Z něhdźe 51.000 wobydlerjemi je město dźesate najwjetše w Słowakskej.
Město leži w Podtatranskim kótle južnje Tatrow při rěce ze samsnym mjenom w historiskej krajinje Spiš a słuša dźensa do Prešovskeho kraja.
Na juhozapadźe nadeńdu so Niže Tatry.
15 kilometrow zapadnje Poprada běži wódny rozwod mjez Baltiskim a Čornym morjom.
Centrum města leži we wysokosći wot 670 metrow nad mórskej hładźinu.
Dźensniši Poprad nasta hakle w 20. lětstotku přez zjednoćenje do toho samostatnych gmejnow Poprad, Spišská Sobota a Matejovce.
W lěće 1940 měješe jenož 11.000 wobydlerjow; 1980 hižo 38.000.
Sydlišća dźensnišeho Poprada naspomnichu so k prěnjemu razej pisomnje w lěće 1256, a to pod swojimi słowjanskimi mjenami: Poprad, Forum Sabbathe a Vylka.
Hižo 1268 su pak tež jich němske mjena we łaćonskej formje zapisane, a to Villa Theutonicalis a Sanctus Georgius.
Po napadźe Mongolow lěta 1242 zasydlichu so němscy sydlerjo we wopušćenych wjeskach, tak zo běše wjetšina ludnosće wot toho časa němskorěčna.
Spišská Sobota dósta jako prěnje z Popradskich sydlišćow měšćanske prawa.
Wot 18. lětstotka wuwiwaše so Poprad dla swojeje bliskosće k Wysokim Tatram do turistiskeho stejišća.
Dalši postup přinjese wotewrjenje železnicy w lěće 1871.
Po Druhej swětowej wójnje bu němske a madźarske wobydlerstwo wućěrjene.
Poprad nadeńdźe so při železniskej čarje Žilina–Košice a při awtodróze D1.
Mjezynarodne lětanišćo Poprad-Tatry je z 718 metrami najwyše ležace w Europje.
Rau bě mjez 1969 a 1970 wyši měšćanosta města Wuppertal, mjez 1977 a 1998 předsyda SPD Sewjerorynsko-Westfalskeje a ministerski prezident zwjazkoweho kraja wot 1978 do 1998.
Wendenkönig) je kral w serbskich powědkach.
Semitiske rěče su rěče w Prědnjej Aziji a sewjernej Africe.
Běły komonc je dwulětna rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 30 hač 120 cm.
Stołpik je zrunany a rozhałuzowany.
Łušćinowy płód docpěje dołhosć wot 3 hač 5 mm a je nahi, syćonerwowy, zmoršćeny a po zrałosći čorny.
Rosće w słónčnych njerodźowych zhromadnosćach, na pućach, nasypach, železniskich terenach, skałach, drjebiznowych městnach a pustych płoninach.
Leži něhdźe 735 kilometrow juhowuchodnje Kijewa.
Wot nalěća 2014 je město knježerstwowe sydło njepřipóznateje separatistiskeje „Ludoweje republiki Donjeck".
Ma něhdźe 929 tysac wobydlerjow a je tuž pjate najwjetše město cyłeje Ukrainy.
Wrócław je wulkoměsto w Pólskej a stolica Delnjeje Šleskeje.
Z wjace hač 640.000 wobydlerjemi jedna so wo štwórte najwjetše město kraja.
Město při Wódrje je zarjadniske, hospodarske, wědomostne a kulturne srjedźišćo regiona a słušeše hač do lěta 1945 k Němskej.
Město je zdobom zarjadniske sydło Wrócławskeho wokrjesa, kotremuž pak jako bjezwokrjesne město same njepřisłuša.
Główny Urząd Statystyczny, wotwołany dnja 24. decembra 2019. Filip Jakubaš: Hornjoserbsko-němski słownik.
Někotre rody, kotrež buchu prjedy k kropačkowym rostlinam abo Theophrastaceae zastajene, słuša dźensa k Myrsinoideae, kotraž chwilu stopjeń samostatneje swójby měješe.
Amblyanthopsis Mez Amblyanthus A.DC. Kurymór: Z něhdźe 20 družinami w měrnych regionach w Europje, w Africe a Južnej Americe.
Antistrophe A.DC. Ardizija Sw.
Ardisiandra Hook. f.: Z jenož tři družinami w horinach wuchodneje Afriki.
Asterolinon Hoffmanns. & Link: Z jednej družinu w regionje Srjedźneho morja a jednej družinu w Africe.
Mez de:Stachelträubchen: w zapadnym dźělu Srjedźneho morja; módre kćenja kotrež njesu podobne trodle kaž Soldanella.
Ctenardisia Ducke Cybianthus Mart.
Mez: Z něhdźe 115 družinami.
Elingamita G.T.S.Baylis Embelia Burm. f.: Z něhdźe 100 družinami.
Žołtnica: Z něhdźe 150 hač 191 družinami w měrnych regionach sewjerneje połkule.
: Z něhdźe 155 hač 300 družinami w tropach.
Hook. f.: Z něhdźe 85 družinami.
Pelletiera A.St.-Hil.: Z jednej družinu w Južnej Americe a jednej družinu w Makaronesien.
Sadiria Mez Solonia Urb.
Yunckeria Lundell Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Gauchheil Zapisk při GRIN.
W internetowym słowniku: Alpenveilchen Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Po legendźe nadpadny ju paduch dla jeje družčeje šnóry a pjenjez.
Jako so jemu njeporadźi, šnóru wotewzać, wotruba holčce hłowu.
Konječanski wučer Jan Šołta, kotryž 1838 zemrě, postaji k česći holcy na městnje njeskutka drjewjany stołp z napismom „Ke kmótře wuzwolena, sym tu morjena".
Wot 1815 do 1945 běžeše někotre metry južnje stołpa krajna hranica mjez Sakskej a Pruskej.
Brěza je wjes ze 108 wobydlerjemi w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin.
Słuša ke gmejnje Hodźij a leži 238 m nad mórskej hładźinu.
Wjes nadeńdźe so něhdźe dźewjeć kilometrow zapadnje Budyšina a dwaj kilometraj juhozapadnje Hodźija, južnje statneje dróhi S 111.
Susodne wjeski su Zemichow na sewjeru, Žičeń na wuchodźe, Cokow na juhu a Nowe Spytecy na zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje nawsowca jako Berka pochadźa z lěta 1377.
Spočatk 17. lětstotka podsteješe Brěza Wjazońčanskemu ryćerkubłu, kotrež wobhospodarješe tež swójski wudwór we wsy.
W lěće 1777 wukonješe Darinske ryćerkubło ležownostne knjejstwo.
Cyrkwinsce słuša Brěza ze starodawna do Hodźijskeje wosady.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 103 wobydlerjow, z kotrychž bě 85 Serbow.
Podolsk je město w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži při rěce Pachra, přitoku Moskwy, něhdźe 35 kilometrow zdaleny wot centruma Moskwy, hłowneho města Ruskeje.
Sydlišćo je so w lěće 1559 załožiło a ma wot lěta 1781 měšćanske prawa.
Abinsk je město w Krasnodarskim regionje w južnej Ruskej něhdźe 80 kilometrow zapadnje Krasnodara.
Sydlišćo je so w lěće 1863 załožiło jako Stanica Abinskaja a ma wot lěta 1963 měšćanske prawa.
Hendrich je serbske muske předmjeno a zeserbšćena forma němskeho mjena Heinrich, kotrež pochadźa z starowysokoněmčiny.
Tuž woznamjenja mjeno „knjez domu".
Serbska skrótšena warianta je Hinc.
Wołomuc je město w Čěskej, na srjedźnej Morawje.
Ma něhdźe 100.000 wobydlerjow a je najwjetše město kaž tež zarjadniske sydło Wołomuckeho kraja.
Město běše hač do 17. lětstotka srjedźišćo Morawy a je hač do dźensnišeho wažny industrijny a wikowanski centrum kaž tež sydło arcybiskopstwa.
Afrika je z přestrjenju wot 30 milionow km² a miliardu wobydlerjow druhi najwjetši kontinent na swěće.
Płaći jako „kolebka čłowjestwa", domizna jedneje z prěnich wysokich kulturow w Egyptowskej a bu w 19. lětstotku nimale dospołnje kolonizowana přez europske staty.
Mjezuje ze Srjedźnym morjom na sewjeru, z Čerwjenym morjom na sewjerowuchodźe, z Indiskim oceanom na wuchodźe a z Atlantiskim oceanom na zapadźe.
Gibraltarski přeliw mjez afriskim Marokkom a europskej Španiskej je jenož 14 km šěroki.
Najwyši dypk Afriki je Kibo w masiwje Kilimandźaro na sewjerowuchodźe Tansanije.
We wjetšinje afriskich krajow knježi chudoba; wulke towaršnostne problemy – wosebje južnje pusćiny Sahara – su hłód, snadnosć wody, rozšěrjeny HIV-wirus a korupcija.
Afrika wobsteji z 54 njewotwisnych statow.
Najwjetše kraje su po přestrjeni Algeriska, Demokratiska republika Kongo a Sudan a po ličbje wobydlerstwa Nigerija, Etiopiska a Egyptowska.
Michail je muske předmjeno, kotrež nastupuje předewšěm w rušćinje a ruski wotpowědnik mjena Michał.
Turkske rěče su jedna z hałuzow altajskeje rěčneje swójby, maja so pak druhdy za samostatnu rěčnu swójbu.
Leži při pobrjoze Baltiskeho morja njedaloko južneho kónca Kurskeje kosy a ma něhdźe 14 tysac wobydlerjow.
Rybarska wjeska je so w lěće 1252 prěni raz naspomniła a wuwiwaše so w běhu 19. lětstotka k woblubowanym pruskim kupjelam.
Měšćanske prawa dósta hakle pod sowjetskim knjejstwom w lěće 1947.
Jan Gotthold Běmar bě serbski ewangelski prědar a spisaćel filozofiskich spisow.
Narodźi so w lěće 1706 jako syn Budestečanskeho fararja Jana Běmarja a bratr Jana Gotthelfa a Jana Gotttraua Běmarjec.
Po wopyće Budyskeho gymnazija studowaše 1725–27 w Jenje a 1727/28 w Lipsku teologiju a filozofiju.
Hač do lěta 1734 dźěłaše jako domjacy wučer w zemjanskich swójbach w Rychbachu, Mišnje, čěskich Warnoćicach a Chołmje.
Wot 1730 do 1732 swojemu bratrej Janej Gotttrauwej wučbu podawa.
W lěće 1734 nastupi swoje prěnje farske městno w tehdy hišće serbskim Chołmje.
1742 přesydli so do Dołheje Boršće, hdźež pak jenož tři lěta wosta.
Někotre so wjacore razy wudawachu.
Jeho druhi syn, Ernst Immanuel Běmar bě z fararjom w Klětnom.
Budissin 1760, Leipzig 1768.
Franc Šěn: Běmar, Jan Gotthold.
Srednjeuralsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1931 jako Posjolok SUGRES załožiło a ma wot lěta 1966 měšćanske prawa.
W lěće 2002 měješe 295 wobydlerjow.
Ale wón toho wysokosć njedocpěje.
Rostlina je w sewjernej Awstraliji rozšěrjena.
Jednomudka je ród ze swójby orchidejowych rostlinow.
Zdeněk Boháč bě čěski stawiznar a přećel Serbow.
Studowaše stawizny na filozofiskej fakulće Karloweje uniwersity w Praze.
Po tym dźěłaše jako wučer na gymnaziju a zaběraše so wobšěrnje z čěskimi stawiznami.
Rachelic; * 27. měrca 1919 w Róžeńće; † 15. měrca 1999 w Budyšinje) běše serbska spisowaćelka.
Wona narodźi so jako dźowka wučerja.
Pozdźišo bu sobudźěłaćerka w Domje serbskeho ludoweho wuměłstwa.
W času jeje dźěławosće běše mjez druhim tež redaktorka Płomjenja.
Hańža Bjeńšowa pisaše prozu a dramatiku wosebje za dźěći a młodźinu.
Biografije a bibliografije.
Koło serbskich spisowaćelow, 1989 Serbski gymnazij Budyšin.
Serbscy spisowaćeljo.
26. septembra abo 26. požnjenca je 269. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 96 dnjow hač do kónca lěta.
Dolní Krupá je wjes a gmejna w Čěskej.
Leži 471 m nad mórskej hładźinu a ma 406 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1283.
Je zarjadniske sydło Kantemirowskeho rajona.
Leži při rěce Kantemirowka, přitoku Dona, něhdźe 220 kilometrow južnje Woronježa, njedaloko hranicy mjez Ukrainu a Ruskej federaciju.
Smalininkai je městačko ze 470 wobydlerjemi w Tauragskim wobwodźe w Litawskej.
Sydlišćo je so w lěće 1422 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1945 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Qarshiskeho wobwoda.
Leži něhdźe 15 kilometrow juhozapadnje wot města Qarshi.
Wot lěta 1977 měšćanske prawa.
Ploučnice je prawy přitok Łobja w sewjernej Čěskej.
Wona wužórli so při juhozapadnej skłoninje Jěšćeda pola Libereca a běži potom hłownje do zapadneho směra nimo hory Ralsko přez Stráž pod Ralskem.
Za Čěskej Lipu běži přez sewjerny dźěl Čěskich srjedźnych horin, mjez druhim přez Starý Šachov a Františkov nad Ploučnicí do městačka Benešov nad Ploučnicí a dale do Děčína.
Přez Ploučnicowy doł wjedźetej železniskej čarje Děčín–Jedlová a Benešov nad Ploučnicí–Česká Lípa.
Niagaraske wodopady su wodopady rěki Niagara River mjez Erieskim a Ontarioskim jězorom při hranicy mjez US-ameriskim zwjazkowym statom New York a kanadiskej prowincu Ontario.
Niagara Falls je nimo toho mjeno susodneju městow Niagara Falls w staće New York a Niagara Falls na kanadiskim boku.
Mjeno Niagara pochadźa wot prěnjotnje tu bydlacych Indianow a woznamjenja „hrimotaca woda".
Wodopady su woblubowany cil za turistow a maja wob lěto wjace hač 18 milionow wopytowarjow.
Niagaraske wodopady wobsteja z dweju wodopadow, jednoho na US-ameriskim boku a jednoho na samej hranicy mjez USA a Kanadu.
Ameriski wodopad je 260 metrow dołhi a mjez 21 a 34 metrami wysoki, Pódkowowy wodopad je 670 metrow dołhi a ma wysokosć wot 57 metrow.
Wulki dźěl wody rěki Niagara wužiwa so dźensa za dobywanje energije.
Za łódźe wobsteji móžnosć, wodopady přez 43 km dołhi Wellandski kanal wobjězdźić.
Serbske botaniske mjeno je pyšny putnik.
Botaniske mjeno „Plantago" wotwodźuje so wot łaćonskeho słowa planta.
Woznjamjenja telko kaž póduš.
Wowči jazyčk dosahuje wysokosć wot 20 cm.
Stołpik je hromadźe ćehnjeny.
Łopjena steja na spódku w rozeće, su eliptiske abo šěroko owalne, kónčkojte, na woběmaj bokomaj krótko kosmate, słabje zubate.
Kćenja ma 4 keluchowe łopješka, kotrež steja nimale hač do spódku swobodne.
Próšniki su blědźe lila abo běłe.
Płód je 3- hač do 8-symjentna tobołka z wěčkom.
Wón rosće na suchich łukach, pastwach, trawnikowych płoninach, pućach a dróhowych kromach.
Preferuje słónčne, regularnje stupjene stejnišća.
Wowči jazyčk je w Europje a sewjernej Aziji rozšěrjeny.
Pomoršćina měješe tři hłowne narěče.
Zapadopomorska rěč je hižo wot 17. lětstotka mortwa.
Murawlenko je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w Awtonomnym wokrjesu Jamalskich Nencow něhdźe 480 kilometrow juhowuchodnje Salecharda.
Sydlišćo je so w lěće 1984 załožiło a ma wot lěta 1990 měšćanske prawa.
Leži w Čujskim dole něhdźe 20 kilometrow zapadnje Biškeka.
Ma něhdźe dźesać tysac wobydlerjow a wot lěta 1985 měšćanske prawa.
Salyan je město w Azerbajdźanje.
Leži při rěce Kura něhdźe 140 kilometrow juhozapadnje Bakuwa.
Ma wokoło 36 tysac wobydlerjow.
Wot lěta 1916 ma měšćanske prawa.
Ernst Heinrich Eichler bě němski rěčespytnik.
Wón płaći jako „nestor" slawistiskeje mjenowědy w Němskej.
Po maturje při gymnaziju w Deliču studowaše Eichler wot 1950 do 1955 slawistiku a germanistiku při Lipšćanskej uniwersiće, mjez druhim pola Reinharda Olescha.
1975 bu za profesora za čěšćinu powołany a wukonješe profesuru hač do lěta 1995.
Tež po tym dale slědźeše.
Wot 1978 hač do swojeje smjerće bě Ernst Eichler čłon Sakskeje akademije wědomosćow.
1965 bě mjez załožerjemi Delnjołužiskeho dźěłoweho kruha za regionalne slědźenje.
Z jeho pjera su někak 1000 spisow, hłownje wo mjenowědźe a sydlerskich stawiznach něhdy słowjanskich kónčin wuchodneje Němskeje, mjez druhim wo Łužicy, a šěršeho zapadosłowjanskeho ruma.
Husto dźěłaše hromadźe z Hansom Waltherom.
Jan Rawp bě serbski komponist a hudźbny wědomostnik.
Narodźi so jako syn operoweje spěwarki Rut-Marki Rawpoweje a lěkarja a wotrosće mjez druhim w Berlinje a Drježdźanach, hdźež přebywaše wjele pola dźěda z maćerneje strony, serbskeho komponista Bjarnata Krawca.
Po kóncu druheje swětoweje wójny započa najprjedy ze studijom na Wysokej šuli za hudźbu a dźiwadło w Drježdźanach, poda so pak na přeće Michała Nawki hižo lěto pozdźišo na Serbski wučerski wustaw w Radworju a sta so z nowowučerjom na Radworskej šuli, hdźež pak jenož skrótka wučerješe.
W lěće 1947 móžeše přez posrědnistwo Domowiny skónčnje zahajić studij na Praskim konserwatoriju, hdźež přebywaše za tutón čas tež koncertna organistka Lubina Holanec.
Přizamkny so studij hudźbnych wědomosćow na Karlowej uniwersiće w Praze.
W lěće 1955 zmandźelištej so Holanec a Rawp.
Zhromadnje měještaj jednoho syna.
Po nawróće do Łužicy dźěłaše wón wot 1955 do 1986 jako wědomostny sobudźěłaćer a prěni powołanski serbski muzikologa w Instituće za serbski ludospyt w Budyšinje.
Wěnowaše so systematisce stawiznam serbskeje ludoweje hudźby a přepytowaše wosebje tež ludowu kulturu tych kónčin, kotrež běchu wot spěšneje industrializacije najbóle potrjechene, na přikład Slepjanskeje wosady.
1962 bu na Humboldtowej uniwersiće promowowany.
Rawp bě wot 1972 do 1980 předsyda Koła serbskich hudźbnikow a zdobom tež čłon prezidija Zwjazka komponistow a hudźbnych wědomostnikow NDR w Berlinje.
Nimo toho bě ze sobustawom Mjezynarodneje towaršnosće ludoweje hudźby w Londonje a čłon komisije ludoweje hudźby Akademije wědomosćow ČSSR w Brnje.
Za swoje zasłužby na polu serbskeje hudźby wuznamjenjeny z Mytom Ćišinskeho a Zasłužbnej medalju NDR.
Jan Rawp zemrě 13. septembra 2007 w Budyskej hladarni a bu 27. septembra 2007 na Tuchorskim kěrchowje pochowany.
Zawostajenstwo Rawpa a jeho mandźelskeje nadeńdźe so w Serbskim kulturnym archiwje.
Do Rawpowych twórbow słušeja sinfonije, koncerty, orchestralne twórby, kaž tež komorna a wokalna hudźba.
W: Rozhlad 57 11, str.
Achim Brankačk: K wosomdźesaćinam Jana Rawpa.
W: Rozhlad 58 11, str.
Narodźi so jako syn Wósporskeho fararja Jana Bjedricha Langi a wopytowaše gymnazij w Budyšinje.
Langa bě iniciator a redaktor wot skupiny duchownych spisaneje knihi k cyrkwinskim stawiznam Hornjeje Łužicy, kotraž so z małym zapozdźenjom 1767 składnostnje połstalětneho jubileja Serbskeho prědarskeho towarstwa w Lipsku wuda.
53.1-8.1 Koordinaty: 53° S, 8° Z Irska je kupowy stat w Atlantiskim oceanje w zapadnej Europje, zapadnje Wulkobritaniskeje.
Stolica a najwjetše město je Dublin.
Irska je čłon Europskeje unije.
Wjetšina wobydlerjow přisłuša romsko-katolskej cyrkwi.
Prěnja hamtska rěč je iršćina, druha jendźelšćina.
Přiwšěm je jendźelšćina bóle rozšěrjena, mjeztym zo wužiwa so iršćina jako wšědna rěč hłownje na zapadźe Irskeje, w tak mjenowanych kónčinach Gaeltacht.
CIA World Factbook: Trochowanje za 2015  Commons: Irska – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Čłonske staty Europskeje unije Awstriska | Belgiska | Bołharska | Cypernska | Čěska | Danska | Estiska | Finska | Francoska | Grjekska | Chorwatska | Irska | Italska | Letiska | Litawska | Luxemburgska | Madźarska | Malta | Němska | Nižozemska | Portugalska | Pólska | Rumunska | Słowakska | Słowjenska | Španiska | Šwedska Kandidaty: Čorna Hora | Serbiska | Sewjerna Makedonska | Turkowska Staty a wotwisne teritorije w Europje Staty • Albanska • Andorra • Awstriska • Belgiska • Běłoruska • Bołharska • Bosniska a Hercegowina • Čěska republika • Čorna Hora • Danska • Estiska • Finska • Francoska • Grjekska • Chorwatska • Irska • Islandska • Italska • Letiska • Liechtenstein • Litawska • Luxemburgska • Madźarska • Malta • Moldawska • Monaco • Němska • Nižozemska • Norwegska • Pólska • Portugalska • Rumunska • Ruska1 • San Marino • Serbiska • Sewjerna Makedonska • Słowakska • Słowjenska • Španiska • Šwedska • Šwicarska • Turkowska1 • Ukraina • Vatikanske město • Zjednoćene kralestwo Zwadne teritorije: Kosowo • Podnisterska Druhe teritorije: Åland • Baskiska • Bretanja • Ferejske kupy • Friziska • Friulska • Gagauska • Galicija • Gibraltar • Guernsey • Jendźelska • Jersey • Katalanska • Korniska • Łužica • Man • Sewjerna Irska • Svalbard • Šotiska • Waliziska 1 Leži zdźěla w Aziji.
Pětr Malink bě serbski literarny wědomostnik, awtor dźiwadłowych hrow a wučbnicow kaž tež přełožowar.
Po wupokazanju nana ze serbskeje Łužicy chodźeše wot 1941 do 1948 na srjedźnu a wyšu šulu w braniborskim Bezkowje.
1951 maturowaše na Budyskej Serbskej wyšej šuli a nastupi tam hnydom bjez wotpowědneho wukubłanja dźěło jako wučer serbšćiny a němčiny.
W lěće 1955 dźěłowe městno z politiskich přičin zhubi, namaka pak nowe dźěło w Minakałskej Serbskej rěčnej šuli.
Wot 1960 do 1976 skutkowaše jako lektor w Ludowym nakładnistwje Domowina.
Za swoje literarne dźěło, předewšěm činohry a dźiwadłowe hry, spožčachu jemu dwójce Literarne myto Domowiny kaž tež Myto Ćišinskeho.
Pětr Malink bě wot lěta 1953 woženjeny z Katu, rodźenej Cyžec a měješe z njej wósom dźěći.
Wón zemrě dnja 28. awgusta 1984 po ćežkej chorosći a bu na Budyskim Michałskim pohrjebnišću pochowany.
Činohra po powědančku Bena Budarja, 1957.
Stawizniska hra w 4 jednanjach, 1961.
Dźiwadłowa hra, 1966.
Činohra w pjeć jednanjach, 1973.
Wuj Šmitka ze Sibirskeje.
Činohra w pjeć jednanjach, 1976.
Zhromadźene spisy Jakuba Barta-Ćišinskeho.
14 zwjazkow.
W: Helmut Kaltšmit: Leksikon awtorow serbskich knihow.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1979, str.
Kśišow je sydlišćo w Delnjej Łužicy.
Leži na juhowuchodźe Braniborskeje we wokrjesu Sprjewja-Nysa a słuša ke gmejnje Gołkojce.
Kśišow leži štyrnaće kilometrow zapadnje Choćebuza a sydom kilometrow južnje Wětošowa.
Jugorsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži při Obje w Awtonomnym wokrjesu Chantow a Mansow něhdźe 300 kilometrow zapadnje Chanty-Mansijska.
Sydlišćo je so w lěće 1962 załožiło a ma wot lěta 1992 měšćanske prawa.
Ma něhdźe 6,8 milionow wobydlerjow na přestrjeni wot 295.234 km².
Najwjetša rěka je Colorado River, kotryž tworja zapadnu hranicu Arizony a zdobom najwjetšu wudrjeńcu na swěće, Grand Canyon.
Najwjetše města w Arizonje su Phoenix a Mesa.
Wot 2006 je jendźelšćina oficielna statna rěč.
Zwjazkowa awtodróha 9 je awtodróha w Němskej, kotraž zwjazuje wot lěta 1941 stolicu Berlin z Lipskom, Nürnbergom a Mnichowom.
Wona je z cyłkownje 530 kilometrami jedna z najdlěšich awtodróhow Němskeje a wjedźe wot Berlinskeho wobkruha přez Braniborsku, Saksko-Anhaltsku, Saksku, Durinsku a Bayersku do Mnichowa.
Wonjata brěza ma nimale wšudźe hładku, běłu, rědko šěru abo čornu skoru.
Rozhałuzowanje je zrunane.
Młode hałuzy njesu ćeńki, běły móšk.
Křidleška su nimale šěrše hač worjech.
Tarnowskie Góry su město w Pólskej, kotrež leži w šleskim wojewódstwje w južnym dźělu kraja.
Jeho němske mjeno je Tarnowitz.
Město je wažny kulturny centrum šleskeho regiona a zarjadniske sydło wokrjesa ze samsnym mjenom.
Město je hospodarske, administratiwne a kulturne srjedźišćo kraja na Arabskej połkupje.
Wone je sydło knježerstwa, parlamenta, wšěch centralnych zarjadow a wjacorych uniwersitow.
Město nadeńdźe so wosrjedź Arabskeje połkupy w regionje Nadźd.
Riad leži we wysokosći 600 metrow a je wobdaty wot pusćiny.
Cyłkowne lětne spadki wučinja někak 100 milimetrow, kotrež padaju nimale bjezwuwzaćnje mjez decembrom a aprylom.
Městno při dolinje Wadi Hanifa bě hižo w 5. lětstotku wobsydlene.
Tule steješe město Hadźar, kotrež bě hišće w 14. lětstotku płódna oaza z rěčkami a wjele štomami.
Na ruinach Hadźara nasta w lěće 1735 nowe sydlišćo Riad, najprjedy jenož jako wobhrodźena zahroda.
Riad bě wot 1824 stejišćo hłowneho palasta kraloweho dwora Sawd.
Jako sydło knježerstwa słužeše 1864 natwarjeny Fort Masmak.
Riad měješe tehdy něhdźe 7.500 wobydlerjow.
Z njewotwisnosću Sawdi-Arabskeje w lěće 1932 sta so město z mjeztym 30.000 wobydlerjemi ze stolicu noweho kralestwa.
Wón ma přestrjeń wot 286,92 km² a něhdźe 158.000 wobydlerjow.
Wokrjes nadeńdźe so na zapadźe Šleskeho wojewódstwa, juhozapadnje wulkoměsta Rybnik, a mjezuje na juhu z Čěskej.
Powiat wobsteji z dźewjeć gmejnow: štyrjoch měšćanskich a pjeć wjesnych.
1004 Belopolskya je asteroid, kotryž ma přeměr 76 kilometrow a kotryž wotkry ruski astronom Sergej Ivanovič Beljavskij dnja 5. septembra 1923.
Wón je pomjenowany po ruskim astrofyzikarju Aristarch Apollonowič Bjelopolski.
Saulkrasti je město w Letiskej.
Je zarjadniske sydło Saulkrastskeho wobwoda.
Leži při brjoze Baltiskeho morja něhdźe 40 kilometrow sewjerowuchodnje Rigi.
Sydlišćo je so w lěće 1207 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1991 měšćanske prawa.
Leži na juhowuchodźe pusćiny pod mjenom Hlódna Stepa něhdźe 30 kilometrow južnje Gulistona.
Sydlišćo je so w lěće 1957 załožiło a ma wot lěta 1957 měšćanske prawa.
Tulpa je ród ze swójby Lilijowych rostlinow.
Mangrowa je ród ze swójby mangrowowych rostlinow.
Wobě serbskej rěči su we wotpowědnej połojcy serbskeho sydlenskeho ruma oficielnje připóznatej a słušeja k mjeńšinowym rěčam w Němskej.
Wonej wužiwatej łaćonski alfabet z někotrymi wosebitymi pismikami.
Serbšćina ma tež wjele narěčow.
Tak bazuje spisowna hornjoserbšćina na narěčach wokoło Budyšina a spisowna delnjoserbšćina na Choćebuskim dialekće.
W srjedźnej Łužicy eksistuje nimo toho narěčne pasmo, kotrež twori přechod mjez hornjo- a delnjoserbskimi narěčemi.
Najbóle rozšěrjena z tutych přechodnych dialektow je Slepjanska narěč.
Je zarjadniske sydło Pandźakentskeho wobwoda.
Leži při brjoze rěki Zarafšan něhdźe 145 kilometrow sewjerozapadnje krajneje stolicy Dušanbe a něhdźe 80 kilometrow wuchodnje uzbekskeho města Samarkand.
Ma něhdźe 42 tysac wobydlerjow a wot lěta 1953 měšćanske prawa.
Dalšej serbskej mjenje stej popjerjowe drjewo a wjelči kerk.
Dalše serbske mjeno je pócćiwy pjenčk.
Přirěčny hwězdnik je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 20 hač do 50 cm.
Rostlina wutwori daloko lězuce wotnožki.
Stołpiki su postupowace, kulojte a łamliwe.
Přećiwostejne łopjena su jejkojte abo wutrobojte, kónčkojte, při čimž delnje a srjedźne su stołpikate.
Wone su na kromje mikawčkate.
Pjećličbne kćenja docpěja wulkosć wot 1,5 hač do 2,5 cm a steja we dwójce hač štyri króć widličkojće rozhałuzowanych kwětnistwach.
Króna je dwójce tak dołhe kaž keluch.
Kćenja přiwabjeja muchi a bruki k wopróšenju.
Rosće w bohatych na zelo měšanych lěsach, we łučinach, w hórskich lěsach a wólšowych lěsach.
Rostlina je w Europje rozšěrjena, při čimž w Alpach hač do wysokosćach wot 2200 wustupje.
Hranitkata wjerbinka je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač 100 cm.
Rosće w hrjebjach, na lěsnych pućach, žórłach, mokrych smjećowych městnach, pućowych kromach, w zahrodach, wininach.
Preferuje wutkate, zwjetša wapnite pódy.
Topoł je ród ze swójby wjerbowych rostlinow.
Albin Moller bě serbski ewangelski farar, astronom, protykar, přirodospytnik a pioněr spisowneje serbšćiny.
Wón wuda prěnju serbsku ćišćanu knihu.
W Kalawje wopyta najprjedy łaćonsku šulu, prjedy hač so 1559 za studij teologije na uniwersiće w Frankobrodźe nad Wódru a wot 1568 we Wittenbergu zapisa.
W lěće 1574 da Albin Moller w Budyšinje pola Michała Wolraba prěnju serbsku knihu ćišćeć.
Tute ewangelske spěwarske z małym katechizmom wuda Moller na swójske kóšty.
Twórba wopřija 120 kěrlušow a psalmow, kotrež běše wón z němčiny do serbšćiny přenjesł.
Jako sobudźěłaćer na Leonharda Thurneysserowej zelowej knize, sposrědkowa wón jemu 240 rostlinskich mjenow z delnjoserbskimi ekwiwalentami.
Z tym je podał najstaršu zestawu serbskich rostlinskich mjenow.
Moller slědźeše pak tež na polu astronomije, kotraž bě tehdy hišće wot astrologije njediferencowana.
K jeho spěchowarjam na tutym polu słušeštaj rada města Kalawy a kejžor Rudolf II..
Před faru w Tšupcu dopomni pomnik na Albina Mollera.  Commons: Albin Moller – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Digitalizowane twórby Albina Mollera Frido Mětšk: Moller, Albin.
Załoženje a institucionalizacija tutoho zwjazka spočatk 20. lětstotka bě reakcija Zjednoćeneho kralestwa na prócowanja jeho teritorijow Kanada, Južna Afrika, Awstralska a Nowoseelandska wo njewotwisnosć, zo by tute dale z Britiskim mócnarstwom zwjazała.
Commonwealth bywaše hromadźišćo něhdyšich britiskich kolonijow; při tym njeje wot wuwołanja republiki hižo trěbne, zo připóznaja čłonske staty britisku kralownu tež jako swójsku statnu hłowu.
1995 přistupi Mosambik jako prěni kraj, kotryž ženje britiska kolonija njebě; w lěće 2009 slědowaše Ruanda jako něhdyša belgiska kolonija.
Dźensa ma Commonwealth 53 čłonskich statow, z kotrychž su 16 w personalnej uniji ze sobu zwjazane.
W tych krajach płaći přeco hišće britiska kralowna Hilžbjeta II. jako hłowa stata.
Dźensa su nimale 30 % swětoweho wobydlerstwa – cyłkownje wjace hač dwě miliardźe ludźi – w statach Commonwealtha žiwe.
Protyka za lěto 1849 19. septembra: W Budyšinje załoži so Serbska hłowna prědarska konferenca z předsydu Janom Korlu Awgustom Rjedu.
30. oktobra: W Choćebuzu załoži so gymnazialne towarstwo „Łužyca".
Leži we Wuchodoeuropskej runinje něhdźe 300 kilometrow sewjerowuchodnje Moskwy mjez rěkomaj Wolga a Kljazma.
Jeje zarjadniske sydło a jeničke wulkoměsto je Iwanowo z 408.000 wobydlerjemi.
W lěće 2010 měješe Oblasć Iwanowo 1.061.651 wobydlerjow.
Z nich běchu 90,6 % Rusojo.
Oblasć słuša k najstaršim ruskim teritorijam.
Wjele městow bu hižo w 13. lětstotku załoženych.
Pskow je město w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 207 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 903 załožiło a słuša tuž k najstaršim městam srjedźneje Ruskeje.
Po noworjadowanju politiskich strukturow w lěće 2010 stej Curaçao a Sint Maarten nětko – runje kaž Aruba – awtonomnej krajej w kralestwje Nižozemskeje.
Kupy Bonaire, Saba a St. Eustatius płaća jako wosebite gmejny Nižozemskeje.
Geografisce słuša teritorij něhdyšich Nižozemskich Antilow k Sewjernej Americe.
Najwyše městno na kupach je Mount Scenery, a najniše pobrjóh Karibiskeho morja.
W dobje do toho přewahowaše twarski a wuměłski stil romaniki, w dobje po tym stil renesansy.
Gotiski twarski stil dobu zdźěla hač do baroka přetraje a zbudźi w neogotice jako družina historizma nowy zajim.
Gotika běše doba zwobraznjenja křesćanskich idejow a so při tym we wulkej měrje symboliki a alegorije posłuži.
Wusahowaca wuměłska stwórba doby je gotiska katedrala, kotraž jako wšowopřijaca wuměłska twórba architekturu, plastiku a molerstwo srjedźowěka zjednoći.
Wawrik je hornjoserbske swójbne mjeno slědowacych wosobow: Albert Wawrik, nakładnistwowy lektor a spisowaćel Bjarnat Wawrik, jurist, diplomat, hospodarski poradźowar a awtor etnografiskich studijow Jurij Wawrik, młynk a ludowy spisaćel Mjeno pochadźa wot křesćanskeho předmjena Ławrjenc.
Wona je z dołhosću wot 1805 kilometrow najdlěši přitok Wolgi a zdobom sedma najdlěša rěka cyłeje Europy.
Jeje přitočnišćo wobjimuje 507.000 km².
Wona wužórli so w Kamskej wysočinje w Udmurtskej, jenož 120 kilometrow zapadnje milionoweho města Perm, běži pak najprjedy něhdźe 200 km do sewjerneho směra, potom wot wjeski Lojno dalšich 200 km do wuchoda, prjedy hač so pola městačka Čerdyń do juha wobroći.
Při lěwym brjoze nadeńdźetej so industrijnej měsće Solikamsk a Bjerezniki.
Južnje Kamskeho jězora leži wulkoměsto Perm, najwjetše sydlišćo při rěce a zarjadniske sydło Permskeho regiona.
Blisko města Čajkowskij nadeńdźe so dalša rěčna zawěra, kotraž twori Wotkinski jězor.
Hnydom za nasypom leži třeći a zdobom posledni spjaty jězor při Kamje, Nižnjekamski jězor, do kotrehož so z Baškirskeje pochadźaca Bjelaja wuliwa.
Za nasypom přińdźe industrijne město Nabjerežnyje Čelny, wažne stejišćo awtomobiloweje industrije.
Tam produkuja LKW KAMAZ.
Pola Nižnjekamska wuliwa so wotprawa rěka Wjatka.
Wjelkowy su wjes z 206 wobydlerjemi w juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słušeja wot lěta 1936 ke gmejnje Zemicy-Tumicy a leža 245 metrow nad mórskej hładźinu w dole Slěbornički.
Dla přihódneho połoženja při křižowanišću šoseje z Budyšina do Biskopic z pućom z Hornjeho Wujězda do Zemic a při starej krajnej hranicy mjez Hornjej Łužicu a Stołpinskim hamtom Mišnjanskeho markhrabinstwa mějachu wšelake knjejstwa we wokolinje zajim na wjesce.
Z teje přičiny wobstejachu Wjelkowy hač do lěta 1936 z třoch wjesnych dźělow: Hornjołužiskeje strony w gmejnje Čerwjene Noslicy, Mišnjanskeje strony w gmejnje Počaplicy a Mišnjanskeje strony w gmejnje Špikawy.
Susodne wjeski su Stachow na sewjeru, Počaplicy a Čerwjene Noslicy na sewjerowuchodźe, Zemicy-Tumicy na juhu, Kinič na juhozapadźe a Palow na sewjerozapadźe.
Podźěl wjeski słušeše Biskopičanskej radźe, druhi k Počapličanskemu ryćerkubłu a hornjołužiski podźěl k Čerwjenonosličanskemu knjejstwu.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 162 wobydlerjow, z nich hišće 42 Serbow a bě tuž najbóle němska wjes Hodźijskeje wosady.
Hižo tehdy so pak we Wjelkowskej šuli jenož hišće němsce rěčeše.
Po hamtskej statistice lěta 1890 bydleše w Špikawskim podźělu 104, w Počapličanskim 51 a na hornjołužiskej stronje 29 wobydlerjow.
Wšě tři dźěle słušachu ze starodawna do Hodźijskeje wosady.
Andrej Plenković je chorwatski politikar a něhdyši diplomat.
Wón je předsyda konserwatiwneje strony HDZ a wot 19. oktobra 2016 z ministerskim prezidentom republiki Chorwatskeje.
Plenković studowaše prawnistwo na Zagrebskej uniwersiće.
Wot 2010 bě statny sekretar za europsku integraciju a jako tajki jedyn z hłownych zamołwitych za přistupne jednanja Chorwatskeje z Europskej uniju.
Wot decembra 2011 bě zapósłanc w chorwatskim parlamenće a w lěće 2013 načolny kandidat HDZ za europski parlament.
Wot 17. julija 2016 je jako naslědnik Tomislava Karamarka předsyda HDZ a wot 19. oktobra nawjeduje knježerstwowu koaliciju z HDZ a strony MOST.
Stolica a zdobom najwjetše město je Užhorod.
Oblasć ma něhdźe 1,2 milionaj wobydlerjow na přestrjeni wot 12.777 kwadratnych kilometrow.
Oblasć mjezuje ze štyrjomi krajemi Europskeje unije: z Rumunskej na juhu, z Madźarskej na juhozapadźe, ze Słowakskej na zapadźe a z Pólskej na samym sewjerozapadźe.
To su města: Berehowe Čop Chust Mukačewe Užhorod Wjetšinu ludnosće wučinja Rusinojo, kotřiž pak jako narodna mjeńšina připóznaći njejsu a jako Ukrainjenjo płaća.
Nimo toho bydli w Zakarpatskej wulka madźarska mjeńšina.
1072 Malva je asteroid, kotryž ma přeměr 46 km a kotryž wotkry Karl Wilhelm Reinmuth 4. oktobra 1926.
Põlva je městačko na wuchodźe Estiskeje.
Je zarjadniske sydło wobwoda Põlvamaa.
Leži něhdźe 200 kilometrow juhowuchodnje Tallinna.
Protyka za lěto 1975 Dewastacija Tłukomja pola Lubnjowa za brunicowu jamu Bzež-wuchod.
20. septembra: Krakowski arcybiskop Karol Wojtyła, pozdźiši bamž Jan Pawoł II., wopyta Budyšin a Chrósćicy.
Južnovietnamske knježerstwo kapituluje.
20. nowembra: Ze smjerću generala Franca skónči so 36-lětna diktatura w Španiskej.
Hólc je młody čłowjek muskeho splaha, kotryž njeje starobu dorosćenych docpěł, tuž dźěćo abo młodźinski, kotryž hišće muž njeje.
Druhe serbske mjeno je dulkata słónčnica.
Rostlina so jako kulturnu rostlinu plahuje.
Mjeno rostliny pochadźa z mjena indianskeho kmjena, kotryž bě žiwy na pobrjohu Brazilskeje.
Delnje a srjedźne łopjena su hrube, přećiwostejne abo steja po třoch we mutličkach.
Wone su jejkojće-lancetojte.
Wobłuk z rołkowymi kćenjemi docpěje šěrokosć wot 1 hač do 2,5 cm.
Forma dulkow jara wariěruje.
Tež barba bělizny móže rozdźělna być, a to swětłobruna hač čerwjena.
Znutřkowne dulkow je běłe a krute.
Nimo toho wobsahuja 2,5 % bělkowinu a 15,8 % wuhlikowych hydratow.
Rostlina derje wutraje mróz, suchotu a sćin.
Pochadźa ze Sewjerneje Ameriki.
W lěću 1612 bu do Europy zawjedźena.
Topinambur bu po lěće 1619 w Europje najprjedy plahowany.
Po třicećilětnej wójnje bě wažne zakładne žiwidła.
Rostlina so jenož hišće rědko w Němskej w juhu a juhozapadźe plahuje, při čimž so móže samo wodźiwjene tam namakać.
Zelo a dulki so zwjetša jako picu wužiwaja.
W Francoskej rostlina so hišće časćišo plahuje, při čimž dulki so zwjetša za zhotowanje alkohola wužiwaja.
Šlinki, šnaki a druhdy hniće móžeja dulki škodować.
Wobłuk z rołkowymi kćenjemi je šěrši.
Wšě łopjena su měnjate, wutrobojte hač jejkojte.
W internetowym słowniku: Sonnenblume Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Wróbl je serbske swójbne mjeno slědowacych wosobow: Jakub Wróbl, zamkar a misionar Jan Wróbl, zahrodkar w Zarěču a wjednik serbskeho burskeho hibanja 1848/49 Jurij Wróbl, wučer a sportowy organizator Mjeno pochadźa wot ptačka wrobl.
Protyka za lěto 1832 1832 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
Jeho předmjet su dialekty.
K nazornej prezentaciji wužiwaja so husto rěčne atlasy, w kotrychž zarysuje so wustupowanje dialektalnych leksemow, fonetiskich resp. fonologiskich kaž tež morfologiskich a syntaktiskich zjawow do geografiskich kartow.
Znaći serbscy dialektologojo su: Arnošt Muka • Frido Michałk • Helmut Faska • Helmut Jenč • Pawoł Wirt • Dotal najwuznamniše serbske dialektologiske dźěło je Serbski rěčny atlas, w kotrehož prěnich dźesać zwjazkach předstaji so dialektalna leksika.
Zwjazkaj 11 a 12 wěnujetej so morfologiji, 13 a 14 fonetice/fonologiji a 15. zwjazk syntaksy serbskich dialektow.
Serbski rěčny atlas = Sorbischer Sprachatlas (zwj.
1-15, wobdźěłali H. Faska, H. Jentsch a F. Michałk) Budyšin: LND, 1965-1996.
1-10, wobdźěłałoj H. Faska a F. Michałk), Budyšin: LND, 1963-1972.
Mjechki wows ma wotstejace, kosmate, delnje łopjena a kłóski z 2-3 kochtami.
Irsce rěči wokoło 350.000 ludźi.
Irsce rěči so w Irskej a Sewjernej Irskej jako mjeńšinowa rěč pódla jendźelšćiny, ma pak status narodneje a prěnjeje hamtskeje rěče Irskeje.
Irskorěčne wobydlerstwo bydli předewšěm w kónčinach Gaeltacht, kotrež leža zapadnje města Galway z bliskimi Aranskimi kupami kaž tež we wokolinje města Bangor a bliskeje połkupy.
Nimo toho je iršćina jedna ze 24 hamtskich rěčow Europskeje unije.
Na zapadźe Irskeje je iršćina maćeršćina wokoło 40.000 ludźi.
W Sewjernej Irskej njeje hamtska rěč, ale liči oficialnje k mjeńšinowym rěčam.
Namaka jenož tafle w iršćinje, na karće su zapřijeća pak zwjetša jenož jendźelsce zapisane.
Po cyłym kraju su wšě tafle dwurěčne jendźelsko-irske.
Jenož mały dźěl młodeje generacije móže rěč prjedownikow rěčeć, wjetši dźěl ludnosće ju hišće rozumi.
Něhdźe 30.000 šulerjow wopytaja zwonka Gaeltachta zakładne a srjedźne šule z wučbu iršćiny, při čimž jich ličba rosće.
Wobsteji móžnosć, někotre přednoški z poskitka uniwersity w iršćinje słyšeć, předewšěm při Narodnej uniwersiće w Galway.
W Irskej eksistuje statna telewizija w iršćinje, runje tak rozhłosowa stacija.
9. decembra abo 9. hodownika je 343. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 22 dnjow hač do kónca lěta.
Nižnjeudinsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Wón ma jendźelske korjenje.
Washington bě wot 1775 do 1783 wyši rozkazowar ameriskeje kontinentalneje armeje a jako tajki jedyn ze załožerjow Zjednoćenych statow.
Wón bě předsyda wustawu dawaceje zhromadźizny Philadelphia Convention w lěće 1787.
Leži něhdźe 60 kilometrow juhozapadnje Tbilisija.
Ma něhdźe štyri tysac wobydlerjow .
Za čas ruskeho carstwa wobsteješe wobydlerstwo sydlišća hłownje z Rusow a Armenjanow.
Wot lěta 1966 ma Tetri Ckaro měšćanske prawa.
Saatlı je město w Azerbajdźanje.
Leži při rěce Aras něhdźe 180 kilometrow juhozapadnje Bakuwa.
Ma wokoło 18 tysac wobydlerjow.
Wot lěta 1971 ma měšćanske prawa.
Helsinki je stolica a najwjetše město Finskeje.
Leži na juhu kraja při Finskim zaliwje a ma něhdźe 630.000 wobydlerjow.
-Maseru je stolica a z něhdźe 220.000 wobydlerjemi tež najwjetše město a scyła jeničke wulkoměsto Lesotha w južnej Africe.
Nadeńdźe so na zapadźe kraja bjezposrědnje při južnoafriskej hranicy.
Móst přez rěku Caledon, kotraž twori statnu hranicu, je najwažniši hraničny přechod mjez woběmaj krajomaj.
W měsće knježi subtropiska horinska klima z miłej zymu a ćopłym lěćom.
Maseru bě hač do druheje połojcy 19. lětstotka mała wikowanska stacija při brodźe přez rěku Caledon, kotraž tworješe tule hranicu mjez Swobodnym statom Oranje a Basutolandom.
W lěće 1869 bu wot hejtmana Basutow, Moshoeshoe I., za nowu stolicu pomjenowane.
Maseru je w rěče Sesotho słowo za wosebitu družinu pěskowca, kotraž so w tejle kónčinje namaka.
Wot 1869 do 1871 a znowa wot 1884 do 1966 bě Maseru stolica britiskeho protektorata a pozdźišeje krónoweje kolonije Basutoland a słužeše kolonialnym knježićelam jako bydlišćo.
W lěće 1905 zahaji so železniski wobchad ze Swobodnym statom Oranje; 1933 dóstachu prěnje měšćanske štwórće milinu.
W lěće 1948 bydlachu 2000 Basotow a 600 Europjanow w Maseru.
1966 sta so Maseru – tehdy městačko z 15.000 wobydlerjemi – ze stolicu noweho njewotwisneho kralestwa Lesotho.
Maseru je wot lěta 1894 sydło romsko-katolskeho biskopstwa a wot 1977 sydło arcybiskopstwa.
Olaine je město w Letiskej.
Je zarjadniske sydło Olaiskeho wobwoda.
Leži něhdźe 20 kilometrow juhozapadnje Rigi.
Sydlišćo je so w lěće 1819 załožiło a ma wot lěta 1967 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Ishtixonskeho wobwoda.
Leži něhdźe 60 kilometrow sewjerozapadnje Samarkanda.
Sydlišćo je so w lěće 1943 załožiło a ma wot lěta 1984 měšćanske prawa.
Leži hłownje wuchodnje Bajkalskeho jězora a mjezuje na juhu z Mongolskej.
Jeje stolica je Ulan-Ude.
W lěće 2010 měješe Burjatska 972.021 wobydlerjow.
Burjaća mějachu 2010 podźěl wot 30 % cyłkowneje ludnosće.
Nowaja Ladoga je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1704 w zwisku z natwarom noweje stolicy Pětrohród wot carja Pětra Wulkeho někotre kilometry zdalene wot twjerdźizny Stareje Ladogi załožiło.
Tula je wulkoměsto w Ruskej federaciji.
Tula je wuznamne industrialne srjedźišćo a wažne stejišćo ruskeje brónjoweje industrije.
Ostrow je město w Ruskej federaciji.
-25.266666666667-57.666666666667 Koordinaty: 25° 16′ J, 57° 40′ Z Asunción je stolica a z něhdźe 550.000 wobydlerjemi zdobom najwjetše město južnoameriskeho stata Paraguay.
Jeho mjeno poćahuje so na Marije donjebjeswzaće, dokelž bu město na tutym dnju w lěće 1537 załožene.
Město nadeńdźe so při lěwym, wuchodnym pobrjoze rěki Paraguay při hranicy z Argentinskej.
W měsće knježi tropiska klima.
Najhorcyši měsac je januar z přerěznymi temperaturami mjez 23 a 33 stopnjemi, najzymniši je julij.
Rostlina je namódreń zwobručowana.
Stołpiki su horjeka štyrihranite.
Wone su po porach na spódku zrosćene.
Keluch je nimale hač k spódku dźěleny a krótši hač króna.
Króna je žołta a krótka, zwonojta rołka a njese 6-8 rozšěrjenych kónčkow.
Rostlina je w srjedźnej a južnej Europje rozšěrjena, při čimž na sewjer hač do Irskeje a Wulkeje Britaniskeje wustupuje.
Rostlina je zmjerzkokruta ale tež horcotu znjese.
Skora je hładka, šěra, w starobje brózdźena.
Nažołć běłe, wonjace kćenja steja po pjećoch abo wjacorych we wotwisowacych promjenjach.
Małke, hrubje drjewjane płody su kosmate a njejsu rjapikate.
Rostlina je na wuchodźe Sewjerneje Americe rozšěrjena.
Tuta lisćina pokazuje wšě hamtske serbske dróhowe mjena w Budyšinje kaž tež jich pochad a prjedawše pomjenowanja.
Mjezuje z Thailandskej, Kambodźu a z Vietnamom.
16. februara abo 16. małeho róžka je 47. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 318 dnjow hač do kónca lěta.
Druhe discipliny su počasu k tomu přišli.
W lěće 2006 bu matematikar Grigori Perelman za dopokaz Poincaréje hypotezy, kotryž bu jenož na arXiv-serwerje wozjewjeny, a nic – kaž je hewak z wašnjom – we fachowym časopisu, z Fields-medalju wuznamjenjeny.
Perelman pak njeje wuznamjenjenje akceptował.
Dla spěšnosće mediuma internet so wozjewjenki w přiběracej měrje online na arXivje město we wotpowědnych ćišćerskich publikacijach čitaja.
Wudźeržowanske kóšty za arXiv su skrótšenja etata dla poćeženje za Cornell University Library.
Tohodla poprosy wona w januarje 2010 tajke institucije, kotrychž wědomostnicy ekstensiwnje arXiv-dokumenty sćahuja, wo dobrowólnu financielnu podpěru.
Tutón koncept njezměni wězo ničo na nałožowanju principa Open-Access: čitarjo a tež awtorojo móžeja składowanje dokumentow na arXivje tež nadal darmo wužiwać.
Drěwcy su wjes na sewjeru sakskeje Hornjeje Łužicy.
Leža w Budyskim wokrjesu a słušeja wot lěta 1994 k Łazej.
W Drěwcach markěrujetej serbska lipa a wulki błudźenk srjedźišćo oficielneho serbskeho sydlenskeho ruma w Sakskej.
Přez wobzamknjenja Wienskeho kongresa přidźěli so dotal k Sakskej słušacy sewjerny dźěl Hornjeje Łužicy z Drěwcami w lěće 1815 Pruskej.
Saksko-pruska hranica wjedźeše přez holu južnje wsy.
Hač do lěta 1957 běchu Drěwcy samostatna gmejna a potom gmejnski dźěl Złyčina.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 202 wobydlerjej, mjez nimi 200 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot hišće 91 %, štož wotpowědowaše sobu najwyšemu podźělej w ewangelskej Hornjej Łužicy.
Ewangelscy Drěwčenjo słušeja do Łazowskeje wosady.
25. septembra abo 25. požnjenca je 268. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 97 dnjow hač do kónca lěta.
30. septembra abo 30. požnjenca je 273. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 92 dnjow hač do kónca lěta.
1946: W Nürnbergu skónča so procesy přećiwo němskim wójnskim złóstnikam z wozjewjenjom wusudow.
Wjelkow je wjeska ze 27 wobydlerjemi w zapadnej Hornjej Łužicy.
Małe sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1420 jako Welckau.
Ležownostne knjejstwo měješe njedaloko ležace Walowske ryćerkubło.
Křesćanscy wobydlerjo přisłušeja ewangelskej Halštrowsko-Protečanskej wosadźe. staw: 30. junija 2015; měšćanske zarjadnistwo Halštrow Filip Jakubaš: Hornjoserbsko-němski słownik.
Donnerhak, Budyšin Hlej wotpowědne dataje we Wikimedia Commons: Bahnowy rozraz Bahnowy rozraz.
Leža w historiskej Podolskej při rěce Sob, něhdźe 65 kilometrow wuchodnje města Winnycje.
Maja něhdźe jednaće tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1391 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1757 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 270 kilometrow sewjerozapadnje Odesy.
Sydlišćo je so w lěće 1779 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Wot 1924 do 1940 bě město dźěl Moldawskeje awtonomneje sowjetskeje republiki.
W lěće 1935 dósta mjeno Kotowsk po sowjetskim wojaku Grigoriju Kotowskim, kiž bě tu w lěće 1925 zemrěł.
Dnja 12. meje 2016 dósta w ramiku wotstronjenja sowjetskich mjenow na Ukrainje nowe mjeno Podilsk.
Leži něhdźe 75 kilometrow južnje Kropywnyckeho.
W Druhej swětowej wójnje bě wot 5. awgusta 1941 hač do 9. decembra 1943 wot němskeho wójska wobsadźene.
Kallaste je městačko na wuchodźe Estiskeje.
Leži na zapadnym brjoze Peipuskeho jězora něhdźe 200 kilometrow juhowuchodnje Tallinna.
Ma něhdźe 900 wobydlerjow, z toho někak 85 % Rusow.
Je zarjadniske sydło Muborakskeho wobwoda.
Leži něhdźe 80 kilometrow sewjerozapadnje wot města Qarshi.
Wot lěta 1974 měšćanske prawa.
Olenjegorsk je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1949 załožiło a ma wot lěta 1957 měšćanske prawa.
Ljubań je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1500 załožiło a ma wot lěta 1912 měšćanske prawa.
Čistopol je město w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w republice Tatarstan při Kamje něhdźe 130 kilometrow wuchodnje Kazanja a ma něhdźe 61 tysac wobydlerjow.
Wałbrzych je wulkoměsto a z něhdźe 115.000 wobydlerjemi po Wrócławju druhe najwjetše město w pólskim wojewódstwje Delnja Šleska kaž tež zarjadniske sydło Wałbrzyskeho wokrjesa, kotremuž pak jako bjezwokrjesne město same njepřisłuša.
We Wałbrzychu nadeńdźe so Hród Książ, najwjetši hród Šleskeje.
Wałbrzych je so kónc 13. lětstotka za čas trjebjenja hraničneho lěsa załožił a bu w lěće 1305 k prěnjemu razej jako Waldenberc naspomnjeny.
Ronald Pohle je sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje Unije Němskeje a wot lěta 2009 zapósłanc sakskeho krajneho sejma.
Pohle bu 2009 jako direktny kandidat swojeje strony we wólbnym wokrjesu 29 z 32,1 % hłosow woleny.
Wón je ewangelski, nježenjeny a bydli w Lipsku.
Běła Hora je hornjołužiska wjeska z 88 wobydlerjemi we wuchodźe Budyskeho wokrjesa, kotraž słuša z lěta 1994 k městu Wóspork.
Leži we łučinje Kotołki a Lubaty na lěwym boku rěčki něhdźe dźesać kilometrow wuchodnje Budyšina a šěsć kilometrow zapadnje Wósporka.
Susodnej wsy stej Worcyn na juhowuchodźe a k Malešanskej gmejnje słušace Skanecy w sewjerozapadźe.
Hišće spočatk 19. lětstotka běchu tež w nižinje wuchodnje Běłeje Hory wjacore haty.
Wjes naspomni so prěni raz w lěće 1360 jako Belligern a słušeše prěnjotnje najskerje k Budyšinskej wosadźe, ze 16. lětstotka pak k Hrodźišćanskej.
Runje tak ze 16. lětstotka ma Běła Hora swójske ryćerkubło.
Barokny knježi dom je so w 19. lětstotku wottorhał.
Po Mukowej statistice měješe Běła Hora we 1880tych lětach 122 wobydlerjow, mjez nimi 112 Serbow a 10 Němcow.
W lěće 1925 rěčeše po hamtskej statistice hišće 96 wot 111 wobydlerjow serbsce.
W lěće 1925 bě mjez 111 wobydlerjemi 108 ewangelskich a tři katolscy.
Arnošt Ota Dučman, serbski nowinar; rodźeny na Běłej Horje Korla Awgust Wudowjenc, serbski gymnazialny profesor, w młodych lětach přełožowar; rodźeny na Běłej Horje Belgern/Běła Hora.
Irtyš je wulka aziska rěka a lěwy přitok Oba, kotryž běži přez Chinsku, Kazachstan a Rusku.
Wón je z 4248 kilometrami dlěši hač Ob sam, słuša tuž k najdlěšim rěkam na swěće a płaći zdobom jako najdlěši přitok.
Hromadźe z delnim běhom rěki Ob twori Irtyš z cyłkownje 5410 kilometrami samo šesty najdlěši rěčny běh na swěće.
Rěka wužórli so jako Čorny Irtyš na samym sewjerozapadźe Chinskeje w horinach Mongolskeho Altaja, njedaloko mongolskeje hranicy w prowincy Xinjiang a běži najprjedy do zapadneho směra přez kazachsku mjezu.
Tam přeprěkuje sewjerowuchodnu kónčinu kraja a zapadne wuběžki Altaja.
Pola wulkoměsta Semej, najwjetšeho kazachskeho města nad rěku, zastupi do kazachskeje stepy a zdobom do Zapadosibirskeje nižiny.
Za kazachsko-ruskej mjezu přeběži milionowe město Omsk, najwjetše sydlišćo při Irtyšu.
Za Omskom su brjohi Irtyša zwjetša bahnojte a nimale njewobsydlene, hač k městu Tobolsk.
Irtyš je wot nowembra hač do kónca apryla zamjerznjeny.
Přewisna krušwička je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 7 hač 25cm.
Rostlina je słabje jědojta.
Stołpiki su deleka křiwe a horjeka zrunane.
Łopjena su w delnim dźělu stołpika kopate.
Łopjency su horjeka błyšćaty a docpěwaja dołhosć wot 4cm.
Kćenja su swětłe nažołć zelene.
Korjenje su husto wot hriboweje plećizny pokryte.
Wona přiwzaće wody a žiwnych wutkow podpěra.
Drobnuška kormjenka je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 2 hač 15 cm.
Łopjena su přećiwostejne, nahe a docpěja dołhosć wot 0,5 hač 1,5 cm a šěrokosć wot 1 mm.
Keluškowe łopješka docpěja dołhosć wot 1 hač 2,5 cm.
Štyri krónowe łopješka su maksimalnje poł tak dołhe abo faluja.
Jara małke symjenja wisajo wostanu na włóžnych črijach a jězdźidłach.
Rosće na rolach, pućach, w zahrodach, dłóžbowych dróhach a na krjeńčkach chódnikow.
Wutraje poćeženje přez kopnjenja a sól.
Chrósćica je ród ze swójby słódkich trawow.
Hóznja je měšćanski dźěl Złeho Komorowa w braniborskim dźělu Hornjeje Łužicy.
Ma něhdźe dwaj tysac wobydlerjow a leži njedaloko Złokomorowskeho jězora.
Wjes so w lěće 1420 k prěnjemu razej naspomni.
Po statistice Arnošta Muki měješe wjes w lěće 1884 cyłkownje 560 wobydlerjow, z nich 370 Serbow a 190 Němcow.
91. → wšě wjeski Arnošt Muka: Statistika Łužiskich Serbow.
Wobličenje a wopisanje hornjo- a delnjo-łužiskeho Serbowstwa w lětach 1880–1885.
Budyšin 1884–86, str.
Koporowy muchownik je bujnje rosćacy kerk abo małki štom, kotryž docpěje wysokosć wot 6 hač do 8 m.
Hałuzy su zrunane a njeprawidłownje rozhałuzowane.
Šěroke, ćmowozelene, eliptiske hač dołhojće-eliptiske, měnjate łopjena docpěja dołhosć wot 4 hač do 8 cm.
Wone su při zazelenjenju bronzowe.
Młode łopjena su na delnim boku židźane kosmate.
Jich kroma je sćeńka rězana.
Wone hač do časa kćěwa zwjetša hišće njejsu dospołnje wupřestrěte.
Łopjenowe stołpiki su kosmate.
Běłe kćenja steja po wosmjoch hač po dźesaćoch w dele wisacych kićach.
Małke, 1 cm tołste płody su jědźne a so při zrałoće čornawja.
Wuschnjeny keluch wotsteji.
Aroma płodow je tróšku podobna toho holanskich jahodkow.
Płody ptački přiwabjeja.
Rosće w lěsach a kerčinach na čumpatych, na prawym měrje suchich hač čerstwych, wapnitych ale tež na kisałych pódach.
Pochadźa ze atlantiskeho regiona sewjerneje Ameriki.
Rostlina je hižo z 100 lět w někotrych regionach Europy zadomjena, předewšěm w Nižozemskej a sewjerozapadnej Němskej.
Priština je stolica a sydło knježerstwa Kosowa.
Je z 150.000 wobydlerjemi we wulkogmejnje najwjetše město kraja a jeho politiski, kulturny a hospodarski centrum.
Měšćanosta je Isa Mustafa.
Priština bě jedne wot srjedźišćow srjedźowěkowskeho serbiskeho stata a rezidenca pod kralom Milutinom.
Sewjerozapadnje města so 15. smažnika 1389 Bitwa na Kosowym polu wotmě.
Po osmaniskim dobyću serbiskeje stolicy Smederevo w lěće 1459 započnje turkowske knjejstwo.
W prěnjej Balkanowej wójnje 1912 móžeše Serbiska Prištinu dobywać.
W Juhosłowjanskej bě město wot lěta 1974 stolica awtonomneje prowincy Kosowo a Metochija.
W Kosowskej wójnje 1999 jara wobškodźena; je Priština wot 2008 hłowne město Republiki Kosowo, kotraž mjezynarodnje připóznata njeje.
Ma někak milion wobydlerjow a je tež najwjetše město stata.
Petr Eben bě čěski komponist, pišćeler a wučer Karloweje uniwersity.
Vrbno pod Pradědem je městačko we wuchodnej Čěskej.
Leži 545 m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe pjeć tysac wobydlerjow.
Ludowe nakładnistwo Domowina, krótko LND, je jedne z dweju serbskeju nakładnistwow w Budyšinje, kotrež wobsteji wot lěta 1958.
Jenički towaršnik LND tzwr je Załožba za serbski lud, kotraž dźěławosć nakładnistwa zdobom spěchuje.
Ale tež němske knihi, kotrež maja serbski pozadk, słušeja do repertoira LND.
Nimo toho je LND wudawar Serbskich Nowin, Rozhlada, Noweho Casnika a dalšich medijow.
Nakładnistwo wudźeržuje Smolerjec kniharnju, kotraž cyłkowny sortiment serbskeje literatury kaž tež zynkonošaki a filmy poskićuje, knižne premjery a čitanja přewjeduje a druhe zarjadowanja organizuje.
Jednaćel LND je wot 1. junija 2020 Syman Pětr Cyž.
Jeho předchadnica Marka Maćijowa nawjedowaše serbske nakładnistwo 17 lět.
Sewan je město w Armenskej.
Leži w prowincy Gecharkunik při brjoze Sewanskeho jězora něhdźe 60 kilometrow wuchodnje Jerjewana.
Sydlišćo je so w lěće 1842 załožiło jako ruska wjes Jelenowka a ma wot lěta 1961 měšćanske prawa.
Wot lěta 2013 bě promowowana chemikarka jedna z třoch rěčnikow strony a předsydka sakskeho krajneho zwjazka.
Po zaćehnjenju strony do Sakskeho krajneho sejma při wólbach w nazymje 2014 sta so z předsydku frakcije.
Wot julija 2015 steješe nimo Jörga Meuthena na čole zwjazkoweje strony.
Wona płaćeše jako zastupjerka nacionalno-konserwatiwneho křidła AfD.
Po wólbach do zwjazkoweho sejma w septembrje 2017 a swojim zaćehnjenju do němskeho parlamenta jako direktnje wolena zapósłanča wólbneho wokrjesa Sakska Šwica wustupi amtěrowaca předsydka Petry hromadźe z dalšimi zastupjerjemi ze strony.
Nominatiw w serbšćinje je najčasćiši ze sydom padow.
Prašenje na tutón pad je štó? při žiwochach a što? při wěcach a idejach.
Nan je tu. - Štó je tu? - Nan.
Kniha je tam. - Što je tam? - Kniha.
Nominatiw w němčinje je najčasćišo wužiwany ze štyrjoch padow.
W někotrych rěčach je nominatiw njemarkěrowany zakładny pad a ma tohodla tak mjenowany nulowy morfem w někotrych składowanskich paradigmach abo samo we wšěch.
Při brjoze Persiskeho zaliwa a Omanskeho golfa ležacy stat susoduje ze Sawdi-Arabskej na juhu a zapadźe kaž tež z Omanom na wuchodźe.
Pusćinowy kraj wobsedźi wulke łožišća zemskeho wolija a přisłuša tuž najbohaćišim statam na zemi.
Skoro 80 % wobydlerstwa su w emiratach dźěłacy wukrajnicy, wosebje z Indiskej.
Oficialna statna nabožina je Islam.
Najwažnišej sydlišći stej stolica Abu Dhabi a najwjetše město Dubaj.
Z wulkim wotstawkom najwjetši emirat je Abu Dhabi z přestrjenju wot 67.340 km².
Najwyša hora w Zjednoćenych arabskich emiratach je 1900 m wysoki Dźabal Jais w Hadźar-horinach.
Dołhostniki su te wulke kruhi na jako kulojty myslenym zemskim powjerchu, kotrež běža k sewjero-južnemu směrej a du přez wobaj rotaciskej čopaj zemje.
Kóždy dołhostnik zestaja so z dweju napřećiwneju meridianow a charakterizuje so tohodla přez podawanje jedneje z jich geografiskich dołhosćow.
Tak leža na př. na dołhostniku 13,5° wuchod: Greifswald, Berlin, Passau a Spittal nad Drawu - runje tak kaž „mjeztym" město Plzeň w Čěskej, kaž na sewjer šwedski Karlstad a na juhu Palermo na Sicilskej, Tripolis a Luanda.
Hdy bychmy wulki kruh na druhu hemisferu podlěšili, bychmy přez Antarktis ke Cookowym kupam a Kiribatijej, a nimo Hawaiija k Aleutam a Beringowemu přeliwej dóšli.
Dołhostnik 13,5° wuchod je potajkim identiski z dołhostnikom 166,5° zapad.
Rozdźěl mjez dołhostnikom a meridianom wšak so we wšědnej rěči geografije často zamazuje.
Za astronomow běži meridian přez połne 360° na njebjeskej kuli, ale mysla při tutym słowje hłownje na jeho hornju połojcu.
Zapřijeće dołhostnik pochadźa w jenakej měrje z matematiki, geografije a astronomije - hdźež so tež křiwe dołhostniki nastupajo ekliptiku a samo Mlóčnu dróhu wužiwa.
Hdyž wobhladujemy zemju dokładnišo, da njehodźi so hižo za kulu měć, ale je trjeba znajmjeńša jeje wopłonjenje wobkedźbować.
Zemska podoba je mjenujcy přez wšědnu rotaciju a jeje centrifugalnu móc na ekwatorje brjuchata a w polarnych regionach płoniša hač kula jenakeje wulkosće.
Rozdźěl w radiusach je 21.387 metrow.
Čerwjeny planet je swojeje małosće dla drje lědma wopłonjeny, ale jasnje třiwóskowy.
Dokelž wšě dołhostniki kule su wulke kruhi, dźěla zemju do po dweju połojcow.
Činja to tež na zemskim elipsoidźe, tam wšak maja formu elipsow.
Połojcowacu kajkosć maja dołhostniki ze zemskim ekwatorom zhromadne, kotryž wšak je jako najdlěši šěrokostnik na woprawdźitej zemi wo 0,2 ‰ dlěši: měri w mórskim niwowje 40.075 km, dołhostniki wšak jenož 40.008 km.
Diferenca na 8 km na 40.000 km dźe na njewobeńdźomne małe měrjenske zmylki a zerzawjace měridła dweju tehdyšeju ekspedicijow wróćo.
Po měnjenjach wo formje zemje, kotraž je so we wuměrjenjach w Peruwje a Lapskej zwěsćiła, da so z toho dołhosć cyłkowneho kwadranta wobličić.
Při tym přińdźe k systematiskim měrjenskim zmylkam wot Méchain, kotrež je z pedanterije potłóčił.
Tute zmylki wjedźechu naposledk k njedokładnemu postajenju metroweho standarda.
Šiboj bě wjes we Wojerowskim wokrjesu, kotraž bu w lěće 1986 wotbagrowana za Šibojsku jamu.
Woni přećahnychu zwjetša do Wojerec abo do druhich dźělow Běłochołmčanskeje gmejny.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Scheibe pochadźa z lěta 1568.
Wjesne mjeno pochadźa – porno druhim wsam we wokolinje – z němčiny a poćahuje so na geografiske połoženje na zwyšenej płoninje.
Wjes – po sydlišćowej formje rozšěrjeny kulowc – słušeše přez lětstotki k Wojerowskemu stawowemu knjejstwu.
Dla zniženja hładźiny dnowneje wody bu wjeska w prěnjej połojcy 1950tych lět přizamknjena na centralnu wodowu syć.
Wokoło 1970 přisłušeše wjace hač połojca ludnosće Domowinje.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy wšitcy 64 Šibjenjo serbsce.
Ewangelscy wobydlerjo přisłušachu Łazowskej wosadźe.
28, Akademie-Verlag, Berlin 1975, str.
Braniborska techniska uniwersita je připóznata mała techniska slědźenska uniwersita a bu załožena 1991 w Choćebuzu jako jenička techniska uniwersita zwjazkoweho kraja Braniborskeje.
W decembrje 2004 budźe nowy informaciski, komunikaciski a medijowy centrum architektow Herzog & de Meuron, w kotrymž na přikład nowa centralny biblioteka uniwersity je, wotčinić.
Wobstejaca tradicionalna uniwersitna biblioteka, kiž zaměstnjena je we wšelakich twarjenjow w měsće, je so w nowotwarje wot IKMZ zjednoćiło.
Předewšěm za studentow ma centrum pod wjednistwom dr.
Uniwersita je dyrbjała jako jednička techniska uniwersita w Braniborskej so na nowym stawje wědomosći orientować.
Tuta statna uniwersita je dyrbjała w přichodźe lětnje wokoło 6000 studentow a wyše 100 profesorow zaběrać.
Jeho naslědnik bě profesor Ernst Sigmund.
Dnja 15. junija TU Choćebuz je so oficielnje załožiła.
Pjeć studijnych drogow je so poručiło.
To su byli architektura, elektrotechnika, twarske inženjerstwo, wobswětowa wědomosć a hospodarske inženjerstwo.
1994 je direktor profesor Spur namjetował, TU Choćebuz do Braniborskeje techniskeje uniwersity Choćebuz přemjenować.
Wosobnosće BTU su dyrbjeli być : wukubłanje nowych specialistow na wobłukach na nałožowanje orientowanych přirodow, techniske a inženjerske wědomosće, předmjet přesahowacy studij, nowy slědźenje w přirodnych a wobswětowych wědomosćach, mašinowa twar a elektrotechnika, a twarske inženjerstwo a architektura.
Přez slědźenje su so dyrbjeli nowe produkty a metody tworić.
Dnja 6. decembra 1995 je so wuzwolił profesor Ernst Sigmund k prěnjemu prezidentej BTU a je zapokazał do swojeho hamta dnja 1. februara 1996.
W decembrje 2004 je so wotworał informaciski komunikaciski a medicinski centrum na něhdyšich wobwodach uniwersitneho stadiona.
Wón wobsahuje nowu centralnu biblioteku uniwersity, 8 etažow a wokoło 900 000 medicinskich jednotow.
W lěće 2006 je senat wuzwolił profesora doktora Jürgena Kurtha k nowemu prezidentej BTU.
Wón njeje stupił do hamta, dokelž je ministerstwo za wědomosć, slědźenje a kulturu w Braniborskej wotchiliło pominane financielne wuhotowanje za BTU.
Róžany su hornjołužiska wjeska, kotraž słuša wot lěta 1994 k Lubijej.
Po sydlišćowej formje su Róžany lěsny łanowc.
Prěnje naspomnjenje jako Rosenhain pochadźa z lěta 1317; hižo 1345 naspomni so wudwór, z kotrehož nasta w lěće 1619 naspomnjene ryćerkubło.
Pod nacionalsocialistiskim knjejstwom buštej dnja 1. septembra 1939 susodnej wjesce Serbske Pawlecy a Serbske Kundraćicy zagmejnowanej a dóstaštej nowe germanizowane mjena Rosenhain II a Rosenhain III.
1974 buchu tež Dołhaćicy zagmejnowane.
Po statistice Arnošta Muki mějachu Róžany w lěće 1884 248 wobydlerjow, mjez nimi 225 Němcow a 23 Serbow.
Woni rěčachu mjeztym wotemrětu Lubijsku narěč.
Chryša Šlenkar – serbski farar a nabožinski prócowar; rodźeny w Róžanach Jurij Kral: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
Dobra želbija je kerk, kotryž docpěwa wysokosć wot 20 hač 70 cm.
Łopjena su owalne hač šěroko-lancetojte, zmoršćene a na křiž přećiwostejne.
Wone njesu často dwaj małkej kónčkaj a su dołho stołpikate, słabje karbowane a na delnim boku pjelsćojte.
Wioletne kćenja docpěwaja dołhosć wot 1,8 hač 2,5 cm a steja po štyrjoch hač po wosmjoch we wjacorych pozdatnych mutličkach.
Króna docpěwa dołhosć wot 17 hač 25 mm.
Rostlina so plahuje a je rědko wodźiwi, wosebje na ćopłych połsuchich trawnikach.
Pochadźa z regiona Srjedźneho morja, předewšěm z Španiskeje, sewjerneje Afriki a Balkana.
Lěsny hłowač je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 30 hač 100 cm.
Stołpik je často seršćaty kosmaty.
Kćenja steja w połnych, 3-4 cm šěrokich hłójčkach, kotrychž nakromne kćenja su wjetše.
Ma radšo włóžne, pódy w chłódnišich, włóžnych połoženjach.
Rostlina je předewšěm w horinach srjedźneje Europy rozšěrjena.
W internetowym słowniku: Witwenblume Rita Lüder: Grundkurs Pflanzenbestimmung.
K swójbje klukoćinowych rostlinow słuša dwě do pjeć rodow z něhdźe 45 hač 60 družinow: Dalrympelea: Z 20 hač 25 družinow.
Dubc je sydlišćo w Hornjej Łužicy.
Leži na wuchodźe Sakskeje we wokrjesu Zhorjelc a słuša wot lěta 1992 ke gmejnje Rěčicy.
Dubc leži we łuhojtej krajinje mjez Běłej Wodu a Nisku, wuchodnje Rěčic w přitočnišću Běłeho Šepca.
Na juhozapadźe mjezuje Dubc z Hatkom, na juhu z Chwalecami, na zapadźe z Rózborkom a na sewjeru z wojerskim zwučowanišćom Hornja Łužica.
Přez njedaloki centrum Rěčic wjedźe zwjazkowa dróha 115 a tam je tež dwórnišćo železniskeje čary Berlin–Zhorjelc.
Prěnje historiske naspomnjenje Dubca jako Ducz je z lěta 1398.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice mjez 1117 wobydlerjemi jenož hišće 20 serbskich.
Ewangelsko-lutherska cyrkej swj.
Sprjewiny Doł je sydlišćo w sewjeru sakskeho wokrjesa Budyšin a słuša ke gmejnje ze samsnym mjenom.
Je ze 113 wobydlerjemi najmjeńši wjesny dźěl a jenički, kotryž so ani při Sprjewi ani při Sprjewicy njenamaka.
Wjes leži w sewjeru gmejny mjez Sprjewinodołskim jězorom a Čornej Pumpu blisko hranicy z Braniborskej.
Chójnička je wjeska w Hornjej Łužicy.
Leži w sakskim wokrjesu Budyšin a słuša wot lěta 1936 ke gmejnje Budestecy.
Wjeska namaka so w Łužiskich horach južnje Budyšina pod Lubinom a Žmórcom.
Ležownostne knjejstwo wukonješe w 16. kaž tež we 18. lětstotku Budyska rada.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 31 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća Serbja.
-15.8-47.85 Koordinaty: 15° 48′ J, 47° 51′ Z Brasilia je stolica Brazilskeje.
Ma tři a poł miliona wobydlerjow a potajkim je štwórte najwjetše město Brazilskeje.
Nadeńdźe so porno druhim metropolam w nutřkownym kraju a bu hakle w druhej połojcy 20. lětstotka jako planowane město natwarjena, hłownje pod nawodom architekta Oscara Niemeyera.
Wot 1987 słuša centrum planowaneje stolicy k swětowemu herbstwu UNESCO.
Protyka za lěto 1988 1988 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
W tutym lěće dewastěruje so sydom łužiskich wsow za brunicowe jamy, a to Brjazynka pola Łukowa a dźěl Jazowy pola Hamorja.
30. januara: Prěnje čisło swobodneho časopisa „Serbski student" wuńdźe.
01. februara: Domowina a Zjednoćenstwo swj.
Cyrila a Metoda zahajitej „narodny dialog".
27. nowembra: W Budyšinje wotměje so 114. schadźowanka.
16. měrca: Při nadběhu z chemiskimi brónjemi na město Halabdźa ze strony irakskeho wójska wumrě wokoło 5.000 ludźi.
10.–25. junija: Europske mišterstwo w kopańcy wotměje so w Němskej.
08. nowembra: George H. W. Bush bu za 41. prezidenta Zjednoćenych statow woleny.
Gogolow je wjes w Delnjej Łužicy a wot 19. septembra 2004 měšćanski dźěl Choćebuza.
Ma někak 1400 wobydlerjow a nadeńdźe so na juhu měšćanskeho teritorija při awtodróze 15.
Susodne wjeski su Gołynk na wuchodźe a Gogolowk na zapadźe.
Na Gogolowskich zahonach nadeńdźe so wulki nakupowanski centrum „Lausitz-Park".
Wjes naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1389.
We 1880tych lětach měješe Gogolow po statistice Arnošta Muki cyłkownje 462 wobydlerjow, z nich 412 Serbow a połsta Němcow.
Arnošt Černik namaka tam w lěće 1956 jenož hišće jednoho jeničkeho rěčnika delnjoserbšćiny.
Bjarnat Krawc bě serbski hudźbnik, komponist, dirigent a hudźbny wědomostnik.
Skutkowaše dołhe lěta w Drježdźanach a je čestny wobydler města Warnoćicy.
We wobłuku serbskeje hudźby je wosebje wuznamny jako nawoda serbskeho chóroweho hibanja w 1920tych a 1930tych lětach.
Wobdźěłowaše ludowe spěwy.
Ale tež jeho originarne kompozicije su hišće dźensa často spěwane, na př.
Boža mša w serbskich kěrlušach.
Twórba je tež na hudźbnych medijach nahrata.
Jeho dźowka Hanka Krawcec běše wuznamna serbska grafikarka a molerka.
Jadranske morjo je dźěl Srjedźneho morja, potajkim słuša k morjam Atlantiskeho oceana.
Leži na juhu Europy a wotdźěluje Apenninsku wot Balkanskeje połkupy.
Mjeno Jadranske morjo pochadźa wot łaćonskeho Mare Hadriaticum pochadźa, kotrež je něhdy na jeho brjohach ležało.
Staty, kotrež z Jadranskim morjom mjezuja, su Słowjenska, Italska, Chorwatska, Bosniska a Hercegowina, Čorna Hora a Albanska.
Na juhu je Jadranske morjo zwjazane přez Otrantsku wužinu z Ioniskim morjom.
Wjele přistawow leži na Jadranskim morju, wosebje Bjenatki a Terst, kotrejž běštej wažnej wuchadźišći rakusko-wuherskeho mócnarstwa do Srjedźneho morja.
Wosebje před wuchodnym přibrjohom Jadranskeho morja je wjele mjeńšich a wjetšich kupow, z kotrychž su najwjetše Krk, Cres, Brač a Hvar, kotrež słušeja wšě do Chorwatskeje.
Liberal Democrats je liberalna strona w Zjednoćenym kralestwje, kotraž bu 3. měrca 1988 ze stronow Liberal Party a Social Democratic Party załožena.
Předsyda je Nick Clegg.
Wona ma wjace hač 55.000 sobustawow a wósom wot 650 sydłow w britiskim parlamenće.
Wokrjes Chomutov je wokrjes w Ústeckim kraju w Čěskej.
Jeho sydło je město Chomutov.
We wokrjesu Chomutov je 44 gmejnow, z toho 7 městow.
Jeho sewjerozapadna hranica je statna hranica z Němskej.
Sopot je město z něhdźe 38.000 wobydlerjemi při Gdańskim zaliwje Baltiskeho morja w Pomorskim wojewódstwje na sewjeru Pólskeje.
Sopot je woblubowane baltiske kupanske městno, tak zo je turizm najwažniša hospodarska hałuza.
Hromadźe ze susodnymaj wulkoměstomaj Gdańsk a Gdynia tworja tak mjenowane Trójmiasto.
Sopot słušeše hižo jako rybarska wjeska w 13. lětstotku k hansowemu městu Gdańsk a dósta hakle 1902 měšćanske prawa.
Wot 1793 do 1920 słušeštej wobě měsće do Pruskeje a potom hač do Druheje swětoweje wójny ke Gdańskemu swobodnemu statej.
Wot 1. septembra 1939 hač do 23. měrca 1945 steješe město pod němskim wobsadźenjom.
Najznaćišej wosobinje ze Sopota staj dźiwadźelnikaj Klaus Kinski a Winfried Glatzeder.
Bywši pólski premier a prezident rady Europskeje unije Donald Tusk bydli ze swójbu w Sopoće.
Wornar narodźi so w Bendorfje nad Rynom jako syn rězbarja.
Po dokónčenju šule studowaše na Bonnskej uniwersiće najprjedy geologiju a paleontologiju, potom pak slawistiku a indogermanistiku.
Wot lěta 2003 je Wornar profesor za sorabistiku a tuž direktor Instituta za sorabistiku Lipšćanskeje uniwersity.
Edward Wornar je tež zeserbšćił literariske twórby z pólšćiny, kymrišćiny a jendźelšćiny, mjez druhim Tolkienowy Hobit.
. „Serbska sada w rukopisnej zběrce z lěta 1510".
Lětopis, 2/2011. „Kak serbska je Budyska přisaha?".
Přełožk z jendźelšćiny.
Lipsk, 2012. „Dodawk k serbskej sadźe z lěta 1510".
Disertacija, Bonn, s.d.
Leža něhdźe 260 kilometrow juhowuchodnje Bresta.
Maja něhdźe dwanaće tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1785 załožiło a ma wot lěta 2005 měšćanske prawa.
Protyka za lěto 1903 09. awgusta: W Malešecach wotměje so pod nawodom Jana Křižana 29.
Bruny mjedwjedź docpěje we wuchodźe wjetši wulkosć hač w zapadźe.
Jeho wulkosć a waža wot poddružiny wotwisuje.
Družina we wjacorych poddružinach w dźělach Eurazije a sewjerneje Ameriki wustupuje, při čimž we wuchodnej a juhowuchodnej Europje, w Skandinawiskej, na Pyrenejach a juhozapadnej Španiskej wustupuje.
Wón bě prěnjotnje w cyłej sewjernej Americe, Europje a Aziji domjacy.
Wón je w horach Montany domjacy, ale pak bě tež zapadnej Americe domjacy.
Jeho waža móže wjace hač 350 kg docpěć.
Wón docpěje dołhosć wot hač do 3 m, wysokosć ramjenjow wot 1,20 m a wažu wot 780 kg.
Jeho wobstatk je wohroženy.
Wón je na kupje lodoweho morja Kodiak a w regionach Alaskeje domjacy.
Sólny kołwróćik je rostlina ze swójby nalikowych rostlinow.
Sólny kołwróćik docpěwa wysokosć wot 5 hač 20 cm.
Próškowe łopješka su 2-5.
Rostlina je na pobrjohach Europy rozšěrjena, ale w nutřkownym kraju je rědka.
Wotrowske hrodźišćo je jedne z najwjetšich a najlěpje wobchowanych srjedźowěkowskich wobtwjerdźenjow w Hornjej Łužicy a cyłej Sakskej.
Dla swojeho archeologiskeho wuznama mjenuje so druhdy tež Sakska Troja.
Hrodźišćo nadeńdźe so w Budyskim wokrjesu při wuchodnej kromje Wotrowa při prawym brjoze Klóšterskeje wody, kotraž je na třoch bokach wobdawa.
Je někak 250 metrow dołhe a 180 metrow šěroke.
Na wuchodnym boku steji samotny burski statok, kotryž słuša k Nowemu Městačku.
Na hrodźišću samym kaž tež we wokolinje namakachu so wjacore objekty z bronzoweje doby.
W 9. a 10. lětstotku bu za čas němskeje kolonizacije tež wot Milčanow wužiwane.
W 11. a 12. lětstotku wutwari so hrodowy nasyp z kamjentnej murju a w 13. lětstotku bu wěža na najwyšim dypku přidata.
Tež nowym knježićelam bě hrodźišćo wažne zepěranišćo při puću z Mišna do Hodźija a Budyšina.
K prěnim, kiž hrodźišćo archeologisce přepytowachu, słušeše tehdyši Wotrowski farar Jurij Křižank, kiž załoži ze swojich namakankow mały muzej.
Kaž Kopšinjanske hrodźišćo wužiwa so tež Wotrowske sčasami za kulturne zarjadowanja, předewšěm dźiwadłowe předstajenja, ale tež koncerty, čitanja a skawtske lěhwa.
Stanisław Tilich je politikar Křesćansko-demokratiskeje unije Němskeje, kiž bě wot 2008 do 2017 ministerski prezident Swobodneho stata Sakskeje.
Nimo toho bě wot 1. nowembra 2015 hač do 31. oktobra 2016 tež 70. předsyda Zwjazkoweje rady.
Dnja 18. oktobra 2017 připowědźi swój wotstup ze zastojnstwa za december samsneho lěta a předstaji Michaela Kretschmera jako naslědnika.
Stanisław Tilich pochadźa ze serbskeje swójby katolskeje konfesije.
Wot 1987 do 1989 běše přistajeny wokrjesneho zarjadnistwa Kamjenc a wot 1989 do 1995 samostatny srjedźostawski předewzaćel.
Hišće před přewrótom bu Tilich w lěće 1987 čłon CDU w NDR, w lěće 1990 čłon cyłoněmskeje CDU.
18. měrca 1990 je so ze zapósłancom prěnjeje swobodnje wuzwoleneje Ludoweje komory stał.
Po jeje rozpušćenju w běhu němskeho zasozjednoćenja dźěłaše hač do lěta 1994 jako wobkedźbowar w Europskim parlamenće.
Wot 1992 do 1999 běše čłon předsydstwa Europskeje ludoweje strony.
W lěće 1999 powoła jeho tehdyši ministerski prezident Sakskeje Kurt Biedenkopf do swojeho kabineta, hdźež běše hač do 2002 statny minister za zwjazkowe a europske naležnosće.
W kabineće Georga Milbradta wuzwoleneho w lěće 2002 za ministerskeho prezidenta dźěłaše Tilich najprjedy hač do 2004 jako statny minister a šef statneje kenclije a wot 2004 jako Sakski statny minister za wobswět a ratarstwo.
W tym času staraše so wosebje wo wutwar škita přećiwo powodźenju po Łobjowym powodźenju w awgusće 2002.
14. apryla 2008 namjetowaše jeho Georg Milbradt w swojim wotstupnym wozjewjenju jako naslědnika za zastojnstwo ministerskeho prezidenta a jako krajneho předsydu strony.
24. meje 2008 je strona jeho na stronskim zjězdźe w Šwikawje za krajneho předsydu sakskeje CDU wuzwoliła.
Wot 28. meje 2008 je wón ministerski prezident Swobodneho stata Sakskeje.
Tilich je z tym prěni ministerski prezident Swobodneho stata w stawiznach po přewróće, kiž je so w Sakskej narodźił a zdobom prěni katolski Serb w zastojnstwje ministerskeho prezidenta.
Wón bu w lěće 2009 jako direktny kandidat swojeje strony we wólbnym wokrjesu 54 z 58,6 % hłosow znowa do krajneho sejma woleny.
2014 dósta w samsnym wokrjesu 57,2 % hłosow.
Stanisław Tilich bydli w Pančicach-Kukowje, je woženjeny a ma dwě dźěsći.
Stanislaw Tillich – Serb w Sakskej Frakcija CDU sakskeho krajneho sejma Přehlad wo funkcijach/činitosćach w Europskim parlamenće Süddeutsche Zeitung 14. apryla 2008 Stanislaw Tillich.
Hłójčkata skalnička je jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 15 hač 45 cm.
Kćenja su róžojte, docpěwaja wulkosć wot 0,5 hač 1 cm a steja po małkich w nakónčnych hłójčkach.
Krónowe łopješka su słabje zarězane.
Jeli rostlina hižo za čas nazymy kochory pušća, da so rozety wuwiwaja a w nalěću rozhałuzowane rostliny.
Rosće na dźěratych pěskowych a suchich trawnikach, na nawěwach, skalnych hłowach, kamjentnych nasypach a železniskim šotrje.
Dypkaty hórkowc docpěwa wysokosć wot 20 hač do 60 cm.
Stołpiki w hornim dźělu metalisce błyšća.
Łopjena su jejkojće-lancetojte a kónčkojte.
Rostlina w horinach srjedźneje a južneje Europy rozšěrjena.
W internetowym słowniku: Erdbeere Kubát, K.
Lěsny kozync je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 50 hač 150 cm.
Króna docpěwa dołhosć wot 13 hač 15 mm.
Płody su křiwjene, dołhojte, nimale nahe a docpěwaja dołhosć wot 3 hač 4 cm.
Rosće na lěsnych kromach, lěsnych pućach, skłoninach, drjebiznowych nasypach a pućowych mjezach.
Rostlina w južnej Skandinawiskej, srjedźnej Europje a rědko w južnej Europje rozšěrjena.
Omsk je město w Ruskej federaciji.
Leži w juhowuchodnym dźělu Sibirskeje, při Irtyšu, njedaloko rusko-kazachskeje hranicy a něhdźe 2230 kilometrow wuchodnje Moskwy, stolicy Ruskeje federacije.
Omsk ma wjace hač milion wobydlerjow, je wosme najwjetše město cyłeje Ruskeje federacije a po Nowosibirsku druhe najwjetše ruske město wuchodnje Urala.
Sydlišćo je so w lěće 1716 załožiło a ma wot lěta 1781 měšćanske prawa.
W Omsku so rozdźělitej južna a sewjerna hałuza Transsibirskeje železnicy.
Supow je sydlišćo w Hornjej Łužicy.
Leži w juhu sakskeho wokrjesa Budyšin a słuša k městu Šěrachow-Korzym.
Prěnje historiske naspomnjenje Supowa jako Suppe je z lěta 1419.
Ležownostne knjejstwo měješe we 18. lětstotku Budyske tachantstwo.
Mjeno Supow je snano wotwodźene ze serbskeho słowa sup.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 14 wot cyłkownje 27 Supowčanow serbsce.
Ewangelscy wobydlerjo přisłušeja wot 17. lětstotka Budestečanskej wosadźe. staw: 9. meje 2011; Wuslědki censusa 2011 za Šěrachow-Korzym Křesćan Bohuwěr Pful: Łužiski serbski słownik.
Maćica Serbska, Budyšin 1866. Filip Rězak: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče.
Sydlišćo je so w lěće 1850 załožiło a ma wot lěta 1939 měšćanske prawa.
Chwalynsk je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1556 jako wjes Sosnowka załožiło a ma wot lěta 1780 měšćanske prawa.
Taškent je stolica a zdobom najwjetše město Uzbekistana.
Ma někak 2,4 milionaj wobydlerjow a leži na wuchodźe stata blisko hranicy mjez Uzbekistanom a Kazachstanom při zapadnych wuběžkach horin Tien-Šan.
Město je uzbekska metropola a zdobom najwjetše sydlišćo cyłeje srjedźneje Azije.
Koćina je wjes z 204 wobydlerjemi w sakskim wokrjesu Budyšin.
Leži w Hornjej Łužicy a słuša wot lěta 1994 do Kulowa.
Koćina leži wokoło pjećadwaceći kilometrow na sewjer wot Budyšina, něhdźe dźesać kilometrow na juh wot Wojerec a někak štyri kilometry wot Kulowa.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Chotin je z lěta 1264.
Po Wienskim kongresu lěta 1815 přińdźe Koćina kaž cyły sewjer Hornjeje Łužicy k Pruskej, susodne Konjecy wostachu pak sakske.
We 1880tych lětach měješe Koćina po Mukowej statistice 196 wobydlerjow, z nich 193 Serbow a jenož třo Němcy.
Bogotol je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije w Krasnojarskim regionje.
Leži něhdźe 250 kilometrow zapadnje Krasnojarska a ma něhdźe 20 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1893 załožiło a ma wot lěta 1911 měšćanske prawa.
Leži na woběmaj bokomaj srjedźneje Wolgi južnje Tatarstana.
Jeje zarjadniske sydło a z něhdźe 600.000 wobydlerjemi zdobom najwjetše město je Uljanowsk, něhdyši Simbirsk.
Jeničke dalše wulkoměsto je Dimitrowgrad.
W lěće 2010 měješe Oblasć Uljanowsk 1.292.799 wobydlerjow.
Z nich běchu 69,7 % Rusojo.
Estiska chorhoj wobsteji z třoch wodorunych barbojtych pasmow.
Slěd barbow je módra, čorna a běła.
Wona docpěje wulkosć wot 58 hač do 82 cm a wažu wot 4 hač do 10 kg.
Dźěle hłowy, šije a kónc wopuše su běłe.
Čerwjena liška móže jara derje słyšeć, čuć a widźeć.
Porowanski čas je w měsacach december hač februar.
Čas nošnosće traje 7,5 tydźenjow.
Wone jamu w starobje wot 2 hač 3 měsacow wopušća a potom z hromadu z sančku wokoło dundaja.
Hižo w sćěhowacym nazymje so swójbu rozpadnje.
Čerwjene liški často su za sćekłosć wohrožene, tak zo jeje hońtwa je nuzna.
Wona zwjetša swišće ćěrje, ale tež móže wurubki hač do wulkosće sorny přewzać.
K najbóle wažnym wurubkam słušeja myše, bruki, ptački, zajacy, nukle, sornjeća.
Ale wona tež sad a hriby jě.
Wona je žiwa w suchej krajinu, kotraž je bohata na krytwje.
Při tym wustupuje w cyłej Europje, we wuchodnej Aziji, sewjernej Africe a sewjernej Americe.
Nimo toho je w Awstraliji zdomjacnjena.
Bydli w njewobydlenych jamach šwincow abo nuklow, ale móže sam jamu ryć.
Protyka za lěto 1932 1932 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
Dewastacija Bukojny za brunicowu jamu Werminghoff I. 7. septembra: W Budyšinje załoži so Zjednoćenstwo ewangelskich Serbow z předsydu Korlu Gustawom Wowčerkom.
8. nowembra: Při prezidentowych wólbach w Zjednoćenych statach dobudźe demokratiski kandidat Franklin D. Roosevelt nad amtěrowacym prezidentom Herbertom Hooverom.
Protyka za lěto 1981 Dewastacija Kanjowa za Kwětanečansku rěčnu zawěru a Šepšec za Bjerwałdsku brunicowu jamu.
06. oktobra: Egyptowski prezident Anwar as-Sadat bu při wojerskej paradźe zamordowany.
13. decembra: General Wojciech Jaruzelski wozjewi w pólskej telewizy wójnski staw.
Pólny wotrožnik je jednolětna rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 20 hač do 40 cm.
Měnjate łopjena njesu jara wuske kónčki.
Delnje su krótko stołpikate, mjeztym zo hornje su sedźace.
Jich wotroha je zrunana abo zhibnjena.
Wone steja po małkich w kićach.
Jich stołpiki su dlěše hač wysoke łopjena.
Rosće na žitnych polach, na pućnych kromach a na pustych kraju.
Ma radšo wutkate a wapnite pódy.
Rostlina je w srjedźnej a južnej Europje rozšěrjena, při čimž na sewjer hač do južneje Skandinawiskeje wustupuje.
Jeho płód je kosmaty.
Při tym jedna so wo fyzikaliske tykački abo wo škričkowe zwiski.
K tomu so wšitke nadawki, kotrež modul spjelni, wšitke trěbne atributy, funkcije a parametry, wotwołanske móžnosće datow a jich wzajomne poćahi, rjad jich wužiwanja, wuměnjenja atd. sformuluja.
Interfejs zapřija wšitke wot zwonka widźomne informacije wo modulu.
Tute móža so za wšelakich wužiwarjow w wšelakim rozměrje postajić: tak ma na př. administrator jednoho systema wjace funkcije k wuběrkej hač normalni wužiwarjo.
Kozarcy su wjeska ze 46 wobydlerjemi w srjedźišću hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Leža při Klóšterskej wodźe a słušeja z lěta 1957 ke gmejnje Chrósćicy.
Wjeska słuša do katolskeho jadra serbskeho sydlenskeho ruma; wjetšina wobydlerjow serbuje.
Wjeska leži na prawej kromje łučiny Klóšterskeje wody, něhdźe 600 metrow južnje wuliwa Satkule a połdra kilometra sewjerozapadnje Chrósćic.
Dalše susodne wsy su Worklecy na sewjeru, Stara Cyhelnica na juhu a Wudwor na zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Kosericz bě w lěće 1327.
Ležownostne knjejstwo měješe Klóšter Marijina hwězda.
Hač do lěta 1957 běchu Kozarcy samostatna gmejna bjez wjesnych dźělow.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 79 wobydlerjow, mjez nimi 77 Serbow.
Wjetšina Kozarčanow je katolska a přisłuša Chróšćanskej wosadźe.
Holoptelea Planch.: Z dwěmaj družinomaj w tropiskej Africe.
Ma přestrjeń wot 13,3nbsp;km².
Jeničke sydlišćo, kotrež leži bjezposrědnje při brjoze jězora je Lěska.
Wona zběra wšitke w Němskej wudate publikacije kaž tež němskorěčne publikacije z wukraja.
Spočatk lěta 2015 měješe 29,7 milionow medijowych jednotkow.
Oranžočerwjeny jatřobnik je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 20 hač do 50 cm.
Rostlina ma běłojte wotnožki.
Rozetowe łopjena su jejkojće-lancetojte, bohaće z jasnymi kosmami wobsadźene a so do spódka pomjeńšuja.
Stołpikowe łopjena so skoku na wulkosći pomjeńšuja.
Přikrywne łopješka su wuske a njesu čorne žałzy.
Rosće dźiwje rědko na suchich trawnikach a pastwach.
Ale so w zahrodach plahuje.
Rostlina je we wysokosćach wot něhdźe 1200-2400 m w sewjernej Europje a w sewjernej Němskej rozšěrjena, při čimž w horinach srjedźneje a južneje Europy wustupuje.
Monochazij je kwětnistwo, při kotrymž hłowna wóska zahe rosćenje zastanje.
Eksistuja rozdźělne warianty.
Mediany pódlanskich wurostkow padnu do samsneje runiny.
Jeli dozady wot hłowneje wóski rostu, tuž w pódlanskim pohledźe we wotměnje naprawo a nalěwo, da je wjechlawka.
Jeli doprědka wot hłowneje wóski rostu, tuž w pódlanskim pohledźe do samsneho boka, da je serpik .
Ma 1,3 miliony wobydlerjow a přestrjeń wot 83.743 km², potajkim jenož 15 wobydlerjow na kwadratnym kilometru.
Statna stolica je Itanagar.
Arunačal Pradeš ma jendźelšćinu jako jeničku zarjadnisku rěč, dokelž so tam wjele wšelakich rěčow rěči.
Leži na južnej skłoninje Himalaje a mjezuje z Chinu na sewjeru, Burmu na juhowuchodźe, Nagalandom a Asamom na juhu, kaž tež Bhutanom na zapadźe.
Žołty naporst je wjacelětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 60 cm.
Wona wutwori skupiny.
Direkciski wobwod Kamjenica běše wot 1. awgusta 2008 hač do 29. februara 2012 naslědnik knježerstwoweho wobwoda Kamjenica w Swobodnym staće Sakska.
Jeho zarjadnistwo rěkaše „Krajna direkcija".
20. meje abo 20. róžownika je 140. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 225 dnjow hač do kónca lěta.
1813: Dwudnjowska bitwa pola Budyšina mjez francoskim wójskom a koaliciju z Ruskeje a Pruskeje so započnje.
1202: Pola ćežkim zemjerženju wumrě při wuchodnym srjedźnym morju a w Bliskim wuchodźe wumrě něhdźe 100.000 ludźi.
1498: Portugalski wotkrywar Vasco da Gama docpěje indiski pobrjóh a přistanje w Calicuće.
2002: Něhdyša portugalska kolonija Wuchodny Timor sta so po 24-lětnym indoneskim wobsadźenju z njewotwisnym statom.
Michal Semín je čěski konserwatiwny katolski aktiwist, nowinar, přełožowar a publicist.
Ašgabat je stolica a najwjetše město Turkmenistana, stata w Srjedźnej Aziji.
Leži na juhu kraja blisko hranicy mjez Turkmenistanom a Iranom.
Wulkoměsto ma někak milion wobydlerjow.
Wukubłany diplomowy inženjer elektrotechniki sta so w lěće 1987 z prěnim bjezstronskim sekretarom zwjazkoweho předsydstwa Domowiny.
Přećiwny kandidat bě zastupjer serbskeho kulowateho blida Jan Malink.
Jeho naslědnik jako předsyda Domowiny bě komponist Jan Pawoł Nagel.
Bjarnat Cyž je woženjeny a bydli w Nowej Jaseńcy.
Cyžec swójba je jara aktiwna w serbskim zjawnym žiwjenju.
Mandźelska Mónika je předsydka Zwjazka serbskich rjemjeslnikow a předewzaćelow, syn Pětr předsyda Zwjazka serbskich spěwarskich towarstwow.
Wobaj staj tohorunja čłonaj zwjazkoweho předsydstwa Domowiny, kaž tež Cyžowy kuzenk Marko Hančik, kotryž bě nimo toho předsyda załožboweje rady Załožby za serbski lud mjez 2000 a 2003.
Syn Michał je nawoda Sakskeho wukubłanskeho a wupruwowanskeho kanala w Budyšinje.
Zapósłanča němskeho zwjazkoweho sejma Marja Michałkowa je Cyžowa sotra a bě předsydka załožboweje rady mjez 1995 a 1999.
Bjarnat Cyž je z čłonom prezidije organizacije FUEN a załožboweje rady Załožby za serbski lud.
Jemjelowe rostliny bě rostlinska swójba, kotrejež družiny po nowych spóznaćach nětko słušeja k swójbje.
Leži w sewjerozapadnym dźělu kraja w historiskim regionje Wołynska.
W lěće 2010 je tam bydliło 581 wobydlerjow.
Gepard ma žołtojtu kožu, je čornje blečkaty a docpěje wysokosć ramjenjow wot 80 cm.
Jeho hłowa je małki w poměrje k wulkosć ćěła.
Njese čorne smuhi mjez wóčkom a klamu.
Jeho nohi su ćeńke a dołhe.
Gepard je najspěšniši cycak, při čimž spěšnosć wot hač do 110 km/h docpěje.
Hižo Sumererjo su jeho za hońtwu antilopow dresěrowali.
Wustupuje w stepach a pusćinach prědnjeje Indiskeje, Arabskeje a Afriki.
28. februara abo 28. małeho róžka je 59. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 306 dnjow hač do kónca lěta.
Kiel je krajna stolica, wažny přistaw a najwjetše město Schleswigsko-Holsteinskeje.
Ma nimale štwórć miliona wobydlerjow a leži na zapadnej kromje Jütlandskeje při brjoze Kielskeho zaliwa, zaliwa Baltiskeho morja.
Město je so w 13. lětstotku jako Holstenstadt tom Kyle załožiło a ma wot lěta 1900 wjace hač 100.000 wobydlerjow.
Protyka za lěto 1892 1892 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
7. awgusta: W Kulowje wotměje so pod nawodom Awgusta Duba wósomnata Schadźowanka.
Dr. Eva-Maria Stange je němska politikarka, kotraž bě wot 2009 do 2019 přez krajnu lisćinu wolena zapósłanča sakskeho krajneho sejma a městopředsydka kaž tež kubłansko- a kulturnopolitiska rěčnica frakcije SPD.
Mjez 2006 a 2009 bě wona jako statna ministerka za wědomosć a wuměłstwo čłonka čorno-čerwjeneho knježerstwa.
Wot 13. nowembra 2014 hač do 20. decembra 2019 skutkowaše znowa w samsnym zastojnstwje, najprjedy w kabineće Tilich III a wot decembra 2017 w kabineće Kretschmer I. Při wólbach 2019 hižo njenastupi.
Protyka za lěto 2015 2015 bě powšitkowne lěto z 365 dnjemi.
28. junija: Bjezstronski kandidat Alexander Ahrens dobudźe druhe koło wólbow za Budyskeho wyšeho měšćanostu z 48,1 %.
9.–12. julija: XI. mjezynarodny folklorny festiwal „Łužica" w Budyšinje, Hochozy a Chrósćicach 21. nowembra: W Budyskej „Krónje" wotmě so w režiji Jakuba Wowčerja a Maksimiliana Krala 141. schadźowanka.
01. januara: Litawska přistupi europasmu.
07. januara: Při pozdatnje islamistiskim nadpadźe na redakciju francoskeho satiriskeho magacina Charlie Hebdo w Parizu wumrě 12 ludźi, mjez druhim wudawaćel Stéphane Charbonnier a wjacori rysowarjo.
26. januara: W Grjekskej wuzwoli so předsyda lěwicarskeje strony SYRIZA Aleksis Tsipras za noweho ministerskeho prezidenta.
15. februara: Při wólbach do Hamburgskeho krajneho sejma docpě SPD z měšćanostu Olafom Scholzom 45,6 % hłosow a 58 wot cyłkownych 21 sydłow w parlamenće.
W nowym sejmje zastupjene su tež CDU a AfD.
24. měrca: Při spadźe němskeho lětadła firmy Germanwings wumrě w francoskich Alpach 150 ludźi.
31. oktobra: Při spadnjenju ruskeho lětadła na połkupje Sinai w Egyptowskej wumrě 224 ludźi.
13. nowembra: Při teroristiskich nadpadow islamistow w Parisu zemrě wjace hač 120 ludźi.
Republika Altaj je awtonomna republika w aziskim dźělu Ruskeje.
Leži w horinach ze samsnym mjenom při přitokach rěki Ob a mjezuje z Mongolskej w juhowuchodźe, z Chinskej w samym juhu a z Kazachstanom w juhozapadźe.
Jeje stolica je Gorno-Altajsk.
Taraz je město w južnym Kazachstanje.
Leži při rěce Talas něhdźe 900 kilometrow juhozapadnje stolicy Astana.
Ma něhdźe 356 tysac wobydlerjow.
Wot lěta 1905 pućowaše přez cyłe ruske carstwo, zo by ze swojimi nowymi barbnymi filmami dokumentował města a krajiny swojeho kraja.
Fotografije Prokudina-Gorskeho su wuznamne historiske dokumenty z časa do Prěnjeje swětoweje wójny.
Wone pokazaja srjedźowěkowske klóštry a cyrkwje, ale tež nowe železniske čary, mosty a fabriki tehdyšeje moderneje industrije.
Jedyn z prěnich wobrazow pokaza spisowaćela Lewa Tolstoja.
Kraj je zapřijeće za najwyšu zarjadnisku jednotku w Čěskej.
Čěska republika wobsteji wot lěta 2000 z cyłkownje 14 krajow, při čimž twori tež hłowne město Praha swójski kraj.
Po přestrjeni najwjetšej krajej stej Srjedźočěski a Juhočěski, najmjeńši je hłowne město Praha.
Najwjetše wobydlerstwo ma runje tak Srjedźočěski kraj, najmjeńše pak Karlowarski.
Jurij Artur Pawoł Pilk bě serbski stawiznar, domizniski slědźer, hudźbnik a komponist.
Narodźi so jako syn Hodźijskeho wjesneho žandarma a wopytowaše wot 1872 do 1876 Krajnostawski wučerski seminar w Budyšinje.
Tam bu wukubłany na klawěr, pišćele a husle.
Wot 1876 do 1878 dźěłaše jako pomocny wučer w Hućinje a wot 1878 do 1880 jako wikar w Hornjej Wjazońcy, hdźež zezna swoju pozdźišu mandźelsku Wilhelminu Bertholdec.
Pilk běše hižo jako seminarist talentowany hudźbnik.
1890 předstaji w Drježdźanach swoje orchestralne wobdźěłanje Kocoroweho Cyklusa hórskich spěwow.
W lěće 1896 organizowaše serbski koncert na wustajeńcy sakskeho wuměłskeho rjemjesła w krajnej stolicy.
Wot 1897 do 1906 nawjedowaše hudźbny wotrjad Maćicy Serbskeje.
Jurij Pilk wuzběhowaše serbsku hudźbnu folkloru jako zakład swojeho hudźbneho tworjenja.
W lěće 1899 wuńdźe jeho zběrka Dwajatřiceći narodnych hłosow za muske chóry.
Po dlěšej tworićelskej přestawce wuda 1924 zběrku Dobry wječor.
34 narodnych spěwow za měšany chór na 4 a 5 hłosy.
Nimo toho běše Pilk tež historikar a domiznowědnik.
Přinošowaše k Historisko-topografiskemu městnemu leksikonej za sakske kralestwo kaž tež k Meichowemu dźěłu wo hrodach Sakskeje Šwicy.
W lěće 1916 załoži domizniski muzej we Wjazońcy a sta so z jeho prěnim načolnikom.
Zbigniew Kościów: Jurij Pilk, wobrys žiwjenja a skutkowanja.
Serbski přełožk: Anton Nawka.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1968.
W: Lětopis C 9, str.
W: Lětopis C 20, str.
Achim Brankačk: Pilk, Jurij.
Myšpla je ród ze swójby róžowych rostlinow.
Porsćikata rězna docpěwa wysokosć wot 10 hač do 30 cm.
Jehlinojta syćawka je trawnik wutworjaca rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 2 hač 10 cm.
Stołpik je třihranity hač štyrihranity a docpěwa šěrokosć wot mjeńše hač 0,5 mm..
Rosće na nachwilnje sušacych hatnych pódach.
Stozornik je ród ze swójby Lenowych rostlinow.
Stołpiki su kulojte, zrunane, rozhałuzowane a krótko kosmate.
Wone su dwójce hač pjeć razow tak dołhe kaž šěroke.
Kćenja steja w pyramidojtym kwětnistwje a njesu pjeć owalnych kónčkow.
Keluškowe kónčki su na kromje čerwjenojte.
Króna je złotožołta, na spódku čerwjenojta a docpěje wulkosć wot 1,5 hač 2,5 cm, mjeztym krónowe łopješka su owalne a krónowe kónčki su na kromje nahe.
Rosće na žórłach, w hrjebjach, łučinowych lěsach a łuhojtych łukach.
Ma radšo humozne pódy.
Lěsna maslenka je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 20 hač 80 cm.
Spódnje łopjena su často nimale hač spódka třidźělne, ćmowozelene we wobrysu pjećróžkate.
Kćenjowe stołpik su brózdźene.
Rosće na włóžnych łukach, suchich hórskich łukach a pastwach w swětłych lisćowych lěsach a płonych tymjenjach.
Rostlina je w srjedźnej a južnej Europje, sewjernje hač do Danskeje, Wulkeje Britaniskeje a Skandinawiskeje rozšěrjena.
Na tutej stronje namakaja so kulturne pomniki z adresami wot A do N. Pomniki z adresami wot P do Z su tam. mjeno: pomjenowanje abo družina kulturneho pomnika połoženje: dróhowe mjeno a, je-li date, domowe čisło kulturneho pomnika.
Leži při Obje w Awtonomnym wokrjesu Jamalskich Nencow blisko Salecharda na sewjeru Zapadosibirskeje nižiny wuchodnje polarneho Urala.
Sydlišćo je so w lěće 1890 załožiło a ma wot lěta 1975 měšćanske prawa.
Šćedrjenc je rostlina ze swójby łušćinowcow.
Klóšter Marijina hwězda je cistercienski klóšter při Klóšterskej wodźe w Pančicach-Kukowje w Hornjej Łužicy.
W lěće 1248 załoženy klóšter słuša k mało klóštram Němskeje, kiž su so přez wjace hač 700 lět bjez přestawki wobchowali.
W lěće 2018 bydli w klóštrje dwanaće knježnow pod nawodnistwom abatisy Gabriela Hesse.
Wulki dźěl klóšterskeho kompleksa je zjawnosći přistupny, mjez druhim klóšterska cyrkej, zahroda, muzej, hosćenc a klóšterski wobchod.
Klawsura z křižowej chódbu njeje přistupna.
Wot 13. lětstotka měješe klóšter ležownostne knjejstwo w 52 wsach a dwěmaj městomaj Hornjeje Łužicy.
Wulki dźěl něhdyšeho klóšterskeho teritorija je – najebać reformacije – hač do přitomnosće katolski wostał a twori dźensa jadrowu kónčinu serbskeho rěčneho ruma.
Ćmowočerwjene, wioletne abo róžojte kćenja steja w něhdźe 5 cm wulkich hłójčkach.
Rostlina je w južnej Africe rozšěrjena.
Žołty len je zrunana, tróšku wodrjewjena rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 30 hač 60 cm.
Ćmowozelene łopjena su prědku wótre abo tupe.
Wone docpěwaja dołhosć wot 2,5 cm.
Sorta 'Compatum' je małoróstna sorta, kotraž docpěwa wysokosć wot 15 hač do 20 cm.
Kolij je ród ze swójby nalikowych rostlinow.
Woheń zniči wjetšinu burskich statokow w Smochćicach.
Po ruskim wobsadźenju połkupy Krim załoži so tam přistawne město Sewastopol.
Na Malešanskej Nawsy steješe hižo do 1600 mjeńša tykowana a ze šindźelemi kryta cyrkej.
Tuta so z faru, šulu a wjele chěžemi dnja 12. apryla 1715 wotpali.
Nowy cyrkwinski twar z drjewjanej wěžu bu w lěće 1716 na samsnym městnje natwarjeny a hišće 11. nowembra samsneho lěta poswjećeny.
Dnja 24. awgusta 1717 so wot Budyskeho zwonylijerja Christiana Copinusa zhotowjenej wulki a mały zwón připrawištej.
Po bitwje pola Bukec w Sydomlětnej wójnje běchu pruscy wojacy w cyrkwi zaměstnjeni.
W běhu bitwy pola Budyšina w meji 1813 bu Boži dom drje wot někotrych kanonowych kulow trjecheny, ale jenož snadnje wobškodźeny.
Dokelž bě podstaw zwonow prochniwy, so spočatk 20. lětstotka drjewjana wěža z kamjentnej naruna.
Zakładny kamjeń za wot Drježdźanskeho architekta Woldemara Kandlera planowany nowotwar połoži so 2. meje 1913.
Renowacije běchu w lětach 1836 a 1905.
W lětomaj 1989/90 wobnowichu so kózły.
Masiwny twar ma proste wokna z kulowatymi wobłukami a nutřka płony wjerch we wysokosći wot 7,25 m.
W jednorje wuhotowanej cyrkwinej łódźi namakaja so na třoch stronach drjewjane, na stołpach stejace empory a nad sakristijomaj k woběmaj stronomaj cyrkwineje łódźe zaškleńčenej loži za Malešanske a Plusnikečanske knjejstwo.
W cyrkwi je dohromady městno za 455 wěriwych we łódźi a dalšich 185 na emporach a 25 w ložomaj.
Wołtarnišćo leži schodźenk wyše hač dołha łódź.
Srjedźišćo Božeho domu je hač do wjercha sahacy běło-złoty wołtar z klětku, kotryž bu w lěće 1709 wot Budyskeho rězbarja Theodora Pauseweina zhotowjeny.
Na durjach ke klětce je Bóh Wótc ze swětowej kulu w rukomaj zwobraznjeny.
Nad zwukowej třěšku trónuje na mróčelemi Jězus Chrystus a nad nim Swjaty duch w podobje hołbja wosrjedź pruhoweho wěnca.
Naprawo wołtarja wisatej wopomnjenskej tafli, wěnowanej woporam swětoweju wójnow z Malešanskeje wosady.
W přizemju wěže namaka so narowny pomnik fararja Hadama Zachariasa Šěracha.
Zwony z lěta 1949 běchu po poł lětstotku pod dźěratej třěchu cyrkwineje wěže tak wobškodźene, zo hodźeštej so jenož hišće dwaj wužiwać.
Tuž załoži so w nowembrje 2010 towarstwo k zběranju darow za wobstaranje nowych zwonow.
Spočatk 17. lětstotka słušachu k Malešanskej wosadźe wjeski Plusnikecy, Dobrošecy, Brězynka a wudwór Mała Dubrawa z cyłkownje někak 1.400 wosadnymi.
Pozdźišo přizamknychu so Ješicy, Chwaćicy a Křiwa Boršć.
Poprawom ke katolskej wosadźe swj.
Mikławša w Budyšinje słušacy Delnjohórčenjo, kiž wot reformacije do Malešec kemši chodźachu, buchu hakle 1839 oficielnje zafarowani.
Hač do prěnjeje połojcy 20. lětstotka prědowaše so w Malešecach prawidłownje serbsce a němsce.
W lěće 1900 mějachu we wosadźe 1803 komunikantow, z nich 1645 serbskich a 149 němskich.
Posledni serbski farar w Malešecach bě Pawoł Albert.
Farar Albert bě posledni, kiž tež serbsce prědowaše.
Za čas nacionalsocializma bě wón přiwisnik „Němskich křesćanow" a čłon NSDAP, móžeše pak po wójnje jako „jednory sobuběhar" dale skutkować.
Jeho brjóh je 422 metrow pod hładźinu oceana — je to najniše suche městno na Zemi.
Łobjo je wuznamna srjedźoeuropska rěka.
Wone je 1154 km dołhe a běži přez Čěsku a Němsku do Sewjerneho morja.
W Mělníku sewjernje Prahi přiwza wodu Wołtawy.
Mjez Děčínom a Pěrnom předrěwa z hłubokej dolinu Połobske pěskowčiny a Saksku Šwicu a je tuž jenička rěka, kiž wotwódnja Čěsku do sewjera.
Najwjetšej měsće při srjedźnym běhu stej Drježdźany a Dźěwin.
Za Hamburgom, najwjetšim přistawom při rěce, wuliwa so do Sewjerneho morja.
Mjeno pochadźa ze starogrjekskeje rěče a woznamjenja posłownje zabyćiwosć abo schowanosć.
W bójskej komediji naspomni so rěka Lethe.
Jeje horni běh nadeńdźe so w zemskim paradizu na wjeršku hory wučisćenja a ćeče wottam dele k srjedźišću zemje.
Dalše naspomnjenja rěki Lethe namakaja so pola Hölderlina w Hyperionje, pola Bertolda Brechta w dramje Baal a pola wjele druhich spisowaćelow.
Sydlišćo je so w lěće 1880 załožiło a ma wot lěta 1963 měšćanske prawa.
C'HWERTY je mjeno warianty kompjuteroweje tastatury z mjenom QWERTY; tuta warianta je wutworjena za bretonšćinu.
Wolóžuje tipowanje w bretonšćinje dźak direktnemu zapřimnjenju na bretonske pismiki C'H, CH, Ñ kaj Ù.
Żukowo je městačko w Pólskej, kotrež leži w pomorskim wojewódstwje.  Commons: Gmina Żukowo – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Population.
Główny Urząd Statystyczny, wotwołany dnja 24. decembra 2019.
Sex Pistols běchu jendźelska punkowa skupina z Londona, kotraž eksistowaše mjez 1975 a 1978.
Jupiter je pjaty a z přeměrom wot něhdźe 143.000 kilometrow tež najwjetši planet našeho słónčneho systema a słuša k najswětlišim objektam nócneho njebja.
Jeho masa wotpowěduje 318 zemjam.
Wón je bjez pomocneho srědka derje widźomny a bě tuž hižo lěttysacy před wunamakanjom dalokowida znaty.
Charakteristiske znamjo na powjerchu Jupitera je tak mjenowany „Wulki čerwjeny blak", kiž je poprawom hoberski wjerćaty wichor.
Dotal je 67 Jupiterowych měsačkow znate, z kotrychž su Io, Europa, Ganymed a Kallisto z přeměrami mjez 3.122 a 5.262 kilometrami najwjetše.
Jan Grólmus bě serbski wučer, šulski direktor a kulturny prócowar.
Wón narodźi so jako syn ratarja w Radworju a wopytowaše najprjedy Tachantsku šulu a wot 1866 do 1871 Katolski wučerski seminar w Budyšinje.
Wot 1871 do 1874 dźěłaše jako pomocny wučer w Drježdźanach a Budyšinje.
1874–76 studowaše filozofiju a promowowaše w Lipsku.
Po studiju bě wot 1876 do 1893 z wučerjom na Katolskim wučerskim seminarje.
W lěće 1893 přewza zastojnstwo direktora 1.
Katolskeje měšćanskeje šule w Lipsku, hdźež so tež jeho dźowka Marja narodźi.
Grólmus bě čłon Maćicy Serbskeje, předsyda Budyskeje Bjesady a sobuzałožer Lipšćanskeho serbskeho blida.
W Lipsku staraše so wo twar a zarjadowanje třoch dalšich měšćanskich šulow.
Marja Kubašec: Grólmus, Jan. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn: Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow.
Lěsk je wjes w Delnjej Łužicy a měšćanski dźěl Grodka w braniborskim wokrjesu Sprjewja-Nysa.
Lěsk słuša do Slepjanskeje wosady.
Wjes leži něhdźe dźesać kilometrow wuchodnje Grodkowskeho centruma při zwjazkowej dróze 156 a njedaloko sakskeje hranicy.
Leži něhdźe 35 kilometrow sewjernje Samarkanda.
Mašinowa rěč abo tež mašinowy kode wobsahuje wšitke programy, kotrychž komanda z kombinacijow wot 0 a 1 wobsteja.
Jedna so tu wo binarny kode, kotryž je za čłowjeka jenož ćežko čitajomny a zrozumliwy.
Jenož hdyž kmany assembler za specielny procesor faluje, je trěbnje w mašinowej rěči programěrować.
Leži na sewjernej kromje kraja, při brjoze Srjedźneho morja, njedaloko wot hranicy mjez Libysku a Tunezisku.
Mjeno pochadźa z grjekšćiny a ma woznam „tři města".
Protyka za lěto 1928 1928 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
5.–8. septembra: Delegacija Serbskeho Sokoła, mjez druhim ze starostu Jakubom Šajbu a Měrćinom Nowakom, wobdźěli so na juhosłowjanskim Sokołskim zlěće w Skopju.
Ma něhdźe 530 tysac wobydlerjow.
Wot 13. lětstotka bě město wobydlene wot Wolgaskich Tatarow a ze srjedźišćom jich khanata.
W lěće 1554 zdobychu Rusojo Astrachań a natwarichu sydlišćo jako drjewjanu twjerdźiznu znowa.
Wot lěta 1717 ma Astrachań měšćanske prawa.
Kamješkowo je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1892 załožiło a ma wot lěta 1951 měšćanske prawa.
Leži při rěce Natanebi něhdźe 230 kilometrow zapadnje Tbilisija a něhdźe 50 kilometrow sewjerowuchodnje Batumija.
Sydlišćo je so w srjedźowěku załožiło a ma wot lěta 1840 měšćanske prawa.
Namaka so na wuchodźe Estiskeje při ruskej hranicy, něhdźe 140 kilometrow juhowuchodnje Tallinna a 180 kilometrow juhozapadnje Pětrohroda.
Jeničke wulkoměsto we wokolinje jězora je Pskow na ruskim boku, kotrež je 12 kilometrow wot jeho pobrjoha zdaleny.
Peipuski jězor je sydom króć wjetši hač Bodamski jězor a steji po Ladogaskim, Onjegaskim, Vänerskim a Saimaaskim jězorje na pjatym městnje najwjetšich europskich jězorow.
Wón twori hromadźe ze swojim jeničkim wotběhom Narwa nimale cyłu wuchodnu hranicu Estiskeje z Ruskej a je tuž wot lěta 2004 dźěl wonkowneje hranicy Europskeje unije.
Wot cyłkowneje přestrjenje słuša 44 % k Estiskej.
Přerězna hłubokosć wučinja jenož wósom metrow; na najhłubšim městnje je jězor 14,6 metrow hłuboki, čehoždla so w lěću spěšnje wohrěwa.
Při maksimalnych wódnych temperaturow wot 22° C je Peipus wosebje při sewjernym pobrjoze mjez městnomaj Kauksi a Vasknarva woblubowane kupanišćo.
Při tamnych pobrjohach so jězor lědma turistisce wužiwa.
W zymje zwjetša zamjerznje, při čimž docpě lód w měrcu maksimalnu sylnosć wot połsta centimetrow.
Peipuski jězor je jara bohaty na ryby, podleži pak w přiběracej měrje wobćeženjam z industrije, předewšěm z ruskeho Pskowa.
Stary zakoń je zběrka knihow, kotraž je židowskemu ludej a pozdźišo křesćanam jenak swjata.
Židźa Palestiny rozeznawaja tři dźěle biblije: Pjeć knihow zakonja:Genezis, Eksodus, Lewitikus, Numeri, Deuteronomium, kotrež so Mójzesej připisuja.
Knihi profetow, kotrež dźěla do zažnych a do pózdnich profetow a dalše spisy.
Dokelž njedźělachu hišće knihi Samuel, kralow, Esra, Nehemia a chroniki a dokelž znajachu 12 małych profetow jako jednu knihu, ličachu cyłkownje 24 knihow Swjateho pisma.
Grjeksce rěčacy Židźa wužiwachu při Božich słužbach w synagogach bibliju w grjekskim přełožku, t. mj. septuagintu.
W křesćanskich wudaćach biblije su knihi znowa rjadowali a rozdźělili na stawizniske, powučne a profetiske knihi.
Protokanoniske knihi Stareho zakonja su prěnjotnje hebrejske.
Biblija - Stary zakoń Genezis • Eksodus • Lewitikus • Numeri • Deuteronomium • Jozua • Sudnikow • Rut • 1.
Donnerhak, Budyšin Alpska křižnička.
Leži w Sibirskej na kupje Sachalin nad rěku Susuja.
Ma něhdźe 193 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1882 jako wjes Wladimirowka załožiło a ma wot lěta 1905 měšćanske prawa.
Sydlišćo je so w lěće 1671 załožiło a ma wot lěta 1780 měšćanske prawa.
Tukums je město w Kurskej na zapadźe Letiskeje.
Je zarjadniske sydło Tukumskeho wobwoda.
Sydlišćo je so w lěće 1299 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1445 měšćanske prawa.
António Manuel de Oliveira Guterres je portugalski politikar a wot 1. januara 2017 dźewjaty generalny sekretar Zjednoćenych narodow.
Guterres bě wot lěta 1976 zapósłanc portugalskeho parlamenta.
Po tym skutkowaše wot 2005 do 2015 jako Wyši komisar Zjednoćenych narodow za ćěkancow.
António Guterres je katolski a k druhemu razej woženjeny.
Baćon je ród ze swójby baćony.
Naďa Konvalinková je čěska dźiwadźelnica.
10. awgusta: W Njeswačidle wotměje so pod nawodom Jana Pawoła Křižana pjata Schadźowanka.
6. decembra abo 6. hodownika je 340. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 25 dnjow hač do kónca lěta.
1421: Hendrich VI. – kral Jendźelskeje 1478: Baldassare Castiglione – italski dworjan, diplomat a spisowaćel 1526: Heinrich IV. – wjerch wot Braunschweig-Grubenhagena 1530: Nikolaus Selnecker – němski ewangelski teologa a reformator, kěrlušer a komponist 1557: Ernst Cothmann – němski jurist a prawowědnik 1608: George Monck, 1.
Snježnogorsk je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1970 załožiło a ma wot lěta 1980 měšćanske prawa.
Mikławš Bjedrich-Radlubin bě serbski katolski farar, humoristiski spisowaćel a wuznamny stilist.
Narodźi so jako syn šewca-chěžkarja a młódši bratr Michała Bjedricha w Smjerdźacej a wopyta Tachantsku šulu w Budyšinje.
Wot 1873 do 1883 bě z chowancom Serbskeho seminara w Praze, hdźež chodźeše wot 1873–79 na němskorěčny Małostronski gymnazij.
Wot 1880 do 1883 studowaše w čěskej stolicy katolsku teologiju.
Po krótkim intermecu w Njebjelčicach skutkowaše wot 1890 do 1908 jako farar w Ralbicach.
W lěće 1908 dźe w starobje wot jenož 49 lět na dočasny wuměnk a přebywa přichodne lěta w sanatoriju Weißensee pola Berlina.
Swoje prěnje basnje a nastawki, ludowe bajki a humoreski podawaše do Kwětkow Praskeje Serbowki.
Pozdźišo wozjewješe we wšěch wažnych serbskich nowinach a časopisach, tak w Lipje Serbskej, Łužicy, Łužiskim Serbje, Serbskich Nowinach, Katolskim Posole a Krajanje.
Za čas přebywanja w sanatoriju dopisa anonymnje.
Mjez něhdźe 150 wjetšimi a mjeńšimi prozowymi dźěłami su humoristiske powědančka, powěsće po ludowych motiwach a legendy ze žiwjenja swjatych.
Druhdy złožuje so Bjedrich-Radlubin na motiwy Petera Roseggera, Selmy Lagerlöfoweje a druhich, zwjetša pak su jeho dźěła originalne.
Předmjet powědančkow je hłownje wjesne, druhdy tež małoměšćanske žiwjenje, tak zo hodźi so zarjadować jako ludowy powědar.
Tež rěč je ludowa, wobohaćena přez mišterske wužiwanje stilistiskich srědkow serbšćiny a nałožowanje synonymow, prajidmow a přisłowow.
Mikławš Bjedrich-Radlubin bě wot 1882 ze sobustawom Maćicy Serbskeje.
W ródnej Smjerdźacej je so dróha po Radlubinje pomjenowała.
Stawizny ze žiwjenja swjatych dźěći.
Stara jabłučina a druhe powědančka.
Legendy a druhe powědančka.
Betlehemske dźěćatko a druhe legendy.
Knjeza fararjowa plista.
Mississippi je 3.778 kilometrow dołha wulkorěka w Zjednoćenych statach Ameriki.
Jeho najdlěši přitok Missouri je hač k zjednoćenju z Mississippijom wo wjele dlěši, tak zo tworitej wobě rěce z cyłkownej dołhosću wot 6051 kilometrow štwórty najdlěši rěčny system na zemi.
Nimo toho twori wona hranicu Wisconsina a Iowy.
Hač na wokolinu wulkich jězorow wotwódnja wšě kónčiny mjez Rocky Mountains na zapadźe a Appalachami na wuchodźe, wobsahujo 31 zwjazkowych statow a dwě kanadiskej prowincy.
K rozšěrjenju mjena přinošowaše česćowanje swjateje Wórše w srjedźowěku.
Irske morjo je morjo Atlantiskeho oceana mjez Britiskimaj kupomaj Irskej na zapadźe a Wulkobritaniskej na wuchodźe.
Morjo je na juhu přez 80 kilometrow šěroki Jurjowy kanal mjez Irskej a juhozapadnej špicu Waliziskeje zwjazane z Keltiskim morjom a na sewjeru přez jenož 20 kilometrow šěroki Sewjerny kanal mjez Irskej a Šotiskej z wotewrjenym Atlantikom.
Cyłkowny přestrjeń je něhdźe 46.000 km² a přerězna hłubokosć jenož 52 metrow.
Najwjetšej kupje w Irskim morju stej Anglesey před waliziskim přibrjohom a Man wosrjedź morja.
Najwažniše města při pobrjohach Irskeho morja su Dublin, Blackpool a Liverpool.
Ma něhdźe 6,5 milionow wobydlerjow na přestrjeni wot 94.000 kwadratnych kilometrow, štož wotpowěduje dwójce přestrjeni Delnjeje Sakskeje.
Stolica je Indianapolis.
22,7 % wobydlerstwa maja němskich prjedownikow.
Manuel Valls je francoski politikar Socialistiskeje strony, kiž bě wot 31. měrca 2014 z premierministrom Francoskeje.
Wotstupi dnja 6. decembra 2016, zo by jako socialistiski kandidat za prezidentowe wólby 2017 kandidować móhł.
"Mołodcowske pismo" bu w lěće 1920 wunamakane.
Palermo je najwjetše město a stolica Sicilskeje w južnej Italskej.
Tino Günther je sakski politikar Swobodneje demokratiskeje strony, kiž bě wot 2004 do 2014 přez krajnu lisćinu woleny zapósłanc sakskeho krajneho sejma, městopředsyda swojeje frakcije a předsyda peticiskeho wuběrka krajneho sejma.
Přez njewuspěch FDP při wólbach 2014 zhubi swój mandat.
Wón je ewangelski, ženjeny a nan třoch dźěći.
Ob je 3.650 kilometrow dołha rěka w zapadnej Sibirskej a płaći nimo Jeniseja a Leny k najwažnišim wodowym pućam Sibirskeje.
Rěka přeběži pod městom Barnawl Kamenski spjaty jězor a potom Nowosibirski spjaty jězor, při kotrehož rěčnej zawěrje so wulkoměsto Nowosibirsk namaka, kotrež je tež najwjetše sydlišćo při rěce.
Za Salechardom wuliwa so rěka do Obskeho zaliwa na wuchodnym boku Jamalskeje połkupy, kotryž je wjace hač 800 kilometrow dołhi a hač do 70 kilometrow šěroki, njesłuša pak hižo k rěčnemu běhej, ale ke Karaskemu morju, kotrež přisłuša Arktiskemu oceanej.
Ob je w swojim hornim běhu přerěznje 150 dnjow zamjerznjeny a w delnim běhu samo wokoło 220 dnjow.
W nalěću dóńdźe dla kopjenja lodu často k přepławjenjam na šěrokosći wot wjace hač 40 kilometrow.
Přitočnišćo rěki je z přestrjenju wot 2.972.000 km² wjace hač wósom króć wjetši hač Němska a rozpřestrěwa so přez Rusku, Kazachstan, Chinsku a Mongolsku.
Najdlěši a zdobom najwažniši přitok Oba je Irtyš, kotryž so w Kazachstanje wužórli.
Wódny staw Oba je wosebje wotwisny wot počasa.
Je zarjadniske sydło Ramonskeho rajona.
Leži nad rěku Woronjež, přitoku Dona, něhdźe 40 kilometrow sewjernje Woronježa.
Sydlišćo je so w lěće 1615 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Jakotawa je jednolětna rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 30 hač do 120 cm.
Stołpik je zrunany, nahi, jednory rozhałuzowany a tupje hranity.
Jich wulkosć su zwjetša njejenaka.
Likojte, běłe abo lila kćenja su stołpikate, docpěja dołhosć wot 10 cm, njesu pjeć wótrych kónčkow a steja po jednym w hornich rozporach.
Króna ma pjeć kónčkow a docpěje dołhosć wot 6 hač do 8 cm.
Jich kónčki docpěja dołhosć wot 5 cm.
Jědy móžeja hižo w małkim mnóstwje smjertnje skutkować.
Rosće w njerodźowych wobrostach na smjećach, we wotpadkowych městnach, a na pućach.
Jan Pawoł Nagel bě serbski komponist kaž tež předsyda Domowiny mjez 1991 a 1992.
Narosće na burskim statoku swojeju staršeju Pawoła a Marty Nagelec.
Hižo w starobje 14 lět bě kantor Łazowskeje wosady, pozdźišo studowaše na Němskej wysokej šuli za hudźbu w Berlinje a bě wot 1964 za dwě lěće chórowy nawoda w Serbskim ludowym ansamblu.
Wot 1966 dźěłaše jako swobodny komponist.
Za čas NDR bě předsyda dźěłoweho kruha serbskich hudźbnych wědomostnikow.
W lěće 1986 załoži wón Klub Handrija Zejlerja za Złyčin, Łaz, Bjedrichecy a Drěwcy, předchadnik dźensnišeho Spěchowanskeho towarstwa Dom Zejlerja a Smolerja we Łazu.
Na druhej hłownej zhromadźizny serbskeho třěšneho zwjazka po přewróće we Wětrowskim Kulturnym domje bu ze 94 wot cyłkownje 183 hłosow za předsydu Domowiny woleny.
Jan Pawoł Nagel bě w druhim mandźelstwje woženjeny z awtorku Elke Nagel, kotraž wuda jeho twórby wot 1991 w jeje nakładnistwje ENA.
Wón bu na Łazowskim kěrchowje pochowany.
Donnerhak, Budyšin Zerzawojta rězna.
Wot toho časa běži němsko-pólska hranica přez Wódru.
W měsće namakaja so wjacore wažne hranične přechody.
Słubice su sydło pólsko-němskeho wědomostneho centruma „Collegium Polonicum".
W lěće 2014 přepodachu w Słubicach prěni pomnik na swěće, kotryž je Wikipediji wěnowany.
Hižo před wjace hač 750 lětami bě na městnje dźensnišeho města při prawym brjoze Wódry słowjanske sydlišćo z mjenom Zliwice.
Měšćansko-wjesna gmejna Słubice měješe dnja 30. junija 2019 cyłkownje 20.061 wobydlerjow, z nich 16.705 w měšćanskim a 3.356 we wjesnym dźělu.
K Słubičanskej gmejnje słušeja wjeski Drzecin a Świecko.
Frankobrod nad Wódru Heilbronn Tijuana Yuma Šostka  Commons: Słubice – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Oficielne webstrony Słubic Webstrony „kulturneho města Slubfurt" Population.
Chrěn je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 60 hač 120 cm.
Spódnje łopjena docpěja dołhosć wot 1 m a su błyšćace, tołstojte a žołmičkate a maja zubatu kromu.
Rosće w zelišćowych njerodźowych wobrostach, na pućach, drjebiznowych městnach, dróhowych kromach, pustych płoninach, wosebje blisko wsow.
Rostlina bě originalnje we wuchodnej Europje domjaca, ale nětko je nimale w cyłej Europje rozšěrjena.
Sylne čopojte korjenje so jako korjenina za juški a mjaso wužiwa.
Čečenska je awtonomna republika w južnym dźělu europskeje Ruskeje.
Leži w sewjernym předkraju Kawkaza a mjezuje na juhu z Georgiskej.
Jeje stolica je Groznyj.
Čečenska bu mjezynarodnje znata dla Čečenskeju wójnow w 1990tych a 2000tych lětach.
W lěće 2010 měješe Čečenska 1.268.989 wobydlerjow.
Dalše serbske mjeno je koalamjedwjedź.
Helmut Jenč, Anja Pohončowa, Jana Šołćina: Němsko-hornjoserbski słownik noweje leksiki.
Stachow je wjes z 276 wobydlerjemi w juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša wot lěta 1994 ke gmejnje Zemicy-Tumicy a leži mjez 280 a 290 m nad mórskej hładźinu na wyšinje mjez dolinomaj Klóšterskeje a Slěborneje wody.
Hač do lěta 1936 bě Stachow samostatna gmejna a po tym najprjedy dźěl gmejny Palow-Stachow.
Susodne wjeski su Lutyjecy na sewjerowuchodźe, Počaplicy na juhowuchodźe, Wjelkowy na juhu, Palow na juhozapadźe a k Porchowej słušace Ledźborecy na sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Nicze Stachow je z lěta 1374.
Znajmjeńša ze 17. lětstotka bě wjes tež z knježim sydłom.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 303 wobydlerjow, wot tych 125 Serbow.
Druhe serbske mjeno je šćehelk.
Drobny zdźer je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 10 hač do 30 cm.
Čerwjene hač zelenojte kćenja steja po wjacorych w čumpatych kwětnistwach.
Muske a žónske kćenja su zwjetša na rozdźělnych rostlinach.
Přikrywne łopješka nimaja mozle.
Płody kćenjowe łopješka přilěhaja.
Rosće na suchich trawnikach a pastwach, na nasypach, w lěsnych zahonach, na rolach, na holach a na pustych płoninach.
Preferuje kisałe, humusowe, pěskowe abo łuhojte pódy.
Rewda je sydlišćo měšćanskeho typa w Ruskej federaciji něhdźe 160 kilometrow juhowuchodnje Murmanska.
Kupy dźensnišeho Vanuatua buchu před někotrymi tysac lětami wot Melanezičanow wusydlowane, kotřiž rozdźělne oceaniske rěče na kupy přinjesechu.
Wjele wsow mějachu lědma kontakt jedyn k druhemu, tak zo so wulka mnohostronskosć na rěčach wuwiwaše.
Europjenjo přińdźechu hakle w srjedźišću 19. lětstotka na kupy – znajmjeńša Britenjo a Francozy, kotřiž tam de:Sandelholz wotkrywachu a plahowachu.
Wóni rekrutowachu wjele Ni-Vanuatuow k dźěłu na plantažach cokorinow w Queensland.
Za čas Druheje Swětoweje wójny dyrbjachu wjele Ni-Vanuatuow na ameriskich wojerskich bazach dźěłać.
Vanuatu je (nimo na př.
Haitija) jedyn mało statow, w kotrychž so kreolska rěč k hamtskej rěči činješe.
Přičina bě wěsće, zo komunalne politikarjo problem z jendźelšćinu abo francošćinu njerěčacym wobydlerstwom měješe.
Parlament, rozhłosowe wusyłanja, nowiny wužiwaja předewšěm Bislamšćinu.
Hakle nětko so w zakładnych šulach kraja započnje, tež Bislamšćinu wučić.
Bislama je jednora a harmoniska rěč z něhdźe 2.800 słowami.
Hłowny dźěl leksika pochada z Jendźelšćiny 19. lětstotka, a to něhdźe 90 %.
Přikłady: Dla wliwa oceaniskich rěčow přeměnješe so tež často woznam z jendźelšćiny pochadźacych słowow.
Přikłady: Nic snadna ličba leksiki pochada tež z Francošćiny.
Šěromódra wjerba je w lěću zeleny kerk, kotryž docpěwa wysokosć wot rědko wjace hač 1 m.
Hałuzy su pozdźišo nahe a błyšćace brune.
Na hornim boku su mutnje zelene, ale na delnim boku su módrojte.
Kćenja su dwudomnje rozdźělene.
Ma radšo tymjenjate, pěskowe abo skalne pódy.
Rostlina je w tundrowych regionach Europy, sewjerneje Ameriki a sewjerneje Azije rozšěrjena, ale tež w Islandskej a Grönlandskej wustupuje.
Połčnica je rěka w Sakskej a Braniborskej a wažny přitok Čorneho Halštrowa.
Stawiznisce běše wona zapadna hranica Hornjeje Łužicy.
Horni běh a nimale cyły doł Połčnicy w Sakskej steji pod přirodoškitom.
Debian je swobodny dźěłowy system, distribucija Linuxa.
Distribucija Debian bu załožena lěta 1993 wot Iana Murdocka.
Leži w Ferganskim dole něhdźe 40 kilometrow sewjernje Chudźanda.
Felber studowaše we Wienje a Madridźe romanisku filologiju a španišćinu jako hłownej fachaj ale tež politisku wědomosć, psychologiju a sociologiju jako pódlanske fachi.
Wón dokónči swój studij w lěće 1996 z magistrom w romaniskej filologiji.
Wot toho wón dźěła jako swobodny awtor.
W nazymje lěta 2008 bywaše Christian Felber lektor na Uniwersiće za hospodarstwo Wien.
Felber bě dnja 31. Oktobra 2008 nimo Frank Crüsemann, Ulrich Duchrow, Heino Falcke, Kuno Füssel, Detlef Hensche, Siegfried Katterle, Arne Manzeschke, Silke Niemeyer, Franz Segbers, Ton Veerkamp a Karl Georg Zinn prěni podpisar namołwy Měr z kapitalom?
W lěće 2009 je wón pohibowansku załožbu Awstriska załožował, W lěće 2010 iniciěrowaše projekt „demokratiskeje banki".
Hromadu z kołom wjacorych předewzaćelow a předewzaćelkow wuwiwaše Felber model „ekonomije powšitkowneho dobra" (němsce „Gemeinwohl-Ökonomie", jako teoretisku alternatiwu k kapitalistiskemu wikowemu hospodarstwu a k centralnemu planowemu hospodarstwu.
Nimopowołansce Christian Felber je z lěta 2004 tež načasny rejwar, mjez druhim při rejowanskim lěću w Graz a Z Cie.
Je zarjadniske sydło Astrawjeckeho rajona.
Leži něhdźe 170 kilometrow sewjerowuchodnje města Hrodna, 130 kilometrow sewjerozapadnje Minska a 45 kilometrow wuchodnje Vilniusa.
Sydlišćo je so w lěće 1468 prěni raz naspomniło a wot lěta 2012 ma měšćanske prawa.
Prěnje historiske naspomnjenje Blunja, Bórka, Ćisowa, Lejna, Mučowa, Noweje Wsy, Parcowa, Ptačec, Wulkeje Nydeje a Židźinoho.
Leži při brjoze Čorneho morja něhdźe 80 kilometrow juhozapadnje Mykolajiwa a 70 kilometrow wuchodnje Odesy.
Sydlišćo je so w lěće 1492 załožiło a ma wot lěta 1968 měšćanske prawa.
Abdulino je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1795 załožiło a ma wot lěta 1923 měšćanske prawa.
14. decembra abo 14. hodownika je 348. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 17 dnjow hač do kónca lěta.
Stefan Brangs je sakski politikar Socialdemokratiskeje strony Němskeje, kiž bě wot 2004 do 2014 přez krajnu lisćinu woleny zapósłanc sakskeho krajneho sejma a wot 2007 parlamentariski jednaćel frakcije SPD.
Do toho bě wot 1994 hač 2004 čłon Budyskeho wokrjesneho sejma.
Wot decembra 2014 hač do decembra 2019 bě statny sekretar w Statnym ministerstwje za hospodarstwo, dźěło a wobchad a sakski społnomócnjeny za digitalizaciju.
Wón je bjezkonfesionelny, ženjeny a nan třoch dźěći.
Annekathrin Giegengack je sakska politikarka Zwjazka 90/Zelenych, kotraž bě wot 2009 do 2014 přez krajnu lisćinu wolena zapósłanča sakskeho krajneho sejma.
2014 hižo njekandidowaše.
Wona je ewangelska, dźělena a ma z Volkmarom Zschocku zhromadne dźěćo.
Tirol je zwjazkowy kraj Awstriskeje.
Je z dźělom historiskeho regiona Tirol.
Juhowuchodny dźěl regiona, tak mjenowany Južny Tirol, je wot kónca Prěnjeje swětoweje wójny z dźělom Italskeje.
Stolica kraja je Innsbruck.
Žukowka je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1867 załožiło a ma wot lěta 1962 měšćanske prawa.
Marja Ludwiga Michałkowa (rodź.
Cyžec; * 6. decembra 1949 w Měrkowje) je něhdyša serbska politikarka strony CDU a bywša zapósłanča němskeho zwjazkoweho sejma.
Wona běše mjez lětomaj 1991 a 1994 zastupowaca předsydka frakcije CDU/CSU a znowa wot 2002 hač do lěta 2017 čłonka zwjazkoweho sejma a zdoby štyri króć direktny mandat w Budyskim wólbnym wokrjesu.
Wotzamknjenju na Radworskej wyšej šuli slědowaše wučba k industrijowemu překupcej a potom wukubłanje jako ekonomka na fachowej šuli za zawodnu ekonomiju.
Wot 1986 hač 1990 běše Michałkowa wěcywobdźěłarka w prawizniskej kencliji.
Mjez 1996 a 2002 dźěłaše jako jednaćelka wot Fortbildungswerk Sachsen gGmbH.
Marja Michałkowa je katolska, ženjena a ma tři dźěći.
Wona je starša sotra Bjarnata Cyža.
Mjez měrcom a oktobrom 1990 přisłušeše Marja Michałkowa poslednjej Ludowej komorje Němskeje demokratiskeje republiki; w oktobru běše wona mjez tymi zapósłancami, kotrež buchu přewzate do zwjazkoweho sejma.
Marja Michałkowa běše hač do wólbow w lěće 1994 zapósłanča zwjazkoweho sejma a bu w lětach 2002 znowa wuzwolena, tutón raz jako direktna kandidatka wólbneho wokrjesa Budyšin/Běła Woda.
Hač do dźensnišeho bu dwójce w zastojnstwje wobkrućena.
Marja Michałkowa běše mjez 1991 a 1994 předsydka parlamentariskeje přirady Załožby za serbski lud, mjez 1994 a 1999 předsydka załožboweje rady a bě wot 2000 do 2019 předsydka sakskeje Rady za serbske naležnosće.
Při wólbach lěta 2017 wjace njenastupi.
Hórski turkowski dźećel je rostlina ze swójby łušćinowcow.
Subate je městačko na juhu Letiskeje, blisko litawskeje hranicy.
Leži při jězorje ze samsnym mjenom něhdźe 170 kilometrow juhowuchodnje Rigi.
Ma něhdźe šěsć stow wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1570 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1917 měšćanske prawa.
Wón płaći jako jedyn z najwuznamnišich němskich dramatikarjow, lyrikarjow a esejistow.
Wón studowaše najprjedy prawnistwo a wot 1776 do 1780 medicinu w Stuttgarće a bu w lěće 1780 promowowany.
Po ćěkańcy z Württembergskeje nadeńdźe w Durinskej nowu domiznu a zezna we Weimarje Wielanda, Herdera a Goethy.
Hromadźe wuwiwachu Weimarsku klasiku.
Wjele wot Schillerowych dźiwadłowych kruhow słušeja k standardnemu kanonej němskorěčnych dźiwadłow.
Jeho balady słušeja k najznaćišim němskim basnjam.
Po Schilleru pomjenowane su Friedricha Schillerowa uniwersita w Jenje a wjele gymnazijow a dalšich šulow mjez druhim w Budyšinje, Lipsku, Marbachu a dalšich městach.
Leži w samym sewjerowuchodźe europskeho dźěla Ruskeje w republice Komi něhdźe 750 kilometrow sewjerowuchodnje Syktywkara.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1966 załožiło a ma wot lěta 1984 měšćanske prawa.
Leži při rěce Mius něhdźe 60 kilometrow juhozapadnje Luhanska.
Sydlišćo je so w lěće 1887 załožiło a ma wot lěta 1965 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 135 kilometrow sewjernje Donjecka.
Sydlišćo je so w lěće 1667 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Wobjimuje wokolinu stolicy Moskwy.
Jeje zarjadniske sydło je Krasnogorsk.
Oblasć leži w płódnej žłobinje rěkow Wolgi, Oki, Kljazmy a Moskwy.
W lěće 2010 měješe Oblasć Moskwa 7.095.120 wobydlerjow.
Najwjetše z nich su Balašicha a Koroljow.
Rědora je rěčka w Sakskej a Braniborskej, lěwy přitok Čorneho Halštrowa.
Wona wužórli so na juhozapadnym boku Žiwina w Zapadołužiskej pahórčinje blisko Ramnowa, njedaloko Halštrowskeho žórła, a běži přewažnje do zapadneho a sewjerozapadneho směra, mjez druhim přez Wulke Rědorjecy, Radeberg a Wulki Hojn.
Worjechowy płód je zawěracy płód, kotrehož perikarp je cyłkownje wodrjewjeny.
Wustupuja tež křidłate warianty, na př. při brězach a jasnjach, a kompleksna forma, na př. při truskalcach.
Jěžow je hornjołužiska wjes, kotraž słuša wot lěta 1935 ke Kamjencej.
Leži při prawym boku Čorneho Halštrowa něhdźe dwaj kilometraj sewjerowuchodnje Kamjenskeho stareho město při puću do Němskich Pazlic.
Dla wutworjenja nowych bydlenskich wobwodow za čas NDR ma měšćanski dźěl kołowokoło stareho wjesneho jadra dźensa wjace hač 1.700 wobydlerjow.
Prěnje naspomnjenje jako Jesowe pochadźa z lěta 1225.
Ležownostne knjejstwo měješe hač do 19. lětstotka Klóšter Marijina hwězda.
Karlo Jordan bě delnjoserbski wučer a narodny prócowar.
Narodźi so jako syn serbskeho wučerja, spisowaćela a narodneho prócowarja Hendricha Jordana w delnjołužiskich Popojcach.
Po studiju wučerstwa skutkowaše štyri lěta w swojej ródnej wsy a potom we Wusokej pola Wětošowa.
W lěće 1937 bě prěni delnjoserbski wučer, kotrehož nacije z Łužicy wupokazachu.
Po Druhej swětowej wójnje bě sekretar Domowiny za Delnju Łužicu.
Wot 1949 wuwučowaše delnjoserbšćinu na Serbskej ludowej uniwersiće w Chrósće a Bórkowach kaž tež na Serbskej rěčnej šuli w Dešanku.
Wuda serbske spěwy za měšane chóry a pisaše za Bramborski Serbski Casnik a dalše serbske časopisy.
Zawostaji najwjetšu serbsku knihownju w Delnjej Łužicy, kotraž bě zdónk biblioteki Choćebuskeho Serbskeho muzeja.
Wot lěta 1910 bě z čłonom Maćicy Serbskeje a zdobom aktiwny sobustaw a pokładnik jeje delnjoserbskeje sotry.
W lěće 1930 organizowaše swjedźeń k 50. jubilejej Maśicy we Wětošowje sobu.
Jeho row nadeńdźe so na Choćebuskim Sewjernym kěrchowje.
Atlantiski ocean abo Atlantik je wodowa přestrjeń mjez Afriku, Europu a Ameriku.
Je to druhi najwjetši z 5 swětowych oceanow.
Dołhosć jeho pobrjoha je 111 866 km.
Šěrokosć je wot 2 848 km mjez Brazilskej a Liberiju do 4 830 km mjez Zjednoćenymi statami Ameriki a sewjernej Afriku.
Přerězna hłubokosć je 3 332 m, resp.
Komonc je ród ze swójby łušćinowcow.
Malajzija je njewotwisny stat w juhowuchodnej Aziji, kotrež wobsteji z krajneju dźělow na juhu Malajskeje połkupy a na sewjerje kupy Borneo, mjez kotrymajž leži Južnochinske morjo.
Wjetšina něhdźe 28,5 milionow wobydlerjow bydli w zapadnym dźělu Malajzije, hdźež nadeńdźe so tež stolica Kuala Lumpur.
Z tym je Malajzija jedna z mało wólbnych monarchijow na swěće.
Hanka je serbske žónske předmjeno, pochadźace wot prěnjotnje hebrejskeho mjena Hannah.
Słuša k najčasćišim žónskim mjenam w hornjoserbšćinje, wužiwa so pak tež w druhich rěčach.
Mjeno jewi so we wjele serbskich ludowych spěwow, kaž na přikład Hanka, budź wjesoła abo W jednej ruce Hanku.
17. apryla abo 17. jutrownika je 107. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 258 dnjow hač do kónca lěta.
5. septembra abo 5. požnjenca je 248. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 117 dnjow hač do kónca lěta.
24. septembra abo 24. požnjenca je 267. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 98 dnjow hač do kónca lěta.
Jurij Brósk bě serbski ewangelski farar, přełožowar a basnik.
Wón narodźi so jako syn tehdyšeho Malešanskeho fararja Handrija Bróska w ewangelskej wosadnej wsy a wopyta gymnazijej w Budyšinje a Žitawje.
Wot 1856 do 1859 studowaše w Lipsku teologiju a bě tam z čłonom Serbskeho prědarskeho towarstwa.
Po studiju započa jako kandidat w Budyšinje a skutkowaše po tym wjace hač štyrceći lět wot 1861 do 1902 jako posledni serbski farar w tehdy hišće poměrnje serbskej Křišowskej wosadźe pola Wósporka.
Jurij Brósk přeserbšći předewšěm němsku nabožinsku poeziju a bě stajny dopisowar do ewangelskeju časopisow Pomhaj Bóh a Misionski Posoł.
W lěće 1872 wuda zběrku swojich přełožkow a swójskich pěsnjow pod titulom Ćiche chwile při božej studničce.
Z kulturnostawiznisce zajimaweho Bróskoweho dźenika, kotryž serbsce a němsce pisaše, je so 22 němskorěčnych lětnikow wuchowało.
Jeho narowny pomnik ze serbskim hrónčkom nadeńdźe so při cyrkwi w Ćetowje.
Franc Šěn: Brósk, Jurij.
Po prěnich wuspěšnych wólbach w lěće 2005 sta so jako prěni indigeny Boliwičan ze statnym prezidentom.
2009 a 2014 bu ze 64 resp.
61 % hłosow w zastojnstwje wobkrućeny.
Po trajacych protestach dla pozdatnje sfalšowanych prezidentowych wólbach w oktobrje 2019 wotstupi Morales dnja 10. nowembra ze zastojnstwa.
Glinjany běchu połobski kmjen pola rěki Łobjo wokoło wsy Lenzen.
Blěda šleznička je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 5 hač 20 cm.
Łopjena su přećiwostejne, kulojte, na kromje zubate a na hornim boku słabje seršćate.
4-10 małych, žołtojtych kćenjow su zwjetša wot słabje žołtojtych łopješkach wobdate.
Kćenje ma jenož štyri keluškowe łopješka ale nima krónu a docpěwa wulkosć wot něhdźe 3 mm.
Rosće na rěčnych brjohach, na pluskotanych skałach a žórłach.
Zušow je delnjołužiska wjes w braniborskim wokrjesu Hornje Błóta-Łužica a wot lěta 2003 gmejnski dźěl Wětošowa.
Ma něhdźe 250 wobydlerjow a nadeńdźe so dwaj kilometraj sewjerowuchodnje Wětošowskeho stareho města při južnej kromje Błótow.
Susodne wjeski su Długi na sewjeru, Wusoka na juhu, Wóškalawa na juhozapadźe a Tšadow na sewjerozapadźe.
Wjesne mjeno poćahuje so prawdźepodobnje na suchu, pěskojtu płoninu při kromje bahnojtych Błótow, na kotrejž bu wjeska załožena.
Po statistice Arnošta Muki měješe Zušow we 1880tych lětach cyłkownje 187 wobydlerjow, z nich 179 Serbow a jenož wósom Němcow.
Je zarjadniske sydło Barysawskeho rajona.
Leži při rěce Bjarezina něhdźe 70 kilometrow sewjerowuchodnje Minska.
Ma něhdźe 143 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1102 prěni raz naspomniło.
Režiser bě Stephen Daldry.
Ma přestrjeń wot 771 km² a něhdźe 87.000 wobydlerjow.
Powiat wobsteji z wósom gmejnow, z nich jedna měšćanska gmejna, štyri měšćansko-wjesne gmejny a tři wjesne gmejny.
Srjedźna Europa je dźěl Europy mjez zapadnej, wuchodnej, juhowuchodnej, južnej a sewjernej Europu.
Geografisce nimamy jasnych kriterijow wobmjezowanja.
We wšelakorych časach bu zapřijeće „Srjedźna Europa" tež rozdźělnje definowane.
Jasna je přisłušnosć Němskeje, Awstriskeje a Šwicarskeje – potajkim cyłeho němskorěčneho ruma – k Srjedźnej Europje.
Dźensa płaća tež něhdy socialistiske kraje Pólska, Čěska, Słowakska a Madźarska po powšitkownej definiciji zaso jako wobstatk Srjedźneje Europy, štož wotpowěduje tež jich geografiskemu połoženju.
Zwadne je, hač słušeja tež Słowjenska, Chorwatska, Litawska, Letiska a Estiska do Sewjerneje Europy.
Prěnjej so často wobhladujetej jako wobstatk Juhowuchodneje Europy, baltiske kraje pak jako dźěl Sewjerneje Europy, hačrunjež nadeńdźe so geografiske srjedźišćo europskeho kontinenta w Litawskej.
Srjedźna Europa je najhusćišo wobsydleny dźěl kontinenta.
Wuwzaće je madźaršćina, kotraž słuša k Finougriskim rěčam.
Porno wuchodnej Europje wužiwa so łaćonski alfabet.
Brěžki su wjes ze 166 wobydlerjemi na sewjeru hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słušeja k městu Kulow a leža 126 m nad mórskej hładźinu.
Běchu hač do lěta 1957 samostatna gmejna.
Susodne wjeski su Spale na sewjeru, Mučow na wuchodźe, Hózk na juhu a Kulow na zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Bresken je z lěta 1374.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 74 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća Serbja.
Protyka za lěto 1882 januar: Prěnje čisło noweho kulturneho časopisa Łužica wuńdźe.
09. julija: W Baćonju połoži so zakładny kamjeń za nowu cyrkwju.
06. awgusta: W Chrósćicach wotměje so pod nawodom Mikławša Rachele wosma Schadźowanka.
Wón bě mjez 2002 a 2008 městopředsyda frakcije CDU a wot 2008 do 2014 jako statny minister za wobswět a ratarstwo čłon sakskeho knježerstwa.
Wot septembra 2014 hač do septembra 2018 bě wón z předsydu frakcije CDU w krajnym sejmje.
Kupfer bu 2009 jako direktny kandidat swojeje strony z 45,8 % hłosow woleny.
Při wólbach 2019 ze strowotniskich přičin hižo njenastupi.
Wón je ewangelski, ženjeny a nan dweju dźěsćow.
Franc Kral bě wučer w Kamjencu, podwyšk w sakskim wójsku a serbski spisowaćel a redaktor.
Swoje spisy wudawaše pod pseudonymom Rachlowc, kotryž dopomina na wěsty poćah do Rachlowa pod Čornobohom.
Franc Kral narodźi so jako syn wučerja Jakuba Krala w Radworju.
Wuchodźiwši Budysku Tachantsku šulu so wón na Katolski wučerski seminar poda.
Po jednolětnej wojerskej słužbje mjez lětomaj 1907 a 1908, bu za pomocneho wučerja do Chrósćic powołany.
Mjez 1911 do 1914 běše Franc Kral wučer w Kamjencu a wot 1914 wojak w prěnjej swětowej wójnje.
Jako podwyšk so pola Loos w Francoskej smjertnje zrani.
Franc Kral spěchowaše serbske towarstwowe žiwjenje a podpěrowaše wjesne towarstwa, kaž na přikład towarstwa w Jaseńcy, Chrósćicach, Pančicach, Njeswačidle, Wulkich Ždźarach, Łazu a Rakecach.
W lěće 1912 załoži wón hromadźe z Arnoštom Bartom a Bogumiłom Šwjelu Domowinu, kotrejež sekretar wón běše.
Hižo jako seminarist załoži 1906 dźěćacej časopisaj Raj a Zahrodka jako přiłoze Katolskeho Posoła a Serbskich Nowin.
Wot lěta 1908 bě Franc Kral čłon Maćicy Serbskeje.
Zwjazk 74, čo.
Jurij Młynk: Kral, Franc.
Eksistuja wšelake klasifikacije.
Jeho němske mjeno je Tichau.
Město je předewšěm znate dla najwjetšeje piwarnje Pólskeje, Tyskie.
Jimramov je sydlišćo w Čěskej.
Leži 495 m nad mórskej hładźinu při hranicy mjez historiskimaj krajomaj Čechi a Morawa a ma něhdźe tysac wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1365.
Kuklik je ród ze swójby róžowych rostlinow.
Sydlišćo je so w lěće 1758 jako Ust-Katawskij zawod załožiło a ma wot lěta 1942 měšćanske prawa.
Nadeńdu so při rěčce Bystrá mjez Čěskej Kamenicu a Benešovom w sewjernym dźělu Čěskich srjedźnych horin.
Słušeja k Děčínskemu wokrjesej Wusčanskeho kraja.
Přez Markvartice wjedźe železniska čara Děčín–Jedlová.
Bergen je z něhdźe 280.000 wobydlerjemi druhe najwjetše město Norwegskeje a zarjadniske sydło prowincy Hordaland.
Bergenski přistaw je jedne z najwažnišich w Europje a wuchadźišćo łódźow linije Hurtigruten.
Město nadeńdźe so při Byfjordźe, zaliwje Atlantiskeho oceana při zapadnym brjoze Norwegskeje.
Přistawna štwórć Bryggen słuša k swětowemu herbstwu UNESCO.
Stare město bě wot 12. lětstotka městno krónowanja norwegskich kralow.
Wot lěta 1360 měješe Hansa swójski kontor w Bergenje, město same pak z čłonom Hansy njebě.
W Druhej swětowej wójnje bě wot němskeho wójska wobsadźene.
Bergen bě w lěće 2000 jedna z dźewjeć kulturnych stolicow Europy.
Leži při rěce Wowk w historiskej Podolskej něhdźe 45 kilometrow juhowuchodnje Chmelnyckeho.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1431 załožiło a ma wot lěta 1614 měšćanske prawa.
Urganch je město w Uzbekistanje.
Ma něhdźe 166 tysac wobydlerjow.
Arzamas je město w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 104 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1552 załožiło a ma wot lěta 1578 měšćanske prawa.
Módra bónčawa njese njebjomódre kćenja.
Zahrodna krušwina je štom, kotryž docpěwa wysokosć wot 20 m.
Kćenja steja na jednym hač dźewjećich we wokołkowych kićach.
Krónowe łopješka su běłe.
Próšniki su winočerwjene.
Płód je kulojty hač blešojty.
Zrałe płody su jara brěčkate.
Płody tuteje rostliny so jako sad wužiwaja, ale so njehodźa chować.
Wšě rostlinske dźěle su jědojte.
Dźěła w němsko-francosku kooperaciju.
Wusyłanski spočatk bě 30. meje 1992.
Na rozhłosowym wustawje su sćelaki ARD, ZDF a ARTE FRANCE wobdźělene.
ARTE je zjawno-prawniski a spartowy sćelak.
Šćećinski zaliw je zaliw Baltiskeho morja na hranicy mjez Němskej a Pólskej.
Zapadny pobrjóh słuša do Mecklenburgsko-Předpomorskeje, wuchodny do Zapadopomorskeho wojewódstwa w Pólskej.
Sewjernu hranicu zaliwa tworitej kupje Usedom a Wolin.
Zaliw ma přestrjeń wot 903 km² a přerěznu hłubokosć wot jenož 3,8 metrow.
Arne Schimmer je sakski ekonom a prawicarski politikar Nacionaldemokratiskeje strony Němskeje, kiž bě wot 2009 do 2014 přez krajnu lisćinu woleny zapósłanc sakskeho krajneho sejma.
Do toho bě wón hižo wot 2004 parlamentariski poradźowar frakcije NPD.
Lubjenc je hornjołužiska hórska wjeska z 31 wobydlerjemi, kotraž słuša wot lěta 1994 k Budestecam.
Lubjenc leži juhowuchodnje Budyšina na wysokosći wot 335 metrow na přesmyku mjez horomaj Lubjenc a Žmórc.
W juhozapadźe namaka so sławny Lubin.
Susodnej wjesce stej Splósk w juhowuchodźe a Bónjecy w zapadźe.
Městno naspomni so k prěnjemu razej hakle 1529 jako Mehlthewer.
W lěće 1534 kupi Budyska rada wjesku pod mjenom Maldeuer.
W běhu Bitwy pola Budyšina wojowachu ruske a francoske jednotki zasakle wo Lubjenski přesmyk.
Arnošt Muka ličeše w 1880tych lětach 49 wobydlerjow, mjez nimi 43 Serbow a šěsć Němcow.
Ewangelscy wobydlerjo přisłušeja Budestečanskej wosadźe.
Jakub Kućank bě serbski katolski duchowny, kulturny prócowar a spisaćel.
Jakub Kućank, bratrowc Mateja Kućanka narodźi so w Nuknicy jako syn kublerja Jakuba Kućanka a Hany rodź.
Jako chowanc Serbskeho seminara w Praze wuwuči so wón wot 1830 do 1837 na němskim Małostronskim gymnaziju a studowaše po tym hač do 1842 na uniwersiće filozofiju a teologiju.
Dnja 21. oktobra 1842 bu Jakub Kućank w Drježdźanach na měšnika wuswjećeny a běše wot 1. decembra 1842 druhi kapłan při serbskej cyrkwi w Budyšinje.
Wot meje 1855 do 1869 skutkowaše wón jako farar serbskeje wosady Našeje lubeje knjenje a powoła so po tym na kanonika do tachantskeho kapitla swj.
Wot 1879 do 1898 běše wón kantor a senior kapitla a smědźeše tuž dekana w někotrych nastupanjach zastupować.
Tři dny po swojej smjerći pochowa so Kućank 1. julija 1898 na Budyskim Mikławšku.
Jakub Kućank běše w štyrcetych lětach 18teho lětstotka mjez wodźacymi wosobami serbskeho zjawneho žiwjenja a słušeše w lěće 1847 k sobuzałožerjam Maćicy Serbskeje.
Mjez druhimi so wón na pjećdźesatym jubileju Maćicy na čestneho sobustawa pomjenuje.
Hižo njedołho po załoženju Towarstwa swjateju Cyrilla a Methoda přez Michała Hórnika běše Kućank wot 1862 35 lět jeje předsyda.
Wón běše wuběrny rěčnik a wopyta wšelake serbske zhromadźizny a swjedźenje serbskich towarstwow, wjacekróć na přikład w Chrósćicach, Swinjarni, Baćonju a Jaseńcy.
W Drježdźanach zawjedźe wón, kaž hižo Ernst Bohuwěr Jakub za ewangelskich Serbow, z přizwolenjom wyšnosće serbske katolske kemše a tute dołho sam wobstara.
Hromadźe z Ernstom Bohuwěrom Jakubom spisa wón w lěće 1848 prěnju přez Maćicu Serbsku wudatu knihu Serbske Hornje Łužicy abo statistiski zapisk wšitkich serbskich ewangelskich a katolskich wosadow a jich duchownych a wučerjow.
Wón załoži a wuda wot nowembra 1848 do decembra 1850 tydźenik Jutnitžku, nowina kotraž běše wosebje na katolskich Serbow wusměrjena.
Kućank přełoži a spisa tež wšelake zabawne a nabožne twórby, kaž na přikład Schmidowe powědančko Jutrowne jejka abo modlerske Dobre symjo.
Před kralom a knježerstwom zastupowaše Kućank prawidłownje zajimy Serbow a přisłušeše často serbskim deputacijam, kotrež kralej a kralowskemu dworej při wosebitych přiležnosćach swěru Serbow wuprajichu.
Sakski kral Albert spožči Jakubej Kućankej ryćerski křiž prěnjeje rjadownje sakskeho zasłužbneho rjada a bamž Leo XIII. křiž „Pro Ecclesia et Pontifice".
Při składnosći pjećdźesatlětneho měšniskeho jubileja pomjenowa jeho bamž Leo XIII. za swojeho čestneho komornika, z čimž so Kućankej tež titul Monsignore přizwoli.
Digitalizat na stronach SLUB Drježdźany Rudolf Kilank: Kućank, Jakub.
Jakub Skala: Nekrolog XXXVI.
Lětnik 52, čo.
Michał Hórnik: Kućank, Jakub.
W: František Ladislav Rieger: Slovník Naučný.
Adolf Černý: Kućank, Jakub.
19. junija abo 19. smažnika je 170. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 195 dnjow hač do kónca lěta.
Hraješe štyri lěta na wiolinu a zapisa so potom na Zakładnej hudźbnej šuli.
Prěni raz steješe na jewišću, jako běše šěsć lět stara.
Verneřice su městačko w sewjernej Čěskej, wuchodnje Wusćow a južnje Dźěćina.
Słušeja k Děčínskemu wokrjesej Wusčanskeho kraja a su jeho najjužniša gmejna.
Město wobsteji z gmejnskich dźělow Čáslav a Verneřice.
Susodne gmejny su Heřmanov a Valkeřice na sewjeru, Žandov na wuchodźe, Úštěk a Lovečkovice na juhu a Těchlovice na zapadźe.
Wjes nasta w běhu němskeje kolonizacije a naspomni so prěni raz pisomnje w lěće 1384 jako Wernhersdorf.
Spočatk 16. lětstotka dósta měšćanske prawa.
1912 měješe městačko wjace hač 2000 wobydlerjow.
Po kóncu Druheje swětoweje wójny a wusydlenju Němcow zhubichu Verneřice měšćanske prawa a dóstachu je hakle w lěće 2006 znowa.
Ma něhdźe 7,2 milionaj wobydlerjow na 185.000 km² a ma tuž 39 wobydlerjow na km².
Stolica je Olympia z 46.000 wobydlerjemi, najwjetše město a kulturne kaž tež hospodarske srjedźišćo pak Seattle z nimale 700.000 wobydlerjemi.
Někak połojca wobydlerstwa bydli we wokolinje tutoho města.
Na zapadźe twori pacifiski pobrjóh přirodnu hranicu.
Najwjetša rěka je Columbia River při južnej hranicy z Oregonom.
Hižo wot 1846 bě w US-ameriskim wobsydstwje.
Něhdźe 18 % wobydlerstwa je němskeho pochada, 11 % irskeho a 10 % maja jendźelskich prjedownikow.
W tutej formje wužiwa so mjeno tež w chorwatšćinje a słowakšćinje.
Mjeno woznamjenja w hebrejšćinje „wot Boha daty".
Warianty w druhich rěčach su Mato a Matthieu.
Leži w historiskej Galiciskej něhdźe 70 kilometrow sewjerowuchodnje Lwowa.
Sydlišćo je so w lěće 1472 prěni raz naspomniło.
Wot lěta 1752 měšćanske prawa.
Leži w historiskej Wołynskej něhdźe 125 kilometrow sewjernje Lucka.
Sydlišćo je so w lěće 1196 prěni raz jako Koširsk naspomniło.
Susodne wjeski su Maliń na sewjeru, Domašojce na sewjerowuchodźe, Nowe Wiki na juhu a Rašyn na zapadźe.
Wuchodnje Wikow nadeńdźe so něhdyše ryćerkubło Gižkojce při kromje brunicoweje jamy Wjelcej-juh.
Wjes naspomni so prěni raz jako wosadna wjeska w lěće 1346 a nasta najskerje wokoło 1200 za čas srjedźowěkowskeje němskeje kolonizacije Łužicy.
Serbske kemše wotstronichu so w lěće 1842.
Přez industrializaciju so ludnosć w druhej połojcy 19. lětstotka spěšnje přeněmči.
Dźensniše srjedźišćo gmejny Nowe Wiki wuwiwaše so hakle po wotewrjenju železniskeje čary ze Złeho Komorowa do Choćebuza w lěće 1870 wokoło noweho dwórnišća.
Z Wikow pochadźeše delnjoserbski farar a rěčespytnik Jan Chojnan.
Přez Wiki wjedźe zwjazkowa dróha 169 ze Złeho Komorowa do Choćebuza.
Powiat wobsteji z cyłkownje šěsć gmejnow, z nich měšćanska gmejna: Świdwin měšćansko-wjesna gmejna: Połczyn-Zdrój a štyri wjesne gmejny: Brzeżno Rąbino Sławoborze Świdwin-kraj W tutych šěsć gmejnach je cyłkownje 198 wsow.
Räpina je městačko na juhu Estiskeje.
Je zarjadniske sydło Chinozskeho wobwoda.
Leži něhdźe 60 kilometrow juhozapadnje Taškenta.
Ma něhdźe 121 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w 8. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1972 měšćanske prawa.
Kilian je muske předmjeno, pochadźace wot irskeho biskopa a misionara swj.
Dornicowa sćina je ród ze swójby słódkich trawow.
Ma ličbowu hódnotu 3.
Mjena pismikow su tróšku druhe w sćěhowacych alfabetach, kotrež kaž tež grjekski alfabet wot feniciskeho alfabeta pochadźeja.
Leži něhdźe 110 kilometrow juhozapadnje Čerkasow a 200 kilometrow južnje Kijewa při rěce Špolka.
Sydlišćo je so w lěće 1947 załožiło a bu pomjenowane po sowjetskim generalu Nikolaju Watutinje, kiž bu wot ukrainskich nacionalistow zamordowany.
W lěće 1952 dósta měšćanske prawa.
Tyrrenske morjo je dźěl Srjedźneho morja při wuchodnym brjoze Apenninskeje połkupy, kotra je wotdźěluje wot Jadranskeho morja.
Na wuchodźe a sewjerowuchodźe mjezuje Tyrrenske morjo z italskej twjerdźu, na juhu z italskej kupu Sicilska a na zapadźe z italskej kupu Sardiniska a z francoskej kupu Korsika.
Na juhu je přez Messinsku wužinu zwjazane z Ioniskim morjom a na sewjeru je zwjazane z Ligurskim morjom.
Tyrrenske morjo ma maksimalnu hłubokosć wot 3840 metrow a přestrjeń wot 231 000 kwadratnych kilometrow.
30. januara abo 30. wulkeho róžka je 30. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 335 dnjow hač do kónca lěta.
1018: Na Budyskim Hrodźe podpisa so Budyski měr mjez Swjatym romskim mócnarstwom a Pólskej.
Prof. Dr. Andreas Schmalfuß je sakski politikar Swobodneje demokratiskeje strony, kiž bě wot 2004 do 2014 přez krajnu lisćinu woleny zapósłanc sakskeho krajneho sejma, wot 2009 zdobom jedyn z wiceprezidentow parlamenta a rěčnik frakcije FDP za slědźensku a technologisku politiku kaž tež za etatowu a financnu politiku.
10. nowembra abo 10. nazymnika je 314. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 51 dnjow hač do kónca lěta.
Krume Kepeski słuša k makedonskim tworićelam, kotřiž wuwiwachu so w běhu Druheje swětoweje wójny.
Jeho najwažniši přinošk k makedonskej kulturje bě přinošowanje k wuwiwanju wědomja Makedonjanow za swoju literarnu rěč a z tym tež k wuwiwanju swójskeho naroda.
Hačrunjež so jeho rěčnica tak husto kaž Blažewa Koneskowa gramatika njenałožuje, słuša jeho „Gramatika makedonskeje rěče" k najwažnišim stołpam makedonšćiny.
Jeršow je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1893 załožiło a ma wot lěta 1963 měšćanske prawa.
Kargat je městačko w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Měsac je časowa jednotka a dźěl lěta.
Protyki wužiwaja měsac k rozrjadowanju časa.
K tomu přirjaduja dobje protykoweho měsaca konkretne mjeno měsaca.
Po našej protyce traje měsac 28, 29, 30 abo 31 dnjow.
W astronomiskim zmysle je měsac jako doba definowany, w kotrejž wobkruži přirodny satelit swój planet.
We wušim zmysle poćahuje so "měsac" jenož na měsačk zemje: Měsac zemskeho měsačka traje mjez 27⅓ a 29½ dnjemi.
Měsacy maja w serbšćinje dwoje pomjenowanja.
Hłownje wužiwaja so łaćonske mjena, pódla kotrychž pak eksistuja tež mjena serbskeho pochada.
Ma něhdźe dźewjeć milionow wobydlerjow na 22.600 km², je tuž po přestrjeni štwórty najmjeńši zwjazkowy stat a ma najwyšu hustosć zasydlenja.
Stolica je Trenton z 85.000 wobydlerjemi, najwjetše město pak Newark z někak 280.000 wobydlerjemi.
Na wuchodźe twori pobrjóh Atlantiskeho oceana přirodnu hranicu.
Při juhozapadnej hranicy běži Delaware River jako najwuznamniša rěka.
Na teritoriju dźensnišeho stata załožichu so w 17. lětstotku prěnje europske sydlišća wot Nižozemjanow a Šwedow.
Něhdźe 69 % wobydlerstwa ma jendźelšćinu jako maćeršćinu a 16 % španišćinu.
Wuchodna Europa je geografiske a politiske zapřijeće za wuchodny dźěl Europy, za kotrež njeje žaneje powšitkowneje definicije.
Jasne je, zo nadeńdźe so wuchodna Europa mjez Aziju na wuchodźe a Srjedźnej Europu na zapadźe.
Něhdyše sowjetske republiki Ruska, Běłoruska a najwjetši dźěl Ukrainy słušeja po wšěch geografiskich, historiskich a kulturnych definicijach do wuchodneje Europy.
Za čas Zymneje wójny přirjadowachu so dla politiskeje přisłušnosće zwjetša tež Estiska, Letiska, Litawska a Moldawska kaž tež Pólska, Čěskosłowakska a Madźarska Wuchodnej Europje, přetož běchu z wobstatkom sowjetskeho bloka.
Naposledk mjenowane kraje płaća dźensa jako dźěl Srjedźneje Europy, štož wotpowěduje tež jich geografiskemu połoženju, baltiske kraje pak jako dźěl Sewjerneje Europy.
Město ma dwórnišćo při Transsibirskej železnicy.
Sydlišćo je so w lěće 1911 załožiło jako wjes Sololi a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Askeran je wjes na zapadźe Azerbajdźana a město w mjezynarodnje njepřipóznatym staće Nahórski Karabach.
Leži něhdźe 15 kilometrow sewjerowuchodnje Stepanakerta.
Ma wokoło dwaj tysac wobydlerjow.
Běły baćon je ptak ze swójby baćony.
Běły baćon je běły, ale njese čorne kosače.
Jeho pysk je dołhi a noze stej čerwjenej.
Twari jeho hnězdo na štomje a třěše, při čimž 3-6 jejkow wusedźi.
Jě skopčki, muše, ryby a žaby.
Běły baćon je we włóžnych krajinach Europy, sewjerozapadneje Afriki, Małeje Azije, srjedźneje a wuchodneje Azije žiwy.
10. julija abo 10. pražnika je 191. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 174 dnjow hač do kónca lěta.
1950: Prěni „Zjězd Serbow" w Budyšinje.
Po rozpušćenju skupiny započa wuspěšnu solowu karjeru.
Nimo toho běše z awtorom wjacorych knihow a filmow kaž tež měrowy aktiwist.
Lennon bu w lěće 1980 wot psychisce choreho atentatnika Marka Davida Chapmana w New Yorku zatřěleny.
8. junija abo 8. smažnika je 159. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 206 dnjow hač do kónca lěta.
Beno Šołta bě serbski katolski farar a narodny prócowar.
Wot 1907 do 1915 bě chowanc Serbskeho seminara w Praze, hdźež bě do 1912 ze šulerjom němskeho Małostronskeho gymnazija a 1912–15 ze studentom teologije.
W lěće 1920 promowowaše na Lipšćanskej uniwersiće pola profesora Matije Murka wo tematice prěnjeho hornjoserbskeho přełožka biblije Jurja Hawštyna Swětlika.
Wot lěta 1916 skutkowaše jako kapłan w Lipsku a w lěće 1926 přewza farske městno w bliskim Markranstädće, hdźež wosta hač do lěta 1938.
1938–41 bě z fararjom w Pěrnje, hdźež pomhaše pólskim cuzym dźěłaćerjam.
Hižo jako kapłan bě so w Lipsku mjez druhim wo pólskich dźěłaćerjow starał.
Hač do wuměnka w starobje 75 lět bě tam znowa farar, arcyměšnik a duchowny rada.
Po wójnje słušeše w lěće 1945 z fararjom Janom Cyžom k załožerjam Łužiskoserbskeho narodneho wuběrka.
Hižo 1930 bě hromadźe z nim w nadawku Serbskeje ludoweje rady pola pólskeho wonkowneho ministerstwa wo podpěrje Serbow prosył.
Beno Šołta bě wot 1915 čłon Maćicy Serbskeje.
Jan Meškank: Šołta, Beno.
Holešow je wjeska z połsta wobydlerjemi w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin.
Słuša ke gmejnje Njeswačidło a leži 148 m nad mórskej hładźinu mjez někotrymi hatami a Čornicu.
Hač do lěta 1936 běše samostatna gmejna z wjesnym dźělom Holešowska Dubrawka.
Zwjazkowa dróha 96 wjedźe přez wjesku.
Susodne wjeski su Nowa Wjes na sewjerozapadźe, Holešowska Dubrawka na sewjerowuchodźe, Mały Holešow na juhozapadźe a Njeswačidło na zapadźe.
Arnošt Muka je slědowace ležownostne mjena w swojej Statistice zapisał: Włosanka, Pasowka, Stare Błóta.
Prěnje historiske naspomnjenje bě wokoło 1400 jako Holeschaw abo Holesaw.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 208 wobydlerjow, z nich 194 Serbow.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 48 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 44,1 lět.
Ewangelscy wobydlerjo přisłušeja Njeswačanskej wosadźe.
Jako připóznate kulturne pomniki steja pod škitom něhdyši hosćenc při B96 (čo.
12) z 18. lětstotka, kamjentny pućnik při sewjernym kóncu wsy na směr Holešowsku Dubrawku kaž tež knježi dom a hospodarskej twarjeni něhdyšeho Holešowskeho ryćerkubła (čo.
Pochadźejo z nahladneje byrgarskeje swójby dósta Goethe hižo w młodych lětach wuběrne wukubłanje přez domjacych wučerjow a studowaše potom w Lipsku a Straßburgu prawnistwo.
Po studiju skutkowaše jako prawiznik w Frankobrodźe a Wetzlaru, při čimž wužiwaše wólny čas za basnistwo.
Jako přećel a minister wójwody Carla Augusta zastawaše tam politiske a administratiwne zastojnstwa a bě přez běrtlk lětstotka nawoda dwórskeho dźiwadła.
Hromadźe z Schillerom, Herderom a Wielandom wuwiwaše tak mjenowanu Weimarsku klasiku.
Jeho monumentalny Faust płaći hač do dźensnišeho jako najwuznamniša twórba němskorěčneje literatury, Goethe sam jako němski narodny basnik.
Po nim pomjenowane su mjez druhim Goethowe instituty, kiž šěrja němsku rěč a kulturu we wukraju, Goethowy narodny muzej we Weimarje a Johanna Wolfganga Goethowa uniwersita w ródnym Frankobrodźe kaž tež mnoholičbne šule, dróhi, myta a towarstwa w cyłym němskorěčnym rumje.
Přełožene a komentowane wot Goetha, wudate 1799.
Přełožene a wudate wot Goetha, wozjewjene 1803.
Z manuskripta přełožene a komentowane wot Goetha, wudate 1805.
Balej je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije w Zabajkalskim regionje něhdźe 350 kilometrow wuchodnje Čity.
Sprjojcy su wjes na sewjerowuchodźe Hornjeje Łužicy w Zhorjelskim wokrjesu.
Wot 1994 słušeja ke gmejnje Kwětanecy při jězoru, do toho běchu samostatna gmejna z wjesnym dźělom Kamjentna Wólšinka.
Wutwark Rězak słušeše hižo ze starodawna k Sprjojcam.
Wjes leži hłownje na prawym brjoze Čorneho Šepca při južnej kromje hornjołužiskeje holanskeje a hatoweje krajiny a sewjernje Kwětanečanskeho spjateho jězora.
Wokrjesne město Niska je sydom kilometrow zdalene.
Při južnej kromje wsy kaž tež sewjerowuchodnje Sprjojcow nadeńdu so wjacore rybniki.
Susodne wsy su Jězor na wuchodźe, Chołm na juhozapadźe, Kamjentna Wólšinka na zapadźe a Hóršow na sewjerozapadźe.
Pućowc naspomni so prěni króć pisomnje w lěće 1399 jako Sprewitz.
Tehdy mjenowaše so Čorny Šepc w ludźe hišće Sprjewja, zwotkelž pochadźa tež pomjenowanje wsy.
Podobnje mjenje stej Sprjejcy a Sprjowje.
Sprjojcy mějachu swójske ryćerkubło, běchu pak ze starodawna do susodneho Jězora zafarowane.
W lěće 1815 přińdźechu Sprjojcy hromadźe ze cyłej sewjernej a wuchodnej Hornjej Łužicy k Pruskej.
Dnja 1. měrca 1994 zjednoćištej so gmejnje Chołm a Sprjojcy k nowej gmejnje Kwětanecy při jězoru, pomjenowanej po zhubjenej wsy na městnje dźensnišeho spjateho jězora.
Hišće w 19. lětstotku ležachu Sprjojcy při kromje serbskeho rěčneho ruma.
W lěće 1884 měješe wjeska po statistice Arnošta Muki 412 wobydlerjow, a to 382 Němcow a 30 Serbow.
Hač do lěta 1925 bě wobydlerstwo na 478 přiběrało.
2014 mějachu Sprjojcy 406 wobydlerjow.
Leži něhdźe 53 kilometrow juhowuchodnje wot města Qarshi.
Permske rěče je skupina finougriskich rěčow, ale tež uralskich rěčow.
Po Madźaršćinje eksistuje z tuteje skupiny najstarše teksty finougriskeje rěčneje swójby.
Staropermjakiske pismowstwo je w druhej połojcy 14. lětstotka eksistowało.
Permske rěče su so z finskeje rěčneje hałuzy najprjedy rozdźělowałe.
Najsewjerniše z nich su Shetlandske kupy.
Šotiska ma něhdźe pjeć milionow wobydlerjow.
Jeje chorhoj je ćmowomódra z běłym křižom a narodny symbol je wóst.
Najwjetše město Šotiskeje wšak je Glasgow w zapadźe.
Nimo jendźelšćiny stej tež gelšćina a šotišćina hamtskej rěči.
Gelšćinu rěči něhdźe 1 % Šotow, předewšěm na sewjerozapadźe Šotiskeje, w Šotiskej wysočinje a na Hebridach.
327.  Commons: Šotiska – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Staty a wotwisne teritorije w Europje Staty • Albanska • Andorra • Awstriska • Belgiska • Běłoruska • Bołharska • Bosniska a Hercegowina • Čěska republika • Čorna Hora • Danska • Estiska • Finska • Francoska • Grjekska • Chorwatska • Irska • Islandska • Italska • Letiska • Liechtenstein • Litawska • Luxemburgska • Madźarska • Malta • Moldawska • Monaco • Němska • Nižozemska • Norwegska • Pólska • Portugalska • Rumunska • Ruska1 • San Marino • Serbiska • Sewjerna Makedonska • Słowakska • Słowjenska • Španiska • Šwedska • Šwicarska • Turkowska1 • Ukraina • Vatikanske město • Zjednoćene kralestwo Zwadne teritorije: Kosowo • Podnisterska Druhe teritorije: Åland • Baskiska • Bretanja • Ferejske kupy • Friziska • Friulska • Gagauska • Galicija • Gibraltar • Guernsey • Jendźelska • Jersey • Katalanska • Korniska • Łužica • Man • Sewjerna Irska • Svalbard • Šotiska • Waliziska 1 Leži zdźěla w Aziji.
Swójba so na stary swět wobmjezuje, w Americe a Awstraliji jich njeje.
Přisłušnosć k rjadej insektožračkow je zwadna.
Družina z najwjetšimi a najćešimi eksemplarami je Wulki myšacy jěž, kotryž waži na 2 kg.
Stawy jěžow su poměrnje krótke.
Kosmy jěžow su zwjetša brune abo šěre a wobsteji pola kałatych jěžow z wjacorych tysac kałačow, słužacych zakitowanju.
Jěže su zwjetša zemske zwěrjata a nócnje žiwe.
W zymje dźerža zymski spar.
Zaozjornyj je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije w Krasnojarskim regionje.
Leži při rěce Barga něhdźe 120 kilometrow wuchodnje Krasnojarska a ma něhdźe dźesać tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1776 załožiło a ma wot lěta 1948 měšćanske prawa.
Bórk je wjes w sewjeru sakskeho wokrjesa Budyšin, sewjerowuchodnje Wojerec.
Leži 114 m nad mórskej hładźinu při lěwym brjoze Małeje Sprjewje a słuša wot lěta 1996 ke gmejnje Sprjewiny Doł.
Susodnej wsy stej Bórkhamor na sewjerowuchodźe a Roholń na juhu.
Sewjerowuchodnje Bórka nadeńdźe so Jantarowy jězor, na juhu Šibojski.
Wobaj staj něhdyšej brunicowej jamje.
Prěnje historiske naspomnjenje dróhowca jako Borg pochadźa z lěta 1401.
Tež cyrkwinsce słuša Bórk ze starodawna do Wojerec.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 284 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća Serbja.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 57 %.
Jeho skutkowanje je wopisane w knize Jeremia a je tež waženy za awtora knihi Žałosćenjow.
Leži někak 50 kilometrow na sewjerowuchod wot Donjecka.
Sydlišćo je so w lěće 1782 załožiło a ma wot lěta 1925 měšćanske prawa.
Wot lěta 2014 słuša město de facto k tak mjenowanej Ludowej republice Donjeck.
Stat je politiski konstrukt, kotryž wopřijmje zhromadny, wobmjezowany teritorij, k tomu słušacy statny lud a realne wukonjenje mocy.
Po formje knježerstwa rozeznawaja so mjez druhim monarchiske, awtokratiske a demokratiske staty.
Na zemi je 194 njewotwisnych a wot strony Zjednoćenych narodow připóznatych statow.
Je pak tež tójšto statow, kotrež mjezynarodnje připóznate a/abo dospołnje njewotwisne njejsu.
Łaz je mała wjes ze 404 wobydlerjemi w Delnjej Łužicy.
Leži w braniborskim wokrjesu Hornje Błóta-Łužica a słuša wot lěta 2003 k městu Wětošow.
Mukojty kropačk je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 10 hač 30 cm.
Łopjena steja w na spódku stejacej rozeće, su na hornim boku ćmowozelene a zwjetša njeprawidłownje zubate.
Lědma wonjacych 3 hač 15 kćenjow steji we zrunanych wokołkach a docpěwaja šěrokosć wot 0,8 hač 1,5 cm.
Preferuje mokre, wapnite, pochate abo bahnojte, často mochowe pódy.
Rostlina je w sewjernej Europje, hornjej Bayerskej, Jurje, Alpach a předkraju, Pyrenejach a Karpatach rozšěrjena.
W internetowym słowniku: Kohl Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Rübsen Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Kohlrübe Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
17. januara abo 17. wulkeho róžka je sydomnaty dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 348 dnjow hač do kónca lěta.
Ješćerći kobołk je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć 60 hač do 100 cm.
Kwětnistwo wobsahuje wjele lehnjenskich cyblow a mało kćenjow.
Kćenja docpěja dołhosć wot 4 hač do 5 mm a steja na stołpikach, kotrež su 2 hač 3-raz tak dołhe.
Rosće w łučinowych lěsach, włóžnych kerčinach, na mokrych łukach a kromach rowow.
Ma radšo wutkate a bazowe pódy na ćoplišich stejnišćach.
Dalše serbske mjeno je kalinka.
Nawjedowaše zhromadnje z Ernestom Che Guevaru Kubansku rewoluciju w lěće 1959 a běše šef knježerstwa wot toho hač do 2008, kaž tež statny prezident wot lěta 1976 hač do 2008.
Po jeho wotstupje ze strowotniskich přičin přewza jeho młódši bratr Raúl kubanske knježerstwo.
Režiser bě Wolfgang Becker.
Třasawka je ród ze swójby słódkich trawow.
Dalšej serbskej mjenje stej wjechlawa a rólna šmica.
Steji w systematice mjez rjadownju a swójbu.
Jeho staršej běštaj měšnik Zacharias a jeho mandźelska Hilžbjeta.
Hbjelsk je cyrkwinska wjes w sakskim wokrjesu Zhorjelc, kotraž přisłuša gmejnje Wysoka Dubrawa.
Leži 187 m nad mórskej hładźinu a ma 516 wobydlerjow.
Hbjelšćanska gmejna bu w lěće 1928 z gmejnow Horni a Delni Hbjelsk stworjena.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Gebelczk sta so w lěće 1365.
W lěće 1884 měješe Horni Hbjelsk po Mukowej statistice 472 wobydlerjow, mjez nimi 312 Serbow.
W Delnim Hbjelsku běchu mjez 127 wobydlerjemi 93 Serbow.
W cyłej wosadźe chodźachu tehdy 698 wosadnych k serbskej a 540 k němskej spowědźi.
Paćerske dźěći lěta 1884 běchu hižo wšitke němske.
Arnošt Černik zwěsći 1956 w Hbjelsku serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 11,3 %.
Jeho restawrowana narowna plata nadeńdźe so wot lěta 2005 při zachodźe cyrkwje.
Niedergebelzig/Hbjelsk.
119. → wšě wjeski Arnošt Muka: Statistika Łužiskich Serbow.
19. julija abo 19. pražnika je 200. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 165 dnjow hač do kónca lěta.
1870: Francoska připowě Pruskej wójnu.
Němsko-francoska wójna so započnje.
1900: Prěnja linija Pariskeje podzemskeje železnicy bu wotewrjena.
1949: Laos bu njewotwisny.
Zoran Đinđić bě serbiski politikar Demokratiskeje strony a spisowaćel.
Bě mjez 2001 a 2003 ministerski prezident Serbiskeje.
Đinđić studowaše filozofiju w Běłohrodźe a pola Jürgena Habermasa w Frankobrodźe nad Mohanom.
Promowowaše w Konstanzu.
Po powalenja režima Slobodana Miloševića bu w januarje 2001 jako zastupnik liberalneje opozicije k ministerskemu prezidentej wuzwoleny.
Dnja 12. měrca 2003 bu w srjedźišću Běłohroda na zjawnej dróze z wótrotřělca zatřěleny.
W času jeho pontifikata bu w lěće 1648 wujednany Westfalski měr, kotryž skónči Třicećilětnu wójnu mjez katolikami a protestantami w Europje.
2. nowembra abo 2. nazymnika je 306. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 59 dnjow hač do kónca lěta.
1919: Załoženje Łužiskeje ludoweje strony.
Strelna je sydlišćo w Ruskej federaciji.
Leži w europskim dźělu Ruskeje při brjoze Finskeho zaliwa a je wobwod Pětrohróda.
Serbski kulturny leksikon je dotal najwjetša němskorěčna přiručka wo serbskich temach.
Wuńdźe jako projekt Serbskeho instituta w prěnim nakładźe 2014 w Ludowym nakładnistwje Domowiny.
Pod nawodom wudawarjow Dietricha Šołty a Franca Šěna a ze sobudźěłom Susanny Hozyneje, Marije Měrćinoweje a Anje Pohončoweje nastachu 230 zapisow z pjera něhdźe 80 awtorow.
Leksikon zaběra so na mjezydisciplinarne wašnje ze wšěmi móžnymi aspektami sorabistiki, wot alfabeta přez literaturu, hudźbu, stawizny wšelakich łužiskich regionow, dwurěčnosć, rěčnu politiku hač k nałožkam a wosebitym geografiskim městnam.
Awtorojo maja SKL za zwoprawdźenje hižo w 1930tych lětach wot Josefa Páty planowaneho a po Druhej swětowej wójnje pod nawodom Oty Wićaza znowa zahajeneho projekta serbskeje přiručki.
Domowina-Verlag, Bautzen 2014.
C. Ratajczakowa, Inwentura serbskeje wědy, Po lětdźesatk trajacym dźěle wuńdźe Serbski kulturny leksikon, Serbske Nowiny, 23.
Petuchowo je městačko w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1779 załožiło a ma wot lěta 1944 měšćanske prawa.
Słuša k wokrjesej Česká Lípa w Libereckim kraju.
Wjes je so w lěće 1391 prěni raz pisomnje naspomniła jako „sydlišćo z młynami".
W 16. lětstotku bě znata jako wjeska škleńčerjow.
W lěće 1782 bu Krompachska Cyrkej štyrnaće pomocnikow w nuzy natwarjena.
Wot 19. lětstotka wuwiwaše do dolina k wočerstwjenišću.
Po Druhej swětowej wójnje bu němske wobydlerstwo wusydlene.
Uraj je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1922 załožiło a ma wot lěta 1965 měšćanske prawa.
Bijsk je wulkoměsto w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži při rěce Bija w Altajskim regionje něhdźe 160 kilometrow juhowuchodnje Barnaula a něhdźe 350 kilometrow wuchodnje Nowosibirska.
Ma něhdźe 203 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1709 załožiło a ma wot lěta 1782 měšćanske prawa.
Neris je 510 kilometrow dołha rěka w sewjernej Běłoruskej a wuchodnej Litawskej.
Wón je prawy přitok Njemena a běži pod mjenom Wilija 276 kilometrow na běłoruskim a jako Neris dalšich 234 kilometrow na litawskim teritoriju.
Rěka wužórli so zapadnje městačka Bjahoml na sewjeru Běłoruskeje a ćeče najprjedy hłownje do zapadneho a juhozapadneho směra.
Pola Wilejki so zespina k něhdźe 25 kilometrow dołhemu jězorej.
Pola Smarhonja so na sewjer wobroći, zo by 35 kilometrow sewjerowuchodnje Vilniusa přeprěčiła litawsku mjezu.
W Litawskej ćeče znowa do juhozapada, najprjedy přez městačko Nemenčinė a potom přez krajnu stolicu Vilnius.
Tež srjedźowěkowska stolica Kernavė nadeńdźe so při brjoze rěki, něhdźe 35 kilometrow za Vilniusom.
Mjez woběmaj městomaj steji dźěl Nerisoweje doliny jako regionalny park pod škitom.
Je zarjadniske sydło Marijampolskeho wobwoda.
Leži při rěce Šešupė něhdźe 125 kilometrow zapadnje Vilniusa.
Sydlišćo je so w lěće 1667 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1792 Magdeburgske měšćanske prawa.
Stephan Hösl je sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje unije a wot lěta 2014 direktnje woleny zapósłanc w sakskim krajnym sejmje.
Tam přisłuša wustawowemu a prawniskemu wuběrkej, wuběrkej za šulu a sport kaž tež peticiskemu wuběrkej.
Při wólbach dnja 31. awgusta 2014 dósta we wólbnym wokrjesu Bohotska 4 36,5 % wotedatych hłosow.
Wot komunalnych wólbow 2009 je čłon Reichenbachskeje měšćanskeje rady a wot 2014 frakciski předsyda CDU.
Wón je woženjeny a ma tři dźěći.
Criuleni je městačko na wuchodźe Moldawskeje.
Je zarjadniske sydło Criuleniskeho rajona.
Leži při prawym, zapadnym brjoze rěki Dnjestr něhdźe 45 kilometrow sewjerowuchodnje Kišinjowa.
Sydlišćo je so w lěće 1607 prěni raz naspomniło.
Křesćanski zwjazk młodych mužow, mjezynarodnje znaty jako Young Men's Christian Association je najwjetša cyłoswětowa młodźinska organizacija, ma někak pjećaštyrceći milionow čłonow ze 124 krajow.
Bu załožena w lěće 1844 w Londonje.
W běhu 16-lětneje eksistency, SDSM je dohromady měła třoch předsydow.
Prěni předsyda bě Branko Crvenkovski, kiž měješe tutu funkciju hač do swojeje wólby na prezidenta stata w lěće 2004.
Vlado Bučkovski jeho wotměni.
5. nowembra 2006 je Radmila Šekerinska přewzała stronske předsydstwo.
Wokomiknje je SDSM w Makedonskej w opoziciji.
Hórska čećorica je zrunana rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 30 hač 50 cm.
Delnje su zrosćene, mjeztym zo hornje su swobodne.
Kćenja steja po dwanaćoch hač dwacećoch we wokołkach.
Króna je žołta a docpěwa dołhosć wot 7 hač 10 mm.
Łušćiny su zašnórowane a docpěwaja dołhosć wot 2 hač 3 cm.
Jich čłony ma štyri tupe hrany.
Rosće w swětłych lěsach, kerčinach, na słónčnych suchich zwisach.
Preferuje wapnite pódy a ćopłotu.
Rostlina je we wuchodnej srjedźnej a južnej Europje, předewšěm w horinach, rozšěrjena.
Ilustacija Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Wón je jenička družina roda Platycladus.
Narańši dušan je přeco zeleny štom, kotryž docpěje wysokosć wot hač do 30 m.
Króna je wuska a kehelojta.
Žónske kwětnistwa su njenahladnje zelenojte.
Hable docpěja dołhosć wot 1,5 cm.
Wone su na spočatku namódry zelene, w zrałosći ćmowobrune.
Rostlina je domjaca w Chinskej.
Štom so w Europje we wjacorych, tež małoróstnych warjetetach plahuje.
Jěželnja je ród ze swójby rohodźowych rostlinow.
Dokładne zaměstnjenje roda bě dołho zwadne.
Tak bu wot někotrych awtorow ród jěželnjow do swójby rohodźowych rostlinow dla jich morfologiskeje podobnosće sobu přewzata, wot druhich awtorow bu wobchowanje samostatneju swójbow preferowane.
Po striktnje fylogenetisce orientowanej APG III su jěželnje pak dźěl rohodźowych rostlinow.
Ma 109 milionow wobydlerjow na přestrjeń 307.762 km², potajkim wjace hač 350 wobydlerjow na kwadratnym kilometru.
Statna stolica je Mumbai, něhdyši Bombay.
Je druhi najwjetši stat Indiskeje a mjezuje z Gudźaratom na sewjerozapadźe, Madjapradešom na sewjeru, Čatisgarom na wuchodźe, Andrapradešom na juhowuchodźe, Karnataku na juhu a z Gowu na juhozapadźe.
Jich šupizny su napadnje wróćo zhibnjene.
Eksistuje wot lěta 1999.
Załožer je Stephen Moore a předsyda je Chris Chocola.
W němčinje eksistuja jenož w někotrych narěčach.
Gotisce: Gaulaubjast?
Domjacy pos je domjace zwěrjo, kotrež wot wjelka pochadźa.
Domestikacija so je před něhdźe 15000 lětami w juhozapadnej a južnej Aziji započinała.
Najstarše dwórske psy w srjedźnej Europje pochadźeja z něhdźe 8. lětstotka před našim ličenjom časa.
Ptak docpěje dołhosć wot 47 cm.
Jeho pjerina je na hłowje, wopušu a křidłomaj čorna, mjeztym zo na delnim boku šěra.
W internetowym słowniku: Krähe Vögel.
Leži při Južnym Bugu w historiskej Podolskej něhdźe 200 kilometrow juhozapadnje Kijewa.
Ma něhdźe 373 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1355 prěni raz naspomniło.
Wot lěta 1795 ma měšćanske prawa.
Stolica a najwjetše město kraja je Kingstown.
Geografisce słušeja kupy Saint Vincent a Grenadiny kaž wšitke Zapadoindiske kupy k Sewjernej Americe.
Leža južnje St. Lucije a sewjernje Grenady.
Ke kupowemu statej słušeja nimo kupy St. Vincent tež 32 kupow sewjernych Grenadinow, mjeztym zo słušeja južne Grenadiny k teritorijej Grenady.
Najwyši wjeršk kupow je Soufriere, a najniši dypk pobrjóh Karibiskeho morja.
Protyka za lěto 1803 01. měrca: Ohio přistupi jako 17. čłon Zjednoćenym statam.
18. apryla abo 18. jutrownika je 108. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 257 dnjow hač do kónca lěta.
1845: Załoženska zhromadźizna Maćicy Serbskeje, dozałoženeje 1847, so přewjedźe.
1992: ORB wusyła k prěnjemu razej delnjoserbski magacin Łužyca.
Křižna cyrkej je najstarša wot třoch katolskich cyrkwjow w Radworju, słuži pak dźensa jenož hišće jako kěrchowska kapałka.
Wona steji we wuchodźe wsy při rozpuću dróhow do Kamjeneje a Lutobča.
Boži dom natwari so w lěće 1397 jako prosta žurlowa cyrkej po iniciatiwje Budyskeho radneho knjeza Sigmunda Běra, kotryž spožči Radworskemu fararjej na wšě časy patronat noweje cyrkwje a sudnisku móc w susodnej Kamjeneji.
Tehdy steješe drje hižo drjewjana cyrkwička na městnje Stareje wosadneje cyrkwje, kotraž bu pak w 15. lětstotku wottorhnjena a přez kamjentny nowotwar narunana, tak zo je Křižna cyrkej dźensa najstarši zdźeržany cyrkwinski twar we wsy, hačrunjež so w lětomaj 1887/88 dospołnje renowěrowaše a přetwari.
Wot lěta 1583 namaka so při cyrkwi hłowne pohrjebnišćo za wšitkich Radworskich wosadnych, kotrež bě do toho při Starej wosadnej cyrkwi wosrjedź wsy, hdźež wšak bě posledni pohrjeb hakle w lěće 1883.
Na sedłowej třěše sedźi wěžička.
Při južnej fasadźe cyrkwje namakaja so rowy Radworskich fararjow Jurja Krala, Józefa Nowaka a Jurja Herrmanna kaž tež wučerja Jana Andrickeho a wopomnjenska tafla k česći Alojsa Andrickeho, kotraž bu hižo w lěće 1946 po iniciatiwje serbskich studentow připrawjena.
Na kěrchowje bu tež wučerka-spisowaćelka Marja Kubašec pohrjebana.
Cornelius Gurlitt: Radibor.
45–49  Commons: Křižna cyrkej w Radworju – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Cyrkwje w Budyskim dekanaće Baćoń | Biskopicy | Budyšin, swj.
Šluknov je městačko w samym sewjeru Čěskeje při hranicy z Hornjej Łužicu a zdobom najsewjerniša měšćanska gmejna kraja.
Na tamnym boku němsko-čěskeje hranicy leži gmejna Załom w Budyskim wokrjesu.
Mjez woběmaj sydlišćomaj wobsteji hraničny přechod.
Město ma dwórnišćo při železniskej čarje Rumburk–Zebnica.
Prěnje naspomnjenje jako Slanknov je ze 14. lětstotka.
Tehdy załoži čěski zemjanski ród Berka z Duby tule na městnje staršeho słowjanskeho sydlišća nowe městačko.
Wokoło lěta 1430 wužiwachu Husića Šluknov a susodny Rumburk dla połoženja při starej Čěskej šćežce jako wuchadźišćo nadběhow přećiwo Budyšinej.
Za čas prěnjeje čěskosłowakskeje republiki bě Šluknov ze srjedźišćom Sudetoněmskeje strony Konrada Henleina.
Wot tehdy wokoło 5.500 wobydlerjow bě wjetšina němskorěčna.
Po kóncu druheje swětoweje wójny bu sudetoněmske wobydlerstwo dla Benešowych dekretow z Čěskosłowakskeje wuhnate.
Dźensa słuša Šluknovska kónčina k problematiskim regionam sewjerneje Čěskeje z wysokej bjezdźěłnosću.
07. januara: Z dalokowidom wotkryje Galileo Galilei štyri najwjetše měsački Jupitera a móže tak dopokazać, zo so wšitke njebjeske ćělesa wokoło Zemje njewjerća.
14. meje: Po atentaće zemrě francoski kral Hendrich IV.
Z naslědnikom sta so jeho małolětny syn Ludwig XIII.
02. awgusta: Při pytanju za Sewjerozapadnej pasažu wotkryje Henry Hudson dźensniši Hudsonowy zaliw.
Handroš Tara wozjewi Enchirideon Vandalicum, jedyn z najstaršich delnjoserbskich rěčnych pomnikow.
Edi Rama je albanski wuměłc a politikar, kotryž je wot 10. septembra 2013 dwanaty ministerski prezident Albanskeje.
Do toho bě wot 2000 do 2011 měšćanosta Tirany a wot oktobra 2005 zdobom předsyda Socialistiskeje strony.
Spočatk 1990tych lět dźěłaše jako lektor při Akademiji wuměłstwow w Tiranje, pozdźišo přesydli so do Francoskeje.
Po nawróće do Albanskeje bě wot 1998 z ministrom za kulturu, młodźinu a sport w knježerstwje Fatosa Nana.
W oktobrje 2000 bu jako njewotwisny kandidat ze 57 % hłosow woleny za noweho měšćanostu Tirany.
Hakle nazymu 2003 přistupi Socialistiskej stronje.
Jako měšćanosta bě woblubowany, tež dla noweho koncepta měšćanskeho planowanja, z kotrymž chcyše polěpšić chaotiske wobstejnosće w stolicy.
Paliwaka je serbska alegoriska dźiwadłowa hra z pjera Jurja Wjele.
Zakład w lěće 1936 spisaneje hry je legenda wo boju Swjateho Jurja z paliwaku.
Tomu wotpowědujo rěka tež hłowna wosoba Wjeloweje hry Jurij, kiž wojuje přećiwo wohroženju serbstwa.
Hra płaći jako symbol spjećowanja Serbow přećiwo nacionalsocializmej.
Předstajenje „Paliwaki" na Kopšinjanskim hrodźišću před 5000 přihladowarjemi dnja 16. awgusta 1936 bě jedne z poslednich dowolenych serbskich zarjadowanjow pod nacionalsocialistiskim knjejstwom.
Wone bu inscenowane pod režiju Pawoła Kmjeća wot serbskeho studentstwa jako wjeršk poslednjeje dowójnskeje schadźowanki, kiž so w susodnych Chrósćicach wotmě.
Jutnička – Nowiny za Serbow bě serbska nowina, kotraž wuńdźe za někotre měsacy w lěće 1842.
Wona bě prěnja nowina po třiceći lětach w serbskej rěči.
Hižo 1840/41 běštaj Handrij Zejler a Jan Arnošt Smoler wo załoženju serbskeje nowiny rozwažowałoj, bě pak nazymu 1841 Jan Pětr Jordan, kiž jako reprezentant narodneho hibanja zamołwitosć na so wza.
Hamtsku koncesiju wobstara – kaž pozdźišo za Tydźensku Nowinu – Budyski knihikupc Schlüssel, kiž měješe so z wudawaćelom stać.
Wokrjesna direkcija Budyšin pisaše na to sakskemu nutřkownemu ministerstwu, zo „njemóže so [potrjeba za serbskim časopisom] runje jako nuzne mjenować".
Najebać to dósta Jordan dnja 15. oktobra 1841 dowolnosć za wudawanje swojich nowin.
Prěnje čisło wuńdźe 8. januara 1842 jako Jutřničžka.
W Budyšinje wjedźene wot J. P. Jordana, wudawane wot Wellerec kniharnje, ćišćane pola C. G. Hiecki.
Wot třećeho čisła mjenowaše so nowina Jut'ničžka.
Nowina wobsahowaše štyri strony a publikowaše hłownje originalne a z čěšćiny a słowakšćiny přełožene basnje, powědančka a baje a poskićowaše rady za domjacnosć a hospodarstwo.
Hinak hač w Dejkowym Serbskim powědarju a kurěrje njehrajachu politiske powěsće ze šěršeho swěta wulku rólu.
Jordan koncentrowaše so na kulturu a literaturu Serbow a susodnych słowjanskich ludow.
Sobudźěłaćerjo w nowinskim dźěle běchu farar Zejler a Jan Arnošt Smoler.
Jutnička wužiwaše nowy Jordanowy prawopis, štož bě po Korli Awgusće Jenču a Michale Hórniku jedna z přičin za to, zo wosta kruh woteběrarjow chětro wobmjezowany.
Hižo ze 26. čisłom dnja 25. junija 1842 zasta Jordan wudawać nowinu.
Tydźeń pozdźišo přewza nowa Tydźenska Nowina – wo wjele wuspěšnišo – rólu jeničkich serbskich nowin a w nazymje wuda Jordan sam znowa časopis pod mjenom Serbska Jutnička, tónraz nowinu za wučenych.
Měrćin Völkel: Serbske nowiny a časopisy w zašłosći a w přitomnosći.
Je zarjadniske sydło Staradorožskeho rajona.
Leži něhdźe 150 kilometrow juhowuchodnje Minska a něhdźe 50 kilometrow wuchodnje Slucka.
Sydlišćo je so w lěće 1524 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
1061 Paeonia je asteroid, kotryž ma přeměr 51 km a kotryž wotkry Karl Wilhelm Reinmuth 10. oktobra 1925.
Brunočerwjeny stawač je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač 60 cm.
Po wanili wonjace, lochko nygace kćenja docpěwaja wulkosć wot něhdźe 1,5 cm.
Zwonkowne tři kćenjowe łopješka su lancetojte a docpěwaja dołhosć wot 6 hač 8 mm.
Znutřkowne kćenjowe łopješka su swětliše.
Rosće we swětłych lěsach, kerčinach a na lěsnych kromach.
Sokolnik je najwyše wuhorbjenje Łužiskich hór w Sakskej Hornjej Łužicy.
Při južnym zwisu je w starym podkopku žórło Wjazońcy, kotraž so pola Pirny do Łobja wuliwa.
Hišće we 18. lětstotku bě němske pomjenowanje Falckenberg z wašnjom, kotremuž hornjoserbske mjeno Sokolnik wotpowěduje.
Z tehdyšeho němskeho pomjenowanja nasta dźensa zwučene němske mjeno Valtenberg.
Leži něhdźe 2,5 km juhozapadnje wot gmejny Wjazońca a 5 km na sewjer wot Neustadta in Sachsen.
Južna nakłona hory mjenuje so Hohwald, tam je při samej hranicy z Čěskej Hohwaldowa klinika.
Zakulenu podkopkowu wotwěru maja dźensa za žórło rěki Wjazońca.
W lěće 1857 so hišće dźensa eksistowaca kamjentna rozhladna wěža po planach Carla Augusta Schramma natwari a tehdy hižo eksistowacy drjewjany nahórski hosćenc naruna so trochu pozdźišo přez kamjentny.
Jako stacija č-o 6 Valtenberg bě wjeršk w 1860ych lětach stacija 1. rjada kralowsko-sakskeje triangulacije.
Jako wuchadźišćo za najkrótši nastup móže dwórnišćoNeukirch Zapad słužić, wottam wjedźe puć přez zelenu markěrowanu rutu na wjeršk.
Tež korčma Hohwaldschänke při statnej dróze Neustadt in Sachsen - Wołbramecy je přihódne wuchadźišćo za zalězenje hory.
Rajs je ród ze swójby słódkich trawow.
Ma wjace hač milion wobydlerjow a je potajkim tež najwjetše město Belgiskeje.
Moravskoslezský kraj je jedyn ze štyrnaće krajow Čěskeje.
Nadeńdźe so na samym wuchodźe republiki w sewjernym dźělu Morawy a čěskim dźělu Šleskeje a ma něhdźe 1,2 milionaj wobydlerjow.
Zarjadniske sydło a z něhdźe 290.000 wobydlerjemi zdobom najwjetše město je Ostrava.
Morawsko-šleski kraj mjezuje z Opolskim wojewódstwom na sewjeru, ze Šleskim na wuchodźe, ze Słowakskej na juhowuchodźe, ze Zlínskim krajom na juhu a z Wołomuckim na zapadźe.
Wobsteji z 300 gmejnow w šěsć wokrjesach.
Najwjetša rěka je Wódra, kotraž ćeče tež přez Ostravu.
Na sewjerozapadźe nadeńdu so horiny Hrubeho Jeseníka, na juhowuchodźe Beskidy.
Číhošť je wjes a gmejna w srjedźnej Čěskej.
Leži 529 m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe tři sta wobydlerjow.
Protyka za lěto 1995 1995 bě powšitkowne lěto z 365 dnjemi.
12. julija: Po swojim pochodźe do města Srebrenicy započnu jednotki wójska bosniskich Serbow z tak mjenowanym „etniskim čisćenjom".
Krótko po tym dóńdźe k masakrej na muskim wobydlerstwje.
04. nowembra: Při měrowej manifestaciji w Tel Avivje bu israelski premier a nošer měroweho Nobeloweho myta Jitzchak Rabin zamordowany.
Protyka za lěto 1764 1764 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
Janez je słowjenske muske předmjeno a słowjenska warianta mjena Jan. Krótkej formje stej Anže a Janž.
Słuša k 10 najhusćišim muskim předmjenam w Słowjenskej.
Nikolsk je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w 15. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1780 měšćanske prawa.
Šenkursk je městačko w Ruskej federaciji.
Zelene kćenje je nakónčne, dołho stołpikate.
Zwonkowne 4 kćenjowe łopješka su jejko-lancetojte a docpěja dołhosć wot 2 hač do 3 cm a šěrokosć wot hač do 5 mm.
Znutřkowne łopješka su tróšku krótše a wuže.
Próšniki su žołte a dołhe.
Płód je čorna, šědźiwiznojta, jara jědojta jahoda.
Wona docpěje šěrokosć wot 1 cm.
Rosće we łučinowych lěsach, dubowych, bukowych a jehlinowych měšanych lěsach.
Mam radšo wutkate, humusowe pódy.
Osinniki je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1926 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 220 kilometrow zapadnje Čerkasow.
Sydlišćo je so w lěće 1622 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1985 status města.
Sydlišćo je so w lěće 1886 załožiło jako wjes Lutoga a ma wot lěta 1946 měšćanske prawa.
Kuloryby Na swěće dawaja mjez 150 a 200 družinow.
Staroba Kulorybow je wot družiny wotwisna, móže mjez 2 a 8 lět stara być.
Wone móža mjez 2cm a 120cm wulke być.
To je wot družiny wotwisne.
Kuloryby maja kulojtu formu, tohodla wupadaja woči a hłowa porno ćěłu mócnje wuwite.
Jako wodźidło maja wopušowe pjerico.
Kuloryby njemóža spěšnje płuwać, za to pak su jara wobrotne.
Po tym zo su so małe ryby narodźili hišće starši na nje kedźbuja.
Tak dołho kaž čłowjek rybje ničo nječini, nječini Kuloryba čłowjekej ničo.
Jeli chce čłowjek ju popadnyć, jeho kusnje.
Hdyž maja strach, wuplunu z wulkej mocu wodu, přez to njepřećeljo ćeknu.
Dale móža ze swojimi mócnymi zubami ćežke zranjenja načinić.
Michałska cyrkej je cyrkwinski twar w Budyskim starym měsće.
Steji blisko Stareje wodarnje při juhozapadnej kromje skalneho platowa wysoko nad Sprjewju, na kotrymž je so natwariło srjedźowěkowske stare město.
Naměsto mjez cyrkwju, Starej wodarnju kaž tež mjez nutřkownej a wonkownej měšćanskej murju mjenuje so Serbski kěrchow.
Ansambl z Michałskeje cyrkwje a Stareje wodarnje je symbol města Budyšina a jedyn z najwoblubowanišich motiwow w sakskim turistiskim wabjenju.
Za čas Husitiskich wójnow je so Budyšin w lěće 1429 ze zapadneho směra woblěhował.
Tute městno bě jedne z najsłabšich w měšćanskim wobhrodźenju, dokelž skićeše platow před tehdyšej měšćanskej murju – potajkim dźensniši Serbski kěrchow – nadběhowarjam přihódne stejišćo.
Při najsylnišim nadběhu jewi so po ludowej powědce arcyjandźel Michał na njebjesach a pomó Budyšanam w boju přećiwo Husitam, tak zo móžachu jich wotwobarać.
K dźakej natwarichu Budyšenjo swjatemu Michałej pozdźišo kapałku na tutym městnje.
Měšćanska murja bu přepołožena, tak zo wopřijima dźensa tež Serbski kěrchow z cyrkwju.
Michałska kapałka naspomni so prěni raz w lěće 1473 a předstaji wuchodny dźěl dźensnišeho twarjenja.
1495 natwari so 45 metrow wysoka wěža při južnym boku a cyrkwinsku łódź při zapadnym.
Wokoło 1520 běštej wjelb a třěcha dotwarjenej.
Wot toho časa rěka twarjenje Michałska cyrkej.
Po reformaciji a přichadźe protestantizma w Hornjej Łužicy so cyrkej přez 99 lět za Bože słužby wjace njewužiwaše.
Hakle w lěću 1619 bu w Čěskim kralestwje, ke kotremuž Budyšin tehdy słušeše, tež ewangelska Boža słužba w serbskej rěči dowolena.
Tak zarjadowa Budyska měšćanska rada Michałsku cyrkej jako wosadnu cyrkej za ewangelskich Serbow z města a Budyskeje wokoliny, mjeztym zo přisłušachu němscy protestanća wosadźe swj.
Při wulkim měšćanskim wohnju lěta 1634 bu cyrkej jenož mało wobškodźena, hačrunjež składowachu w cyrkwi wokoło pjeć tonow třělneho pulwra a hačrunjež cyrkwinska třěcha wupali.
Jako jedne z mało twarjenjow přetra Michałska cyrkej woheń a słužeše potom wěsty čas jako Boži dom Pětroweje wosady, dokelž bě Tachantska cyrkej zničena.
W cyrkwi nadeńdu so wot Stöckela a Kanderbacha wuhotowany wołtar z lěta 1693 a w nazymje 1784 poswjećene pišćele.
Při přetwarje 1892 natwarichu so empory; južne wokna buchu zatwarjene a schodźišća při wonkownym boku přitwarjene.
Nimo toho zatwarichu so tež nowe pišćele firmy Eule z Budyšina a tři nowe zwony.
W 19. a spočatk 20. lětstotka měješe wosada tež Michałsku šulu za ewangelske dźěći w swojim wobsydstwje.
Michałska cyrkej njeměješe dla njedosahaceje płoniny kěrchowa swójske pohrjebnišćo při cyrkwi, ale wosrjedź Tuchorskeho kěrchowa na wuchodźe nutřkowneho města.
Serbski kěrchow bě dźěl wažneho wobchadneho zwiska mjez Sprjewinym dołom a Hłownym torhošćom, tak zo njemóžachu jón wužiwać za swójske potrjeby.
W běhu bitwy wo Budyšin w poslednich dnjach Druheje swětoweje wójny kónc apryla 1945 wupali hawba wěže, zwón z lěta 1929 bu pak wobchowany a zazwoni jako jeničke w cyłym měsće nowe lěto 1946.
Při renowaciskich dźěłach mjez 1964 a 1976 buchu nimale wšě přitwarjenja z lěta 1892 zaso wottorhane a tež južne wokna so zaso wotkrychu.
1992 dósta cyrkej nowe zwony a wot 2005 saněrowaše so fasada.
Před cyrkwju steji kamjentny pomnik za serbskich ewangelskich prócowarjow, kotryž bu składnostnje 400. narodnin Martina Luthera w lěće 1983 postajeny.
Do Michałskeje wosady słušeja ewangelscy wěriwi z cyłkownje 34 něhdy serbskich wsow w Budyskej wokolinje, kaž na přikład z Dobruše, Słoneje Boršće, Wulkeho Wjelkowa, Chelna, Delnjeje Kiny abo Jenkec.
Potom zawjedźechu so krok po kroku tež němske kemše, kiž wotměwachu so spočatnje jónu wob měsac, pozdźišo dwójce a trójce.
Dźensa maja hišće jónu wob měsac Božu słužbu w serbskej rěči.
Znaći serbscy fararjo běchu Jan Ast a Pawoł Božidar Kapler.
Zwjazk: Bautzen.
Lusatia-Verlag, Bautzen 2011, str.
Trudla Malinkowa: Na serbskich slědach po Budyskej Michałskej wosadźe: Serbske napisy w Božim domje.
6 Kołojězba po wosadźe Michałskeje cyrkwje.
W: Serbskich Nowinach dnja 25. měrca 2019, str.
2  Commons: Michałska cyrkej – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Cyrkwje w ewangelskim cyrkwinskim wobwodźe Budyšin-Kamjenc Bart | Bukecy | Budestecy | Budyšink | Budyšin, swj.
Je zarjadniske sydło Kličawskeho rajona.
Leži při rěce Olsa něhdźe 90 kilometrow juhozapadnje Mahiljowa.
Sydlišćo je so w lěće 1592 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 2000 měšćanske prawa.
Leži při finskej hranicy mjez Pětrohrodom w juhu a Běłym morjom w sewjeru.
W Karelskej namakatej so najwjetšej jězoraj Europy, Ladogaski a Onjegaski jězor.
W lěće 2010 měješe Republika Karelska 643.548 wobydlerjow.
79 % wobydlerstwa su Rusojo.
Čkalowsk je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w 12. lětstotku jako wjes Wasiljewa Sloboda a ma wot lěta 1955 měšćanske prawa.
Prokopjewsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1650 jako wjes Monastyrskoje załožiło a ma wot lěta 1931 měšćanske prawa.
25.0666-77.3333 Koordinaty: 25° 4′ S, 77° 20′ Z Nassau je stolica sewjeroameriskeho kupoweho stata Bahamow w zapadnym Atlantiskim oceanje a z něhdźe 275.000 wobydlerjow zdobom jeho najwjetše město.
Nadeńdźe so na kupje New Providence a je politiske, finančne a hospodarske srjedźišćo kupow kaž tež stejišćo mjezynarodneho lětanišća.
Dla dawkoweje politiki na Bahamach je Nassau tež mjezynarodnje wuznamne finančne stejišćo a domizniski přistaw wjele křižowanskich łódźow.
Sydlišćo załoži so w lěće 1656 wot britiskich sydlerjow a dósta najprjedy mjeno Charlestown po kralu Korli II.
W samsnej dobje wužiwachu pak tež piraća sydlišćo a wokolne kupy husćišo jako schow, tak zo bu 1684 přez španisko-francosku flotu zničene.
Znowa natwarjene bu w lěće 1687 a dósta 1689 nowe mjeno Nassau k česći Wylema III. z Oranien-Nassauwa, bohota Nižozemskeje a zdobom krala Jendźelskeje, Šotiskeje a Irskeje.
Hižo 1695 a znowa 1703 bu město – přeco hišće zepěranišćo piratow – wospjet wot Španičanow zničene.
Zo by so problem móhł rozrisać, pomjenowachu něhdyšeho pirata Woodes Rogers w lěće 1717 za prěnjeho krónoweho guwernera Bahamow a dachu jemu nadawk, piratow doskónčnje rozhonić, štož so lěto pozdźišo tež poradźi.
Wot 1728 bě město sydło prěnjeho parlamentariskeho knježerstwa Bahamow.
Za čas Ameriskeje wójny wo njewotwisnosć bu w lěće 1776 dwě njedźeli dołho wot ameriskich jednotkow wobsadźene.
Po kóncu wójny zasydlichu so tysacy royalistow z Ameriki ze swojimi njewólnikami na Bahamach.
Dalše serbske mjeno je sojabob.
Kejžlice su wjes a gmejna w Čěskej.
Leža 470 m nad mórskej hładźinu a maja něhdźe 360 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1378.
Wulkokwětna rěpnica je zrunana dwulětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 50 hač do 200 cm.
Čopojty korjeń je čerwjenojty.
Dołhojte łopjena su wótre, cyłokromne abo rězane a jejkojće-lancetojte.
Štyri krónowe łopješka su z dołhosću wot 3 hač do 6 cm jasnje dlěše hač próškowe łopješka.
Symjenja wobsahuja strowy, hojaty wolij z wjacekróć njenasyćenymi tukowymi kisalinami.
Rosće na pustych płoninach, na drjebiznowych městnach a na skłoninach.
Pochadźa ze sewjerneje Ameriki, ale dźensa je w nimale cyłej Europje rozšěrjena.
Małokwětna rěpnica ma 2-3,5 wulke kćenja.
Krónowe łopješka su krótše abo lědma dlěše hač próškowe łopješka.
Najbóle znata organela je bańkowe jadro, z hłownym podźělom genetiskeje maćizny žiwocha.
Rhizaria Archaeplastida, ke kotrymž rostliny słušeja.
1. oktobra abo 1. winowca je 274. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 91 dnjow hač do kónca lěta.
1949: Załoženje Ludoweje republiki Chinskeje.
Počinok je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1868 załožiło a ma wot lěta 1926 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Lowozerskeho rajona.
Ma něhdźe 2,8 tysac wobydlerjow.
Je kulturna stolica ruskich Samow.
Aleksandra Andrejewna Antonowa, samiska spisowaćelka a basnjerka.
Region, kiž dźensa hižo žanoho oficielneho statusa nima, saha wot kupy Pag na sewjeru hač ke Kotorskemu zaliwej w Čornej Horje.
Južny dźěl Dalmaciskeje mjezuje na sewjerowuchodźe z Bosniskej a Hercegowinu.
Před přibrjohom je wjele mjeńšich a wjetšich kupow, z kotrychž su Krk, Cres, Brač, Hvar a Korčula najwažniše.
Wone běchu w zańdźenosći dla wulkeho wliwa Bjenatkow přewažnje italskeho razu.
Rozsah regiona je so přez lětstotki přeco zaso změnił, tak zo słušachu druhdy tež dźěle dźensnišeje Bosniskeje, Albanskeje a samo Serbiskeje k tomu.
W 16. lětstotku dobychu Osmanojo najwjetši dźěl Dalmaciskeje hač na Dubrovnik, kotryž wosta dale njewotwisny hač do lěta 1809.
Čačak je město a přisłušaca wulkogmejna w srjedźnej Serbiskej a zdobom zarjadniske sydło wobwoda Moravica.
Leži w Sibirskej w Awtonomnym wokrjesu Čukčow při brjoze Beringoweho přeliwa něhdźe 550 kilometrow wuchodnje Anadyra a něhdźe 100 kilometrow zapadnje Alaski.
Sydlišćo je so w lěće 1870 załožiło a ma wot lěta 1922 měšćanske prawa.
Hač do lěta 1945 město słušeše do Japanskej.
Piranha słuša k družinje kosćowych rybow.
Cyłkownje je pjeć rodow znate.
Docpěje starobu wot někak pjeć do 15 lět.
Piranhe tež zežeru sćerb a chore zwěrjata.
Žonske zwěrjo połoži někak 100 do 500 abo samo 600 jeja do jamy kiž je muske zwěrjo do toho spřihotował.
Je zarjadniske sydło Lepelskeho rajona.
Leži něhdźe 110 kilometrow juhozapadnje Wicebska.
Sydlišćo je so w lěće 1439 prěni raz naspomniło.
W Socialistiskej internacionali dźěłaše wusko hromadźe z Willyjom Brandtom a Olofom Palmu, knježerstwowymaj šefomaj Němskeje a Šwedskeje.
Krótko po přizamknjenju Awstriskeje k Němskemu mócnarstwu Adolfa Hitlera emigrowaše do Šwedskeje.
Po wuswobodźenju dźěłaše najprjedy jako diplomat w Šwedskej, wot 1953 jako statny sekretar we Wienje a wot 1959 do 1966 jako wonkowny minister Awstriskeje.
1967 přewza předsydstwo SPÖ, kotraž bě wot 1966 w opoziciji.
Při wólbach 1. měrca 1970 dósta Socialdemokratiska strona 48,5 % hłosow a Kreisky sta so ze zwjazkowym kanclerom.
W lětach 1971, 1975 a 1979 dósta ze swojej stronu absolutnu wjetšinu.
4.Bangui je stolica, najwjetše město kaž tež hospodarske a kulturne srjedźišćo Centralnoafriskeje republiki.
Leži při rěce Ubangi na juhozapadźe kraja.
Rěka twori tule hranicu z Demokratiskej republiku Kongo.
Město je so w lěće 1889 załožiło jako francoske wojerske zepěranišćo a bě wot 1910 oficielna stolica prowincy Ubangi-Shari, dźěla Francoskeje ekwatorialneje Afriki.
Dolní Zálezly je gmejna na sewjeru Čěskeje.
Nadeńdźe so sydom kilometrow južnje měšćanskeho centruma Wusćow a słuša k Wusćanskemu wokrjesej.
Dolní Zálezly rozpřestrěwa so w přełamowej dolinje Łobja přez Čěske srjedźne horiny na lěwym brjoze rěki pod wuliwom rěčki Moravanki.
Susodne wsy su Podlešín a Chvalov na sewjeru, Němčí a Čeřeniště na sewjerowuchodźe, Kolibov na wuchodźe, Sebuzín na juhowuchodźe, Církvice a Dubičky na juhozapadźe, Dubice a Moravany na zapadźe kaž tež Stebno na sewjerozapadźe.
Prěnje pisomne naspomnjenje kulowca pochadźa z lěta 1057 ze załoženskeho wopisma Litoměřičanskeho kapitla.
Němske wobydlerstwo bu po Druhej swětowej wójnje w lětomaj 1945/46 wućěrjene.
Gmejna Dolní Zálezly oficielnje žane gmejnske dźěle nima. kapałka swj.
Jurij Delenk bě serbski kapłan, publicist, organizator serbskeho časopismowstwa a wojowar za serbske prawa.
Narodźi so jako syn Wutołčanskeho žiwnosćerja a wopytowaše Tachantsku šulu w Budyšinje.
Wot 1896 do 1905 bě chowanc Serbskeho seminara w Praze, hdźež chodźeše do němskeho Małostronskeho gymnazija.
Wot 1902 studowaše teologiju.
Po nawróće do Łužicy sta so z kapłanom w Žitawje, přetorhny pak bórze duchowniske powołanje, zo by w Lipsku studował matematiku a fyziku.
Po dokónčenym studiju bě znowa kapłan, a to hač do lěta 1914 w Pěrnje a Budyšinje a wot 1914 w Pławnje a Kamjenicy.
Delenk bě wot 1910 do 1914 redaktor Katolskeho Posoła a zastupowaše tež w tutej funkciji serbske narodne zajimy.
Jako wuběrny rěčnik a nowinarski organizator bě w lěće 1911 wobdźělnik Běłohrodskeho słowjanskeho nowinarskeho kongresa, štož wjedźeše k přesćěhowanju a w domiznje a hustym přesadźowanjam do druhich městow.
Z bywšeje Donnerhakec ćišćernje załoži nowe předewzaće, w kotrymž ćišćachu so nimo Posoła tež Krajan, wjacore wudaća Wosadnika, Rězakowy Němsko-serbski słownik a mnohe nabožinske knihi.
Nimo toho załoži zběrku Serbska knihownja, prěni pospyt wutworjenja kapsneje biblioteki z w časopisach a nowinach rozbrojeneje serbskeje literatury.
Jurij Delenk zahiny w Prěnjej swětowej wójnje na zapadnej fronće.
Je zarjadniske sydło Issyk-Kulskeho wobwoda.
Sydlišćo je so w lěće 1922 załožiło a ma wot lěta 1975 měšćanske prawa.
Pólska je srjedźoeuropski stat mjez Baltiskim morjom a Karpatami.
Stolica a najwjetše město je Waršawa.
Oficielna rěč w Pólskej je pólšćina, su pak tež někotre mjeńšinowe rěče oficielnje připóznate, kaž na přikład kašubšćina, němčina a běłorušćina.
Mjezuje z Němskej na zapadźe, z Čěskej a ze Słowakskej na juhu, z Ukrainu na juhowuchodźe, z Běłoruskej na sewjerowuchodźe, z Ruskej, Litawskej a Baltiskim morjom na sewjeru.
Najwyša hora je Rysy we Wysokich Tatrach, a najniše městno su Żuławy Wiślane.
Wot kónca Druheje swětoweje wójny słušeja tež wuchodne kónčiny Łužicy k Pólskej.
Komorowski bě naslědnik Lecha Kaczińskeho, kotryž 10. apryla 2010 přez spad lětadła smjertnje znjezboži.
Wot lěta 2007 tworješe liberalno-konserwatiwna strona PO a jeje koaliciski partner, pólska ludowa strona PSL knježerstwo.
Spočatnje pod ministerskim prezidentom Donaldom Tuskom a wot 2014 z ministerskej prezidentku Ewa Kopacz.
Po wólbach w oktobrje 2015 přewza PiS z načolnej kandidatku Beatu Szydło tež pólske knježerstwo.
Spočatki Pólskeje namakaja so w času knježerstwa Mieszka I..
W lěće 966 je so Pólska z křesćanskim krajom stała.
Prěni kral Pólskej běše w lěće 1025 Bolesław Chrobły.
Wot 1385 tworješe Pólska hromadźe z Litawskej uniju, kotraž mjenowaše so tež Rzeczpospolita Obojga Narodów.
W lěće 1795 rozdźěli so Pólska mjez Pruskej, Ruskej a Rakusko-Wuherskej a eksistenca jako njewotwisny stat přesta za wjace hač 120 lět.
Hakle po prěnjej swětowej wójnje a rozpadźe Rakusko-Wuherskeje a ruskeho carstwa dósta swoju njewotwisnosć wróćo.
Za čas druheje swětoweje wójny zhubi Pólska wjace hač 5,6 milionow wobydlerjow, štož wotpowěduje 16 % dowójnskeho wobydlerstwa.
Wot 1945 do 1989 bě pod wliwom Sowjetskeho zwjazka z komunistiskej Ludowej republiku.
Wot lěta 1999 je Pólska čłon NATO, wot 1. meje 2004 tež Europskeje unije.
Główny Urząd Statystyczny.
Ćichi ocean je najwjetši ocean na Zemi a pokrywa třećinu zemskeho powjercha.
Je w nim něhdźe 25.000 kupow, wjetšina kupow leži južnje ekwatora.
W Pacifiku je najwjetše wułójenje rybow.
Słódniki su ród ze swójby łušćinowcow.
Lěwanćikomódre kćenja su likojte, so w druhim lěće jewja a steja w 3 m wysokich kwětnistwach.
Rostlina je na La Palma domjaca.
Alawerdi je město na sewjeru Armenskeje, njedaloko georgiskeje hranicy.
Leži při rěce Debed w Loriskej prowincy něhdźe 170 kilometrow sewjernje Jerjewana.
Kongo je wulka rěka w srjedźnym Africe.
Žórło druheje najdlěšeje rěki kontinenta leži w žórlišću Chambeshi w horinach blisko Tanganjikaskeho a Malawiskeho jězora.
Prespanski jězor je mjeno dweju jězorow na Balkanskej połkupje w juhowuchodnej Europje, kotrejž stej přez bahno wot so dźělenej.
Wot jeho přestrjenje słuša 190 km² k Sewjernej Makedonskej, 84,8 km² k Grjekskej a 38,8 km² k Albanskej.
Mały Prespanski jězor leži dospołnje na grjekskim teritoriju.
Leži při rěce Už něhdźe 20 kilometrow sewjerowuchodnje Užhoroda.
Městačko ma něhdźe šěsć tysac wobydlerjow.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1427 a ma wot lěta 2004 měšćanske prawa.
Wón namaka so w Budyskim wokrjesu w Sakskej, přibližnje tři kilometry sewjernje wot Wjelećina.
Wot tam su Łysa, Jedlová, Weifaer Höhe, Wulki Pichow a Sokolnik widźeć.
Je zarjadniske sydło Aknīstskeho wobwoda.
Leži při rěce Dienvidsusēja něhdźe 130 kilometrow juhowuchodnje Rigi a něhdźe 70 kilometrow sewjerozapadnje wot města Daugavpils.
Přez dźělenje Pólskeje přińdźe w lěće 1795 k Ruskemu carstwu.
Po njewotwisnosći Letiskeje a Litawskeje sta so w lěće 1920 z wobstatkom letiskeho stata, mjeztym zo dósta Litawska Palangu při Baltiskim morju.
Hakle wot lěta 1991 ma Aknīste měšćanske prawa.
Buguruslan je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1748 załožiło a ma wot lěta 1781 měšćanske prawa.
Susodne gmejny su Růžová na sewjeru, Jetřichovice na sewjerowuchodźe, Janská na juhowuchodźe, Huntířov na juhu a Bynovec na zapadźe.
Čěsce přełoži so tute stare mjeno ze słowom Srbský – serbski.
Dźensniša wjes nasta potom po lěće 1300 w běhu němskeje kolonizacije a prěnje pisomne naspomnjenje jako Slavica Kamenicz pochadźa z lěta 1352.
Dnja 26. januara 1972 wubuchny nad Srbskej Kamenicu juhosłowjanske lětadło DC-9 lětanskeho towarstwa JAT, při čimž wumrě 27 pasažěrow.
Oficielnje jednaše so wo atentat chorwatskich teroristow, prawdźepodobniši je pak wottřělenje přez powětrowe wobrónjene mocy.
Neapel je italske wulkoměsto na juhu kraja.
Třeće najwjetše město Italskeje ma něhdźe milion wobydlerjow a je jako stolica Kampanskeje hospodarske a kulturne srjedźišćo južneje Italskeje.
Metropolowy region ma něhdźe 4,4 miliony wobydlerjow.
Prěnjotne grjekske sydlišćo při brjoze Tyrrenskeho morja pod wulkanom Vesuv měješe mjeno Neapolis a dósta so pozdźišo pod romske knjejstwo.
Wot pózdnjeho srjedźowěka hač do 18. lětstotka słušeše Neapel k najwjetšim městam cyłeje Europy.
W nutřkownych měšćanskich dźělach nadeńdźe so wjele twarskich a kulturnych pomnikow, tak zo słuša cyłe stare město wot 1995 k swětowemu herbstwu UNESCO.
Giordano Bruno, měšnik, filozof a astronom Innocenc XII.
Słowakšćina je zapadosłowjanska rěč, kotraž so hłownje wot Słowakow rěči.
Wona je najbóle přiwuzna čěšćinje, hornjoserbšćinje, delnjoserbšćinje, pólšćinje a kašubšćinje.
Słowakska rěč słuša k słowjanskim rěčam, do swójby indoeuropskich rěčow.
Słowaksce rěči cyłkownje něhdźe šěsć milionow ludźi, z toho w Słowakskej samej pjeć milionow.
Słowaksce rěči so tež w Čěskej, Zjednoćenych statach Ameriki, Kanadźe, Madźarskej, Rumunskej a Serbiskej.
Zakład za dźensnišu słowaksku spisownu rěč běše dźěło rěčespytnika a politikarja Ľudovíta Štúra w 1840tych lětach.
Dalše serbske mjeno je módry podlěsk.
Prawa jatronka je wjacelětna rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 15 cm a ma mnoholičbne spódnje łopjena na dołhich, kosmatych stołpikach.
Rostlina je přećiwo mrózej kruta.
Nimo toho wone su 3-dźělene ze šěrokimi, owalnymi wotrězkami.
Delni bok je normalnje wioletny.
Kćenja sedźa po jednym na dołhich, kosmatych stołpikach a maja šěrokosć mjezy 2 a 3 cm a maja 5 - 10 módrych abo róžojtych, rědko běłych łopjenow.
Prawa jatronka słuša k zažnokćějakam.
Wona bu wot insektow wopróšena.
Asch. & Graebn.) je rostlina ze swójby łušćinowcow.
Módry komonc je jednolětna hórska rostlina a dźiwje docpěje wysokosć wot 20 hač do 60 centimetrow, w kulturje hač do jednoho metra.
Tež w srjedźnej Europje hodźi so z městnami we wodźiwjenej formje namakać.
Jeho wjele módrych a sylnje wonjatych kćenjow su pčołkam dobra pastwa.
Módry komonc słuži bjezwuwzaćnje sušene korjenjenju.
W Šwicarskej bu módry komonc, kotryž je po słodźe curryjej podobny, wužiwany při produkciji Zigerja, jara aromatiskeho twarožka.
W južnej Tirolskej wužiwa so pod mjenom Zigainerkraut jako typiska chlěbowa korjenina za Vinschgauer Fladenbrot, Schüttelbrot a ržane chlěby.
Dale je wosebje přihódny za pikantne całty, jejkowe plincy abo wafle a tež za druhe pikantne pječwa.
Aromatisce a jěrje słodźacy módry komonc pohonjuje apetit a požiwanje.
Salzburg je město w Awstriskej a hłowne město zwjazkoweho kraja Salzburg.
Salzburg ma něhdźe 150 tysac wobydlerjow a je tuž štwórte najwjetše město cyłeje Awstriskeje.
Salzburgske stare město z barokowu architekturu słuša wot lěta 1997 oficielnje k swětowemu namrěwstwu UNESCO.
Salzburg leži nad rěku Salzach blisko hranicy mjez Awstriskej a Němskej, při sewjernej kromje Alpow.
Bliske wuznamne europske města su Mnichow něhdźe 150 kilometrow na zapad, Ljubljana něhdźe 280 kilometrow na juhowuchod a Wien něhdźe 300 kilometrow na wuchod.
Króna je šěroka a wotewrjena.
Kćenjowe pupki su napadnje cymtbrune, za zymu čućiwe.
W miłych zymach hižo w zymje na štomje wisaja.
Kćenja su zwonojte abo likojte a wisaja w zrunanych kićach z maksimalnej wysokosću wot 30 cm.
Wone sylnje wonja a so před łopjenami jewja.
Nutřka su žołte smužki.
Płody su zelenojte, wótre, jejkojte kapslowe płody.
Rosće na w lěću ćopłych, čumpatych, wutkatych a přesakliwych pódach.
Pochadźa z srjedźneje a sewjerneje Chiny.
Hižo je we wuchodnej sewjernej Ameriki zadomjeny.
Štom so w Europje jako parkowy štom plahuje, předewšěm w klimatisce přihódnych regionach.
Z jeho drjewa so črijowe póduše a sandale zhotuja.
Rostliny akumuluja Al-iony.
Comesperma: Z něhdźe 30 družinami.
Rozdźělenje družinow na kontinentach: 400 Amerika, 206 Afrika, 32 Europa, 70 Azija a 12 Awstralija.
Rodoštom: o Fabales ├─o Polygalaceae │ └─o Xanthophylleae │ └─o │ ├─o Polygaleae │ ├─o Carpolobieae │ └─o Moutabeae └─o ├─o Surianaceae └─o ├─o Quillajaceae └─o Fabaceae Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Rostlina je čućiwa přećiwo sypanskej seli.
Króna je husta, šěroka a horbata.
Zdónk je mócny, runy a zwjetša krótki a ma podołhostnje brózdźenu, husto rjapikatu, načorń šěru skoru.
Młode hałuzy a pupki su oliwozelene abo čerwjenojte.
Rozporowe kuty hłownych nerwow njesu brunojte horšće włosow.
Kroma je runostajnje rězana.
Kćěje wot junija hač julija, něhdźe 14 dnjow pozdźišo hač zažna lipa.
Pjeć krónowych łopješkow docpěje dołhosć wot 4 hač 8 mm a je nažołć běłe a owalne.
Keluškowe łopješka su jejkojte, běłe, kosmate a docpěja dołhosć wot 3 mm.
30 próškowych łopješkow steji w pjeć promjenjach a je wšě płódne.
Płódnistwo docpěje dołhosć wot 8 hač do 10 cm.
Kředliška docpěja šěrokosć wot 8 hač do 15 mm a njedosahuja hač k spódkej stołpika płódnistwa.
Płody w septembrje dozrawja.
Často so jako pólnu drjewina, w štomowych žiwych płotach, na dróhach a w parkach plahuje.
Rostlina je wot Pyrenejow hač do Urala rozšěrjena, při čimž w Skandinawiskej jenož w južnym dźělu wustupuje a w Irskej, Šotiskej, na južnym Balkanje a na wulkich kupach Srjedźneho morja faluje.
Pryskata žerchwica je jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 10 hač 85 cm.
Pjerite łopješka su dołhojte a často njesymetriske.
Rostlina njesu po stołpiku zwjetša wjacore kiće z njenahladnymi kćenjemi, kotrychž krónowe łopješka často faluja abo docpěwaja dołhosć wot 3 mm.
Preferuje włóžne, wutkate pódy, w sćinje.
Samo po přiwzaću swětoweho časa wosta Francoska při zakonskim poćahu t.m.P.− 9′ 21″, nic při GMT/UT/UTC sam, při čimž t.m.P. bě ze swětowym časom na dokładnje tutu diferencu koordinowany.
Francoska měješe tuž na přikład t.m.P.+50′ 39″, nic UTC+1 – tuta hódnota płaći hakle po lěće 1978.
Meridian woznamjenja so přez wjacore stawizniske stołpy.
Z tutych prěnjotnje 135 plaketow, kotrež dotal běchu mało wobkedźbowane, su někotre wot publikowanja Dana Brownoweho bestsellera Sakrileg kradnyli.
Zapřijeće "róžowa linija", kotrež so w knize za Dibbetsowu wuměłsku twórbu wužiwa, je Brownowa wunamakanka.
Wopak je tež jeho předstajenje, zo meridian by nawopačnu Louvreowu škleńčanu pyramidu přeprěkował.
Hinak hač w filmje předstajene, njeje tohodla nad pyramidu žadyn Arago-medaljon.
Lisa Gerrard je awstralska spěwarka.
Bosporus je někak třiceći kilometrow dołhi a mjez 700 a 2500 metrow šěroki.
Wodowa hłubokosć wosrjedź přeliwa je mjez 36 a 124 metrami.
K Bosporusej słuša Istanbulski zaliw „Złoty róh", ze starodawna wužiwany přirodny přistaw.
Brězowski jězor je kumštny jězor w sewjerowuchodźe Hornjeje Łužicy, njedaloko wjeski Brězowka.
Je zarjadniske sydło Mjadzelskeho rajona.
Leži něhdźe 115 kilometrow sewjerozapadnje Minska njedaloko litawskeje hranicy při wuchodnej kromje jězora Naroč.
Sydlišćo je so w lěće 1324 prěni raz naspomniło.
Wot lěta 1998 ma měšćanske prawa.
Ma nimale dwanaće milionow wobydlerjow na 116.000 km² a je tuž po wobydlerstwje jedyn z wjetšich statow.
Stolica a zdobom najwjetše město je Columbus z nimale 800.000 wobydlerjemi, dalše wulkoměsta su Cleveland a Toledo.
Mjeno Ohio pochadźa z rěče Irokezow a woznamjenja wulka rěka.
27 % wobydlerstwa maja němskich prjedownikow, 14 % irskich a 9 % jendźelskich.
Leži při rěce Tysa něhdźe 105 kilometrow juhowuchodnje Užhoroda.
Ma něhdźe 25 tysac wobydlerjow a madźarsku mjeńšinu wot někak 15 %.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1262 jako Zceuleus, jako dósta wot madźarskeho krala měšćanske prawa.
Wot lěta 1945 je dźěl Ukrainy.
W lěće 1910 běchu 29 % wobydlerstwa židowskeje wěry.
Židowska ludnosć bu w běhu holocausta zwjetša zamordowana.
Leži při rěce Wyr něhdźe 55 kilometrow sewjerozapadnje Sumow a jenož dźewjeć kilometrow wot hranicy.
Sydlišćo je so w lěće 1672 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1959 měšćanske prawa.
Wjerchowstwo Sama bě historiski słowjanski stat, kotryž wobsteješe wot lěta 623 do 661.
To bě prěni słowjanski kraj, wo kotrymž pisaše stawiznar Fredegar w lěće 660 w swojej knize Liber Historiae Francorum.
Z hłowu kraja bě frankowski překupc Samo, kotryž bě zjednoćił zapadnych Słowjanow zo by jim swobodu wot Awarow a Frankow dał.
Korla Awgust Fiedler bě serbski wučer, pěsnjer, hudźbnik a kulturny prócowar.
Wón narodźi so jako syn žiwnosćerja a korčmarja w hornjołužiskich Njezdašecach pola Hodźija.
Po wopyće Krajnostawskeho wučerskeho seminara w Budyšinje dźěłaše najprjedy dwě lěće jako wučer w Kamjencu a Jitru a wot 1858 na Budyskim wučerskim seminarje, wot 1868 samo jako wyši wučer.
Tam podawaše mjez druhim serbšćinu.
Fiedler běše nimo toho zahorjeny hudźbnik, kotryž wuhotowaše zhromadnje z přećelom Korlu Awgustom Kocorom a ze swojej spěwnej skupinu Lumir wot 1860 mnohe spěwarske swjedźenje we Łužicy.
Na polu basnistwa započa z přełoženjom němskich pěsnjow, na přikład wot Goethy, Uhlanda, Heineho a Fallerslebena.
Po smjerći mandźelskeje přesta basnić.
Jan Cyž: Fiedler, Korla Awgust.
Jan Beneš bě čěski spisowaćel, publicist, wysokošulski wučer a antikomunist.
Wot 1969 do 1993 bydleše w Zjednoćenych statach.
Karolina Gočeva měješe swój prěni wustup na dźěćacym festiwalu "Si-Do" w Bitoli, hdyž bě 10 lět stara.
Tola akceptuje Karolina na kóncu w makedonšćinje spěwać.
Karolina doby 19. městno, njedosahace, zo by Makedonska wubědźowanje dale pokročiła.
Leži w sewjernym Kawkazu při wuchodnych pobrjohach Čorneho a Azowskeho morja a mjezuje w juhu z Georgiskej resp.
Jeho zarjadniske sydło je Krasnodar, najznaćiše město pak kupjele Soči, hdźež wotměwachu so Olympiske zymske hry 2014.
Z toho běchu 86,6 % Rusojo a 5,4 % Armenjenjo.
Wulki pucherjak je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 15 hač 35 cm.
Wón je swobodnje płuwaca wódna rostlina.
Łopjena njesu 10-200 1-4 mm dołhich łójenskich pucherjow a docpěwaja dołhosć wot 2 hač 8 cm.
Wone su do nitkojtych kónčkow rozdźělene.
Kćenja steja po 3-15 w kićach, kotrež z wody wusahuja.
Króna je złotožołta a docpěwa dołhosć wot 13 hač 30 mm.
Potrjebuje ćopłe stejnišća.
Brodkojce su delnjołužiska wjeska w braniborskim wokrjesu wokrjesu Sprjewja-Nysa, kotraž słuša do gmejny Gołkojce.
Leža něhdźe dźewjeć kilometrow juhozapadnje Gołkojc njedaloko Grabicańskeho jězora a maja něhdźe 40 wobydlerjow.
Po statistice Arnošta Muki měješe wjes w lěće 1884 cyłkownje 118 wobydlerjow, z nich 89 Serbow a 29 Němcow.
Leži w republice Baškirskej něhdźe 180 kilometrow zapadnje Ufy a ma něhdźe 59 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1757 załožiło a ma wot lěta 1781 měšćanske prawa.
28. septembra abo 28. požnjenca je 271. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 94 dnjow hač do kónca lěta.
Sydlišćo je so w lěće 1894 załožiło a ma wot lěta 1963 měšćanske prawa.
Mohilnica je 49 kilometrow dołha rěčka we wuchodnych Rudnych horinach w Sakskej a lěwy přitok Łobja.
Mjeno rěčki pochadźa wot serbskeho słowa „mohila".
Po mjenje hač 500 metrach docpěje hranicu a twori potom na dołhosći wot něhdźe pjeć kilometrow namjeznu rěčku.
W hornim běhu rěka Běła Mohilnica.
Při wosebitych wjedrowych situacijach su při hewak měrnej rěčce katastrofalne powodźenja móžne, tak k dotal poslednjemu razej w awgusće 2002.
Ma něhdźe 1.800 wobydlerjow na přestrjeni wot 113 km² a je tuž po wulkosći sedma najwjetša kupa Chorwatskeje.
Hłowne sydlišćo na kupje je Sali na wuchodnym boku kupy z něhdźe 900 wobydlerjemi.
Susodne kupy su Molat na sewjerozapadźe, Sestrunj na sewjeru, Iž, Ugljan a Pašman na wuchodźe kaž tež Kornat na juhowuchodźe.
Leži něhdźe 80 kilometrow sewjernje Donjecka.
Sydlišćo je so w lěće 1894 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Sluckowskeho rajona.
Leži při rěce Sluč něhdźe 100 kilometrow južnje Minska.
Sluck je jedne z najstaršich městow w dźensnišej Běłoruskej a naspomni so hižo w lěće 1116 k prěnjemu razej.
1160 sta so ze stolicu samostatneho Sluckeho wjerchowstwa.
Wot 14. lětstotka hač k třećemu dźělenju Pólskeje w lěće 1793 słušeše jako dźěl wojewódstwa Nowogródek k wulkowjerchowstwu Litawskej resp. k Pólsko-Litawskej a potom hač do Prěnjeje swětoweje wójny k Ruskemu carstwu.
Wot 1941 do 1944 bě mjeztym sowjetske město Sluck wot němskeho wójska wobsadźene.
Leži při prawym brjoze Njemena napřećo ruskemu Sowjetskej a něhdźe 30 kilometrow juhozapadnje města Tauragė.
Městačko nasta w lěće 1920 z teritorija města Tilsita, kotryž bu po Prěnjej swětowej wójnje wot Wuchodneje Pruskeje wotdźěleny a Memelskemu krajej přirjadowany.
Breinigerberg je štwórć města Stolberga w Sewjerorynsko-Westfalskej.
Jan Bjedrich Langa bě serbski ewangelski farar a přełožowar nabožinskeho pismowstwa.
Narodźi so jako syn Smělnjanskeho fararja Jana Langi a młódši bratr Jana Balthasara Langi a wopytowaše wot 1721 do 1728 Wjerchowsku šulu w Mišnje.
Wot 1728 do 1730 studowaše w Lipsku teologiju a bě z čłonom tamnišeho Serbskeho prědarskeho towarstwa.
Po studiju dźěłaše najprjedy jako domjacy wučer w Jězoru a nastupi w lěće 1732 swoje prěnje farske městno w Rychwałdźe jako naslědnik swojeho bratra.
Slědowaštej Wóspork a Bukecy, hdźež wot 1739 hač do swojeje smjerće w lěće 1757 skutkowaše.
Langa přełoži a wuda zhromadnje ze swakom Janom Gotttrauom Běmarjom z Budestec, Hadamom Bohuchwałom Šěrachom z Budyšinka a Jurjom Mjenjom z Njeswačidła Lutherowu Domjacu postilu.
Serbski přełožk Lutheroweje domjaceje postile, Budyšin, 1749 Rudolf Kilank: Langa, Jan Bjedrich [1].
W Indiskej je to jedna z 23 oficialnje připóznatych rěčow a rěči so z njej předewšěm w regionach Andra Pradeš, Delhi, Utar Pradeš a Utarančal.
W swěće je Urdušćina maćeršćina 58 milionow ludźi.
Jako druhu rěč bu wot 150-200 milionow ludźi wužiwana.
Zapadoromaniske rěče su podskupina romaniskich rěčow, słušacych k indoeuropskim rěčam.
Vojislav Koštunica je serbiski politikar.
Wot lěta 2004 bě premier Serbiskeje.
Ko je Vojislav Koštunica?
Měrc je třeći měsac lěta w gregorianiskej protyce.
Wón wobsteji z 31 dnjow a ma swoje mjeno po Marsu, romskim bohu wójny.
Měrc je nalětni měsac w sewjernej hemisferje a nazymski měsac w južnej hemisferje.
Codiakalnej znamjeni w měrcu stej Ryby a Boran.
Lutobč je wjes ze 160 wobydlerjemi we wuchodźe hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Hač do lěta 1994 bě Lutobč samostatna gmejna, wot lěta 1936 sem z Měrkowom jako wjesny dźěl.
Susodne wjeski su Měrkow na sewjeru, Chwaćicy a Dalicy na juhowuchodźe, Křiwa Boršć na juhu, Boranecy na juhozapadźe a Radwor na zapadźe.
Sydlerskostawiznisce je Lutobč kulowc.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Lutevicz je z lěta 1362.
Wjes bě tež knježe sydło.
W nazymje 1972 bu wosobowy wobchad zastajeny a 1973 so čara mjez Lubijom a Bartom zawrě.
Wotrězk Bart–Radwor wužiwaše so hišće hač do 1994 za nakładowy wobchad.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 109 wobydlerjow, z nich 100 Serbow.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 173 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 42,4 lět.
Křesćanscy Lutobčenjo su přewažnje protestanća, kiž přisłušeja Chwačanskej wosadźe.
Katolscy wobydlerjo słušeja k Radworskej wosadźe.
-7.Wulke Sundaske kupy su skupina wulkich kupow Malajiskeje skupiny kupow.
Z Małymi Sundaskimi kupami wone tworja skupinu kupow Sundaskich kupow.
Wona wobsahuje najwjetši dźěl Bruneje, indoneske prowincy Centralny, Wuchodny, Zapadny, a Južny Kalimantan, a dźělnej stataj Malajzije a to Sabah a Saravako.
Kennedy, Raymond.
Słuša ke gmejnje Kwětanecy při jězoru a ma 112 wobydlerjow.
Hač do lěta 1950 bě ze samostatnej gmejnu.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1451.
Ležownostne knjejstwo nad wsu měješe Hóršowske ryćerkubło.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 140 wot cyłkownje 150 Hóršowčanow serbsce.
Protyka za lěto 1911 Wutworjenje samostatneje romsko-katolskeje wosady w Baćonju.
W Depsku poswjeća nowu ewangelsku cyrkej.
6. awgusta: W Kulowje wotměje so pod nawodom Józefa Jakubaša 37.
Drobny paćernik docpěje wysokosć wot 30 hač do 50 cm.
Kćenja steja w čumpatych pakićach.
Rosće w lisćowych měšanych lěsach a bukowych lěsach.
Toruń je wulkoměsto při Wisle na sewjeru Pólskeje.
Je – nimo Bydgoszcza – jedna ze stolicow a zdobom druhe najwjetše město Kujawsko-pomorskeho wojewódstwa.
Město leži w historiskej Zapadnej Pruskej něhdźe 40 kilometrow juhowuchodnje Bydgoszcza.
Najznaćiši syn Torunja je Nikolaus Kopernikus, jedyn z najwuznamnišich astronomow swěta.
Serbski spisowaćel Jurij Brězan złoži w Torunje swoju abituru.
Plan města z lěta 1641 Toruńska radnica Palais Dambski Móst Józefa Piłsudskeho přez Wisłu Marijina cyrkej Population.
Jan Nuk běše mjez 2000 a 2011 předsyda Domowiny.
Jan Nuk wopyta serbskej šuli w Ralbicach a Pančicach.
Po tym wuwuknje powołanje elektrikarja w milinarni w Lubnjowje.
Wot 1967 dźěłaše we Wětrowje, w Budyskej redakciji Nowa doba a wot 1969 w Ludowym nakładnistwje Domowina.
Wot lěta 1969 studowaše na wysokej šuli w Žitawje inženjerstwo na polu energijoweho hospodarstwa.
Studij zakónči 1973 z diplomom.
Hač do lěta 2012 bě mějićel a jednaćel Budyskeho zawoda „Nukec napoje".
Za čas přewróta so Nuk w Serbskej narodnej zhromadźiznje angažowaše.
Dnja 25. měrca 2000 wuzwolichu jeho delegaća 7. hłowneje zhromadźizny Domowiny za noweho předsydu serbskeho třěšneho zwjazka.
K wólbam 2009 bě Nuk jenički kandidat za zastojnstwo.
Čestnohamtske předsydstwo wukonješe hač do lěta 2011.
Jeho naslědnik je Dawid Statnik.
Nuk je woženjeny, nan štyrjoch dźěći a bydli w Radworju.
Wot lěta 2013 je wuměnkar.
Šmrěčnik je hora w sakskim Rudnohórskim wokrjesu blisko čěskeje hranicy a z wysokosću wot 1.214,79 metrow najwyši wjeršk zwjazkoweho kraja a druhi najwyši Rudnych horin.
Šmrěčnik namaka so połdra kilometra sewjernje saksko-čěskeje hranicy w přirodnym parku Rudne hory/Bohotska.
Při južnym boku leži městačko Oberwiesenthal, kotrež je z najwyšim městom w cyłej Němskej.
Najwyša hora Rudnych horow je susodny Klinovec na čěskej stronje, kotryž je jenož štyri kilometry zdaleny.
W mokrych wužłobinach wokoło Šmrěčnika wužórli so wjele rěčkow, wot kotrychž je Sapawa najwuznamniša.
Serbski muzej Budyšin wudźeržuje dźensa najwobšěrnišu muzealnu zběrku, kotraž žiwjenje a kulturu Serbow wot jich zasydlenja w 6. lětstotku hač do přitomnosće dokumentuje.
Muzej namaka so w něhdyšej sólnicy Budyskeho Hrodu a liči něhdźe 35.000 pozicijow.
Dźensniši muzej steji w tradiciji něhdyšeho Serbskeho muzeja, kotryž so 1904 w Serbskim domje při Lawskich hrjebjach załoži.
Wot lěta 2014 je Christina Boguszowa direktorka muzeja.
Nošer Serbskeho muzeja je wokrjes Budyšin, mjeztym zo je Załožba za serbski lud najwjetši pjenjezydawar.
Nimo toho spěchuje Kulturny rum Hornja Łužica-Delnja Šleska prawidłownje aktiwity muzeja.
W zwisku z powšitkownym narodnym wuwićom w Europje wot spočatka 19. lětstotka wuwi so tež serbske narodne wozrodźenje.
W Budyšinje załožena wědomostno-kulturna towaršnosć Maćica Serbska spěchowaše pódla wudaća knihow tež ludowědne a stawizniske slědźenja.
Na namjet Hućinjanskeho fararja Rjedy, Wóslinčanskeho fararja Imiša a Palowskeho fararja Jenča załoži so w lěće 1856 Starožitnostny wotrjad Maćicy Serbskeje.
Jedyn ze zaměrow wotrjada běše mjez druhim tež wutworjenje muzeja.
Za Wustajeńcu sakskeho rjemjesła a wuměłskeho přemysła 1896 w Drježdźanach so eksponaty zběrachu, z kotrymiž so Serbja w tamnišej Serbskej wjesce prezentowachu.
Jako so 1904 Serbski dom při Lawskich hrjebjach w Budyšinje poswjeći, wotewri so pod nawodom Jakuba Šewčika runočasnje w třećim poschodźe Serbski muzej.
Tež hdyž so Serbski dom 1937 přez nacionalsocialistow zawrě, zwosta Serbski muzej hač do lěta 1941 za wopytowarjow přistupny.
Z doskónčnym sćazanjom wobsydstwa Maćicy Serbskeje 1941 so zběrka muzeja z 1.014 pozicijemi do Měšćanskeho muzeja Budyšina zapřija.
1957 załoži so we Wojerecach Muzej za serbske stawizny a kulturu znowa.
1976 bu sólnica na Ortenburg jako nowy domicil postajeny, dokelž bu stary Serbski dom w Bitwje wo Budyšin 1945 ćežko wobškodźeny.
Hač do lěta 1988 słušeše muzej k 1973 załoženemu zwjazkej Muzeje města Budyšin.
Po nowym wuhotowanju wustajeńcy bu wón w juniju 1989 jako samostejacy muzej znowa wotewrjeny.
Dźensniše muzejowe twarjenje bu 1782 jako sólnica natwarjena a 1869 na dźensnišu formu přetwarjena.
Wot 1835 skutkowaše tu kralowsko-sakske powołanske sudnistwo jako najwyši justicny zarjad Hornjeje Łužicy a kralowski wokrjesny zarjad.
Za čas nacionalsocializma běše tu sydło Gestapo a w NDRskim času słužeše twar spočatnje jako bydlenje.
Dokelž so prěni Serbski dom 1945 zniči, so twarjenje 1976 jako nowe městno Serbskeho muzeja wuzwoli, tež hdyž njeměješe žadyn zwisk k Serbam.
Wustajeńca skići přehlad wo stawiznach a ludowej kulturje Serbow w Hornjej a Delnjej Łužicy.
Ćežišća tworja mjez druhim serbska rěč, literatura a tworjace wuměłstwo.
We wosebitych wustajeńcach pokazuja so twórby tworjaceho wuměłstwa abo stawizniske zarysy, často k serbskim temam.
Na swjedźenskej žurli muzeja wotměja so prawidłownje kulturne zarjadowanja.
Gisela Brukowa: Sorbisches Museum/Serbski muzej.
Rozprawa wo naležnosćach Maćicy Serbskeje.
12. nowembra abo 12. nazymnika je 316. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 49 dnjow hač do kónca lěta.
Leži 80 kilometrow juhowuchodnje Moskwy při delnim běhu rěki Moskwa.
Sydlišćo je so w lěće 1862 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Zapadołužiska pahórčina je přirodny rum w Sakskej, kotryž wobsteji ze zapadołužiskich předhorow na wuchodźe a Łužiskeje platy na zapadźe.
Wona je najzapadniša wotnožka Sudetskich horin.
Zapadołužiske předhory tworja sewjerozapadnu nakłonu Hornjołužiskeje pahórčiny.
Sahaja wot Sakskeje Šwicy na juhu, Hornjołužiskich horin na juhowuchodźe, Hornjołužiskich honow na sewjerowuchodźe, holanskeje a hatoweje krajiny na sewjerowuchodźe a Kinsporsko-Rólanskeje hole na sewjerozapadźe.
Wona mjezuje na sewjerozapadźe z Großenhainskimi zahonami, na juhozapadźe a juhu z Łobjowej dolinu a w samym juhowuchodźe ze Sakskej Šwicu.
Mjez druhim słušeja slědowace městna k zapadołužiskej pahórčinje: Kamjenc při sewjerowuchodnej kromje na mjezach z hornjołužiskimi honami a holanskej krajinu je srjedźišćo zapadneje Łužicy, kotraž so pak z přirodnym rumje njeruna.
Halštrow je městačko južnje Kamjenca, na kotrehož teritoriju so namakatej dwě markantnej horje zapadołužiskeje pahórčiny, Čorna hora a Žiwin.
Radeberg njesłuša k Hornjej Łužicy, leži pak na Łužiskej plaće.
Dla přirodorumowych kajkosćow słuša město wšak do Zapadołužiskeje pahórčiny.
Drježdźany maja jenož snadny podźěl na Zapadołužiskej pahórčinje, a to na wuchodźe a sewjerowuchodźe z Drježdźanskej holu a Schönfeldskej wysočinu, kotrejž stej z dźělomaj Radebergskeho kraja.
Skłoniny Łobjoweje doliny tworja derje widźomnu hranicu přirodneho ruma.
Hórske rjećazy z wysokosćemi mjez 350 a 450 metrami jenož na někotrych městnach wobraz krajiny wobknježa.
Wyše rjećazy su jenož zrědka ze sobu zwjazane přez hórkate kónčiny mjez 250 a 300 metrami kaž tež kónčiny z płonym reliefom.
Zdźěla su spódnje kamjenizny z młódšimi sedimentami pokryte.
Na wuchodźe su to hłownje hlininy a na zapadźe pěski.
Spadki wučinja mjez 650 milimetrami při zapadnej kromje a 900 milimetrami we wyšich kónčinach.
Přerězne temperatury spaduja wot 8,5 °C na zapadołužiskej plaće wokoło Moritzburga na mjenje hač 7,5 °C při hórskim rjećazu we wuchodźe.
Přirodna wegetacija su zwjetša dubiny a bukowiny.
Najwažniše rěki regiona su Čorny Halštrow na sewjerowuchodźe, Rědora na juhozapadźe a Wjazońca na juhu.
Leži w europskim dźělu Ruskeje w republice Karelskej a ma něhdźe 3.500 wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1650 załožiło a ma wot lěta 1962 měšćanske prawa.
Sydło Sewjeroatlantiskeje rady, hłowneho organa NATO, nadeńdźe so wot 1967 w Brüsselu.
NATO ma tuchwilu 30 sobustawow.
Dwanaće załožerskich statow, kotrež zwjazkej wot 1949 přisłušeja, su Belgiska, Danska, Francoska, Islandska, Italska, Kanada, Luxemburgska, Nižozemske kralowstwo, Norwegska, Portugalska, Zjednoćene staty Ameriki a Zjednoćene kralestwo.
W lěće 1952 přistupištej Turkowska a Grjekska a 1955 přistupi Zwjazkowa republika Němskeje k NATO.
W zwisku z wuchodnym rozšěrjenjom NATO přizamknychu so Čěska, Pólska a Madźarska zwjazkej.
Po tym přistupichu 29. měrca 2004 Estiska, Letiska, Litawska, Słowakska, Słowjenska, Bołharska a Rumunska k NATO.
Albanska a Chorwatska přistupištej 1. apryla 2009 Sewjeroatlantiskemu zwjazkej, Čorna Hora 5. junija 2017.
Stara Chójnica je hornjołužiska wjeska, kotraž słuša wot lěta 2003 k Lubijej.
Prěnje naspomnjenje jako Kunewicz pochadźa z lěta 1486.
Ewangelscy Chójničenjo přisłušeja wot 16. lětstotka Ketličanskej wosadźe.
Wotrow je hornjołužiska wjes w Budyskim wokrjesu.
Sydlišćo je stare, na čož pokazuje tež němske mjeno Ostro.
Mjeno woznamjeni: ze žumpadła podobnje kupje pozběhowace powyšenje.
Wjeska wupřestrěwa so wot lěweho brjoha Klóšterskeje wody hač horje ke Kopcam, po blišej wokolinje derje widźomnym wjeršku.
Tež wulke Wotrowske hrodźišćo pokazuje na to, zo bě kónčina zahe wobsydlena.
Lětstotki słušeše Wotrow do Hodźijskeje wosady.
Po reformaciji přirjadowa so Wotrow Chróšćanskej wosadźe.
Status samostatneje wosadneje wsy dósta wjes 1758, cyrkej dotwari so na prócowanje serbskeho biskopa Jakuba Wóskeho z Baerenstamma 1772.
Hač do dźensnišeho słuša Wotrow ke katolskemu jadrowemu teritorijej serbskeho sydlenskeho ruma.
Po załoženju wosady 1758 wotměwachu so kemše najprjedy na farje.
Swoju cyrkej maja Wotrowčenjo wot 1772.
Swjatnica je poswjećena swjatemu Benej, kotryž je zdobom patron Mišnjanskeho biskopstwa a Serbow.
Postawa swjateho je tež na wołtarnym wobrazu zwobraznjena.
Do Wotrowskeje wosady słušeja dźensa zwjetša katolskej wsy Wotrow a Kanecy kaž tež katolikojo z Kašec, Krěpjec, Žuric, Hornjeho Wujězda, Małeho Wosyka, Jědlicy, Wulkeho Wosyka, Hłupońcy, Bukowca, Noweho Dwora, Njeradec, Ledźborec a Panec – cyłkownje 525 katolikow w lěće 2017.
Na Wotrowskim pohrjebnišću je pochowany serbski basnik a prócowar Jakub Bart-Ćišinski.
Dźensniši narowny pomnik bu w lěće 1969 postajeny.
We wsy eksistuje serbska pěstowarnja, kotraž přeńdźe 2005 do nošerstwa Serbskeho šulskeho towarstwa.
W lěće 1758 pod biskopom Wóskim natwarjena a wjacore razy powjetšena šula hižo njedźěła.
W lěće 1925 měješe Wotrow 300 katolskich a 19 ewangelskich wobydlerjow.
Katolscy Wotrowčenjo přisłušachu hač do lěta 1758 Chróšćanskej wosadźe a ewangelscy Hodźijskej.
Wot 2001 słuša ewangelski podźěl k wosadźe Horni Wujězd.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy wšě 258 wobydlerjow serbsce.
Pawoł Šołta – farar, spisowaćel, domiznowědnik Jurij Wróbl – wučer, sportowy organizator Michał Awgust Brojer – wučer a kulturny stawiznar; wučer we Wotrowje 1836–59 Jakub Herman – farar, mecen a spěchowar serbskeje literatury; Wotrowski farar 1871–1910 Jurij Křižank – farar, domiznowědnik a kulturny stawiznar; Wotrowski farar 1912–1930 Mikławš Just – farar a kulturny prócowar; we Wotrowje 1930–40 a 1945–64 Jan Meškank – wučer, narodny a kulturny prócowar, spisowaćel, ludowědnik a domiznowědnik; 1945–48 a 1952–70 Wotrowski wučer Jan Meškank: Wotrow a wokolina.
Pawol Šołta: Wotrow – łužiska Troja.
Alfons Frencl: Podłu Klóšterskeje wody.
Mario Siegfried Pecher je sakski politikar Socialnodemokratiskeje strony Němskeje, kiž bě wot 2004 do 2019 přez krajnu lisćinu woleny zapósłanc sakskeho krajneho sejma a rěčnik frakcije SPD za etatowu a wobchadnu politiku.
Nimo toho bě wón wot 2007 městopředsyda frakcije.
Před wólbami 2019 zwrěšći wón w internych wólbach wo dobre městno na lisćinje SPD a njebu hižo do sejma woleny.
Pecher je bjezkonfesionelny, dźěleny a nan dweju dźěsćow.
Wot 2014 je zmandźeleny z politikarku CDU Kerstin Nicolaus.
Rěčki su małe a přirodne běžate wodźizny.
Wjetše běžate wodźizny pomjenuja so jako rěki.
Konkretne wotmjezowanje pak je ćežko a wot konteksta wotwisnje.
Tak móža so na přikład pławnosć, wotliw abo šěrokosć jako kriterij wobkedźbować.
Tež přerěznje niska hłubokosć wody a mały přerěz wodźiznow, kaž tež přez to wobmjezowane direktne wzajomnosće mjez wodu, spódkom, brjohom a přibrjóžnej wegetaciju wotmjezuja charakter rěčkow wot charaktera rěkow.
Nelson Rolihlahla Mandela bě něhdyši južnoafriski wjednik boja přećiwo apartheidźe a politikar Afriskeho narodneho kongresa.
Wón bě 27 lět jako politiski chłostanc w južnoafriskich jastwach zajaty a skutkowaše po tym mjez 1994 a 1999 jako prěni čorny prezident swojeho kraja.
Mandela płaći hromadźe z Martinom Lutherom Kingom jako najwuznamniši prócowar přećiwo swětodalokemu potłóčowanju čornych kaž tež jako pućrubar měrliweho přechoda wot apartheidoweje politiki k demokratiskej Južnej Africe.
W lěće 1993 dósta Měrowe Nobelowe myto.
Mandela pochadźa z ludu Xhosow.
Wono je mólička płuwaca rostlina bjez korjenjow, kotraž na wodźe kaž zelena pěna wupada.
Rostlina je najmjeńša kćenjowa rostlina w swěće a wutwori najmjeńše płody.
Płody su jara móličke, drje jenož tróšku wjetše hač selowe kristale.
Móličke rostlinki so w Thailandskej a Laosu jako derje słodźace "wódne jejka" jědźa.
-Livingstone je wulkoměsto w Sambiji.
Nadeńdźe so na samym juhu kraja něhdźe dźesać kilometrow sewjernje rěki Sambesi, kotraž twori tule statnu hranicu ze Simbabwe.
Město je wuchadźišćo za wopytowarjow wodopadow Victoria Falls.
Je pomjenowane po britiskim slědźerju David Livingstone, kiž bě jedyn z prěnich Europjanow w tutej kónčinje.
Železniska čara zwjazuje město ze stolicu Lusaka.
W Livingstone knježi tropiska klima, kotraž je pak wobwliwowana přez wysoke połoženje.
Tak leža přerězne temperatury při 6 do 25° C w juliju a při 18 do 34° C w oktobrje.
Njurba je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije w Jakutskej.
Leži něhdźe 800 kilometrow zapadnje Jakutska a ma něhdźe dźewjeć tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1930 załožiło załožiło a ma wot lěta 1997 měšćanske prawa.
Kamčatka je połkupa na samym sewjerowuchodźe Azije, kotraž słuša do Ruskeje.
Wona tworja najwjetši dźěl ruskeho regiona Kamčatka.
Wulkanowa kónčina na Kamčatce słuša wot lěta 1996 k swětowemu přirodnemu herbstwu UNESCO.
Z přestrjenju wot něhdźe 370.000 km² je Kamčatka najwjetša połkupa wuchodneje Azije a trochu wjetša hač Němska.
Wona nadeńdźe so we wuchodnej Sibirskej při sewjernym Pacifiku, mjez Beringowym morjom na wuchodźe a Ochotskim morjom na zapadźe.
Geografiski zwisk mjez južnym kóncom Kamčatki a japanskeje kupy Hokkaido je kupowy rjećaz Kurilow.
Na połkupje nadeńdźe so 29 aktiwnych wulkanow a mnoho geiserow.
Najwyša hora je 4750 metrow wysoki wulkan Ključewskaja Sopka, zdobom najwyši aktiwny wulkan Eurazije.
Tež zemjerženja su huste.
Najdlěša rěka je 758 kilometrow dołha Kamčatka.
Najwjetše město na połkupje a zdobom stolica administratiwneho regiona je Petropawlowsk-Kamčatskij při Awačaskim zaliwje.
Rusojo wotkrywachu Kamčatku w lěće 1697.
Hakle z toho lěta je za turistow přistupna.
Dźensa ma Kamčatka něhdźe 320.000 wobydlerjow, z toho dwě třećinje w samym Petropawlowsku.
Najwjetši dźěl su Rusojo, mjeztym zo wučinja prawobydlerjo z ludow Korjakow, Itelmenow a Ewenow jenož hišće małe mjeńšiny.
Protyka za lěto 1748 1748 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
Na rozdźěl wot železnika pónoj je wjace niša a wolóžuje wobroćowanje pječeneho z přimadłom.
Mokrina spěšnišo so wuparjuje dla poměra mjezy wolumenom a powjerchom.
Typiske jědźe, kotrež so w pónoji přihotuja, su pampuchi abo pražene běrny.
Pónoje powšitkownje su fabrikowane z aluminija, wocla abo njezerzawjaceho wocla a móžeja měć teflon na jich powjerchu, kotryž zadźěwa přilěpjowanju jědźow na nim.
Leži při wuchodnym brjoze Kaspiskeho morja na Čelekenskej połkupje, něhdźe 130 kilometrow zapadnje Balkanabata.
Wokoło města nadeńdu so wulke łožišća zemskeho wolija.
Ma něhdźe 29 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1950 załožiło a ma wot lěta 1956 měšćanske prawa.
Aleksandrów je wjes w Pólskej.
Wjes ke gmejnje Biała Rawska słuša.
Jankahanka je serbska hudźbna skupina, kotraž zwjetša serbske ludowy spěwy z modernymi melodijemi kombinuje.
Prěni zjawny wustup skupiny pod tutym mjenom bě na 138. schadźowance dnja 24. nowembra 2012 w Budyšinje.
W lěću 2014 wobdźěli so skupina na hudźbnym wubědźowanju Emergenza, hdźež docpěchu w němskim finalu šeste městno.
Morozowsk je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1910 jako wjes Taubjewskaja załožiło a ma wot lěta 1941 měšćanske prawa.
Wjerbłužnik je ród ze swójby pólšicowych rostlinow.
Brodawa je ród ze swójby słódkich trawow.
Jurij Ludovici bě serbski ewangelski farar, rěčespytnik a basnik.
Po studiju teologije w Lipsku skutkowaše jako farar we Łuću a Barće.
Jurij Młynk: Ludovici, Jurij.
Kolpino je město w Ruskej federaciji.
Je wobwod Pětrohróda a ma něhdźe 144 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1722 załožiło a ma wot lěta 1912 měšćanske prawa.
Sewjerouralsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1758 jako wjes Pjetropawlowskij załožiło a ma wot lěta 1944 měšćanske prawa.
Tuta lisćina skići přehlad wo wšěch zapósłancach 2. sakskeho krajneho sejma, kotryž so dnja 11. septembra 1994 woli.
Turan je městačko w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži při rěce Turan w republice Tuwa něhdźe 60 kilometrow sewjerozapadnje Kyzyla a ma něhdźe štyri tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1885 załožiło a ma wot lěta 1945 měšćanske prawa.
Běłe Noslicy su hornjołužiska wjeska z 88 wobydlerjemi na juhu Budyskeho wokrjesa, kotraž słuša wot lěta 1999 ke gmejnje Dobruša-Huska.
Leža něhdźe sydom kilometrow juhozapadnje Budyšina a 260 metrow nad mórskej hładźinu w hornjołužiskej pahórčinje.
Susodne wjeski su Nowe Družkecy na sewjeru, Hnašecy na sewjerowuchodźe, Drječin na juhu a Kočica na zapadźe.
Juhowuchodnje wsy pozběhuje so hórka Ćeleńc.
Prěnje historiske naspomnjenje kulowca jako Nozzedlicz pochadźa z lěta 1317.
Mjeno woznamjenja „nowe sydlišćo".
Porno wokolnym wsam njepodsteješe wjeska ryćerkubłu, ale pjatnaće kilometrow zdalenemu klóštrej Marijina hwězda, štož so tež z reformaciju njezměni.
Hač do lěta 1936 běchu Běłe Noslicy samostatna gmejna a po tym najprjedy dźěl Hnašečanskeje gmejny.
Wot 1994 do 1999 słušachu do gmejny Hnašecy-Dobruša.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 132 wobydlerjow, z kotrychž bě 97 Serbow.
hlej tež: Słowjenjo Slědowaca lisćina zestaja so z dweju runinow: z wotpowědneho skupinskeho mjena kmjenow a jich sydlenskeho wobwoda a z lisćiny přirjadowanych kmjenow.
Łužičenjo Milčenjo Bjezunčenjo To je zapadne křidło staroserbskeje rěče.
Sclavenoi/Sclaveni) sydla abo sydlachu w krajach něhdyšeje Juhosłowjanskeje, w Bołharskej a jako awtochtone mjeńšiny w Italskej, Awstriskej, Madźarskej, Rumunskej a Grjekskej.
Rostlina je mjerzliwa.
Błyšćace łopjena su małke.
Keluškowe łopješka su blědźe róžojte a na kerku wostanu, jeli su kćenja wotpadali.
Michał Nawka bě serbski spisowaćel, wučer, narodny prócowar, basnik, hudźbnik a rěčespytnik.
Słušeše k najmarkantnišim wosobinam serbskeho narodneho a kulturneho hibanja prěnjeje połojcy 20. lětstotka.
Jeho nan bě krawc, wobsedźeše mału žiwnosć a bě tež jako ludowy herc znaty.
Po sydom lětach na Radworskej šuli chodźeše Michał Nawka do Tachantskeje šule w Budyšinje.
Wot jutrow 1899 do 9. měrca 1905 wopytowaše wón Katolski wučerski seminar w Budyšinje.
Hižo w prěnim lěće swojeho pedagogiskeho studija zastupi do towarstwa Włada a załoži hromadźe z Francom Kralom dźěćacy časopis „Zahrodka".
Z 18 lětami přistupi 1903 rěčespytnemu a beletristiskemu wotrjadej Maćicy Serbskeje.
Wot lěta 1904 dźěłaše jako wučer w Žitawje, potom w Hajnicach, hdźež bydleše pola pozdźišeho swaka Mikławša Andrickeho, a wot 1906–1908 w Zdźěri.
Po tym zo bě pruwowanje wólbokmanosće we předmjetach němčina, psychologija, logika a kubłanske wědomosće wobstał, započa w ródnej wsy wučerić.
Tam přewza w samsnym času wuměłske wjednistwo chóra „Meje".
21. julija 1908 zwěrowa so z Hanu Andrickec, z kotrejž měješe 13 dźěći: Ceciliju, Józefa, Stanisława, Antona, Marhatu, Achima, Tadeja, Benedikta, Mikławša, Błažija, Tomaša, Cyrila a Ludmilu.
Nimo powołanja wučerja dźěłaše Michał Nawka připódla jako redaktor „Serbskeho hospodarja" a „Sokołskich listow".
W lěće 1936 wobdźěła a wuda wón serbsku Misale Romanum.
W lěće 1919 zasadźowaše so njehladajo na swoje statne wučerske městno za zaměry Serbskeho narodneho wuběrka a wustupowaše na wjacorych ludowych zhromadźiznach jako rěčnik.
Tohodla bu w tutym lěće prěni raz a znowa w lěće 1934 „wulkopřerady" dla wobskorženy.
Jako jednoho z prěnich wučerjow přesadźichu jeho 1937 do Kamjenicy, hdźež je mjez druhim čěskim a pólskim nućenym dźěłaćerjam za čas Druheje swětoweje wójny pomhał.
Po Druhej swětowej wójnje bu direktor Fichtoweje šule w Budyšinje a 1946 direktor Serbskeho wučerskeho wustawa w Radworju.
1949 powołachu jeho jako prěnjeho lektora serbšćiny na Lipšćansku uniwersitu.
1955 poda so na wuměnk w Budyšinje a wuznamjeni so z medalju Leibniza Němskeje akademije wědomosćow.
W samsnym lěće zemrě 7. oktobra jeho mandźelska Hana.
W lěće 1962 počesći so z bamžowskim rjadom „Pro Ecclesia et Pontifice".
Štyri lěta pozdźišo spožči so jemu Myto Ćišinskeho I. rjadownje.
Dnja 16. měrca 1968 Michał Nawka w Budyšinje zemrě.
Wón bu na Mikławšku pochowany.
Michał Nawka je załožer serbskeho kritisko-realistiskeho powědančka.
Basnił je wón w tradiciji Zejlerja a Radyserba-Wjele wosebje hrónčka a spěwy za dźěći.
Dohromady je daloko přez poł tysaca basnjow, wobdźěłanjow a přełožkow ludowych spěwnych tekstow a kěrlušow napisał.
Z jeho pjera pochadźa 78 serbskich kěrlušow.
Basnistwo Michała Nawki charakterizuje Jurij Łušćanski ze sćěhowacymi słowami: „... je rytmisce so kužolaca rěč a ludowa melodija, zdobom poslednje miknjenje serbskeho folklorneho ryma." Dalše wuznamne polo jeho dźěławosće bě pozběhnjenje serbskeje rěčneje kultury.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1978; 2., wobdźěłany a rozšěrjeny nakład 2005.
Zbigniew Kościów: Michał Nawka.
Puće žiwjenja a skutkowanja.
Jurij Łušćanski: Nawka, Michał.
Dietrich Šołta: Stawizny serbskeho pismowstwa – III. dźěl.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1990.
Jurij Młynk: Michał Nawka jako prozaist.
1, Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1965, str.
Jurij Młynk: Michał Nawka jako basnik.
2, Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1966, str.
Leža 173 m nad mórskej hładźinu na prawym brjoze Čornicy.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Mislesovici sta so hižo w lěće 1088.
Jan Rječka bě serbski wučer a hudźbny prócowar.
Jan Rječka narodźi so w Małych Bobolcach, wjesce pod Mnišoncom, jako syn žiwnosćerja.
Wuchodźiwši Hornjohórčansku šulu přińdźe na Budysku Tachantsku šulu a w lěće 1891 na Katolski wučerski seminar.
Mjez 1894 a 1895 běše wón wikar, najprjedy w Königshainje a 1896 tež w Blumbergu.
Wot lěta 1897 běše Jan Rječka pomocny wučer w Žitawje, mjez 1898 a 1900 wikar a statny wučer a wot 10. meje 1900 cyrkwinski wučer a kantor při serbskej katolskej cyrkwi w Budyšinje.
Wot 1914 běše jako wojak w prěnjej swětowej wójnje a padnje jako podwyšk blisko Psucina, njedaloko Waršawy.
Rječka běše sobustaw mnoho towarstwow a załoži hromadźe z Jurjom Wingerom, kapłanom w Radworju, w lěće 1902 towarstwo serbskich dźěłaćerjow Jednota w Budyšinje, w kotrymž nawjedowaše spěwanske hodźiny.
Z towarstwa zwosta po lětach jenož chór, kotryž pak wuhotowaše za Maćicu Serbsku 12. oktobra 1912 w žurli Budyskeje „Króny" spěwanski swjedźeń.
Tu so spěwohra Smjertnica wot Jurja Pilka k prěnjemu razej předstaji.
Jako sobustaw Maćicy Serbskeje wobnowi Jan Rječka wot 1909 jeje hudźbny wotrjad a dósta wot njeje 1912 nadawk, nowowudaće Fiedlerjoweho Towaršneho spěwnika za serbski lud přihotować.
Michał Wjerab: Nekrolog LXXIII.
Jurij Młynk: Rječka, Jan. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn: Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow.
Protyka za lěto 1854 04. septembra: Z Budyšina wotpućuje skupina 531 Serbow pod nawodom Jana Kiliana do Texasa.
9. apryla abo 9. jutrownika je 99. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 266 dnjow hač do kónca lěta.
W přełožku Michała Frencla wuńdźe Mały katechizm w serbskej rěči.
09. januara: Ćežke zemjerženje střase Sicilsku; 60.000 ludźi wumrě.
Arnošt Černik bě serbski wučer, wědomostnik a statistikar.
Wot 1925 do 1930 studowaše na namjet profesora Alfonsa Parczewskeho, kiž tehdy w Slepom poby, na wučerskim seminarje w Ostrzeszówje pola Wrócławja.
Hač do lěta 1934 skutkowaše jako wučer na wjacorych pólskich dwurěčnych zakładnych šulach.
Studowaše tam a pozdźišo w Kralowcu prawniske a statne wědomosće a zakónči studij w lěće 1940 jako diplomowy ludowy hospodar.
Po Druhej swětowej wójnje steješe najprjedy na čole hospodarskeho wotrjada Domowiny, doniž so w Poznanju na polu statistiki a ekonomiskeje geografije dale njeskwalifikowa.
W meji 1947 narěči při zetkanju ze zastupnikami pólskeho knježerstwa hromadźe z Wójćechom Kóčku problematiku němskorěčnych ćěkańcow z wuchodnych stronow Němskeje a jich negatiwny wliw na substancu serbskeje rěče a kultury we Łužicy.
W septembrje 1948 dyrbješe so kaž Pawoł Cyž a Anton Nawka po rozsudźe Domowiny do Łužicy nawróćić.
1950/51 běše z wučerjom na nowozałoženej Serbskej wyšej šuli w Budyšinje.
W lětomaj 1954/55 přewjedźe jako sobudźěłaćer Domowiny resp.
Instituta za serbski ludospyt wobšěrnu demografisko-statistisku zběrku w Hornjej a Delnjej Łužicy, zo by ličbu Serbow wuslědźił.
Tajke slědźenje bě před nim k prěnjemu razej Arnošt Muka we 1880tych lětach přewjedł.
Jeho wuslědki buchu wot Černika systematisce zjimane a w lěće 1954 jako kniha wudate.
Wuslědki Černikoweje statistiki sameje so w NDRskich časach z politiskich přičin oficielnje njewozjewichu, dokelž běchu po jeho ličenju jenož hišće něhdźe 81.000 Serbow.
Arnošt Černik bě nan dźowki a dweju synow.
Domowina-Verlag, Bautzen 1995. [wuslědki Černikoweho slědźenja jako přiwěšk] Piotr Pałys: Přinošk k biografiji Arnošta Černika.
W: Rozhlad 2/2014 [lětnik 64], str.
Irena Šěrakowa: Što je znate wo dr.
W: Rozhlad 12/2013 [lětnik 63], str.
Wjelimir Chlebnikow, poprawom Wiktor Wladimirowič Chlebnikow bě wuznamny ruski basnik a spisowaćel.
22. měrca abo 22. nalětnika je 81. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 284 dnjow hač do kónca lěta.
Protyka za lěto 2004 2004 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
01. meje: Rozšěrjenje Europskeje unije do wuchoda: Cypernska, Čěska, Estiska, Letiska, Litawska, Madźarska, Malta, Pólska, Słowakska a Słowjenska přistupja zjednoćenstwu.
19. septembra: Pola wólbow k sakskemu krajnemu sejmej docpě CDU 41,1 % a Zeleni 5,1 %.
26. decembra: Po ćežkim zemjerženju sylnosće 9,1 pod Indiskim oceanom wumrě w južnej Aziji wjace hač 230.000 ludźi.
Leži 90 kilometrow sewjernje wot Wladikawkaza při rěce Terek.
Kłóskaty muchownik je šěroko wusahowacy kerk, kotryž docpěwa wysokosć wot 2 hač do 4 m.
Wone su za čas kćěwa jasnozelene a na delnim boku pjelsćojće kosmate a pozdźišo nahe.
Jich nazymske barbjenje je žołtobrune.
Małke, běłe kćenja steja w zrunanych kićach a su wołmojće kosmate.
Módročorne płody su jědźne, ale mało słódne.
Snadź je jako bastard ze sewjeroameriskich družinow nastał.
Je zarjadniske sydło Dzjatlawskeho rajona.
Leži něhdźe 110 kilometrow wuchodnje města Hrodna.
Sydlišćo je so w lěće 1498 prěni raz naspomniło a wot lěta 1990 ma měšćanske prawa.
Dietrich Šołta je serbski literarny wědomostnik, kotryž bě wot 1992 do 2015 z nawodu Serbskeho instituta.
Po maturje w lěće 1969 studowaše na Berlinskej Humboldtowej uniwersiće slawistiku.
Wot 1974 do 1991 bě ze sobudźěłaćerjom Centralneho instituta za literarne stawizny Akademije wědomosćow NDR w Berlinje a tam w lětomaj 1990/91 nawoda slawistiskeho wotrjada.
W 1980tych lětach zaběraše so přiběrajcy tež ze serbskimi temami.
W serbskim towaršnostnym žiwjenju skutkowaše mjez druhim jako čłon předsydstwa Zwjazka serbskich wuměłcow a w předsydstwje Maćicy Serbskeje kaž tež jako šefredaktor wědomostneho časopisa Lětopis.
Kraków: Wydawnictwo DANTE, 2009. – 271 str.
1862–2002. – Budyšin: Ludowe nakładnistwo Domowina, 2003. – 450 str.
Scholze, Dietrich: Stawizny serbskeho pismowstwa 1918–1945. – Budyšin: Ludowe nakładnistwo Domowina, 1998. – 256 str.
Leži w historiskej Podolskej něhdźe 75 kilometrow sewjernje města Winnycje a je wažne železniske křižowanišćo.
Sydlišćo je so w lěće 1734 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1874 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło rajona ze samsnym mjenom a ma něhdźe pjeć tysac wobydlerjow.
Leži bjezposrědnje při hranicy Letiskeje něhdźe 80 kilometrow sewjerowuchodnje Klaipėdy a 35 kilometrow wot pobrjoha Baltiskeho morja.
Sydlišćo je so w lěće 1253 prěni raz jako Scoden abo Sckoden naspomniło a ma wot lěta 1572 měšćanske prawa.
Protyka za lěto 1994 1994 bě powšitkowne lěto z 365 dnjemi.
15. januara: W Kulowje wobnowi so towarstwo Bratrowstwo z předsydu Pětrom Brězanom.
03. junija: Wotewrjenje Serbskeho muzeja w Choćebuzu z direktorom Wernerom Měškankom.
17. junija: Braniborski krajny sejm wobzamknje Serbski zakoń.
18. junija: Na 48. serbskim ewangelskim cyrkwinskim dnju w Njeswačidle załoži so pod nawodom Hrodźišćanskeho fararja Jana Malinka Serbske ewangelske towarstwo.
15. decembra: W Braniborskej wuzwoli so prěni króć Rada za serbske naležnosće z předsydu Haraldom Końcakom.
06. apryla: Po wottřělenju lětadła z prezidentomaj Ruandy a Burundija započnje so organizowane ludomordarstwo w Ruandźe, při kotrymž zamorduja Hutu-milicy něhdźe 800.000 ludźi.
01. oktobra: Palau bu njewotwisny wot Zjednoćenych statow.
16. oktobra: Při wólbach k třinatemu Zwjazkowemu sejmej Němskeje dóstanje CDU/CSU 41,4 %, SPD 36,4 %, Zwjazk 90/Zeleni 7,3 % a FDP 6,9 %.
Tuž móže čorno-žołte knježerstwo pod Helmutom Kohlom w zastojnstwje wostać.
PDS dyrbi sejm rozpušćić.
Ród wobsahuje něhdźe 60 družinow.
Přećiwostejne łopjena su zwjetša owalne.
Pochadźeja z tropiskich regionow Azije a Afriki, ale nětko we wjele krajach plahuja.
W internetowym słowniku: Basilikum Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Kew Checklist.
Czesław Miłosz bě pólski basnik a spisowaćel.
Wón je dóstał Nobelowe myto za literaturu w lěće 1980.
Wot lěta 1951 skutkowaše Miłosz we wukraju, najprjedy we Francoskej a wot 1960 w Zjednoćenych statach.
Wot 1970 měješe tež US-ameriske staćanstwo.
11. julija abo 11. pražnika je 192. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 173 dnjow hač do kónca lěta.
22. junija abo 22. smažnika je 173. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 192 dnjow hač do kónca lěta.
1941: Němska nadpadnje Sowjetski zwjazk w tak mjenowanej „operaciji Barbarosa".
Zóna A je słowakska punkowa hudźbna skupina, kotraž je so 1984 w Bratisławje załožiła.
Sydlišćo je so w lěće 1900 załožiło a ma wot lěta 1947 měšćanske prawa.
Gorodec je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1152 załožiło a ma wot lěta 1172 měšćanske prawa.
Leži w sewjernym Kawkazu w republice Dagestan něhdźe 280 kilometrow južnje Machačkale.
Kćěje wot awgusta hač septembra.
Rosće na přibrjóžnych trawnikach, na jiłowych watach Sewjerneho a Baltiskeho morja.
Preferuje sólne pódy.
Gołynk je měšćanski dźěl Choćebuza w braniborskej Delnjej Łužicy.
Ma něhdźe 2.500 wobydlerjow a nadeńdźe so na juhu Choćebuza při lěwym brjoze Sprjewje.
Přez Gołynk běžitej zwjazkowa dróha 97 a awtodróha 15.
Wjes naspomni so prěni raz w lěće 1421.
We 1880tych lětach běše Gołynk po statistice Arnošta Muki ryzy serbska wjes z 375 wobydlerjemi.
Ke Gołynkej słuša Radlikojski młyn při Sprjewi.
Velký Šenov je městačko w Šluknovskim wuběžku na sewjeru Čěskeje, mjez Šluknovom na wuchodźe a Zebnicu na zapadźe.
Město wobsteji z gmejnskich dźělow Janovka a Velký Šenov.
Susodne gmejny su Lipová a Załom na sewjeru, město Šluknov na wuchodźe, Staré Křečany na juhowuchodźe, Mikulášovice na juhu a Vilémov na zapadźe.
Přez Velký Šenov wjedźe železniska čara Rumburk–Zebnica.
Sydlišćo nasta w 12. lětstotku w běhu němskeje kolonizacije a naspomni so prěni raz w lěće 1346 w matriklach Mišnjanskeho biskopstwa.
1884 poswjeći so tu prěnja galwaniska fabrika w cyłej Rakusko-Wuherskej.
Bartromja bu w 16. lětstotku natwarjena a w lěće 1750 přetwarjena.
Wobsahuje sćěhowace rody: dopomnička hrimanka jěžiki kosćadło wódrak Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Gedenkemein Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Beinwell Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Chabarowsk je ruske wulkoměsto při Amurje, blisko chinskeje hranicy.
Z wjace hač 570.000 wobydlerjemi je najwjetše město a zdobom stolica Chabarowskeho regiona na juhowuchodźe Sibirskeje, w Dalokim wuchodźe Ruskeje.
Sydlišćo je so w lěće 1858 załožiło jako wojerske zepěranišćo při wuliwje rěki Usuri do Amura a je hač do dźensnišeho hłowne wojerske stejišćo wojerskeho wobwoda Daloki wuchod.
Přez město běži Transsibirska železnica z Moskwy do 700 kilometrow zdaleneho Wladiwostoka.
Swobodnyj je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sowje bě delnjołužiska wjes w Złokomorowskim wokrjesu.
Ležeše něhdźe štyri kilometry sewjerozapadnje Złokomorowskeho stareho města, měješe na kóncu po hamtskich ličbach 743 wobydlerjow a bu w lěće 1971 za Murjowsku brunicowu jamu wotbagrowana.
Wobydlerjo buchu zwjetša přesydleni do nowotwarskich blokow w Złym Komorowje a Ranju.
Susodne sydlišća běchu Dobry Wótšow a Załuž na sewjeru, Bukowka, Rań a Rowna na sewjerowuchodźe, Sedlišćo a Rěpišćo na wuchodźe, Drochow a Murjow na zapadźe a Gat a Zły Komorow na juhu.
Wjeska naspomni so prěni raz pisomnje w lěće 1474 jako Sow.
Dalše historiske mjena běchu Sawa a Sawo.
Wjesne mjeno pochadźa prawdźepodobnje wot serbskeho słowa „sowa".
Hačrunjež bě w gmejnskim woponje hižo w lěće 1738 – inspirěrowane wot němskeho mjena – widźeć ranca, žadaše sej nacionalsocialistiski wjesnjanosta w juliju 1940 přemjenowanje swojeje gmejny na „Eulenhorst", potajkim po originalnym serbskim přikładźe.
Přemjenowanje łužiskich wsow bě pak hižo wotzamknjene, tak zo so stare mjeno wobchowa.
Porno druhim wjeskam njepłaćeše swoje wotedawki pak hamtej, ale cyrkwi w Złym Komorowje.
Tak słušeše tež cyrkwinsce do Złokomorowskeje ewangelskeje wosady, doniž njedósta w lěće 1934 swójsku cyrkej z 15 metrow wysokej wěžu.
W lěće 1867 wotewrichu na wjesnych zahonach prěnju brunicowu jamu.
Tež dla industrializacije a přićaha němskorěčnych dźěłaćerjow rěčachu po Mukowej Statistice Łužiskich Serbow srjedź 1880tych lět wot cyłkownje 300 wobydlerjow jenož hišće pjatnaćo serbsce.
Leži něhdźe 115 kilometrow južnje Kijewa.
Sydlišćo je so w lěće 1709 załožiło a ma wot lěta 1791 měšćanske prawa.
Ma něhdźe třinaće milionow wobydlerjow.
Leži na juhowuchodnej kromje kraja něhdźe 670 kilometrow wuchodnje Kijewa, njedaloko hranicy mjez Ukrainu a Ruskej federaciju.
Ma něhdźe 414 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1795 załožiło a ma wot lěta 1882 měšćanske prawa.
Wot nalěća 2014 je město knježerstwowe sydło njepóznateje separatistiskeje „Ludoweje republiki Luhansk" a njesteji hižo pod kontrolu ukrainskeho stata.
Powiat ma přestrjeń wot 673,10 km² a něhdźe 50.000 wobydlerjow.
Powiat Głubczycki wobsteji ze štyrjoch gmejnow, z nich tři měšćansko-wjesne a jedna wjesna gmejna.
Baborów Głubczyce Kietrz Branice Józef Wendt.
Bambruch je wjes z 333 wobydlerjemi w sakskej Hornjej Łužicy, kotraž słuša wot lěta 1999 ke Kamjencej.
Wjes leži sewjernje nutřkowneho města při woběmaj brjohomaj Schwosdorfskeje wody, lěweho přitoka Čorneho Halštrowa.
Rěčka ćeče přez dołhojtu nawjes.
Na sewjeru stareje wsy nadeńdźe so najwjetši přemysłowy park Kamjenca, na juhu nakupowanišćo Kaufland.
Sewjerna dróha zwjazuje Bambruch z Kamjenskim starym městom.
Přez statnu dróhu S 94, wobjězdnu dróhu Kamjenca, wobsteji dobry wobchadny zwisk k awtodróze A 4 pola Porchowa kaž tež z A 13 w Rólanach.
Susodne wsy su Běła na sewjeru, Čornow na sewjerowuchodźe, město na juhu a Lubnjow na zapadźe.
Ležownostne knjejstwo měješe zwjetša rada města Kamjenca, mjeztym zo słušeše dźěl wjeski ke klóštrej Marijina hwězda.
Dla toho ma wjes hač do dźensnišeho tež wěsty podźěl katolskeje ludnosće.
Po Mukowej Statistice Łužiskich Serbow měješe Bambruch srjedź 1880tych lět cyłkownje 265 wobydlerjow, z kotrychž běchu pak jenož sydom Serbow.
W lěće 1925 běchu wot 506 wobydlerjow 446 ewangelskich a 53 katolskich.
Lew Wladimirowič Ščerba běše rusko-sowjetski slawist, rěčespytnik a uniwersitny profesor.
Jeho Pětrohródski uniwersitny profesor Jan Ignacy Niecisław Baudouin de Courtenay namjetuje jemu, wobwliwowanje dweju rěčow přepytować a doporuči jemu za to serbske dialekty.
Lew Wladimirowič Ščerba – Literatura w katalogu Němskeje narodneje biblioteki Wědomostna transliteracija Lev Vladimirovič Ščerba.
7. nowembra abo 7. nazymnika je 311. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 54 dnjow hač do kónca lěta.
1917: Oktoberska rewolucija w Ruskej.
Bolšewisća přewozmu móc.
Dominik Hašek je bywši čěski hokejowy wrotar.
Leži při rěce Kljazma něhdźe 50 kilometrow wuchodnje Moskwy Sydlišćo je so w lěće 1389 załožiło a ma wot lěta 1781 měšćanske prawa.
Nowoaleksandrowsk je město w juhu Ruskeje federacije.
Leži w europskim dźělu Ruskeje w Stawropolskim regionje a ma něhdźe 26 tysac wobydlerjow.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1804 załožiło a ma wot lěta 1971 měšćanske prawa.
Kósobuz je delnjołužiska wjes w braniborskim wokrjesu Sprjewja-Nysa, kotraž słuša wot lěta 1993 do gmejny Gołkojce.
Do toho bě wot lěta 1950 dźěl gmejny Popojce.
Leži něhdźe dźesać kilometrow zapadnje Choćebuza při železniskej čarje do Berlina a ma wokoło 450 wobydlerjow.
Wjes so w lěće 1464 k prěnjemu razej naspomni a bu w Třicećilětnej wójnje zničena.
Kral je pomjenowanje najwyšeho monarchiskeho dostojnika w suwerenym kralestwje.
W Europje pózdnjeho srjedźowěka a zažneho nowowěka – do załoženja modernych republikow – bě kral zwjetša najwyši suweren swojeho kraja: hłowa knježerstwa a zwjetša tež wjeršny rozkazowar wójska w jednej wosobje.
K tomu běše w někotrych statach, kaž na přikład w Jendźelskej, tež duchowna hłowa kraja.
W načasnych europskich monarchijach je kral zwjetša reprezentatiwny hłowa stata z ceremonielnymi nadawkami, mjeztym zo leži politiska móc pola parlamenta.
Prěnjotne słowjanske słowo za krala bě knjez, pozdźišo wotwodźi so titul wot mjena tehdy najmócnišeho knježićela Korle Wulkeho, podobnje kaž titul car, kotryž bu wot mjena Cesara wotwodźeny.
Leži pod Kawkazom při rěce Čegem něhdźe tři kilometra sewjernje Nalčika.
Sydlišćo je so w lěće 1822 załožiło jako wjes Kundetowo a ma wot lěta 2000 měšćanske prawa.
Kupino je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1886 załožiło a ma wot lěta 1944 měšćanske prawa.
Pokači je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w Awtonomnym wokrjesu Chantow a Mansow něhdźe 350 kilometrow sewjerowuchodnje Chanty-Mansijska.
Sydlišćo je so w lěće 1984 za dźěłaćerjow zemskowolijoweje industrije w bliskosći noweho wudobywanišća załožiło a ma wot lěta 1992 měšćanske prawa.
Tumanjan je městačko w Armenskej.
Leži při rěce Debed w Loriskej prowincy něhdźe 150 kilometrow sewjernje Jerjewana.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1949 załožiło a ma wot lěta 1996 měšćanske prawa.
Dósta mjeno armenskeho basnika Howannesa Tumanjana.
Leži w historiskej Bukowinje něhdźe 70 kilometrow zapadnje města Černiwci.
Sydlišćo je so w lěće 1158 prěni raz naspomniło.
Wot lěta 1904 měšćanske prawa.
Wot lěta 1775 słušeše Wyžnycja k rakuskemu krajej Bukowina.
Po Prěnjej swětowej wójnje přeńdźe do Rumunskeje a wot kónca Druheje swětoweje wójny je dźěl Ukrainy.
Leža při lěwym brjoze Dnjestra w historiskej Galiciskej něhdźe 130 kilometrow južnje Ternopila.
Sydlišćo w pólskim kralestwje naspomni so prěni raz w lěće 1340 a ma wot lěta 1766 měšćanske prawa.
1759 załoži so tu prěnja němskorěčna ewangelsko-lutherska wosada w Galiciskej.
Cyrkej samu natwarichu pak na tamnym, prawym brjoze Dnjestra, kotryž słušeše k Moldawskemu wjerchowstwu, přetož to w katolskej Pólskej dowolene njebě.
Němcy mjenowachu wjes tehdy Hinterwalden.
Mjez 1918 a 1939 słušeše do Pólskeje a ležeše nětko bjezposrědnje při hraničnym přechodźe mjez Pólskej a Rumunskej.
W Zališćykach přeprěkuje železniska čara z Černowic do Ternopila hłuboku dolinu Dnjestra.
Městačko ma něhdźe dźewjeć tysac wobydlerjow.
Wone leži při wuliwje Wołtawy do Łobja a ma něhdźe 20.000 wobydlerjow.
Wokoło města nadeńdźe so najwažniše plahowanišćo wina w Čěskej.
Na městnje dźensnišeho Mělnika steješe w srjedźowěku hrodźišćo słowjanskich Pšowjanow.
Kónc 10. lětstotka přesadźi so město stareho mjena Pšov nowe Myelnik.
1274 pomjenowa čěski kral Otakar II.
Přemysl Mělnik za kralowske město a spožči jemu Magdeburgske měšćanske prawa.
Pozdźišo słužeše město mnohim čěskim kralownam-wudowam jako wuměnk.
Hród Mělnik nad Łobjom Torhošćo Cyrkej swj.
Pětra a Pawoła Židowske pohrjebnišćo Mjez Ralbičanskej wyšej šulu a zakładnej šulu w Mělniku wobsteji šulske partnerstwo.
Cölln bě srjedźowěkowske město na Sprjewinej kupje napřećo stareho Berlina.
Sydlišćo bu w lěće 1237 prěni raz naspomnjene, sydom lět zašo hač Berlin.
Najstarše dotal namakane powostanki stareho Cöllna pochadźeja hakle z lěta 1150, tak zo njeje wěste, hač běše město hižo za čas Słowjanow wobsydlene.
W srjedźowěku měješe město něhdźe 1.400 wobydlerjow.
Jako měšćanski dźěl, do kotrehož słušeše cyła Sprjewina kupa, docpě najwyšu ličbu wobydlerstwa w lěće 1871, jako bydlachu 16.554 wobydlerjow w Cöllnje.
Wot 1920 słuša Cölln do měšćanskeho wobwoda Berlin-Mitte.
Wón wobsteji ze zakładneho pismika Z a hóčki a reprezentuje konsonant, palatalizowany z.
Unicode wobsahuje Ž w bloku Latin Extended-A jako U+017D a U+017E.
Dołhaćicy su hornjołužiska wjeska, kotraž słuša wot lěta 1994 k Lubijej.
Leža šěsć kilometrow sewjerowuchodnje stareho města a 280 m nad mórskej hładźinu pod horu Hrodźišćo a njedaloko zwjazkoweje dróhi 6 a železniskeje čary Drježdźany–Zhorjelc.
Prěnje naspomnjenje nawsowca serbskeho pochada jako Dolgawiz pochadźa z lěta 1241.
Ewangelscy Dołhaćenjo přisłušeja wot 16. lětstotka wosadźe Biskopicy, hdźež so hišće w druhej třećinje 16. lětstotka na wysokich swjedźenjach tež serbsce prědowaše.
W: Lětopis, rjad B, čisło 7, LND, Budyšin 1960, str.
Čećorička je ród ze swójby łušćinowcow.
Kćenja su často běłojte.
Předłoha:Infokašćik kupa/wothladanje/wobraz faluje Ærø je kupa w zapadnym Baltiskim morju a politiska gmejna Danskeje.
Słuša k regionej Syddanmark a ma něhdźe šěsć a poł tysac wobydlerjow.
Šěsć družinow roda Galega su jako płaćiwe póznate.
Władysław Stanisław Reymont bě pólski spisowaćel.
Wón je dóstał Nobelowe myto za literaturu w lěće 1924.
Rječka je serbske swójbne mjeno slědowacych wosobow: Hańža Rječcyna, pěstowarka, Domowinska prócowarka a ludowa zastupjerka Chrysta Meškankowa, rodź.
Z 19. lisćinowym městnom njeporadźi so jej při wólbach 2019 znowa do sejma zaćahnyć.
Při wólbach 2019 hižo njenastupi.
Tischendorf je ženjeny, nan jednoho dźěsća a bydli w Lugauje.
Praha : Svoboda, 1968.
Sudža je městačko w Ruskej federaciji.
Je zarjadniske sydło Esengulskeho wobwoda.
Leži při wuchodnym brjoze Kaspiskeho morja něhdźe 280 kilometrow južnje Balkanabata a něhdźe 550 kilometrow zapadnje Ašgabata.
Bitola je město w južnej Makedonskej a ma wokoło 80.000 wobydlerjow.
Bitola je znata jako město konsulow, dokelž su tam jara husto w starych časach konsulojo z Francoskeje a druhich zapadnych statow byli.
1. serbska kulturna brigada je kulturny cyłk serbskich gymnaziastow, kotryž so dnja 25. januara 1949 załoži.
Wona wuńdźe ze serbskeho młodźinskeho hibanja po Druhej swětowej wójnje a je zwjazana z wuwićom prěnjeje gymnazialneje šule serbskeho ludu.
Natwarjejo na kulturne tradicije šulskeje młodźiny wobsteji brigada dźensa z měšaneho chóra, rejowanskeje skupiny a orchestra.
Někak 90 młodostnych w starobje 15 do 20 lět su sobustawojo kulturneho ćělesa, kiž so kóždu srjedu a někotryžkuli kónc tydźenja a w lětnych zwučowanskich lěhwach w mjenowanych spartach schadźuja.
1. serbska kulturna brigada wěnuje so w prěnim rjedźe pěstowanju a šěrjenju serbskeho hudźbno- kulturneho herbstwa a načasneje hudźbneje literatury.
Do jeje repertoira słušeja pak tež ludowe a wuměłske spěwy słowjanskich susodow a němske klasiske a moderne twórby.
Wosebite wjerški za šulerjow a nawodow w poslednich lětach: K 50. róčnicy załoženja Serbskeho gymnazija předstaji kulturna brigada dwě prapremjerje: "Łužisko-serbsku bjesadu" Bjarnata Krawca a zhromadnje z dźiwadłowej skupinu młodźinsku spěwohru "Fecer".
W jutrownym času 1998 spěwaše chór brigady wurězki z počasowych oratorijow H. Zejlerja a K. A. Kocora.
We wobłuku swjatočnosćow k 1000-lětnemu jubilejej Budyšina swjatki lěta 2002 spěwaše zhromadnje z druhimi prapremjeru chóroweje sinfonije "1000 lět Budyšin" wot G. Schwarze.
Na najwšelakoriše koncerty přiwabja kulturna brigada připosłucharjow w dwurěčnej Łužicy, ale tež za hranicami.
Trójce bu brigada we wobłuku "Młodźina hudźi" ze Sakskeje do Badensko-Württembergskeje delegowana.
1. serbska kulturna brigada wuznamjeni so 1972 z mytom Ćišinskeho druheje rjadownje a 1997 z mytom Domowiny za dorost.
Tuchwilny nawoda chóra brigady je Friedemann Bejma.
Dalše serbske mjeno je hłowate zelo.
Rólny hłowač je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 30 hač 80 cm.
Spódnje łopjena su njerozdźělne, jejko-lancetojte, stołpikate, cyłokromne abo zubate.
Kćenja steja w małkich, 2-4 cm šěrokich, płonych hłójčkach.
Nakromne kćenja su wjetše.
Rosće na łukach, połsuchich trawnikach, pućowych a lěsnych kromach a na rolach.
Arundo je ród ze swójby słódkich trawow.
Bałma je płat, kotryž so z nitki bałmowca produkuje.
Gottfried Wilhelm Leibniz bě němski filozof, matematikar, inženjer-mašinotwar, fyzikar a diplomat.
Filip Rězak bě serbski filolog, słownikar, přełožowar a katolski duchowny.
Narodźi so jako syn Wuričanskeho žiwnosćerja a bratr Jana Rězaka a Hany Rězakec.
Wot 1874 do 1880 a znowa wot 1882 do 1884 bě chowanc Serbskeho seminara w Praze, hdźež wopytowaše najprjedy hač do 1880 němskorěčny Małostronski gymnazij.
Po nawróće do Łužicy skutkowaše wot 1884 do 1889 jako kapłan w Chrósćicach a wot 1889 do 1894 jako farski administrator w Špitlu pola Kamjenca.
W lětomaj 1894/95 bě z prezesom Serbskeho seminara.
Wot 1895 hač do swojeje smjerće w lěće 1921 bě dwórski kapłan w Drježdźanach.
W lěće 1904 bu w Praze promowowany.
Rězak płaći jako jedyn z najwuznamnišich serbskich słownikarjow; jeho Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče wozjewi so w lěće 1920.
Do toho přełoži na přikład dźěło Boženy Němcoveje Naša wowka do serbšćiny a spisa sam wjacore nabožinske knihi za lud.
Wot 1885 do 1895 a znowa wot 1897 do 1919 běše redaktor protyki Krajan.
Filip Rězak bě sobustaw Praskeje Serbowki a w lětomaj 1883/84 jeje starši.
Wot 1875 bě tež z čłonom Maćicy Serbskeje.
W starobje jenož 62 lět jeho dnja 17. septembra 1921 boža ručka w Budyšinje zaja, hdźež bě składnostnje swjećizny noweho Mišnjanskeho biskopa Christiana Schreibera přišoł.
Zemrě krótko po tym w Budyskim tachantstwje a bu na Mikławšku pochowany.
Jeho sotrowcaj běštaj Józef a Filip Jakubaš.
Hamorska milinarnja je ćopłotna milinarnja na sewjeru sakskeho wokrjesa Zhorjelc, na teritoriju Hamorskeje gmejny.
Leszek Engelking je pólski basnik, spisowaćel, wysokošulski wučer, literarny kritikar, literarny historikar a přełožowar.
Sicilska je najwjetša kupa Srjedźneho morja.
Leži blisko juhozapadneho rožka Apenninskeje połkupy a słuša k Italskej.
Najwjetše město a stolica Sicilskeje je Palermo.
Region ma přestrjeń wot 25.703 km² a pjeć milionow wobydlerjow.
Tomáš Garrigue Masaryk bě čěski politikar, filozof a spisowaćel kaž tež klučowa postawa hibanja za njewotwisnosć Čěskeje, sobuzałožer a prěni prezident Čěskosłowakskeje republiki.
W Čěskej so husto jenož skrótšenje TGM wužiwa.
Po swojim šulskim wukubłanju na realnej šuli w Hustopečach wopyta wón wot lěta 1866 němskorěčny wyši gymnazij w Brnje a maturowaše na Akademiskim gymnaziju we Wienje.
Masaryk studowaše wot 1872 do 1876 na Wienskej a wot 1876 do 1877 na Lipšćanskej uniwersiće.
Při studiju w Lipsku je so ze swojej pozdźišej mandźelskej Charlottu Garrigue zeznał.
Masaryk bě wysokošulski wučer na Wienskej uniwersiće a wot lěta 1882 wučer na filozofiskej fakulće Karloweje uniwersity w Praze.
Masaryk běše přećel Łužiskich Serbow.
Wopyta Hornju Łužicu a wokolinu wjacekróć w lětach 1876–1877 a tež Maćicu Serbsku w Budyšinje w lěće 1884.
Jako prezident Čěskosłowakskeje je delegacije Serbow w Praskim hrodźe wutrobnje powitał.
Praha 1895, Praha 1908, přistupne online Jan Hus.
Šupy su ród ze swójby małkich mjedwjedźow.
Wot sydom družinow je jedna tež w Europje zdomjacnjowana.
Wone su wšožrački a móžeja derje lězć a płuwać.
Sydom družinow je w sewjernej, srjedźnej a južnej Americe domjace.
Prěnjotnje wot južneje Kanady hač Panamy rozšěrjeny, wón je mjeztym tež w Europje domjacy.
Posledni eksemplar bu w lěće 1964 wuhladany, tak zo družina płaći jako wotemrěta.
28. januara abo 28. wulkeho róžka je 28. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 337 dnjow hač do kónca lěta.
Marhata je serbske žónske předmjeno.
12. decembra abo 12. hodownika je 346. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 19 dnjow hač do kónca lěta.
Fatež je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w 17. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1779 měšćanske prawa.
Kitelnička je ród ze swójby hyacintowych rostlinow.
Niža Wjes je mała wjeska ze 37 wobydlerjemi w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin.
Słuša ke gmejnje Rakecy a leži 144 m nad mórskej hładźinu.
Susodne wjeski su Rakecy na sewjerowuchodźe, Šešow na juhu a Jitk na zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Niesendorf pochadźa hakle z lěta 1600, hdyž słušeše wjes k ležownosćam klóštra Marijina hwězda.
Ewangelscy Nowšenjo přisłušachu hač do lěta 1874 Njeswačanskej wosadźe a wot toho časa Rakečanskej.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 68 wobydlerjow, z nich 66 Serbow.
1925 bě wot cyłkownje 59 wobydlerjow 56 ewangelskich.
Čerwjeny klon je štom, kotryž docpěwa wysokosć wot 7 hač 15 m.
Króna je kehelojta hač kulojta.
Wobě delnjej lapje so jenož słabje jewitej.
Błyšćace čerwjene kćenja so před zazelenjenju lisća jewja.
Wone steja na krótkich stołpikach w promjenjach.
Pochadźa z wuchodneje sewjerneje Ameriki.
Preferuje słónčne stejnišća a swětłe sćiny.
Dalše serbske mjeno je wšědny korjenjownik.
Njezrałe płody so wužiwaja, kotrež wobsahuja eteriske wolije.
Helmut Heinrich Waldemar Schmidt bě němski socialdemokratiski politikar a běše němski zwjazkowy kancler.
W běhu swojeho politiskeho žiwjenja skutkowaše jako zapósłanc zwjazkoweho sejma a financny minister.
Po wotstupje Willyja Brandta bu dnja 16. meje 1974 wot sejma za pjateho zwjazkoweho kanclera woleny.
Jeho naslědnik bě Helmut Kohl.
Najwažniše temy w času jeho kanclerstwa běchu mjez druhim wolijowa kriza, reforma rentoweho systema, teroristiske wohroženje ze strony RAF w tak mjenowanej „němskej nazymje", zawjedowanje zhromadneho europskeho měnoweho systema a wubědźowanje w brónjenju mjez zapadom a wuchodom.
Schmidt podpěrowaše jadrowu energiju kaž tež brónjenje z raketami na němskim teritoriju.
Z lěwicarskeje opozicije napřećo Schmidtowej politice nastachu mjez druhim Zeleni jako štwórta strona němskeho politiskeho spektruma.
Wot lěta 1983 bě Schmidt sobuwudawaćel tydźenika „Die Zeit".
Uniwersita Zwjazkoweje wobory w Hamburgu rěka wot lěta 2003 Helmuta Schmidtowa uniwersita.
Leži zwjetša na lěwym boku Wolgi we Wuchodoeuropskej nižinje sewjerowuchodnje Moskwy.
Jeje zarjadniske sydło a zdobom z 268.000 wobydlerjemi jeničke wulkoměsto je Kostroma nad Wolgu.
W lěće 2010 měješe Oblasć Kostroma 667.562 wobydlerjow.
Z nich běchu 93,2 % Rusojo.
Protyka za lěto 1853 Załoženje Ludwigshafena jako samostatneje gmejny.
7. septembra abo 7. požnjenca je 250. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 115 dnjow hač do kónca lěta.
Dalše serbske mjeno je nazymska rožka.
Sywna rožka je jara robustna rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot něhdźe 1,4 m.
Wona na spočatku meje šuska a na spočatku awgusta dozrawi.
W kóždej kłósce sedźi něhdźe třiceći hač štyrceći zornjatkow.
Sywna rožka ma jenož małke naroki na pódu a klima.
Wona rosće na kóždej družinach pódow, samo na tymjenju.
Družina je zmjerzkokruta.
Město je zarjadniske sydło Pastawskeho rajona.
Leži při rěce Mjadzelka něhdźe 190 kilometrow zapadnje Wicebska a jědnaće kilometrow zdalene wot hranicy Litawskeje.
Sydlišćo je so w lěće 1409 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1620 měšćanske prawa.
Winfried Kretschmann je němski politikar Zwjazka 90/Zelenych a wot 12. meje 2011 dźewjaty ministerski prezident Badensko-Württembergskeje.
Wón je prěni politikar swojeje strony w tutym zastojnstwje a nawjeduje prěnju zeleno-čornu koaliciju na runinje němskich zwjazkowych krajow.
12. meje 2016 bu znowa za ministerskeho prezidenta woleny.
Wot oktobra 2012 do oktobra 2013 bě jako tajki zdobom předsyda Zwjazkoweje rady.
Wón studowaše wot 1970 do 1975 biologiju a chemiju na wučerstwo při gymnazijach a skutkowaše z přestawkami hač do 1995 jako wučer.
1979/80 bě sobuzałožer Zelenych w Badensko-Württembergskeje a bu 1980 prěni raz do krajneho sejma woleny.
Při wólbach w měrcu 2011 – krótko po nuklearnym njezbožu w Fukushimje – docpěchu Zeleni ze 24,2 % najlěpši wuslědk swojich stawiznow a stachu so z druhej najwjetšej frakciju po CDU.
Kretschmann wutwori hromadźe ze SPD prěnju zeleno-čerwjenu koaliciju w jednym zwjazkowym kraju.
W měrcu 2016 běchu Zeleni prěni raz najsylniša strona, dalewjedźenje stareje koalicije pak dla słabosće SPD móžne njebě, tak zo dojednaštej so Zeleni a CDU na wutworjenje zeleno-čorneje koalicije.
W swojej strony płaći Kretschmann jako wažny zastupjer liberalno-konserwatiwneho křidła.
Wón je katolski, wot lěta 1975 woženjeny a ma tři dźěći. k druhemu razej woženjeny a ma dweju synow z prěnjeho mandźelstwa.
Labská Stráň je wjes a gmejna w Połobskich pěskowčinach na sewjeru Čěskeje, njedaloko sakskeje hranicy a sydom kilometrow sewjernje Děčína.
Leži na wysočinje nad prawym brjohom Łobja a słuša k Děčínskemu wokrjesej Wusčanskeho kraja.
Do wsy wjedźe jenički puć ze susodnych Arnoltic.
W bliskosći nadeńdźe so wuhladnišćo Belvedér nad Łobjowej wudrjeńcu.
Sydlišćo nasta wokoło lěta 1400 na trjebjenišću w lěsach Čěskeje Šwicy a naspomni so prěni raz 1467 jako Hinteres Neudorf.
Mjeno Elbleuten abo Elbleiten přesadźi so hakle w běhu 18. lětstotka.
Serbterm - skrótšenka za Serbska terminologija - je nowy projekt za wutworjenje internetneho słownika hornjoserbskeje a delnjoserbskeje fachoweje terminologije.
Nimo hornjoserbskich a delnjoserbskich zapřijećow su tež němske a jendźelske zapřijeća podate.
Iniciator projekta je Štefan Zarjeńk.
Projekt ma dwaj hłownej cilej: Eksistowace zapřijeća hornjoserbskeje a delnjoserbskeje fachoweje terminologije hromadźić Nadźěłowanje namjetow za fachowe terminusy, za kotrež serbske zapřijeća hišće njejsu a diskusija wo nich.
Terminologija tuteje zběrki njeje na wěste fachowe polo wobmjezowana.
Na tutym projekće móže so kóždy wobdźělić, kiž trěbne rěčne znajomosće w znajmjeńša jednej ze štyrjoch projektowych rěčow wobsedźa.
Projekt leži hišće w pjeluškach.
Tuchwilu so hłownje terminusy zběraja.
Eksistuje pohódnoćenski system, kotryž wo přiwzaću zapřijećow rozsudźuje.
Za tutón česćelakomy projekt so hišće wjele pomhacych rukow trjeba.
Ale moderny swět wužaduje sej tež modernu serbsku fachowu terminologiju, zo by serbšćina žiwjenjakmana wostała.
Spočatki tutoho projekta hač do lěta 2008 wróćo sahaja.
Po załoženju hornjoserbskeje Wikipedije w lěće 2005 a delnjoserbskeje Wikipedije w lěće 2008 so bórze pokaza, zo za wjele temow trěbne zapřijeća faluja, pak dokelž hišće žane serbske zapřijeća njeeksistuja pak dokelž wotpowědne žórła k dispoziciji njeběchu.
Z tuteje situacije je so ideja narodźiła, tutón projekt iniciěrować.
Na spočatku rěkaše tutón projekt hišće Serbski leksikon.
Pozdźišo bu tutón projekt do Serbterm přemjenowany.
Serbterm bazuje na PHP, HTML a na datowej bance MySQL.
Wužiwarjo projekta móža za eksistowacymi zapřijećemi pytać, nowe zapřijeća namjetować a zapisować a skónčnje hižo zapisane zapřijeća posudźować a pohódnoćić.
Dotal wšak forum za diskusiju mjez wužiwarjemi resp. sobuskutkowacymi hišće njeeksistuje.
To nastupa wšě štyri rěče projekta Serbterm, t. r. wotkaz hornjoserbskeho zapřijeća wjedźe do hornjoserbskeje Wikipedije, wotkaz delnjoserbskeho zapřijeća do delnjoserbskeje Wikipedije, wotkaz němskeho zapřijeća do němskeje Wikipedije a wotkaz jendźelskeho zapřijeća do jendźelskeje Wikipedije.
Amurowa horiwka njese kaž złoto žołte kćenja.
Ma radšo na prawym měrje suche hač čerstwe, přesakliwe, w nalěće włóžne pódy.
Dr. Karl-Heinz Gerstenberg je bywši sakski politikar Zwjazka 90/Zelenych, kiž bě wot 2004 do 2014 přez krajnu lisćinu zapósłanc sakskeho krajneho sejma a parlamentariski jednaćel zeleneje frakcije.
Do toho bě hižo mjez 1990 a 1994 čłon sejma.
Gerstenberg bě w lěće 1991 sobuzałožer Zwjazka 90/Zelenych w Sakskej.
Kabinet Merkel III běše wot 17. decembra 2013 hač do 14. měrca 2018 amtěrowace zwjazkowe knježerstwo Němskeje we 18. legislaturnej periodźe.
Kabinet wulkeje koalicije stronow CDU, CSU a SPD pod zwjazkowej kanclerku Angelu Merkel bě 23. kabinet zwjazkoweje republiki.
15. nowembra abo 15. nazymnika je 319. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 46 dnjow hač do kónca lěta.
23. měrca abo 23. nalětnika je 82. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 283 dnjow hač do kónca lěta.
1948: Schwalenje Zakonja za zachowanje prawow serbskeje ludnosće – prěnjeho serbskeho zakonja – přez Sakski sejm.
Wrjećenkojty rupik je jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 3 hač 20 cm.
Rostlina je zelena abo čerwjenojta.
Rosće na pućach, murjowych krónach, šćerkowych třěchach, železniskim šotrje, nasypach a pěskowych polach.
Preferuje wotewrjene, suche pódy.
Stołpiki su nitkojte a na kolenkach korjenja.
Rosće w pobrjóžnych wodźiznach w słabje słonej wodźe a w słonych nutřkownych wodźiznach.
Stróža je hornjołužiska wjes w sakskim wokrjesu Budyšin, kotraž leži při rěce Čornicy južnje Wojerec.
Wjes słuša wot lěta 2005 k Rakecam a ma 371 wobydlerjow.
Přez Stróžu wjedźetej zwjazkowa dróha 96 a Krabatowy kolesowarski pućik.
Stróža nadeńdźe so při dróze B 96 něhdźe pjeć kilometrow sewjernje Rakec a dwaj kilometraj juhowuchodnje Wulkich Zdźarow.
Dalše susodne wsy su Šćeńca na wuchodźe, Kamjenej na juhowuchodźe a Komorow na juhozapadźe.
Rěčka Čornica ćeče při zapadnej kromje wjeski a zastaruje wulke rybniki na sewjeru Stróže z wodu.
Tute słušeja k biosferowemu rezerwatej Hornjołužiska hola a haty.
Stróžanski hród steji w juhozapadnym róžku wsy njedaloko Cyheloweho hata.
Ležownostne knjejstwo wukonješe ryćerkubło we wsy samej.
Po přizamknjenju Pruskej chodźachu Stróženjo sčasami tež do Zdźarowsku cyrkej.
Hranica ze Sakskej běžeše hnydom južnje wjeski.
Hač do lěta 1995 bě Stróža samostatna gmejna, kotraž so w tutym lěće z Wulkimi Zdźarami a Koblicami do noweje gmejny Hórnikečanski jězor zjednoći.
Tuta bu w lěće 2005 zaso rozpušćena, při čimž přińdźeštej Wulke Zdźary a Koblicy do Łazowskeje gmejny, Stróža pak do Rakečanskeje.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 306 wobydlerjow, z nich 301 Serbow a pjećo Němcy.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 53,1 %.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 377 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 43,8 lět.
Gmejna je najmjeńši administratiwny wotdźěl statow.
Sydło gmejnskeho zarjadnistwa je zwjetša radnica.
W Němskej je gmejna nošerka komunalneho samozarjadnistwa.
Parlament gmejny je gmejnska rada; hłowa je wjesnjanosta abo měšćanosta.
Někotre gmejny dźěłaja w zarjadniskich zwjazkach zhromadnje, kaž na přikład Chrósćicy, Njebjelčicy, Pančicy-Kukow, Ralbicy-Róžant a Worklecy w zarjadniskim zwjazku „Při klóšterskej wodźe".
Łupjanska Dubrawka je wjeska z 65 wobydlerjemi we wuchodźe hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša wot lěta 1994 ke gmejnje Radwor a leži 164 m nad mórskej hładźinu w krajinje hornjołužiskeje hole a hatow pod Kaponicu.
Susodne wjeski su Łupoj na juhowuchodźe a Holešowska Dubrawka na zapadźe.
Wjeska bě ze starodawna wjesny dźěl Łupoje.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 79 wobydlerjow, z nich 70 Serbow.
Křesćanscy Łupjanskodubrawčenjo su přewažnje protestanća, kiž přisłušeja wot jeje załoženja Łupjanskej wosadźe.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 70 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 40,2 lět.
Klemens XI. bě zemjanski italski duchowny a jurist a bu 23. nazymnika 1700 w starobje 51 lět jako naslědnik Innocenca XII. wuzwoleny za 242. bamža romsko-katolskeje cyrkwje.
Při tym je mjeńši a bóle zawality hač bruny mjedwjedź.
Wón docpěje wysokosć ramjenjow wot nimale 1 m.
Klama je relatiwnje wótra.
Baribal je žiwy w sewjernej Americe.
26, pod hesłom Baribal.
Rajčichinsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1932 załožiło jako wjes Rajčicha ma wot lěta 1944 měšćanske prawa.
Ağdam je městačko na zapadźe Azerbajdźana, kotrež steji pod kontrolu Nahórskeho Karabacha.
Do wójny wo Karabach měješe město něhdźe 28.000 wobydlerjow, bu pak w běhu bitwy wopušćene.
Leži něhdźe 25 kilometrow sewjerowuchodnje Stepanakerta, stolicy republiki.
17. měrca abo 17. nalětnika je 76. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 289 dnjow hač do kónca lěta.
Ostrownoj je zawrjene městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w 16. lětstotku jako wjes Jokańgskij Pogost a ma wot lěta 1981 měšćanske prawa.
Wjerchnjetulomskij je sydlišćo měšćanskeho typa w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe połdra tysac wobydlerjow.
Hlinka je hornjołužiska wjes w Budyskim wokrjesu, něhdźe šěsć kilometrow sewjerozapadnje Kamjenca a słuša wot lěta 2019 ke Kamjencej.
Wot 1994 do 2018 bě po wobydlerstwje najwjetši dźěl gmejny Schönteichen.
Naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1225 jako Cunratesdorf a bě znajmjeńša wot 14. lětstotka z knježim sydłom.
Safonowo je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1859 załožiło a ma wot lěta 1952 měšćanske prawa.
Wladimir Wladimirowič Majakowskij bě wuznamny ruski a sowjetski basnik.
Laduškin je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1314 załožiło a ma wot lěta 1946 měšćanske prawa.
Hohenwutzen je wjes při lěwym brjoze Wódry w braniborskim wokrjesu Markowsko-Wódrjanski kraj a wot lěta 2003 dźěl města Bad Freienwalde.
Leži sydom metrow nad mórskej hładźinu mjez Šćećinom a Schwedtom na sewjeru a Kostrinom a Frankobrodom na juhu.
Ma wokoło 750 wobydlerjow.
Połojca wsy słuša wot lěta 1946 k Pólskej a rěka Osinów Dolny.
Do Hohenwutzena słuša wot lěta 1945 wjesny dźěl Neuglietzen.
Hohenwutzen leži při zwjazkowej dróze 158a.
Leži něhdźe 165 kilometrow juhozapadnje Kijewa.
Sydlišćo je so w lěće 1185 prěni raz jako Tymošnja naspomniło a ma wot lěta 1606 měšćanske prawa.
Leo Varadkar je irski politikar a wot lěta 2007 čłon irskeho parlamenta Dáil Éireann.
Wot 2. junija 2017 je předsyda strony Fine Gael a bě wot 14. junija 2017 hač do 27. junija 2020 jako naslědnik Endy Kenny ministerski prezident Irskeje.
Varadkar je syn lěkarja z Indiskeje a irskeje chorobneje sotry.
Studowaše medicinu při Dublinskim Trinity College a dźěłaše jako lěkar w měsće.
Po wotstupje ministerskeho prezidenta bu woleny za noweho předsydu strony.
Niska šlinčina je jednolětna abo dwulětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 15 hač 60 cm.
Žołte kćenja docpěwaja wulkosć wot 2 hač 3,5 mm a steja po dźesaćoch hač po pjećdźesaćoch w něhdźe 5 mm wulkich hłójčkach.
Krónowe łopješko zahe wotpadnu.
Rosće na wapnitych suchich trawnikach, łukach, rolach, pućach a nasypach.
Preferuje w lěću ćopłe, w prawym měrje suche, bazowe pódy.
Leži něhdźe 35 kilometrow juhowuchodnje Luhanska a něhdźe 10 kilometrow sewjerozapadnje Sorokyne.
Sydlišćo je so w lěće 1954 załožiło a ma wot lěta 1961 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Bjerazinskeho rajona.
Leži při rěce Bjarezina něhdźe 95 kilometrow wuchodnje Minska.
Sydlišćo je so w lěće 1501 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1968 měšćanske prawa.
Płomjaca horiwka docpěje wysokosć wot 20 hač do 50 cm.
Zrunane stołpiki su w delnim třećinje rozhałuzowane, na spódku mjechko kosmate.
Łopjena su w lěće zelene a trójce hač štyri króć pjerite.
Kćenja steja po jednym a docpěja přeměr wot 1,5 hač do 3,5 cm.
Tři hač wósom krónowych łopješkow je šarlachčerwjene abo krejčerwjene, rědko žołte.
Na bazy njesu čorny blečk.
Płodźiki njesu na delnim boku jasny zubičk a wotboka kónčki křiwjeny pysk.
Rosće na rolach a krótko žiwjacych njerodźowych honach.
Česačk je ród ze swójby słódkich trawow.
Mólička wjerba je w lěću zeleny spalěrowy kerk, kotryž wutwori trawniki a docpěwa wysokosć wot jenož 30 cm.
Nadzemski zdónk lěze.
Krótko stołpikate łopjena docpěwaja dołhosć wot 8 hač do 20 mm a šěrokosć wot hač do 8 mm.
Jich kónčk zwjetša je karbowany.
Jich nazymske barbjenje je złotožołte.
Ma radšo wapnite kamjentne a drjebiznowe pódy, na kotrychž dołho sněh leži.
Ale tež na čistej skale wustupuje.
Donnerhak, Budyšin Mólička wjerba.
Hannah Arendt bě židowska publicistka a politiska teoretikarka němskeho pochada.
Leži něhdźe 30 kilometrow sewjerowuchodnje Dźalal-Abada.
Sydlišćo je so w lěće 1910 załožiło a ma wot lěta 1943 měšćanske prawa.
Căinari je městačko na juhu Moldawskeje.
Leži něhdźe 50 kilometrow južnje Kišinjowa.
Sydlišćo je so w lěće 1525 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1985 měšćanske prawa.
Ugriske rěče su hałužka finougriskich rěčow.
Při wólbach 2014 hižo njenastupi.
Tejkowo je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w 17. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1918 měšćanske prawa.
Njandoma je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1898 załožiło a ma wot lěta 1939 měšćanske prawa.
Graz je město na juhu Awstriskeje a krajna stolica Štyrskeje.
Z 280.000 wobydlerjemi je po Wienje druhe najwjetše město Awstriskeje.
Leži w juhowuchodnych Alpach při rěce Mura w Grazskej žłobinje.
Kónčina bě hižo za čas Romjanow wobsydlena.
Wot 1379 do 1619 bě Graz habsburgska rezidenca a bu wjacekróć wot Osmanow napadnjeny.
Dźensa je Graz uniwersitne městno z něhdźe połsta tysac studentami.
Stare město a hród Eggenberg słušatej wot 1999 resp.
Město je nimo toho sydło biskopstwa Graz-Seckau.
W lěće 2003 bě Graz kulturna stolica Europy.
Radnica Powětrowy wobraz stareho města Hrodowska hora Tachantska cyrkej Mura a hrodowska hora w lěće 1855 Jurij Kral: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
Ostrava je industrijne město na wuchodźe Čěskeje a zarjadniske sydło Morawsko-šleskeho kraja.
Wona je po přestrjeni a z 290.000 wobydlerjemi tež po ludnosći třeće najwjetše město republiki po Praze a Brnje.
Wulkoměsto leži na juhowuchodźe Morawy jenož dźesać kilometrow zdalene wot pólskeje hranicy při hornim běhu Wódry.
Słowakska hranica je połsta kilometrow zdalena.
Ostrava nadeńdźe so při sewjernym kóncu „Morawskich wrotow", runiny mjez Sudetami na zapadźe a Beskidami na wuchodźe, kotraž běše hižo w srjedźowěku strategisce wuznamna za wikowanje mjez Šleskej a Morawu.
Ostrava nasta z wjacorych sydlišćow při wuliwje rěki Ostravice do Wódry.
Wot 10. lětstotka bě wokolina města znata jako sydlenski teritorij słowjanskeho kmjena Holasicow.
Přez lětstotki tworještej Ostravice a Wódra na tutym městnje hranicu mjez Morawu na juhu a Šleskej na sewjeru.
Blisko wuliwa nastaštej na woběmaj brjohomaj wjesce z mjenom Ostrava, při čimž so Polska Ostrawa k prěnjemu razej w lěće 1229 naspomni.
1267 naspomnjena Moravská Ostrava dósta w lěće 1279 měšćanske prawo.
Hospodarske wuwiće so hakle we 18. lětstotku wospěšnja, jako namakachu w blišej wokolinje wuhlowe łožišća.
Tak přiběra wobydlerstwo Morawskeje Ostrawy wot 1794 do 1869 wot spočatnje 1.500 na nimale 7.000 wobydlerjow.
W lěće 1910 měješe město hižo 37.000 wobydlerjow.
Wot lěta 1918 běštej wobě měsće dźěl nowozałoženeje Čěskosłowakskeje.
Wuchodne město rěkaše wot 1919 Slezská Ostrava.
Zjednoćenej buštej hakle pod nachwilnym němskim knjejstwom w lěće 1941.
Po kóncu Druheje swětoweje wójny bu němske wobydlerstwo wuhnate.
Prěnje historiske naspomnjenje Lwowa je z lěta 1256.
Lwów je hłowne město historiskeje Galiciskeje.
Sydlišćo je so w lěće 1256 prěni raz naspomniło.
Lwów bě w času srjedźowěka mnohonarodne město.
Bydlachu tu Polacy, Židźa, Serbja, Armenjenjo, Grjekojo, Ukrainjenjo a druzy.
Jara zajimawe je centralne naměsto, wot kotrehož wósom dróhow wuchadźa.
Ma wjele starych baroknych cyrkwjow a tež rjanych parkow, najwjetši je Stryjski.
Dale je zajimawe, zo Lwów dźensa praktisce žanu rěku nima, jenož jara mału pod zemju.
A tohodla ma tute wulke město z wjace hač 700.000 wobydlerjemi dźensa problemy z wodu.
13. januara abo 13. wulkeho róžka je třinaty dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 352 dnjow hač do kónca lěta.
1924: W Lichanju załoži so Serbske towarstwo Zernička.
1945: Čerwjena armeja nadběhuje město Kralowc a zahaji tak bitwu wo Wuchodnu Prusku.
1964: Karol Józef Wojtyła bu na Krakowskeho arcybiskopa wuswjećeny.
1982: W Karlsruhe załoži so z lěwicarskich a ekologiskich skupinow politiska strona Zelenych.
Łopjena su 5-ličbowe.
Delni por steji direktnje na stołpiku.
Wón kćěje wot meje hač do oktobra.
Kćenjowe łopjena často wobchowaja jich barbu tež po překćěću.
Króna je dwójce tak dołho kaž keluch.
Wokołki wobsahuja 2-7 kćenjow.
Ma radšo ćopłe, w prawej měrje suche pódy.
Łučny ledźbjenc je w nimale cyłej Europje, dźělach Azije, sewjernej a wuchodnej Africe rozšěrjeny.
Zahrodna popla je wobstajna, zelišćowa, zwjetša dwulětna rostlina z krutymi, runymi stołpikami.
Lěkarska popla docpěwa wysokosć wot jednoho do třoch metrow.
Najskerje zahrodna popla pochadźa z krajow při wuchodnym Srjedźnym morju.
Zahrodna popla rosće při železniskich nasypach, w pobrjóžnych pasmach a při płotach.
Kultiwěruja zahrodnu poplu jako wozdobnu rostlinu wot 16. lětstotka.
Rostlina preferuje přesakliwu, wutkatu pódu.
Urania, Leipzig - Jena - Berlin 1989 Kral, Jurij: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
Warianty z tildu su wotpowědowace nazale.
Apostrof " ' ", předstaja laryngalny kyrkowy łusk.
Pismiki z tildu wot "E", "I", "U", "Y" a "G" w pismach ISO Latin-1 k dispoziciji njesteja.
W lěću 1867 zasadźi Mariscal Francisco Solano López, tehdyši prezident Paraguayja, wuběrk za regulowanje spisowneje rěče.
Ale wuběrk njebě wuspěšny.
Při wšěm hišće eksistuje njepřezjednosć mjez literatami wo detailach tutoho standarda.
Krymsk je město w Krasnodarskim regionje w južnej Ruskej.
Sydlišćo je so w lěće 1862 załožiło a ma wot lěta 1958 měšćanske prawa.
Čerwjeny malenowc je w lěće zeleny, zrunany kerk, kotryž docpěje wysokosć wot 0,6 hač 2 m.
Jeho wurostki su hładke, kałate a čerwjenojće-brune.
Łopjena su tři-ličbnje hač sydom-ličbnje pjerite.
Pódlanske łopješka su nitkojte.
Nygace kćenja docpěja wulkosć wot něhdźe 1 cm a steja na bóčnych wurostkach lońšich wurostkow.
Keluškowe łopješka su po času kćěwa wróćo zhibnjene.
Jara aromatiske płody su čerwjene, rědko běłe abo žołtojte a stejachu jako dźiwy sad hižo na jědźnej cedli ludźi za čas kamjentneje doby.
Płody buchu wot zwěrjatow, předewšěm wot ptačkow rozšěrjena.
Rosće na lěsnych swětlinach, lěsnych pućach, skalnych walankowych polach a składźišćach za drjewo.
Preferuje włóžne, wutkate pódy.
Wone wobsahuja witamin C, citronowu kisalinu, cokor a pektiny.
Z łopjenow so móže hojenski čaj zhotować.
W internetowym słowniku: Brombeerstrauch Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Jõgeva je městačko na wuchodźe Estiskeje.
Je zarjadniske sydło wobwoda Jõgevamaa.
Leži při rěce Pedja něhdźe 120 kilometrow juhowuchodnje Tallinna.
Leži na sewjeru pusćiny Karakum něhdźe 25 kilometrow zapadnje Daşoguza.
Zajdow je hornjołužiska wjeska, kotraž je wot lěta 2007 měšćanski dźěl Budyšina.
Wjes leži při južnej kromje Małeho Wjelkowa a je z nim zwjazana.
Historiska sydlišćowa forma kulowca wokoło wjesneho hata je pak hač do dźensnišeho derje spóznajomna.
Přez Zajdow wjedźe puć z Małeho Wjelkowa do Słoneje Boršće.
Nimo toho zwjazuje špatnje asfaltowana šćežka Zajdow z južnje ležacymi Ćemjercami.
Wjes naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1419 jako Sawyda a pjeć lět pozdźišo jako Sayda.
We 18. lětstotku dósta – k rozeznawanju wot Židowa – přimjeno Klein-.
Mjeno pochadźa prawdźepodobnje wot prasłowjanskeho předmjena Zawid.
Ležownostne knjejstwo wukonješe přez lětstotki Budyska měšćanska rada.
Jako přińdźe gmejna w lěće 1999 k Budyšinej, běše Zajdow najprjedy wobstatk měšćanskeho dźěla Mały Wjelkow a wot 2007 tworja swójski měšćanski dźěl.
We 1880tych lětach měješe Zajdow po Arnošta Mukowej statistice cyłkownje 93 wobydlerjow, z kotrychž běchu 88 Serbow a jenož pjeć Němcow.
W lěće 1925 bě wot 114 wobydlerjow 94 ewangelskich a dwaceći katolskich.
Ewangelscy wěriwi přisłušeja ze starodawna Budyskej Michałskej wosadźe.
Hlej tež: Lisćina kulturnych pomnikow w Zajdowje Pjeć twarjenjow w starym jadrje kulowca steji jako kulturny pomnik pod škitom: dwustronskej dworaj na Zajdowskej čo.
29 a 40 kaž tež domske z hródźu čo.
Nimo toho je tež kamjentny pućny stołp napřećo wjesnemu hatej jako pomnik škitany.
Jan Haša – spisaćel a přełožowar; rodźeny w Zajdowje Mikławš Haša – wučer a kulturny prócowar; rodźeny w Zajdowje Na nawsy Zajdowska čo.
23 ze swjatym křižom Zajdowska čo.
Cricova je městačko w srjedźnej Moldawskej.
Leži něhdźe 15 kilometrow sewjernje Kišinjowa.
Sydlišćo je so w lěće 1431 prěni raz naspomniło.
Pozdatna cypresa je ród ze swójby cypresowych rostlinow.
Cypresa je ród ze swójby cypresowych rostlinow.
Rólna serlica docpěwa wysokosć wot 5 hač 25 cm.
Delnje łopjena su po štyrjoch mutličkostejne a hornje łopjena su po šesćoch hač po wosmjoch mutličkostejne.
Kwětnistwo je hłowne.
Króna docpěwa šěrokosć wot 4 hač 6 mm a je módra.
Rosće na hlinjanej, wapnitej roli.
Wot 1. nowembra 2015 je Klepsch měšćanostka krajneje stolicy Drježdźany za kulturu a turizm.
Wona je bjezkonfesionelna, mać třoch dźěći a bydli w Drježdźanach.
Wšědna kultura su nałožki, zwučenosće a předmjety wšědneho dnja, kotrež so jako kultura w zmysle tworjaceho wuměłstwa, hudźby a literatury ze strony definowaceje elity njepřipóznawaja.
Wobchadnorěčnje rěči so tež wo masowej kulturje.
Přepytowanje wšědneje kultury je centralna tema w ludowědźe, sociologiji, kulturnej a medijowej wědomosći.
Na polu mjezynarodneho prawa zaběra so UNESCO w ramiku zrěčenja k zdźerženju imaterielneho kulturneho herbstwa mjez druhim z wšědnej kulturu.
Ciencia e Investigación 4: 91-95.
SIMM je skrótšenka za pomjenowanje dźěłoweje skupiny serbski internet a moderne medije.
Błyšćata wjerba je małki kerk abo štom.
Błyšćace hałuzy su nahe a žołtobrune.
Rostlina je w sewjernej Americe rozšěrjena.
Leži při rěce Chorol něhdźe 80 kilometrow sewjerozapadnje Poltawy.
Paprika je ród ze swójby wrónidłowych rostlinow.
Płody su błyšćace barbjene, zwjetša wótro słodźace jahody, kotrež wjele symjenjow wobsahuja.
Po zestajenju z lěta 2007 so sćěhowace družiny rozeznawaja: Něhdy k rodej Capsicum bu na př.
Tutón ród bu hižo w lěće 1908 wot Tomitaro Makino namjetowany a z wobdźěłanja roda Capsicum wot Armando Hunziker z lěta 1956 powšitkownje připóznaty.
In: D.M. Spooner et al.
Sin., Volume 42, 2001. strony 67–84.
Haty su sydlišćo w Hornjej Łužicy.
Leža w srjedźišću sakskeho wokrjesa Budyšin a słušeja wot lěta 1994 ke gmejnje Worklecy.
Susodne sydlišća su Hrańca na sewjerowuchodźe, Nowa Wjeska na juhu a Horni Hajnk na zapadźe.
Jenički zapisany kulturny pomnik w Hatach je swjaty křiž z 19. lětstotka na Wokolnej, čo.
Pawoł VI. bu 21. smažnika 1963 jako naslědnik Jana XXIII. za 262. bamža romsko-katolskeje cyrkwje wuzwoleny.
Protyka za lěto 1913 10. awgusta: W Njebjelčicach wotměje so pod nawodom Jurja Bruska 39.
Bayerski lěs je něhdźe 100 km dołhe srjedźne horiny na hranicy mjez Bayerskej a Čěskej, wuchodnje Rězna a sewjernje Passaua.
Wulki dźěl horin je jako narodny park škitany, kotryž wobsteji hišće zdźěla z pralěsa a běše w lěće 1970 prěni narodny park cyłeje Němskeje.
Najwyša hora je Großer Arber.
Protyka za lěto 1891 jutry: Pomhaj Bóh, časopis ewangelskich Serbow Hornjeje Łužicy so wot Friedricha Selle załoži.
W Gogolowje poswjeći so nowa ewangelska cyrkej.
09. awgusta: W Pančicach wotměje so pod nawodom Jakuba Šewčika sydomnata Schadźowanka.
Na sewjerowuchodźe, sewjeru a sewjerozapadźe mjezuje ze Zjednoćenymi statami Ameriki, na juhowuchodźe a juhu z Mexikom a na juhozapadźe z Kubu.
Bananowe rostliny su swójba ze symjeńcow.
Wobsahuje rody: Bananowc: Z něhdźe 30 družinami w štyri sekcijach.
Wona so tež w zahrodach plahuje.
Sewastopol je najwjetše město na połkupje Krim a zdobom wuznamny přistaw při Čornym morju.
Město je so po ruskim wobsadźenju Krima w lěće 1783 na městnje staršeho tatarskeho sydlišća załožiło a leži w juhozapadźe połkupy při kromje Krimowych horin.
Sewastopol je domjacy přistaw a hłowne zepěranišćo ruskeje Čornomórskeje floty a hač do lěta 2014 tež ukrainskeje mariny.
Wot měrca 2014 słuša de facto k Ruskej, dotal běše z dźělom Ukrainy.
Ruske zarjadowanje połkupy mjezynarodnje připóznate njeje.
Rostlina je po swjatej Barbarje mjenowana.
Prawa barmowka je dwulětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 30 hač 90 cm.
Łopjena su ćmowozelene a błyšćace.
Krónowe łopješka su dwójce tak dołhe kaž keluškowe łopješka.
Płody su zrunanje wotstejace truki, docpěwaja dołhosć wot 1,5 hač 3 cm a sedźa na stołpikach z dołhosću wot 4 hač 6 mm.
Preferuje skerje włóžne, wutkate pódy.
Łopjena wobsahuja wjele witamina C a słodźa nakisal-jěrje.
Wone so hodźa jako přidawk za solotej abo zelowy twaroh, ale tež za spinatej podobne zeleniny.
Prjedy rostlina bu často w burskich zahrodach plahowana.
7. meje abo 7. róžownika je 127. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 238 dnjow hač do kónca lěta.
To je lisćina chorwatskich kupow.
Artjom je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w Sibirskej w Primorskim regionje něhdźe 40 kilometrow sewjernje Wladiwostoka.
Sydlišćo je so w lěće 1924 załožiło jako wjes Zybunnyj a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Sabirabad je město w Azerbajdźanje.
Leži při rěce Kura něhdźe 120 kilometrow juhozapadnje Bakuwa.
Ma wokoło 29 tysac wobydlerjow.
Dźensniše je so w 19. lětstotku wot ukrainskich sydlerjow pod mjenom Petropawlowka załožiło a ma wot lěta 1959 měšćanske prawa.
Swoje dźensniše mjeno dósta w lěće 1931 po basniku Mirzy Sabira.
Leži při rěce Dnjepr něhdźe 65 kilometrow sewjerozapadnje Dnipra.
Sydlišćo je so w lěće 1779 załožiło a ma wot lěta 1806 měšćanske prawa.
1029 La Plata je asteroid, kotryž ma přeměr 24 km a kotryž wotkry Johannes Franz Hartmann 28. apryla 1924.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1747 załožiło a ma wot lěta 1914 měšćanske prawa.
Je stolica a najwjetše město Adźarskeje kaž tež druhe najwjetše město cyłeje Georgiskeje Leži při brjoze Čorneho morja něhdźe 260 kilometrow zapadnje Tbilisija.
Ma něhdźe 154 tysac wobydlerjow.
Leži při rěce Smotryč w historiskej Podolskej něhdźe 50 kilometrow juhozapadnje Chmelnyckeho.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1362 załožiło a ma wot lěta 1957 měšćanske prawa.
Leži při rěce Dnjepr něhdźe 80 kilometrow sewjerowuchodnje Chersona.
Leži při rěce Siwerskyj Donec něhdźe 20 kilometrow wuchodnje Slowjanska.
Sydlišćo je so w lěće 1730 załožiło a ma wot lěta 2003 měšćanske prawa.
Aronija je ród ze swójby róžowych rostlinow.
Aronijowe družiny su w lěće zelene kerki z wótrymi, nadpadnje winočerwjenymi zymowymi pupkami.
Eksistuja pjeć keluchowych łopješkow.
Pjeć swobodnje stejacych krónowych łopjenow je běłe abo blědźe róžojte.
Tute mjeno so je na ród ze sewjerneje Ameriki přenjesene.
Nalikowc je ród ze swójby myrtowych rostlinow.
Družiny su přeco zelene štomy abo kerki.
Při někotrych awtorach so družiny roda Acmena DC. tež do tutoho roda zarjaduja.
Eksistuje něhdźe 500 hač 800 Syzygium-družinow.
Karlecy su wjeska ze 64 wobydlerjemi w juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słušeja wot lěta 1994 ke gmejnje Zemicy-Tumicy a leža 235 m nad mórskej hładźinu na prawym boku młodeje Čornicy.
Karlecy běchu z časa swojeho załoženja w 17. lětstotku wjesny dźěl Čerwjenych Noslic.
Susodne wjeski su Čerwjene Noslicy na sewjeru, Mjedźojz na juhowuchodźe, Brězyšćo na juhozapadźe a Wjelkowy na zapadźe.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 69 wobydlerjow, wot tych 50 Serbow.
Arabske morjo je dźěl Indiskeho oceana mjez Aziju a Afriku.
Na wuchodźe mjezuje z Indiskej połkupu, na sewjeru z Iranom a Pakistanom, a na zapadźe z Omanom a Jemenom na Arabskej połkupje a ze Somaliju w Africe.
Arabske morjo je přez Adenski zaliw z Čerwjenym morjom zwjazane a přez Omanski zaliw z Persiskim zaliwom.
Morjo ma přestrjeń wot nimale štyrjoch milionow kwadratowych kilometrow a maksimalnu hłubokosć wot 4 625 metrow.
2. julija abo 2. pražnika je 183. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 182 dnjow hač do kónca lěta.
1842: Prěnje čisło Zejlerjoweje Tydźenskeje Nowiny wuńdźe.
6. awgusta abo 6. žnjenca je 218. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 147 dnjow hač do kónca lěta.
1945: Prěnje mjetanje atomoweje bomby na japanske město Hirošima.
Bahnowy hróšik docpěwa wysokosć wot 30 hač 100 cm.
Stołpik je nižo ležacy abo łažaty a wusko křidłaty.
Kćěke wot julija hač awgusta.
Rosće na łuhojtych łukach a w towarstwach wulkich rěznow.
W internetowym słowniku: Wasserlinse Rizwan Y. Hashmi & Saood Omer: Lemna.
Běły sněženc je kerk, kotryž docpěwa wysokosć wot 1 hač 2 m.
Jara rozhałuzowane stołpiki njesu přećiwostejne, jejkojte, cyłokromne łopjena.
Kćenja docpěwaja dołhosć wot 5 hač 6 mm a steja w kłosach.
Jahody su běłe, kulowate, nabubnjene a docpěwaja wulkosć wot 0,5 hač 1,5 cm.
Rosće w parkach, zahrodach, za přikrućenje na skłoninach a brjohach, hdys a hdys wodrjewjene w chłódkojtych wudolinach, lěsach, na rěčnych brjohach.
Pochadźa ze sewjerneje Ameriki.
Wón je robustny pyšny kerk.
Jitk je wjeska ze 84 wobydlerjemi w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin.
Słuša wot lěta 1950 ke gmejnje Rakecy a leži 141 m nad mórskej hładźinu.
Po powědce je Jitk Krabatowa ródna wjes.
Susodne wjeski su Trupin na sewjeru, Niža Wjes na wuchodźe, Koslow na juhu, Nowoslicy na juhozapadźe a Ralbicy na zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Itzig pochadźa z lěta 1419.
Ležownostne knjejstwo wukonješe přez lětstotki Rakečanske ryćerkubło, kotrež měješe tež wudwór w Jitku.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 194 wobydlerjow, z nich 192 Serbow.
Ewangelscy Jitkowčenjo přisłušeja z lěta 1872 Rakečanskej wosadźe.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 88 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 42 lět.
Kniha Jězus Sirach je kniha mudreje literatury, kotruž je 180 do Chr.
Grjekski přełožk wobsahuje předsłowo wnuka.
Najskerje je kniha wot wučby Chetija wobwliwowana.
Hačrunjež so kniha do židowskeho kanona njepřiwza, cituje so wona w Talmudźe, štož swědči wo tym, zo su sej Rabbinerjo knihu česćili.
Kniha je dźěl septuaginty, starogrjekskeho přełožka biblije, a so tuž wot katolikow a ortodoksnych křesćanow na rozdźěl wot protestantow a wjetšiny swobodnych křesćanskich cyrkwjow jako dźěl biblije wobhladuje.
Jenož grjekski přełožk je w dwěmaj tekstowymaj formomaj (Gr.
Tekstowej formje hodźitej so wróćo wjesć na jenički rukopis.
Wot hebrejskeho originala su so nadešli fragmenty w jednej synagoze w starym Kairo a w Qumranje.
Wone wobsahuja tróšku mjenje hač połojcu cyłkowneje knihi.
Jedyn starši grjekski přełožk tekstoweje formy Gr.
Kniha wobsteji z dweju dźělow.
Napominanje k bohabojaznemu žiwjenju wupřestrěje awtor w dalšim na wjele wšelakore žiwjenske połoženja a w poćahu na wšelakore skupiny sobučłowjekow: 4, 1: Mój syno, njezapowěduj bědnemu, štož trjeba wón k žiwjenju, / a wočomaj potrěbneho njedaj dołho čakać.
Zasunjene su zdźěla pasaže, w kotrychž so mudrosć wuchwaluje a jeje pochad rozkładźe.
Jako klimaks chwalbny spěw mudrosće na sebje samu: 24, 1-3: Mudrosć sama sebje chwali / a wosrjedź ludu sławi sebje.
We wosadźe Najwyšeho wotwěra swój ert / a chwali so před jeho mocu: Wušła sym z erta Najwyšeho / a kaž mła sym zemju pokryła.
Na to sćěhuje wotrězk, w kotrymž so rozpisuje, kak hodźi so mudrosć zdobyć a złe wot dobreho rozeznawać: 37, 17-18: Kedźbuj tež na radu swědomja, / ničo njeje spušćomnišeho hač wone.
Čłowjeće swědomje ći lěpje radźi / hač sydom stražnikow na straži.
Přez Knjezowe słowa su jeho skutki stworjene, / stwórba posłucha jeho woli.
44, 1: Wuchwalujmy sławnych muži, / našich wótcow porjadu.
Druhi dźěl twori na tute wašnje hymniski wobrys cyłkownych stawiznow israelskeje nabožiny hač do časa awtora.
Po prěnim kónčnym słowje sćěhujetej dwaj dodawkaj a na to druhe kónčne słowo.
17.2536-88.7708 Koordinaty: 17° 15′ S, 88° 46′ Z Belmopan je stolica srjedźoameriskeho stata Belize a ma něhdźe 22.000 wobydlerjow.
Město bu hakle dnja 1. awgusta 1970 załožene a mjeno zestaji so z krajneho mjena „Belize" a „Mopan", mjena lokalneje rěki.
W lěće 1965 rozsudźichu so za załoženje noweje stolicy na wěsćišim městnje.
Nowosokolniki je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1901 załožiło a ma wot lěta 1925 měšćanske prawa.
Sulšecy su wjes z 296 wobydlerjemi w sewjeru hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słušeja k městu Kulow a leža 134 m nad mórskej hładźinu na woběmaj stronomaj Čorneho Halštrowa.
Běchu hač do lěta 1994 samostatna gmejna; wot 1950 z Lubhozdźom jako wjesny dźěl.
Susodne wjeski su Salow na sewjerowuchodźe, Koćina na wuchodźe, Šunow na juhu, Tradow na juhozapadźe, Skaskow na zapadźe a Lubhozdź na sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje typiskeho nawsowca jako Zhulisdorph je z lěta 1291.
Po Wienskim kongresu 1815 připadny wjes Pruskej a nowa hranica ze Sakskej běžeše wotnětka mjez Tradowom a Sulšecami.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 205 wobydlerjow, mjez nimi 200 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 54 %.
Katolscy a ewangelscy Sulšečenjo přisłušeja Kulowskimaj wosadomaj.
Mcensk je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1146 załožiło a ma wot lěta 1778 měšćanske prawa.
Wagry běchu połobski kmjen na wuchodźe dźensnišeje Schleswigsko-Holsteinskeje.
Róžant je serbska wjes a putniske městno w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin.
W nim bydli tuchwilu 243 wobydlerjow.
1374 jewi so w zapisach tež serbske mjeno Roszant.
Tehdy słušeše wjeska z wulkeho dźěla klóštrej Marijina hwězda.
Mjeno pochadźa po wšěm zdaću wot staroserbskeho mjena róžeń, kotrež za družinu drjewna steji.
Kónc Druheje swětoweje wójny běštej wjes a wokolina potrjechenej wot ćežkeho wojowanja mjez němskim wójskom a Čerwjenej armeju kaž tež pólskim wójskom.
Dnja 1. meje 1945 wupali Róžeńčanska putniska cyrkej dospołnje.
We 1880tych lětach měješe Róžant po Mukowej statistice cyłkownje 148 wobydlerjow, z nich 147 Serbow a jenički Němc.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wot 85,5 %.
Je zarjadniske sydło Beruniyskeho wobwoda.
Leži w pusćinje Kyzylkum při prawym brjoze rěki Amudarja něhdźe 145 kilometrow juhowuchodnje Nukusa.
Ma něhdźe 66 tysac wobydlerjow.
Wot lěta 1962 měšćanske prawa.
Torsten Herbst je sakski politikar Swobodneje demokratiskeje strony, kiž bě wot 2004 do 2014 přez krajnu lisćinu woleny zapósłanc sakskeho krajneho sejma, parlamentariski jednaćel frakcije FDP a wot 2005 generalny sekretar sakskeje FDP.
Wot nazymy 2017 je čłon němskeho zwjazkoweho sejma.
Kito je serbske muske předmjeno a skrótšena forma mjena Křesćan, kotraž je předewšěm w Delnjej a Srjedźnej Łužicy rozšěrjena.
Leži něhdźe 145 kilometrow wuchodnje Batkena, něhdźe 90 kilometrow juhozapadnje Oša a něhdźe 40 kilometrow juhowuchodnje uzbekskeje Fergany.
Sydlišćo je so w lěće 1898 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Drybinskeho rajona.
Leži při rěce Pronja něhdźe 55 kilometrow sewjerowuchodnje Mahiljowa.
Sydlišćo je so w lěće 1569 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1997 měšćanske prawa.
Wytegra je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1496 załožiło a ma wot lěta 1773 měšćanske prawa.
Železniska čara Lubij–Radwor (čo.
6581) bě pódlanska čara mjez Lubijom a Radworjom w Sakskej, kotraž bě prěnjotnje planowana jako wuchodny wotrězk Sakskeje sewjerowuchodneje železnicy.
Čara bě zwjazana z čaru Drježdźany–Zhorjelc w Lubiju a z Budysko-Wojerowskej čaru w Radworju.
Sakski krajny sejm projekt železniskeje čary do Wósporka w měrcu 1892 schwali.
Twarjenje njebě z wulkimi problemami zwjazane, dokelž wjedźeše čara přez krajinu podłu Lubaty, tak zo móžachu čaru Lubij–Wospórk hižo dnja 1. awgusta 1895 přepodać.
Kónc 19. lětstotka załožichu so wokoło Wulkeje Dubrawy nowe wulkozawody kaž Margarećina hěta, kotrež trjebachu bórze železniski zwisk, zo bychu swoje produkty lěpje transportować móhli.
Jeničke wjetše twarjenje na čarje bě 170 metrow dołhi wiadukt nad Lubatu pola Hrodźišća z dźesać wobłukami.
Trěbnej běštej wulki móst nad Sprjewju a nowotwar Radworskeho dwórnišća jako křižowanišćo z Wojerowskej čaru.
Cyłkowna čara Lubij–Radwor so 1. meje 1906 zahaji.
W prěnich lětach wobchadźachu jenož štyri ćahowe pory z najwyšej spěšnosću wot 30 km/h po cyłej čarje.
Wot 1960tych lět pokazachu so njelěpšiny poměrnje pomałkich ćahow porno nowym awtobusam, jězdźacym po direktnym puću do Budyšina, tak zo spadnychu ličby pasažěrow.
Dnja 27. meje 1972 so wosobowy wobchad mjez Lubijom a Bartom zastaji, w nazymje samsneho lěta tež na zbytnej čarje do Radworja.
Jan Evangelista Purkyně bě fyziolog a horliwy Čěch a Słowjan.
Purkyně so 1822 na profesora fyziologije na Wrócławsku uniwersitu powoła, hdźež wutworješe samostatny fyziologiski institut.
Wot lěta 1850 běše profesor fyziologije na uniwersiće w Praze.
Purkyně wučeše pola sebje doma studentow čěsku rěč a organizowaše słowjanske studentske kružki.
Za čas studija Smolerja we Wrócławju, běše Purkyně jeho najwažniši spěchowar a skrući jeho narodne wědomje.
Smoler bydleše zdźěla tež pola njeho doma, nawuknje wot njeho čěšćinu a zezna so z čěskej kulturu.
Mjez lětami 1840 do 1849 běše Purkyně protektor Akademiskeho towarstwa za łužiske stawizny a rěče.
Wón haješe tež zwisk z Jordanom a wopyta w Praze zhromadźizny Serbowki.
Purkyně napisa wjele nastawkow wo Słowjanach, w kotrychž je tež Serbow naspominał.
Jan Petr: Purkyně, Jan Evangelista.
Třicećilětna wójna bě wulka cyłoeuropska wójna w lětach 1618 – 1648.
Bě to nabožinski konflikt a tež wojowanje wo móc.
Protyka za lěto 1922 13. awgusta: W Njebjelčicach wotměje so pod nawodom Jana Bartka 48.
4. septembra abo 4. požnjenca je 247. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 118 dnjow hač do kónca lěta.
Špikały su hornjołužiska wjeska z 53 wobydlerjemi we wuchodźe Budyskeho wokrjesa a słušeja z lěta 1994 k městu Wóspork.
Najwyše ležacy dźěl Wósporka namaka so w hornjołužiskich honach něhdźe 15 kilometrow wuchodnje Budyšina při sewjernym boku hory Byčin.
Susodne wsy su Nosaćicy na sewjerowuchodźe, Chrapow na wuchodźe, Walowy za Byčinom na juhu, Wujezd na juhozapadźe a Čornjow na zapadźe.
Wuchodnje wsy běži zwjazkowa dróha 178.
Ležownostne knjejstwo měješe wot 16. do 19. lětstotka Nosačanske ryćerkubło.
Ewangelscy wěriwi słušachu znajmjeńša ze 16. lětstotka ke Ketličanskej, z lěta 1679 pak k Nosačanskej wosadźe.
W běhu wojowanja wokoło Byčina w Napoleoniskich wójnach zarjadowachu Francozojo spočatk septembra 1813 pólny lacaret w Špikałach, kotryž wopyta dnja 5. septembra kejžor Napoleon Bonaparte.
Samsny statok kupi w lěće 1930 Korla Tilich, dźěd něhdyšeho sakskeho ministerskeho prezidenta Stanisława Tilicha.
Po Mukowej statistice mějachu Špikały we 1880tych lětach 161 wobydlerjow, mjez nimi 148 Serbow a 13 Němcow.
Najhłubše městno leži 83 metrow pod jězorowej hładźinu a cyłkowny wodowy wolumen Sewanskeho jězora wučini někak 58 km³.
Dla wužiwanja wody za powodźowanje ratarskich płoninow a wudobywanje energije je so hładźina wody wot lěta 1936 wo 22 metrow znižiła.
Jenički wotběh Sewanskeho jězora je rěka Hrazdan, lěwy přitok Arasa.
Jězor nadeńdźe so w Sewanskej žłobinje na wuchodźe Armenskeje, njedaloko azerbajdźanskeje hranicy.
Je wobdaty wot horinskich rjećazow kaž Sewanskich horin, dźěla Małeho Kawkaza na sewjeru, Wuchodnych Sewanskich horin na wuchodźe, Wardenisowych horin na juhu a Geghamowych horin na zapadźe.
Pobrjóžna runina je při juhowuchodnym brjoze na 18 kilometrow šěroka.
Tam plahuja sad a zeleniny.
Najwjetše sydlišća při brjoze jězora su Sewan na sewjerowuchodnym kóncu, Martuni při južnym brjoze a Wardenis w runinje njedaloko juhowuchodneho brjoha.
Wokolina Sewanskeho jězora bě hižo w bronzowej dobje wobsydlena.
Sint-Truiden je město w juhu belgiskeje prowincy Limburg.
Łopjena su mjechke, wuske.
Wone jako mutlički wokoło zdónka steja a su slěbrojće błyšćace kosmate.
Kćenja su běłe a njesu małki, žołty blečk a w hustych kićach steja.
Pochadźa z europskeho dźěla regiona Srjedźneho morja.
Wot 2014 je ministerka za dźěło, socialne, strowotu, žony a swójbu w durinskim kabineće Boda Ramelowa.
Budjonnowsk je město w juhu Ruskeje federacije.
Leži w europskim dźělu Ruskeje w Stawropolskim regionje něhdźe 220 kilometrow wuchodnje Stawropola.
Sosenskij je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1952 jako wjes Šepjelewskij załožiło a ma wot lěta 1991 měšćanske prawa.
Spassk-Rjazanskij je městačko w Ruskej federaciji.
Leži južnje stareho města při lěwym brjoze Sprjewje a sakskej hranicy a ma něhdźe 2.000 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje wsy jako Dratendorf pochadźa z lěta 1527.
Po statistice Arnošta Muki měješe wjes w lěće 1884 cyłkownje 410 wobydlerjow, z nich 390 Serbow a 20 Němcow.
Uržum je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1584 załožiło a ma wot lěta 1796 měšćanske prawa.
Sergej Mironowič Kirow – rewolucionar a sowjetski politikar.
Rubcowsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži při rěce Alej w Altajskim regionje při kazachskej hranicy, něhdźe 290 kilometrow juhozapadnje Barnaula a ma něhdźe 146 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1892 jako wjes Rubcowo załožiło a ma wot lěta 1927 měšćanske prawa.
Wot 1732 do 1735 bě chowanc Serbskeho seminara w Praze, hdźež wopytowaše najprjedy hač do 1734 gymnazij, před tym zo studowaše w lětomaj 1734/35 logiku, filozofiju a teologiju.
Dokónči swój studij w Olomoucu.
Wot 1749 hač do swojeje smjerće w lěće 1785 skutkowaše jako farar w Grunauje.
Bałcar zawostaji tři wobšěrne rukopisne dźeniki, kotrež su wažne stawizniske a kulturnostawizniske žórła.
Jedyn nadeńdźe so w farskim archiwje w Jauernicku a dwaj w Krzewinje.
Rudolf Kilank: Bałcar, Měrćin.
Wokrjes ma přestrjeń wot 478,72 km² a něhdźe 105.000 wobydlerjow.
Kandyagaš je město w sewjerozapadnym Kazachstanje.
Leži něhdźe 95 kilometrow južnje města Aktobe a ma něhdźe 34 tysac wobydlerjow.
Město je wažny železniski suk.
Je zarjadniske sydło Kosonsoyskeho wobwoda.
Leži w Ferganskim dole něhdźe 30 kilometrow sewjernje Namangana.
Wot lěta 1973 měšćanske prawa.
Naryn je město w Kirgiskej.
Leži při rěce Naryn něhdźe 200 kilometrow juhowuchodnje Biškeka.
Sydlišćo je so w lěće 1868 jako ruska twjerdźizna załožiło a ma wot lěta 1927 měšćanske prawa.
Bessarabska je historiska krajina we wuchodnej Europje, kotraž so rozpřestrěwa mjez rěkomaj Prut na zapadźe a Dnjestr na wuchodźe.
Južnu hranicu twori pobrjóh Čorneho morja.
Přez lětstotki předstaješe Bessarabska přechodne pasmo mjez wulkomocami Rakusko-Wuherskej, Ruskej a Osmaniskim mócnarstwom.
W lěće 1812 přińdźe pod ruske knjejstwo, hdźež bě hłownje wot Rumunow wobsydlena krajina hač do lěta 1917 dźěl Bessarabskeho guwernementa.
Po krótkej njewotwisnosći 1918 bě region hač do Druheje swětoweje wójny dźěl Rumunskeje a wot 1944 słušeše do Sowjetskeho zwjazka.
Mongolske rěče tworja w Aziji rozšěrjenu rěčnu swójbu wot něhdźe 15 poměrnje blisko přiwuznych rěčow z něhdźe 7,5 milionami rěčnikow.
Wone so po słowoskładźe jara njerozeznawaja, přećiwo tomu sylnišo po morfologiji a syntaksy.
Prašenje genetiskeje jednosće altajskich rěčow je w historiskej linguistice dale dwělomne.
Ke klasifikaciji bu wobjim leksikaliskich zhromadnosćow jednotliwych rěčow wobkedźbowany.
Slědowaca tabela pokaza rozšěrjenje rěčow z aktualnymi ličbami rěčnikow w jednotliwych krajach.
Zo najwjetše mongolske rěče relatiwnje blisko hromadźe přiwuzne su, pokazaja slědowace słowne runicy ze zakładneho słowoskłada najwažnišich modernych mongolskich rěčow.
Wobsahuje mnoholičbne turkowske a mongolske požčonki a bu tež wot Chinšćiny Tang-dynastije wobwliwowana.
W tutym času bu wot mongolskich Khitanow, kotrež Liao-dynastiju załožowana, swójske pismo wuwiwała.
Srjedźomongolska rěč – Mongolska rěč wot 13. hač do spočatka 17. lětstotka Srjedźna Mongolšćina je w tekstach w chinskej transkripciji wobchowowana, ale tež w tibetiskim Phags-Pa-pismje a dwurěčnych glosarach.
Na kóncu tuteje periody so konwertowanje Mongolow k buddhizmej stało.
Tohodla bu wjele přiłožkow z Tibetišćiny abo Sanskrita publikowane a buddhistiske terminusy do Mongolšćiny přijimane abo přiłožene.
Typologisce maja mongolske rěče wulku podobnosć z woběmaj druhimaj skupinomaj altajskich rěčow.
Wokale so móžeja po jich městnje artikulacije a wysokosći rozdźělować.
Tuta klasifikacija je za wokalnu harmoniju wot rozsudneho wuznama. wokalna harmonija mjezy poslednim wokalom kmjena a slědowacym sufiksom, kotraž na rozdźělne wokalne opozicije wotpočuje, předewšěm na městno artikulacije „prědku/zady".
Někotre mongolske rěče, na př.
Kóždy morfem ma specifiski woznam a gramatisku funkciju a je – wothladane wot žadanjow wokalneje harmonije – njepřeměnjomny. adjektiwy so w modernych mongolskich rěčach njeflektěruja, njepokazaja žanu konkordancu z jich wobmjezowacym słowom, kotremuž wone předchadźa.
Při tym deleka přikłady z Chalcha. werb steji na kóncu sady, normalny sadoslěd je SOV.
Wobaj sufiksaj podležitej wokalnej harmoniji.
Pluralowe tworjenje so na přikładźe klasiskeje spisowneje rěče pokaza.
Imperatiw Poprawny imperatiw so přez samón kmjen tworja.
Nimo toho eksistuja hišće druhe formy, kotrež schodźenki zdwórliwosće a dźerženja zwuraznjuja.
Werbalne nomeny Werbalne nomeny z wjetšeho dźěla so wužiwaja k wurazej stawa.
Konwerby Konwerby so we wšěch mongolskich rěčach při koordinaciji abo subordinaciji wjacorych sadow wužiwaja.
Móžěja so je jako participy wobhladować.
Přibyslav je městačko w Čěskej.
Leži 475 m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe 4.000 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1257.
Druhe serbske mjeno je marulowc.
Jeho płód rěka aprikoza.
Čerwjenojte hałuzy nimale padorunje wotsteja.
Měnjate łopjena su hładke, nahe, šěroko-jejkojte hač wutrobojte, prědku wótre a docpěwaja dołhosć wot 5 hač do 10 cm a šěrokosć wot hač do 9 cm.
Wone su rězane, prědku kónčkojte a zwjetša njesu 2 jasnej žałzowej horbikaj na maksimalnje 7 cm dołhim stołpiku.
Kćenja so před zelenjenjom łopjenow jewja.
Wone su běła, wonka čerwjenojte, nimale sedźace a docpěwaja přeměr wot něhdźe 2,5 cm.
Keluch je krótši hač króna.
Wot junija so kulowate hač jejkojte, sćeńka kosmate, něhdźe 3 cm tołste, žołte, zdźěla čerwjenje přeběžane póčkate płody z typiskim šowom wuwiwaja.
Jich póčka je hładka a wopłonjena a so hodźa lochko wot płodoweho mjasa wotdźělić.
Potrjebuje wjele ćopłoty.
Ma radšo słónčne wotewrjene stejnišća ze čumpatej, na prawym měrje wutkatymi pódami.
Rostlina je domjaca w zapadnej Aziji, ale tež w teritoriju srjedźneho morja často wustupuje.
Ale so w srjedźnej Europje plahuje, při čimž w Europje njewodźiwja.
Bogumił Šwjela bě serbski ewangelski duchowny, słownikar, rěčespytnik, publicist, dołholětny předsyda Maćicy Serbskeje a sobuzałožer Domowiny.
Narodźi so jako syn Skjarboščanskeho kantora a serbskeho nowinarja Kita Šwjele.
Po maturje na Choćebuskim gymnaziju studowaše wot 1894 do 1897 w Berlinje teologiju a slawistiku.
W lěće 1903 nastupi městno jako pomocny farar při Serbskej cyrkwi w Choćebuzu.
Dla jeho prědowanja w delnjoserbskej rěči dóńdźe ke konfliktej z němskim fararjom Choćebuskeje wosady, kiž chcyše přeněmčenje města doprědka ćěrić.
1913 so do delnjołužiskeho Dešna přesydli, hdźež skutkowaše hač do nanuzowaneho wuměnka w lěće 1941 jako farar.
Dla skutkowanja za serbstwo wuhnachu jeho nacionalsocialisća w tym lěće z domizny, čehoždla so k swójbje do Rudolstadta přesydli.
Jeho row z wopomnjenskej taflu nadeńdźe so dźensa na Choćebuskim Sewjernym kěrchowje.
Hižo jako młodźenc so do serbskeho narodneho prócowanja zarjadowaše.
1895 bě hłowny starši serbskeho studentstwa; w awgusće 1896 organizowaše schadźowanku w Hrodźišću.
Jako Wochožanski farar załoži k spěchowanju swojich rěčespytnych zaměrow filologiski wotrjad Maśicy Serbskeje, hdźež bě ze sekretarom.
Skutkujo w Hornjej Łužicy pohłubšowaše zwiski k tamnišim serbskim prócowarjam.
Hromadźe z Arnoštom Bartom a Francom Kralom iniciěruje tak załoženje třěšneho zwjazka serbskich towarstwow, kotrež so dnja 13. oktobra 1912 we Wojerecach přewjedźe.
Po Šwjelowym namjeće dósta nowa organizacija mjeno „Domowina".
W delnjołužiskej domiznje staraše so wutrajnje wo wudawanje ludowych publikacijow.
Tak bě z redaktorom Pratyje a Serbskeho Casnika.
1905/06 wudawaše cyrkwinski časopis Wosadnik a 1914/15 měsačnik Gwězda.
1924 započa wudawać zhromadźene spisy Mata Kosyka, móžeše pak dla hospodarskeje krizy jenož tři zwjazki wozjewić.
Spisa nahladnu ličbu nastawkow w nimale wšěch serbskich a wjele němskich publikaciskich organach.
Wosebje w młodych lětach wěnowaše so serbskemu rěčespytej.
Spěchowany a podpěrowany wot 20 lět staršeho Arnošta Muki staraše so wo konsolidowanje delnjoserbskeje syntaksy a prawopisa.
Pomhaše Arnoštej Muce při zestajenju wulkeho delnjoserbskeho słownika a pokročowaše na tutym zakładźe pozdźišo sam z přihotowanjom noweho słownika, kotryž so dla wuhnaća z Łužicy pak ženje njezrealizowa.
Při renowěrowanju Dešnjanskeje cyrkwje přesadźi, zo bychu so serbske napisy při emporach wobchowali.
Wosebje za čas Weimarskeje republiki wustupowaše we wšelakich funkcijach za prawa Serbow.
Tak bě prěni městopředsyda Domowiny, dołholětny sekretar a hač do jeje zakaza přez nacionalsocialistow předsyda Maśicy.
Wot 1894 bě tež ze sobustawom hornjoserbskeje Maćicy a wot 1922 čestny čłon.
Po kóncu druheje swětoweje wójny wobdźěli so na wozrodźenju Domowinskeho skutkowanja w Delnjej Łužicy a wot 1947 bě redaktor Noweho Casnika.
W Časopisu Maćicy Serbskeje 1933/34.
Wudałoj Załožba za serbski lud a Domizniski muzej Dešno, Choćebuz 1998.
Gerat Hančka: Bogumił Šwjela.
Gerat Hančka: Šwjela, Bogumił.
Třěšny rozkólnik je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 15 hač 50 cm.
Rostlina wutwori 3-12 cm šěroke rozety, mjeztym zo hłowna rozeta wotemrěwa po płodźenju.
Stołpik je sylnje łopjenaty.
Wone su na płoninach nahe, ale su na kromje kosmičkate.
Kćenja su swětłočerwjene a docpěwaja wulkosć wot 2 hač 3 cm a maja 12 hač 16, zwjetša 13 keluškowych a krónowych łopješkow.
Kwětnistwo wobsteji z wjacorych promjenjow.
Rosće často jako pyšna rostlina na murjach a třěchach.
Donnerhak, Budyšin Hlej wotpowědne dataje we Wikimedia Commons: Třěšny rozkólnik Třěšny rozkólnik.
Opočka je město w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 10 tysac wobydlerjow.
Andrea Nahles je němska politikarka Socialdemokratiskeje strony Němskeje, kotraž bě wot 22. apryla 2018 hač do 3. junija 2019 zwjazkowa předsydka strony a prěnja žona w tutym zastojnstwje.
Jako młoda politikarka bě mjez 1995 a 1999 zwjazkowa předsydka Młodych socialistow w SPD.
Wona bě wot 1998 do 2002 k prěnjemu razej čłonka zwjazkoweho sejma a znowa wot lěta 2005.
Po hubjenych wuslědkach SPD při wólbach do Europskeho parlamenta dnja 26. meje 2019 a rosćacej kritiku ze swójskich rjadow wona 3. junija ze zastojnstwow stronskeje předsydki a frakciskeje předsydki wotstupi.
Zdobom złoži tež swój mandat w zwjazkowym sejmje.
Andrea Nahles je katolska, woženjena a ma jednu dźowku.
Zelenogorsk je město w Ruskej federaciji.
Leži w europskim dźělu Ruskeje při brjoze Finskeho zaliwa.
Sydlišćo je so w lěće 1548 jako finska wjes Terijoki załožiło a ma wot lěta 1946 měšćanske prawa.
Wot njewotwisnosće Finskeje 1917 hač do kónca Zymskeje wójny mjez Sowjetskim zwjazkom a Finskej słušeše k Finskej.
W lětomaj 1939/1940 Terijoki běše znaty jako sydło wot Sowjetskeho zwjazka wutworjeneho marionetoweho knježerstwa Finskeje (t. mj.
Aparan je městačko w Armenskej.
Leži při rěce Kasach w Aragacotnskej prowincy něhdźe 60 kilometrow sewjernje Jerjewana a 30 kilometrow sewjernje Aštaraka.
Sydlišćo je so hižo w druhim lětstotku załožiło.
Relatiwna mała klama hač pod woči njedosaha.
Wóčce stej pola najwjace Flundrow na prawej stronje ćěła a jenož někak jedna třećina eksemplarow ma tute na lěwej stronje.
Šěrokosć ćěła je snadniše hač połojca dołhosće ćěła.
W starobje wot 20 lět docpěje Flundra maksimalnje dołhosć wot 50 cm.
Přerězne wulkosće ryby su 25 do 30 cm a waha někak 300 g.
Z nim spóznawa trašenja a pohiby wody.
Flundra dycha, kaž wšitke ryby, přez žabra.
Z nimi móže kislik z wody přijimować.
Ale tež w słódkich wodźiznach ju namakaš.
Flundra pyta w nocy za cyrobu.
Flundra ze słódkich wodźiznow žerje přewažnje kuntwory a muchowe larwy.
Čas njerkanja je wot februara do meje.
1008 La Paz je asteroid, kotryž ma přeměr 40 kilometrow a kotryž wotkry němski astronom Max Wolf dnja 31. oktobra 1923.
Wón bu pomjenowany po boliwiskim měsće La Paz.
Prut je 953 kilometrow dołha rěka na juhozapadnej Ukrainje kaž tež w Rumunskej a Moldawskej, kotraž ćeče z wuchodnych Karpatow do Dunaja.
Jedna so wo 20. najdlěšu rěku cyłeje Europy a druhi najdlěši přitok Dunaja.
Rěka je na poslednich 300 kilometrach wot města Iași hač k wuliwej pławna.
Wužórli so we wuchodnych Lěsnych Karpatach pod Howerlu, najwyšej horu Ukrainy a ćeče najprjedy do wuchodneho směra do Černiwc, historiskeje stolicy Bukowiny něhdźe 100 kilometrow wuchodnje žórła.
Blisko rumunskeho wulkoměsta Galați, njedaloko Dunajskeje delty, wuliwa so Prut wotlěwa do Dunaja.
Wulka Nydej je hornjołužiska wjes, kotraž słuša wot lěta 1960 do Wojerec.
Wjeska je po formje dróhowc z burskimi statokami na woběmaj bokomaj puća a nadeńdźe so něhdźe dwaj kilometraj južnje Wojerowskeho stareho města při prawym brjoze Čorneho Halštrowa.
Susodne wsy su Ćisk na wuchodźe, Spale na juhowuchodźe, Němcy na zapadźe a Mała Nydej na sewjerozapadźe.
Sydlišćo naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1401 jako Neyt.
Ležownostne knjejstwo wukonješe w lěće 1568 Wojerowske stawowe knjejstwo, w 17. a 18. lětstotku pak Wojerowska měšćanska rada.
Tež cyrkwinsce słuša Wulka Nydej do Wojerec.
Hač do lěta 1947 bě Wulka Nydej samostatna gmejna z wjesnym dźělom Mała Nydej, kotraž dósta w tutym lěće mjeno mjeńšeho wjesneho dźěla.
W běhu wutwara Wojerec do industrijneho města buštej wobě wsy 1960 zagmejnowanej.
Wot 1908 do 1973 wjedźeše stara železniska čara Budyšin–Wojerecy bjezposrědnje přez Wulku Nydej, při čimž wjeska sama žanoho zastanišća njeměješe.
W lěće 1825 měješe Wulka Nydej 116 wobydlerjow.
Po statistice Arnošta Muki běchu srjedź 1880tych lět wot cyłkownje 258 Nydźanow 255 Serbow a jenož třo Němcy.
Ličba wobydlerstwa bě so dla spěšneho rozrosta bliskich Wojerec mjeztym na wjace hač tysac štworiła.
Burski statok na Nydźanskej čo.
4 Nydźanska čo.
21 staw: 9. meje 2011; Wuslědki censusa 2011 za Wojerecy Wulka Nydej w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje Walter Wenzel: Oberlausitzer Ortsnamenbuch.
Armensce rěči něhdźe 6,7 milionow ludźi, nimo w Armenskej tež w Azerbajdźanje, na Cypernje, w Iranje, Iraku, Israelu, Jordaniskej, Libanonje a Syriskej.
Armenšćina je rěč armenskeho naroda.
Wjele Armenjanow je dźensa w diasporje žiwych.
Moderna armenšćina ma dwě zakładnej warianće. zapadnu armenšćinu, kiž so dźensa hłownje hišće w diasporje wužiwa wuchodnu armenšćinu, kotraž je oficialna rěč Armenskeje republiki a kiž so zdźěla tež w Iranje a w dźělach prjedawšeho Sowjetskeho zwjazka rěči.
Žołty komonc je naha, najčasćišo jednolětna rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 1,5 m.
Stołpik je zrunany, často rozhałužkowany, deleka nahi, horjeka krótko přilěhujcy kosmaty a lisćaty.
Łopjena su 3-ličbne a stołpikate.
Srjedźne su jasnje dlěje stołpikate hač bóčne.
Keluch je zwonaty a hač do napoł tak dołhi kaž króna.
Po mjedźe wonjace kćenja poskićuja pčołki wjele nektara.
Je w čas zrałosće bruny.
Žołty komonc rosće na pućowych, nasypach, železnicowym terenje, skałach a rólnych kromach, pustym kraju a smjećišćach.
Žołty komonc je w Europje a Aziji rozšěrjeny.
Mała kačizna je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 0,2 hač do 0,6 cm.
Kćěje wot meje hač do junija, ale jara rědko.
Rosće w stejacych abo nimale stejacych, wutkatych wodźiznach.
Donnerhak, Budyšin Hlej wotpowědne dataje we Wikimedia Commons: Mała kačizna Mała kačizna.
Nětko wšě družiny słušeja k rodej žerchwicow.
Myšonc je ród ze swójby nalikowych rostlinow.
Synonymy za Minuartia L. su Alsinanthe Rchb., Alsine Gaertn., Alsinopsis Small, Greniera J.Gay, Hymenella Moc. & Sessé, Lidia Á.Löve & D.Löve, Minuopsis W.A.Weber, Porsildia Á.Löve & D.Löve, Queria L., Rhodalsine J.Gay, Selleola Urb., Tryphane Rchb., Wierzbickia Rchb..
Stołpik njese 3 hač 6 ćěmnozelenych, zwjetša tróšku so błyšćacych łopjenow.
Słonowinojte kćenja nimaja wotrohu a docpěwaja dospołnje wočinjenje šěrokosć wot 2,5 hač 3,5 cm.
Rosće w nic přehustych lěsach.
Preferuje čerstwe, zwjetša wapnite, ale tež na bazach chudše pódy na chłódkojtych, tróšku ćoplišich stejnišćach.
Korakan je ród ze swójby słódkich trawow.
Wonjanka je ród ze swójby słódkich trawow.
W lěće 2006 je tam bydliło 27 251 ludźi.
Warinojo běchu połobski kmjen, kotryž bydleše při rěce Warnow južnje dźensnišeho Roztoka w Mecklenburgskej.
Jan Brankačk, Frido Mětšk: Stawizny Serbow.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1977, str.
Andreas Gärtner) narodźi so 24. decembra 1654 w Chwaćicach a bě kurwjerchowski modelowy mišter w Drježdźanach, přirodowědnik a wunamakar.
Nawuknył je Zahrodnik powołanje blidarja.
Něhdźe wokoło 1700 stwori Zahrodnik swětowy časnik za Awgusta sylneho, kajkiž so móže hišće dźensa w Drježdźanskim cwingeru wobhladać.
Druhe serbske mjeno je čist.
Ačinsk je město w Ruskej federaciji w Krasnojarskim regionje.
Leži w Sibirskej na prawym brjoze rěki Čulym něhdźe 160 kilometrow zapadnje Krasnojarska.
Ačinsk ma wjace hač 100 tysac wobydlerjow.
Je tu lětanišćo a tež dwórnišćo Transsibirskeje železnicy.
Sydlišćo je so w lěće 1683 załožiło a ma wot lěta 1782 měšćanske prawa.
Gasyn je městačko a přisłušna měšćansko-wjesna gmejna w pólskim dźělu Delnjeje Łužicy.
Słuša k Žarowskemu wokrjesej w Lubušskim wojewódstwje.
Měšćansko-wjesna gmejna Gasyn měješe dnja 30. junija 2019 cyłkownje 7.040 wobydlerjow, z nich 4.309 w měšćanskim a 2.731 we wjesnym dźělu.
Valletta je stolica Malty.
Cyła aglomeracija ma wjace hač 368 tysac wobydlerjow.
06. měrca: Při wólbach k dźesatemu Zwjazkowemu sejmej Němskeje dóstanje CDU/CSU 48,8 %, SPD 38,2 %, FDP 7,0 % a Zeleni 5,6 %.
Z tym su k prěnjemu razej za 26 lětami zaso štyri strony w němskim parlamenće zastupjene.
25. apryla: Němski časopis Stern wozjewi wurězki z pozdatnych dźenikow Adolfa Hitlera, kotrež so pozdźišo jako falšowanki wopokazaja.
Stalin bě wot 1922 do 1953 z generalnym sekretarom centralneho komiteja Komunistiskeje strony Sowjetskeho zwjazka, wot 1941 z předsydu rady ludowych komisarow, potajkim šef knježerstwa, wot 1946 z předsydu ministerskeje rady a za čas Druheje swětoweje wójny najwyši rozkazowar Čerwjeneje armeje.
Za čas swojeho knježerstwa natwarješe Stalin totalitarnu diktaturu, w kotrejž buchu w ramiku politiskich „čisćenjow" wjacore miliony ludźi zajate a do dźěłowych lěhwow tak mjenowaneho Gulaga deportowane, při čimž wulki dźěl zemrě.
Iossif Dźugašwili so w zapiskach Uspenskeje cyrkwje w Gori jako dnja 6. decembra 1878 narodźeny mjenuje.
Stalin sam je hišće w lěće 1920 rukopisnje dnja 18. decembra 1878 jako datum narodźenja podał.
Po tym zo přijimaše w lěće 1922 móc, je so datum bjez wujasnjenja k 21. decembra 1879 změnił, štož bě wotnětka w Sowjetskim zwjazku wužiwany a swjećeny datum.
Serbski muzej w Choćebuzu bu w lěće 1994 wotewrjeny.
Wón ma w sydlenskim rumje Delnjoserbow w Braniborskej wosebitu a centralnu funkciju při předstajenju serbskich kulturnych stawiznow.
Trajna wustajeńca, w kotrejež srjedźišću steji Delnja Łužica, skića dohlad do połdra lěttysaca serbskich stawiznow.
Tutu přehladku k serbskej rěči, pismowstwu, nałožkam, drastam, hudźbje a spěwnemu herbstwu, tworjacemu wuměłstwu a ludowej kulturje wudospołnjeja měnjace so wosebite wustajeńcy, přednoški a zarjadowanja.
Serbski muzej je w nošerstwje města Choćebuz a so wot Załožby za serbski lud spěchuje.
Leži něhdźe 120 kilometrow sewjernje Moskwy.
Leži při rěce Kljazma něhdźe 100 kilometrow wuchodnje Moskwy.
Izobilnyj je město w juhu Ruskeje federacije.
Leži w europskim dźělu Ruskeje w Stawropolskim regionje a ma něhdźe 38 tysac wobydlerjow.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1895 załožiło a ma wot lěta 1965 měšćanske prawa.
Kologriw je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w 17. lětstotku a ma wot lěta 1778 měšćanske prawa.
Michail Jurjewič Lermontow bě wuznamny ruski basnik, spisowaćel a moler.
Swój pseudonym „Racin" dósta přez swoju lubku Rahilku Firfowu, Racu.
Racin wužiwaše krótki čas dalši pseudonym, Neven Pejko, kiž přiwza wot swojeje druheje lubosće, Nevenki Vuić. Kočo Racin narodźi so 1908 we Velesu do bědneje makedonskeje swójby. W lěće 1924 zastupi Kočo Racin do SKOJ a sta so bórze z jednym z najwažnišich młodych kadrow Komunistiskeje strony Juhosłowjanskeje w Makedonskej.
Zarječnyj je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1955 załožiło a ma wot lěta 1992 měšćanske prawa.
Pawel Pjetrowič Bažow bě komunistiski rewolucionar a wuznamny ruski spisowaćel.
Nošer Stalinskeho Myta.
Ma 14.000 wobydlerjow na přestrjeni wot 395 km² a je tuž najwjetša kupa w Dalmaciskej a třeća najwjetša cyłeje Chorwatskeje.
Hłowne sydlišćo na kupje je Supetar při sewjernym pobrjoze.
Susodnej kupje stej Hvar na juhu a Šolta na zapadźe.
Alejsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži při rěce Alej w Altajskim regionje něhdźe 125 kilometrow juhozapadnje Barnaula a ma něhdźe 28 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1913 załožiło a ma wot lěta 1939 měšćanske prawa.
Leži w samym sewjerowuchodźe europskeho dźěla Ruskeje w republice Komi něhdźe 340 kilometrow sewjerowuchodnje Syktywkara.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1939 załožiło jako wjes Ižma a ma wot lěta 1955 měšćanske prawa.
Lerik je městačko na juhu Azerbajdźana, blisko iranskeje hranicy.
Leži něhdźe 50 kilometrow zapadnje Lənkərana.
Leži pod Karpatami w historiskej Galiciskej něhdźe 50 kilometrow zapadnje Lwowa.
Sydlišćo je so w lěće 1230 prěni raz naspomniło.
Wot lěta 1368 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 155 kilometrow juhozapadnje Čerkasow w dolinje rěki Hirskyj Tikyč.
Sydlišćo je so w lěće 1646 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
W holocausće bu nimale cyłe židowske wobydlerstwo, kotrež wučinješe do wójny někak połojcu wobydlerstwa, zamordowane.
Jakub Nowak-Kašćanski bě serbski katolski farar a powědančkar.
Wot 1879 do 1888 bě chowanc Serbskeho seminara w Praze, hdźež wopytowaše hač do lěta 1885 němskorěčny Małostronski gymnazij.
Wot 1885 do 1888 studowaše w čěskej stolicy teologiju.
Poslednjej dwě lěće swojeho studija přebywaše w Kölnje.
Po nawróće do Łužicy bě wot 1890 do 1893 z kapłanom w Chrósćicach a Wostrowcu, wot 1893 do 1896 tachantski prědar a wot 1896 hač do swojeje zažneje smjerće w lěće 1920 z direktorom Budyskeje Tachantskeje šule.
Dnja 22. awgusta 1920 jeho boža ručka w běhu božeje słužby w Tachantskej cyrkwi zaja.
Nowak běše wobdarjeny powědančkar.
Hłownje za čas swojeho studija napisa wjele wjetšich a mjeńšich powědančkow, kotrež běchu woblubowane a so tohodla wjacekróć wotćišćachu, kaž na přikład Čěski nan a serbski syn a Jene dźěćo přewjele.
Po zakónčenju studija pisaše zwjetša politiski nastawki, wosebje do Posoła.
Wón bě wot lěta 1886 z čłonom Maćicy Serbskeje a wot 1917 sobustaw jeje wuběrka.
Jurij Młynk: Nowak-Kašćanski.
Mjeno je moderna forma muskeho mjena Adalbert a přiwuzne z Albrechtom.
Wona je prěnja žona w tutym zastojnstwje a bě do toho w kabineće Michel finančna ministerka.
Wot 2014 bě čłonka federalneje komory belgiskeho parlamenta.
Po tym, zo bu amtěrowacy premier Michel za noweho předsydu Rady Europskeje unije nominowany, złoži swoje zastojnstwo jako ministerski prezident.
Strona MR pomjenowa Sophie Wilmès jako jeho naslědnicu.
Wilmès ma katolskeho nana a židowsku mać.
Ludvík Kuba bě čěski folklorist, spisowaćel, moler a přećel Serbow.
Wón narodźi so jako druhe z 13 dźěći zamkarskeho mištra Ludvíka Kuby a jeho mandźelskeje Anny, rodź.
Kuba je studował mjez słowjanskimi narodami, zo by jich spěwy, reje, hudźbne nastroje a nałožki zeznał.
Na wuměłske a wědomostne wašnje je tute na papjerje a płatnu předstajił a dokumentarisce wopisał.
Podobna dokumentacija měješe nastać wo drastach kaž tež nałožkach, štož dźělnje w pjeć knihach "Čtení o Lužici / Čtení o Starém Srbsku/ Čtení o Makedonii / Čtení o Dalmacii/ Čtení o Bosně a Hercegovině" zrealizowa.
Na swojich pućowanjach po Europje je čućiwje wšědny dźeń wobkedźbował a dožiwjał, ludźom a wosebje swojim modelam připosłuchał.
Zezna so dokładnje z towaršnostnymi wobstejnosćemi a wokolinami.
Často jenož krótke lěta po jeho zapiskach a skicach běchu žórła wusakli, spěw womjelknył, reja dorejowana, drasta wotpołožena a nałožk zabyty.
Prěni króć wopyta Kuba Łužicu 1886 a potom hišće trójce.
Wuži składnosć tež za portretowanje serbskich wosobinow, a stwori z tutymi mólbami zakład za serbsku galeriju.
Kuba dósta w słowjanskich krajach mnohe wuznamjenjenja a počesćowanja.
Tute towarstwo pomjenowa jeho 1923 za čestneho sobustawa a 1945 spožči jemu Domowina čestne sobustawstwo.
Waršawa je najwjetše město a wot 1569 zdobom stolica Pólskeje.
Leži w srjedźišću kraja při Wisle a ma něhdźe 1,7 milionow wobydlerjow.  Commons: Waršawa – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Population.
Čorny kozylist je kerk.
Kćenjowe stołpiki su trójce hač štyri razy tak dołhe kaž běłojte kćenja.
Jahody su čorne, jenož na spódku zrosćene.
Rosće w hórskich měšanych lěsach.
Rostlina je w horinach srjedźneje a južneje Europje rozšěrjena.
171, pod hesłom kowjel, ale z přełožkom "Pfriemengras".
Chorhoj Afriskeje unije wobsteji z dweju horicontalneju šlebjerdow, kotrejž su zelenej horjeka a deleka, šěroku běłeje šlebjerdy srjedźa mjezy zelenymaj, a ćeńkeju złoteju šlebjerdow mjezy zelenymaj a běłej.
Srjedź běłeje šlebjerdy je emblem Afriskeje unije.
Zeleń symbolizuje nadźiju Afriki wo jednoće.
Złota barba pokaza bohatosć a přichodny błyšć Afriki.
Běl reprezentuje čistosć afriskeho styska měć sprawnych přećelow w cyłym swěće.
Veszprém je stare město w madźarskej župje Veszprém.
Leži při rěce Séd blisko Balatona a ma něhdźe 64.000 wobydlerjow.
Jeho wulki dźěl słuša k biosferowemu rezerwatej ze samsnym mjenom.
Hola a hatowa krajina leži mjez Kulowom, Kamjencom a Łužiskej Nysu.
Dźesać procentow přestrjenje tworja 335 hatow.
Přirodna wegetacija su brězowe lěsy a lěsy dubow a chójnow, w niwach tež lěsy wólšow a jasenjow.
Słowjanske mjena - prěnjotne serbske předmjena běchu z wuwzaćom zapadosłowjanskeho a wuchodosłowjanskeho pochada; tójšto z nich su so hač do dźensnišeho časa wobchowali.
Najznaćiši přikład je „Lubina".
Jiłwa je město we wuchodnej Hornjej Łužicy.
Leži na juhozapadźe Pólskeje w Lubušskim wojewódstwje a ma nimale štyri tysac wobydlerjow.
Měšćansko-wjesna gmejna Jiłwa měješe dnja 30. junija 2019 cyłkownje 6.881 wobydlerjow, z nich 3.892 w měšćanskim a 2.989 we wjesnym dźělu.
Ma přestrjeń 12 308 kwadratnych kilometrow a nimale dźesać milionow wobydlerjow.
Stolica wokrjesa je město Los Angeles, najwjetše město Kaliforniskeje a druhe najwjetše město Zjednoćenych statow Ameriki.
Hrjehor XVI. bě italski duchowny a bu 2. małeho róžka 1831 jako naslědnik Pija VIII. za 253. bamža romsko-katolskeje cyrkwje wuzwoleny.
Diplomowana informatikarka bu posledni raz w lěće 2009 jako direktna kandidatka we wólbnym wokrjesu 16 z 43,8 % hłosow wolena.
Wot 2014 je wokrjesna radźićelka w Rudnohórskim wokrjesu.
Předsyda je wot januara 2020 Marian Jurečka.
Wjeliž je městačko na zapadźe Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1536 załožiło a ma wot lěta 1776 měšćanske prawa.
Leži w republice Baškirskej při rěce Bjelaja něhdźe 120 kilometrow južnje Ufy a ma něhdźe 278 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1766 załožiło a ma wot lěta 1781 měšćanske prawa.
Britiske kupy su archipel na sewjerozapadźe Europy mjez Sewjernym morjom a Atlantiskim oceanom.
Najwjetšej kupje stej Wulkobritaniska na wuchodźe a Irska na zapadźe.
Mjeńše kupy su Hebridy a Orkneyske kupy před šotiskim pobrjohom, Shetlandske kupy mjez Šotiskej a Norwegskej, Scillyjowe kupy před Cornwallom, Anglesey a Man w Irskim morju a kupa Wight w Doverskim přeliwje.
Zapřijeće je bóle kulturno-historiskeho razu hač geografiskeho.
Na přikład płaća Kanalowe kupy jako dźěl Britiskich kupow, hačrunjež słušeja geografisce k europskej twjerdźi.
Na tamnym boku je z politiskich přičin zwadne, hač słuša Irska w kulturnym zmysle k Britiskim kupam.
Nadeńdźe so we Łužiskich horinach při sakskej hranicy napřećo Załomej.
Gmejna słuša k Děčínskemu wokrjesej Wusčanskeho kraja a wobsteji z wjesneju dźělow Lipová a Liščí.
Widźenja hódne su barokna cyrkej swj.
Přez Lipovu wjedźe železniska čara Rumburk–Zebnica.
Beno je muske předmjeno a skrótšena warianta mjena Benedikt, kotraž so předewšěm w słowjanskich rěčach wužiwa, tak na přikład w serbšćinje a słowjenšćinje.
Leži něhdźe 40 kilometrow sewjerowuchodnje Termiza.
Wjacław Warichius bě serbski farar, pedagog a pioněr spisowneje hornjoserbšćiny.
Narodźi so jako syn Hrodźišćanskeho knježeho zarjadnika Michała Worjecha a wopytowaše wot 1576 do 1584 Budysku radnu šulu.
Po nawróće do Łužicy skutkowaše 1587–89 jako diakon a wot 1589 hač do swojeje smjerće w lěće 1618 jako farar w Hodźijskej wosadźe.
Hodźij bě tehdy administratiwne a cyrkwinske srjedźišćo Serbskeho wobkruha Mišnjanskeho hamta Stołpin a jeho farar bě jako zastupjer Biskopičanskeho superintendenta zamołwity za serbske naležnosće.
Do nadawkow Warichiusa słušeše mjez druhim tež nawodnistwo Hodźijskeje łaćonskeje šule, kotraž měješe serbske dźěći přihotować za pozdźiši studij na jednej ze sakskich wjerchowskich šulow.
Za čas Warichiusa docpě Hodźijski šulski wustaw najwyši rozkćěw.
W zawodźe poda směrnicy za serbske pisanje a čitanje.
Jedyn z třoch znatych eksemplarow tutoho čisća nadeńdźe so wot apryla 2019 zaso w Serbskej centralnej bibliotece w Budyšinje.
Warichius měješe dohromady jednaće dźěći, z toho sydom synow a štyri dźowki.
Druhi syn Wjacław běše runje tak z fararjom w Hodźiju.
Ludmila Mětškowa: Warichius, Wjacław.
Tekst ze zawodom a gramatiskim wobdźěłanjom wot Karla Heinricha Meyera, Leipzig 1923.
Prěni prezident njewotwisneje Bosniskeje a Hercegowiny bě Alija Izetbegović.
Najwjetše etniske skupiny w kraju su Bosnjacy, Južni Serbja a Chorwaća.
Na sewjerje, zapadźe a na juhu mjezuje horaty kraj z Chorwatskej, na wuchodźe ze Serbiskej a na juhowuchodźe z Čornej Horu.
Stolica a najwjetše město je Sarajewo.
Najwažniše rěki su Drina we wuchodźe, Sawa w sewjeru, Neretva w juhu kaž tež Bosna a Vrbas w srjedźišću kraja.
Je pomjenowana po jeje stolicy a najwjetšim měsće Alžěr při Srjedźnym morju.
Kraj bě hač do lěta 1962 z francoskej koloniji a bu hakle po krawnej Algeriskej wójnje njewotwisny.
Algeriska ma 998 km dołhi pobrjóh při Srjedźnym morju a mjezuje na sewjerowuchodźe z Tuneziskej a Mawretanskej a na zapadźe ze Zapadnej Saharu a z Marokkom.
Kraj ma něhdźe 38 milionow wobydlerjow.
Najwjetše město je stolica Alžěr a Annaba.
Najniše połožene městno je Chott Merlhir, najwyša hora je Tahat z 2.918 metrami nad mórskej hładźinu.
Tuneziska je njewotwisny stat při Srjedźnym morju w sewjernej Africe.
Susodnej krajej stej Algeriska na zapadźe a Libyska na wuchodźe.
99 % wobydlerstwa su Arabojo.
Najwjetše města Tuneziskeje su Tunis, Sfax a Sousse.
Po třoch lětach politiskeho boja wo móc bu w nalěću 2014 nowa demokratiska wustawa schwalena.
Dźiwi šlěz je, dwulětna abo wjacelětna, zelišćowa, kosmata rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 0,3 hač 1,2 m.
Łopjena su stołpikate, najwyšo na 1/35- hač do 7-dźělene.
Łopjenowe lapy su owalne a zubate.
Łopjena su na spódku wutrobojte.
5 keluškowych łopješkow su hač do srjedźišća zarostowane.
Stameny su mnoholičbne a k rołce zarostowane.
Płód docpěwa šěrokosć wot 1 cm.
Dźiwi šlěz je wot insektow, předewšěm čmjełow wopróšene.
Wón rosće w njerodźowych wobrostach na pućowych kromach, pustych městnach, nadróžnych brjohach a rolach.
Dźiwi šlěz je nimale swětodaloko rozšěrjeny.
Eksistuja někotre hybridy z přiwuznymi družinami.
Donnerhak, Budyšin Völkel, Pawoł: Hornjoserbsko-němski słownik, Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin Hlej wotpowědne dataje we Wikimedia Commons: Dźiwi šlěz Dźiwi šlěz.
Wšědna dychnička je na formy bohate trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 5 hač 50 cm.
Wona rosće w hustych polstrach.
Wone wutworja hustu rozetu.
Kćěje wot meje hač nowembra.
Kćenja su róžojta a na spódku zarosćene.
Hłójčka je kulowata a docpěje šěrokosć wot hač 3 cm.
Róžojta króna je likojta.
Rostlina je w pobrjóžnym rumje Europy rozšěrjena.
Kćenjowy stołpik je často tróšku mjasny.
Ma wjele njekćějacych, husto łopjenatych stołpikow.
Wone wodrjewja, njesu hrube łopjena a w sćěhowacym lěće kćějace stołpiki wubiwaja.
Rostlina wobsahuje běłu brěčku a je zymokruta.
Kćěje wot apryla hač do meje.
Kwětnistwa su pozdatne wokołki z pjeć hač dźewjeć promjenjemi.
Žałzy přikrywneho keluška su čerwjene abo žołte a maja formu połměsačka.
Wobaj wysokej łopješce stej ke kulowatemu łopješku zrosćenej.
Rosće w zelišćowych lěsach.
Ma radšo wapnite pódy.
Rostlina je w srjedźnej a južnej Europje ale tež w Małkej Aziji rozšěrjena.
Ćećikata nalika je jednolětna abo dwulětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 30 hač 60 cm.
Rostlina je krótko kosmata.
Wone su wusko lancetojte.
Purpurowe abo čerwjene, běle blakate kćenja docpěwaja šěrokosć wot něhdźe 1 cm a steja po dwěmaj hač po dźesaćoch w promjenjach.
Wone su wot zelenych wysokich łopješkow wobdate.
Keluškowe šupizny su kosmate, zelene a nimale tak dołhe kaž keluch.
Krónowe łopješka su prědku zubate.
Rosće na suchich trawnikach, w kerčinach, na lěsnych kromach, pućach, pěskowcowych skłoninach a nadróžnych kromach.
Kokosowa palma je ród ze swójby palmowych rostlinow.
Kóžde kćenje so jenož jednoho dopołdnja puknje a so sam wopróši.
Rostlina je čućiwa napřećo mjerznjenju a potrjebuje tohodla za kołochowanje temperatury wyše hač 25 °C. Rosće w zahrodźe, na winicach, pućnych kromach, plestrowych fugach, pohrjebnišćach.
Wona je so hižo w starej Egyptowskej jako zeleninowa a hojenska rostlina wužiwała.
Łučny pasnik je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač 100 cm.
Rostlina wutwori čumpate kupy .
Kocht přikrywneje pluwizny docpěwa 1/4 hač 1/2 jeje dołhosće.
Próšniki su wioletne.
Rosće na łukach, pastwach, pućnych kromach a lěsach.
Heidelberg je němske wulkoměsto na sewjerozapadźe Badensko-Württembergskeje při rěce Neckar.
Ma něhdźe 150 tysac wobydlerjow a je z tym pjate najwjetše město Badensko-Württembergskeje.
4. julija abo 4. pražnika je 185. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 180 dnjow hač do kónca lěta.
22. julija abo 22. pražnika je 203. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 162 dnjow hač do kónca lěta.
Frank Uwe Hirche je sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje Unije Němskeje, kiž bě wot 2009 do 2019 direktnje woleny zapósłanc wólbneho wokrjesa 55 w sakskim krajnym sejmje.
Hirche bu 2014 jako direktny kandidat swojeje strony z 41,7 % hłosow woleny.
Při wólbach 2019 zhubi swój mandat na kandidatku strony AfD.
Wón je ženjeny, nan dźěsća a bydli we Wojerecach.
Christopher Lee bě britiski dźiwadźelnik a spěwar.
Wón hraješe we wjace hač 250 filmach mjez druhim hrabju Drakulu, Frankensteina abo kuzłarja Sarumana w trilogiji „Knjeza pjeršćenjow".
We Wittenbergu załoži so Serbske prědarske towarstwo.
26. awgusta abo 26. žnjenca je 238. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 127 dnjow hač do kónca lěta.
Lubochow je hornjołužiska wjeska z 91 wobydlerjemi, kotraž słuša wot lěta 1999 k Budyšinej.
Prěnje historiske naspomnjenje wsy jako knježe sydło Lubchow pochadźa z hornjołužiskeho hraničneho wopisma lěta 1241.
Po Mukowej statistisce měješe Lubochow we 1880tych lětach 104 wobydlerjow, z nich 99 Serbow a pjeć Němcow.
Wolžskij je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1951 załožiło a ma wot lěta 1954 měšćanske prawa.
Górnej je delnjołužiska wjes w braniborskim4233629 wokrjesu Sprjewja-Nysa, kotraž słuša wot lěta 1993 do gmejny Gołkojce.
Do toho bě samostatna krajna gmejna.
Leži něhdźe dwanaće kilometrow zapadnje Choćebuza při železniskej čarje do Berlina a ma wokoło 230 wobydlerjow.
Po statistice Arnošta Muki měješe wjes w lěće 1884 cyłkownje 263 wobydlerjow, z nich 259 Serbow a štyrjo Němcy.
Wón je jedyn z najznaćišich popularnych hudźbnikow w Serbach.
Po šuli w Pančicach-Kukowje, abiturje na Serbskej rozšěrjenej wyšej šuli w Budyšinje a połdralětnej słužbje we wójsku dźěłaše Weclich najprjedy w gmejnje Pančicy-Kukow a wot 1980 do 1988 jako redaktor Noweje doby.
1990 złoži swoje pruwowanje jako powołanski spěwar-interpret.
Wot 1989 do 1992 hraješe w kapale Oberland Adolfa Kiertschera a wot 1992 dźěła jako redaktor Serbskich Nowin.
W lěće 1996 załoži swójske hudźbne nakładnistwo.
Měrćin Weclich bydli w Kukowje.
Reinhold Messner a Peter Habeler běštaj w lěće 1978 prěnjej, kiž tam dóńdźeštaj bjez pomocy přidatneho kislika.
42.3316-83.0475 Koordinaty: 42° 20′ S, 83° 3′ Z Detroit je wulkoměsto na juhowuchodźe US-ameriskeho zwjazkoweho stata Michigana a z nimale 700.000 wobydlerjemi najwjetše město tohole stata.
Nadeńdźe so bjezposrědnje při kanadiskej hranicy při rěce Detroit River mjez jězorom Lake St. Clair na sewjeru a Erieskim jězorom na juhu.
Dla spadowanja industrije je so ličba wobydlerstwa města samoho mjez 1950 a 2010 wot 1,85 milionow na 690.000 znižiła.
W lěće 2010 wučini podźěl afroameriskeje ludnosće někak 83 %.
Ust-Kut je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Dastakert je městačko na juhu Armenskeje, njedaloko azerbajdźanskeje hranicy.
Je z někak tři sta wobydlerjemi najmjeńše město Armenskeje.
Leži při rěce Dastakert w Sjunikskej prowincy něhdźe 230 kilometrow juhowuchodnje Jerjewana a něhdźe 120 kilometrow zapadnje Kapana.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1951 załožiło a ma wot lěta 1995 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Biržaiskeho rajona.
Leži něhdźe 60 kilometrow sewjerowuchodnje Panevėžysa a něhdźe 170 kilometrow sewjernje Vilniusa.
Sydlišćo je so w lěće 1455 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1589 Magdeburgske měšćanske prawa.
-Taumatawhakatangihangakoauauotamateaturipukakapikimaungahoronukupokaiwhenuakitanatahu je 305 metrow wysoka hórka na sewjernej kupje Nowoseelandskeje, we wobwodźe Hawke's Bay.
Z 85 pismikami ma hora druhe najwjetše městnostne mjeno na swěće.
Je zarjadniske sydło Qamashiskeho wobwoda.
Leži něhdźe 65 kilometrow wuchodnje wot města Qarshi.
Wot lěta 1978 měšćanske prawa.
Tadźikišćina je rěč ze skupiny Indoiranskich rěčow, moderna warianta persišćiny, kotraž so w srjedźnej Aziji rěči.
Wona je jedna z hłownych rěčow w Tadźikistanje, hdźež słuži tež jako hamtska rěč.
Rěči so wot něhdźe wosom milionow ludźi, nimo Tadźikistana wosebje tež w Uzbekistanje a Afghanistanje.
Porno persišćinje njewužiwa so za tadźikišćinu persiski, ale kyriliski alfabet z někotrymi přidatnymi pismikami.
Z přestrjenju wjace hač 1,8 milionow kwadratnych kilometrow je Sudan třeći najwjetši kraj Afriki.
Wot cyłkownje něhdźe 40 milionow wobydlerjow bydli pjećina w metropolowym rumje stolicy Khartum, do kotrehož słušatej tež wulkoměsće Omdurman a Bahri.
Dnja 30. junija 1989 přewza Omar al-Bashir z wojerskim pučom móc w Sudanje a knježeše wot toho časa jako diktatoriski prezident.
Po nimale 30 lětach bu 11. apryla 2019 wot wójska wotsadźeny a zajaty.
Po lětdźesatki trajacej byrgarskej wójnje, měrowym procesu a referendumje w lěće 2011 dósta Južny Sudan dnja 9. julija tutoho lěta swoju njewotwisnosć.
Mjezuje z Egyptowskej na sewjerje, z Libyskej a Čadom na zapadźe, ze Centralnoafriskej republiku na juhozapadźe, z Južnym Sudanom na juhu a z Etiopiskej, Eritreju a Čerwjenym morjom na wuchodźe.
Najwyša hora Sudana je wulkan Marra Kinyeti při zapadnej hranicy z Čadom.
Kerčkaty dźećel Kral, Jurij: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
Şanlıurfa je město na juhowuchodźe Turkowskeje, hač do wosomdźesatych lět 20. lětstotka rěkaše město Urfa.
Wobydlerstwo zestaja so z Kurdow, Turkow a Arabow.
Wulki dźěl wobydlerjow města su křesćenjo, Aramejčenjo a Armenjenjo.
Město ma 390.000 wobydlerjow.
Kerkojty porstnik je niski kerk, kotryž docpěje wysokosć wot 20 hač 100 cm.
Łopješka su jejkojće-dołhojte, cyłokromne a njesu na delnim boku židźane kosmy.
Pjeć krónowych łopješkow je złotožołte, kulojte a docpěje dołhosć wot 10 hač 12 mm.
Rosće na skalnych zwisach južneje Europy a na włóžnych, hdys a hdys přepławjenych městnach w sewjernej Europje.
Křižomnik je ród ze swójby Křižomnikowych rostlinow.
Wjechelca je ród ze swójby słódkich trawow.
Chrzanów je stolica wokrjesa ze samsnym mjenom a ma wokoło 38.000 wobydlerjow.
Město nadeńdźe so něhdźe 30 kilometrow juhowuchodnje Katowic a 40 kilometrow zapadnje Krakowa při rěce Chechło.
Zapis měšćanostow Chrzanowa wot 1990: III REPUBLIKA PÓLSKA wot 1989: 1990-1991: Wojciech Sala 1991-1998: Aleksander Grzybowski 1998-2002: Ryszard Zieliński wot 2002: Ryszard Kosowski  Commons: Chrzanów – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Chrzanovia Patria Parva Population.
47.6333333333339.3666666666667395 Koordinaty: 47° 38′ 0″ S, 9° 22′ 0″ W; CH1903: Bodamski jězor je wodźizna w sewjernym předkraju Alpow, kotraž wobsteji poprawom z dweju jězorow – Hornjeho jězora a Delnjeho jězora – kaž tež rěki Jězorowy Ryn.
Dźěle jězora słušeja k němskimaj krajomaj Badensko-Württembergska a Bayerska, awstriskemu krajej Vorarlberg a šwicarskim kantonam St. Gallen, Thurgau a Schaffhausen.
W romaniskim rumje rěka jězor zwjetša Lacus Constantinus abo podobnje, pomjenowany po měsće Konstanz, kotrež při brjoze leži.
Z 473 km² je Bodamski jězor za Błótonjom a Genfskim jězorom třeći najwjetši jězor srjedźneje Europy.
Karta jězora Winica při Birnau Switanje nad jězorom Filip Jakubaš: Hornjoserbsko-němski słownik.
Alfons Frencl bě serbski wučer, chronikar a spisowaćel literarnych reportažow a wěcownych knihow.
Wón so jako syn rěznika-małoratarja a korčmarki w Róžeńće narodźi.
Po złoženju matury na Serbskej rozšěrjenej wyšej šuli w Małym Wjelkowje w lěće 1965 studowaše Alfons Frencl slawistiku a wučerstwo na Karla Marxowej uniwersiće w Lipsku.
Frencl běše mjez 1979 a 2013 tež redaktor Serbskeje protyki.
Za jeho „cyłkowne publicistisko-literarne tworjenje" so jemu w lěće 1999 Myto Ćišinskeho spožči.
LND, Budyšin 2013 Za hunami mjeza.
LND, Budyšin 2012 Daloko preč a cyle blisko.
LND, Budyšin 2004 Město tróšta – Róžant rjany.
LND, Budyšin 1996 Křižerjo.
LND, Budyšin 1992 Mikławš Bjedrich Radlubin.
LND, Budyšin 1984 Podłu Klóšterkeje wody.
LND, Budyšin 1981 Nošerjo Myta Ćišinskeho a Spěchowanskeho myta k Mytu Ćišinskeho Załožby za serbski lud.
Protyka za lěto 1864 1864 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
15. februara: Załoženje nižozemskeje piwarnje Heineken přez Gerharda Adriaana Heinekena.
10. měrca: Krónprinc Ludwig Friedrich Wilhelm z Wittelsbacha sta so z kralom Ludwig II. wot Bayerskeje.
21. meje: Ioniske kupy přistupja kralestwu Grjekskej.
15. septembra: Město Turina bu Florenc stolica Italskeje.
05. oktobra: Indiske město Kolkata so přez wjerćaty wichor nimale dospołnje zniči.
30. oktobra: Wienski měr.
Rakuska, Pruska a Danska zakónča Němsko-dansku wójnu.
31. oktobra: Nevada sta so z 36. zwjazkowym statom Zjednoćenych statow.
Wona je z přestrjenju wot 196.236 km² dźesata najwjetša kupa na swěće a třeća najwjetša w Kanadźe, ma pak jenož něhdźe 150 wobydlerjow a słuša tuž k najmjenje wobsydlenym kónčinam zemje.
Ellesmerska kupa nadeńdźe so při sewjerozapadnym kóncu Grönlandskeje, wot kotrejež je přez Nareski přeliw dźělena.
Połojcy kupy je wot lodowcow pokryta a při pobrjoze namaka so wjele fjordow.
Najsewjerniši dypk kupy, Kap Columbia, je zdobom najsewjerniše městno cyłeje Kanady a jenož 769 kilometrow zdaleny wot sewjerneho pola.
2616 metrow wysoka hora Barbeau Peak je najwyši dypk prowincy Nunavut.
Nadeńdźe so napřećo městu Southampton a ma wokoło 140.000 wobydlerjow na přestrjeni wot 380 km².
Słušeše prjedy do hrabinstwa Hampshire, je pak wot 1974 samostatna.
Stolica a najwjetše město je Newport.
Charakteristiske za krajinu na kupje su krydowe hórki a krydowe skały při zapadnym kóncu.
Ludvíkovice su wjes a gmejna w sewjernej Čěskej.
Nadeńdu so při dróze z Děčína do Čěskeje Kamenicy něhdźe štyri kilometry sewjerowuchodnje Děčínskeho stareho města.
, Tsakhur// Glottolog 2.7.
Leži při rěce Algeti něhdźe 40 kilometrow južnje Tbilisija.
Z nich su 70 % Azerbajdźanjenjo, kiž su zwjetša šiitiskeje konfesije.
Do lěta 1736 bě město stolica sultanstwa Borčali.
Wot lěta 1964 ma měšćanske prawa.
Přez Marneuli wjedźe železniska čara Tbilisi–Jerjewan.
Leži w historiskej Galiciskej něhdźe 55 kilometrow juhowuchodnje Lwowa.
Sydlišćo je so w lěće 1437 załožiło a ma wot lěta 1623 měšćanske prawa.
Kózle su delnjołužiska cyrkwinska wjes we wokrjesu Sprjewja-Nysa z 340 wobydlerjemi, kotraž słuša wot lěta 2001 k městu Drjowk.
Leži při juhowuchodnym brjoze Grabicańskeho jězora, něhdyšeje brunicoweje jamy, něhdźe sydom kilometrow sewjerozapadnje Drjowka a wósom kilometrow sewjerowuchodnje Stareje Darbnje.
Ke Kózlemu słušatej gmejnski dźěl Njamorojce a sydlišćo Chórice.
W Kózlom pěstuje so kóžde lěto w juniju Janske jěchanje jako lětstotki stary serbski nałožk.
Susodne wsy su Brodkojce na sewjeru, Njamorojce na wuchodźe, Maliń a Chórice na juhu kaž tež Rědoŕ na zapadźe.
Bu wutworjena z dotal samostatneju gmejnow Hnašecy a Dobruša a w lěće 1999 zjednoćena z Husku k nowej gmejnje Dobruša-Huska.
Gmejnski zarjad wosta w Hnašecach.
Gmejnske dźěle běchu nimo Dobruše a Huski wsy Běłe Noslicy, Ćěchorjecy a Słónkecy z Hnaščanskeje gmejny a Přišecy a Hrubjelčicy z Dobrušanskeje.
Je zarjadniske sydło Alojskeho wobwoda.
Leži něhdźe 120 kilometrow sewjerowuchodnje Rigi a něhdźe 40 kilometrow sewjerozapadnje wot města Valmiera.
Sydlišćo je so w lěće 1449 prěni raz naspomniło, jako přińdźeštej kuble Allenberg a Stakenberg do wobsydstwa wěsteho Fabiana Ungera, kotryž dósta wot Rigaskeho arcybiskopstwa dowolnosć za wutworjenje wosady.
Hakle wot lěta 1992 ma měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Quyichirchiqskeho wobwoda.
Leži něhdźe 90 kilometrow sewjerowuchodnje Taškenta.
W Morsowym alfabeće zwoprawdźuje so F přez · · − ·.
W serbšćinje wustupuje f zwjetša jenož w cuzych resp. z druhich rěčow wotwodźenych słowach.
F je mjezynarodna awtowa značka za Francosku.
Rozlatčena rězna docpěwa wysokosć wot 40 hač 100 cm.
Rostlina wutwori wulke kupy.
Kłóski steja w 2-10 dołhich, čumpatych pakićach.
Skalny płónčik je jednolětna abo dwulětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 10 hač do 30 cm.
Łopjena su přećiwostejne, krótko stołpikate, owalne hač lancetojte, njesu na kóždym boku 1-4 krótke zubki a docpěwaja dołhosć wot 1 hač do 2 cm.
Na delnim boku njesu sylnje so pokazowace nerwy.
Wone su w klamje běłe.
Keluch je za čas płodow začinjeny.
Rosće na mjezotowych suchich trawnikach, na skalnych hłowach, na nasypach, na murjach, w zemskich nadrěwańcach, w šćerkowych jamach a na dwórnišćach.
Rostlina je w srjedźnej a južnej Europje, ale tež w južnej Skandinawiskej rozšěrjena.
Rostu swětadaloko wot conow trajaceho mróza hač subtropow, ale nic w tropach a Južnej Africe.
Płody někotrych družiny su jědźne kaž jědźna kastanija a bukwicy abo so jako skótnu picu hodźa, na př. předewšěm prjedy k swinjacemu kormjenju wužiwane žołdźe.
Płodowe debjenki a lisćo rozdźělnych družinow so předewšěm w nazymje čerstwje ale tež wusušene jako dekoraciske material wužiwaja, mjez tym tež we floristice.
Ze skory někotrych dubow so kork za zatyčki, sćěnowe a špundowanske wobkłady wottwarjuje.
Wjele družinow poskićuje hódnotne drjewo za meblowe domowe abo łódźny twar abo dobre palne drjewo.
Drjewiny tuteje swójby so často jako parkowe štomy wusadźuja a hdys a hdys tež jako bonsaj wuplahuja.
W internetowym słowniku: Buche W internetowym słowniku: Rotbuche Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Kastanie Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Dalše serbske mjeno je mangold.
Kejžorska wijawka je krótko žiwa rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot hač do 3,5 m.
Wone njeje dospołnje zymokruta.
Łopjena su wutrobojte.
Jich stołpiki su kosmate.
Sorta 'Scarlett O'Hara' ma ćmowočerwjene kćenja.
BEAT je hornjołužiske wubědźowanje młodych hudźbnych skupinow.
Zarjadowar je wot 1998 sociokulturelny centrum Kamjentny dom z Budyšina.
Dotal najsławniša dobyćerska skupina je Silbermond.
Dmitrij Anatoljewič Mjedwedjew je ruski politikar strony Jednotna Ruska.
Wot 7. meje 2008 do 7. meje 2012 běše wón z prezidentom Ruskeje, mjeztym zo přewza dotalny prezident Wladimir Putin, kiž njesmědźeše hižo kandidować, zastojnstwo ministerskeho prezidenta.
15. januara 2020 připowědźi Mjedwjedjew wotstup ruskeho knježerstwa pod jeho nawodom, štož w zwisku z předwidźanej změnu ruskeje wustawy a kóncom zastojnskeje doby Wladimira Putina w lěće 2024 interpretowane.
Putin a Mjedwjedjew dźěłaštaj hižo w 1990tych lětach w Pětrohródskim měšćanskim zarjadnistwje hromadźe.
Wrjosowe rostliny su swójba krytosymjenjakow.
W Europje wažny ród je holanska jahodka.
Rostlinowe družiny tuteje swójby nimale swětodaloko wustupuja.
Jenož mało družinow rosće w tropiskim nižinje.
Swójba Ericaceae bu w lěće 1789 jako „Ericae" wot Antoine Laurent de Jussieu w Genera Plantarum, S. 159-160 najprjedy wozjewjena.
Typusowy ród je Erica L..
Jenož hišće Synonymy za Ericaceae Juss. su: Vacciniaceae Lindl.
Monotropaceae Nuttall, Pyrolaceae Dum., Siphonandraceae Klotzsch.
Hižo dołho buchu Ericaceae do porjada Ericales Bercht. & J.Presl stajene, kotrež buchu w poslednim lětdźesatku wo někotre swójby rozšěrjene.
W swójbje je něhdźe 126 rodow z něhdźe 4000 družinami.
Próšniki njewobsedźa žane róžki.
Tribus Empetreae D.Don: Jenož dwě abo tři próškowe łopješka eksistuja a jenož dwě płodowej łopješce eksistujetej.
Tribus Ericeae DC. ex Duby: Próšniki su zdźěla su abo bjez dweju róžkow.
Tribus Phyllodoceae Drude: Eksistuje pjeć hač dźesać próškowych łopješkow.
Tribus Rhodoreae DC. ex Duby: Eksistuje 5 hač 15 próškowych łopješkow.
Tribus Pterosporeae Baillon: Chlorofyl faluje.
Tribus Pyroleae Dum.: Eksistuje chlorofyl.
Z jenož jednym rodom.
Tribus Cosmelieae Crayn & Quinn: Eksistuje jenož pjeć próškowych łopješkow.
Tribus Epacrideae Dum.: Eksistuje jenož pjeć próškowych łopješkow.
Tribus Oligarrheneae Crayn & Quinn: Eksistujetej jenož dwě abo štyri próškowe łopješka.
Pěsta je jara krótka.
Tribus Prionoteae Drude: Eksistuje jenož pjeć próškowych łopješkow z dołhimi próškowymi nitkami.
Tribus Richeeae Crayn & Quinn: Eksistuje jenož pjeć próškowych łopješkow.
Hłójčkojta pěstka je małka.
Tribus Styphelieae Bartl.: Eksistuje jenož pjeć próškowych łopješkow.
Tribus Gaultherieae Nied.: Kapslowe płody abo jahody wutworja.
Wón je lisćo wotmjetowacy štom, kotryž kapslowe płody wutwori.
Leži 70 kilometrow na juhozapad wot Kijewa, stolicy Ukrainy.
Sydlišćo je so w lěće 1390 załožiło a ma wot lěta 1601 měšćanske prawa.
9. januara abo 9. wulkeho róžka je dźewjaty dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 356 dnjow hač do kónca lěta.
1900: Załoženje koparskeho towarstwa Lazio Rom.
1992: W Bosniskej a Hercegowinje bu Republika Srpska proklamowana, štož přinošuje k wudyrjenju rata.
Bug je 772 kilometrow dołha rěka we wuchodnym dźělu Europy.
Wijel je wokoło ćěła wity płat.
Geologiske łamanje je seismisce aktiwne.
W kóždym lětstotku maja tam wjacore zemjerženja ze sylnosću wot 4 na Richterowej skali.
W dolinje leža tři dołho rozćehnjene jězory: na zapadźe Loch Lochy, srjedźa Loch Oich a na wuchodźe najznaćiši šotiski jězor - Loch Ness.
W dolinje Great Glen bu Kaledoniski kanal jako krótki zwisk mjez Irskim a Sewjernym morjom připrawjeny.
Jack Bruce bě šotiski rockowy hudźbnik, kotryž hraješe mjez 1966 a 1968 pola skupiny Cream.
4. awgusta abo 4. žnjenca je 216. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 149 dnjow hač do kónca lěta.
30. decembra abo 30. hodownika je 364. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće dźeń hač do kónca lěta.
Osa je město w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži při rěce Kama w zapadnym předkraju Uralskich horin w Permskim regionje něhdźe 140 kilometrow južnje Perma.
Sydlišćo je so w lěće 1591 załožiło a ma wot lěta 1737 měšćanske prawa.
Francis Rossi je britiski rockowy spěwar, gitarist a komponist hudźbneje skupiny Status Quo.
Zmjeinogorsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w Altajskim regionje při kazachskej hranicy, něhdźe 360 kilometrow juhozapadnje Barnaula a ma něhdźe dźesać tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1736 załožiło a ma wot lěta 1952 měšćanske prawa.
-19.06-169.87 Koordinaty: 19° J, 170° Z Niue je wotležana koralowa kupa w južnym Pacifiku, w bliskosći Tongi, južnje Samowy, zapadnje Cookowych kupow a 2400 kilometrow sewjerowuchodnje Nowoseelandskeje.
Wot lěta 1974 je swobodnje asociěrowana z Nowoseelandskej.
Hłowne sydlišćo je Alofi z 580 wobydlerjemi.
Kupa je jedyn z najwyšich atolow na zemi a wobsteji z wjerška něhdyšeho wulkana.
Při kromje kupy nadeńdźe so hač do 30 metrow wysoki rif z wapnowca.
Na Niue je cyłkownje štyrnaće wjeskow.
Mjeztym zo ma Niue dźensa jenož hišće wokoło 1.100 wobydlerjow, je 20.000 ludźi z Niue w Nowoseelandskej žiwych.
1965 dóstachu wobydlerjo wobmjezowane samozarjadnistwo a 1974 wotzamknychu zrěčenje wo swobodnej asociaciji z Nowoseelandskej.
Wiktor Fedorowyč Janukowyč je ukrainski politikar.
Wot 2002 hač do 2005 a znowa 2006/07 běše z premierministrom Ukrainy a wot 25. februara 2010 hač do 22. februara 2014 jako naslědnik Wiktora Jušćenka štwórty prezident Ukrainy.
Prešov je třeće najwjetše město Słowakskeje a srjedźišćo historiskeje krajiny Šariš.
Ma něhdźe 90.000 wobydlerjow a leži na wuchodźe kraja, sewjernje Košic.
Leži nimale 600 kilometrow sewjernje wot Syktywkara na prawym boku rěki ze samsnym mjenom.
Sydlišćo je so w lětach 1937–1942 w zwisku z Pečorskej železniskej čaru natwariło.
Dla jeho połoženja při železnicu do Workuty bě Pečora wažny centrum Gulag-systema.
Nikolajewsk je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1747 załožiło a ma wot lěta 1967 měšćanske prawa.
26. januara: W Sremskich Karlovcich podpisaja zastupjerjo Rakuskeje, Pólskeje, Bjenatkow a Osmanow měrowe zrěčenje, z kotrymž so Wulka turkowska wójna skónči.
Osmanske mócnarstwo zhubi nimale wšě w běhu 16. lětstotka dobyte europske teritorije: Pólska dóstanje Podolsku, Rakuska wulke dźěle Slawonskeje a Chorwatskeje.
Sedmihródska so z Madźarskej zjednoći a dóńdźe pod Habsburgske knjejstwo.
Uncukul je wjes w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w sewjernym Kawkazu w republice Dagestan něhdźe 70 kilometrow zapadnje Machačkale.
Ma něhdźe 6 tysac wobydlerjow.
Leži w Sibirskej w Primorskim regionje něhdźe 100 kilometrow sewjernje Wladiwostoka.
Ma něhdźe 168 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1898 załožiło jako město Nikolsk.
Qovlar je město na samym sewjerozapadźe Azerbajdźana, blisko armenskeje hranicy.
Leži něhdźe 450 kilometrow zapadnje Bakuwa.
Ma wokoło 14 tysac wobydlerjow.
Wot lěta 2012 ma měšćanske prawa.
Protyka za lěto 1884 1884 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
17. awgusta: W Radworju wotměje so pod nawodom Jana Wałtarja dźesata Schadźowanka.
Němska škleńčica je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač do 100 cm.
Łopjena docpěwaja šěrokosć wot 1 hač do 3 cm a su mječojte, šěromódre-zelene a šědźiwiznojte.
Zwonkowne kćenjowe łopješka su dele wočinjene a docpěwaja dołhosć wot 8 cm a njesu žołtu brodaćicu, mjeztym znutřkowne łopješka su horja měrjene a šěroko eliptiske.
Pyšna rostlina wustupuje tež wodźiwjena a potom rosće na murjach, skałach, zwisach, skłoninach, wosebje w regionach winoweho plahowanja.
Preferuje zwjetša wapnite pódy.
Serbowka běše zjednoćenstwo serbskich katolskich studentow a gymnaziastow.
Wona załoži so 21. oktobra 1846 při Serbskim seminarje w Praze a bě prěnje serbske studentske towarstwo zwonka Němskeje.
Hłownej zaměraj towarstwa běštej hajenje a spěchowanje serbskeje rěče a kultury a z tym skrućenje serbskeho narodneho wědomja sobustawow.
Z druhimi słowjanskimi studentskimi towarstwami wudźeržowaše wona žiwu kulturnu wuměnu.
Wuznamni intelektualni kaž Michał Hórnik, Jakub Bart-Ćišinski, Mikławš Andricki a Józef Nowak běchu sobustawojo Serbowki.
Zwjazk 42, čo.
Zielona Góra 28, čo.
25. měrca abo 25. nalětnika je 84. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 281 dnjow hač do kónca lěta.
Jako dźěćo bydleše někotre lěta w Lubnjowje.
Leži blisko turkowskeje hranicy něhdźe 150 kilometrow juhozapadnje Tbilisija.
Dźensniše sydlišćo je so w 12. lětstotku załožiło.
Widźenja hódna je wulka twjerdźizna Rabati w starym měsće.
Nimo toho ma město dwě synagoze a wulke židowske pohrjebnišćo.
Leži w Karpatach w historiskej Galiciskej něhdźe 75 kilometrow zapadnje Iwano-Frankiwska.
Sydlišćo je so w lěće 1371 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1940 měšćanske prawa.
Slovio je słowjanska planowa rěč.
Ma podobnje prostu gramatiku kaž esperanto, ale słowa pochadźeja ze słowjanskich rěčow.
Korčula je chorwatska kupa w Jadranskim morju, kotraž leži njedaloko połkupy Pelješac w južnej Dalmaciskej.
Ma 16.000 wobydlerjow na přestrjeni wot 271 km² a je tuž po wobydlerstwje druha a po wulkosći šesta najwjetša kupa Chorwatskeje.
Hłowne sydlišćo na kupje je město Korčula.
Susodnej kupje stej Hvar na sewjeru a Lastovo na juhu, mjeztym zo leži na wuchodźe połkupa Pelješac.
Wobsteja přewozne zwiski z Hvarom, Splitom, Lastovom, Pelješacom a Mljetom.
Na Korčuli nadeńdźe so tak mjenowany ródny dom Marca Pola, při čimž njeje wěste, hač je so znaty wotkrywar woprawdźe na kupje abo skerje w Bjenatkach narodźił.
Wona steji na granitowym kopcu w sewjerowuchodnym dźělu wsy, sewjernje hłowneje dróhi.
K wosadźe słušatej nimo wosadneje wsy tež wjesce Serbske Pazlicy a Pěskecy.
Wona wobsteji znajmjeńša z 15. lětstotka a bě klóštrej Marijina hwězda podstajena.
Tak wosta tež po reformaciji katolska.
Prěnja drjewjana Njebjelčanska cyrkej steješe wosrjedź wsy na kěrchowje a bu w lěće 1739 přez woheń zničena.
Nowa cyrkej swjateho Měrćina bu wot 1740 do 1743 w barokowym stilu po naćisku italskeho architekta a twarskeho mištra Drježdźanskeje dwórskeje cyrkwje Gaetano Chiaveri při puću do Serbskich Pazlic natwarjena.
Kóšty přewza po zdaću kurwjerchowski guwerner Sakskeje, Egon Anton Fürst zu Fürstenberg, kiž bě Budyskemu tachantstwu před swojeje smjerće 1716 za nowotwar katolskeje cyrkwje předwidźane pjenjezy darił.
Na zapadnej stronje cyrkwinskeje łódźe namaka so wěža, na wuchodnej stronje sakristija.
1907 je farar Kubaš ju nutřka wobnowić dał a 1938 slědowaše wonkowne wobnowjenje pod fararjom Handrikom.
W lěće 1976 bu wěža znowa wobmjetana.
W cyrkwi namakatej so 16 metrow wysoki a 5,5 metrow šěroki běły hłowny wołtar a retabla z drjewa w barokowym stilu.
Při wołtarje su swjećo swjateje Marije donjebjeswzaća, nad tym swjećo swjateho Měrćina a na bokomaj swjatej Katyrna a Marhata.
Při drjewjanej běłej baroknej klětce předstaja so ewangelisća.
Drjewjany južny wołtar, swjećeny swjatemu Měrćinej, je 8,5 metrow wysoki a nimale štyri metry šěroki a bu wot fararja Kubaša z Hainsbergskeje cyrkwje pola Aachena kupjeny a 1892 w Njebjelčicach nastajeny.
Wobraz swjateho Měrćina, prošerjej płašć dawaceho, bu w lěće 1899 wot sakskeje princesny Mathildy darjene.
Sewjerny wołtar je runje tak drjewjany a swjatej Mariji swjećeny.
Šěsć metrow wysoki a 270 cm šěroki běły, zdźěla pozłoćany wołtar pokaza na wołtarnym wobrazu Mariju, Jězusa Chrystusa z křižom a Boha Wótca kaž tež postawje swjateju Hańže a Marhaty na bokomaj.
Hač do lěta 1917 měješe Njebjelčanska cyrkej dwaj zwonaj a wot 1923 tři nowe, kiž buchu pak w Druhej swětowej wójnje zebrane.
1964 dósta cyrkej štyri nowe zwony z Apoldy.
Cyrkej so w lěće 1993 k poslednjemu razej wobšěrnje saněrowaše.
Štwórtk su serbske kemše w Pěskečanskej kapałce.
Njebjelčanska kermuša swjeći so započatk nowembra.
Podrys Zarys Hłowny wołtar Cyrkwina łódź z emporu a pišćelemi Powětrowy wobraz cyrkwje Cornelius Gurlitt: Nebelschitz.
Měrćina – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Cyrkwje w Budyskim dekanaće Baćoń | Biskopicy | Budyšin, swj.
Kawaty tryčk je ćernjata rostlina, kotraž dosahuje wysokosć wot 50 cm.
Stołpiki su najčasćišo zrunane, wobšěrne, wobsadźene z 1-2 rjadaj žałzowych kosmow, hewak nahe.
Na bazu wone su drjewjane.
Delnje łopjena su 3-dźělene.
Hornje łopjena su njedźělene.
Łopješka su šwižnje eliptiske a sćeńka zubate.
Króna docpěwa dołhosć mjezy 1 a 2,5 cm.
Łušćina je owalna, tak dołha kaž keluch abo dlěša.
Kawaty tryčk rosće na suchich trawnikach, pustym kraju a pućowych kromach; najčasćišo na wapnu.
Kawaty tryčk je w srjedźnej Europje rozšěrjeny.
Łušćina je krótša hač keluch.
Smjerdźacy tryčk je rostlina z zrunanymi stołpikami, kotrež kołowokoło su žałzojte-cybate.
Při tym rěči so při programěrowanskej rěče A wo žórłowej rěče, programěrowanska rěč B so jako cilowa rěč přełožowarja woznamjeni.
1036 Ganymed je asteroid, kotryž ma přeměr 31,7 km a kotryž wotkry Walter Baade 23. oktobra 1924.
Wokrjes ma něhdźe 75.000 wobydlerjow a přestrjeń wot 744 km².
Powiat wobsteji ze sydom gmejnow, z nich pjeć měšćansko-wjesnych gmejnow a dwě wjesnej gmejnje.
Kolonowskie/Colonnowska Leśnica/Leschnitz Strzelce Opolskie Ujazd/Ujest Zawadzkie Jemielnica/Himmelwitz Izbicko/Stubendorf Gmejny Kolonowskie, Jemielnica, Leśnica, Izbicko a Ujazd su wot lěta 2006 oficielnje dwurěčne pólsko-němske, přetož wučini podźěl němskeho wobydlerstwa tam wjace hač 20 %.
Po ludličenju w lěće 2002 bě tehdy 21 % wobydlerstwa wokrjesa němskeje narodnosće.
Žiguljowsk je město w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1949 załožiło a ma wot lěta 1952 měšćanske prawa.
Truman pochadźeše ze skromnych wobstejnosćow, wobdźěleše so 1918/19 jako wojak w Prěnjej swětowej wójnje a zastupi po zwrěšćenju swojich předewzaćelskich aktiwitow spočatk 1920tych lět do regionalneje politiki.
Wot 1935 bě z čłonom ameriskeho senata.
Jako předsyda wuběrka za produkciju brónjow za čas Druheje swětoweje wójny nabywa znatosć na nacionalnej runinje a nastupi při prezidentowych wólbach 1944 hromadźe z Rooseveltom jako kandidat za wiceprezidenta.
Jako tajki amtěrowaše jenož wot januara do apryla 1945, hdyž přewza po smjerći Roosevelta zastojnstwo prezidenta.
Mjeztym zo Němska hižo štyri tydźenje po tym kapitulowaše, bu wójna w Aziji hakle po zasadźenju jadroweju bombow nad japanskimaj městomaj Hirošima a Nagasaki skónčena.
Jako prezident wobdźěleše so Truman na Podstupimskej konferency.
Po kóncu wójny přiběraše napjatosć mjez nowymaj supermocomaj, kotraž wjedźeše do „zymneje wójny" mjez zapadom pod wjednistwom Zjednoćenych statow a wuchodnym blokom po boku Sowjetskeho zwjazka.
Wot 1948 podpěrowachu Zjednoćene staty z Marshallowym planom zapadoeuropske staty, mjeztym zo dźěłachu dale na wuwiwanju atomowych brónjow.
Prezidentowe wólby 1948 zdoby Truman njejapcy přećiwo wužadowarjej Thomasej Deweyjej.
Politiski konflikt z wuchodnym blokom so dale přiwótřowaše a wudyri w lěće 1950 jako Korejska wójna, prěnja zastupjerska wójna w konflikće mjez zapadom a wuchodom.
W nutřkownej politice planowaše Truman pod hesłom Fair Deal wutwarjenje Rooseveltoweho socialneho stata, štož so pak dla spjećowanja konserwatiwnych mocow w kongresu njeporadźi.
W lěće 1948 zahaji so nimo toho wotstronjenje rasoweho dźělenja w ameriskim wójsku.
Při wólbach 1952 hižo njenastupi.
Rewolucionarjo pod nawodom Fidela Castra přewzaja móc w Havanje.
03. januara: Alaska sta so z 49. zwjazkowym statom Zjednoćenych statow.
31. julija: Skupina baskiskich studentow załoži spjećowanske hibanje Euskadi Ta Askatasuna, kotrež wojuje z teroristiskimi srědkami přećiwo španiskej diktaturje a za njewotwisnosć Baskiskeje.
Protyka za lěto 1978 16. oktobra: Pólski kardinal Karol Wojtyła bu po smjerći Jana Pawoła I. za noweho bamža romsko-katolskeje cyrkwje woleny.
Wón narodźi so jako syn žiwnosćerja w Radworju a nawukny po ludowej šuli w Minakale zamkarstwo.
Po wjacelětnym rjemjeslniskim pućowanju a epizodźe jako wobsedźer kowarnje w južnotirolskej wsy Laas poda so w lěće 1887 jako misionar na tehdy němsku kupu Nowa Gineja, hdźež hač do swojeje smjerće w lěće 1933 wosta.
W listowanju z fararjom Jakubom Nowakom-Horjanskim wopisowaše swoje dožiwjenja w cuzych krajach.
Jurij Młynk: Wróbl, Jakub.
Bjelorječensk je město w Krasnodarskim regionje w južnej Ruskej.
Čorny Drin je rěka na zapadźe Sewjerneje Makedonskeje a sewjerowuchodźe Albanskeje, kotraž słuša do přitočnišća Jadranskeho morja.
Dołhosć je 177 km inkluziwnje, srěni přeběh je 116 m³/s.
Čorny Drin nima žórło – wućeče jako mała rěka ze sewjerneho brjoha Ohridskeho jězora w měsće Struga, na wysokosći 693 m n.m.h.
Na makedonskim wotrězku zastaruje tři kumštne wodowe spjatnišća: Globočica, Špilje a Debar, při čimž poslednje hromadźe z najwjetšim přitokom - Radiku - twori.
Na to Čorny Drin běži nimo města Debar a přeprěkuje makedonsko-albansku hranicu.
Na teritoriju Albanskeje Čorny Drin tohorunja přez hory běži, rozdźělejo pasma Dešat, Korab a Šar Planina na wuchodźe wot pasmow Allaman, Zejë a Debë na zapadźe.
Wokoło wsy Fushë Muhër rěka wotbočuje na sewjer.
Na albanskim wotrězku Čorneho Drina su tři wodowe spjatnišća: Fierze, Koman a Zadeje.
Wokoło města Kukës Čorny Drin zjednoća so z Běłym Drinom do Drina - najwjetšeje rěki Albanskeje.
Čorny Drin ma mnoholičbne a stajne přitoki z tajacych sněhow w horach, wobdawacych jeho dolinu, dźak tomu ma stajnje wodu, je haj samo bohaty na wodu.
Po nastaću rjećaza spjatych jězorow je so přeběh rěki, prjedy jara wot njeprawidłownych spadkow wotwisny, bórze stabilizował.
Spjatnišća wšak maja předewšěm energetisku funkciju; z elektrarnjow na Drinje a na přitokach dobywa Albanska 90% swojeje elektriskeje energije.
Šwedski dźećel je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač 50 cm.
Zrunane stołpiki su dudławe a na sukach njekorjenja.
Łopješka su šěroko owalne abo jejkojte a fajn zubate.
30-50 kćenja su najprjedy běłe a pozdźišo róžojte a steja w kulowatej, 1,5-3 cm wulkej hłójčce.
Kćenja su po času kćěwa dele zhibnjene.
Ilustracija Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Zrunane stołpiki su štyrihranite.
Spódnje łopjena su owalne hač dołhojte, njeprawidłownje karbowane a docpěwaja dołhosć wot 6 hač do 12 cm, mjeztym zo mjeńše łopjena su na maksimalnje 1 m dołhich kćenjowych wurostkach.
Wone steja po štyrjoch hač po wosmjoch w mutličkach, při čimž hač do dwacećoch mutličkow móže na jednej rostlinje być.
Rosće na suchich trawnikach, na połsuchich trawnikach, na tučnych łukach, na pućach, na skłoninach a na nasypach.
Preferuje skerje suche, bazowe, zwjetša wapnite pódy.
Rostlina je w srjedźnej a južnej Europje a Marokku rozšěrjena, ale je dźensa tež w sewjernej Europje zdomjacnjena.
23. junija abo 23. smažnika je 174. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 191 dnjow hač do kónca lěta.
1919: Němska narodna zhromadźizna we Weimarje přiwza měrowe zrěčenje po prěnjej swětowej wójnje.
Pjeńsk je městačko w Hornjej Łužicy.
Leži na juhozapadźe Pólskeje w Delnjošleskim wojewódstwje na prawym brjoze Łužiskeje Nysy někak třinaće kilometrow na sewjer wot Zhorjelca.
Měšćansko-wjesna gmejna Pjeńsk měješe dnja 30. junija 2019 cyłkownje 9.068 wobydlerjow, z nich 5.828 w měšćanskim a 3.240 we wjesnym dźělu.
Ke gmejnje słušeja nimo městačka samoho tež slědowace wsy: Bielawa Dolna, Bielawa Górna, Dłużyna Dolna, Dłużyna Górna, Lasów, Stojanów, Żarka nad Nysą a Żarki Średnie.
Leži nad rěku Don 46 kilometrow před Azowskim morjom a sto kilometrow wot rusko-ukrainskej hranicy.
Město je politiske, kulturne a hospodarske srjedźišćo južneje Ruskeje a ma přimjeno „wrota Kawkaza".
Třeplin je wjes w Pólskej.
Słuša ke gmejnje Trjebule w Lubušskim wojewódstwje a leži při dźensnišej hranicy mjez Pólskej a Sakskej.
Z historiskeho pohlada leži Třeplin w Šleskej blisko hranicy z Łužicu – sewjernje ležace Wulke Ždźary słušeja k Delnjej Łužicy a zapadnje ležace Brunojcy k Hornjej Łužicy.
Stolica a najwjetše město je Cchinwali.
Druhe staty maja ju dale za dźěl Georgiskeje.
Uganda je nutřkokrajny stat w srjedźnej Africe, kotryž namaka so sewjernje Viktoriaskeho jězora.
Stolica a najwjetše město Ugandy je Kampala.
Uganda leži w srjedźnej Africe při ekwatorje na Ugandaskej wysočinje we wysokosći wot zwjetša wjace hač 1000 metrow.
Susodne kraje su Južny Sudan na sewjeru, Kenija na wuchodźe, Tansanija na juhu, Ruanda na juhozapadźe a Demokratiska republika Kongo na zapadźe.
Kraj ma podźěl na třoch wulkich jězorach regiona, nimo Viktoriaskeho jězora, kotrehož sewjerna połojca do Ugandy słuša, stej to Albertowy a Edwardowy jězor, wobaj při zapadnej hranicy z Kongom.
Wšě tři jězory słušeja do přitočnišća Nila.
Ze 610 metrami najhłubše městno leži při delnim běhu Albertoweho Nila blisko sudanskeje hranicy.
Klima w Ugandźe je poprawom tropiska, dla wysokeho połoženja pak chłódniša hač na přikład w susodnej Keniji.
Na čole Ugandy steji hižo wot lěta 1986 prezident Yoweri Museveni.
9. oktobra abo 9. winowca je 282. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 83 dnjow hač do kónca lěta.
16. měrca abo 16. nalětnika je 75. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 290 dnjow hač do kónca lěta.
Filip je muske předmjeno a zapado- a južnosłowjanska kaž tež skandinawiska warianta mjena Philipp.
03. meje 26. meje 16. oktobra 19. oktobra 18. decembra Filip Bajon – pólski filmowy režiser a awtor Filip Dimitrow – bołharski politikar a ministerski prezident Filip Jakubaš — serbski wučer a słownikar Pětr Filip Kowar – serbski nabožinski prócowar a spisaćel Filip Rězak – serbski duchowny, słownikar a spisowaćel Filip Topol – čěski spěwar, spěwytwórc a pianist Filip Vujanović – čornohórski politikar, předsyda republiki Čorna Hora Filip Filip I.
, kral Filip II.
, kral Filip III.
, kral Filip IV.
, kral Španiskeje a Portugalskeje Filip V.
, kral Filip V.
, kral Filip VI.
Jemanželinsk je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1931 załožiło a ma wot lěta 1951 měšćanske prawa.
Wobwod Neukölln nasta w lěće 1920 ze samostatneho města Rixdorfa a gmejnow Britz, Buckow a Rudow.
Ke wobwodźe słušeja slědowace sydlišća: Neukölln leži při awtodróze 113 mjez Schönefeldskim lětanišćom a nutřkownym městom a je přez podzemskej železniskej čarje a kaž tež přez měšćanske železniske čary , , , a z druhimi dźělemi města zwjazany.
Rubježne zwěrjata su porjad cycakow z wokoło 260 družinow.
W internetowym słowniku: Marder Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Bär Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Walroß Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Katze Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Užventis je městačko z někak 700 wobydlerjemi w Kelmeskim rajonje Šiauliaiskeho wobwoda w Litawskej.
Leži při rěce Venta něhdźe 50 kilometrow juhozapadnje wot města Šiauliai a něhdźe 25 kilometrow sewjerozapadne wot města Kelmė.
Sydlišćo je so w lěće 1527 prěni raz naspomniło a dósta w lěće 1537 Magdeburgske měšćanske prawa.
Dalše serbske mjeno je kobołkowe zelo.
Prawy česnak je jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 20 hač 100cm.
Stołpik steji zrunanje a je hranity.
Delnje łopjena su dołho stołpikate.
Kćenja steja w nakónčnych kićach a docpěwaja wulkosć wot 0,6 hač 1cm.
Trukowe płody docpěwaja dołhosć wot 20 hač 70 mm.
Rosće na chłódkojtych lěsnych kromach, žiwych płotach, zahrodach a parkach.
Krónowe łopješka su žołte, dwójce tak dołhe kaž keluškowe łopješka a docpěwaja dołhosć wot 10 hač 14 mm.
Kćenjowe stołpiki su małko dlěše hač kćenja.
Rěpik so za wudobywanje wolija a jako picowanska rostlina plahuje.
Dansce rěči cyłkownje něhdźe 5,5 milionow ludźi, nimo Danskeje tež na Ferejskich kupach, w Grönlandskej a na sewjeru Schleswigsko-Holsteinskeje.
Danšćina słuša k připóznatym mjeńšinowym rěčam w Němskej.
Danšćina ma dwaj genusaj, numerusaj a padaj.
Ale někotre narěče nimaja žadyn genus, ale druhe narěče maja samo tři genusy.
Kerčna woka docpěwa wysokosć wot 60 hač 200 cm.
Łopjena wobsteja z 6-10, šěroko-jejkojtych, 15-40 mm dołhich a 10-25 šěrokich pjerowych łopješkow a rozhałuzowaneho kónčneho zawiječka.
Pódlanske łopješka su zubate.
Kćenja steja po štyrjoch hač po dwacećoch w stołpikatych kićach, kotrež su tak dołhe kaž nošne łopješko.
Łušćina je naha a wobsahuje štyri hač dźesać symjenjow.
Rosće w na zelach bohatych lisćowych lěsach, na lěsnych pućach a w kerčinach.
Rostlina je w srjedźnej Europje, sewjernje hač do južneje Šwedskeje, južnje hač do srjedźneje Italskeje, rozšěrjena.
Wón rosće kehelojće abo stołpojće.
Łopjena su šupiznojte abo jehłojte.
Drjewo so rady za zhotowjenje wołojnikow wužiwa.
W internetowym słowniku: Wacholder Fl.
Božena Němcová bě čěska spisowaćelka a nimo toho najwoblubowaniša čěska awtorka 19. lětstotka.
Dźěći maja jeje bajki rady, dorosćeni jeje 200-stronowu powědku Wowka, kotraž płaći jako najznaćiša prozowa twórba w čěskej rěči.
W knize dopomni awtorka na swoje dźěćatstwo, kak wowka ju a jeje bratřa a sotry kubłaše.
Wowka běše jednora, ale mudra wjesna žona.
Tež rěče dla je kniha jedna z hłownych prozowych dźěłow čěskeje literatury.
Jeje wobraz pyši dźensa čěsku bankowku 500 krónow.
Wichorjewka je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1947 załožiło a ma wot lěta 1966 měšćanske prawa.
18. decembra abo 18. hodownika je 352. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće třinaće dnjow hač do kónca lěta.
Dešno je delnjołužiska wjes w Błótach sewjernje Choćebuza, kotraž ke gmejnje Dešno-Strjažow słuša.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy wšitcy 815 Dešnjanow serbsce.
Ćěchorjecy su hornjołužiska wjeska z 85 wobydlerjemi na juhu Budyskeho wokrjesa w Sakskej, kotraž słuša wot lěta 1999 ke gmejnje Dobruša-Huska.
Přisłušeja Hodźijskej ewangelskej wosadźe.
Wjeska leži při Běłonosličanskej wodźe, lěwym přitoku Sprjewje, we wysokosći wot 220 metrow nad mórskej hładźinu juhozapadnje Budyšina w hórkatych Hornjołužiskich honach.
Sewjerozapadnje Ćěchorjec běži statna dróha S119.
Susodne wjeski su Hrubjelčicy na sewjerowuchodźe, Słónkecy na juhowuchodźe a Hnašecy na juhu.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Decherwicz pochadźa z lěta 1380.
Hač do lěta 1936 běchu Ćěchorjecy samostatna gmejna a po tym hač do gmejnskeje reformy lěta 1994 dźěl Hnašečanskeje gmejny.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 118 wobydlerjow, z nich 102 Serbaj.
Egejske morjo je morjo mjez europskej Balkanskej połkupu a aziskej Anatoliskej, pódlanske morjo Srjedźneho morja.
Słuša k morjam Atlantiskeho oceana.
Mjezuje na sewjer a na zapad z Grjekskej twjerdźiznu, na juhu z grjekskej kupu Kreta a na wuchodźe z Turkowskej.
Na sewjerozapad je přez mórsku wužinu Dardanele zwjazane z Marmarskim morjom a na wuchod je zwjazane přez Korintski kanal z Ioniskim morjom.
18. měrca abo 18. nalětnika je 77. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 288 dnjow hač do kónca lěta.
Kochma je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1519 załožiło a ma wot lěta 1925 měšćanske prawa.
Kadnikow je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1492 załožiło a ma wot lěta 1780 měšćanske prawa.
Nowouzensk je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1760 jako wjes Čertanla załožiło a ma wot lěta 1835 měšćanske prawa.
Wona dosahuje wysokosć wot 60-200 cm.
Mutličkaty šlěz pochadźa z wuchodneje Azije, ale tež rosće w južnej a wuchodnej Europje.
W internetowym słowniku: Malve Kral, Jurij: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
Město ma někak 340.000 wobydlerjow a leži při wuliwje rěki Lagan do Belfastskeho zaliwa.
Belfast je sydło katolskeho a anglikanskeho biskopa kaž tež uniwersitne a přistawne město.
Je nimo toho sydło knježerstwa a parlamenta Sewjerneje Irskeje.
W lěće 1177 natwarichu Normanojo na teritoriju dźensnišeho města hród.
Město same bu hakle w lěće 1603 załožene.
Hladajo na huste zběžki w přewažnje katolskej Irskej zasydlichu so tu z dowolnosću britiskeho knježerstwa protestantske Presbyterianojo ze Šotiskeje kaž tež Hugenoća z Francoskeje.
We 18. lětstotku bu přistaw w Belfasće wutworjeny, kotryž bu w Druhej swětowej wójnje přez powětrowe nadpady němskich lětadłow ćežko wobškodźeny.
Leži w republice Udmurtskej při rěce Kambarka něhdźe 110 kilometrow južnje Ižewska a ma něhdźe dźesać tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1767 załožiło a ma wot lěta 1945 měšćanske prawa.
Wona wobjima 49 % krajneje přestrjenje, předewšěm na sewjeru a wuchodźe.
Zarjadniske sydło Srpskeje je Banja Luka.
Joseph Muscat je maltaski politikar a předsyda socialdemokratiskeje Partit Laburista.
Studowaše zawodne hospodarstwo a politiske wědomosće na Uniwersiće Malty a promowowaše w lěće 2007 w Bristolu.
2004 bu jako jedyn ze štyrjoch maltaskich zapósłancow woleny do Europskeho sejma.
Po poražce PL při parlamentowych wólbach 2008 bu woleny za noweho předsydu strony a přewza wjednistwo opozicije w maltaskim sejmje.
Při wólbach dnja 9. měrca 2013 zdoby PL zaso wjetšinu a Joseph Muscat sta so z najmłódšim premierom po njewotwisnosći Malty w lěće 1964.
Po korupciskim skandalu a dla stykow k mordarjam maltaskeje žurnalistki Daphne Caruana Galizia złoži swoje zastojnstwo w januarje 2020.
47.3716666666678.5422222222222 Koordinaty: 47° 22′ S, 8° 33′ W; CH1903: Zürich je najwjetše město Šwicarskeje a stolica kantona Zürich.
Město same ma něhdźe štyrista tysac wobydlerjow, ale aglomeracija wokoło města wokoło dwaj milionaj.
Město nadeńdźe so na sewjeru Šwicarskeje při pobrjoze Zürichskeho jězora Filip Rězak: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče.
Džermuk je město na wuchodźe Armenskeje.
Leži při rěce Arpa we Wajdzorskej prowincy něhdźe 170 kilometrow juhowuchodnje Jerjewana.
Habrovany su gmejna na sewjeru Čěskeje.
Nadeńdźe so wósom kilometrow juhozapadnje Wusćow a słuša k Wusćanskemu wokrjesej.
Zapadnje wsy běži awtodróha D 8.
Susodne wsy su Koštov na sewjeru, Suchá a Stebno na sewjerowuchodźe, Moravany, Dubice a Dubičky na wuchodźe, Radejčín na juhowuchodźe, Kletečná a Záhoří na juhu, Žim a Bořislav na juhozapadźe, Žalany, Vrahožily a Brozánky na zapadźe kaž tež Řehlovice, Pelikánův Mlýn, Hliňany a Stadice na sewjerozapadźe.
Habrovany słušeše wot 1341 do 1383 k wobsydstwu Thima II. z Colditza na Krupce.
Pozdźišo so wjeska rozdźěli a słušeše zwjetša benediktinskemu klóštrej Teplice a po jeho rozpadźe w Husitiskich wójnach k Tepličanskemu knjejstwu.
Gmejna Habrowan měješe w lěće 1930 256 wobydlerjow, kiž běchu zwjetša Němcy.
Po Mnichowskim zrěčenju přińdźe gmejna w lěće 1938 k Němskemu mócnarstwu.
Po Druhej swětowej wójnje bu němske wobydlerstwo wućěrjene.
Powiat leži we wuchodnej Hornjej Łužicy a přisłuša euroregionej Nysa.
Abja-Paluoja je městačko na juhu Estiskeje.
Leži něhdźe 200 kilometrow južnje Tallinna.
Leži na wuchodźe Ferganskeho doła při rěce Isfayramsoy něhdźe 20 kilometrow juhowuchodnje Fergany.
Ma něhdźe 75 tysac wobydlerjow.
Kryšan Bjedrich Faber bě ewangelski farar a zběrar serbskich knihow.
Narodźi so jako syn fararja a wopytowaše gymnazij w Budyšinje.
Wot lěta 1703 studowaše w Lipsku teologiju.
Po studiju bě wot 1710 do 1731 z diakonom w Klukšanskej wosadźe, hdźež bě jeho nan z fararjom a přewza po nanowej smjerći jeho zastojnstwo, kotrež wukonješe hač do swojeje smjerće w lěće 1748.
Faber nimo toho serbske nabožinske spisy přełožowaše a wudawaše.
Franc Šěn: Faber, Kryšan Bjedrich.
Kraj Vysočina je jedyn ze štyrnaće krajow Čěskeje republiki.
Nadeńdźe so w juhowuchodnych Čechach a ma něhdźe 500.000 wobydlerjow.
Zarjadniske sydło a z něhdźe 50.000 wobydlerjemi zdobom najwjetše město je Jihlava.
Vysočina mjezuje z Pardubickim krajom na sewjeru, z Juhomorawskim na wuchodźe a juhowuchodźe, z Juhočěskim na zapadźe a ze Srjedźočěskim na sewjerozapadźe.
Wobsteji ze 704 gmejnow w pjeć wokrjesach.
Najwjetša rěka w kraju je Sázava, prawy přitok Wołtawy.
Kraj je poměrnje rědko wobsydleny a leži w přerězku wyši hač druhe kónčiny Čěskeje.
Najwyša hora je Javořice.
Skupina finougriskich rěčow słuša k swójbje uralskich rěčow.
Tež ma najwjace finskich rěčow wokalowu harmoniju.
Z wuwzaćom Komišćiny njeznaja finougriske rěče žadyn syntetiski futur.
W jednotliwych rěčach wustupuje tola analytiski futur.
We finougriskich rěčach njeeksistuje słowo za měć.
Alpski kozync je ležaca abo postupowaca rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 7 hač 25 cm.
Chorhoj je módrojta abo wioletna, mjeztym zo křidleška su běłojte a čołmik ma wioletny kónčk.
Łušćina je ćmowo cybaće kosmata.
Rosće na kamjentnych trawnikach, wětrej eksponowanych hranach hač do wysokosćow wot 1500-2800 m.
Rostlina je w sewjernej Europje, Alpach, Pyrenejach, Karpatach a Kawkazu rozšěrjena.
Hołbjacy rupač je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 25 hač 60 cm a šěrokosć wot hač do 1 m.
Na spódku stejace łopjena su zwjetša njerozdźělne.
Stołpikowe łopjena su přećiwostejne.
Stołpiki su šwižne, zrunane a kosmate.
Keluch njesu ćěmne seršće z dołhosću wot 3 hač 5 mm.
Rosće na słónčnych, suchich trawnikach, suchich łukach a mjezach.
Ma radšo skerje suche, zwjetša wapnite, njehnojene pódy.
Keluch njesu krótke, swětłe seršće.
Ma sćeńka dźělene łopjena.
Módrowioletne kćenja njesu wusahowace próškowe nitki.
Prawdźepodobnje je žiwy był wot 551 do 479 do Chr. a so narodźił w měsće Qufu w chinskim staće Lu, hdźež je tež zemrěł.
Centralny tema jeho wučby je porjadk, kotryž so docpěje po jeho měnjenju z pomocu česćownosće napřećo ludźom a česćowanja prjedownikow.
Jezuit Matteo Ricci šěrješe jón w zapadźe.
Jeho wučby namakaja so w „Analektach" Konfuciusa, zběrce „krótkich aforistiskich fragmentow", kotraž bu wjele lět po jeho smjerći zestajena.
Dwě lěće po tym, zo bě so 551 w Lu narodźił, wumrě jeho nan a młody Konfucius dósta 539–552 do Chr. priwatnu wučbu pola swojeho dźěda.
Najprjedy bu wón twarski minister, potom justicny minister a skónčnje 498 do Chr. zastupowacy kancler.
497 do Chr. přiwza wójwoda Ding z Lu 80 spěwacych holcow jako dar susodneho stata Qi, na čož dźěše Konfucius z protesta znowa do eksila.
Nětko započnje so jeho 13-lětne pućowanje po wšelakorych statach.
Tam dožiwi wón 482 do Chr. smjerć swojeho syna Bo Yu, 481 do Chr. smjerć najlubšeho wučomnika Yan Hui a zamordowanje wójwody stata Qi.
Po „Historiskich analach" wot Sima Qian, kotryž je lětstotki po Konfuciusu za čas Han-dynastije žiwy był, rysuje so tróšku hinaši wobraz wo Konfuciusu.
Je ćežko sebi jasny wobraz wo Konfuciusu zdobyć, dokelž njeje ani jeničku pisomnu twórbu zawostajił.
Podobnje kaž pola Jězusa buchu wučby Konfuciusa hakle něhdźe 100 lět po jeho smjerći wot jeho wučomnikow napisane.
Lunyu je spis, kotryž je wuchodoaziske duchowne stawizny najbóle wobwliwował.
Nadobny prócuje so mjenowane štyri dobre počinki zwoprawdźić.
To so pokaza w Lunyu, hdyž rěka wo mištru: „Njeje to wony muž, kotryž wě, zo so jeho ideje njehodźa zwoprawdźić, kotryž je pak tohodla njespušći?" Konfucius praji sam: „Konfucius rjekny: „Za puć nadobneho su trěbne tři wěcy, ja pak to njezdokonjam: prawe zadźerženje druhim ludźom napřećo – to wuswobodźi wot starosćow.
Mudrosć – wona zachowa před dwělemi.
Wón pak wě, zo wón jón ženje njedocpěje.
Přez rozdźělne kubłanje so woni wot so zdaluja." Tuž žada sej Konfucius: „Kubłanje dyrbi kóždemu přistupne być.
Mjez stawami njesmě so rozeznawać." Wuknjenje ma pola Konfuciusa wysoku prioritu.
Jako kulturna bytosć je wón k tomu postajeny, zo wón wědu z pomocu tradicije dale dawa.
Bytostne při tym je, zo je zdźěłanosć zwjazana z moraliskim žadanjom kultiwěrowanja sebje samoho: „Konfucius rjekny: „W starowěku wuknjechu, zo bychu so sami wukmanili; porno tomu wuknu dźensa, zo bychu napřećo druhim něšto płaćili." Kubłanje njeje jeničce srědk za egoistiske a njekničomne zaměry.
Tajki čłowjek je drje wjele wuknył, ale kotry ma to wužitk?" Prěnje powučace hrona w Lunyu rěkaja: „Wuknyć a to hdys a hdys wospjetować, njeje tež to wjeselo?" „Jeli přińdźe přećel z daloka, njeje tež to wjeselo?" „Wot ludźi być přepóznaty, ale so tohodla njerudźić, njeje to zadźerženje nadobneho?" Konfucius wučeše Tak-to-je – filozofiju: „Jeli přińdźe přećel z daloka, njeje tež to wjeselo?" - Štó by tu ně prajił?
Twórba, kotraž je na wuchodoaziske duchowne stawizny najwjetši wliw wukonjała, započnje z jednorym zwěsćenjom.
Njezapočnje ze spekulacijemi wo prěnich přičinach swěta abo wo najwyšich principijach, kaž na přikład w grjekskej filozofiji.
Konfuciusa nječwěluja tež žane dwěle Descartesa, hač wonkowny swět we woprawdźitosći scyła eksistuje.
Swět tu je a w nim mamy žiwi być.
Pola Konfuciusa přewahuje potajkim pragmatiske stejišćo swětej napřećo.
Tak kaž su prawidła kopańcy wuměnjenje za to, zo swoboda hry nastanje, wutwori derje rjadowana towaršnosć struktury za swobodne žiwjenje čłowjeka.
Tak kaž kopar swobodnje prawidła akceptuje, tak akceptuje tež nadobny moraliskosć, pócćiwosć a winowatosće.
Porjadk njepodusy swobodu, ale wotewri hakle rum za skutkowanje, w kotrymž so čłowjeskim činitosćam zmysł přidawa.
Porno tomu je chaos, jako napřećiwk porjadka, kotryž wutwori sferu přinućenja a ćěsnosće.
Konfucius wuzběhny, zo njesmě so moraliskosć a pócćiwosć, kotrejž regulujetej towaršnostne poćahi, njewotwisnje wot konkretneho čłowjeka wužadać.
Konfucius jemu wotmołwi. „Ty maš tola staršich a bratrow.
Kak móžeš ty so potajkim hnydom po tym měć?" Ran Qiu prašeše so mištra, hač ma to, štož je wo zakładach praweho moraliskeho zadźerženja słyšał, tež hnydom nałožować.
Jemu pak Konfucius wotmołwi: „Staji do skutka, štož sy słyšał."" W samsnym powučacym kruchu wujasni Konfucius: „Ran Qiu je čłowjek, kotryž so jenož wahajo k jednanju rozsudźi.
Tohodla ja jeho pozbudźuju.
Sucha mlóčeń je wjacelětna rostlina cm.
Rostlina je naha, wobsahuje běłu brěčku a ma podzemske wotnožki.
Stołpiki su deleka wodrjewjene, njesu hač do 20 njekćějacych, husto łopjenatych a hač do 10 kćějacych bóčnych hałuzow.
Njekćějace wurostki su husto łopjenate.
Kćenja steja w njeprawych wokołkach z 10 hač 20 promjenjemi.
Přikrywne łopješka kwětnistwow su njezrosćene, šěroko-třiróžkate a najprjedy žołte ale pozdźišo čerwjenojte.
Žołte žałzy kćenjoweho keluška ma formu połměsačka a njesu 2 róžkaj.
Rosće na suchich pěskowych pódach, předewšěm na suchich trawnikach, na kamjentnych skłoninach, w swětłych kerčinach, na wobkromach a na pućowych kromach.
Ma radšo skerje suche a bazowe pódy.
Rostlina je w srjedźnej a južnej Europje rozšěrjena, při čimž w Němskej w sewjerozapadnej nižinje faluje.
To skutkuje typiske patwory rostliny, kotraž nimo toho njekćěje.
Potom je jasnozelena, šwižna a njerozhałuzowana.
Nimo toho njese na delnim boku skrótšenych łopjenow oranžowe pucherki.
Jeho němske mjeno je Plock, Plotzk abo Plozk.
W 11. a 12. lětstotku bě Płock ze stolicu Mazowskeje.
Je najstarše město tutoho regiona a jedne z najstaršich cyłeje Pólskeje.
Kołwaz je hornjołužiska wjeska we wuchodźe Budyskeho wokrjesa a słuša wot lěta 1993 k Bukečanskej gmejnje.
Leži na lěwym boku rěčki Kotołka we wuchodnym dźělu Hornjołužiskich honow.
Susodne wjeski su Čornjow na sewjerowuchodźe, Błócany na juhu, Koporcy na zapadźe a Něćin na sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje kulowca jako Kolewas pochadźa z lěta 1363.
Ležownostne knjejstwo nad Kołwazu wukonješe w 16. lětstotku ryćerkubło we Wichowach a we 18. lětstotku susodne Něćinske kubło.
Cyrkwinsce słušeja ewangelscy Kołwaženjo ze starodawna do Bukečanskeje wosady.
We 1880tych lětach měješe wjes po Mukowej statistice cyłkownje 233 wobydlerjow, z nich 210 Serbow a 23 Němcow.
Podgorica je stolica Čorneje Hory a leži w juhu balkanskeho kraja.
Wona wobjednawa wo temje kolonizacije Ameriki.
Lejno je holanska wjes w Sakskej w Budyskim wokrjesu.
Wot lěta 1995 słuša ke gmejnje Halštrowska Hola.
W lěće 2016 měješe 304 wobydlerjow.
Lejno leži na sewjeru wokrjesa při hranicy z Braniborskej, dwanaće kilometrow na juhowuchod wot Złeho Komorowa a dwanaće kilometrow na sewjerozapad wot Wojerec.
Južnje wot Lejnoho ćeče Čorny Halštrow a sewjerne leži Lejnjanski jězor.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Gysirswalde je z lěta 1401.
Po statistice Arnošta Muki měješe Lejno we 1880tych lětach cyłkownje 395 wobydlerjow, z nich 388 Serbow a jenož sydom Němcow.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 49,3 %.
Poslednje serbske kemše běchu so hižo za čas Prěnjeje swětoweje wójny wotměli.
[456 wobydlerjow, z nich 161 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 9 z pasiwnymi, 55 serbskich dźěći a młodostnych, 231 bjez znajomosćow] → wšě wjeski Andreas Kirschke: W modlitwach, spěwach a próstwach zjednoćeni.
Hendrich Jordan bě serbski ludowědnik, wučer w Popojcach a zběraćel delnjoserbskich bajkow.
Wón bě sobuzałožer Maśicy Serbskeje a tež awtor delnjoserbskeje wersije hymny Rjana Łužica.
Wot 1863 do 1872 bě z wučerjom w Hermanecach pola Łaza, hdźež jeho tehdyši Łazowski farar Handrij Zejler spěchowaše.
Kitkowc je ród ze swójby łušćinowcow.
Druhe serbske mjeno je šćedrjenc.
Wuroćowe rostliny su swójba znutřka symjencow.
Calligonum L.: Z 80 družinami.
Tzvelev Koenigia L. Leptogonum Benth.
Neomillspaughia S.F.Blake Oxygonum Burch. ex Campd.
Mill.): Z 150 družinami.
Vogelknöteriche: Z něhdźe 65 družinami.
Zdźer: Z 200 družinami.
Triplaris Loefl. ex L. Z 28 rodami a 520 družinami.
W internetowym słowniku: Buchweizen Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Město bu w lěće 1791 załožene a dźensa ma šěsć stow tysac wobydlerjow.
Leži na sewjernym brjoze rěki Potomac.
8. januara abo 8. wulkeho róžka je wosmy dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 357 dnjow hač do kónca lěta.
1918: US-prezident Woodrow Wilson předstaji tak mjenowany „program 14 dypkow" před US-ameriskim kongresom.
Centralny element je prawo samopostajenja ludow.
Handrij Nyča bě serbski pućowacy, wučenc, sakski kurwjerchowski dwórski radźićel a swobodny murjer.
Nyčowej staršej běštaj Handrij Nyča, wobydler Židowa a Hana Nyčowa, rodź.
Po nabožinskej wučbje na Židowje, wopytowaše młody Handrij dwě lěće Gersdorffsku šulu w Delnim Wujězdźe a na to gymnazij w Budyšinje.
Po tym studowaše předewšěm prawnistwo kaž tež filozofiju a chemiju we Wittenbergu a Lipsku.
W Lipsku běše mjez 1755 a 1757 sobustaw Serbskeho prědarskeho towarstwa.
Po wotzamknjenju swojeho studija pućowaše dołho přez Europu, mjez druhim do Danskeje, Pólskeje, Rakuskeje, Šwicarskeje, Nižozemskeje, Wulkeje Britaniskeje a předewšěm do Ruskeje, hdźež wuwučowaše jedne lěto dołho filozofiju w Moskwje.
W lěće 1776 kupi wón ryćerkubło Löbensmüh blisko Mengelojc a 1779 zmandźeli so z Marju, třećej dźowku ruskeho hrabja Soltykowa.
W samsnym lěće pomjenuje so Handrij Nyča na sakskeho dwórskeho radźićela.
Handrij Nyča wumrě w lěće 1795 po čuwowej zymicy a bu na Budyskim Serbskim kěrchowje pohrjebany.
Njeměješe swójske dźěći, adoptowaše pak bratroweho syna Handrija, kotryž běše pozdźišo załožer hornjołužiskeho zemjanskeho rodu Nyča.
Franc Šěn: Nyča, Handrij.
Burghart, Görlitz 1800, str.12–15. Rudolf Jenč: Stawizny serbskeho pismowstwa.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1954, str.
Kulowc je wjes ze 206 wobydlerjemi na sewjeru hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša k městu Kulow a leži 123 metrow nad mórskej hładźinu při Čornym Halštrowje.
Susodne wjeski su Spale na sewjerowuchodźe, Kulow na juhu a Nowa Wjes na sewjerozapadźe.
Zapadnje Kulowca so Dubrjenske bahno namaka, jedne z najwjetšich přirodoškitnych pasmow Sakskeje.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Chula je z lěta 1286.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 203 wobydlerjo, z nich 202 Serbaj.
Je zarjadniske sydło Zarasaiskeho rajona.
Leži při jězoromaj Zarasas a Zarasaitis něhdźe 50 kilometrow sewjerowuchodnje Uteny.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1506 jako Jeziorosa a ma wot lěta 1843 měšćanske prawa.
Wulka židowska wosada je so w běhu holocausta dnja 26. awgusta 1941 dospołnje zničiła.
1903 mějachu w městačku dwě synagoze, šěsć modlernjow a dwě šuli.
Lielvārde je městačko w Letiskej.
Je zarjadniske sydło Lielvārdskeho wobwoda.
Leži při prawym brjoze Dwiny něhdźe 50 kilometrow juhowuchodnje Rigi.
Sydlišćo je so w lěće 1261 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1992 měšćanske prawa.
Salacgrīva je městačko na sewjeru Letiskeje, blisko estiskeje hranicy.
Je zarjadniske sydło Salacgrīvskeho wobwoda.
Leži při brjoze Baltiskeho morja něhdźe 100 kilometrow sewjerowuchodnje Rigi.
Sydlišćo je so w lěće 1207 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1928 měšćanske prawa.
Stolica kraja je Majuro z 28.000 wobydlerjemi.
Marshallowe kupy wobsteja z dweju nimale paralelneju rjećazow kupow, Ratakoweho rjećaza ze 14 atolemi a dwěmaj kupomaj na wuchodźe a Ralikoweho rjećaza z 15 atolemi a třomi kupami na zapadźe.
K rjećazomaj słušeja cyłkownje něhdźe 1225 wjetšich a mjeńšich kupow, rozměstnjene na mórskej přestrjeni wot 2 milionow km², při čimž wučinja přestrjeń kupow jenož 181 km².
Najwyši dypk na kupach leži jenož dwaj metraj nad hładźinu morja.
Klima je włóžna a horca z dešćowym časom mjez meju a nowembrom.
Po dobywanju kupow přez US-ameriske wójsko słušachu hač do lěta 1979 jako wotwisny teritorij do Zjednoćenych statow.
Američenjo wužiwachu někotre atole za testowanje atomowych bombow.
Ota Wićaz bě serbski literarny a kulturny stawiznar, spisowaćel a redaktor kulturneho časopisa Łužica kaž tež prěni šefredaktor jeho naslědnika Rozhlad.
Po studiju w Lipsku skutkowaše Wićaz wot lěta 1900 jako wučer w Rötha, Lipsku, Bukecach, Drježdźanach a Sapawje.
W lěće 1902 dźěłaše krótko na wučerskimaj seminaromaj we Waldenburgu a Budyšinje a wot 1903 na wučerskim seminarje w Stollbergu, hdźež běše wot lěta 1926 studijny direktor.
Po krótkim wuměnku mjez 1936 a 1941 dźěłaše mjez 1941 a 1943 znowa na seminarje a po wuswobodźenju hišće raz wot 1945 do 1949.
Wićaz běše wudawaćel Časopisa Maćicy Serbskeje a wot 1947 Dr. h. c.
Lipšćanskeje uniwersity dla swojeho přinoška k serbskej literaturowědźe a kulturnym stawiznam.
Leži něhdźe 80 kilometrow južnje Charkiwa.
Sydlišćo je so w lěće 1869 jako wjes Lichačowe załožiło a ma wot lěta 1991 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 30 kilometrow zapadnje Donjecka.
Sydlišćo je so w lěće 1844 załožiło a ma wot lěta 1977 měšćanske prawa.
Pawoł Kurjo bě serbski prawiznik, stawiznar a redaktor.
Narodźi so jako syn žiwnosćerja w Radworju a bě wot 1910 do 1912 chowanc Serbskeho seminara w Praze, hdźež wopytowaše němski Małostronski gymnazij.
Wot 1919 do 1924 studowaše w Lipsku prawnistwo.
Wot 1927 hač do swojeje zažneje smjerće w lěće 1935 dźěłaše jako adwokat w Stołpinje.
Jako student prawnistwa załoži w lěće 1919 časopis Serbski Student a bě jeho prěni redaktor.
Nimo toho pisaše do nowin Serbske Słowo w zmysle narodneho hibanja Arnošta Barta.
Hromadźe z Janom Brylom spisa knihu Serbske stawizny w zańdźenosći a přitomnosći, kotraž 1920 wuńdźe.
Jako adwokat zakitowaše w lěće 1934 wuspěšnje Michała Nawku w Budyskim procesu dla pozdatneje wulkopřerady.
Pawoł Kurjo bě wot lěta 1920 sobustaw Maćicy Serbskeje.
Jurij Młynk: Kurjo, Pawoł.
Jurij Łusčanski bě titularny biskop Samosa kaž tež japoštołski wikar Sakskeje, japoštołski prefekt něhdyšeho Mišnjanskeho biskopstwa w markhrabinstwje Hornja Łužica a dekan Budyskeho tachantstwa.
Narodźiwši so jako syn bura we Wotrowje, wopytowaše Jurij Łusčanski spočatnje šulu w Budyšinje.
Jako chowanc Serbskeho seminara w Praze wuwuči so Łusčanski wot 1855 do 1865 na němskim Małostronskim gymnaziju.
Po tym studowaše wón hač do 1865 filozofiju a teologiju w Praze a přizamkny dodatny studij na arcybiskopskim seminarje w Kölnje.
W lěće 1866 bu we Wrócławju na měšnika wuswjećeny a skutkowaše hač do 1869 jako kapłan w Ralbicach, 1869 we Wotrowje a 1870 do 1877 w Budyšinje.
Jako kapłan w Budyšinje zasadźowaše so za wučbu serbšćiny na katolskej tachantskej šuli.
Falowacych kmanych wučerjow dla podawaše wón bórze nimo nabožiny tež serbšćinu.
Nimo toho běše Łusčanski za čas swojeho kapłanstwa w Budyšinje redaktor Katolskeho Posoła.
Wot lěta 1877 bě wón prezes Serbskeho seminara w Praze.
Łusčanski wuzwoli so 1894 za rezidowaceho tachantskeho knjeza Budyskeho tachantstwa.
Jako tachantski administrator zastupi wón w lěće 1900 ćežko schorjeneho japoštołskeho prefekta Ludwiga Wahla a bu 1904 tež jako jeho oficialny naslědnik wot kapitla wuzwoleny.
Mjenowaneho zastojnstwa dla přisłušeše wón wot 1899 hač do swojeje smjerće 1. komorje Sakskeho krajneho sejma.
Hižo w decembru 1903 pomjenowa jeho bamž za japoštołskeho wikara Sakskeje a 13. februara 1904 za titularneho biskopa něhdyšeje kupy Samos we wuchodnym Egejskim morju.
Swoje nowe zastojnstwa zamó Łusčanski lědma dwě lěće wukonjeć.
Po swojej smjerći bu w Budyšinje na Mikławšku pochowany.
Jurij Łusčanski je někotre mjeńše dźěła k łužiskim cyrkwinskim stawiznam napisał a so intensiwnje ze serbskej rěču zaběrał.
Zhromadnje z Michałom Hórnikom přełožištaj Nowy zakoń do serbšćiny.
Łusčanski spisa nimo toho katechizm a poda krótke stawizny Serbskeho seminara w němčinje a serbšćinje.
Wot lěta 1858 běše wón čłon Maćicy Serbskeje, mjez 1895 do 1904 zdobom jeje předsyda a pomjenowa so 1904 na jeje čestneho předsydu.
Wot 1880 běše Łusčanski tež čłon Maśicy Serbskeje.
Rozwucženjo a modlitwy.
Michał Hórnik a Jurij Lusčanski: Nowy zakoń.
Sächsischer Landtag, Drježdźany 2001, str.
Lubata je rěčka w Hornjej Łužicy.
Najwjetši přitok je 58 km dołheje rěki je so w bliskosći Čornoboha wužórlaca Kotołka.
Pola Korec a Hrodźišća je Lubata hłubokej skale wuhrjebała.
Zjednoćene narody je swětodaloka mjezynarodna organizacija ze 193 čłonami.
Wona bu załožena 26. pražnika 1945 w San Franciscu jako narunanje Zwjazka ludow.
Jeje hłowny zaměr je spěchowanje mjezynarodneho měra a kooperacije.
Sydło Zjednoćenych narodow namaka so w New Yorku.
Generalny sekretar Zjednoćenych narodow je předsyda sekretariata a najwyši zarjadnik organizacije.
Serbski dom je twarjenje na Budyskim Póstowym naměsće (čo.
2) a sydło mnohich serbskich institucijow a towarstwow, na přikład Domowiny, Załožby za serbski lud kaž tež Serbskeho rozhłosa a Serbskeje kulturneje informacije.
Dom bu wot 1947 do 1956 natwarjeny a běše trěbny, po tym zo bě so 50 lět do toho twarjeny stary Serbski dom při Lawskich hrjebjach w aprylu 1945 zničił.
Ideja za Serbski dom jako srjedźišćo serbskeho kulturneho a towaršnostneho žiwjenja w Sprjewinym měsće nasta hižo srjedź 19. lětstotka w rjadach Maćicy Serbskeje.
Na iniciatiwu jeje sobuzałožerja Jana Arnošta Smolerja schwali Maćica w lěće 1866 plan k zběranju darow za twar towarstwoweho domu.
Na swójsku ruku kupi Smoler w lěće 1873 wobtwarjenu ležownosć při Lawskich hrjebjach wosrjedź města.
Tamniši „Maćičny dom" měješe so stać z centrumom serbskeho žiwjenja.
Přetož běchu Serbja zwjetša poměrnje chudźi a wothladajo wot małeje byrgarskeje woršty ani bohatych industrijownikow njemějachu, pućowaše Smoler wjacekróć do słowjanskeho wukraja a předewšěm do Ruskeje, zo by tam wo dary wabił.
Poslednja tajka jězba bě 1883, krótko do Smolerjoweje smjerće.
Hladajo na wobšěrnu knihownju a zběrku ludowědnych eksponatow, kotraž bě so pod nawodnistwom Arnošta Muki składnostnje Drježdźanskeje „Wustajeńcy sakskeho rjemjesła a wuměłskeho přemysła" w lěće 1896 hišće přidatnje rozšěriła, njedosahaše městno w starym domje hižo za serbske potrjeby.
Muka wužiwaše swoje styki k Drježdźanskemu architektej Augustej Grothe a staraše so wo financowanje, tak zo móžachu dnja 21. apryla 1897 składnostnje 50. załoženskeho jubileja Maćicy zakładny kamjeń za nowotwar w stilu zažneje renesansy połožić.
Wulki dźěl potrěbnych srědkow zběrachu přez dary ze serbskeje ludnosće.
Po sydom lětach móžeše Jurij Łusčanski, tehdy japoštołski prefekt za Hornju Łužicu a předsyda Maćicy, dnja 26. septembra 1904 nowy dom poswjećić.
W Serbskim domje nadeńdźechu Maćica ze swojej knihownju, Serbski muzej pod nawodnistwom Jakuba Šewčika kaž tež Smolerjec knihićišćernja a kniharnja swój nowy domicil.
Pozdźišo přidružištej so hišće 1912 załožena Domowina a 1919 załožena Serbska ludowa banka.
Po přewzaću mocy přez nacionalsocialistow w lěće 1933 mějachu so Serbja do nowych fašistiskich strukturow zarjadować.
Po spjećowanju Domowiny buchu jeje dźěławosć kaž tež aktiwity druhich serbskich organizacijow a wozjewjenje serbskich medijow w lěće 1938 zakazane.
Twarjenje, kotrež bě we wobsydstwje Maćicy Serbskeje, bu sćazane a serbska kofejownja přemjenowana na „Schöne Lausitz".
Žurla wužiwaše so wotnětka za zarjadowanja NSDAP, knihićišćernja bu zawrjena a zběrki biblioteki a muzeja po 1941 zdźěla předate, zničene abo přeměstnjene na Budyski Hród a do měšćanskeho muzeja.
Jeničce tobakowy wobchod Arnošta Simona w přizemju zwosta w serbskich rukach a słužeše zdobom antifašistiskim Serbam jako tajne zetkanišćo.
W poslednich dnjach druheje swětoweje wójny bu Serbski dom 22. apryla 1945 přez pozdatne zapalerstwo SS a bombowy nadpad zwjetša zničeny.
Po kóncu druheje swětoweje wójny załoži so Domowina hižo 10. meje 1945 znowa a bě prěnja organizacija w cyłym sowjetskim wobsadźenskim pasmje, kotraž smědźeše zaso dźěłać.
Po wobzamknjenju Budyskeho měšćanskeho parlamenta dósta Maćica Serbska dnja 6. měrca 1947 jako narunanje za wupaleny Serbski dom ležownosć runje tak zničeneje prjedawšeje Lessingoweje šule při Póstowym naměsće.
Po wupisanju zdoby Drježdźanski architekturny běrow Högg & Rötschke wubědźowanje a hižo 8. awgusta 1947 – zwjazane ze stotym jubilejom Maćicy – połožichu w přitomnosći mnohich hosći z tu- a wukraja zakładny kamjeń za nowotwar.
Twarski nawoda bě serbski twarski mišter Pawoł Krawc.
Finančne srědki w cyłkownej wysokosći 1,5 milionow hriwnow zběrachu so zaso přez dary z Łužicy, ale tež ze słowjanskich krajow, wosebje Čěskosłowakskeje, Pólskeje a Juhosłowjanskeje, zwotkelž přińdźechu tež 26 tonow betona.
Při twarskich dźěłach so nimo toho w ramiku akcije „Natwarjamy Serbski dom" pod třěchu Serbskeje młodźiny wjele serbskich młodźinskich brigadow přistajachu.
Dla nowych politiskich wuměnjenjow měješe so Maćica Serbska Domowinje přizamknyć a tuž přeńdźe ležownosć do jeje wobsydstwa.
Při měnowej reformje 1948 zhubi Zwjazk Łužiskich Serbow nimale swoje dospołne zamóženje, čehoždla mějachu twarske dźěła přetorhnyć.
1949 dóstachu ze strony stata trěbnych 500.000 hriwnow a móžachu pokročować.
Twarjenje poswjeći so skónčnje dnja 8. julija 1956 w ramiku druheho „Zjězda Serbow".
Hižo 1954 bě město Budyšin dróhu mjez twarnišćom a Augusta Bebelowym naměstom składnostnje jeho 100. narodnin přemjenowało do dróhi Arnošta Muki.
Pod titulom Naš serbski dom zhotowi Kurt Hajna tehdy dołhodobnu dokumentaciju wo stawiznach domu mjez 1947 a 1959.
W tutym 70 mjeńšin trajacym filmje, 2017 w ramiku sakskeho modeloweho projekta k „zawěsćenju awdiowizuelneho herbstwa" digitalizowanym, pokazaja so mjez druhim zrumowanske dźěła přez brigady, połoženju zakładneho kamjenja kaž tež wužiwanje dotwarjeneho domu.
Składnostnje 150. narodnin Jana Arnošta Smolerja naćisnyštaj Jan Hanski a Gerhard Stauf dwě listowej znamce za Němski póst NDR, kiž so dnja 1. měrca 1966 wudaštej a pokazatej Smolerja kaž tež Serbski dom.
Nutřkownje přetwari so dom k dotal poslednjemu razej w lětomaj 2012/2013, při čimž so mjez druhim žurla zmodernizowa a něhdyša kofejownja „Bjesada" do běrowowych rumnosćow přetwari.
Wot druheho poschoda je twarjenje symetriske.
Steji při sewjernym boku Póstoweho naměsta mjez Karla Marxowej na zapadźe a Pchalekowej na wuchodźe.
Při wuchodnym boku spomina pěskowcowa skulptura „nawody młodźinskeje brigady" na serbske brigady za čas natwarjenja.
W: Flurfunk Dresden. wotwołany dnja 18. oktobra 2018. Naš serbski dom.
W: Lětopis 40 2, str.
Palow je wjes ze 143 wobydlerjemi w juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša wot lěta 1994 ke gmejnje Zemicy-Tumicy a leži mjez 270 a 315 m nad mórskej hładźinu na wyšinje mjez dolinomaj Klóšterskeje a Slěborneje wody.
Hač do lěta 1936 bě Palow samostatna gmejna a po tym najprjedy dźěl gmejny Palow-Stachow.
Susodne wjeski su Ledźborecy na sewjeru, Stachow na wuchodźe a k Biskopicam słušacy Šumborn na juhozapadźe.
Sydlerskostawiznisce je Palow lěsny łanowc.
Prěnje historiske naspomnjenje jako knježe sydło Palow je z lěta 1276.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 213 wobydlerjow, z nich 40 Serbow.
Arnošt Černik ličeše 1956 jenož hišće 1 % wobydlerstwa gmejny jako serbske.
Palow ma wot 16. lětstotka sem swójsku ewangelsku wosadu, kotrejž přisłušeja tež Šumbornscy a Stachowscy protestanća.
Wołtawa je najdlěša rěka w Čěskej.
Farske městno w Dołhej Boršći nastupi 1766.
W lěće 1768 woženi so z Rahel Doroteju, rodźenej Rieschkec, ze Schlaurotha pola Zhorjelca.
Wot lěta 1782 skutkowaše jako farar w bliskej Chrjebi.
Jeho kuzenk ze samsnym mjenom bě z fararjom w Křišowje a zmandźeleny ze staršej sotru Rahel Wjelineje, Rosinu Christianu.
Wjela spisa někotre nowe spěwy za ewangelske serbske Spěwarske a zeserbšći tež wjacore němske kěrluše.
Šćučinsk je město w sewjernym Kazachstanje.
Je zarjadniske sydło Burabajskeho rajona.
Leži něhdźe 220 kilometrow sewjerozapadnje stolicy Astany a něhdźe 70 kilometrow juhowuchodnje města Kokšetau.
Přez město wjedźe dalokodróha A1 z Astany k ruskej hranicy.
Šćučinsk ma něhdźe 46 tysac wobydlerjow.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1850 załožiło a ma wot lěta 1939 měšćanske prawa.
Po někotrych žórłach so swójskej swójbje hyacintowych rostlinow přirjaduje.
Rozetowa rostlina wutwori čumpate trawniki.
Kćenja steja po dwěmaj hač po šesćoch w wokołkach.
Běła króna docpěwa šěrokosć wot 8 mm a njesu žołty póžěrk.
Senftenberg je gmejna na sewjeru Awstriskeje.
Tvardița je městačko na juhu Moldawskeje, blisko ukrainskeje hranicy.
Leži něhdźe 120 kilometrow južnje Kišinjowa a něhdźe 50 kilometrow sewjerowuchodnje wot města Taraclia.
Ma něhdźe šěsć tysac wobydlerjow , z toho někak 92% Bołharow.
Sydlišćo je so w lěće 1830 załožiło a ma wot lěta 2013 měšćanske prawa.
Leži w horinach Hindukuš, kotrež słušeja k systemej Himalaje.
Na sewjer mjezuje z Uzbekistanom a Tadźikistanom a na sewjerozapadźe z Turkmenistanom.
Stolica a najwjetše město je Kabul na wuchodźe kraja.
Kwětkarka je mjetel ze swójby wupinakow.
Žórła: Rězak, Kral.
Zwjazk 90/Zeleni je politiska strona w Němskej, kotraž bu dnja 14. meje 1993 w Lipsku ze stronow Zwjazk 90 a Zelenych załožena.
Wot 1998 do 2005 bě strona jako mjeńši koaliciski partner na zwjazkowym knježerstwje wobdźělena.
Zwjazk 90/Zeleni maja něhdźe 65.000 čłonow a zapósłancow w kóždym krajnym sejmje.
Serbske mjena su kuchinska nalika, korjeninowa nalika a korjeninska nalika.
Prawy nalikowc je přeco zeleny štom.
Pochadźa wot Molukkow a někotrych kupow Filipinow.
Wusušene pupki kćenjow so jako korjeninske naliki wikuja.
283, pod hesłom nalika.
Wisata pelargonija je rostlina, kotrejež wurostki su wijace abo łažace a docpěwaja dołhosć wot něhdźe 1 m.
Kćěje w nalěće a lěće.
Rostlina pochadźa z pobrjóžnych regionach južnoafriskeje kapoweje prowincy.
Dalše serbske ludowe mjeno je bor.
Zornjaty włosanc je kulturne žito, kotrež kwětnistwa su 3 cm tołste a deleka lapate.
Žórłowka je ród ze swójby słódkich trawow.
Łaćonšćina je mortwa, ale něhdźe přeco wužiwana rěč.
Je była ze zakładom wšěch romaniskich rěčow.
Dźensa so wužiwa w křesćanskej liturgiji a we fachowych wurazach.
Krótke wokale so bjez diakritiskich znamješkow pisaja, mjeztym zo dołhe wokale so ze znamješkom ¯ pisaja.
Změna wurjekowanja před wokalomaj "e" a "i" je so pozdźišo stało.
Łaćonšćina ma jara kompleksnu gramatiku.
Substantiwy maja tři genusy na rozdźěl wot romaniskich rěčow.
Nimo toho maja šěsć padow, kotrychž formy wotwisuja wot numerusa a klasy deklinacije.
Wjele adjektiwy so móžeja stopnjować.
Při pronomenach ma jenož třeća wosoba rozdźělne formy po genusu, mjeztym zo druhe wosoby nimaja tajki rozdźěl.
Werby maja mnoholičbne formy.
Uniwersitne město leži njedaloko Lwowa w zapadnym dźělu kraja w historiskej Galiciskej a ma něhdźe 230 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1662 wot pólskeje zemjanskeje swójby Potocki załožiło.
Mjez swětowymaj wójnomaj bě hišće raz dźěl Pólskeje.
Město dósta swoje dźensniše mjeno w lěće 1962 po ukrainskim spisowaćelu Iwanje Franku.
Chromtau je město w sewjerozapadnym Kazachstanje.
Je zarjadniske sydło Chromtauskeho rajona.
Leži něhdźe 90 kilometrow wuchodnje města Aktobe a 70 kilometrow wot ruskeje hranicy.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1940 załožiło a ma wot lěta 1967 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 170 kilometrow sewjerowuchodnje Termiza.
Sydlišćo je so w lěće 1952 załožiło a ma wot lěta 1973 měšćanske prawa.
Leonid Iwanowič Pasečnik je politikar mjezynarodnje njepřipóznateje Luhanskeje ludoweje republiki.
Pasečnik bě hižo wot lěta 2014 jako minister statneje wěstoty nawoda tajneje słužby.
Wot 24. nowembra 2017 skutkuje wón jako hłowa republiki, po tym zo dyrbješe dotalny prezident Igor Plotnickij z njejasnych přičin wróćo stupić a kraj wopušćić.
Wjesel je wjeska w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin, kotraž wot lěta 1999 k Radworskej gmejnje słuša.
Ma skoro sto wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Wessil pochadźa z lěta 1353.
Wjes słušeše w lěće 1586 Lipičanskemu ryćerkubłu, 1777 pak Minakałskemu.
Přez wobzamknjenja Wienskeho kongresa přidźěli so dotal k Sakskej słušacy sewjerny dźěl Hornjeje Łužicy w lěće 1815 Pruskej, tak zo wjedźeše prusko-sakska hranica přez holu sewjernje Wjesela.
Po statistice Arnošta Muki měješe wjes w lěće 1884 cyłkownje 167 wobydlerjow, z nich 142 Serbow a 25 Němcow.
Ewangelske wobydlerstwo přisłuša Minakałskej wosadźe.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 93 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 41,4 lět.
Jeho symjenišćo so přeco w płódniku zawěra.
Tutón so při zrałoće do płoda přetworjuje, při čimž so dalše dźěle kćenja móžeja wobdźělować.
Krytosymjenjaki su z něhdźe 250.000 znatymi družinami rostlinska skupina z najwjetšimi družinami.
W času jich systematiska pozicija znutřka symjeńcow a jich pochad přeco hišće předmjet wědomostnych debatow, je so jich znutřkowna systematika nic naposledku přez dźěło Angiosperm Phylogeny Group z 1990. lět stabilizowała.
Tu přestajowana systematika bazuje na w oktobrje 2009 předstajenej třećej wersiji APG.
Bazalne porjady wobsahuje něhdźe 8600 družinow.
Wone maja někotre zhromadne přiznamjenja.
Łopjena su jednore a wobsedźa žane pódlanske łopješko.
Kćenja eksistuja w jara rozdźělnych formach.
Płodowe łopješka su zwjetša nic zrosćene.
Leži pod Karpatami w historiskej Galiciskej njedaloko města Drohobyč a tež njedaloko hranicy mjez Ukrainu a Pólskej.
Sydlišćo je so w lěće 1469 prěni raz naspomniło.
Urjupinsk je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1618 jako wjes Urjupinskaja załožiło a ma wot lěta 1929 měšćanske prawa.
Leži při brjoze rěki Wachš něhdźe 12 kilometrow wuchodnje Bochtara.
Wolf Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Lodowcowy kozync je wjacelětna, zelišćowa rostlina, kotraž dosahuje wysokosć mjezy 15 a 40 cm.
Nažołć běła kćenjowa króna ma fałdowanu chorhojčku.
Lodowcowy kozync kćěje wot junija hač do awgusta.
19.1-72.3 Koordinaty: 19° S, 72° Z Haiti je njewotwisny stat na kupje Hispaniola w Karibice.
Haiti leži na zapadnym dźělu kupy Hispaniola a słuša geografisce k Sewjernej Americe.
Mjezuje na wuchodźe z Dominikanskej republiku.
Kćenja su dwusplažne.
Zrałe jahody su čorne a błyšćace.
Wone skoro po zrałoće w nazymje wotpadnu.
Płody najěr słódkojće słodźa.
Rostlina je w sewjerowuchodźe Zjednoćenych statow Ameriki domjaca.
Znatej kulturnej formje stej Nero a Viking.
Płody so za zhotowanje želeja, marmelady, brěčki, wina a likera wužiwaja.
Penis je wopłodźowanski organ muskich cycakow a tuž tež mužow.
Při splažnym wobchadźe zadobywa so erigowany penis do waginy.
Přerězna dołhosć čłowječeho penisa w erigowanym stawje wučinja mjez 12 a 15 cm.
-51.8-59.5 Koordinaty: 52° J, 60° Z Falklandske kupy su wotwisny teritorij Zjednoćeneho kralestwa w južnym Atlantiskim oceanje.
Wone słušeja geografisce k Južnej Americe a nadeńdu so něhdźe 400 kilometrow wuchodnje argentinskeho pobrjoha.
Wobsteja z dweju wulkeju a něhdźe 200 małych kupow.
Wot lěta 1833 žada sej Argentinska kontrolu nad Falklandskimi kupami.
W lěće 1982 wobsadźi argentinske wójsko kupy, kotrež so pak po dźewjeć tydźenjach zaso wot Wulkobritaniskeje wróćo zdobychu.
Najwyše městno je Mount Usborne, a najniše pobrjóh Atlantiskeho oceana.
Leži w historiskej Galiciskej něhdźe 60 kilometrow sewjernje Lwowa.
Město je so w lěće 1692 załožiło wot wójwody Feliksa Kazimierza Potockeho na teritoriju wjeski Nowy Dwór a bu po jeho mandźelskej Krystynje pomjenowane jako «Krystynopol».
Mjez 1918 a 1951 słušeše do Pólskeje a bu w Druhej swětowej wójnje najprjedy 1939 wot Sowjetskeho zwjazka a wot 1941 do 1944 wot Němskeje wobsadźene.
Po wójnje přińdźe město najprjedy znowa do Pólskeje, bu pak dnja 15. januara 1951 na zakładźe wuměny teritorija Sowjetskemu zwjazkej přepodate.
W samsnym lěće dósta tež swoje dźensniše mjeno.
Leži něhdźe 25 kilometrow juhozapadnje Minska a něhdźe 25 kilometrow sewjerowuchodnje Dzjaržynska při hłownej železniskej čarje a awtodróze z Minska do Pólskeje.
Sydlišćo je so w lěće 1856 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1999 měšćanske prawa.
Leži při rěce Wowča něhdźe 80 kilometrow sewjerowuchodnje Charkiwa.
Sydlišćo je so w lěće 1674 załožiło a ma wot lěta 1780 měšćanske prawa.
Dalše serbske mjeno je: čorna třěšnja, čorna třěšeń.
Prjedy bu za zhotowjenje žołteje barbizny wužiwana.
Stołpiki su zrunane a prutojte.
Delni bok je sćeńka kosmaty.
Na spódku njesu 2 małkej pódlanskej łopješce.
Kćěje w lěću wot junija hač do awgusta, tuž pozdźišo hač druhe družiny.
Kćenja su złotožołte a steja w nakónčnych, 6-8 cm dołhich kićach.
Nimo toho wobsahuje jědojte alkaloidy.
Rosće na suchich łukach, na lěsnych a pućowych kromach a w swětłych lěsach.
Ma radšo bazowe, humusowe pódy.
Rostlina je w srjedźnej a južnej Europje a hač do Sibirskeje rozšěrjena.
Při tym na sewjer hač do južneje Šwedskeje wustupuje.
Sorta 'Flore Pleno' (syn.
'Plena') docpěje wysokosć wot 30 cm.
Jeje kćenja su pjelnjene.
Lěsna woka je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 50 hač 200 cm.
Stołpik je ležacy abo lězucy.
Łopjena su pjerite ze šěsć hač dźesać pjerowymi porami a zwjetša rozhałuzowanej nakónčnej ranku.
Łopješka su jejkojte-eliptiske a dwójce hač trójce tak dołhe kaž šěroke.
Wone steja po pjećoch hač po dwacećoch w stołpikatej kići.
Króna docpěwa dołhosć wot 13 hač 17 mm a je běła z wioletnymi žiłkami.
Rosće na lěsnych kromach, swětlinach a lěsnych pućach.
Rostlina je w nimale cyłej Europje, předewšěm w horinach rozšěrjena, při čimž wot wuchodneje Francoskeje hač Sibirskeje wustupuje.
Čorna bozanka je kerk abo małki štom, kotryž docpěje wysokosć wot 3 hač do 7 m.
Přećiwostejne łopjena su pjerite, dołho stołpikate, na delnim boku namódry zelene a wobsteja zwjetša z 5 hač do 7 dołhojće-jejkojtych, 5-10 cm dołhich, 3,5 cm šěrokich, sćeńka zubatych, nimale sedźacych łopješkow.
Ale próški so zwjetša wot wětra rozšěrjena, tak zo jako wuwołar někotrych alergijow płaća.
Płody su čerwjeno-čorne, jědźne, kulowate póčkate płody, kotrež často so jahody mjenuja.
Jich stołpiki su swětłočerwjene.
Zrałe płody so wot ptakow jědźa.
Rosće w žiwych płotach a w bohatych na zelu, włóžnych lěsach a drjebiznowych městnach.
Ale tež w Małkej Aziji a w Kawkazu wustupuje.
Kćenja a płody so přećiwo katarej a druhim bolosćam dychanskich pućow, ale tež přećiwo zymicy wužiwaja.
Při Germanach bě wosebje swjata, přetož jako domjacy kerk je złe duchi zahnać měła.
Leži při rěce Bug w historiskej Galiciskej něhdźe 30 kilometrow juhozapadnje Sokala.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1030, jako wudoby Kijewski wjerch Jarosław Mudry tamniši hród.
Wot lěta 1377 ma měšćanske prawa.
Po mjezynarodnym prawje je Krim dźěl Ukrainy, de facto słuša pak wot měrca 2014 jako federalny subjekt k Ruskej federaciji.
Stolica a zdobom druhe najwjetše město na Krimje je Simferopol.
1007 Pawlowia je asteroid, kotryž ma přeměr 24 kilometrow a kotryž wotkry ruski a sowjetski astronom Wladimir Aleksandrowič Albickij dnja 5. oktobra 1923.
Wón je pomjenowany po ruskim fyzioloze Ivan Pavlow.
Clarke Abel bě jendźelski lěkar, botanikar a přirodospytnik.
Wona je jara robustna družina.
Wona čini w hladanju bohužel často ćeže.
Wona so hodźa w tepjenych rumach jara jednory hladać.
Wona so jako niski kerčk abo na mochowych kiješkach lězuca poskićuje.
Tuta družina lochko płody twori.
Wona je w tepjenych rumach jara robustna družina.
Tuta družina so hodźa w tepjenych rumach jara jednory hladać.
W internetowym słowniku: Feigenbaum Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Gummibaum Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Sćina je ród ze swójby słódkich trawow.
Nalětni hórkowc je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 15 cm.
Rostlina ma jara krótke łopjenowe stołpiki.
Stołpikowe łopjena su mjeńše.
Keluch je na kromje šwižnje pjerjojty.
Króna je ćmowomódra a ma chětro šěroku rołku a rozšěrjene kónčki.
Kćěje druhdy w pózdnjej nazymje druhi raz.
Nalětni hórkowc rosće na skalnje drjebiznje, suchich trawach a płonych bahnach; na wapnu.
Nalětni hórkowc je w horinach srjedźneje a južneje Europy rozšěrjeny, při čimž wot Irskeje hač do Ruskeje wustupuje.
Rumelska chójna rosće jenož w horach na Balkanskej połkupje.
Pomorcy su hornjołužiska wjes we wuchodźe sakskeho wokrjesa Budyšin a słušeja k Bukečanskej gmejnje.
Leža 230 m nad mórskej hładźinu.
Susodne wjeski su Wawicy w sewjerowuchodźe, Něćin we wuchodźe, Bukecy w juhu, Trjebjeńca w juhozapadźe a Wadecy w zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Pomyrwicz pochadźa z lěta 1359.
Po Mukowej statistice mějachu Pomorcy we 1880tych lětach cyłkownje 177 wobydlerjow, z nich 145 Serbow a 32 Němcow.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 21,3 %.
Ewangelscy Pomorčenjo přisłušachu ze starodawna Bukečanskej wosadźe.
Leži w přitočnišću Wjatki něhdźe 700 do 1000 kilometrow sewjerowuchodnje Moskwy a je – wosebje na sewjeru – rědko wobsydlena.
Jeje zarjadniske sydło a zdobom jeničke wulkoměsto je Kirow ze 474.000 wobydlerjemi.
Z nich běchu 89,4 % Rusojo, 2,7 % Tatarojo, 2,2 % Mari a 1 % Udmurća.
Kwětnistwo je jara čumpata pakić z dołhimi kochtojtymi kłóskach.
Rosće na pućowych kromach, pustych płoninach, murjach, wosebite w sydlišćach.
Preferuje suche pódy.
Sobota je po modernym ličenju šesty dźeń tydźenja, a posledni po židowsko-křesćansko-muslimskej protyce.
Wón je zdobom prěni kónctydźenski dźeń.
Słuša administratiwnje do wokrjesa Pinneberg w Schleswigsko-Holsteinskej.
Prěnjotnje wjetša kupa rozłama w lěće 1721, tak zo wobsteji gmejna dźensa z hłowneje kupy Helgoland a pódlanskeje kupy Düne.
Helgolandska narěč sewjerofrizišćiny płaći jako druha hamtska rěč.
Helgoland je něhdźe 49 kilometrow zdalene wot najblišeje twjerdźe, přibrjoha Schleswigsko-Holsteinskeje pola Sankt Peter-Ording.
Kupa słuša hakle z lěta 1890 k němskemu statej a ma hač do dźensnišeho wosebity status.
Tak je wona drje z dźělom němskeho hospodarstwa, nic pak cłowneho teritorija Europskeje unije.
Nimo jězdźidłow policije, wohnjoweje wobory, cła a ambulancy njejsu awta na kupje dowolene.
Azija je po přestrjeni a wobydlerstwje najwjetši kontinent na swěće a mjezuje z Europu na zapadźe, z Ćichim oceanom na wuchodźe, z Indiskim oceanom na juhu a z Afriku na juhozapadźe.
W Aziji su cyłkownje wjace hač štyri miliardy ludźi žiwe, wot toho wjace hač 2,5 miliardow jenož w Chinskej a Indiskej.
To wučinja něhdźe 60 procentow swětoweho wobydlerstwa.
Nimo po wobydlerstwje a po přestrjeni najwjetšeho kraja namakaja so w Aziji tež najwyši hórski rjećaz a sydom wot dźesać najwjetšich metropolowych regionow swěta.
Protyka za lěto 1684 1684 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
Andrej Bjelyj bě wuznamny ruski basnik a spisowaćel.
Prawdinsk je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1312 wot Němskeho rjada załožiło a měješe wot lěta 1335 pod mjenom Friedland měšćanske prawa.
Hač do kónca Druheje swětoweje wójny słušeše k němskemu krajej Wuchodna Pruska.
Žitawske horiny stworja k Sakskej słušacy dźěl Łužiskich horin w samym juhu Hornjeje Łužicy, při čěskej hranicy.
Najwyši dypk k Sudetam słušacych horin je Łysa.
Najznaćiše wsy w Žitawskich horinach su Waltersdorf, Jonsdorf, Ojbin a Lückersdorf.
Při stopje horinow leža wsy Wulki Šunow, Hainewalde, Bertsdorf-Hörnitz a Olbersdorf kaž tež Olbersdorfski jězor.
Město Žitawa je něhdźe sydom kilometrow wot kromy horin zdalene.
Horinske rěčki běža zwjetša do Mandawy, lěweho přitoka Łužiskeje Nysy.
Nižnjaja Salda je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1760 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Wonjaty šlěz je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 20 hač 80 cm.
Stołpik a łopjena njesu jednore kosmy.
Jich powjerch je lěpjaty a kosmaty.
Kćenja docpěwaja šěrokosć wot 4 hač 6 cm a steja po jednym hač po třoch we łopjenowych rozporach a w kićach na kóncu stołpika.
Kćenja a zwjadnjene młode rostliny słabje po mošusu wonja.
Sorta Alba njese běłe kćenja.
Dźělpłody su na chribjeće sylnje kosmate.
Rosće na suchich, słónčnych łukach a pastwach, nadróžnych kromach a skłoninach.
Pemzašen je městačko na zapadźe Armenskej.
Leži w Širakskej prowincy něhdźe 70 kilometrow sewjerozapadnje Jerjewana a něhdźe 30 kilometrow južnje Gjumrija.
Wiki móže być: městno, na kotrymž so z tworami wikuje, hlej Wiki delnjołužiska wjes, gmejnski dźěl Nowych Wikow, hlej Wiki typ webstrony, kotrejež wobsahi hodźa so wot wšěch wužiwarjow wobdźěłać (n. př.
Šěra pliška je ptačk ze swójby.
Druhe serbske mjena su Šěra spliška, čumperwopuška, čumpata wopuška.
Wona docpěwa wulkosć wot 18 cm.
Šija a chochoł stej čornej, mjeztym zo wonkowne wopušowe pjera su běłe.
Čoło, bokaj hłowy a brjuch su běłe.
Běži z nygacej hłowu a čini naraz skoki za čas hońtwy na insekty.
Za čas lěta je hižo z dalokosće spóznajomna na dołhej wopušce ale tež ekstremnym žołmowym lěće z napadnymi serijemi pjerchotow.
Ptak často blisko wody wustupuje, ale tež na polach, na burskich statokach, w parkach, na sportnišćach, na nadróžnych kromach a na třěchach domow.
474, ale w singularje.
Speta) je rostlina ze swójby hromakowych rostlinow.
Stolica a najwjetše město je Bogotá.
Kraj bu pomjenowany po wotkrywarju Ameriki, Christophu Kolumbusu.
Kraj leži při ekwatorje a mjezuje z Panamu na sewjerozapadźe, Venezuelu na wuchodźe, Brazilskej w Amaconasowej nižinje na juhowuchodźe a z Peruwom a Ekwadorom na juhu.
Na sewjeru twori pobrjóh Karibiskeho morja přirodnu hranicu, na zapadźe Ćichi ocean.
Wobě słušatej k sewjernym wuběžkam Andow.
Najwjetše města su: Bogota - 10 000 000 wobydlerjow Cali - 4 203 800 wobydlerjow Medellin - 3 932 400 wobydlerjow Barranquilla - 2 298 400 wobydlerjow Cartagena - 1 553 900 wobydlerjow Hač do lěta 1810 bě Kolumbiska ze španiskej koloniju.
Jegward je město w Armenskej.
Leži w Kotajkskej prowincy něhdźe 20 kilometrow sewjernje Jerjewana.
Sydlišćo je so w 6. lětstotku załožiło.
Rewda je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1734 załožiło a ma wot lěta 1935 měšćanske prawa.
Zbožowna trawa je ród ze swójby słódkich trawow.
Vlastimil Podracký je čěski publicist a spisowaćel.
Žamberk je městačko w sewjerowuchodnej Čěskej, blisko Pólskeje hranicy.
Ma něhdźe šěsć tysac wobydlerjow a přestrjeń 16,91 km².
Přez město ćeče rěka Divoká Orlice.
Wokrjes ma přestrjeń wot 1350,19 km² a něhdźe 75.000 wobydlerjow.
Wokrjesny teritorij wobdawa wokrjesne město Zielonu Góru, kotrež wokrjesej pak same njepřisłuša.
Wot 1975 hač do 1998 słušeše wokrjes k Zielonogórskemu wojewódstwu.
W serbšćinje rozeznawa so akuzatiw jenož při singularnych žónskich substantiwach twjerdeho skłonjowanja wot nominatiwa.
Při žiwych muskich substantiwach w singularje ma samsnu formu kaž genitiw.
Warju poliwku. Widźu nana. Słyšu ptaka. Widźu polo. W pluralu ma akuzatiw při wšěch substantiwach z wuwzaćom muskich wosobow samsnu kóncowku kaž nominatiw.
Při muskich wosobach ma samsnu formu kaž genitiw.
Julija jě běrny. Frico widźi nanow druhich šulerjow. Anka słyši ptaki. Stary bur wora pola. W němčinje rozeznawa so akuzatiw jenož při singularnych maskulinych formach artikla a při pronomenje třećeje muskeje wosoby wot nominatiwa.
Jenož małko maskulinych słowow ma rozdźěl mjezy nominatiwom a akuzatiwom.
Nimo toho so wot werba nježadaja a tohodla samo móže při werbach stać, kotrež předmjet w akuzatiwje nimaja.
 Samo při přeměnje do pasiwa zawostanje.
Mary je oazowe město na juhu Turkmenistana.
Sydlišćo je so w lěće 1884 załožiło a ma wot lěta 1924 měšćanske prawa.
Sarajewo je stolica a najwjetše město Bosniskeje a Hercegowiny kaž tež zarjadniske sydło Federacije Bosniskeje a Hercegowiny a Sarajewskeho kantona.
Leži w dolinje rěki Miljacki a ma wokoło 290.000 wobydlerjow.
Město wobsteji ze štyrjoch politiskich gmejnow Centar, Stari Grad, Novi Grad a Novo Sarajevo.
Južny dźěl měšćanskeho teritorija słuša administratiwnje do města Istočno Sarajevo w Republice Srpskej.
Jan Gelanski bě serbski žiwnosćer, dohladowar statnych dróhow a polyglot.
Jan Gelanski narodźi so jako syn chudeho chěžkarja Mateja Gelanskeho a wopytowaše w lětach 1705–1709 ludowu šulu w Hnašecach.
W lětach 1713–1714 wón běše w słužbje pola lěkarja dr.
Tu žiwješe z pólneho dźěła a bě kurwjerchowski dohladowar dróhow.
Hižo w ludowej šuli započa wón z podpěru swojeho wučerja nawuknjenje łaćonšćiny.
Wot 1747 wón započa nawuknjenje italšćiny.
Tomu přidružowachu so wot lěta 1649 hišće arabšćina, danšćina, jendźelšćina, nižozemšćina, pólšćina, rušćina, španišćina, turkowšćina a dalše rěče.
Tak rozumješe Gelanski na kóncu swojeho žiwjenja wokoło 38 rěčow čitajo; aktiwnje wobknježeše něhdźe dźesać rěčow.
Tež jeho dźowka Hana Marja Gelanskec wobknježeše wjacore cuze rěče.
Arnošt Simon: Gelanski, Jan. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn: Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow.
Korla Awgust Jenč: Jan Gelanski, wučeny serbski bur.
Česačkojta dróstnica je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 30 hač 300 cm.
8-16 njenahladnych, 3 mm wulkich kćenjow steji w 2-5 cm dołhej, čumpatej kłósce.
Rosće w 0,2 hač 3,5 hłubokich jězorach, łužach, hrjebjach a rěčkach.
Rostlina je w Europje rozšěrjana.
Po někotrych žórłach so swójbje pólšicowych rostlinow přirjaduje.
Worjoł, tež hodler je ród z rubježnych ptačkow, kotrež k swójbje słuša.
Jawora je rěčka w Hornjej Łužicy a prawy přitok Čorneho Halštrowa.
Hač do 2000tych lět wobsteješe mjez Miłoćicami a Njebjelčicami rěčna zawěra Jawory z jězorom.
Za Njebjelčicami zastaruje rěčka wjacore rybjace haty z wodu.
Konrad Lipič: Rěčka Jawora.
W: Protyce 2008, str.
Winfried Petzold běše sakski prawicarski politikar Nacionaldemokratiskeje strony Němskeje a wot lěta 2004 hač do smjerće přez krajnu lisćinu zapósłanc sakskeho krajneho sejma.
Nimo toho bě wón mjez 1998 a 2009 krajny předsyda sakskeje NPD a wot 2009 čestny předsyda.
Petzold bě ženjeny, nan jednoho dźěsća a bydleše w Lipsku.
Jeho naslědnik w sejmje bě Mario Löffler.
Nižnij Lomow je město w Ruskej federaciji.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1636 załožiło a ma wot lěta 1780 měšćanske prawa.
Dorogobuž je město w Ruskej federaciji.
Rjazań je město w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 532 tysac wobydlerjow.
Dzeržinsk je město w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 235 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1606 jako wjes Čjornoje załožiło a ma wot lěta 1930 měšćanske prawa.
Sprjewjan je serbska folklorna skupina, kotraž wobsteji wot 29. apryla 1979.
Z lěta 1992 nastupi wona hromadźe ze Smjerdźečanskej rejowanskej skupinu.
K dołholětnym čłonam skupiny słušeja mjez druhimi wučerka Marhata Korjeńkowa a Tomasz Nawka.
Po Łužicy ze serbskim spěwom.
Wyšnij Woločjok je město w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 48 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1437 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1770 měšćanske prawa.
Welikije Luki je město w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 95 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1166 załožiło a ma wot lěta 1777 měšćanske prawa.
Łusk je hornjołužiska wjes z něhdźe 160 wobydlerjemi we wuchodźe Budyskeho wokrjesa, kotraž słuša z lěta 1994 k městu Wóspork.
Wjes leži w hornjołužiskich honach w 20 do 40 metrow hłubokej wužłobinje na kóncu Łušćanskeje skały, wudrjeńcy rěčki Kotołki, něhdźe 13 kilometrow wuchodnje Budyšina.
Susodne wsy su Kotecy na sewjeru, Žarki za Słónčnej horu na sewjerowuchodźe, k Bukecam słušacy Čornjow na juhu a Rodecy na zapadźe.
Južnje wsy, nad Kotołku, namakatej so starej serbskej hrodźišći, Łušćanske na zapadnych skałach a Čornjowske na wuchodnych.
Łusk samón so k prěnjemu razej w lěće 1445 jako Lußk naspomni.
Wjesne mjeno pochadźa wot serbskeho słowa łuh.
Dnja 8. septembra 1707 přenocowaše šwedski kral Korla XII. na Łušćanskim hrodźe.
Po Mukowej statistice měješe Łusk we 1880tych lětach 322 wobydlerjow, mjez nimi 277 Serbow a 32 Němcow.
W lěće 1925 bě mjez 235 wobydlerjemi 203 ewangelskich a 27 katolskich.
Ewangelscy wěriwi přisłušachu znajmjeńša ze 16. lětstotka |Bukečanskej wosadźe, z lěta 1957 pak Kotečanskej.
Wot lěta 1921 mějachu Łušćenjo swoje serbske towarstwo z mjenom „Skała".
Marko Grojlich: Łusk pola Wósporka – na wopyće.
W: Mjez horami a holu.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1998, str.
Alpski pryšćenc je wity kerčk, kotryž ma 2 m dołhe lězucymi, wodrjewjacymi wubitkami.
Kćěja wot meje hač awgusta.
Kćenja su zwónčkojte a steja po jednym w łopjenowych rozporach, su dołho stołpikate.
Maja 4 fijałkojte hač swětłomódre kćenjowe łopješka, kotrež docpěwaja dołhosć wot 5 cm.
Płody su małki a kosmate a maja wotstajejo kosmate pěstki.
Rosće na skaliznach, w kerčinach, swětłych lěsach zwjetša na wapnje a rědko na silikaće.
Alpski pryšćenc je rozšěrjeny wot Pyrenejow přez Alpy, we wysokosć wot 1000-2400 m, a wuchodoeuropske hory hač sewjerneje Azije a sewjerneje Ameriki.
Něćin je hornjołužiska wjeska w sakskim Budyskim wokrjesu a słuša ke gmejnje Bukecy.
Leži 210 m nad mórskej hładźinu na prawym boku rěčki Koporčanka.
Susodne wjeski su Rodecy w sewjeru, Kołwaz w juhowuchodźe, Koporcy w juhu, Pomorcy w juhozapadźe a Wawicy w zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako sydło knjeza Conradus Nydener pochadźa z lěta 1338.
Nahladne Něćinske hrodźišćo wysoko nad Koporčanku hraješe pak hižo dołho do toho wažnu rólu při zakitowanju wuchodnych mjezow Milskeje.
Ležownostne knjejstwo w Něćinje dźělachu so w lěće 1777 tamniše ryćerkubło, kuble w Njechornju a Běłej Horje kaž tež krajne hejtmanstwo w Budyšinje.
Cyrkwinsce słušachu wobydlerjo ze starodawna do Bukečanskeje wosady.
We 1880tych lětach měješe wjes po Mukowej statistice cyłkownje 125 wobydlerjow, z nich 104 Serbja a 21 Němcow.
Leži při rěce Welyka Wys něhdźe 70 kilometrow sewjerozapadnje Kropywnyckeho.
Wot lěta 1773 ma měšćanske prawa.
Leži něhdźe 30 kilometrow zapadnje Woronježa.
Sydlišćo je so w lěće 1887 załožiło a ma wot lěta 1944 měšćanske prawa.
Nowe Koporcy su małe hornjołužiske sydlišćo na samym wuchodźe Budyskeho wokrjesa, kotrež słuša wot lěta 1936 do Bukečanskeje gmejny.
Leža we wysokosći wot 265 metrow nad mórskej hładźinu něhdźe kilometer juhowuchodnje Bukec při B 6.
Niže wjeski ćeče Koporska woda, kotraž zastaruje Nowokoporski hat z wodu.
Susodne wjeski su Koporcy na sewjeru, Błócany na juhowuchodźe, Žornosyki na juhu, Wuježk a Nowy Wuježk zady lěsa na juhozapadźe kaž tež Bukecy na sewjerozapadźe.
Sydlišćo słuša hižo přeco ke Koporcam a do Bukečanskeje wosady.
Wot prěnjeje połojcy 19. lětstotka běše tule, při starym puću a dźensnišej kolesowarskej šćežce, zaměstnjena wowčernja Koporskeho ryćerkubła.
Wokoło hosćenca a wowčernje nastawaše potom sydlišćo.
Po swojim nawróće z druheje swětoweje wójny bydleše Frido Mětšk wěsty čas w něhdyšej Mosigec korčmje w Nowych Koporcach.
Słowjenska rěč słuša do skupiny južnosłowjanskich rěčow a je hamtska rěč we Słowjenskej a słuša tež mjezy hamtske rěče EU.
Słowjenšćina so wužiwa tež w Italskej jako jedna z městnych rěčow.
Słowjenšćina ma tři genusy, tři numerusy a šěsć padow.
Tuž, słowjenšćina ma dual nimo singulara a plurala kaž tež serbšćina.
Hadam Bohuchwał Šěrach bě serbski ewangelski farar, rozswětler a jako pčołar tež přirodospytnik mjezynarodneho formata.
Hadam Bohuchwał Šěrach narodźi so 5. septembra 1724 jako syn fararja Hadama Zachariasa Šěracha a wnuk Pětra Šěracha w Nosaćicach.
Wot lěta 1737 do 1743 wopyta Šěrach wjerchowsku šulu swj.
Wot lěta 1743 do 1746 studowaše Šěrach teologiju, filozofiju a přirodowědy na uniwersiće w Lipsku, hdźež běše tež čłon tamnišeho Serbskeho prědarskeho towarstwa.
Spočatk lěta 1748 powoła so Šěrach do Budyšinka, hdźež hač do swojeje smjerće jako farar skutkowaše.
Jako farar w Budyšinku pokroči Hadam Bohuchwał Šěrach ze swojimi wobkedźbowanjemi přirody a wěnuje so nětko tež intensiwnje pčołarstwu.
Šěrach wuslědźi, zo wuplahuja sebi pčołki z krucha płastow z młodźu nowu matku.
Tak hodźi so z kóždeho jejka nowa wotnožka respektiwnje nowy pčołkacy lud tworić.
Z tuteje přičiny přeńdźe tuta metoda, kotraž so hišće dźensa wužiwa, jako „Schirachscher Betrug" do literatury.
Zdobom běše tuta towaršnosć prěnja pčołarska towaršnosć scyła a so 1771 tež wot sakskeho kurwjercha Bjedricha Awgusta I. priwileguje.
W tutej funkciji, kotruž hač do swojeje smjerće zaběra, steji Šěrach we wuskim zwisku z mnohimi ekspertami wědomosće a wažnymi towarstwami.
Hadam Bohuchwał Šěrach wozjewi pak tež wšelake twórby w serbskej rěči.
Tak wuda w lěće 1750 Löscherowe cyrkwine kluče, w kotrychž tež wo cyrkwinskich nałožkach w serbskich wosadach rozprawi.
Hromadźe z Janom Gotttrauom Běmarjom, Janom Bjedrichom Langu a Jurjom Mjenjom přełoži 1751 Lutherowu Domjacu postilu a w lěće 1756 wjacekróć nakładźeny přidawk k serbskim Spěwarskim, w kotrymiž běše wón tež stawizny dotal ćišćanych Spěwarskich předstajił.
Šěrach wuda prěni raz 1755 tež cyłe, wot Jana Běmarja zestajene a pozdźišo rozšěrjene Duchowne kěrlušowe knihi.
Přez duchowne wobstejnosće Lipšćanskeho rozswětlerstwa nastachu srjedź 18. lětstotka wšelake spisy k zakitowanju Serbow.
Přez swoje wědomostne zasłužby zdoby sebi Hadam Bohuchwał Šěrach mjezynarodny wuznam na polu pčołarstwa a bu čłon wšelakich towarstwow a akademijow, kaž Kejžorskeje swobodneje ekonomiskeje towaršnosće w Pětrohrodźe, Kurbayerskeje krajneje towaršnosće, Ekonomiskeje Society w Lipsku, Romsko-kejžorskeje akademije přirodospytnikow, Akademijow wědomosćow w Göttingen a w Haarlemje.
Budyšin, 1750 Duchomne Kyrluschowe Knihi.
Drježdźany, 1767 Neb.
Mnichow, 1770 Horne Łużiske Schul-Knischki.
Wrócław, 1774 Błažij Nawka: Šěrach, Hadam Bohuchwał.
Böhlau Verlag Köln Weimar 1997, str.
Protyka za lěto 1875 23. meje: Załoženje Socialistiskeje dźěłaćerskeje strony Němskeje, předchadnicy dźensnišeje SPD.
6. awgusta: W Chrósćicach wotměje so pod nawodom Arnošta Muki prěnja Schadźowanka.
Sydlišćo je so w lěće 1934 załožiło a ma wot lěta 1939 měšćanske prawa.
Čura je ród ze swójby kałatych kuntworow.
Mjezuje z Eritreju w sewjeru, z Etiopiskej w zapadźe a juhu a ze Somaliju resp. z njepřipóznatej republiku Somaliland w juhowuchodźe.
Stolica je město Dźibuti při brjoze Indiskeho oceana.
Čerwjene morjo mjez Dźibutijom a Jemenom je jenož 28 km šěroko.
W Dźibutiju knježi přez cyłe lěto horca, sucha klima z wysokej powětrowej włóžnotu.
Město Dźibuti je jedne z najhorcyšich městnow Afriki, z lětnymi temperaturami wokoło 40 °C wodnjo a 30 °C po nocach.
Najwyše městno Dźibutija je wulkan Mousa Ali blisko etiopiskeje hranicy w zapadźe kraja.
Wodowy špihel słoneho Asalskeho jězora leži mjeztym 155 m pod mórskej hładźinu.
Wjetšina wobydlerjow je muslimskeje wěry.
Jörg Urban je sakski politikar Alternatiwy za Němsku, wot 2014 přez krajnu lisćinu woleny zapósłanc Sakskeho krajneho sejma a wot 2017 jako naslědnik Frauki Petry předsyda swojeje frakcije w krajnym sejmje.
Wot 4. februara 2018 je zdobom předsyda krajneho zwjazka strony w Sakskej.
Wón bydli wot 1986 w Drježdźanach, je bjezkonfesionelny, woženjeny a ma tři dźěći.
Urban kandidowaše w lěće 2015 bjez wuspěcha we wólbach za wyšeho měšćanostu Budyšina a w septembrje 2019 jako direktny kandidat we wólbnym wokrjesu Budyšin 5 přećiwo Markej Šimanej, kiž móžeše pak swój wólbny wokrjes ze snadnej wjetšinu zakitować.
Sokolca je hornjołužiska wjes w sakskim wokrjesu Budyšin, kotraž słuša z lěta 1994 ke gmejnje Kubšicy.
Leži 209 m nad mórskej hładźinu a ma 50 wobydlerjow.
Sokolca leži w Hornjołužiskich honach wyše Budyšina něhdźe 3,5 kilometrow juhowuchodnje stareho města při puću, wjedźacym z města přez Lubjenc do Rachlowa.
Na sewjeru běži železniska čara Drježdźany–Zhorjelc.
Susodne wjeski su Wuricy na sewjeru, Rabocy na sewjerowuchodźe, Torońca na wuchodźe, Jaseńca na juhowuchodźe, Hruboćicy na juhu a Hornja Kina na zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako sydło knjeza Heinczillinus de Valkinberg pochadźa z lěta 1366.
Serbsce naspomni so wjeska 1574 jako Socklo Horcka.
Ležownostne knjejstwo wukonješe w lěće 1777 Budyske tachantstwo.
Sokolca bě ze starodawna wjesny dźěl Hruboćic a měješe we 1880tych lětach po Arnošće Muce cyłkownje 89 wobydlerjow, z nich 80 Serbow a dźewjeć Němcow.
Ewangelscy wobydlerjo přisłušachu Budyskej Michałskej wosadźe.
60. → wšě wjeski Ze Sokolcy.
W Serbskich Nowinach dnja 8. měrca 1919, hlej tež Rozhlad 4/2019, str.
Zwjazkowa awtodróha 4 je awtodróha w Němskej.
Běži wot nižozemskeje hranicy pola Aachena přez Sewjerorynsko-Westfalsku a Saksku hač do hranicy Pólskeje pola Zhorjelca.
Cyłkowna dołhota je 583 kilometrow.
Wona je hłowa Anglikanskeje cyrkwje a „zakitowarka wěry".
Dnja 6. februara 1952, na smjertnym dnju jeje nana Jurja VI., bu proklamowana za kralownu.
Sven Liebhauser je sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje Unije Němskeje, kiž bě wot 2009 do 2019 zapósłanc wólbneho wokrjesa 36 w sakskim krajnym sejmje.
Wot 2019 je wón wyši měšćanosta Doblina.
Liebhauser bu 2009 jako direktny kandidat swojeje strony z 36,3 % hłosow woleny.
14. awgusta abo 14. žnjenca je 226. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 139 dnjow hač do kónca lěta.
1949: Wólby k prěnjemu Zwjazkowemu sejmej Němskeje.
Wuslědk: CDU/CSU 139, SPD 131, FDP 52 a KPD 15 sydłow.
Ród wobsahuje něhdźe 300 družinow, z kotrychž w srjedźnej Europje 25 družinow wustupuje.
59, Nr. 3, 2010, str. 755–771. Systematika po Flora Europaea.
Hwěžkan je ród ze swójby hromakowych rostlinow.
Wone su kerki abo małke štomy.
Maria Furtwängler je němska filmowa hrajerka a lěkarka, kotraž je znata wosebje z Tatorta, hdźež hraje komisarku Charlotte Lindholm w Hannoverje.
Wjerchoturje je městačko w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Kulojta pihawka je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač 60 cm.
Łopjena su proste, zrunane, namódreń zelene, wosebje w delnim dźělu stołpika.
Wotroha je dele zhibnjena.
Rosće na wapnowych suchich trawnikach alpskich srjedźnych horinow, na wotewrjenych hórskich łukach Alpow.
Preferuje čerstwe, bazowe, zwjetša wapnite, čumpate kamjentne a hlinjane pódy.
Leži při prawym brjoze pomjezneje rěki Dnjestr něhdźe 175 kilometrow sewjernje Kišinjowa a něhdźe 25 kilometrow wuchodnje wot města Ocnița.
W samym měsće nadeńdźe so hraničny přechod mjez Moldawskej a Ukrainu.
Jemu napřećo na tamnym brjoze Dnjestra nadeńdźe so ukrainske pohranične město Mohyliw-Podilskyj.
Sydlišćo je so w lěće 1419 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1994 měšćanske prawa.
Štip je město we wuchodnej Makedonskej, kotrež ma něhdźe 46.000 wobydlerjow.
Skarbišecy su sydlišćo w sakskim wokrjesu Zhorjelc.
Wot lěta 1994 słušeja ke gmejnje Krušwica.
Wjes leži na lěwym brjohu Łužiskeje Nysy blisko hranicy z Pólskej.
Sewjerozapadnje wsy so Zagor namaka, juhowuchodnje Pěchč.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Skerbesdorff je z lěta 1366.
Wjes słušeše přez lětstotki k Mužakowskemu stawowemu knjejstwu.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 209 wot cyłkownje 236 Skarbišečanow serbsce.
Wšědny chmjel je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 200 hač 400 cm.
Rostlina je wijaca wijawka.
Wón je naprawo wijacy.
Muske a žónske kćenja steja na rozdźělnych rostlinach.
Muske kćenja njesu pjeć zelenych kćenjowych łopješkow, steja 5-10 dołhich pakićach a maja pjeć kćenjowych łopješkow a pjeć próškowych łopješkow.
Žónske kwětnistwa su huste a hablojte.
Rosće dźiwje w lěsach pódla rěčkow, w kerčinach a na lěsnych kromach łučinow.
Ma radšo włóžne abo mokre, wutkate pódy.
Łopjenowe kóžki su přikušene a docpěwaja dołhosć wot 1 mm.
Kćenja steja w 5-12 cm dołhich pakićach.
Rosće na kisałych suchich trawnikach a w swětłych chójnowych a dubowych lěsach.
Chodźali je městačko na zapadźe Azerbajdźana, kotrež steji pod kontrolu Nahórskeho Karabacha.
Ma wokoło tysac wobydlerjow.
Do wójny wo Karabach měješe město něhdźe 6300 wobydlerjow, bu pak w běhu bitwy wopušćene.
Leža něhdźe 160 kilometrow juhowuchodnje Černihiwa.
Maja něhdźe 57 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1085 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1582 měšćanske prawa.
Žandawa je ród ze swójby łušćinowcow.
Družiny su w lěću abo přeco zelene kerki.
Wjele družinow ma jara redukowane łopjena na elastiskich hałuzach.
Žołte kćenja sylnje wonjeja.
Zwjetša maja radšo ćopłe a suche stejnišća.
Rouen je přistawne město we Francoskej.
Leži na sewjeru stata w historiskim regionje Normandija při rěce Seine a ma někak sto tysac wobydlerjow.
Wón płaći jako pućrubar za ekspresionistiski směr w molerstwje moderny.
Najznaćiše su jeho twórby z 1890tych lět, mjez druhim „Křik".
16. apryla abo 16. jutrownika je 106. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 259 dnjow hač do kónca lěta.
1945: Bitwa wo Budyšin mjez sowjetsko-pólskim a němskim wójskom so zahaji.
Wjesny šćěrjenc je jednolětna rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 20 hač do 70 cm.
Stołpik často je čerwjenojty.
Łopjena su dołho stołpikate a často njesu swětły abo čerwjenojty blečk.
Kwětnistwo je jara huste.
Kćenja steja w łopjenowych rozporach a nakónčnych kwětnistwach.
Rosće w zahrodach, na winicach, na pućowych kromach a na drjebiznowych městnach.
Ma radšo wutkate pódy.
Sydlišćo je so w lěće 1930 załožiło a ma wot lěta 1953 měšćanske prawa.
Sydlišćo je so w lěće 1590 załožiło a ma wot lěta 1781 měšćanske prawa.
Walerij Jakowlewič Brjusow bě wuznamny ruski basnik a spisowaćel.
Krk je chorwatska kupa w Jadranskim morju, kotraž nadeńdźe so w Kvarnerskim zaliwje južnje města Rijeka a wuchodnje Istriskeje połkupy.
Ma něhdźe 20.000 wobydlerjow na přestrjeni wot 406 km² a je tuž zdobom najwjetša a na wobydlerstwo najbohatša kupa Jadrana.
Hłowne sydlišćo na kupje je městačko Krk.
Susodnej kupje stej Cres na juhozapadźe a kupka Prvić na juhowuchodźe.
Krk je wot lěta 1980 přez móst z twjerdźu zwjazany a je dla swojeje bliskosće k Awstriskej, južnej Němskej a Italskej woblubowany turistiski cil.
Na kupje su dwaj jězoraj a wjacore mjeńše rěčki.
Kłóskaty rozraz je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 15 hač 30 cm a šěrokosć wot hač do 1 m.
Rostlina je jara zmjerzkokruta.
Zrunane stołpiki su kosmate a rozhałuzowane.
Rosće na skalnych hłójčkach, słónčnych suchich trawnikach a nawěwach.
Rostlina je w srjedźnej a južnej Europje, sewjernje hač do Jendźelskeje a Šwedskeje rozšěrjena.
Sorta 'Floristan' je podobna.
Sorta 'Blue Peter' ma jara kompaktne kłosy, kotrež z ćmowomódrych kćenjow wobsteja.
Jeje kćenja su swěćace róžojte, mjeztym zo łopjena su slěbrojće-šěra.
Wardenis je město w Armenskej.
Leži w prowincy Gecharkunik blisko Sewanskeho jězora něhdźe 170 kilometrow wuchodnje Jerjewana.
Sydlišćo je so w 9. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1995 měšćanske prawa.
Pomurnik je ród ze swójby winowych rostlinow.
Stara Cyhelnica je wjeska z 49 wobydlerjemi w srjedźišću wokrjesa Budyšin w Hornjej Łužicy.
Słuša wot lěta 1957 ke gmejnje Pančicy-Kukow.
Wjes leži pola Kukowa, něhdźe 17 km sewjerozapadnje Budyšina.
Sydlišćo nasta po 1703 wokoło cyhelnicy klóštra Marijineje hwězdy, kotryž měješe tež ležownostne knjejstwo nade wsu.
Prěnjotne serbske mjeno běše Pakostensa.
Pod němskim mjenom naspomni so k prěnjemu razej pisomnje w lěće 1718 jako Zigelscheine.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy wšitcy 58 wobydlerjow serbsce.
Připóznate kulturne pomniki w Starej Cyhelnicy su dwaj swjatej křižej při Brylowej čo.
12 a kamjentny pućnik z 19. lětstotka zapadnje wjeski při puću do Kukowa.
Třistronski statok na ležownosći Brylowa čo.
Zwjazk I, Akademie-Verlag, Berlin 1975, s.
Dyrbach je wjeska w sewjeru sakskeho wokrjesa Zhorjelc, kotraž słuša k Hamorej.
Leži něhdźe połdra kilometra sewjerowuchodnje Klětnoho we wysokosći wot 133 m nad mórskej hładźinu a ma 80 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Durrebach je z lěta 1362.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 165 wobydlerjow, mjez nimi 161 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot hišće 61,3 %.
Molekularnobiologiske přepytowanja přinjesu dźensniše přirjadowanje.
Całtki su wjacelětna, zelišćowa, naha, podzemsce łažaca rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 20 hač do 30 cm.
Rostlina je smjerćonošnje jědojta.
Podzemsce maja ricom.
Kćěja wot meje hač do junija.
Nošne łopjena su móličke, krótše hač kćenjowe stołpiki.
6 kćenjowych łopjenow su zarostowane, z małymi, won zhibowanymi kónčkami.
Ćopłotolubujaca rostlina bu najčasćišo wot insektow wopróšena, ale sebjewopróšenje často wjedźe k nasadźenju wot płodow.
Płódnik je hornje stejacy.
Płód je čerwjena jahoda.
Jahodowe płody rozšěrjeja so wot zwěrjatow.
Całtki rostu w lisćowych lěsach a pod kerčinami; na wapnu.
Preferuje chłódnu klimu.
Owgort je wjes w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži při rěce Synja w Awtonomnym wokrjesu Jamalskich Nencow něhdźe 870 kilometrow juhozapadnje Salecharda.
Cres je chorwatska kupa w Jadranskim morju, kotraž nadeńdźe so w Kvarnerskim zaliwje južnje města Rijeka a wuchodnje Istriskeje połkupy.
Ma něhdźe 3000 wobydlerjow na přestrjeni wot 406 km² a je tuž hromadźe ze susodnej kupu Krk po wulkosći najwjetša kupa Chorwatskeje.
Hłowne sydlišćo na kupje je Cres.
Susodne kupy su Krk na sewjerowuchodźe, Lošinj na juhu a mała kupa Plavnik před wuchodnym přibrjohom Cresa.
Wobsteja přewozne zwiski z Istriskej, Krkom a Rijeku.
Ze susodnym Lošinjom je Cres přez krótki móst zwjazany.
Wona sta so w 1950tych lětach ze swětoznatej wosobinu.
Stolica a najwjetše město je Pjongjang.
W Sewjernej Koreji wot załoženja sem swójba Kim diktatorisce knježi.
Milan Nakonečný je čěski psycholog, stawiznar a wysokošulski wučer.
Realisté je prawicarska strona w Čěskej.
Załožer je Petr Robejšek.
Je zarjadniske sydło Njaswižskeho rajona.
Leži při rěce Uša něhdźe 95 kilometrow juhozapadnje Minska.
Sydlišćo je so w lěće 1446 prěni raz naspomniło.
Češa su w etniskim zmysle zapadosłowjanski lud, kiž je předewšěm we wot lěta 1993 njewotwisnej Čěskej žiwy.
Woni su titularny narod tutoho stata a wučinja tam wjetšinu wobydlerstwa, něhdźe dźesać milionow.
Naspomnjenja hódne čěske mjeńšiny wobsteja předewšěm w susodnych krajach Słowakska, Pólska a Awstriska, ale tež w Chorwatskej a w Serbiskej kaž tež zwonka Europy w Zjednoćenych statach.
Rěč Čechow je čěšćina, zapadosłowjanska rěč, kotraž je wusko přiwuzna předewšěm ze słowakšćinu, ale tež ze serbšćinu a pólšćinu.
Tovuz je město na zapadźe Azerbajdźana, blisko armenskeje hranicy.
Leži při rěce Tauzčaj něhdźe 440 kilometrow zapadnje Bakuwa.
Ma wokoło 13 tysac wobydlerjow.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1812 wot němskich sydlerjow pod mjenom Traubenfeld załožiło a ma wot lěta 1947 měšćanske prawa.
Alpy su najwyše horiny w srjedźnej a južnej Europje.
Leža we Francoskej, Monaco, Italskej, Šwicarskej, Liechtensteinskej, Němskej, Awstriskej a Słowjenskej.
Zgorzelec je město w pólskim dźělu Hornjeje Łužicy a něhdyši wuchodny dźěl Zhorjelca.
Leži na juhozapadźe Pólskeje w Delnjošleskim wojewódstwje na prawym, wuchodnym brjoze Łužiskeje Nysy a ma něhdźe 30.000 wobydlerjow.
Hač do kónca Druheje swětoweje wójny bě dźensniši Zgorzelec wuchodne předměsto Zhorjelca a słušeše k Němskej.
Z lěta 1998 tworitej wobě měsće zhromadne „europske město".
John Ronald Reuel Tolkien bě jendźelski spisowaćel, basnik a rěčespytnik.
Tolkien je jedyn ze załožerjow žanra fantasy.
W swojich powědkach je wón mytologiski swět Srjedźozemska stworił.
Jeho bliski přećel bě spisowaćel C. S. Lewis.
Rodźeny Budyšan bydleše w jeho domje a měješe tuž wuski zwisk z „wučerjom Němskeje", z jeho přećelom reformatorom dr.
Wón bu z dekanom a skónčnje z rektorom uniwersity.
Profesor sorabistiki na Praskej Karlowej uniwersiće dr.
Antonín Frinta je před 50 lětami na tute kontakty a listowanja Peukera k Čecham kaž tež na žórła wo nich skedźbnjał.
Ze spisow a listow Kaspara Peukera wěmy, zo je wón serbsku rěč derje wobknježił, ju hižo jako dźěćo w Budyšinje wšědnje nałožował a so čas žiwjenja k swojemu serbskemu pochadej wuznawał.
Ze zapiska wobšěrneje, 1450 zwjazkow wopřijaceje knihownje zhoniš, zo słušachu tež čěske nabožne knihi kaž biblija do nich.
Lěto po jeho smjerći bu kniha w Budyši nje znowa nakładowana.
Walter Biehl je zhromadnje z dr.
Wšako bě sam, kaž jeho njeboh přichodny nan, jara wotewrjeny a tolerantny muž.
Dwanaće lět tradaše pře wažnje w Lipšćanskej twjerdźiznje Pleißenburg.
Dr. Arnošt Muka bě serbski slawist, spisowaćel, ludowědnik a aktiwist za serbske nowinarstwo kaž tež kulturne žiwjenje.
Bě załožer Serbskeho muzeja.
Arnošt Muka narodźi so jako najstarši syn kublerja Jan Jurij Muka a jeho žony Marja Mitašec na ryćerkuble we Wulkim Wosyku, kotryž ležeše tehdy při zapadnej kromje hornjoserbskeho rěčneho ruma.
Studowaše wot lěta 1874 hač do 1879 slawistiku, teologiju a filologiju w Lipsku a bu jako wučer wukubłany.
Wot 1880 hač do 1883 dźěłaše Muka jako wučer na Budyskim gymnaziju, po tym najprjedy w Kamjenicy a wot 1887 w Freibergu.
Z 1901 bě wón profesor.
Čłon Maćicy Serbskeje hižo wot 1874, pomjenowa so Muku w lěće k čestnemu předsydźe.
Nimo toho bě Muka sobustaw akademijow w Krakowje, Zagrebu, Praze, Běłohrodźe, Pětrohrodźe a Waršawje.
Nastupajo literaturu a nowinarstwo, Muka bě wudawaćel wubraneje zběrki twórby Handrija Zejlerja, redaktor časopisa Łužica a Časopisa Maćicy Serbskeje.
Wažnej na polu slawistiki stej wosebje Mukowa Statistika Łužiskich Serbow a Słownik delnjoserbskeje rěči.
K prěnjemu razej woženi so Muka w lěće 1881, jeho mandźelska pak 1893 zemrě.
W lěće 1909 so z Aloisiu Valentinu Irmelovej woženi, mjenowanej Losku.
Po swojej smjerći bu Muka na swoje přeće najprjedy na Budyskim Hrodźišku pochowany, blisko Smolerjec swójbneho rowa.
W nalěću 1934 da jeho wudowa Mukowe powostanki na Michałski kěrchow přewjezć, hdźež bě sej swójbny row kupiła.
Loska Mukowa bu po swojej smjerći dnja 23. oktobra 1944 poboku swojeho mandźelskeho pochowana.
Stanisława, čornohórskeho Rjada Danila, ruskeho Rjada Swj.
Hany III. rjadownje a sakskeho Albrechtoweho Rjada.
W Budyšinje kaž tež w Choćebuzu je dróha po nim pomjenowana.
Lisćina serbskich wsow 1884/85 Manfred Laduš: Rowy serbskich wosobinow.
Drapalc je ród ze swójby drapalcowych rostlinow.
Ród wobsteji z 15 družinow.
Oliver Fritzsche je sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje Unije Němskeje a wot lěta 2009 zapósłanc wólbneho wokrjesa 24 w sakskim krajnym sejmje.
Fritzsche bu 2009 jako direktny kandidat swojeje strony z 34,4 % hłosow woleny.
Wón je ewangelski, ženjeny a bydli w Markkleebergu.
Protyka za lěto 1960 1960 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
Dewastacija Bošaca za brunicowu jamu Chóžyšća-sewjer a Kisyłka, Kołpina a Radskeje za brunicowu jamu Łaz.
Přihotowanske dźěła za Wochožansku jamu so zahaja.
13. februara: W algeriskej Saharje zapali so prěnja francoska atomowa bomba.
22. februara: Při najćešim hórnistwowym njezbožu w stawiznach NDR zemrě w Šwikawje 123 hórnikow.
21. měrca: Južnoafriska policija zatřěli při demonstraciji w Sharpeville 69 ludźi.
21. apryla: Brasilia bu nowa stolica Brazilskeje.
11. meje: Israelska tajna słužba Mossad wotwjedźe němskeho wójnskeho złóstnika Adolfa Eichmanna z Argentinskeje.
15. julija: Ho Chi Minh bu znowa za prezidenta Sewjerneho Vietnama wuzwoleny.
8. nowembra: John F. Kennedy, kandidat demokratiskeje strony, bu za noweho prezidenta Zjednoćenych statow woleny.
Mjezy 100 a 250 tysac ludźi ju rěči, ale jara mało ludźi rěči ju jako maćeršćinu.
Po tym zo Papuwa-Nowa Gineja je britiska kolonija w lěće 1888 bywała, rěč je so dla jeje wužiwanja w kolonialnym zarjadowanju wupřestrěła, a specialnje w policiji.
Wulki Wjelkow je hornjołužiska wjes z 254 wobydlerjemi, kotraž słuša wot lěta 1999 k městu Budyšinej.
Wulki Wjelkow leži něhdźe štyri kilometry sewjerozapadnje Budyskeho stareho města njedaloko Małeho Wjelkowa.
Susodne wjeski su Chelno na sewjeru, Mały Wjelkow na wuchodźe, Zajdow na juhowuchodźe, Słona Boršć na juhozapadźe a Smochćicy na zapadźe.
Južnje wsy zběha so 249 metrow wysoka hórka Wiwalca, kotraž słužeše prjedy jako straža.
Starše naspomnjenje sydła wěsteho knjeza Everhardus de Wilchow z lěta 1225 so jasnje přirjadować njehodźi a snano k Wjelkowej pola Halštrowa słuša.
Přiwšěm měješe tež Wulki Wjelkow swoje ryćerkubło, kotrež wukonješe přez lětstotki ležownostne knjejstwo we wjesce.
Jeho wokolne murje su tež dźensa hišće widźeć a steja pod pomnikoškitom.
We 1880tych lětach měješe Wulki Wjelkow po Arnošta Mukowej statistice 204 wobydlerjow, mjez nimi 165 Serbow a 39 Němcow.
W lěće 2010 bě přerěznemu Wulkowjelkowčanej 42,5 lět.
16,1 % wobydlerjow bě młódšich hač 18 lět a 15,7 % bě w rentnarskej starobje.
2010 bě wot 248 wobydlerjow 53 ewangelskich a 37 katolskich.
Wjetšina wot 63,7 % wobydlerjow njepřisłušeše žanomu nabožinskemu zhromadźenstwu Ewangelscy wěriwi słušeja wot lěta 1930 k Budyskej Michałskej wosadźe.
Hač do lěta 2002 měješe Wulki Wjelkow swójsku šulu, wot toho časa chodźa dźěći ze wsy pak do Budyšina, pak do Radworja.
53. → wšě wjeski Měšćanske zarjadnistwo Budyšin: Statistiska rozprawa po měšćanskich dźělach.
Leži při rěce Protwa něhdźe 100 kilometrow juhowuchodnje Moskwy.
Sydlišćo je so w lěće 1960 załožiło a ma wot lěta 1989 měšćanske prawa.
Pjetrow Wal je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1942 załožiło a ma wot lěta 1988 měšćanske prawa.
Moršansk je město w Ruskej federaciji.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1623 jako wjes Morša załožiło a ma wot lěta 1779 měšćanske prawa.
Leži w europskim dźělu Ruskeje a je stolica republiki Mari El.
Ma něhdźe 263 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1584 załožiło a ma wot lěta 1781 měšćanske prawa.
Rybinsk je wulkoměsto w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1071 załožiło jako wjes Ust-Šeksna a ma wot lěta 1777 měšćanske prawa.
Primorsko-Achtarsk je město w Krasnodarskim regionje w južnej Ruskej.
Leži při wuchodnym brjoze Azowskeho morja.
Sydlišćo je so w lěće 1854 załožiło a ma wot lěta 1949 měšćanske prawa.
Poznań je pólske wulkoměsto we Wulkopólskim wojewódstwje, nad rěku Wartu.
Z něhdźe 535.000 wobydlerjemi je město pjate najwjetše w kraju a zarjadniske, hospodarske, turistiske, wědomostne kaž tež kulturne srjedźišćo regiona.
Měšćanosta města je Jacek Jaśkowiak.
Tuchwilu je w Poznanju 26 wysokich šulow: štyri uniwersity a tež Akademia Sztuk Pięknych, Akademia Muzyczna, Akademia Wychowania Fizycznego a dalše.
Sim je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1759 jako Simskij zawod załožiło a ma wot lěta 1942 měšćanske prawa.
Igor Wasiljewič Kurčatow – wuznamny ruski a sowjetski fyzikar.
Je zarjadniske sydło Kryčawskeho rajona.
Leži při rěce Sož něhdźe 90 kilometrow juhowuchodnje Mahiljowa.
Sydlišćo je so w lěće 1136 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1931 měšćanske prawa.
Korla Herman Robert Rjeda bě ewangelski farar a prěni serbski protykar.
Wot lěta 1829 wopyta wón wjerchowsku šulu swj.
Afry w Mišnje a studowaše mjez 1836 do 1839 teologiju w Lipsku, hdźež běše zdobom sobustaw Łužiskeho prědarskeho towarstwa.
Po studiju běše Rjeda štyri lěta domjacy wučer w domje kralowskeho komornika w Rakecach.
Rjeda załoži 1854 w Hućinje pčołarske towarstwo w delnim dole Sprjewje a běše dołho předsyda Sakskeho hłowneho pčołarskeho towarstwa.
Pozdźišo załoži tež w Barće ludowe towarstwo.
W lěće 1855 wuda prěnju serbsku protyku „Předźenak", kotruž 34 lět redigowaše.
Sakski kral Albert spožči Rjedźe ryćerski křiž prěnjeje rjadownje sakskeho Albrechtoweho rjadu.
Wot lěta załoženja 1847 bě wón čłon Maćicy Serbskeje a pozdźišo tež jeje čestny sobustaw.
Rjeda bu na Michałskim kěrchowje w Budyšinje pochowany.
Jeho row je mjeztym zrunany.
30. apryla abo 30. jutrownika je 120. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 245 dnjow hač do kónca lěta.
1945: W Hornjej Łužicy skónči so po 14 dnjach „bitwa wo Budyšin" mjez sowjetskim a pólskim na jednym a němskim wójskom na tamnym boku.
1964: Ministerstwo za ludowe kubłanje NDR schwali 7. wuwjedźenske postajenje k Zakonjej wo socialistiskim šulstwje w NDR, kotrež so negatiwnje na dwurěčne šulstwo we Łužicy wuskutkowa.
Wobdźělenje na serbskej wučbje bě wotnětka ryzy dobrowólne.
Ličba serbsce wuknjacych šulerjow spadny wot 11.618 na 3.759.
DB serbstwu wulka zahuba była.
W Serbskich Nowinach dnja 30. apryla 2014, s.
23. meje abo 23. róžownika je 143. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 222 dnjow hač do kónca lěta.
1949: Parlamentariska rada wozjewi Zakładny zakoń a załoži z tym Zwjazkowu republiku Němsku.
29. septembra abo 29. požnjenca je 272. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 93 dnjow hač do kónca lěta.
1938: Mnichowske zrěčenje.
Čěskosłowakska bu nuzowana přewostajeć Sudetski kraj Němskemu mócnarstwu.
Tšawnica bě wjes w Delnjej Łužicy, kotraž bu w lětomaj 1983/84 wotbagrowana za brunicowu jamu Choćebuz-sewjer.
Po hamtskich ličbach mějachu so 171 wosobow přesydlić, při čimž bě něhdźe 70 wobydlerjow hižo do toho swoju wjes wopušćiło.
Wjes ležeše wuchodnje Choćebuza při prawym, wuchodnym brjoze Tšawniskeje rěčki.
Susodne wsy běchu Šlichow na juhozapadźe, Liškowk na zapadźe a Liškow na sewjerozapadźe.
Prěnje pisomne naspomnjenje jako Trawnitz pochadźa z lěta 1463.
Ze serbšćiny pochadźace wjesne mjeno poćahuje so na trawnu wokolinu, w kotrejž bu wjeska załožena.
Wot 1809 słušeštej kubło a wjes Schöningskej załožbje.
Znajmjeńša wot časa reformacije słušeše Tšawnica do Liškowskeje ewangelskeje wosady.
Přez wobzamknjenje gmejnskeje rady bu gmejna dnja 31. měrca 1982 rozpušćena.
W lěću 2010 woswjećichu wopomnjenski kamjeń na městnje něhdyšeje wsy.
Po Mukowej Statistice Łužiskich Serbow měješe Tšawnica w lěće 1884/85 cyłkownje 250 wobydlerjow, z kotrychž rěčeše 230 serbsce.
Jeničce tři němske swójby bydlachu we wsy, mjez druhim kublerska.
Po podaćach Tšawniskeho wobydlerja Fryca Harnaša rěčachu tež do Druheje swětoweje wójny hišće nimale wšitcy Tšawničenjo serbsce, štož so hakle z přichadom přesydlencow z wuchodnych stron Němskeje po 1945 přeměni.
43 žonow nošeše hišće serbsku drastu, z kotrychž bě pak 36 staršich hač 45 lět.
W lěće 1956 załoži so pod wjednistwom Fryca Harnaša Domowinska skupina.
Poslednju meju stajichu hišće w lěće 1981.
Tehdy měješe wjes hišće 77 wobydlerjow.
Horst Adam: Klětu wopomnja wjes Tšawnicu.
Leži w regionje Île-de-France při rěce Seine.
Město jako administratiwna jednotka ma něhdźe 2,2 milionaj wobydlerjow, ale cyła aglomeracija słuša z 12 milionami wobydlerjow k najwjetšim w Europje.
Leži na lěwym brjoze Wódry w južnym dźělu Lubušskeho wojewódstwa a ma něhdźe 40.000 wobydlerjow.
Alois Rašín bě čěski politikar a ekonom.
Kostrin je město w Pólskej.
Leži w Lubušskim wojewódstwje nad zliwom rěkow Wódry a Warty w južnym dźělu Wódrineho łuha.
Wódra je tu dźensa hranica mjez Němskej a Pólskej a historiske město Kostrin wot kónca Druheje swětoweje wójny tuž dwojene na pólski a němski dźěl.
Němski dźěl leži na lěwym, zapadnym brjoze Wódry, je mjeńši, mjenuje so Küstrin-Kietz a słuša k braniborskej gmejnje Küstriner Vorland.
Wjetši pólski dźěl na prawym brjoze Wódry so mjenuje Kostrzyn nad Odrą.
Historiske měšćanske jadro a twjerdźizna buštej na kóncu Druheje swětoweje wójny spalenaj.
Němješk je sydlišćo na samym sewjeru Hornjeje Łužicy a měšćanski dźěl Złeho Komorowa.
Leži južnje Złokomorowskeho centra mjezy Čornym Halštrowom a Złokomorowskim jězorom we wysokosći wot 100 metrow nad mórskej hładźinu.
Njechorń je hornjołužiska wjeska při Kotołce w Budyskim wokrjesu, kotraž słuša k městu Wóspork.
Susodne wjeski su Brězecy w sewjeru, Hrodźišćo w sewjerowuchodźe, Kotecy w juhowuchodźe a Worcyn w zapadźe.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 190 wobydlerjow, mjez nimi 187 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot hišće 56 %.
Jako kulturne pomniki připóznate su wjacore twarjenja a wobhrodźenske murje Njechorńskeho ryćerkubła, tak mjenowany šwedski kamjeń sewjerozapadnje wjeski, tři domske z bróžnju, Dom Měrćina Nowaka-Njechorńskeho a kamjentny pućnik při nawsy.
Nimo toho steja pod pomnikoškitom stary móst přez Lubatu sewjernje Njechornja, bliski Riegelowy młyn kaž tež ze zornowcowych ławkow wobstejaca kamjentna cyrkwinska šćežka z 19. lětstotka, kotraž zmóžnješe Njechornjanam tež při wulkej wodźe wopyt Hrodźišćanskeje wosadneje cyrkwje.
Jurij Młynk bě serbski basnik, dźiwadłowy a literarny stawiznar a přełožowar.
W lětomaj 1944 a 1945 bě jako němski wojak w Druhej swětowej wójnje.
Po kóncu wójny sta so z nowowučerjom a skutkowaše hač do lěta 1948 jako wučer a šulski nawoda w Ralbicach.
W lěće 1960 promowowaše na Instituće za serbski ludospyt w Budyšinje.
Jurij Młynk bě wot 1960 do 1969 předsyda Koła serbskich spisowaćelow a wot 1970 hač do swojeje smjerće 1971 nawoda literarnostawizniskeho wotrjada Instituta za serbski ludospyt.
Wón bě mandźelski Marje Młynkoweje a nan Měrki Mětoweje.
Zemrě krótko po swojej mandźelskej w starobje jenož 44 lět w Drježdźanach a bu na Budyskim Mikławšku pochowany.
1955 Skicy k stawiznam serbskeje literatury.
LND, Budyšin 1959 400 lět serbskeho pismowstwa: Přewodnik we wobrazach.
LND, Budyšin 1960 Jakub Lorenc-Zalěski: Přinošk k stawiznam serbskeje literatury w dobje imperializma.
LND, Budyšin 1962 100 lět serbskeho dźiwadła: 1862–1962.
Dom za serbske ludowe wuměłstwo, Budyšin 1962 Tři lěta w Ruskej.
Zběrka serbskeje prozy, LND, Budyšin 1966 Hronow a druhe powědančka.
Zběrka serbskeje prozy, LND, Budyšin 1967 Za Budyšinom na roli.
Zběrka serbskeje prozy, LND, Budyšin 1968 Ze zašłosće do přichoda.
Prěnja antologija serbskich ludowych awtorow.
Skoricowa róža je 0,5 hač 2, zwjetša 1,5 m wysoka, husta kerčina.
Delnje hałuzy a zdónk njesu wjele jehłowych kałačow a kałačowych seršćikow.
Keluškowe łopješka su cyłokromne, po čas kćěwa zrunane.
Krónowe łopješka su róžojte hač ćmowočerwjene.
Kćenjowe hałuzy njesu jenake, zwjetša w porach rjadowane, kaž hóčki křiwjene kałače.
Rostlina w sewjernej a srjedźnej Europje předewšěm wuchodnje rozšěrjena.
Jurij Mjeń bě serbski spisowaćel, basnik, přełožowar a Njeswačanski ewangelski farar.
Płaći jako załožer serbskeho swětneho pismowstwa.
Wón so jako syn bura a sudnika w Hruboćicach pola Budyšina narodźi a wot 1738 do 1743 Kühnowy pietistiski seminar w Klukšu wopyta.
Wot 1743 do 1747 bě šuler w Franckowej syrotowni w Hali.
Po zakónčenju šule studowaše hač do lěta 1750 w Lipsku teologiju a bě z čłonom tamnišeho Serbskeho prědarskeho towarstwa.
Po nawróće do Łužicy skutkowaše na 35 lět w Njeswačanskej wosadźe, najprjedy hač do lěta 1760 jako diakon a wot 1761 hač do jeho smjerće w starobje 58 lět jako farar.
Předłoha za to bě jemu Klopstockowy „Messias", tehdy najsławniše němske basniske dźěło, z kotrehož w samsnym lěće někotre dźěle zeserbšći, zo by bohatstwo a fleksibelnosć serbšćiny dopokazał.
W ćišću so jeho oda hakle w lěće 1806 wot jeho syna Rudolfa Mjenja w Budyšinje wuda.
Dale wozjewješe Mjeń někotre prědowanja w serbskej rěči, kaž na přikład Palaty šćěpowc, kotrež słušeja do najzažnišim zjawam serbskeje wuměłskeje prozy.
Zhromadnje z Janom Gotttraum Běmarjom, Janom Bjedrichom Langu a Hadam Bohuchwałom Šěrachom přełoži Lutherowu „Domjacu postilu".
Serbski přełožk Lutheroweje domjaceje postile, Budyšin, 1749 Pokutne modlitwy za měr.
Budyšin 1761 Tón modlitwy dostojny bóh.
We přihotowanju tych žnjow.
Budyšin 1773, 1798, 1863 Franc Šěn: Mjeń, Jurij.
Wón bě jenički wuznamny zastupjer katolskich Serbow w Serbskim narodnym hibanju do 1848.
Jeho pseudonymaj běštej Čěščanski a Wićazec Pětr.
Narodźi so do Čěškečanskeje kublerskeje swójby jako syn ewangelskeho nana Mikławša Jordana a katolskeje maćerje Marje Koklic z Baćonja.
Wot 1831 do 1838 bě chowanc Serbskeho seminara w Praze a wopytowaše tamniši němskorěčny Małostronski gymnazij.
Wot 1837 studowaše na Praskej uniwersiće, najprjedy teologiju a wot 1838 slawistiku, mjez druhim pola Václava Hanki.
W młodych lětach hač do rewolucije 1848 wěnowaše so hłownje serbstwu a słowjanstwu, zběraše ludowe pěsnički, załoži nowiny „Jutnička" a běše w rewoluciskim lěće sekretar Praskeho Słowjanskeho zjězda.
W samsnym lěće přesydli so do Lipska, hdźež skutkowaše wot 1842 do 1848 jako lektor za słowjanske rěče a literatury při Lipšćanskej uniwersiće.
W lěće 1843 promowowaše wo hornjoserbskej gramatice a samsne lěto woženi so z Rosaliju Wilhelminu Sauer z Weißenfelsa.
Po swojim wobdźělenju při Słowjanskim zjězdźe zhubi swój lektorat w Lipsku, bu ze Sakskeje wupokazany a přesydli so wróćo do Prahi, hdźež dźěłaše wuspěšnje jako předewzaćel.
1859 wolichu jeho za předsydu Praskeje předewzaćelskeje a wikowanskeje komory.
Jan Pětr Jordan měješe štyri dźěći, synow Eduarda a Arthura a dźowce Ludmilu a Rosaliju.
Dalšej dźěsći Arnošt a Pawoł zemrěštaj hižo w zažnym dźěćatstwje.
Potomnicy Arthura Jordana bydla dźensa wokoło Chicaga w Zjednoćenych statach.
W Budyšinje je so dróha blisko dwórnišća po nim pomjenowała.
Jan Cyž: Něšto wo swójbje a potomstwu Jana Pětra Jordana.
W: Lětopis, rjad A, 26 2, str.
Čjormoz je městačko w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži při rěce Kama w zapadnym předkraju Uralskich horin w Permskim regionje něhdźe 85 kilometrow sewjernje Perma a ma něhdźe tři tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1701 załožiło a ma wot lěta 1943 měšćanske prawa.
Jamburg je sydlišćo w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w Awtonomnym wokrjesu Jamalskich Nencow něhdźe 380 kilometrow sewjerowuchodnje Salecharda.
Ma něhdźe 600 wobydlerjow.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1348 w pismje kejžora Korle IV. a nasta wokoło stareho wodoweho hrodu.
Demokratiska strona je jedna z dweju wulkeju politiskeju stronow w Zjednoćenych statach Ameriki a hłowna konkurentka Republikanskeje strony.
Wona bu załožena w lěće 1828.
Noriska dornica je rostlina ze swójby słódkich trawow.
Wowsyčk je ród ze swójby słódkich trawow.
Wona wjedźe wot žórła Łužiskeje Nysy blisko čěskeje wsy Nová Ves nad Nisou podłu rěki přez wuchodnu Saksku a Braniborsku hač k wuliwej Nysy do Wódry za Gubinom.
Dale wjedźe podłu Wódry přez wuchodnu Braniborsku a potom zapadnje přez Mecklenburgsko-Předpomorsku wokoło Šćećinskeho zaliwa hač k Baltiskemu morju, na kupu Usedom do městačka Ahlbeck.
Je někak 630 kilometrow dołha.
Bobolcy su wjeska w Hornjej Łužicy a słušeja k Budyskemu měšćanskemu dźělej Hornja Kina.
Wjeska nadeńdźe so na samym juhu měšćanskeho teritorija, něhdźe połdra kilometra juhozapadnje Hornjeje Kiny při hornim běhu Bobolčanskeje wody, žórlicy Albrechtowki.
Susodne wsy su nimo Hornjeje Kiny tež Bělšecy a Dźenikecy na juhowuchodźe, Debsecy na juhu a Dźěžnikecy na juhozapadźe.
Njedaloko wsy na zapadźe běži železniska čara Budyšin–Žandawa, na kotrejž pak žadyn železniski wobchad wjace njewobsteji.
Prěnje historiske naspomnjenje Bobolc jako sydło ryćerja Hermannus de Bobelicz pochadźa z lěta 1290.
Wjesne mjeno je wotwodźene wot muskeho předmjena Bobol, přirunaj bob.
Ležownostne knjejstwo we wsy wukonješe w lěće 1777 Budyska měšćanska rada.
Do Bobolc słušeštej tež sydlišći Małe Bobolcy a Nowe Bobolcy při šoseji z Budyšina do Dźěžnikec, dźensa ke gmejnje Hornja Hórka.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 83 wot cyłkownje 88 Bobolčanow serbsce.
Ewangelscy Bobolčenjo přisłušeja ze starodawna Budyskej wosadźe swj.
Jako kulturne pomniki su připóznate dwustronski statok z domskim a bróžnju (Bobolčanska čo.
15), třistronski statok z domskim, bróžnju, hródźu a remizu (čo.
17) a dalše domske z přitwarjenej hródźu ze 16. lětstotka (čo.
LND, Bautzen 2008, str.
Protyka za lěto 1936 1936 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
16. awgusta: Předstajenje Jurja Wjeloweje hry „Paliwaka" před 5000 přihladowarjemi na Kopšinjanskim hrodźišću.
3. nowembra: Při prezidentowych wólbach w Zjednoćenych statach dobudźe amtěrowacy prezident Franklin D. Roosevelt ze 60,8 % nad republikanskim wužadowarjom Alfom Landonom.
Ledźborecy su wjeska z 68 wobydlerjemi w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin.
Słuša ke gmejnje Porchow a leži 249 m nad mórskej hładźinu.
Susodne wjeski su Horni Wujezd w sewjeru, Stachow w juhowuchodźe, Palow w juhu a Porchow w zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Taschendorff je z lěta 1532.
60. → wšě wjeski  Commons: Ledźborecy – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Wjesne dźěle Porchowa Bukowc | Horni Wujězd (Uhyst a.
Protyka za lěto 1876 1876 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
06. awgusta: W Chrósćicach wotměje so pod nawodom Jana Arnošta Holana druha schadźowanka.
03. nowembra: Prěnje čisło „Lipy Serbskeje", časopisa młodych Serbow, wuńdźe.
Ines Springer je sakska politikarka Křesćansko-demokratiskeje unije Němskeje, wot lěta 2009 zapósłanča sakskeho krajneho sejma a wobchadnopolitiska rěčnica frakcije CDU kaž tež městopředsydka dźěłoweho kruha za hospodarstwo, dźěło a wobchad.
Wona bu 2009 jako direktna kandidatka we wólbnym wokrjesu 10 z 39,3 % hłosow wolena.
Springer je ewangelska, ženjena a mać jednoho dźěsća.
Mjez 1999 a 2004 bě wona předsydka parlamentariskeho wuběrka za socialne, strowotu, swójbu, žony a młodźinu.
Diplomowana ekonomka bu 2009 jako direktna kandidatka we wólbnym wokrjesu 39 z 39,9 % hłosow wolena.
Wona je mać jednoho dźěsća a bydli w Mišnje.
Protyka za lěto 1984 1984 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
Dewastacija Liškowa a Tšawnicy za brunicowu jamu Choćebuz-sewjer kaž tež Tšadowa pola Grodka za jamu Wjelcej-juh.
8.–19. februara: XIV.
Olympiske zymske hry w Sarajewje.
28. julija–12. awgusta: XXIII.
31. oktobra: Indiska ministerska prezidentka Indira Gandhi bu wot dweju čłonow swojeje wosobinskeje gardy zamordowana.
24. meje abo 24. róžownika je 144. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 221 dnjow hač do kónca lěta.
Wownjow je hornjołužiska wjeska, kotraž słuša wot lěta 1973 k městu Budyšinej.
Wownjow leži něhdźe 2,5 km sewjerowuchodnje Budyskeho stareho města při južnym brjoze spjateho jězora na lěwej stronje Sprjewje, kotraž wustupuje tule přez wusku wudrjeńcu Ćělca ze skalneje doliny do nižiny.
Susodne wjeski su Bórk we wuchodźe, Ćichońca w juhozapadźe a Nowe Małsecy w sewjerozapadźe.
Něhdźe 650 metrow před Wownjowskim přibrjohom leži tak mjenowana „ptača kupa" w jězorje, kotraž steji pod přirodoškitom.
Wjes naspomni so k prěnjemu razej hižo w lěće 1245 jako sydło knjeza Rainoldus de Eunowe.
Dźensa słuša oficielnje do měšćanskeho dźěla Ćichońca.
We 1880tych lětach měješe Wownjow po Arnošta Mukowej statistice 112 wobydlerjow, mjez nimi 100 Serbow a 12 Němcow.
W lěće 1925 bě wot 109 wobydlerjow 98 ewangelskich a dźesać katolskich.
Ewangelscy wěriwi přisłušeja znajmjeńša ze 16. lětstotka Budyskej tachantskej wosadźe.
Cornelius Gurlitt: Oehna.
30. staw: 31. decembra 2019; Statistiska rozprawa města Budyšina za IV. kwartal 2019, měrc 2020 Křesćan Bohuwěr Pful: Łužiski serbski słownik.
Šćučje je městačko w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1750 załožiło a ma wot lěta 1945 měšćanske prawa.
Wjes bě typiski dróhowc z ryćerskim kubłom při krajnej dróze z Grodka do Drjowka a měješe na kóncu 312 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje wsy pochadźa z lěta 1346.
W lěće 1954 njebozowachu prěni raz za brunicu a 1962 započa jeje wudobywanje.
1983 dyrbjachu posledni Tšadowčenjo swoju domiznu wopušćić.
Na městnje něhdyšeje nawsy nadeńdźe so wot lěta 2002 wopomnjenski kamjeń.
Po statistice Arnošta Muki měješe Tšadow w lětomaj 1884/85 350 serbskich a 23 němskich wobydlerjow, štož wotpowěduje serbskemu podźělej wot 94 %.
W tym času mějachu jenož hišće šěsć razow wob lěto serbsku božu słužbu a spowědź, hačrunjež něhdźe 30 wobydlerjow docyła němsce njerozumjachu.
K Tšadowskej wosadźe słušeštej wjesce Radojz a Rajc.
Filialna cyrkej bě w mjeztym runje tak wotbagrowanym Klěšniku.
Arnošt Muka: Statistika łužiskich Serbow.
Leži při rěce Cchenisckali něhdźe 25 kilometrow zapadnje Kutaisija a něhdźe 30 kilometrow wuchodnje Senakija.
Ma něhdźe jednaće tysac wobydlerjow .
Za čas sowjetskeho knjejstwa bu pomjenowane po georgiskim komunisće Aleksandr Culukidze.
Naftalan je město w Azerbajdźanje.
Leži něhdźe 360 kilometrow zapadnje Bakuwa a 50 kilometrow juhowuchodnje Gəncəja.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1873 załožiło a ma wot lěta 1967 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Kobrynskeho rajona a jedne z najstaršich běłoruskich městow.
Leži při wuliwje rěčki Kobrynki do Muchawjeca něhdźe 45 kilometrow sewjerowuchodnje Bresta.
W lěće 1589 dósta Magdeburgske měšćanske prawa.
Hažow je wjes w braniborskej Delnjej Łužicy a wot lěta 2004 gmejnski dźěl Kopańc.
Najsewjerniši wjesny dźěl ma něhdźe 400 wobydlerjow a nadeńdźe so dźesać kilometrow wuchodnje Choćebuza a južnje něhdyšeje brunicoweje jamy Choćebuz-sewjer, přichodneho Choćebuskeho wuchodneho jězora.
Susodne wjeski su Šlichow na sewjeru, Kórjeń na juhu a Rogeńc na zapadźe.
Prěnje wěste naspomnjenje jako Dorff Haso pochadźa z lěta 1536.
Hižo 1283 bě so Hasowe Schiekel naspomniło, njeje pak wěste, zo so woprawdźe jedna wo Hažow.
Po statistice Arnošta Muki měješe Hažow we 1880tych lětach cyłkownje 357 wobydlerjow, z nich 355 Serbow a jenož dwaj Němcaj.
Pawoł Wirth přepytowaše narěč Hažowskich Serbow hromadźe z profesorom Maxom Vasmerom.
Leži w historiskej Wołynskej něhdźe 55 kilometrow juhozapadnje Lucka.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1445 załožiło a dósta 1547 Magdeburgske měšćanske prawa.
1 : Abablewo — Januszowo. — S. 103—104.
2 : Januszpol — Wola Justowska. — S. 732.
Je zarjadniske sydło Mastowskeho rajona.
Leži při rěce Njemen něhdźe 55 kilometrow juhowuchodnje wot města Hrodna.
Sydlišćo je so w lěće 1486 prěni raz naspomniło a wot lěta 1955 ma měšćanske prawa.
Leži něhdźe 35 kilometrow wuchodnje města Hrodna.
Sydlišćo je so w 16. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1974 měšćanske prawa.
Kamjenjowe wačoški docpěwaja wysokosć wot 5 hač 20 cm.
Rostlina je postupowaca hač zrunana.
Łopjena su jejkojte hač lancetojte, namódreń zwobručowane, cyłokromne a docpěwaja dołhosć wot 1 hač 2 cm.
Rosće na kamjentnym drjebiznje, skałach.
Rostlina je w južnej Europje rozšěrjena.
Kulojta pyskawa je jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 10 hač 30cm.
Łopjena su přećiwostejne a maja kulojtym abo jěrchenjowym wobrysom.
Kćenja su róžojte a maja krónu, kotraž je krótša abo lědma dlěše hač keluch.
Rosće su w słónčnych njerodźowych wobrostach w winicach, na murjach, skłoninach a smjećach.
Kukawka je ród ze swójby orchidejowych rostlinow.
Wona so stanje, jeli dešćuje a słónco swěći na zadnim boku wobkedźbowarja.
Barby su: čerwjena, oranžowa, žołta, zelena, módra, indigo, wioletna.
Njewidźomnej susodnej barbje stej infračerwjeń a ultrawiolet.
Newton je originalnje jenož pjeć primarnych barbow mjenował: čerwjenu, žołtu, zelenu, módru a wioletnu.
Pozdźišo je oranžowu a indigo přidał, dajo sydom barbow analogisce k ličbje hudźbnych notow. čerwjena:    . oranžowa:    . žołta:    . zelena:    . módra:    . indigo:    . wioletna:    .
Tak mjenowana hłowna tučel wobsteji z kružkow z barbami spektruma.
Rědko so tež sekundarna tučel jewi, jeli so pruhi słónca dwójce reflektuja, w dešćowej kapce łamaja.
Ł jewi so prěni raz w 16. lětstotku w pólskich spisach.
Pismik wužiwa so druhdy tež jako njeoficielne narodnostne znamješko Łužiskich Serbow při awtach.
Brodate zwónčki docpěwaja wysokosć wot 10 hač do 40 cm a njesu proste kosmy.
Kćenja su krótko stołpikate a nygace.
Wone steja po dwěmaj hač po dwacećoch w kićach.
Kónčki su zwonka brodate.
Rosće na kisałych suchich trawnikach a na holach z małoróstnych kerčkow.
Rostlina je w Alpach, w Sudetach, w zapadnych Karpatach a južnej Norwegskej hač do wysokosćow wot něhdźe 1200-2800 m rozšěrjena.
4. měrca abo 4. nalětnika je 63. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawatej 302 dnjej hač do kónca lěta.
4. měrca bě wot lěta 1793 hač do lěta 1933 dźeń přewzaća zastojnstwa noweho prezidenta Zjednoćenych statow.
1152: Friedrich I. Barbarossa bu w Frankobrodźe nad Mohanom jako nowy romsko-němski kral a naslědnik Konrada III. wuzwoleny.
1386: Litawski wulkowjerch Jogaila bu w Krakowje jako pólski kral krónowany.
1665: Jendźelski kral Korla II. deklaruje Nižozemskej wójnu.
Z tym započnje Druha jendźelsko-nižozemska namórniska wójna.
1791: Njewotwisna republika Vermont bu 14. zwjazkowy stat Zjednoćenych statow.
1837: W lěće 1833 załožene město Chicago dóstanje měšćanske prawo.
1877: Prapředstajenje baleta „Schwanensee" wot Pjotra Iljiča Čajkowskeho w Moskwje.
1936: W Friedrichshafenje při Bodamskim jězoru startuje powětrowa łódź Hindenburg k prěnjej pospytnej jězbje.
1977: Při zemjerženju w rumunskej stolicy Bukaresće wumrěje wjace hač 1500 ludźi.
Mugabe bu prěni čorny premier Zimbabwa.
2002: Ibrahim Rugova bu jako prezident Kosowa wuzwoleny.
Syjk je sydlišćo w Delnjej Łužicy a měšćanski dźěl Grodka w braniborskim wokrjesu Sprjewja-Nysa.
Ma wjace hač tři sta wobydlerjow.
Syjk leži něhdźe sydom kilometrow wuchodnje Grodkowskeho centruma při zwjazkowej dróze 156 a blisko sakskeje hranicy.
Južnje Syjka wjedźe železniska čara Berlin–Zhorjelc, dwórnišćo Syjk pak njeje wužiwane za wosobowy wobchad – najbliše wosobowe dwórnišćo namaka so w Grodku.
14. januara abo 14. wulkeho róžka je štyrnaty dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 351 dnjow hač do kónca lěta.
1724: Španiski kral Filip V. wotstupi k wužitkej swojeho syna Ludwiga I. 1784: Zratifikowanje Pariskeho měra přez ameriski kontinentalny kongres skónči wójnu njewotwisnosće z Wulkej Britaniskej.
1951: Wotewrjenje prěnjeho po sowjetskim přikładźe natwarjeneho kulturneho palasta Němskeje demokratiskeje republiki w Kamjenicy.
1953: Juhosłowjanski ministerski prezident Josip Broz Tito bu woleny k statnemu prezidentej.
2001: Zemjerženje ze sylnosću 7,6 w El Salvador.
2005: Přizemjenje europskeje swětnišćoweje sondy Huygens na Saturnowym měsačku Titan.
Lipič je wjes ze 197 wobydlerjemi we wuchodźe hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša wot lěta 1999 ke gmejnje Radwor a leži 136 m nad mórskej hładźinu wosrjedź krajiny hornjołužiskeje hole a hatow sewjernje Minakała při Sprjewicy.
Susodne wjeski su Wjesel na wuchodźe, Hat a Minakał na juhowuchodźe, Psowje na juhozapadźe a Hermanecy na sewjerozapadźe.
Sewjernje Lipiča namaka so jedna z najwjetšich lěsnych kónčinow Hornjeje Łužicy.
Sydlerskostawiznisce je Lipič nawsowc.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Lyppitcz je z lěta 1350.
Znajmjeńša ze 16. lětstotka bě wjes tež knježe sydło.
Po Wienskim kongresu lěta 1815 přińdźe cyły sewjer Hornjeje Łužicy k Pruskej, Lipič wosta pak sakski.
Hranica běžeše hač do lěta 1945 mjez Lipičom a Hermanecami přez Mału Sprjewju.
Hač do lěta 1977 bě Lipič samostatna gmejna, mjez 1977 a 1999 Minakałski wjesny dźěl.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 219 wobydlerjow, mjez nimi 206 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot hišće 63,7 %.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 185 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 45,9 lět.
Křesćanscy Lipičenjo su přewažnje protestanća, kiž přisłušeja Minakałskej wosadźe.
Je stolica prowincy Mekka w regionje Hedźas.
Powiat wobsteji z pjeć gmejnow, z nich štyri měšćansko-wjesne a jedna wjesna gmejna: měšćansko-wjesne gmejny Czaplinek Drawsko Pomorskie Kalisz Pomorski Złocieniec wjesna gmejna Wierzchowo Gmejna Ostrowice je so 1. januara 2019 rozpušćiła.
53.783333333333-1.5333333333333 Koordinaty: 53° 47′ S, 1° 32′ Z Leeds je jendźelske wulkoměsto w Zjednoćenym kralestwje.
Protyka za lěto 1885 09. awgusta: W Njeswačidle wotměje so pod nawodom Mikławša Žura jědnata Schadźowanka.
13. februara abo 13. małeho róžka je 44. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 321 dnjow hač do kónca lěta.
Michail Afanasjewič Bulgakow bě wuznamny ruski spisowaćel.
Wón płaći jako wulki satirikar ruskeje literatury.
Protyka za lěto 1792 1792 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
Klukšanska cyrkej wotpali.
PDA, mobilne telefony abo MID.
Kodowe mjeno za Firefox Mobile je Fennec, jendźelske a francoske pomjenowanje za pusćinowu lišku Fenek.
Tón je na specielne zamóžnosće kaž tež na wobmjezowanja tuteje gratoweje klasy přiměrjeny.
Wobjim programa hodźi so z přidatkami rozšěrić.
Android Wersija za Android je wot 29. měrca 2011 wozjewjeneje wersije 4.0 Firefox Mobile dóstać.
Maemo / MeeGo Na spočatku je Firefox Mobile jenož za internetne tablety Nokia N800 a N810 dóstać.
Mozilla je mjeztym wuwiće za Maemo a MeeGo zastajił, poslednja wozjewjena wersija je Firefox Mobile 7 był.
Sydlišćo je so w lěće 1641 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1703 měšćanske prawa.
Přistawne město nadeńdźe so při južnym brjoze Tadjouraskeho zaliwa, najzapadnišeho dźěla Adenskeho golfa.
Přez město ćeče rěka Ambouli.
Wjace hač połojca dźibutiskeho wobydlerstwa bydli w stolicy.
Dźibuti je kónčne dwórnišćo železniskeje čary z etiopiskeje stolicy Addis Abeba a swobodny přistaw Etiopiskeje, kotraž sama žadyn mórski přistup nima.
Klima w měsće je horca a sucha z přerěznymi maksimalnymi temperaturami mjez 28,7 °C w januarje a 41,7 °C w juliju.
Sydlišćo je so w lěće 1888 wot Francozow załožiło a wotwjaza w lěće 1892 Obock jako stolicu jich kolonije Francoskeje Somalije.
Leži na južnej kromje Moskowskeho industrijoweho wobwoda, něhdźe 200 kilometrow južnje ruskeje stolicy.
Jeje zarjadniske sydło a zdobom najwjetše město je Tula z něhdźe 500.000 wobydlerjemi.
Jeničke dalše wulkoměsto je Nowomoskowsk.
W lěće 2010 měješe Oblasć Tula 1.553.925 wobydlerjow.
Z nich běchu 94,1 % Rusojo.
Kasimow je město w Ruskej federaciji.
Nižnjekamsk je město w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w republice Tatarstan při Kamje něhdźe 230 kilometrow južnje Kazanja a ma něhdźe 235 tysac wobydlerjow.
Susodne městno na wuchodźe je Nabjerežnyje Čelny.
Sydlišćo je so w lěće 1961 załožiło a ma wot lěta 1966 měšćanske prawa.
Michał Bjedrich bě serbski basnik.
Narodźi so jako syn Smjerdźečanskeho šewca-chěžkarja a starši bratr Mikławša Bjedricha.
Tam wopytowaše němskorěčny Małostronski gymnazij, dyrbi jón pak chorosće dla dočasnje wopušćić.
Bjedrich bě z čłonom Praskeje Serbowki a podawaše basnje, mjez nimi tež lubosćinske, powěsće a ludowe bajki do rukopisnych Kwětkow a do časopisa Łužičan.
Jeho basnje su w stilu zažneho romantizma a połne elegiskeje a melancholiskeje žedźby.
Michał Bjedrich zawostaji powědančko Boži wječor a přełožk Iwana Sergejewiča Turgenjewoweje Stawizny poručnika Jergunowa.
Bałdrijanecy su wjes na juhozapadźe Hornjeje Łužicy, kotraž słuša wot lěta 1950 k Biskopicam.
Leži na prawym brjoze rěčki Wjazońcy juhowuchodnje Biskopičanskeho nutřkowneho města při puću do Smělneje.
Wjes, kotraž bu jako lěsny łanowc załožena, naspomni so prěni raz w lěće 1227, jako bě wěsty Wernherus z wjesnym šołtu wsy Baldewinesdorf.
Wot 16. lětstotka słušeše jako hamtska wjes k Stołpinskemu hamtej w ramiku Sakskeho kurwjerchowstwa a tuž nic k Hornjej Łužicy.
W lěće 1834 mějachu Bałdrijanecy hišće 202 wobydlerjej.
W běhu sćěhowaceho lětstotka přiběraše ličba wobydlerstwa na 376 po Druhej swětowej wójnje.
Maćica Serbska, Budyšin 1927. Křesćan Bohuwěr Pful: Łužiski serbski słownik.
Michail Iwanowič Kalinin bě wuznamny komunistiski rewolucionar, sowjetski statny a stronski funkcionar.
Wón bě wot 1923 do 1946 jako předsyda prezidija najwyšeho sowjeta Sowjetskeho zwjazka po wustawje hłowa stata, při čimž měješe Józef Stalin woprawdźitu móc w swojimaj rukomaj.
Moldawska je wuchodoeuropski stat, kotryž leži mjez Ukrainu a Rumunskej.
Jeje hłowne město je Kišinjow ze 662.000 wobydlerjemi.
Najwažnišej rěce Moldawskeje stej Prut, kotryž twori zapadnu hranicu z Rumunskej a Dnister na wuchodźe.
Na samym juhu kraja ma Moldawska přistaw při Dunaju, kotryž zmóžnja přistup do Čorneho morja.  Commons: Moldawska – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Zjednoćenstwo njewotwisnych krajow Armenska | Azerbajdźan | Běłoruska | Kazachstan | Kirgiska | Moldawska | Ruska | Tadźikistan | Turkmenistan | Uzbekistan Staty a wotwisne teritorije w Europje Staty • Albanska • Andorra • Awstriska • Belgiska • Běłoruska • Bołharska • Bosniska a Hercegowina • Čěska republika • Čorna Hora • Danska • Estiska • Finska • Francoska • Grjekska • Chorwatska • Irska • Islandska • Italska • Letiska • Liechtenstein • Litawska • Luxemburgska • Madźarska • Malta • Moldawska • Monaco • Němska • Nižozemska • Norwegska • Pólska • Portugalska • Rumunska • Ruska1 • San Marino • Serbiska • Sewjerna Makedonska • Słowakska • Słowjenska • Španiska • Šwedska • Šwicarska • Turkowska1 • Ukraina • Vatikanske město • Zjednoćene kralestwo Zwadne teritorije: Kosowo • Podnisterska Druhe teritorije: Åland • Baskiska • Bretanja • Ferejske kupy • Friziska • Friulska • Gagauska • Galicija • Gibraltar • Guernsey • Jendźelska • Jersey • Katalanska • Korniska • Łužica • Man • Sewjerna Irska • Svalbard • Šotiska • Waliziska 1 Leži zdźěla w Aziji.
Kosarnja je wjeska ze 84 wobydlerjemi w juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša wot lěta 1999 ke gmejnje Dobruša-Huska a leži mjez 250 a 260 m nad mórskej hładźinu w hornjołužiskej pahórčinje při hornim běhu Čornicy.
Hač do lěta 1937 bě Kosarnja samostatna gmejna, po tym najprjedy dźěl gmejny Nowa Wjes.
Susodne wjeski su Mjedźojz na sewjeru, Huska na wuchodźe a Nowa Wjes na juhu.
Sydlerskostawiznisce je Kosarnja krótki rjadowc.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Coserin pochadźa z lěta 1355.
Wjeska podsteješe přez lětstotki Stołpinskemu hamtej, kotryž wukonješe ležownostne knjejstwo nad wsu.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 179 wobydlerjow, mjez nimi 90 Serbow.
Mjezuje na zapadźe z Ukrainu a na wuchodźe z Ruskej federaciju.
Słuša k morjam Atlantiskeho oceana a je wažene za dźěl wjetšeho Čorneho morja, wot kotrehož je na juhozapadźe wotdźělene połkupu Krim a z kotrymž je zwjazane na juhu přez Kerčsku wužinu njedaloko Kerča.
Azowske morjo ma přestrjeń nimale 40 tysac kwadratowych kilometrow a maksimalnu hłubokosć 15 metrow.
Jeho najwjetši přitok je Don.
Azowske morjo ma jara nisku sólnosć.
Okrouhlička je wjes a gmejna w Čěskej.
Leži 478 m nad mórskej hładźinu.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1307.
Łopjena su cyłokromne abo słabje zubate.
Hornje łopjena wutrobojće stołpik wobpřimaja.
Štyri łopatkojte krónowe łopješka docpěwa dołhosć wot 2 hač 2,5 cm a so jenož 1 mm šěroko puknu.
Rosće w suchich łukach, na pućach, winicach a rolach.
Preferuje słónčne stejnišćo z wapnitymi a bazowymi pódami.
Mill.) je rostlina ze swójby hyacintowych rostlinow.
Wulka kitelnička je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 15 hač do 30 cm.
Cyblička ma někotre pódlanske cyblički.
Wone su dlěše hač stołpik.
30 hač 50 wonjacych kćenjow je ćmowomódre a njesu běłu wobkromu.
Pochadźa originalnje z ruma Srjedźneho morja.
Preferuje suche, najwjetša wapnite pódy na ćoplišich, najwjetša k juhej měrjacych stejnišćach.
L. f.) je štom ze swójby marušnjowych rostlinow.
Prawy chlěbownik je štom, kotryž docpěwa wysokosć wot 25 m.
Starše štomy maja kulojtu krónu.
Hałuzy horje sahajo rostu.
Žónske kćenja steja w njenapadnych kwětnistwach.
Płody su nažołć zelene a kulowate.
Jich mjaso wobsahuje škrob, a so móže warjene a pječene jě.
Rostlina je drje w malajiskim regionje domjaca.
Bochotnica je wjes a sydło krajneje gmejny z jenakim mjenom w juhowuchodźe Pólskeje, w Powiaće Puławskim w Lublińskej wojewódstwje a leži nad rěku Wisła.
Kamelija je ród ze swójby čajowcowych rostlinow.
Trawička je ród ze swójby słódkich trawow.
Žabjaca mlóčeń je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 50 hač do 150 cm.
Srjedźnozelene łopjena su lancetojte, cyłokromne abo sćeńka rězane a docpěja dołhosć wot 3 hač do 8 cm.
Ćmowožołte kćenja steja w płonych pozdatnych wokołkach.
Žołte žałzy su owalne.
Wysoke łopješka su njezrosćene a na spočatku nazeleń žołte.
Po kćěwje wysoke łopješka často su čerwjenojte.
Płody su kapsle z hustymi brodawkami.
Rosće na łuhojtych łukach, we wjerbowych kerčinach, w hrjebjach a na rěčnych brjohach.
Ma radšo přez haćenju mokre, wapnite bahnowe pódy.
Rostlina je w Europje a prědnjej Aziji rozšěrjena.
Pjećmužny kolij ma symjenja ze šěrokej, běłej kožowej kromu.
Krónowe łopješka su lancetojte.
Buštěhrad je městačko w srjedźnej Čěskej.
Leži 322 metrow nad mórskej hładźinu sewjerozapadnje Prahi a ma wokoło tři tysac wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1209.
3. julija abo 3. pražnika je 184. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 181 dnjow hač do kónca lěta.
1866: Bitwa pola Hradca Králového rozsudźi Němsku wójnu za Prusku.
1890: Idaho přiwza so jako 43. zwjazkowy stat do Zjednoćenych statow Ameriki.
Pļaviņas je městačko w Letiskej.
Je zarjadniske sydło Pļaviņasaskeho wobwoda.
Leži při brjoze Dwiny, blisko Plawinskeho spjateho jězora, něhdźe 100 kilometrow juhowuchodnje Rigi.
Sydlišćo je so w 19. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1927 měšćanske prawa.
Zapřijeće wotwodźuje so wot romskeje hórki Palatina, na kotrejž rezidowachu romscy kejžorjo.
Srjedźowěkowski kral abo kejžor njeměješe stolicu jako knježerstwowe sydło, ale pućowaše po kraju, zo by swoju awtoritu we wšěch kónčinach mócnarstwa a wosobinski kontakt k wazalam zdźeržał.
Pfalcy namakachu sej zwjetša we wokolinje biskopskich sydłow a wulkich klóštrow abo w swobodnych městach a běchu dosć wulke, krala a jeho družinu hospodować a ze žiwidłami zastarać.
Wosebje wažne běchu pfalcy, w kotrychž kral z družinu přezymowaše, tak mjenowane zymske pfalcy.
Wuznamne pfalcy namakachu so na přikład w Aachenje, Goslaru a Memlebenje.
Jan Michał Budar bě ryćerkubler, prawiznik a zakitowar serbskich roboćanow.
Wón załoži załožbu za njezamóžitych Serbow.
Jan Michał Budar, syn ryćerkublerja, wopyta w Budyšinje łaćonsku šulu a studowaše w Lipsku prawnistwo.
Jako prawiznik běše zapisany do rjada sakskich adwokatow.
W rozswětlerskim duchu zarjadowaše wón swoje kubła sam.
Byrnjež Budar zemjanskeho pochada njebył, bě wón jako knjez nad Hornjej Hórku, kotraž słušeše tehdy k sakskemu Mišnjanskemu hamtskemu wobwodej Stołpin, njewotwisny wot łužiskich knježkow, přećiwo kotrymž zastupowaše prawa serbskich burow – husto bjezpłatnje abo za niske zarunanje.
Hižo 22 lět do jeho smjerće, w testamenće z lěta 1767, přepoda Jan Michał Budar hamtej w Stołpinje swoje zawostajenstwo, w kotrymž wón cyłe swoje nahladne zamóženje serbskej chudźinje Hornjeje a Delnjeje Łužicy a Mišnjanskeje namrěje.
Hakle 40 lět po jeho smjerći so pak z realizowanjom wotkazanja započinaše, 1830 w Pruskej a 1833 w Sakskej.
Załožba skutkowaše hač do lěta 1924, jako inflacija zbytne srědki zniči.
W lěće 1867 počesćichu jeho Serbja z pomnikom na rowje w Budestecach a składnostnje 300tych narodnin so w lěće 2013 při jeho ródnym domje w Hornjej Hórce wopomnjenska tafla wotkry.
Budestečanski pomnik bu jako wuraz dźakownosće serbskeho ludu z dobrowólnych darow financowany a płaći jako prěni serbski pomnik za zasłužbneho Serba.
Posledni raz bu w lěće 1989 wobnowjeny.
W Rozhledźe 10/2017, str.
Zernička bě dnja 13. januara 1924 w Lichanju załožene serbske towarstwo za ewangelske kónčiny wokoło Malešec a Hućiny, kotrež bě z čłonom Domowiny a Zwjazka serbskich spěwnych towarstwow.
Wozjewjeny zaměr towarstwa bě „razne hajenje serbskeje rěče, serbskeho spěwa a dobrych wašnjow a nałožkow našich wótcow".
Towarstwo nasta w Klukšanskej wosadźe na iniciatiwu młodeho wučerja Pawoła Wićaza a Lemišowskeho twarskeho předewzaćela Jana Krawca.
Mjeno symbolizowaše nadźiju na traće serbstwa w tehdy hišće zwjetša serbskich, ale so dźeń a bóle germanizowacych ewangelskich gmejnach při Sprjewi.
Zernička słušeše najebać wušparanja z wyšnosćemi a někotrymi němskimi předewzaćelemi k najaktiwnišim čłonskim towarstwam Domowiny w ewangelskim dźělu Budyskeho wokrjesa a dósta podpěru wot wučerjow a fararjow wokolnych wsow kaž tež připóznaće wot wjednistwa serbskeho třěšneho zwjazka.
Hromadźe z Lichańskej jednotu Serbskeho Sokoła, kiž so w lěće 1930 přidatnje k Zerničce załoži, organizowachu so kulturne a sportowe zarjadowanja.
Dale zaběraše so towarstwo z kubłanskej politiku, poskićeše přednoški ze znatymi serbskimi referentami, měješe swójski chór a knihownju, předstaješe dźiwadłowe hry a organizowaše serbske swjedźenje na wsach.
Zernička fungowaše potajkim jako katalyzator serbskeho towaršnostneho žiwjenja w kónčinje sewjerowuchodnje Budyšina.
K wuznamnym wosobinam we wobłuku Zernički słušachu nimo Wićaza a Jana Krawca tež jeho syn Pawoł Krawc, wučer Pawoł Jenka, Radworski wučer Michał Nawka, Klukšanski farar Jan Křižan kaž tež w towarstwje za kubłanske dźěło zamołwity Klukšanski wučer a přichodny předsyda Domowiny Pawoł Nedo.
Pod nacionalsocialistiskim knjejstwom bu Zernička hromadźe z Domowinu a nimale wšěmi druhimi serbskimi towarstwami w lěće 1937 zakazana, štož woznamjeni nahły kónc serbskeho hibanja w tutych kónčinach.
Dźěławosć Zernički a rólu swojeju dźěda a nana tematizuje Křesćan Krawc w swójbnym romanje Paradiz.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1877 jako wjeska estiskich burow Esto-Chaginskoje załožiło.
Stroitel je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1958 załožiło a ma wot lěta 2000 měšćanske prawa.
Wětrow je hornjołužiska wjes w sakskim wokrjesu Budyšin, kotraž słuša wot lěta 1936 k Bóšicam.
Dla industrijoweho sydlišća sewjernje stareje wjeski je Wětrow z najwjetšim gmejnskim dźělom Bóščanskeje gmejny.
Susodne wsy su Łomsk na sewjeru, Njeswačidło na sewjerowuchodźe, Wbohow na wuchodźe, Hora na juhozapadźe a Bóšicy na zapadźe.
Južnje Wětrowa nadeńdźetej so něhdyša Bóšćanska jama a Wětrowska deponija.
Arnošt Muka je slědowace Wětrowske ležownostne mjena w swojej Statistice zapisał: Dźěłošća, Jabłońky, Wrjosowki, Hromadna hora a Modlišća.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Wytrow je z lěta 1374.
Ležownostne knjejstwo njeměješe ryćerkubło kaž we wokolnych wsach, ale w 14. kaž tež we 18. lětstotku Klóšter Marijina hwězda.
W lěće 1925 běchu wot 130 wobydlerjow 127 ewangelskich a jenož dwaj katolskaj.
Ewangelscy Wětrowčenjo słušeja k Njeswačanskej ewangelskej wosadźe.
Po Mukowej statistice rěčachu w lěće 1884/85 hišće 91 wot 93 Wětrowčanow serbsce.
Wosrjedź wjeski steji restawrowany Lutherowy kamjeń z němskim napisom, kiž bu prěnjotnje we 1880tych lětach postajeny.
Lindroz je wjes a wjesna gmejna w pólskim dźělu Delnjeje Łužicy.
Ačchoj-Martan je wulka wjes na juhu Ruskeje federacije.
Leži při sewjernej kromje Kawkaza w Čečenskej republice něhdźe 50 kilometrow juhozapadnje Grozneho.
Leži něhdźe 15 kilometrow juhowuchodnje Sochumija.
Ma wjace hač štyri tysac wobydlerjow.
Leži něhdźe 35 kilometrow južnje Charkiwa.
Sydlišćo je so w lěće 1604 załožiło a ma wot lěta 1797 měšćanske prawa.
Leži při rěce Luhań něhdźe 170 kilometrow sewjerozapadnje Luhanska.
Sydlišćo je so w lěće 1765 jako wjes Aleksandrowka załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Kurska je krajina na zapadźe dźensnišeje Letiskeje.
Słuša nimo Zemgalskeje, centralneje Liwskeje a Letgalskeje k historiskim letiskim regionam.
Najwjetši dźěl Kurskeje nadeńdźe so na połkupje mjez Rigaskim zaliwom na wuchodźe a Baltiskim morjom na zapadźe z najsewjernišim dypkom Kap Kolka.
Najwjetšej měsće stej Liepāja a Ventspils.
Stolica bě hač do lěta 1919 Jelgava.
Kurska ma přestrjeń wot někak 13.600 km² a je tuž tróšku wjetša hač Łužica.
Krajina je zwjetša płona, nimo pahórčiny wokoło městačka Talsi w tak mjenowanej Kurskej Šwicy.
Najwjetša rěka je Venta.
Bahrain je małe, z 33 kupow wobstejace kralestwo w juhozapadnej Aziji.
Leži w Persiskim zaliwje před wuchodnym přibrjohom Arabskeje połkupy.
Jeho susodaj stej Sawdi-Arabska a Katar.
Słuša k bohatym wolijowym statam arabskeho regiona.
Klukš je wjes z 253 wobydlerjemi na wuchodźe hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša ke gmejnje Wulka Dubrawa a leži 146 m nad mórskej hładźinu na lěwym boku Sprjewje.
Běše hač do lěta 1994 samostatna gmejna, wot 1936 z wjesnymi dźělemi Lichań, Załhow a Zdźar.
Susodne wjeski su Lichań na sewjerowuchodźe, Załhow na juhowuchodźe, Zdźěr na zapadźe a Zdźar na sewjerozapadźe.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 409 wobydlerjow, mjez nimi 390 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wot jenož hišće 51,7 %.
Klukš je ze swojej wosadnej cyrkwju sydło ewangelskeje wosady, ke kotrejž słuša 14 wjeskow.
Cyrkej bu hižo składnostnje prěnjeho pisomneho naspomnjenja w lěće 1222 sobu naspomnjena.
Wot lěta 1906 měješe Klukš zastanišćo při železniskej čarje Lubij–Radwor, kotraž bě w Radworju z čaru Budyšin–Wojerecy zwjazana.
Kryšan Bjedrich Faber – farar a zběrar serbskich knihow; 1710–31 diakon a 1731–48 farar w Klukšu Jan Rychtar – farar, wučer a pedagogiski prócowar Handrij Zejler – farar, basnik; 1832–35 diakon w Klukšu Korla Bohuwěr Šěca – wučer, přirodospytnik a spisowaćel; rodźeny w Klukšu Měrćin Kral – wučer, stawiznar a rěčewědnik Jan Křižan – farar a předsyda Domowiny; 1926–51 w Klukšu Za dalšich fararjow hlej zapisk wo Klukšanskej cyrkwi.
Edmund Pjech: Stawizny Klukšanskeje ewangelskeje wosady.
W Rozhledźe 9/1993, str.
[1048 wobydlerjow, z nich 374 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 40 z pasiwnymi, 128 serbskich dźěći a młodostnych, 506 bjez znajomosćow] → wšě wjeski Klix/Klukš.
Leži něhdźe 35 kilometrow juhowuchodnje Žytomyra.
Sydlišćo je so w lěće 1683 prěni raz naspomniło a steješe hač do lěta 1793 pod mjenom Andruszówka pod knjejstwom Pólsko-Litawskeje.
Wot lěta 1975 ma měšćanske prawa.
Wokrjes ma přestrjeń wot 1303,26 km² a wokoło 90.000 wobydlerjow.
Přisłuša euroregionej Nysa.
Tuta „kupa" wegetacije w hewak suchej kónčinje nadeńdźe so zwjetša při žórle abo na dnje pusćinoweje doliny.
Wulkosć a charakter oazow wariěrujetej – wot małkeho, wot palmow wobdateho hata hač k wulkim oazowym městam.
Druhdy mjenuja so tež powodźene krajiny při rěkach w hewak suchej wokolinje, kaž na přikład podłu Nila abo Amudarje jako „oazy".
Liepāja je přistawne město na samym zapadźe Letiskeje a z něhdźe 78.000 wobydlerjemi třeće najwjetše město baltiskeho kraja.
Leži při Baltiskim morju w Kurskej něhdźe 190 kilometrow juhozapadnje Rigi a je sydło romsko-katolskeho kaž tež ewangelsko-lutherskeho biskopstwa.
Wot 1560 słušeše na 50 lět k Pruskej.
Wot 1795 słušeše město k Ruskemu carstwu a měješe za nje wulki wuznam dla swojeho přistawa, kotryž bě tež w zymje zwjetša bjez lodu.
W 19. lětstotku bu Liepāja přizamknjena na železnisku syć a sta so z wažnym industrijnym stejišćom.
Šewc je serbske swójbne mjeno, kotrež bu wot powołanskeho zapřijeća wotwodźene.
Marjan Šarec je słowjenski dźiwadźelnik a politikar strony LMŠ, kiž bě wot 17. awgusta 2018 hač do 27. januara 2020 jako naslědnik Mira Cerarja z ministerskim prezidentom Słowjenskeje.
Šarec wopytowaše hač do lěta 2001 Akademiju za dźiwadło, radijo, film a telewiziju w Ljubljanje.
W slědowacych lětach wustupowaše jako komikar a kabaretist mjez druhim w statnej telewiziji Radiotelevizija Slovenija.
Pozdźišo přistupi 2011 załoženej stronje Pozitivna Slovenija, nastupi při wólbach měšćanosty 2014 pak ze swójskej lisćinu Lista Marjana Šarca – Naprej Kamnik.
2017 bě kandidat při prezidentowych wólbach a dósta nimale štwórćinu hłosow.
Při wólbach do słowjenskeho parlamenta 2018 zaćahny LMŠ prěni raz do sejma a sta so z 13 % z druhej najwjetšej stronu.
Dnja 17. awgusta 2018 bu Šarec za ministerskeho prezidenta woleny.
Šarec płaći jako socialnoliberalny a proeuropski politikar.
Nowyj Oskol je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1647 jako wjes Carjow-Aleksejew załožiło a ma wot lěta 1779 měšćanske prawa.
Gołbin je delnjołužiska wjes w braniborskim wokrjesu wokrjesu Sprjewja-Nysa, kotraž słuša wot lěta 1973 do gmejny Gołkojce, z přestawku mjez 1990 a 1993, hdyž běše Gołbin znowa njewotwisna gmejna.
Leži sewjerozapadnje Choćebuza při dróze mjez Gołkojcami a Brjazynu a ma něhdźe 440 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje pochadźa z lěta 1414.
Po statistice Arnošta Muki měješe wjes w lěće 1884 cyłkownje 292 wobydlerjow, z nich 290 Serbow a dwaj Němcaj.
Wladimir Wolfowič Žirinowskij je ruski prawicarski politikar a jurist.
Wón je załožer a předsyda Liberaldemokratiskeje strony Ruskeje, nacionalistiskeje strony z prawicarskeho spektruma.
Leži něhdźe 90 kilometrow wuchodnje Moskwy.
Sydlišćo je so w lěće 1646 załožiło a ma wot lěta 1952 měšćanske prawa.
Ludza je městačko na wuchodźe Letiskeje.
Je zarjadniske sydło Ludzaskeho wobwoda.
Leži něhdźe 225 kilometrow juhowuchodnje Rigi a sto kilometrow sewjerowuchodnje Daugavpilsa.
Hranica z Ruskej je 20 kilometrow zdalena.
Wokoło městačka nadeńdu so wjacore wjetše jězory.
Hrodźišćo Lettgallow na tutym městnje naspomni so prěni raz 1173 abo 1177 w ruskich chronikach.
Němski rjad natwari tule w lěće 1399 kamjentny hród mjez dwěmaj jězoromaj jako swoje wuchodne zepěranišćo w Liwskej, bjezposrědnje při mjezy Pskowskeho teritorija.
1583 přińdźe Ludza pod pólsko-litawske knjejstwo.
W lěće 1654 bu hród po woblěhowanju přez wójsko carja Alekseja Michailowiča zničeny.
Sydlišćo wokoło něhdyšeje twjerdźizny pak dósta 1765 wikowanske prawa, přińdźe z dźělenjom Pólskeje 1772 k Ruskemu carstwu a dósta w lěće 1777 wot Katyrny Wulkeje měšćanske prawa.
Wulka židowska wosada je so přez holocaust dospołnje zničiła, twarjenje něhdyšeje synagogi z lěta 1800 pak je wobchowane.
Wokoło Ludzy wobsteješe wot 17. lětstotka mała estiska mjeńšina.
Jewgenij Aleksandrowič Jewtušenko bě wuznamny ruski a sowjetski basnik a spisowaćel.
Arnošt Bohuwěr Jakub bě serbski ewangelski farar a spisaćel.
Narodźi so jako syn korčmarja w Budyšinje a wopytowaše wot 1811 do 1819 Budyski gymnazij.
Wot 1819 do 1822 studowaše w Lipsku ewangelsku teologiju.
Po nawróće do Łužicy dźěłaše 1822–24 jako pomocny duchowny w Lubiju a wot 1824 do 1827 jako druhi duchowny w Njeswačanskej wosadźe.
Wot 1827 do 1832 skutkowaše jako diakon a wot 1832 hač do swojeje smjerće w lěće 1854 jako farar při Michałskej cyrkwi w měsće.
Arnošt Bohuwěr Jakub bu na Tuchorskim kěrchowje pochowany.
Wón bě nan Jurja a Jana Bohuwěra Jakubec.
Najstarša dźowka Lydija woženi so 1851 z Jurjom Arnoštom Wanakom, druha najstarša Jadwiga bě mandźelska Křesćana Bohuwěra Pfula.
Třeća dźowka Marja Helena wobhospodarješe za swojeho bratra Jurja Njeswačansku faru.
W Lipsku bě Jakub sobustaw Serbskeho prědarskeho towarstwa a jeho podstarši.
Jako farar Michałskeje wosady podpisa 1834 sobu zhromadne žadanje serbskich ewangelskich duchownych za zawěsćenjom serbšćiny w šulskej wučbje.
Załoži tež wosebitu serbsku duchownisku konferencu a zarjadowa prěnje serbske bože słužby w Drježdźanach.
W lěće 1847 bě Jakub sobuzałožer Maćicy Serbskeje a jeje městopředsyda.
Hromadźe z Jakubom Kućankom spisa prěnju wot Maćicy wudatu knihu pod titulom Serbske Hornje Łužicy abo statistiski zapisk wšitkich serbskich ewangelskich a katolskich wosadow a jich duchownych a wučerjow.
Dalše Jakubowe spisy wobsahuja jeničce nabožinsku tematiku.
Jako konserwatiwny a kraloswěrny zastupjer ewangelskich Serbow bu 1849 wuzwoleny na zapósłanca do Sakskeho krajneho sejma.
Digitalizat na stronach SLUB Drježdźany Měrko Šołta: Jakub, Ernst Bohuwěr.
Wilamowšćina - je germanska rěč, kotraž so w měsće Wilamowice blisko města Bielsko-Biała rěči.
Mysla so zo wobydlerjo Wilamowic su potomnicy němskich, nižozemskich a šotiskich sydlerjow, kotřiž su přišli do Pólskeje za čas XIII. lětstotka.
Wilamowšćina bě wobchadna rěč Wilamowic do 1939–1945.
Po Druhej swětowej wójnje, městni komunisća zakazowachu wužiwanje tutu rěč.
Wilamowšćina je rěč, kotraž basnik Florian Biesik wužiwaše zo by swoje basnje za čas XIX. lětstotka pisał.
Druhdy płaći tež jako samostatne morjo Ćicheho oceana.
Na zapadźe mjezuje z Chinu a na wuchodźe z Južnej Koreju a Sewjernej Koreju na Korejskej połkupje.
Stwjelco je zrunane a wodrjewjene.
Twori kupu, kotraž docpěje šěrokosć wot wjace hač 3,5 m.
Łopjena su ćmowozelene, docpěja dołhosć wot wjace hač 1,5 m a sedźa na dołhich stołpikach.
Kćenja su nazeleń módre a běłe, steja w łopjenowych rozporach w hornim dźělu rostliny.
Jich wysoke łopješko je načerwjeń brune.
Gdynia je wulkoměsto z nimale 250.000 wobydlerjemi při Gdańskim zaliwje Baltiskeho morja w Pomorskim wojewódstwje na sewjeru Pólskeje.
Mórski přistaw je najwažniši w cyłym kraju.
Sydlišćo je so w lěće 1253 prěni raz jako Gdine naspomniło a dósta hakle 1926 měšćanske prawo.
Pod němskim wobsadźenjom za čas Druheje swětoweje wójny bě město pod wot nacionalsocialistow wumyslenym mjenom Gotenhafen wažne zepěranišćo němskeje floty a bu přez britisko-ameriske powětrowe nadpady ćežko wobškodźene.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Bernhardistorf je z lěta 1234.
Pawlina Krawcowa, rodź.
Renusojc bě serbska šwalča mišterka, ludowa wuměłča a předewzaćelka.
Dokelž běše swójba w chudych poměrach žiwa, pytaše sebi wona po wopyće ludoweje šule dźěło w Choćebuskej suknjerni.
W lěće 1926 wotewri Pawlina Krawcec w Choćebuzu wobchod za serbsku drastu, wuměłstwowe a chorhojowe wušiwanki a a rozšěri repertoire pozdźišo tež wo klanki w serbskej narodnej drasće.
Tute klanki prezentowaše na wustajeńcach w Berlinje, Drježdźanach, Saarbrückenu, Praze a dósta na wustajeńcy w Frankobrodźe nad Mohanom čestny diplom.
1936 wušiwaše wona wulke mnóstwo klankow k Olympiskim hram w Berlinje.
Z pomocu Gustawa Janaka přebywaše wona na Sokołskim zlěće w Praze.
Wona wozjewi někotre delnjoserbske rozpominanja, reportaže a basnje.
Hdyž nacionalsocialisća z přeněmčenjom serbskich pomjenowanjow wsow a dróhow započinachu, protestowaše Pawlina Krawcowa zjawnje přećiwo tomu, bu 1938 zajata a zasudźena.
Tam zemrě wona w starobje 50 lět.
Před něhdyšim bydlenskim a wobchodowym domom Pawliny Krawcoweje na Žandowskej dróze w Choćebuzu dopomni dźensa kopolak na nju.
Ludmila Mětškowa: Krawcowa, Pawlina, rodź.
Pawlina Krawcowa hódnje počesćena.W: Serbske Nowiny.
Thimphu je hłowne město Bhutana a jedna z najmjeńšich stolicow swěta, je pak z nimale wosomdźesat tysac wobydlerjemi najwjetše město himalajaskeho kraja.
Leži někak 150 kilometrow na juhozapad wot Dnipra.
Ma něhdźe sydom 642 tysac wobydlerjow a je tuž wosme najwjetše město Ukrainy.
Sydlišćo je so w lěće 1775 załožiło a ma wot lěta 1919 měšćanske prawa.
Na juhu a wuchodźe mjezuje z aziskim dźěłom Turkowskeje a na zapadźe a sewjeru z europskim dźěłom Turkowskeje.
Na juhozapadźe je zwjazane přez mórsku wužinu Bosporus z Egejskim morjom a na sewjerowuchodźe je zwjazane z Čornym morjom přez mórsku wužinu Dardanelle.
Dalše serbske mjeno je pilna liska.
Japanski kapralc je šěroko rosćacy, přeco zeleny kerk, kotryž docpěje wysokosć wot něhdźe 3,5 m.
Ćmowozelene łopjena su błyšćace.
Płody su blědźe róžojte kapsle.
Symjenja su oranžowe.
Pochadźa z Japanskeje.
Sorta 'Albomarginatus' njese njeprawidłowne łopjena z běłej kromu.
Sorta 'Aureomarginatus' njese owalne łopjena ze žołtej kromu.
Małke łopjena maja běłu kromu.
Sorta 'Ovatus Aureus' njese łopjena z swěćo žołtu kromu.
Wulki škitlik je w lěće zelena rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 5 hač do 15 cm.
Stołpik rostu po wjacorych, su mjechko kosmate, při čimž jednore kosmy njesu.
Kwětnistwo je wokołkojte.
Přikrywne łopješka su lisćojte a docpěja dołhosć wot 6 hač do 12 mm, znajmjeńša tak dołhe kaž kćenjowe stołpiki.
Króna je běła abo róžojta a kaž płód krótše hač keluch.
W internetowym słowniku: Mannsschild Wulki škitlik.
W internetowym słowniku: Lilie Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Europski molemór dosahuje wysokosć mjez 0,5 a 1,5 m.
Łopjena maja aromatiski, hórki słód.
Žónske kćenja wotesteja w krótkich, muske w podołhojtych kłosach .
Skalnička je ród ze swójby nalikowych rostlinow.
Załožene 1972 w zapadoněmskim Weinheimje, je předewzaće na tutym polu mjeztym najwjetši producent w Europje a třeći najwjetši na cyłym swěće.
Ćežišćo je wuwiće software-systemow, kotrež małe kaž tež wulke zawody při jich hospodarskich procesach kaž składowanje skazankow, pisanje zličbowankow, rjadowanje składa, rjadowanje personala, knihiwjednistwo atd. podpěraja.
W padźe tak mjenowanych ERP-systemow njepodpěraja při tym jenož jednotliwe dźěłowe pola, ale wšě funkcije podłu rjada k tworjenju hódnoty.
K tajkim ERP-systemam liči mjez druhim SAP R/3.
Wone bu 1972 wot 5 něhdyšich sobudźěłaćerjow firmy IBM załožene.
SAP wudźeržuje we wjace hač 50 dalšich krajach swěta běrowy za rozšěrjenje abo dalewuwiće jich produktow.
Tuta běše prěni šěroko zasadźeny produkt SAP.
Koncept załožerjow firmy bazowa na wuwiću modularneho software-systema.
Za kóždy nadawk zasadźi so po funkcionaliće rozdźělny modul - wšitke module hromadźe pak móža w jednym cyłku mjez sobu daty wuměnjeć, tak zo so hodźi rjad k tworjenju hódnoty předewzaća z jednym jeničkim software-systemom podpěrać.
W lěće 1992 wuńdźe naslědnik SAP R/3.
Dalša rewolucionarna změna bě, zo so wužiwar jenož hišće na jednotnych, wot nětka tež grafiskich a k tomu přehladnych wobrazach pohibowaše.
Připódla zmóžni SAP wot nětka instalaciju jich software na ličaki najwšelakorišich poskićowarjow.
Tute předewzaće pod mjenom SAP Business Suite zjednoći.
Tuta software běži na swójskim serweru a wuměnja daty přez tak mjenowane replikowanje z přizamknjenym SAP ERP-systemom (kaž na př.
NetWeaver-platforma je dalši wuwiwanski krok na bazy SAP ERP.
Technisce wobsteji tuta platforma z jednoho ABAP-aplikaciskeho systema z wěstymi zakładnymi funkcijemi a přidatneho J2EE-aplikaciskeho systema.
To su jednorje małke abo wjetše aplikacije, kotrež pak na ABAP- abo pak na J2EE-technice bazuja.
J2EE-system a ABAP-system staj wusko mjez sobu zwjazanej.
Z tak mjenowanym Web Dynpro, kotryž na J2EE-technice bazuje, je SAP GUI-produkt wuwiwa, kotryž zamóže z ABAP-programami komunikować.
NetWeaver poskića tež móžnosć, software-produkty druhich poskićowarjow na SAP-system přizamknyć.
SAP Business One je produkt, kotryž je přewažnje za małych do srěnjowulkich předewzaćow koncipowany.
Tutón produkt zasadźi swójsku GUI-techniku.
Běži tuchwilu jenož pod Microsoft Windows.
Business One wopřija zakładne module za wšelake wobłuki: administraciju, předawanje, najwšelakoriše rozprawy a wuhódnoćenja, rjadowanje personala atd.
Jedyn z jeje załožerjow, Shai Agassi, bu pozdźišo tež sobustaw předsydstwa firmy SAP.
Tutón produkt poskića lěpšiny ERP-systema při połnej kompatibiliće z ERP-systemom koncernoweje maćerje.
Porno SAP ERP njeposkića tutón system žane typiske móžnosće přiměrjena systema na potrjeby kupca.
Tutón portal zmóžnja wužiwarjej zmylki w programach a druhe problemy we wobłuku SAP-systema zapodać a tež statusej pokročowanja sćěhować.
Dale poskića portal móžnosć sej dokumentacije wotwołać, za korekturnymi wozjewjenjemi pytać abo tež dalekubłanja skazać.
Tak mjenowany SAP Developers Network je forum, kotryž blogi k wuběranym temam a podpěru při detailowych prašenjach poskića.
Rychwałd je wjes w sakskim wokrjesu Zhorjelc, kotraž přisłuša gmejnje Hamor.
Leži 136 m nad mórskej hładźinu při Čornym Šepcu a južnje Rychwałdskeje jamy.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Rychenwald je z lěta 1364.
Přez wobzamknjenja Wienskeho kongresa přidźěli so dotal k Sakskej słušacy sewjerny dźěl Hornjeje Łužicy z Rychwałdom w lěće 1815 Pruskej.
We 1880tych lětach měješe wjes po Mukowej statistice cyłkownje 625 wobydlerjow, z nich 505 Serbow a 120 Němcow.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 19,9 %.
[926 wobydlerjow, z nich 82 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 79 z pasiwnymi, 23 serbskich dźěći a młodostnych, 742 bjez znajomosćow] → wšě wjeski Reichwalde/Rychwałd.
Załoži so 17. septembra 1933 na nastork znateho sowjetskeho spisowaćela Maksima Gorkeho a dósta po jeho smjerći w lěće 1936 swoje dźensniše mjeno.
Kutná Hora je wokrjesne město w Čěskej republice.
Ma někak jedynadwaceći tysac wobydlerjow.
Město je so w 11. lětstotku załožiło jako sydlišćo hórnikow a wuwiwaše so kónc 13. lětstotka k jednomu z najwuznamnišich a najbohatšich městow w Čechach.
Dźensa słuša stare město Kutneje Hory k swětowemu herbstwu UNESCO.
Systematika krytosymjenjakow po APG III je na kóncu lěta 2009 wuńdźena aktualizacija wot Angiosperm Phylogeny Group najprjedy w lěće 1998 namjetana a w lěće 2003 předźěłana systematika krytosymjenjakow.
Porno předchadnikej, APG II, je so ličba njeplacěrowanych swójbow pomjeńšiła.
Město toho je 14 nowych porjadow.
Limnocharitaceae) Aponogetonaceae Araceae Butomaceae Cymodoceaceae Hydrocharitaceae Juncaginaceae Posidoniaceae Potamogetonaceae Ruppiaceae Scheuchzeriaceae Tofieldiaceae Zosteraceae Petrosaviales Petrosaviaceae Dioscoreales Burmanniaceae Dioscoreaceae Nartheciaceae Pandanales Cyclanthaceae Pandanaceae Stemonaceae Triuridaceae Velloziaceae Liliales Alstroemeriaceae (inkl.
Agavaceae, Aphyllanthaceae, Hesperocallidaceae, Hyacinthaceae, Laxmanniaceae, Ruscaceae, Themidaceae Asteliaceae Blandfordiaceae Boryaceae Doryanthaceae Hypoxidaceae Iridaceae Ixioliriaceae Lanariaceae Orchidaceae Tecophilaeaceae Xanthorrhoeaceae (inkl.
Sparganiaceae) Xyridaceae Zingiberales Cannaceae Costaceae Heliconiaceae Lowiaceae Marantaceae Musaceae Strelitziaceae Zingiberaceae Ceratophyllales Ceratophyllaceae Ranunculales Berberidaceae Circaeasteraceae (inkl.
Fumariaceae, Pteridophyllaceae) Ranunculaceae Sabiaceae Proteales Nelumbonaceae Platanaceae Proteaceae Trochodendrales Trochodendraceae Buxales Buxaceae Haptanthaceae Gunnerales Gunneraceae Myrothamnaceae Dilleniaceae Saxifragales Altingiaceae Aphanopetalaceae Cercidiphyllaceae Crassulaceae Daphniphyllaceae Grossulariaceae Haloragaceae Hamamelidaceae Iteaceae Pterostemonaceae Paeoniaceae Penthoraceae Peridiscaceae (inkl.
Medusandraceae, Soyauxia) Saxifragaceae Tetracarpaeaceae Vitales Vitaceae Zygophyllales Krameriaceae Zygophyllaceae Celastrales Celastraceae (inkl.
Lepuropetalaceae, Parnassiaceae, Pottingeriaceae) Lepidobotryaceae Oxalidales Brunelliaceae Cephalotaceae Connaraceae Cunoniaceae Elaeocarpaceae Huaceae Oxalidaceae Malpighiales Achariaceae Balanopaceae Bonnetiaceae Calophyllaceae Caryocaraceae Centroplacaceae Chrysobalanaceae Clusiaceae Ctenolophonaceae Dichapetalaceae Elatinaceae Erythroxylaceae Euphorbiaceae Euphroniaceae Goupiaceae Humiriaceae Hypericaceae Irvingiaceae Ixonanthaceae Lacistemataceae Linaceae Lophopyxidaceae Malpighiaceae Ochnaceae (inkl.
Malesherbiaceae, Turneraceae) Phyllanthaceae Picrodendraceae Podostemaceae Putranjivaceae Rafflesiaceae Rhizophoraceae Salicaceae Trigoniaceae Violaceae Cucurbitales Anisophylleaceae Begoniaceae Coriariaceae Corynocarpaceae Cucurbitaceae Datiscaceae Tetramelaceae Fabales Fabaceae Polygalaceae Quillajaceae Surianaceae Fagales Betulaceae Casuarinaceae Fagaceae Juglandaceae (inkl.
Rhoipteleaceae) Myricaceae Nothofagaceae Ticodendraceae Rosales Barbeyaceae Cannabaceae Dirachmaceae Elaeagnaceae Moraceae Rhamnaceae Rosaceae Ulmaceae Urticaceae Geraniales Geraniaceae (inkl.
Hypseocharitaceae) Melianthaceae (inkl.
Francoaceae) Vivianiaceae (inkl.
Ledocarpaceae) Myrtales Alzateaceae Combretaceae Crypteroniaceae Lythraceae Melastomataceae (inkl.
Memecylaceae) Myrtaceae (inkl.
Heteropyxidaceae, Psiloxylaceae) Onagraceae Penaeaceae (inkl.
Oliniaceae, Rhynchocalycaceae Vochysiaceae Crossosomatales Aphloiaceae Crossosomataceae Geissolomataceae Guamatelaceae Stachyuraceae Staphyleaceae Strasburgeriaceae (inkl.
Ixerbaceae) Picramniales Picramniaceae Huerteales Dipentodontaceae Gerrardinaceae Tapisciaceae Brassicales Akaniaceae Bataceae Brassicaceae Capparaceae Caricaceae Cleomaceae Emblingiaceae Gyrostemonaceae Koeberliniaceae Limnanthaceae Moringaceae Pentadiplandraceae Resedaceae Salvadoraceae Setchellanthaceae Tovariaceae Tropaeolaceae Malvales Bixaceae (inkl.
Cochlospermaceae, Diegodendraceae) Cistaceae Cytinaceae Dipterocarpaceae Malvaceae Muntingiaceae Neuradaceae Sarcolaenaceae Sphaerosepalaceae Thymelaeaceae Sapindales Anacardiaceae Biebersteiniaceae Burseraceae Kirkiaceae Meliaceae Nitrariaceae (inkl.
Nyssaceae) Curtisiaceae Grubbiaceae Hydrangeaceae Hydrostachyaceae Loasaceae Ericales Actinidiaceae Balsaminaceae Clethraceae Cyrillaceae Diapensiaceae Ebenaceae Ericaceae Fouquieriaceae Lecythidaceae Marcgraviaceae Mitrastemonaceae Pentaphylacaceae (inkl.
Ternstroemiaceae) Polemoniaceae Primulaceae (inkl.
Maesaceae, Myrsinaceae, Theophrastaceae) Roridulaceae Sapotaceae Sarraceniaceae Sladeniaceae Styracaceae Symplocaceae Tetrameristaceae (inkl.
Hoplestigmataceae) Vahliaceae Icacinaceae Metteniusaceae Oncothecaceae Garryales Eucommiaceae Garryaceae (inkl.
Leptaulas) Helwingiaceae Phyllonomaceae Stemonuraceae Asterales Alseuosmiaceae Argophyllaceae Asteraceae Calyceraceae Campanulaceae (inkl.
Lobeliaceae) Goodeniaceae Menyanthaceae Pentaphragmataceae Phellinaceae Rousseaceae Stylidiaceae (inkl.
Desfontainaceae) Paracryphiales Paracryphiaceae (inkl.
Quintiniaceae) Dipsacales Adoxaceae Caprifoliaceae (inkl.
Diervillaceae, Dipsacaceae, Linnaeaceae, Morinaceae, Valerianaceae) Apiales Apiaceae Araliaceae Griseliniaceae Myodocarpaceae Pennantiaceae Pittosporaceae Torricelliaceae (inkl.
Borna Ćorić je chorwatski tenisowy hrajer.
Michał Lešawa bě serbski student a załožer ilustrowaneje serbskeje nowiny.
1858 poda so jako chowanc Serbskeho seminara do Prahi, hdźež bě šuler němskorěčneho Małostronskeho gymnazija.
W lěće 1861 załoži rukopisnu wobrazowu nowinu Serb, kotraž wuńdźe w cyłkownje 17 čisłach a w kotrejž wozjewješe mjez druhim Lešawiny přećel Jan Ćěsla swoje prěnički.
Jako Lešawa w starobje jenož 18 lět spočatk lěta 1862 wumrě, přesta nowina wuchadźeć.
23. februara abo 23. małeho róžka je 54. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 311 dnjow hač do kónca lěta.
Jeho zdónk ma deskojte korjenje.
Hałuzy wisaja hač k pódźe.
Młode wurostki su róžojte hač čerwjene.
Sylnje błyšćace łopjena su owalne hač lancetojte.
Kćenja su nažołć běłe a steja w promjenjach.
Rosće w dešćowych lěsach wuchodneje Awstralije.
Wulki Wosyk je hornjołužiska wjes ze 150 wobydlerjemi blisko Tuchorja, kotraž słuša ke gmejnje Porchow.
Je ródna wjes serbskeho wědomostnika Arnošta Muki.
Susodne wjeski su Dobranecy na sewjerowuchodźe, Lutyjecy na juhowuchodźe, Horni Wujězd na sewjerozapadźe a Panecy na sewjeru.
Prěnje naspomnjenje wsy jako Maior Heynichin pochadźa ze 14. lětstotka.
Hač do lěta 1923 wobsteješe wjeska z dweju politiskeju gmejnow, Mišnjanskeho boka a Hornjołužiskeho boka, dokelž běžeše hranica mjez woběmaj krajomaj hač do 17. lětstotka přez samu wjesku.
Po Arnošta Mukowej Statistice Łužiskich Serbow měješe Wulki Wosyk we 1880tych lětach cyłkownje 222 wobydlerjow, z nich 182 Serbow a 40 Němcow.
Wulki Wosyk słuša wot 1830 k Hornjowujězdźanskej ewangelskej wosadźe.
[363 wobydlerjow, z nich 30 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 5 z pasiwnymi, 4 serbske dźěći a młodostni, 324 bjez znajomosćow] → wšě wjeski Lubina Šěrakec: Elegija na Wosyk.
W Rozhledźe 42, čo.
390sl.  Commons: Wulki Wosyk – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Wjesne dźěle Porchowa Bukowc | Horni Wujězd (Uhyst a.
Wusće su město při Łobju na sewjeru Čěskeje.
Město nadeńdźe so něhdźe połsta kilometrow juhowuchodnje Drježdźan we wysokosći 140 metrow nad mórskej hładźinu.
Sydlišćo je so k prěnjemu razej naspomniło w lěće 993 jako wikowanišćo při Łobju.
W prěnjej połojcy 13. lětstotka dósta pod kralom Přemyslom Otakarom II. status kralowskeho města.
Kralej Jan Luxemburgski a Korla IV. potwjerdźištaj tute prawa.
Za čas Husitiskich wójnow słušeše město Mišnjanskim markhrabjam a bu wot Husitow woblěhowane.
Po zdobyću města dnja 16. junija 1426 zeskućichu dobyćerjo pod Handrijom Prokopom masaker přećiwo ludnosći a zničichu Wusće.
Po tym, zo so město w běhu 16. a zažneho 17. lětstotka zaso wuwiwaše, bu w Třicećilětnej wójnje znowa ćežko potrjechene.
Hakle industrializacija wot 1830tych lět sem přinjese nowy rozmach.
We wokolinje wutworichu wjace hač 60 podkopkow a w lětomaj 1850/51 zahajichu železniski wobchad do Prahi a Drježdźan.
1860 měješe město hižo nimale 8000 wobydlerjow.
1872 bu prěni móst přez Łobjo natwarjeny.
Spočatk 20. lětstotka měješe industrijne město 37.000 wobydlerjow a bě jako wobwodna stolica administratiwne srjedźišćo sewjernych Čechow.
Přez Mnichowske zrěčenje přińdźechu Wusće w nowembrje 1938 wot Čěskosłowakskeje k němskemu mócnarstwu.
Při nowemberskich pogromach bu Wusćanska synagoga wotpalena.
Něhdźe 80 % židowskeho wobydlerstwa so w holocausće zamordowachu.
Přez ameriske powětrowe nadpady w Druhej swětowej wójnje bu dnja 17. a 19. apryla 1945 pjećina stareho města zničena, kaž tež cyłkowne předměsto Ostrov.
Po wójnje bu něhdźe 57.000 Němcow w lětomaj 1945/46 z Wusćow wućěrjene.
Wot załoženja Uniwersity Jana Evangelisty Purkyně w lěće 1991 su Wusće wysokošulske stejišćo.
W internetowym słowniku: Fingerhut Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Strandling Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Wegerich Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Ehrenpreis Kral, Jurij: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
Kargopol je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1146 załožiło a ma wot lěta 1784 měšćanske prawa.
Puškin je město w Ruskej federaciji.
Leži w europskim dźělu Ruskeje a je wobwod Pětrohróda.
Sydlišćo je so w lěće 1710 załožiło a ma wot lěta 1808 měšćanske prawa.
Dósta w lěće 1937 mjeno ruskeho basnika Aleksandra Puškina.
Šimon je hornjoserbske swójbne mjeno slědowaceju wosobow: Jurij Józef Šimon, duchowny, sobuzałožer Serbskeho seminara Měrćin Norbert Šimon z Willenberga, duchowny, sobuzałožer Serbskeho seminara Mjeno pochadźa wot křesćanskeho předmjena Syman abo Simon.
Ma něhdźe 550 tysac wobydlerjow.
Rchb.f., Bonplandia 4: 321.
Płód tutoho štoma je jabłuko.
Je sadowa rostlina, kotraž eksistuje we wjele sortach.
Zahrodna jabłučina je štom, kotryž docpěje wysokosć wot hač do 10 m a šěrokosć wot hač do 5 m.
Łopjena su deleka mjechko kosmate, stołpikaty a docpěwaja dołhosć wot 4 hač 13 cm.
Kćenja docpěja šěrokosć wot 5 cm.
Krónowe łopjena su čerwjenje přeběžane.
Płody su zelene, žołte abo čerwjene a jara brěčkate.
Wona so jako sadowy štom nasadźi.
W powšitkownišim konteksće woznamjenja počink, zo wobsedźi něchtó pozitiwnu kajkosć.
Muž, abo jasnišo wojowar, płaćeše jako nošer počinkow.
Wučba wo dobrych počinkach je po Schleiermacheru nimo wučby wo hódnotach a winowatosćach jedna z třoch hałuzow etiki.
Rozeznawa so mjez přirodnymi počinkami přinarodźenymi počinkami přiswojenymi počinkami nadpřirodnymi počinkami wot Boha datymi.
Jako štyri klasiske zakładne počinki płaća mudrosć, sprawnosć, zmužitosć a poměrnosć.
Zbóžnosć pak so tu njezrozumi jako subjektiwne začuće zboža, ale jako poradźene žiwjenje.
Jako byrgarske počinki płaća wosebje: porjadnosć, zlutniwosć, pilnosć, čistosć a dypkownosć.
Byrgarske počinki su wusměrjene na praktiske zmištrowanje wšědneho dnja.
Otto Friedrich Bollnow mjenuje je tohodla tež hospodarske počinki.
Mjenuja so byrgarske, dokelž běchu wone w času rozswětlerstwa za byrgarjow trěbny zakład, so přećiwo zemjanstwu kulturelnje a hospodarsce emancipować.
W Nowym zakonju wudospołni Jězus tute moralne předstawy w swojim prědowanju na horje z počinkami sprawnosće, smilnosće, něžnosće, čistosće wutroby a měrliwosće.
Nimo jednanja su jemu wosebje přičiny jednanja wažne.
Tři bójske počinki mjenuja so w prěnim lisće japoštoła Pawoła Korinćanam.
Mjez druhimi je je Tomaš z Aquina propagował.
Ja slubju, zo so w tym wukmanju, zo sej ničo njebjeru, štož so mi njedawa.
Ja slubju, zo so w tym wukmanju, zo njewukonjam žane rozwólne požadliwe činitosće.
Ja slubju, zo so w tym wukmanju, zo přećelsce zmysleny rěču a njełžu.
Ja slubju, zo so w tym wukmanju, zo njekonsumuju žane substancy, kotrež mój duch zawjerća a wědomje zamuća.
Leži mjez Moskwu a Wolgu něhdźe 500 juhowuchodnje ruskeje stolicy.
W lěće 2010 měješe Mordwinska 834.755 wobydlerjow, z nich su 53 % Rusojo a něhdźe 40 % Mordwinojo.
Wjetšina ludnosće přisłuša rusko-ortodoksnej cyrkwi.
Najwažniša rěka Morwinskeje je Mokša.
Republika Mordwinska je w lěće 1990 nastała z 1934 załoženeje Awtonomneje Socialistiskeje Sowjetskeje Republiki Mordwinskeje.
Leži we Wuchodoeuropskej nižiny juhozapadnje Moskwy.
Jeje zarjadniske sydło a z 324.000 wobydlerjemi najwjetše město je Kaluga.
Dalše wulkoměsto je Obninsk ze 104.000 wobydlerjemi.
W lěće 2010 měješe Oblasć Kaluga 1.010.930 wobydlerjow.
Z nich běchu 86 % Rusojo.
Wužórli so we Łužiskich horach z třoch žórłow: w Habrachćicach, Nowych Jěžercach a při Kotmarje.
Jako znutřkowne delta Sprjewje nadeńdu so za Choćebuzom Błóta, kotrež so w Gójackim jězorje kónča.
Wobaj jězoraj słužitej zastaranju łužiskich brunicowych milinarnjow z wodu.
Wódrino-Sprjewiny kanal zwjazuje Sprjewju blisko Přibora z Wódru.
Wona je lěwy, z 966 kilometrami najdlěši a po wotliwje po Sawje druhi najwjetši přitok Dunaja a běži přez juhozapadnu Ukrainu, sewjernu Rumunsku, wuchodnu Madźarsku a sewjernu Serbisku.
Rěka nastanje blisko městačka Rachiw w ukrainskich Lěsnych Karpatach z Čorneje a Běłeje Tysy.
Za Rachiwom předstaji za někotre kilometry statnu hranicu mjez Ukrainu a Rumunskej.
Potom běži hłownje do juhozapadneho a južneho směra do Panonskeje nižiny a Pusztu, kotruž wona přeprěkuje.
Najwjetše město při Tysy je Szeged na juhu Madźarskeje.
Leži něhdźe 105 kilometrow zapadnje Dnipra.
Sydlišćo je so w lěće 1956 załožiło a ma wot lěta 1964 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło wobwoda Läänemaa.
Ma něhdźe třinaće tysac wobydlerjow.
Leži při Baltiskim morju něhdźe 90 kilometrow juhozapadnje Tallinna.
Sydlišćo bu mjez 1260 a 1270 załožene a je so w lěće 1279 prěni raz pisomnje naspomniło, jako sta so za 300 lět ze sydłom wot biskopa Hermana II. załoženeho biskopstwa Ösel-Wiek.
Ural je rěka w Ruskej a Kazachstanje.
Je 2.428 kilometrow dołhi a jeho rěčina wobsahuje 237.000 km².
John Cale je waliziski hudźbnik, kotryž hraješe mjez 1964 a 1968 pola skupiny The Velvet Underground.
Tichoreck je město w Krasnodarskim regionje w južnej Ruskej.
Sydlišćo je so w lěće 1874 załožiło a ma wot lěta 1926 měšćanske prawa.
Syčjowka je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1488 załožiło a ma wot lěta 1776 měšćanske prawa.
Debrikecy su hornjołužiska wjeska ze 37 wobydlerjemi, kotraž słuša wot lěta 1999 k Budyšinej.
Wjes leži w hornjołužiskich honach mjez Błohašecami a Hodźijom a južnje Słonoboršćanskeho přemysłownišća.
Prěnje historiske naspomnjenje wsy jako Debreckwitz pochadźa z lěta 1466.
Wot 17. lětstotka měješe tamniše ryćerkubło ležownostne knjejstwo.
Politisce słušachu Debrikecy ze starodawna k Bolborcam.
Po Mukowej statistisce mějachu Debrikecy we 1880tych lětach 55 wobydlerjow, z nich 50 Serbow a pjeć Němcow.
Ewangelscy wěriwi přisłušeja Hodźijskej wosadźe.
Na tutej stronje namakaja so kulturne pomniki z adresami wot P do Z. Pomniki z adresami wot A do N su tam. mjeno: pomjenowanje abo družina kulturneho pomnika połoženje: dróhowe mjeno a, je-li date, domowe čisło kulturneho pomnika.
Leži při srjedźnej Wolze něhdźe 400 kilometrow wuchodnje Moskwy při Transsibirskej železnicy.
Jeje zarjadniske sydło a jeničke milionowe město je Nižny Nowgorod z 1,2 milionomaj wobydlerjow.
Dalšej wulkoměsće stej Dzeržinsk a Arzamas.
W lěće 2010 měješe Oblasć Nižny Nowgorod 3.310.597 wobydlerjow.
Wot 4. julija 2017 je jako naslědnica Erwina Selleringa ministerska prezidentka Mecklenburgsko-Předpomorskeje.
Wot oktobra 2008 do decembra 2013 bě ministerka za socialne w Mecklenburgsko-Předpomorskej a přisłušeše wot 2011 do 2014 tamnišemu krajnemu sejmej.
Lampawy su swójba nócnych mjetelow.
Dalše serbske ludowe mjeno je rěbliki.
Husacy porstnik je wjacelětna rostlina z dołhimi, róžojtymi, powjerchowymi wotnožkami a njekćějacymi lisćowymi wurostkami, kotraž docpěwa wysokosć wot 15 cm.
Husacy porstnik móže relatiwnje wysoke selowe koncentracije wudźeržuje.
Łopjena docpěwaja dołhosć wot 5 hač 25 cm a su přetorhowane pjerite z 10 do 20 kosmatymi, horjeka zelenymi, deleka slěbroběłymi, jejkojtymi, hrubje zubatymi pjerkowymi łopješkami.
Pjeć krónowych łopješkow je kulojte.
Wón rosće na pastwach, pućnych kromach a pustych městnach.
Husacy porstnik je nimale na cyłym swěće rozšěrjeny.
Bystrá je wjes a gmejna w Čěskej.
Leži 548 m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe sto wobydlerjow.
Leži při rěce Bystrycja něhdźe 110 kilometrow južnje Černihiwa.
Sydlišćo je so w 11. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1958 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Bauskskeho wobwoda.
Leži při zliwje rěkow Mūšy a Mēmele něhdźe 60 kilometrow južnje Rigi.
Sydlišćo je so w lěće 1443 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1511 měšćanske prawa.
Prawy muskatownik je štom.
Ale so nětko w druhich krajach plahuje.
Wusušene symjenja je najbóle znata korjenina.
Donnerhak, Budyšin Frankska mučnica.
Je zarjadniske sydło Narowljanskeho rajona.
Leži při prawym brjoze Pripjata něhdźe 120 kilometrow juhozapadnje Homela při kromje dla radioaktiwity zawrjeneho pasma.
Leži při rěce Adrow něhdźe 80 kilometrow južnje Wicebska a wosom kilometrow juhozapadnje Orši.
Sydlišćo je so w lěće 1518 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1972 měšćanske prawa.
Seršćikaty rupik docpěwa wysokosć wot 3 hač 15 cm.
Rosće w žórłowych honach, na pluskotanych skałach a na drjebiznje, w Alpach hač do wysokosćow wot 3000 m.
Rostlina je w sewjernej Europje, Alpach, Pyrenejach a Karpatach rozšěrjena.
Velimir Ilić je serbiski politikar a předsyda strony Nova Srbija.
Druhe serbske mjena su wódnomužowe łopatki, wódnomužowe łžički, žabjace łopatki a žabjace łžički.
Měto Pernak bě delnjoserbski wudawaćel, publicist a přełožowar.
Wjele lět bě tež předsyda Maśicy Serbskeje.
Tute město nasta wokoło 1234.
Wobydlerstwo tutoho městačka je rozrostło na 17.800 ludźi, na 11,43 km².
Měšćanosta je Andrea Hansen.
Łobjo leži 10 kilometrow w sewjernym směrje a Hamburg něhdźe 30 kilometrow wuchodnje.
Po někotrych awtorach słuša jenož jenička družina do tutoho rodu, mjeztym zo słušeja wšě druhe do rodow Vasconcellea, Jacaratia a Jarilla.
Po druhich awtorach słuša wot 21 hač do 30 družin k tutomu rodej.
Lěwanćik je aromatisce wonjaca rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 20 hač do 60 cm.
Łopjena su wusko-lancetojte, na kromje zakulene, na delnim boku husto kosmate.
Kćenja steja w přetorhnjenych, zdalenje łopjenatych, nakónčnych pozdatnych kłosach.
Rosće na kamjentnych zwisach a w skalnych stepach.
Rostlina je w juhozapadnej Europje rozšěrjena, ale tež kultiwowana wustupuje.
W internetowym słowniku: Lavendel Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Žylow je měšćanski dźěl Choćebuza w braniborskej Delnjej Łužicy.
Ma něhdźe 3.500 wobydlerjow a nadeńdźe so sewjernje Choćebuskeho stareho města při puću do Dešna.
Wjes naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1300.
Prěnja cyrkej bu mjez 1470 a 1480 natwarjena a w Třicećilětnej wójnje zničena.
Dźensniši twar bu w lěće 1906 poswjećeny.
Cyrkwinska wěža wobškodźi so w Druhej swětowej wójnje a bu hakle 1956 znowa natwarjena.
W samsnym lěće rěčeše hišće połojca Žyłowčanow delnjoserbsce, mjeztym zo bě wjes 70 lět do toho po statistice Arnošta Muki hišće ryzy serbska.
Žylow je stejnišćo dwurěčneje pěstowarnje „Mato Rizo", docyła prěnjeje WITAJ-pěstowarnje.
Na zakładnej šuli we wsy so WITAJ-wučba poskića.
Wagaršapat je město w Armenskej.
Leži w Armawirskej prowincy něhdźe 30 kilometrow južnje Jerjewana.
Lagodechi je městačko na samym wuchodźe Georgiskeje, bjezposrědnje při azerbajdźanskej hranicy.
Leži w regionje Kachetiskej pod Kawkazom při rěce Lagodechi něhdźe 175 kilometrow wuchodnje Tbilisija.
Ród wobsahuje 60 hač 75 družinow, z kotrychž so jenož najwažniše we wuběrku listuje.
Erodium alpinum L'Hér., wustupuje jenož w srjedźnej Italiskej.
Poirion, wustupuje jenož we Francoskej w bliskosći města Grasse.
Guittonneau, wustupuje jenož w sewjerowuchodnej Španiskej.
8. meje abo 8. róžownika je 128. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 237 dnjow hač do kónca lěta.
8. meje so we wjele europskich krajach jako swjatk swjeći, kotryž na kónc Druheje swětoweje wójny dopomina.
1761: Bohačesć Bjedrich Ponich – serbski farar, załožer t.mj.
Klimme: Z 200 hač 350 družinami swětodaloko.
Clematicissus Cyphostemma: Z něhdźe 250 družinami.
Leea: Z něhdźe 24 družinami.
Don bě hižo starym Grjekam pod mjenom Tanais znaty a płaćeše hač do 17. lětstotka jako wuchodna hranica Europy.
Wot časa carja Pětra Wulkeho hraješe rěka za Rusku wažnu rólu jako přistup k Srjedźnemu morju.
Wot tam běži rěka najprjedy do južneho a pozdźišo do juhowuchodneho směra.
Při hornim běhu leži wulkoměsto Woronjež, hdźež so rěka ze samsnym mjenom z Donom zjednoći.
Na tutym wotrězku je jenož 40 kilometrow wot dale na wuchodźe běžaceje Wolgi zdaleny.
Něhdźe 300 kilometrow dołhi Zimljanski spjaty jězor je z lěta 1952 přez Wolgo-Donski kanal z najwjetšej europskej rěku zwjazany.
Kanal zwjazuje tak přez rěčny system Dona Čorne morjo z Kaspiskim, Baltiskim a Běłym morjom.
Něhdźe 150 kilometrow za wuliwom z Ukrainy pochadźaceho Donjeca a za milionowym městom Rostow twori Don 340 km² wulki delta a wuliwa so do Azowskeho morja.
Na 1360 wot 1870 kilometrow je Don pławny.
Limas je horinske pasmo we wuchodnej Hornjej Łužicy, zapadnje Zhorjelca.
Najznaćiši wjeršk su Wysočiny, najwyši pak su 415 m wysoke Kämpferberge.
Druhe wjerški su Smjertny kamjeń, Kokulowy kamjeń a Čertowy kamjeń.
Z lěta 1974 płaći cyły teritorij Limasa oficialnje jako škitana krajina.
Awtodróhowy tunl zwjazkoweje awtodróhi 4 pod Limasom je druhi najdlěši w Němskeje.
16. měrca: HMS Challenger přeprěči jako prěni parnik južny polarny kruh.
18. měrca: Hawaii podpisuje wikowanske zrěčenje ze Zjednoćenymi statami.
05. septembra: Wulki woheń zniči třećinu historiskeho stareho města Meiningena.
01. oktobra: W ramiku kulturneho boja mjez statom a katolskej cyrkwju zawjedźe so w Pruskej obligatoriske ciwilne mandźelstwo před stawnistwom.
10. oktobra: Fidźijowe kupy staja so z krónowej koloniju Wulkeje Britaniskeje.
17. nowembra: Při tepjenju britiskeho płachtaka Cospatrick w južnym Atlantiku wumrě 467 ludźi.
13. awgusta abo 13. žnjenca je 225. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 140 dnjow hač do kónca lěta.
1961: Započatk natwarjenja Berlinskeje murje.
Cyłkownje je w Ruskej dźewjeć federaciskich wokrjesow.
Čechi su jedyn z historiskich krajow Čěskeje.
Jako stolica Čechow płaći Praha.
Ze Čechami mjezuja na wuchodźe Morawa, na juhu awstriskej zwjazkowej krajej Delnja Awstriska a Hornja Awstriska, na juhozapadźe němski zwjazkowy kraj Bayerska, na sewjerozapadźe němski zwjazkowy kraj Sakska, na sewjerowuchodźe pólska Šleska.
Čechi su na třoch bokach wobdate wot Čěskich namjeznych horin, ke kotrymž słušeja Šumawa na juhozapadźe, Šmrěčiny na zapadźe, Rudne horiny na sewjerozapadźe, kaž tež Łužiske horiny a Kyrkonoše jako dźěl Sudetow na sewjeru.
Kuwait je mały emirat na Arabskej połkupje w juhozapadnej Aziji při sewjernym kóncu Persiskeho zaliwa.
Susodnej krajej stej Irak na sewjeru a Sawdi-Arabska na juhu.
Ke Kuwaitej słušeja tež někotre kupy w Persiskim zaliwje, na přikład Bubijan abo Fajlaka.
Kraj słuša k hłownym producentam nafty na swěće.
Kuwait bu dnja 19. junija 1961 njewotwisny wot Zjednoćeneho kralestwa.
Okupacija přez irakske wójsko dnja 2. awgusta 1990 wjedźeše k druhej Golfowej wójnje.
W poslednjej dobje je ale rěč zaso wučena.
Wódna wuroć je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač do 300 cm.
Při wódnje formje łopjena su hač do 10 cm dołho stołpikate a dołhojće-jejkojte, nahe z wutrobojtym spódkom.
Zemske formy maja wustupowace stołpiki a krótko stołpikate, dołhojće-lancetojte, kosmate łopjena.
Łopjeńcy su na spódku skulojćene abo wutrobojte.
Rosće mjez bónčawami w maksimalnje 1 m hłubokej wodźe, w hatach, w hrjebach, w rohodźinje, na brjohach, na mokrych łukach a na mokrych rolach.
Mały Wosyk je wjes ze 121 wobydlerjemi w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin.
Słuša ke gmejnje Porchow a leži 208 m nad mórskej hładźinu.
K Małemu Wosykej słuša ze starodawna susodne sydlišćo Njeradecy.
Susodne wjeski su Časecy w sewjerowuchodźe, Wučkecy we wuchodźe, Panecy w juhowuchodźe, Horni Wujezd w juhozapadźe a Jědlica w zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Heinichen je z lěta 1290.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 63 wobydlerjow, mjez nimi 47 Serbow.
98. → wšě wjeski  Commons: Mały Wosyk – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Wjesne dźěle Porchowa Bukowc | Horni Wujězd (Uhyst a.
Ćeleńc je 367 metrow wysoka hórka we Łužiskich horach Budyskeho wokrjesa.
Wón nadeńdźe so w prěnim, najsewjernišim hórskim rjećazu w južnym dźělu gmejny Dobruša-Huska.
Najbliša susodna hora je něhdźe dwaj kilometraj zdaleny Wulki Pichow na juhu.
Hórka nadeńdźe so něhdźe sydom kilometrow juhowuchodnje Budyšina a štyri kilometry sewjerozapadnje Wjelećina.
Wokolne wsy su Hnašecy na sewjeru, Čorne Noslicy na sewjerowuchodźe, Zdźar na juhowuchodźe, Warnoćicy na juhu, Drječin na juhozapadźe a Běłe Noslicy na sewjerozapadźe.
Pomjenowanje so na prjedawše wužiwanje hórki jako pastwu za ćelata poćahuje.
Němsce mjenowaše so wona druhdy tež Kälberberg.
Narodźi so jako syn ze Starohródskeho kraja pochadźaceho šewca a wopytowaše wot 1753 do 1759 Zhorjelski gymnazij.
Wot 1759 do 1765 studowaše w Göttingenje filologiju, přirodowědy a teologiju.
Wot 1776 hač do swojeje smjerće we wysokej starobje 86 lět bě Mužakowski wyši farar, superintendent a generalny inspektor tamnišich šulow.
Vogel bě hłowna wosobina Mužakowskeho rozswětlerskeho kruha.
Tutón spis bu wot Johanna Bernoulli do jeho zběrki pućowanskich wopisowanjow přiwzaty.
Nimo toho wozjewješe Vogel w časopisach cyły rjad přirodowědnych, hospodarskich a literarnych přinoškow.
Jako holanski lud w lětach 1770–72 dla špatnych žnjow hłódnješe, prošeše Vogel přez nowiny w cyłej Němskej wo podpěru.
Zasłužbu ma tež jako wuski sobudźěłaćer a přećel Hadama Bohuchwała Šěracha.
1774 wuda z jeho zawostajenstwa Šěrachowu knihu Waldbienenzucht z předsłowom a prěnjej biografiju jeju awtora ze swójskeho pjera.
Vogel bě čłon Hornjołužiskeje pčołarskeje towaršnosće a zawostaji rukopisne krótke stawizny tuteje.
Nathanael Bohuměr Leska mjenowaše dwanaće lět staršeho Vogela swojeho přećela a spěchowarja.
Ota Wićaz: Nan a syn ducy na uniwersitu.
W Serbskich Nowinach 2. a 5. měrca 1935 Vogel, Jan Jurij.
Metropola Katalanskej, kotraž běše w srjedźowěku dźěl Aragonskeho kralestwa, je wulkoměsto Barcelona.
Kurčatow je město na sewjerowuchodźe Kazachstana, kotrež słuša k Wuchodokazachskemu wobwodej.
Leži při lěwym brjoze rěki Irtyš něhdźe 800 kilometrow sewjerozapadnje Oskemena.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1947 załožiło a ma wot lěta 1948 měšćanske prawa.
Sydlišćo je so w 19. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1935 měšćanske prawa.
10. decembra abo 10. hodownika je 344. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 21 dnjow hač do kónca lěta.
1716: W Lipsku załoži so pod nawodom Hadama Zachariasa Šěracha Serbske prědarske towarstwo, předchadnik Sorabije a prěnje serbske towarstwo.
1865: Po smjerći swojeho nana Leopolda I. sta so Leopold II. z kralom Belgiskeje.
5. nowembra abo 5. nazymnika je 309. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 56 dnjow hač do kónca lěta.
Timašewsk je město w Krasnodarskim regionje w južnej Ruskej.
Sydlišćo je so w lěće 1794 załožiło a ma wot lěta 1966 měšćanske prawa.
Michałk je hornjoserbske swójbne mjeno slědowacych wosobow: Frido Michałk, slawist Maks Michałk, wučer a spěchowar serbskeho šulstwa Marja Michałkowa, politikarka, zapósłanča zwjazkoweho sejma Mjeno pochadźa wot křesćanskeho předmjena Michał.
Leži při rěce Gorodnja něhdźe sto kilometrow zapadnje wot Moskwy.
Pius X. bě italski duchowny - mjez 1893 a 1903 arcybiskop w Benatkach - a bu 4. žnjenca 1903 jako naslědnik Leja XIII. za 256. bamža romsko-katolskeje cyrkwje wuzwoleny.
Znutřkowne kćenjowe łopješka su žołtobrune, jejkojće-třiróžkate a njesu dołhe, wuske zubki.
Rosće w hrjebach, často sólnych hatach, w starych wodźiznach, w napojišćach a na łuhowach pódach.
Rostlina je w srjedźnej Europje, w sewjernej Ruskej a Sibirskej rozšěrjena, při čimž na sewjer hač južneje Skandinawiskeje wustupuje.
Leži něhdźe 90 kilometrow sewjerowuchodnje Černihiwa.
Sydlišćo je so w lěće 1657 załožiło a ma wot lěta 1958 měšćanske prawa.
Tajšet je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1897 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Žemŕ je městačko w pólskim dźělu Delnjeje Łužicy.
Słuša k wokrjesej Žarow w Lubušskim wojewódstwje a ma něhdźe štyrnaće tysac wobydlerjow.
Měšćansko-wjesna gmejna Žemŕ měješe dnja 30. junija 2019 cyłkownje 18.452 wobydlerjow, z nich 13.921 w měšćanskim a 4.531 we wjesnym dźělu.
Rodos je grjekska kupa w Egejskim morju.
Leži we wuchodnym dźělu Egejskeho morja blisko brjohu Turkowskeje.
Syćinojte łopjenowe stołpiki su dołhe, zrunane a docpěja wysokosć wot něhdźe 2 m.
Nowa Wjes je wjes w sewjeru sakskeho wokrjesa Budyšin.
Leži 107 m nad mórskej hładźinu při Sprjewicy a słuša ke gmejnje Sprjewiny Doł.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Nuwendorff je z lěta 1401.
Po statistice Arnošta Muki měješe Nowa Wjes we 1880tych lětach cyłkownje 230 wobydlerjow, z nich 222 Serbow a wósom Němcow.
Jeje stolica je Nalčik.
Na samym zapadźe republiki nadeńdźe so Elbrus, najwyša hora Kawkaza a cyłeje Ruskeje.
W lěće 2010 měješe Kabardino-Balkarska 859.939 wobydlerjow.
Kabardinojo staja podźěl wobydlerstwa wot 57 %, Balkarojo maja 13 %.
Protyka za lěto 2008 2008 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
01. januara: Malta a Cypernska přistupujetej europasmu.
24. februara: Kubanski parlament wuzwoli Raúla Castra za naslědnika jeho bratra Fidela jako hłowa stata a šef knježerstwa.
01. měrca: Serbiska prowinca Kosowo sta so jednostronsce z njewotwisnym statom.
12. meje: Při ćežkim zemjerženju sylnosće 7,9 w juhu Chinskeje wumrě něhdźe 70.000 ludźi.
28. meje: Po wotstupje Georga Milbradta sta so Stanisław Tilich z prěnim ze Sakskeje pochadźacym ministerskim prezidentom swobodneho stata a zdobom z prěnim katolskim Serbom na čole kraja.
01. awgusta: Wokrjesna reforma w Sakskej – Wot 24 krajnych wokrjesow wostanu po reformje jenož hišće dźesać.
Nowy wokrjes Budyšin wobjimuje staraj wokrjesaj Budyšin a Kamjenc kaž tež něhdyše bjezwokrjesne město Wojerecy.
07. awgusta: Při hranicy mjez Georgiskej a Južnej Osetiskej započnje z nadpadom georgiskich jednotkow Kawkaska wójna.
08.–24. awgusta: XXIX. olympiske hry w Pekingu.
28. septembra: Při wólbach k bayerskemu krajnemu sejmej zhubi CSU prěni raz po 46 lětach absolutnu wjetšinu.
04. nowembra: Barack Obama dobudźe prezidentowe wólby w Zjednoćenych statach.
26. nowembra: Pola teroristiskich nadpadow na dźesać městnach w indiskim měsće Mumbai wumrě cyłkownje 174 ludźi.
15. decembra: Čorna Hora zapoda próstwu wo sobustawstwo w Europskej uniji.
Protyka za lěto 1816 1816 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
11. decembra: Indiana přiwza so jako 19. zwjazkowy stat do Zjednoćenych statow Ameriki.
19. apryla abo 19. jutrownika je 109. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 256 dnjow hač do kónca lěta.
Wutołčicy su mała wjeska ze 27 wobydlerjemi w Hornjej Łužicy, kotraž wot lěta 1993 ke gmejnje Njeswačidło słuša.
Leža w Hornjołužiskich honach něhdźe dźesać kilometrow sewjerozapadnje wulkeho wokrjesneho města Budyšin mjez Haslowom, Baćonjom a Banecami zapadnje rěki Čornica.
Sydlerskostawiznisce su Wutołčicy mały kulowc.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Witolitz pochadźa z lěta 1419.
Ležownostne knjejstwo wukonješe w lěće 1535 hišće Miłkečanske ryćerkubło, 1562 pak hižo ryćerkubło we Wutołčicach samych.
Ewangelscy Wutołčenjo přisłušachu hač do lěta 1809 Hodźijskej wosadźe a wot toho lěta Njeswačanskej.
Wokoło 1885 mějachu Wutołčicy a Banecy po Arnošće Muce zhromadnje 179 wobydlerjow; z nich 146 Serbow a 33 Němcow.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 35 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 40,4 lět.
Tuž je Wutołčanske wobydlerstwo najmłódše w Njeswačanskej gmejnje.
Wón liči k přechodnym kowam, w periodiskim systemje steji w 6. pódlanskej skupinje abo Chromowa skupina.
Wjazby Chroma maja wjele rozdźělnych barbow a so často jako pigmenty w barbach a lakach wužiwaja.
Nowopawlowsk je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1777 załožiło a ma wot lěta 1981 měšćanske prawa.
Zadnje strony su w kóždym kraju rozdźělnje wuhotowane.
Wosebna nalika je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 30 hač 60 cm.
Delnje su tupe, mjeztym zo hornje su wótre.
Keluch docpěje dołhosć wot 2 hač 3 cm.
Keluškowe šupizny su owalne, nadobo kónčkojte a 1/4-1-3 tak dołhe kaž keluch.
Rosće na łuhojtych łukach a na hrjebjowych kromach.
Štomowa orchideja je ród ze swójby orchidejowych rostlinow.
Wuchodne južnosłowjanske rěče su znutřka słowjanskich rěčow podskupina južnosłowjanskich rěčow, kotrež so we wuchodźe Balkanskeje połkupy na juhowuchodźe Europy rěča.
Dźensa su tež južnosłowjanske mjeńšiny w druhich krajach swěta, předewšěm w zapadnej Europje a Sewjernej Americe.
Nosaćicy su hornjołužiska wosadna wjes we wuchodźe sakskeho wokrjesa Budyšin a słušeja z lěta 1994 k městu Wóspork.
Leža w Hornjołužiskich honach mjez Wósporkom a Lubijom, juhowuchodnje Wósmužoweje hory.
Susodne wjeski su Malećicy w sewjeru, Łuwoćicy we wuchodźe, Hłušina w juhowuchodźe, Chrapow w juhozapadźe a Žarki w sewjerozapadźe.
Wjes naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1280 jako knježe sydło Noztizc a bě swójbne sydło wažneho łužiskeho zemjanskeho rodu.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 107 wobydlerjow, mjez nimi 70 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 12,8 %.
Posledni serbski farar we wsy bě Korla Wyrgač, kiž tule wot 1913 do 1956 w Nosačanskej wosadźe skutkowaše.
W Nosaćicach namakaja so hišće někotre serbske slědy, tak znajmjeńša dwaj dwurěčnaj narownaj kamjenjej na kěrchowje a w cyrkwi samej dupa z lěta 1866 ze serbskim napismom, dwurěčny dawkowy kašćik „Missionstwu / Zur Mission" při zadnjej stronje wołtarja a serbskej chorhoji w knježej loži, jedna z napismom „Česć budź Bohu we wysokosći".
Při něhdyšej šuli we wjesnym dźělu Trušecach je serbsce napisane „Paß moje Jehnjata".
Do Nosačanskeje wosady słušeja wjeski Trušecy, Špikały, Chrapow a Jama.
Křesćan Bohuchwał Šěrach – farar a stronjan pietistow; 1737–1742 farar w Nosaćicach Jan Rychtar – farar, wučer a pedagogiski prócowar; 1760–1802 Nosačanski farar Hadam Bohuchwał Šěrach – farar, awtor a přirodospytnik z Nosaćic Ernst Bohachwał Rychtar – farar, nabožinski prócowar; rodźeny w Nosaćicach Michał Domaška – wot 1849 do 1892 Nosačanski farar; pochowany w Ketlicach Jan Bartko – wučer, spisowaćel a basnik; 1857–90 w Nosaćicach Franc Moric Domaška – farar, składnostny spisowaćel; rodźeny w Nosaćicach Korla Wyrgač – farar a redaktor; 1913–56 w Nosaćicach Za dalšich fararjow hlej zapisk wo Nosačanskej cyrkwi.
Ewangelska cyrkej w Nosaćicach Serbski napis při dupje w Nosačanskej cyrkwi Powostanki stareho hrodu Pomnik w tak mjenowanym "Monumentowym haju" Serbski napis při starej šuli w Trušecach Marko Grojlich: Nosaćicy – na rańšej kromje Budyskeho wokrjesa.
Alpski dźećel je rostlina ze swójby łušćinowcow, z roda dźećelow.
Króna docpěje dołhosć mjezy 15 a 25 cm a po překćěću je bruna.
Wón ma radšo małowapnate pódy.
Wotwar čopojteho korjenja bu w narodnej medicinje přećiwo nadrowym bolosćam wužiwany.
Tuta rostlinska družina je kaž pica woblubowana pola kruwow, wowcow, kamzykow a bobakow.
Leži při rěce Rioni něhdźe 160 kilometrow sewjerozapadnje Tbilisija.
Ma něhdźe 2047 wobydlerjow.
Dubrawka je wjes w braniborskej Delnjej Łužicy a wot lěta 2004 gmejnski dźěl Kopańc.
Ma něhdźe 280 wobydlerjow a nadeńdźe so při prawym brjoze Sprjewje juhowuchodnje Choćebuza.
Susodne wjeski su Kopac na wuchodźe, Kopańce na juhowuchodźe, Wóseńk na juhozapadźe a Gołynk na sewjerozapadźe.
Po statistice Arnošta Muki měješe Dubrawka we 1880tych lětach cyłkownje 215 wobydlerjow, z kotrychž bě 211 Serbow a jenož štyrjo Němcy.
Zaliw ma přerězna hłubokosć jenož pjeć metrow a wupřestrěwa so wot połkupy Howth Head na sewjeru k přistawej Dún Laoghaire na juhu.
Tuchwilny předsyda je Grzegorz Schetyna.
Strona bě wot 2007 do 2015 na pólskim knježerstwje wobdźělena.
Starša hornjoserbska forma mjena je Klimant .
Tež bamžojo wuzwolichu sej za swój pontifikat mjeno Clemens/Klemens: Klemens z Dottingena Klemens z Roma 90 - 101 (swj.
Lěkarska popla je zrunana, wjacelětna, zelišćowa rostlina z krutymi stołpikami.
Rostlina je wšudźe kosmata.
Lěkarska popla docpěwa wysokosć wot 60–150 cm.
Delnje łopjena su wutrobojte a kónčkojte.
Cyle horjeka wustupuja často njedźělene łopjena.
Zwonkowne 7–9 keluškowych łopješkow su lancetojte, krótše hač jejkojte, wótre keluškowe łopjena.
Lěkarska popla je hódnotna picowanska rostlina za pčoły.
Je lěkarska popla na włóžnych łučkach, w brjohowych kerčinach, na pastwišćach a w kultiwowanych pódy.
Rostlina preferuje wapnojtu, selojtu pódu.
Do srjedźneje Europy bu tuta rostlina wot čłowjeka přinjesena.
Přetrjebuja stołpiki, łopjenka a koruški.
Młode łopjenka wužiwaja so w solotejach.
Romjenjo wužiwachu rostlinu w poliwkach.
Zašo buchu korjenja jědźene.
Najprjedy buchu warjene a potom pječene.
Grjekojo a Romjenjo znajachu wuskutki lěkowanja tuteje rostliny.
Dioskurides, Theophrast, Galen a Plinius naspominaja rostlinu w swojich spisach.
Uralske rěče tworja samostatnu rěčnu swójbu, kotrejž přisłuša 24 milionow wobydlerjow srjedźnej, sewjernej a wuchodnej Europy.
Někotre přiznamjenja tutych rěčow su: su syntetiske rěče časte wužiwanje njewotwisnych sufiksow wulka ličba padow wokalna harmonija žadynžkuli gramatiski genus za negaciju eksistuje w najwjace rěčach flektujomny pomocny werb.
Tuta předpokładowana pradomizna bě rozsudna za pomjenowanje rěčneje swójby.
Proces wotdźělowanja jednotliwych uralskich skupinow a jich připućowanja do pózdnišich sydlenskich teritorijow je před něhdźe 5000 lětami započał.
Najznaćiše finougriske rěče su madźaršćina a estišćina.
Tute tři su tež jeničke uralske rěče ze statusom narodneje rěče.
Liwišćina je faktisce mortwa, estišćinje blisko přiwuzna rěč w Letiskej.
Wšě druhe uralske rěče su rozšěrjene w dźensnišej Ruskej.
Něhdźe 41.000 Nencow abo Jurakow zdaloka wjetši dźěl Samojedow předstaja.
Matorišćina bu w zažnym 19. lětstotku wot Turkowskeje rěče wutłóčena; wona bu pak před tym přez intensiwne linguistiske pólne slědźenje spřistupnjena.
Stawizny a aktualna diskusija genetiskeje přiwuznosće uralskich rěčow so deleka nadrobnje wopisuje.
Rekonstrukcija uralskich abo finougriskich formow slěduje nowšemu systemej Pekka Sammallahti'a.
W druhej rjadce su často wužiwane alternatiwne mjena rěčow resp. jich skrótšenki podate.
Madźaršćina je uralska rěč z najstaršimi pisomnymi dokładami.
Po prěnich rozbrojenych jednotliwych słowach w druhorěčnych tekstach je Nekrolog z kónca 12. lětstotka najzažniši tekstowy dokład.
Najstarša estiska kniha bu 1525 ćišćana, ale njeje so wobchowała; prěni wobchowany estiski tekst je 11 stronow w lěće 1535 ćišćaneho nabožneho kalendra.
Finska literatura započa w lěće 1544 z Rukouskirja Bibliasta Mikaela Agricole, w lěće 1548 slěduje jeho přełožk Noweho testamenta.
Najstarše samiske teksty pochadźeja ze 17. lětstotka.
Nimo mjenowanych rěčow z relatiwnje zažnymi rěčnymi pomnikami su mjeztym nimale wšě uralske rěče spisownu formu dóstali, byrnjež so woprawdźita literariska produkcija jenož pola wjetšich rěčow wotměła.
Uralske rěče w Ruskej wužiwaja modifikacije kyriliskeho alfabeta, zapadne rěče łaćonski alfabet.
Károly Rédei: Uralisches Etymologisches Wörterbuch.
Genua je wulkoměsto na sewjerozapadźe Italskeje.
Nadeńdźe so při Ligurskim morju, dźělu Srjedźneho morja w regionje Ligurska a je jeje stolica.
W srjedźowěku bě město ze srjedźišćom mócneje republiki, kotraž měješe kolonije w cyłym srjedźomórskim rumje kaž tež při Čornym morju.
Genua ma něhdźe 600.000 wobydlerjow w měsće samym a wokoło 1,5 milionow w metropolowym rumje.
W lěće 2004 bě město hromadźe z francoskim Lille kulturna stolica Europy.
Nimo toho pochadźachu štyri bamžojo z města, a to Innocenc IV., Hadrian V., Innocenc VIII.
Lille je wulkoměsto na sewjeru Francoskeje.
Město same ma něhdźe 230.000 wobydlerjow, z 83 gmejnow wobstejacy gmejnski zwjazk Métropole Européenne de Lille někak 1,1 milionu.
W lěće 2004 bě Lille hromadźe z italskim městom Genua kulturna stolica Europy.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1054.
Najznaćiši syn města bě francoski general a statny prezident Charles de Gaulle.
Wón bě předsyda wuběrka za wědomosć a wysoke šule, kulturu a medije.
Colditz bu 2014 jako direktny kandidat swojeje strony we wólbnym wokrjesu Rudohory 2 z 47,8 % hłosow woleny.
Oliver Wehner je sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje unije Němskeje, kiž bě wot 2009 do 2019 zapósłanc sakskeho krajneho sejma a rěčnik swojeje strony za strowotnisku politiku.
Wón bu 2009 jako direktny kandidat we wólbnym wokrjesu 49 z 36,7 % hłosow woleny.
2014 zaćahny ze 37,3 % znowa do sejma.
Při wólbach 2019 podleži kandidatej strony AfD.
Wehner je katolski, woženjeny a bydli w Bahretalje.
Prjedy wopřijimaše sewjerofriziski rěčny teritorij tež połkupu Eiderstedt a južne sewjerofriziske kupy.
Wosebita swojoraznosć sewjerofrizišćiny je wurazne dźělenje do dweju hałuzow: kupowa sewjerofrizišćina a twjerdźowa sewjerofrizišćina.
Tute dźělenje je nastało z dweju rozdźělneju žołmow zapućowanja: kupy Sylt, Amrum, Föhr a Helgoland buchu hižo we 8. lětstotku wobsydlene, twjerdź a južne kupy hakle w 12. lětstotku.
Dialektaj 8 a 9 stej dźensa hižo wotemrěłoj.
Dialektaj Föhra a Amruma stej nimale identiskaj, čehoždla jej zwjetša jako jedyn dialekt zjimaja.
Napadne je, zo kupowi Sewjerofrizojo ani sebje samych ani swoju rěč jako „Frizow" abo „frizišćinu" njepomjenuja, ale po swojej kupje.
Jako „Frizow" pomjenuja na kupach jenož tych na twjerdźi.
Dialekty twjerdźe su mjez sobu podobniše hač dialekty kupow.
Rozdźěle su zdźěla tak wulke, zo Frizojo z rozdźělnych kónčinow mjez sobu frizisce komunikować njemóža, a so tohodla na delnjoněmčinu abo dźensa husto hižo na wysokoněmčinu wuhibuja.
Sada „Na małym módrym blidźe, kotrež we stwě při sćěnje za woknom steji, leža tři widlički, štyri nože a dźewjeć łžicow" wujewi tute rozdźěle mjez dialektami jara jasnje: Jednotna spisowna rěč za sewjerofrizišćinu njeeksistuje.
Kóždy dialekt ma swójsku spisownu formu.
Ortografija slěduje we wšěch dialektach jenakim zasadam, při čimž pak jednotliwe rozdźěle wustupuja.
W dialektach kupow Sylt a Helgoland wužiwaja nimo toho wulkopisanje substantiwow, kaž w němčinje.
Jednotliwy wokalowy pismik pak poznamjenja přeco krótki wokal.
W jednotliwych dialektach su so pola naměstnika hišće wuchowali formy duala: W dźensnišej rěči su tajke formy pak skerje žadne, jenož w dialekće kupy Sylt je hišće hdys a hdys wužiwaja.
Tak mjenowany e-artikl so pak wužiwa, hdyž tajke postajenje pobrachuje.
Wosebje w kupowych dialektach móže wobmjezowacy artikl pola podaćow městna tež falować.
Jenož frizišćina wužiwa wobě warianće.
Intaktne rěčne zhromadźenstwa eksistuja dźensa jenož w zapadnym dźělu kupy Föhr a w kónčinje Bökingharde na twjerdźi.
Wšě druhe sewjerofriziske dialekty su nimale wotemrěli.
Najwjetše mnóstwo tekstow wuchadźa w dialekće Bökinghardeja, tak zo so tutón dialekt často za hłownu sewjerofrizisku spisownu rěč powažuje.
W cyłej Sewjernej Friziskej eksistuje jenož jedna šula, hdźež so tež frizisce wuči: dansko-friziska šula w Risumje.
Na druhich šulach sewjerofriziskeho rěčneho teritorija je frizišćina jenož fakultatiwny předmjet abo so docyła njeposkićuje.
Na wšelakich městnach so tež pospytuje, frizišćinu dźěćom w pěstowarnjach posrědkować.
Jeničku profesuru za frizišćinu w Němskej namakamy na Kielskej uniwersiće.
Přez internet a „wotewrjeny kanal" wusyłaja so tež njeoficielne programy w sewjerofriziskej rěči.
W sewjerofriziskej rěči so žane nowiny njewudawaja.
Druhi sławny spisowaćel Syltoweho dialekta bě Jens Mungard, kiž we swojich basnjach a powěsćach wosebje tradicionelnu swobodu Frizow wuzběhowaše, čehoždla bu 1939 do koncentraciskeho lěhwa Sachsenhausen zapokazany, hdźež 1940 wumrě.
Najwažniši sewjerofriziscy spisowaćeljo na twjerdźi su Johannes Hansen a Peter Jensen.
Wosebje basnje Johannsena su mjez Frizami na twjerdźi jara znate a woblubowane.
Jiłow je sydlišćo w Hornjej Łužicy.
Leži w sakskim wokrjesu Budyšin a słuša wot lěta 1939 ke gmejnje Kumwałd.
Ma nimale sto wobydlerjow a nadeńdźe so pod Rubježnym hrodom, wuchodnym kóncom Čornobóskeho rjećaza.
Susodnej wjesce stej Dažink na wuchodźe a Koča na juhu.
Wobě słušatej ke gmejnje Lěwałd.
Prěnje historiske naspomnjenje Jiłowa je z lěta 1567 jako Halbe.
Rostlina je čućiwa přećiwo poćeženju powětra, ale zymokruta.
Skora je kastanijowa.
Jich nazymske barbjenje je oranžowe abo čerwjene.
Róžojte kćenja njesu ćmowe próškowe łopješka.
Wone so před łopjenami jewja, docpěja přeměr wot hač do 4 cm a steja po dwěmaj hač po pjećoch we wokołkach.
Płody su błyšćace a njejědźne.
Wone docpěja tołstosć wot něhdźe 1 cm.
Wona so jako pyšna drjewina w parkach a wulkich zahrodach plahuje.
Rostlina je domjaca w Japanskej, Korejskej a wuchodnej Siberiskej.
Lěsny nahlenc je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 5 hač 12 cm.
Pjenk je lězucy a šupiznaty.
Kćenja maja dołhe stołpiki.
Za čas lěta a nazymy wustupuja přidatne stołpikate kćenjowe pupki, kotrež so njepukaja.
Keluškowe łopješka su dołhojće-lancetojte.
Preferuje čerstwe a włóžne, stuchłe pódy.
Rostlina je w Europje rozšěrjena, ale w juhu w horinach wustupuje.
Guillaume Yann Tiersen je francoski hudźbnik a komponist.
Kabinet Tilich II bě wot 30. septembra 2009 hač do 12. nowembra 2014 amtěrowace statne knježerstwo Sakskeje w pjatej legislaturnej periodźe.
Kabinet koalicije stronow CDU a FDP pod ministerskim prezidentom Stanisławom Tilichom bě sedmy kabinet swobodneho stata po přewróće.
Gulkjewiči je město w Krasnodarskim regionje w južnej Ruskej.
Sydlišćo je so w lěće 1875 załožiło a ma wot lěta 1961 měšćanske prawa.
Fokino je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1899 załožiło jako «Cemjentnyj Zawod» a ma wot lěta 1964 měšćanske prawa.
Bolochowo je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w 16. lětstotku a ma wot lěta 1943 měšćanske prawa.
, Moksha// Glottolog 2.7.
Leži w Sibirskej w Awtonomnym wokrjesu Čukčow při brjoze Beringoweho morja něhdźe 450 kilometrow wuchodnje Anadyra.
29. decembra abo 29. hodownika je 363. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawataj hišće dwaj dnjej hač do kónca lěta.
Pjerwomajsk je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w 19. lětstotku jako wjes Tašino załožiło a ma wot lěta 1919 měšćanske prawa.
Kotlas je město na sewjeru europskeho dźěla Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1890 załožiło a ma wot lěta 1917 měšćanske prawa.
Nižnij Tagil je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1722 jako Tagilskij zawod załožiło a ma wot lěta 1919 měšćanske prawa.
Wotwodźene wot měšćanskeho mjena je pomjenowanje Karakulskich wowcow.
Leži při delnim běhu rěki Zarafšon něhdźe 60 kilometrow juhozapadnje Buchary.
Wot lěta 1980 ma měšćanske prawa.
Těchlovice nad Labem su wjes a gmejna při prawym, wuchodnym brjoze Łobja w sewjernej Čěskej.
Nadeńdu so w sewjernym dźělu Čěskich srjedźnych horin, něhdźe jednaće kilometrow južnje Děčína.
Gmejna wobsteji ze wsow Babětín, Přední Lhota, Přerov, Těchlovice a Zadní Lhota.
Susodne gmejny su Děčín na sewjeru, Heřmanov a Verneřice na wuchodźe, Malé Březno na juhu a Dobkovice za Łobjom na zapadźe.
Přez Těchlovice wjedźe nadregionalna železniska čara Kolín–Děčín, kotraž bu 1874 zahajena.
W bliskosći wsy nadeńdźe so Buková hora z Děčínskej telewizijnej wěžu.
Wjes załoži so prawdźepodobnje hižo w 10. abo 11. lětstotku w běhu słowjanskeho wobsydlenja Łobjoweje doliny.
Prěnje pisomne naspomnjenje wosady Tyechleuicz pochadźa z lěta 1360.
Při wulkej wodźe w awgusće 2002 zničichu so w Těchlovicach 25 chěžow.
Joseph Robinette Biden, Jr. je ameriski politikar Demokratiskeje strony a wot 20. januara 2009 47. wiceprezident Zjednoćenych statow Ameriki pod prezidentom Barackom Obamu.
Hwizdź je 127 kilometrow dołha rěka w juhozapadnej Pólskej a wotpowěduje historiskej hranicy mjez Hornjej Łužicu a Šleskej.
24. nowembra abo 24. nazymnika je 328. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 37 dnjow hač do kónca lěta.
14.366666666667-14.283333333333 Koordinaty: 14° S, 14° Z Senegal je njewotwisny stat při Atlantiskim oceanje w zapadnej Africe.
Stolica a najwjetše město je Dakar, kotryž so namaka na połkupje Kap Verde při atlantiskim pobrjoze na zapadźe kraja.
Mjezuje z Mawretanskej na sewjeru, z Malijom na wuchodźe kaž tež z Gineju a Gineju-Bissauwom na juhu.
W Senegalje knježi ćopła subtropiska klima z horcym suchim počasom wot oktobra do apryla a dešćowym počasom wot meje do septembra.
Najwyše městno płoneho kraja je hora bjez mjena blisko ginejskeje hranicy.
Najwažniša rěka je Senegal, kotryž je tež namjezna rěka mjez Senegalom a Mawretanskej.
Rěki su w powšitkownym zmysle přirodne a runočarne běžate wodźizny na powjerchu zemje.
Najwažnišej rěce we Łužicy stej Sprjewja a Nysa.
Jan Renč, bratr Měrćina Renča, narodźi so jako syn Ketličanskeho diakona Jana Korle Renča a jeho mandźelskeje Thusneldy rodź.
Wot lěta 1876 studowaše teologiju w Lipsku, hdźež běše sobustaw Łužiskeho prědarskeho towarstwa a jeho wotrjada „Sorabika".
W lětomaj 1877 a 1878 wobdźěli so Renč na, wot Imiša nawjedowanym serbskim prědarskim seminarje w Hodźiju.
Wot lěta 1879 do 1888 skutkowaše wón jako wikar a diakon w Ketlicach.
Po nanowej smjerći w lěće 1888 běše tamniši farar.
Dnja 24. meje 1916 zaja nježenjeneho boža ručka.
Wón bu na Ketličanskim kěrchowje poboku swojeju staršeju pochowany.
Jan Renč wuda 1884 němsku knihu wo stawiznach Ketličanskeje wosady.
W lěće 1895 spisa disertaciju wo lisće swj.
Jakuba, na čož jemu uniwersita w Jenje licenciat teologije spožči.
Wón dopisowaše do Serbskich Nowin a Misionskeho Posoła.
Rudolf Kilank: Renč, Jan. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn: Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow.
16. decembra abo 16. hodownika je 350. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće pjatnaće dnjow hač do kónca lěta.
0869: Yōzei – 57. kejžor Japanskeje 1485: Katyrna z Aragóna – kralowna Jendźelskeje, prěnja mandźelska Hendricha VIII.
Pyrakanta je ród ze swójby róžowych rostlinow.
W rodźe Pyracantha je sydom hač dźesać družinow, kotrež su wot juhowuchodneje Europy hač juhowuchodneje Azije rozšěrjene.
Wot sydom w Chinskej wustupowacych družinow su pjeć tam endemiske.
'Solel d`Or': oranžowe płody.
'Mohave': oranžowe płody.
'Koralle': čerwjene płody.
'Bad Zwischenahr': čerwjene płody. 'oranžowe Glow': oranžowe płody.
Stawacy liščak docpěje wysokosć wot 15 hač 40 cm.
Stołpiki su ležace a na sukach korjenja.
Kochty su pod srjedźišća kryjaceje pluwizny zasunjene.
Rosće na brjohach, w přiliwowych wužłobinach a na mokrych pućach.
Rosće w hrjebjach a na hatnych kromach.
Něžna syćina docpěwa wysokosć wot 15 hač 40 cm.
Stołpiki su husto stejace a njesu na spódku dołhe, trawojte łopjena.
Kwětnistwo je nakónčne, wobsteja z wjele kćenjow a so wot 2-3 wysokich łopješkow přesahaja.
Rostlina je často w Europje, ale bu z sewjerneje Ameriki zanjesena.
Morjo je zwisowaca masa słoneje wody, kotraž něhdźe 70 % zemskeho powjercha pokryje.
31,7 % swětowych morjow su 4000–5000 m hłuboke a flora w morju produkuje wokoło 70 % kislika, kotryž w zemskej atmosferje eksistuje.
W cyłku maja morja wolumen něhdźe 1,338 miliardow km³ a tworja z tym 96,5 % cyłeje wody na swěće.
Dla wysokeho seloweho wobstatka wot 3,5 % so tuta woda pak jako pitna abo powodźowanska woda direktnje wužiwać njehodźi.
Ludwik Lejzer Zamenhof bě wóčny lěkar, kotryž w lěće 1887 planowu rěč Esperanto we Waršawje załoži.
Pjestowo je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1918 załožiło a ma wot lěta 1965 měšćanske prawa.
Nikel je sydlišćo měšćanskeho typa w Ruskej federaciji.
Mikławš je serbske muske předmjeno.
Zwjazk 1, strona 99f.
Abaj je město w Kazachstanje.
Je zarjadniske sydło Abajskeho rajona.
Leži něhdźe 30 kilometrow juhozapadnje Karagandy.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1949 załožiło a ma wot lěta 1961 měšćanske prawa.
18. julija abo 18. pražnika je 199. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 166 dnjow hač do kónca lěta.
Jedna so wo po wobjimje dotal najwjetši spis serbskeho stawiznopisa.
Cyłkowny nawod měješe kolektiw wokoło stawiznarja Jana Šołty.
Štyri zwjazki buchu přez nimale dwaj lětdźesatkaj w Instituće za serbski ludospyt nadźěłane a hač do lěta 1979 wudate.
Kóždy zwjazk wuńdźe w hornjoserbskej kaž tež w němskej rěči.
Wosebje štwórty zwjazk, kotraž wobjednawa dobu po Druhej swětowej wójnje ma sylny ideologiski raz a so jako spušćomne historiske žórło njehodźi.
Łazowska cyrkej je ewangelsko-lutherska cyrkej we Łazu w Budyskim wokrjesu.
Wona słuži ewangelskej wosadźe Łaz w cyrkwinskim wokrjesu Šleska Hornja Łužica ewangelskeje cyrkwje Berlin-Braniborska-šleska Hornja Łužica.
Łazowski kěrchow z rowami fararjow Handrija Zejlerja a Jurja Malinka kaž tež komponista Jana Pawoła Nagela nadeńdźe so za cyrkwju.
Nimo mjenowaneju su so tež někotre dalše narowne kamjenje ze serbskim napisom wobchowali.
Pomnikaj za padnjenych Prěnjeje a Druheje swětoweje wójny namakatej so napřećo cyrkwje a nimatej serbski napis.
Ewangelska cyrkej we Łazu steji jako kulturny pomnik pod škitom.
Dźěl wosady běchu tež wotbagrowane wjeski Kisylk, Nydej, Radska a Šiboj.
Donnerhak, Budyšin Hlej wotpowědne dataje we Wikimedia Commons: Alpska přeslička Alpska přeslička.
Dr. Stephan Meyer je sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje Unije Němskeje a wot lěta 2009 direktnje woleny zapósłanc w sakskim krajnym sejmje a wobswětopolitiski rěčnik frakcije CDU.
Meyer bu 2009 jako direktny kandidat swojeje strony we wólbnym wokrjesu 60 z 44,9 % hłosow woleny.
Diplomowany hospodarski inženjer je ewangelski, ženjeny a nan jednoho dźěsća.
Proletarsk je město w juhu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w 17. lětstotku załožiło jako wjes Wjelikoknjaženskaja a ma wot lěta 1970 měšćanske prawa.
Arkadak je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1721 załožiło a ma wot lěta 1963 měšćanske prawa.
Jan Bohuchwał Dejka bě serbski publicist a wudawaćel prěnjeho serbskeho časopisa, Serbskeho powědarja a kurěra.
Jan Dejka bě syn serbskeho dnjoweho mzdownika a jeho žony.
1808 předa jemu nakładnik Johann Christian Schlenker redakciju tydźenika Sächsischer Postillon w Lubiju.
Lěto pozdźišo zahaji wudawanje měsačnika Sserßki Powedar a Kurier jako scyła prěnjeho časopisa w serbskej rěči a rozšěrješe jón sam.
W časopisu zaběraše so z politiskimi, kulturnymi, hospodarskimi a druhimi temami w duchu rozswětlerstwa.
Wot 1823 wudawaše Jan Dejka němskorěčny časopis Oberlausitzer Landbote z podobnym wobsahom a zaměrom.
W lěće 1831 zakónči swoju dźěławosć pola Sächsischer Postillon, 1837 tež pola Oberlausitzer Landbote.
Po tym po zdaću hižo publicistisce njeskutkowaše.
W lěće 1847 bě Jan Dejka jedyn z prěnich čłonow Maćicy Serbskeje.
Ludmila Mětškowa: Dejka, Jan Bohuchwał.
106 Dejka – Jan Bohuchwał.
W: Sakskej biografiji, 2007.
Literatura wo Dejce w Serbskej bibliografiji.
Šědźiwka je ród ze swójby kaktusowych rostlinow.
Běły stawač je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 30 hač 50cm.
Ma orchidejowe kćenja, ale bjez ćernja.
Zwonkowne kćenjowe łopješka su brunojte.
Kćenja docpěje wulkosć wot 2 hač 3cm a su njewonjate.
Rosće w niłkich bahnach, bahnojtych łukach a bahnišćach.
Ma radšo wapnojte, bahnojte pódy.
Pehčewo je małe město we wuchodnej Makedonskej blisko hranicy z Bołharskej.
Jiłowka je ród ze swójby słódkich trawow.
Leži při jězorje Obeliai něhdźe 20 kilometrow wuchodnje Rokiškisa.
Sydlišćo je so w lěće 1519 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1956 měšćanske prawa.
Prěnje historiske naspomnjenje wjele łužiskich wsow, na přikład Brěmjenja, Budyšinka, Hrubjelčic, Jitka, Małeho Wjelkowa, Sernjan, Wutołčic a Zubornički.
Portugalscy namórnicy přistanu prěni raz na kupje Madeira w Atlantiskim oceanje.
13. februara: W hansowym měsće Roztoku załoži so prěnja uniwersita w cyłym baltiskomórskim rumje.
16. awgusta: Po smjerći krala Wjacława IV. sta so jeho połbratr Zygmunt, dotalny kral Madźarskeje, Chorwatskeje a wot 1411 tež Swjateho romskeho mócnarstwa, z nowym kralom Čechow.
Wachdat je město na zapadźe Tadźikistana.
Je zarjadniske sydło Wachdatskeho wobwoda.
Leži při brjoze rěki Kafirnigan něhdźe 20 kilometrow wuchodnje wot stolicy Dušanbe.
Sydlišćo je so w lěće 1927 załožiło a ma wot lěta 1975 měšćanske prawa.
Chorug je město na juhu Tadźikistana, bjezposrědnje při afghanskej hranicy.
Leži při brjoze rěki Pandź něhdźe 525 kilometrow juhowuchodnje wot stolicy Dušanbe.
Je zarjadniske sydło Șoldăneștiskeho rajona.
Leži při brjoze rěki Ciorna, praweho přitoka Dnjestra, něhdźe 110 kilometrow sewjernje Kišinjowa.
Sydlišćo je so w lěće 1411 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1980 měšćanske prawa.
Minakałska cyrkej je ewangelsko-lutherska cyrkej w Minakale w Budyskim wokrjesu.
Wona słuži ewangelskej wosadźe Minakał-Łupoj w cyrkwinskim wobwodźe Budyšin-Kamjenc ewangelskeje krajneje cyrkwje w Sakskej.
Hišće w 1960tych lětach namakachu so tu wjele drjewjanych křižow ze serbskim napisom, kiž njejsu so wobchowali.
Pomnik za padnjenych Prěnjeje swětoweje wójny steji při kěrchowskich wrotach při južnym boku cyrkwje a nima serbski napis.
Ewangelska cyrkej w Minakale steji jako kulturny pomnik pod škitom.
Minakałska cyrkej je so w prěnjej połojcy 14. lětstotka załožiła.
Dźensniši twar pochadźa z lětow 1856/57, jako bu cyła cyrkej znowa natwarjena.
Do Minakałskeje wosady słušeja wjeski Droby, Hat, Chróst, Łomsk, Lipič, Njeradk, Psowje a Wjesel.
Do załoženja Łupjanskeje wosady 1879 běchu tež Łupoj a Łupjanska Dubrawka kaž tež ewangelska diaspora w Bronju do Minakała zafarowani.
Napohlad z kěrchowa Wojerski pomnik Nutřkowny napohlad z byrglemi Wołtar Historiski narowny pomnik w cyrkwi Cornelius Gurlitt: Milkel.
Nowember je jědnaty měsac lěta w gregorianiskej protyce.
Jeho mjeno rezultuje z fakta, zo bě dźewjaty měsac romskeje protyki mjeztym zo bě měrc prěni, do dodaća januara a februara.
Nowember je nazymski měsac w sewjernej hemisferje a nalětni měsac w južnej hemisferje.
Codiakalnej znamjeni w nowembrje stej Skorpion a Třělc.
Zolica je ród ze swójby pólšicowych rostlinow.
3. decembra abo 3. hodownika je 337. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 28 dnjow hač do kónca lěta.
1881: Jendźelski slědźer Henry Morton Stanley załoži wikowanske stejnišćo Léopoldville – pozdźiše město Kinshasa.
Sewjerne morjo je nakromne morjo Atlantiskeho oceana na sewjerozapadźe Europy, mjez połkupomaj Jütlandskej a Skandinawiskej na wuchodźe a Britiskimi kupami na zapadźe.
Je to šelfowe morjo, ma přestrjeń 750.000 kwadratnych kilometrow a maksimalnu hłubokosć wot 700 metrow.
Na juhu je přez Doverski přeliw z Atlantikom zwjazane.
Mjezowace staty su Norwegska, Šwedska, Danska, Němska, Nižozemska, Belgiska a Zjednoćene kralestwo.
Pólska chorhoj wobsteji z dweju wodoruneju barbojteju pasmow.
Slěd barbow je běła a čerwjena.
Leži pod Karpatami nad rěku Už bjezposrědnje při słowakskej hranicy a njedaloko hranicy mjez Ukrainu a Madźarskej.
Ma někak 115 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo nasta spočatk 9. lětstotka je so hižo w lěće 903 k prěnjemu razej naspomniło; naspomnjenje z lěta 872 je skerje dwělomne.
Wulkomorawske mócnarstwo natwari tu hród, zo by swoje wuchodne hranicy škitało.
W 10. a 11. lětstotku bě Užhorod juhozapadna předstraža Kijewskeje Rus.
Srjedź 11. lětstotka wudobychu Madźarojo kónčinu při rěce Už.
Wot 1945 je dźěl Ukrainy.
Oberžina je jednolětna rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot hač do 1 m.
Płody su jahody, kotrež docpěja dołhosć wot 10 hač do 30 cm a wahu wot hač do 1 kg.
Rostlina je w Indiskej domjaca, ale so nětko w subtropach a tropach plahuje.
Płód so jako zeleninu pječeny abo warjeny jě.
W internetowym słowniku: Nachtschatten Helmut Jenč, Anja Pohončowa, Jana Šołćina: Němsko-hornjoserbski słownik noweje leksiki.
Popojce su wjes w Delnjej Łužicy.
Leža na juhowuchodźe Braniborskeje we wokrjesu Sprjewja-Nysa a słušeja ke gmejnje Gołkojce.
Wjes leži w sewjerozapadnym dźělu Gołkojskeje gmejny a w juhu Błótow mjez Wětošowom na zapadźe a Choćebuzom na wuchodźe.
Sydlišćo naspomni so k prěnjemu razej pisomnje w lěće 1350 jako Popewitz.
Po statistice Arnošta Muki mějachu Popojce w lěće 1884 cyłkownje 514 wobydlerjow, z nich 502 serbskich a 12 němskich.
Arnošt Černik poda za 1956 serbski podźěl na wobydlerstwje wot hišće 57,9 %.
Z 1960tych lět dowjedźe wužiwanje wody Amudarje a Syrdarje za powodźowanje hoberskich plahowanišćow bałmy k zesušenju a zapěskowanju něhdyšeho štwórty najwjetšeho jězora swěta.
Powostanki Aralskeho jězora so namakaja w Turanskej nižinje, kotraž přisłuša Aralsko-Kaspiskej nurinje a leža w Kazachstanje a Uzbekistanje.
Kontinentalneje klimy dla wobsteji wokolina jězora z pusćinow a połpusćinow.
Trupin je wjeska ze 74 wobydlerjemi w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin.
Słuša ke gmejnje Rakecy a leži 137 m nad mórskej hładźinu.
Susodne wjeski su Komorow na sewjerowuchodźe, Kača Korčma na juhowuchodźe, Jitk na juhu a Konjecy na zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje nawsowca jako Trupin pochadźa z lěta 1380.
Ležownostne knjejstwo wukonješe Rakečanske ryćerkubło, kotrež wobhospodarješe tež swójski wudwór w Trupinje.
Hač do lěta 1936 běše samostatna gmejna; po tym najprjedy gmejnski dźěl Komorowa a z lěta 1957 je Trupin dźěl Rakečanskeje gmejny.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 142 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća serbscy.
Ewangelscy Trupinjenjo přisłušeja znajmjeńša wot 16. lětstotka Rakečanskej wosadźe.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 80 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 39,9 lět.
Protyka za lěto 1974 10. meje: Prěnje „Dny serbskeho dźěćaceho dźiwadła" so započachu.
16. meje: Němski zwjazkowy sejm woli Helmuta Schmidta za noweho zwjazkoweho kanclera.
Korla Awgust Kubica běše farar w Bukečanskej wosadźe a předsyda wuběrka Maćicy Serbskeje.
Korla Awgust Kubica narodźi so jako syn bura a korčmarja w Spalach.
Wuchodźiwši gymnazij w Zhorjelcu a Choćebuzu, studowaše we Wrócławju a Erlangenje.
W lěće 1876 přesydli so jako farar do sakskeho Wjelećina.
W nazymje 1881 přesydli so wón znowa do Bukec, hdźež hač do lěta 1910 jako farar skutkowaše.
Wot 1880 běše zdobom tež sobustaw Maśicy Serbskeje.
Korla Awgust Kubica bu ze sakskim kaž tež pruskim kralowskim rjadom wuznamjenjeny.
Jan Šołta: Kubica, Korla Awgust.
Gustaw Alwin Mjerwa: Nekrolog LXXI.
Lětnik 68, čo.
Pionjerskij je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1254 załožiło a ma wot lěta 1952 měšćanske prawa.
Protyka za lěto 1966 18.–26. junija: W Budyšinje přewjedźe so prěni festiwal serbskeje kultury.
27. nowembra: Serbski farar Jan Lazar nastupi swoje farske městno w Rakečanskej wosadźe.
Njewotwisnosć Guyany, Botswany, Lesotha a Barbadosa wot Zjednoćeneho kralestwa.
30. nowembra: Němski zwjazkowy kancler Ludwig Erhard wotstupi.
Leži w zwjetša płonej krajinje južneje Sibirskeje mjez rěkomaj Irtyš a Ob a mjezuje w juhu z Kazachstanom.
Jeje zarjadniske sydło a jeničke milionowe město je Nowosibirsk, hdźež přeprěkuje Transsibirska železnica rěku Ob.
W lěće 2010 měješe Oblasć Nowosibirsk 2.665.911 wobydlerjow.
Z nich běchu 88,7 % Rusojo a 1,2 % Němcy.
Sokol je město w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1615 załožiło a ma wot lěta 1932 měšćanske prawa.
Krajnostawski wučerski seminar bě w lěće 1817 załožena wukubłanska institucija krajnych stawow Hornjeje Łužicy, kotrež měješe so starać wo wučerski dorost za hornjołužiske šule.
Na spočatku běše zaměstnjeny na Mnišej hasy w starym měsće a wot 1857 měješe swoje sydło w tehdy twarjenym seminarje při Schillerowych zelenišćach w Budyšinje, dźensnišim powołanskim šulskim centrumje.
Mjeztym so wukubłachu při seminarje zwjetša ewangelskich wučerjow, dóstachu katolscy Serbja swoje wukubłanje wot 1851 w přidatnym katolskim seminarje w „Klóšterskim domje" při Pětrowej cyrkwi.
Wot 1817 do 1851 měješe seminar cyłkownje 47 katolskich seminaristow, z kotrychž běchu 15 Serbow.
Hač do lěta 1830 dóstachu serbscy kandidaća štyri wot dźesać wupisanych stipendijow, tři za ewangelskich a jedyn za katolskeho kandidata.
Do serbskich absolwentow krajnostawskeho seminara słušachu mjez druhim Rudolf Jenč, Korla Awgust Kocor, Jan Arnošt Hančka, Arnošt Holan, Jan Bohuwěr Mučink, Jurij Pilk, Michał Rostok, Korla Bohuwěr Šěca, Herman Šleca a Jan Wjela.
Wot 1834 do 1840 dóstachu serbscy chowancy swoje maćernorěčne wukubłanje pola fararja Handrija Lubjenskeho.
Po jeho smjerći pokročowachu jednotliwi seminarisća ze serbskej wučbu a załožichu za to zjednoćenstwa serbskich seminaristow, tak na přikład w lěće 1877 wot Arnošta Rachlowca załožene serbske towarstwo „Swoboda".
215–218 Jan Melda: Serbstwo na Budyšinskim krajnostawskim seminaru we starym času.
Cyril Kola: Před 175 lětami krajnostawski seminar: ze spočatka kubłanja serbskich wučerjow.
W Serbskich Nowinach dnja 16. apryla 1992 Pětr Kunca: Krajnostawski wučerski seminar a Serbja.
W Rozhledźe 52 7/8, str.
Leži při Južnym Bugu w historiskej Podolskej něhdźe 270 kilometrow juhozapadnje Kijewa.
Přez Chmelnyckyj wjedźe železniska čara Lwów – Ternopil – Žmerynka – Kijew.
Tež tu wjedźe europska dróha E50 Brest–Paris–Nürnberg–Praha–Užhorod–Dnipro–Rostow nad Donom–Machačkala.
Wot lěta 1566 měšćanske prawa.
Leži při prawym brjoze Sprjewje tři kilometry sewjernje Grodkowskeho stareho města a ma něhdźe 800 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Wjaska pochadźa z lěta 1510.
Lěska je wjes na juhozapadźe Delnjeje Łužicy we wokrjesu Hornje Błóta-Łužica, kotraž słuša do gmejnskeho dźěla Bobošojce w gmejnje Nowa Jazorina.
Wjeska nadeńdźe so w južnym dźělu gmejny při wuchodnym brjoze Sedličanskeho jězora a zwjazkowej dróze 156, kotraž wjedźe z Ranja přez Grodk do Běłeje Wody.
Susodnej wsy stej Prožym na wuchodźe a Bobošojce na sewjerowuchodźe.
Sewjerowuchodnje Lěskeje nadeńdźe so městačko Wjelcej a na sewjeru Wjelcejske lětanišćo.
Prěni raz naspomni so dróhowc Lěska w lěće 1474 jako Leszk.
Słušeše runje tak kaž susodny Žarnow do Złokomorowskeho hamta.
Po statistice Arnošta Muki měješe Lěska srjedź 1880tych lět cyłkownje 254 wobydlerjow, z kotrychž bě 244 Serbow a jenož dźesać Němcow.
Wisata wjerba je štom, kotryž docpěwa wysokosć a šěrokosć wot hač do 15 m.
Štom je małko zmjerzkokruty.
Wuske, nahe łopjena su jasnozelene a docpěwaja dołhosć wot 8 hač do 15 cm.
Wona je najbóle woblubowana z dźensa plahowanych wjerbow.
Sorta 'Crispa' ma husćiši róst.
Jeje łopjena su wjerćane.
Jeje nazymske barbjenje je žołte.
Bu do dweju wotrězka rozčłonkowana.
Běła Lederhaut leži w zadnim wobłuku wóčneho jabłuka.
Pola njeje započnu wonkowne wóčne muskle, kotrež wóčko w wóčnicy pohibuja.
Bu stajnje z sylzowej kapalinu namačowana.
Wobsteji z tři wotrězkow.
Najprědniši wotrězk srjedźneje wóčneje kože je tučelawka.
Twori pupilu a reguluje dopadej swětła.
Jeje pigmentowanje wuskutkuje wóčku barbu.
Tam, hdźež widźenski nerw wóčko wopušći, njejsu žane swětła zmysłowe bańki.
Wona je kruhojta wotwěra barbneje tučelawki, iris.
Z pomocu musklowe nitki w tučelawce so móže pupila powjetšować a pomjeńšować.
Za tučelawce je elastiska wóčna čóčka pola wjazadłach powěsnjena.
Wóčne nutřkowne je wot galertojteho škleńčaneho ćěła wupjelnjene.
Wono da wóčku krutu a kulojtu formu, kotraž so tež wóčne jabłuko mjenuje.
Z tym leži widźenski rum za barby tež znutřka widźenskeho ruma za běłe swětło.
W 19. lětstotku wujasnili su funkciju wóčka analogisce funkciskeho wašnja fotoaparata; po šemje, zo by reflektowane swětło do wóčka padało, zwobraznjenje swěta na brónicy by potom skónčnje do mozow dale posrědkowało.
W druhej połojcy 20. lětstotka bu tuta ideja z pomocu techniskich nastrojemi za měrjenje wóčnych pohibow wuwróćiła.
Tutón wotpowěduje něhdźe 2° našeho horicontalnje něhdźe 170° a wertikalnje něhdźe 110° wopřimowaceho pola widźenja.
Tuž widźimy poprawom jenož wurězk wótro, kotryž našej wobě wóčce z jeju widźenskimaj wóskomaj fiksujetej.
Wóčko njewotpočuje tuž při wobhladowanje ženje, wono je přeco w najmjeńšich pohibanjach.
Z tutoho wottasowanja so skónčnje jasny cyły wobraz płodźi.
Rěču dźensa wo intencionalnym widźenju, aktiwny proces na swět.
Přez wotpowědne wobkedźbowanske metody čini k wužitkej so mjeztym předewšěm wabjenska branša, ale tež zadźerženske slědźenje tutón fenomen nimowólneje aktiwity, zo z tym jich wabjenske metody resp. jich tezy wo čłowjekowym zadźerženju polěpšić a optiměrować.
Tež w zwisku z wuwićom detektorow za łženje su přeco zaso wotpowědne instrumenty w zasadźenju, najwjetša za hódnoćenje rozbudźenskeho staw.
Přez střasenje hłowy na pr. so móže stać, zo wosoba minjo běłe dypki w jeje polu widźenja pisanjo widźe, kotrež so po krótkim času zaso zhubja.
Tutón fenomen so we wobchadnej rěči jako „hwěžki widźeć", „hwězdy widźeć" abo „pisanjenje" woznamjenja.
Při njenadźitym sylnym wužadanju ćěła, wosebje při niskim ćišću kreje, móže so stać, zo „so čorni před wočomaj", dokelž so mozy dosahajo z kreju njezastaruje, zo by widźensku wukonliwosć dodźeržało.
Podobny fenomen při sylnym pospěšenju ćěła wustupuje.
Tu so móžeja pospěšenja při startach raketow abo wojerskich lětadłow mjenować.
Eksistuja powobličenja, zo wóčka rozdźělnych wašnjow twarjenja w běhu ewolucije něhdźe 40 raz nowo so wuwili.
Eksistuje rozdźělne formy wóčkow. jamowe wóčko dźěrkowe wóčko čóčkowe wóčko fasetowe wóčko Samo ličba wóčkow je rozdźělna: Najwjace rjapnikow ma 2 wóčce.
Při překasancach ličba jara wariěruje.
Při wjele zwěrjatach wóčce stej na hłowje.
Najwjace čłowjekow a wjele wopičich družinow ma tři tajke typy, tak zo móžeja tři zakładne barby rozeznawać.
Rozdźělne barbowe zmysłowe zaćišće nastanu přez kompleksne zhromadne skutkowanje tajke bańki a nerwowe bańki w mozach.
Mirabela je štom, kotrehož płody su kulowate, žołte, čerwjene abo zelene.
Płodowe mjaso je jara słódke.
W internetowym słowniku: Pflaume Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W Němskej wučinja wšědny konsum sada a sadowych wudźěłkow po studiji z lěta 2008 pola mužow 230 g a pola žonow 278 g.
Horní Rápotice je wjes a gmejna w Čěskej.
Leži 551 m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe 150 wobydlerjow.
Ludmila Mětškowa (rodź.
Holanec; * 21. měrca 1923 w Budyšinku, † 21. februara 1999 w Budyšinje) bě serbska wučerka, awtorka a redaktorka časopisa „Serbska šula".
Narodźi so jako prěnje ze štyrjoch dźěći wučerja Arnošta Holana w Budyšinku, hdźež bu wot fararja Božidara Dobruckeho křćena.
Jeje młódša sotra bě Lubina Holanec, z kotrejž přińdźe w lěće 1948 do Prahi, hdźež studowaše na Karlowej uniwersiće knihownistwo.
Hromadźe z mandźelskim Fridom Mětškom měještaj dwě dźěsći, Jura a Wandu.
Wona bu dnja 12. měrca 1999 na Budyskim Tuchorskim kěrchowje pochowana.
Wokrjes ma přestrjeń wot 704 km² a něhdźe 50.000 wobydlerjow.
Narva-Jõesuu je město na samym sewjerowuchodźe Estiskeje.
Ma něhdźe dwaj tysac wobydlerjow, z toho někak 76 % Rusow.
Leži něhdźe 205 kilometrow wuchodnje Tallinna při ruskej hranicy a při wuliwje pomjezneje rěki Narwy do Baltiskeho morja.
Priekule je městačko w Kurskej na zapadźe Letiskeje.
Je zarjadniske sydło Priekulskeho wobwoda.
Leži něhdźe 160 kilometrow juhozapadnje Rigi.
Sydlišćo je so w lěće 1483 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1928 měšćanske prawa.
Saparmurat Nijazow běše sowjetski a turkmenski politikar.
Dołha woda je něhdźe šěsnaće kilometrow dołha rěčka w Hornjej Łužicy, kotraž ćeče přez gmejnje Dobruša-Huska a Hodźij.
Prěnja wužórli so w lěsu pola Nowych Demjan pod Pichowom a ćeče potom do sewjera, nimo něhdyšeje Póštoweje korčmy, doniž so při wuchodnym kóncu Demjan z druhej njezjednoća.
Druha, kotrejž tež Demjanska woda rěkaja, přińdźe tež z bliskosće Nowych Demjan, ćeče pak zapadnje toho sydlišća a potom přez cyłe Demjany – Hornje, Srjedźne a Delnje – hač k zjednoćenju z prěnjej žórlicu.
Třeća wužórli so wyše Warnoćic na wuchodnym boku Pichowa a ćeče přez Warnoćicy a Drječin, při čimž přiwza tež wodu z južneho boka Ćeleńca, hač k Demjanskemu młynej, hdźež so z wodu tamneju žórlicow zjednoća.
Za Brězynku slěduje poměrnje wuska skała z mostom železniskeje čary Drježdźany–Zhorjelc.
Zady Žičenka zastupuje Dołha woda do přichodneje skały a ćeče nimo Žičeńskeho hrodźišća.
Za spjatnišćom běži rěčka nimo Hodźijskeho hrodźišća a wokoło wjesne jadro, doniž njezastupuje do dalšeje – Darinskeje – skały.
Tež tule wužichu wysoku skłoninu doła jako wuběrne stejišćo za hrodźišćo.
Zady Darina so łučina Dołheje wody šěrši a skłoniny hižo tajke wysoke njejsu.
Poslednja wjeska při rěčce su Běčicy.
Czeladź je město na juhu Pólskeje, kotrež leži w Šleskim wojewódstwje.
Nadeńdźe so při rěce Brynica.
Prěnje naspomnjenje jako Chelad pochadźa z lěta 1228.
Antonín Klimek bě čěski stawiznar.
Klinovec je hora w čěskim Karlowarskim kraju a z 1.243,7 metrami najwyše wuhorbjenje Rudnych horin.
Klinovec nadeńdźe so w srjedźnych Rudnych horinach, bjezposrědnje při jeho nahłym spadźe w juhu.
Wona je so w běhu krizy w nalěću 2014 wot Ukrainy wotšćěpiła a njeje mjezynarodnje připóznata.
Jabrica je ród ze swójby kropačkowych rostlinow.
Valkeřice su wjes a gmejna w sewjernej Čěskej, južnje Benešova a juhowuchodnje Děčína.
Gmejna wobsteji z wjesneju dźělow Sluková a Valkeřice.
Susodne gmejny su Františkov nad Ploučnicí na sewjeru, Starý Šachov na sewjerowuchodźe, Merboltice na wuchodźe, Verneřice na juhu a Heřmanov na zapadźe.
Na gmejnskich zahonach nadeńdźe so markantna hora Kohout.
Borbory w hornjej wsy.
Pod komunistiskim knjejstwom bu cyrkej w lěće 1975 kaž w susodnych Merbolticach wottorhana.
Po njewotwisnosći Finskeje bě prěni wulkopósłanc Finskeje w Japanskej, Chinskej a Siamje a wostawaše w Japanskej tohodla z lěta 1919 hač do 1930.
Tež za čas diplomatiskeje karjery přepytowaše rěče, mjez druhim korejšćinu.
W lěću 1946 bu woleny jako čestny čłon Danskeje Kralowskeje Wědomostneje Society a w lěću 1948 čestny čłon Finskeje Akademije Wědomosćow.
Leži w historiskej Podolskej někak sto kilometrow na sewjer wot města Chmelnyckyj.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1594 załožiło a ma wot lěta 1619 měšćanske prawa.
Wulki jězončik je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 10 hač 30 cm.
Rostlina je rozpjeršenje kosmata.
Łopjena su w křižu přećiwostejne a dołhojće-jejkojte a docpěwaja dołhosć wot 2 hač 6 cm.
Módrowioletne kćenja docpěwaja dołhosć wot 2 hač 2,5 cm a steja po štyrjoch hač po šesćoch w mutličkach, při čimž přesahuja lisćo.
Krónowa rołka je horje zhibnjena.
Hornja hubka ma formu helma, mjeztym zo delnja hubka je třidźělna.
Rosće na połsuchich a suchich trawnikach, na słónčnych lěsnych kromach a na suchich łukach.
Rostlina je předewšěm w srjedźnej Europje, sewjernje hač do južneje Šwedskeje, južnje hač do sewjerowuchodneje Španiskeje, w runinje rěki Po a w Bołharskej rozšěrjena.
Leži při rěce Sejm něhdźe 150 kilometrow wuchodnje Černihiwa.
Sydlišćo je so w lěće 1625 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 2008 měšćanske prawa.
Leži při rěce Merefa něhdźe 25 kilometrow juhozapadnje Charkiwa.
Sydlišćo je so w lěće 1595 załožiło a ma wot lěta 1928 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 45 kilometrow zapadnje Donjecka.
Sydlišćo je so w lěće 1952 załožiło a ma wot lěta 1963 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 50 kilometrow sewjernje Jizzaxa.
Rumunska je njewotwisny stat w juhowuchodnym dźělu Europy.
Jeje susodźa su Ukraina a Moldawska na sewjerowuchodźe, Madźarska na sewjerozapadźe, Serbiska na zapadźe a Bołharska na juhu.
Wuchodne brjohi kraja wobdawaja wody Čorneho morja.
Stolica a najwjetše město je Bukarest.
Najwjetša rěka je Dunaj.
Dźensniša Rumunska wobsteji z historiskich krajow Sedmihródska, Walachiska a Moldawiska, kotrež buchu po Prěnjej swětowej wójnje zjednoćene.
Narodnostne skupiny 0,3% Rusojo 0,2% Turkojo 0,2% dalši 0,4% W kónčinje Banat, na zapadźe kraja, je tež małe čěske zhromadźenstwo žiwe.
Tam su žiwi tež Słowacy.
CIA World Factbook: Trochowanje za 2015  Commons: Rumunska – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Čłonske staty Europskeje unije Awstriska | Belgiska | Bołharska | Cypernska | Čěska | Danska | Estiska | Finska | Francoska | Grjekska | Chorwatska | Irska | Italska | Letiska | Litawska | Luxemburgska | Madźarska | Malta | Němska | Nižozemska | Portugalska | Pólska | Rumunska | Słowakska | Słowjenska | Španiska | Šwedska Kandidaty: Čorna Hora | Serbiska | Sewjerna Makedonska | Turkowska Staty a wotwisne teritorije w Europje Staty • Albanska • Andorra • Awstriska • Belgiska • Běłoruska • Bołharska • Bosniska a Hercegowina • Čěska republika • Čorna Hora • Danska • Estiska • Finska • Francoska • Grjekska • Chorwatska • Irska • Islandska • Italska • Letiska • Liechtenstein • Litawska • Luxemburgska • Madźarska • Malta • Moldawska • Monaco • Němska • Nižozemska • Norwegska • Pólska • Portugalska • Rumunska • Ruska1 • San Marino • Serbiska • Sewjerna Makedonska • Słowakska • Słowjenska • Španiska • Šwedska • Šwicarska • Turkowska1 • Ukraina • Vatikanske město • Zjednoćene kralestwo Zwadne teritorije: Kosowo • Podnisterska Druhe teritorije: Åland • Baskiska • Bretanja • Ferejske kupy • Friziska • Friulska • Gagauska • Galicija • Gibraltar • Guernsey • Jendźelska • Jersey • Katalanska • Korniska • Łužica • Man • Sewjerna Irska • Svalbard • Šotiska • Waliziska 1 Leži zdźěla w Aziji.
Je druha kniha Mójzesa.
Mójzes dóstawa móc znamjenjow 5.kap.
Prěnja rozmołwa z faraonom 6.kap.
Nowa rozprawa wo powołanju Mójzesa 7.kap.
Pokročowanje z rozprawu wo powołanju 8.kap.
5.čwěla: mrětwa skotu 10.kap.8.čwěla: skóčki 11.kap.Připowědźenje smjerće prěnjorodźenych 12.kap.Pascha 13.kap.Njekisane chlěby 14.kap.Wot Etama k Čerwjenemu morju 15.kap.Spěw dobyća 16.kap.Mana a pocpule 17.kap.Woda ze skały 18.kap.Mójzes zetka so z Jitrom Žórlo: Biblija 20.kap.
Pokradnjenje skotu 23.kap.
Winowatosće napřećo njepřećelam 24.kap.
Wobzamknjenje zwjazka 25.kap.
Dawk za swjatnicu 26.kap.
Přestrjency a přikrywy 27.kap.
Wołtar za palne wopory 28.kap.
Drasta měšnikow 29.kap.
Swjećizna Aarona a jeho synow.Přihotowanje 30.kap.
Kadźidłowy wołtar 31.kap.
Přikaz: Dale ćahnyć 34.kap.
Wobnowjenje zwjazka.Tafli zakonja 35.kap.
Zakoń sabatoweho měra 36.kap.
Zakónčenje zběrki 37.kap.
Wołtar za palne wopory 39.kap.
Drasta wyšeho měšnika 40.kap.
Postajenje a swjećizna swjatnicy Žórlo: Biblija Biblija - Stary zakoń Genezis • Eksodus • Lewitikus • Numeri • Deuteronomium • Jozua • Sudnikow • Rut • 1.
Žołtojty kokorč je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 15 hač 30 cm.
Króna je husta a wysoko zhorbjena.
Zdónk je zawality a wjele prutow pušći.
Křiwje wutrobojte łopjena su błyšćace zelene a na kromje zubate.
Wone steja po třoch hač po sedmjoch.
Kulojte płody su tróšku rjapikate, kosmate a docpěwaja wulkosć wot něhdźe 8 mm.
Rosće w lisćowych měšanych lěsach.
Ale tež so jako nadróžny abo alejowy štom plahuje.
Dr. Hans-Jürgen Schuster je sakski politikar Swobodneje demokratiskeje strony, kiž bě wot 2009 do 2014 přez krajnu lisćinu zapósłanc sakskeho krajneho sejma.
Do toho přisłušeše mjez 1999 a 2010 měšćanskej radźe w Pławnom.
Promowowany urologa je bjezkonfesionelny, ženjeny a nan dweju dźěsćow.
Mjezuje z Chinu na sewjeru, z Chinskej republiku na sewjerowuchodźe, z Filipinami na wuchodźe, z Malajziju a sultanatom Brunei na juhowuchodźe, z Indoneskej na juhu a zapadźe a z Vietnamom, Kambodźu a Thailandskej na zapadźe.
Je zwjazane z Wuchodochinskim morjom na sewjerowuchodźe, z Filipinskim morjom na wuchodźe, ze Suluskim morjom na juhowuchodźe, z morjom Java na juhu a přez Malakkaski přeliw z Andamanskim morjom w Indiskim oceanje na zapadźe.
Hrubjelčicy su hornjołužiska wjes z 273 wobydlerjemi w Budyskim wokrjesu.
Słušeja wot lěta 1999 ke gmejnje Dobruša-Huska.
Hrubjelčicy leža někak štyri kilometry na juhozapad wot Budyšina we wysokosći 200 metrow nad mórskej hładźinu.
Južnje a wuchodnje wokoło Hrubjelčic ćeče Sprjewja.
Wbohow je wjes z 75 wobydlerjemi w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin.
Słuša ke gmejnje Njeswačidło a leži 157 m nad mórskej hładźinu při Čornicy.
Susodne wjeski su Njeswačidło a Mały Holešow na sewjeru, Łuh na juhowuchodźe, Króńca na juhu a Wětrow na zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Obegow pochadźa z lěta 1353.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 142 wobydlerjow, z nich 135 Serbow.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 87 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 45,2 lět.
Ewangelscy Wbohowčenjo přisłušeja Njeswačanskej wosadźe.
Łomsk je wjes ze 182 wobydlerjemi we wuchodźe hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša wot lěta 1994 ke gmejnje Radwor a leži 145 m nad mórskej hładźinu na prawym boku Łomšćanki w krajinje hornjołužiskeje hole a hatow pod Kaponicu.
Susodne wjeski su Droby na sewjeru, Chróst na wuchodźe, Kamjenej na juhu a Łupoj na zapadźe.
Sydlerskostawiznisce je Łomsk kulowc z rozšěrjenjemi na wuchodźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Lomcz je z lěta 1353.
W lěće 1884 měješe Łomsk po Mukowej statistice 233 wobydlerjow, z nich 218 Serbow.
Křesćanscy Łomsčenjo su přewažnje protestanća, kiž přisłušeja Minakałskej wosadźe.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 190 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 45,1 lět.
Kamerun je njewotwisny stat w srjedźnej Africe.
Stolica je Yaoundé w južnym dźělu kraja.
W juhu Kameruna knježi włóžna, tropiska klima z cyłolětnej přerěznej temperaturu wot 25 °C. Klima w sewjernym Kamerunje je sucha a horcyša, z dešćowym časom wot meje do septembra.
Najwyše městno kraja je aktiwny wulkan Mont Cameroun blisko atlantiskeho pobrjoha, kotryž je tež najwyša hora cyłeje zapadneje Afriki.
1961 pod britiskim a francoskim zarjadnistwom.
Měsačnik za zabawu a powučenje bě serbski kulturny časopis, kotryž bu w lěće 1882 na iniciatiwu tehdyšeho Budyskeho gymnazialneho wučerja Arnošta Muki załoženy a bě po charakterje předchadnik dźensnišeho Rozhlada.
W duchu młodoserbskeho hibanja naruna prjedawšej časopisaj Łužičan Jana Arnošta Smolerja a młodoserbsku Lipu Serbsku wot Muki a Barta-Ćišinskeho, kotraž měješe wjace wuspěcha mjez ludom.
Prěnje čisło wuńdźe w januarje 1882.
Prěni redaktor časopisa bě Muka sam.
W lěće 1896 postaji wón 25-lětneho Mikławša Andrickeho za noweho redaktora, kiž chcyše z njespokojnosće z přewahu literatury we Łužicy prěnjotnje załožić swójski časopis.
Nakładnik pak wosta Muka, doniž njepřepoda nowemu redaktorej Bartej-Ćišinskemu w lěće 1907 wšě prawa a winowatosće nad Łužicu.
Po smjerće Ćišinskeho přewza Marko Smoler hłownu redakciju a redaktorjo běchu Franc Kral a wot 1914 Arnošt Holan.
Dla Prěnjeje swětoweje wójny zasta w lěće 1916 wuchadźeć, bu pak w lěće 1920 znowa wožiwjena.
Wot 1926 hač do zakaza wšitkich serbskich nowin pod nacionalsocialistami w lěće 1937 bě Ota Wićaz posledni redaktor Łužicy.
Łužica wuńdźe wot započatka w Smolerjec nakładnistwje.
W lěće 1891 přewza Wotrowski farar Jakub Herman wudawaćelstwo a wot 1910 wozjewichu so w nakładźe Maćicy Serbskeje.
W lěće 1908 měješe časopis přez 240 płaćenych abonentow.
LND, Budyšin 1984, str.
62–69 Měrćin Völkel, Franc Šěn: Zeitschriften.
Benedikt XVI. (łaćonsce Benedictus PP.
Wón bě hakle třeći bamž w cyrkwinskich stawiznach, kiž wotstupi.
Do swojeho wuzwolenja na bamža bě Benedikt XVI. dekan kardinalskeho kolegija a prefekt kongregacije za wučbu wěry.
Susodne kraje su Azerbajdźan na wuchodźe, Armenska na juhowuchodźe, Turkowska na juhozapadźe a Ruska na sewjeru.
Zelena mjetlička wonja jako žwjenkačk marki Spearmint.
Łopjena su zwjetša w delnim třećinje najšěrše.
Krjózkata dróstnica je traje zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač 200 cm.
Stołpik je štyrihranity a docpěwa tołstosć wot 1 hač 2 mm.
Njenahladne kćenja steja w čumpatej kłósce z dołhosću wot 1 hač 3 cm a ze stołpikom z dołhosć wot hač do 10 cm.
Rostlina wutwori w zymje 6 cm dołhe zymske pupki.
Rosće w 0,3 hač 4 m hłubokich, stejacych abo pomału běžacych, wutkatych, zwjetša w prawej měrje so zamazanych jězorach, wjesnych hatach, rěčkach, hrjebjach.
Rostlina w nimale cyłej Europje rozšěrjena.
Leži mjez Israelom a Jordaniskej, na zapadnym brjoze rěki Jordan.
Ma přestrjeń 5800 kwadratnych kilometrow.
Kočica je mała wjeska z 45 wobydlerjemi w juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša wot lěta 1999 ke gmejnje Dobruša-Huska a leži 250 m nad mórskej hładźinu w hornjołužiskej pahórčinje juhowuchodnje Budyšina při Dołhej wodźe.
Kočica bě ze starodawna wjesny dźěl Družkec.
Susodne wjeski su Nowe Družkecy na sewjerowuchodźe, Běłe Noslicy na wuchodźe a Holca na juhozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Kosscicz abo Kosschiz pochadźa z lěta 1241.
Ležownostne knjejstwo wukonješe přez lětstotki Družkečanske ryćerkubło..
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 64 wobydlerjow, mjez nimi 54 Serbow.
Dalše serbske mjeno je žorawnica.
Šěrawka je ród ze swójby słódkich trawow.
Dalše serbske ludowe mjeno je zaječi chlěb.
Dubo je wjes na zapadźe sakskeho wokrjesa Zhorjelc, kotraž přisłuša gmejnje Wysoka Dubrawa.
Wjes leži njedaloko hranicy mjez Zhorjelskim a Budyskim wokrjesom při južnej kromje biosferoweho rezerwata Hornjołužiskeje hole a hatow a při statnej dróze S 109 z Budyšina do Niskeje.
Susodne wsy su Dołha Boršć na sewjerowuchodźe, Lipinki na wuchodźe, Wukrančicy na juhu a Zubornička na juhowuchodźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Duban je z lěta 1377.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 285 wobydlerjow, mjez nimi 262 Serbow.
Julius Herman Gólč – farar a zakitowar serbstwa Dauban/Dubo.
Brěznja je wjes ze 705 wobydlerjemi w sakskej Hornjej Łužicy, kotraž wot lěta 1973 ke Kamjencej słuša.
Leži na juhu města, južnje Budyskeje krajneje dróhi při Čornym Halštrowje.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Prato pochadźa z lěta 1248.
Hórkosłódke wrónidło je kerk, kotryž docpěwa wysokosć wot 30 hač 200 cm.
Rostlina je deleka wodrjewjena.
Hałuzy su wisace abo lězuce, słabje wijace.
Srjedźne łopjena su často lapate.
Kwětnistwa su přewisowace a hranaće rozhałuzowane.
Wioletne kćenja docpěwaja wulkosć wot něhdźe 1 cm.
Jich kónčki su často wočinjene a njesu napadne próškowe łopješka.
Płody su jejkojte, čerwjene, wisace jahody.
Rosće we włóžnych kerčinach, na hrjebjowych kromach, rěčnych brjohach a lěsnych zahonach.
Rabocy su wjeska z 75 wobydlerjemi we wuchodźe hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin, kotraž słuša wot lěta 1994 ke Kubšiskej gmejnje.
Do toho běchu hač do lěta 1950 samostatna gmejna z wjesnymaj dźělomaj Torońca a Zrěšin a po tym přez 44 lět wjesny dźěl Jenkec.
Wjeska leži w hórkatych Hornjołužiskich honach juhowuchodnje Budyšina we wysokosći 210 m nad mórskej hładźinu.
Susodne wjeski su Wuricy w sewjeru, Jenkecy w sewjerowuchodźe, Torońca w juhu a kubło Jaseńca w juhozapadźe.
Rabocy leža při pućowanskej šćežce „Łužiski had" a při železniskej čarje Drježdźany–Zhorjelc, nimaja pak žane swójske dwórnišćo.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Grabewitz pochadźa z lěta 1419.
Spočatny g so w němčinje hakle we 18. lětstotku zhubi, w serbskej rěči hižo zašo.
Cyrkwinsce słušeja Rabocy ze starodawna do Michałskeje wosady.
Cycaki su klasa rjapnikow.
K jich charakteristiskim znamjenjam słušatej koža a cycanje dorosta z mlokom.
Tute rozdźělenje je pak dwělomne.
Tu jako Tenrekartige woznamjenjene zwěrjata buchu prjedy překasančnikam přirjadowane, by so pak jeničce konwergentnje wuwili móhli.
Słowjenska je mały njewotwisny stat w srjedźnej Europje a čłon Europskeje unije wot 1. meje 2004.
Mjezuje z Jadranskim morjom a Italskej na zapadźe, z Awstriskej na sewjeru, z Madźarskej na sewjerowuchodźe a z Chorwatskej na juhu.
Stolica a najwjetše město Słowjenskeje je Ljubljana.
Słowjenska so rozpřestrěwa mjez Jadranskim morjom a Panonskej płoninu, mjez Julijskimi Alpami a Balkanom.
Jeje najwyši wjeršk je Triglav, kotryž je symbolisce na słowjenskej chorhoji zwobraznjeny.
Časopis Maćicy Serbskeje bě periodiska publikacija a centralny organ serbskeho wědomostneho towarstwa Maćicy Serbskeje, kotryž be w lěće 1848 – potajkim hižo lěto po załoženju Maćicy – k prěnjemu razej wušoł.
Z hłownym redaktorom časopisa, w kotrymž wozjewjachu so předewšěm ludowědne a rěčespytne nastawki, ale tež zličbowanja towarstwa, běchu přez lěta Jan Arnošt Smoler a Ota Wićaz.
Poslednje čisło časopisa wuńdźe w lěće 1937.
Po Druhej swětowej wójnje přewza Lětopis w lěće 1952 rólu serbskeho wědomostneho časopisa.
Römerkeller bě delnjołužiska wjeska blisko Kósćebry, kotraž słušeše do tuteje gmejny.
Wjes ležeše něhdźe sydom kilometrow sewjerozapadnje Šejkowa při železniskej čarje Grabin–Rólany.
Je zarjadniske sydło Kascjukowičskeho rajona.
Leži při rěce Žaduń něhdźe 130 kilometrow juhowuchodnje Mahiljowa.
Sydlišćo je so w lěće 1508 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Protyka za lěto 929 Němski kral Hendrich I. da natwarić namjezny hród na hórce při Łobju, jadro pozdźišeho města Mišna a Mišnjanskeho markhrabinstwa.
Prjedy bě hižo załožił hród Havelberg a w januarje zdobył Branibor.
Rostlina nima palne kosmy.
Kulojte stołpiki su zrunane a njerozhałuzowane.
Móliške, njenahladne, zelenojte kćenja steja w hustych kulowatych promjenjach, kotrež su w rozporach łopjenow.
Štyri kćenjowe łopješka docpěwaja wulkosć wot něhdźe 1 mm.
Rosće na chłódkojtych, přećiwo wětrej škitanych skałach a na murjach.
Preferuje włóžne pódy na ćopłych stejnišćach.
Křesćansko-demokratiska unija Němskeje je konserwatiwna, demokratiska strona w Němskej, kotraž bu dnja 26. junija 1945 załožena.
Wona je tradicionelnje nimo SPD jedna z dweju tak mjenowaneju ludoweju stronow w Němskej.
Předsydka je jako naslědnica Angele Merkel wot 7. decembra 2018 něhdyša posaarska ministerska prezidentka Annegret Kramp-Karrenbauer.
W powójnskich stawiznach Němskeje staješe CDU hač do lěta 2018 cyłkownje 50 wot 69 lět zwjazkoweho kanclera.
Kanclerojo z rjadow CDU běchu Konrad Adenauer a Angela Merkel.
Marie Dolistová je čěska spisowaćelka, kotraž bydli wot lěta 1961 w Teplicach.
Wona wotzamkny medicinsku srjedźnu šulu, na fachu rehabilitacije a dźěła nětko jako rehabilitaciska chorobna sotra w Tepličanskej chorowni.
Poeziju pisa hižo wot lěta 1985.
Awtorka so z duchownymi tradicijemi w čěskej poeziji inspirěruje, ale tež přez mjezynarodnu poeziju, přez přirodu a přez přebywanje w tutej, wupjelnjena z hnutosću a zamyslenosću.
Awtorka spóznawa nic jenož zwonkowne fenomeny w přirodźe a w čłowjeskim zadźerženju, ale chce tež te "wono" pod a za tym zapopadnyć, začuwa tež wobdźiwajomne byća a cyłeho uniwersuma.
Někotre z jeje basnjow buchu w městnych nowinach a w poezijowym almanachu skupiny XXVI.
Zběrki wobsahuja basnje z přirodnej lyriku, wotbłyšćowanje žiwjenja a z basnjemi z duchownej orientaciju.
Jana Bůžeka zhudźbnjenej.
Premjera zaklinči w Teplicach 12. apryla 2001, předstajena přez Sewjeročěski filharmoniski chór a solistow.
Je čłonka literarneho kluba PEGAS w Mělníku a literarneho kluba Naďa Benešová w Čáslavje.
Swójsku poeziju předstaja tež na awtorskich čitanjach w Tepličanskim Šlauchu.
Křesćanstwo je nabožina, kotrejž přisłuša na swěće něhdźe 2 miliardow křesćanow.
Swjate pismo křesćanstwa je biblija.
Zazašćina je iranska rěč.
Zazašćina ma dwaj genusaj, dwaj numerusaj a dwaj primarnej padaj.
6. julija abo 6. pražnika je 187. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 178 dnjow hač do kónca lěta.
1947: Prěnje čisło „Noweje doby" wuńdźe.
Awtonomna republika Nachičewan je eksklawa a awtonomna republika Azerbajdźana z wobydlerstwom wot wjace hač 439 tysac.
Z nich su 99 % Azerbajdźanjenjo.
Na wuchodźe mjezuje z Armenskej a na zapadźe z Iranom.
Pomjezna rěka mjez Nachičewanom a Iranom je Aras.
Přez wuski koridor je nimo toho tež z Turkowskej zwjazany.
Zwisk mjez eksklawu a hłownym dźělom Azerbajdźana wobsteji jenož přez lětadło.
Stolica a najwjetše město je Naxçıvan.
Dalšej wulkoměsće stej Culfa a Ordubad.
Leži při brjoze Kaspiskeho morja něhdźe 10 kilometrow sewjernje Lənkərana a něhdźe 190 kilometrow južnje Bakuwa.
Ma wokoło jednaće tysac wobydlerjow.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1921 załožiło a ma wot lěta 1971 měšćanske prawa.
Wot 1924 do 1999 bě pomjenowane po załožerju Sowjetskeho zwjazka Wladimira Iljiča Lenina.
Swoje dźensniše mjeno dósta hakle po njewotwisnosći Azerbajdźana w lěće 1999.
Leži w historiskej Galiciskej něhdźe 70 kilometrow juhowuchodnje Iwano-Frankiwska.
Sydlišćo je so w lěće 1195 prěni raz naspomniło a dósta 1668 měšćanske prawa.
Horodenka bě stejišćo armenskich překupcow, kiž natwarichu w lěće 1706 armensku cyrkej w měsće.
Wot 18. lětstotka měješe Horodenka nimo toho tež wulki židowski podźěl wobydlerstwa.
Horodenka// — Warszawa : Filip Sulimierski i Władysław Walewski, 1882. — T. III : Haag — Kępy. — S. 134—136.
Leži při rěce Ubort něhdźe 170 kilometrow sewjernje Žytomyra.
Sydlišćo je so w lěće 977 prěni raz naspomniło.
Stolica a zdobom najwjetše město je Winnycja.
Oblasć ma něhdźe 1,6 milionow wobydlerjow na přestrjeni wot 26.500 kwadratnych kilometrow.
To su města: Chmilnyk Kozjatyn Ladyžyn Mohyliw-Podilskyj Winnycja Žmerynka Oblasć nasta dnja 27. februara 1932.
Nazymska wjertulka je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 7 hač 25 cm.
Łopjena steja w husto na pódźe ležacej rozeće pódla stołpika a su eliptiske.
Rosće na suchich pastwach, wosebje wowčich pastwach.
Ma radšo bazowe, zwjetša małowapnate pódy na swětłych, tróšku ćoplišich stejnišćach.
Mjez 1768 a 1771 studowaše teologiju, najprjedy w Lipsku a poslednje lěto we Wittenbergu.
Tam wobnowi so pod jeho nawodom Serbske prědarske towarstwo, z kotrehož staršim sta so Ponich.
Po zakónčenju studija so do Łužicy nawróći, hdźež dźěłaše 1771–75 jako pomocny prědar we Wulkich Ždźarach a 1775–78 jako domjacy wučer w Dubcu.
W lěće 1778 dósta prěnje farske městno we Wochozach, hdźež pak jenož dwě lěće wosta.
1780–86 skutkowaše jako farar w Jabłońcu pola Mužakowa a wot 1786 hač do swojeje zažneje smjerće w lěće 1798 bě z Malešanskim fararjom.
Samuel Bohuwěr Ponich běše wot lěta 1794 čłon Hornjołužiskeje towaršnosće wědomosćow w Zhorjelcu a dopisowaše do jeje časopisa Lausitzer Magazin.
Pod jeho wliwom započa towarstwo so bóle ze serbskimi temami zaběrać.
Wšelake spisy přełoži tež do serbšćiny, kaž na přikład Rozwučenje za baby na wsach.
Ponich znaješe so derje z hrabju Hermannom z Callenberga w Mužakowje, w kotrehož nadawku nastachu někotre dźěła.
Přełožk, Budyšin 1777 Mysle měra w njeměrnym času.
W: Lausitzer Magazin 1797, str.
W: Lausitzer Magazin 1799, str.
647–664 Marja Kubašec: Ponich, Samuel Bohuwěr.
Leži něhdźe 210 kilometrow sewjernje Sumow.
Hraničny přechod mjez Ukrainu a Ruskej nadeńdźe so při wuchodnej kromje města.
Sydlišćo je so w lěće 1689 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1964 měšćanske prawa.
Enya je irska spěwarka a dźiwadźelnica.
Twori němsku sekciju Komiteja za dźěłaćersku internacionalu.
Steji za wobaranje, solidaritu a socializm." Agěruje přećiwo byrgarsko-parlamentariskemu porjadej.
Žada, w zmysle Trotzkeho, knjejstwo dźěłaćerskeje klasy, rozpušćenje kapitalistiskeho systema, stowaršnostnjenje resp. zestatnjenje produkciskich srědkow kaž tež demokratiske planowe hospodarstwo resp. radowu demokratiju.
Kałata žandawa je kerk, kotryž docpěje wysokosć wot 30 hač do 60 cm.
Starše hałuzy su sylnje ćernjojte, při čimž ćernje su rozhałuzowane.
Młode hałuzy njenjesu ćernje, ale su lisćate.
Trawuzelena rostlina je hrubje kosmata.
Pódlanske łopješka faluja.
Kćenja docpěja dołhosć wot nimale 1 cm.
Chorhoj je naha a krótši hač kosmaty čołmik.
Króna docpěje dołhosć wot 7 hač 11 mm.
Rosće na lěsnych a pućowych kromach, na holach mjez wrjosom.
Rostlina je w srjedźnej a wuchodnej Europje rozšěrjena, při čimž na sewjer hač do južneje Šwedskeje a na juh hač do sewjerneje Italskeje wustupuje.
Rosće rozpjeršene w kónčinach z miłymi zymami.
Wonjace kćenja su běłe.
Runa rězna docpěje wysokosć wot 50 hač do 120 cm.
Kłosy su zwjetša sedźace a docpěja dołhosć wot 2 hač do 6 cm.
Delnje kłosy su jenož žónske, mjeztym zo hornje kłosy su jenož muske.
Rosće na brjohach, w bahnach, we wólšowych tonidłach a w conach, kotrež so na suchi kraj přeměnjuja.
Neftegorsk je město w Ruskej federaciji.
We wuskim zmysle je republika stat z hłowu, kotraž so w prawidłownych wotstawkach wuzwoli.
Při tym słowo njedefinuje, hač je stat demokratiski abo nic.
Tak eksistuja tak mjenowane republiki, w kotrychž knježi faktisce jenož wěsta swójba abo socialna skupina, mjeztym zo je – wosebje w Europje – wjele konstitucionelnych monarchijow, kiž pak po demokratiskich zasadach funguja.
Nimo demokratiskich republikow w modernym zmysle wobsteja dalše modele pod tutym mjenom, kaž na přikład ludowe republiki a dalše.
W Němskej wužiwaše so wosebje wot 18. lětstotka zapřijeće swobodny stat jako wotpowědnik słowa „republiki".
Bayerska, Durinska a Sakska tute přimjeno hač do dźensnišeho noša, zo bychu pominali na swoje republikanske tradicije z doby rewolucije 1918/19.
Najmjeńša republika na swěće je Nauru, najwjetša Ruska.
Najstarša hišće wobstejaca republika je San Marino.
Francozojo zahaja zasydlenje dźensnišeje Francoskeje Guayany.
W Greifswaldźe załoži so uniwersitna knihownja.
Swinajca syćina docpěwa wysokosć wot 10 hač 25 cm.
Rostlina je na spódku jako promjenja rozhałuzowana.
Kćenja docpěwaja dołhosć wot 3 hač 7 mm a sedźa po jednym na dołhich, zrunanych hałuzach.
Rosće na włóžnych rolach, pućach a brjohach.
Po Škódowje pomjenowany je dźensa tak mjenowany „bydlenski přistaw" z płuwacymi chěžemi při Lejnjanskim jězorje.
Wjes ležeše we Łužiskej holi něhdźe wósom kilometrow wuchodnje Złokomorowskeho stareho města a jedyn kilometer sewjernje Lejnoho při Złokomorowskej Młynskej hrjebi, promjenju Čorneho Halštrowa.
Běše na třoch bokach wobdata wot lěsa.
Mjez Škódowom a Lejnom běžeše wot lěta 1815 zarjadniska hranica mjez Braniborskej a Šleskej.
Mjeztym zo słušeše Škódow do Kalawskeho wokrjesa w knježerstwowym wobwodźe Frankobrod/Wódra, bě Lejno dźěl Wojerowskeho wokrjesa, kotryž přisłušeše knježerstwowemu wobwodej Lěhnica.
Po Druhej swětowej wójnje bu Škódow do Wojerowskeho wokrjesa přerjadowany.
Susodne sydlišća běchu Košynka na zapadźe, Parcow na wuchodźe, Lěska a Zasrjew na sewjeru kaž tež Lejno, Ptačecy a Lubuš na juhu.
Prěnje pisomne naspomnjenje jako Schkada pochadźa z lěta 1410.
Serbske słowo „škoda", z kotrehož bu wjesne mjeno wotwodźene, pochadźa prěnjotnje z němčiny.
Tule bu pak němske mjeno wot serbskeho wotwodźene.
Tute poćahuje so pak na połoženje chuduškeje wjeski na njepłódnej pódźe, pak na wosobowe mjeno Škoda.
Wot 1961 słušeše dotal samostatna gmejna do susodneho Lejnoho.
Po Mukowej statistice měješe Škódow srjedź 1880tych lět 142 wobydlerjow, kiž rěčachu wšitcy serbsce.
Samo wobsedźer ryćerkubła rozumješe a rěčeše po Mukowych podaćach trochu serbsce.
Mjez nimi běchu hišće štyri serbske dźěći a młodostni; dźesać žonow nošeše hišće serbsku drastu Wojerowskich kónčin.
Najwjetšu ličbu wobydlerstwa měješe wjes w lěće 1925, jako bydlachu tule 265 ludźi.
W: Lětopis C 24, str.
Je zarjadniske sydło Kamjaneckeho rajona.
Leži něhdźe 35 kilometrow sewjernje Bresta.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1276 w galicisko-wołynskej chronice a słušeše wot 1366 k Litawskej.
1503 dósta sydlišćo prawa samozarjadnistwa, moderne měšćanske prawa pak hakle za čas Sowjetskeho zwjazka w lěće 1983.
Židowske wobydlerstwo města bu zwjetša w holocausće zamordowane.
Cleebronn je němska gmejna w Badensko-Württembergskej a leži we wokrjesu Heilbronn.
Pius VII. bě italski duchowny a bu 14. nalětnika 1800 jako naslědnik Pija VI. za 250. bamža romsko-katolskeje cyrkwje wuzwoleny.
Krónowa w lěće 1804 Napoléona Bonaparta ke kejžorej.
Brěšća je lěwy přitok Sprjewje, kotryž běži juhowuchodnje Berlina w Braniborskej.
Wužórli so z wjacorych žórłow na sewjerowuchodnej kromje Łužiskeje wuhrody a běži potom přez Łukow sewjernje do Baruthskeho prarěčnišća a dale do wuchodneho směra k Sprjewi sewjernje Lubina.
W srjedźowěku běchu kónčiny podłu Brěšće dźěl kmjenoweho kraja serbskich Łužičanow.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1977, s.
Protyka za lěto 1752 1752 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
Wutworjenje samostatneje romsko-katolskeje wosady w Ralbicach.
21. meje abo 21. róžownika je 141. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 224 dnjow hač do kónca lěta.
Je zarjadniske sydło Bobrowskeho rajona.
Leži něhdźe sto kilometrow južnje Woronježa při prawym boku rěki Bitjuga, lěweho přitoka Dona.
Sydlišćo je so k prěnjemu razej w lěće 1685 naspomniło jako nakupowanišćo za bobrjacu kožu.
Wot lěta 1711 ma měšćanske prawa.
Jutrowne jěchanje je nabožny jutrowny nałožk Serbow w katolskej kónčinje mjez Budyšinom, Kamjencom a Wojerecami.
Jutrownu njedźelu hromadźa so muscy křižerjo při wósom katolskich farskich cyrkwjach a w klóštrje Marijina hwězda, zo bychu w formje procesiona a ze žohnowanjom fararja spěwajo poselstwo „Chrystus z mortwych stanył je" do susodneje wosady donjesli.
Podobne nabožne nałožki eksistuja tež w Starobayerskej a Frankowskej, w Hornjej Šleskej, sewjernej Čěskej a na Morawje.
W hornjołužiskich kónčinach mjez Wojerecami, Kamjencom a Budyšinom přiwabja jutrowne jěchanje kóžde lěto wjele wopytowarjow do regiona.
Tuchwilu eksistuja štyri čarow, hdźež so partnerske wosady wopytaja, a jedyn procesion bjez partnera.
Tradicionelne čary su: Ralbicy–Kulow Chrósćicy–Pančicy-Kukow Radwor–Baćoń Njebjelčicy–Wotrow Budyšin–Radwor Procesion z Kulowa je jenički, při kotrymž so tež němscy křižerjo wobdźěleja.
Radworscy mjez 1776 a 1882 njejěchachu.
Samo w poslednim wójnskim lěće 1945 jěchachu někotři Kulowscy, Klóšterscy, Chróšćanscy, Njebjelčanscy, Ralbičanscy a Wotrowscy křižerjo do susodneje wosady a buchu při tym wot sowjetskich lětadłow wobkedźbowani.
Dalše jutrownje jěchanje přewjedźe so we Wostrowcu, hdźež wobsteji wot lěta 1628 sem nałožk wusywneho jěchanja mjez Wostrowcom a klóštrom Marijiny doł.
Kónc 1990tych lět je so stary nałožk tež w ewangelskej Delnjej Łužicy mjez Cerkwicu a Radyńcom pola Lubnjowa zaso wožiwił.
Kulowski ćah je tradicionelnje najwjetši w Serbach, procesionaj z Budyšina a Baćonja stej najmjeńšej.
Alfons Frencl: Křižerjo.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1992, str.
Njewa je 74 kilometrow dołha rěka, kotraž běži wot Ladogaskeho jězora do Baltiskeho morja, při čimž přeběži Pětrohród.
Hačrunjež je Njewa sama poměrnje krótka rěka, ma wulke rěčnišćo wot 281.000 kwadratnych kilometrow, ke kotremuž płaćitej tež rěčnišći najwjetšeju jězorow Europy, Ladogaskeho a Onjegaskeho jězora, kaž tež jeju přitokow, kaž na přikład Wolchowa.
Tohodla ma z 2.500 m³/s wjetši přerězny přeběh wody hač Ryn.
Rěka wuběži pola Šlisselburga z Ladogaskeho jězora a wuliwa so w zapadźe Pětrohroda z deltu do Njewskeho zaliwa, dźěla Finskeho zaliwa a z tym Baltiskeho morja.
W Pětrohrodźe wjedźe wósom ćahawych mostow přez Njewu, kotrež su w nocy wot dwěmaj do pjećich wočinjene, tak zo njejsu wěste měšćanske dźěle w tym času mjez sobu zwjazane.
Njewa je dźěl syće ruskich wódnych pućow a přez wšelakore kanale a jězory zwjazana z Běłym, Kaspiskim a Čornym morjom.
Alfred Mitaš bě serbski wučer a słownikar.
Narodźi so jako syn małeho překupca w Budyšinje a wopytowaše po gymnaziju wot 1906 do 1912 Krajnostawski wučerski seminar.
Wot 1912 do 1916 bě z pomocnym wučerjom w Pausnitzu a wot 1916 do 1918 wojak w Prěnjej swětowej wójnje.
Wot 1918 skutkowaše jako wučer w ródnym Budyšinje.
Po kóncu Druheje swětoweje wójny dźěłaše Mitaš wot 1947 do 1951 jako přistajeny Domowiny a natwari tam wotrjad „Němsce rěčacy Serbja".
Zdobom bě wot 1948 do 1951 z redaktorom němskeje přiłohi Noweje doby.
Jeho row na Budyskim Hrodźišku njeje wobchowany.
Mitaš napisa a wobdźěła kapsne słowniki serbšćiny.
Jeho Němsko-hornjoserbsko-delnjoserbski rozmołwnik zawostaji w rukopisu.
Bautzen 1950, 1953 10 000 słowow serbsko-němski.
Budyšin 1952 Frido Michałk: Mitaš, Alfred.
William Jefferson „Bill" Clinton je bywši US-ameriski politikar Demokratiskeje strony a prawiznik, kotryž bě wot 1993 do 2001 jako naslědnik Georgea H. W. Busha 42. prezident Zjednoćenych statow.
Wot lěta 1975 je woženjeny z Hillary, rodźenej Rodham, kiž zahaji po kóncu Billoweho prezidentstwa swójsku politisku karjeru.
Lothar Bienst je sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje Unije Němskeje, kiž bě wot 2009 do 2019 direktnje woleny zapósłanc w sakskim krajnym sejmje.
Bienst bu w lěće jako direktny kandidat swojeje strony we wólbnym wokrjesu 56 z 31,2 % hłosow woleny.
2014 dósta we wólbnym wokrjesu 57 41,4 % wotedatych hłosow.
Sîngera je městačko w srjedźnej Moldawskej.
Leži něhdźe 20 kilometrow juhowuchodnje Kišinjowa.
Sydlišćo je so w lěće 1485 prěni raz naspomniło.
Tetovo je město z něhdźe 90.000 wobydlerjemi na sewjerozapadźe Sewjerneje Makedonskeje blisko horin Šar Planina a je přez rěku Pena rozdźělene.
Tetovo ma přestrjeń wot 1.080 km².
Město je stejišćo dweju uniwersitow, Statneje uniwersity Tetovo a mjezynarodneje Juhowuchodneje uniwersity.
Donnerhak, Budyšin Hlej wotpowědne dataje we Wikimedia Commons: Přizemska rězna Přizemska rězna.
Gerat je serbske muske předmjeno a serbska warianta němskeho mjena Gerhard.
Je zarjadniske sydło Kosonskeho wobwoda.
Leži něhdźe 35 kilometrow sewjerozapadnje wot města Qarshi.
Wot lěta 1972 měšćanske prawa.
Lěsna pyskawa je srěnjowulka, wjacelětna, zelišćowa rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 20 hač do 60 cm.
Łopjenowe zubki su wótre a často čerwjene.
Wotrězki su hłuboko dźělene a hrubje zubate.
Krónowe łopješka su kulojćene.
Čim bóle sewjernje so tuta rostlinska družina w sewjerowuchodnej Europje nadeńdźe, ćim husćišo so namaka tež formy z róžojtymi abo běłymi kćenjemi.
Najebać jeje mjenoweho dźěla rosće w horinach na łukach.
Město same ma jenož wokoło 30.000 wobydlerjow, metropolowy rum Greater Banjul Area z najwjetšim gambiskim městom Serekunda pak wjace hač 400.000.
Banjul je stejišćo najwjetšeje mošeje w Gambiji kaž tež sydło romsko-katolskeho biskopstwa.
Dźensniše mjeno pochadźa z rěče Mande a rěka „bambusowa kupa".
W měsće knježi włóžna, tropiska klima z přerěznymi maksimalnymi temperaturami mjez 29,3° C w awgusće a 33,7° C w měrcu.
Dešćowy čas traje wot junija hač do oktobra.
W lěće 1807 započachu britiscy kolonisća z wobsydlenjom kupy.
Město bu 1816 załožene jako wikowanske a wojerske zepěranišćo a pomjenowane po britiskim kolonialnym sekretarje Henry Bathurst.
Norwegska je stat na skandinawiskej połkupje na sewjeru Europy.
Ma wokoło pjeć milionow wobydlerjow.
Stolica a najwjetše město je Oslo na juhu kraja.
Mjezuje ze Šwedskej na juhowuchodźe, z Finskej a Ruskej na sewjerowuchodźe a z Atlantikom na zapadźe.
Norwegska porno druhim skandinawiskim krajam čłon Europskeje unije njeje, słuša pak porno Šwedskej a Finskej k NATO.
Wotwołane dnja 7. měrca 2020.
Wotwołane dnja 7. měrca 2020.  Commons: Norwegska – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Staty a wotwisne teritorije w Europje Staty • Albanska • Andorra • Awstriska • Belgiska • Běłoruska • Bołharska • Bosniska a Hercegowina • Čěska republika • Čorna Hora • Danska • Estiska • Finska • Francoska • Grjekska • Chorwatska • Irska • Islandska • Italska • Letiska • Liechtenstein • Litawska • Luxemburgska • Madźarska • Malta • Moldawska • Monaco • Němska • Nižozemska • Norwegska • Pólska • Portugalska • Rumunska • Ruska1 • San Marino • Serbiska • Sewjerna Makedonska • Słowakska • Słowjenska • Španiska • Šwedska • Šwicarska • Turkowska1 • Ukraina • Vatikanske město • Zjednoćene kralestwo Zwadne teritorije: Kosowo • Podnisterska Druhe teritorije: Åland • Baskiska • Bretanja • Ferejske kupy • Friziska • Friulska • Gagauska • Galicija • Gibraltar • Guernsey • Jendźelska • Jersey • Katalanska • Korniska • Łužica • Man • Sewjerna Irska • Svalbard • Šotiska • Waliziska 1 Leži zdźěla w Aziji.
Wón wobsteji ze južnych Salomonskich kupow, Renellowych kupow, Ontong-Java-kupow a Santakrucowych kupow.
Sewjerne kupy Salomonych kupow słuša k Papuwa-Nowej Gineji.
Brězan je serbske swójbne mjeno, kotrež wot štomoweho mjena brěza resp. wot ptačka brězan pochadźa.
Mjeno noša slědowace wosoby: Beata Brězanowa, nawodnica Rěčneho centruma WITAJ Jan Brězan, teolog a reformator Jurij Brězan, duchowny a antifašist Jurij Brězan, spisowaćel Mikławš Brězan, Domowinjan Simon Brězan, kulturny stawiznar Helmut Jenč: Domjace ptački a swójbne mjena.
Protyka za lěto 1939 15. měrca: Pochod němskeho wójska do Čěskeje.
06. awgusta: W Radworskej wosadnej cyrkwi swjeći Alojs Andricki swoju primicu.
01. septembra: Nadpad němskeho wójska na Pólsku a z tym spočatk Druheje swětoweje wójny.
Tute družina běchu hač 2007 w rodźe selencow.
Hač do lěta 2007 buchu tute družiny jako sekcija roda selencow wobhladowane.
Přez fylogenetiske přepytowanja (Akhani et al.
2007) bu jasnje, zo selency z wjacorych dźělenych přiwuznych skupinow wobsteja, tuž bu něhdyša sekcija jako swójski ród Kali wotdźěleny.
Ród Kali wobsahuje něhdźe 13 družinow.
Wón so móže do třoch sekcijow podrjadować, za kotrež dotal jenož mjena pod Salsola eksistuja.
Akhani & E.H.Roalson.
Zawjedowana wustupuje tež w Sewjernej Americe.
Guterm., Syn.: Kali soda Moench, Salsola kali L.): Wón je w Europje předewšěm při pobrjohach Baltiskeho morja, Sewjerneho morja a Atlantika rozdźěleny.
Zapisk při Tropicos, wotwołany 22.
W: Bibliotheca Botanica, Heft 149, 1999.
W: Karl Heinz Rechinger et al.
: Flora Iranica, zwjazk 172 - Chenopodiaceae.
Wšelakołopjenaty chlěbownik je štom, kotryž docpěwa wysokosć wot hač do 9 m.
Rostlina wutwori jenički hłowny zdónk.
Króna je husta a kulojta.
Hoberske płody su zestajene a docpěwaja dołhosć wot hač do 60 cm a wahu wot hač do 18 kg.
Mjaso je lěpjate, žołte abo róžojte a njepřijomnje wonjeja.
Symjenja su brune, kotrež su jako słódke mjaso jědźne.
Rostlina je w juhowuchodnej Aziji rozšěrjena.
Leži něhdźe 80 kilometrow sewjernje Termiza.
Wot lěta 1971 měšćanske prawa.
Pozicija roda Sambucus w rostlinskim systemje je wot dołhim času zwadny.
Pospyt noweho skupowanje je wokoło lěta 1900 samo k tomu wjedło, zo je so swójska swójba Sambucaceae stworić měła.
Brězyšćo je wjes na juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša wot lěta 1968 ke gmejnje Zemicy-Tumicy a leži při wuchodnej kromje Tumic we wysokosći wot 239 metrow nad mórskej hładźinu na prawym boku hornjeho běha Čornicy.
Bě ze starodawna wjesny dźěl Mjedźojza.
Susodne wjeski su Karlecy na sewjerowuchodźe, Mjedźojz na wuchodźe, Zemicy na juhozapadźe a Tumicy na zapadźe.
Ležownostne knjejstwo wukonješe w 19. lětstotku ryćerkubło Huska-Mjedźojz.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 140 wobydlerjow, z kotrychž běchu 50 Serbow.
27. junija abo 27. smažnika je 178. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 187 dnjow hač do kónca lěta.
Małki panda je šwižny a docpěje dołhosć wot něhdźe 50 hač do 65 cm.
Jeho wopuš je hustokosmaty a dołhi.
Wobličo njese běły muster.
Ruce a noze su krótke.
Žerje předewšěm bambusowe wurostki a łopjena, ale tež płody, małke rjapniki a insekty.
Sančka po 125 hač 132 dnjach porodźi 1 hač 4 młodźata, kotrež w starobje wot 2 hač 3 lět bywaja ródnje zrałe.
Małki panda je žiwy w hórskich a bambusowych lěsach na juhowuchodnym zwisu Himalaje, při čimž we wysokosćach wot něhdźe 1800 hač do 4000 m wustupuje.
Protyka za lěto 1904 1904 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
06. awgusta: W Hornim Wujězdźe wotměje so pod nawodom Jana Kaplerja 30.
26. septembra: W Budyšinje poswjeći so nowy Serbski dom při Lawskich hrjebjach.
08. februara: Japanski nadpad na Port Arthur; započatk Rusko-japanskeje wójny 15. oktobra: Bjedrich Awgust III. sta so z nowym kralom Sakskeje.
Zabrodski jězor je nastawacy kumštny jězor blisko Blunja we Łužiskej jězorinje.
Nastawa w dźělu něhdyšeje brunicoweje jamy Sprjewiny Doł na teritoriju gmejny Halštrowskeje Hole a změje přestrjeń wot 1,36 km².
Kurt Hans Biedenkopf je němski jurist, wysokošulski wučer a politikar Křesćansko-demokratiskeje unije.
Kurt Biedenkopf narodźi so jako syn Wilhelma Biedenkopfa z Kamjenicy, techniskeho direktora Buna-zawodow w sakskim Schkopauwje.
Biedenkopf ma štyri dźěći z prěnjeho mandźelstwa.
Biedenkopf studowaše w lětomaj 1949/50 w Zjednoćenych statach politiske wědomosće a wot 1950 w Němskej prawowědu a ekonomiju, najprjedy w Mnichowje a potom w Frankobrodźe nad Mohanom, hdźež bu w lěće 1958 promowowany.
1963 habilitowaše so za byrgarske, wikowanske, hospodarske a dźěłowe prawo a skutkowaše wotnětka na Bochumskej uniwersiće.
Po přewróće bě w lěće 1990 za krótki čas z profesorom za ludohospodarsku wědomosć w Lipsku.
Na politiskim polu skutkowaše wot 1973 do 1977 jako generalny sekretar strony CDU, wot 1976 do 1980 jako čłon Zwjazkoweho sejma a 1980–88 jako čłon krajneho sejma w Sewjerorynsko-Westfalskej.
Tam kandidowaše w nalěću 1980 za swoju stronu bjez wuspěcha při wólbach za krajny sejm přećiwo ministerskemu prezidentej Johannes Rau.
Při wólbach 1994 a 1999 móžeše wjetšinu strony jako ministerski prezident hišće dale wutwarić.
Wot 1. nowembra 1999 do 31. oktobra 2000 bě zdobom předsyda Zwjazkoweje rady.
Dnja 16. januara 2002 wozjewi wotstup ze zastojnstwa k 18. apryla samsneho lěta dla přiběraceje kritiki na swojim stilu wjednistwa – ludźo pomjenowachu jeho žortnje „kral Kurt" – a dla wjacorych aferow.
Zawodoukowsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1729 jako wjes Zawodoukowskoje załožiło a ma wot lěta 1960 měšćanske prawa.
23. februara: W Pólsko-ruskej wójnje 1609–1618 forměruje so ruske spjećowanje přećiwo pólskemu knjejstwu.
Ruske jednotki bliža so Moskwje, kotraž so při wojowanju dnja 19. měrca zwotpala.
13. junija: Polacy dobudu po 20-měsačnym woblěhowanju rusku twjerdźiznu Smolensk.
23. junija: sakski kurwjerch Křesćan II. wumrě w starobje 27 lět přez Bóžu ručku.
Dokelž žane dźěći nima, sta so jeho bratr Jan Jurij I. z naslědnikom.
02. decembra: Při zemjerženju a tsunamiju w Japanskej wumrě něhdźe 5.000 ludźi.
Jamaika ma prěni raz wjace čornych hač europskich wobydlerjow.
Lars Løkke Rasmussen je danski politikar strony Venstre a wot 28. junija 2015 druhi raz z ministerskim prezidentom Danskeje.
2009 sta so z naslědnikom Andersa Rasmussena jako ministerski prezident a předsyda strony, hdyž bu tutón nowy generalny sekretar NATO-a.
Bakar je chorwatske městačko při Kvarnerskim zaliwje Jadranskeho morja a ma něhdźe 7.700 wobydlerjow.
Nowy Dwór je hornjołužiska wjeska z 35 wobydlerjemi w Budyskim wokrjesu, kotraž słuša z lěta 1994 k Porchowskej gmejnje a leži juhowuchodnje Swinjarnje.
Nowy Dwór je jenički dźěl gmejny, kotryž oficielnje k serbskemu sydlenskemu rumej słuša.
Ležownostne knjejstwo měješe w 19. lětstotku Małowosyčanske ryćerkubło.
We 1880tych lětach měješe Nowy Dwór po statistice Arnošta Muki cyłkownje 90 wobydlerjow, z nich 73 Serbow a 17 Němcow.
Ewangelscy wobydlerjo přisłušeja Wujezdźanskej wosadźe; katolscy chodźa do Wotrowa kemši.
julij: W Nižozemskej wójnje doby francoski kral Ludwig XIV. nižozemsku twjerdźiznu Maastricht.
Narodźi so jako syn žiwnosćerja w serbskej holanskej wjesce Zdźěri a wopytowaše wot 1820 do 1826 katolsku měšćansku ludowu šulu w Budyšinje.
Wot 1838 hač do swojeje smjerće w lěće 1872 skutkowaše jako wučer w ródnej wsy.
Žur zaběraše so z pčołarstwom a pisaše do Krajana rozwučowanske nastawki za pčołarjow.
W: Krajan 2, str.
39–41 Chorosće pčołow.
W: Krajan 3, str.
W: Krajan 5, str.
31–32 Jurij Młynk: Žur, Jan. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn: Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow.
Józef Jakubaš bě serbsko-katolski farar, doktor teologije, basnik a spisowaćel.
Narodźi so jako syn ratarja w Bójswecach a wotrosće po přećahu swójby w Bělšecach.
Wot 1904 do 1913 bě chowanc Serbskeho seminara w Praze.
Tam wopytowaše wot 1904 do 1910 němski Małostronski gymnazij, po tym studowaše wot 1910 do 1913 teologiju.
Swój studij dokónči w lětomaj 1913/14 w Paderbornje.
1916 bu w Praze promowowany.
Skutkowaše najprjedy wot 1918 do 1921 jako kapłan w Drježdźanach a wot 1921 do 1923 bě posledni prezes Serbskeho seminara do jeho zawrjenja přez biskopstwo.
W lěće 1923 bě za někotre měsacy kapłan w Chrósćicach.
Po dalšim studiju w Romje bu tam promowowany na doktora kanoniskeho prawa.
Po nawróće do Sakskeje bě wot 1925 do 1939 farar w Löbtauje a w lěće 1939 kaž tež znowa wot kónca Druheje swětoweje wójny z fararjom při Serbskej cyrkwi w Budyšinje.
We woběmaj wójnomaj skutkowaše jako wojerski duchowny.
Hižo jako 19-lětny wozjewješe formalnje dokonjane basnje kaž tež powědančka w Katolskim Posole a w Krajanu.
Wuznamna bě jeho knižka Serbski kraj, krasny raj.
Nimo toho přełoži Molièrowu hru Skupy do serbšćiny.
Wot 1911 bě Jakubaš čłon Maćicy Serbskeje.
Józef Jakubaš bě starši bratr słownikarja Filipa Jakubaša a sotrowc Filipa Rězaka.
Rudolf Kilank: Jakubaš, Józef.
Józef Jakubaš 60 lět.
Leži něhdźe 165 kilometrow juhozapadnje Dnipra.
Sydlišćo je so w lěće 1793 załožiło a ma wot lěta 1956 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Jelskeho rajona.
Leži něhdźe 145 kilometrow juhozapadnje Homela a 18 kilometrow zdaleny wot ukrainskeje hranicy.
Sydlišćo je so w 16. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1971 měšćanske prawa.
Rudnyj je město w sewjernym Kazachstanje.
Leži při rěce Tobol něhdźe 40 kilometrow juhozapadnje Kostanaja.
Ma něhdźe 129 tysac wobydlerjow.
Jendźelska je najwjetši a najhusćišo wobsydleny kraj Zjednoćeneho kralestwa Wulkeje Britaniskeje a Sewjerneje Irskeje.
Wobsahuje dwě třećiny teritorija Wulkeje Britaniskeje a leži w juhu kupy.
W sewjerje mjezuje z Šotiskej, w zapadźe z Walesom, druhdźe je kraj z morjom wobdawany.  Commons: England – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Staty a wotwisne teritorije w Europje Staty • Albanska • Andorra • Awstriska • Belgiska • Běłoruska • Bołharska • Bosniska a Hercegowina • Čěska republika • Čorna Hora • Danska • Estiska • Finska • Francoska • Grjekska • Chorwatska • Irska • Islandska • Italska • Letiska • Liechtenstein • Litawska • Luxemburgska • Madźarska • Malta • Moldawska • Monaco • Němska • Nižozemska • Norwegska • Pólska • Portugalska • Rumunska • Ruska1 • San Marino • Serbiska • Sewjerna Makedonska • Słowakska • Słowjenska • Španiska • Šwedska • Šwicarska • Turkowska1 • Ukraina • Vatikanske město • Zjednoćene kralestwo Zwadne teritorije: Kosowo • Podnisterska Druhe teritorije: Åland • Baskiska • Bretanja • Ferejske kupy • Friziska • Friulska • Gagauska • Galicija • Gibraltar • Guernsey • Jendźelska • Jersey • Katalanska • Korniska • Łužica • Man • Sewjerna Irska • Svalbard • Šotiska • Waliziska 1 Leži zdźěla w Aziji.
Hornja Łužica je krajina mjez Połčnicu w zapadźe a Hwizdźom we wuchodźe, kotraž leži z wjetšeho dźěla we wuchodnej Sakskej, saha pak zdźěla tež do Braniborskeje a Pólskeje.
Južna hranica historiskeje Hornjeje Łužicy su Łužiske horiny při čěskej mjezy.
Stawizniske hłowne město Hornjeje Łužicy je Budyšin; najwjetše město je pak mjez Němskej a Pólskej rozdźěleny Zhorjelc.
Dźensa je stawizniska krajina rozdźělena mjez sakskimaj wokrjesomaj Budyšin a Zhorjelc, braniborskim wokrjesom Hornje Błóta-Łužica a pólskimaj wojewódstwomaj Delnja Šleska a Lubuš.
Jeje mjeno dósta Hornja Łužica kónc 15. lětstotka wot susodneje Delnjeje Łužicy, hdźež bydleše starosłowjanski kmjen Łužičanow, mjeztym zo běše krajina wokoło Budyšina wobsydlena wot Milčanow.
Teritorij dźensnišeje Hornjeje Łužicy bu najprjedy mjenowany jako Milska a pozdźišo Budyski kraj.
Mjeztym zo je sewjerna połojca Hornjeje Łužicy – z biosferowym rezerwatom Hornjołužiska hola a haty kaž tež z Łužiskim brunicowym rewěrom a Łužiskej jězorinu – płona a lěsojta, su Hornjołužiske hona, płódne pasmo mjez Kamjencom, Budyšinom a Zhorjelcom, hórkate a ze starodawna husće wobsydlene.
Tule mějachu tež serbscy Milčenjo swoju jadrowu kónčinu.
Na juhu regiona zběhaja so Hornjołužiske hory we wjacorych rjećazach, kotrež přeńdu při čěskej hranicy do Łužiskich horin.
Najwyši wjeršk w k Němskej słušacym dźělu Hornjeje Łužicy je Łysa pola Žitawy, najwyši dypk cyłeho historiskeho regiona pak nadeńdźe so na 1072 metrach při Taflowym kamjenju pod horu Smrk w Jizerskich horinach.
Wuznamne rěki ćeku wšě z juha do sewjera; najwjetše z nich su Čorny Halštrow, Sprjewja, Nysa a Hwizdź, při čimž tworja posledni zdobom historisku wuchodnu hranicu Hornjeje Łužicy.
W tym dźělu Hornjeje Łužicy, kotryž leži na teritoriju Zwjazkoweje republiki Němskeje, bydli dźensa něhdźe 640.000 ludźi, z nich něhdźe 40.000 hornjołužiskich Serbow.
Wobydlerstwo wot lěta 1990 dla mało porodow a wotpućowanja do zapada woteběra.
Pólski dźěl Hornjeje Łužicy ma něhdźe 150.000 wobydlerjow.
Tež němscy wobydlerjo rěča wšelakore dialekty, kotrež přisłušeja hłownje šleskemu dialektnemu rumej.
Dalšej ludowej mjenje stej prašiwc a efoj.
Łopjena kćějacych wurostkow su owalne-lancetojte.
Wšě łopjena su přecozelene.
Kćenja docpěwaja wulkosć wot 5 mm a su zelene a 5-ličbne, w połkulojtych wokołkach.
Kćenjowe łopješka su swobodne.
Předmuske kćenja buchu w nazymje wot muchow a wosow wopróšene.
Jahody su čorne a kulojte.
Jahody hakle w slědowacym nalěću zrawja.
Wone su jědojte a škoduja předewšěm kožu.
Wšědny blušć rosće w lisćowych měšanych lěsach a na skałach.
Wšědny blušć je w srjedźnej, zapadnej a južnej Europje hač do sewjerneje šěriny wot 60° rozšěrjeny.
Auflage, Spektrum Akademischer Verlag, Heidelberg, Berlin Kral, Jurij: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
Póčkaty sad woznamjeni rostlinowe družiny, kotrychž płody su jako póčkate płody wutworjene.
Při tym je znutřkowny dźěl płodoweje sćěny wodrjewjeny, mjeztym zo zwonka je mjasny a zwjetša brěčkaty.
Póčka rozeznawa tute płody wot jahodow, mjasna zwonkowna płodowa sćěna, płodowe mjaso wot worjechow.
Póčkate płody liča we hłownym k sadowych družinow, tohodla zwučene pomjenowanje póčkaty sad, hačrunjež tež płody, kotryž nic typisce k sadej liča, k rostlinam z póčkatymi płodami słuša.
Dalše serbske mjeno je konopej.
Hat słuša ke kumštnje stworjenym stejatym wodźiznam ze snadnej hłubokosću a znajmjeńša jednym při- a wottokom.
Haty płaća k stawiznisce wuznamnym wuwićam wódneho twarskeho wuměłstwa.
Hakle přez składowanje pitneje a wužitneje wody móžeše so wobsydlenje w bliskosći městow a wjeskow rozšěrić.
Wuznam hatow za skład wody so hakle w nowšim času přez moderne zastaranje z dnownej wodu pozhubi.
To płaći před rozšěrjenjom parneje mocy w 19. lětstotku tež za wažne młynske haty.
Mjeztym zo so w městach zdźěla hižo srjedź 19. lětstotka nowe wódne techniki zarjadowachu, běchu wobydlerjo wjesnych kónčinow hišće dołho na haty pokazane.
Normandija je historiski region w sewjeru Francoskeje při Doverskim přeliwje napřećo Wulkej Britaniskej.
Józef Nowak bě serbski katolski farar, basnik, dramatikar a redaktor.
Běše jedyn z poslednich w rjedźe serbskich duchownych, kotřiž artikulowachu so tež přez serbske wuměłske słowo, pisaše předewšěm dramy a basnje.
Nowak bě skerje składnostny spisowaćel, »swjedźenski basnik«, kaž Marja Kubašec praji, ale nimoměry tworjawy.
Jeho basnje a sceny nastawachu husto k cyrkwinskim, wosobinskim a swětnym jubilejam.
Wot 1941 do 1945 bě jako naslědnik Alojsa Andrickeho kapłan Drježdźanskeje dwórskeje cyrkwje.
1978 zemrě w Budyšinje a bu na Radworskim kěrchowje pohrjebany.
37. swjedźeń serbskeje poezije w lěće 2015 bě składnostnje Nowakowych 120. posmjertnych narodnin jemu wěnowany.
W Rozhledźe 43 čo.
Leži w Ruskej, Azerbajdźanje, Georgiskej, Armenskej a Turkowskej.
Leži w suchich stepowych kónčinach južneho Urala při rěce ze samsnym mjenom a tuž na mjezach Europy a Azije.
W juhu mjezuje z Kazachstanom.
Jeje zarjadniske sydło a zdobom najwjetše město z 548.000 wobydlerjemi je Orenburg nad Uralom.
W lěće 2010 měješe Oblasć Orenburg 2.033.072 wobydlerjow.
Z nich běchu 74,7 % Rusojo, 7,4 % Tatarojo a 5,9 % Kazachojo.
Mimozy su ród ze swójby łušćinowcow.
Družiny su kerki, trajne zela abo štomy.
Zwjetša njesu ćernje abo kałače.
Łopjena su dwójce pjerite.
Kćenja steja w hłójčkach abo walcojtych kłosach.
Družiny su w tropiskich regionach rozšěrjene.
Tutón na družiny bohaty ród so do sekcijow a serijow rozrjaduje.
Leži při rěce Vilija něhdźe 15 kilometrow zapadnje Vilniusa.
Serebrjansk je město we wuchodnym Kazachstanje, kotrež słuša k Wuchodokazachskemu wobwodej.
Leži při prawym brjoze rěki Irtyš a Ust-Kamjenogorskeho spjateho jězora něhdźe 80 kilometrow juhowuchodnje Oskemena.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1952 załožiło a ma wot lěta 1962 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Žitikarskeho rajona.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1880 załožiło a ma wot lěta 1939 měšćanske prawa.
Klaipėda je wulkoměsto a wažny přistaw na zapadźe Litawskeje.
Je zarjadniske sydło Klaipėdskeho wobwoda.
Leži při Baltiskim morju něhdźe 120 kilometrow sewjerowuchodnje Kaliningrada a 300 kilometrow sewjerozapadnje Vilniusa na tym městnje, hdźež so woda Kurskeho zaliwa do morja wuliwa a napřećo kóncej Kurskeje kosy.
Jedne z němskich partnerskich městow Klaipėdy je Lipsk.
Prěnje pisomne naspomnjenje pochadźa z lěta 1252.
18.47638-69.8933 Koordinaty: 18° 29′ S, 69° 54′ Z Santo Domingo de Guzmán je stolica a z něhdźe třomi milionami wobydlerjow w metropolowym rumje zdobom najwjetše město Dominikanskeje republiki na kupje Hispaniola.
Nadeńdźe so při južnym brjoze kupy při wuliwje rěki Ozama a ma najwažniši přistaw republiki.
Historiske stare město při zapadnym brjoze rěki słuša wot lěta 1990 k swětowemu herbstwu UNESCO.
Městno bě hižo 1496 wot Europjanow wobsydlene, bu pak oficielnje hakle dnja 5. awgusta 1498 wot Bartolomeja, młódšeho bratra Krystofa Kolumbusa jako město při wuliwje rěki Ozama pod mjenom La Nueva Isabela załožene a je tuž najstarše europske město w „Nowym swěće".
1502 dósta swoje dźensniše mjeno.
Hač do lěta 1992 běchu smjertne powostanki Kolumbusa tule pochowane.
W lěće 1538 bu prěnja ameriska uniwersita w měsće załožena.
Madźarska je nutřkokrajny stat w srjedźnej Europje.
Stolica a najwjetše město je Budapest při Dunaju.
Madźarska mjezuje ze Słowakskej na sewjeru, z Awstriskej na zapadźe, ze Słowjenskej na juhozapadźe, z Chorwatskej a ze Serbiskej na juhu, z Rumunskej na juhowuchodźe a na wuchodźe kaž tež z Ukrainu na sewjerowuchodźe.
Z wokoło 1,69 milionami wobydlerjow na 525 km² je Budapest najwjetše město a tež kulturelne a ekonomiske srjedźišćo kraja.
Druhe wulke města su Debrecen a Győr.
Hamtska rěč Madźarskeje je madźaršćina.
Připóznate mjeńšinowe rěče su mjez druhim słowakšćina na sewjeru, chorwatšćina na zapadźe kaž tež němčina a serbišćina.  Commons: Madźarska – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Čłonske staty Europskeje unije Awstriska | Belgiska | Bołharska | Cypernska | Čěska | Danska | Estiska | Finska | Francoska | Grjekska | Chorwatska | Irska | Italska | Letiska | Litawska | Luxemburgska | Madźarska | Malta | Němska | Nižozemska | Portugalska | Pólska | Rumunska | Słowakska | Słowjenska | Španiska | Šwedska Kandidaty: Čorna Hora | Serbiska | Sewjerna Makedonska | Turkowska Staty a wotwisne teritorije w Europje Staty • Albanska • Andorra • Awstriska • Belgiska • Běłoruska • Bołharska • Bosniska a Hercegowina • Čěska republika • Čorna Hora • Danska • Estiska • Finska • Francoska • Grjekska • Chorwatska • Irska • Islandska • Italska • Letiska • Liechtenstein • Litawska • Luxemburgska • Madźarska • Malta • Moldawska • Monaco • Němska • Nižozemska • Norwegska • Pólska • Portugalska • Rumunska • Ruska1 • San Marino • Serbiska • Sewjerna Makedonska • Słowakska • Słowjenska • Španiska • Šwedska • Šwicarska • Turkowska1 • Ukraina • Vatikanske město • Zjednoćene kralestwo Zwadne teritorije: Kosowo • Podnisterska Druhe teritorije: Åland • Baskiska • Bretanja • Ferejske kupy • Friziska • Friulska • Gagauska • Galicija • Gibraltar • Guernsey • Jendźelska • Jersey • Katalanska • Korniska • Łužica • Man • Sewjerna Irska • Svalbard • Šotiska • Waliziska 1 Leži zdźěla w Aziji.
Kurów je wjes w Pólskej.
Wjes ke gmejnje Kurów słuša.
Wjes naspomni so prěni raz w lěće 1185.
W lěće 2006 je tam bydliło 2 782 ludźi.  Commons: Kurów – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Population.
Kopytnik je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć 25 cm.
Jich zubki njesu čornojte kónčki.
Kćenjowe hłójčki steja po jednu na kóncach pjelsćojtych stołpikow a docpěja šěrokosć mjezy 30 a 40 mm.
Za čas kćěwa njenjese zelene łopjena.
Płody wětřik rozduwa.
Ma radšo bóle mjeńše wotewrjene, zwjetša wapnite pódy.
Kopytnik je w nimale cyłej Europje, sewjernej Aziji a sewjernej Africe rozšěrjeny.
Rostlina wobsahuje slinowe maćizny, kotrež kašel a dybawosć wolóžuja.
Podobny ród je dźewjaz, dźewjer Petasites.
Jich łopjenowe zubki njenjesu čornojte kónčki.
Rostlina z kćenjemi Ilustracija Nutřkowne kćenja Dwě łopjenje Hohe Tauern Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Huflattich Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Donnerhak, Budyšin Völkel, Pawoł: Hornjoserbsko-němski słownik, Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin Hlej wotpowědne dataje we Wikimedia Commons: Kopytnik Kopytnik.
21. decembra abo 21. hodownika je 355. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće dźesać dnjow hač do kónca lěta.
21. decembra je dźeń zymskeho zawróta słónca.
Z Mytom Zejlerja wuznamjeni Sakske statne ministerstwo za wědomosć a wuměłstwo wusahowace wukony „na polu přiswojenja, nałožowanja a posrědkowanja serbskeje rěče," wosebje hornjoserbšćiny.
Wěnowane je myto basnikej, publicisće a duchownym Handrijej Zejlerjej, kotryž jako załožer moderneje serbskeje literatury płaći a kotrehož twórby hač do dźensnišeho wuznam za serbsku rěč maja.
Myto Zejlerja je z 5.000 eurami dotěrowane a so wot lěta 2014 dwulětnje w serbskim sydlenskim rumje Swobodneho stata Sakskeje wosobinje abo skupinje wosobow jónkrótnje spožči.
Hany fararja a něhdyšeho redaktora Katolskeho Posoła Gerata Wornarja, za jeho „dołholětne wobstajne skutkowanje na dobro spěchowanja a šěrjenja dobreje spisowneje serbšćiny jako čestnohamtski šefredaktor a publicist." Knjeni dr.
Irenje Šěrakowej spožči so myto za serbsku rěč 2016 za „spušćomne, wutrajne a wobšěrne skutkowanje na dobro praweho nałožowanja serbskeje rěče w najwšelakorišich wobłukach pismowstwa." Lawreata počesći dr.
Septembra 2016 w Kamjencu.
Zarjadniski předpis Sakskeho statneho ministerstwa za wědomosć a wuměłstwo k spožčenju myta za serbsku rěč Myta Zejlerja z dnja 16. oktobra 2013.
Sakska statna kenclija, 7. nowembra 2013, str.
1110, wotwołana 24. junija 2014.
Sakske statne ministerstwo za wědomosć a wuměłstwo, 28. měrca 2014, wotwołana 24. junija 2014.
6 / junij 2014, lětnik XXIV, str.
Sakske statne ministerstwo za wědomosć a wuměłstwo, 4. februara 2016, wotwołana 28. septembra 2016.
Protyka za lěto 1812 1812 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
13. měrca abo 13. nalětnika je 72. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 293 dnjow hač do kónca lěta.
1920: Prawicarski pučowy pospyt Wolfganga Kappa w Berlinje.
Nawsowc je wjesna sydlišćowa forma.
Na tutym škitanym městnje wosrjedź wjeski prěnjotnje skót přenocowaše, kiž wodnjo zwonka wsy na pastwišću steješe.
Pozdźišo wužiwachu prózdne městno husto jako stejišćo wjesneje cyrkwje abo připrawichu tam wjesny hat.
Nawsowcy so po zakładnej formje rozeznawaja, tak dawa na přikład kulojte a štyriróžkate.
Sydlišćowa forma wustupuje we wšelakorych dobach, tak na přikład w běhu němskeho zasydlenja w słowjanskich kónčinach wuchodnje Łobja a Solawy wot 11. lětstotka.
Tutomu sydlišćowemu typej přisłuša tež typiski słowjanski kulowc.
We wušim zmysle steji zapřijeće za srjedźowěkowske twjerdźizny w Europje, kotrež běchu husto tež rezidency krajneho knježićela, na přikład krala, wójwody abo markhrabje.
Hrody so zwjetša na strategisce přihódnje połoženych městnach natwarichu, kaž na přikład na horach abo kopcach, na kupach abo při skałach a wudrjeńcach kaž w Budyšinje.
W kónčinach, hdźež tutych městnow njebě, připrawjachu so kumštne zadźěwki, kaž na přikład wodowe hrjebje pola wodowych hrodow.
Znate hrody w Hornjej Łužicy a wokolinje su na přikład Budyski hród, Körse w Korzymju, Ojbin abo Stołpin.
Wodowe hrody běchu předewšěm w nišich kónčinach, kaž w Njeswačidle, Minakale abo Barće.
W serbšćinje njeje porno němčinje a čěšćinje žadyn rěčny rozdźěl mjez hrodami, słužacymi jenož reprezentaciji a hrodami, słužacymi tež wojerskim zaměram.
Tak prajimy w serbšćinje tež knježim domam „hród", hačrunjež husto žanu zakitowansku funkciju njemějachu.
Při I. A. Al-Shehbaz et al 2002 buchu družinow něhdyšich rodow Cardaria, Coronopus a Stroganowia do roda Lepidium stajene.
Synonymy za Lepidium L. su: Carara Medikus, Cardaria Desvaux, Coronopus Zinn, Neolepia W.A.Weber, Physolepidion Schrenk, Senebiera DC., Sprengeria Greene, Stroganowia Karelin & Kirilow.
Jeje zawjedźenje jako standard je planowane.
Kazachojo w Chinje, Afghanistanje a Iranje wužiwaja hišće arabski alfabet, dokelž njeběchu wot rěčnych modifikacijow w sowjetskim času potrjecheni.
Wona je wusko přiwuzna z uzbekšćinu, turkmenšćinu a kirgišćinu.
W Kazachstanje je kazachšćina prěnja hamtska rěč a rěči so wot něhdźe 65 % wobydlerstwa.
Druha zarjadniska rěč je rušćina, kotruž wjace hač 80 % ludnosće wobknježa.
Cyłkownje ma kazachšćina něhdźe 12 milionow rěčnikow.
Cazow je delnjołužiska wjes w braniborskim wokrjesu wokrjesu Sprjewja-Nysa, kotraž słuša wot lěta 1950 do gmejny Gołkojce.
Leži sewjernje Gołkojc blisko něhdyšeho lětanišća Choćebuz-sewjer a ma něhdźe 300 wobydlerjow.
Jako wuchadźišćo sydlišća płaći Cazowske hrodźišćo, kotrež so njedaloko wsy na zapadźe namaka.
Wurywanja su dopokazali, zo bě městno hižo w kamjentnej dobje wobsydlene.
Je zarjadniske sydło Baldonskeho wobwoda.
Leži něhdźe 30 kilometrow juhowuchodnje Rigi.
Sydlišćo je so w 18. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1991 měšćanske prawa.
Martuni je městačko w mjezynarodnje njepřipóznatej republice Nahórski Karabach, kotraž słuša po ludowym prawje k Azerbajdźanej.
Leži něhdźe 40 kilometrow wuchodnje Stepanakerta, stolicy republiki, blisko wojerskeje fronty mjez azerbajdźanskim a armenskim wójskom.
Leži při rěce Teteriw něhdźe 35 kilometrow wuchodnje Žytomyra.
Sydlišćo je so w lěće 1495 prěni raz naspomniło.
Wot lěta 1779 ma měšćanske prawa.
32 Korosteszów — Warszawa : Filip Sulimierski i Władysław Walewski, 1883 . — T. IV : Kęs — Kutno. — S. 415—420.
Leži při wuchodnym brjoze rěki Rhone a ma něhdźe 90.000 wobydlerjow, z kotrychž bydli 15.000 znutřka měšćanskich murjow.
Wot 1309 do 1423 bě Avignon sydło romsko-katolskich bamžow a ma tohodla přimjeno „bamžowske město".
Stare město je wobdate wot sylnych a hač do dźensnišeho intaktnych měšćanskich murjow.
Tež na kulturnym a wuměłskim polu ma Avignon dla tamnišeho festiwala wěsty wuznam tež zwonka Francoskeje.
W lěće 2000 bě město jedna z dźewjeć kulturnych stolicow Europy.
Saaremaa je z 2672 km² najwjetša kupa Estiskeje a po Seelandźe, Gotlandźe a Fünenje štwórta najwjetša w cyłym Baltiskim morju.
Nadeńdźe so před zapadnym brjohom Estiskeje na sewjeru Rigaskeho zaliwa.
Wona je hłowna kupa wokrjesa Saare, do kotrehož słušeja tež mjeńše kupy kaž Muhu, Abruka, Vilsandi a Ruhnu.
Sewjernje kupy Saaremaa a zdźěla jenož šěsć kilometrow zdalene nadeńdźe so druha najwjetša estiska kupa Hiiumaa.
Wot wuchodneho hač k zapadnemu kóncej kupy Saaremaa je někak 90 kilometrow.
Hłowne město kupy a wokrjesa je Kuressaare při zaliwje ze samsnym mjenom na juhu kupy.
Wone ma někak 16.000 wobydlerjow.
Na cyłej kupje bydli něhdźe 36.000 ludźi, štož wotpowěduje 3 % estiskeje ludnosće.
Najwyša hórka kupy, Viidu Raunamägi, je jenož 54 metrow wysoka.
Holanska wjes Bluń leži w lědma hórkatej nižinje w samym sewjeru Hornjeje Łužicy, wšak wotpowěduje sewjerna mjeza wjesnych honow zdobom hranicy k Delnjej Łužicy a Braniborskej.
Łužiska wuhroda, přirodna hranica mjez Łužicomaj, běži sewjernje wsy w zapado-wuchodnym směrje.
W južnej połojcy Blunjanskeho teritorija, w 20. lětstotka za brunicowu jamu Sprjewiny doł wotbagrowanej, so dźensa wulkej jězoraj namakataj, a to Južny Blunjanski jězor w zapadźe a Zabrodski jězor we wuchodźe.
Bjezposrědnje za braniborskej hranicu započina so wudobywanišćo jamy Wjelcej-juh.
Susodne wsy su Zabrod we wuchodźe, Bjezdowy za Blunjanskim jězorom w juhozapadźe a Prožym na braniborskej stronje w sewjerozapadźe.
Něhdy tři kilometry sewjernje Blunja ležaca industrijowa gmejna Gozdź bu w lěće 2006 w zwisku z rozšěrjenjom jamy Wjelcej-juh rozpušćena.
Wjes naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1401 jako Blunde.
Prěnjotnje steješe drje na druhim městnje, na čož pokaza stare ležownostne mjeno Stara Wjas při zahonskej hranicy mjez Blunjom a Zabrodom.
W lěće 1989 wottorhachu jednotliwy statok z třomi wobydlerjemi dla rozšěrjenja brunicoweje jamy Sprjewiny doł.
Hač do lěta 1995 běše Bluń samostatna gmejna, potom zjednoći so z Ptačecami, Lejnom, Bjezdowami, Narćom, Nowej Łuku, Zabrodom a Židźinom do noweje wulkogmejny Halštrowska hola.
W cyłej wosadźe chodźachu tehdy 1241 wosadnych k serbskej a jenož 31 k němskej spowědźi.
Po twarje Blunjanskeho Božeho domu słušeše tutón jako filiala dale k Wojerowskej ewangelskej wosadźe.
Dźensa wobsteji samostatna Blunjanska wosada, ke kotrejž słušatej tež susodnej wjesce Zabrod a Bjezdowy.
W lěće 1956 nošeše wot cyłkownje 314 Blunjanskich žonow hišće 132 serbsku narodnu drastu po Wojerowskim wašnju.
Z nich bě 13 niže 24 lět, najmłódša nošerka měješe 20 lět.
Přez Bluń wjedźe wot časa swojeho zapołoženja dla pokročowaceje brunicoweje jamy zwjazkowa dróha 156.
Wjesne dróhi do susodnych Bjezdowow, Židźinoho a na Hory kaž tež železniska čara z Wojerec do Nowych Wikow su so runje tak přez brunicowe jamy zhubili.
Bohusław Awgust Ból, superintendent, spěchowar wjesneho šulstwa; rodźeny w Blunju Helmut Kurjo, ludowy wuměłc a braška Lotar Balko: Bluń – serbska wjes při Łužiskim hraničnym nasypje.
W Rozhledźe 11/1995 [45], str.
89. → wšě wjeski Arnošt Muka: Statistika Łužiskich Serbow.
[561 wobydlerjow, z nich 234 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 86 z pasiwnymi, 80 serbskich dźěći a młodostnych, 161 bjez znajomosćow] → wšě wjeski Erich Krawc: Serbske narodne drasty.
Drasta Serbow wokoło Wojerec.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1959, str.
Słušaše srjedź 19. lětstotka k załožerjam swětneje serbskeje wuměłstwoweje prozy a pisaše pod pseudonymom „Horisław".
Po ludowej šuli w Dažinje, hdźež bě Korla Awgust Mosak-Kłosopólski jeho sobušuler, móžeše so z chudych wobstejnosćach pochadźacy Mučink z podpěru sakskeho knježerstwa wot lěta 1839 při Krajnostawskim wučerskim seminarje w Budyšinje wukubłać dać.
Po zakónčenju seminara dósta wot lěta 1842 najprjedy městna jako pomocny wučer w Klukšu, Barće, Bolborcach a Njeswačidle.
Po 45-lětnej dźěławosći jako Zemičanski wučer poda so 1890 na wuměnk.
Roman Herta Bohumile Šretroveje z lěta 1965 tematizuje mjez druhim wuske přećelstwo mjez Janom Bohuwěrom Mučinkom a Hertu Wićazec.
Mučink słuša k aktiwnym młodym serbskim wučerjam doby narodneho wozrodźenja.
W lěće 1843 jima so Mučink k prěnjemu razej słowo w nowinach a podpěraše w nastawku serbske narodne hibanje, kotremuž porokowachu němscy liberalisća pozdatne panslawistiske prócowanja k lěpšemu Ruskeje.
W swojej replice mjenowaše město toho zbudźenje serbskeje kultury jako zaměr hibanja.
W lěće 1847 słušeše k załoženskim čłonam Maćicy Serbskeje.
W rewoluciskimaj lětomaj 1848 a 1849 skutkowaše jako zapisowar burskeju towarstwow w Njezdašecach a Stachowje.
Dla swojeho 1849 wozjewjeneho pisma „Ribowčenjo abo politiske powědančko z nětčišich časow" steješe pod wobkedźbowanjom sakskich zarjadow dla „sylnych demokratiskich tendencow".
1850 wozjewi so dalše powědančko „Hród na Zhorjelskej horje Landskrónje", kotrež so runje tak ze strony wyšnosće kritizowaše, na čož namołwichu jeho k zdźerženju za powołanje wučerja trěbneje loyality a neutrality.
Tomu sćěhujo wozjewješe Mučink w slědowacych lětach w němskich nowinach kaž „Sächsischer Erzähler" abo „Gebirgsfreund" mnoholičbne powědančka, basnje, jězbne rozprawy a nastawki, kotrež mějachu jako temy předewšěm přirodne podawki, ratarstwo, zahrodnistwo a pčołarstwo.
Nimo toho pisaše přinoški wo stawiznach serbskeho ludu a předstaješe serbske wosobiny.
1856 załoži so w Zemicach po Mučinkowym namjeće pčołarske towarstwo.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1969 załožiło a ma wot lěta 1976 měšćanske prawa.
Łučne zwónčki su dwulětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 30 hač do 60 cm.
Spódnje łopjena su wopak jejkojte.
Stołpikowe łopjena su lancetojte a wótre.
Nošne łopješka su krótše hač kćenjowe stołpiki.
Bóčne kćenja njesu 2 wysokej łopješce.
Keluškowe kónčki su wusko-lancetojte.
Rosće na tučnych łukach, na pastwach, na pućowych kromach a na prózdnych płoninach.
Preferuje čerstwe, wutkate, zwjetša wapnite pódy, na słónčnych stejnišćach.
Holešowska Dubrawka je wjes ze 74 wobydlerjemi w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin.
Słuša ke gmejnje Njeswačidło a leži 165 m nad mórskej hładźinu.
Wjeska bě ze starodawna wjesny dźěl Holešowa.
Sewjernje Holešowskeje Dubrawki rozpřestrěwaja so lěsy Kaponicy.
Najwjetši zawod wsy je dźensa betonownja při Jeńšečanskim puću.
Arnošt Muka je slědowace ležownostne mjena w swojej Statistice zapisał: Dźěłošća, Kosywomod, Błótolada.
Sydlišćo wuwiwaše so z něhdyšeje wowčernje Holešowskeho ryćerkubła při Kaponicy.
Friulska so namaka mjez Alpami, Słowjenskej a Jadranskim morjom.
Regionalna rěč Furlanšćina bu z 600.000 ludźi wužiwana.
Staty a wotwisne teritorije w Europje Staty • Albanska • Andorra • Awstriska • Belgiska • Běłoruska • Bołharska • Bosniska a Hercegowina • Čěska republika • Čorna Hora • Danska • Estiska • Finska • Francoska • Grjekska • Chorwatska • Irska • Islandska • Italska • Letiska • Liechtenstein • Litawska • Luxemburgska • Madźarska • Malta • Moldawska • Monaco • Němska • Nižozemska • Norwegska • Pólska • Portugalska • Rumunska • Ruska1 • San Marino • Serbiska • Sewjerna Makedonska • Słowakska • Słowjenska • Španiska • Šwedska • Šwicarska • Turkowska1 • Ukraina • Vatikanske město • Zjednoćene kralestwo Zwadne teritorije: Kosowo • Podnisterska Druhe teritorije: Åland • Baskiska • Bretanja • Ferejske kupy • Friziska • Friulska • Gagauska • Galicija • Gibraltar • Guernsey • Jendźelska • Jersey • Katalanska • Korniska • Łužica • Man • Sewjerna Irska • Svalbard • Šotiska • Waliziska 1 Leži zdźěla w Aziji.
Leži něhdźe 80 kilometrow juhowuchodnje Urgancha.
Wot lěta 1974 ma měšćanske prawa.
Leži na wuchodźe pusćiny Karakum při prawym brjoze rěki Amudarja něhdźe 220 kilometrow juhowuchodnje Türkmenabata.
Po zakónčenju seminara dźěłaše jako wučer, na přikład w Radworju.
Po Druhej swětowej wójnje so do Łužicy nawróći a skutkowaše jako docent při Serbskim wučerskim wustawje.
Kubašej spožči so Literarne myto Domowiny lěta 1966 kaž tež Myto Ćišinskeho II. rjadownje w kolektiwje z Pawołom Kmjećom, Jurjom Wowčerjom a Janom Hemplom.
Dźiwni kmótřa a spodźiwne wěcki.
Donnerhack, Budyšin 1932 Nawrót.
Nakład Domowiny, Budyšin 1951 Michał wjedźe Mopla do cuzby.
LND 1965 Hakle dźěsći.
LND 1965 Powědki wo nas.
LND 1968 Dołhi puć domoj.
LND 1970 Z jastwa a wuhnanstwa.
LND 1970 Mój nowy patent.
LND 1993 Helmut Kaltšmit: Leksikon awtorow serbskich knihow.
Leži při rěce Venta něhdźe 50 kilometrow sewjerowuchodnje wot města Telšiai a něhdźe 15 kilometrow juhowuchodnje wot města Mažeikiai.
Sydlišćo je so w lěće 1253 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1725 Magdeburgske měšćanske prawa.
Po wopłodźenju jejkoweje bańki přez generatiwne bańkowe jadro próškoweje hadźicy so w symjenišću płódnika rostlinowe embryjo wuwiwa, kotrež je w symjenju zawrjene.
Łyknowc je ród ze swójby Łyknowcowych rostlinow.
Dobruša je wulka wjes z 1.153 wobydlerjemi w juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša wot lěta 1999 ke gmejnje Dobruša-Huska a leži mjez 220 a 240 m nad mórskej hładźinu w hornjołužiskej pahórčinje njedaloko Sprjewje a juhozapadnje Budyšina.
Susodne wjeski su Přišecy na sewjerowuchodźe, Dźěžnikecy na juhu, Słónkecy na juhozapadźe a Hrubjelčicy na sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako knježe sydło Dobirus je z lěta 1221, Dobrušanske hrodźišćo njedaloko wsy je pak starše.
Ležownostne knjejstwo wukonješe přez lětstotki ryćerkubło we wsy.
Přez industrializaciju a zasydlenje wulkich fabrikow w dolinje Sprjewje přiběraše ličba wobydlerjow wot 1860tych lět razantnje.
1871 bydlachu hižo 251 wobydlerjow w Dobruši, 1890 446 a 1910 samo 909.
Z tym bě wobydlerstwo po jenož 75 lětach wósom króć wjetše.
Zdobom zhubješe so serbšćina poněčim ze wšědneho dnja, dokelž bě wjetšina nowych wobydlerjow z němskorěčnych kónčin přićahnyła.
Hač do lěta 1994 bě Dobruša samostatna gmejna z wjesnymi dźělemi Přišecy a Hrubjelčicy.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 358 wobydlerjow, mjez nimi 260 Serbow.
Ewangelscy Dobrušenjo přisłušeja Budyskej Michałskej wosadźe.
W lěće 1905 poswjećichu w Dobruši swójsku šulu.
Wochozy su wjes na sewjeru sakskeho wokrjesa Zhorjelc, kotraž słuša ke gmejnje Hamor.
Leža 129 m nad mórskej hładźinu a maja 259 wobydlerjow.
Njedaloko wsy namaka so Wochožanska jama, za kotruž bu połojca wsy wotbagrowana.
Nadregionalnje znaty je Wochožanski park błudźenkow při sewjernej kromje wsy.
Nawsowc naspomni so k prěnjemu razej pisomnje wokoło lěta 1400 jako Ochoze a podsteješe přez lětstotki Mužakowskemu stawowemu knjejstwu.
We 1880tych lětach měješe wjes po Mukowej statistice cyłkownje 392 wobydlerjow, z nich 390 Serbow a jenož dwaj Němcaj.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot hišće 77,2 %.
Wochožanska ewangelska cyrkej bě hač do lěta 1588 filialna cyrkej Jabłońca a podsteješe wot tutoho lěta Čelnjanskej wosadźe.
Wot lěta 1627 bě wona z wosadnej cyrkwju Wochožansko-Čelnjanskeje wosady.
Cyrkej je nutřka wupyšena z hrónčkami w serbskej a němskej rěči.
Drjewjana farska bróžnja, tak mjenowana „Šwjelowa bróžnja", pochadźa z lěta 1817.
Wona je jenička zdźeržana kładźita bróžnja we Wochozach a jedne z najstaršich twarjenjow we wsy.
W lětomaj 1987/88 dyrbješe so połojca wobydlerstwa přesydlić dla planowaneho wotbagrowanja sewjerneho dźěla Wochoz za Wochožansku brunicowu jamu.
Ličba wobydlerstwa spadny wot 545 w lěće 1964 na jenož hišće 274 w lěće 1990.
Tež Wochožanski kěrchow bu přeměstnjeny.
Čećorica je ród ze swójby łušćinowcow.
Věžnice je wjesna gmejna w Čěskej.
Leži 445 m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe štyrista wobydlerjow.
Leži při rěce Siwerskyj Donec něhdźe 30 kilometrow sewjernje Luhanska.
Leža něhdźe pjeć kilometrow sewjernje Pawlowskeho Posada a maja něhdźe pjeć tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w 13. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1932 měšćanske prawa.
Leži při hranicy z Němskej a při rěkach Bobr, Łužiska Nysa a Wódra.
Wokrjes ma přestrjeń wot 1.390 km² a něhdźe 55.000 wobydlerjow.
Główny Urząd Statystyczny, wotwołany dnja 24. decembra 2019. Serbske městne mjena po: Frido Mětšk: Serbsko-pólska rěčna hranica w 16. a 17. lětstotku.
W: Lětopis, Rjad B, zwjazk III, Budyšin 1958, str.
Rosće na brjohach a w hrjebjach.
Pochowa wjechelca docpěwa wysokosć wot 20 hač do 60 cm.
Wutwori nadzemske wotnožki.
Přikrywne pluwizny su 1nerwne a wótre.
Předpluwizny su jara małke abo faluja.
Rosće w žórłowych a płonych tymjenjach, w bahnach a na brjohach.
Dalše serbske ludowe mjeno je seršć.
Je nastała w lěće 1964 z něhdyšeju britiskeju kolonijow Tanganjika a Zanzibar, kotrejž běštej so hižo 1961 zesamostatniłoj.
Leži při Indiskim oceanje a mjezuje z Burundijom, Keniju, Malawijom, Mosambikom, Ruandu, Ugandu, Sambiju a Demokratiskej republiku Kongo.
K Tansaniji słušatej tež kupje Pemba a Unguja, kaž tež kupa Mafia.
Stolica Tansanije je Dodoma wosrjedź kraja, najwjetše město a sydło knježerstwa pak Daressalam při morju.
Dobranecy su wjeska z dwaceći wobydlerjemi w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin, kotraž słuša k Hodźijskej gmejnje.
Wjeska leži we wysokosći 223 metrow nad mórskej hładźinu w hornjołužiskich honach.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Dobranewiz pochadźa z lěta 1222.
Pjeć lět po tym běchu Dobranecy sydło wěsteho knjeza Harthungus de Dobranewiz.
Přez lětstotki podstejachu jako hamtska wjes bjezposrědnje Stołpinskemu hamtej.
Tež Darinske ryćerkubło měješe podźěl wjeski we swojim wobsydstwje.
Cyrkwinsce słušeja Dobranecy ze starodawna do Hodźijskeje wosady.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 73 wobydlerjow, kotřiž běchu bjez wuwzaća Serbja.
Dobrošicy su wjes ze 125 wobydlerjemi w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin.
Słušeja ke gmejnje Njeswačidło a leža 155 m nad mórskej hładźinu.
Hač do lěta 1974 běchu samostatna gmejna z wjesnym dźělom Koslow.
Susodne wjeski su Koslow w sewjeru, Liša Hora we wuchodźe, Jaseńca w juhu a Hórki w juhozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako sydło wěsteho knjeza Johannes de Doberswicz pochadźa z lěta 1350.
Tež w přichodnych lětstotkach běchu Dobrošicy knježe sydło a stejišćo ryćerkubła, kotrež wukonješe ležownostne knjejstwo we wsy.
We 1880tych lětach mějachu Dobrošicy po Mukowej statistice 132 wobydlerjow, z nich 122 Serbow.
W lěće 1925 bě wot 153 wobydlerjow 145 katolskich.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot hišće 73,4 %.
W lěće 1995 mějachu Dobrošicy 140 wobydlerjow, z nich 99 serbsce rěčacych.
Jana Křćenika, kotraž słuša ke Chróšćanskej wosadźe.
Ewangelska diaspora přisłuša Njeswačanskej wosadźe.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 107 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 48,3 lět.
Arnošt Muka je slědowace ležownostne mjena w swojej Statistice zapisał: Zahon, Sćiny, Jasno, Krušwiny, na Babach.
Michał Mič – farar, domiznowědnik Jakub Šajba – pismikistajer, nakładnik, starosta Sokoła a Domowinski funkcionar staw: 31. decembra 2016; Podaća gmejnskeho zarjadnistwa Njeswačidło staw: 31. decembra 2016; Podaća gmejnskeho zarjadnistwa Njeswačidło Dobrošicy w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje Alfons Handrik: Šula w Dobrošicach jenož krótki čas wobstała.
[319 wobydlerjow, z nich 138 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 8 z pasiwnymi, 88 serbskich dźěći a młodostnych, 85 bjez znajomosćow] → wšě wjeski Jurij Knebel: Dobrošicy – hišće serbska wjes.
W Rozhledźe 9/1995 [45], str.
Dubrjenk je wjes ze 87 wobydlerjemi w sewjeru hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša k městu Kulow a leži 128 m nad mórskej hładźinu na kromje Dubrjenskeho bahna.
Hospodarsce wažne su Dubrjenske skały.
Susodnej wjesce stej Lubhozdź na juhu a k Wóslinčanskej gmejnje słušacy Pisany Doł na zapadźe.
Ležownostne knjejstwo wukonješe klóšter Marijina hwězda.
Po Wienskim kongresu 1815 připadny wjes Pruskej a nowa hranica ze Sakskej běžeše wotnětka přez holu zapadnje Dubrjenka.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 124 wobydlerjow, kotřiž běchu bjez wuwzaća Serbja.
Ewangelscy a katolscy Dubrjenčenjo přisłušeja Kulowskej wosadźe.
Wón je za wjele ludźi najstrašniše zwěrjo morja, a liči tež k najstrašnišim žrawcam.
We woprawdźitosći pak njeje tak strašny, kaž sej wšitcy mysla.
Najwjetši eksemplar, kiž bu hdy popadnjeny, bě 3,2 tonow ćežki a 6,40 metrow dołhi.
Běły žrawc ma postawu kaž normalny žrawc.
Jeho ćěło je w formje torpeda, tak zo je perfektny płuwar.
Wón móže samo spěšnosć wot 60 kilometrow w hodźinje docpěć.
Huba žrawca je šěroka a kusk kulojta, zuby wobsedźi třiróžkate.
Jara nadpadnu jeho wulkej woči, kaž tež wulke žabrowe špalty.
Běły žrawc je skoro we wšitkich morjach žiwy, wosebje w měrnych wodźiznach.
Wón zjewi pak so tež w subtropiskich a tropiskich morjach, tam pak je najradšo jenož w zymje.
Běły žrawc hońtwjeri blisko při brjoze, hdźež su wjele ćulenje a mórske lawy žiwe.
Hewak přebywa tež w tych kónčinach, hdźež kromy kontinentow nahle do morja du.
Běły žrawc porodźi někak 2-10 młodźatow, kotrež wuwija so 14-18 měsacow w maćernym žiwoće.
Je samo hižo tak daloko, zo su přemało zwěrjatow za rozmnoženje.
Leži při sewjernym brjoze europskeho dźěla Ruskeje, južnje połkupy Kola.
Přestrjeń Běłeho morja je něhdźe 90.000 km² a maksimalna hłubokosć je 330 metrow.
Neftejugansk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Nadeńdźe so wosrjedź jednoho z najwažnišich wudobywanišćow zemskeho wolija w Zapadosibirskej nižinje.
Město leži při Obje w Awtonomnym wokrjesu Chantow a Mansow něhdźe 190 kilometrow wuchodnje Chanty-Mansijska.
Ma něhdźe 125 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1961 załožiło a ma wot lěta 1967 měšćanske prawa.
Ma přestrjeń wot 457 km² a něhdźe 150.000 wobydlerjow.
Wokrjes nadeńdźe so na juhu Šleskeho wojewódstwa a wobdawa wulkoměsto Bielsko-Biała, kotrež jemu pak jako bjezwokrjesne město njepřisłuša.
Susodne wokrjesy su Pszczyna na sewjeru, Oświęcim na sewjerowuchodźe, Wadowice na wuchodźe, Żywiec na juhowuchodźe kaž tež Cieszyn na zapadźe.
Leži něhdźe 140 kilometrow wuchodnje Moskwy.
Sydlišćo je so w lěće 1928 załožiło a ma wot lěta 1936 měšćanske prawa.
Georg Körner bě sakski ewangelski farar, filolog, stawizniski slědźer a chronist Rudnych horin.
Wón bě z čłonom Serbskeho prědarskeho towarstwa a jedyn z prěnich sorabistiskich slědźerjow, byrnjež žane wosobinske abo powołanske styki z Łužicu njeměł.
Serbsce bě młody Körner w šulskim času w Šwikawje pola serbskeho wojaka měšćanskeje garnizony wuknył.
Jako dźěše w lěće 1739 na studij do Lipska, nawjaza kontakt k serbskim studentam a přistupi serbskemu kolegijej.
W lětomaj 1744/45 wobdźěli so jako pólny prědar na Druhej šleskej wójnje a wot 1747 hač do swojeje smjerće skutkowaše jako farar w Bockauwje.
Körner bě woženjeny, njeměješe pak prawdźepodobnje žane dźěći.
Słownik wuńdźe k prěnjemu razej hakle 1979/80 jako faksimile.
Składnostnje połstateho jubileja Serbskeho prědarskeho towarstwa w lěće 1767 wuwi Körner ideju přetworjenja Sorabije na slawistisku towaršnosć wučenych a jeje wuwiwanje na srjedźišćo wšěch serbskich slědźenjow.
Zdobom namjetowaše tež załoženje sorabistiskeho časopisa.
Körnerowa wizija bu hakle 80 lět pozdźišo ze załoženjom wědomostneje towaršnosće Serbow, Maćicy Serbskeje, zwoprawdźena.
Tuž je Körner jedyn ze zažnych duchownych pućrubarjow moderneje sorabistiki.
5 dźělnych zwjazkow, wudał Reinhold Olesch, Köln/Wien 1979/80.
Pollack, Friedrich: Duchowny pućrubar sorabistiki.
Rozhlad je serbski kulturny časopis, kotryž Ludowe nakładnistwo Domowina měsačnje wudawa.
Nastawki časopisa, kotryž wot lěta 1950 wuńdźe, publikuja so hornjo- a delnjoserbšćinje.
Rozhlad steji w tradiciji Łužičana, Lipy Serbskeje a z tuteju wuchadźaceje Łužicy respektiwnje Noweje Łužicy po Druhej swětowej wójnje.
Wot spočatka lěta 2006 prezentuje so Rozhlad tež ze swójskej adresu w syći.
Rozhlad ma 420 abonentow.
Ağcabədi je město w srjedźnym Azerbajdźanje.
Leži něhdźe 210 kilometrow wuchodnje Bakuwa.
Sydlišćo je so hakle w lěće 1962 załožiło a ma wot lěta 1965 měšćanske prawa.
Nowa Wjes je wjeska z 82 wobydlerjemi w sewjeru hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša k městu Kulow a leži 120 m nad mórskej hładźinu při wuchodnej kromje Dubrjenskeho bahna.
Susodne wjeski su k Wojerecam słušace Němcy na sewjeru, Kulowc na juhowuchodźe, Kulow na juhu a Michałki zady hatow na sewjerozapadźe.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 92 wobydlerjow, mjez nimi 84 Serbow.
Katolscy a ewangelscy Nowšenjo přisłušeja Kulowskej wosadźe.
Motawa je ród ze swójby słódkich trawow.
Myslowicy) je město w Pólskej, kotrež leži we wojewódstwje Šleska.
Jeho němske mjeno je Myslowitz.
Božena je serbske a čěske žónske předmjeno słowjanskeho pochada, kotrež woznamjenja „wot Boha data".
Dźiwoćicy su wjeska ze 74 wobydlerjemi w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin.
Słušeja ke gmejnje Hodźij a leža 221 metrow nad mórskej hładźinu.
Ze starodawna su Dźiwoćicy wjesny dźěl Małeje Boršće.
Susodne wjeski su Mała Boršć w sewjerowuchodźe, Družkecy w juhu a Žičeń ze Žičenkom w zapadźe.
Po sydlišćowej formje jedna so wo rozšěrjeny kulowc.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Dewecicz pochadźa z lěta 1374.
Ležownostne knjejstwo wukonješe přez lětstotki ryćerkubło w susodnej Małej Boršći.
Cyrkwinsce słušeja Dźiwoćicy ze starodawna do Hodźijskeje wosady..
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 121 wobydlerjow, z nich 108 Serbow.
Dźiwoćicy běchu ze sydłom Serbskeho ewangelsko-lutherskeho misionskeho towarstwa pod nawodom ludoweho basnika Pětra Młónka, kotrež so měsačnje w domje kublerja Łonjerja w Cokowje zetkawaše.
Serbski ludowy basnik Pětr Młónk bydleše přez lětdźesatki na statoku čo.
Wona je wot lěta 2014 jenička direktnje wolena zapósłanča swojeje strony w sakskim krajnym sejmje a rěčnica swojeje frakcije za migracisku politiku a datowy škit.
Nagel zastupi 1999 do PDS a je wot 2009 čłonka Lipšćanskeje měšćanskeje rady.
Při komunalnych wólbow 2014 dósta najwjace hłosow wot wšěch kandidatow w Lipsku.
Při wólbach do krajneho sejma dnja 31. awgusta 2014 dósta jako direktna kandidatka we wólbnym wokrjesu 28 28,3 % hłosow a zdoby jenički direktny mandat za saksku Lěwicu.
Leži něhdźe 70 kilometrow sewjerozapadnje Samarkanda.
Ma něhdźe 80 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w 17. lětstotku załožiło.
Boryspil je město na Ukrainje.
Sydlišćo je so w lěće 1015 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1956 měšćanske prawa.
16-24 Koordinaty: 16° S, 24° Z Kap Verde je njewotwisny kupowy stat w Atlantiskim oceanje před zapadnym pobrjohom Afriki.
Stolica je Praia na kupje Santiago w juhu archipela.
Dźewjeć z 15 kupow su wobsydlene.
Najwyše městno wulkaniskich kupow je Pico do Fogo na kupje Fogo, kotryž je tež druha najwyša hora cyłeho Atlantika.
Čingiz Torekulowič Ajtmatow bě kirgiski spisowaćel, kotryž spisa předewšěm w ruskej rěči.
Jeho literarne skutkowanje započa w lěće 1951 z přełožowanjom kirgiskeje prozy do rušćiny; sydom lět pozdźišo wuchadźa wuńdźe prěnja swójska powědka, Dźamilja.
Wot lěta 1957 běše Ajtmatow sobustaw sowjetskeho zwjazka spisowaćelow a hač do lěta 1965 redaktor stronskich nowin Prawda.
Protyka za lěto 1953 22. měrca: Załoženje Serbskeje redakcije rozhłosa w Radio DDR.
01. februara: Při přiliwowej katastrofje wumrě 1.835 ludźi w Nižozemskej a dalšich 307 we Wulkej Britaniskej.
17. junija: Ludowy zběžk w Berlinje a druhich městach NDR.
06. septembra: Při wólbach k druhemu Zwjazkowemu sejmej Němskeje dóstanje CDU/CSU 45,2 %, SPD 28,8 %, FDP 9,5 % a Cyłoněmski blok 5,9 %.
Nadeńdźe so 110 kilometrow južnje Waršawy a 55 kilometrow juhowuchodnje Łódźe.
Iwano-Frankowsk Sbedif Linares Mionica Prato Polonezköy Population.
Gawrilow Posad je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1434 załožiło a ma wot lěta 1789 měšćanske prawa.
Z něhdźe 2,2 milionomaj wobydlerjow je Quito po přistawnym měsće Guayaquil druhe najwjetše město w kraju.
Nimo toho je zarjadniske sydło prowincy Pichincha a kantona Quito.
Klima w měsće je – najebać tropiskeho połoženja – dla wysokosće měrna a włóžna.
Přerězna temperatura je jenož 13° C. Dźensniše město załoži so w lěće 1534 jako San Francisco de Quito wot španiskich dobywarjow na městnje stareho sydlišća indigenych wobydlerjow.
Sewjerny dźěl města Bankowe twarjenje w nutřkownym měsće Avenida 24 de Mayo Cyrkej swj.
Jurij Šewčik bě serbski wučer a towarstwowy prócowar.
Starši bratr Jakuba a Michała Šewčikec narodźi so jako syn kublerja w Baćonju a wopytowaše najprjedy Tachantsku šulu a wot 1878 do 1889 Katolski wučerski seminar w Budyšinje.
Wot 1885 do 1889 dźěłaše připódla jako pomocny wučer w Šěrachowje, Kukowje, Chrósćicach a Šunowje.
Wot 1889 do 1924 bě z kantorom a šulskim nawodu w Ralbicach.
Šewčik bě čłon wuběrka za wudaće prěnjeje wulkeje serbskeje čitanki Kwětki a nawjedowaše hač do lěta 1903 Ralbičanske spěwarske towarstwo „Lilija".
Wot lěta 1888 bě z čłonom Maćicy Serbskeje.
Prěnje pisomne naspomnjenje Brězowki a Bobowa 24. januara: Štyrnaćelětny Maćij Corvinus so za krala Madźarskeje wuzwoli.
Leži při rěce Horyn w historiskej Podolskej něhdźe 140 kilometrow sewjernje Chmelnyckeho.
Sydlišćo je so w lěće 1542 prěni raz naspomniło.
Wot lěta 1984 měšćanske prawa.
Leži w historiskej Podolskej něhdźe połsta kilometrow juhozapadnje města Winnycje při wažnym železniskim křižowanišću.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1865 załožiło a ma wot lěta 1903 měšćanske prawa.
Leži při rěce Tylihul něhdźe 180 kilometrow sewjerozapadnje Odesy.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1753 jako Anani a dósta 1834 mjeno Ananjew po bibliskej figurje Ananias.
Wot 1924 do 1940 bě z dźělom Moldawskeje awtonomneje SSR w ramiku Ukrainy a 1941 dósta měšćanske prawa.
Karel Zeman bě čěskosłowakski filmowy režiser.
Wón płaći hromadźe z Hermínu Týrlovej a Jiřijom Trnku k załožerjam čěskeho animěrowaneho filma.
Jedyn z jeho najznaćišich filmow je „Jězba do prawěka", za kotryž spožčichu jemu w lěće 1955 myto za najlěpši dźěćacy film na filmowym festiwalu w Bjenatkach.
Charakteriske za Zemanowe filmy bě zwjazanje trikowych scenow z realnymi hrajnymi scenami.
Zeman bu pochowany na lěsnym pohrjebnišću w Zlínje.
Po Zemanje pomjenowachu w lěće 2001 asteroid Karelzeman.
W Praze nadeńdźe so 2012 załoženy Karla Zemanowy muzej.
Jan Balthasar Langa bě serbski ewangelski farar a přełožowar nabožinskeho pismowstwa.
Narodźi so jako syn tehdyšeho Budyšinskeho fararja Jana Langi.
Jako farar skutkowaše wot 1726 do 1732 w Rychwałdźe a wot 1732 hač do swojeje zaheje smjerće w starobje jenož 40 lět w Njeswačanskej wosadźe.
Wón bě starši bratr Jana Bjedricha Langi.
Dalšej mjenje stej batata a słódka běrna.
Rostlina wuchada z tropiskeje Ameriki.
Dulki so na škrob bohatosće dla jako zežiwidło wužiwaja.
Conservapedia je konserwatiwna online-encyklopedija.
Załožer je Andrew Schlafly.
Kajkosće a poměry mjez nimi wopisuje zwjetša rěču matematiki přez fyzikaliske wulkosće.
Franc Šěn je serbski literarny stawiznar, bibliograf a knihownik.
Narodźi so jako najstarše z pjeć dźěći serbskej katolskej swójbje w Šunowje a wopytowaše najprjedy zakładnu šulu w Konjecach, wot 1961 PWŠ w Ralbicach a wot 1965 SRWŠ w Małym Wjelkowje.
W diplomowym dźěle zaběraše so z literarnym dźěłom Marje Młynkoweje.
Hišće w lěće 1974 zastupi městno w literarnostawizniskim wotrjedźe Budyskeho Instituće za serbski ludospyt a běše tam wot lěta 1977 z wědomostnym sobudźěłaćerjom.
1983 zakitowaše swoju disertaciju pod titlom „Ota Wićaz.
Jeho žiwjenje a dźěło.
We wot Kita Lorenca nawjedowanym rjedźe Serbska poezija zestaji šěsć čisłow.
Nimo toho bě wot 1990tych lět hłowny zamołwity za zestajenje Serbskeje bibliografije, wot kotrejež redigowaše štyri zwjazkow.
1992 přewza wjednistwo Serbskeje centralneje biblioteki a Serbskeho kulturneho archiwa a 1996 přewza wot Helmuta Faski organizaciju mjezynarodnych prózdninskich kursow za serbsku rěč a kulturu, kotrež hač do lěta 2012 nawjedowaše.
Za čas politiskeho přewróta 1989/90 bě Franc Šěn – mjez druhim hromadźe z Janom Nukom, Benediktom Dyrlichom a Ludmilu Budarjowej – aktiwny čłon Serbskeje narodneje zhromadźizny a wot 1990 do 1992 skutkowaše jako woleny zastupjer w Zwjazkowym předsydstwje Domowiny.
Wot lěta 1973 je zmandźeleny z wučerku a pozdźišej wjednicu Serbskeho gymnazija, Rejzu Šěnowej, rodźenej Lebzec, z kotrejž ma tři dźěći, mjez druhim spisowaćelku Lubinu Hajduk-Veljkovićowu.
W: Lětopis 63 1, str.
Zasydlili so pušćeja na zapadnym brjohu delnjej Łobja.
Słušachu k Obodritskemu zwjazku, prjedy hač su wot 9. lětstotka přišli pod němske knjejstwo.
Mjez 8. a 12. lětstotkom je němske feudalne mócnarstwo w jara surowych, "Wendenkreuzzüge" mjenowanych wójnach Połobskich Słowjanow porazyło.
Samsny dźeń lěhwo njepřećelow zdobychu a mnoho ludźi zabichu abo popadnychu.
Nazajtra na žerdź tyknjenu hłowu słowjanskeho wjercha Stojgněwa na hołym polu postajichu a dokoławokoło 700 jatym hłowu wotćachu.
Hižo 1108 wabješe so z přez Dźěwinskeho Arcybiskupa nastorčene za to: „Pohanow drje zacpěwamy, ale jich kraj je wobdźiwajomnje bohaty: Nadosć je tam mloka a mjedu.
Tak praja wšitcy, kiž kraj znaja.
Tu móžeće waše dušine zbožo nadeńć, a hdyž so wam to lubi, hišće najlěpšu pódu k tomu!" Serbske kmjeny hižo w 10. lětstotku politisku njewotwisnosć zhubichu.
Obodritojo a Łutykojo pak zamóžachu so we Wulkim słowjanskim zběžku 983 hišće raz wuswobodźić, a Obodritojo samo załožichu skoro dwaj lětstotkaj wobstejace mócnarstwo.
Wšitke kmjeny běchu swoju njewotwisnosć zhubili.
Nětko započinaše mócny asimilaciski a germanizaciski ćišć.
Jenička móžnosć bě přiwzaće němskeje kultury a rěče.
Tak wjetšina rěčow a wašnjow Połobskich Słowjanow hižo w 14. a 15. lětstotku wumrě.
Jedna melodija z tych 17 zapisanych wot Wizlawa III. je jara podobna na tutón spěw.
1999 tež delnjoserbski přełožk nasta.
Hodźi so to z tym rozkłasć, zo bě jich sydlenski rum přez přirodu do a ze zapada zawrjeny a wažne wikowanske dróhi wobkružichu jón južnje a sewjernje na lěpšich pućach.
K tomu słušeše wony kraj hižo jara zahe do wojewódstwa Lüneburg a přez to njebě tak mócnje wot wójnow a namócnej kolonizaciji potrjecheny.
Tak móžachu tamni Słowjenjo dołhi čas chětro njenadpadnje dale žiwi być.
Přeněmčenje so hač do 17. lětstotka jenož poněčim wuskutkowaše, ale bu na kóncu tola wědomje tójšto pospěšene.
Wužiwanje rěče bě zakazane - najprjedy jenož w přitomnosći zarjadnikow abo duchownych.
Krotko do smjerće rěče pak tež hišće napřećiwne zjawy skutkowachu.
To pak njezamóže wjac wjele změnić, dokelž měješe Drjewjanšćina hižo jara špatny prestiž a to nic jenož pola Němcow.
Po zemrěću rěče pak so hišće wěste wosebitosće, kaž narodna drasta a wědomje wo słowjanskim pochadźe wobchowachu.
Na nich su stare a drohotne swjedźenske drasty Drjewjanow widźeć.
Tak je spóznać, zo drje je słowjanska rěč wobydlerstwa srjedź 18. lětstotka wumrěła, nic pak drasta, wědomje a wěste dalše wosebitosće.
Tež zapadosłowjanske zemjanstwo je hišće žiwe.
Tak su dźensa w Němskej wjacori direktni potomnicy sławneho Niklota, wjercha Obodritow, žiwi a su sej tež swojeho pochada wědomi.
Zběrachu a přepytowachu poslednje zbytki rěče.
Po Druhej swětowej wójnje su so wjacori slawisća nadrobnje z tej rěču zaběrali a někotři z nich su ju samo rěčeć zamóhli.
Hdyž su wěste swojoraznosće a typiske změny znate, hodźa so mnohe słowa jara lochko rozumić.
Zajimawe su na přikład tajke rozdźěle, kaž při pomjenowanju Němcow: hs.
Woni běchu jich bliši susodźa.
Jednotny prawopis wězo tež nihdźe njenadeńdźeš.
104) Fischer, Etnografja Słowiańska, Zjednoczone Zakłady Kartograficzne i Wydawnicze - Lwów / Warszawa 1932 (s.
52) ORB, krótki film Wernera Měškanka a Sorabia-Film-Studio w Serbskim magacinje "Łužyca" 12 / 1996 Brankačk / Mětšk a.d., Stawizny Serbow, LND - Budyšin 1977 (s.
Zelena wólša je jara rozhałuzowany, wysoki kerk, kotryž docpěje wysokosć wot 1 hač 3 m.
Łopjena su měnjate, 10-20 dołho stołpikate.
Łopjeńcy su jejkojte, přikónčene, na spočatku lěpjate, na hornim boku ćmowozelene, na delnim boku swětliše a błyšćace a docpěja dołhosć wot 5 hač do 8 cm.
Jich kroma je jednory abo dwójce rězana.
Muske micki steja po dwěmaj hač po třoch, so hižo loni wutworja a naho přezymuja.
Za čas kćěwje docpěja dołhosć wot 6 cm.
Žónske kwětnistwa w pupkach přezymuja a hakle z łopjenami wočinja.
Wone steja po třoch hač po pjećoch w kićach.
Płody wot oktobra hač nowembra zezrawja.
Rosće na nahłych zwisach, lěsnych kromach abo rěčnych brjohach.
Ma radšo wodu ćahace abo wot sakanja włóžne, na prawym měrje wutkate a kisałe hlinjane, běłohlinjane abo kamjentne pódy.
Rostlina je we wysokich horinach Europy a wysokich łožišćach srjedźnych horinow rozšěrjena, při čimž w Alpach wosebje w montanych a subalpinskich conach wustupuje.
Rostlina so k přikrućenje pódy w hórskich łožišćach, k škitanju lawinowych zwisow a k zadźěwanju erozije plahuje.
K.Koch) Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Donnerhak, Budyšin Hórska rězna.
Donnerhak, Budyšin Worjechbruna rězna.
Krěpjecy su wjes z 206 wobydlerjemi w srjedźišću hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słušeja wot lěta 1950 k městu Halštrow a leža 196 m nad mórskej hładźinu w zapadnej Hornjej Łužicy.
Hač do lěta 1950 běchu Krěpjecy samostatna gmejna.
Krěpjecy su jenički měšćanski dźěl Halštrowa, kotryž słuša oficielnje do serbskeho sydlenskeho ruma.
Susodne wjeski su Jawora na wuchodźe, Wotrow na juhowuchodźe, Jědlow na juhu a město Halštrow na zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Crippitz je z lěta 1419.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 136 wobydlerjow, z nich 38 Serbow.
Leži w europskim dźělu Ruskeje při zjednoćenju rěkow Wolgi a Samary, při čimž je brjóh Wolgi zapadna hranica města.
Ma wjace hač milion wobydlerjow a je šeste najwjetše město cyłeje Ruskeje federacije.
Liša Hora je małe sydlišćo ze štyrjomi wobydlerjemi w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin.
Słuša wot lěta 1936 ke gmejnje Njeswačidło a leži 166 m nad mórskej hładźinu.
Je ze starodawna wjesny dźěl Łomska.
Susodne wjeski su Koslow w sewjeru, Łomsk we wuchodźe, Nowe Bóšicy w juhowuchodźe a Dobrošicy w zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Lyssehar je z lěta 1572.
Sydlišćo słuša ze starodawna k Njeswačanskej wosadźe.
Jako kulturnej pomnikaj škitanej stej twarjeni Liša Hora čo.
2 a čo.
-23.5-46.633333333333 Koordinaty: 23° 30′ J, 46° 38′ Z São Paulo je najwjetše město w Brazilskej a stolica južneho zwjazkoweho kraja São Paulo.
Bydli tam něhdźe dwanaće milionow ludźi.
Město je najwuznamniše finančne, hospodarske a kulturne srjedźišćo Brazilskeje kaž tež hłowne wobchadne křižowanišćo.
Małe Dobrynje su sydlišćo w Delnjej Łužicy z něhdźe 300 wobydlerjemi.
Leža južnje Choćebuza a sewjernje Grodka w braniborskim wokrjesu Sprjewja-Nysa a słušeja wot lěta 2004 ke gmejnje Kopańce.
W poslednich dnjach Druheje swětoweje wójny bu wona ćežko wobškodźena a 1950/51 znowa natwarjena.
Po Mukowej statistice měješe srjedź 1880tych lět cyłkownje 377 wobydlerjow, z kotrychž běchu 370 Serbow a jenož sydom Němcow.
Bobrowa Góra je wjes a wjesna gmejna we wuchodnej Delnjej Łužicy.
Bobrowa Góra leži wokoło dwanaće kilometrow južnje wot Krosnoho na lěwym boku rěki Bobr.
Dnja 22. februara 1979 bu njewotwisny wot Zjednoćeneho kralestwa.
Juhowuchodnje St. Lucije w Atlantiskim oceanje leži Barbados.
Stolica a najwjetše město kupy je Castries w sewjeru z jenož něhdźe 9.000 wobydlerjemi, štož je mjeńše hač wobydlerstwo Biskopic.
Najwyši wjeršk je 950 metrow wysoki Mount Gimie.
Na kupje maja nimo toho dwaj inaktiwnej wulkanaj, kotrajž stejitaj na UNESCO-lisćinje přirodneho herbstwa.
Wulki dźěl dźensnišeho wobydlerstwa wobsteji z potomnikow něhdyšich afriskich njewólniskich.
Dwě třećinje wobydlerstwa stej romsko-katolskej.
Saint Lucia je ródna kupa dweju nošerjow Nobeloweho myta: W lěće 1979 dósta William Arthur Lewis Nobelowe myto za hospodarske wědomosće a w lěće 1992 spisowaćel Derek Walcott Nobelowe myto za literaturu.
Tuž je Saint Lucia po Ferejskich kupach kraj z najwjetšej ličbu Nobelowych mytow na wobydlerja.
Najwažniša hospodarska hałuza je ratarstwo, při čimž je mjeztym banana cokorinu jako hłowny produkt wotměniła.
16. septembra abo 16. požnjenca je 259. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 106 dnjow hač do kónca lěta.
Lěskej je hornjołužiska holanska wjes ze 36 wobydlerjemi w samym wuchodźe Budyskeho wokrjesa, kotraž słuša wot lěta 2013 k Malešanskej gmejnje.
Wjeska leži 18 kilometrow sewjerowuchodnje Budyšina a tři kilometry južnje Bjerwałdskeho jězora w hornjołužiskej holi na lěwym boku Sprjewje.
Zwjazkowa dróha 156 tule rěku přeprěkuje.
Wjesne hona maja přestrjeń wot 5,09 km² a su zwjetša zalěsnjene, na čož pokazuje tež wjesne mjeno.
Susodne wsy su lěsne sydlišćo Wotpočink we wuchodźe, Nowa Wjes w juhowuchodźe, Komorow w juhu a Manjow w sewjerozapadźe.
Wjes naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1360 jako Lesyk, Lesk.
W holi sewjernje wjeski su so pak wo wjele starše rownišća z bronzoweje doby namakali.
Po Wienskim kongresu lěta 1815 přińdźe wjeska kaž cyły sewjer Hornjeje Łužicy k Pruskej.
Hranica ze Sakskej běžeše hač do lěta 1945 njedaloko wot Lěskeje přez holu.
Po Arnošta Mukowej statistice měješe Lěskej we 1880tych lětach 77 wobydlerjow, mjez nimi 66 Serbow a 11 Němcow.
W lěće 1925 bě mjez 92 wobydlerjemi 88 ewangelskich a štyri katolscy.
Ewangelscy wěriwi přisłušeja znajmjeńša ze 17. lětstotka ke Klukšanskej wosadźe, byrnjež Klukšanska cyrkej nimale wósom kilometrow zdalena była.
Pola censusa lěta 2011 mějachu Lěšćenjo z 55,7 lětami najwyšu přerěznu starobu w gmejnje Malešecy.
Njebě žanoho wobydlerja młódšeho hač 18 lět.
Leži něhdźe 40 kilometrow južnje wot Woronježa na lěwym boku rěki Don.
Sydlišćo je so w lěće 1957 w zwisku z natwarom jadroweje milinarnje při Donje załožiło a ma wot lěta 1987 měšćanske prawa.
Wologda je město w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 311 tysac wobydlerjow.
Warlam Tichonowič Šalamow, wuznamny ruski a sowjetski basnik a spisowaćel.
Glinsk je delnjołužiska wjes w braniborskim wokrjesu wokrjesu Sprjewja-Nysa, kotraž słuša wot lěta 1993 do gmejny Gołkojce.
Leži dźewjeć kilometrow zapadnje Choćebuza při železniskej čarje do Hale a ma něhdźe 670 wobydlerjow.
Prěnje naspomnjenje wsy jako Glynczk pochadźa z lěta 1363.
Žem je městačko w sewjernym Kazachstanje.
Leži při rěce Emba něhdźe 10 kilometrow južnje města Embi a něhdźe 180 kilometrow juhowuchodnje města Aktobe.
Sydlišćo załoži so w lěće 1960 jako stejišćo sowjetskeho wojerskeho lětarstwa a ma wot lěta 1963 měšćanske prawa.
Zwučowanišćo, na kotrymž běchu so mjez druhim wotwobaranske rakety přepruwowali, bu w lěće 1999 zawrjene.
Na juhozapadźe twori rěka Wódra přirodnu hranicu z Braniborskej.
Je zarjadniske sydło Sorocaskeho rajona.
Leži při prawym brjoze pomjezneje rěki Dnjestr něhdźe 155 kilometrow sewjernje Kišinjowa.
Blisko Soroca nadeńdźe so jedyn z najwažnišich hraničnych přechodow mjez Moldawskej a Ukrainu.
Sydlišćo je so w lěće 1499 prěni raz naspomniło.
Ii I abo i je dźewjaty pismik klasiskeho a moderneho łaćonskeho alfabeta a štyrnaty w hornjoserbskim alfabeće.
W Morsowym alfabeće zwoprawdźi so I přez · ·.
I je třeći najhusćiši pismik w němčinje.
I je mjezynarodna awtowa značka za Italsku.
Předmjety studowace postajene dźěle rěče: fonetika, fonologija, morfologija a syntaksa, leksikologija a semantika, stilistika, etymologija, dialektologija a onomastika.
Smažny dźećel je jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 10 hač do 20 cm.
Pódlanske łopjena su jejkojte, na spódku wušěrjene a krótše hač łopjenowy stołpik.
Po překćěću su swětłobrune a njewotpadnu.
Tohodla su za pčołki dwubarbne.
Rosće na wapnite suchich trawnikach, na pěskowych polach a na pućach.
Wšě łopješka su runje krótko stołpikate.
Cyrkej słuša k Swjatkownej hałzy Křesćanstwa, kiž je w zažnym 20-tym lětstotku nastała.
Jich zaměr je, wšitkim ludam Swjate sćenje prědować, prjedy hač přińdźe Jězus druhi raz na zemju.
Ebenowc je ród ze swójby ebenowych rostlinow.
Dźensa wobsahuje ród Diospyros něhdźe 400 hač 500 družinow.
Na př. wustupuje 60 družinow w Chinskej.
Kakijowc - z jako sad znate, kaki abo Sharon mjenowanymi płodami.
F.Muell.: domizna je Awstralija.
Diospyros montana Roxb.
Diospyros sapota Roxb.
Družiny nětko słušeja k rodej žerchej.
Seršćik je ród ze swójby słódkich trawow.
Gudrun Ensslin bě sobuzałožerka a wodźaca wosoba RAF.
Wona wobdźěli so na pjeć bombowych atentatach z cyłkownje štyri smjertnymi woporami.
W lěće 1972 bu zajata a 18. oktobra 1977, w tak mjenowanej Smjertnej nocy wot Stammheima w jeje celi mortwa namakana.
Gudrun Ensslin bě štwórte wot cyłkownje sydom dźěći ewangelskeje swójby a wotrosće w Tuttlingenje.
W jeje šulskim času přebywaše wona jedne lěto jako wuměnowa šulerka w Zjednoćenych statach Ameriki.
Po abiturje na katolskej šuli w 1960 studowaše wona z lěta 1960 do 1963 anglistiku, germanistiku a pedagogiku na Tübingenskej uniwersiće.
Po tym přeńdźe na Pedagogisku wysoku šulu Schwäbisch Gmünd, hdźež wona 1964 jeje statny eksamen k wučerce złoži.
W lěće 1964 prócowaše wona so wo promociski stipendij Studijneje załožby němskeho luda.
Z Verpserom zrodźi wona zhromadneho syna, Felixa Ensslina.
Krótko po jeho porodźe zezna wona Andreasa Baadera a wopušći na to w januaru 1968 jeje swójbu.
Syn Felix wotrosće pola hladanskeju staršeju, po tym zo bě Vesper sej w lěće 1971 žiwjenje wzał.
Napisa wjacore lěwicarske agitatoriske teksty.
Dla zapodatej rewizije buchu pak zaso pušćene.
Po tym zo bě BGH rewiziju pak wotpokazał a wusud so z tym prawomócny sta, schowa so Ensslin w Septembru 1969 a ćeknje z Baaderom a Prollom do Italskeje.
Tutón podawk liči so jako załoženje RAF.
7. junija 1972 bu Gudrun Ensslin w hamburgskej modowej boutice zajata.
Sćěhowachu dołholětne sudnistwowe procesy.
Gudrun Ensslin je, runja Andreasej Baaderej a Jan-Carlom Raspej sej 18. oktobra 1977 w Stuttgartowej jatbje žiwjenje wzała.
Tutón podawk bu znaty jako "Smjertna nóc wot Stammheima".
Ma někak 420 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1255 wot čěskeho krala Přemysła Otakara II. załožiło.
Mjeno Kaliningrad je nowe, runje kaž město same: Historiske pruske město němsce Königsberg, stolica Wuchodneje Pruskeje, bu zničene w Druhej swětowej wójnje.
312–979 Filip Rězak: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče.
29. junija abo 29. smažnika je 180. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 185 dnjow hač do kónca lěta.
983: Započatk wulkeho Słowjanskeho zběžka wuchodnje Łobja.
1866: W bitwje pola Jičína dobudźe pruske wójsko nad rakusko-sakskimaj wójskomaj.
Zwjazkowy sejm je wot lěta 1949 parlament Zwjazkoweje republiki Němskeje.
W politiskim systemje Němskeje je zwjazkowy sejm jenički wustawowy organ, kotryž bu direktnje z ludu wuzwoleny.
Legislaturna perioda sejma zasadnje traje štyri lět.
W tuchwilnej 19. legislaturnej periodźe sedźi 709 zapósłancow w sejmje, mjez nimi 246 za CDU/CSU, 153 za SPD, 92 za AfD, 80 za FDP, 69 za Lěwicu a 67 za Zelenych.
Dwaj něhdyšej čłonaj AfD staj bjez frakcije.
Prezident sejma je wot 24. oktobra 2017 něhdyši finančny minister Wolfgang Schäuble.
Dotalne wólby k zwjazkowemu sejmej wotměchu so w lětach 1949, 1953, 1957, 1961, 1965, 1969, 1972, 1976, 1980, 1983, 1987, 1990, 1994, 1998, 2002, 2005, 2009, 2013 a 2017.
Při wólbach dnja 24. septembra 2017 zdobyštaj kandidataj AfD Karsten Hilse a Tino Chrupalla direktnej mandataj wólbneju wokrjesow 156 a 157.
17. oktobra abo 17. winowca je 290. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 75 dnjow hač do kónca lěta.
1950: Prěnje čisło kulturneho časopisa Rozhlad wuńdźe.
Jězor leži 176 metrow nad mórskej hładźinu a je z přestrjenju 58.016 km² wjetši hač Chorwatska.
Wuchodny pobrjóh jězora słuša k zwjazkowemu statej Michigan; južny kónc k Indianje a zapadny pobrjóh k statomaj Illinois a Wisconsin.
Michiganski jězor je z Huronskim jězorom přez Mackinacski přeliw bjez wysokostneho rozdźěla zwjazany, tak zo jedna so poprawom jenož wo jedyn jězor.
Kołowokoło jězora su 12 milionow ludźi žiwe.
27. měrca: Na Tenerifje koliděrujetej lětadle Boeing 747 drustwow PanAm a KLM.
Při najćešim njezbožu w stawiznach lětarstwa wumrě 583 ludźi.
05. septembra: Teroristiska skupina RAF wotwjedźe předsydu Zwjazka němskeje industrije Hannsa Martina Schleyera a zamorduje jeho połdra měsaca pozdźišo.
Jehlička Lěs Mała rostlina Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Kiefer Filip Rězak: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče.
Jeje zymske pupki su načorń pjelsćate.
W pakićach stejace mnoholičbne kćenja so před łopjenami jewja.
Kćenja nimaja kćenjowy přikrywny kelušk.
Wisace płody dołhosć wot 5 cm docpěwaja a jednobóčne křidła njesu.
Jeje łopjena wobsteja z 7-9 łopješkow.
Wona rosće w južnej Europje dźiwja a při nas w parkach.
Mezislovanska je planowa słowjanska rěč, kotraž bu w 1950tych lětach w Čěskosłowakskej stworjena.
Delany su krajina w zapadnym dźělu Hornjeje Łužicy a tworja sewjerny, niže ležacy a wjetši dźěl katolsko-serbskeho kraja při delnim běhu Klóšterskeje wody.
Jako so reformacija srjedź 16. lětstotka tež we Łužicy přesadźi, wostachu tute wjeski, w kotrymž wukonješe klóšter Marijina hwězda ležownostne knjejstwo, katolske.
Mjeztym zo profitowachu burja w Horjanach na juhu wot płódnych hlinojtych pódow Hornjołužiskich honow, bě póda w Delanach bóle pěskojta a powšitkownje mjenje płódna.
Mjez woběmaj kónčinomaj wobsteji – nimo sociokulturnych a hospodarskich rozdźělow – wěsta konkurenca, kotraž so mjez druhim w přisłowach a žortach wotbłyšćuje.
Qəbələ je město w Azerbajdźanje.
Leži w Kawkazu při rěce Damiraparanča něhdźe 170 kilometrow sewjerozapadnje Bakuwa.
Sydlišćo je so w 17. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1973 měšćanske prawa.
Prjedy su jako swójsku swójbu wobhladali, kotrež jenož wobsahowaše ród jěrowc.
Podswójba Hippocastanaceae wobsahuje pjeć rodow z něhdźe 130 družinami.
Najbóle bohaty na družinach ród je klon z něhdźe 110 družinami.
Prjedy Aceraceae Billia Peyr.: Z dwěmaj družinomaj.
Dipteronien: Z dwěmaj družinomaj.
W internetowym słowniku: Roßkastanie Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Ahorn Tutón ród w lisćinje při GRIN faluje.
Donnerhak, Budyšin Pjedličkata mlóčeń.
Labinsk je město w Krasnodarskim regionje w južnej Ruskej.
Sydlišćo je so w lěće 1841 załožiło a ma wot lěta 1947 měšćanske prawa.
Nowosil je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1155 załožiło a ma wot lěta 1777 měšćanske prawa.
Wjazniki je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1608 załožiło a ma wot lěta 1778 měšćanske prawa.
Primowa ličba je tajka přirodna ličba, kotraž ma w mnóstwje přirodnych ličbow runje dwaj dźělakaj: 1 a sebje samu.
Najmjeńši primowe ličby su: 2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19, 23, 29, 31, 37, 41, 43, ...
Do toho bě wot 1981 do 1989 skutkował jako ameriski wiceprezident pod Reaganom.
W prezidentowych wólbach lěta 1992 podleža demokratiskemu kandidatej Billej Clintonej.
Vangaži je městačko w Letiskej, w Inčukalnskim wobwodźe.
Leži při rěce Gauja něhdźe 40 kilometrow wuchodnje Rigi.
Ma něhdźe štyri tysac wobydlerjow, z toho někak 47 % Rusow a 35 % Letow.
Sydlišćo je so w 17. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1991 měšćanske prawa.
, Aghul// Glottolog 2.7.
Namakamy je wšudźe na swěće w ćopłych morjach a oceanach.
Tohodla su tež wohrožene.
Mórske koniki su žołte, čorne, běłe, oranžojte a fijałkojte.
Huba mórskich konikow ma podobu trompety.
Z njej za zežiwjenje mórske zwěrjata naćahnu a tohorunja z njej słuchaja.
Woči móža jednotliwje hibać.
Jedne za zežiwjenje pyta, tamne wuhlada za njepřećelow.
Wopuš mórskich konikow je dołha a ćeńka.
Słušeja z tym k najpomałšim zwěrjatam na swěće.
Samo šlink je spěšniši.
Jenož 1 % konikow docpěje starobu dorosćenych.
Dokelž maja dobru krutu pancerowu kožu, su před rubježnikami derje škitane.
Mužiki mórskich konikow su za rozmnoženje zamołwići.
Woni maja brjušnu tošu, tam žónka někak 200 jejow zapołoži.
Mužiki jeja po tym płodźa.
Leži w historiskej Wołyńskej něhdźe 90 kilometrow sewjernje Riwneho.
Sydlišćo je so w lěće 1648 prěni raz naspomniło.
Leži něhdźe 80 kilometrow sewjerozapadnje Luhanska.
Leži něhdźe 25 kilometrow južnje Panevėžysa.
Tytuvėnai je městačko w Kelmeskim rajonje Šiauliaiskeho wobwoda w Litawskej.
Leži něhdźe 45 kilometrow južnje města Šiauliai a něhdźe 20 kilometrow wuchodnje města Kelmė.
W 17. lětstotku załoži so tule klóšter Bernhardinow, kotryž je hač do dźensnišeho zdźeržany, jako klóšter pak hižo njewobsteji.
Spale su wjes z 395 wobydlerjemi w sakskej Hornjej Łužicy.
Leža w Budyskim wokrjesu a słušeja ke Kulowej.
Wjeska płaći jako ródne městno powěstneho kuzłarja Měrćina Pumpota.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Spole pochadźa z lěta 1374.
Ležownostne knjejstwo měješe přez lětstotki zwjetša Wojerowske stawowe knjejstwo.
We wobłuku nacionalsocialistiskeho přemjenowanja łužiskich wsow dóstachu Spale w lěće 1936 ze serbšćiny přełožene němske mjeno Brandhofen.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy wšitcy 374 Spalowčenjo serbsce.
Ewangelscy Spalowčenjo přisłušeja Kulowskej wosadźe.
W lěće 1955 nošachu hišće 100 žonow w Spalach Wojerowsku serbsku drastu, 1969 běchu to jenož hišće 55 a w lěće 2000 dźesać.
Kamjentny křiž w Spalach Kěrchowska kapałka Narowny kamjeń Křesćana Kubicy na kěrchowje Spalowska nawjes Křesćan Kubica, superintendent a składnostny spisowaćel Korla Awgust Kubica, farar a Maćicar Marko Grojlich: Mjez horami a holu.
W: SZ Wojerecy, 29. apryla 2020.
[412 wobydlerjow, z nich 238 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 9 z pasiwnymi, 66 serbskich dźěći a młodostnych, 99 bjez znajomosćow] → wšě wjeski Sigrun Nazdalina: Serbska drasta we Wojerowskej wosadźe.
Ranavalona I. bě kralowna Madagaskara wot lěta 1828 do 1861.
1. meje abo 1. róžownika je 121. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 244 dnjow hač do kónca lěta.
1951: W Budyšinje załoži so Institut za serbski ludospyt.
1. junija abo 1. smažnika je 152. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 213 dnjow hač do kónca lěta.
Měchawka je ród ze swójby wrónidłowych rostlinow.
Dalšej serbskej mjenje stej měchowka a fyzalis.
Ród wobsahuje něhdźe 80 družinow, kotrež su jednolětne zela abo trajne zela.
Łopjena maja wariabelne formy, ale zwjetša su lancetojte, owalne abo třihranite.
Wone často su lapate abo połnje zubate.
Małke kćenja su zwjetša běłe abo žołte a wioletnje blakate.
Płody su žołte, oranžowe abo čerwjene jahody.
Družiny su w Americe daloko rozšěrjene.
Oktoberklub bě hudźbna skupina.
Udo Jürgens jako Udo Jürgen Bockelmann; † 21. decembra 2014 w Münsterlingenje, Šwicarska) bě awstriski komponist, pianist a spěwar.
Schminkowy dom, tež wila Schminke mjenowany, bu w lětach 1930-1933 wot němskeho architekta Hansa Scharouna w hornjołužiskim Lubiju natwarjeny.
Scharoun płaći husto jako najwažniši němski architekt Wrócławskeje šule a załožer moderneje europskeje architektury 20. lětstotka.
Principy a rjanosć teje architektury bazěruja na jasnosći a čistosći twarjenja, na čistosći a kontinuowanosći běłych, aerodynamiskich kromow poschodow.
Dom bu za fabrikanta za ćěstowe wudźěłki Fritza Schminke a jeho mandźelsku Charlotte Schminke naćisnjeny.
Cem Özdemir je němski politikar Zelenych.
Wón bě wot 1994 do 2002 a znowa wot 2013 z čłonom zwjazkoweho sejma a wot nowembra 2008 hač do januara 2018 jedyn ze zwjazkoweju předsydow strony.
Gmina je zarjadniska jednotka w Pólskej, kotraž je přirunajomna z němskimi gmejnami.
Je zarjadniske sydło Slonimskeho rajona.
Leži něhdźe 120 kilometrow juhowuchodnje wot města Hrodna.
Sydlišćo je so w lěće 1252 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1531 měšćanske prawa.
18. februara abo 18. małeho róžka je 49. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 316 dnjow hač do kónca lěta.
1869: W Grjekskej bu prěnja železniska čara wotewrjena, kotraž wjedźe wot Athenow do Pireusa.
Je zarjadniske sydło Nowochopjorskeho rajona.
Sydlišćo je so w lěće 1710 załožiło a ma wot lěta 1779 měšćanske prawa.
Zernograd je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1929 załožiło a ma wot lěta 1951 měšćanske prawa.
Horst Adam je serbski žurnalist, spisowaćel a publicist, skutkowacy předewšěm w Delnjej Łužicy.
Syn zahrodnika maturowaše na Serbskej wyšej šuli w Choćebuzu a studowaše wot 1958 do 1962 žurnalistiku na Karla Marxowej uniwersiće w Lipsku.
Hač do lěta 2005 bě ze šefredaktorom delnjoserbskeho tydźenika Nowy Casnik.
Jeho naslědnik je Grzegorz Wieczorek.
Za čas NDR bě z čłonom zwjazkoweho předsydstwa Domowiny a jeje sekretariata.
Ostaškow je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1371 jako město Kličen załožiło.
Karasuk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Ma něhdźe 740.000 wobydlerjow a je z přestrjenju wot 1,72 milionow km² najwjetši zwjazkowy stat.
Stolica je Juneau, najwjetše město pak Anchorage z 292.000 wobydlerjemi.
Dalše wuznamne sydlišćo je Fairbanks.
Stat njemjezuje z druhimi dźělemi Zjednoćenych statow, ale z Kanadu na wuchodźe.
Na zapadźe rozwodźa Beringowy přeliw Alasku wot Ruskeje.
Najwažniša rěka je Yukon River.
Dźensa ma Alaska hospodarski wuznam jako jedne z najwažnišich wudobywanišćow zemskeho wolija w Sewjernej Americe.
W lěće 2000 měješe 89,7 % wobydlerstwa jendźelšćinu za maćeršćinu, 5,2 % rěčeše awtochtone mjeńšinowe rěče.
Erupcija wulkana Augustine w lěće 2006 Rusko-prawosławna katedrala swj.
Dla wustupa na wot Ruskeje wobsadźenej połkupje Krim w lěće 2015 zakaza jej Ukraina pak jězbu k zarjadowanju.
Zaqatala je město na sewjeru Azerbajdźana.
Leži při rěce Talačaj něhdźe 300 kilometrow sewjerozapadnje Bakuwa.
Leža při rěce Ternawa w historiskej Podolskej něhdźe 70 kilometrow južnje Chmelnyckeho.
Sydlišćo je so w lěće 1403 prěni raz naspomniło.
Wot lěta 1592 měšćanske prawa.
Leži při rěce Dnjestr w historiskej Podolskej něhdźe 140 kilometrow južnje města Winnycje.
Hraničny přechod nadeńdźe so při awtowym přewozu přez Dnjestr.
Sydlišćo je so w 16. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1985 měšćanske prawa.
Wot 1793 bě z dźělom Ruskeho carstwa.
Blisko Jampila nadeńdźe so jedyn z najwažnišich hraničnych přechodow mjez Moldawskej a Ukrainu.
Nowokubansk je město w Krasnodarskim regionje w južnej Ruskej.
Sydlišćo je so w lěće 1867 załožiło a ma wot lěta 1966 měšćanske prawa.
Dźesać lětdźesatkow tworja lětstotk.
Ličenje lětdźesatkow započina so – kaž ličenje lětstotkow a lěttysacow – z lětom 1 po Chrystusu.
Tomu wotpowědujo započinaja so lětdźesatki přeco z lětami na 1.
We wobchadnej rěči wužiwaja so zapřijeća kaž „dźewjećdźesate lěta", při čimž su porno tomu lěta wot 1990 do 1999 měnjene.
Lěpjenk je ród ze swójby nalikowych rostlinow.
Tam je wón wšelake wobrazy ze serbskimi motiwami zhotowił.
W lěće 1906 přistupi William Krause jako prěni němski moler Maćicy Serbskej.
Kwasny hósć.
Kwasny ćah.
Serbska holčka.
Spassk je městačko w Ruskej federaciji.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1663 jako wjes Bogdanowo załožiło a ma wot lěta 1779 měšćanske prawa.
Počep je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1447 k prěnjemu razej naspomniło a rěkaše 1503 prěni raz město.
Žiežmariai je městačko w Kaišiadoryskim rajonje Kaunaskeho wobwoda w srjedźnej Litawskej.
Leži při rěce Strėva něhdźe šěsć kilometrow wot města Kaišiadorys a něhdźe 40 kilometrow wuchodnje Kaunasa při awtodróze A 1 mjez litawskej stolicu Vilniusom a Kaunasom.
Sydlišćo je so w lěće 1348 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1522 Magdeburgske měšćanske prawa.
T. XIV: Worowo – Żyżyn.
Handrij Rheniš bě serbski ewangelski farar a spisaćel.
Narodźi so jako syn krawca w Hnašecach a wopytowaše Klukšanski wučerski seminar pola Johanna Gottfrieda Kühna.
Wot 1743 do 1749 bě chowanc Franckoweje syrotownje w Hali a 1749 započa studij ewangelskeje teologije w Lipsku, z kotrymž dyrbješe chudoby dla w lěće 1750 w Hali pokročić.
Připódla bě z wučerjom w syrotowni.
Rheniš bě w lěće 1749 sobustaw Serbskeho prědarskeho towarstwa.
Jurij Młynk: Rheniš, Handrij.
01. apryla: Kardinal Alessandro Ottaviano de Medici wuzwoli so po smjerći Klemensa VIII. za 231. bamža romsko-katolskeje cyrkwje a přiwza mjeno Leo XI.
08. apryla: Šwedski kral Korla IX. załoži město Oulu při Botniskim zaliwje.
05. nowembra: W Jendźelskej wotkryje so ze strony katolskeho zemjanstwa planowany statny přewrót přećiwo kralej Jakubej I. pod wjednistwom wot Guy Fawkes.
W prezidentowych wólbach lěta 1980 podleža republikanskemu kandidatej Georgej Bushej.
Tynda je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1917 załožiło a ma wot lěta 1975 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 220 kilometrow zapadnje Tbilisija.
Dźensniše sydlišćo je so hižo w dźesatym lětstotku załožiło a wuwiwaše so wosebje w 20. lětstotku po namakanju wulkich wuhlowych łožišćow.
W lěće 1962 dósta měšćanske prawa.
Leži při rěce Hnylyj Tikyč něhdźe 120 kilometrow zapadnje Čerkasow.
Přez město wjedźe železniska čara Winnycja–Čerkasy.
Sydlišćo je so w lěće 1394 prěni raz naspomniło a dósta 1792 wot pólskeho krala měšćanske prawo.
Lěto pozdźišo přińdźe přez rozdźělenje Pólskeje pod ruske knjejstwo.
W lěće 1926 měješe ukrainsku wjetšinu wobydlerjow, ale tež wulku židowsku mjeńšinu.
Židowscy wobydlerjo buchu zwjetša w holocausće zamordowani.
Jenkecy su wjes z 359 wobydlerjemi we wuchodźe hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słušeja ke Kubšiskej gmejnje a leža mjez 190 a 200 m nad mórskej hładźinu při zwjazkowej dróze 6 w hornjołužiskich honach wuchodnje Budyšina.
Přez Jenkecy ćeče Wuježčanska woda, přitok Albrechtowki.
Susodne wjeski su Cyžecy w sewjeru, Bošecy w sewjerowuchodźe, Kubšicy we wuchodźe, Rabocy w juhozapadźe a Wuricy w zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Jankewicz abo Jenkewicz je z lěta 1360.
W lěće 1813 wužiwaše so tak mjenowana Monarchowa hórka blisko Jenkec wot pruskich a ruskich zwjazkarjow jako wobkedźbowarnja w běhu Bitwy pola Budyšina.
Na hórce nadeńdźe so dźensa pomnik za bitwu kaž tež za w Prěnjej swětowej wójnje padłych Jenkečanow.
Jenkecy běchu hač do lěta 1994 samostatna gmejna z wjesnymi dźělemi Wuricami, Rabocami, Torońcu, Zrěšinom, Hruboćicami, Bošecami, Cyžecami a Nadźanecami.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 251 wobydlerjow, z nich 243 Serbow.
W lěće 1956 zwěsći Arnošt Černik serbski podźěl wot jenož hišće 23,7 %. staw: 31. decembra 2016; Podaća gmejnskeho zarjada Kubšicy Křesćan Bohuwěr Pful: Łužiski serbski słownik.
Nimo toho swójska gramatika nastanje a słowoskład rosće.
Protyka za lěto 1910 25. měrca: W Budestecach załoži so serbske towarstwo „Lubin".
06. awgusta: W Klukšu wotměje so pod nawodom Pawoła Fähle 36.
Ćěmna wjerbinka njese lisćate wotnožki.
Donnerhak, Budyšin Ćěmna wjerbinka.
Družina je hierarchiska runina biologiskeje systematiki.
Čłonojo družiny móžeja so ze sobu křižować, jich potomnicy zhubja pak kmanosć, sami płódnych potomnikow porodźić.
Na př. njetworja mule, kotrychž staršej stej kóń a wosoł, swójsku družinu, dokelž su njepłódne hybridne zwěrjata.
Jeho bliski přećel bě sławny jendźelski spisowaćel J. R. R. Tolkien.
Pawoł je serbske muske předmjeno, pochadźace z łaćonskeho Paulus.
Paavo Pablo Pál Paolo Paul Pavel Pavle Paweł Pawoł I. Pawoł II.
 Pawoł III.
 Pawoł IV.
 Pawoł V. Pawoł VI.
Bjuregawan je město w Armenskej.
Leži w Kotajkskej prowincy něhdźe 15 kilometrow sewjerowuchodnje Jerjewana.
Sydlišćo je so w lěće 1945 załožiło a ma wot lěta 1961 měšćanske prawa.
Leži při rěce Kurmuchčaj něhdźe 340 kilometrow sewjerozapadnje Bakuwa.
Je zarjadniske sydło Žlobinskeho rajona.
Leži při prawym brjoze Dnjepra něhdźe 80 kilometrow sewjerozapadnje Homela.
Sydlišćo je so w lěće 1654 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1925 měšćanske prawa.
Wón zemrě w starobje 27 lět na slědach dołholětneho znjewužiwanja alkohola.
Družiny su jednolětne a drjewjane abo wjacelětne přecozelene rostliny.
Kćěja w srjedźišću lěta.
Dwuhubkowe, rołkojte kćenja sedźa na zrunanych kłosach.
Rostliny su w srjedźnej a južnej Europje a zapadnej Aziji rozšěrjene.
Narodźi so jako syn bura a bu wot 1781 do 1787 na Wulkowjelkowskim wučerskim seminarje pola Michała Haupta wukubłany.
Připódla dźěłaše hižo jako pomocny wučer w tamnišej šuli.
W lěće 1787 přewza město wučerja w Njeswačidle, hdźež hač do swojeje smjerće w lěće 1837 wosta.
Wanak słušeše do teje generacije serbskich wučerjow, kotraž so kubłaše na wučerskich wustawach, wot zemjanow pod wliwom rozswětlerstwa załoženych.
Wón bě nan ewangelskeho fararja a spisowaćela Jurja Arnošta Wanaka.
Krasny puć Boži z tymi čłowjekami na zemi prjedy Krystusoweho naroda.
Marja Kubašec: Wanak, Jurij.
2. apryla abo 2. jutrownika je 92. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 273 dnjow hač do kónca lěta.
Trudla Malinkowa, rodź.
Ćežišća jeje wědomostneho dźěła na serbskim polu tworja wupućowanje Serbow do zamórskich krajow, zestajenje kulturnych pomnikow a biografije wosobinow kaž Jana Kiliana abo Marje Kubašec.
Wuslědki slědźenja wozjewi Malinkowa přewažnje w knižnej formje w Ludowym nakładnistwje Domowina, Lětopisu abo Rozhledźe.
Wona je zmandźelena ze serbskim fararjom Janom Malinkom, z kotrymž ma pjeć dźěći.
Přewodnik po serbskich wopomnišćach.
Stare pohrjebnišćo w Rownom.
Lusatia-Verlag, Budyšin 2011. Serbska poezija 43: Jan Kilian. wud.
Serbska cyrkej w Budyšinje je Boži dom katolskich Serbow, kotryž přisłuša tachantskej wosadźe swjateho Pětra.
Cyrkej namaka so zwonka něhdyšeje nutřkowneje měšćanskeje murje, wuchodnje Bohateje wěže na historiskich Selowych wikach.
Serbska cyrkej je po tachantskej cyrkwi swj.
Pětra po zdaću druha najstarša Budyska cyrkej.
Prěnje dopokazane naspomnjenje pochadźa z lěta 1293, hačrunjež eksistuje tež starši zapisk z lěta 1240.
Stawiznarjo wuchadźeja pak wot toho, zo steješe hižo w 11. lětstotku Boži dom na samsnym městnje.
W srjedźowěku steješe cyrkej zwonka města wosrjedź wikowarskeho sydlišća na tehdyšich Selowych wikach, dźensnišim Cyrkwinym naměsće.
W běhu woblěhowanja Budyšina přez Husitow so twarjenje zniči, njeje pak jasne, kotra strona zamołwitosć za to měješe.
1443 bu znowa poswjećena.
Při nowym woblěhowanju w Třicećilětnej wójnje a pola wulkeju wohenjow lětow 1634 a 1686 bu cyrkej wospjet zničena.
Po zničenju Mikławskeje cyrkwje sta so cyrkej Našeje lubeje knjenje z wosadnej cyrkwju za wsy wokoło Budyšina.
Za čas wuswobodźenskich wójnow 1813 do 1815 so cyrkej zdobom jako ewangelski Boži dom wužiwaše, dokelž bě cyrkej swjateho Pětra w tym času lacaret za w měsće zaměstnjene wójska.
Přez přetwarjenje mjez 1864 a 1900 dósta swój dźensniši napohlad.
Lětstotki dołho słužeše cyrkej jako wosadna cyrkej katolskich wobydlerjow předměsta a wokolnych wsow, po zdaću pak hač do 20. lětstotka ženje swójsku wosadu njeměješe.
Po zarjadowanju swójskeje wosady w lěće 1926 zasadźi biskop Christian Schreiber 1927 němskeho fararja při serbskej cyrkwi, štož ke konfliktej mjez Serbami a jich biskopstwom přinošowaše.
W běhu bitwy wo Budyšin ke kóncej Druheje swětoweje wójny bu cyrkej znowa ćežko wobškodźena, potom pak spěšnje zaso reparowana.
Cyrkwinska łódź je 25 m dołha a 8 m šěroka.
Wěža ze sakristiju w podzemju a Michałskim wołtarnišćom w prěnim poschodźe je w sewjerowuchodźe cyrkwje.
We hłownym wołtarnišću namakaja so tři wokna z pisaneje škleńcy, kiž buchu w lěće 1970 wot Gottfrieda Zawatzkeho wuhotowane.
Napohlad cyrkwje je so w běhu lětstotkow zničenjow dla wjelekróć změnił, tak zo njeleži wuznam Božeho domu dźensa w twarjenju samym, ale w jeho róli jako centralna měšćanska cyrkej katolskich Serbow.
Wotnutřka je so cyrkej w lětach 1912, 1936, 1972 a k poslednjemu razej 1998 přetworiła.
K jutram je cyrkej Našeje lubeje knjenje wuchadźišćo Budyskeje křižerskeje procesiony, kiž trójce kołowokoło cyrkwje jěcha.
Při serbskej cyrkwi skutkowachu mjez druhimi Měrćin Ferdinand Brückner z Brückensteina jako farar, Jakub Žur jako kapłan, Michał Awgust Brojer jako organist a Jurij Šołta jako kantor.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984.
Mamonowo je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1301 załožiło a ma wot lěta 1946 měšćanske prawa.
Kemerowo je wulkoměsto w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Ma něhdźe 549 tysac wobydlerjow.
-19.05-65.266666666667 Koordinaty: 19° 3′ J, 65° 16′ Z Sucre je oficielna stolica Boliwiskeje a z něhdźe 240.000 wobydlerjemi šeste najwjetše město južnoameriskeho stata.
Wone je stejišćo Wyšeho sudnistwa, mjeztym zo je sydło knježerstwa La Paz.
Město słuša z lěta 1991 do swětoweho herbstwa UNESCO.
Wot 1609 je wone tež sydło arcybiskopstwa.
Po njewotwisnosći Boliwiskeje dósta město w lěće 1839 status stolicy a nowe mjeno po rewolucionarnym wjedniku Antonio José de Sucre.
W lěće 1898 přepołoži so knježerstwowe sydło do La Paz.
Rólna njezapomnička je jednolětna abo dwulětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 10 hač do 40 cm.
Rostlina je šěro kosmata.
Łopjena su owalne abo lancetojte a steja w spódnjej rozeće a na stołpiku.
Wone steja na spočatku zakulenym, pozdźišo so k jednomu bokej wobroćacym kwětnistwje, kotrež nima nošne łopješka.
Keluch njese wotstejace, hokate kosmy.
Płody su wot kelucha wobdate.
Płodowe stołpiki su dwójce hač trójce tak dołhe kaž keluškowe łopješka.
Rosće na rolach, wosebje mjez žitom, na lěsnych zahonach, na drjebiznowych městnach a na pustych płoninach.
Preferuje wutkate, bazowe hlinjane pódy.
Sydlišćo je so w lěće 1529 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1593 Magdeburgske měšćanske prawa.
Kowjel je ród ze swójby słódkich trawow.
Alpska wonjanka je rostlina ze swójby słódkich trawow.
Mebyon Kernow je politiska strona w Korniskej.
Seversk je konstruowana słowjanska rěč.
Strawałd je hornjołužiska wjes w sakskim wokrjesu Zhorjelc, kotraž słuša wot lěta 2011 k městu Ochranow.
Strawałd nadeńdźe so w Hornjołužiskej pahórčinje něhdźe wósom kilometrow južnje Lubija při wokrjesnej dróze K 8610 do Ochranowa.
Najwyša hora w blišej wokolinje wsy je něhdźe pjeć kilometrow zdaleny Kotmar juhozapadnje Strawałda.
Gmejna wutwori so w lěće 1950 z dotal samostatneju gmejnow Hornjeho a Delnjeho Strawałda.
Wobě wsy załožištej so w běhu němskeje kolonizacije jako lěsny łanowc.
Prěnje pisomne naspomnjenje jako Strabenwalt pochadźa z lěta 1317.
Hižo do reformacije bě Delni Strawałd stejišćo wosadneje cyrkwje.
Ležownostne knjejstwo wukonještej ryćerkuble we woběmaj wsomaj.
Do zjednoćenja wobeju gmejnow měješe Horni Strawałd w lěće 1939 479 wobydlerjow; w Delnim Strawałdźe bydleše w samsnym lěće 786 wobydlerjow.
Sydlišćo załoži so w lěće 1873 jako železniske zastanišćo Dolinskaja a ma wot lěta 1957 měšćanske prawa.
W Druhej swětowej wójnje bě Dolynska wot 8. awgusta 1941 hač do 12. měrca 1944 wot němskeho wójska wobsadźena.
Dave Peverett bě britiski spěwar a gitarist, kiž hraješe w rockowymaj skupinomaj Savoy Brown a Foghat.
Sestrorjeck je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1714 załožiło a ma wot lěta 1925 měšćanske prawa.
Leuben-Schleinitz je něhdyša sakska gmejna w zapadźe Mišnjanskeho wokrjesa, kotraž słuša wot 1. januara 2014 k městu Nosyn.
Leži južnje Hłomača a ma wokoło 1.400 wobydlerjow.
Čěskosłowakska bě stat w srjedźnej Europje, kotryž wobsteješe wot 1918 do 1992.
Wona bu oficielnje załožena dnja 28. oktobra 1918 w Praze jako demokratiski prawniski stat po zapadnym přikładźe a bě jedyn z naslědnych statow Rakusko-Wuherskeje, kotraž ke kóncej Prěnjeje swětoweje wójny rozpadowaše.
Do 1938 wobsteješe Čěskosłowakska republika z regionow dźensnišeje Čěskeje, Słowakskeje a Karpatoukrainy, kotraž słuša wot kónca Druheje swětoweje wójny k Ukrainje.
Wot 1939 do 1945, za čas Druheje swětoweje wójny, bě wona wot nacistiskeje Němskeje wobsadźena.
Tak mjenowany Sudetski kraj, kotryž bě zwjetša wot Němcow wobsydleny, słušeše hižo po Mnichowskim zrěčenju w nazymje 1938 k Němskemu mócnarstwu.
Po februarje 1948 steješe pod knjejstwom komunistiskeje strony a słušeše do tak mjenowaneho wuchodneho bloka pod wjednistwom Sowjetskeho zwjazka.
Reformowe hibanje Alexandra Dubčeka, tak mjenowane „Praske nalěćo", bu w lěće 1968 wot sowjetskeho wójska poraženy.
Knjejstwo komunistiskeje strony skónči so ze „somoćanej rewoluciju" w nazymje 1989.
Dnja 31. decembra 1992 so zhromadny stat Čechow a Słowakow rozpušći.
Nadeńdźe so na wysokoruninje Altiplano w Andach we wysokosći wot 3600 metrow w 400 metrow hłubokim kanjonje rěki Chokeyapu a je tuž najwyše ležace knježerstwowe sydło na swěće.
Na wysokoruninje zapadnje města samoho nasta – najprjedy jako dźěl města La Paz – nowe sydlišćo El Alto, kotrež je mjeztym z 850.000 wobydlerjemi druhe najwjetše město Boliwiskeje.
Tam nadeńdźe so tež mjezynarodne lětanišćo La Paz-El Alto.
Město leži pod druhej najwyšej horu Boliwiskeje Illimani.
18. meje abo 18. róžownika je 138. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 227 dnjow hač do kónca lěta.
Mončegorsk je město w Ruskej federaciji.
Primorsk je městačko w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 1.900 wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1268 załožiło a ma wot lěta 2008 měšćanske prawa.
Kolywań je sydlišćo měšćanskeho typa w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1797 załožiło a ma wot lěta 1964 měšćanske prawa.
0.Libreville je stolica a z wjace hač 700.000 wobydlerjemi najwjetše město Gabuna w centralnej Africe kaž tež sydło romsko-katolskeho biskopstwa a uniwersity.
Město je wuchadźišćo Transgabunskeje železnicy, kotraž wjedźe do města Franceville w nutřkownym kraju a ma wulki wuznam za transport mangan a železoweje rudy z kraja k přistawej w Libreville.
W měsće knježi tropiska klima z přerěznymi maksimalnymi temperaturami mjez 26,3° C w juliju a 30,1° C w aprylu.
Suchi čas traje jenož wot junija hač do awgusta.
Oficielnje bu město w lěće 1849 jako sydlišćo za wuswobodźenych njewólnikow załožene a dósta po přikładźe Freetowna mjeno Libreville.
Radijo Satkula je tydźenske młodźinske wusyłanje Serbskeho rozhłosa, kotrež wusyłaše k prěnjemu razej dnja 12. apryla 1999 z Budyskeho studija.
Mjeno je wotwodźene wot rěčki Satkule.
W oktobrje 2019 spožči so redakciji Radija Satkule spěchowanske myto Myta Ćišinskeho.
Žičeń je wjes z 202 wobydlerjomaj pola Hodźija w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin.
Susodne wjeski su, nimo Hodźija na sewjeru, Praskow na sewjerowuchodźe, Mała Boršć a Dźiwoćicy na wuchodźe, Žičenk na juhowuchodźe, Brězynka za Žičeńskim dwórnišćom na juhu a Brěza na zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Sciciani bě hižo w lěće 1017, z tym słuša k najstaršim znatym sydlišćam Hornjeje Łužicy.
Wot 11. lětstotka sem bě Žičeń z knježim sydłom a słušeše do Hodźijskej wosadźe.
Hač do lěta 1936 tworještej Žičeń a Žičenk samostatnej gmejnje, kotrejž so w tutym lěće zjednoćištej.
W lěće 1974 bu Žičeń do Hodźija zagmejnowany.
Po statistice Arnošta Muki měješe wjes we 1880tych lětach cyłkownje 236 wobydlerjow, z nich 201 Serbow a 35 Němcow.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 21,6 %.
Žičeń ma wot lěta 1846 zastanišćo při železniskej čarje Drježdźany–Zhorjelc.
Mólička brěza je štom ze swójby brězowych rostlinow.
Łopjena su kruhojte a šěrše hač dołhe, tupje karbowane a docpěwaja šěrokosć wot 1 cm.
Wone su tołste a mjeńše hač při druhich brězach.
Wurlički su zrunane a docpěwaja dołhosć wot 1 cm.
Rosće we wysokich bahnach.
Preferuje kisałe pochowy pódy.
Rostlina je w sewjernej Europje, sewjeroněmskej nižinje, Smolinach, Rudnych horach, Jurje, Alpach a předkraju, Čěskim lěsu a Karpatach.
Kuši hórkowc je trajne zelo], kotrež docpěwa wysokosć wot 5 hač do 10 cm.
Stołpiki su zwjetša jara krótke.
Wone su nutřka mustrowane a jasniše.
Króna je ćmowozelena.
Rosće w suchich trawnikach, na kamjentnych trawnikach, na suchich łukach w Alpach a w předalpskim kraju we wysokosćach mjez 1200 a 2800 m.
Fazu Gamzatowna Alijewa je awariska basnica, narodna basnica Dagestana.
W lětomaj 1954-1955 studowaše w Dagestanskim žónskim pedagogiskim instituće.
W lěće 1961 wotzamkny Literarny institut Maksim Gorki.
Je čłonka Zwjazka spisowaćelow ZSSR była.
Wuzwoli so štyri króć za zapósłanču Najwyšeho sowjeta DASSR.
15 lět bě wona zastupniča předsydy Najwyšeho sowjeta, wot 1971 - předsydka dagestanskeho komiteja zakitowanja měra a wotrjada Sowjetskeho měroweho fondsa Dagestana, wot 1971 — čłonka Swětoweje měroweje rady.
Cyž je rozšěrjene serbske swójbne mjeno, pochadźace wot ptačka čižik.
Znaći nošerjo mjena su: Benedikt Cyž, zamołwity za serbske naležnosće Budyskeho wokrjesa, stawiznar Bjarnat Cyž, jednaćel Domowiny Jakub Cyž, farar w Šěrachowje Jakub Cyž, narodny prócowar a antifašist Jan Cyž, jurist, nakładnik a krajny rada Budyskeho wokrjesa Jan Cyž, hudźbnik a komponist Jan Cyž-Hajničanski, farar w Hajnicach a předsyda Łužiskeje narodneje rady Jurij Cyž, spisowaćel Jurij Cyž, prawiznik a kulturny prócowar Michał Cyž, publicist a adwokat Michał Cyž, prawiznik a zarjadnik Serbskeho domu Michał Cyž, kulturny prócowar a nawoda SAEK Mikławš Cyž, duchowny, spisowaćel a basnik Pětr Cyž, kubler, herbski rychtar a wjesny šołta w Nowoslicach Zala Cyžowa, něhdyša městopředsydka Domowiny Helmut Jenč: Domjace ptački a swójbne mjena.
Žrawcy su ryby z rjadownje chrymstatych rybow.
Hižo před 500 milionow lětami běchu žrawcy w swětowych morjach žiwe.
Ludźo maja před nimi strach, dokelž wjele z nich honja wulke tamne zwěrjata a tež bjez dalšeho čłowjeka nadpadnu.
Při tym njeje kóždy žrawc strašny.
K tomu přińdźe hišće, zo so někotre družiny žrawca jenož wot algow a planktona zežiwja, a druhe su zaso přemałe, zo bychu za čłowjeka strašne byli.
Swětodaloko w měrnych regionach, ale tež w subtropiskich a tropiskich morjach k namakanju.
Zapadny Atlantik: wot Nowofundlandskeje do Florida, Bahamow, Kuba a sewjerny dźěl Mexiskeho golfa, Brazilska a Argentinska.
Wuchodny Atlantik: južna Jendźelska, Francoska, Senegal, Ghana, Kongo, srjedźne morjo, Južna Afrika.
Indiski ocean: Seychelle, Čerwjene morjo.
Zapadny Pacifik: Sibirska, Japanska, Koreja, China, Filipiny, Awstralska, Tasmaniska, Nowoseelandska, Nowokaledoniska.
Wulkosć je wot družiny k družiny hinaša.
Z tym móže so wón spěšnje hibać a wotstorkować.
Jeho koža ma móličke zubiki.
Koža je jara kruta a robustna.
Žrawc ma tak mjenowane "rewolwerowe kusadło" štož rěka, zo po kóždym wotdźěłanym zubnym rynkom hnydom wjacore druhe narostu.
Dawa pak tež žrawcow, pola kotrychž su hnydom wjacore zubne rynki zasadźene.
Wupadnje jedyn zub, klapnje hnydom za tym ležacy horje a zawrěje dźěru.
W morju wučini dalokosć wida maksimalnje 50 metrow.
Za to je wušo jara dobre.
Wone je – tak prajene – powabkowy přijimowar.
Wón móže zwukowe žołmy kaž tak mjenowany Infra-zwuk z 650 m dalokosće słyšeć.
Nós je najskerje najwažniši organ žrawca.
Žrawc móže z nim zranjene zwěrjata z 450m zdalenosće čuć.
Najwjace rybow móže aktiwnje wodu přez žabra klumpać.
Žrawcy pak dyrbja přeco płuwać, zo by woda přez jich ert běžeć móhła.
Mužik, kotryž na tutón wóń trjechi, jej z wulkej spěšnosću slěduje, doniž wón partnerku namakał njeje.
Druha metoda je, zo so w porowanskim počasu porowanske zhromadnosće stworja.
Přeco jedyn móže so za nutřkowne wopłodźenje wužiwać.
Žrawcy porodźa swoje dźěći na troje wašnje: w jeju: To je mjez druhim pola bykoweho a pola kočeho žrawca pad.
Tu pak je čas nošnosće dlěši.
Zmysł leži we tym, zo je dźěćo wjetše, sylniše a móže so lěpje starać.
Tute maja tež wjetšu šansu, dlěje w morjach přežiwić.
Někak 75 – byrnjež ćežko zranjeni – přežiwi.
Na tamnym boku steji čłowjek.
Na lěto mori so přerěznje 4,5 mio. žrawcow, z iracionalneje hidy, z "wjesela" na tutym sporće, k škitej přibrjohow, najwjace pak k jědźi.
Leži něhdźe 45 kilometrow južnje Kijewa njedaloko praweho brjoha Dnjepra.
Sydlišćo je so w lěće 1362 załožiło a ma wot lěta 1979 měšćanske prawa.
Partnerske město Obuchiwa w Němskej su Radobyle.
Zlín je z něhdźe 75.000 wobydlerjemi industrielne srjedźišćo Zlinskeho kraja na Morawje w Čěskej.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1322 a dósta 1397 měšćanske prawa.
Tehdy bě Zlín wažne stejišćo rjemjeslnistwa a hórnistwa.
W lěće 1949 dósta město mjeno stalinistiskeho prezidenta Čěskosłowakskeje, Klementa Gottwalda.
Za čas Čěskosłowakskeje bě wosebje znate za filmowe studija, w kotrychž skutkowaše mjez druhimi režiser Karel Zeman.
Sydlišćo je so w 19. lětstotku jako ruska wjes Rybačje załožiło a ma wot lěta 1954 měšćanske prawa.
Leži w Ferganskim dole něhdźe 80 kilometrow juhozapadnje Chudźanda.
Serbske Słowo bě serbski politiski tydźenik, kotryž wuchadźeše wot 25. januara 1919 hač do 31. decembra tutoho lěta w hornjoserbskej a němskej rěči.
Zamołwity redaktor a zdobom wudawar bě hač do septembra 1919 Maks Štrympa a wot septembra hač do decembra sekretar Serbskeho narodneho wuběrka, Jan Bryl.
Sydło redakcije běše w Drježdźanach, nowina ćišćeše so pak pola Donnerhakec w Budyšinje.
Jedna so wo prěnje dwurěčne serbsko-němske politiske nowiny.
W prěnim połlěće publikowaše zawodny nastawk na prěnjej stronje přeco serbsce a němsce.
Zamołwići chcychu z tym tež němsce rěčacym Serbam zmóžnić, so na serbske słowa zwučić.
Nowina wobsteješe ze štyrjoch stron a steješe politisce jasnje na stronje Bartoweho hibanja, tež nastupajo wot njeho žadaneje serbskeje samostatnosće.
W septembrje 1919 wozjewi Božidar Dobrucky, zo bě nowinu za Serbski narodny wuběrk nakupił.
Na kóncu měješe tydźenik wjace hač 500 stajnych woteběrarjow.
Kónc wuchadźenja z 48. čisłom dnja 31. decembra 1919 zwisuje snadź tež z tym, zo stachu so Serbske Nowiny wot spočatka lěta 1920 z dźenikom.
Powěsće z Prahi wozjewichu so z pismikomaj „J.W." a běchu tuž najskerje z pjera Jurja Wićaza.
W serbšćinje wón jenož w cuzorěčnych swójskich mjenach wustupuje.
Wón reprezentuje konsonant a je w němčinje scyła najrědši pismik.
Skupi je starožitne romske sydlišćo w Makedonskej, w městnje dźensnišeho Skopje.
Ordubad je město na juhu Nachičewana w Azerbajdźanje, při samej iranskej hranicy.
Leži při rěce Ordubadčaj něhdźe 60 kilometrow juhowuchodnje Naxçıvana.
Leži při rěce Iršawka něhdźe 80 kilometrow juhowuchodnje Užhoroda.
Sydlišćo je so w lěće 1341 załožiło a ma wot lěta 1980 měšćanske prawa.
Leži w historiskej Galiciskej něhdźe 80 kilometrow južnje Ternopila při rěce Seret.
Sydlišćo je so w lěće 1427 prěni raz naspomniło a słušeše tehdy do pólskeho kralestwa.
W lěće 1522 dósta měšćanske prawa.
Židowske wobydlerstwo město je so w holocausće zničiło.
Njazepetrowsk je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1747 jako Njazepetrowskij zawod załožiło a ma wot lěta 1944 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Lahojskowskeho rajona.
Leži při rěce Gajna něhdźe 40 kilometrow sewjerowuchodnje Minska při awtodróze z běłoruskeje stolicy do Wicebska.
Sydlišćo je so w lěće 1078 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1998 měšćanske prawa.
Tydźenska nowina – Serbske powěsće za hornich Łužičanow bě tydźenik w hornjoserbskej rěči, kotryž wuńdźe jako naslědnik Jordanoweje Jutnički k prěnjemu razej w lěće 1842.
Redaktor bě najprjedy Łazowski farar a basnik Handrij Zejler a pozdźišo Jan Arnošt Smoler.
Nowina bě njeoficielny organ serbskeho narodneho hibanja a zakitowaše byrgarsko-demokratiske prawa serbskeho ludu napřećo nadpadam.
W dobje předměrca – do załoženja Maćicy Serbskeje – skutkowaše jako kulturne a politiske srjedźišćo serbskeho hibanja.
Tak njesmědźeše Tydźenska Nowina rozprawjeć wo wonkownej politice, nimo toho dyrbješe so stajnje darmotny eksemplar sakskemu nutřkownemu ministerstwu přepodać.
W lěće 1854 přemjenowa so Tydźenska Nowina na Serbske Nowiny.
Dwudomne rostliny su rostliny z muskimi a žónskimi kćenjemi na wšelakich indiwiduumach samsneje družiny.
Historiska stolica Bretanje je Nantes.
Ginejski golf je tutón dźěl Atlantiskeho oceana, kotryž mjezuje z pobrjohom zapadneje Afriki w sewjeru a srjedźneje Afriki we wuchodźe.
Stawiznisce rěka region při sewjernym pobrjoze Hornja Gineja a při wuchodnym pobrjoze Delnja Gineja.
Přimórske staty su Ghana, Togo, Benin a Nigerija w Hornjej Gineji kaž tež Kamerun, Ekwatorialna Gineja, Gabun a republika Kongo w Delnjej.
Nastachu - kaž tež Kamerunska hora na afriskej twjerdźi - wulkaniskeho hot spota dla.
Stolica a najwjetše město je Lima.
Peru ma něhdźe 30 milionow wobydlerjow.
Mjezuje z Ekwadorom a Kolumbiskej na sewjeru, z Brazilskej na wuchodźe, z Boliwiskej na juhowuchodźe a z Chilskej na juhu.
Zapadnu hranicu Peruwa twori pobrjóh Ćicheho oceana.
Na wuchodźe ma kraj podźěl na Amaconasowej nižinje, hdźež běži druha najdlěša rěka swěta, Amaconas.
Srebrenica je małe město we wuchodźe Bosniskeje, blisko serbiskeje hranicy.
Wot Daytonskeho zrěčenja sem wono přisłuša Republice Srpskej.
Wulkogmejna Srebrenica ma wokoło 11.000 wobydlerjow.
Na juhu je rěka Drina přirodna hranica gmejny přećiwo Serbiskej, w sewjernej runinje namaka so susodne městačko Bratunac.
Prěnje naspomnjenje města jako Srebrenik pochadźa z lěta 1376.
W 19. lětstotku wuwiwaše so Srebrenica mineralnych žórłow dla k sławnemu lěkowanišću.
Běły Šepc je rěčka w Sakskej we Zhorjelskim wokrjesu.
Wot swojeho žórła pola Němskich Pawlec njedaloko Rychbacha ćeče rěčka najprjedy do sewjerowuchodneho směra přez Markoćicy a wuchodnje Limasa do Kodrec.
Dalše wjetše wsy při srjedźnym běhu su Hórka, Wosečk a Wosečk.
W zwisku z rozšěrjenjom Rychwałdskeje brunicoweje jamy so rěčnišćo mjez 2011 a 2014 znowa přepołoži.
Wot Rěčic so Běły Šepc přez Wjerto, Nowy Lubolń, Hamoršć a Napadź južnje jamy nimo wjedźe.
Při tym dyrbi so dźěl rěčneho běha přirodźe blisko přetworić.
Wuliw do Čorneho Šepca budźe po skónčenju přepołoženja trochu južnišo prěnjotneho wuliwa před Rychwałdom.
Mglin je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1154 załožiło a ma wot lěta 1781 měšćanske prawa.
Prěnje pisomne naspomnjenje sydlišća "Tockczaw" pochadźa z lěta 1240, sydlišćo bu wšak najskerje hižo w 11. lětstotku załožene.
Pozdźišo bu sydlišćo do Duchczow a Dux přemjenowane.
Po započatku hórnistwa wosrjedź 14. lětstotka wobsydlowaše dale a bóle němskich hórnikow dotal čěske město.
Hižo w lěće 1389 staješe němske wobydlerstwo mnohotu měšćanow.
Nimo toho měješe město sylna židowsku wosadu.
W lěće 1390 bu prěnja šula zahajena, nawjedowana wot Mištra Jakoba.
W tym času bě tež hižo měšćanostu a sudnistwo starcow.
Nimo romaniskeje cyrkwje Swj.
W lěće 1412 přechadźa město na čěskeho krala Wjacław IV..
Na zakładźe měroweho zrěčenja mjez markhrabjemi z Mišna a čěskej krónu bu město w lěće 1417 zaso Němcam přeswojene.
Za husitske wójny bu město po bitwje mjez Andreasom Prokopom a Bjedrichom II.
W samsnym času pokročowachu zwady mjez čěskej krónu a markhrabjemi z Mišna, doniž njebu Duchcov 27. meje 1459 z Egrowym zrěčenjom doskónčnje Čecham přizamknjeny.
12. septembra 1460 buchu měšćanske priwilegije potwjerdźene, města dósta wot čěskeho krala Jurja z Podźebrad měšćanski wopon a zygl kaž tež piwarske prawo.
Zarjadowanje bu Zbynku Zajacej z Hasenburga a potom Prokopej z Rabštejna přenjesene.
Přez nabožinske wójny w Čechach dóńdźe zaso a zaso k wojerskim konfliktam.
Poslědnik Prokopa, Hendrich z Rabštejna, wohrozy samo wobsydstwa sakskich wójwodow, kotřiž na to chłostanske wuprawy do Čech přewjedźechu.
Wjacław Popel z Lobkowic wutwarješe měšćansku twjerdźiznu Sulewičanow do hrodu.
Za čas Třicećilětneje wójny dóńdźe k wjacorym wobsadźenjam přez Šwedsku, kotřiž 5. awgusta 1634 wulki dźěl města wotpalachu.
Po tym zo posledni bě knježacy Lobkowičan Franc Józef bjez dźěći zemrěł, přewza jeho wudowa Polyxena z Lobkowic město, kotraž w lěće 1642 hrabju Maksimiliana z Wallenštajna za muža wza.
Dochody z robotow a dalšich financnych dawkow słušachu nětko měsće.
W lěće 1675 bu prěnja piwarnja natwarjena, w lětach 1675-1695 bu hród dospołnje renowěrowany.
Po smjerći Jana Bjedricha přewza jeho bratr Arnošt Józef z Waldštajna knjejstwo.
Dwě lěće po spočatku jeho regentstwa, 10. awgusta 1709, so wulki dźěl města wotpaleše, inkluziwnje stareje radnicy.
W samsnym času dožiwješe město swój najwjetši rozmach pod nowym wobsedźerjom.
Hród bu wo dwě bóčnej křidle rozšěrjeny, w lěće 1721 bu cyrkej swj.
Marije dotwarjena a 12. septembra 1722 wot Litomjeričanskeho biskopa Jan Adam Wróćisław z Mitrowic poswjećena.
Borbory zakónči a w lěće 1728 tón hrodowskeho hospitala z cyrkwju Marije donjebjeswzaće.
W hrodźe zahaji Waldštajnowu galeriju.
Tež wón wobohaći Duchcov wo mnoholičbne wuměłske twórby, mj. dr. přez sochi z dźěłarnje Matthiasa Bernharda Brauna.
Po wubuchu mora, na kotryž tež jeho mandźelska Josefa zemrě, da morowy stołp Swjateje trojicy natwarić.
W Sydomlětnej wójnje bu město, w kotrymž mjeztym Emanuel Filibert z Waldštajna knježeše, přez pruske wójsko dospołnje wurubjene.
W lěće 1763 bu prěni brunicowy šacht do słužby stajeny.
Zdźěłany Józef Korla Emanuel z Waldštajna nastupi w lěće 1774 jeho naslědnistwo.
W lěće 1785 přinjese filozofa, swětodundaka a dyrdomdejnika Giacomo Casanova na hród.
Tón přebywaše třinaće lět jako hrodowski bibliotekar w Duchcovje, hač do swojeje smjerće w lěće 1798.
Z tutoho časa pochadźa wulki dźěl jeho wozjewjenkow.
Po jeho smjerći w lěće 1814 přewza jeho bratr Adam z Waldštajna, wuznamny botanikar, knjejstwo.
Přetwarješe hród w klasicistiskim stilu, załožeše jendźelski park w hrodowskej zahrodźe a natwarješe hrodowski muzej.
W slědowacych lětach dóńdźe přez zahe smjertne pady ke chwatnej wotměnje w knjejstwje.
Pod Antonom z Waldštajna wopytowachu hród zaso wuměłcy, mjez nimi tež spisowaćel František Palacký a Fréderić Chopin.
Stare wrota buchu wottorhnjene a nastawachu nowe předewzaća, mjez nimi w lěće 1849 cokorownja a škleńčernja.
W druhej połojcy 19.lětstotka bu železnica natwarjena a w meji 1867 zahajena.
Duchcov sta so z tym z wažnym wobchadnym křižnišćom.
Duchcov stawaše so přez wudobyte wuhlo, cyhelnicy, wapnownje, lijernje, keramikowe fabriki a pozdźišo škleńčernje z wažnym industrijowym městom.
Přez wudobywanje a podrywanje dyrbjachu so zaso a zaso dźěle města wottorhować.
Industrielny rozmach wuskutkowaše so tež na ličbu wobydlerstwa.
Měješe Duchcov spočatk 19. lětstotka hišće 772 wobydlerjow, běchu to w lěće 1900 hižo 11.921.
Češa tworjachu tehdy jenož mjeńšinu.
Industrija wšak trjebaše tež derje wukubłanych fachowych dźěłaćerjow.
W lěće 1872 bu tohodla hórniska fachowa šula załožena.
Ale hórnistwo tež wopory požada.
Při hórskich njezbožach w lětach 1879, 1893, 1900 a při najwjetšim 3. januara 1934 přińdźe přez 240 hórnikow wo žiwjenje.
Kónc 19. lětstotka bu Duchcov na telefonowu syć a póstowy zarjad zahajeny.
Dalše zjawne twarjenja buchu zjawnosći přepodate, tak w lěće 1896 měšćanski muzej a wobwodne hejtmanstwo.
Po załoženju Čěskosłowakskeje w lěće 1920 ličeše město Duchcov 12.513 wobydlerjow, mjez nimi 5.965 Čechow, 1. decembra 1930 13.040 wobydlerjow, 17. meje 1939 bě 9.646 a 22. meje 1947 8.229 wobydlerjow.
Duchcov njeje so w času do Druheje swětoweje wójny z wjetšinu Sudetskoněmskej stronje Konrada Henleina přidružił.
Po wuswobodźenju přewza 8. meje 1945 Čěskosłowakski narodny wuběrk pod wjednistwom Josefa Skalníka dóńty města.
Pod wobtřělenjom Čerwjeneje armeje so 10. meje 1945 cyrkej přizjewjenje swj.
Marije wupalowaše a z njej so někotre hódnotne pokłady zhubichu.
Na zakładźe Benešowych dekretow bu tón dźěl wobydlerstwa, kotryž njebě so přećiwo Čěskosłowakskeje přez nacionalsocialistow wuprajił, w lěće 1945 wuswojeny a wuhnaty.
Hakle poněčim dóńdźe k zasydlenju z čěskim wobydlerstwom.
Pod komunistiskim režimom dóńdźe k dalšim zničenjam kulturnych pomnikow, kotrež dyrbjachu hórnistwa dla preč, na př. najwjetši dźěl hrodowskeho parka, hospital a cyrkej Marije donjebjeswzaće.
Ale tež wobchadne puće buchu wottorhnjene a jenož zdźěla zaso natwarjene.
Dźensa je Duchcov přez swoju bliskosć k přirodoškitnym kónčinam wuchadźišćo za aktiwity w swobodnym času.
Cyrkej Přizjewjenje swj.
Marije Gymnazij Hospital z cyrkwju Donjebesawzaća swj.
Borbory Pawiljon ze swětoznatym freskom Wjacława Ławrjenca Reinera Statny hród Duchcov Stołp swj.
Trojicy w hrodowskim zahrodźe Stołp swj.
Bahnowa njezapomnička je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 10 hač do 100 cm.
Wone steja w na spočatku zakulenym kwětnistwje, kotrež nima łopješka.
Próškowe łopješka su w krónowej rołce schowane.
Na zachodźe k rołce je město toho rynka z pjeć žołtych šupiznow.
Dla formoweje a barboweje podobnosće z woprawdźitymi próškowymi łopješkami so insekty přiwabjeja.
Naraz zadźěwa, zo so móžeja małke insekty do kćenjow zadobywać.
Rosće na włóžnych łukach, w hrjebach, na brjohach a w łučinowych lěsach.
28. meje abo 28. róžownika je 148. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 217 dnjow hač do kónca lěta.
30. oktobra abo 30. winowca je 303. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 62 dnjow hač do kónca lěta.
Leži w stepowej krajinje při delnjej Wolze něhdźe 700 kilometrow juhowuchodnje Moskwy a mjezuje na wuchodźe z Kazachstanom.
Jeje zarjadniske sydło a najwjetše město je Saratow z wjace hač 800.000 wobydlerjemi.
Dalšej wulkoměsće stej Engels a Balakowo.
W lěće 2010 měješe Oblasć Saratow 2.521.892 wobydlerjow.
Z nich běchu 85,3 % Rusojo.
Najwjetšej mjeńšinje běštej kazachska a tatarska.
Ljubojno je wjes, kotraž leži při pobrjoze Prespanskeho jězora w Makedonskej.
Šwedski drěn je zelišćowa rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 5 hač 20 cm.
Stołpik je njerozhałuzowany, zrunany, štyrihranity a z jednym, nakónčnym wokołkom.
Nimo toho su wot štyri běłych, 5-8 mm dołhich, jejkojtych přikrywnych łopješkow wobdate.
Rostlina je w sewjerozapadnej Němskej a sewjernej Europje rozšěrjena.
Tatarski drěn je w lěću zeleny kerk, kotryž docpěje wysokosć wot 2 hač do 4 m.
Jeho róst je šěroki a zrunany.
Hałuzy su kruće zrunane a w zymje a nalěće swěćace čerwjene.
Přećiwostejne łopjena su eliptiske-jejkojte a maja 4-8 pódlanskich porow nerwow.
Jich kroma je hładka.
Jich nazymske barbjenje je žołte hač čerwjene.
Płody su běłe hač módrojte póčkate płody a docpěja wulkosć hróšatkow.
Wone wot julija dozrawja a su njejědźne.
Płody so wot spěwatych ptačkow jědźa.
Rosće w na družiny bohatych měšanych lěsach.
Rostlina je njenaročna a zymokruta.
Rostlina je wot wuchodneje Europy hač do Sibirskeje rozšěrjena, ale tež we wuchodnej Aziji wustupuje.
Wón je pyšny kerk w parkach a zahrodach, ale so tež jako pioněrsku drjewinu a škit přećiwo wětrej plahuje.
Sibirica njese swětłočerwjene łopjena a hałuzy.
Spaethii njese bronzowe łopjena.
Protyka za lěto 1880 1880 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
Poslednje čisło serbskeho časopisa „Łužičan" wuńdźe.
01. januara: Delnjoserbska Pratyja wuńdźe k prěnjemu razej.
27. měrca: Załoženje Towarstwa pomocy za studowacych Serbow 27. meje: W Choćebuzu załoži so Maśica Serbska z předsydu Janom Bjedrichom Tešnarjom.
08. awgusta: W Hodźiju wotměje so pod nawodom Jakuba Barta šesta Schadźowanka.
Mjeniny su 3. meje a 25. julija.
Blagodarnyj je město w juhu Ruskeje federacije.
Leži w europskim dźělu Ruskeje w Stawropolskim regionje něhdźe 150 kilometrow wuchodnje Stawropola.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1782 załožiło a ma wot lěta 1971 měšćanske prawa.
Rostlina njepřijomnje ćehnje.
Stołpiki su zrunane, tupohranite a jednory abo rozhałuzowane.
Měnjate łopjena su owalne, jako zaliw zubate, dołhojće-jejkojte a na nerwach kosmate.
Króna je likojta a docpěje dołhosć wot 2 hač do 3 cm a šěrokosć wot hač do 2 cm.
Keluch njese pjeć kałacych zubkow.
Rosće na drjebiznje, pustych płoninach a rolach wobkopankow.
Ma radšo na prawym měrje suche, na dusyku bohate pódy na słónčnych stejnišćach.
Rostlina je w Europje, w sewjernej Africe a Indiskej rozšěrjena.
Leži w europskim dźělu Ruskeje federacije njedaloko Ilmenskeho jězora při rěce Wolchowje.
Ma něhdźe 215 tysac wobydlerjow.
Prěni raz naspomni so město w lěće 859.
Słuša tuž k najstaršim ruskim městam a bě w srjedźowěku srjedźišćo mócneho wjerchowstwa.
Wot lěta 1617 bě wón z prefektom japoštołskeje signatury, najwyšeho sudnistwa cyrkwje, a 6. žnjenca 1623 bu w starobje 55 lět jako naslědnik Hrjehorja XV. wuzwoleny za 234. bamža romsko-katolskeje cyrkwje.
Najprjedy płaći jako spěchowar wuměłstwa a wědomosće kaž tež jako přećel Galilea Galilei, kotrehož Barberini ze studijneho časa znaješe.
Přećiwo inkwiziciji so pak njemóžeše předobyć.
Wšědny bozowc je runy, husto rozhałuzowany kerk, kotryž docpěwa wysokosć wot 2 hač do 10 m.
Rostlina je słabje jědojta a wutwori wotnožki.
Intensiwnje wonjace kćenja so z łopjenami jewja a steja w hustych, kehelojtych, 10-20 cm dołhich, runych pakićach.
Někotre sorty maja čerwjene, lila, róžojte, módre, běle abo žołte.
Preferuje přesakliwe, pěskojte-hlinjane, humusowe, wapnite, w prawym měrje suche hač čerstwe zahrodne pódy.
Rostlina je domjaca w juhowuchodnej Europje na tamnišich lěsnych kromach a skalnych zwisach.
Hižo w 16. lětstotku bu k srjedźnej Europje zawjedźena.
W srjedźnej Europje hdys a hdys na kamjentnej drjebiznje, na skałach a murjach wodźiwjene wustupuje.
Hewak často w zahrodach a parkach plahuje.
Albrecht Dürer běše němski moler, grafikar a matematikar.
Pólny zajac, akwarel, Albertina, Wien.
Rhinocerus, drjeworězba, priwatne wobsydstwo.
Pućowanje wot Londona do Parisa traje minimalnje dwě hodźinje a 15 minutow; wot Londona do Brüssela jednu hodźinu a 51 minutow.
Na rozdźěl wot najwjetšeho dźěla wšědnych spěšnikow je nuznje, zo so zapisuja do lisćiny za nastupišćo kotrež za druhich pućowacych njeje přistupne.
Leži při Wolze w europskim dźělu Ruskeje a je stolica republiki Čuwašiskeje.
Ma něhdźe 474 tysac wobydlerjow.
Hudźbnje orientowaše so na metalowych kolijach.
Eksistuja wšelakore natočenja skupiny w syći.
Wot 2005 skupina wjac njeeksistuje.
BEAT: wubědźowanje hudźbnych skupinow w Dźěžnikečanskej kotołni.
Bologoje su město w Ruskej federaciji.
Přez Bologoje wjedźe železniska čara Moskwa–Pětrohród.
Sydlišćo je so w lěće 1495 k prěnjemu razej naspomniło a ma wot lěta 1917 měšćanske prawa.
Iwangorod je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1492 załožiło a ma wot lěta 1954 měšćanske prawa.
Město słušeše mjez 1920 a 1945 k Estiskej.
Donnerhak, Budyšin Naduta rězna.
Leži při južnej kromje Kawkaza při rěce Cchenisckali něhdźe 60 kilometrow sewjernje Kutaisija.
Ma něhdźe 1320 wobydlerjow.
Symank je hornjoserbske swójbne mjeno slědowaceju wosobow: Beno Symank, sudnik a narodny prócowar Jan Symank, wučer a kulturny stawiznar Mjeno pochadźa wot křesćanskeho předmjena Syman.
Astrid Lindgren bě šwedska spisowaćelka.
Lindgren słuša ze cyłkownym nakładom wot wjace hač 145 milionow eksemplarow k najsławnišim awtoram dźěćacych knihow na swěće.
Jeničce w Němskej bu znajmjeńša 20 milionow knihow předawane.
Spisowaćelka je duchowna mać wot Pippi Langstrumpfec, Michela z Lönneberga, Ronje, Madity, Mio, Kalla Blomquista a wjele dalšich figurow.
Astrid Lindgren angažowaše so wosebje za prawa dźěći a zwěrjatow kaž tež za wobswětoškit.
Wona bě mjez druhim nošerka Měroweho myta němskeho kniharnistwa, Myta Selmy Lagerlöf a „Alternatiwneho Nobeloweho myta".
Toki Pona je planowa rěč.
Mjeno rěče je wotwodźene wot Pidźinskeho słowa toki a Esperantorěčneho adjektiwa bona.
Planowa rěč bu wot Kanadźanki Sonja Elen Kisa wudźěłana.
Toki Pona bu wot jeje w lěće 2001 prěni raz online wozjewjena.
Po jeje wobličenju je tuchwilu swětodaloko zmjeńša 100 běžnych rěčnikow.
Hinak hač by so snadź wočakowało, njeeksistuja žane ličbniki wot jedyn hač do dźesać, na kotrychž potom cyły ličbnikowy system natwari.
Wotpohlad toho bě, zo by so wužiwanje wjetšich ličbnikow poćežało, zo by so w zmysle taoizma k jednoremu wašnju myslenja wróćał.
Cyłkownje eksistuja – jeli so tež nula wobkedźbuje – jenož štyri ličbniki: 0, 1, 2 a 5.
Na př. ličbnik 17 so mjenuje „luka luka luka tu". „luka" je připódla prajene tež słowo za ruku.
Wulke pismiki so jenož wužiwaja za wosobowe a městne mjena, nic za prěnje słowo sady.
To rěka, wone markěruja cuze słowa, nihdy 120 Toki Pona korjenjow.
Alfabet wot Toki Pona je na 14 pismikow wobmjezowany.
Złóžki so zestaja přeco z konsonanta a wokala, z wuwzaćom prěnjeje złóžki słowa, kotraž móže tež jenož z wokala wobstać, a poslednjeje złóžki, na kotruž hodźi so přidatnje připowěšeć n.
Typologisce Tokipona je izolowaca rěč.
Jeje stajny słowoslěd je subjekt-werb-objekt.
Toki Pona wuńdźe z zakładnym słowoskładom wot jenož 123 słowow.
Jeli maš radšo informacije z wobrazom, hlej do zwobrazowaneho kursa w jendźelšćinje.
Toki Pona ma jenož pjeć bazowych ličbnikow, kotrež přeco po potrjechenym substantiwje steja.
Někotre słowa, kotrež so w starych tekstach jewja, su nětko zestarjene.
Swójske mjena a druhe cuzorěčne požčonki přeco su adjektiwy, nic samostatne słowa.
Wšě słowa so konsekwentnje małko pisaja, samo jeli wone na spočatku sady steja.
Jenož při „njeoficielnych słowach", kotrež słowoskładej wot Toki Pona njewuchadźeja, tuž swójske mjena wosobow, ale tež geografiske a cuzorěčne woznamjenjenja, je wulke pisanje dowolene.
W Toki Pona eksistuja kaž w hornjoserbšćinje słowne družiny substantiw, werb, adjektiw, adwerb, konjunkcija a prepozicija.
Słowna abo pozicija sadowych čłonow je přez to často rozsudna za korektne woznam wěsteho słowa.
Přez kombinacije wjacorych słowow bywaja přidatne woznamjenjenja zbytne.
Ličba słownych kombinacijow je tak wězo njewobmjezowana.
Njeeksistuje žadyn genus, kazus abo numerus Tež njeeksistuje žana konjugacija abo deklinacija Wotpowědnik za słowo „być" kompletnje faluje, a přez to tež wšitke časowe formy.
Nimo toho cyłk steji před subjektom sady.
Wone maja jeničce zadźěwać, zo při kompleksowych sadach so njedorozumjenja podawaja.
Dokelž to je nimorjadne znamjo planoweje rěče Toki Pona, wužiće tutych štyri „pomocnych słowow" spočatnje wězo tróšku zwučenja potrěbne.
Wono móže „štó" abo „što" woznamjenjować.
Wjetša lěpšina wot Toki Pona je krótki čas za wuknjenje.
Přez prawidłowne zwučowanje je móžno, Toki Pona hižo po jednym měsacu z jeho 118 zakładnymi wokablemi a jeho gramatiskimi prawidłami wobknježić.
Tež časte, eksaktne wužiće wot ličbnikow wyše 20 so hodźi z Toki Pona jenož relatiwnje ćežko zwoprawdźować, njewušikneho tworjenja dla.
Leži w Galileji a je to hłowne město Sewjerneho distrikta.
Dźensa ma něhdźe 66 000 wobydlerjow.
Jurij Wjela bě serbski wučer, docent a spisowaćel kaž tež awtor serbskich wučbnicow.
W lěće 1968 dósta Myto Ćišinskeho za swoje literarne dźěło.
Syn skałarja běše wot 1907 do 1913 ze seminaristom na Krajnostawskim wučerskim seminarje w Budyšinje a nastupi w lěće 1913 swoje prěnje městno jako wučer w Njeswačidle, hdźež hač do lěta 1919 wosta.
Wot 1916 do 1918 bě jako wojak w Prěnjej swětowej wójnje.
1919–26 wučerješe w Komorowje a 1927–37 w Budestecach.
Jako aktiwny čłon serbskich towarstwow a awtor dramatiskich hrow kaž na přikład „Paliwaki" bu w lěće 1937 wot nacionalsocialistow z Łužicy wuhnaty.
Po kóncu Druheje swětoweje wójny běše z načolnikom šulskeho wotrjada Domowiny a pomha tam a jako awtor wučbnicow při natwarju serbskeho šulstwa.
Nimo toho bě jedyn z prěnich docentow 1946 załoženeho Serbskeho wučerskeho wustawa.
Najwjetši dźěl jeho historisko-prozaiskeho dźěła nasta hakle na wuměnku, tak jako historiski swójbny roman zapołožene Robotow pak njeby kónc, kotrež so ze serbskimi wsami wokoło Droždźija zaběra.
Jurij Wjela bě wot lěta 1919 zmandźeleny z Anny Elisabeth, rodźenej Krausec.
Wučer a lektor Jan Wjela bě jeju syn.
Wot lěta 1911 běše sobustaw Maćicy Serbskeje.
Dźiwadłowa hra, Budyšin 1936 Wučer mjez ludom.
LND, Budyšin 1962 Bjez prócy a potu njepřińdźeš k złotu.
LND, Budyšin 1965 Robotow pak njebě kónc.
Stolica je Abuja w srjedźišću kraja, mjeztym zo je při atlantiskim pobrjoze ležacy Lagos najwjetše město.
Kraj mjezuje z Nigerom na sewjeru, z Čadom na sewjerowuchodźe, z Kamerunom na wuchodźe a z Beninom na zapadźe.
W južnym dźělu Nigerije knježi horca, włóžna, tropiska klima z dešćowym počasom wot apryla do oktobra a přerěznymi temperaturami wokoło 30 °C. W sewjernym dźělu maja sušišu pusćinowu klimu ze słabym dešćowym počasom a horcym wětřikom Harmattan w suchim počasu.
Potom njejsu temperatury wokoło 50 °C rědke.
Najwyše městno je Chappal Waddi při kamerunskej hranicy we wuchodźe kraja.
Typiske krajinowe formy su laguny při pobrjoze, włóžna sawana w srjedźišću a sucha sawana w sewjeru.
Nigerija je po ličbje wobydlerstwa z wulkim předskokom najwjetši stat Afriki.
Mjeztym zo wšě dołhostniki, kotrež běža padorunje k šěrokostnikam, su wulke kruhi, su šěrokostniki powšitkownje małe kruhi – nimo ekwatora, kotryž jako nulowy šěrokostnik zemju do sewjerneje a južneje hemisfery dźěli.
Dalše wosebite šěrokostniki su wobrotnikaj a polarnej kruhaj, kotrež dobywaja wuznam za słónčny staw w běhu počasow přez křiwosć ekliptiki.
Tež definicija klimowych pasmow poćahuje so na wěste šěrokostniki.
Wotstawk dweju šěrokostnikow z rozdźělom jednoho stopnja šěriny je přerěznje něhdźe 111 km, je wšak zemskeho wopłonjenja dla w bliskosći ekwatora mjeńši hač w ekstremnje sewjernych a južnych šěrinach.
Šěrokostniki wužiwaja so často jako hranicy mjez krajemi abo regionami, předewšěm w Sewjernej Americe a Africe.
Holger Mann je sakski politikar Socialnodemokratiskeje strony Němskeje, wot lěta 2009 přez krajnu lisćinu zapósłanc sakskeho krajneho sejma a rěčnik frakcije SPD za wysoke šule a wědomosć.
Wón je ženjeny, nan dweju dźěsćow a bydli w Lipsku.
Eurazija je zapřijeće za hromadźe zwisowacy kontinent na zemi, wobstejacy z dweju kontinentow Europy a Azije, kotryž je dźěl Eurafrazije.
Zapřijeće „Eurazija" zawjedźe w 19. lětstotku geologa Eduard Suess.
Po jeho měnjenju bu kontinent na zakładźe kulturnych rozdźělow kumštnje dźěleny do dweju kontinentow.
Dźělenske linije, kotrež pak wot wšěch wědomostnikow připóznate njejsu, tworja Uralske horiny, rěka Ural, Kaspiske morjo, Manyčowa nižina, Čorne morjo a Bosporus.
Zdźěla so tež Kawkaz a rěka Emba jako hranica pomjenujetej.
Spisa směrodajny ideologiski koncept.
Wobdźěli so 1970 na Baader-wuswobodźenju a 1975 na pjeć bombowych atentatach z w cyłku štyri smjertnymi woporami.
W lěće 1972 bu zajata a 1976 w swojej celi mortwa namakana.
Přežiwi swoje dźěćatstwo w Oldenburgu.
Ulrike Meinhof studowaše w Marburgu filozofiju, sociologiju a germanistiku.
1956 hač 1964 bě čłonka zakazaneje KPD.
Wot tutoho časoweho dypka bu Meinhof z łójenskim listom pytana.
15. junija 1972 Ulrike Meinhof bu w bydlenju w Langenhagenje blisko Hamburga zajata.
29. nowembra 1974 bu dla bomboweho atentata na stajny dom nakładnistwa Axel Springer k wósom lětam jatby zasudźena, za kotrež bu do justicneho wukonjenskeho wustawa Stuttgarta zapokazana.
21. meje 1975 Meinhof bu w „Stammheimer Prozess" dla štworeho mordarstwa a wjelekróćnych pospytow mordarstwa wobskoržena.
Jeje smjerće dla k wotsudźenju hižo njepřińdźe.
9. meje 1976 justicny zastojnik namaka Ulrike Meinhof w jeje celi wobwěsnjenu.
25 dnja 15. junija 1970, s.
Leži při wuchodnym brjoze Čorneho morja, na južnej stronje Kawkaza blisko georgiskeje hranicy něhdźe 170 kilometrow južnje Krasnodara.
Sydlišćo je so w lěće 1838 załožiło a ma wot lěta 1917 měšćanske prawa.
W lěće 2014 wotměchu so w Sočiju Zymske olympiske hry.
Lubijska hora je něhdyši wulkan blisko Lubija w hornjołužiskim wokrjesu Zhorjelc.
Wona je 448 metrow wysoka a jeje wysokosće a charakteristiskeho dwójneho wjerška dla hižo wotdaloka spóznać.
Druhi wjeršk twori Wowča hora, kotraž je wo meter wyša hač Lubijska.
Wjeršk Lubijskeje hory namaka so něhdźe 1,8 kilometrow wuchodnje Lubijskeho centruma.
Na wuchodźe leža Jěrkecy a na sewjeru – při železniskej čarje do Zhorjelca a zwjazkowej dróze 6 – Serbske Pawlecy.
Na wjeršku steji wěža krala Bjedricha Awgusta, wuhladna wěža z lateho železa z wěžowym hosćencom.
Susodna Wowča hora je stejišćo 162 metrow wysokeje wusyłanskeje wěže Němskeje Telekom.
Lubijska hora wobsteji z powostankow něhdyšeho tercierneho wulkana w formje sedła a z owalnym podrysom.
Prěnjotny wulkan bě wo wjele wyši, wotnošowaše so pak we wšelakorych lodowych dobach.
Wokolina wjerška twori najwjetše powjeršne łožišćo bazalta w Hornjej Łužicy, kotrež so na přestrjeni wot třoch kwadratnych kilometrow wupřestrěwa.
Wjeršk Lubijskeje hory so hižo w bronzowej dobje wot čłowjeka wužiwaše, tak je so 1.600 metrow dołhe wobhrodźenje Łužiskeje kultury zdźěla wobchowało.
Nutřka su so dźěłanski grat, keramika, bronzojte objekty a debjenki namakali.
W lěće 1770 natwarichu Lubijscy překupcy druhe kamjentne twarjenje na horje.
Wot lěta 1854 steji na wjeršku 28 metrow wysoka železna wěža, kotraž bu po sakskim kralu Bjedrichu Awgusće II. pomjenowana.
Wona je w Europje po wašnju twarjenja jónkrótna.
Lubijska hora steji wot lěta 2009 z wšitkimi twarjenjemi, wěžu a třomi skałami jako ansambl pod pomnikoškitom.
Nimo toho płaći jeje měšany hórski lěs jako krajinoškitne pasmo.
Dla jeje połoženja je Lubijska hora wurjadne wuhladnišćo.
Na juhu su Kotmar a Žitawske kaž tež Łužiske horiny widźeć; na wuchodźe Hrodźišćo a Zhorjelske Sedło, při dobrych wobstejnosćach tež Kyrkonoše a Sněžnicy.
Limbark je delnjołužiska wjes w braniborskim wokrjesu Sprjewja-Nysa, kotraž słuša wot lěta 1993 do gmejny Gołkojce.
Leži něhdźe dźesać kilometrow zapadnje Choćebuza při krajnej dróze do Wětošowa a ma wokoło 750 wobydlerjow.
Prěnje naspomnjenje wsy pochadźa z lěta 1389.
Jako sakska eksklawa běše Limbark wot lěta 1781 hač do 1857 stejišćo Ochranowskeho bratrowstwa.
Po statistice Arnošta Muki měješe wjes w lěće 1884 cyłkownje 300 wobydlerjow, z nich 292 Serbow a wósom Němcow.
41.166666666667-8.5833333333333 Koordinaty: 41° 10′ S, 8° 35′ Z Porto je wulkoměsto na sewjeru Portugalskeje.
Druhe najwjetše město kraja po stolicy Lisabon leži při rěce Douro blisko wuliwa do Atlantiskeho oceana.
Metropolowy rum ma něhdźe 1,8 milionow wobydlerjow.
Porto je stare wikowanske město a jedne z najstaršich na Iberiskej połkupje.
Grjekojo załožichu tu w starowěku přistaw Kalos, kotryž Romjenjo potom přemjenowachu do Portus Cale.
W lěće 540 přetwarichu Zapadni Gotojo Porto k twjerdźizny a biskopskemu sydłu.
W lěće 1096 dósta křižer Hendrich z Burgundskeje hrabinstwo Portocale za wićestwo.
Z hrabinstwa wuwiwaše so kralestwo Portugalska, kotrež bu po měsće pomjenowane.
Dźensa je Porto z tekstilnej, metalowej a chemiskej industriju, wolijowej rafineriju, zamórskim přistawom Leixões a mjezynarodnym lětanišćom hospodarske a wikowanske srjedźišćo Portugalskeje kaž tež – jako sydło uniwersity, wuměłstwoweje akademije, muzejow a dźiwadłow – wuznamne kulturne město.
W lěće 2001 bě hromadźe z nižozemskim Rotterdamom kulturna stolica Europy.
Hranica abo mjeza je po dźensnišim zrozumjenju fiktiwna linija, kotraž wotmjezuje geografiske rumy abo administratiwne jednotki kaž na přikład staty, kraje, wokrjesy, gmejny abo tež jednotliwe ležownosće wot susodneje jednotki.
Tuž definuje hranica wěsty teritorij, w kotrymž płaća samsne zakonje.
Wona je zwjetša markěrowana, na přikład z pomocu měznikow.
Historiske hranicy běža husto podłu markantnych geografiskich objektow kaž horinskich hrjebjenjow abo rěkow.
Porno tomu nastachu nowše politiske hranicy předewšěm w bywšich kolonijach Afriki husto „na pisanskim blidźe", ignorujo geografiske, kulturne a rěčne wobstejnosće potrjechenych kónčin.
Mjezynarodne hranicy so zwonka Schengenskeho pasma Europskeje unije zwjetša kontroluja.
Hranicu překročacy wobchad běži přez hranične přechody, hdźež so kontroluja pućowacy ludźo a twory.
Někotre hranicy su nimo toho wobtwjerdźene přez płoty abo samo murje, kaž na přikład hranica mjez Zjednoćenymi statami a Mexikom, wonkowna hranica Europskeje unije abo tež bywša nutřkoněmska hranica mjez NDR a zwjazkowej republiku.
Leži při rěce Kura něhdźe 50 kilometrow sewjerozapadnje Tbilisija.
Ma něhdźe 13423 wobydlerjow.
Curaçaowa wobrotnička je nahe trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot hač do 45 cm.
Zdónk a hałuzy su ležace.
Rołka je krótka a docpěje dołhosć wot něhdźe 1,7 cm.
Próšniki su sedźace, na bazy šěrše a docpěja dołhosć wot 0,7-0,8 mm.
Protyka za lěto 1866 W Budyšinje wuńdźe Křesćana Bohuwěra Pfulowy „Łužiski serbski słownik".
14. junija: Dla Schleswigsko-Holsteinskeje přińdźe mjez Pruskej a Rakuskej k wójnje.
Pruska wustupi z Němskeho zwjazka.
15. junija: Pruska připowě kralestwomaj Hannover a Sakska wójnu, dokelž běštej w konflikće wo Schleswigsko-Holsteinskej na rakuskej stronje.
29. junija: W bitwje pola Jičína dobudźe pruske wójsko nad rakusko-sakskimaj wójskomaj.
03. julija: Bitwa pola Hradca Králového rozsudźi Němsku wójnu za Prusku.
20. awgusta: Oficielny kónc Ameriskeje byrgarskeje wójny.
23. awgusta: Praski měr: Rakuska a Pruska skónčitej Němsku wójnu.
Armen Sarkisjan je armenski fyzikar, předewzaćel, politikar a diplomat, kiž je wot 9. apryla 2018 jako naslědnik Serža Sargsjana ze statnym prezidentom Armenskeje.
Andijon je město na samym wuchodźe Uzbekistana, blisko kirgiziskeje hranicy.
Leži na juhozapadźe Ferganskeho doła něhdźe 265 kilometrow juhowuchodnje Taškenta.
Ma něhdźe 424 tysac wobydlerjow.
Wot lěta 1876 steješe pod ruskim knjejstwom.
Narodźi so jako syn Wownjowskeho žiwnosćerja a wopytowaše wot 1868 do 1872 Krajnostawski wučerski seminar w Budyšinje.
Po wotzamknjenju wučerješe najprjedy w Rachlowje pod Čornobohom a w Budyskej syrotowni a přewza w lěće 1884 městno kantora a wučerja při Michałskej cyrkwi.
Pozdźišo pěsnješe tež kěrluše a wobohaćeše jako hudźbnik serbsku hymnologiju.
Do serbšćiny přełoži orientalistiske Pěsnje Mirzy Schaffyja z pjera Friedricha Bodenstedta, zapisowaše ludowe bajki a wuda w lěće 1896 znowa Bartkowu Čitanku za serbsko-němske šule.
Wot 1895 podawaše serbšćinu na Budyskim gymnaziju.
Kapler bě wot 1876 čłon Maćicy Serbskeje a hač do lěta 1918 přez 40 lět jeje knihownik.
Jeho syn Pawoł Božidar Kapler skutkowaše pozdźišo jako serbski farar w Michałskej wosadźe.
Leži něhdźe 100 kilometrow sewjerowuchodnje Donjecka.
Sydlišćo je so w lěće 1970 załožiło a ma wot lěta 1992 měšćanske prawa.
Wón je prěni politikar swojeje strony w tutym zastojnstwje a nawjedowaše prěnju čerwjeno-čerwjeno-zelenu koaliciju na runinje němskich zwjazkowych krajow.
Prjedy bě wot 2001 do 2005 a znowa wot 2009 do 2014 jako frakciski předsyda Lěwica z wjednikom opozicije w durinskim krajnym sejmje.
Při wólbach do durinskeho krajneho sejma w oktobrje 2019 zhubi čerwjeno-čerwjeno-zelena koalicija swoju wjetšinu w parlamenće, dojedna so pak na wutworjenje mjeńšinoweho knježerstwa.
Při wólbach ministerskeho prezidenta dnja 5. februara 2020 njedósta Ramelow w prěnimaj wólbnymaj kołomaj žanu wjetšinu.
W třećim kole bu njejapcy frakciski předsyda durinskeje FDP, Thomas Kemmerich, z hłosami zapósłancow swójskeje strony kaž tež CDU a AfD za noweho ministerskeho prezidenta woleny.
Ramelow dósta 44 hłosow.
Při nowowólbach ministerskeho prezidenta měsac po tym dósta Ramelow w třećim wólbnym kole najwjace hłosow.
Šemonaicha je město we wuchodnym Kazachstanje.
Je zarjadniske sydło Šemonaichskeho rajona.
Leži při rěce Uba něhdźe 130 kilometrow sewjerozapadnje Oskemena, blisko ruskeje hranicy.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1766 jako wjes Šemonajewskoje załožiło a ma wot lěta 1961 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Aksyskeho wobwoda.
Leži něhdźe 120 kilometrow sewjerozapadnje Dźalal-Abada.
Sydlišćo je so w lěće 1930 załožiło a ma wot lěta 2004 měšćanske prawa.
Makedonska Kamenica je město we wuchodnej Makedonskej, znate za hórnistwo.
Ma 5 147 wobydlerjow.
Bhutan je mały horinski kraj w južnej Aziji, kotryž leži we wuchodnej Himalaji.
Nutřkokrajne kralestwo mjezuje z Indiskej na wuchodźe a juhu a z chinskim Tibetom na sewjeru.
Stolica a najwjetše město je Thimphu.
Bhutan je něhdźe tak wulki kaž Šwicarska a wjace hač štyri pjećiny teritorija leža nad 2.000 metrami.
Najwyša hora je 7.570 metrow wysoki Gangkhar Puensum, zdobom najwyša hora na swěće, kotrejež wjeršk dotal wot čłowjeka docpěty njebu.
Wón je wjetši hač Prespanski a Dojranski jězor.
Ohridski jězor leži na juhozapadnej hranicy mjez Sewjernej Makedonskej a Albanskej a ma přestrjeń wot 340 km².
Z Ohridskeho jězora wuńdźe rěka Crni Drim, kotraž běži do Jadranskeho morja.
Na přibrjohu Ohridskeho jězora namakaja so tři wjetše města: Ohrid a Struga, kotrejž ležitej w Sewjernej Makedonskej, a Pogradec, kotryž słuša k Albanskej.
Sewjersk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Ma něhdźe 108 tysac wobydlerjow.
Sosnowoborsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije w Krasnojarskim regionje.
Leži při rěce Jenisej něhdźe 14 kilometrow wuchodnje Krasnojarska a ma něhdźe 38 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1971 załožiło a ma wot lěta 1985 měšćanske prawa.
426, z přełožkom Kresse.
Adygejšćina je rěč ze skupiny Kawkaskich rěčow a jedna z hłownych rěčow w Adygiskej, hdźež słuži tež jako druha hamtska rěč nimo rušćiny.
, Adyghe// Glottolog 2.7.
Plěsnawa wjerba je w lěću zeleny, spěšnje rosćacy wulki kerk abo małki štom, kotryž docpěwa wysokosć wot 4 hač 6 m.
Kćenja su dwudomnje rozšěrjene a so před łopjenami jewja.
Rosće na šćerknišćach alpinskich rěkow.
Rostlina je w sewjernej Europje, ale tež w horach srjedźneje a juhowuchodneje Europy rozšěrjena.
16. julija abo 16. pražnika je 197. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 168 dnjow hač do kónca lěta.
Salow je delanska wjes ze 174 wobydlerjemi w sewjeru hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša k městu Kulow a leži 133 m nad mórskej hładźinu.
Běše hač do lěta 1950 samostatna gmejna; po tym najprjedy gmejnski dźěl Koćiny a z lěta 1994 měšćanski dźěl Kulowa.
Susodne městna su Kulow na sewjeru, Hózk na wuchodźe, Koćina na juhowuchodźe, Sulšecy na juhozapadźe a k Wóslinkej słušacy Lubhozdź na zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje typiskeho nawsowca jako Zalowe je z lěta 1291.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 129 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća Serbja.
Protyka za lěto 1915 24. apryla: Z deportaciju armenskeje elity z Konstantinopla zahaji so w Osmaniskim mócnarstwje genocid Armenjanow, při kotrymž wjace hač milion ludźi wumrě.
Priozersk je město w Ruskej federaciji.
Město leži 145 kilometrow sewjernje Pětrohróda.
Sydlišćo je so w lěće 1295 załožiło a ma wot lěta 1310 měšćanske prawa.
Morica je najwjetši jězor Mecklenburgsko-Předpomorskeje a zdobom najwjetša so dospołnje w Němskej namakaca wodźizna.
Jězor nasta kaž nimale wšitke jězory Mecklenburgskeje za čas poslednjeje lodoweje doby.
Mjeno je połobskeho pochada a woznamjenja „małe morjo".
Wokolina Moricy bě – runje kaž cyły wuchod dźensnišeje Němskeje – prjedy wot słowjanskich kmjenow wobsydlena.
Morica nadeńdźe so w Mecklenburgskej jězorinje na juhu zwjazkoweho kraja, něhdźe 85 kilometrow južnje Roztoka a 110 kilometrow sewjernje Berlina.
Při jeje wuchodnych brjohach leži narodny park Morica, z 318 kwadratnymi kilometrami najwjetši narodny park na němskej twjerdźi.
Wužłobina Moricy wobsteji z wjacorych wulkich zaliwow.
Wuchodny dźěl jězora je zwjetša niłki, mjeztym zo je dołhi žłob při zapadnym brjoze mjez Röbelom a Warenom hač do 31 metrow hłuboki.
Při južnym kóncu leži tak mjenowana Mała Morica.
Morica je přez wjacore kanale z dalšimi jězorami a přez Habolu z Łobjom zwjazana.
Najwjetše město při Moricy je Waren při sewjernym kóncu jězora.
Dalše wažne sydlišćo je městačko Röbel/Müritz při zapadnym brjoze.
Morawa je něhdźe 354 kilometrow dołha rěka w Morawje na wuchodźe Čěskeje a Awstriskeje a na zapadźe Słowakskeje, kotraž běži přez Morawskošleski wobwod a Juhomorawski wobwod, a ćeče přez Čěsku, Awstrisku, Słowaksku a w zańdźenosći tež přez Madźarsku.
Wona je lěwy přitok Dunaja.
Na wjacorych wotrězkach twori Morawa krajnu hranicu mjez Čechami a Morawu kaž tež mjezynarodne mjezy, tak mjez Słowakskej a Čěskej, Słowakskej a Awstriskej a w zańdźenosći mjez Rakuskej a Wuherskej.
Eco studowaše wot 1948 do 1954 w Turinje filozofiju a literarne stawizny a dźěłaše potom najprjedy tři lěta pola italskeje telewizije RAI a wot 1957 jako lektor w Mailandskim nakładnistwje Bompiani.
Jeho 1968 wozjewjeny Zawod do semiotiki płaći hač do dźensnišeho jako standardne dźěło.
Eco bě na cyłkownje 39 uniwersitach w cyłym swěće z čestnym doktorom.
Ridder je město we wuchodnym Kazachstanje, kotrež słuša k Wuchodokazachskemu wobwodej.
Leži něhdźe 80 kilometrow sewjerowuchodnje Oskemena při rěce Ulba, blisko ruskeje hranicy.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1786 jako Ridderskij rudnik załožiło a ma wot lěta 1934 měšćanske prawa.
Mazsalaca je městačko na sewjeru Letiskeje.
Je zarjadniske sydło Mazsalacaskeho wobwoda.
Leži něhdźe 115 kilometrow sewjerowuchodnje Rigi a 17 kilometrow wot estiskeje hranicy.
Dźensniše sydlišćo je so hakle w lěće 1861 załožiło a ma wot lěta 1928 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Narynskeho wobwoda.
Leži w Ferganskim dole něhdźe 40 kilometrow wuchodnje Namangana.
Balkanabat je město na zapadźe Turkmenistana.
Leži něhdźe 400 kilometrow sewjerozapadnje Ašchabada a něhdźe 130 kilometrow juhowuchodnje wot přistawneho města Türkmenbaşy.
Ma něhdźe 120 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo załoži so w lěće 1933 jako zastanišćo Transkaspiskeje železnicy a měješe hač do spožčenja měšćanskich prawow lěta 1946 mjeno Nefte-Dag.
Walter Wenzel je němski rěčespytnik a mjenowědnik.
Wot 1949 do 1953 studowaše slawistiku na Lipšćanskej uniwersiće a dźěłaše potom hač do lěta 1980 jako lektor za rušćinu na tamnišim Słowjanskim instituće.
1960 bu promowowany z dźěłom wo městnostnych mjenach Świdničanskeho kraja w Šleskej.
Čas žiwjenja zaběraše so Wenzel z městnostnymi a wosobowymi mjenami w słowjansko-němskim rumje, wosebje tež w serbskim konteksće.
Wón reprezentuje w najwjace rěčach, kiž jón wužiwaja, konsonant, při čimž ma husto wěste wokaliske kajkosće, tež w serbšćinje.
W Morsowym alfabeće zwoprawdźuje so W přez · − −.
Pismik nasta hakle w srjedźowěku jako ligatura, potajkim dwojenje pismika V resp.
Žana ze słowjanskich rěčow mjez W a V njerozeznawa, tuž maja jich alfabety pak W, pak V.
Skopje je stolica a najwjetše město Sewjerneje Makedonskeje.
Ze swojimi 540.000 wobydlerjemi móže so Skopje zarjadować do srěnjowulkich městow Europy a je tróšku wjetše hač Lipsk.
Město Skopje so prěni raz naspomni přez Klaudiusa Diolomeja pod swojim starym mjenom Skupi.
W třećim lětstotku do Chrystusa bu Skupi wot Dardancow załoženy, pozdźišo, z přijězdom Romancow, bu Skupi z dźělom Romskeho mócnarstwa.
W tutej dobje rozkćě město mócnje na wšelakich polach a bu z wažnym cyrkwinskim srjedźišćom ze sydłom biskopa.
W lěće 518 bu město přez wulke zemjerženje zničene.
Hač do dźensnišeho dnja pak su rjane romske twarjenja kaž zjawne kupjele a amfiteatry w měsće dodźeržane.
Po zemjerženju běše město swoje wobličo dospołnje zhubiło a je nastało město Justiniana prima.
Na kóncu 6. lětstotka zasydlichu so słowjanske kmjenje z Karpatow.
Dnja 26. julija 1963 zemrě jako wuslědk ćežkeho zemjerženja mjez 1.000 a 1.100 ludźi, mjez tym zo bu znajmjeńša 3.000 ranjenych.
200.000 ludźi wosta bjez swojeho domu.
Njeposrědnje po zemjerženju rjekny prezident Juhosłowjanskeje Josip Broz Tito: „Skopje njewidźanu katastrofu dožiwi, ale budźe znowa natwarjene.
Dźensa naspomnja hišće ruiny stareho dwórnišća na katastrofu.
Leži při rěce Bjarezina něhdźe 110 kilometrow juhozapadnje Mahiljowa a něhdźe 30 kilometrow sewjerowuchodnje wot města Asipowičy.
Sydlišćo je so w 19. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Piskaše tež pola Teda Nugenta abo Garyja Moora.
Žetisaj je město w južnym Kazachstanje, kotrež słuša k Juhokazachskemu wobwodej.
Je zarjadniske sydło Maktaaralskeho rajona.
Leži bjezposrědnje při uzbekskeje hranicy něhdźe 230 kilometrow juhozapadnje Šymkenta a 110 kilometrow juhozapadnje uzbekskeje stolicy Taškent.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1951 załožiło a ma wot lěta 1969 měšćanske prawa.
Ptačk duše je powědančko israelskeje spisowaćelki Michal Snunit, kotrež wopisuje na jara čućiwe a poetiske wašnje poćah mjez nami a našej dušu.
Za dźěći napisane sta so mjeztym z mjezynarodnym bestsellerom za kóždu starobu.
Do wjace hač 25 rěčow přełožene ma podobny zaměr kaž Mały princ Saint-Exupéryja, kiž nam z jednorej rěču hłuboko filozofiske poselstwo posrědkuje.
Druhe serbske mjena su smjertna róža, brune wóčko a křiwe symjo.
Blědozelene, kosmate łopjena su lancetojte, měnjate a sylnje aromatisce wonjeja.
Kćenja su žołte abo oranžowe a steja w jednorych abo pjelnjenych hłójčkach.
Wone wobsahuja eteriske wolije a hórke maćizny.
Někotre sorty njesu pjelnjene kćenja.
Rosće w zahrodach a na pustych płoninach.
Pochadźa z južneje Europy.
Rostlina so jako pyšnu rostlinu plahuje.
Jeje kćenja so přećiwo žołčowym chorosćam a črjewowym bolosćam ale tež wotwonka při chorosćach kože a ranach wužiwaja.
Smjerdnička Ilustracija Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Alfred Krawc bě serbski filmowc, filmowy stawiznar a awtor.
Narodźi so jako syn hórnika a domjacneje a wopytowaše za wójnski čas Dźěwinsku ludowu šulu.
Po spočatnym wukubłanju na škleńcoweho dźěłaćerja bu nawabjeny na „Dźěłaćersku a bursku fakultu" do Lipska, hdźež přińdźe přez Sorabiju do kruhow serbskich studentow.
Wot 1954 studowaše stawizny wuměłstwa při Humboldtowej uniwersiće w Berlinje a bu tam w lěće 1963 promowowany.
Wot 1962 dźěłaše Krawc jako docent při wysokej šuli za film w Podstupimje-Babelsbergu.
Krawc kmótřeše w lěće 1971 załoženju „Koła serbskich filmowcow" a podpěraše serbske filmowe produkcije, za kotrež pisaše zdźěla tež sam scenarije.
Jedyn z jeho studentow bě młody Konrad Herrmann, kiž wozjewješe w lěće 1972 Struga – wobrazy krajiny jako prěni dlěši serbski film.
Nimo toho napisa Krawc wjacore filmowe scenarije a tež knihi, kaž na přikład wo serbskim molerju Hendrichu Božidarje Wjeli.
Rozhlad 1973, str.
Mysle k jubilejej Koła serbskich tworjacych wuměłcow.
Dźesać lět Koło serbskich filmowcow a telewiznikow.
Rozhlad 1981, str.
Zahrodna wuroć je jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 1,5 m.
Swětłoróžojte abo běłe kćenja steja we wulkich, přewisowacych kłosach.
Pochadźa z wuchoda a juhowuchoda Azije a Awstralije.
Bronisław Maria Komorowski je pólski politikar strony Platforma Obywatelska.
Čerwjena jaseń je štom, kotryž docpěwa wysokosć wot 20 m.
Zelene łopjena wobsteji z pjeć hač dźewjeć łopješkow.
Wone druhdy su kosmate.
Ma radšo włóžne pódy.
Wjerchojansk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije w Jakutskej.
Leži něhdźe 600 kilometrow sewjernje Jakutska a ma něhdźe tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1638 jako wjes Lutoga załožiło a ma wot lěta 1817 měšćanske prawa.
Město płaći jako jedne z najzymnišich na swěće, najniša dotal znata temperatura bě −67,8 °C).
Leži w republice Burjatskej něhdźe 110 kilometrow juhozapadnje Ulan-Ude.
Sydlišćo je so w lěće 1939 załožiło a ma wot lěta 1953 měšćanske prawa.
Sewjerna Afrika je geografiski region na sewjeru afriskeho kontinenta, při južnym brjoze Srjedźneho morja a w sewjernym dźělu pusćiny Sahara.
Do Sewjerneje Afriki słušeja kraje Marokko, Algeriska, Tuneziska, Libyska, Egyptowska a Sudan.
Zapadnu hranicu twori pobrjóh Atlantiskeho oceana, wuchodnu mjezu pobrjóh Čerwjeneho morja.
Najwyša hora Sewjerneje Afriki je Toubkal w marokkoskim dźělu Atlasowych horin.
Najwažniša rěka – a zdobom jenička, kotraž ma přez cyłe lěto wodu – je Nil w Sudanje a Egyptowskej.
Etnisce stej najwjetšej skupinje Arabojo a Berberojo.
Egyptowska stolica Kairo je najwjetše město Sewjerneje Afriki a zdobom cyłeho arabskeho swěta.
Jeho płód je citrona.
Zrałe płody su žołte abo zelene.
Wone wobsahuje 5-7% citronowu kisalinu a su bohate na witaminy.
Rosće najlěpje w ćopłych regionach z miłymi zymami.
Šćótka je ród ze swójby słódkich trawow.
Molekul je dźěl, kotryž wobsteji z dweju abo wjacorych atomow, zwjazanych přez kowalentnu wjazbu.
Pódla tuteje atomistiskeje definicije je hišće kinematisku: Molekul je skupina atomow, kotraž so w płunowej fazy dlěje hač 10^-13s hromadźe pohibuje.
Atomy su w molekulach přez zhromadne elektronowe poriki zwjazane.
Tutym wjazbam rěka "atomowe wjazby" abo "kowalentne wjazby".
Natwar molekulow wopisujemy na wšelakore wašnje.
Za jednore molekule wužiwamy sumowu formulu, na př.
Předewšěm za kompleksne molekule w organiskej chemiji je sumowa formula njehódna.
Wažnu rolu hraje při tym rjadowanje wotkazow na strony, w kotrychž so wot wužiwarja pytane słowa namakaja.
Leži w pusćinje Kyzylkum něhdźe 60 kilometrow sewjernje Nukusa.
Wot lěta 1926 měšćanske prawa.
Jihomoravský kraj je jedyn ze štyrnaće krajow Čěskeje.
Nadeńdźe so w juhowuchodnym dźělu republiki na južnej Morawje a ma něhdźe 1,2 milionaj wobydlerjow.
Zarjadniske sydło a z něhdźe 380.000 wobydlerjemi zdobom najwjetše město je Brno.
Jihomoravský kraj mjezuje z Pardubickim a Olomouckim krajom na sewjeru, Zlinskim na wuchodźe, ze Słowakskej na juhowuchodźe, z Delnjej Rakuskej na juhu a z Vysočinu na zapadźe.
Wobsteji ze 672 gmejnow w sydom wokrjesach.
Najwažnišej rěce w kraju stej Morawa, lěwy přitok Dunaja a Dyje při hranicy z Awstriskej.
Bartska cyrkej je ewangelsko-lutherska cyrkej w Barće w Budyskim wokrjesu.
Wona słuži Bartskej ewangelskej wosadźe w cyrkwinskim wobwodźe Budyšin-Kamjenc ewangelskeje krajneje cyrkwje w Sakskej.
Wokoło cyrkwje leži stary Bartski kěrchow z někotrymi historiskimi narownymi pomnikami, mjeztym zo je nowe pohrjebnišćo kusk zdaleny do sewjerowuchodneho směra.
Pomnik za padnjenych Prěnjeje swětoweje wójny nadeńdźe so wokoło cyrkwinskich duri a nima serbski napis.
Ewangelska cyrkej w Barće steji jako kulturny pomnik pod škitom.
Dotalna Bartska cyrkej z lětow 1704/05 kaž tež wěža z lěta 1768 běštej w běhu Bitwy pola Budyšina w meji 1813 wupaliłoj.
Do Bartskeje wosady słušeja nimo Barta samoho wjeski Bukojna, Dubrawka, Nowa Wjeska, Rakojdy, Stróža a Zubornička.
Farar Rjenč bě posledni, kiž tež serbsce prědowaše.
Cyrkwine durje z wojerskim pomnikom Napohlad chóra Nutřkowny napohlad Byrgle Narowny pomnik na starym kěrchowje Cornelius Gurlitt: Baruth.
Lajos Kossuth bě madźarski prawiznik, politikar a rewolucionar.
Roth) je rostlina ze swójby łušćinowcow.
Žołty štyrjownik je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 10 hač 30 cm.
Stołpik je ležacy hač wustupowace.
Delnje łopjena na stołpiku sedźa.
Swětłožołte kćenja su dołho stołpikate, steja po jednym abo po dwěmaj w rozporach a docpěja dołhosć wot 2,5 hač 3 cm.
Chorhojčka je jara wulka.
Łušćinowy płód ma štyri křidłate hrany a docpěje dołhosć wot 4 hač 5 cm a šěrokosć wot 3 mm.
Rosće na suchich trawnikach nad wapnom, žórłowych městnach na zwisach a łuhojtych łukach.
Ma radšo ćopłe, bazowe pódy.
Rostlina je w srjedźnej a južnej Europje rozšěrjena, při čimž sewjernje hač južneje Skandinawiskeje wustupuje.
Wšědna babyduška je kerk, kotryž docpěwa wysokosć wot 5 hač 40 cm.
Rostlina ma wjele poddružinow, kotrež aromatisce abo po citronje wonjeja.
Stołpik je krótko lězucy, wustupowacy, rozhałuzowany a pod kwětnistwom wótro štyrihranity.
Wón je na hranje kosmaty a na spódku wodrjewjeny.
Łopjena su přećiwostejne a docpěwaja dołhosć wot 20 mm a šěrokosć wot 11 mm.
Purpuroworóžojte kćenja docpěwaja dołhosć wot něhdźe 6 mm a steja w hustych, cylindriskich hłójčkach, při čimž dalše mutlički pod tym steja.
Wone aromatisce wonjeja.
Rosće na suchich trawnikach a pastwach, skłoninach, skałach a mrowišćach.
Preferuje ćopliše, słónčne stejnišća.
Gusul. in T.Savulescu, Fl.
Mnohokorjenaty křěk je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 0,5 hač do 1 cm.
Wurostkowe čłonki su wopak jejkojte abo kulojte, zwjetša płone maja na čłonk 2 abo wjace promjenjowych korjenjow.
Korjenje docpěja dołhosć wot 3 cm.
Wobsahuja škrob jako energisku rezerwu.
Wone nalěto zaso wubija a přez tworjenje płuna horje wustupja.
Donnerhak, Budyšin Hlej wotpowědne dataje we Wikimedia Commons: Mnohokorjenaty křěk Mnohokorjenaty křěk.
Potočniwka je ród ze swójby kropačkowych rostlinow.
Rostlina ma tři poddružiny.
Łopjena steja w rozetach, su wopak-jejkojte, klinojte, prědku hrubje zubate, mjasne a błyšćace.
Kwětnistwo wobsteji z tři hač pjatnaće kćenjow.
Krónowe łopješka su pjeć, rědko šěsć, docpěwaja dołhosć wot 2 hač 3 mm a su běłe, ze dwěmaj žołtymaj dypkomaj.
Rosće na płonych žórłowych rěčkach a pluskotanych skałach, w Alpach hač do wysokosće wot 3000 m.
Rostlina je w Arktisy a horinach Europy rozšěrjena.
Rólny lišćak je jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 20 hač do 80 cm.
Rostlina rosće w małkich promjenjach.
Wone łopjena daloko přesahuja.
Rosće na rolach, na drjebiznje, na winicach a na pućowych kromach.
Chemiska wjazba je pomjenowanje za krutu zwjazanosć mjezy najmjeńšimi dźělkami, a to móžeja być atomy, iony abo molekule.
Rozrjaduja so do sylnych a słabych wjazbow.
Sylne wjazby so do slědowacych typow rozrjaduja: W periodiskej tabulce přiběra metalowy charakter wot prawa na lěwo a wot horjeka dele.
Přechody mjezy njekowami a metalemi su tohodla běžne, runjež tak je z přechodami mjezy tutymi třomi wjazbowymi typami.
Metale a njekowy z diferencu elektronegatiwity wyše hač 1,7 wutworje ionowu wjazbu.
Potajkim zwjazuja so metale jako pozitiwne nabite iony z negatiwnje nabitymi ionami njekowow.
Iony so mjezy sobu elektrostatiski přićahuja a tworje ionowy lěsycu.
Njejsu to pak elektrony, kotrež wodźa milinu, ale rozpušćene iony.
Wšitke zwjazanja, kotrež su z ionowych lěsycow natwarjene, so pomjenuja w chemiji sele.
Přikłada stej NaCl a AlCl3.
Metale maja nisku elektronegatiwitu a tohodla su wonkowne elektrony słabje na metalowe atomy wjazane.
Atomowe tyłowy metala so zwjazuja k metalowemu lěsycy.
Elektrony so jako tak pomjenowany elektronowy płun w lěsycy swobodnje pohibuja.
Tohodla móžeja metale jara derje milinu a ćopłotu wodźić.
Tohodla so metale tak błyšća – wšo swětło so mjenujcy reflektujo.
Njekowy wěžu so mjezy sobu přez elektronowe poriki.
Pola polarnych wjazbow je wjetšina hustoty wjazbowych elektronow pola njemetala z wyšej elektronegatiwitu.
Molekule maja niski škrějny dypk a su izolatory.
Synonyma za atomowu wjazbu stej kowalentna wjazba a wjazba elektronowych porikow.
Při tym nastanje elektriski dipol, to rěka, zo ma molekul w sebje pozitiwnje nabity a negatiwnje nabity pol.
Dipol móže druhe dipole přićahować a tak so wutworje słaba wjazba mjezy molekulemi.
Słaba wjazba je na přikład: Hdyž je wodźik na kislik, dusyk abo fluor wjazany, přesuwa so hustota wjazbowych elektronow k tutym elementam, dokelž maja wone wyšu elektronegatiwitu hač wodźik.
Kislik, dusyk a fluor maja nimo wjazbowych wonkownych elektronow tež swobodne elektronowe poriki na wonkownej cerje elektronoweje wobalki.
Zakład wšitkich wjazbow je potajkim elektrostatiske přićahowanje.
Nitrogenium) je chemiski element z periodoweho systema elementow ze symbolom N a rjadowej ličbu 7.
Atomarnje dusyk w přirodźe lědma wustupuje, dokelž so hnydom přez sylnje eksotermnu reakciju k molekularnym dusykej N2 zwjaza.
Molekularny dusyk je z 78 % hłowny wobstatk powětra.
W organiskej formje je jako strukturny element proteinow wažny hłowny element wšěch organizmow.
Wustupuje w mineralach jara rědko.
N2O, NO Dusyk je w tutej wjazbje dwuhódnotny.
N2O3 Dusyk je w tutej wjazbje trojohódnotny., NO2 Dusyk je w tutej wjazbje štworohódnotny.
HNO3 je sylna kisalina.
Wokrjes nadeńdźe so sewjerowuchodnje Šćećina.
Lesosibirsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije w Krasnojarskim regionje.
Leži při rěce Jenisej něhdźe 275 kilometrow sewjernje Krasnojarska a ma něhdźe 59 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1689 jako wjes Maklakowo załožiło a ma wot lěta 1975 měšćanske prawa.
Rěka wužórli so na sewjeru Uralskich horin blisko hranicy mjez republiku Komi a awtonomnym wokrjesom Chantow a Mansow.
Pola města Pečora zastupi do Sewjeroruskeje nižiny.
Při započatku rěčneje delty Pečory nadeńdźe so Narjan-Mar, stolica Awtonomneho wokrjesa Nencow.
Pečora je zasadnje pławna, je pak přez wjetši dźěl lěta zamjerznjena.
Přitočnišćo Pečory wobjimuje nimale cyłu kónčinu na zapadźe Sewjerneho a Polarneho Urala a ma přestrjeń 322.000 kwadratnych kilometrow.
Rostliny móžeja deleka ležace być abo docpěć wysokosć wot hač do něhdźe 20 cm.
Jich małke, cyłokromne łopjena aromatisce wonjeja.
Małke kćenja steja w pozdatnych mutličkach.
Družiny su w južnej Europje a Aziji domjace, při čimž wjace hač 30 družinow w Europje a sewjernej Africe wustupuja.
Pěskecy su hornjołužiska serbska wjes, kotraž ke gmejnje Njebjelčicy słuša.
Leža w srjedźišću Budyskeho wokrjesa a maja 232 wobydlerjow.
Wjes leži wosrjedź chójnoweho lěsa něhdźe šěsć kilometrow wuchodnje Kamjenca při puću do Róžanta.
Wjesne hona maja přestrjeń wot 8,41 km² a wobsteja zwjetša z jehlinoweho lěsa na pěskojtych pódach, na čož pokazuje tež wjesne mjeno.
Najbóle w sewjeru ležacy Njebjelčanski gmejnski dźěl leži při małym přitoku Klóšterskeje wody.
Južna wokolina Pěskec je chětro hórkata; najwyši dypk je Pěskečanska Šibjeńca při lěsnym puću do Serbskich Pazlic.
Porno tomu je krajina sewjernje wsy přewažnje płona.
Susodne wsy su Smjerdźaca w sewjerowuchodźe, Róžant we wuchodźe, Serbske Pazlicy w juhu a Němske Pazlicy w zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje nawsowca jako Pezkwicz běše w lěće 1280.
Mjez Pěskecami a Smjerdźacej so pak 17 mohilowych rowow namakaja, kiž hodźa so Łužiskej kulturje srjedźneje bronzoweje doby přirjadować.
Pěskečanske ryćerkubło słušeše w 13. lětstotku k wobsydstwu Kamjenskich hrodowych hrabjow.
W Druhej swětowej wójnje słužeše wotležana serbska wjeska nachwilnje židowskemu intelektualcej Victorej Klempererej z Drježdźan jako wućek.
Po Mukowej statistice mějachu Pěskecy we 1880tych lětach 197 wobydlerjow, mjez nimi 187 Serbow a dźesać Němcow.
W lěće 1925 bě mjez 186 wobydlerjemi 156 katolskich a 30 ewangelskich.
Katolscy wěriwi słušeja z lěta 1765 k Njebjelčanskej wosadźe, ewangelscy chodźa do Smječkec.
W Pěskecach je mała katolska kapałka, kotraž so duchownje z Njebjelčic zastaruje.
Něhdyša jama južnje wsy je dźensa woblubowane kupanišćo.
Pěskecy maja lěsne sportnišćo zapadnje Serbskopazličanskeho puća, kotrež so wot Sportoweho towarstwa Pěskecy wužiwa.
K zajimawym pomnikam słušatej stary kamjentny křiž při křižowanišćo Kamjenskeje z Parkowej dróhu a modlerski stołp při Kamjenskej napřećo ryćerkubłu.
Pěskecy w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje Cornelius Gurlitt: Piskowitz.
Stary Lubolń je hornjołužiska wjes a gmejnski dźěl Rěčic w Zhorjelskim wokrjesu.
Prěnjotna wjes bu w lětach 1993–95 dla wudobywanja brunicy w Rychwałdskej jamje wottorhana a po lěće 2010 wotbagrowana.
Po přesydlenju wobydlerstwa so w lěće 1617 prěni raz naspomnjeny gmejnski dźěl Napadź do „Stary Lubolń" přemjenowa.
Po hamtskich ličbach mějachu so jenož 18 wobydlerjow přesydlić, při čimž bě pak wjetšina ludnosće wjesku hižo w lětach do toho wopušćiła.
Tak běchu 1964 hišće 196 ludźi w Lubolnju bydlili.
Prěnje historiske naspomnjenje sydlišća jako sydło wěsteho knjeza Lorencz de Lobelin je z lěta 1395.
Hač do 20. lětstotka běše tu ryćerkubło, kotrež słušeše pak hižo wot lěta 1695 do Mužakowskeho stawoweho knjejstwa.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 126 wot cyłkownje 138 Starolubolnjanow serbsce.
Wot lěta 1858 słuša Stary Lubolń k Rychwałdskej ewangelskej wosadźe, do toho do Dubca.
Změna bu přewjedźena, dokelž so wot tutoho lěta w Dubčanskej cyrkwi hižo serbsce njeprědowaše, mjeztym zo bě Lubolnjanske wobydlerstwo hišće nimale dospołnje serbske.
Hač do lěta 1973 tworješe wjeska samostatnu gmejnu, wot 1938 z wjesnym dźělom Nowy Lubolń.
Historiska hajnkownja, jeje bróžnja kaž tež bróžnja něhdyšeho kubła přesadźichu so w lětomaj 1994/95 do muzejoweho sydlišća „Erlichtowy dwór" w Rěčicach.
Ma třinaće milionow wobydlerjow a nadeńdźe so při wuchodnym přibrjoze japanskeje hłowneje kupy Honshu.
Usmań je město w Ruskej federaciji.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1605 załožiło a ma wot lěta 1613 měšćanske prawa.
11. februara: W Druhej nordiskej wójnje napadnje Šwedska po połlětnym woblěhowanju dansku stolicu Kopenhagen, njemóže ju pak dobyć.
Jeho hłownej twórbje „Wójna a měr" a „Anna Karjenina" stej klasikarjej realistiskeho romana.
Wot 20. januara 2017 je jako naslědnik Baracka Obamy 45. prezident Zjednoćenych statow.
Wón ma šotiske a němske korjenje.
Je woženjeny ze słowjenskim modelom Melania Trump, rodź.
Po dekreće kejžora Wylema II. swjećachu započatk noweho lětstotka w Němskej pak hižo 1. januara 1900.
20. lětstotk słuša k dobje nowowěka.
Najwažnišej podawkaj lětstotka běštej Prěnja a Druha swětowa wójna z holocaustom, zničenjom europskich Židow přez nacionalsocialistisku Němsku.
Wot kónca druheje wójny hač do lěta 1990 steješe swět pod wliwom tak mjenowaneje „Zymneje wójny" mjez supermocomaj, Zjednoćenymi statami a Sowjetskim zwjazkom, kotrejž reprezentowaštej dwaj systemaj – kapitalizm a komunizm.
Tam nastachu wjele nowych njewotwisnych statow (n.př.
Indiska, Pakistan, Algeriska, Kenija atd.).
W srjedźnej Europje wobstejachu w běhu 20. lětstotka wjacore mnohonarodnostne staty, kotrež so po 1990 rozpušćichu, zdźěla měrliwje, zdźěla krawje.
Za Serbow bě 20. lětstotk dwustronski.
Cyłkowna ličba swětoweho wobydlerstwa přiběra w běhu sto lět tak spěšnje kaž ženje do toho, wot něhdźe 1,8 miliardow w lěće 1900 na wjace hač 6 miliardow w lěće 2000.
Gójacki jězor namaka so juhowuchodnje Berlina na sewjerowuchodnej kromje Błótow.
Jězor słuša dospołnje ke gmejnje ze samsnym mjenom w braniborskim wokrjesu Dubja-Błóta.
Gójacki jězor je z přestrjenju wot 13,3 km² najwjetši přirodny jězor w cyłej Braniborskej.
Wón bu k prěnjemu razej w lěće 1302 jako Zwilow naspomnjeny.
Tež „němske" mjeno jězora je po zdaću serbskeho pochada.
Wón reprezentuje tam wokal, w někotrych druhich rěčach pak tež konsonant (na př. w turkowšćinje.
W Morsowym alfabeće zwoprawdźi so Y přez − · − −.
Pismik ma dołhe zhromadne stawizny z pismikomaj V a U a je so hakle poměrnje pozdźe zesamostatnił.
Romjenjo přidachu jón swojemu alfabetej w druhim lětstotku do Chrystusa, zo bychu grjekske požčonki pisać móhli.
Mjeno „ypsilon" pochadźa runje tak z grjekšćiny a woznamjenja „prosty i".
Louňovice pod Blaníkem je sydlišćo w srjedźnej Čěskej.
Leži 396 m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe sydom stow wobydlerjow.
Murmaši je sydlišćo měšćanskeho typa w Ruskej federaciji.
Nuk je hornjoserbske swójbne mjeno slědowacych wosobow: Jan Nuk, předewzaćel, předsyda Domowiny 2000–2011 Jan Měrćin Nuk z Lichtenhofa, biskop a spěchowar šulstwa Jurij Nuk, wučer a Maćicar Mjeno pochadźa wot serbskeho słowa wnuk.
Radovan Karadžić bě psychiater, basnik, politikar a bywši hłowa bosniskich Serbow za čas wójny 1992–95, kaž tež prěni prezident Republiki Srpskeje.
11. awgusta abo 11. žnjenca je 223. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 142 dnjow hač do kónca lěta.
Černjachowsk je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1336 jako hród Němskeho rjada na městnje staršeho pohanskeho hrodźišća při rěce Inster załožiło a słužeše rjadej jako wuchadźišćo wuprawow do Litawskeje.
W lěće 1583 dósta měšćanske prawa.
Boranecy su wjes ze 130 wobydlerjemi we wuchodźe hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słušeja wot lěta 1936 ke gmejnje Radwor a leža w Hornjołužiskich honach 179 m nad mórskej hładźinu sewjernje Budyšina.
Hač do lěta 1936 běchu Boranecy samostatna gmejna.
Susodne wjeski su Lutobč na sewjerowuchodźe, Nowe Boranecy na juhu, Chelno na juhozapadźe a Radwor na sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako knježe sydło Borenwiz pochadźa z lěta 1280.
Znajmjeńša ze 16. lětstotka bě Borančanske kubło z wudworom Radworja.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 111 wobydlerjow, wot tych 105 Serbow.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 116 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 40,2 lět.
Křesćanscy Borančenjo su zdźěla protestanća, kiž přisłušeja Chwačanskej wosadźe, zdźěla katolscy, kiž słušeja k Radworskej wosadźe.
Jězus abo Jezus z Nazareta, tež mjenowany Jězus Chrystus, je najwažniša wosobina křesćanstwa a tež wuznamna wosobina w islamje.
W křesćanstwje je waženy za Božeho Syna a jeho skutkowanje a wuwučowanje je wopisane w ewangelijach w Nowym zakonje.
W islamje je jenož jedyn z wuznamnych profetow.
Jeho mać bě knježna Marija.
Leži w Ferganskim dole při zapadnym brjoze Kajrakkumskeho spjateho jězora něhdźe 15 kilometrow wuchodnje Chudźanda.
Ma něhdźe 17 tysac wobydlerjow a wot lěta 1963 měšćanske prawa.
Åland je awtonomna, demilitarizowana prowinca Finskeje, w kotrejž so hłownje šwedsce rěči.
Stolica je Mariehamn na hłownej kupje.
Prowinca wobsteji ze skupiny kupow w Baltiskim morju juhozapadnje wot finskeje twjerdźe.
Najwjetša kupa je Åland.
Z hłowneje kupy je dwójce tak daloko do k finskemu pobrjohu hač do Šwedskeje.  Commons: Åland – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Staty a wotwisne teritorije w Europje Staty • Albanska • Andorra • Awstriska • Belgiska • Běłoruska • Bołharska • Bosniska a Hercegowina • Čěska republika • Čorna Hora • Danska • Estiska • Finska • Francoska • Grjekska • Chorwatska • Irska • Islandska • Italska • Letiska • Liechtenstein • Litawska • Luxemburgska • Madźarska • Malta • Moldawska • Monaco • Němska • Nižozemska • Norwegska • Pólska • Portugalska • Rumunska • Ruska1 • San Marino • Serbiska • Sewjerna Makedonska • Słowakska • Słowjenska • Španiska • Šwedska • Šwicarska • Turkowska1 • Ukraina • Vatikanske město • Zjednoćene kralestwo Zwadne teritorije: Kosowo • Podnisterska Druhe teritorije: Åland • Baskiska • Bretanja • Ferejske kupy • Friziska • Friulska • Gagauska • Galicija • Gibraltar • Guernsey • Jendźelska • Jersey • Katalanska • Korniska • Łužica • Man • Sewjerna Irska • Svalbard • Šotiska • Waliziska 1 Leži zdźěla w Aziji.
Alkehol je čěska rockowa / punk-rockowa hudźbna skupina.
W lěće 2001 měješe wona 3.040 wobydlerjow.
Poprawne mjeno waliziskeje wjeski běše jenož Llanfair Pwllgwyngyll.
Nimo toho chcyše wón železniske towarstwo k tomu pohnuwać, na hłownej železniskej čarje London–Manchester–Holyhead dwórnišćo zarjadować.
Z walizišćiny pochadźace mjeno woznamjenja: „Cyrkej swj.
W matematice je Newton waženy za załožerja infinitezimalneho ličenja.
Newton je tež waženy za hłowneho awtora cyłeje klasiskeje mechaniki.
Kotelnič je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1181 załožiło a ma wot lěta 1780 měšćanske prawa.
Radomsko je město a gmejna z něhdźe 47.000 wobydlerjemi w srjedźnej Pólskej.
Sydlišćo naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1243 a dósta w lěće 1266 wot krala Leszka II. měšćanske prawa. radnica palais, nětko hotel klóšter franciskanow cyrkej swj.
Marje Magdaleny cyrkej swj.
Lamberta cyrkej swj.
Łopjena su płone a kałate.
Jich kroma 5 hač 10 cm wyše steji.
Kćenja su wonka běłe a znutřka róžkojte, wobsteja z 60 krónowych łopješkow.
Wone docpěja šěrokosć wot wjace hač 30 cm.
Jězop je wjacelětne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 60 cm.
Rostlina je zymokruta.
Ćmowozelene łopjena su wuske a kónčkojte.
Tež so hodźa formy z běłymi a róžojtymi kćenjemi kupować.
Tróšku hórke łopjena so w małkich mnóstwach k pokorjenju tučneho mjasa a tučneje ryby wužiwaja.
Himalaja je hórski rjećaz w južnej Aziji, w kotrymž so najwyše hory swěta namakaja.
Rozpřestrěwa so na dołhoće wot něhdźe 3.000 kilometrow mjez Afghanistanom a Burmu a twori hač do 350 kilometrow šěroku geografisku barjeru mjez indiskim subkontinentom w juhu a Tibetskej wysočinu w sewjeru.
Jako zapadny kónc Himalaje płaći Khyberski přesmyk njedaloko afghanisko-pakistanskeje hranicy.
W sewjernej Pakistanje namaka so Karakorum, kotryž je druhi najwyši dźěl Himalaje z druhej najwyšej horu swěta, K2.
Dale běži Himalaja přez sewjernu Indisku, Nepal, Tibet, Bhutan a sewjernu Burmu.
Žarki su hornjołužiska wjes ze 166 wobydlerjemi we wuchodźe Budyskeho wokrjesa a słušeja z lěta 1994 k městu Wóspork.
Leži w hornjołužiskich honach na zapadnym boku Wósmužoweje hory při Žarkowskej wodźe, přitoku Kotołki, něhdźe dwaj a poł kilometra juhozapadnje Wósporskeho stareho města.
Najblišej susodnej wsy stej Łusk za Słónčnej horu na juhozapadźe a Kotecy na sewjerozapadźe.
Wjes, kotraž wobsteji z dweju kulowcow, naspomni so prěni raz w lěće 1365 jako Zarg a steješe pod ležownostnym knjejstwom Kotečanskeho ryćerkubła.
Wot lěta 1659 měješe swójske kubło.
Srjedź toho lětstotka wupućowaše 13 Žarkowskich Serbow do Awstralskeje.
Po Mukowej statistice mějachu Žarki we 1880tych lětach 217 wobydlerjow, mjez nimi 201 Serbow a 16 Němcow.
W lěće 1925 bě mjez 185 wobydlerjemi 176 ewangelskich a wósom katolskich.
Ewangelscy wěriwi přisłušeja znajmjeńša ze 16. lětstotka Kotečanskej wosadźe.
Njerjechta je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1214 a ma wot lěta 1778 měšćanske prawa.
Masljanino je sydlišćo měšćanskeho typa w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1644 załožiło a ma wot lěta 1944 měšćanske prawa.
Zawitinsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1906 załožiło jako wjes Zawitnaja ma wot lěta 1954 měšćanske prawa.
Frunză je městačko na samym sewjeru Moldawskeje, blisko ukrainskeje hranicy.
Leži něhdźe 155 kilometrow sewjerozapadnje Kišinjowa a něhdźe 10 kilometrow wuchodnje wot města Ocnița.
Ma něhdźe dwaj tysac wobydlerjow Sydlišćo je so w lěće 1969 załožiło a ma wot lěta 1973 měšćanske prawa.
Dósta mjeno sowjetskeho generala Michaila Frunze.
Bosćij abo Bosćan je serbske muske předmjeno, kotrež bu wotwodźene wot łaćonskeho mjena Sebastinus, pochadźaceho z grjekskeho města Sebaste.
Mjeniny su wopomnjenskeho dnja swjateho martrarja Bosćana dnja 20. januara.
Leži něhdźe 70 kilometrow sewjerowuchodnje Černihiwa.
Sydlišćo je so w lěće 1860 jako wjes Korżiwka załožiło a ma wot lěta 1924 měšćanske prawa.
Prawy hromak je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač do 150 cm.
Pjenki su krótke a tołste.
Wone někotre wurostki zapušćuja, kotrež so młodźe jako hromaki kałaja.
Zwonojte kćenja su wisace.
Rosće na pěskowych trawnikach a w kerčinach, na skłoninach na rěčnych brjohach.
Žónske kłosy su krótke, walcojte a docpěwaja dołhosć wot něhdźe 1 cm.
Čěrwjenobrune pluwizny maja běłu kromu kože a zelenu srjedźnu smužku.
Rostlina je předewšěm w horinach Europy rozšěrjena.
Donnerhak, Budyšin Čerwjenobruna rězna.
Hórkowc je ród ze swójby hórkowcowych rostlinow.
Dalše mjeno je encian.
Kiržač je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1332 załožiło a ma wot lěta 1778 měšćanske prawa.
Leži w republice Baškirskej při rěce Bjelaja něhdźe 90 kilometrow južnje Ufy a ma něhdźe 23 tysac wobydlerjow.
Cympl je wjeska na sewjeru sakskeho wokrjesa Zhorjelc.
Słuša k Hamorskej gmejnje a leži 139 m nad mórskej hładźinu při Wukrančanskej rěčce w hornjołužiskej holanskej a hatowej krajinje.
Jedyn kilometer juhowuchodnje Cympla nadeńdźe so wjeska Turjo, kotraž słuša hižo ze starodawna k Cymplej.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Zcymel je z lěta 1485.
Tehdy słušeše wjeska do Rychwałdskeho knjejstwa.
Hospodarski woznam měješe rybarstwo w hatach sewjernje Cympla kaž tež młyn we wsy.
W lěće 1884 měješe Cympl po Mukowej statistice 97 wobydlerjow, mjez nimi 95 Serbow.
Jičín je město na sewjeru Čěskeje a sydło Jičínskeho wokrjesa w Královéhradeckim kraju.
Leži při rěčce Cidlinje něhdźe 85 kilometrow sewjerowuchodnje Prahi a połsta kilometrow juhowuchodnje Libereca při kromje „Čěskeho raja".
Město ma něhdźe 16.000 wobydlerjow.
Historiski centrum města steji jako planowe město ze 16. lětstotka pod pomnikoškitom.
Sydlišćo załoži so prawdźepodobnje kónc 12. lětstotka.
Prěnjotna wjes ležeše pod hrodom Velišom na městnje dźensnišeje gmejny Staré Místo, bu pak pozdźišo bóle do sewjera přepołožene na stejišćo při wikowanskim puću mjez Hradecom a Žitawu.
Jičín bě tehdy we wobsydstwje čěskeje króny a naspomni so prěni raz pisomnje we wopismje kralowny Guty dnja 1. awgusta 1293.
W lěće 1302 dósta měšćanske prawa.
Za čas Třicećilětneje wójny knježeše wot 1621 hač do swojeje smjerće w lěće 1634 hrabja Wallenstein nad Jičínom, kiž chcyše město po italskim přikładźe wutwarić k rezidencnemu městu swojeho wójwodstwa Friedland.
Po rozpadźe Habsburgskeje monarchije słušeše Jičín wot 1918 k Čěskosłowakskej.
Po Mnichowskim zrěčenju 1938 bu jako dźěl Sudetskeho kraja wot Němskeje wobsadźeny a přińdźe 1945 znowa k čěskosłowakskemu statej.
Sebastian Kurz je awstriski politikar Awstriskeje ludoweje strony, kiž bě wot 7. januara 2020 k druhemu razej zwjazkowy kancler republiki Awstriskeje.
Hižo wot 18. decembra 2017 hač do 28. meje 2019 bě jako naslědnik Christiana Kerna w tutym zastojnstwje skutkował.
Do toho bě hižo wot meje 2017 stronski předsyda ÖVP.
Wón nawjedowaše knježerstwowu koaliciju z ÖVP a prawicarskeje FPÖ a běše najmłódši šef knježerstwa w Europje.
Do toho bě wot 2013 do 2017 wonkowny minister Awstriskeje w kabineće kanclera Kerna.
Dnja 15. decembra wozjewištaj Kurz a předsyda FPÖ, Heinz-Christian Strache, program zhromadneho knježerstwa.
Jedna so wo druhe zwjazkowe knježerstwo z wobdźělenjom FPÖ.
Katja Meier je sakska politikarka Zelenych a wot 20. decembra 2019 je wona statna ministerka za justicu w kabineće Kretschmer II.
Wona bě wot lěta 2015 zapósłanča w sakskim krajnym sejmje a bě při wólbach 2019 načolna kandidatka swojeje strony.
W januarje 2020 złoži swój mandat.
Meier studowaše w Jenje, Tartu a Münsterje politiske wědomosće a skutkowaše wot 2010 do 2015 jako referentka zeleneje frakcije w krajnym sejmje.
W lěće 2015 sta so jako naslědnica Evy Jähnigen z čłonku sakskeho parlamenta a bě tam čłonka wustawoweho a prawniskeho wuběrka krajneho sejma.
Martin Luther bě teolog a duchowny wótc reformacije.
Nisporeni je městačko na zapadźe Moldawskeje.
Je zarjadniske sydło Nisporeniskeho rajona.
Leži něhdźe 50 kilometrow zapadnje Kišinjowa.
Ma něhdźe 14 wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1618 prěni raz naspomniło.
Jurij Koch je serbski žurnalist, spisowaćel a dramatikar.
Po tym wopyta wón Serbsku wyšu šulu w Budyšinje a Choćebuzu, hdźež maturu złoži.
Mjez 1954 do 1956 běše Jurij Koch redakcionelny sobudźěłaćer młodźinskeho časopisa Chorhoj měra a tydźenika Nowy Casnik.
Na Lipšćanskej Karla Marxowej uniwersiće studowaše wón wot 1956 do 1960 žurnalistiku.
Wot lěta 1960 běše wón kulturny redaktor w serbskej rozhłosowej redakciji Choćebuskeho sćelaka Radio DDR.
W lěće 1965 wotzamkny wón dalokostudij při Dźiwadłowej wysokej šuli w Lipsku.
Jurij Koch běše dołholětny předsyda Koła serbskich spisowaćelow a dźěła wot lěta 1976 jako swobodnje skutkowacy.
Dźensa bydli wón w Choćebuskim měšćanskim dźělu Žylow.
Jurij Koch wuznamjeni so trójce z Literarnym mytom Domowiny a dwójce z Mytom Ćišinskeho, kotryž so jemu 1968 w kolektiwje a 1974 wosobinsce spožči.
Jemu spožčitej so w lěće 1983 Myto Carla Blechena města Choćebuza a 1992 Literarne myto Wobswět Sewjerorynsko-Westfalskeje.
Powědančko, Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1963.
(Delnjoserbski přełožk Wylema Bjera Žydowka Ana.
Pěsnje, Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1965.
Roman, Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1968.
Reportaže, Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1969.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1970.
Poslednje pruwowanje.
Roman, Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1975.
Delnjoserbski přełožk Ericha Wojta Rozamarja abo Rozžognowanje we nas.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1976.
Powědančka, Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1978.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1980.
(Hornjoserbsce Nawrót sonow.
Pintlašk a złote jehnjo.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1983.
(Hornjoserbsce Rjana holčka.
Nowela, Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984.
Delnjoserbski přełožk Manfreda Starosty Gaž wišnje kwitu.
Přełožk ze čěšćiny wot Jurja Kocha, 1984.
Bagola: powědančko wo dźiwim hońtwjerju.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1985.
(Delnjoserbski přełožk Wylema Bjera Jagaŕ Bagola.
Doma swět: antologija młodeje prozy.
(Hornjoserbsce Dwanaće bratrow.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1988.
(1990 pod titulom Schattenrisse w Spectrum-Verlag Stuttgart a 1993 w Dt.
Wšitko, štož ja widźu.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1989.
Golo a Logo abo Mazuch w Podgoli.
Kriminalne powědančko, Ludowe nakładnistwo Domowin, Budyšin 1990.
W pěsku steji nowa wjeska.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1991.
(Němsce Das Sanddorf.
Ha lećała je módra wróna.
Report, Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1991.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1992.
Kokot Jurko z čerwjenym pjerom.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1994.
Štó da kradnje złote zuby?
Ludowe nakładnistwo Domowinam, Budyšin 1998.
Roman, Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 2000.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 2001.
Powědančko, Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 2008.
Zabych ći něšto rjec.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 2010.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 2012.
Kirnitzsch je prawy přitok Łobja w sewjernej Čěskej a Sakskej.
Wot cyłkownje 45,3 kilometrow běži 14,9 km w Čěskej a 30,4 km w Němskej.
Tam twori rěčka na wósom kilometrach – hač do něhdyšeje hraničneje wjeski Hinterdittersbach – statnu hranicu mjez Němskej a Čěskej.
Wuska wudrjeńca rěki je na woběmaj bokomaj hranicy woblubowane wulětnišćo.
Mjez Lichtenhainskim wodopadom a Žandowom jězdźi wot lěta 1898 tramwajka, kotraž słuži předewšěm turistam.
Wokolina na woběmaj brjohomaj rěčki njebě krajiny dla na nadróžnu syć přizamknjena, tak zo bě rěka jenički puć za transportowanje drjewa.
Najwažniši woteběrar drjewa bě Sakski kralowski dwór w Drježdźanach, přetož měješe krajny knjez předprawo na pławjenje w Sakskej Šwicy kaž tež na čěskej stronje mjezy.
W Kirnitzschowej wudrjeńcy stwarichu wjacore přepławy, zo bychu polóžili pławjenje.
Hakle pozdźišo nastachu tež puće a skónčnje dróha.
Při rěce dźěłachu w zašłosći cyłkownje 16 młynow, předewšěm rězanske, ale tež papjerniki.
Je zarjadniske sydło Chortoqskeho wobwoda.
Leži w Ferganskim dole něhdźe 30 kilometrow sewjerowuchodnje Namangana.
Leži něhdźe 30 kilometrow zapadnje Samarkanda.
Gurbanguly Berdymuchamedow je turkmenski politikar.
Leži pod Kawkazom, njedaloko ruskeje hranicy, něhdźe 90 kilometrow sewjerowuchodnje Tbilisija.
Cyła rostlina ma sylnu wóń.
Rostlina ma kulojte, rozhałužkowane wurostki a dołhi čopojty korjeń.
W jich su twjerde, praworóžkate symjenja.
Wona ma radšo stejnišćo z wjele słónčneho swětła a radšo hlinjanu pódu.
Prěnja oficielna wersija je 30. januara 2006 wušła.
SeaMonkey skića přez swoju syćowu funkciju móžnosć, zo bychu so hesła, zapołožki, placki a druhe wužiwarske daty na serwerje składować, zo bychu so z rozdźělnych městnow wužić dali.
Karlowe Wary su město w zapadnej Čěskej.
Maja nimale 50.000 wobydlerjow a su swětodaloko sławne kupjele kaž tež zarjadniske sydło a zdobom najwjetše město Karlowarskeho kraja.
Město nadeńdźe so při wuliwje rěki Teplá do Wohry.
1. awgusta abo 1. žnjenca je 213. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 152 dnjow hač do kónca lěta.
1914: Prěnja swětowa wójna: Němske mócnarstwo připowědźi Ruskemu carstwu wójnu.
1970: Załoženje města Belmopan jako noweje stolicy Beliza.
Po tym słužeše wón jako kapłan w Budyšinje a wot lěta 1705 jako farar w Šěrachowje.
Leži při wuchodnej kromje ruskeje stolicy.
Sydlišćo je so w lěće 1492 załožiło a ma wot lěta 1940 měšćanske prawa.
Sydlišćo je so w lěće 1948 załožiło a ma wot lěta 1962 měšćanske prawa.
Měrćink narodźi so jako syn chěžkarja-ćěsle Jana Měrćinka a jeho žony Johanny Christiany Erdmuthy Naake w ewangelskej wosadnej wsy Hrodźišću pola Wósporka a přebywaše młodźinske lěta wot 1832 w Małym Wjelkowje pola Budyšina, hdźež nawukny šewcowstwo.
Wón přiwza so do tamnišeje Ochranowskeje bratrowskeje jednoty a powoła so na misionstwo.
Po přihoće w Ochranowje a Małym Wjelkowje poda so 27-lětny jako misionar na połkupu Labrador na puć, hdźež mějachu Ochranowčenjo misionarsku staciju Okak.
W Okaku wučeše Měrćink dźěćom čitanje a pisanje kaž tež geografiju a hudźbu.
Sam nawukny tamnišu inuitsku rěč Inuktitut, w kotrejž tež prědowaše.
Po pjećlětnej słužbje na Labradorje wróći so prěni raz na dowol k swójbje do Hrodźišća.
Tam dósta naprašowanje za nowu misiju, tónraz jako tołmačer britiskeje ekspedicije do Arktiki, kotraž měješe zhubjenu Franklinowu ekspediciju namakać.
Listy ze sewjerneho lodoweho morja wozjewichu so tež 1850 w Zerničce a 1853 w Tydźenskej Nowinje.
Tam staraše so na Ochranowskimaj stacijomaj Elim a Genadental za dwanaće lět přewažnje wo wikowanje.
Wot šěsć w Južnej Africe narodźenych dźěći Měrćinkec mandźelskeju přežiwištej jeničce dwě dźowce.
Znajmjeńša wot dźowki Anny Heleny a synka Hermanna Augusta stej so narownej kamjenjej na pohrjebnišću w Genadentalu wobchowałoj.
Najstarša dźowka bu, kaž bě to z wašnjom pola Ochranowčanow, hižo w šulskej starobje na wustaw do Małeho Wjelkowa pósłana.
W lěće 1869 wopušći Měrćink z hižo ćežko schorjenej mandźelskej a druhej dźowku Južnu Afriku a nawróći so tohorunja do Małeho Wjelkowa, hdźež mandźelska hižo po někotrych měsacach zemrě.
Jan Awgust Měrćink sam zemrě njejapcy dnja 30. měrca 1875 w starobje jenož 58 lět a bu na pohrjebnišću bratrowskeje jednoty pochowany.
Tež jeho narowny kamjeń je so hač do dźensnišeho wobchował a bu w lěće 2005 saněrowany.
Měrćinkowi potomnicy bydla po cyłym swěće, na přikład w Kanadźe, Zjednoćenych statach, Surinamje kaž tež w Němskej.
371 Lubina Malinkowa: Spominamy: Jan Awgust Měrćink.
Leži něhdźe 65 kilometrow južnje Taškenta.
Sydlišćo je so w lěće 1943 załožiło a ma wot lěta 1980 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 80 kilometrow sewjerowuchodnje Donjecka.
Sydlišćo je so w lěće 1913 jako wjes Bilozerka załožiło a ma wot lěta 1966 měšćanske prawa.
W internetowym słowniku: Hopfen Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Wojewódstwo je w Pólskej druha najwyša zarjadniska jednotka, přirunajomna z němskimi zwjazkowymi krajemi.
Cyłkownje wobsteji pólski stat ze 16 wojewódstwow.
Wón je awtor teorije, zo staj so Wien a Bjenatki ze strony Słowjanow załožiłoj.
Betelpalma je ród ze swójby palmowych rostlinow.
Muchownik je ród ze swójby róžowych rostlinow.
Najmjeńše družiny su w lěće zelene kerki abo małke štomy.
Měnjate łopjena su jednore, owalne a zubate abo karbowane.
Běłe kćenja su dołhe a wuske, steja w kićowych kwětnistwach a so před dospołnym rozwićom lisćowych łopjenow jewja.
Zrałe płody su purpurowe abo čorne a normalnje słódko słodźa.
Symjenja so wot ptačkow rozšěrjuja.
Rostliny su relatiwnje njenaročne.
K rodej Muchownik so 25 družinow w Euraziji a sewjernej Americe liči, při čimž rozšěrjenske ćežišćo je sewjerna Amerika.
Ma 20,8 milionow wobydlerjow a přestrjeń 135.000 km², potajkim 154 wobydlerjow na kwadratnym kilometru.
Statna stolica je Raipur.
Zwjazkowy stat běše hač do 2000 dźěl stata Madja Pradeš a mjezuje z Utarpradešom a Dźarkandom na sewjeru, Orisu na wuchodźe, Andrapradešom na juhu, Maharaštru na juhozapadźe a Madjapradešom na sewjerozapadźe.
Čatisgarowa krajina je horata a zalěsnjena.
Russell Kirk bě US-ameriski konserwatiwny politiski filozof, literarny kritikar a spisowaćel.
Wón sławnu knihu Konserwatiwne myslenje napisał.
Protyka za lěto 1856 1856 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
Strowotna studnja je wulke bydlenske sydlišćo w Hornjej Łužicy a měšćanski dźěl Budyšina ze 6.825 wobydlerjemi.
Strowotna studnja leži blisko centra wulkeho wokrjesneho města, na sewjerowuchod wot měšćanskeho dźěla Sewjerowuchodny wobkruh, na sewjerozapad wot Nadźanec, na juhowuchod wot Ćichońcy, na juhozapad wot Bórka a runje na juh wot Budyskeho spjateho jězora.
Ma ličbowu hódnotu 2.
Nižny Nowgorod, tež Delni Nowohród je město w Ruskej federaciji.
Město ma něhdźe 1.200.000 wobydlerjow a je po Moskwje, Pětrohrodźe a Nowosibirsku štwórte najwjetše město cyłeje Ruskeje federacije.
Leži na zapadźe Ruskeje w jeje europskim dźělu, nad zliwom najdlěšeje rěki Europy Wolgi z rěku Oku.
Město bu załožene w lěće 1221 jako drjewjane hrodźišćo.
Dalšej regionalnej słowje stej nepla a kulka.
Jeje podzemske dule su wažna cyrobizna za ludźi a zwěrjata.
Běrna je wjacelětna, w kulturje jenož jednolětna zelišćowa rostlina.
Łopjena su přetorhowane pjerite.
Jeje barba wariěruje a móže běła, róžojta, wioletna abo módra być.
Próšniki pjeć próškowych łopješkow kehelojće wokoło pěsty steja.
Płódnik wobsteji z dweju zrosćeneju płodoweju łopješkow, kotrejž znašika w kćenju stejitej.
Z jeho so jahoda wuwiwa, kotraž tež w zrałosći je zelena a jědojta.
Dule słuži wegetatiwnemu rozmnoženju, při čimž wone na podzemskich wurostkach, nic na korjenjach nastanu.
Jich podźěl škroba je w přerězku 17,5 %.
Nimo toho wobsahuja 65% hač 80% wody, 2% syreho proteina, ale tež syry tuk, cokor, mikroelementy a rozdźělne witaminy.
Kóžda dula, kotraž so za plahowanje wužiwa, dyrbi znajmjeńša jedyn pupk měć.
Z pupkow rostu lisćowe wurostki.
Jeli tute wurostki pódu přełamuja, potom běrny so wobkopuja, zo bychu k sylnišemu róstej wurostkow pohnuwali.
Najprjedy wurostki rostu do dołhoty, prjedy hač primarne rosćenje po tołstosću a tworjenje dulow slěduje.
Na kóncu wegetaciskeje periody nadzemske wurostki wotemrěju, při čimž epidermis so puknje.
Potom podzemske wurostki wotemrěju a dule so wot rostlinow wotdźěluja.
Plahowanišća su subtropiske a měrne regiony wšěch kontinentow.
Běrna prěnjotnje z južneje Ameriki pochadźa.
Jenož podzemske dule so móžeja za čłowjeske zežiwjenje wužiwać.
Z běrnow so móžeja rozdźělne produkty produkować, při čimž so po nałožowanskim zaměrje mjez jědźnymi, picnymi, hospodarskimi a wusywnymi běrnami a po času zrałosće mjez zažnymi, srjedźnymi a pózdnimi běrnami rozeznawaja. běrnjaca kulka běrnjaca muka běrnjacy plinc běrnjaca poliwka běrnjacy škrob tołčene běrny Běrna so móže wot mnoholičbnych škódnikow dać a chorobow podeńć.
Jeho larwy na korjenjach žeru.
Wone docpěwaja rozpjeće wot něhdźe 1,5 cm.
Wažne choroby su: chorobne zawiće zelišća běrnjace žně W internetowym słowniku: Nachtschatten Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Bystrica je 13,7 kilometrow dołha rěka w Sakskej.
Cyłkownje je rěka wot žórła Dźiweje Bystricy hač do Łobja 61 kilometrow dołha.
Z dołhosću 3534 kilometrow je wona najdlěša rěka cyłeho kontinenta.
Wužórli so – kaž Dnjepr – na Waldajskej wysočinje sewjerozapadnje Moskwy a něhdźe 320 kilometrow juhowuchodnje Pětrohroda.
Při rěce nadeńdźe so wjele rěčnych zawěrow a wuznamnych městow, kaž na přikład Wolgograd, Samara, Uljanowsk a Nižny Nowgorod.
Kralowc serbske pomjenowanje: pruskeho města Königsberg, dźensnišeho Kaliningrada twjerdźizny Königstein w Sakskej Šwicy, hlej Kralowc Jurij Kral: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
Šahbaz Bhatti bě pakistanski politikar a jako prěni křesćan minister za mjeńšiny.
Wón bu w měrcu 2011 wot islamistow w Islamabadźe zamordowany.
18. januara abo 18. wulkeho róžka je wósomnaty dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 347 dnjow hač do kónca lěta.
1871: Proklamacija Němskeho mócnarstwa we Versaillesu.
Pruski kral Wylem I. sta so z prěnim kejžorom noweho němskeho stata.
1895: Załoženje spěwarskeho towarstwa „Meja" w Radworju 1919: Po prěnjej swětowej wójnje zahaji so we Francoskej měrowa konferenca.
Kamjennogorsk je městačko w Ruskej federaciji.
Wot njewotwisnosće Finskeje w lěće 1917 hač do Zymskeje wójny mjez Finskej a Sowjetski zwjazk słušeše Antrea k finskej prowincy Viipuri.
Mjez awgustom 1941 a septembrom 1944 běše w běhu druheje swětoweje wójny hišće raz pod finskej kontrolu.
W lěće 1948 – nětko pod sowjetskim knjejstwom – dósta swoje dźensniše mjeno.
K statej słuša tež njewobydlena kupka Redonda.
Klima na kupomaj je tropiska.
Po zhubjenju absolutneje wjetšiny při wólbach w oktobrje 2004 stwori ministerski prezident Georg Milbradt nowe knježerstwo hromadźe ze SPD.
Z wotstupom Milbradta dnja 27. meje 2008 a přewzaće zastojnstwa přez Stanisława Tilicha so jeho słužbna doba dočasa skónči.
Barnaul je wulkoměsto w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži při rěce Ob něhdźe 3400 kilometrow wuchodnje Moskwy a něhdźe 190 kilometrow južnje Nowosibirska.
Je zarjadniske sydło Altajskeho regiona.
Ma něhdźe 635.000 wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1730 załožiło a ma wot lěta 1771 měšćanske prawa.
Jenisejsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije w Krasnojarskim regionje.
Leži při rěce Jenisej něhdźe 350 kilometrow sewjernje Krasnojarska a ma něhdźe 18 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1619 załožiło a ma wot lěta 1676 měšćanske prawa.
Wón bě z wažnym sobudźěłaćerjom Serbskeho rěčneho atlasa.
Po studiju bě ze sobudźěłaćerjom Serbskeho instituta Lipšćanskeje uniwersity a pozdźišo wědomostny sobudźěłaćer Instituta za serbski ludospyt w Budyšinje.
Michałk zemrě w starobje 64 lět a bu na Budyskim Mikławšku pochowany.
Jeho dźowka je slawistka Sonja Wölkowa.
Opuntija je ród ze swójby kaktusowych rostlinow.
Kašecy-Hłupońca běše politiska gmejna w Kamjenskim wokrjesu, kotraž wobsteješe jenož 17 lět, wot 1957 hač do lěta 1974.
Bu wutworjena z dotal samostatneju gmejnow Kašecy a Hłupońca a w lěće 1974 do Wotrowa zagmejnowana.
W lěće 1964 měješe gmejna 193 wobydlerjow.
Talsi je městačko w Kurskej na zapadźe Letiskeje.
Je zarjadniske sydło Talsiskeho wobwoda.
Leži při jězorje ze samsnym mjenom něhdźe 120 kilometrow zapadnje Rigi.
Sydlišćo je so w lěće 1231 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1917 měšćanske prawa.
Dalše serbske mjeno je stopička.
Kulojty rupik docpěwa wysokosć wot 20 hač 70 cm.
Łopjena su dołho stołpikate, jasnozelene, kulojte a hrubje karbowane.
Běłe kćenja steja w čumpatych pakićach a su na kromje čerwjenje dypkate.
Rosće w hórskich měšanych lěsach na rěčnych brjohach, w Alpach we wysokosćow hač nad 2200 m.
Włosanc je ród ze swójby słódkich trawow.
Bohosudov je měšćanski dźěl Krupki w Čěskej.
Je předewšěm přez putnisku cyrkej Bolosćiweje maćerje Božeje znaty, kotraž so tež po něhdyšim wjesnym mjenje pomjenuje.
Bohosudov leži w sewjernych Čechach, 7 km sewjerozapadnje wot Teplic.
Přez měšćanski dźěl Krupki wjedźe dróha čo.
253, po kotrejž so Bohosudov z Dubí abo z Ústí nad Labem docpě.
Mariaschein wuwiwaše so poněčim ze wsy Althof z jeho z 13. lětstotka pochadźacym wodowym hrodom a w lěće 1446 naspomnjenej wsu Scheine.
W lěće 1591 připadny wjes Scheine Chomutovskim jezuitam, kotřiž wokoło lěta 1650 twarjenje konwenta a putniskeje cyrkwje započachu, kotruž Mariaschein mjenowachu.
Tute mjeno bu wot lěta 1670 tež na wobě gmejnje Althof a Scheine přenjesene.
Na zakładźe Benešowych dekretow dyrbješe němske wobydlerstwo Mariaschein po Druhej swětowej wójnje wopušćić.
W lěće 1961 bu Bohsudov do Krupki zagmejnowany.
Při ćěkańcy wzachu Marijinu postawu z běłeje hliny sobu a schowachu ju w lipje.
Po druhej podawiznje bu tu w lěće 1424 pječa na 300 wojowarjow, kotřiž běchu z bitwišća pola Aussig ćeknyli, wot husitow morjeni.
W lipje zakryta Marijina postawa je so pječa pozdźišo holcy w nuzy zjewiła.
Na to bu na tutym městnje drjewjana kapałka natwarjena, w kotrejž so hnadowny wobraz bolosćiweje maćerje Božeje postaji a kotraž bu w lěće 1443 přez kamjentny twar narunana.
Někak štyrceći lět pozdźišo započachu jezuića putnisku cyrkej twarić, kotraž bu w lětach 1701–08 w nadawku hrabjow Kolowrat wot Litoměričanskeho diecezanskeho twarskeho mištra Giulio Broggio a jeho syna Sohn Octavio Broggio w barokowym stilu přetworjeny.
Nad zachodowym portalom je mjez dwěmaj přetorhnjenymaj kulowatymaj wobłukomaj powjetšene zwobraznjenje hnadowneho wobraza.
Južny bok debja sochi čěskich krajnych patronow Wjacław, Ludmila, Jan Nepomuk a Prokop, sewjerny bok swjeći Hana, Titus, Józef a Wojćech.
Ma bohate nutřkowne wuhotowanje: Wulki wołtar z stołpowym baldachinom wutwori w lětach 1704-1714 tirolski sochar Franz Dollinger po přikładźe wołtarja Pětroweho domu w Romje.
Stej pječa na městnje lipy, w kotrejž je so hnadowny wobraz namakał.
Mólby pódlanskeju wołtarjow pochadźeja z Ignaca Raaba a Johanna Georga Heinscha.
Klětku z bohaće wudebjenym zwukowej třěšku wutwori w lěće 1719 Franz Dollinger.
Mjez cyrkwju a křižowej chódbu bu studnjowa kapałka natwarjena, w kotrejž bu žórło, kotremuž so hojiwe skutkowanje připisuje, zasadźena.
W lěće 1853 bu pódla hnadowneje cyrkwje holči seminar připrawjeny, kotryž so w lěće 1882 rozšěrił.
Gymnazij bu w lěće 1906 natwarjeny a dósta w lěće 1922 zjawnostne prawo.
Podrys cyrkwje je samsna kaž tón cyrkwje Al Gesù z Vignola w Romje.
Hakle w lěće 1968 směješe dušepastyr zastaranje farstwa přewzać.
Nimo toho so wot lěta 1992 kóžde lěto z Drježdźan sem dźěćace putnikowanje wotměwa.
Cyły załožk ma bórzomnu renowaciju trjeba.
Konwentowe twarjenje nasta po lěće 1668.
Pódla konwenta postajichu jezuića w lěće 1679 šulu łaćonšćiny.
W lěće 1853 bu biskopski gymnazij zahajeny, kotryž w lěće 1950 Čěskosłowakski stat začini.
Někotre lěta pozdźišo buchu twarjenja jako kaserna por čěskosłowaksku, po lěće 1968 za sowjetsku armeju wužite, kotraž Bohusudov hakle po 1991 wopušći.
Cachkadzor je městačko w Armenskej.
Leži w Kotajkskej prowincy něhdźe 50 kilometrow sewjerowuchodnje Jerjewana.
Dźensniše sydlišćo je so w šestym lětstotku załožiło.
Jeho naslědnik je dotalny hospodarski minister Mihai Tudose.
Wón studowaše informatiku při uniwersiće w Temeswarje, hdźež skutkowaše pozdźišo tež jako docent.
Leži při rěce Dochna w historiskej Podolskej něhdźe 160 kilometrow juhowuchodnje města Winnycje.
Sydlišćo je so w lěće 1459 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1966 měšćanske prawa.
10. januara abo 10. wulkeho róžka je dźesaty dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 355 dnjow hač do kónca lěta.
1946: W Londonje wotměje so prěnja generalna zhromadźizna Zjednoćenych narodow.
1979: Po wuhnawanju „Čerwjenych Khmer" załoži so Ludowa republika Kambodźa.
Čornow-Křidoł je něhdyša gmejna w Budyskim wokrjesu a wot lěta 1999 měšćanski dźěl Kamjenca.
Leži na sewjerowuchod wot centruma města njedaloko Kamjenskeho lětanišća a wobsteji ze wsow Čornow na juhu a Křidoł na sewjeru.
Prěnje historiske naspomnjenje Čornowa a Křidoła jako Tschorne a Schildowe pochadźa z lěta 1225.
15. februara abo 15. małeho róžka je 46. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 319 dnjow hač do kónca lěta.
1864: Załoženje nižozemskeje piwarnje Heineken přez Gerharda Adriaana Heinekena.
1945: Anglo-ameriski lětadłowy nadpad na Choćebuz.
Rěčna maslenka je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 10 hač 50 cm.
Łopjena su njerozdźělene.
Na spódku stejace łopjena su dołho stołpikate, zwjetša klinojte abo skulojćene.
Stołpikowe łopjena su krótko stołpikate a wusko lancetojte a docpěwaja dołhosć wot 10 cm.
Kamjenka je město w Ruskej federaciji.
Dalše serbske mjeno je čorne drjewo.
W internetowym słowniku: Kiefer Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Kupa je twjerdźowa masa, kotraž je na wšěch stronach dospołnje wot wody – na přikład morja – wobdata, njeje pak kontinent.
Wona leži tež při wulkej wodźe nad wodowej hładźinu.
Při tym njeje wulkosć kupy rozsudna.
Z 193 njewotwisnych statow na zemi je 47 kupowych statow, potajkim něhdźe štwórćina.
Wobsteji-li na někotrymžkuli městnje zwisk z twjerdźu, rěči so wo połkupje.
Wuchodna połojca słuša k 1975 załoženemu statej Papuwa-Nowa Gineja; zapadny dźěl je z lěta 1963 wobsadźeny wot Indoneskeje.
Najwyši dypk na kupje je wjeršk hory Puncak Jaya, na kotrymž nadeńdu so najebać połoženja blisko ekwatora hišće powostanki lodowca.
Najwjetše město je stolica Papuwy-Noweje Gineje, Port Moresby.
Cyłkownje bydli 7,5 milionow ludźi na Nowej Gineji.
Nikos Anastasiadis je cypernski politikar.
Wot lěta 1997 je z předsydu konserwatiwneje strony Dimokratikos Synagermos a wot 28. februara 2013 z prezidentom Republiki Cypernskeje.
Při wólbach dnja 4. februara 2018 bu w zastojnstwje wobkrućeny.
Wón studowaše prawnistwo w Athenje a Londonje a dźěłaše najprjedy jako prawiznik.
W lěće 1981 bu k prěnjemu razej woleny do Domu reprezentantow.
Pismik wužiwa so nimo delnjoserbšćiny jenož hišće w słowakšćinje.
W hornjoserbskim prawopisu je so při prawopisnej reformje 1950tych lět wotstronił (na př.
Smoleŕ → Smoler; Radwoŕ → Radwor), wuskutkuje so pak hišće při deklinaciji.
Unicode wobsahuje Ŕ w bloku Latin Extended-A jako U+0154 a U+0155.
Wladiwostok je wulkoměsto w samym wuchodźe Ruskeje federacije.
Je najwjetše město a zdobom stolica Primorskeho regiona.
Leži při brjoze Japanskeho morja, dźěla Ćicheho oceana, njedaloko wot rusko-chinskeje hranicy a hranicy ze Sewjernej Koreju.
Město ma něhdźe 580 tysac wobydlerjow a je najwjetši pacifiski přistaw Ruskeje a zdobom historiski wuchodny kónc Transsibirskeje železnicy.
Leži něhdźe 190 kilometrow wuchodnje Simferopola při wuchodnym kóncu połkupy Krim na mjeńšej Kerčskej połkupje při Kerčskim přeliwje mjez Čornym a Azowskim morjom.
Ma něhdźe 144 tysac wobydlerjow.
Wot lěta 2014 słuša Kerč kaž cyła Krim de facto k Ruskej.
Leži w historiskej Galiciskej něhdźe 60 kilometrow juhozapadnje Ternopila.
Sydlišćo je so w lěće 1375 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1530 měšćanske prawa.
1 : Abablewo — Januszowo. — S. 248.
Leži při rěce Varduva něhdźe 23 kilometrow juhozapadnje města Mažeikiai a 300 kilometrow sewjerozapadnje Vilniusa.
Sydlišćo je so w 13. lětstotku załožiło, je wot 1508 sydło wosady a ma wot lěta 1780 měšćanske prawa.
Katalanšćina je hamtska rěč w Andorrje a, nimo španišćiny, regionalna rěč w Katalanskej, na Balearach a w regionje Valencia.
Nimo toho płaći tež w francoskej regionje Roussillon jako regionalna rěč.
Wone wobsteji z historiskeju městow Jēkabpils a staršeho Krustpils, kotrejž so w lěće 1962 zjednoćištej.
Město ma něhdźe 23 tysac wobydlerjow.
Krustpils nadeńdźe so při sewjernym, prawym a Jēkabpils na napřećiwnym južnym brjoze Dwiny.
W lěće 1237 natwarichu ryćerjo Liwlandskeho rjada na prawym brjoze Dwiny kamjentny hród, kotryž so pod mjenom Cruczeborch prěni raz naspomni.
1920 dósta tež Krustpils měšćanske prawa.
Z Jakobstadta pochadźeše Katyrna I., druha mandźelska carja Pětra Wulkeho.
Kotowo je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1710 załožiło a ma wot lěta 1966 měšćanske prawa.
Je stolica republiki Mordwinskeje.
Ma něhdźe 299 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1641 załožiło a ma wot lěta 1780 měšćanske prawa.
Beno Pětr Šołta bě serbski wučer a towarstwowy prócowar.
Narodźi so jako syn Wotrowskeho klamarja a bratr Jurja a Pawoła Šołty a wopytowaše wot 1866 do 1870 Katolski wučerski seminar w Budyšinje.
Wot 1870 do 1872 běše ze šulskim wikarom w Drježdźanach a wot 1872 hač do swojeje smjerće w lěće 1908 z wučerjom w Radworju.
W lěće 1872 běše mjez sobuzałožerjemi Radworskeho towarstwa „Bjesada" a w lěće 1895 tež spěwarskeho towarstwa „Meja", kotrehož předsyda bě přez dźesać lět.
Šołta bě wot 1878 čłon Maćicy Serbskeje a podpěraše aktiwnje zběrki za twarjenje Serbskeho domu.
7. decembra abo 7. hodownika je 341. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 24 dnjow hač do kónca lěta.
-Sambija je nutřkokrajny stat w južnej Africe.
Mjezuje z Demokratiskej republiku Kongo w sewjeru, z Tansaniju w sewjerowuchodźe, z Malawijom we wuchodźe, z Mosambikom a Simbabwe w juhu, z Namibiju w juhozapadźe a z Angolu w zapadźe.
Stolica je Lusaka, kotraž leži w juhu kraja.
W Sambiji knježi wysokosće dla miła, tropiska klima ze třomi počasami: chłódnišim suchim časom wot meje do septembra a přerěznymi temperaturami mjez 15 a 27 °C, horcym suchim časom w oktobru a nowembru a horcym, tužnym dešćowym časom wot decembra do apryla.
Swětadaloko znate su 1,7 km šěroke a 100 m wysoke Victoriaske wodopady při Sambesiju na južnej hranicy.
Robert Fico je słowakski jurist a politikar, kotryž je wot lěta 1999 předsyda strony Smer-SD a kiž bě wot 4. apryla 2012 hač do 15. měrca 2018 k druhemu razej z ministerskim prezidentom Słowakskeje.
Wón studowaše wot 1982 do 1986 prawnistwo na Uniwersiće Komenskeho w Bratisławje, wot 1988 do 1992 absolwowaše postgradualny studij na statnym a prawniskim instituće Słowakskeje akademije wědomosćow.
Zdobom dźěłaše wot 1986 do 1995 na Prawniskim instituće Słowakskeho ministerstwa za justicu.
Wot 1994 do 2000 bě zastupjer Słowakskeje při Europskej komisiji za čłowjeske prawa a při Europskim sudnistwje za čłowjeske prawa.
Po přewróće zastupi 1990 do postkomunistiskeje Strony demokratiskeje lěwicy, za kotruž bě wot 1992 jako zapósłanc w Słowakskej narodnej radźe.
Po dobyću při wólbach 2006 sta so Robert Fico z ministerskim prezidentom koalicije stronow Smer-SD, nacionalistiskeje SNS a HZDS něhdyšeho ministerskeho prezidenta Vladimíra Mečiara.
We wonkownej politice haješe přećelne poćahi mjez druhim z Ruskej, Serbiskej, Běłoruskej, Venezuelu a Chinskej.
Wotpokazowaše njewotwisnosć Kosowa a steješe nastupajo Kawkasku wójnu 2008 za poziciju ruskeho knježerstwa.
Do doby knježerstwa Roberta Fica słuša pak tež přistup Słowakskeje do Schengenskeho zrěčenja 2007 a europasma 2009.
Wot 2010 do 2012 bě Fico z wjednikom opozicije, po tym zo běchu tamne strony w parlamenće stworili nowe knježerstwo bjez najsylnišeje strony Smer-SD.
Při wólbach 2012 dósta Smer-SD ze 44 procentami hłosow absolutnu wjetšinu w sejmje a móžeše k prěnjemu razej sama knježić.
2014 kandidowaše Fico při prezidentowych wólbach a doby prěnje koło.
W druhim kole přesadźi so pak bjezstronski kandidat Andrej Kiska, kiž měješe podpěru wšěch stron opozicije.
Tak praješe, zo „nima islam žane městno w Słowakskej".
Při wólbach 2016 doby Ficowa strona znowa prěnje městno, zhubi pak tójšto hłosow a dósta jenož hišće 28 procentow, tak zo stwori koaliciju z nacionalistiskej SNS, liberalnej Most–Híd a konserwatiwnej #Sieť.
W zwisku ze zamordowanjom kritiskeho žurnalista Jána Kuciaka dóńdźe w měrcu 2018 ke knježerstwowej krizy, kiž skónči z wotstupom Fica dnja 14. měrca.
Tydźeń pozdźišo sta so zastupowacy premier Peter Pellegrini z Ficowym naslědnikom.
Artik je město w Armenskej.
Leži w Širakskej prowincy něhdźe sto kilometrow sewjerozapadnje Jerjewana a něhdźe 20 kilometrow juhowuchodnje Gjumrija.
Wot lěta 1945 ma měšćanske prawa.
Xaçmaz je město na samym sewjeru Azerbajdźana.
Leži sewjernje Kawkaza při rěce Kudialčaj něhdźe 160 kilometrow sewjernje Bakuwa a dwanaće kilometrow wot pobrjoha Kaspiskeho morja.
Ma wokoło 40 tysac wobydlerjow.
Leža w historiskej Galiciskej něhdźe 60 kilometrow juhozapadnje Ternopila.
Maja něhdźe dwaj tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1397 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1463 měšćanske prawa.
Tetjuši je městačko w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w republice Tatarstan při Wolze něhdźe 150 kilometrow južnje Kazanja a něhdźe 90 kilometrow sewjernje Uljanowska.
Sydlišćo je so w lěće 1578 załožiło a ma wot lěta 1781 měšćanske prawa.
Tuta lisćina wobsahuje rěki w Europje.
Protyka za lěto 1644 1644 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
Małe Debsecy su wjes z 212 wobydlerjemi w juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słušeja ke gmejnje Hornja Hórka a leža 232 m nad mórskej hładźinu na woběmaj stronomaj Sprjewje.
Běchu ze starodawna wjesny dźěl Debsec.
Susodnje wjesce su Debsecy na sewjerowuchodźe a Mnišonc na juhozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Klein-Debschwitz je z lěta 1759.
Ležownostne knjejstwo wukonješe kaž w Debsecach Budyska rada.
Joachim Gauck je bywši němski ewangelski farar a bjezstronski politikar.
Wot 23. měrca 2012 hač do 18. měrca 2017 bě wón jako naslědnik Christiana Wulffa jědnaty zwjazkowy prezident Němskeje.
Apelsina je přecozeleny kerk abo małki štom, kotryž docpěje wysokosć wot hač do 8 m.
Jeje hałuzy často njesu ćernje.
Dołhojće-jejkojte łopjena su kožane a błyšća.
Jich stołpiki su słabje křidłate.
Běłe kćenja słódkojće wonjeja.
Płodowe mjaso słodźi słódko-nakisal aromatisce.
Rostlina je w tropach a subtropach, ale tež w regionje Srjedźneho morja rozšěrjena.
Płody so jako čerstwy sad jědźa abo k marmeladam a płodowe brěčki předźěłuja.
Z płodoweje bělizny młodych płodow, kćenjow a łopjenow so eteriske wolije zhotowjeja.
W internetowym słowniku: Apfelsine Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Dubje je delnjołužiska wjes w braniborskim wokrjesu wokrjesu Sprjewja-Nysa, kotraž słuša wot lěta 1993 do gmejny Gołkojce.
Leži při krajnej dróze mjez Choćebuzom a Wětošowom kaž tež při awtodróze 15 a ma něhdźe 470 wobydlerjow.
Wjes so w lěće 1458 jako Eychen k prěnjemu razej naspomni.
Po statistice Arnošta Muki měješe wjes w lěće 1884 cyłkownje 548 wobydlerjow, z nich 513 Serbow a 35 Němcow.
Prašyjca je delnjołužiska wjes w braniborskim wokrjesu Wokrjes Sprjewja-Nysa, kotraž słuša wot lěta 2002 do Grodka.
Leži wuchodnje Grodkowskeho centruma při Mužakowskej krajnej dróze, jenož połdra kilometra wot sakskeje hranicy a ma něhdźe sto wobydlerjow.
Po statistice Arnošta Muki měješe wjes w lěće 1884 cyłkownje 131 wobydlerjow, z nich 127 Serbow a štyrjo Němcy.
Marko Grojlich je serbski rozhłosownik a spisowaćel.
Narodźi so jako syn Pawoła Grojlicha w Bukecach.
Po studiju weterinarneje mediciny dźěłaše hač do přewróta w lěće 1990 jako skótny lěkar w Budyskim wokrjesu.
Rozprawješe wosebje tež z ewangelskich kónčin serbskeho kraja.
Tež jako awtor zaběraše so w třoch knihach a mnohich nastawkach w Rozhledźe abo Serbskej protyce hłownje z wuchodnym dźělom Budyskeho kraja.
Grojlich je sobustaw Maćicy Serbskeje.
Mjez horami a holu – wjesne zapiski.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1998.
Pod Čornobohom – historiske powěsće a stawiznički z Bukečanskich kónčin.
Mjez Křičom a Lubatu – historiske powěsće a stawiznički z narańšich Serbow.
Słuchokniha, LND, Budyšin 2016.
Dažink je hornjołužiska wjes na samym zapadźe sakskeho wokrjesa Zhorjelc při hranicy z Budyskim wokrjesom, kotraž słuša wot lěta 1994 ke gmejnje Lěwałd.
Dalše wokolne hory su Wowča hora na sewjeru, Bubnik na juhowuchodźe a Kočowska hora na juhozapadźe.
Susodne wjeski su Jawornik za Wowčej horu na sewjeru, k městu Lubij słušacy Dažin na wuchodźe, Zwadow za Kočowskej horu na juhu kaž tež Koča a Jiłow na zapadźe.
Mjenowa forma Dycin z lěta 1242 njeje zwěsćena a poćahuje so prawdźepodobnje na susodny Dažin.
Pod Dažinčanskim hrodom su powostanki wodoweho hrodu hišće spóznajomne.
W dźensnišej formje bu twarjenje, kiž słuži wot lěta 1953 jako šula, w lěće 1747 natwarjene.
Ze starodawna słuša Dažink k Lěwałdskej wosadźe.
Do 1998 měješe Dažink zastanišćo při železniskej čarje Budestecy–Lubij, kotraž słuži dźensa jako kolesowarska šćežka.
Po wuslědkach Arnošta Čerknikoweje statistiki z lěta 1956 rěčachu w Dažinku tehdy hišće 11 wot cyłkownje 605 wobydlerjow serbsce.
Cornelius Gurlitt: Kleindehsa.
Ma něhdźe 2,9 milionow wobydlerjow na 286.000 km² a je tuž jara rědko wobsydleny.
Stolica je Carson City z 55.000 wobydlerjemi, najwjetše město pak Las Vegas z wjace hač 550.000 wobydlerjemi.
Někak tři štwórćiny wobydlerstwa bydla we wokolinje tutoho města.
Mjeno „Nevada" pochadźa wot španiskeho pomjenowanja horin Sierra Nevada.
Stat mjezuje z Oregonom a Idahom na sewjeru, Utah na wuchodźe, Arizonu na juhowuchodźe a Kaliforniskej na zapadźe.
Teritorij wobsteji hłownje z pusćiny kaž tež z wysokich hórskich rjećazow.
Něhdźe 160 kilometrow sewjernje města Las Vegas nadeńdźe so Nevada Test Site, jedna z najwjetšich testowanskich přestrjenjow za atomowe bomby na swěće.
Něhdźe 21 % wobydlerstwa je mexiskeho pochada, 13 % němskeho a 10 % maja irskich prjedownikow.
Slěbro je chemiski element ze symbolom Ag a rjadowej ličbu 47.
Wone słuša k přechodnym metalam.
Slěbro je jedyn z drohometalow.
Wone je mjechke, derje formujomny ćežkometal, kotryž ma najlěpšu kmanosć elektriskeho powoda wot wšěch elementow a najlěpšu kmanosć powoda ćopłoty wot wšěch metalow.
Sčasami płaćeše jako drohotniše hač złoto.
Agarak je městačko na samym juhu Armenskeje, bjezposrědnje při iranskej hranicy.
Leži při namjeznej rěce Aras w Sjunikskej prowincy něhdźe 300 kilometrow juhowuchodnje Jerjewana a něhdźe 35 kilometrow juhozapadnje Kapana.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1949 załožiło a ma wot lěta 1954 měšćanske prawa.
Studowaše sorabistiku a stawizny, sćěhowaštej promocija a habilitacija.
Nimo toho je basnik, słownikar a awtor wědomostnych knihow.
Wot lěta 2007 je z čłonom Exil-P.E.N. Na polu stawiznow zaběra so předewšěm z poměrom ministerstwa za statnu bjezstrašnosć NDR k Serbam.
Rašow je hornjołužiska wjeska z 75 wobydlerjemi w juhu Budyskeho wokrjesa, kotraž słuša z lěta 1934 ke gmejnje Budestecy.
Leži na zapadnym boku Lubina při zwjazkowej dróze 96 mjez Budyšinom a Budestecami.
Wjeska naspomni so prěni raz w lěće 1399 jako Raschaw.
Ležownostne knjejstwo měješe we 18. lětstotku Budyska měšćanska rada.
We 1880tych měješe Rašow po statistice Arnošta Muki cyłkownje 236 wobydlerjow, z nich 191 Serbow a 45 Němcow.
Protyka za lěto 1961 25. nowembra: W Budyšinje wotměje so 87.
12. apryla: Jurij Gagarin docpě w swětnišćowej łódźi Wostok jako prěni čłowjek swětnišćo.
19. junija: Kuwait bu njewotwisny wot Zjednoćeneho kralestwa.
17. septembra: Při wólbach k štwórtemu Zwjazkowemu sejmej Němskeje dóstanje CDU/CSU 45,3 %, SPD 36,2 % a FDP 12,8 %.
01. januara: Sven Regener – němski hudźbnik a spisowaćel 13. januara: Iris Firmenich – sakska politikarka 24. januara: Nastassja Kinski – němska dźiwadźelnica 05. februara: Dietmar Bär – němski filmowy hrajer 06. februara: Malu Dreyer – němska politikarka a ministerska prezidentka 08. februara: Kerstin Nicolaus – sakska politikarka 18. februara: Armin Laschet – němski politikar 21. měrca: Lothar Matthäus – němski kopar a trenar 03. apryla: Eddie Murphy – US-ameriski komikar a filmowy hrajer 23. apryla: Dirk Bach – němski dźiwadźelnik, filmowy hrajer a moderator 25. apryla: Juha Sipilä – finski politikar, ministerski prezident 03. meje: Leyla Zana – kurdiska politikarka a aktiwistka 06. meje: George Clooney – US-ameriski filmowy hrajer, awtor, producent a režiser 14. meje: Ulrike Folkerts – němska filmowa hrajerka (mj. dr.
Leži při rěce Iž zapadnje Uralskich horin w europskim dźělu Ruskeje něhdźe 1100 kilometrow wuchodnje Moskwy.
Ma něhdźe 642 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1760 jako Ižewski zawod załožiło a ma wot lěta 1918 měšćanske prawa.
Ma něhdźe 12,8 milionow wobydlerjow na přestrjeni wot 150.000 kwadratnych kilometrow a je tuž po wobydlerstwje pjaty najwjetši zwjazkowy stat.
Stolica je Springfield, z wotstawkom najwjetše město pak Chicago při Michiganskim jězorje.
W lěće 2000 měješe 80,8 % wobydlerstwa jendźelšćinu za maćeršćinu a 14,9 % španišćinu.
Załoži so po přikładźe Madźarskeho wědomostneho towarstwa w lěće 1826 w Pesće.
Wona skutkowaše za wot cyrkwje njewotwisne wuwiće serbiskeje narodneje kultury a kubłanja.
Hłowny zaměr w dobje do Prěnjeje swětoweje wójnje bě zbudźenje narodneho wědomja pola Serbow w tehdy madźarskej Wojwodinje.
Sydlišćo je so w lěće 1947 załožiło a ma wot lěta 1953 měšćanske prawa.
Aarhus abo Århus je wulkoměsto w Danskej.
Leži při wuchodnym brjoze połkupy Jütlandskeje při Kattegaće a je z wjace hač 260.000 wobydlerjemi po Kopenhagenje druhe najwjetše danske město.
Aarhus je hospodarske srjedźišćo Jütlandskeje a wažne industrijne stejišćo.
Zamórski přistaw Aarhus Havn ma najwjetši containerowy terminal Danskeje.
Wot lěta 1928 je Aarhus tež uniwersitne město.
W lěće 2017 bě Aarhus hromadźe z Pafosom kulturna stolica Europy.
Leži na połkupje Krim na sewjernym brjoze Čorneho morja něhdźe 60 kilometrow južnje Simferopola.
Sydlišćo je so w lěće 960 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Valga je město na juhu Estiskeje, bjezposrědnje při letiskej hranicy.
Je zarjadniske sydło wobwoda Valgamaa.
Město leži při rěce Pedeli něhdźe 75 kilometrow juhozapadnje Tartuwa, 150 kilometrow sewjerowuchodnje Rigi a 200 kilometrow južnje Tallinna.
Statna hranica mjez Estiskej a Letiskej běži přez měšćanski centrum.
Na tamnym boku nadeńdźe so letiske sotrowske město Valka.
Historiske žro města słuša wot lěta 1990 k swětowemu herbstwu UNESCO.
Bu hižo w 6. lětstotku do Chrystusa załožene a měješe přez połoženje při wikowanskich pućach mjez Indiskej a Europu wulki wuznam.
W lěće 712 bu wot arabskich wójskow wobsadźene a je wot toho časa islamske.
Hakle wot 1873 słušeše k Ruskemu carstwu.
Wona je po srjedźnej Europje daloko rozšěrjena.
Porno nawsowcam njezałožichu so statoki a ležownosće kołowokoło nawsy, ale podłu wobchadneho puća.
Statoki abo domske nadeńdu so při tym bjezposrědnje při dróze, mjeztym zo rozpřestrěwaja so ležownosće za statokami.
We Łužicy namakamy typiske dróhowcy předewšěm w holi.
Po němskej kolonizaciji załožene wsy we Łužiskich horach su dróhowcam podobne, charakterizuja so pak zwjetša jako łanowc (n př.
Je zarjadniske sydło Ungheniskeho rajona.
Leži lěwym brjoze pomjezneje rěki Prut něhdźe 105 kilometrow sewjerozapadnje Kišinjowa a něhdźe 45 kilometrow wuchodnje wot rumunskeho města Iaşi.
Blisko Ungheni nadeńdźe so jedyn z najwažnišich hraničnych přechodow mjez Moldawskej a Rumunskej.
Ma něhdźe 38 tysac wobydlerjow Sydlišćo je so w lěće 1462 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1972 měšćanske prawa.
Dźensa nadeńdźe so na městnje něhdyšeje wsy Parcowski jězor.
Wjes, kotraž bu w formje nawsowca natwarjena, naspomni so prěni raz w lěće 1401 jako Particz a słušeše k Wojerowskemu stawowemu knjejstwu.
Wjesne mjeno pochadźa najskerje wot staroserbskeho słowa para.
Hižo wokoło 1500 steješe tu cyrkej, kotraž bě hač do lěta 1542 z filialnej cyrkwju Wojerowskeje wosady a potom – po reformaciji – sama z wosadnej cyrkwju.
Při přesydlenju w lětomaj 1969/70 wopušćichu cyłkownje 415 wobydlerjow swoju domiznu, 15 z nich do noweho wjesneho dźěla Nowy Parcow pola Bjezdowow.
Po statistice Arnošta Muki rěčachu w lěće 1884 wot cyłkownje 535 wobydlerjow Parcowskeje gmejny 522 serbsce.
W cyłej Parcowskej wosadźe chodźachu tehdy 476 wosadnych k serbskej a 160 k němskej spowědźi.
Parcowske žony chodźachu tehdy hač na dwě wuwzaći wšě w serbskej drasće, kiž słušeše k Wojerowskemu drastowemu regionej.
W 1930tych lětach wotpołožichu holcy poněčim serbsku drastu a chodźachu po „měšćanskim wašnju".
Akademie-Verlag, Berlin 1954. → wšě wjeski Arnošt Muka: Statistika Łužiskich Serbow.
Leži při prawym brjoze Dnjepra něhdźe 80 kilometrow sewjerozapadnje Čerkasow.
Sydlišćo je so w lěće 1078 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1796 měšćanske prawa.
Protyka za lěto 1696 1696 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
26. awgusta: Blisko Temeswara w dźensnišej Rumunskej dóńdźe k „Bitwje wot Olaš" mjez sakskim a osmaniskim wójskom.
Zwjazkowy kancler je faktisce najmócniši politiski zastojnik Zwjazkoweje republiki, steji pak po protokolu jenož na třećim najwyšim městnje pod zwjazkowym prezidentom a prezidentom Zwjazkoweho sejma.
Zwjazkowy kancler so po namjeće zwjazkoweho prezidenta wot sejma wuzwoli a hodźi so do kónca legislaturneje periody jenož přez wotum wo wuprajenju njedowěry ze strony parlamenta wotsadźeć.
Ličba legislaturnych periodow jeho knježerstwa je − hinak hač pola zwjazkoweho prezidenta − zasadnje njewobmjezowana.
Danska je kralestwo mjez Sewjernym a Baltiskim morjom w srjedźnej Europje.
Stolica a najwjetše město je Kopenhagen.
K Danskej słušatej awtonomnej teritorijej Grönlandskeje a Ferejskich kupow.
Danska je čłon Europskeje unije a NATO.
Na juhu Danskeje, w Sewjernej Schleswigskej blisko němskeje hranicy, bydli němskorěčna mjeńšina.  Commons: Danska – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Čłonske staty Europskeje unije Awstriska | Belgiska | Bołharska | Cypernska | Čěska | Danska | Estiska | Finska | Francoska | Grjekska | Chorwatska | Irska | Italska | Letiska | Litawska | Luxemburgska | Madźarska | Malta | Němska | Nižozemska | Portugalska | Pólska | Rumunska | Słowakska | Słowjenska | Španiska | Šwedska Kandidaty: Čorna Hora | Serbiska | Sewjerna Makedonska | Turkowska Staty a wotwisne teritorije w Europje Staty • Albanska • Andorra • Awstriska • Belgiska • Běłoruska • Bołharska • Bosniska a Hercegowina • Čěska republika • Čorna Hora • Danska • Estiska • Finska • Francoska • Grjekska • Chorwatska • Irska • Islandska • Italska • Letiska • Liechtenstein • Litawska • Luxemburgska • Madźarska • Malta • Moldawska • Monaco • Němska • Nižozemska • Norwegska • Pólska • Portugalska • Rumunska • Ruska1 • San Marino • Serbiska • Sewjerna Makedonska • Słowakska • Słowjenska • Španiska • Šwedska • Šwicarska • Turkowska1 • Ukraina • Vatikanske město • Zjednoćene kralestwo Zwadne teritorije: Kosowo • Podnisterska Druhe teritorije: Åland • Baskiska • Bretanja • Ferejske kupy • Friziska • Friulska • Gagauska • Galicija • Gibraltar • Guernsey • Jendźelska • Jersey • Katalanska • Korniska • Łužica • Man • Sewjerna Irska • Svalbard • Šotiska • Waliziska 1 Leži zdźěla w Aziji.
Nimo toho pak móžemy tute mjeno wužiwać tež za klasisku hebrejšćinu, t.j. biblisku hebrejšćinu.
Kušitske rěče su podskupina Afroazijskich rěčow, w kotrychž so we wuchodnym róžku Afriki rěči.
Wokrjes Kamjenc běše wokrjes w Hornjej Łužicy, kotryž wobsteješe wot 1994 do 2008.
Wokrjesny teritorij słuša dźensa do Budyskeho wokrjesa.
Družina ma wjace hač 140 kulturnych formow.
Nawječorny dušan je přeco zeleny štom, kotryž docpěje wysokosć wot 5 hač 20 m.
Króna je wusko-kehelojta abo pyramidojta.
Hałuzy husto steja, jara dele sahaja a su płonje rozšěrjene.
Rozrybowane hałuzy najěr aromatisce wonja.
Skora je ćeńka, swětle čerwjenojće-bruna, nitkojta a maja wuske podołhostne rozpukliny.
Šupiznowe łopjena su tupe abo tróšku kónčkojte a docpěja dołhosć wot hač do 6 mm na hłownych wurostkach a wot něhdźe 3 mm na pódlanskich wurostkach.
Wone su na hornim boku słabje ćmowozelene a na delnim boku nažołć zelene.
Na płoninach njesu napadnje žiwicowe žałzy.
Nazymske barbjenje je bronzowe.
Kćenja su njenahladne.
Žónske kwětnistwa su čerwjenojte.
Žołtozelene hable su jejkojte, dołhojte, zrunane, kožane, docpěja dołhosć wot 1 cm a steja na hornim boku płonych hałuzow.
Njesu 4 hač 5 porow přećiwostejnych šupiznow, kotrež maja rozdźělnu wulkosć.
Prózdne hable často dołho na hałuzy sedźa.
W času zrałosće su brune.
Rosće w Europje w parkach, zahrodach a zelenišćach.
Jich drjewo je jara krute, ale relatiwnje lochke.
Indienjo su drjewo za zdónkowe čołmy radšo wužiwali.
Ale běłe sydlerjo su drjewo za twarjenje domow wužiwali.
W Europje so jara často jako kěrchowsku drjewiznu abo zahrodny žiwy płót plahuje.
Sorta 'Ericoides' je husty kerk, kotryž docpěje wysokosć wot hač do 50 cm.
Lisćo w młodosći je bronzowe, pozdźišo nazeleń brune.
Sorta 'Lutea' móže wysokosć wot hač do 2,5 m docpěć.
Sorta 'Micky' njese zelene łopjena.
Sorta 'Rheingold' docpěje wysokosć wot hač do 80 cm a šěrokosć wot něhdźe 1,5 m.
Jeje króna je jara wusahaca.
Sorta 'Smaragd' je kompaktna, pyramidojta, so hodźa jako husty žiwy płót plahować a móže wysokosć wot hač do 2 m docpěć.
Cyłolětnje njese swěćo zelene łopjena.
Korjeń je podzemski dźěl rostliny, kotryž rostlinje přiwzaće wody a žiwnych wutkow zmóžni.
Pěskowy kolij docpěwa wysokosć wot 5 hač do 25 cm.
Próškowe łopješka po 10 wustupuja.
Symjenja ze šěrokej, brunojtej kožowej kromu.
Rosće na pěskowych suchich trawnikach a w suchich chójnowych lěsach.
12. februara abo 12. małeho róžka je 43. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 322 dnjow hač do kónca lěta.
1991: Serbska kulturna informacija w Budyšinje započa dźěłać.
1074: Konrad – kral Swjateho romskeho mócnarstwa a Italskeje 1768: Franc II. – kejžor Swjateho romskeho mócnarstwa 1809: Charles Darwin – britiski přirodowědnik 1809: Abraham Lincoln – 16. prezident Zjednoćenych statow 1814: Jenny Marx – němska socialistka a mandźelska Karla Marxa 1885: Julius Streicher – němski nacionalsocialistiski politikar a propagandist 1900: Wassili Iwanowić Čujkow – sowjetski maršal a politikar 1903: Georges Simenon – belgiski spisowaćel 1942: Ehud Barak – israelski general a ministerski prezident 1945: Thilo Sarrazin – němski politikar a awtor 1956: Brian Robertson – britiski rockowy hudźbnik 1980: Christina Ricci – US-ameriska dźiwadźelnica 1242: Hendrich VII. – kral Swjateho romskeho mócnarstwa 1554: Jane Grey – kralowna Jendźelskeje 1798: Stanisław II.
Wolker bě čłon Komunistiskeje strony Čěskosłowakskeje.
Sonja LANG je powołanska přełožowarka, kotraž bydli w Monctonje, New Brunswick, w Kanadźe.
Wona je planowu rěč Toki Pona wunamakała, kotraž je jednora rěč, po myslach Taoizma.
Wona tež je dźěl Daudedźing do esperanta a jendźelšćiny přełožiła.
Wot tutoho dnja sem běštaj Uta Šwejdźic a Pawoł Nagel skoro stajnje po puću na koncertach přez cyłu Němsku kaž tež we wukraju.
Teksty wopisaja wšědnje tematiki a wupraja so wosebje přećiwo někajkej klasifikaciji.
Kritika na towaršnosći z anarchistiskeho wida steji na prěnim městnje.
Zběrka wuńdźe 2014 jako digitalna wersija w syći, kaž tež na tačeli.
Leži při lěwym brjoze rěki Desna něhdźe 80 kilometrow juhozapadnje Černihiwa.
Sydlišćo je so w lěće 1098 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1662 měšćanske prawa.
Sydlišćo je so w lěće 1906 załožiło a ma wot lěta 1963 měšćanske prawa.
Žołty róžat je jednolětna abo dwulětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 20 hač 60 cm.
Jich wotrězki su dołhe a wuske.
Kapslowy płód docpěwa dołhosć wot 8 hač 12 mm.
Rosće na pućach, drjebiznowych městnach, železniskich kolijach, přistawnišćach a pustych płoninach.
Preferuje ćopłe, suche, zwjetša wapnite a pěskowe pódy na swětłych stejnišćach.
Jeho kić je jara wuska, při čimž kćenja maja jenož štyri krónowe łopješka.
Šćipalca je prědnja ruka rozdźělnych rakow a zwjetša po porach wustupuje.
16. januara abo 16. wulkeho róžka je šěsnaty dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 349 dnjow hač do kónca lěta.
2002: Dla přiběraceje kritiki wozjewi ministerski prezident Sakskeje Kurt Biedenkopf swój wotstup ze zastojnstwa k 18. apryla.
Termiz je město na samym juhu Uzbekistana, bjezposrědnje při afghaniskej hranicy.
Leži při prawym brjoze Amudarje něhdźe 485 kilometrow juhozapadnje Taškenta.
Na tamnym brjoze rěki nadeńdźe so afghaniske město Hairatan.
Dla mosta přez Amudarju a hraničneho přechoda ma Termiz wulki strategiski wuznam.
Wot lěta 1929 ma měšćanske prawa.
Ma wokoło 240 wobydlerjow a nadeńdźe so něhdźe jednaće kilometrow juhowuchodnje Choćebuza njedaloko awtodróhi A 15.
Susodne wjeski su Kótłow na sewjerowuchodźe, Žargoń na wuchodźe, Górjenow na juhu a Kopac na zapadźe.
Wjes naspomni so prěni raz w lěće 1448 jako Rogose.
Po statistice Arnošta Muki měješe Rogozno we 1880tych lětach 261 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća Serbja.
Serbskorěčnych młodostnych tehdy hižo njebě.
Dalše serbske mjeno je pyšny pucawk.
Uljanowsk je město w europskim dźělu Ruskeje.
Ma 623.100 wobydlerjow.
Město bu w lěće 1648 přez Bogdana Matwjeěwiča Chritowa při Wolze załožene.
W Simbirsku narodźi so dnja 22. apryla 1870 Wladimir Iljič Uljanow – pozdźiši Lenin – čehoždla bu město po jeho smjerći w lěće 1924 do "Uljanowsk" přemjenowane.
Dalše mjeno je žiwicowc.
Čerwjena mydlica docpěje wysokosć wot 10 hač 30 cm.
Stołpiki su ležace abo wustupowace.
Wone njesu krótke žałzowe kosmy.
Kćenja su krótko stołpikate a steja na kóncach hałuzow w promjenjach.
Rosće na wapnowej drjebiznje a w swětłych chójnowych lěsach.
Endemiska na Korsice ale tež na Sardiniskej.
Nalika je ród ze swójby nalikowych rostlinow.
Salantai je městačko z 1400 wobydlerjemi w Kretingskim rajonje Klaipėdaskeho wobwoda na sewjerozapadźe Litawskeje.
Leži něhdźe 60 kilometrow sewjerowuchodnje Klaipėdy a něhdźe 30 kilometrow sewjerowuchodnje wot města Kretinga.
Sydlišćo je so w lěće 1565 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1746 měšćanske prawa.
Protyka za lěto 1018 30. januara: Na Budyskim Hrodźe podpisa so Budyski měr mjez Swjatym romskim mócnarstwom a Pólskej.
Pisana wijawka je jednolětna rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 20 hač do 30 cm.
Małke łopjena su lancetojte.
Kćěje wot pózdnjeho nalěća hač do zažneje nazymy.
Pochadźa z regiona Srjedźneho morja.
Kritika politiskeje ekonomije") wot němskeho filozofa Karla Marxa je analyza a kritika kapitalistiskeje towaršnosće, kotraž měješe daloko sahace sćěwki za wuwiće dźěłaćerskeho hibanja a stawizny wosebje 20. lětstotka.
Słuša k zakładnym teoretiskim tekstam socializma a komunizma.
Donnerhak, Budyšin Hlej wotpowědne dataje we Wikimedia Commons: Łahodne mydleško Łahodne mydleško.
Helmut Josef Michael Kohl bě němski křesćanskodemokratiski politikar, kiž běše wot 1982 do 1998 jako nawoda čorno-žołteho knježerstwa šesty zwjazkowy kancler Němskeje.
W běhu politiskeho žiwjenja skutkowaše jako ministerski prezident Porynsko-Pfalcy a wjednik opozicije w zwjazkowym sejmje.
Po złamanju čerwjeno-žołteje koalicije a wuspěšnym wothłosowanju wo wuprajenju njedowěry přećiwo kanclerej Helmutej Schmidtej bu Kohl dnja 1. oktobra 1982 za šesteho zwjazkoweho kanclera woleny.
Helmut Kohl je ze 16 lětami w zastojnstwje najdlěje amtěrowacy zwjazkowy kancler Němskeje hač do dźensnišeho.
Karl Gottlob Anton narodźi so 1751 jako syn překupca Gottloba Antona w Lubanju.
Wuchodźiwši tamniši gymnazij studowaše Anton mjez 1770 do 1774 filozofiju, filologiju, stawizny a prawnistwo w Lipsku, hdźež běše wot 1772 wurjadny čłon Serbskeho prědarskeho towarstwa.
Po studiju běše Anton adwokat při wyšim hamće w Zhorjelcu a wot 1797 tamniši senator.
W lěće 1782 kupi wón namrěwske ryćerkubło w Oberneundorf blisko Zhorjelca.
Wědomostne dźěło Antona koncentrowaše so wosebje na filologiju, stawiznopis a agrarne prašenja.
Karl Gottlob Anton pěstowaše zwiski k wuznamnym słowjanskim, ale tež serbskim wučencam.
Tak steješe na přikład we wuskim kontakće z Janom Hórčanskim a přiswoji sej dobre znajomosće serbšćiny.
Nimo toho jeho pak tež delnjoserbšćina zajimowaše a kupi zawostajenstwo Georga Körnera.
Sobustawojo tuteje towaršnosće běchu wot idejow rozswětlerstwa, kotrež čłowjeski rozum do srjedźišća staješe, pohonjowani a slědźachu we wšěch wědomostnych disciplinach.
W lěće 1804 kupi wón dom w Zhorjelskej Neißstraße 30, kotryž 1807 towaršnosći dari a hišće dźensa sydło towaršnosće je.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, s.
Dreetzsee je jězor we wokrjesu Mecklenburgska jězorina w juhu Mecklenburgsko-Předpomorskeje.
Dreetzsee słuša k přirodnym parku Feldbergska jězorina.
Jězor je wjace hač 1900 metrow dołhi a něhdźe 800 metrow w juhu kaž tež wokoło 250 metrow w sewjeru šěroki.
Wuchodny pobrjóh jězora słuša k zwjazkowemu krajej Braniborska.
Jězor je jara rozčłonkowany.
W juhu namaka so stanowanišćo a blisko sewjerneho pobrjoha wjes Carwitz.
Wulke dźěle hórkateho pobrjoha su z lěsom porosćene.
Hórki wokoło jězora docpěwaja wysokosć něhdźe 100 metrow nad mórskej hładźinu.
Hač do lěta 2011 ležeše Dreetzsee we wokrjesu Mecklenburg-Strelitz a přińdźe 4. septembra 2011 z wokrjesnej reformu k Mecklenburgskej jězorinje.
Lech Wałęsa je pólski politikar.
Protyka za lěto 1692 1692 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
27. julija: Białystok dósta měšćanske prawa.
Wósmužowa hora je 264 metrow wysoka wulkaniska hora w předkraju Hornjołužiskich horin we wuchodnej Sakskej.
Dwójny wjeršk, kotryž je so pod krajinowy škit stajił, leži tři kilometry južnje městačka Wósporka w Hornjej Łužicy.
Wokolne městna su Wóspork na sewjerje, Malećicy na wuchodźe, Nosaćicy na juhowuchodźe, Čornjow na juhozapadźe, Žarki a Łusk na zapadźe a Delnje Kotecy na sewjerozapadźe.
Při wuchodnym boku Wósmužoweje hory wjedźeše stara wikowanska dróha wot Lubija do Wósporka, kotraž je hač do dźensnišeho spóznajomna jako pólny puć.
Wot wjerška Wósmužoweje hory, 75 metrow wyše hač wokolna krajina ležaceho, saha wuhlad přez holansku a hatowu krajinu hač do Hamorskeje milinarnje a k Wysokej Dubrawje na sewjeru, k Limasej a Sedłu pola Zhorjelca na wuchodźe, Hrodźišću a Lubijskej horje na juhowuchodźe a k Čornobohu na juhozapadźe na zapadźe.
Na zapadźe stej Budyšin a za nim Zapadołužiska pahórčina widźeć.
Na Wósmužowej horje namaka so měrjenski dypk kralowsko-sakskeje triangulacije.
Wo wjele wjetša skała namaka so wot lěta 1900 na Malečanskich a Wósporskich honach při sewjernym boku hory a dźěłaše hač do hospodarskeje krizy w lěće 1923.
Na horje steješe prawdźepodobnje wot 11. lětstotka słowjanske hrodźišćo, wobstejace z murjowaneho wjerškoweho hroda a drjewjanych twarjenjow.
Hrodźišćowy nasyp při južnym wjeršku so dla wudobywanja kamjenizny nimale dospołnje zniči, přepytowaše so pak do toho mjez druhim wot Rudolfa Virchowa a Richarda Andreeja.
Po Andreejowym wopisu jednaše so wo něhdźe 100 metrow dołhi, do wuchoda wotewrjeny nasyp w formje połměsačka, kotryž bě na nutřkownej stronje něhdźe połdra metra, na wonkownej pak tři metry wysoki a wobsteješe z lokalneho bazalta.
Króna nasypa bě něhdźe tři metry šěroka.
Gerat Kral: Potajnstwa a zajimawostki wo Wusmužowej horje.
W: Protyce 2013, str.
Rostlina wutwori wjele wotnožkow.
Ćmowozelene, błyšćace łopjena su třidźělne a docpěja dołhosć wot 5 cm.
Rostlina je na brjohach Sewjerneje Ameriki a Južneje Ameriki rozšěrjena.
19. nowembra abo 19. nazymnika je 323. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 42 dnjow hač do kónca lěta.
1235: Hendrich XIII. – wójwoda Delnjeje Bayerskeje 1413: Bjedrich II. – kurwjerch a markhrabja Braniborskeje 1464: Go-Kashiwabara – 104. kejžor Japanskeje 1503: Pier Luigi II.
Wot wersije 31.0 wuńdźe Firefox tež oficielnje w hornjoserbšćinje.
Tute měli so přez spěšniše startowanje, snadniše wućeženje składowaka a krótši ličenski čas wuznamjenić.
Z e-mejloweje komponenty nasta program z mjenom Mozilla Thunderbird, HTML-editor bu k programej Nvu dale wuwity a skónčnje nasta kalendrowy program Mozilla Sunbird, kotryž jako jenička mjez tutymi nětčišimi samostatnymi programami standardny wobstatk suity Mozilla njeběše, ale jenož programowe rozšěrjenje, kotrež dyrbješe so přidatnje instalować.Wot 2005 so nowa suita programow pod mjenom SeaMonkey dale wuwiwa.
Hornjoserbski Firefox wobsahuje nimo toho hornjoserbsku prawopisnu kontrolu.
Někotre z rozšěrjenjow eksistuja oficielnje abo njeoficielnje z hornjoserbskim přełožkom.
Po podaćach zhotowjerja poruči so za Windows/Linux Intel Pentium 4, kotryž SSE2 podpěra, 512 MB RAM a 200 MB składa na krutej tačeli.
Werzije za Mac sej Intel x86-procesor a tohorunja 512 MB RAM a 200 MB składa na krutej tačeli žadaja.
Po zwadźe mjenow dla mjez Debianom a Mozillu wo wuměnjenjach wužiwanja za marki wot Mozilla dósta Firefox w Debianje mjeno Iceweasel.
Druhe produkty Mozilla dóstachu tohorunja nowe mjena, kotrež so wšě z Ice započinaja.
Wotwołana, 3. awgusta 2014. Hornjoserbske rozšěrjenja za Firefox.
Docpěwa wysokosć wot 15 hač 45cm.
Łopješkowe stołpiki su dołhe, po zdaću na spódku stejace.
Wone njesu běły blak na bazy.
Króna docpěwa dołhosć mjezy 7 a 12 mm.
Rostlina preferuje wutkatu, lochku wapnojtu pódu.
Běły dźećel je w cyłej Europje, w sewjernej a zapadnej Aziji rozšěrjeny.
Běły dźećel je hódnotna picowanska rostlina.
Ma 5nerwnu keluchowu trubjałku.
Rostlina rosće na tučnych łukach a pućowych kromach.
Łopjena su na woponach a su narodny symbol Irskeje.
Bratsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Ma něhdźe 234 tysac wobydlerjow.
Božidar Dobrucky bě serbski ewangelski farar, narodny prócowar a spisowaćel.
Berganec.
Tam złoži tež statne pruwowanje za wyše šulstwo.
Prěnje wučerske městno měješe 1916/17 jako pomocny wučer w Rabensteinje.
Wot 1917 do 1924 skutkowaše jako farar w Budyšinku, hdźež bě spřećeleny z tamnišim wučerjom Arnoštom Holanom.
1924 bu jemu dalše skutkowanje w Serbach znjemóžnjene.
1948 wzda so duchownstwa a sta so z wotrjadnikom nowozałoženeho Serbskeho kulturneho zarjada w Budyšinje.
Pochowany bu na Tuchorskim kěrchowje w Budyšinje.
Hižo jako gymnaziast zezna so z idejemi dźěłaćerskeho hibanja a dopisowaše do Görlitzer Volkszeitung.
Wot 1918 podpěraše prócowanja Arnošta Barta w serbskim narodnym hibanju a běše čłon wjednistwa Serbskeho narodneho wuběrka, za kotryž nakupi srjedź lěta 1919 tež tydźenik Serbske Słowo, kiž měješe so z organom wuběrka stać.
W samsnym lěće bu Dobrucky k pjenježnej pokuće a 1924 samo k połlětu jastwu zasudźeny, štož so pak přez amnestiju spušći.
Wot 1920tych lět bě čłon SPD.
Za čas Weimarskeje republiki wozjewješe swoje dopisy a powědančka w Serbskich Nowinach a we Łužicy.
Tež po Druhej swětowej wójnje wozjewichu so hišće někotre powědančka w Nowej dobje a w Protyce.
Dobrucky bě po wójnje jako wyši referent za wědomosć a kulturu w Serbskim kulturnym zarjedźe sobu zamołwity za załoženje serbskich kulturnych institucijow a organizowanje studija sorabistiki při Karla Marxowej uniwersiće w Lipsku.
Nimo toho fungowaše wot 1950 do 1955 jako zamołwity redaktor ewangelskeho časopisa Pomhaj Bóh.
Pawoł Nedo mjenowaše jeho w Rozhledźe 10/1973 pozdźišo architekta noweje serbskeje kultury.
Božidar Dobrucky bě wot lěta 1918 čłon Maćicy Serbskeje.
Wo čłowjeku z dwěmaj wutrobomaj.
W Serbskich Nowinach dnja 24. decembra 1924 Pusty kraj.
181–211 Jurij Młynk: Dobrucky, Božidar.
Alexander Delle je němski prawicarski politikar Nacionaldemokratiskeje strony Němskeje, kiž bě wot 2004 do 2014 přez krajnu lisćinu zapósłanc sakskeho krajneho sejma.
Hill) je rostlina ze swójby kropačkowych rostlinow.
Protyka za lěto 1894 7. awgusta: W Bukecach wotměje so pod nawodom Arnošta Hermana dwaceta Schadźowanka.
Papaveroideae: Z něhdźe 23 rodami a 230 družinami.
Cygomorfe kćenja wobsahuja dwě małkej keluškowej łopješce, štyri krónowe łopješka a jenož štyri próškowe łopješka.
W internetowym słowniku: Schöllkraut Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Mohn W internetowym słowniku: Klatschmohn W internetowym słowniku: Schlafmohn Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Leži něhdźe 110 kilometrow sewjerowuchodnje Bresta.
Sydlišćo je so w lěće 1958 załožiło a ma wot lěta 1970 měšćanske prawa.
Uzlowaja je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1873 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Kowrow je město w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 140 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1157 załožiło a ma wot lěta 1778 měšćanske prawa.
Nadeńdźe so při zapadnym kóncu Flensburgskeho zaliwa Baltiskeho morja a bjezposrědnje při danskej hranicy.
Město je srjedźišćo danskeje mjeńšiny w Němskej a sydło wjele danskich institucijow kaž tež FUEN, třěšneje organizacije europskich mjeńšin.
Flensburg je nimo toho znaty jako sydło zwjazkoweho zarjada za nadróžny wobchad, Europskeje uniwersity Flensburg, firmy Beate Uhse a za Flensburgske piwo.
Tommot je městačko w aziskim dźělu Ruskeje federacije w republice Sacha.
Leži nad rěku Aldan něhdźe 400 kilometrow južnje Jakutska a ma něhdźe sydom tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1923 załožiło a dósta dwě lěće pozdźišo měšćanske prawa.
Jan Hempel bě serbski režiser.
Hempel narodźi so w Budyšinje jako syn mějićela zahrodnistwa.
Po dokónčenju šule činješe najprjedy wukubłanje jako dekoraciski moler a studowaše potom na Drježdźanskej akademiji za tworjace wuměłstwo.
Pozdźišo dźěłaše hač do wójny jako wuhotowar jewišćow.
Po wójnje bě Hempel zhromadnje z Alfredom Krawcom, Konradom Herrmannom a Tonijom Brukom jedyn ze załožerskich čłonow Koła serbskich tworjacych wuměłcow.
Wot lěta 1955 natwarješe wón w Drježdźanach tamniše studijo trikowych filmow a bu pozdźišo jeho nawjednik.
Politiskich přičin dla, njemóžeše wón wot lěta 1962 dale pola DEFA dźěłać a skutkowaše wot toho časa jako priwatny filmowy producent.
Ratajczakowa, Cordula: „Wo Serbje Janu Hempelu, kiž je so do filmowych stawiznow zapisał" W: Předźenak, 13. nowembra 2015, str.
Alan Lancaster je britiski hudźbnik, kiž bě přez 20 lět basist a spěwar rockoweje skupiny Status Quo.
Abaj Kunanbajuly bě wuznamny kazachski basnik a spisowaćel.
Załožer kazachskeje literatury.
Ķegums je městačko w Letiskej.
Je zarjadniske sydło Ķegumskeho wobwoda.
Leži při prawym brjoze Dwiny něhdźe 45 kilometrow juhowuchodnje Rigi.
Sydlišćo je so w lěće 1936 załožiło a ma wot lěta 1991 měšćanske prawa.
Sabile je městačko w Kurskej na zapadźe Letiskeje.
Leži při rěce Abava něhdźe 95 kilometrow zapadnje Rigi.
Sydlišćo je so w lěće 1253 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1917 měšćanske prawa.
Navoyi je město w Uzbekistanje.
Leži w dole rěki Zarafšon něhdźe 355 kilometrow juhozapadnje Taškenta a něhdźe 140 kilometrow sewjerozapadnje Samarkanda.
Protyka za lěto 1992 1992 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
01. januara: Załoženje Serbskeho instituta z.t. w Budyšinje z direktorom Dietrichom Šołtu.
18. apryla: ORB wusyła k prěnjemu razej delnjoserbski magacin Łužyca.
23. awgusta: W Njeswačidle wotmě so prěni koncert Łužiskeje filharmonije.
01. septembra: Załoženje delnjoserbskeho wotrjada Serbskeho instituta pod wotrjadnikom Gunterom Spießom.
27. nowembra: W Kamjencu wotměje so pod nawodom Bogny Korjeńkoweje 118. schadźowanka.
29. februara: Po referendumje wo njewotwisnosći započnu so ćežke njeměry w Bosniskej a Hercegowinje a krótko po tym Bosniska wójna.
03. nowembra: Při wólbach w Zjednoćenych statach bu Bill Clinton za 42. prezidenta woleny.
Amsterdam je stolica a zdobom najwjetše město Nižozemskeje.
Leži w prowincy Sewjerna Hollandska w zapadnym dźělu Nižozemskeje.
Tadić płaći jako politiski naslědnik zamordowaneho premiera Zorana Đinđića, liberalny a pro-europski.
24. awgusta abo 24. žnjenca je 236. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 129 dnjow hač do kónca lěta.
1947: Na Budyskim Póstowym naměsće połoži so zakładny kamjeń za nowy Serbski dom.
1. februara abo 1. małeho róžka je 32. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 333 dnjow hač do kónca lěta.
1953: Při přiliwowej katastrofje wumrě 1.835 ludźi w Nižozemskej a dalšich 307 we Wulkej Britaniskej.
Ust-Ižora je wobwod Pětrohroda w Ruskej federaciji.
Leži při wuliwje rěki Ižora do Njewy wuchodnje Pětrohrodskeho centruma a ma něhdźe 2.100 wobydlerjow.
Luza je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1899 załožiło a ma wot lěta 1944 měšćanske prawa.
Mostar je najwjetše město Hercegowiny, južneho z dweju krajneju dźělow Bosniskeje a Hercegowiny.
Šeste najwjetše město balkanskeho kraja nadeńdźe so při rěce Neretva w kótlišću mjez horomaj Velež a Čabulja a je zarjadniske sydło kantona Hercegowina-Neretva we Federaciji BiH.
Wulkogmejna ma něhdźe 113.000 wobydlerjow, z kotrychž bydli něhdźe 75.000 w měsće samym.
Je zarjadniske sydło Stolinskeho rajona.
Leži při rěce Kopanjec něhdźe 215 kilometrow wuchodnje Bresta, blisko ukrainskeje hranicy.
Sydlišćo je so w lěće 1555 prěni raz naspomniło.
Wopomnišćo Budyšin je městno wopomnjeća woporow wobeju jastwow Budyšin I a Budyšin II.
Wone namaka so wot 1993 w twarjenju něhdyšeho wosebiteho jastwa Budyšin II w Budyskim měšćanskim dźělu Sewjerowuchodny wobkruh.
Wopomnišćo je dźěłowe městno Załožby sakskich wopomnišćow k wopomnjeću woporow politiskeho namócneho knjejstwa.
1992 bu jastwo Budyšin II wosebiteho wuznama jako městno politiskeje jatby dla zawrjene.
Předewšěm na iniciatiwu a zasakłosć bywšich jatych Budyšina I a II, kotřiž 1990 tak mjenowany „Budyski komitej" załožichu, je zarjadnišćo jako wopomnišćo nastało.
Po wopyće staji frakcija CDU Sakskeho krajneho sejma dnja 12. julija 1991 w sejmje próstwu wo „załoženju wopomnišća za woporow komunizma a socializma w jastwje Budyšin".
Zarjadować dyrbješe so wopomnišćo w něhdyšim wosebitym jastwje ministerstwa za statnu bjezstrašnosć Budyšin II, hdźež měješe jako „městno wopomnjeća kaž tež jako muzej a zetkanišćo słužić".
16. julija 1993 namołwi Sakski krajny sejm na próstwu frakcije Zwjazka 90/Zelenych Sakske knježerstwo, so dale za zarjadowanje „wopomnišća za woporow komunistiskeje a socialistiskeje diktatury a politiskeje justicy w něhdyšim wosebitym jastwje ministerstwa za statnu bjezstrašnosć ‚Budyšin II‘" zasadźić.
Jeje charakter a staw měještaj so při tym w dalokej měrje zdźeržeć.
Po załoženju w februaru 1994 přewza Załožba sakskich wopomnišćow dalši na- a wutwar wopomnišća.
W jeje nadawku zdźěłana koncepcija, kotraž wotnětka tež wuraznje wopomnjeće njeprawdy NS diktatury a jeje woporow kaž tež dokumentaciju a stawizny jastwa Budyšin I jako nadawk sformulowa, bu w aprylu 1997 wot załožbowych gremijow k přesadźenju doporučena.
Wopomnišćo Budyšin ma wobšěrny a ćežki nadawk, stawizny dweju jara rozdźělneju jastwow w třoch časowych dobach přesćěhowanja – w nacionalsocialistiskej diktaturje, w času sowjetskeje wobsadniskeje mocy a w diktaturje SED – na historiskim městnje zdźěłać a dokumentować.
Nawodnica wopomnišća je wot 1999 Silke Klewin.
Webstrona Wopomnišća Budyšin.
Wjetšina knotow – nic pak wšě – je zwjetša pod zemju žiwa, hdźež zwěrjata ze swojimaj łopatkojtymaj pacomaj chódby hrjebaja.
Wopuš je pola hrjebacych družinow chětro krótki, pola tamnych ma zdźěla samsnu dołhotu kaž ćěło.
Najwažniši zmysł při pytanju cyroby je nuchanski, tež słuch je derje wuwity.
Knoty su zwjetša samotarjo a nimaja wurazny dnjowy rytmus, ani zymski spar njedźerža.
W nuzach za čas zašłych wójnow so knoty łójachu a jich kožuchi předawachu.
Awtodróha je dalokowobchadny puć, kotryž słuži bjez wuwzaća spěšnemu wobchadej a tworowemu wobchadej z motorskimi jězdźidłami.
Wobsteji normalnje z dweju směroweju jězdnjow z wjacorymi jězdnymi ćěrjemi.
W Němskej maja awtodróhi znajmjeńša dwě ćěri do kóždeho směra a přidatnje zwjetša nabóčnu ćěr naprawo.
Na modernych awtodróhach stej směrowej jězdni přez wobtwjerdźenu srjedźnu smuhu wot so dźělenej.
Jězdnja wobsteji zwjetša z betona abo asfalta.
Porno druhim dróham awtodróhi křižowanišćow w prěnjotnym zmysle nimaja.
Přechody mjez awtodróhomaj abo mjez awtodróhu a druhimi dróhami so na samsnej runinje njerealizuja, ale z pomocu přijězdow a wotjězdow, mostow a tunlow.
We wjele krajach je wužiwanje awtodróhi jenož z popłatkom móžne.
Nimale wšudźe je dowolena spěšnosć zamjezowana, zwjetša na 120 abo 130 km/h.
W Němskej tajki powšitkowny limit njeeksistuje.
Prěnja zjawna awtodróha Němskeje běše w lěće 1932 wotewrjena dźensniša A 555 mjez Kölnom a Bonnom.
Dźensa steja němske awtodróhi zasadnje pod dohladom zwjazka a mjenuja so tuž zwjazkowe awtodróhi, skrótka BAB.
Němska syć wobjimuje něhdźe 13.000 kilometrow a je tuž po chinskej, US-ameriskej a španiskej štwórta najdlěša na swěće.
Přez Łužicu wjedu tři awtodróhi, a to A 4 a A 15.
Kiviõli je město na sewjerowuchodźe Estiskeje.
Leži něhdźe 125 kilometrow wuchodnje Tallinna.
Ma něhdźe pjeć tysac wobydlerjow, z toho někak 50 % Rusow.
Biologija je wědomostny wobłuk, kotryž analyzuje žiwy swět.
Pod biologiju móžemy dać dalše wědomosće.
Do wólbow dnja 31. awgusta 2014 buchu wólbne wokrjesy přerjadowane.
Wot toho časa ma wólbny wokrjes Lipsk 2 čisło 28 a wobjimuje wósom měšćanskich dźělow: Connewitz, Südvorstadt, Marienbrunn, Lößnig, Dölitz-Dösen, Probstheida, Meusdorf a Liebertwolkwitz.
Wólbny wokrjes Lipsk 2 bě jedyn wot sydom Lipšćanskich wólbnych wokrjesow a wobjimowaše cyły měšćanski wobwod Juhozapad z měšćanskimi dźělemi Schleußig, Plagwitz, Kleinzschocher, Großzschocher, Knautkleeberg-Knauthain a Hartmannsdorf-Knautnaundorf, kaž tež měšćanske dźěle wobwoda Stary zapad Altlindenau, Leutzsch, Lindenau a Neulindenau a wot měšćanskeho wobwoda Sewjerozapad měšćanski dźěl Wahren.
Při wólbach 2009 běchu 69.402 wobydlerjow wólbokmani.
Gerhard Rüdiger Gundermann bě němski spěwytwórc, rockowy hudźbnik a tekstowar za skupiny kaž Silly.
Wón bu znaty jako „spěwacy bagrownik z Łužicy".
Do znowazjednoćenja Němskeje płaćeše Gundermann wosebje jako zastupjer ludźi we Łužiskim brunicowym rewěrje.
Někotre z jeho tekstow rozestajichu so jara direktnje z mjeńšimi a wjetšimi problemami ludnosće w rewěrje.
Po přewróće wěnowaše so wjace přirodoškitej a nowym socialnym problemam we wuchodnej Němskej.
Husto melancholiske spěwy zaběraja so na jara wosobinske wašnje z powšitkownymi towaršnostnymi problemami, podpěrowane přez Gundermannowe wosobinske nazhonjenja we wšědnym dnju, a skutkuja přez to awtentiske.
Sam bě Gundermann wot 1975 do 1997 dźěłał w brunicowej jamje Sprjewiny doł, najprjedy jako pomocny dźěłaćer a pozdźišo jako bagrownik.
Gundermann běše wot 1976 někotre lěta inoficielny sobudźěłaćer statneje bjezstrašnosće NDR, bu pak w lěće 1984 ze stasi kaž tež ze SED wuzamknjeny dla „principielneje swojowólnosće".
Wón bě wot lěta 1983 zmandźeleny z Conny a měješe štyri dźěći.
Bu pochowany na Wojerowskim lěsnym pohrjebnišću.
Magtymguly Pyragy abo Machtumkuli je bě wuznamny turkmenski basnik.
Cahul je město na juhu Moldawskeje, blisko rumunskeje hranicy.
Je zarjadniske sydło Kahulskeho rajona.
Leži něhdźe 175 kilometrow juhozapadnje Kišinjowa a šěsć kilometrow zdaleny wot hraničneho přechoda z Rumunskej.
Sydlišćo je so w lěće 1502 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1835 měšćanske prawa.
Jeho zasłužby při zakitowanju połkupy Gallipoli přećiwo aliěrowanym zwjazkarjam w lěće 1915 a wot 1921 wotwobaranski bój přećiwo Grjekam w Anatolskej sčinichu z njeho symbolisku figuru turkowskeho narodneho wědomja.
Jako mócny politikar, kiž staraše so wo modernizaciju stata po zapadnym přikładźe, wo wotstronjenje sultanata a kalifata a wo daloko sahace towaršnostne reformy, je stworił moderny turkowski stat.
Wón spisa najstaršu delnjoserbsku gramatiku a ma wulki podźěl při wudźěłanju delnjoserbskeje spisowneje rěče.
Chojnan bě srjedź 17. lětstotka ewangelski duchowny w Cerkwicach blisko Lubnjowa.
Na zakładźe Choćebuskeje narěče dopisa Chojnan w 1650 delnjoserbsku gramatiku, kotraž pak njećišćana zwosta.
Chojnan běše při tym prěni, kiž srědki rěčneho přirunowanja nałožowaše.
Na njeho dopomni wěnowanje z lěta 1650 pochadźaceje dupy we wjesnej cyrkwi w Cerkwicach.
W tutej, dźensa k Lubnjowej słušacej wsy je hasa po nim pomjenowana.
Ségolène Royal je lěwicarska francoska politikarka.
Wutrajny len je mócne, zrunane trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 20 hač 80 cm a šěrokosć wot 30 cm.
Likojte kćenja su swětłomódre a steja w promjenjach.
Jich pupki su nygace.
Znutřkowne keluškowe łopješka su dlěše hač zwonkowne.
Rosće na suchich trawnikach, w suchich chójnowych lěsach.
Rostlina je w južnej Němskej a južnej Europje, ale tež měrnych conach Azije rozšěrjena.
Sorta 'Alba' njese běłe kćenja.
22-79 Koordinaty: 22° S, 79° Z Kuba je socialistiski kupowy stat w srjedźnej Americe.
Hłowne město je Havanna.
Kuba ma něhdźe 11 milionow wobydlerjow.
Kćenjowa wóska potom při płodowym zrawjenju k mjasnej włokninje wurosće.
Znate přikłady su mjeno dawace jabłuko, krušwina a kwětlowc, ale tež wjerjebiny k tomu słušeja.
Wuznamne diaspory eksistuja tež w Moskwje, Pětrohrodźe, Toronće a někotrych druhich wulkich městach w swěće.
Cyłkownje je něhdźe 600 tysac rěčnikow.
Mnoho je hižo z kawkaskeje wokoliny do rěče dóšło.
Wot lěta 1923 hač 1937 je so warianta łaćonskeho alfabeta wužiwała.
Digorski dialekt maja bóle komplikowane akcentowanje.
Osetišćina ma bohaty a žiwy słowotwórbny system, tworjo nowe słowa předewšěm přez zestajenje korjenjow a přidaće sufiksow.
Substantiwy so po genusach njerozeznaja.
Digorojo a Ironojo so wzajomnje chětro ćežko rozumja, ale po trochu praksy so problemy zhubja.
Digorojo často rozumja a hač wěsteho stopnja rěča ironiski dialekt, ale nic nawopak.
Sociolinguisća zwěsćuja, zo rěčnicy wšelakich dialektow wola rušćinu, zo bychu so wzajomnje rozumili.
W Sewjernej Osetiskej so literarna rěč faktisce na najbóle rozšěrjenym wašnje.
To bu přez rozšěrjenje rušćiny zawinowane, mjez druhim w zdźěłanju.
Samnoformowe wostanu numerale, někotre słowa, mjeztym zo gramatiske kategorije zdźěla su rozdźělne.
Osetišćina ma wjele słowow z druhimi indoeuropskimi rěčemi hromadźe.
Mjez dźěłami K'osty je wjele ludowych bajkow a legendow, kotrež je w rymach zasopowědał.
Osetiska literatura je swój rozkćěw mjez dwěmaj swětowymaj wójnomaj nazhoniła, najebać fakta, zo literatura tehdy bě njewobeńdźomnje ideologiska.
Alanojo Rěčespyt Lisćina rěčow Rěčna swójba Južna Osetiska je faktisce njewotwisny teritorij ze zarjadniskim srjedźišćom w Cchinvali, njeje pak mjezynarodnje připóznata.
Ród Palaquium bu lěće 1837 wot Francisco Manuel Blanco w Flora de Filipinas, S. 403 nastajeny.
Sedmačk je ród ze swójby kropačkowych rostlinow.
Wot lěta 1994 słuša wjes ke gmejnje Krušwica.
Zagor leži na lěwym brjohu Łužiskeje Nysy blisko hranicy z Pólskej.
Sewjerozapadnje Zagora leži město Mužakow a na juhowuchod Skarbišecy.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Sagar je z lěta 1366.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 510 wot cyłkownje 523 Zagorčanow serbsce.
Kamjenica je rěka w zapadnej Sakskej a najwjetši prawy přitok Šwikawskeje Modłeje.
Leži něhdźe 110 kilometrow wuchodnje města Hrodna a něhdźe 30 kilometrow juhowuchodnje Lidy při lěwym brjoze Njemena.
Wólbny wokrjes Budyšin 3 je wólbny wokrjes za Sakski krajny sejm.
Wón wobjimuje wulke wokrjesne město Radeberg, města Kinspork, Kulow, Łuty a Njedźichow kaž tež gmejny Łužnica, Neukirch pola Kinsporka, Ottendorf-Okrilla, Sepicy, Wachow a Wóslink w Budyskim wokrjesu.
Wólbokmani běchu za zašłe wólby krajneho sejma 55.677 wobydlerjow.
Wólby za krajny sejm lěta 2004 mějachu slědowacy wuslědk: Rozrjadowanje wólbnych wokrjesow za krajny sejm 2014 Statistiski krajny zarjad Swobodneho stata Sakskeje: Wahlkreis: 054 Budyšin 3.
Lěwančikowmódre kćenja steja na dołhich stołpikach, w hustych kwětnistwach.
Eksistuje tež běła warianta.
Preferuje słónco a włóžne pódy.
Wobsah přestrjenje je geometriski a fyzikalny termin wužiwany po měrjenje wulkosći płoniny.
Lubań je wokrjesne město w pólskim dźělu Hornjeje Łužicy a jeje šeste najwjetše město kaž tež zarjadniske sydło Lubańskeho wokrjesa.
Hromadźe z Budyšinom, Kamjencom, Lubijom, Zhorjelcom a Žitawu bě Lubań wot 1346 do 1815 sobustaw Zwjazka šesćiměstow.  Commons: Lubań – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Population.
Ma 29,2 milionaj wobydlerjow a přestrjeń wot 78.438 km², potajkim 372 wobydlerjow na kwadratnym kilometru.
Statna stolica je Dispur, hačrunjež Guwahati je najwjetše město.
Asam ma Asamisce jako jeničku zarjadnisku rěč, ale Bengalsce a Bodo płaćitaj jako oficielnej regionalnej rěči.
Asam leži w runinje rěki Bramaputra južnje Himalaje a mjezuje z Bhutanom a Arunačal Pradeš na sewjeru, Nagalandom, Manipurom a Mizoramom na wuchodźe, Tripuru a Bangladešom na juhu, Megalaju na juhozapadźe, kaž tež Zapadnej Bengalskej na zapadźe.
Asam je swojeho čorneho čaja dla swětodaloko znaty.
54.2-4.5 Koordinaty: 54° S, 5° Z Kupa Man leži w Irskim morju mjez Jendźelskej, Šotiskej, Irskej a Waliziskej.
Njeje dźěl Wulkeje Britaniskeje, ale je awtonomna krónowa dependenca, kotraž je direktnje britiskej krónje podstajena.
Kupa je wulka něhdźe 48 króć 16 km.
Přestrjeń je 572 km2.
Zarjadniske a hospodarske srjedźišćo kupy je městačko Douglas.
Šědźiwy klon je zrunany, spěšnje rosćacy štom, kotrež docpěwa wysokosć wot hač do 15 m.
Hałuzy su šwižne a swěća zelenje.
Wone móžeja při sylnym wětrje lochko łamać.
Łopjena ma tři hač sydom pjerja.
Rostlina je w cyłej sewjernej Americe, ale tež hač do Guatemale, rozšěrjena.
Genezis je prěnja kniha Stareho zakonja.
Zachopjenk knihi su spočatki swěta a čłowjestwa.
Dale wo Adamje, wo Kainje a Abelje, wo nawalu?, Noemje a jeho arše a wo babylonskej wěži.
38) Hłowny su Abraham, Jakub a Józef.
Oktjabrsk je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1684 załožiło jako wjes Gorodišće a ma wot lěta 1956 měšćanske prawa.
Dotal bě wón hižo wot 1960 z wiceprezidentom pod Kennedyjom był a přewza jeho zastojnstwo po zamordowanju prezidenta dnja 22. nowembra 1963 w Dallasu.
Nowouralsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1941 załožiło a ma wot lěta 1954 měšćanske prawa.
Strumica je 114 kilometrow dołha rěka, kotraž ćeče přez Sewjernu Makedonsku a juhozapadnu Bołharsku.
Žórło Strumicy leži na zwisach horiny Plačkovica, pola sydlišća Radowiš na wuchodźe Makedonskeje.
Potom přeběži runinu Radowiš a město ze samsnym mjenom.
Měnja potom směr, zo by so na wuchod wobroćiła a so do runiny Strumicy zadobyła; běži njedaloko wot města Strumica a přijima jeho mjeno.
Wot Noveho Sela so běh rěki na wuchod wobroća a wona běži přez bołharsku hranicu.
Penza je wulkoměsto w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 522 tysac wobydlerjow.
Jich stołpiki so z podzemskich wurostkow wuwiwaja.
Kćenja su błyšćace oranžowe a módre.
Limbaži je městačko na sewjeru Letiskeje.
Je zarjadniske sydło Limbažskeho wobwoda.
Leži něhdźe 70 kilometrow sewjerowuchodnje Rigi.
Sydlišćo je so w lěće 1223 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1385 měšćanske prawa.
Wšědna změrniwka je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač do 150 cm.
Rostlina wobsahuje běłu mlóčnu mězu.
Spódnje łopjena su lancetojte, zwjetša jara rozdźělene a ćmowozelene.
Stołpikowe łopjena su małke, šěroko-lancetojte, cyłokromne abo zdaleno zubate.
Łopjena su nahe abo na delnim boku prosće kosmate.
Kćenjowe hłójčki su stołpikate abo sedźace, steja bóčnje a na kóncach hałuzow a docpěwaja šěrokosć wot 3 hač do 5 cm.
Zwonkowne łopješka su krótke, wotstejace, mjeztym zo znutřkowne su zrunane.
Rosće na pućnych a rólnych kromach, na pustych płoninach a na pastwach.
Preferuje zwjetša suche, wotewrjene, wutkate pódy.
Uštobe je město w južnym Kazachstanje.
Leži něhdźe 300 kilometrow sewjernje města Almaty.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1937 załožiło a ma wot lěta 1961 měšćanske prawa.
Wjeska nadeńdźe so w sewjernym dźělu gmejny, něhdźe šěsć kilometrow wuchodnje Ranja.
Susodne wjeski su Chójany a Lubochow na sewjerowuchodźe, Lindow na wuchodźe, Bobošojce a Wołobuz na juhu kaž tež Wóškow na zapadźe.
Hišće w prěnjej połojcy 19. lětstotka rěčeše wjetšina ludnosće delnjoserbsce.
Po statistice Arnošta Muki měješe Lask srjedź 1880tych lět cyłkownje 105 wobydlerjow, z kotrychž bě 35 Serbow a 70 Němcow.
Rogow běše delnjołužiska cyrkwinska wjes w braniborskim wokrjesu Sprjewja-Nysa.
Po hamtskich ličbach mějachu so 320 wobydlerjow přesydlić.
Rogow běše wjeska z přewažnje serbskimi wobydlerjemi w serbskim sydlenskim rumje.
Nowy Rogow bu na teritoriju města Baršć natwarjeny.
Dołholětny protest Rogowčanow přećiwo 1977 wobzamknjenemu wotbagrowanju swojeje wsy – hižo 1989 bě so prěnja wobydlerstwa iniciatiwa załožiła – žněješe nadregionalnu kedźbnosć w němskich a mjezynarodnych medijach.
Změny w gmejnach Němskeje Statistiske zwjazkowe zastojnstwo, hlej 1998.
Protyka za lěto 1772 1772 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
5. awgusta abo 5. žnjenca je 217. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 148 dnjow hač do kónca lěta.
1498: Na kupje Hispaniola załoži Bartolomeo Kolumbus, młódši bratr Krystofa Kolumbusa, město La Nueva Isabela, pozdźiše Santo Domingo a prěnje europske město w Americe.
27. septembra abo 27. požnjenca je 270. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 95 dnjow hač do kónca lěta.
Leži w južnej Sibirskej při rěce Irtyš a mjezuje w juhu z Kazachstanom Jeje zarjadniske sydło a jeničke wulkoměsto je Omsk z 1.154.000 wobydlerjemi.
W lěće 2010 měješe Oblasć Omsk 1.977.665 wobydlerjow.
Leži při rěce Oka něhdźe 100 kilometrow juhowuchodnje Moskwy.
Sydlišćo je so w lěće 1507 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Korjenowsk je město w Krasnodarskim regionje w južnej Ruskej.
Sydlišćo je so w lěće 1794 załožiło a ma wot lěta 1961 měšćanske prawa.
Karabaš je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1822 załožiło a ma wot lěta 1933 měšćanske prawa.
Kytlice su wjes a gmejna w sewjernej Čěskej, sydom kilometrow sewjernje Noweho Bora.
Gmejna wobsteji z wjesnych dźělow Dolní Falknov, Falknov, Hillův Mlýn, Kytlice a Mlýny.
Kytlice leža při hornim běhu rěčki Kamenice we Łužiskich horinach a su dospołnje wobdate wot horow a lěsow.
Znate wjerški we wokolinje su Stožec a Klíč.
Přez Kytlice wjedźe železniska čara Děčín–Jedlová.
W Kytlicach wotměwachu so husto serbske prózdninske, treningowe a chórowe lěhwa kaž tež wjacore olympiady serbskeje rěče.
Wjeska Kittelwitz nasta hakle w 1750tych lětach na zahonach kubła něhdyšeje škleńčernje Falkenau.
Wjes bě hłownje wot škleńčerstwa žiwa a měješe w lěće 1900 hižo tysac wobydlerjow.
W samsnym času wuwiwaše so k woblubowanemu wulětnišću.
Po Druhej swětowej wójnje spadny ličba wobydlerstwa wo dwě třećinje a škleńčerstwo w Kytlicach zhiny.
Nadeńdźe so sewjernje polarneho kruha při sewjernym kóncu Pacifiskeho oceana a napřećo Alasce.
Jeho zarjadniske sydło je městačko Anadyr z něhdźe 13.000 wobydlerjemi.
W lěće 2017 měješe Awtonomny wokrjes Čukčow 49.822 wobydlerjow.
Z nich běchu 51,9 % Rusojo, 23,5 % Čukčojo, 9,22 % Ukrainjenjo, 2,85% Eskimowcy a 2,61 % Ewenojo.
Leži něhdźe 200 kilometrow južnje Bakuwa při zapadnym brjoze Kaspiskeho morja.
Ma wokoło 16 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w 17. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1941 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 80 kilometrow juhowuchodnje wot města Zaporižžja.
Sydlišćo je so w lěće 1803 wot němskich sydlerjow pod mjenom Halbstadt załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Vilkaviškiskeho rajona.
Leži něhdźe 20 kilometrow sewjerozapadnje wot města Marijampolė.
Leži na juhu Ferganskeho doła něhdźe 10 kilometrow sewjerozapadnje Fergany.
Sydlišćo je so w 9. lětstotku prěni raz naspomniło.
Hanzo Njepila bě serbski ludowy spisowaćel.
Wotrosće w jara bědnych poměrach, husto tradaše hłód.
Pola wjesneho krawca nawukny w zymskich měsacach pisać a čitać.
Pisanje sta so jemu z wosobinskim wjeselom při ćežkim žiwjenju.
Tak nasta wjace hač 30 zešiwkow, zwjetša z awtobiografiskim abo nabožnym wobsahom.
Wjetši dźěl wšak dachu jemu wjesnjenjo sobu do rowa.
Pozdźiši Slepjanski farar Matej Handrik wuda je zdźěla w Časopisu Maćicy Serbskeje.
Wotpowědny tekst spřistupni Hélène Brijnen w lěće 2004 w rjedźe Spisow Serbskeho instituta.
Hanzo Njepila:Rukopisy str.
Fabian Kaulfürst), Ludowe nakładnistwo Domowina Budyšin, 2006.
Důmbrowa Gůrńičo, němsce Dombrowa) je bjezwokrjesne wulkoměsto na juhu Pólskeje, kotrež leži w Šleskim wojewódstwje něhdźe 16 kilometrow sewjerowuchodnje Katowic.
Wšědna třasawka docpěje wysokosć wot 30 hač 100 cm.
Pakić docpěje dołhosć wot 30 cm a ma dołhe hałuzy.
Gołyń je wjes w Pólskej.
W lěće 2006 je tam bydliło 143 ludźi.
Viktoriaski jězor je najwjetši jězor w Africe a po Kaspiskim morju a Hornym jězoru třeći najwjetši cyłeho swěta.
Podłu jeho přibrjohow je wjace hač 30 milionow ludźi žiwych.
Najwjetši přitok je w Ruandźe so wužórlaca Kagera; jenički wulki wottok je Viktoriaski Nil w sewjeru, kiž je zdobom najwažniši přitok Nila.
Viktoriaski jězor bu přez natwarjenje haćenja „Owen Falls Dam" při Viktoriaskim Nilje w lěće 1954 kumštnje powjetšeny a wužiwa so wot toho časa tež za dobywanje energije.
Dla husteho wobsydlenja podłu přibrjohow ma jězor wjele ekologiskich problemow, kaž na přikład womazanje wody a njedostatk kislika.
Wón bě eksperta za piwo a whisky a je znate knihi wo tych temach napisał.
Jackson je po swěće pućował, zo by lokalne sorty piwa a jich pochad zeznał.
Jeho Michael Jackson's Malt Whisky Companion z lěta 1989 bě dotal najpopularniša kniha wo whisky.
W lěće 2006 wozjewješe, zo bě wot něhdźe dźesać lět parkinsonowu chorosć měł.
9. septembra abo 9. požnjenca je 252. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 113 dnjow hač do kónca lěta.
31. julija abo 31. pražnika je 212. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 153 dnjow hač do kónca lěta.
Sydlišćo je so w lěće 1578 załožiło a ma wot lěta 1958 měšćanske prawa.
Leži při rěce Oka něhdźe 80 kilometrow juhowuchodnje Moskwy.
Sydlišćo je so w lěće 1956 załožiło a ma wot lěta 1966 měšćanske prawa.
Drina je rěka na Balkanskej połkupje, kotraž běži přez Bosnisku-Hercegowinu a Serbisku.
Wona je prawy přitok Sawy a tuž z dźělom přitočnišća Dunaja.
Drina nastanje při bosnisko-čornohórskej hranicy mjez městomaj Foča a Nikšić ze žórlicow Tara a Piva.
Wobě rěce tworještej – kaž Drina sama – hłuboke wudrjeńcy přez Dinariske horiny.
Wažne města při bosniskim běhu Driny su Foča, Goražde, Višegrad a Zvornik.
Niže města Goražde wužiwa so rěka přez wjacore rěčne zawěry za dobywanje energije.
Tež najwažniše wobchadne zwiski wuchodneje Bosniskeje wužiwaja dolinu Driny.
Nimo toho je jeje delni běh hač do wuliwa z dźělom serbisko-bosniskeje hranicy.
Jeje najwažniše přitoki su wot praweje strony pochadźace rěki Lim, Ćeotina a Rzav.
Amursk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w Sibirskej při Amurje w Chabarowskim regionje něhdźe 300 kilometrow sewjernje Chabarowska.
Sydlišćo je so w lěće 1853 załožiło jako wjes Murawjowskij post a ma wot lěta 1946 měšćanske prawa.
Artašat je město na juhu Armenskeje.
Leži něhdźe 30 kilometrow juhowuchodnje Jerjewana při rěce Aras, kotraž tworja tule armensko-turkowsku hranicu.
Je stolica a najwjetše město Araratskej prowincy, pomjenowaneje po horje Ararat, kotraž nadeńdźe so dźensa na teritoriju Turkowskeje.
Artašat ma něhdźe 21 tysac wobydlerjow.
Leži pod Karpatami w historiskej Galiciskej něhdźe 85 kilometrow juhozapadnje Lwowa.
Sydlišćo je so w lěće 1199 załožiło a ma wot lěta 1553 měšćanske prawa.
Leži při rěce Ikwa w historiskej Wołyńskej něhdźe 50 kilometrow juhozapadnje Riwneho.
Sydlišćo je so w lěće 1100 prěni raz naspomniło.
Wot lěta 1498 ma měšćanske prawa.
Znate bu město přez Nikolaja Gogolowy roman Taras Bulba, w kotrymž wopisa woblěhowanje Dubnoho přez Kozakow.
63 Dubno — Warszawa : Filip Sulimierski i Władysław Walewski, 1881. — T. II : Derenek — Gżack. — S. 194—197.
Leži w historiskej Bukowinje něhdźe 40 kilometrow sewjernje města Černiwci.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1589 załožiło a ma wot lěta 1940 měšćanske prawa.
Wot lěta 1775 słušeše Zastawna k rakuskemu krajej Bukowina.
Po Prěnjej swětowej wójnje přeńdźe do Rumunskeje a wot kraja Druheje swětoweje wójny je dźěl Ukrainy.
Leži něhdźe 60 kilometrow zapadnje Čerkasow při rěce Wilšanka.
Sydlišćo je so w lěće 1050 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1956 měšćanske prawa.
Leži nad rěku Jelań, přitoku Dona, něhdźe 190 kilometrow wuchodnje Woronježa.
Sydlišćo je so w lěće 1936 załožiło a ma wot lěta 1939 měšćanske prawa.
Leži při rěce Siwerskyj Donjec něhdźe 155 kilometrow sewjernje Donjecka.
Sydlišćo je so w lěće 1571 załožiło a ma wot lěta 1964 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Krasnapolskeho rajona.
Leži něhdźe 120 kilometrow juhowuchodnje Mahiljowa a 14 kilometrow zdalene wot hranicy Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1707 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Pabradė je městačko w Švenčionyskim rajonje Vilniuskeho wobwoda na wuchodźe Litawskeje, blisko běłoruskeje hranicy.
Leži něhdźe 20 kilometrow juhozapadnje města Švenčionys a něhdźe 50 kilometrow sewjerowuchodnje Vilniusa při železniskej čarje Vilnius–Daugavpils.
Sydlišćo je so w 15. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1946 měšćanske prawa.
Wuznamne su jeho "Prawne stawizny krajow čěskeje króny".
Je zarjadniske sydło Zilupskeho wobwoda.
Leži při rěce Zilupe něhdźe 250 kilometrow juhowuchodnje Rigi a něhdźe 55 kilometrow wuchodnje wot města Rēzekne.
Ma něhdźe dwaj tysac wobydlerjow, z toho někak 60 % Rusow.
Sydlišćo je so w lěće 1900 załožiło a ma wot lěta 1931 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Yakkabogskeho wobwoda.
Leži něhdźe 100 kilometrow wuchodnje wot města Qarshi.
Lědy su wjeska ze 150 wobydlerjemi wosrjedź Błótow, kotraž słuša wot lěta 1974 k Lubnjowej.
Cyła wjes steji pod pomnikoškitom.
Na Lědach nadeńdźe so Błótowski muzej pod hołym njebjom z třomi typiskimi Błótowskimi statokami.
Lědy leža něhdźe połdra kilometra juhowuchodnje Lubnjowskeho stareho města na wjacorych kupach wosrjedź Błótow a běchu přez lětstotki jeničce přez jednu z wjele rěkow přistupne.
Najwažniše ze zwjetša jenož meter hłubokich kanalow a rěčkow su Dolska, kotraž wjedźe do sewjera, Lěška, kotraž wjedźe z Lubnjowa přez same Lědy dale do Hornich Błótow a Giglica, kotraž zwjazuje Lědy z hłownej Sprjewju na juhu.
Prěni kruty puć mjez Lubnjowom a Lědami bu hakle w lěće 1929 wotewrjeny.
Dla swojeho njewšědneho połoženja a do dalokeje měry zdźeržaneho charaktera jako tradicionelna Błótowska wjeska su Lědy woblubowany turistiski cil.
Sewjerowuchodnje wsy leži historiski hosćenc Wótšowska.
Ze serbšćiny pochadźace mjeno woznamjenja telko kaž „prózdne, njewobtwarjene městno".
W lěće 1719 zasadźeny wučer Martin Müller rozprawješe, zo je wón jenički we wsy, kiž němsce rěči.
Poslednje serbske kemše w Lubnjowskej cyrkwi swj.
Mikławša wotměchu so 1874, ale na Lědach so tež we 1880tych lětach hišće zwjetša serbsce rěčeše, kaž Arnošt Muka w swojej Statistice naspomni.
Poslednja Lědźanska žona, kotraž serbska chodźeše a serbsce rěčeše, zemrě w lěće 1976.
We wjele ležownostnych mjenach je so serbska rěč pak wobchowała.
Tuta aplikacija bu w juliju 2003 jako samostatna aplikacija wozjewjena, na zakładźe nětko zastajeneho rozšěrjenja Mozilla Calendar.
Paralelnje ze Sunbirdom so za Mozilla Thunderbird rozšěrjenje Lightning jako potomnik rozšěrjenja Mozilla Calendar wuwiwa, kotrež přirunujomnu funkcionalitu wobsahuje.
Stołpiki su zrunane abo postupowace a na spódku rozhałuzowane.
Kćěje wot apryla hač oktobra.
Keluch ma wusku, běłu kromu a wobsteji z pjeć wótrych, 3-4 mm dołhich łopješkow.
Rosće w njerodźowych wobrostach w rolach, na pućach a na drjebiznowych městnach.
Dalše serbske mjeno je wjerbka.
Dalše serbske mjeno je hórska smjelzyna.
Alpska smjelzyna ma ćmowozelene, 3-8 mm šěroke, na woběmaj bokomaj hrube łopjena.
Kocht je klakany a wo najdelnišej štwórćinje kryjaceje pluwizny zasunjeny.
Rosće w hórskich lěsach, wosebje z chójnu, na kamjentnej wapnowej pódźe.
British National Party je nacionalistiska strona w Zjednoćenym kralestwje, kotraž bu 1982 załožena.
Wona ma jednoho zapósłanca w europskim sejmje.
Kopšin je hornjołužiska wjeska z 21 wobydlerjemi w srjedźišću wokrjesa Budyšin.
Z lěta 1974 słuša ke gmejnje Chrósćicy.
Wjetšina wobydlerjow serbuje.
Při sewjernej kromje wjeski – za Satkulu – so Kopšinjanske hrodźišćo namaka.
Tam předstaji so dnja 16. awgusta 1936 dźiwadłowa hra „Paliwaka" před 5000 přihladowarjemi, štož bě poslednje wulke serbske zarjadowanje do Druheje swětoweje wójny.
Wjeska leži na lěwym brjoze Satkule, napřećo hrodźišću, něhdźe 1,3 kilometry južnje Chrósćic.
Susodne wsy su Prawoćicy na sewjerowuchodźe, Nuknica na wuchodźe, Lejno na juhu a Zejicy na juhozapadźe.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1343 jako Kobschiwn a słušeše w 16. lětstotku k Łuhowskemu a wot 17. lětstotka k Worklečanskemu ryćerkubłu.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy wšitcy 34 Kopšinjenjo serbsce.
Katolscy wobydlerjo přisłušeja Chróšćanskej wosadźe.
Adresowa kniha z lěta 1901 podawa za Kopšin slědowace swójby: Jakub Bjer (Behr, čo.
2), Mikławš Ješki (Jeschky, gmejnski předstejićer Nuknicy, čo.
1) a Michał Skala (čo.
23. nowembra abo 23. nazymnika je 327. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 38 dnjow hač do kónca lěta.
Hartmann bu 2009 jako direktny kandidat swojeje strony z 40,2 % hłosow woleny.
Wón je bjezkonfesionelny, ženjeny a nan dźěsća.
28. oktobra abo 28. winowca je 301. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 64 dnjow hač do kónca lěta.
Protyka za lěto 2016 2016 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
21. februara: Při Budyskim Huzarowym dworje wotpala kózły něhdyšeho hotela, planowaneho přebytka požadarjow wo azyl.
11. měrca: Zwjazkowy prezident Joachim Gauck wopyta Budyšin.
12. apryla: Załožbowa rada Załožby za serbski lud wuzwoli Jana Budarja za noweho direktora załožby.
05. meje: W Ralbicach wotmě so docyła prěnja hra serbskeje žónskeje wubranki w sportowych stawiznach.
13.–15. meje: W ramiku akcije „Ende Gelände" wobsadźa sta přećiwnikow brunicy Wjelcejsku jamu a blokěruja železniske čary k milinarni Čorna pumpa.
19. nowembra: W Budyskej „Krónje" wotmě so 142. schadźowanka.
12. januara: Při teroristiskim nadpadźe w Istanbulu zemrě 10 ludźi, zwjetša Němcy.
13. měrca: Při wólbach do krajnych sejmow Badensko-Württembergskeje, Porynsko-Pfalcy a Saksko-Anhaltskeje docpě Alternatiwa za Němsku dwuměstnowe wuslědki.
Najsylniše strony běchu dotal hižo knježace CDU w Saksko-Anhaltskej, Zwjazk 90/Zeleni w Badensko-Württembergskej a SPD w Porynsko-Pfalcy.
16. apryla: Při zemjerženju sylnosće 7,8 zemrě w Ekwadorje wjace hač 600 ludźi. meja: Dźeń katolikow w Lipsku ze sylnym serbskim wobdźělenjom.
10. junija–10. julija: 15. europske koparske mišterstwa we Francoskej.
Portugalska sta so po finalu přećiwo Francoskej z europskim mištrom.
12. junija: Při teroristiskim nadpadźe w nócnym klubje města Orlando zmori atentatnik 49 ludźi.
18.–26. junija: Europeada w Južnym Tirolu.
Serbja wobdźěleja so prěni raz tež ze žónskej wubranku.
Třeći raz dobudźe Južny Tirol, kaž pola mužow tak pola žonow.
23. junija: Při referendumje we Wulkobritaniskej hłosuje 52 procentow wolerjow za wustup Zjednoćeneho kralestwa z Europskeje unije.
26.–31. julija: 31. swětowy dźeń młodźiny katolskeje cyrkwje w Krakowje awgust: XXXI. olympiske hry w Rio de Janeiro 04. septembra: Wólby do krajneho sejma Mecklenburgsko-Předpomorskeje: SPD 30,6 %, AfD 20,8 %, CDU 19 %, Lěwica 13,2 %.
AfD dóstanje k prěnjemu razej při krajnych wólbach wjace hłosow hač CDU.
Zeleni a NPD njejstej w nowym sejmje wjace zastupjenej.
Piraća njejsu w nowym sejmje wjace zastupjeni.
08. nowembra: Imobilijowy předewzaćel Donald Trump, kandidat Republikanskeje strony, dobudźe prezidentowe wólby w Zjednoćenych statach přećiwo demokratiskej kandidatce Hillary Clinton.
01. decembra: Połsta dnjow po smjerći swojeho nana, krala Bhumibola, sta so Maha Vajiralongkorn z nowym kralom Thailandskeje.
19. decembra: Při teroristiskim nadpadźe na hodownych wikach w Berlinje zemrě dwanaće ludźi.
Wón wobsteji ze zakładneho pismika Z a smužki a reprezentuje konsonant, palatalizowany z.
Unicode wobsahuje Ź w bloku Latin Extended-A jako U+0179 a U+017A.
Susod na sewjeru je komunistiska Sewjerna Koreja.
Eugène Terre'Blanche běše južnoafriski prawicarski politikar a nawoda teroristiskeho Afriskeho spjećowanskeho hibanja, rasistiski aktiwist, dramatikar a basnik.
Nowoslicy su wjes ze 101 wobydlerjom w srjedźišću hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin a słušeja wot lěta 1994 do gmejny Ralbicy-Róžant.
Hač do lěta 1957 běchu Nowoslicy samostatna gmejna, po tym dźěl Ralbičanskeje gmejny.
Wjes leži we wysokosći 146 metrow nad mórskej hładźinu w serbskich Delanach.
Susodne wjeski su Ralbicy na sewjeru, Jitk na sewjerowuchodźe, Koslow na wuchodźe, Dobrošicy na juhowuchodźe, Sernjany na juhozapadźe a Róžant na zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Nouosedlitz pochadźa z lěta 1248..
Ležownostne knjejstwo wukonješe přez lětstotki katolski klóšter Marijina hwězda.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 125 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća Serbja.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot 77 %.
Hłowne město Porto Novo a sydło knježerstwa Cotonou namakatej so w južnym dźělu Benina, při brjoze Atlantiskeho oceana.
Kraj mjezuje z Nigerom na sewjeru, z Nigeriju na wuchodźe, z Togo na zapadźe a z Burkina Faso na sewjerozapadźe.
Armenska je nutřkokrajny stat w Kawkazu na zapadźe Azije, kotryž bu w lěće 1991 wot Sowjetskeho zwjazka njewotwisny.
Na sewjerje mjezuje z Georgiskej a na zapadźe z azerbajdźanskej enklawu Nachičewan a Turkowskej.
Jeho stolica a najwjetše město je Jerewan.
Najwjetši jězor je Sewanski.
Prěnja publikacija so je přez Varpas, 1898, čo.
Leža 167 m nad mórskej hładźinu a maja 428 wobydlerjow.
Wjes je sydło starolutherskeje wosady St. Trinitatis.
Susodne wjeski su Lipinki na sewjerowuchodźe, Hornje Brusy na juhowuchodźe, Zubornica na juhu a Dubo na sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Wecnandisdorff je z lěta 1334.
Wosada słušeše w tym času k srjedźišćam starolutherskeje cyrkwje w južnych kónčinach Pruskeje a k wuchadźišćam serbskeho wupućowanja do Ameriki.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 625 wobydlerjow, mjez nimi 530 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 25,4 %.
Při starolutherskej cyrkwi a při starej šuli nadeńdu so hišće serbske napisy.
Wukrančicy maja dwaj kěrchowaj, starolutherski zady cyrkwje a gmejnski při južnej kromje wsy.
Handrij Dučman – wučer a kantor we Wukrančicach; pochowany na tamnišim kěrchowje Jan Kilian – farar, basnik, kěrlušer a nawjedowar wupućowarjow do Ameriki; 1848–54 farar we Wukrančicach Matej Urban – farar, kěrlušer, basnik a přełožowar; 1875–1902 farar starolutherskeje wosady, pochowany na Wukrančanskim kěrchowje Weigersdorf/Wukrančicy.
Eden Burning bě křesćanska hudźbna skupina ze Zjednoćeneho kralestwa.
Wona je w lětach 1989-1996 eksistowała.
Smolensk je město w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 300.000 wobydlerjow.
Dnja 10. apryla 2010 wumrě při spadnjenju lětadła blisko města 96 ludźi, mjez druhim pólski statny prezident Lech Kaczyński a dalši zastupjerjo pólskeje elity.
W tutym nastupanju bě wón woprawdźity pioněr, na tutu temu napisa a wuda tójšto knihow.
Zaměnjenje wariantow njezměni woznam.
Kombinatoriska wariacija Warianty wustupuja w rozdźělnych fonologiskich wokolnosćach, na př. /k/ abo /g/ w delnjoserbšćinje.
Bukowka je wjes w pólskim dźělu Delnjeje Łužicy.
Słuša ke gmejnje Trjebule w Lubušskim wojewódstwje.
Arditi je šwedska hudźbna skupina.
Mikławš Čórlich bě serbski katolski farar a prócowar w dobje narodneho wozrodźenja.
Narodźi so jako syn žiwnosćerja a běše wot 1806 do 1812 chowanc Serbskeho seminara w Praze.
Tam wopytowaše wot 1806 do 1808 němskorěčny Małostronski gymnazij, wot 1809 do 1812 studowaše filozofiju a teologiju.
Po nawróće do Łužicy bě wot 1813 do 1820 z kapłanom a potom hač do swojeje smjerće w lěće 1858 z fararjom w Radworju.
Čórlich spěchowaše w rewoluciskej dobje lětow 1848/49 narodne wozrodźenje Serbow a wustupowaše w Radworskim serbskim burskim towarstwje jako zakitowar konstitucionalneje monarchije w Sakskej.
Dźěłaše sobu na časopisu Jutnitžka Jakuba Kućanka.
Rěč w Radworskim serbskim towarstwje.
Jutnitžka 2, 2, 18. januara 1849 Jurij Młynk: Čórlich, Mikławš.
Salomon Bohuchwał Frencel bě serbski ewangelski farar, spisaćel a Wojerowski chronikar.
Narodźi so jako syn tehdyšeho Čornochołmčanskeho fararja Michała Frencla a wopytowaše wot 1713 do 1723 Budyski gymnazij.
Jako tajki pisaše chroniku města a knjejstwa, kotraž so hač do dźensnišeho jako domiznowědne žórło wužiwa.
Krótke rozwučenje w prašenju a wotmołwjenju teje najwosobnišeje křesćijanskeje wučby.
Njewjansk je městačko w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1621 załožiło a ma wot lěta 1919 měšćanske prawa.
Leži při rěce Dnjepr něhdźe 90 kilometrow wuchodnje Chersona.
Arnošt Oswald Mrózak bě serbski ewangelski farar a nabožinski prócowar.
Narodźi so jako syn wučerja a kantora Jana Mrózaka a młódši bratr Jana Hermana Mrózaka w Ždźarach a wopytowaše wot lěta 1858 Budyski gymnazij.
Po zakónčenym studiju teologije w Berlinje nastupi 1872 swoje prěnje farske městno w Chołmje pola Niskeje.
Wot 1874 do 1877 bě z fararjom w Malešecach a wot 1877 skutkowaše nimale 50 lět w Hrodźišćanskej wosadźe.
Jeho druhi syn Friedrich Walter skutkowaše wot 1910 do 1927 w Ketličanskej wosadźe.
Mrózak nawjedowaše wjele lět serbsku ewangelsku prědarsku konferencu a bě serbski zastupjer w sakskej ewangelskej krajnej synodźe.
Serbskich studentow teologije wuwučowaše po smjerći Jaroměra Hendricha Imiša w lěće 1898 w kóždolětnym serbskim prědarskim seminarje w Hrodźišćanskim farskim domje, mjez druhim tež w serbskej rěči.
1922 předa tutón nadawk ze starobnych přičin Budestečanskemu fararjej Moricej Domašce.
Wot lěta 1876 bě čłon Maćicy Serbskeje.
Mjerwa, Gustaw Alwin: Nekrolog.
70 Malinkowa, Trudla: Farar Oswald Mrózak-Hrodźišćanski.
10/1995 Rudolf Kilank: Mrózak, Oswald.
Peter Pellegrini je słowakski politikar, kiž bě wot 22. měrca 2018 hač do 21. měrca 2020 jako naslědnik Roberta Fica z ministerskim prezidentom Słowakskeje.
Potomnik italskich rjemjeslnikow, kiž běchu za čas Rakusko-Wuherskeje zapućowali do dźensnišeje Słowakskeje, je wot lěta 2000 čłon krótko do toho wot Roberta Fica załoženeje strony Smer.
Wot 2006 je čłon narodneje rady, słowakskeho parlamenta.
W kabineće ministerskeho prezidenta Fica bě najprjedy wot julija 2014 kubłanski minister, doniž njepřewza w oktobrje samsneho lěta zastojnstwo předsydy narodneje rady.
Po wólbach 2016 přewza w nowym kabineće Fica zastojnstwo zastupowaceho ministerskeho prezidenta.
Po wotstupje Roberta Fica dnja 14. měrca 2018 w zwisku ze zamordowanjom žurnalista Jána Kuciaka sta so Pellegrini tydźeń pozdźišo z jeho naslědnikom.
Leži při prawym brjoze rěki Ural a lěwym brjoze rěki Čagan něhdźe 1400 kilometrow zapadnje stolicy Astana.
Ma něhdźe 300 tysac wobydlerjow.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1584 załožiło a ma wot lěta 1613 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Aizkrauklskeho wobwoda.
Leži nad spjatym jězorom při sewjernym brjoze Zapadneje Dwiny něhdźe 90 kilometrow juhozapadnje Rigi.
Dźensniše sydlišćo nasta hakle w 1960tych lětach za čas twarjenja najwjetšeje rěčneje zawěry w Letiskej a ma wot lěta 1967 měšćanske prawa.
W lěće 1991 dósta mjeno bliskeje wjeski.
Ludwig Ela je serbski wědomostnik, kiž zaběra so hłownje z rěčnej politiku we Łužicy, statistiskim wuwićom serbstwa a zastupnistwom serbskich zajimow w běhu časa.
Wopytowaše Polytechnisku wyšu šulu w Rakecach a potom Serbsku rozšěrjenu wyšu šulu w Małym Wjelkowje, hdźež złoži w lěće 1971 maturu.
Wot 1974 do 1979 studowaše hospodarske wědomosće při Karla Marxowej uniwersiće w Lipsku a dźěłaše potom wot 1979 do 1985 jako fachowy wučer za politisku ekonomiju při Serbskim wučerskim wustawje w Budyšinje.
W lěće 1983 bu hromadźe z mandźelskej Hilžu z dźěłom k wuwiću drustwoweho ratarstwa w dwurěčnym regionje a jeho wuskutkam na kulturu a žiwjenske wašnje Serbow promowowany.
Wot 1985 dźěłaše jako wědomostnik w Budyšinje, najprjedy we wotrjedźe „Kulturne a wuměłstwowe wědomosće" Instituta za serbski ludospyt a wot 1992 jako wědomostny sobudźěłaćer we wotrjedźe „Empiriske kulturne slědźenje/ludowěda" w Serbskim instituće.
Wón bydli w Rachlowje pod Čornobohom.
Hauhechelbläuling) je mjetel ze swójby módračkow. ♂ △ ♂ ♀ △ ♀ Kral, Jurij: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
Dokelž jeje lisćo wonja kaž zrałe jabłuka, so za čas 19. lětstotka za wuplahowanje róžow wužiwaše.
Winow róža je kerk, kotryž docpěwa wysokosć wot 1 hač 3 m.
Kćenjowe stołpiki, keluškowe łopješka a płody njesu znajmjeńša na bazy stołpikate žałzy.
Šiplenki su intensiwnje čerwjene, wobchowa keluch a buchu k woliju a marmeladźe předźěłane.
Rosće w suchich łukach, skalnych žiwych płotach, na lěsnych kromach a skalnych zwisach.
Preferuje w prawym měrje suche, zwjetša wapnite pódy.
Pjenk je rozhałuzowany.
Kćenja su 5-ličbne, swětłomódre a přijomnje wonjeja.
Spódk hłójčki je płony a njese pluwowe łopješka.
W internetowym słowniku: Skabiose Rita Lüder: Grundkurs Pflanzenbestimmung.
Wuježk pod Čornobohom je sakska wjeska we wuchodźe Budyskeho wokrjesa, kotraž słuša wot 1973 ke gmejnje Bukecy.
Wuježk leži w Hornjej Łužicy a serbskim sydlenskim rumje.
Wuježk leži něhdźe 2,5 km juhozapadnje gmejnskeho centruma Bukec w dolinje pod Čornobohom a Rubježnym hrodom.
Susodne wjeski su Bukecy na sewjerowuchodźe, Žornosyki na wuchodźe, Rachlow na zapadźe a Mješicy na sewjerozapadźe.
W lěsu njedaloko wsy wužórli so rěčka Wuježčanka, přitok Albrechtowki.
Toponomastisce hodźi so wjesne mjeno jako wujězd z Budyskeho kraja do Zagosta interpretować.
Za Wuježk zliči Arnošt Muka w swojej statistice z lěta 1884 237 wobydlerjow, mjez nimi 205 Serbow a 32 Němcow.
Najwjetši dźěl wěriweho wobydlerstwa je ewangelsko-lutherski.
Wuježk je do Bukečanskeje wosady zafarowany.
Wuježk bě wot 1970tych lět bydlišćo serbskeho basnika Kita Lorenca.
W lěće 1970 kupištaj sej tež spisowaćel Adolf Endler a jeho žona, spisowaćelka-přełožowarka Elke Erb chěžu we Wuježku, hdźež Erb hač do dźensnišeho přez lěćo bydli.
Někotre lěta dołho měješe Heinz Czechowski jako třeći awtor chěžu we wjesce pod Čornobohom.
Z hosćom we Wuježku běchu tež druzy zastupjerjo opozicionelnych literarnych kruhow NDR kaž Franz Fühmann, Heiner Müller a Sascha Anderson.
Marko Grojlich: Mjez horami a holu.
LND, Budyšin 1973, str.
Družiny su jednolětne hač wjacelětne zela.
Stołpik často je ležacy.
Łopjena su zwjetša hrubje zubate.
Kćenja su módre, běłe, čerwjene, rědko žołte.
Hornja hubka je jara krótka.
Družiny su w měrnych regionach cyłeho swěta rozšěrjene.
Ma něhdźe wósom milionow wobydlerjow w samym měsće a je tuž najwjetše město arabskeho swěta kaž tež najwjetši metropolowy region Afriki ze 16 milionami wobydlerjow.
Leži na sewjerowuchodźe Egyptowskeje na prawym brjoze rěki Nil a ma přestrjeń wot 214 km².
Stare město Kaira je jako pomnik islamskeho twarstwa zapisane do lisćiny swětoweho herbstwa.
Přibuz je wjes a wjesna gmejna w juhozapadnej Pólskej.
Słuša k Žarowskemu wokrjesej w Lubušskim wojewódstwje a leži na prawym brjoze Łužiskeje Nysy, kotraž twori tule hranicu ze Sakskej.
Wjetši dźěl gmejny leži w Šleskej, mjeńši słuša historisce k Hornjej Łužicy.
Centrum gmejny leži někak dwajadwaceći kilometrow na juhozapad wot Žarowa a 64 kilometrow na juhozapad wot Zeleneje Hory.
Cyła gmejna ma přestrjeń 178,32 km² a leži na prawym brjohu Łužiskeje Nysy při hranicy z Němskej.
Susodne němske wsy su Přibuzk, Podroždź, Wjertko a Pěchč.
Ke gmejnje słušeja wsy Bucze, Dubrawa, Dobrochów, Lipna - Jamno, Mielno, Piotrów, Sanice - Dobrzyń, Sobolkecy, Straszów a Włochów.
Kazań je město w Ruskej federaciji a stolica republiki Tatarstan.
Leži w europskim dźělu Ruskeje nad zliwomaj rěkow Wolgi a Kazanki.
Martin Dulig je sakski politikar Socialnodemokratiskeje strony Němskeje, wot lěta 2004 přez krajnu lisćinu zapósłanc sakskeho krajneho sejma a wot 2007 předsyda frakcije SPD w sejmje.
Při wólbach w Sakskej 2014 bě Dulig načolny kandidat swojeje strony.
Wón je ewangelski, ženjeny a ma šěsć dźěći.
Jězor słuša ke kategoriji stejatych wodźiznow, kotrež móža při- abo wottok běžateje wody měć a su dospołnje z twjerdźiznu wobdate.
Wón woznamjeni so w dalokej měrje přez wuwaženy ekosystem.
Jězor je nutřkokrajna wodźizna, w kotrejž so mnóstwo wody we wužłobjenju zemje nahromadźić móže.
Porno nutřkokrajnym morju nima jězor direktny zwisk k oceanam na wysokosći hładźiny morja, z čimž so tež žadyn při- abo wottok přez mórske prudźenje njepokaza.
Mnóstwo při- a wottoka je w přirunanju z cyłkownym mnóstwom wody w jězoru skerje małe.
W rozdźělu k běžatej wodźe je jězor płony a njepokaza žadyn spad.
Z frekwency přeměšenja, kotraž ma daloko sahace ekologiske sćěhi, hodźa so jězory kategorizować.
W tutym zmysle někotre niske jězory, kaž na přikład Balaton, scyła jako „woprawdźite" jězory njepłaća.
Za kategorizowanje by potom bjez wuznama było, hač je jězor stajnje, periodisce abo epizodisce z wodu pjelnjeny a hač stajne worštowanje wutwori.
Jězor wopřija zwjetša słódku wodu, eksistuja pak tež wulke słone jězory, kaž na přikład Kaspiske morjo, Aralski jězor a Mortwe morjo.
Někotre jězory su tež bohate na sodu, kaž jězory wokoło wulkeho hrjebinoweho přełama we wuchodnej Africe.
Druha móžnosć definicije hodźi so přez wulkosć zawjesć, po kotrejž dyrbi jězor znajmjeńša jedyn hektar wulki być.
Tež w astronomiji rěči so wo jězorach, jeli druhu běžitu maćiznu wobsahuja – kaž metanowe jězory na Titanje, měsačku Saturna.
Najwjetše łužiske jězory namakaja so w Łužiskej jězorinje a nastachu z něhdyšich brunicowych jamow.
Najwjetši z nich je Sedličanski jězor, kotryž leži sewjerowuchodnje Złeho Komorowa a ma přestrjeń wot 13,3 kwadratnych kilometrow.
Nimale samsnu wulkosć ma najwjetši přirodny jězor Łužicy, Gójacki jězor sewjernje Błótow.
Arnošt je serbske a čěske muske předmjeno, kotrež je wot němskeho mjena Ernst wotwodźene.
Pastwina hora je 293 metrow wysoka hora a woblubowane wulětnišćo na kromje Kamjenca w Hornjej Łužicy.
Namaka so zapadnje měšćanskeho centruma a sewjerowuchodnje Lěpkarjec a słuša k Zapadołužiskej pahórčinje.
Park na horje bu w lěće 1893 wot Wilhelma Weißa jako měšćanske zelenišćo připrawjeny.
Wón je sławny dla wjele wšelakorych družin koniferow kaž tež dla wulkeje ličby rododendronow a acalejow, kotrež wokoło swjatkow kćěja.
Hač do kónca 19. lětstotka bě hora nimale dospołnje hoła a bu jako měšćanske pastwišćo wužiwana.
Z toho pochadźa tež němske mjeno Hutberg, kotrež nima ničo z kłobukami činić.
Jewišćo pod hołym njebjom bu za čas nacionalsocializma w lětomaj 1934/35 jako schadźowanišćo za pochody natwarjene.
Ke kompleksej słušeše tež pomnik za padnjenych prěnjeje swětoweje wójny, kotryž so po kóncu druheje swětoweje wójny wottorha.
Pastwina hora słuša dźensa k najwjetšim jewišćam pod hołym njebjom w cyłej Sakskej.
Protyka za lěto 1808 1808 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
Sorabija je studentske towarstwo w Lipsku.
Załožiła je so wona na 10. decembra 1716 jako prědarske towarstwo.
Dwaj lětstotkaj po reformaciji je so Lutherowe žadanje, ewangelij cyłemu ludej w maćernej rěči spřistupnić tež w serbskej Łužicy přesadźiło.
Serbscy studenća teologije na Alma Mater Lipsinensis žadosćachu za zwučowanjom w maćernej rěči, zo bychu móhli pozdźišo we Łužicy prědować.
Najprjedy napisachu woni – wurazne pozbudźowanje jednotliwych profesorow k tomu dopomha – serbske prědowanja a přednjesechu sebi tute mjez sobu.
Dnja 10. decembra 1716 załoži na to šěsć serbskich studentow duchownstwa pod nawodom Hadama Zachariasa Šěracha a z dowolnosću senata Alma Mater prěnje serbske towarstwo docyła: "Wendisches Predigerkolloquium".
Dekanat teologiskeje fakulty dowoli towarstwu "Wendisches Predigerkolloquium" sobotu wot 13.00 hač do 14.00 hodźin w cyrkwi swjateho Pawoła prědować zwučować.
W sćěhowacych lětach pak towarstwowe žiwjenje skoro dospołnje wusny; Euforija spočatka bě wučerpana.
Nowe impulsy 1728: W Budyšinje bě wušła prěnja dospołna ćišćana biblija.
Na to rozsudźi so mnoho serbskich młodźencow za studij teologije.
Towarstwowe žiwjenje zaso wotući a so wobstajnje dale wjedźeše - wosebje serbske prědowanske zwučowanja.
Z lěta 1755 přiwzachu so tež serbscy studenća druhich fakultow a zajimowani němscy studenća jako wurjadni sobustawojo do towarstwa.
Bórze wutwari so tež skutkowanje towarstwa: Njezwučowachu so jenož prědowanja, ale přełožowachu so tež teksty wosebje z němčiny do serbšćiny.
Značka smědźeše so jenož k towarstwo-internym přiležnosćam nosyć.
Tajke tajne počinanja pak so kurwjerchowskemu krajnemu knježerstwu w Drježdźanach njelubjachu, tohodla sćaza rektor Dr. Plaz na jeho přikaz w lěće 1765 wšitke znački.
W jubilejnym lěće 1766 da towarstwo "Wendisches Predigerkolloquium" krótke stawizny swojeho mjeztym 50-lětneho wobstaća ćišćeć.
Mjeztym dósta prědarske towarstwo tež podpěru z Łužicy: někotři serbscy duchowni, mjez nimi tójšto z bywšich sobustawow kaž Jurij Mjeń z Njeswačidła, pisachu list na prěnjeho profesora teologiskeje fakulty, wěsteho Christiana Augusta Crusiusa, w kotrymž jeho prošachu předsydstwo prědarskeho towarstwa přewzać.
Crusius próstwu přiwza.
Wot toho časa měješe prědarske towarstwo stajnje profesora za prezesa, kotryž njewodźeše jenož zwučowanja, ale so tež powšitkownje wo prawidła a porjad towarstwoweho skutkowanja staraše a přez swoju reputaciju njemało nahladnosć powyši.
A jako 1773 najwjetši dźěl sobustawow towarstwa Lipsk wopušći, dyrbješe so prědarske towarstwo samo rozpušćić.
Hakle w lěće 1778 dźěławosć zaso wožiwi.
Prěnje zjawne serbske prědowanske zwučowanje wotmě so znowa w Pawołej cyrkwi, kaž bě to z lěta 1716 z wašnjom.
Hač do spočatka 19. lětstotka so prědarske towarstwo z měnjatej angažowanosću dale wjedźeše a wuwi čiłe wědomostne dźěło.
Zdruha přemjenowa Carus "Wendische Predigergesellschaft" - prawdźepodobnje pod wliwom Zhorjelskeje Hornjołužiskeje towaršnosće wědomosćow – do "Lausitzer Predigergesellschaft" a da střeća dweju staršeju wolić: jednoho za serbske, tamneho za němske naležnosće.
To bu trěbne, dokelž njepřińdźe wjac telko serbskich studentow do Lipska, kaž hišće před lětami; w lěće 1809 na přikład njebě něhdźe dwě njedźeli ani jedyn Serb sobustaw towarstwa.
W šmjatańcy napoleonskich wójnow dźěławosć towarstwa znowa wolemi.
Z ćim wjetšim entuziazmom bu "Lausitzer Predigergesellschaft" w lěće 1814 wožiwjena.
Wosebje intensiwnu dźěławosć wuwi serbske towarstwo SORABICUM respektiwnje SORABIJA.
Tak započa so pod seniorom Handrijom Lubjenskim serbsko-němski słownik zestajeć.
W dwacetych lětach, jako Handrij Zejler w Lipsku studowaše, zesylni "Sorabija" swoju aktiwitu: Serbske ludowe spěwy, přisłowa a bajki so hromadźachu, sobustawojo komponowachu, basnjachu, spisachu serbske pojednanja a wudawachu mjez 1826 a 1828 rukopisnu tydźensku nowinu "Serbska Nowina".
W slědowacym času pak zhubi so serbskosć stajnje a bóle z towarstwa "Lausitzer Predigergesellschaft".
Na jednym boku studowaše dla politiskich změnow zaso mjenje Serbow w Lipsku, a na druhim boku wěnowaše so prědarske towarstwo we wjetšej měrje teologiskim a druhim wědomostnym dźěłam w swojich němskich towarstwach.
Tući dóstachu wot 1851 samo połne prawa.
Wotmołwa na prašenje bu ćim nuzniša, čim bóle w druhej połojcy 19. lětstotka zwjazki rozkćěwachu.
Wone skoro wšitke druhe studentske zjednoćenstwa wustorčichu.
Prědarske towarstwo prócowaše so spadowaceje ličby sobustawow dla swoju atraktiwnosć zwyšić, ale problematiske wosta, hač hodźi so zwjazkowe wašnje žiwjenja bjeze wšeho na prědarske towarstwo přenjesć.
Naposledk so towarstwo modźe podwoli.
"Lausitzer Predigergesellschaft" so sta z bijacej korporaciju – 1899 so prěnje tesakowanje wotmě.
W samym času załoži so, kaž bě to za tajke zwjazki z wašnjom, t. mj.
Mjeno měješe bóle łužiski pochad sobustawow wuzběhnyć hač přisłušnosć k serbskemu ludej.Z tutym noworjadowanjom pak so wědomostne a wobsahowe dźěło pomjeńši, doniž so spočatk 20. lětstotka cyle njezhubi.
Jako mały zwjazk pak měješe so "Sorabija" w sćěhowacych lětach jara ćežko, dokelž dyrbješe so napřećo druhim zjednoćenstwam přesadźić.
Zo njeby so "Sorabija" wot NS-zarjadnišćow zakazała, přizamkny so wona w lěće 1934 k "Deutsche Landsmannschaft", kotraž pak so dwě lěće pozdźišo pod ćišćom NS-hamtow rozpušći.
Tak žiworješe "Sorabija" jenož hišće w swojim zwjazku starcow.
Suspektny a njepřewidny wotrězk towarstwowych stawiznow so z tym skónči.
W lěće 1951 zhromadźichu so znowa serbscy studenća pod mjenom "Sorabija" w Lipsku, prěni raz w swojim, serbskim internaće, a to jako lokalna skupina Domowiny.
Z tym nasta intensiwna a kruće organizowana dźěławosć: Měsačnje wotměwachu so zarjadowanja, na přikład čitanja abo přednoški.
Tež "Sorabija" měješe plan po socialistiskim wašnju spjelnić a centralnemu komitejej Domowiny prawidłownje rozprawjeć.
Prócowanju SNM pak, Sorabiju pod swoju kontrolu dóstać, so studenća wuspěšnje wobarachu.
W sydomdźesatych lětach měješe "Sorabija" přez 100 sobustawow.
Ze změnu 1989 a z tym zwjazanym přestrukturowanjom Domowiny so lokalna skupina Lipsk rozpušći.
Wot lěta 1991 eksistuje "Sorabija" jako zapisane towarstwo nic jenož serbskich studentow.
Tež nimale 300 lět po załoženju je hłowny nadawk pěstowanje serbskeje rěče a nałožkow.
Kóžde lěto swjeći so na přikład kermuša, chodojtypalenje, mejemjetanje abo druhe serbske nałožki.
Tam a sem přeprošuja so tež znaći serbscy spisowaćeljo na literarne wječorki.
Tuchwilu ma "Sorabija" Lipsk 26 aktiwnych sobustawow a jednoho čestneho sobustawa.
Webstrona Sorabije 21.03.1809 wopušći Pětr Kral z Prěčec Lipsk a z tym Prědarske towarstwo ale hižo po Jutrach 1809, t.r. po 03.04.1809, zastupištaj Kito Fryco Stempel a Lehmann z Korzymja prědarskemu towarstwu.
Wjerchnij Tagil je městačko w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1716 jako Wjerchnje-Tagolskij zawod załožiło a ma wot lěta 1966 měšćanske prawa.
Dudinka je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije w Krasnojarskim regionje.
Leži při rěce Jenisej něhdźe 1500 kilometrow sewjernje Krasnojarska a ma něhdźe 22 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1667 załožiło a ma wot lěta 1951 měšćanske prawa.
Leži při rěce Gawaraget blisko Sewanskeho jězora něhdźe 90 kilometrow sewjerowuchodnje Jerjewana.
Pod knjejstwom Bolesława słušeše wot 1002 tež Hornja Łužica z Budyšinom k Pólskej.
Dnja 30. januara 1018 podpisa Bolesław na Budyskim hrodźe Budyski měr z kejžorom Swjateho romskeho mócnarstwa, Hendrichom II..
Dołha husowka docpěwa wysokosć wot 10 hač do 70 cm.
Spódnje łopjena su wusko-jejkojte a njeprawidłownje zubate.
Stołpikowe łopjena su dołhojte z wutrobojtym spódkom.
4, nažołć běłe krónowe łopješka docpěwaja dołhosć wot 6 hač 8 mm.
Rosće w swětłych lěsach, w kerčinach a na skalnych zwisach.
Rostlina je w južnej Němskej, Jurje, Alpach a južnej Europje rozšěrjena.
Tzvelev Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Budapest je stolica Madźarskeje a nadeńdźe so na sewjerje kraja při Dunaju.
Ma něhdźe 1,7 milionow wobydlerjow.
Jeho smjerć bě wuskutk njezboža na dźěle, hdyž wón z minu manipulowaše.
Dalmatišćina njebě Udainowa woprawdźita maćeršćina.
Wón bě ju jako dźěćo nawuknył, hdyž ju jeho staršej druhdy doma rěčeštaj, hdyž nochcyštej, zo by jeju rozumił.
Hdyž Bartoli jeho w lěće 1898 wopyta, njebě Tuone Udaina hižo někak 20 lět dalmatisce rěčał.
Za čas Bartolijoweho slědźenja bě wón hižo hłuchi a ani zuby wjace njeměješe.
Njedźiwajo na to poradźi so rěčespytnikej zapisać někak 2800 dalmatiskich słowow a wšelake stawiznički, tež z Udainoweho wosobinskeho žiwjenja.
Jeho kniha je najwažniše žórło informacijow wo dalmatiskej rěči.
Kwadratny kilometer je měrjenska jednotka přestrjenje.
Přestrjeń kwadratneho kilometra ma na přikład kwadrat ze stronskej dołhotu jednoho kilometra.
Nikolsk je město w Ruskej federaciji.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1761 jako wjes Nikolo-Pjestrowka załožiło a ma wot lěta 1954 měšćanske prawa.
Mjezeń je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w 16. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1780 měšćanske prawa.
Isilkul je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1893 załožiło a ma wot lěta 1945 měšćanske prawa.
3. nowembra abo 3. nazymnika je 307. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 58 dnjow hač do kónca lěta.
Most je industrijne město z něhdźe 66.000 wobydlerjemi we Wusčanskim kraju na sewjeru Čěskeje.
Nadeńdźe so při rěce Bílinje w Sewjeročěskej wužłobinje, něhdźe 35 kilometrow juhozapadnje Wusćow a wuchodnje Litoměřic.
Město nasta w zwisku z němskej kolonizaciju w Rudnych horinach kónc 12. a spočatk 13. lětstotka.
Najstarši měšćanski pječat pochadźa z lěta 1257.
Most běše bohate kralowske město z přewažnje němskorěčnym wobydlerstwom.
W Husitskich wójnach běše jedne ze srjedźišćow katolikow w Čechach.
Za čas Třicećilětneje wójny bu wjacekróć wot šwedskeho wójska zdobyte, prěni a scyła jenički raz padny tež nad městom stejacy hród Hněvín.
Hač do kónca Druheje swětoweje wójny tworjachu Němcy wjetšinu ludnosće, w lěće 1930 wučini čěski podźěl 35 %.
W lěće 1964 rozsudźi so čěskosłowakske knježerstwo za wottorhnjenje južneho dźěla stareho města dla bliskeje brunicoweje jamy.
Wot 1967 do 1982 bu město krok po kroku wottorhnjene a přez nowe sydlišćo dwaj kilometraj južnje stareho stejišća narunane.
Jenož někotre historiske twarjenja so wobchowachu, mjez druhim měšćanska cyrkej Marije donjebjeswzaća, kotraž bu w lěće 1975 bjez fundamentow přesunjena.
Je zarjadniske sydło Lotošinskeho rajona.
Leži při rěce Lob něhdźe 135 kilometrow sewjerozapadnje Moskwy a ma něhdźe pjeć tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1478 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1951 měšćanske prawa.
Iwanowo je wulkoměsto w Ruskej federaciji.
Ma wjace hač 400.000 wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1561 załožiło a a ma wot lěta 1871 měšćanske prawa.
Kowdor je město w Ruskej federaciji.
Je zarjadniske sydło Kowdorskeho rajona.
Sydlišćo je so w lěće 1953 załožiło a ma wot lěta 1965 měšćanske prawa.
12. januara abo 12. wulkeho róžka je dwanaty dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 353 dnjow hač do kónca lěta.
1912: Pola poslednich wólbow k Němskemu sejmej do Prěnjeje swětoweje wójny bu SPD k prěnjemu razej najsylniša strona.
26. januara abo 26. wulkeho róžka je 26. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 339 dnjow hač do kónca lěta.
1788: W Awstralskej załoži so město Sydney.
1871: Rom sta so oficielnje ze stolicu kralestwa Italskeje.
1972: Nad čěskej wjesku Srbská Kamenice wubuchny juhosłowjanske lětadło towarstwa JAT, při čimž wumrě 27 pasažěrow.
1993: Václav Havel bu wuzwoleny za prěnjeho prezidenta Čěskeje republiki.
Protyka za lěto 1909 31. januara: W Njeswačidle załoži so pod nawodom Łomšćanskeho ratarja a braški Jana Čecha serbske towarstwo Jutrnica.
08. awgusta: W Ralbicach wotměje so pod nawodom Jakuba Wjacsławka 35.
06. apryla: US-Američan Robert Edwin Peary je prěni čłowjek, kotryž docpě sewjerny čop.
Protyka za lěto 1888 1888 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
12. awgusta: We Wujezdźe wotměje so pod nawodom Jakuba Nowaka-Kašćanskeho štyrnata Schadźowanka.
Joyce bě jedyn z najwažnišich zastupjerjow literariskeje moderny w 20. lětstotku.
Cyłkownje 71 % zemskeho powjercha su z morjemi pokryte.
Na napřećiwnej krajnej hemisferje leža jenož Atlantiski ocean, Arktiski ocean a dźěle Južneho oceana kaž tež Indiskeho oceana.
Cyłkownje eksistuja pjeć oceanow: Arktiski ocean a Antarktiski ocean.
Leži při rěce Latorica 250 kilometrow juhozapadnje Lwowa a ma nimale wosomdźesat šěsć tysac wobydlerjow..
Mukačewo je sydło romsko-katolskeho kaž tež grjeksko-katolskeho biskopstwa.
Hród Palanok w Mukačewje bu w 13. lětstotku natwarjeny, zo by škitał wuchodne hranicy Madźarskeje přećiwo Mongolam, kiž běchu kónčinu do toho zapusćili.
Wot 1445 bě Munkács kralowske swobodne město.
Innopolis je město w Ruskej federaciji.
Leži w republice Tatarstan při prawym brjoze Wolgi zapadnje Kazanja a ma něhdźe wosom stow wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 2012 załožiło a ma wot lěta 2015 měšćanske prawa .
Leži w europskim dźělu Ruskeje w republice Dagestan něhdźe 250 kilometrow južnje Machačkale.
Šmrěčiny su srjedźne horiny w sewjerowuchodźe Bayerskeje, južnje Dwórca a wuchodnje Bayreutha.
Mały dźěl słuša tež k Čěskej.
Wulki podźěl horin je jako přirodny park škitany.
Najwyša hora je Schneeberg.
Wažne sydlišća w Šmrěčinach su Wunsiedel, Marktredwitz a Selb.
Jadro łužiskeje jězoriny je Łužiski jězoraty rjećaz, potajkim dźewjeć jězorow mjez Złym Komorowom a Wojerecami, kiž je přez pławne kanale mjez sobu zwjazane.
Nico Tippelt je sakski politikar Swobodneje demokratiskeje strony, kiž bě wot 2009 do 2014 přez krajnu lisćinu woleny zapósłanc sakskeho krajneho sejma a rěčnik frakcije FDP za wědomostnu, wysokošulsku, kulturnu a cyrkwinsku politiku.
Nimo toho přisłuša wot 2004 Hłuchowskej měšćanskej radźe.
Přez njewuspěch FDP při wólbach 2014 zhubi swój mandat w sejmje.
Diplomowany hudźbny pedagoga je ewangelski, nan dweju dźěsćow a bydli we Hłuchowje.
Prosty swětlik je jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 5 hač do 30 cm.
Stołpiki su sylnje rozhałuzowane a často čerwjene přeběžane a krótko kosmate.
Łopjena su nahe a na hornim boku tróšku błyšćace.
Płona delnja hubka njesu žołty blečk a wioletne žiłki.
Rosće na suchich trawnikach, połsuchich trawnikach, zemskich natorhach, pućowych a nadróžnych skłoninach.
Jeho łopjenowe zubki njejsu kochtojte.
Wón płaći jako jedyn z najwuznamnišich politikarjow Israela w 1990tych a 2000tych lětach a je wot 31. měrca 2009 k druhemu razej z ministerskim prezidentom.
Při wólbach 2013 a dočasnych wólbach 2015 bu znowa wuzwoleny.
Netanjahu płaći w israelskej politice jako zastupjer bjezkompromisneje linije napřećo Palestinjanam.
Wot 2002 do 2003 bě wonkowny minister a wot 2003 do 2005 finančny minister w knježerstwje Ariela Šarona.
Žilina je štwórte najwjetše město Słowakskeje.
Kótłow je wjes w braniborskej Delnjej Łužicy a wot lěta 2004 gmejnski dźěl Kopańc we wokrjesu Sprjewja-Nysa.
Ma wokoło 130 wobydlerjow a nadeńdźe so něhdźe jednaće kilometrow wuchodnje Choćebuza při Tšawničanskej rěce njedaloko awtodróhi A 15.
Susodne wjeski su Klinka na sewjerowuchodźe, Dubrawa na wuchodźe, Jaty na wuchodźe, Žargoń na juhu, Rogozno na juhozapadźe kaž tež Kórjeń a Hažow na zapadźe.
Prěni raz naspomni so wjeska w lěće 1434 jako Catlow.
Po statistice Arnošta Muki měješe Kótłow we 1880tych lětach cyłkownje 253 wobydlerjow, z kotrychž běchu 243 Serbow a dźesać Němcow.
Łupjanska cyrkej je ewangelsko-lutherska cyrkej we Łupoji w Budyskim wokrjesu.
Wona słuži ewangelskej wosadźe Minakał-Łupoj w cyrkwinskim wobwodźe Budyšin-Kamjenc ewangelskeje krajneje cyrkwje w Sakskej a słuša k najmłódšim wosadnym cyrkwjam Budyskeho kraja.
Łupjanski kěrchow bjez historiskich abo serbskich narownych kamjenjow nadeńdźe so zady cyrkwje.
Před zachodom steji wojerski pomnik za padnjenych Prěnjeje swětoweje wójny ze serbskim napisom při podstołpje.
Ewangelska cyrkej we Łupoji steji jako kulturny pomnik pod škitom.
1889 sta so z wosadnej cyrkwju, do kotrejež su nimo Łupjanskich protestantow tež tući z Łupjanskeje Dubrawki kaž tež ewangelska diaspora z Bronja zafarowani.
Natwar cyrkwje we Łupoji a załoženje tamnišeje wosady dachu Serbam wokoło Chwaćic nastork za załoženje swójskeje wosady.
Fulant bě posledni serbski farar a zdobom posledni njewotwisneje Łupjanskeje wosady.
Cyrkwina wěža Zachodne durje Cyrkej z wojerskim pomnikom Wojerski pomnik Napohlad Łupoje z juha Minakałski farar Prawosław Kordina.
3 Pfarrerbuch Sachsen: Luppa.  Commons: Ewangelska cyrkej we Łupoji – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Cyrkwje w ewangelskim cyrkwinskim wobwodźe Budyšin-Kamjenc Bart | Bukecy | Budestecy | Budyšink | Budyšin, swj.
Lěkarski bałdrijan je trajno zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 40 hač 100 cm.
Stołpik je podłu brózdźeny.
Rosće na włóžnych łukach, rěčnych brjohach a w włóžnych lěsach.
Ekstrakty z korjenjow so přećiwo nerwoznosći a mylenjam při wusnjenju wužiwaja.
Narodźi so do swójby bessarabskich Němcow z města Rîșcani w dźensnišej Moldawskej.
Pšeńca je ród ze swójby słódkich trawow.
W internetowym słowniku: Weizen Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Jan Wjela, tež Jan Radyserb-Wjela bě serbski wučer, basnik a spisowaćel.
Swoje twórby wozjewi přewažnje z mjenom Radyserb, pisaše pak tež pod pseudonymomaj Žarin a Mrowjan.
Wuchodźiwši šulu, dźěłaše 13-lětny Wjela jako kruwar pola burow w Radworju a Łahowje.
Wot lěta 1838 do 1842 wuwuči so Wjela na Krajnostawskim wučerskim seminarje w Budyšinje, hdźež zhromadnje z Kocorom, Pjekarjom, Mučinkom a Bartkom rozwučowanje wo serbšćinje a serbskim pismowstwje pola Lubjenskeho přijimowaše.
Wot 1842 do 1844 běše Wjela jako zastupny wučer w Chanecach, wot 1844 do 1852 jako pomocny wučer w Bórku a hač do lěta 1889, hdyž so na wuměnk poda, jako prěni wučer na Židowje přistajeny.
Připódla wuwučowaše wot 1868 serbšćinu na Budyskim gymnaziju, hdźež běše mjez druhim tež Arnošt Muka jeho šuler.
W času předměrca wobdźěli so Wjela na patriotiskich schadźowanjach młodych Serbow, z kotrymiž prěnje serbske spěwanske swjedźenje a załoženje wědomostneje towaršnosće Maćica Serbska přihotowaše.
Wjelowe prěnje basnje wozjewi Handrij Zejler w 1842 załoženej Tydźenskej Nowinje.
Dalše wozjewichu so tež w časopisu Łužica a wot 1853 w Časopisu Maćicy Serbskeje, w kotrymž tež leksikaliske a frazeologiske zběrki poda.
W lěće 1847 běše Wjela z Pójdančka k wubudźenju a k polěpšenju wutroby za Serbow awtor prěnjeje serbskeje wuměłskeje prozy, kotrejž sćěhowachu hišće wósom dalšich.
Zdobom najznaćiše z tutych je historiske powědančko Jan Manja abo Hdźe statok mój z lěta 1886.
Wón zemrě z 85 lětami w Budyšinje a bu na Budyskim Tuchorju pochowany.
Swojim lubym Serbam, zběrka serbskich powědančkow Zabawy.
Susanne Hose: Wjela, Jan.
Leži w sewjerozapadnym dźělu kraja w historiskej Wołyńskej něhdźe 370 kilometrow zapadnje Kijewa.
Ma někak 217 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1085 prěni raz naspomniło.
Wot lěta 1432 ma měšćanske prawa.
18 Łuck — Warszawa : Filip Sulimierski i Władysław Walewski, 1884. — T. V : Kutowa Wola — Malczyce. — S. 778—792.
W tym lěće so industrijna gmejna Gózdź na starym stejišću dla pokročowanja brunicoweje jamy Wjelcej-juh rozpušći a druhdźe znowa natwari.
Nowe sydlišćo leži blisko Zelezny na sewjeru města a ma něhdźe 600 wobydlerjow.
Wjes naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1548 jako Gosda.
Po statistice Arnošta Muki měješe wjes w lěće 1884 cyłkownje 384 wobydlerjow, z nich 379 Serbow a pjećo Němcy.
Spěšneje industrializacije regiona dla wotmě so rěčna změna k němčinje w prěnjej połojcy 20. lětstotka.
Dawid Statnik je wot 26. měrca 2011 předsyda Domowiny.
Z Ralbic pochadźacy Statnik bu wot 15. hłowneje zhromadźizny Domowiny w Delnim Wujězdźe wuzwoleny a je – po Pawole Nedźe – druhi najmłódši předsyda w stawiznach organizacije.
Statnik je naslědnik Jana Nuka, kotryž po jědnaće lětach hižo njebě nastupił.
Na hłownymaj zhromadźiznomaj lětow 2013 a 2017 bu z wulkej wjetšinu w zastojnstwje wobkrućeny.
Dawid Statnik je woženjeny a nan třoch dźěći.
Dźěłaše jako jewišćowy mišter w Serbskim ludowym ansamblu a angažowaše so w zwjazku serbskich wuměłcow.
Wot lěta 2016 bě Statnik jako naslědnik Stefana Rjedy z čłonom Budyskeje wokrjesneje rady za Serbske wolerske zjednoćenstwo.
Wot 2015 je tež z čłonom Rady za serbske naležnosće w Sakskej.
Nosowe mjedwjedźe, tež pyskate mjedwjedźe su ród ze swójby małkich mjedwjedźow.
Wobsahuje tři družiny.
Družiny su w lěsach a trawnej stepje južneho dźěla sewjerneje Ameriki hač do južneje Brazilskeje domjace.
Hłowa je dołha kaž tež nós.
113, pod hesłom Nasenbär.
236, pod hesłom mjedwjedź.
Ma radius 6051.8 km a wolumen 9.38×1011 km3.
Křesćan je serbske muske předmjeno a zeserbšćena warianta grjekskeho słowa Christianos.
Předewšěm w Delnjej Łužicy rozšěrjena wotwodźenka tutoho mjena je Kito.
13. junija abo 13. smažnika je 164. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 201 dnjow hač do kónca lěta.
Nowa Wjes/Sprjewja je hornjołužiska holanska wjes ze 146 wobydlerjemi w samym wuchodźe Budyskeho wokrjesa, kotraž słuša wot lěta 2013 k Malešanskej gmejnje.
Na južnym spočatku Noweje Wsy steji papjercowa fabrika, tak mjenowany „Sprjewiny młyn".
Nowa Wjes leži 17 kilometrow sewjerowuchodnje Budyšina wosrjedź hornjołužiskeje hole na prawym boku Sprjewje, kotraž ma we wokolinje wsy wjele starych promjenjow.
Wjesne hona, na kotrychž leži tež wjesny dźěl Wotpočink, maja přestrjeń wot 6,89 km².
Susodnej wsy stej Połpica w juhu a Lěskej w sewjerozapadźe.
Wjes naspomni so k prěnjemu razej hakle w lěće 1545 jako Klein Neundorff a słuša tuž k młódšim sydlišćam Budyskeho wokrjesa, na čož pokazuje tež wjesne mjeno.
Hakle regulowanje Sprjewje zmóžni wobsydlenje tuteje prjedy chětro bahnojteje kónčiny.
Spočatk 18. lětstotka bě Nowa Wjes we wobsydstwje Lichańskeho ryćerkubła.
Šula bu w lěće 1832 natwarjena.
Wot lěta 1872 předźěła Nowowjesnjanski Sprjewiny młyn syćiznu za produkciju papjery.
Po Wienskim kongresu lěta 1815 přińdźe cyły sewjer Hornjeje Łužicy k Pruskej, Nowa Wjes a Wotpočink wostaštej pak sakskej.
Posledni serbski wučer woteńdźe w lěće 1935 a přistajeny bu Němc.
Starši protestowachu z listami pola kultusoweho ministerstwa a žadachu sej serbskeho wučerja, njedóstachu pak ani wotmołwu.
Po Arnošta Mukowej statistice měješe Nowa Wjes we 1880tych lětach 182 wobydlerjow, mjez nimi 172 Serbow a 10 Němcow.
W lěće 1925 bě mjez nětko hižo 285 wobydlerjemi 273 ewangelskich a 10 katolskich.
Ewangelscy wěriwi přisłušeja znajmjeńša ze 17. lětstotka Klukšanskej wosadźe.
15. staw: 31. decembra 2016; gmejnske zarjadnistwo Malešecy staw: 31. decembra 2016; gmejnske zarjadnistwo Malešecy Edmund Pjech: Wuskutki nacionalsocializma na serbske šulstwo w Sakskej.
W Rozhledźe 2/53 [2003], str.
Tchór je 268 metrow wysoka hórka při wuchodnej kromje Słoneje Boršće a zdobom najwyše wuhorbjenje na Budyskim měšćanskim teritoriju.
Na wjeršku Tchórja namakatej so měrjenska stacija 49 kralowsko-sakskeje triangulacije z lěta 1865 a pomnik při smjertnym pochodźe lěta 1945 zamordowanym židowskim žonam.
Dźeń do bitwy pola Budyšina poby francoski kejžor Napoleon Bonaparte dnja 19. meje 1813 na Tchórju, zo by přehlad wo bitwišćo dóstać a bitwowy plan wudźěłać móhł.
Ze sewjerowuchodneho boka hory wužórli so Ćemjerčanska woda, kotrejež žórło tež při najnišich temperaturach njemjerznje.
Sydlišćo je so w lěće 1899 załožiło a ma wot lěta 1961 měšćanske prawa.
Bosna je rěka na Balkanskej połkupje, kotraž běži přez Bosnisku a Hercegowinu.
Bosna wužórli so ze sylneho karstoweho žórła pod horu Igman při zapadnej kromje bosniskeje stolicy Sarajewo a běži potom hłownje do sewjerneho směra, mjez druhim přez města Kakanj, Zenica, Doboj a Modriča.
Pola městačka Šamac při chorwatskej hranicy so do Sawy wuliwa.
Po rěce Bosna bu pomjenowany cyły kraj Bosniska.
Jeje dolina je jedyn z najwažnišich wobchadnych koridorow přez Dinariske horiny w Bosniskej.
Jeje najwažniše přitoki su wot praweje strony pochadźace rěki Željeznica, Miljacka a Spreča kaž tež wotlěwa pochadźacej Lašva a Usora.
Gorochowjec je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1168 jako Grad Swjatoj Bogorodicy załožiło.
Leži w republice Karelskej při wuliwje rěki Kem do Běłeho morja a ma něhdźe 11 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w 14. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1785 měšćanske prawa.
Ernst Bohachwał Rychtar bě serbski ewangelski farar a nabožinski prócowar.
Narodźi so jako syn Nosačanskeho fararja Jana Rychtarja a studowaše kaž swój nan w Lipsku teologiju.
Tam bě z čłonom Serbskeho prědarskeho towarstwa.
Jako naslědnik nana skutkowaše po jeho smjerći w lěće 1802 hač do swójskeje smjerće w lěće 1848 jako farar Nosačanskeje wosady.
Priwatnje rozwučowaše a přihotowaše młodźencow na gymnazij.
W lěće 1826 wuda serbsku postilu, wobsahujo prědowanja Augusta Herrmanna Francka z Hale.
Rudolf Kilank: Rychtar, Ernst Bohachwał.
Aa A abo a je prěni pismik klasiskeho a moderneho łaćonskeho alfabeta.
W Morsowym alfabeće zwoprawdźi so A přez •–.
A je mjezynarodna awtowa značka za Awstrisku.
Ukraina je wulki stat we wuchodnej Europje a jedna z republikow nastatych po rozpadźe Sowjetskeho zwjazka w lěće 1991.
Wona je najwjetši kraj, kotryž leži dospołnje w Europje.
Kraj mjezuje z Ruskej na wuchodźe, z Moldawskej a Rumunskej na juhozapadźe, na zapadźe z Madźarskej, Słowakskej a Pólskej a na sewjerje z Běłoruskej.
Južnu hranicu twori Čorne morjo.
Nimo ukrainšćiny so předewšěm na wuchodźe a juhu kraja wjele rusce rěči.
Wuchod a juh stej tuž kulturno-politisce, na rozdźěl wot zapadneho krajneho dźěla, bóle na Rusku orientowanej.
Wot lěta 2014 wobhladuje Ruska połkupu Krim jako dźěl swojeho teritorija.
Prěnje historiske naspomnjenje mjena Ukraina je z lěta 1187.
Najwjetše města su Kijew, Charkiw a Dnipro.
Oman, oficialnje Sultanat Oman, je njewotwisny arabski stat w juhozapadnej Aziji.
Leži na wuchodnej kromje Arabskeje połkupy na brjoze Arabskeho morja.
Susodne staty su Sawdi-Arabska, Zjednoćene Arabske Emiraty a Jemen.
Stolica a najwjetše město je Maskat.
Leži w předkraju Kawkaza něhdźe 160 kilometrow sewjerozapadnje Tbilisija a něhdźe 40 kilometrow sewjerowuchodnje Kutaisija.
Ma něhdźe 9770 wobydlerjow.
Wot druheje połojcy 19. lětstotka bě Tkibuli wuznamne stejišćo wudobywanja wuhla.
Leži pod Karpatami w historiskej Galiciskej při rěce Tysmenica něhdźe 90 kilometrow juhozapadnje Lwowa.
Simnas je městačko z něhdźe 1.400 wobydlerjemi w Alytuskim wobwodźe na juhu Litawskeje.
Leži něhdźe 30 kilometrow zapadnje Alytusa.
Sydlišćo je so w lěće 1382 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1626 Magdeburgske měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Romitanskeho wobwoda.
Sydlišćo je so w 7. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1981 měšćanske prawa.
Leži w pusćinje Kyzylkum při rěce Amudarja něhdźe 90 kilometrow sewjerozapadnje Nukusa.
Sydlišćo je so w lěće 1927 załožiło a ma wot lěta 1963 měšćanske prawa.
Donnerhak, Budyšin Rozprěty dźećel.
Lěsna dubčica je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač 50 cm.
Rostlina je kosmata a při wotrybowanju njepřijomnje wonja.
Łopjena su přećiwostejne, owalne, na spódku wutrobojte, zmoršćene, tupje zubate a docpěwaja dołhosć wot 2 hač 7 cm.
Kćenja so wot čmjełow, pčołow wopróša, při čimž wone su bohate na nektar.
Rosće w swětłych dubowych a chójnowych lěsach a na holach.
Rostlina je w srjedźnej Europje, sewjernje hač južneje Skandinawiskeje, južnje hač južneje Francoskeje, hornjeje Italskej, zapadnej Chorwatskej rozšěrjena.
Na wuchodźe přechadźa Sakska Šwica do Łužiskich horin a na zapadźe do Rudnych hór.
Najwyše wuhorbjenje Sakskeje Šwicy je Wulki Zschirnstein z 562 m nad NN.
Popularne bu pomjenowanje přez wozjewjenja Wilhelma Leberechta Götzingera.
W swojich knihach wopisowaše Saksku Šwicu a zeznajomi pomjenowanje šěrokemu publikumej.
Hlej Połobske pěskowčiny Hłownje rozeznawatej so dwě hórskej formje.
Prominentne přikłady su Kralowc, Lilijowc, Gohrisch a Papststein.
Pomjenowanje njerozpřestrěwa so na hórkate kopcy z wulkaniskeho stołpowca abo granitoweho materiala zakładnych horin kaž Waitzdorfska wyšina abo Wulki Zymnik.
Kretaciske pěskowcowe wutwory wustupuja z tak mjenowanych runosćow, bywšeho niwowa Łobja a předstajeja z jich strony zbytki prjedawšeje zdónkoweje přestrjenje.
Najprjedy wostawaja wjetše taflowcy abo hižo sylnje rozpukane kaž Zirkelstein, Kaiserkrone abo hižo zalěsnjene rozpušćeja, hač do jednotliwych skalnych jehłow.
Rozpadnjenje stawa so zwjetša wotdeleka resp. wot skalnych bokow.
Na wobwodźe Sakskeje Šwicy je rjad hrodowskich załožkow, kotrež su so za škit wikowanskich pućow natwarili.
Zachowaštej so twjerdźizna Königstein a hród Hohnstein.
Někotre z hrodow su so tež jako srjedźowěkowske rubježne hnězda wužiwali.
Prěnjotnje bě tuta kónčina wot Słowjenjow wobsydlena a dósta so hakle w 15. lětstotku w něhdźe dźensnišich mjezach pod sakske knjejstwo.
93 km² wulka přestrjeń wopřijima dwaj rozdźělenej regionaj: Na zapad kónčina mjez Stadt Wehlen a Prossen, na wuchod kónčina mjez skaliznami Schrammsteine a němsko-čěskej hranicu.
Krajina Sakskeje Šwicy je přez wjele pěskowcowych skaliznow charakterizowana.
Přez to je so woblubowana zabawa krosnowanja w swobodnym času wuwiwała.
Krosnuje so po Sakskich prawidłach nastatych na spočatku 20. lětstotka jako prěnje w swěće.
Powjazy a wěstotne srědki kaž rynki smědźa so jenož za wěsćenje wužiwać, nic pak za pohibowanje.
Město toho so sukowe a paskowe wlečwa wužiwaja.
Hač na tři wuwzaća je krosnowanje na masiwach zakazane a generelnje jenož na wupokazanych krosnowanskich wjerškach dowolene, na kotrychž je přibližnje 1100.
"Bofowanje" je dźensa jenož na městnach dowolene, kotrež su přez zarjad Narodneho parka markěrowane.
Naposledk dyrbi so přeco móžny kompromis za ludźi a přirodu namakać.
Bastaja ze skalnym hrodom Neurathen Twjerdźizna Königstein, najwjetša hórska twjerdźizna Europy Skalne jewišćo Rathen, dźiwadło pod hołym njebjom Lilijowc, Schrammsteine Pfaffenstein z Barbarinu Papststein z rozhladnej wěžu a restawrantom Hora Gohrisch ze škitnej budku Kuhstall na Nowym Wildensteinje Wolfsberg Kaiserkrone a Zirkelstein Hornja spušćeńca, čołmikowanje pola Hinterhermsdorfa Kirnitzschtalbahn, historiska přezkrajna tramwajka w dole rěki Kyrnicy Bielatal Hród Stołpin „Mała Sakska Šwica", miniaturny park we wsy Dorf Wehlen Krajny wokrjes Sächsische Schweiz Autorenkollektiv.
Klěšnik bě delnjołužiska holanska wjeska a gmejna juhowuchodnje Drjowka a sewjerozapadnje Grodka, kotraž bu w lětomaj 1991/92 wotbagrowana za brunicowu jamu Wjelcej-juh.
Teritorij gmejny słuša wot 1. januara 1991 ke Grodkej.
Ke Klěšnikej słušeštej wutwaraj Dolań a Gribownja.
Hižo w 13. lětstotku steješe tu prěnja cyrkej, nimo toho nadeńdźechu při wurywanjach powostanki ze słowjanskeje doby a srjedźowěka.
Někotre z nich su dźensa w słowjanskim hrodźe w Radušu widźeć.
Prěnje historiske naspomnjenje pochadźa z lěta 1353.
Cyrkej, kotraž steješe na hórce wosrjedź Klěšnika, bě twarjenje z 15. lětstotka.
Wona bu hromadźe z wjesku wokoło 1990 wottorhana.
Po statistice Arnošta Muki rěčachu w lěće 1884 wot cyłkownje 329 wobydlerjow Klěšnika 318 delnjoserbsce.
Wjes słušeše k Grodkowsko-Złykomorowskej drastowej kónčinje.
Po Druhej swětowej wójnje dóńdźe k wožiwjenju serbskeje drasty, tak zo předstajichu Klěšničenju w lěće 1983 składnostnje 700-lětneho wobstaća Wjelceje serbski kwasny ćah.
Po přesydlenju załožichu drastowe towarstwo Grodkowski serbski kwasny ćah z.t., kiž dale serbske tradicije haji.
Mali je nutřkokrajny stat w zapadnej Africe.
Je njewotwisny wot Francoskeje wot lěta 1960, tak mjenowaneho Afriskeho lěta.
Po wojerskim puču w stolicy Bamako a jednobóčnej deklaraciji wo njewotwisnosći sewjera kraja steji kraj w lěće 2013 snano před šćěpjenjom.
11. januara 2013 je so Opération Serval, zasadźenje francoskich wobrónjenych mocow za podpěranje wójska Maliskeho knježerstwa započała.
Mali je nutřkokrajny stat w zapadnej Africe z přestrjenju 1.240.192 kwadratnych kilometrow, z kotrychž 20.002 km² na wody přińdźe.
Leži we wulkokrajinje Sudan kaž tež w Sahelu a dźěli so swoju 7243 kilometrow dołhu krajnu hranicu ze sydom susodnymi statami; na sewjerowuchodźe a na sewjer z Algeriskej a na juhowuchodźe z Burkina Faso.
Wyše Nigeroweho koła leži pusćina Sahara, kotraž dwě třećinje krajneje přestrjenje pokrywa.
Maliska ludnosć zestaja so z něhdźe 30 rozdźělnych ludstwow.
Maja rozdźělne rěče a kultury a su zhromadnje žiwe do dalokeje měry woměrje.
Hłowne ludstwo su Bambara, kotřiž tworja nimale třećinu wobydlerjow.
Politisce nawodni su Malinke, hačrunje tworja jenož 6 procentow ludnosće.
Dalše skupiny su Minianka, Bozo, Khassonké, Bobo a Dioula.
W bywšej francoskej koloniji je hišće dźensa něhdźe 6000 Francozow žiwe.
Hišće před hamtskej rěču francošćina, kotraž so jako druha rěč wot wokoło 10 % ludnosće wužiwa, je Bambara najbóle rozšěrjena rěč.
Hačrunjež něhdźe 80 procentow wobydlerjow, inkluziwnje tych, kotřiž ju jako druhu rěč wužiwaja, Bambaru wobknježa, je francošćina jenička hamtska a wučbna rěč.
Na Bambarje krajne mjeno Mali „wodosłon" woznamjenja.
Arabšćina ma předewšěm w nabožnym konteksće wulki wuznam.
Wot wjele Maličanow so wjacore z tutych rěčow rozumja.
W jenakim času eksistowachu pódla toho domoródne wěrowe formy dale.
K tutym nabožinam so najwjace přisłušnikow narodow Bobo, Senufo a Dogon wuznawa.
Katolikojo a protestanća maja jenož dwaj procentaj podźěl.
Bywša kolonialna móc Francoska měješe katolski raz.
Kóžde pjeć lět wolena narodna zhromadźizna wopřimuje 147 zapósłancow a knježi ze stolicy Bamako.
Sejmowy prezident je wot lěta 2007 Dioncounda Traoré.
Z přez 100 opoziciskich stronow je 14 w sejmje zastupjene.
Rěčnik pučistow Amadou Konaré wopodstatni statny přewrót z njekmanosću prezidenta, wot srjedź januara 2012 trajacy zběžk Tuareg-rebelow Narodneho hibanja za wuswobodźenje Azawada w regionje Azawada na sewjer kraja pod kontrolu dóstać.
Za nawjedowarja pučistow maja stotnika wobrónjenych mocow Malija Amadou Sanogo.
Po zdobywanju prezidentoweho palasta w Bamaku deklarowachu pučisća knježerstwo za powalene.
Wjacorych ministrow su zajeli.
1. apryla 2012 připowědźi Sanogo, zo by wustawa zaso płaćiwa była a zo bychu so „swobodne, wotewrjene a demokratiske wólby" zmóžnili.
6. apryla 2012 zwoli Sanogo do wobłukoweho dojednanja ze Zapadoafriskim hospodarskim zjednoćenstwom za přepodaće mocy ciwilnemu knježerstwu.
Maliski sejmowy prezident Dioncounda Traoré měł přechodne prezidentstwo přewzać a w běhu 40 dnjow nowe wólby organizować, ECOWAS pak kónči swoje sankcije.
Zo by tutón krok zmóžnił, wozjewi tež prjedawši prezident Touré 8. apryla swój wotstup.
Mjeztym wobsadźichu Tuareg-zběžkarjo MNLA wšě města regiona Azawad na sewjer kraja a deklarowachu 6. apryla 2012 jednobóčnu njewotwisnosć Azawada.
Hačrunjež pučisća su knježerstwowe naležnosće přepodali, je jich dalša róla njejasna.
17. apryla zdźěli statna telewizija, Cheick Modibo Diarra budźe přechodne knježerstwo jako ministerski prezident nawjedować.
Diarra dźěłaše hač do kónca 2011 za Microsoft jako předsyda za wobchodny wobwod Afrika.
Mjez januarom a julijom 2012 ćekny přez 250.000 Maličanow dla politiskeje njestabilnosće, njewěsteje situacije a hubjeneho přistupa k žiwidłam a wodźe do susodnych krajow Burkina Faso, Mawretanska a Niger.
Nimo toho bě w samsnej dobje wokoło 105.000 nutřkownych ćěkancow na sewjer a wokoło 69.000 nutřkownych ćěkancow na juh Malija.
Rada bjezstrašnosće UN přiwza 12. oktobra 2012 rezoluciju, w kotrejž sej wobchowanje statneje jednoty Malija žada.
Wojerski bój ECOWAS poča so jewić.
ECOWAS chcyše 3.300 ludźi zasahnjenskich jednotkow pósłać, Europska unija planowaše zasadźenje 200 wuwučowarjow z wobdźělenjom Zwjazkoweje wobory.
Po zajeću přez militerow 10. decembra 2012 deklarowaše Modibo Diarra 11. decembra rano w připowědźenju w statnej telewiziji swój wotstup a wotstup swojeho cyłkowneho kabineta.
Samsny dźeń je prezident Traoré Django Sissoko za interimneho premjerneho ministra pomjenował.
Rada bjezstrašnosće UN podpěra w swojej rezoluciji 20. decembra 2012 wojerski bój susodnych statow.
Mjeztym postupowachu wójska sewjera k juhej.
11. januara 2013 započa wojerska operacija maliskeho wójska z mjenom Opération Serval, podpěrana wot francoskich jednotkow, přećiwo islamistiskim rebelam, kotřiž ze sewjera postupowachu.
Regiony su po swojich stolicach pomjenowane.
1893 sta so z dobyćom města Timbuktu pod mjenom Francoski Sudan z koloniju Francoskeje.
Dla diferencow mjez nawodnymaj politikarjomaj wobeju dźělow kraju, Modibo Keïta a Léopold Sédar Senghor, złama federacija hižo 20. awgusta samsneho lěta, a 22. septembra 1960 deklarowaše bywša kolonija Francoski Sudan pod mjenom Republika Mali formelnje swoju samostatnosć.
Tutón dźeń płaći w Maliju wot toho jako narodny swjaty dźeń.
1992 bu Alpha Oumar Konaré za prezidenta wuzwoleny.
Hłowa stata bě wot 8. junija 2002 statny prezident Amadou Toumani Touré, ale wólbne wobdźělenje bě z wokoło 30 procentami jara małe.
Statny prezident je so po wustawje najprjedy na pjeć lět direktnje wot luda wuzwolił a 29. apryla 2007 znowa wuzwolił.
Po wotstupje ministerskeho prezidenta Modibo Sidibé 30. měrca 2011 sta so z bjezstronskej Cissé Mariam Kaïdama Sidibé prěni raz žona ze šefowku knježerstwa w Maliju.
Na sewjer Malija přińdźe w zańdźenosći husćišo ke konfliktam z tam domoródnymi nomadami, Tuaregami, kotrež po wobydlerskej wójnje w Libyskej znowa wudyrichu.
Po puču w Maliju w měrcu 2012 dobychu wobrónjene jednotki Tuaregow hač do spočatka apryla wšě města w regionje Azawad a proklamowachu samostatny stat.
Hišće w lěće 2003 wučini podźěl ludnosće z mjenje hač jednym US-dolarom dochodow na dźeń 73 procentow.
Po druhich podaćach bě w lěće 2005 na 36 procentow ludnosće pod hranicu chudoby žiwe.
Korupcija je daloko rozšěrjena.
Najwažnišej eksportowej krajej stej Chinska, kotraž třećinu wuwozow Malija woteběra, a Pakistan (wok.
Najwažnišej importowej krajej stej Francoska (wok.
15 procentow) a Senegal (wok.
Najwažniše eksportowe twory su wudźěłki hórnistwa (wok.
Wulka mošeja w Djenné je jedne z najwjetšich hlinjanych twarjenjow swěta a liči k najsławnišim twarjenjam Afriki.
W lěće 1998 je so zhromadnje ze starym městom Djenné wot UNESCO za swětowe kulturne herbstwo deklarowała.
Wobrónjenych konfliktow dla je komitej swětoweho herbstwa UNESCO pusćinowe město Timbuktu z jeho hlinjanymi mošejemi kaž tež narowny pomnik Askia do toho na čerwjenu lisćinu wohroženeho swětoweho herbstwa stajił.
Éric Milet, Jean-Luc Manaud: Mali.
Sebastian Schutyser, Ingeborg Flagge, Jean Dethier: Lehmmoscheen in Mali.
Bulletin Humanitaire Spécial.
Stólc je mebl, na kotrymž jedna wosoba móže sedźeć.
Za zhotowjenje stólca so móžeja rozdźělne materiale wužiwać, kaž na př. drjewo, kow a druhe.
Buchara je oazowe město w Uzbekistanje.
Historiske žro města słuša wot lěta 1993 k swětowemu herbstwu UNESCO.
Leži něhdźe 440 kilometrow juhozapadnje Taškenta.
Ma něhdźe 272 tysac wobydlerjow.
Ohangaron je město na wuchodźe Uzbekistana, w blisko tadźikiskeje hranicy.
Je zarjadniske sydło Ohangaronskeho wobwoda.
Leži při rěce Ohangaron něhdźe 65 kilometrow juhowuchodnje Taškenta.
Kondrowo je město w Ruskej federaciji.
Gurjewsk je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1262 załožiło a ma wot lěta 1946 měšćanske prawa.
Dokelž jadro sam njeje wužitne, eksistuja tak mjenowane distribucije.
Debian SuSE Ubuntu Mandriva RedHat TurboLinux ArchLinux PLD Gentoo Slackware Eksistuja někotre grafiske powjerchi.
Měchowc je płód, kotryž wobsteji z jeničkeho płodoweho łopješka.
Słuša k sypacym płodam.
Wustupuje při wotrožniku.
Dalše serbske mjeno je módrawka.
Dorosćene ptački maja běłe wobličo z wuskej, čornej wóčnej smužku a z adretnym čornym lackom.
Žołta hrudź njese jenož małku čornu smužku w srjedźišću.
Sykorka wustupuje w lisćowych a měšanych lěsach, w žiwych płotach, w parkach a w zahrodach.
Wona tež wopytuje ptače chěžki.
W internetowym słowniku: Blaumeise Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Japanska smjetanka je zrunana trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 1,2 m.
Dźělene łopjena su zubate.
Purpurčerwjene-wioletne kćenja steja w njeprawych wokołkach.
Bjedrusk je wjes ze 112 wobydlerjemi w juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša k městu Šěrachow-Korzym a leži 240 m nad mórskej hładźinu w dolinje Sprjewje.
Hač do lěta 1936 běše samostatna gmejna, po tym najprjedy wjesny dźěl Rozwodec a wot 1994 hač do 2010 dźěl gmejny Korzym.
Susodne wjeski su Jiłocy w sewjeru, Supow a Wbohow we wuchodźe, Chróstawa w juhu a Rozwodecy w zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Bederwicz pochadźa z lěta 1370.
W 15. lětstotku wukonješe ležownostne knjejstwo nad Bjedruskom Rozwodečanske ryćerkubło, w lěće 1777 pak Chróstawske.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 129 wobydlerjow, mjez nimi 75 Serbow.
Přewažnje ewangelscy wobydlerjo přisłušeja Budestečanskej wosadźe.
W Bjedrusku rěčeše so Rozwodečanski dialekt serbšćiny.
10.5-66.916666666667 Koordinaty: 10° 30′ S, 66° 55′ Z Caracas je stolica a z něhdźe 2,2 milionomaj wobydlerjow zdobom najwjetše město kaž tež hospodarske srjedźišćo južnoameriskeho stata Venezuela.
W cyłym metropolowym regionje bydla samo 3,3 miliony ludźi.
Přistaw a mjezynarodne lětanišćo Caracasa nadeńdźetej so w přibrjóžnymaj městomaj La Guaira a Maiquetía.
Prěni Europjan při venezuelskim pobrjoze njedaloko dźensnišeho města bě Krystof Kolumbus w lěće 1498.
Město same załoži so pak hakle 1567 wot španiskeho dobywarja Diego de Losada pod mjenom Santiago de León de Carácas a bě pozdźišo ze sydłom guwernera.
W měsće knježi tropiska klima z přerěznej lětnej temperaturu wot 22,5 °C a spadkami wot 900 do 1300 milimetrow wob lěto.
Staré Křečany su wjes a gmejna w Šluknovskim wuběžku na sewjeru Čěskeje.
Nadeńdu so zapadnje Rumburka při hornim běhu Mandawy mjez Połobskimi pěskowčinami a Łužiskimi horinami pod horami Dymník a Plešný.
Gmejna wobsteji z wjesnych dźělow Nové Křečany, Brtníky, Panský, Kopec, Staré Křečany a Valdek.
Susodne gmejny su Šluknov na sewjeru, Rumburk na wuchodźe, Krásná Lípa na juhu, Doubice na juhozapadźe, Zebnica na zapadźe kaž tež Mikulášovice a Velký Šenov na sewjerozapadźe.
Přez Staré Křečany wjedźe železniska čara Rumburk–Mikulášovice.
Sydlišćo je so hižo w lěće 1084 k prěnjemu razej naspomniło.
Žylowk je wjes a wot lěta 1994 měšćanski dźěl Choćebuza w braniborskej Delnjej Łužicy.
Ma něhdźe 1.100 wobydlerjow a nadeńdźe so sewjerowuchodnje Choćebuskeho centruma při kromje něhdyšeje brunicoweje jamy Choćebuz-sewjer, přichodneho Choćebuskeho wuchodneho jězora.
Nimo wsy wjedźe wobjězdna dróha B 168.
Susodna wjes je Dešank na juhu.
Na zapadźe nadeńdźe so Sydlišćo při Goramśicy a na wuchodźe něhdyša jama z rozhladnej wěžu.
Wjes naspomni so prěni raz w lěće 1411.
Po statistice Arnošta Muki měješe Žylowk we 1880tych lětach cyłkownje 308 wobydlerjow, z kotrychž bě 300 Serbow a jenož wósom Němcow.
Leži w historiskej Poleskej při rěce Teteriw něhdźe 70 kilometrow sewjerowuchodnje Žytomyra.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1150 jako Mičesk a dósta hakle 1927 měšćanske prawa.
W lěće 1919 zemrěchu při pogromach přećiwo židowskim wobydlerjam wjacore sta ludźi.
Stolica a zdobom najwjetše město je Ternopil.
Oblasć ma něhdźe 1,1 milion wobydlerjow na přestrjeni wot 13.800 kwadratnych kilometrow.
Wjetše města nimo Ternopila su Čortkiw, Kremenec, Berežany, Terebowlja, Zbaraž, Bučač a Boršćiw.
Wokrjes ma přestrjeń wot 1.177 km² a něhdźe 35.000 wobydlerjow.
Šwedska je njewotwisny stat a parlamentariska monarchija na skandinawiskej połkupje w sewjernej Europje.
Mjezuje z Norwegskej na zapadźe a na sewjeru, z Finskej na wuchodźe, z Baltiskim morjom na wuchodźe a na juhu, ze Sewjernym morjom a z Danskej na juhozapadźe.
Stolica a najwjetše město je Stockholm.
Nadeńdźe so južnje wulkoměsta Šćećin a słuša k jeho metropolowemu regionej.
Na zapadźe twori rěka Wódra statnu hranicu z Braniborskej.
Ma přestrjeń wot něhdźe 232 km² a wokoło 97.000 wobydlerjow.
Albert Einstein płaći jako jedyn z najwuznamnišich teoretiskich fyzikarjow w stawiznach wědomosće a swětodaloko jako scyła najznaćiši wědomostnik nowowěka.
Jeho slědźenja wo strukturje materije, časa a ruma kaž tež wo bytosći grawitacije přeměnichu do dalokeje měry do toho płaćiwy wobraz swěta po Newtonje.
Ze swojim hłownym dźělom, teoriju relatiwity, sta so po cyłym swěće sławny.
Dźesać lět pozdźišo wozjewi 1915 powšitkownu teoriju relatiwity. „Za jeho zasłužby wo teoretisku fyziku" spožči so jemu w lěće 1921 Nobelowe myto za fyziku.
Einsteinowe dźěła hrajachu – porno daloko rozšěrjenemu měnjenju – jenož pódlansku rólu při wunamakanju atomoweje bomby a wuwiwanju jadroweje energije.
Albert Einstein płaći jako personifikacija slědźerja a ženija.
Sam wužiwaše swoju nimorjadnu znatosć tež zwonka fachoweho swěta, zo by so zasadźował za dorozumjenje ludow a swětowy měr.
W běhu swojeho žiwjenja bě z asimilowaneje němsko-židowskeje swójby pochadźacy Einstein staćan wšelakich krajow: wot narodźenja měješe württembergske staćanstwo.
Wot 1914 do 1932 bydleše w Berlinje a měješe jako byrgar Pruskeje tež staćanstwo Němskeho mócnarstwa.
Po přewzaću mocy přez nacionalsocialistow swój němski pas woteda a bu 1934 wot Němskeje wotnarodnjeny.
Čerwjeny kobjelkač je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač do 90 cm.
Přećiwostejne łopjena su sćenka jejkojte, wótre a sedźace.
Muske a žónske kćenja su na rozdźělnych rostlinach, při čimž žónske kćenja maja brjuchaty keluch a muske kćenja maja cylindriski keluch.
Kćenja su wodnjo a w nocy wočinjene.
Zubki płodoweje kapsle su won zawite.
Rosće na włóžnych łukach a w swětłych lěsach.
Preferuje wutkate a bazowe, čumpate pódy.
Pl.: 437* - Typus: Herb.
Dalše serbske mjena su čapicy, jědojte zwónčki a čertowe panochty.
Rostliny w Europje, w Sewjernej Americe a zapadnej Aziji rozšěrjene.
W internetowym słowniku: Fingerhut Zapisk při GRIN.
Mieszko I. běše wjerch słowjanskich Polanow wot lěta 960 a prěni wjerch Pólskeje wot lěta 966.
Słuša ke gmejnje Łobez.
Łomsk je mała wjeska ze sydomnaće wobydlerjemi w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin.
Słuša ke gmejnje Njeswačidło a leži 168 m nad mórskej hładźinu.
Susodne wjeski su Njeswačidło we wuchodźe, Nowe Bóšicy a Wětrow w juhu a Liša Hora w zapadźe.
W holi sewjerozapadnje Łomska, na městnje, kotrež runje tak Łomsk rěka, nadeńdźe so někak 30 rowow z bronzoweje doby.
Dźensniša wjeska – po sydlišćowej formje kulowc – naspomni so pak hakle w lěće 1511 jako Lombschitz k prěnjemu razej, pozdźišo hač susodne wsy.
Sydom lět po tym mjenuje so wěsty Lumpschk jako knježe sydło.
Hač do lěta 1841 steješe wjeska pod knjejstwom Njeswačanskeho kubła, kotrež měješe tule sčasami wudwór.
Potom tworještej Łomska a Liša Hora samostatnu wjesnu gmejnu, doniž njebuštej w lěće 1936 do Njeswačidła zagmejnowanej.
Dnja 25. apryla 1942 zamordowachu nacionalsocialisća při křižowanišću w lěsu sewjernje Łomska pólskeho nućenca Stanisława Błażejczuka.
2018 bu jemu wopomnjenski kamjeń stajeny.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 72 wobydlerjow, z nich 71 Serbow.
1925 bě wot cyłkownje 61 wobydlerjow 51 ewangelskich, kiž přisłušachu Njeswačanskej wosadźe.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 18 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 56,3 lět.
Tuž bě Łomsčanske wobydlerstwo najstarše w Njeswačanskej gmejnje.
Jako kulturnej pomnikaj škitanej stej kamjentnej pućnikaj z 19. lětstotka před chěžkomaj Łomsk čo.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 2018.
Předsyda je Jarosław Kaczyński.
Institucija bu załožena w lěće 1879 hromadźe z Derbskej centralnej knihownju w nowym twarjenju architekta Richarda Knilla Freemana z čerwjenych cyhelow.
Wustajene su tež wobrazy dalšich molerjow, na přikład: Williama Fredericka Austina, E.E. Clarka, Harolda Gresleya, Alfreda Johna Keenea, Georgea Baileya, Williama Edwina Mosleya, Davida Paynea, Georgea Turnera, Williama Wooda, Ernesta Townsenda, Georgea Francisa Yarnella, Samuela Raynera a Louisea Raynera.
Dichazij je kwětnistwo, při kotrymž hłowna wóska zahe rosćenje zastanje.
Dietmar Woidke je braniborski politikar Socialnodemokratiskeje strony Němskeje a wot 28. awgusta 2013 z naslědnikom Matthiasa Platzecka jako ministerski prezident Braniborskeje.
Nimo toho je Woidke wot 26. awgusta 2013 krajny předsyda SPD.
Do toho bě wot oktobra 2010 do awgusta 2013 nutřkowny minister zwjazkoweho kraja.
Wot lěta 1994 je wón čłon braniborskeho krajneho sejma.
Po wólbach 2019 bu Woidke dnja 20. nowembra z hłosami noweje čerwjeno-čorno-zeleneje koalicije w zastojnstwje wobkrućeny.
Woidke studowaše wot 1982 do 1987 na Berlinskej Humboldtowej uniwersiće ratarstwo a skótnu produkciju a je diplomowy agrarny inženjer.
Wón je ewangelski, woženjeny, nan jedneje dźowki a bydli w Glinsku.
Freddie Mercury bě britiski spěwar a hudźbnik.
28. měrca abo 28. nalětnika je 87. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 278 dnjow hač do kónca lěta.
1942: Britiske wojerske lětarstwo napadnje Lübeck jako prěnje němske wulkoměsto.
Njewel je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1504 załožiło a ma wot lěta 1773 měšćanske prawa.
Leži při rěce Majluu-Suu něhdźe 90 kilometrow sewjerozapadnje Dźalal-Abada.
Sydlišćo je so w lěće 1946 załožiło a ma wot lěta 1956 měšćanske prawa.
Leži w sibirskej republice Burjatskej na wuchodźe Ruskeje federacije a ma maksimalnu hłubokosć wot 1642 metrow.
Najwjetši přitok Bajkalskeho jězora je z juhowuchoda pochadźaca rěka Selenga, jenički wotběh twori Angara, kotraž so pozdźišo do Jeniseja wuliwa.
Sewjerny polarny ocean je najmjeńši ocean na Zemi.
Ma přestrjeń štyrnaće milionow kwadratnych kilometrow a maksimalnu hłubokosć 5449 metrow.
Leži wokoło sewjerneho čopa a mjezuje z kontinentami Aziju, Sewjernej Ameriku a Europu.
Je zwjazany z Ćichim oceanom přez Beringowy přeliw a z Atlantiskim oceanom přez Norwegske morjo.
Benedikt XIII. bě italski duchowny - arcybiskop w Manfredoniji a Benevenće a bu 29. róžownika 1724 w starobje 75 lět jako naslědnik Innocenca XIII. wuzwoleny za 244. bamža romsko-katolskeje cyrkwje.
Kür) je rěka w Turkowskej, Georgiskej a Azerbajdźanje.
Wona je 1364 kilometrow dołha a jeje přitočnišćo wobsahuje 188.000 km² južnje Kawkaza.
Kućikata rězna docpěwa wysokosć wot 30 hač do 60 cm.
Kłosy docpěwaja dołhosć wot 5 hač do 8 mm, při čimž wobsahuja deleka muske kćenja a horjeka žónske kćenja.
Delnje kłosy daloko rózno steja.
Nošne łopješka su lisćojte.
Rosće we łučinowych lěsach, na chłódkojtych žórłowych zahonach, na włóžnych lěsowych pućach a w lisćowych měšanych lěsach.
Leži něhdźe 30 kilometrow wuchodnje Donjecka.
Wot lěta 2014 steji Charcyzk pod kontrolu njepřipóznateje separatistiskeje „Ludoweje republiki Donjeck".
Je zarjadniske sydło Oršanskeho rajona.
Leži při rěce Dnjepr něhdźe 80 kilometrow južnje Wicebska a je wažne wobchadne křižowanišćo.
Ma něhdźe 116 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1067 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1620 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 15 kilometrow južnje města Trakai a něhdźe 40 kilometrow juhozapadnje Vilniusa.
Sydlišćo je so w lěće 1774 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1958 měšćanske prawa.
MDR je němski rozhłosowy wustaw z rezidencu w Lipsku.
Leži při lěwym brjoze rěki Dnjestr něhdźe 35 kilometrow sewjerowuchodnje Kišinjowa a něhdźe 60 kilometrow sewjerozapadnje wot města Tiraspol.
Sydlišćo je so w lěće 1523 załožiło a ma wot lěta 1795 měšćanske prawa.
Wjerchowstwo Andorra je mały nutřkokrajny stat w juhozapadnym dźělu Europy.
Wjerchowstwo leži wosrjedź Pyrenejow mjez Španiskej a Francoskej a ma jenož něhdźe 80.000 wobydlerjow.
W Morsowym alfabeće zwoprawdźi so B přez − · · ·.
B je mjezynarodna awtowa značka za Belgisku.
Je zarjadniske sydło Karasajskeho rajona.
Leži něhdźe 10 kilometrow zapadnje města Almaty.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1860 jako ruska wjes Ljubawinskaja załožiło a ma wot lěta 1963 měšćanske prawa.
Herpna je delnjołužiska wjes w braniborskim wokrjesu Hornje Błóta-Łužica a wot lěta 2001 gmejnski dźěl Wětošowa.
Ma něhdźe sto wobydlerjow a nadeńdźe so tři kilometry južnje Wětošowskeho stareho města při krajnej dróze L 525 do Hogrozny.
Susodne wjeski su Łoboźice na sewjerowuchodźe, Tarnojsk na juhowuchodźe, Jažyn na juhu, Bólašojce na juhozapadźe a Kósojce na sewjerozapadźe.
Wjes naspomni so prěni raz w lěće 1377 jako Reppen.
Sewjernje wsy steješe starosłowjanske hrodźišćo.
Po Arnošće Černiku rěčeše 70 lět pozdźišo jedyn jenički wobydler hišće serbsce.
Herpnjanske ryćerkubło z 18. lětstotka kaž tež burski statok při Hłownej dróze čo.
Leža při rěce Nilčawka w historiskej Galiciskej něhdźe 60 kilometrow juhowuchodnje Ternopila.
Maja něhdźe šěsć tysac wobydlerjow.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1349 a ma wot lěta 1564 měšćanske prawa.
Za čas němskeho wobsadźenja w Druhej swětowej wójnje wobsteješe ghetto w Kopyčyncach.
Leži při rěce Omelnyk něhdźe 125 kilometrow zapadnje Poltawy.
Sydlišćo je so w lěće 1725 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1976 měšćanske prawa.
Plěšk při popróšenju próškowe zornka přijima, pěsta wjedźe kikerowace próškowe móšnički k płódnikej.
Při někotrych pěstkach pěsta faluje.
Wendenabteilung bě tajna statna institucija za čas Weimarskeje republiki, kotraž měješe politiske aktiwity Serbow a wosebje serbskeho narodneho hibanja dohladować.
Wona bu załožena w lěće 1920 jako reakcija na serbske prócowanja wo awtonomiju po Prěnjej swětowej wójnje pod wjednistwom Arnošta Barta a měješe swoje sydło w rumnosćach hamtskeho hejtmanstwa w Budyšinje.
Wotrjad zběraše informacije ze serbskeho nowinarstwa, ale tež přez čušlerjow w serbskim hibanju.
Wón dźěłaše tež pod knjejstwom nacionalsocialistow dale a přinošowaše informacije wo serbskich organizacijach, kiž buchu zwjetša w lěće 1937 zakazane.
Dźěławosći wotrjada da so po archiwalijach hač do lěta 1943 sćěhować.
Änew abo Anau je město na juhu Turkmenistana, blisko iranskeje hranicy.
Leži na juhu pusćiny Karakum něhdźe 12 kilometrow wuchodnje Ašchabada.
Krásná Hora je wjes a gmejna w Čěskej.
Leži 440 m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe pjeć stow wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1379.
Leži 341 m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe 1200 wobydlerjow.
Dalše mjeno je koča wopuš.
Wostanje pruwować, hač woprawdźe swójska družina wobsteji.
Hrjehor XV. bě italski duchowny, promowowany jurist, wot lěta 1612 arcybiskop Bologny a wot 1616 kardinal.
Dnja 9. februara 1621 bu w starobje 67 lět jako naslědnik Pawoła V. wuzwoleny za 233. bamža romsko-katolskeje cyrkwje.
Swoje bamžowske mjeno woli po Hrjehorju XIII., w kotrehož słužbje steješe po swjećenju k měšnikej.
Po jenož dwulětnym pontifikaće zemrě w lěću 1623 w Romje.
Nawoloki je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1775 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Kamor je mebl, kotryž móže so z pomocu jednoho abo dweju durjow začinić.
Nimo toho so z deskami a hóčkami wuhotuje.
W kamorje móžeja so drasty, šaty, jědź, sudobja abo druhe objekty składować.
Pakosnica běše holanska wjeska na sewjeru Hornjeje Łužicy, kotraž bu w lětomaj 1984/85 wopušćena a potom za Rychwałdsku brunicowu jamu wotbagrowana.
Po hamtskich ličbach mějachu so 31 wobydlerjow přesydlić.
Něhdyše stejišćo słuša dźensa do Hamorskeje gmejny.
Pakosnica ležeše na prawym boku Šepca sewjerozapadnje Rychwałda a sewjerowuchodnje Krynhelec.
Prěnje historiske naspomnjenje městna jako Pakosnitz pochadźa z lěta 1625.
Jako Schadendorff mjenuje so wjeska k prěnjemu razej w lěće 1759, nošeše pak paralelnje tež dale swoje prěnjotne serbske mjeno.
Serbske mjeno pochadźa wot słowa pakosć a běše najskerje směšne mjeno susodnych wsow za chudych wobydlerjow tuteje wjeski.
Hač do lěta 1805 podsteješe Pakosnica ryćerkubłu w Rychwałdźe.
Po statistice Arnošta Muki měješe Pakosnica w 1880tych lětach 48 wobydlerjow, wot kotrychž běchu 43 Serbow.
Po Muce nošachu holcy a žony z Pakosnicy wot wšěch wjeskow Rychwałdskeje wosady najswěrnišo swoju serbsku narodnu drastu.
Ewangelscy Pakosničenjo přisłušachu znajmjeńša wot započatka 19. lětstotka Rychwałdskej wosadźe.
Borštka je wjes z 51 wobydlerjemi w Zhorjelskim wokrjesu, kotraž přisłuša wot lěta 1995 gmejnje Wysoka Dubrawa.
Borštka leži pjeć kilometrow sewjernje Wósporka, blisko hranicy z Budyskim wokrjesom.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Klein Förstgen je z lěta 1732.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 104 wobydlerjow, mjez nimi 81 Serbow.
Ligurske morjo je małe morjo při zapadnym brjoze Apenninskeje połkupy.
Bu wažene za dźěl Srjedźneho morja a słuša tuž k Atlantiskemu oceanej.
Mjezuje na wuchodźe z italskej twjerdźu a na juhu z francoskej kupu Korsika a italskej kupu Elba.
Na sewjeru mjezuje z francoskej twjerdźu, z Monacom a z italskim regionom Ligurskej.
Ligurske morjo je na juhu zwjazane z Tyrrenskim morjom a na zapadźe ze šěrokim Srjedźnym morjom.
Běmar je serbske swójbne mjeno, kotrež wot němskeho pomjenowanja Čěskeje Böhmen pochadźa.
17. nowembra abo 17. nazymnika je 321. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 44 dnjow hač do kónca lěta.
1874: Při tepjenju britiskeho płachtaka Cospatrick w južnym Atlantiku wumrě 467 ludźi.
Je zarjadniske sydło Dobrušskeho rajona.
Leži něhdźe 35 kilometrow wuchodnje Homela blisko ruskeje hranicy.
Sydlišćo je so w lěće 1560 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1935 měšćanske prawa.
Jefrjemow je město w Ruskej federaciji.
Wona so w Hornjošleskej regionje Pólskeje rěči, ale tež w Čěskej Republiki a Němskej.
Šlešćina je blisko přiwuzna z Pólskej rěču, tak zo bu jako dialekt Pólšćiny wot někotrych linguistikow wotwažowana.
Njeje jedyn šleski alfabet.
W lěće 2006 bu wunamakował nowy šleski alfabet, kotryž bazuje na wšěch ze šleskich pismow.
Leži při rěce Nara něhdźe 70 kilometrow juhozapadnje Moskwy.
Sydlišćo je so w lěće 1840 załožiło a ma wot lěta 1926 měšćanske prawa.
Gatčina je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1500 załožiło a ma wot lěta 1796 měšćanske prawa.
23. julija abo 23. pražnika je 204. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 161 dnjow hač do kónca lěta.
Započatk „psyčich dnjow".
Norwegske morjo je nakromne morjo Atlantiskeho oceana.
Mjezuje na wuchodźe z Norwegskej, na juhu z Färöjemi, na zapadźe z Islandskej a na sewjeru ze Svalbardom.
Je zwjazane z Sewjernym morjom na juhu, z Grönlandskim morjom na sewjerozapadźe a z Barentsowym morjom na sewjerowuchodźe.
Rakvere je město na sewjeru Estiskeje.
Je zarjadniske sydło wobwoda Lääne-Virumaa.
Leži něhdźe 90 kilometrow wuchodnje Tallinna.
Leži w Sibirskej při Amurje blisko jeho wuliwa do Pacifiskeho oceana.
Sydlišćo je so w lěće 1850 załožiło jako wojerske zepěranišćo a ma wot lěta 1856 měšćanske prawa.
Wot 1855 do 1870tych lět bě Nikolajewsk hłowny pacifiski přistaw Ruskeho carstwa.
Młynkec łuka je najwjetši sportowy stadion w Budyšinje.
Namaka so južnje stareho města w Sprjewinym dole a je domjace sportnišćo koparskeho mustwa Budissy Budyšin.
Stadion na Młynkec łuce wobsteji wot lěta 1929 sem a ma cyłkownje 2.500 přihladowarskich městnow.
Dnja 23. junija 2012 běše Młynkec łuka městno kónčneje hry druheje Europeady.
Protyka za lěto 1865 04. apryla: Maks a Moric wot Wilhelma Buscha wuńdźe k prěnjemu razej.
09. apryla: Louis Pasteur wozjewi swoje wotkryće, zo wuwabjeja so chorosće přez mikroorganizmy.
1.700 ludźi wumrě při najhóršej łódźnej katastrofje w ameriskich stawiznach.
10. meje: Ruske wójsko zdobywa po třidnjowskim boju město Taškent.
10. decembra: Po smjerći swojeho nana Leopolda I. sta so Leopold II. z kralom Belgiskeje.
-27.119-109.354 Koordinaty: 27° J, 109° Z Jutrowna kupa je kupa w juhowuchodnym Ćichim oceanje a dźěl Chilskeje.
Vrahovice su wjes we wuchodźe Čěskeje, kotraž słuša k městu Prostějov.
Maja 3.402 wobydlerjow a leža na lěwej stronje rěčki Romže.
Prěnje naspomnjenje sydlišća je z lěta 1337.
Leži něhdźe 390 kilometrow sewjerozapadnje Ašchabada a něhdźe 40 kilometrow južnje Balkanabata.
Tadźikistan je nutřkokrajny stat w srjedźnej Aziji, kotryž bě hač do lěta 1991 z dźělom Sowjetskeho zwjazka.
Jeho stolica je Dušanbe.
Susodne kraje su Kirgiska na sewjeru, Chinska na wuchodźe, Afghanistan na juhu a Uzbekistan na zapadźe.
Tadźikistan leži we wysokich horinach Pamira, nimale połojca přestrjenje leži wyše hač 3.000 metrow.
Na wuchodźe nadeńdźe so Pik Ismoil Somoni, ze 7495 metrami najwyši wjeršk w Tadźikistanje.
Jenož na samym sewjerozapadźe ma kraj w Ferganskej dolinje mały podźěl nižiny, kotryž hodźi so dla zastaranja z wodu přez rěku Syrdarja za intensiwne ratarstwo wužiwać.
Druha wažna rěka je Pandź, přitok Amudarje, kotryž twori južnu hranicu z Afghanistanom.
Najwjetši jězor je Karakul, kotryž leži we wysokosći wot 4000 metrow na Pamirskej wysočinje njedaloko chinskeje hranicy.
Prěnja hamtska rěč je tadźikišćina, persišćinje podobna indoeuropska rěč.
Nimo toho je ze sowjetskich časow tež rušćina jako hamtska rěč připóznata.
Wosebje we Ferganskej dolinje je wulka uzbekska mjeńšina žiwa, kotraž wučinja cyłkownje něhdźe 25 % wobydlerstwa.
Wjace hač 90 % ludnosće su muslimskeje wěry.
Sydlišćo je so w lěće 1793 załožiło a ma wot lěta 1959 měšćanske prawa.
Do toho bě gmejnski dźěl Čorneje Pumpy.
Leži při sakskej hranicy, sydom kilometrow juhozapadnje stareho města a ma něhdźe 280 wobydlerjow.
Terpje so prěni raz w lěće 1569 naspomni.
Po statistice Arnošta Muki měješe wjes w lěće 1884 cyłkownje 545 wobydlerjow, z nich 525 Serbow a 20 Němcow.Spěšneje industrializacije regiona dla wotmě so rěčna změna k němčinje zwjetša w prěnjej połojcy 20. lětstotka.
[2054 wobydlerjow, z nich 125 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 38 z pasiwnymi, 46 serbskich dźěći a młodostnych, 1845 bjez znajomosćow] → wšě wjeski Lotar Balke: Spremberger Region.
Škódow je wjes a wot lěta 1994 měšćanski dźěl Choćebuza w braniborskej Delnjej Łužicy.
Ma něhdźe pjeć stow wobydlerjow a nadeńdźe so sewjernje Choćebuskeho stareho města při lěwym brjoze Sprjewje.
Susodne wjeski su Depsk na sewjeru, Rogozno na wuchodźe a Zaspy na juhu.
Wjes naspomni so prěni raz w lěće 1407.
W lěće 1889 załoži farar Matej Bogumił Broniš serbske spěwne towarstwo w Škódowje.
Po Mukowej Statistice Łužiskich Serbow rěčachu srjedź 1880tych lět wšitcy 324 Škódowčenjo delnjoserbsce.
Leži něhdźe 140 kilometrow sewjerowuchodnje Bresta a něhdźe 15 kilometrow sewjernje wot města Iwacewičy.
Sydlišćo je so w lěće 1492 prěni raz naspomniło.
Wona je ženjena, mać dweju dźěsći a bydli w Dažinku.
Gerald Otto je sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje Unije Němskeje a wot lěta 2009 zapósłanc wólbneho wokrjesa 9 w sakskim krajnym sejmje.
Otto bu 2009 jako direktny kandidat swojeje strony z 34,1 % hłosow woleny.
Wón je přiwisnik swobodneje cyrkwje, dźěleny a nan jednoho dźěsća.
Zamosty běchu holanske sydlišćo na sewjeru Hornjeje Łužicy, kotrež bu w lětach 1992–95 wopušćene a po lěće 2010 za Rychwałdsku brunicowu jamu wotbagrowane.
Jedna bróžnja ze Zamostow bu w lěće 1995 do muzejoweho sydlišća „Erlichtec dwór" w Rěčicach přeměstnjena.
Zamosty ležachu na prawym boku Běłeho Šepca sewjerozapadnje Štyrjoch Dubow, sewjernje Mochowca a wuchodnje Publika.
Wobstejachu z jenož štyrjoch burskich statokow a ležachu při dwěmaj mostomaj přez Běły Šepc a Hamorsku hrjebju.
Hižo z lěta 1600 pochadźa pokazka na dwaj mostaj při křižowanišću pućow Štyri Duby–Publik a Mochowc–Wuskidź.
Sydlišćo same naspomni so prěni raz hakle w lěće 1759 jako Zweybrück.
Wone słušeše jako kolonija k susodnemu Publikej.
Jako historiske serbske pomjenowanje znajemy Smostow z lěta 1800.
W lěće 1777 słušachu Zamosty do Mužakowskeho stawoweho knjejstwa a cyrkwinsce hromadźe ze susodnym Publikom do Rychwałdskeje ewangelskeje wosady.
Po statistice Arnošta Muki běchu Zamosty w 1880tych lětach hišće ryzy serbske sydlišćo.
Do přesydlenja mějachu Zamosty w lěće 1989 hišće jednaće wobydlerjow, 1993 jenož hišće dweju.
Ewangelscy Zamosćenjo přisłušachu Rychwałdskej wosadźe.
Wjes namaka so w samym sewjeru Hornjeje Łužicy, dźewjeć kilometrow juhowuchodnje Złeho Komorowa a jědnaće kilometrow sewjerozapadnje Wojerec mjez něhdyšimaj brunicowymaj jamomaj a dźensnišimaj jězoromaj.
Zrunany Čorny Halštrow běži při sewjernej kromje Ptačec do zapadneho směra.
Wjesne hona maja za łužisku holu typisku poměrnje wulku přestrjeń wot 10,67 km².
Susodne wsy su Lejno w sewjerowuchodźe, Lubuš w juhowuchodźe a Košyna, kiž hižo k Braniborskej słuša, w zapadźe.
Wjes naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1401 jako Taczewicz.
Ležownostne knjejstwo měješe wot 16. do 19. lětstotka Wojerowske stawowe knjejstwo.
Za čas nacionalsocializma přemjenowachu Ptačecy wot Tätzschwitz do Vogelhain, zo bychu serbski pochad wjesneho mjena zatajeli.
W lětomaj 1953/54 dóńdźe k dewastaciji Ptačanskeho wudwora Běłošća dla rozšěrjenja brunicoweje jamy Lubuš.
Hač do lěta 1995 běchu Ptačecy samostatna gmejna, potom zjednoćichu so z Blunjom, Lejnom, Bjezdowami, Narćom, Nowej Łuku, Zabrodom a Židźinom do noweje wulkogmejny Halštrowska hola.
Po Mukowej statistice mějachu Ptačecy we 1880tych lětach 432 bjez wuwzaća serbskich wobydlerjow.
Ptačanska cyrkej bě do reformacije samostatna wosadna cyrkej.
Wot 1540 do 1926 bě z filialu Čorneho Chołmca a wot toho časa słuša k Lejnjanskej wosadźe w ewangelskej krajnej cyrkwi „Berlin-Braniborska-šleska Hornja Łužica".
W lěće 1956 nošeše wot cyłkownje 345 Ptačanskich žonow hišće 111 serbsku narodnu drastu po Wojerowskim wašnju.
Z nich bě jenož jedna nošerka niže 24 lět.
Martina Pečikowa: Ptačecy – wjes na kromje jamow.
W Rozhledźe 6/1995 [lětnik 45], str.
[649 wobydlerjow, z nich 343 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 3 z pasiwnymi, 91 serbskich dźěći a młodostnych, 212 bjez znajomosćow] → wšě wjeski Erich Krawc: Serbske narodne drasty.
Leži w juhu Sibirskeje w horinach Altaj a Sajan a mjezuje w juhu z Mongolskej.
Stolica republiki je Kyzyl při zjednoćenju Małeho a Wulkeho Jeniseja, kotrejž so w Tuwje wužórlitej.
W lěće 2010 měješe Tuwa 307.930 wobydlerjow.
Z nich běchu 81 % Tuwinojo a 16,5 % Rusojo.
Najwažniša nabožina je tibetski buddhizm.
Tuwa bě wot 1921 do 1944 jako Tuwinska ludowa republika oficielnje njewotwisna, steješe pak jako třeći komunistiski stat na swěće pod sylnym wliwom Sowjetskeho zwjazka.
Dobkovice su wjes a gmejna při lěwym brjoze Łobja na sewjeru Čěskeje.
Nadeńdźe so w Čěskich srjedźnych horinach mjez Děčínom a Wusćemi při železniskej čarje Praha–Děčín.
Wjes naspomni so prěni raz w lěće 1374 jako Dobkowycz.
Z nimale 100.000 wobydlerjemi je Subotica druhe najwjetše město Wojwodiny, pjate najwjetše cyłeje Serbiskeje a kulturne srjedźišćo Madźarow a Chorwatow w Serbiskej.
Město je zarjadniske sydło wobwoda Severna Bačka a je někak dźesać kilometrow zdalene wot madźarskeje hranicy.
W lěće 2011 běchu 33 % wobydlerstwa Madźarojo, 30 % Južni Serbja, 9 % Chorwaća a dalše 9 % Bunjewacy.  Commons: Subotica – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Předłoha:En Ferdinand, S. and F. Komlosi.
Je zarjadniske sydło Kruhljanskeho rajona.
Leži při rěce Drut něhdźe 60 kilometrow sewjerozapadnje Mahiljowa.
Sydlišćo je so w lěće 1524 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 2016 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Aucskeho wobwoda.
Leži něhdźe 100 kilometrow juhozapadnje Rigi.
Sydlišćo je so w lěće 1426 prěni raz naspomniło jako Owcze a ma wot lěta 1924 měšćanske prawa.
Lawske hrjebje je nutřkoměšćanska dróha w Budyskim starym měsće.
Wone wjedu južnje měšćanskeho jadra wot Žitnych wikach na wuchodźe k Mostej měra na zapadźe a su dźěl statneje dróhi S 111, prjedawšeje zwjazkoweje dróhi B 6.
Hasa slěduje něhdyšej měšćanskej muri resp. jeje hrjebjam a dósta swoje mjeno wot bliskeje Lawskeje wěže.
Při Lawskich hrjebjach nadeńdźe so w lěće 2000 wotewrjeny nakupowanski centrum při Žitnych wikach.
Na jeho městnje steještej do toho Lutherowa šula kaž tež stare Měšćanske dźiwadło.
Ležownosć bě Jan Arnošt Smoler w lěće 1873 za natwar Maćičneho domu kupił.
Jeničke jako kulturny pomnik škitane twarjenje při Lawskich hrjebjach je bydlenski a wobchodny dom čo.
18 při róžku Seminarskeje z lěta 1830.
Protyka za lěto 1564 1564 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
25. julija: Maksimilian II. sta so z naslědnikom swojeho nana Ferdinanda I. jako kejžor Swjateho romskeho mócnarstwa.
Moderatorka je Bogna Korjeńkowa.
Delnjoserbski wotpowědnik je wusyłanje Łužyca w RBB.
Łopješka docpěja wulkosć wot 10 cm.
Kćenja docpěwaja šěrokosć mjezy 1,5 a 2,5 cm.
Kćenjowe stołpiki su padorunje wotstajace kosmate.
Leži při rěce Merla něhdźe 50 kilometrow sewjerozapadnje Charkiwa.
Sydlišćo je so w lěće 1662 załožiło a ma wot lěta 1681 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Kleckowskeho rajona.
Leži při rěce Lań něhdźe 110 kilometrow juhozapadnje Minska.
Sydlišćo je so w lěće 1127 prěni raz naspomniło.
Priekulė je městačko z 1200 wobydlerjemi w Klaipėdaskim rajonje Klaipėdaskeho wobwoda na zapadźe Litawskeje.
Leži při rěce Minija něhdźe 20 kilometrow juhowuchodnje Klaipėdy a sydom kilometrow zdalene wot Kurskeho zaliwa.
Korčma, z kotrejež nasta pozdźišo wjes je so w lěće 1511 prěni raz naspomniło.
1018 Arnolda je asteroid, kotryž ma přeměr 16 km a kotryž wotkry Karl Wilhelm Reinmuth 3. měrca 1924.
1076 Viola je asteroid, kotryž ma přeměr 24 km a kotryž wotkry Karl Wilhelm Reinmuth 5. oktobra 1926.
Radnica je we wjetšinje gmejnow a městow sydło komunalneho zarjadnistwa, měšćanskeje/gmejnskeje rady a měšćanosty/wjesnjanosty.
Wona namaka so husto na reprezentatiwnym městnje wosrjedź města a słuži w němskich měšćanskich statach tež jako schadźowanišćo krajneho parlamenta.
Jako zarjadniske stejišćo wobsahuje radnica zwjetša tež komunalne zarjady kaž na přikład stawnistwo.
Radnicy mějachu hižo w starej Grjekskej.
W srjedźowěku bě twar radnicy normalnje zwjazany ze spožčenjom měšćanskich prawow.
Jako wjacezaměrowy twar běše radnica najwuznamniše profane twarjenje w měsće.
Přizemjo wužiwaše so husto jako wotewrjena kupnica, na přikład tež w Budyskej radnicy.
Jako najstarša radnica w Němskej płaći Kölnska, kotraž bu w lěće 1135 prěni raz pisomnje naspomnjena.
Najwyša je Nowa radnica w Lipsku ze 114,5 metrow wysokej wěžu.
Wjace hač 110 metrow šěroki twar ze 600 stwami słuša zdobom do najwjetšich radnicow na swěće.
Crvenkovski je dóstał swój diplom na Elektromasinskej fakulće (Uniwerzita Sw.
Bywšeho komunista Crvenkovskeho su jako předsydu strony Socialdemokratiski zwjazk Makedonskeje w aprylu 1991 wuzwolili.
Po smjerći bywšeho prezidenta Borisa Trajkovskeho je Crvenkovski dobył wólby za prezidenta Makedonskeje w aprylu 2004 přećiwo Saškej Kedevej a je přewzał funkciju 12. meje 2004.
Jeho naslědnik je Gjorge Ivanov.
Uhelná Příbram je wjes a gmejna w Čěskej.
Leži 485 m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe pjeć stow wobydlerjow.
Město Kawadarci leži na wysokosći mjez 230 a 270 metrow.
Turkowska je njewotwisny stat w Małej Aziji a zdźěla – zapadnje Bosporusa – na Balkanskej połkupje w juhowuchodnej Europje.
Wona nasta po rozpadźe Osmaniskeho mócnarstwa w lěće 1923 pod nawodnistwom Kemala Atatürka jako njewotwisna republika.
Mjezuje z Grjekskej na zapadźe, z Bołharskej na sewjerozapadźe, z Čornym morjom na sewjeru, z Georgiskej na sewjerowuchodźe, z Armenskej a Iranom na wuchodźe, z Irakom na juhowuchodźe a ze Syriskej na juhu.
Stolica je Ankara, najwjetše město pak Istanbul.
Najwyša hora je Ararat na samym wuchodźe Turkowskeje, při hranicomaj Armenskeje a Irana.  Commons: Turkowska – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Staty a wotwisne teritorije w Europje Staty • Albanska • Andorra • Awstriska • Belgiska • Běłoruska • Bołharska • Bosniska a Hercegowina • Čěska republika • Čorna Hora • Danska • Estiska • Finska • Francoska • Grjekska • Chorwatska • Irska • Islandska • Italska • Letiska • Liechtenstein • Litawska • Luxemburgska • Madźarska • Malta • Moldawska • Monaco • Němska • Nižozemska • Norwegska • Pólska • Portugalska • Rumunska • Ruska1 • San Marino • Serbiska • Sewjerna Makedonska • Słowakska • Słowjenska • Španiska • Šwedska • Šwicarska • Turkowska1 • Ukraina • Vatikanske město • Zjednoćene kralestwo Zwadne teritorije: Kosowo • Podnisterska Druhe teritorije: Åland • Baskiska • Bretanja • Ferejske kupy • Friziska • Friulska • Gagauska • Galicija • Gibraltar • Guernsey • Jendźelska • Jersey • Katalanska • Korniska • Łužica • Man • Sewjerna Irska • Svalbard • Šotiska • Waliziska 1 Leži zdźěla w Aziji.
W internetowym słowniku: Fingerkraut Kral, Jurij: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
Sören Voigt je sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje unije a wot lěta 2014 direktnje woleny zapósłanc w sakskim krajnym sejmje.
Přisłuša nutřkownemu wuběrkej kaž tež wustawowemu a prawniskemu wuběrkej.
Wot 1999 je čłon wokrjesneho sejmika w Bohotskim wokrjesu.
Při wólbach dnja 31. awgusta 2014 dósta we wólbnym wokrjesu Bohotska 3 45,3 % wotedatych hłosow a zdoby direktny mandat.
Voigt je wot 1989 čłon CDU a dźěłaše wot 1990 w komunalnym zarjadnistwje w bohotskim Falkensteinje.
Wot 1994 do 1997 studowaše při fachowej wysokej šuli w Dwórcu zawodne hospodarstwo.
Ličba neutronow wotwisuje wot izotopa.
Najčasćišo je chemisce zwjazany, dokelž je jara reaktiwny.
Jako element so zjewi nimale jenož w molekularnej formje, a to jako O2, ale tež O3.
Je jedyn z hłownych wobstatkow zemskeje atmosfery, ale tež wustupuje jako wobstatk silikatow w kamjenjach.
Jeho najčasćiše wjazby na zemi su woda a silikaty.
Ale tež eksistuja žiwochi, kotřiž njetrjebaja kislik, předewšěm při jednobańkowcach.
Zelene rostliny, wšelake algi, ale tež někotre jednobańkowcy płodźa jón přez rozpačenje wot wody.
Rostliny a algi potrjebuja za to swětło słónca.
Medijowu dataju wothrać La Marseillaise je narodna hymna Francoskeje.
Spěw wobsteji ze sydom štučkow, wot kotrychž bu sedma pozdźišo spisana.
Dźensa so jenož hišće tři spěwaja.
Rudej je wjeska w sakskim wokrjesu Zhorjelc, kotraž słuša ke gmejnje Hamor.
Leži 137 m nad mórskej hładźinu a ma 82 wobydlerjow.
Rudej a susodny Manjow ležitej wosrjedź hornjołužiskeje holanskeje a hatoweje krajiny při puću mjez Delnim Wujězdom a Minakałom.
Prěnje historiske naspomnjenje dróhowca jako Rauden pochadźa hakle z lěta 1542.
We 18. a 19. lětstotku wobsteješe w Rudeji wudwór Manjowskeho ryćerkubła, kotrež wukonješe tež ležownostne knjejstwo we wsy.
Cyrkwinsce słušeštej wobě wjesce hač do lěta 1823 do Minakałskeje ewangelskeje wosady a wot toho časa do Delnjeho Wujězda.
Po Wienskim kongresu lěta 1815 přińdźe Rudej kaž cyły sewjer Hornjeje Łužicy k Pruskej, susodny Wjesel wosta pak sakski.
Hranica běžeše hač do lěta 1945 při samej južnej kromje wsy přez Komorowske haty.
We 1880tych lětach měješe Rudej po Arnošta Mukowej statistice 152 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća serbscy.
Curt Handrik – serbski ewangelski farar, rodźeny w Rudeji Kulturne pomniki w Rudeji Rauden/Rudej.
Jako ewangelij abo sćenje płaća prěnje štyri knihi Noweho zakonja.
Ewangelisća rozprawjachu wo Jězusowym skutkowanju a napisachu ewangelije něhdźe poł lětstotka po jeho žiwjenju.
Leži něhdźe 110 kilometrow južnje wot města Zaporižžja.
Ma něhdźe 155 tysac wobydlerjow.
Je zarjadniske sydło Borisoglebskeho rajona.
Leži 200 kilometrow wuchodnje Woronježa při železniskej čarje Moskwa–Wolgograd.
Ma něhdźe 63 tysac wobydlerjow Sydlišćo je so w lěće 1698 załožiło jako ruska twjerdźizna přećiwo Tataram.
Wón je zrunana jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot něhdźe 15 cm.
Łopjena su namódry zelene.
Žołte, bónčkojte kćenja docpěwaja šěrokosć wot 2,5 cm.
Leži při sewjernym brjoze Srjedźneho morja, na wuchodnej kromje Lawjaceho zaliwa.
W lěće 2013 bě hromadźe ze słowakskimi Košicami kulturna stolica Europy.
Uwarowo je město w Ruskej federaciji.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1699 załožiło a ma wot lěta 1966 měšćanske prawa.
Leži w sewjernym Kawkazu w republice Dagestan něhdźe 130 kilometrow zapadnje Machačkale.
Ma něhdźe 4600 wobydlerjow.
Leži při zjednoćenju Wulkeho a Małeho Jeniseja něhdźe 3600 kilometrow wuchodnje Moskwy a něhdźe 390 kilometrow južnje Minusinska.
Sydlišćo je so w lěće 1904 jako wjes Bjelocarsk załožiło a ma wot lěta 1914 měšćanske prawa.
Protyka za lěto 1991 1991 bě powšitkowne lěto z 365 dnjemi.
05. januara: Załoženje Serbskeho šulskeho towarstwa; za předsydku wuzwoli so Ludmila Budarjowa.
12. januara: Prěnja hłowna zhromadźizna Domowiny w Choćebuzu.
28. januara: Zjednoćenstwa swj.
Cyrila a Metoda so na Towarstwo Cyrila a Metoda přemjenowa a wuzwoli Clemensa Hrjehorja za předsydu.
12. februara: Serbska kulturna informacija w Budyšinje započa dźěłać.
04. měrca: Wotewrjenje Budyskeje Smolerjec kniharnje.
01. apryla: Na prěnjej hłownej zhromadźiznje Maćicy Serbskeje po lětdźesatkach wuzwoli so Měrćin Völkel za předsydu.
20. apryla: Załoženje Zwjazka serbskich studowacych z předsydu Witom Bejmakom.
24. apryla: Zwjazk serbskich spěwarskich towarstwow z předsydu Achimom Brankačkom so załoži.
31. meje: Wokrjesne župy Choćebuz, Grodk, Gubin/Baršć a Kalawa/Lubin zjednoćeja so do Domowinskeje župy Delnja Łužica.
15. junija: Na druhej hłownej zhromadźiznje Domowiny we Wětrowskim Kulturnym domje zakónči so přerjadowanje na třěšny zwjazk serbskich towarstwow.
Ze 94 wot 183 hłosow woli so Jan Pawoł Nagel jako naslědnik Bjarnata Cyža za noweho předsydu.
01. septembra: Załoženje Serbskeje fachoweje šule za socialnu pedagogiku jako narunanje za rozpušćeny Serbski wučerski wustaw.
16. januara: Z lětanskimi nadpadami přećiwo Irakej započnje so druha golfowa wójna.
17. januara: Prěni cyłoněmski zwjazkowy sejm woli Helmuta Kohla znowa za zwjazkoweho kanclera.
19. awgusta: Pospyt puča přećiwo sowjetskemu prezidentej Michailej Gorbačowej.
Protyka za lěto 1845 18. apryla: Załoženska zhromadźizna Maćicy Serbskeje, dozałoženeje 1847, so přewjedźe.
03. měrca: Florida sta so ze 27. čłonom Zjednoćenych statow Ameriki.
Leži něhdźe 20 kilometrow sewjernje wot města Puškino a maja něhdźe dźewjeć tysac wobydlerjow.
Wisaty lěpjenk je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač 50 cm.
Rostlina ma njekćějacu łopjenowu rozetu.
Stołpik je horjeka lěpjaty.
Łopjena su přećiwostejne, mjechko kosmate, při čimž delnje su łopatkojte a hornje su lancetojte.
Nygace kćenja steja w štyri hač pjeć skupinach w kwětnistwje.
Keluškowe zubki su jednu třećinu tak dołhe kaž keluškowa rołka.
Kćenja so wot nócnych mjetelow wopytaja.
Rosće na skałach, wapnowych suchich trawnikach, lěsnych kromach a w swětłych kerčinach.
Preferuje kamjentne a pěskojte pódy.
Abowjan je město w Armenskej.
Leži w Kotajkskej prowincy něhdźe 10 kilometrow sewjerowuchodnje Jerjewana.
Sydlišćo je so w 13. lětstotku załožiło jako wjes Elar a ma wot lěta 1963 měšćanske prawa.
Warianty w susodnych rěčach serbšćiny su Štěpán abo Ištvan a Stefan.
Leži pod Karpatami při rěce Sečnje w historiskej Galiciskej něhdźe 70 kilometrow zapadnje Lwowa.
Sydlišćo je so w lěće 1244 załožiło a ma wot lěta 1404 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Horackeho rajona.
Leži při rěce Pronja něhdźe 60 kilometrow sewjerowuchodnje Mahiljowa.
Sydlišćo je so w lěće 1544 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1861 měšćanske prawa.
Protyka za lěto 1925 01. januara: Prěnje čisło časopisa „Sokołske listy" Serbskeho Sokoła wuńdźe.
25. apryla: W Delnjej Łužicy wuńdźe prěnje čisło wožiwjeneho časopisa Serbski Casnik.
09. awgusta: W Chrósćicach wotměje so pod nawodom Pawoła Aksmana 51.
10. awgusta: W zwisku schadźowanki wotkry so při ródnym domje Jakuba Barta-Ćišinskeho w Kukowje wopomnjenska tafla.
Protyka za lěto 1971 Dewastacija Sowja za Murjowsku a Žarnowa za Sedličansku brunicowu jamu.
01. decembra: Załoženje Serbskeje dźěłoweje skupiny za film a telewiziju, pozdźišeho Koła serbskich filmowcow.
03. meje: Prěni sekretar centralneho komiteja SED Walter Ulbricht wotstupi.
Thrakšćina, Thrakiska rěč je jedna z indoeuropskich rěčow a wona bě w antice wot luda Thrakičanow rěčana w šěrokim dźělu Balkanskeje połkupy, na někotrych kupach Egejskeho morja a někotrych teritorijach sewjerozapadneje Małeje Azije, potajkim w dźensnišej Turkowskej su wobydlili.
Thrakiska rěč je měła wšelakore dialekty.
Dakšćina je zapadna narěč Thrakiskeje rěče.
4. junija abo 4. smažnika je 155. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 210 dnjow hač do kónca lěta.
Leži 65 kilometrow zapadnje Wladikawkaza při rěce Ardon.
Robert Kočarjan je armenski politikar.
Błyšćawka je ród ze swójby orchidejowych rostlinow.
Pjeć kćenjowych łopješkow je zelene.
Dalšej serbskej ludowej mjenje stej sedłač a sobołk.
Rólna wijawka je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 20 hač do 80 cm.
Stołpiki su ćeńke a deleka ležace, lězuce abo nalěwo wijace.
Łopjena su wutrobojte hač šipojte a 3 hač 6 raz tak dołhe kaž šěroke.
Wone sedźa na dołhich stołpikach w łopjenowych rozporach.
Rosće na rolach, winicach, w zahrodach, na smjećowych městnach, pućnych kromach a pustych płoninach.
Ma radšo małohumozne pódy.
W internetowym słowniku: Winde W internetowym słowniku: Ackerwinde Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Kanadiski rys je zwěrjo ze swójby kóčkow.
Ozjorsk je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1945 jako Baza-10 załožiło a ma wot lěta 1954 měšćanske prawa.
Myski je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
W lěće 2003 běše z premierministrom Azerbajdźan a wot 31. oktobra 2003 je jako naslědnik swojeho nana Hejdara Alijewa z azerbajdźanskim prezidentom.
Oficielnje bu w lětomaj 2008 a 2013 w zastojnstwje wobkrućeny.
Alijew je woženjeny a ma tři dźěći.
Leži při rěce Kilčeń něhdźe 15 kilometrow sewjernje Dnipra a něhdźe 4 kilometrow južnje Nowomoskowska.
Sydlišćo je so w 17. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1981 měšćanske prawa.
Leži při brjoze Azowskeho morja něhdźe 170 kilometrow wuchodnje Simferopola.
Dźensniši wokrjes wobsteji wot 1. januara 1999 sem.
Altajske rěče su wulka rěčna swójba w zapadnej a sewjernej Aziji.
Wone su pomjenowane po horinach Altaja w južnej Sibirskej.
Ale nětko je jich rěč zwjetša wěc někotrych słowow na rowach a wazach.
Najdlěši tekst, kotryž je nam znaty, je Liber Linteus, kniha z płata z 1300 słowami.
Nichtó njemóže ju čitać.
Kniha bu jako wobwjaz mumije w Egyptowskej namakana.
Štyrceći słowow jasnje njedosaha, zo by rěč wobknježiło.
Na kóždy pad njeje indoeuropska rěč, ale je snadź daloka kuzina.
Etrušćina bě snadź čłon rěčneje swójby, kotraž bě před přichadom Indoeuropjanow před 4000 lětami wot Italskeje hač do Anatoliskeje rozšěrjena.
Etruščenjo něhdy knježachu nad Romjanami, mjeztym toho Romjanam swoje pismiki a cyfry wučachu.
Ale naposledk dobychu Romjenjo a knježachu nad Etruščanami.
Etrušćenjo wuknjechu łaćonšćinu a počasu zabywachu swoju rěč.
Prawa mórska rězna je podnurjena rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 30 hač 100 cm.
Kwětnistwo docpěwa dołhosć wot 9 hač 12 m.
Kćenja su małke a nimaja kćenjowu wobalku.
Rosće w přimórskich wodźiznach hač do hłubokosćow wot 10 m.
Je zarjadniske sydło Chocholskeho rajona.
Leži při rěce Djewica něhdźe 30 kilometrow zapadnje Woronježa.
Claudia Maicher je sakska politikarka Zelenych a wot lěta 2014 přez krajnu lisćinu wolena zapósłanča w sakskim krajnym sejmje.
Do toho bě wot 2010 do 2014 rěčnica sakskich Zelenych.
Wona je rěčnica zeleneje frakcije za wysoke šule, wědomosć, kulturu, medije, syćowu politiku a Europu.
Prěnje naspomnjenje Němskich Jenkec, Hołbina a Hauswaldy w Hornjej Łužicy, Janšojc, Łojowa a Tšadowa w Delnjej Łužicy kaž tež Rumburka a Cvikova w Čechach.
Sydlišćo Bydgoszcz dósta měšćanske prawa.
Danski kral Waldemar IV. předa Estisku Němskemu rjedźe.
11. julija: Jendźelski kral Edward III. přeprěči w běhu Stolětneje wójny přećiwo Francoskej ze swojej flotu Ärmelski kanal a zahaji wuprawu přez Normandiju.
Galileo Galilei bě italski fyzikar, matematikar, astronom a filozof, kiž płaći jako uniwersalny wučenc.
Mjednogorsk je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1933 załožiło a ma wot lěta 1939 měšćanske prawa.
28. decembra abo 28. hodownika je 362. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawaja hišće tři dny hač do kónca lěta.
1846: Iowa přiwza so jako 29. zwjazkowy stat do Zjednoćenych statow Ameriki.
Je zarjadniske sydło Smarhonskeho rajona.
Leži při rěce Oksna něhdźe 100 kilometrow sewjerozapadnje Minska a 190 kilometrow sewjerowuchodnje města Hrodna.
Litawska hranica je 40 kilometrow zdalena.
Sydlišćo je so w lěće 1503 prěni raz naspomniło a wot lěta 1904 ma měšćanske prawa.
-23.532777777778-46.791944444444 Koordinaty: 23° 32′ J, 46° 48′ Z Osasco je wulkoměsto w Brazilskej.
Japanske morjo je nakromne morjo Ćicheho oceana.
Leži mjez aziskej twjerdźiznu, kupu Sachalin a Japanskim archipelom, potajkim mjezuje z Ruskej federaciju na sewjeru, z Japanskej na wuchodźe a z Južnej a Sewjernej Koreju na zapadźe.
Čorne wrónidło je jednolětna rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 10 hač 80 cm.
Rostlina je ćmowozelena, často wioletnje přeběžana, kosmata abo naha.
Njese kćenja, njezrałe zelene a zrałe čerwjene płody zwjetša w samsnym času.
Ćmowozeleny stołpik je zrunany, njejasnje hranity a sylnje rozhałuzowany.
Měnjate łopjena su jejkojće-rombiske hač třiróžkate, maja hładku kromu abo su zarěznjene a docpěja dołhosć wot 3 hač do 8 cm.
Króna je běła, płonje rozšěrjena a docpěje wulkosć wot 10 hač 15 mm a šěrokosć wot 6 hač 10 mm.
Keluškowe kónčku su přez wótre zaliwy rozdźělene.
Próšniki su dlěše hač próškowe nitki.
Próškowe łopješka su złotožołte a centralnu kehel wutworja.
Płody su w zrałosći błyšćace čorne, rědko nazeleń žołte, 6-10 mm šěroke, jědojte jahody.
Wone docpěja wulkosć wot hróšatkow.
Rostlina wobsahuje jědojte alkaloidy, předewšěm njezrałe płody.
Rosće na dźěratych njerodźowych wobrostach na drjebiznowych městnach, w zahrodach, na rolach a winicach.
Preferuje w prawym měrje suche pódy.
Rostlina je nic jenož w Europje, ale samo w cyłym swěće rozšěrjena.
Karlovarský kraj je jedyn ze štyrnaće krajow Čěskeje republiki.
Nadeńdźe so w zapadnych Čechach a ma něhdźe 295.000 wobydlerjow.
Zarjadniske sydło a z nimale 50.000 wobydlerjemi najwjetše město su Karlowe Wary.
Karlovarský kraj mjezuje ze Sakskej na sewjeru, z Wusčanskim krajom na wuchodźe, z Plzeńskim na juhu a z Bayerskej na zapadźe.
Wobsteji ze 132 gmejnow w třoch wokrjesach a je po přestrjeni druhi najmjeńši kraj w Čěskej po Libereckim.
Najwažniša rěka w Karlovarskim kraju je Wohra, kotraž ćeče ze zapada do wuchoda na směr Łobja.
Sewjernu hranicu z Němskej tworja Rudohory, na zapadnej mjezy z Bayerskej leža Šmrěčiny.
W Karlovarskim kraju nadeńdźe so tak mjenowany „třiróžk kupjelow", kiž wobsteji z Karlowych War, Mariánské Lázně a Františkovy Lázně.
Dalšej wuznamnej měsće stej Cheb a Sokolov.
Skradin je městačko při rěce Krka njedaloko Jadranskeho morja w Chorwatskej a ma něhdźe 3.800 wobydlerjow.
Najbliše susodne město je někak 18 kilometrow zdaleny Šibenik.
Skradin je dla bliskosće k nacionalnemu parkej Krka woblubowany turistiski cil.
Po ludličenju 2011 wučinichu Chorwaća 79,24 % wobydlerstwa a Južni Serbja 17,75 %.
Aktiwne koparske towarstwo w měsće je NK SOŠK.
Protyka za lěto 1881 januar: Prěnje čisło ratarskeho měsačnika Serbski Hospodar wuńdźe.
7. awgusta: W Rakecach wotměje so pod nawodom Jakuba Barta sedma Schadźowanka.
Módłej je wjes a wot lěta 1950 měšćanski dźěl Choćebuza w braniborskej Delnjej Łužicy.
Ma něhdźe 1.500 wobydlerjow a nadeńdźe so južnje Choćebuskeho centruma při lěwym brjoze Sprjewje při puću do Grodka a Budyšina.
Nimo wsy wjedźe zwjazkowa awtodróha 15.
Susodne wjeski su Kibuš na tamnym, wuchodnym brjoze Sprjewje, Gołynk za awtodróhu na juhu, Gogolow na juhozapadźe a měšćanski dźěl Knorawa na zapadźe.
Wjes naspomni so prěni raz w lěće 1495.
Po statistice Arnošta Muki měješe Módłej we 1880tych lětach 565 wobydlerjow, z kotrychž bě 465 Serbow.
Wón je znaty jako bubonar a spěwar skupiny Genesis kaž tež jako solowy wuměłc a słuša z wjace hač 250 milionami předatych zynkonošakow k najwuspěšnišim popowym wuměłcam na swěće.
Collins bě trójce woženjeny a ma pjeć dźěći.
Je zarjadniske sydło Iwjeskeho rajona.
Leži něhdźe 30 kilometrow wuchodnje Lidy a 140 kilometrow sewjerowuchodnje města Hrodna.
Sydlišćo je so w lěće 1444 prěni raz naspomniło a wot lěta 2000 ma měšćanske prawa.
Leži w přitočnišću rěki Oka juhowuchodnje Moskwy we Wuchodoeuropskej nižinje.
Jeje zarjadniske sydło a z 525.000 wobydlerjemi zdobom jeničke wulkoměsto je Rjazań, něhdyša stolica wjerchowstwa ze samsnym mjenom.
Z nich běchu 89 % Rusojo.
Aprikoza je płód aprikozowca.
Aprikozy so móža njewarjenje jěsć abo k mjatce předźěłać.
Mak je ród ze swójby makowych rostlinow.
Bertolt Brecht bě jedyn z najwuznamnišich němskich dramatikarjow, libretistow a lyrikarjow 20. lětstotka.
Jeho twórby so po cyłym swěće předstaja.
Brecht załoži a přesadźi „episke dźiwadło".
Wot druheje połojcy 1920tych lět bě Brecht přeswědčeny komunist a wužiwaše swoje kruhi za politiske zaměry.
Njebě pak ženje z čłonom Komunistiskeje strony.
Wot 1929 bě woženjeny z dźiwadźelnicu Helene Weigel, z kotrejž měješe zhromadnu dźowku.
Z prěnjeho mandźelstwa měješe hižo dwě dźěsći.
Jeho knihi so 10. meje 1933 wot nacionalsocialistow spalichu a 1935 wzachu jemu němske staćanstwo.
Wot 1933 do 1939 bydlachu Brechtec w danskim Svendborgu, 1939 skrótka w Šwedskej a 1940 w Finskej.
W meji 1941 dósta Brecht swój wizum za Zjednoćene staty, do kotrychž přez Moskwu a Wladiwostok wupućowa.
Dla swojich komunistiskich swětonahladow a wotchilnosće napřećo Americe njeměješe tam wulki wuspěch a přesydli so po Druhej swětowej wójnje w lěće 1947 zaso do Europy, najprjedy do Šwicarskeje, dokelž njedósta dowolnosć za přebywanje w zapadnej Němskej.
W starobje jenož 58 lět zemrě 14. awgusta 1956 w Berlinje a bu 17. awgusta na Dorotheenstadtskim pohrjebnišću w přitomnosći wjele wobydlerjow a zastupjerjow z politiki a kultury pochowany.
Brechtowe zawostajenstwo je z wjace hač 500.000 dokumentami jedne z najwjetšich wobchowanych w němskej rěči.
Malšovice su wjes a gmejna w sewjernej Čěskej.
Nadeńdu so na lěwym brjoze Łobja něhdźe pjeć kilometrow Děčínskeho centra.
Malšovice leža w sewjernych wuběžkach Čěskich srjedźnych horin nad Łobjowej dolinu pod Sedmihorami.
Gmejna wobsteji z wjesnych dźělow Borek a Stará Bohyně.
Wjes naspomni so w lěće 1515 k prěnjemu razej pisomnje jako Malssowicz a słušeše k wosadźe wjeski Nebočady při tamnym brjoze Łobja.
Wjesne mjeno pochadźa – kaž pola serbskich Malešec – wot wosoboweho mjena Maleš.
W awgusće 2002 bě wjesny dźěl Choratice wosebje potrjecheny wot wulkeje wody Łobja.
Přez gmejnske zahony wjedźe mjezynarodna železniska čara Praha–Děčín.
Velká Bíteš je městačko w Čěskej.
Leži 476 m nad mórskej hładźinu na historiskej Morawje a ma něhdźe pjeć tysac wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1240.
Masis je město w Armenskej.
Leži w Araratskej prowincy při turkowskej hranicy při rěce Razdan něhdźe 20 kilometrow sewjernje Artašata a něhdźe 15 kilometrow južnje Jerjewana.
Wšědna čornica je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač 60 cm.
Spódnje łopjena faluja.
Łopjency docpěwaja dołhosć wot 20 hač 30 cm.
Běłe kćenja maja mnoholičbne běłe próškowe łopješka a steja w hustych, krótkich kićach.
Štyri, rědko hač šěsć kćenjowych łopjenow je krótše hač próškowe łopješka.
Płody su najprjedy zelene, pozdźišo čorne jahody z wjacorymi symjenjemi.
Preferuje włóžne, zwjetša wapnite hlinjane pódy.
Rostlina w nimale cyłej Europje rozšěrjena, při čimž předewšěm w horinach wustupuje.
Wón je nježenjeny, nan dweju dźěsćow a bydli w Freibergu.
Jamalska połkupa nadeńdźe so w sewjerozapadnej Sibirskej při brjoze Arktiskeho oceana, mjez Karaskim morjom na zapadźe a Obskim zaliwom – wuliwom rěki Ob do morja – na wuchodźe.
Wona leži jako wuběžk Zapadosibirskeje nižiny sewjerowuchodnje sewjerneho kónca Uralskich horin a słuša tuž do Azije.
Administratiwnje słuša do Awtonomneho wokrjesa Jamalskich Nencow w Ruskej federaciji.
Połkupa je znata jako jedne z najwažnišich łožišćow a wudobywanišćow zemskeho płuna w cyłej Euraziji a wobstaruje Europu z płunom.
Jamalska połkupa je něhdźe 115.000 km² wulka, štož wotpowěduje wulkosći wuchodneje Němskeje, ma pak jenož 15.000 wobydlerjow, dokelž wobsteji zwjetša z bahnojteje tundry.
Awtochtone wobydlerstwo słuša do ludu Nencow, kiž je hłownje wot plahowanja sobow žiwy.
Jich wašnje žiwjenja je pak přez rozšěrjenje zemskopłunoweje industrije a změnu klimy wohrožene.
Najwjetše sydlišćo je Jar-Sale při južnym pobrjoze ze 6.500 wobydlerjemi.
Wot lěta 2011 wobsteji železniska čara přez južnu połojcu połkupy.
Zugspitze je hora w Alpach při hranicy Awstriskeje a Němskeje.
-Santakrucowe kupy su skupina kupow, kotraž k prowincy Temotu kupoweho stata Salomonow słušeja.
Wone leža w zapadnym Ćichim oceanje, liča pak k Melaneziji a su něhdźe 400 km juhowuchodnje wot hłowneje skupiny Salomonskich kupow zdalene.
Dalše serbske mjeno je złota poswěć.
Alojs Pawoł Mikławšk je serbski politikar Křesćansko-demokratiskeje Unije Němskeje a wot lěta 2009 zapósłanc wólbneho wokrjesa 53 w sakskim krajnym sejmje.
Do toho dźěłaše mjez 1994 a 2009 jako sobudźěłaćer něhdyšeho ministerskeho prezidenta Georga Milbradta w Kamjencu.
Nimo toho je Mikławšk wot lěta 1995 wokrjesny radźićel, najprjedy w Kamjenskim a wot 2008 w Budyskim wokrjesu.
Mikławšk bu 2009 jako direktny kandidat swojeje strony z 41,0 % hłosow woleny; 2014 dósta samo 47,1 %.
Wón je katolski, ženjeny a nan dweju dźěsćow.
Zwjazkowa awtodróha 17 je awtodróha w Němskej, kotraž wjedźe wot 21. decembra 2006 wot třiróžka Drježdźany-zapad přez DD-Gorbitz, DD-Južne předměsto, Pěrno a Bad Gottleuba hač k čěskej hranicy we wuchodnych Rudnych horinach.
9. meje abo 9. róžownika je 129. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 236 dnjow hač do kónca lěta.
W Ruskej, Běłoruskej a na Ukrainje swjeći so 9. město 8. meje jako Dźeń dobyća nad fašizmom.
27. měrca abo 27. nalětnika je 86. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 279 dnjow hač do kónca lěta.
Gwardejsk je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1255 załožiło a ma wot lěta 1722 měšćanske prawa.
Łopjenowe pjerja su kaž porsty rjadowane.
Kćenja su čerwjenojte abo róžojto-běłe.
Někotre poddružiny so tež namakaja w Aziji, na Acorach, Kanariskich kupach a na Madeirje.
Ptačk hnězdźi w lěsach, zahrodach a parkach, dwójce abo trójce za lěto mjezy aprylom a julijom.
Jeho hnězdo je kulojta šklička z trawiznow měšane z hlinu, ležacy na lěsach, kerkach, wuwzaćnje tež na domach.
Potom wobaj staršej so staratej za młodźata za čas 12-15 dnjow a hišće po wotlećenju z hnězda pomhatej jich so žiwić za čas dweju tydźenjow.
Wone žerju insekty, wudźenki, šlinki, płody.
Kosy zdźěla wotlětuja za čas zymy do ćopłych regionow.
W poslednim času přezymuja wjele tež w městach.
W internetowym słowniku: Drossel Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Costeşti je městačko na sewjerozapadźe Moldawskej, blisko rumunskeje hranicy.
Leži při wuchodnym brjoze spjateho jězora pomjezneje rěki Prut něhdźe 180 kilometrow sewjerozapadnje Kišinjowa a něhdźe 40 kilometrow juhozapadnje wot města Rîșcani.
Pěchč je sydlišćo na sewjeru sakskeho wokrjesa Zhorjelc.
Słuša wot lěta 1994 ke Krušwičanskej gmejnje.
Pěchč leži na lěwym brjoze Łužiskeje Nysy, kotraž tworja tule statnu hranicu z Pólskej.
Na sewjerozapad wot Pěchča leža Skarbišecy a na juhowuchod Wjertko.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Pechir pochadźa z lěta 1406.
Ležownostne knjejstwo wukonješe přez lětstotki ryćerkubło w Pěchču samym.
Pěchčanska cyrkej podsteješe wot 16. lětstotka hač do lěta 1855 jako filialna cyrkej Mužakowej a wot toho lěta Podroždźej.
Wjes leži na lěwym brjohu Łužiskeje Nysy při hranicy z Pólskej, napřećo pólskej wsy Bucze.
Sewjerozapadnje wsy leži Podroždź a na juhowuchod Steinbach.
Dalše naspomnjenje jako Pribeßgen pochadźa z lěta 1521.
Ležownostne knjejstwo wukonješe přez lětstotki Mužakowske stawowe knjejstwo.
Hač do lěta 1994 běše Přibuzk samostatna gmejna, wot 1950 z gmejnskimi dźěłomaj Podroždź a Wjertko.
Po statistice Arnošta Černika rěčeše w Přibuzku srjedź 1950tych lět wot cyłkownje 465 wobydlerjow hišće jedyn jenički serbsce.
W Mukowej statistice so wjes scyła njejewi, dokelž ležeše hižo we 1880tych lětach zwonka serbskeho rěčneho ruma.
Hałuzy su proste a brodawkojte.
Kónčki kćenjow steja nimale zrunanje nad rołku krónowych łopjenow.
12. julija abo 12. pražnika je 193. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 172 dnjow hač do kónca lěta.
1979: Kiribati sta so z njewotwisnym statom.
1995: W Bosniskej wójnje započnje pod rozkazom generala Ratka Mladića masaker wot Srebrenicy.
Wěriwi jeho mjenowachu wustupjenja přećiwo prěnjej swětowej wójnje dla „bamž měra".
Baltofinske rěče su skupina finougriskich rěčow w sewjerowuchodnej Europje při Baltiskim morju.
Najwažnišej rěči stej estišćina a finšćina.
Japanska je kupowy stat we wuchodnej Aziji w sewjernym Ćichim oceanje.
Japanska bě prěni industrijowy stat w Aziji a słuša k najwjetšim hospodarstwam na swěće.
Japanska wobsteji ze štyrjoch wjetšich kupow Hokkaido, Honšu, Šikoku a Kjušu a nimale 7000 mjeńšich kupow.
Leži mjez ruskim Franca Józefowym krajom na sewjeru, Nowej Zemlju na wuchodźe, ruskim a norwegskim brjohom na juhu a norwegskim Svalbardom na sewjerozapadźe a bu po nižozemskim namórniku Willemje Barentsu pomjenowane.
Z přerěznej hłubokosću wot něhdźe 230 metrow słuša k hłubšim šelfowym morjam.
Dla Sewjeroatlantiskeho pruda, wotnožki Golfoweho pruda, je wjele přistawow při Barentsowym morju tež w zymje bjez lodu, hačrunjež leža daloko na sewjeru.
Jako hranica mjez Barentsowym a Europskim sewjernym morjom płaći linija wot Svalbarda přez Mjedwjedźowu kupu hač k Sewjernemu kapej.
W juhu je Běłe morjo za połkupu Kolu jeničke nakromne morjo Barentsoweho morja.
Za Nowej Zemlju na wuchodźe leži Karaske morjo.
Za čas zymneje wójny a tež po tym běše mórska hranica mjez Sowjetskim zwjazkom resp.
Ruskej a Norwegskej zwadna.
W aprylu 2010 wujednaštej stataj zrěčenje, po kotrymž běži hranica wosrjedź něhdźe 175.000 km² wulkeho zwadneho teritorija.
Najwjetše město při brjohach Barentsoweho morja je Murmansk w Ruskej, hdźež so namaka – runje kaž w něhdy finskej Pječenze – stejišćo ruskeje polarneje floty.
W Barentsowym morju nadeńdźe so tež najwjetši wobstatk zešrótowanych atomowych podnurjakow na swěće, štož předstaji riziko za přirodu a přimórske kónčiny.
Pod niłšim wuchodnym dźělom morja, hdźež so rěka Pječora do njeho wuliwa, su bohate łožišća zemskeho wolija.
Tež w juhozapadźe nadeńdu so wolijowe a płunowe łožišća.
Z 1970tych lět so z morja wolij wudobudźe, štož bě tehdom přičina konflikta mjez přimórskimaj krajomaj.
Triglav je z 2864 metrami najwyši wjeršk Julskich Alpow, Słowjenskeje a cyłeje bywšeje Juhosłowjanskeje.
Hora je jedyn z narodnych symbolow Słowjenskeje a tež na słowjenskej chorhoji widźeć.
Triglav leži srjedź Triglavskeho narodneho parka w sewjerozapadźe Słowjenskeje.
Leži w historiskej Podolskej něhdźe 90 kilometrow juhowuchodnje města Winnycje.
Sydlišćo je so w lěće 1545 prěni raz naspomniło, dósta 1744 Magdeburgske měšćanske prawa a słušeše hač do lěta 1795 do Pólskeje.
Leži při rěce Borzenka něhdźe 160 kilometrow wuchodnje Černihiwa.
Sydlišćo je so w lěće 1147 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Na tutym dnju přistupichu wuchodoněmske kraje Braniborska, Durinska, Mecklenburgsko-Předpomorska, Sakska a Saksko-Anhaltska kaž tež wuchodny dźěl Berlina – potajkim bywša Němska demokratiska republika – w lěće 1990 zwjazkowej republice.
Sowrjecy su hornjołužiska wjes w sakskim wokrjesu Budyšin, kotraž słuša z lěta 1950 ke gmejnje Kubšicy.
Sowrjecy leža w Hornjołužiskich honach při Wuježčanskej wodźe.
Susodne wjeski su Šekecy a Kubšicy na sewjeru, Mješicy na juhowuchodźe, Rachlow na juhu, Wysoka na juhozapadźe a Brězow na zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Sawritz bě w lěće 1466.
Po Arnošće Muce mějachu Sowrjecy we 1880tych lětach cyłkownje 128 wobydlerjow, z nich 113 Serbow a 15 Němcow.
Ewangelscy wobydlerjo přisłušachu hižo w 16. lětstotku Bukečanskej wosadźe.
W nalěću 1921 załoži so w Sowrjecach jednota Serbskeho Sokoła z předsydu Pawołom Hajnu.
Griseb.) je rostlina ze swójby łušćinowcow.
Wočornjacy šćedrjenc je w lěću zeleny kerk, kotryž docpěje wysokosć wot 50 hač do 150 cm.
Rostlina při wuschnjenju čornje.
Kćenja steja w nakónčnych, hač do 30 cm dołhich kićach a přijomnje wonjeja.
Jich stołpiki su 1-2 tak dołhe kaž zwónčkojty, krótki keluch.
Chorhoje, křidleška a čołmiki su někak jenak dołhe.
Rosće w swětłych lěsach a na słónčnych lěsnych kromach.
Rostlina je w južnej Němskej, na južnych Alpach a wuchodnej Europje rozšěrjena.
Ma něhdźe 15.000 wobydlerjow w měsće samym.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1244 jako Solecz.
Wódra je rěka w srjedźnej Europje.
Wona je 886 kilometrow dołha a jeje rěčina wobsahuje 118.861 kwadratnych kilometrow.
Wódrino-Sprjewiny kanal zwjazuje Wódru w Eisenhüttenstadće ze Sprjewju blisko Přibora.
Najwjetše města při Wódrje su Ostrava, Opole, Wrócław, Frankobrod a Šćećin.
Rěčna zawěra Kwětanecy je rěčna zawěra při rěce Čorny Šepc we Zhorjelskim wokrjesu.
Wona słuži jako reservoir chłódźaceje wody Hamorskeje milinarnje.
W internetowym słowniku: Ampfer Wódny zdźer.
Hórski bałdrijan je rostlina ze swójby bałdrijanowych rostlinow.
Hórski bałdrijan docpěwa wysokosć wot 10 hač 50 cm.
Wysoke łopjena su lancetojte a zelene.
Kwětnistwo wobsteji z mnoholičbnych kćenjow a je čumpaće-pakićojte.
Rosće w čumpatych, skalnych lěsach a na drjebiznowych nasypach.
Nalětnja rězna je rostlina z krótkimi wotnožkami, kotraž docpěwa wysokosć wot 10 hač do 30 cm.
Wone přezymuja a su krótke hač hładki stołpik.
2-3 žónske kłosy su krótko stołpikate a docpěwaja dołhosć wot 5 hač do 10 mm, mjeztym zo muska kłosa je nakónčna.
Rosće na połsuchich trawnikach.
Šćětkojta nalika je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 15 hač 50 cm.
Stołpik je nahi a prosty.
Keluškowa rołka je brunočerwjena.
Rosće na suchich trawnikach, słónčnych zwisach, skłoninach a lěsnych kromach.
Preferuje ćopłe, suche, zwjetša wapnite pódy.
Je zarjadniske sydło Brocēnskeho wobwoda.
Leži při sewjernym brjoze jězora Cieceres něhdźe 100 kilometrow juhozapadnje Rigi.
Sydlišćo je so w lěće 1528 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1992 měšćanske prawa.
Leži na wuchodźe pusćiny Karakum při lěwym brjoze rěki Amudarja něhdźe 20 kilometrow juhowuchodnje Türkmenabata.
Ma něhdźe 42 tysac wobydlerjow a ma wot lěta 2016 měšćanske prawa.
Redarojo běchu połobski kmjen.
 je železniska towaršnosć w Sakskej.
Sydło SBE je w Žitawje.
Wot lěta 2002 wukonje SBE železniski wobchad na čarje Žitawa - Mittelherwigsdorf - Varnsdorf - Wodowe Hendrichecy - Jiwow w nadawku Wobchadniskeho zaměroweho zwjazka Hornja Łužica-Delnja Šleska.
Redukowany jězbny plan pak njeje k rentabelnosći wjedł, tak zo je wot tutoho lěta mjenowana čara bjez wosobnych ćahow.
Wot decembra 2007 pojědu na dźěłowych dnjach štyri ćahi dale do Liberec.
Wjacore razy wob lěto wobchadźeja wosebite ćahi wot Žitawy do Prahi a do druhich městow w Čěskej republice.
W februaru lěta 2009 je wobchadny zwjazk ZVON hromadźe z krajomaj Liberec a Ústí nad Labem wobchad na čarje Liberec - Žitawa - Varnsdorf - Wodowe Hendrichecy/ - Rybniště wupisał.
Na městnje SBE budźe Bohotska železnica, kotraž słuša k Arriva-koncernej, wobchad na čarje za znajmjeńša 10 lět přewzać.
Kružidło je nastroj w geometriji k rysowanju kružnicow a kružnicowych łukow.
Kružidło a prawidło su dwaj fundamentalne nastroje płone geometrije.
Kružidło bě symbol eksaktnosći a rjada.
Ma 57,7 milionow wobydlerjow a přestrjeń 191.791 km², potajkim wjace hač 300 wobydlerjow na kwadratnym kilometru.
Statna stolica je Bengaluru, jedyn indiskich centrow informaciskeje technologije.
Tropiski stat mjezuje z Gowu na sewjerozapadźe, Maharaštru na sewjeru, Andrapradešom na wuchodźe, Tamil Nadu na juhowuchodźe a Keralu na juhozapadźe.
Mrezisk je konstruowana słowjanska rěč.
Blanc, Joan Francés.
Ma kaž kornar stejace kosmy na šiji.
Wuwlak je žiwy w hórskich lěsach centralneje a južneje Azije, inkluziwnje Japanskeje, při čimž we wysokosćach wot hač do 4000 m wustupuje.
Často na štomje přenocuje.
89, pod hesłom Kragenbär.
Protyka za lěto 1985 15. awgusta: Znowazałoženje Zjednoćenstwa Cyrila a Metoda Dewastacija Pakosnicy a Wunšowa za Rychwałdsku brunicowu jamu, Wusokeje za Janšojsku jamu a Bukowa pola Grodka za jamu Wjelcej-juh.
11. měrca: Michail Gorbačow bu za noweho generalneho sekretara Komunistiskeje strony Sowjetskeho zwjazka woleny.
Tomáš Zdechovský je čěski politikar strony KDU-ČSL, manager, spisowaćel a publicist.
Wot lěta 2014 je zapósłanc europskeho parlamenta.
Wón je woženjeny a ma štyri dźěći.
15. awgusta abo 15. žnjenca je 227. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 138 dnjow hač do kónca lěta.
1537: W dźensnišim Paraguayju załoži so město Asunción.
1947: Indiska bu njewotwisna wot Zjednoćeneho kralestwa.
Gmejnske zarjadnistwo ma tule swoje sydło.
Wjes leži tři kilometry sewjernje Wojerec na wuhorbjenju wosrjedź nižiny Čorneho Halštrowa sewjernje rěki.
Wjesne hona maja přestrjeń wot 7,36 km².
Susodnej wsy stej Židźino w juhowuchodźe a Nowa Łuka w juhozapadźe.
Ležownosće běchu hač do 19. lětstotka we wobsydstwje Wojerowskeho stawneho knjejstwa.
Po Arnošta Mukowej statistice mějachu Hory we 1880tych lětach 285 wobydlerjow, mjez nimi 284 Serbow a jenož jedyn Němc.
W lěće 1955 nošachu hišće 113 žonow na Horach a w Nowej Łuce Wojerowsku serbsku drastu, 1969 běchu to jenož hišće 48.
Birgit Patokec: Wjes na hórce – Hory.
W Rozhledźe 5/1994 [44], str.
89. → wšě wjeski Sigrun Nazdalina: Serbska drasta we Wojerowskej wosadźe.
Dalše serbske mjeno je jednolětni floks.
Gaertn., Mey. et Scherb.) je rostlina ze swójby słódkich trawow.
British National Front je ekstremistiska prawicarska strona w Zjednoćenym kralestwje, kotraž bu w lěće 1967 załožena.
Předsyda je Ian Edward.
Fašistiska organizacija nima žanych zapósłancow w britiskich parlamentach.
Bě republikanski kandidat w prezidentowych wólbach 2008, kiž pak je Barack Obama dobył.
Město leži w juhowuchodźe Jendźelskeje při rěce Themse.
Zapadna Dwina je 1020 kilometrow dołha rěka w zapadnej Ruskej, sewjernej Běłoruskej a srjedźnym Baltikumje.
Tam běži podłu Běłoruskich wyšin do zapada, přez město Wicebsk a dale do juhowuchodneje Letiskeje.
Po wjacorych wulkich rěčnych zawěrach docpěje rěka letisku stolicu Rigu.
Klěśišća su sydlišćo w Delnjej Łužicy.
Klěśišća leža při zwjazkowej awtodróze 13 z Drježdźan do Berlina blisko wujězda Klěśišća.
Ulm je němske wulkoměsto na wuchodźe Badensko-Württembergskeje.
Nadeńdźe so při juhowuchodnej kromje Šwabskeje alby nad Dunajom a bjezposrědnje při hranicy Bayerskeje.
Ulm je sydło uniwersity a ma něhdźe 120.000 wobydlerjow.
Město je znate za gotisku katedralu, kotraž ma z 161,53 metrami najwyšu cyrkwinsku wěžu na swěće.
Přispomnjenja hódna je tež dołha byrgarska tradicija w Ulmje z najstaršej wustawu jednoho němskeho města a jednym z najstaršich měšćanskich dźiwadłow, kiž bu w lěće 1641 załožene.
Wuznamne wosobiny z Ulma su mjez druhim fyzikar Albert Einstein, spjećowarjej přećiwo nacionalsocializmej Hans a Sophie Scholl (1918 resp.
1921–1943) kaž tež dźiwadźelnica a spěwarka Hildegard Knef.
Republika Nahórski Karabach abo Arcach je mjezynarodnje njepřipóznata republika w zapadnym Azerbajdźanje.
W lěće 2015 měješe Nahórski Karabach 150.931 wobydlerjow.
Z nich běchu 99,7 % Armenojo.
Azerbajdźanske wobydlerstwo bě kónčinu w běhu wójny 1990tych lět wopušćiło.
Stolica a najwjetše město je Stepanakert.
Leži w Sibirskej w Awtonomnym wokrjesu Čukčow při brjoze Beringoweho přeliwa něhdźe 140 kilometrow wuchodnje Lawrjentija, něhdźe 550 kilometrow sewjerowuchodnje Anadyra a něhdźe 80 kilometrow zapadnje Zjednoćenych statow Ameriki.
Je najwuchodniše sydlišćo w Ruskej a w Eurazije.
Mário Alberto Nobre Lopes Soares bě portugalski politikar třećeje republiki.
Dnja 19. apryla 1973 załoži w eksilu w němskim Bad Münstereifel Socialistisku stronu Portugalskeje a bu 1974 wonkowny minister.
Po nalikowej rewoluciji sta so 1976 z prěnim demokratisce wolenym ministerskim prezidentom Portugalskeje.
Nawjedowaše w třoch periodach portugalske knježerstwo, a to 1976/77, 1978 a wot 1983 do 1985.
Jegiše Čarenc bě wuznamny armenski basnik a přełožowar.
Je zarjadniske sydło Magtymgulyskeho wobwoda.
Leži na juhu pusćiny Karakum něhdźe 280 kilometrow juhowuchodnje Balkanabata.
Ma něhdźe wósom tysac wobydlerjow a ma wot lěta 2016 měšćanske prawa.
Město leži něhdźe 105 kilometrow sewjerozapadnje Kišinjowa a je najwuznamniši industrijny, kulturny a hospodarske centrum w sewjernej połojcy Moldawskeje kaž tež wažny wobchadny suk.
Nadeńdźe so w Bălțiskej stepje při rěce Răut, prawym přitoku Dnjestra.
Sydlišćo je so w lěće 1421 prěni raz naspomniło a běše tehdy dźěl Moldawskeho wjerchowstwa.
Wot lěta 1812 słušeše do Ruskeho carstwa a dósta 1818 měšćanske prawa.
Bălți bě srjedźišćo židowstwa w Bessarabskej; w lěće 1897 měješe židowsku wjetšinu wot 56 %.
Přez holocaust bu židowska wosada nimale dospołnje zničena.
Pawoł Šołta bě serbski katolski farar, spisowaćel a domiznowědnik.
Narodźi so jako syn klamarja a bratr Bena Pětra Šołty a Jurja Šołty we Wotrowje a běše wot 1890 do 1897 chowanc Serbskeho seminara w Praze.
W čěskej stolicy wopytowaše hač do lěta 1895 němskorěčny Małostronski gymnazij a studowaše w lětomaj 1896/97 teologiju.
Zakónči swój studij w Mohuču.
Po nawróće do Łužicy skutkowaše jako kapłan w Radworju, Žitawje, Seitendorfje a Wostrowcu.
W lěće 1900 dósta farske městno w Lubiju, hdźež hač do swojeje smjerće wosta.
Šołta wozjewi knižnje pućowanskej reportaži Bosniski kraj a raj a Częstochowa – Pólski Róžant.
Domiznowědnje pisaše wo Wotrowskim hrodźišću (Wotrow.
Nimo toho napisa fejetonistiske dopomnjenki wo studentskim žiwjenju w Praze.
Wutroby Jězusoweje w Baćonju.
W: Krajan 53, str.
Bydgoszcz je – nimo Torunja – jedna ze stolicow a zdobom najwjetše město Kujawsko-pomorskeho wojewódstwa w Pólskej.
Je z nimale 350.000 wobydlerjemi wosme najwjetše město Pólskeje a nadeńdźe so na sewjeru kraja, něhdźe 270 kilometrow wot Waršawy.
Najblišej wulkoměsće stej Poznań a Gdańsk.
Přez město běži rěka Brda, kotraž so na wuchodźe města do Wisły wuliwa.
Prěnje sydlišćo na tutym městnje załoži so w 11. lětstotku.
Po 1343 natwari kral Kazimir Wulki tule hród.
Tři lěta pozdźišo, 1346, dósta Bydgoszcz měšćanske prawa.
Němscy wobydlerjo dachu nowemu městu mjeno Brahenburg po rěce Brda, pólscy přewzachu stare mjeno słowjanskeho sydlišća, Bydgost.
W 16. lětstotku bě Bydgoszcz jedne z najwjetšich městow Pólskeje.
Po nimale dospołnym zničenju města we Wulkej nordiskej wójnje měješe pak w lěće 1772 jenož hišće 700 wobydlerjow.
Wot 1772 do 1920 słušeše město po rozdźělenju Pólskeje k Pruskej, najprjedy k Zapadopruskej prowincy a po 1815 k prowincy Poznań.
Wot kónca Prěnjeje swětoweje wójny słuša Bydgoszcz zaso k Pólskej.
Wot septembra 1939 hač do januara 1945 bě město wot němskeho wójska wobsadźeny.
Bydgoszcz w lěće 1657 Stare składźišćo Nowa opera Na hłownym torhošću Při kanalu Population.
Leži při rěce Werešćicja w historiskej Galiciskej něhdźe 45 kilometrow juhozapadnje Lwowa.
Sydlišćo je so w lěće 1471 prěni raz naspomniło.
Wot lěta 1473 měšćanske prawa.
Wona je prěnja žona w tutym zastojnstwje a nawjeduje wot 18. meje 2016 prěnju čerwjeno-žołto-zelenu koaliciju w tymle kraju – tak mjenowanu „amplu" ze SPD, Zelenych a FDP.
Wona je městopředsydka swojeje strony a předsydka rozhłosoweje komisije krajow.
Wot 1. nowembra 2016 hač do 31. oktobra 2017 bě zdobom předsydka Zwjazkoweje rady.
Malu Dreyer bě hižo wot lěta 2002 jako ministerka za socialne, dźěło a swójbu čłonka krajneho knježerstwa w kabineće Kurta Becka.
Wona studowaše wot 1981 prawnistwo w Mohuču a absolwowaše w lěće 1987 druhe juristiske statne pruwowanje.
Kirgišćina je rěč ze skupiny Turkskich rěčow a jedna z hłownych rěčow w Kirgiskeje, hdźež słuži tež jako hamtska rěč.
Sanna Mirella Marin je finska politikarka Socialdemokratiskeje strony a wot 10. decembra 2019 ministerska prezidentka Finskeje republiki.
Wona je najmłódša ministerska prezidentka w finskich stawiznach.
Wot 2012 bě tež čłonka tamnišeje měšćanskeje rady.
Wot lěta 2015 je čłonka finskeho parlamenta.
Po wólbach 2019 sta so z ministerku za wobchad a komunikaciju w kabineće ministerskeho prezidenta Antti Rinne.
Wo jeho wotstupa ze zastojnstwa bu wot Socialdemokratiskeje strony za jeho naslědnicu nominowana a 10. decembra wot parlamenta wobkrućena.
W jeje kabineće skutkuje dwanaće žonow a sydom muži.
Bołharska abo hamtsce tež Republika Bołharska je stat w juhowuchodnej Europje z něhdźe sydom milionami wobydlerjow.
Bołharska je wot 29. měrca 2004 čłon NATO a wot 1. januara 2007 čłon Europskeje unije.
Bołharska leži we wuchodźe Balkanskeje połkupy a mjezuje na sewjeru z Rumunskej, na zapadźe ze Serbiskej, na juhozapadźe ze Sewjernej Makedonskej, na juhu z Grjekskej a na juhowuchodźe z Turkowskej.
Na wuchodźe twori Čorne morjo přirodnu hranicu.
Stolica a sydło knježerstwa republiki je Sofija.
Za hospodarstwo, administraciju a kulturu wuznamne města su Plowdiw, Warna, Burgas, Ruse a Stara Sagora.
Bołharska wobsteji k wulkemu dźělej z nižinowych runinow, kotrež so přez rěce Dunaj a Maricu a jeju přitoki tworjachu.
Hora Wichren w Pirinje a hora Botew w Balkanskich horinach stej dalšej wysokej horje.
CIA World Factbook: Trochowanje za 2017  Commons: Bołharska – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Čłonske staty Europskeje unije Awstriska | Belgiska | Bołharska | Cypernska | Čěska | Danska | Estiska | Finska | Francoska | Grjekska | Chorwatska | Irska | Italska | Letiska | Litawska | Luxemburgska | Madźarska | Malta | Němska | Nižozemska | Portugalska | Pólska | Rumunska | Słowakska | Słowjenska | Španiska | Šwedska Kandidaty: Čorna Hora | Serbiska | Sewjerna Makedonska | Turkowska Staty a wotwisne teritorije w Europje Staty • Albanska • Andorra • Awstriska • Belgiska • Běłoruska • Bołharska • Bosniska a Hercegowina • Čěska republika • Čorna Hora • Danska • Estiska • Finska • Francoska • Grjekska • Chorwatska • Irska • Islandska • Italska • Letiska • Liechtenstein • Litawska • Luxemburgska • Madźarska • Malta • Moldawska • Monaco • Němska • Nižozemska • Norwegska • Pólska • Portugalska • Rumunska • Ruska1 • San Marino • Serbiska • Sewjerna Makedonska • Słowakska • Słowjenska • Španiska • Šwedska • Šwicarska • Turkowska1 • Ukraina • Vatikanske město • Zjednoćene kralestwo Zwadne teritorije: Kosowo • Podnisterska Druhe teritorije: Åland • Baskiska • Bretanja • Ferejske kupy • Friziska • Friulska • Gagauska • Galicija • Gibraltar • Guernsey • Jendźelska • Jersey • Katalanska • Korniska • Łužica • Man • Sewjerna Irska • Svalbard • Šotiska • Waliziska 1 Leži zdźěla w Aziji.
Protyka za lěto 1906 W Žylowje poswjeća nowu ewangelsku cyrkej.
Z teje přičiny dósta Radwor nowe dwórnišćo při křižowanišću z čaru Budyšin–Wojerecy.
12. awgusta: W Njeswačidle wotměje so pod nawodom Korle Wyrgača 32.
Dalše serbske mjeno je čorny dub.
Jeho drjewo so jako ebenowe drjewo wužiwa.
Měrćink je serbske swójbne mjeno, wotwodźene wot předmjena Měrćin.
Stolica a zdobom najwjetše město je Černiwci.
Oblasć ma něhdźe 900.000 wobydlerjow na přestrjeni wot 8.000 kwadratnych kilometrow a je tuž jedna z najmjeńšich w Ukrainje.
Oblasć mjezuje z Rumunskej na juhu a z Moldawskej na juhowuchodźe.
Dalšej wjetšej měsće stej Storožynec a Chotyn.
Chotyn při Dnjestrje bě jedne z najwažnišich přimjeznych twjerdźiznow Moldawskeje na sewjeru.
W lěće 1775 přińdźe Bukowina pod rakusku kontrolu; Besarabiska słušeše wot lěta 1812 do Ruskeho carstwa.
Mjez swětowymaj wójnomaj bě cyły teritorij dźěl Rumunskeje a bu 1940 wot sowjetskeho wójska wobsadźene.
Wokrjes ma přestrjeń wot 802 km² a něhdźe 70.000 wobydlerjow.
Jiří Rusnok je čěski politikar a ekonom, kiž bě wot 25. junija 2013 hač do 29. januara 2014 z ministerskim prezidentom Českeje republiki.
Hižo wot apryla 2001 bě jako finančny minister w kabineće premiera Miloša Zemana čłon čěskeho knježerstwa.
W socialdemokratiskim knježerstwje Vladimíra Špidle bě tehdyši čłon socialdemokratiskeje strony ČSSD hač do měrca 2003 minister za industriju a wikowanje.
Po wotstupje premiera Petra Nečasa bu wot prezidenta Zemana za noweho šefa knježerstwa powołany, z wotpohladom na bórzomniše nowowólby.
Po wólbach społnomócni Zeman Bohuslava Sobotki z wutworjenjom noweho knježerstwa.
Ukrainšćina je wuchodosłowjanska rěč, přiwuzna rušćinje a běłorušćinje.
Rěči so wot 40 milionow ludźi, nimo Ukrainy, hdźež je hamtska rěč, tež w Pólskej, Słowakskej, Moldawskej a Podnjesterskej.
Charakteristiski za ukrainšćinu je pismik, kotryž wurjekuje so – kaž w hornjoserbšćinje – jako h a nic jako g.
Najwuznamniši ukrainski awtor bě Taras Šewčenko, kotryž płaći jako narodny basnik Ukrainy.
Ukrainšćina ma 7 padow, dwaj numerusaj a tři genusy.
56-109 Koordinaty: 56° S, 109° Z Kanada je po Ruskej druhi najwjetši kraj swěta a leži w sewjernym dźělu Sewjerneje Ameriki.
Mjezuje ze sewjernym polarnym oceanom na sewjeru, z Atlantiskim oceanom na wuchodźe, ze Zjednoćenymi statami na juhu a sewjerozapadźe a z Ćichim oceanom na zapadźe.
Kanadiska stolica je Ottawa, najwjetše město pak Toronto.
24. měrca abo 24. nalětnika je 83. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 282 dnjow hač do kónca lěta.
1999: Z bombardowanjom cilow w Serbiskej přez NATO zahaji so Kosowska wójna.
Leži při Baršćanskej krajnej dróze šěsć kilometrow sewjerowuchodnje Grodkowskeho centruma a ma něhdźe 280 wobydlerjow.
Wjes so w lěće 1346 k prěnjemu razej jako Loyow naspomni.
Po statistice Arnošta Muki měješe wjes w lěće 1884 cyłkownje 266 wobydlerjow, z nich 246 Serbow a 20 Němcow.
Hač do lěta 1879 swjećachu we Łojowskej ewangelskej cyrkwi prawidłownje serbske kemše.
W susodnym Zakrjowje rodźeny Jan Boguchwał Markus zběraše w lětomaj 1837/78 we woběmaj wsomaj cyłkownje 75 serbskich ludowych pěsnjow.
Hišće w lěće 1924 zdźěli gmejnski předstajer na naprašowanje wokrjesneho šulskeho rady, zo rěča Łojowske dźěći serbsce.
[263 wobydlerjow, z nich 1 dorosćeny z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 1 z pasiwnymi, 0 serbskich dźěći a młodostnych, 261 bjez znajomosćow] → wšě wjeski Lotar Balke: Spremberger Region.
Město je wjetše, wobmjezowane sydlišćo při křižowanišću wobchadnych pućow ze swójskej zarjadniskej a zastaranskej strukturu.
Z tym je nimale kóžde město zdobom centralne městno.
Města su – porno wsam – poměrnje wulke, husće wobsydlene sydlišća, kotrež dóstachu swój status w europskej tradiciji zwjetša přez spožčenje měšćanskich prawow kaž na přikład prawo wikow, prawo samopostajenja, swobodu byrgarjow a prawo na wobhrodźenje.
W Němskej su města přeco tež gmejny, zwjetša z wosebitymi funkcijemi.
W hornjoserbšćinje wužiwa so zapřijeće město tradicionelnje za Budyšin jako historiske srjedźišćo Hornjeje Łužicy.
Po wulkosći hodźa so wšelakore měšćanske typy rozeznawać, mjez druhim krajne města, městačka, wulkoměsta a milionowe města.
Po stawizniskich kriterijow rozeznawaja so na přikład hansowe města, industrijne města, rezidencne města, satelitowe města abo planowe města.
Tak bydleše w lěće 1800 jenož štwórćina němskeho wobydlerstwa w městach, mjeztym zo wučini podźěl měšćanow w lěće 2005 85 %.
W Němskej je cyłkownje 2063 městow, z nich 76 wulkoměstow z cyłkownym wobydlerstwom wot 26 milionow.
Štyri města maja wjace hač milion wobydlerjow, a to Berlin, Hamburg, Mnichow a Köln.
W cyłej Europje je 72 milionowych městow.
Najstarše město na swěće je Jericho, kotrež měješe hižo w 7. lěttysacu do Chrystusa wjace hač 3000 wobydlerjow.
Z wulkim wotstawkom najwjetše město Łužicy je Choćebuz z nimale 100.000 wobydlerjemi, kotryž běše hač do lěta 2011 tež jeničke wulkoměsto regiona.
Druhe najwjetše je Zhorjelc z něhdźe 55.000 wobydlerjemi, na třećim městnje steji Budyšin ze 40.000 wobydlerjemi.
Žarow w pólskim dźělu je z 38.000 wobydlerjemi na štwórtym a Wojerecy na pjatym městnje.
Nimo toho je tež wjele poměrnje małych łužiskich městačkow, kaž na přikład Kulow a Wóspork.
W internetowym słowniku: Myrte Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Srěni pucherjak docpěwa wysokosć wot 10 hač 20 cm.
Rostlina je z bjezbarbnymi łuhowymi wurostkami w pódźe zakótwjena a njese zelene, podnurjene wódne wurostki.
Njese łójenske pucherje jenož na łuhowych wurostkach.
Kćenja njesu walcojtu, 1 cm dołhu wotrohu.
Rosće na pochowych jiłach, we wódnej hłubokosć wot 10-50 cm.
Rostlina je w srjedźnej a sewjernej Europje rozšěrjena, při čimž južnje hač do sewjerneje Italskeje a Pyrenejow wustupuje.
Stolica a najwjetše město je Kairo.
Egyptowska wobsteji wot lěta 1922 jako njewotwisny stat, je pak kolebka jedneje z najstaršich wysokich kulturow čłowjestwa, na čož swětoznate pyramidy hač do dźensnišeho dopominaja.
W běhu tak mjenowaneho „Arabske nalěćo" bu dołholětny prezident Hosni Mubarak w rewoluciji powaleny.
Kraj mjezuje na zapadźe z Libyskej, na juhu ze Sudanom a na sewjerowuchodźe z Israelom.
Nimo płódneje doliny Nila wobsteji Egyptowska zwjetša z nimale njewobsydleneje pusćiny Sahara.
Qarshi je oazowe město w Uzbekistanje.
Leži při rěce Kaškadarja něhdźe 400 kilometrow juhozapadnje Taškenta.
Ma něhdźe 254 tysac wobydlerjow.
Hrymzyčnik je ród ze swójby Lilijowych rostlinow.
Wersije za Linux a Mac OS so hišće wuwiwaja a budu po planach 2010 jich finalny status docpěć.
BSD-licenca pak tute zapřimnjenje wuraznje dowoli.
Zakład twori zwobraznjenska technika WebKit.
Chrome wobsteji hłownje z tři dźělow.
Wobhladowak sam je zamołwity za wjedźenje softwary.
Zwobraznjenska technika WebKit tči w zwobraznjenskim modulu.
Google Chrome je po komponentach rjadowany natwarjeny.
Komunikacija mjez procesami wotběži z pomocu powěsćow.
Sprjewjenjo běchu połobski kmjen při rěce Sprjewja, kotrež sydlachu w dźensnišej Braniborskej a Berlinje na sewjer wot Łužičanow a na wuchod wot Habolanow.
Jako historiska stolica Pólskeje je ze swojim starym měšćanskim jadrom a hrodom Wawel wažny turistiski centrum.
W lěće 2000 bě jedna z dźewjeć kulturnych stolicow Europy.
W lěće 1364 je so tam prěnja pólska uniwersita − Uniwersytet Jagielloński − załožiła.
Wot 1795 do 1918 słušeše Krakow do Rakusko-Wuherskeje.
Dźensa je w Krakowje 23 wysokich šulow: tři uniwersity a tež Akademia Sztuk Pięknych, Akademia Muzyczna, Państwowa Wyższa Szkoła Teatralna, Adademia Pedagogiczna, Papieska Akademia Teologiczna a Akademia Wychowania Fizycznego.
Historiski centrum Krakowa steji na lisćinje swětoweho herbstwa UNESCO.
W Krakowje ma Narodny Muzej swoje sydło.
Biblioteka Jagiellońska je jedna z najwjetšich w Pólskej.
Njedaloko města nadeńdźe so mjezynarodne lětanišćo Balice.
W Krakowje hrajetej najstaršej kopańcowej klubaj Pólskeje , załoženej w lěće 1906: Cracovia Kraków a Wisła Kraków.
Dalši kopańcowy klub je Hutnik Kraków.
Monzón je po přestrjeni najwjetše město Španiskeje.
Něhdźe 17.115 wobydlerjow bydla tam na 155,01 km².
Žarow je měšćanska gmejna na zapadźe Pólskeje, w Lubušskim wojewódstwje.
Je to hłowne město pólskeho dźěła Delnjeje Łužicy.
Dźensa ma nimale štyrceći tysac wobydlerjow a je hłowne město wokrjesa ze samsnym mjenom.
Wódny hwězdnik je ležaca rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 10 hač do 30 cm.
Wón wutwori čumpate trawniki.
Wone docpěwaja dołhosć wot 1 hač do 2 cm a su na spódku mikawčkate.
Rosće na žórłowych honach a na lěsnych pućach.
Rostlina je w Europje rozšěrjena, při čimž w juhu jenož w horinach wustupuje.
Juchnow je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1410 załožiło a ma wot lěta 1777 měšćanske prawa.
Hnězdowka je ród ze swójby orchidejowych rostlinow.
Wěteńca je hornjołužiska wjeska z 58 wobydlerjemi w srjedźišću Budyskeho wokrjesa, kotraž słuša wot lěta 1974 k Njebjelčanskej gmejnje.
Wěteńca leži něhdźe sydom kilometrow juhowuchodnje Kamjenca w serbskich Horjanach nad dolinu rěčki Jawory.
Susodne wsy su Smječkecy w sewjerowuchodźe, Wudwor we wuchodźe, Pančicy w juhu, Miłoćicy w juhozapadźe a Serbske Pazlicy w sewjerozapadźe.
Typiske za wjesny napohlad su třistronske dwory z wulkimi wrotami.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Witeniz sta so hižo w lěće 1225.
Ležownostne knjejstwo měješe nanajpozdźišo wot lěta 1600 klóšter Marijina hwězda.
W třicećilětnej wójnje šwedske jednotki wjesku nadpadnychu a ju wurubichu.
1759 naspomni so wjeska jako Wiednitz a dósta k lěpšemu rozeznawanju wot sewjerozapadnje Kamjenca ležaceje Wětnicy předwěšk Dürr-.
Tónle dodatk wobchowa so tež při přemjenowanju do Wicknitz.
1886 zniči woheń wulki dźěl Wěteńcy, kotruž pak po tym zaso natwarichu.
Wuchodnje wjeski, při křižowanišća pućow do Wudworja a Pančic, steji modlerski stołp z lěta 1789, kiž bu 1862 wobnowjeny.
Hlej tež: Lisćinu kulturnych pomnikow we Wěteńcy W lěće 1884 měješe Wěteńca po Mukowej statistice 74 wobydlerjow, mjez nimi 73 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot 90,3 %.
Hač do dźensnišeho maja nimale wšitcy wobydlerjo serbšćinu jako maćeršćinu.
1925 bě 78 wot cyłkownje 79 wobydlerjow katolskeje konfesije.
Kaž susodni Miłočenjo přisłušeja Wěteńčanscy katolikojo ze starodawna Chróšćanskej wosadźe.
W poslednich 65 lětach spada ličba wobydlerstwa wot 86 na 50.
Stolica je město Santo Domingo w juhu kraja.
W Dominikanskej republice knježi tropiska, włóžna klima, wosebje sewjernje centralneho horinskeho rjećaza Cordillera Central.
Najwyše městno kraja je Pico Duarte, kotryž je tež najwyša hora cyłeje Karibiki.
Dominikanska republika je woblubowany cil za turistow.
Leži při brjoze rěki Jachsu něhdźe 90 kilometrow wuchodnje Bochtara.
Sydlišćo je so w 13. lětstotku prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1934 měšćanske prawa.
Taraclia je město na juhu Moldawskeje.
Je zarjadniske sydło Taracliaskeho rajona.
Leži něhdźe 125 kilometrow juhozapadnje Kišinjowa.
Ma něhdźe 15 tysac wobydlerjow , z toho někak 78 % Bołharow.
Stolica a najwjetše město je Priština.
Faktisce steja 90 % teritorija pod kontrolu kosowskeho knježerstwa w Prištinje, mjeztym zo so někotre gmejny na sewjeru, w kotrychž su hłownje Serbja žiwi, dale k Serbiskej liča.
Dotal připózna 110 wot 193 čłonskich statow Zjednoćenych narodow njewotwisnosć Kosowa wot Serbiskeje.
Hamtskej rěči Kosowa stej albanšćina a serbišćina.
CIA World Factbook: Trochowanje za 2015  Commons: Kosowo – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Staty a wotwisne teritorije w Europje Staty • Albanska • Andorra • Awstriska • Belgiska • Běłoruska • Bołharska • Bosniska a Hercegowina • Čěska republika • Čorna Hora • Danska • Estiska • Finska • Francoska • Grjekska • Chorwatska • Irska • Islandska • Italska • Letiska • Liechtenstein • Litawska • Luxemburgska • Madźarska • Malta • Moldawska • Monaco • Němska • Nižozemska • Norwegska • Pólska • Portugalska • Rumunska • Ruska1 • San Marino • Serbiska • Sewjerna Makedonska • Słowakska • Słowjenska • Španiska • Šwedska • Šwicarska • Turkowska1 • Ukraina • Vatikanske město • Zjednoćene kralestwo Zwadne teritorije: Kosowo • Podnisterska Druhe teritorije: Åland • Baskiska • Bretanja • Ferejske kupy • Friziska • Friulska • Gagauska • Galicija • Gibraltar • Guernsey • Jendźelska • Jersey • Katalanska • Korniska • Łužica • Man • Sewjerna Irska • Svalbard • Šotiska • Waliziska 1 Leži zdźěla w Aziji.
Wona słuži jako jedna z dweju hamtskeju rěčow Běłoruskeje, je pak w kraju samym mjeńšinowa rěč.
Narodne mjeńšiny z běłoruskej rěču su na přikład we wuchodnej Pólskej wokoło Białystoka, ale tež w někotrych kónčinach Ruskeje a Ukrainy.
Prěnje knihi w běłorušćinje wuńdźechu hakle spočatk 20. lětstotka.
Běłorušćina ma tři genusy, dwaj numerusaj a 6 padow.
Stolica a zdobom najwjetše město je Lwów.
Oblasć mjezuje na zapadźe z Pólskej a tuž z Europskej uniju.
Za čas Druheje swětoweje wójny wojowachu tu Polacy, sowjetske wójsko, ukrainscy zběžkarjo kaž tež němske wójsko.
Leži při rěce Dnjepr něhdźe 70 kilometrow juhozapadnje wot města Zaporižžja.
Sydlišćo je so w lěće 1786 załožiło a ma wot lěta 1957 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Iwanawskeho rajona.
Leži něhdźe 140 kilometrow wuchodnje Bresta.
Leži w historiskej Wołynskej něhdźe 20 kilometrow sewjerozapadnje Lucka.
Sydlišćo je so w lěće 1287 prěni raz naspomniło.
Wot lěta 1541 ma měšćanske prawa.
20 Luboml, Lubomla — Warszawa : Filip Sulimierski i Władysław Walewski, 1884. — T. V : Kutowa Wola — Malczyce. — S. 444—445.
Leži při prawym brjoze Dnjepra něhdźe 65 kilometrow juhowuchodnje Kijewa.
Sydlišćo je so w lěće 1121 prěni raz naspomniło, tehdy hižo jako wobtwjerdźene městno.
1506 dósta wot pólskeho krala Zygmunta Magdeburgske měšćanske prawo.
Dla swojeho połoženja při Dnjeprje hraješe město hač do 19. lětstotka wažnu rólu při wikowanju mjez Ruskej a Europu.
Žiwin je z nimale 449 metrami najwyši wjeršk Zapadołužiskeje pahórčiny juhozapadnje Kamjenca a Halštrowa.
Lěsojta hora namaka so mjez Mohornom na zapadźe, Kamjentnej horu na sewjeru, Kinčom na wuchodźe a Ramnowom na juhu a je wo 200 metrow wyša hač na wuchodźe ležaca hornjołužiska krajina.
Južnje jeje wjerška běži zwjazkowa awtodróha 4 přez tak mjenowanu Porchowsku horu.
Při skłoninach Žiwina so dwě wažnej rěce tutoho regiona wužórlitej, mjenujcy Čorny Halštrow na wuchodnym, Porchowskim boku a Rědora při juhozapadnym boku blisko sydlišća Rědorica.
W lěsu njedaloko Rědoricy namaka so woblubowany wulětny hosćenc Luchsenburg.
Jako najwyši dypk wokoliny je wjeršk Žiwina hižo wotdaloka widźeć a hodźeše so tuž za nabožne zaměry.
Gaj je město w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 36 tysac wobydlerjow. aziskim Sydlišćo je so w lěće 1959 załožiło a ma wot lěta 1979 měšćanske prawa.
Arys je město w južnym Kazachstanje, kotrež słuša k Juhokazachskemu wobwodej.
Leži při rěce Arys, přitoku Syrdarje, něhdźe 85 kilometrow sewjerozapadnje Šymkenta.
Ma něhdźe 43 tysac wobydlerjow a leži při wažnym železniskim křižowanišću mjez Transaralskej železnicu a Turksib.
Uniwersitne město je wuznamne stejišćo wolijoweje a chemiskeje industrije kaž tež rybarstwa.
Leži něhdźe 1500 kilometrow zapadnje stolicy Astany při rěce Ural, kotraž so južnje města z deltu do Kaspiskeho morja wuliwa.
Pobrjóh najwjetšeho jězora swěta je něhdźe 25 kilometrow zdaleny.
Po standardnej definiciji twori rěka Ural hranicu mjez Europu a Aziju, tak zo wobsteji Atyrau z europskeho a aziskeho dźěla.
Přez Atyrau wjedźetej Europska dróha 40 kaž tež železniska čara Astrachań–Orsk.
Wot lěta 1885 ma měšćanske prawa.
Kimjelčka je dwulětna rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 30 hač 80 cm.
Stołpik je rozrosćenje rozhałuzowany a hranity.
Łopjena su jednory hač dwójce pjerite ze šwižnymi pjeritymi łopješkami, kotrež docpěja šěrokosć wot 1 mm.
Delnje bóčne pjera łopjena křiž wutworja.
Kćěje wot meje hač julija, ale často kćěje druhi raz wot awgusta hač septembra.
Rozpačny płód wobsteji ze zhibnjenych rjepikatych dźělnych płodow, je jejkojty a docpěje dołhosć wot 3 hač 4 mm.
Rosće na tučnych łukach, tučnych pastwach wosebite w horinach a pućnych kromach.
Ma radšo hlinjane a běłohlinowe pódy.
Płody polěpša jako korjenina znjesliwosć wot kała a chlěba.
192, pod hesłom "Kümmel".
148, pod hesłom "Kümmel".
Antoninów je wjes w Pólskej.
W lěće 2006 je tam bydliło 95 ludźi.
Je zarjadniske sydło Hancawičskeho rajona.
Leži při rěce Cna něhdźe 200 kilometrow sewjerowuchodnje Bresta a něhdźe 75 kilometrow sewjerowuchodnje Pinska.
Sydlišćo je so w lěće 1898 załožiło a ma wot lěta 1973 měšćanske prawa.
Železniska čara Berlin–Zhorjelc je hłowna železniska čara w Berlinje, Braniborskej a Sakskej.
Čara spočina w Berlinje a wjedźe přez Parsk, Lubin, Choćebuz, Grodk a Hórku.
Je 207 kilometrow dołha a bu w lětomaj 1866/67 natwarjena.
Z Lubnjowa wjedźe čara do Kamjenca.
Choćebuz je wulke železniske křižowanišćo.
Běła Woda je něhdyše železniske křižowanišćo, dźensa wužiwa so pak jeničce hišće čara z Berlina do Zhorjelca.
Železniska čara do Mužakowa bu w lěće 2001 zawrjena, železniska čara do Baršća hižo 1998.
W Hórce je křižowanišćo z železniskej čaru Węgliniec–Falkenberg.
Andrea Dombois je sakska politikarka Křesćansko-demokratiskeje Unije Němskeje, wot lěta 1990 zapósłanča wólbneho wokrjesa 42 w sakskim krajnym sejmje a wot septembra 2009 wiceprezidentka krajneho sejma.
Dombois bu 2019 jako direktna kandidatka swojeje strony we wólbnym wokrjesu Sakska Šwica-Wuchodne Rudne horiny 2 z 34,9 % hłosow znowa do sejma wolena.
Wona je ewangelska, ženjena a mać dźěsća.
Fijałkowy stawač je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 15 hač 60cm.
Kćenja su oliwozelene abo róžojte a nimaja wotrohu.
Jich hubka je dwudźělna.
Preferuje wutkate, často małowapnate hlinowe pódy.
Sebastian Frieder Fischer je sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje Unije Němskeje, kiž bě wot 2009 do 2019 direktny woleny zapósłanc wólbneho wokrjesa 38 w sakskim krajnym sejmje.
Fischer bu 2009 jako direktny kandidat swojeje strony z 38,5 % hłosow woleny.
2014 bu we wólbnym wokrjesu Mišno 2 z 41,4 % znowa woleny.
Při wólbach 2019 zhubi swój mandat na kandidata strony AfD, kiž dósta 40,1 % hłosow.
Leži něhdźe 500 do 700 kilometrow južnje Moskwy na južnej kromje Srjedźoruskeje platy a mjezuje na juhu z Ukrainu.
Jeje zarjadniske sydło a najwjetše město je Bjelgorod z 356.000 wobydlerjemi.
W lěće 2010 měješe Oblasć Bjelgorod 1.532.526 wobydlerjow.
Z nich běchu 92,9 % Rusojo.
Móškate łopjena su lochko zubate a husto w mutličkach steja.
Módre kćenja steja we wulkich, nakónčnych pakićach.
Pochadźa z juhowuchodneje Europy.
Sortawala je město w Ruskej federaciji.
Leži při sewjernym kóncu Ladogaskeho jězora w republice Karelskej, jenož 30 kilometrow wot finskeje hranicy.
Sydlišćo je so w lěće 1468 załožiło a ma wot lěta 1632 měšćanske prawa.
Iluzija je makedonsko-awstriski film z lěta 2004 z Mustafu Nadarević, Vladom Jovanovskim, Nikolu Gjuričkom, Dejanom Aćimovićom a Markom Kovačevićom w hłownych rólach.
Režiser filma bě Svetozar Ristovski, kiž zestaji scenarij w kooperaciji z Grace Lea Troye.
Iluzija je stawiznička wo jednym nadarjenym, ale znjewužiwanym hólčecu, kotrehož nadźije k lěpšemu přichodej jeho přeradźichu a kotryž so naposledk z kriminelnym subjektom sta.
Film spožča ćmowy wotkaz post-juhosłowjanskeje Makedonskeje, ju jako městno korupcije a namocy portretujo.
Iluzija bě prěni film Ristovskeho.
Po premjerje w Kanadźe a Zjednoćenych statach bu derje wot tamnišich kritikarjow akceptowany, kiž wuchwalichu jeho bjezkompromisny realizm a wustup Marka Kovačevića we hłownej róli.
Filmej spožči so najlěpše myto na Mjezynarodnym festiwalu Anchorage w lěće 2005.
Warnowanje před wotkrywanjom wobsaha: Sćěhuja informacije, kotrež wotkrywaja kónc filma.
Marko ma jednu sotru, kiž rěka Fani.
Naposledku zabije Marko swojeho wučerja.
Jarowoje je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w Altajskim regionje při kazachskej hranicy, něhdźe 480 kilometrow zapadnje Barnaula a ma něhdźe 18 tysac wobydlerjow.
, Chukchj// Glottolog 2.7.
Rico Gebhardt je sakski politikar Lěwicy, wot lěta 2004 přez krajnu lisćinu zapósłanc sakskeho krajneho sejma a předsyda swojeje frakcije w sejmje.
Při wólbach w Sakskej 2014 bě načolny kandidat swojeje strony.
Wón je bjezkonfesionelny, ženjeny a nan dweju dźěsćow.
1. meje: Rakusko-wuherski kejžor Franc Józef I. zahaji swětowu wustajeńcu we Wienje.
31. meje: Heinrich Schliemann namaka w antiknym měsće Troja tak mjenowany „pokład Priamosa".
15. julija: Załoženje šotiskeho koparskeho towarstwa Glasgow Rangers.
22. oktobra: Podpisanje zrěčenja třoch kejžorow mjez Němskej a Ruskej we Wienskim hrodźe Schönbrunn.
29. oktobra: Po smjerći krala Jana sta so jeho syn Albert z nowym kralom Sakskeje.
7. apryla abo 7. jutrownika je 97. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 268 dnjow hač do kónca lěta.
Frank Stübner bě serbski nakładnik.
Narodźi so do Bartskeje serbskeje swójby a maturowaše na Serbskej rozšěrjenej wyšej šuli w Małym Wjelkowje.
Hižo wot 1986 dźěłaše w Ludowym nakładnistwje Domowina jako lektor za wěcownu a dźěćacu literaturu.
Po přewróće załoži Stübner dnja 1. apryla 1992 swójske nakładnistwo, Lusatia Verlag, kotrež wuda w běhu 25 lět wjace hač 200 edicijow, mjez druhim woblubowanu Hornjołužisku domjacu protyku a wjele dalšeje domizniskeje a domiznowědneje literatury.
Politisce angažowaše so Stübner na komunalnej runinje jako bjezstronski radźićel frakcije Lěwicy w Budyskim wokrjesnym sejmiku wosebje za serbske a kulturnopolitiske naležnosće.
Wot 1998 do 2014 měješe w lětnim dźiwadle Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadła stajnje mjeńše róle.
Manfred Laduš: Serbski nakładnik z wulkej wutrobu za Łužicu a dźiwadło był. [nekrolog], w Serbskich Nowinach dnja 11. apryla 2017, str.
Dźěłaše tež jako młóck pola burow a w zymje jako nócny stražnik.
W lěće 1840 přewza w starobje 23 lět nanowu žiwnosć, na kotrejž ležeše wysoka renta, dyrbi ju pak dołha dla 1851 předać.
Po tym bě na podrustwje w Brězynje, Jamnom a Hućinje.
Prěnja žona a wšě jeho sydom dźěći jemu zemrěchu.
Wón sam wumrě wochudnjeny w lěće 1858 w starobje jenož 41 lět.
Jakub Rachlowc wozjewi za čas wozrodźenja w 1840tych a 1850tych lětach w Tydźenskej Nowinje a w Serbskich Nowinach něhdźe 30 składnostnych basnjow, mjez druhim pryzlojte přeprošenja na kermušu abo hermank.
Wón hraješe tež na huslach a dźiwaše na dodźerženje kwasnych nałožkow.
Ota Wićaz: Kak so murjer Jakub Rachlowc před 75 lětami w Hućinje žiwješe.
W: Předźenak 1924, str.
48–52. tón samy: Murjer Jakub Rachlowc.
W: Nowa doba, lětnik 6, wudaći 20/21, 16. a 19. februara 1952.
Franc Šěn: Rachlowc, Jakub.
Leži w historiskej Podolskej něhdźe 50 kilometrow juhowuchodnje města Winnycje.
Sydlišćo je so w lěće 1506 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1581 měšćanske prawa.
Leži při rěce Južny Bug něhdźe 180 kilometrow sewjernje Mykolajiwa.
Běła brěza je zhorbjeny hač přewisowacy štom, kotryž docpěje wysokosć wot 25 m.
Muske wurlički docpěja dołhosć wot 3 hač 6 cm.
Žónske wurlički docpěwaja dołhosć wot 1,5 hač 3 cm.
Rosće w swětłych, lisćowych a jehlinowych lěsach, na suchich pastwach, holach a pustych płoninach.
Rostlina je w sewjernej Europje rozšěrjena.
Sorta 'Youngii' docpěwa wysokosć wot 6 m, pomału rosće a njese wisace hałuzy.
Jeje łopjena su ćmowočerwjene hač čerwjene.
Leži něhdźe 150 kilometrow sewjerozapadnje Luhanska.
Sydlišćo je so w lěće 1660 jako wjes Swatowa Lučka załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Stepnogorsk je město w sewjernym Kazachstanje.
Leži něhdźe 140 kilometrow sewjernje stolicy Astany a ma něhdźe 47 tysac wobydlerjow.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1959 załožiło a ma wot lěta 1964 měšćanske prawa.
Dla nuklearnych a biochemiskich zawodow bě město za čas Sowjetskeho zwjazka zawrjene a měješe tajnej mjenje Zelinograd-25 resp.
Šachtinsk je město w Kazachstanje.
Leži při rěce Tentek něhdźe 50 kilometrow juhozapadnje Karagandy.
P2 je skrótšenje za typ bydlenskeho twara platoweho twarstwa.
Prěni dom typa nastawaše w lěće 1961 jako eksperimentalny twar w Berlin-Lichtenburgu.
Dom je w dróze Erich-Kuttner 9-15 we městnym dźělu Fennpfuhl.
Standard bě wuhotowanje z 1- hač 4-stwinymi bydlenjemi.
Nicolai, Berlin 2004.
Hodźina je časowa jednotka a štyriadwacety dźěl dnja.
Łaćonske słowo je hora, tuž wužiwamy wědomostnu skrótšenku h.
Wjela so 7. měrca 1778 w Dołhej Boršći jako najmłódši syn tamnišeho serbskeho fararja Jana Wjele narodźi.
Hižo w dźěćatstwje zašćěpi so Hendrichej Hornjołužiska hola a hatowa krajina do pomjatka a zwobrazni ju w někotrych zažnych twórbach.
Swoje prěnje wukubłanje dósta Wjela w lěće 1790 při Zhorjelskim gymnaziju a rysowanskeje šule pola krajinoweho rysowarja Christopha Nathe.
Tam dožiwi so wuwiwacu romantiku a so po prěnich wuspěchach 1799 do Chalkografiskeho towarstwa w Dessauje jako rysowar powoła.
Dokelž bě Wjela zahorjeny jěchar, swoje twórby w Dessauje zdźěla tunje předa, zo by pjenjezy za wupožčenje konjow měł.
Přez napinanja wuprawy pak Wjela schori, ekspediciju přetorhny a so do Němskeje nawróći.
Kartografiski material, kotryž wón zhotowi zwosta pola hrabje Musin-Puškina abo přeńdźe do wotpowědnych archiwow.
Krajinowe rysowanki, kotrež za čas ekspedicije zhotowi, sebi Wjela pak zdźerži.
Bórze po jeho nawróće wón Nowe lěto 1805 w Budyšinje zemrě.
Wjela je w Chrjebi pódla swojeho nana pochowany, hdźež so składnostnje 200. narodnin 1978 wopomnjenska tafla při farje wotkry.
Někotre z tutych pokaza wón w lěće 1811 tež wjacekróć Goethej, kotryž rysowanki tež druhim napřećo chwalobnje naspomni.
W Budyšinje je Hendricha Božidara Wjelowa dróha po nim pomjenowana.
Sophie Natuschke a Florian Bielefeldt: Im Kaukasus.
Marija Wjelic: Wjela, Hendrich Božidar.
Böhlau Verlag, Köln, Weimar 2007, str.
Dwojomudka je ród ze swójby orchidejowych rostlinow.
Babyduškojta wjerba je w lěću zeleny spalěrowy kerk, kotryž docpěwa wysokosć wot jenož 5 hač do 10 cm.
Žónske micki wobsteji z 3 hač 5 kćenjow.
Rostlina je jenož we wapnowych Alpach rozšěrjena, při čimž we wysokosćach wot hač do 3100 m wustupuje.
Lěkarske kosćadło je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač do 100 cm.
Wone steja w dwójnych wijelach.
Rosće na brjohach, na pućowach kromach, na mokrych łukach, w hrjebjach a w łučinowych lěsach.
Preferuje włóžne hač mokre, wutkate a bazowe pódy.
W lěće 1961 je k uniwersiće Pennsylvaniskeje přešoł.
1965 je Fort při prof.
W tutym času, mjenujcy 1976/77 a 1982/83, je hóstne profesury na uniwersiće Oldenburg přewzał.
W tutym času je swoje studije wo saterfrizišćinje a wuchodofriziskej delnjoněmčinje započał.
Wot lěta 1982 bě w Němskej žiwy.
Prof. Dr. Marron C. Fort bě wudawaćel słownika za saterfrizišćinu.
Helmut Buske Verlag, Hamburg 1980.
Ostendorp, Rhauderfehn 1985.
Ostendorp, Rhauderfehn 1990.
Sewjerny mak je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač do 60 cm a šěrokosć wot 15 hač do 20 cm.
Wone njesu jedne kćenje.
Na spódku stejace łopjena su blědozelene abo namódreń zelene.
Kćěje w zymje a nalěće.
Wulke, wonjace kćenja su běłe, žołte, oranžowe abo róžojte.
Krónowe łopješka su stołkane.
Pochadźa ze sewjernych dźělow sewjerneje Ameriki a Azije.
Angarsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Ma něhdźe 226 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1945 załožiło a ma wot lěta 1951 měšćanske prawa.
Wiljučinsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w Sibirskej na połkupje Kamčatka při Awačaskim zaliwje w Kamčatskim regionje něhdźe 25 kilometrow zapadnje Petropawlowska-Kamčatskeho.
Sydlišćo je so w lěće 1968 pod mjenom Sowjetskij załožiło a ma wot lěta 1993 měšćanske prawa.
Wjes ležeše na hórce něhdźe pjatnaće kilometrow juhowuchodnje Grabina a něhdźe pjećadwaceći kilometrow sewjernje Łuchowa we wysokosći wot 160 metrow nad mórskej hładźinu a bě tuž najwyše ležace sydlišćo stareho Grabinskeho wokrjesa.
Susodne wsy běchu Lichterfeld na sewjeru, Załhozdź na wuchodźe a Kósćerjow na juhowuchodźe.
W lěće 1937 dósta w zwisku nacionalsocialistiskeje germanizacije serbskich městnych mjenow nowe němske mjeno Bergheide.
Wjes, kotraž měješe w lěće 1964 518 wobydlerjow, bu 1987/1988 za brunicowu jamu Klěśišča-sewjer wotbagrowana.
Je zarjadniske sydło Mazyrskeho rajona.
Leži při prawym brjoze Pripjata něhdźe 130 kilometrow juhozapadnje Homela.
Ma něhdźe 111 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1155 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1795 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Rečyckeho rajona.
Leži při prawym brjoze Dnjepra něhdźe 40 kilometrow zapadnje Homela.
Sydlišćo je so w lěće 1213 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1511 měšćanske prawa.
Sydlišćo je so w lěće 1735 jako Kušwinskij zawod załožiło a ma wot lěta 1925 měšćanske prawa.
W internetowym słowniku: Weißdorn Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Apfel W internetowym słowniku: Apfelbaum Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Zwergmispel Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Birne Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Quitte Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Mehlbeere W internetowym słowniku: Felsenbirne Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Pfirsich W internetowym słowniku: Pfirsichbaum Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Jabłučina je ród ze swójby róžowych rostlinow.
Mjeno roda Malus bu w lěće 1754 wot Philip Miller w Gard.
Abr., 4. nakład, S. 835, najprjedy wozjewjene.
Eksistuje něhdźe 42 hač 55 Malus-družinow; tu listowanje z informacijemi wo domiznje.
W Chinskej so hodźa něhdźe 25 družinow namakać z kotrychž 15 jenož tam.
C.K.Schneid.): Domizna je Japanska.
C.K.Schneid.: Domizna je Mała Azija: Grjekska, Syriska, Libanon, Israel.
C.K.Schneider): Domizna je Wuchodna Azija.
Koehne ex C.K.Schneid.: Domizna je Himalaja.
Mill.), zapadna Azija a Europa – po najnowšich přepytowanjach najskerje njeje žana pochadna forma zahrodneje jabłučiny, ale snano je w tej zakřižowana.
Rehder), žana dźiwja forma njeje znata; eksistuje wjacore sorty, zdźěla z krejčerwjenymi łopjenami.
Wo znatych sortami płody dawacych jabłučinow hlej zahrodna jabłučina a sorty jabłučinow.
W internetowym słowniku: Apfel W internetowym słowniku: Apfelbaum Genus: Malus Mill.
In: Annales Botanici Fennici.
Łopjena docpěja šěrokosć wot 20 cm.
Krónowe łopješka su prědku skulojćene a docpěja dołhosć wot 12 hač 20 cm.
Kćenjowe stołpiki su po kćěwje dele zhibnjene, so pak za čas wuzrawjenosće płoda zaso horje měrja.
Wona je wot Pyrenejow hač do Japanskeje rozšěrjena, ale w srjedźnej Europje zdźěla faluje abo je rědka.
Kćenjowe stołpiki su po kćenju zrunane.
Łopjena su mjeńšo dźělene.
Rosće we wyšich regionach, ale w nižina je rědki.
Rosće w bahnach, na rěčnych kromach a w brjohowych kerčinach.
Łučna pyskawa z kćenjom w Danskej Łučna pyskawa z kćenjom Ilustracija Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Regionalne mjeno je šipka.
Šiplenka je kompleksny płód, kotryž wobsahuje wjele małkich worjechow.
Na mjasnym spódku sedźa worješki.
Zrałe płody su oranžowe hač čerwjene.
Bělizna a symjenja wobsahuja wuhlikowe hydraty, třěski, płodowe kisaliny a pektiny, ale tež witamin C. Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Sćijecy su wjes w Hornjej Łužicy, kotraž je wot lěta 1994 z měšćanskim dźělom Budyšina.
Maja 567 wobydlerjow a přestrjeń wot 4,73 km².
Prěnje historiske naspomnjenje Sćijec jako sydło ryćerja Martinus de Stewicz pochadźa z lěta 1242.
Ležownostne knjejstwo měješe přez lětstotki Budyska měšćanska rada.
Hlej tež: Kulturne pomniki w Sćijecach Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 70 wot cyłkownje 96 Sćiječanow serbsce.
Sumqayıt je wulkoměsto w Azerbajdźanje.
Leži při brjoze Kaspiskeho morja něhdźe 30 kilometrow sewjernje Bakuwa.
Ma wokoło 336 tysac wobydlerjow.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1938 załožiło a ma wot lěta 1949 měšćanske prawa.
Pellmann bu jako jedyn z dweju zapósłancow Lěwicy direktnje do sejma woleny, a to w lěće 2009 z 31,3 % hłosow we wólbnym wokrjesu 27.
Promowowany stawiznar Pellmann bě bjezkonfesionelny, ženjeny a nan třoch dźěći.
Lěpjaca želbija je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 40 hač do 80 cm.
Łopjena su dołho stołpikate.
Swětłožołte, čerwjeno-brunje dypkate kćenja docpěja dołhosć wot 3 hač do 4 cm a steja po štyrjoch hač po šesćoch w mutličkach na kóncu stołpika.
Hornja hubka je horje zhorbjena a na boku splacnjena.
Delnja hubka je brunje smužkata.
Keluch je wusko-zwónčkojty.
Wšědna třepjetawka je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 20 hač 50 cm.
Łopjena docpěja šěrokosć wot 2 hač 5 mm a su na kromje hrube.
Kćenja steja w něžnej pakići, kotrež wobsteji z wutrobojtych kłóskow.
Kłóski docpěja dołhosć wot 5 hač 7 mm a sedźa na ćeńkich stołpikach a su zelene abo wioletne, nabok splacnjene a třepotaja při kóždym wětřičku.
Pakićowe hałuzy su často wijate.
Pluwizna njenjesu žadyn kocht.
Ma radšo suche hač słabje włóžne pódy.
United Kingdom Independence Party je prawicarska strona w Zjednoćenym kralestwje, kotrejež politiski cil je wustup Wulkeje Britaniskeje z Europskeje unije.
Wona bu w lěće 1993 załožena, ma wokoło 27.000 čłonow a dźewjeć zapósłancow w europskim sejmje.
Wutwori w starobje hoberske powětrowe a wysoke deskowe korjenje.
Łopjena su w zazelenjenju róžojte, mjeztym zo starše lisćo je zelene.
Rostlina je w tropiskej Aziji domjaca.
Protyka za lěto 2007 2007 bě powšitkowne lěto z 365 dnjemi.
03. měrca: Jubilejny 25. sokołski volleyballowy turněr wo pokal Domowiny w Radworju doby mustwo Handicap z Pančic-Kukowa.
19.–22. julija: VII. mjezynarodny folklorny festiwal „Łužica" wotmě so w Budyšinje, Hochozy a Chrósćicach.
01. januara: Słowjenska přistupuje europasmu.
06. meje: Kandidat konserwatiwneje UMP, Nicolas Sarkozy, dobudźe druhe koło prezidentowych wólbow w Francoskej přećiwo socialistiskej kandidatce Ségolène Royal.
16. junija: W Berlinje zjednoćitej so WASG a Lěwica.PDS k nowej stronje Lěwicy z předsydomaj Lothar Bisky a Oskar Lafontaine.
21. decembra: Přez přistupa Čěskeje, Estiskeje, Letiskeje, Litawskeje, Madźarskeje, Malty, Pólskeje, Słowakskeje a Słowjenskeje k Schengenskemu rumej buchu namjezne kontrole mjez tutymi krajemi a staršimi čłonami Europskeje unije wotstronjene.
Stanislava Alena Melicharová je čěska basnica a spisowaćelka.
Dźěćatstwo přebywaše w Pěčkach pola Poděbrad.
Studowaše w Pedagogiskej wysokej šuli w Teplicach a w Ústí nad Labem a dźěłaše potom jako wučerka w Jeníkovje, Hrobje a Duchcovje.
Dźensa je wona w Košťanach pola Teplic žiwa.
Jeje zběrki basnjow ze sydomdźesatych lět njejsu nihdy wušli.
Nimo toho ilustruje wjele swojich knihow sama.
Wot 2004 do 2006 su wšelake wersije stronow z přidatnym materialom zwonka interneta wušli: hudźba, programy a druhe kursy esperanta, kotrež pola njejsu.
Srjedź lěta 2006 buchu strony wjace hač 75 tysac króć wob měsac wopytane, a ličba stabilnje rosće.
Najwjace wužiwarjow přińdźe z Europy, juhowuchodneje Azije a z wobeju Amerikow.
Aleksis Tsipras je grjekski politikar.
Dnja 20. awgusta 2015 přizjewi swój wotstup a dočasne nowowólby dnja 20. septembra 2015.
Při europskich wólbach 2014 bě načolny kandidat Europskeje Lěwicy a zdobom kandidat za zastojnstwo prezidenta Europskeje komisije.
Lampedusa je italska kupa wosrjedź Srjedźozemskeho morja mjez Sicilskej a Tuneziskej a najwjetša z Pelagiskich kupow, kotrež słušeja geologisce do Afriki.
Wona nadeńdźe so něhdźe 205 kilometrow južnje Sicilskeje a 130 kilometrow wuchodnje tuneziskeho pobrjoha na wysokosći tamnišeho města Monastir.
Mjeztym zo je sewjerny pobrjóh skalny a wysoki, su při južnym boku kupy wjacore zaliwy z pěskojtym přibrjohom.
Hłowne město, kiž rěka tež Lampedusa, nadeńdźe so na wuchodźe kupy.
Dla jeje połoženja je Lampedusa jedne z ćežišćow migracije z Afriki do Europy a stejišćo dweju přijimanskeju lěhwow za ćěkancow.
Přeco zaso podnurjeja so čołmy w morju wokoło Lampedusy, při čimž zemrěchu w zašłych lětach sta ludźi.
Leži w historiskej Wołyńskej něhdźe 40 kilometrow sewjerowuchodnje Riwnoho.
Čerwjene kukelička je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 1,2 m.
Nimo toho někotre rědke sorty maja běła abo róžojte ale tež pjelnjene kćenja.
Pochadźa z wuchodneje Europy.
Je zarjadniske sydło Ašmjanskeho rajona.
Leži něhdźe 160 kilometrow sewjerowuchodnje města Hrodna, 120 kilometrow sewjerozapadnje Minska a 50 kilometrow juhowuchodnje Vilniusa při dalokodróze M7.
Hraničny přechod je 21 kilometrow zdaleny.
Sydlišćo je so w lěće 1341 prěni raz naspomniło a wot lěta 1566 ma měšćanske prawa.
Sukelny drapalc je dwulětna rostlina kotrež ma proste, wróćo zekřiwjene nošne łopješka, kotrež su krótše a šěrše hač tute dźiwjeho drapalca.
Suchnjene hłójčki buchu prjedy k česanju wołmjanych płatow wužiwane.
Elastiske hóčki při ćehnjenu přez płat kosmy zrunaja.
Dźensa je woblubowane sušene kćenje.
Rostliny su dwudomne abo dwusplažne.
Pjeć keluchowych łopješkow je na spódku zarosćene.
Krónowe łopjena je pjeć, zwjetša su běłe.
Na nim sedźa tak wjele pěstkow kaž wjechle eksistuja.
Płody su jahody z mnoholičbnymi symjenjemi.
Domjacy je ród we wuchodnej Aziji.
Areal saha wot Sachalina přez wuchodnu Sibirsku, Japansku, Korejsku a Chinu hač k Himalaji a Malajziji.
Iskitim je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1717 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Wjatskije Poljany je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1596 załožiło a ma wot lěta 1942 měšćanske prawa.
Fryco Latk bě serbski moler, grafikar a ilustrator.
Płaći jako jedyn z wuznamnych krajinowych molerjow 20. lětstotka w Němskej.
Studowaše wot 1920 do 1929 we Weimarje na wuměłstwowej wysokej šuli.
Wokoło 1923 zezna mjez druhim Bogumiła Šwjele, Minu Witkojc a Měrćina Nowaka-Njechorńskeho a słuša k sobuzałožerjam Zwjazka serbskich tworjacych wuměłcow.
Hač do swojeje smjerće bydleše we Weimarje, husto wopytowaše pak dale swoju delnjołužisku domiznu.
Fryco Latk bě woženjeny a nan dweju dźěsći.
Leži při rěce Bazawluk něhdźe 110 kilometrow juhozapadnje Dnipra.
Ma něhdźe 246 tysac wobydlerjow.
W lěće 1956 dósta wone pod mjenom Ordžonikidze měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Ljoznenskeho rajona.
Leži něhdźe 40 kilometrow juhowuchodnje Wicebska a jědnaće kilometrow zdalene wot hraničneho přechoda z Ruskej.
Sydlišćo je so w lěće 1525 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Radviliškiskeho rajona.
Leži něhdźe 20 kilometrow juhowuchodnje wot města Šiauliai a ma něhdźe 15 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1529 prěni raz naspomniło a dósta 1710 měšćanske prawa.
W měsće nadeńdźe so najwjetše tworowe dwórnišćo cyłeho Baltikuma, kotrež leži při křižowanišću wažnych čarow z Litawskeje a Letiskeje.
Wokrjes ma přestrjeń wot 1050 km² a něhdźe 105.000 wobydlerjow.
Institut za sorabistiku na Filologiskej fakulće Lipšćanskeje uniwersity je w lěće 1951 załožena wysokošulska kubłanska a slědźenska institucija, kiž so wědomostnje zaběra z hornjo- a delnjoserbskej rěču a jeju wariantami, z literaturu a kulturu Serbow kaž tež z kulturno-historiskimi, etnologiskimi a mjeńšinopolitiskimi prašenjemi.
W lěće 1716 dowoli jeje wjednistwo serbskim studentam ewangelskeje teologije załoženje Serbskeho prědarskeho towarstwa ze zaměrom wukmanjenja w maćeršćinje.
Tež prěni mějićel wučbneho stoła za slawistiku w Němskej, August Leskien, zapřija serbšćinu do swojich slědźenjow a regularnych čitanjow.
Znaći serbscy studenća na Lipšćan Alma Mater běchu w zašłosći mjez druhimi Kito Fryco Stempel, Handrij Zejler a Arnošt Muka.
We wobłuku statneho spěchowanja sorabistiki w NDR mějachu Serbja w druhej połojcy 20. lětstotka móžnosć, w Lipsku załožić swoje prěnje wysokošulske wuwučowanske a slědźenske srjedźišćo.
1949 wutwori so pod nawodom Michała Nawki při Słowjanskim instituće najprjedy rěčny lektorat za serbšćinu.
W septembrje lěta 1951 załoži so potom Serbski institut z dwěmaj sekcijomaj.
Ludowědnik Pawoł Nedo bě hač do 1964 z jeho prěnim direktorom; po tym nawjedowaše jón na wšě 30 lět rěčespytnik a slawist Hinc Schuster-Šewc.
W instituće kubłachu so wot započatka Hornjo- a Delnjoserbja kaž tež Němcy a wukrajnicy na diplomowych sorabistow a wučerjow.
Wot 1967 do 1982 organizowachu so w prózdninach tež mjezynarodne wysokošulske kursy za serbsku rěč a kulturu we Łužicy.
To potrjechi tohorunja system studowanja a zdźěłowanja.
Dźensa zaběra wažne městno w slědźenskim dźěle nimo rěčewědy, literaturowědy a rěčneje praksy wobeju spisowneju rěčow tež didaktika a wuwučowanje serbšćiny jako mjeńšinoweje rěče a we wobłuku bilingualneje wučby w šuli.
Sorabistiku studuja přewažnje Serbja, ale tež druzy Słowjenjo, Němcy a dalši zajimcy.
Rowno je wjes w srjedźnej Łužicy, kotraž słuša k Slepjanskej wosadźe a do teritorija Slepjanskeje narěče.
Wona leži w serbskim sydlenskim rumje.
Rowno leži na wysokosći wot 123 metrow při Struze a bě přez lěta wot planowaneho rozšěrjenja Wochožanskeje jamy wohrožene.
W měrcu 2017 rozsudźi LEAG, nowy mějićel łužiskich jamow, zo so jama hač do Rownoho wjace njerozšěrja.
Serbska ratarska wjeska – po sydlišćowej formje dróhowc – naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1531 jako Rone a podsteješe přez lětstotki Mužakowskemu stawowemu knjejstwu.
Po Mukowej statistice měješe Rowno we 1880tych lětach 380 bjez wuwzaća serbskich wobydlerjow.
Kónc 1980tych lět namakachu so wokoło 60 narownych kamjenjow stareho Rownjanskeho pohrjebnišća, zwjetša ze serbskimi napisami.
Mjeztym su so wšitke wobchowane kamjenje na nowym pohrjebnišću znowa postajili.
Wot lěta 1974 słušachu Mułkecy jako wjesny dźěl do Rownjanskeje gmejny.
W Rozhledźe 12/1993, str.
W: Lětopis C 29, str.
Oficielna stolica a sydło knježerstwa kaž tež parlamenta je Jeruzalem.
Israel bu po Druhej swětowej wójnje w lěće 1948 jako nowa domizna Židow na teritoriju britiskeho protektorata Palestina załoženy.
Hač do dźensnišeho wobsteji krawny konflikt mjez israelskim statom a arabskimi Palestinjanami.
Kraj mjezuje z Libanonom na sewjeru, ze Syriskej w Golanskich wyšinach na sewjerowuchodźe, z Jordaniskej na wuchodźe a z Egyptowskej na juhozapadźe.
Na zapadźe twori pobrjóh Srjedźneho morja přirodnu hranicu; na juhu ma Israel pola města Eilat podźěl na Čerwjenym morju.
Pobrjóh Mortweho morja při jordaniskej hranicy na wuchodźe je najhłubšo pod mórskej hładźinu połožene městno na zemi.
Druhe serbske mjeno je zawjaznik.
Lěsny porstnik je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 10 hač do 30 cm.
Wón je kosmata rostlina z njestajnje dulatym abo walcojtym, wonka ćmowobrunym, nutřka krejčerwjenym pjenkom.
Stołpiki steja zrunanje a su najčasćišo wot spódka wobšěrne.
Kćenja docpěja wulkosć wot 1 cm a njesu 4 tróšku zažłobjene krónowe łopješka.
Wón rosće na suchich łukach, płonych bahnach, holach, słónčnych zwisach, skłoninach, we swětłych lěsach a na lěsnych pućach.
Lěsny porstnik je w Europje, Aziji a sewjerej Americe rozšěrjeny.
W internetowym słowniku: Fingerkraut Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Nimo ćežkeje wody eksistuje tež połćežka woda - HDO - jedyn atom wodźika, jedyn atom deuteriuma a jedyn atom kislika.
Ćežka woda so na př. kaž moderator w někotrych typach jadrowych reaktorow wužiwa.
Porno normalnej wodźe ma snadnje wotchilne fyzikaliske kajkosće.
Ćežka woda njeje radioaktiwna, we wjetšich mnóstwach je wšak strowosći škódna, dokelž fyzikalisku runowahu w ćěle myli.
Ćežka woda je mjenje reaktiwna hač wšědna woda a ma hórše kajkosće rozpušćliwosće.
Tohodla je za wjetšinu organizmow měrnje jědojta.
Konopjowa palma je ród ze swójby palmowych rostlinow.
Gimpo, Korea Gimpo, Korea Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Krajny wokrjes Sakska Šwica běše wot 1994 do 2008 krajny wokrjes w Sakskej.
Wot 1. awgusta 2008 twori hromadźe z něhdyšim krajnym wokrjesom Weißeritzkreis nowy wokrjes Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory.
Krajny wokrjes Sakska Šwica ležeše juhowuchodnje krajneje stolicy Drježdźany.
Susodne teritorije běchu Čěska na wuchod a na juh, wokrjes Weißeritzkreis na zapad, Drježdźany w sewjerozapadźe a na sewjer krajnej wokrjesaj Kamjenc a Budyšin.
Prěki přez wokrjes běži Łobjo.
Najniše městno wokrjesa je při Łobjowym brjoze na mjezy z Drježdźanami z 109 m, najwyše městno je wyšina Oelsener Höhe z 644 m pola Oelsena w juhozapadźe wokrjesa we wuchodnych Rudnych horach.
Prjedy bě we łobjowym dole wokoło Heidenau a Pirny wjele industrije, na př. celulozowe zawody a wobručowa industrija.
Pola Königsteina wukonješe SDAG Wismut uranowe hórnistwo.
Dźensa je turizm wažna hospodarska hałuza z wjacorymi lěkowanišćemi, w Zebnicy je zhotowjenje kumštnych kwětkow kaž tež zhotowjer modelowych železničkow.
Kameradstwo skinheadow „Skinheads Sächsische Schweiz" je so tu w lěće 1997 załožiło.
Jeho mócnosć bu w lěće 2000 na 100 čłonow trochowana.
Jeho namócneho razu dla je je sakski nutřkowny minister w aprylu 2001 zakazał.
Neonacije su wšak přeco hišće aktiwni w regionje.
A 17 mjez Drježdźanami a němsko-čěskej mjezu je wot decembra 2006 přezcyłnje wobjězdźomna.
Namjezny přechody do Češkeje su w Bahratalu do Petrovic, Schmilka pola Žandowa do Hřenska a w Zebnicy do Dolního Poustevny.
Nimo toho je wulka ličba mjezu překročacych turistiskich pućow a mjezu překročacy přewoz z Schöny do Hřenska.
Byrnjež dołha tradicija za wužiwanje mjena Sakska Semmeringowa železnica za čaru Žandow–Zebnica–Neustadt była, je sudnistwo rozsudźił, zo tuta čara hižo njesmě tute mjeno njesć.
Krajny wokrjes je přez wokrjesnu reformu 1. awgusta 1994 z wokrjesow Zebnica a Pěrno nastał.
Wot 1. awgusta 2008 płaći nowa wokrjesna reforma, po kotrejž dotalnej wokrjesaj Sakska Šwica a Weißeritzkreis stej ke krajnemu wokrjesej Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory fuzionowałoj.
Nowe wokrjesne sydło je Pěrno.
 Zarjadniske zhromadźenstwa Zarjadniske zhromadźenstwo Bad Gottleuba-Berggießhübel z čłonskimi gmejnami Bad Gottleuba-Berggießhübel, Bahretal a Liebstadt Zarjadniske zhromadźenstwo Žandow z čłonskimi gmejnami Žandow, Porschdorf, Rathmannsdorf a Reinhardtsdorf-Schöna Zarjadniske zhromadźenstwo Dohna-Müglitztal z čłonskimaj gmejnomaj Dohna a Müglitztal Zarjadniske zhromadźenstwo Königstein z čłonskimi gmejnami Gohrisch, Königstein a Stadt Wehlen Zarjadniske zhromadźenstwo Pěrno z čłonskimaj gmejnomaj Dohma a Pěrno K zajimawosćam liči Narodny park Sakska Šwica z horami, hrodami a wjele wočerstwjenskimi móžnosćemi.
Dalše wulětne cile su Barokna zahroda a barokny hród w Großsedlitzu, hród Stołpin, prawěkowy park w Zebnicy, hród Kuckuckstein w Liebstadće, hród Weesenstein a dalše.
Delfiny su cycaki, kiž su zwjetša w morju žiwe.
Hinak hač druhe zwěrjata wukonjeja delfiny samostatnu pomoc.
Zo njebychu so zatepili, spja delfiny přeco jenož z jednej połojcu mozow.
Woni su na dnju aktiwni.
Delfiny su 2 - 4 metry dołhe a waža někak 100kg - 350kg.
Delfiny maja žołmojty ćělny twar, zo bychu so we wodźe spěšnje pohibować móhli.
Delfiny móža derje widźeć a słyšeć.
Su přez cyły swět rozpřestrěte a w morju žiwe.
Delfiny su w mórskich hłubinach abo při brjohach žiwe.
Pochad delfinow je njeznaty.
Delfiny móža wot 6 - 12lět splažny wobchad měć.
Žónki su 12 měsacow dołho zańdźene.
Porowanski čas je přez cyłe lěto móžne.
Delfiny porodźa přeco jenož jedne młodźatko.
Štož woni jědźa je wot družiny wotwisne.
Hłowna jědź delfinow su kalmary, čornicy a ryby kaž na přikład harjenki a łososy.
Delfiny w skupinach ryby honja.
Woni móža ryby z pomocu zwukowych žołmow popadnyć.
Delfiny přez hwizdace zwuki a druhdy přez dźerženje ćěła komunikuja.
To dyrbja činić, dokelž žane hłosowki nimaja.
Kóždy delfin ma sam za sebje swój zwuk.
Kaž pola nas, čłowjekow, dyrbja młodźata tute hwizdace zwuki najprjedy nawuknyć.
Delfiny móža pod wodu wjele zwukow wuwołać.
Leži w historiskej Huculskej něhdźe 90 kilometrow južnje Iwano-Frankiwska.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1424 a bě tehdy wobsydlene wot Huculow.
1654 dósta měšćanske prawa a wot 1775 słušeše do rakusko-wuherskeho kraja Galiciskeje.
Po Prěnjej swětowej wójnje přeńdźe do Pólskeje, hdźež bě dźěl Stanisławskeho wójwodstwa.
W Druhej swětowej wójnje bě najprjedy wot Sowjetskeho zwjazka a wot 1941 wot Němskeje wobsadźene.
W Kosiwje nadeńdźe so jedne z najhorcyšich termalnych žórłow Europy.
40 Kossów, Kosów Warszawa : Filip Sulimierski i Władysław Walewski, 1883 . — T. IV : Kęs — Kutno. — S. 473.
Sydlišćo je so w lěće 1213 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1448 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 15 kilometrow juhozapadnje Kijewa a je faktisce satelitowe město ukrainskeje stolicy.
Sydlišćo załoži so w lěće 1887 při železniskim zastanišću Žuljany, dósta 1961 swoje dźensniše mjeno a ma wot lěta 1971 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 85 kilometrow južnje Kijewa.
Najwjetši dźěłodawar je wulki cokorowy kombinat.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1590 jako Uzenycja a ma wot lěta 1971 měšćanske prawa.
Sydlišćo je so w lěće 1561 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1924 Magdeburgske měšćanske prawa.
Dósta w lěće 1993 mjeno tehdyšeho turkmenskeho prezidenta Saparmurata Nijazowa.
Leži při sewjernej kromje pusćiny Karakum w powodźenskej krajinje rěki Amudarja něhdźe 60 kilometrow sewjerozapadnje Daşoguza.
Zwjazkowa rada je jako tak mjenowana „krajna komora" z lěta 1949 wustawowy organ Zwjazkoweje republiki Němskeje, přez kotrež wobdźěla so zwjazkowe kraje na zakonjedawarstwje a zarjadnistwje zwjazka kaž tež w naležnosćach Europskeje unije.
Kóždy kraj je – wotpowědujo swojeje wulkosće – přez zastupjerjow swojeho krajneho knježerstwa w zwjazkowej radźe zastupjeny.
Někotre zakonje trjebaja schwalenje přez Zwjazkowu radu, zo bychu nabyli płaćiwosć.
Na tamnym boku ma Zwjazkowa rada – kaž Zwjazkowy sejm – prawo, namjetować nowe zakonje abo změny wobstejacych zakonjow.
Na te wašnje wobkedźbuja so zajimy krajow w politiskim tworjenju wole cyłkowneho stata.
Zwjazkowa rada je tuž wuraz federalizma w Němskej.
Sydło Zwjazkoweje rady je wot lěta 2000 něhdyši pruski „knježi dom" w Berlinje, do toho tak mjenowany „Zwjazkowy dom" w Bonnje.
Předsyda Zwjazkoweje rady ma po protokolu štwórte najwyše zastojnstwo w Němskej po zwjazkowym prezidenće, zwjazkowym kanclerje a prezidenće Zwjazkoweho sejma.
Wot 1. nowembra 2015 hač do 31. oktobra 2016 bě Stanisław Tilich jako ministerski prezident Sakskeje amtěrowacy předsyda Zwjazkoweje rady.
Rozdźělenje sydłow w Zwjazkowej radźe na kraje wotpowěduje slědowacym prawidłam: kóždy kraj ma znajmjeńša tři hłosy, kraje z wjace hač dwěmaj milionomaj wobydlerjow maja štyri hłosy, kraje z wjace hač šěsć milionami wobydlerjow maja pjeć hłosow, kraje z wjace hač sydom milionami wobydlerjow maja šěsć hłosow.
Potajkim su małe kraje lěpje reprezentowane hač wulke.
Lubočinka je ród ze swójby słódkich trawow.
Blušćowy rozraz je jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 8 hač 30 cm.
Ćěmno žiłkate, jasnomódre, dołho stołpikate kćenja steja po jednu w rozporach 3-7-lapatych łopjenow a docpěwaja wulkosć wot 6 mm.
Maja štyri rozdźělne krónowe kónčki.
Keluškowe kónčki su šěroko-wutrobojte a dołho mikawčkate.
Rosće w zahrodach, na rolach, železniskich arealach, winicach, šćerknišćach, pućowach kromach a w žiwych płotach.
Preferuje čerstwe, wutkate, čumpate pódy we słóncu abo w połsćinje.
Kurt Krjeńc bě serbski komunistiski politikar a dołholětny předsyda Domowiny.
Krjeńc narodźi so jako syn Malečanskeho skałarja a wuknješe we Wulkej Dubrawje powołanje pórclinoweho tružerja.
Hižo 1923 zastupi wón do KPD a bě tež aktiwnje w Serbskim Sokole.
1933 bu Krjeńc nachwilnje w koncentraciskim lěhwje Hohnstein zajaty.
Po Druhej swětowej wójnje bě Krjeńc najprjedy wokrjesny a pozdźišo wobwodny sekretar KPD resp.
Zjednoćeneje socialistiskeje strony Němskeje; wot 1949 hač do jeho smjerće tež zapósłanc Ludoweje komory NDR za SED.
Skónc 1950 rozsudźi so wobwodne wjednistwo SED za Krjeńca jako naslědnik předsydy Domowiny Pawoł Nedo, kotryž bě zwjazk łužiskich Serbow wot 1933 hač do zakaza 1937 a znowa wot 1945 nawjedował.
Nedo bu 1951 do Drježdźan přesadźeny a Krjeńc jako přiwisnik SED předsyda.
Posrědkowanje socializma pola Serbow bě wot toho hłowny cil Domowiny.
Kurt Krjeńc wosta 22 lět předsyda Domowiny, hač do jeho wotstupjenja 1973 dla strowotniskich přičin.
Po tym bu zastojnstwo předsydy wotstronjeny a hakle 1990 w času demokratizacije Domowiny znowa wobsadźeny.
Zběrka podawiznow ze serbskeje wsy.
Budyšin 1960, 166 str.
Leži při rěce Alazani něhdźe 120 kilometrow wuchodnje Tbilisija.
Wot lěta 1965 ma měšćanske prawa.
Leži při rěce Kalmius něhdźe 40 kilometrow južnje Donjecka.
Sydlišćo je so w lěće 1933 załožiło a ma wot lěta 1956 měšćanske prawa.
Wot lěta 2014 słuša Kalmiuske k njepřipóznatej separatistiskej „Ludowej republice Donjeck".
Piskaše tež pola Eltona Johna.
1071 Brita je asteroid, kotryž ma přeměr 52 km a kotryž wotkry Wladimir Aleksandrowič Albickij 3. měrca 1924.
Leži při rěce Tobol něhdźe 570 kilometrow sewjerozapadnje stolicy Astana.
Ma něhdźe 239 tysac wobydlerjow.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1879 załožiło a ma wot lěta 1893 měšćanske prawa.
Jawořno) je město na juhu Pólskeje, kotrež leži w Šleskim wojewódstwje, něhdźe 30 kilometrow wot Katowic a něhdźe 40 kilometrow wot Krakowa.
Sydlišćo naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1229 jako městno při wikowanskim puću z Krakowa do Bytoma.
Je zarjadniske sydło Cimișliaskeho rajona.
Leži při brjoze rěki Cogâlnic něhdźe 70 kilometrow južnje Kišinjowa při puću do Giurgiuleşti.
Sydlišćo je so w lěće 1620 prěni raz naspomniło a dósta w lěće 1840 wikowanske prawa.
Mjez swětowymaj wójnomaj słušeše město kaž cyła Bessarabska do Rumunskeje.
Słupce je wjes w Pólskej.
W lěće 2006 je tam bydliło 132 ludźi.
Stołpik najčasćišo je rozhałuzowany, nosy łopjena.
Łopjena zwjetša su 3-ličbne.
Znajmjeńša na delnim boku wone su kosmate, na hornim boku často maja swětłe mustrowanje.
Hłójčki docpěwaja wulkosć wot 1,5 hač 3,5 cm.
Króna docpěwa dołhosć mjezy 1,3 a 1,8 cm.
Kćenja buchu wot čmjełow wopróšene.
Symjenja rozšěrjeja so wot mrowjow a rostliny žerjacych cycakow.
Čerwjeny dźećel je w cyłej Europje, Aziji hač do Altaja rozšěrjeny.
Přez plahowanje wón je nimale swětodaloko rozšěrjeny.
Sedlice je wjes a gmejna w Čěskej.
Leži 143 m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe 140 wobydlerjow.
Dalše serbske mjeno je mlóčeńcy.
Němskostatny prezident bě woznamjenjenje za hłowu stata Němskeho reicha wot 1919 do 1945.
Rěčna wjerbinka je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač 80 cm.
Stołpik je kulojty, husto kosmaty. łopjena su sedźacy, kosmate a maja małke, žałzojte zubički.
Pěsta ma formu hwěžki.
Rosće na rěčkach, hrjebjach, žórłach, włóžnych pućach.
Preferuje mokre, wutkate pódy na jara swětłych stejnišćach.
Tamariskowe rostliny su swójba w porjedźe znutřka symjeńcow.
Wustupuja w suchich kónčinach w Europje, Aziji a Africe.
Někotre družiny su w aridnych kónčinach swěta, na př.
Najprjedy buštej wobě swójbje k porjadej Violales Lindl. stajenej.
Prěnje wozjewjenje mjena swójby Tamaricaceae so je w 1821 wot Heinrich Friedrich Link w Enumeratio Plantarum Horti Regii Berolinensis Altera, 1, S. 291 stało.
Synonymy za Tamaricaceae Link. su: Reaumuriaceae Ehrenberg ex Lindl. .
Typusowy ród je Tamarix L..
Myrtama so druhdy pak do Myricaria pak Tamarix, a Hololachna so druhdy do Reaumuria zarjadujetej.
W swójbje je pjeć rodow z něhdźe 90 hač 120 družinami : Hololachna Ehrenb.: Z jenož dwěmaj družinomaj.
Hrjebjenčk: Z něhdźe 13 družinami w Euraziji, z kotrychž dźesać w Chinskej.
Centrum wšelakorosć na družinach je Qinhai-Tibet Plateau a mjezowace kónčiny.
: Z něhdźe dwanaće družinami w Južnej Europje, Sewjernej Africe a Aziji.
Tamariska: Z něhdźe 90 družinami w Euraziji a Africe.
Ararat je z 5137 metrami nad mórskej hładźinu najwyša hora Turkowskeje a cyłeje Prědnjeje Azije.
Po bibliskich stawiznach přista archa Noacha po lijeńcy při Araraće.
Něhdyši wulkan nadeńdźe so we wuchodnej Anatoliskej w tak mjenowanej Armenskej wysočinje, jenož 15 kilometrow wot iranskeje a 30 kilometrow wot armenskeje hranicy.
Masiw wobsteji z dweju wjerškow, Wulkeho a Małeho Ararata.
Wot lěta 2004 słušatej wobaj wjerškaj do nacionalneho parka.
Hač do genocida Armenjanow w lěće 1915 bě wokolina hory přewažnje wot Armenjanow wobsydlena.
Hač do dźensnišeho płaći Ararat, kotryž je na přikład wot dźensnišeje armenskeje stolicy Jerjewana derje widźeć, jako „narodna hora" Armenjanow a je tež wobstatk armenskeho wopona.
Gədəbəy je město na zapadźe Azerbajdźana.
Leži něhdźe 350 kilometrow zapadnje Bakuwa.
Leži w historiskej Galiciskej něhdźe 25 kilometrow zapadnje Lwowa.
Je zarjadniske sydło Kalinkawičskeho rajona.
Leži něhdźe 120 kilometrow juhozapadnje Homela při awtodróze M10.
Sydlišćo je so w lěće 1560 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1925 měšćanske prawa.
1022 Olympiada je asteroid, kotryž ma přeměr 31 km a kotryž wotkry Wladimir Aleksandrowič Albickij 23. junija 1924.
Spassk-Dalnij je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w Sibirskej w Primorskim regionje něhdźe 240 kilometrow sewjernje Wladiwostoka.
Sydlišćo je so w lěće 1886 załožiło jako wjes Spasskoje a ma wot lěta 1917 měšćanske prawa.
Stolica a zdobom najwjetše město je Chmelnyckyj.
Oblasć ma něhdźe 1,3 miliony wobydlerjow na přestrjeni wot 20.600 kwadratnych kilometrow.
Leži něhdźe 50 kilometrow sewjerozapadnje Donjecka a něhdźe 15 kilometrow sewjernje Selydowe.
Sydlišćo je so w lěće 1939 załožiło a ma wot lěta 1958 měšćanske prawa.
Sapawa je rěka w zapadnej Sakskej.
Wona wužórli so w srjedźnych Rudnych horinach na sewjernym boku Šmrěčnika.
Kosmaty zběhowc je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 7 hač 30 cm.
Rostlina nima wuběžki a je cybaće kosmata.
Łopjena su přećiwostejne a často módrje přeběžane.
Spódnje łopjena su dołho stołpikate.
Króna docpěwa dołhosć wot 12 hač 18 mm.
Často rostliny steja tak husto při sebi, dokelž z jich korjenjow nowe wurostki zapušćeja.
Rosće na suchich trawnikach, skłoninach, pućowych mjezach a pěskowych płoninach.
Jeho łopjena su skerje njejasnje zubate.
Dalše serbske mjeno je krěz.
Lěkarska ropucha je trajne zelo, kotrež je 20 do 80 cm wysoke.
Nakónčne pjerite łopješko je tróšku wjetše.
Štyri krónowe łopješka docpěja dołhosć 4 do 5 milimetrow.
Krěz rosće w rěčkach, hrjebjach a žórłach z jasnej, chłódnej, běžitej wodu.
Narć je hornjołužiska wjes z 382 wobydlerjemi w sewjeru Budyskeho wokrjesa, kotraž słuša z lěta 1995 ke gmejnje Halštrowska Hola.
Leži južnje Čorneho Halštrowa při zwjazkowej dróze 96.
Blisko Narća namakatej so wulke wojerske pohrjebnišćo a sportowe lětanišćo, kotrež so prjedy wot wójska wužiwaše.
Wjes naspomni so prěni raz w lěće 1401 jako Nart a bě tehdy ze stejnišćom hamorownje.
We 1880tych lětach měješe Narć po statistice Arnošta Muki 296 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća Serbja.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wot jenož hišće 55,2 %.
Ewangelscy wobydlerjo přisłušeja Wojerowskej wosadźe.
Rostow abo Rostow Wjelikij je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 862 załožiło a słuša tuž k najstaršim městam srjedźneje Ruskeje.
Raducz je wjeska w srjedźnej Pólskej.
Lěsny zabrij docpěwa wysokosć wot 20 hač 60 cm.
Krónowe delnja hubka njese dołhojte, zwjetša jednobarbne srjedźne lapy.
Rosće na rolach, hólnišćach, lěsnych kromach a mylenych tymjenjach.
Garegin Nžde bě armenski nacionalistiski politikar, filozof a awtor.
Leži při rěce Rudka něhdźe 100 kilometrow sewjerozapadnje Poltawy.
Sydlišćo je so w lěće 1083 załožiło a ma wot lěta 1781 měšćanske prawa.
Běła Góra je wjes w braniborskim wokrjesu Dubja-Błóta, kotraž słuša ke gmejnje Běła Góra-Bělin.
Leži wosrjedź Błótow něhdźe šěsć kilometrow sewjernje Bórkowow.
K wjesce słušeja hišće wjesne dźěle Nowa Běła Góra a Rězaki.
Do zjednoćenja ze susodnym Bělinom dnja 26. oktobra 2003 tworješe Běła Góra samostatnu gmejnu.
Mjeno wjeski wopisa běłu, swětło-swěćatu horu.
Sydlišćo so prěni raz w lěće 1315 jako Belgar pisomnje naspomni.
Po powědkach ležeše wjeska prjedy na pěskowych nawěwach dźensnišeje Welcyceje.
Markhrabja Gero měješe tam najskerje spočatk 10. lětstotka lóštny hród, něhdźe na tym městnje, hdźež dźensa hajnkownja steji.
Běła Hora słušeše k stawnemu knjejstwu Tšupc, kotrež w lěće 1770 sydlišća Nowa Běła Hora a Mühlendorf załožić da.
Tute wuwichu so k samostatnym gmejnam a buchu 1937 do Běłeje Hory zagmejnowane.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 450 wot cyłkownje 850 wobydlerjow delnjoserbsce.
Nacionalsocialisća přemjenowachu Běłu Góru dla přejara słowjansce klinčaceho mjena w lěće 1937 do Geroburg.
Po Druhej swětowej wójnje dósta wjes swoje prěnjotne mjeno wróćo.
Leži něhdźe 60 kilometrow juhozapadnje wot Nalčika pod Kawkazom při rěce Baksan.
Leži w sewjernym předkraju Kawkaza při zapadnym brjoze Kaspiskeho morja něhdźe 120 kilometrow juhowuchodnje Machačkale.
Sydlišćo je so w lěće 438 załožiło a ma wot lěta 1840 měšćanske prawa.
C abo PASCAL přełoža, su assemblery přeco specifisce za jedyn abo wjacore procesorowe typy postajene.
Intel Pentium abo AMD Athlon) su Microsoft Macro Assembler a pod LGPL k dispoziciji stejacy Netwide Assembler jara rozšěrjene.
K tomu dawaja hišće wjele dalše assemblery za wšelake procesorowe typy, kaž na př.
Jakub Skala bě wot 1920 hač do swojeje smjerće dekan Budyskeho tachantstwa swj.
Narodźi so jako syn Chróšćanskeho krawca a wopyta katolski wučerski seminar w Budyšinje.
Wot 1865 bě chowanc Serbskeho seminara w Praze, hdźež pozdźišo tež teologiju studowaše.
Připódla so wosebje ze słowjanskimi rěčnymi a kulturnymi slědźenjemi zaběraše, bě pjeć lět ze staršim Serbowki a dopisowaše do jeje časopisa Kwětki.
Po měšniskej swjećizny 1876 bu z kapłanom w Radworju a Budyšinje, 1891 z fararjom w měsće, 1898 šolastikar a 1905 senior kapitla.
Wón bě wot lěta 1882 do 1903 redaktor Katolskeho Posoła, wot 1905 do 1923 městopředsyda Maćicy Serbskeje a 1923–25 jeje předsyda.
Nimo toho wuda wón dwójce, 1900 a 1909 serbski Wosadnik a přez wósom lět protyku Krajan.
Jakub Skala bu na Budyskim Mikławšku pochowany.
Białogórne je wjes w Pólskej.
W lěće 2012 je tam bydliło 115 ludźi.
Leži wosrjedź kraja při rěce Kagery we wysokosći mjez 1.433 a 1.645 m a ma wokoło 1,2 mio. wobydlerjow.
Kigali namaka so jenož sto kilometrow južnje ekwatora, tuž je klima cyłolětnje jara miła.
Hač do lěta 1916 bě Kigali dźěl Němskeje wuchodneje Afriki.
Po njewotwisnosći Ruandy w lěće 1962 bu Kigali stolica noweho stata.
24. apryla abo 24. jutrownika je 114. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 251 dnjow hač do kónca lěta.
25. awgusta abo 25. žnjenca je 237. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 128 dnjow hač do kónca lěta.
1937: Fašisća zakazaja Serbske Nowiny a zawrěja serbsku čisćernju.
Nastork běše zajeće serbskeho studenta Jurja Měrćinka při němsko-čěskej hranicy dnja 16. awgusta.
Titul bazuje na wot 190 statow a teritorijow ratificěrowanej Konwenciji swětoweho herbstwa z lěta 1972.
Cyłkownje wopřijima lisćina swětoweho herbstwa 1052 pomnikow w 165 krajach, 814 kulturnych pomnikow a 203 přirodne pomniki.
Dalše 35 su zdobom kulturne a přirodne pomniki.
Na dalšimaj lisćinomaj zběra UNESCO swětowe dokumentowe herbstwo z wuznamnymi dokumentami w archiwach, bibliotekach a muzejach swěta kaž tež imaterielne kulturne herbstwo, ke kotremuž słušeja tež nałožki Serbow we Łužicy.
Ma něhdźe 1,3 miliony wobydlerjow na 92.000 km² a je tuž jara rědko wobsydleny.
Stolica je Augusta z 19.000 wobydlerjemi, najwjetše město pak Portland z něhdźe 66.000 wobydlerjemi.
Na juhu twori pobrjóh Atlantika přirodnu hranicu.
Najwyši dypk je Mount Katahdin.
Prěnje europske sydlišćo na teritoriju dźensnišeho stata bu w lěće 1604 załožene wot Francozow na kupje Saint Croix Island.
Něhdźe 22 % wobydlerstwa je jendźelskeho pochada, 18 % irskeho a 16 % francoskeho.
8,5 % ma němskich prjedownikow.
Je zarjadniske sydło Dänewskeho wobwoda.
Leži na wuchodźe pusćiny Karakum při lěwym brjoze rěki Amudarja něhdźe 40 kilometrow sewjerozapadnje Türkmenabata.
Narodźi so jako syn kantora Jana Awgusta Kaplerja w Budyšinje a wopytowaše tamniši gymnazij.
Studowaše najprjedy w Marburgu a wot 1906 do 1912 w Lipsku ewangelsku teologiju a skutkowaše po studiju najprjedy jako duchowny w awstriskim Leobenje a potom w Bad Elster a Tirpersdorfje w Bohotskej.
W tutym lěće sta so z fararjom Budyskeje Michałskeje wosady.
1941 bu serbski farar na ćišć nacionalsocialistow ze Serbow přesadźeny do Sakskeje Šwicy, hdźež lěto pozdźišo w starobje jenož 55 lět zemrě.
Wón bu na Budyskim Michałskim kěrchowje pochowany.
Kapler bě sobustaw a wěsty čas tež starši Serbskeho prědarskeho towarstwa w Lipsku.
Wot 1916 bě tež z čłonom Maćicy Serbskeje.
Wot 1932 do 1934 podawaše na Budyskim gymnaziju serbšćinu.
17. junija abo 17. smažnika je 168. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 197 dnjow hač do kónca lěta.
1953: W Němskej demokratiskej republice dóńdźe k ludowemu zběžkej.
Leži při rěce Komyšuwacha něhdźe 70 kilometrow sewjerozapadnje Luhanska.
Sydlišćo je so w lěće 1903 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Jedna so wo druhe najmjeńše město baltiskeho kraja.
Leži něhdźe 15 kilometrow sewjerozapadnje wot města Anykščiai a něhdźe 55 kilometrow sewjerozapadnje Uteny.
Sydlišćo załoži so w lěće 1696 wot Władysława Sokołowskeho, kotryž wołaše tam mnichow z rjada Bernhardinow, kiž natwarichu na tutym městnje cyrkej a klóšter.
W lěće 1956 dósta status města.
Je zarjadniske sydło Dobelskeho wobwoda.
Leži při brjoze Bērze w kraterje Dobele něhdźe 60 kilometrow juhozapadnje Rigi.
Sydlišćo je so w lěće 1254 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1917 měšćanske prawa.
2003 so rozpušći a 2009 znowa załoži.
Spěwarka skupiny je Dolores O'Riordan.
14. meje: Wósom protestantiskich wjerchow a 17 protestantiskich městow załoža Protestantisku uniju.
03. julija: Francoski wotkrywar Samuel de Champlain załoži sydlišćo Québec při Lorencowej rěce w dźensnišej Kanadźe a zdobom koloniju Nowofrancosku.
02. oktobra: W Nižozemskej předstaji optikar Hans Lipperhey Zeelandskej radźe prěni dalokowid.
Mjezuje na wuchodźe a na sewjerje ze Syriskej a na juhu z Israelom.
Stolica a najwjetše město je Beirut.
Libanonske horiny su zdźěla wyše hač 3000 metrow a w zymje zasněžene.
Oslo je hłowne a najwjetše město Norwegskeje.
Leži w južnym dźělu kraja a ma wjace hač šěsć stow tysac wobydlerjow.
Wón wobsteji z jara redukowanych jednotliwych kćenjow a njese wysoke łopješka.
Zwjetša su jedne žónske kćenje a muske kćenja w pjeć skupinach.
Žónske kćenje je nahe a dołho stołpikate.
Tuž, wobsteji jenož z płódnika z pěstku a nima kćenjowe łopjena.
Wona často je dele zhibnjena.
Muske kćenja su tež stołpikate.
Wone wobsteja jenož z próšnika.
Wone wobdawaja žónske kćenje a steja w wijelach.
Nošne łopješka muskich kćenjow wobdawaja jako wysoke łopješka cyłe kwětnistwo.
Mjez nich su často eliptiske abo połměsačkowe nektarowe žałzy.
Žałzy zhotowja nektar, kotryž insektow přiwabjuje.
Serbske Kundraćicy su hornjołužiska wjeska, kotraž słuša wot lěta 1994 k Lubijej.
Leža štyri kilometry sewjerowuchodnje stareho města a 247 m nad mórskej hładźinu pod Lubijskej horu a Hrodźišćom a při zwjazkowej dróze 6.
Po statistice Arnošta Muki mějachu Serbske Kundraćicy w lěće 1884 203 wobydlerjow, mjez nimi 181 Němcow a 22 Serbow.
Ewangelscy Kundraćenjo přisłušeja wot 16. lětstotka Ketličanskej wosadźe.
Kača Korčma je mała wjeska ze 26 wobydlerjemi w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin.
Słuša wot lěta 1957 k Rakečanskej gmejnje a leži 139 m nad mórskej hładźinu.
Susodne wjeski su Komorow na sewjeru, Rakecy na juhowuchodźe, Niža Wjes na juhu a Trupin na sewjerozapadźe.
Mjez Kačej Korčmu a Komorowom nadeńdźe so wušěrjena hatowa krajina Komorowskich hatow z wjace hač 20 hatami, wo kotrychž znajemy zapiski hižo z 15. lětstotka.
Wjeska słuša k biosferowemu rezerwatej Hornjołužiska hola a haty.
Kača Korčma leži bjezposrědnje při něhdyšej železniskej čarje Budyšin—Wojerecy, njeměješe pak ženje swójske zastanišćo.
Sydlišco nasta w druhej połojcy 18. lětstotka wokoło staršeje korčmy při južnej kromje hatoweje krajiny.
W korčmje zetkachu so dnja 8. apryla 1848 Rakečanscy burja, zo bychu sformulowali swoje žadanja napřećo Rakečanskemu knjejstwu.
Kača korčma bě woblubowane přebywanišćo Drježdźanskeho ornitologa Rudolfa Zimmermanna.
Hač do 1. januara 1957 słušeše wjeska jako gmejnski dźěl ke Komorowej, kotryž bu na tutym dnju zagmejnowany do Rakec.
Po Mukowej statistice Łužiskich Serbow měješe Komorowska gmejna we 1880tych lětach jeničce serbskich wobydlerjow.
Wěriwi wobydlerjo Kačeje Korčmy su přewažnje ewangelsko-lutherskeje konfesije a wot lěta 1872 zafarowani do Rakec.
Leži při rěce Olšanka něhdźe 50 kilometrow juhowuchodnje Sumow.
Sydlišćo je so w lěće 1654 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1993 měšćanske prawa.
Gawrilow-Jam je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1545 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Sydlišćo je so w lěće 1843 załožiło a ma wot lěta 1993 měšćanske prawa.
Nahuatl rěči někak 1,5 milionow ludźi w srjedźnej Americe, předewšěm w mexiskich zwjazkowych statach Puebla, Veracruz, Hidalgo a Guerrero.
Zwjetša su dwurěčnje ze španišćinu a Nahuatl wotrostli.
Dźensniši Nahuatl ma wjele narěčow.
Nahuatl ma 15 konsonantiskich ale tež kóždy króć pjeć krótkich a dołhich wokaliskich fonemow.
Jeničke wuwzaće je wokatiw, kotryž so na poslednjej złóžku přizwukuje.
Słowo znutřka Nahuatl-sady je zwjetša zestajene z jednoho abo wjacorych prefiksow, často rozšěrjeneho słowneho zdónka a jednoho abo wjacorych sufiksow.
Wažny charakteristikum rěče Nahuatl je rozeznawanje mjez „pohibliwymi" a „njepohibliwymi" substantiwami. „Pohibliwe" substantiwy woznamjenja ludźi, zwěrjata a někotre druhe zapřijeća.
Wšě druhe substantiwy su „njepohibliwe" a nimaja žadyn gramatiski plural.
Pluralowe kóncowki móža jara rozdźělne być, při čimž eksistuje 8 rozdźělnych kóncowkow.
W narěčach móža wotchilne formy wustupować.
Na městnje pomocnych werbow a modalnych werbow so w Nahuatl substantiwy a adjektiwy kaž werby konjuguja.
W třećej wosobje wostanje substantiw njezměnjeny.
Prěnjotne ličbniki Nahuatl bazuja kaž najprjedy při wšěch rěčach Srjedźneje Ameriki konsekwentnje na systemje na bazy dwacetki.
Dobříš je městačko w srjedźnej Čěskej.
Leži 371 m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe dźewjeć tysac wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1252.
Monstera je ród ze swójby aronowych rostlinow.
Alpska dornica je rostlina ze swójby słódkich trawow.
Leži we Wuchodoeuropskej runinje w přitočnišću Dnjepra a mjezuje z Ukrainu na juhu a z Běłoruskej na zapadźe.
Jeje zarjadniske sydło a zdobom jeničke wulkoměsto je Brjansk.
W lěće 2010 měješe Oblasć Brjansk 1.278.217 wobydlerjow.
Z nich běchu 94,7 % Rusojo.
Kopenhagen je stolica a najwjetše město Danskeje kaž tež kulturne a hospodarske srjedźišćo kraja.
Leži na kupje Zeeland a ma nimale 600.000 wobydlerjow.
Město słuša k wuznamnym metropolam sewjerneje Europy a je woblubowany turistiski cil.
Kłosa je njerozhałuzowane kwětnistwo, kotrež njese sedźace jednotliwe kćenja na podlěšenej hłownej wósce.
Jeli hłowna wóska je stołstnjena, da je homoła.
Kłosa wulkeho putnika Žitowe kłosy Kłosa wuskeje wołmicy Wowči jazyčk Kłóska njese jenož 1-3 kćenja.
Totma je městačko w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Swjatlana Aljaksandrawna Aleksijewič je běłoruska spisowaćelka, kotraž pisa w ruskej rěči.
Wona dósta w lěće 2015 Nobelowe myto za literaturu.
Gray): Je domjacy na wuchodnym pobrjohu sewjerneje Ameriki.
Hanzo Juro Swora bě delnjoserbski farar a słownikar.
Narodźi so jako syn wučerja w Hajnku pola Choćebuza a studowaše po zakónčenju Choćebuskeho gymnazija w Hali teologiju.
Wot 1812 hač do swojeje smjerće w lěće 1844 skutkowaše jako farar w dźensa wotbagrowanym Tšadowje pola Grodka.
Swora napisa prěni delnjoserbsko-němski słownik, kotryž bu pak hakle po jeho smjerći wot syna Jana Karla Fryca w Grodku wudaty.
Słužeše tak jako wučbnica spisowneje delnjoserbšćiny.
Benešov nad Ploučnicí je městačko w Połobskich pěskowčinach na sewjeru Čěskeje, při rěčce Ploučnice a wósom kilometrow juhowuchodnje Děčína.
Sydlišćo je so prawdźepodobnje załožiło wokoło lěta 1230 při wikowanskim puću z Prahi přez Łobjowy doł do Łužicy.
Přez Benešov wjedźe železniska čara Děčín–Jedlová.
Wona bu wot M.Martens & Galeotti prěni raz w lěću 1844 wědomostnje wopisana.
Jeho zrunane hałuzy su mjechko kosmate.
Kožane łopjena su jejkokulojte hač owalne, na woběmaj kóncomaj skulojćene, rědko tupo-wótre a sedźa na krótkich mikawčkatych stołpikach.
Kćenja su najwjetše kćenja tutoho roda a steja po dweju hač po třoch na krótkich, w rozporach stejacych stołpikach.
Jich přikrywne łopjena su małke, mjeztym zo keluch wobsteji z wulkich, dołhojtych wotrězkow.
Karminróžojte kćenja sedźa w promjenjach na zhibnjenych hałuzach.
Króna je likojta a njese 3-3,5 cm dołhu wobkromu, kotraž na spódku je walcojta a so horje rozšěrjuje.
Při tym wobkroma wobsteji z jejkojtych wotrězkow.
Wona so při přeměr wot něhdźe 1,5 cm do rołki přeměnjuje.
Štyri próškowe łopješka steja w krónowej rołce.
Dwě krótkej docpějetej hač do klamy, mjeztym dwě dołhej tróšku wusahujetej.
Płódniki su krótke, jejko-dołhojte a tróšku splacnjene.
Pěstki su nitkojte, tak dołhe kaž abo tróšku krótše hač próškowe łopješka a njesu třidźělnu a kulowaty plěšk.
Po někotrych žórłach: Po Villarreal et al.
Torońca je mała wjeska z 19 wobydlerjemi we wuchodźe hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša ke Kubšiskej gmejnje a leži 235 m nad mórskej hładźinu w sewjernym předkraju hornjołužiskich horow.
Hač do lěta 1936 běše samostatna gmejna, po tym najprjedy wjesny dźěl Raboc, wot 1950 Jenkec a skónčnje wot 1994 Kubšic.
Wjeska nadeńdźe so w hornjołužiskich honach juhowuchodnje Budyšina a wobsteji jenož z někotrych statokow.
Susodne wjeski su Rabocy w sewjeru, Zrěšin we wuchodźe a Jaseńca w zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Torgenitz abo Torganitz pochadźa z lěta 1419.
Wjeska podsteješe ležownostnemu knjejstwu Budyskeje rady a słušeše cyrkwinsce do Michałskeje wosady.
Najstarši zdźeržany statok pochadźa z lěta 1853.
Při sćěnje zamurjowanej stej kanonowej kuli z bitwy pola Budyšina.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 38 wobydlerjow, mjez nimi 36 Serbow.
Leži w južnym dźělu połkupy a je stolica Awtonomneje republiki Krim Ukrainy resp.
Ma něhdźe 338 tysac wobydlerjow.
Južnosamiska rěč ma jenož mało rěčnikow, jich cyłkowna ličba njeje wjetši hač 600 ludźi.
Rěč je tohodla sylnje wohrožena.
Ličba rěčnikow je tola w zańdźenych lětach tróšku přiběrała.
Při tym změni so wokal prěnjeje złóžki pod wliwom wokala druheje złóžki.
Esiw ma jenož jednu formu za singular a plural.
Južnosamiski werb ma tři numerusy, tři wosoby, štyri časy a štyri modusy.
Radijowe programy wusyła norwegski statni sćelak NRK dwójce w tydźenju za 15 minutow, te wospjetuje šwedski SR na slědowacym dnju.
Grunnskolen per 1. oktober.
A. W. Brøgger, Oslo 1957. Ella Holm Bull, Knut Bergsland: Lohkede Saemien.
31. decembra abo 31. hodownika je 365. a tuž posledni dźeń gregorianiskeje protyki.
Leži 20 kilometrow wot Moskwy.
Sydlišćo je so w lěće 1830 załožiło a ma wot lěta 1939 měšćanske prawa.
Leži w sewjernym předkraju Kawkaza na prawym boku rěki Kuban něhdźe 1500 kilometrow južnje wot Moskwy, 90 kilometrow južnje wot Stawropola a 150 kilometrow zapadnje Nalčika.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1804 jako ruske wojerske zepěranišćo załožiło a ma wot lěta 1931 měšćanske prawa.
Šuaditske teksty dźěla so do nabožinskich a swětnych.
K nabožinskim tekstam słuša poem wo kralownje Ester ze 14. lětstotka, kotryž bě Crescas de Caylar napisał.
Tuta kniha mjenujcy wobsahuje žohnowanje, w kotrymž žona dźakuje so Bohu, zo wón ju jako žónsku stwori.
Najstarše swětne teksty pochadźeja ze 16. lětstotka.
W lěće 1498 buchu Židźa z južneje Francoskeje wućěrjeni, woprawdźe pak dyrbjachu domiznu hakle w lěće 1501 wopušćić.
Wot jeje syna Pierra Amada pak Haim Vidal Sephiha, profesor na uniwersiće Sorbonne, hódnotne informacije zhoni.
A. Barthélemy, Avignon, 1995.
Połćežka woda je woda, w kotrejž w kóždym molekulu jedyn atom wodźika je lochki a druhi atom wodźika je deuterium.
Dla disociěrowanja molekulow wody połćežka woda kontinuowanje stanje měšenje lochkeje wody a ćežkeje wody a nawopak: 2 HDO → H20 + D20 H20 + D20 → 2 HDO Mjez tymaj dwěmaj procesomaj stej dynamiska runowaha.
Dokelž w přirodźe kóždy atom wodźika z něhdźe 6000 je deuterium, molekule połćežka woda je 1/3000 ze wšěch molekulow wody.
Lochka woda; Ćežka woda; Nadćežka woda.
Dalše serbske mjeno je hranatowc.
Jeho płód je granatowe jabłuko.
135, pod hesłom granatowy.
Šwobicy su hornjołužiska wjes w Budyskim wokrjesu, kotraž słuša wot lěta 2019 ke Kamjencej.
Leža zapadnje Kamjenskeho nutřkowneho města pod Radobičom a běchu zdobom najjužniši a najwyše ležacy wjesny dźěl bywšeje gmejny Schönteichen.
Šwobicy naspomnichu so k prěnjemu razej w lěće 1225 jako Swavesdorf a bě hižo 1245 z knježim sydłom.
1580 a 1777 buchu zapisane jako wudwór Połčničanskeho resp.
Leži při rěce Kura něhdźe 65 kilometrow sewjerozapadnje Tbilisija a ma něhdźe połsta tysac wobydlerjow.
Gori je ródne město sowjetskeho politikarja a diktatora Józefa Stalina.
Leži při rěce Nosiwočka něhdźe 100 kilometrow juhowuchodnje Černihiwa.
Sydlišćo je so w lěće 1147 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1960 měšćanske prawa.
Prienai je městačko w Litawskej.
Je zarjadniske sydło rajona ze samsnym mjenom a ma něhdźe dźewjeć tysac wobydlerjow.
Leži při sekli rěki Njemen něhdźe 40 kilometrow južnje Kaunasa a něhdźe 100 kilometrow zapadnje Vilniusa.
Sydlišćo je so w lěće 1502 prěni raz we wopismje naspomniło a ma wot lěta 1609 Magdeburgske měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Amudaryoskeho wobwoda.
Na tamnym boku hranicy nadeńdźe so turkmenske město Gubadag.
Je zarjadniske sydło Žajylskeho wobwoda.
Leži w Čujskim dole něhdźe 60 kilometrow zapadnje Biškeka.
Sydlišćo je so w lěće 1825 jako ruska wjes Kaliniskoje załožiło a ma wot lěta 1975 měšćanske prawa.
Căușeni je město na juhu Moldawskeje.
Je zarjadniske sydło Căuşeniskeho rajona.
Leži při brjoze rěki Botna něhdźe 90 kilometrow južnje Kišinjowa.
Sydlišćo je so w lěće 1470 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1965 měšćanske prawa.
Severin je gmejna w Němskej.
Leži we wokrjesu Parchim zwjazkoweho kraja Mecklenburgsko-Předpomorska.
30. junija 2006 bydleše w gmejnje 284 wobydlerjow.
Středočeský kraj je jedyn ze štyrnaće krajow Čěskeje republiki.
Nadeńdźe so w srjedźnych Čechach a ma něhdźe 1,3 miliony wobydlerjow, z čimž je po wobydlerstwje a přestrjeni najwjetši čěski kraj.
Zarjadniske sydło je čěska stolica Praha, kotraž pak sama krajej njepřisłuša.
Najwjetše město w kraju je Kladno.
Středočeský kraj nadeńdźe so kołowokoło Prahi a mjezuje z Ústeckim a Libereckim krajom na sewjeru, z Královéhradeckim a Pardubickim krajom na wuchodźe, z Vysočinu na juhowuchodźe, Juhočěskim krajom na juhu a Pilzeńskim na zapadźe.
Wobsteji z 1.148 gmejnow w dwanaće wokrjesach.
Najwažnišej rěce w Srjedźočěskim kraju stej Łobjo a Wołtawa.
Malećicy su hornjołužiska wjes z 265 wobydlerjemi we wuchodźe Budyskeho wokrjesa, kotraž słuša z lěta 1993 k městu Wóspork.
Leža w hornjołužiskich honach na lěwym boku Lubaty něhdźe dźesać kilometrow sewjernje Lubija a 18 kilometrow wuchodnje Budyšina při hranicy mjez Budyskim a Zhorjelskim wokrjesom.
Susodne wsy su Křišow na sewjerowuchodźe, Łuwoćicy a Nosaćicy na juhu kaž tež Žarki za Wósmužowej horu na zapadźe.
Na sewjerozapadźe namaka so Wósporske stare město.
Wjes naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1245 jako sydło knjeza Fridericus de Maltiz.
W lěće 1364 bu wodowy hród naspomnjeny.
Ležownostne knjejstwo měješe tamniše ryćerkubło.
Ewangelscy wěriwi přisłušeja hižo ze 16. lětstotka Křišowskej wosadźe, tak zo dyrbjachu mjez 1815 a 1945 přeco ducy kemši prusko-saksku hranicu přeprěkować.
Wot lěta 1895 mějachu Malećicy zastanišćo při železniskej čarje Lubij–Wóspork, kotraž so 1903 hač do Barta a 1906 hač do Radworja podlěši, hdźež bě z čaru Budyšin–Wojerecy zwjazana.
W lěće 1972 bu wosobowy wobchad zastajeny a 1973 so čara mjez Lubijom a Bartom zawrě.
Po Mukowej statistice mějachu Malećicy we 1880tych lětach 373 wobydlerjow, mjez nimi 188 Serbow a 185 Němcow.
Ochansk je městačko w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži při rěce Kama w zapadnym předkraju Uralskich horin w Permskim regionje něhdźe 120 kilometrow zapadnje Perma.
Sydlišćo je so w lěće 1547 załožiło a ma wot lěta 1781 měšćanske prawa.
Urus-Martan je město w Ruskej federaciji.
Leži při sewjernej kromje Kawkaza w Čečenskej republice něhdźe 35 kilometrow južnje Grozneho.
Františkov nad Ploučnicí je wjes a gmejna w sewjernej Čěskej, blisko Benešova něhdźe dźesać kilometrow juhowuchodnje Děčína.
Nadeńdźe so pod hrodom Šarfenštejn při rěčce Ploučnice a pod horu Kohout.
Wjes naspomni so prěni raz hakle w lěće 1580.
Přez Františkov wjedźe železniska čara Benešov nad Ploučnicí–Česká Lípa.
Najzapadnišo sahaše armenski sydlenski rum do města Yozgat njedaloko wot stolicy Ankara.
Jich nerwy su zelene.
Kwětnistwo wobsahuje wjele lancetojtych wysokich łopješkow.
Znutřkowne tři kćenjowe łopješka su dołhojte, wuske, cyłokromne, nimaja zubki a docpěwaja dołhosć wot 2 hač do 3 mm.
Rosće na brjohach, w hrjebach a na włóžnych rolach.
Sowjetsk je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1594 jako wjes Kukarka załožiło a ma wot lěta 1937 měšćanske prawa.
Gubkinskij je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži při rěce Pjakupur w Awtonomnym wokrjesu Jamalskich Nencow něhdźe 500 kilometrow juhowuchodnje Salecharda.
Sydlišćo je so w lěće 1986 załožiło a ma wot lěta 1996 měšćanske prawa.
W cyłkownje wot lěsa wobdatej wsy je nimorjadnje wjele chěžow ze stołom.
Dūkštas je městačko ze 800 wobydlerjemi w Ignakinskim rajonje Utenskeho wobwoda na wuchodźe Litawskeje, blisko letiskeje a běłoruskeje mjezy.
Leži něhdźe 25 kilometrow sewjernje Ignaliny a něhdźe 60 kilometrow wuchodnje Uteny.
Sydlišćo je so w lěće 1757 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1956 měšćanske prawa.
Aksu je město w Kazachstanje.
Leži při lěwym brjoze rěki Irtyš něhdźe 50 kilometrow južnje Pawlodara.
Je zarjadniske sydło Rogunskeho wobwoda.
Leži při brjoze rěki Wachš něhdźe 110 kilometrow wuchodnje wot krajneje stolicy Dušanbe.
Blisko města twari so rěčna zawěra, kotraž ma z 335 metrami přichodnje być najwyša na cyłej zemi.
Ma něhdźe 15 tysac wobydlerjow a wot lěta 1986 měšćanske prawa.
Maslenkowe rostliny su předewšěm zelišćowe rostliny, zwjetša wjacelětne.
Wone su swětadaloko rozšěrjene, wosebje w měrnych conach sewjerneje połkule zemje.
W internetowym słowniku: Akelei W internetowym słowniku: Kuhschelle Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Christophskraut Jurij Kral: Serbsko-němski słownik, strona 42, "Schwarzkümmel" Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Božidar je serbske, chorwatske a južnoserbske muske předmjeno a přełožk grjekskeho mjena Θεόδωρος.
Krušwina je ród ze swójby róžowych rostlinow.
Małe Rědorjecy su sydlišćo w Hornjej Łužicy, měšćanski dźěl Wulkich Rědorjec.
Leža při Rědorje něhdźe kilometer na juhozapad wot centruma Wulkich Rědorjec a maja dźewjeć stow wobydlerjow.
Talas je město na sewjeru Kirgiskeje.
Leži něhdźe 300 kilometrow zapadnje Biškeka.
Sydlišćo je so w lěće 1877 wot ruskich sydlerjow pod mjenom Dmitrijewka załožiło a ma wot lěta 1944 měšćanske prawa.
, Ainu// Glottolog 2.7.
Měrćin Nowak narodźi so jako najmłódše ze štyrjoch dźěći do klamarskeje swójby w tehdy hišće přewažnje serbskim Njechornju.
Nan pochadźeše z Kumwałda, měješe pak sam serbsku maćer; Měrćinowa mać bě rodźena Serbowka z Njechornja.
1919 měješe prěnju předawansku wustajeńcu w Zhorjelcu, kotrejež financielne dochody jemu pomhachu, studij na Lipščanskej wuměłskej akademiji zahajić.
1920 studowaše potajkim wuměłstwo w Lipsku, 1921–1923 w Drježdźanach.
Tam budźi so jeho zahorjenosć za serbstwo, kiž jeho tež pohnuwaše, swoje studije w słowjanskim wukraju pokročować.
Z tutoho časa sem zaběraše so wosebje z motiwami słowjanskeje mytologije.
Wot 1929 do 1933 bě z redaktorom Serbskich nowin.
Z politiskich přičin bu 1933 z powołanja pušćeny a dyrbješe w Druhej swětowej wójnje jako wojak we Wehrmachće słužić.
Wróćiwši so z ameriskeje wójnskeje jatby bu w lěće 1947 ze šefredaktorom Noweje doby, wot 1950 hač 1969 tež Rozhlada.
Po tym zo so w lěće 1969 na wuměnk poda, bě jako swobodnje tworjacy moler a spisowaćel žiwy.
Měrćin Nowak-Njechorński bu dwójce z Wótčinskim zasłužbowym rjadom NDR, z Narodnym mytom NDR, z Mytom Ćišinskeho a z rjadom Hwězda přećelstwa ludow wuznamjenjeny.
Nowak bu na Hrodźišćanskim ewangelskim kěrchowje pochowany.
Na samsnym městnje nadeńdźetej so tež rowaj jeho mandźelskeje Marty a jeho maćerje.
Ródny dom w Njechornju bu zjawnosći w juniju 1999 jako muzej přepodaty.
W carstwje Dušana Sylneho.
Pućowanske wobrazki z Južneje Serbskeje.
Zběrka wubranych reportažow.
Wot wčerawša na jutřiše.
Molerjo, spěwarjo, podróžnicy.
Zběrka reportažow a skicow.
Pod Pamirom a za Kawkazom.
Pućowanske wobrazki z Tadźikistana a Gruzinskeje.
Baćon a žaby a druhe bajki.
Mjez Wardarom a Jadranom.
Pućowanske wobrazki z Juhosłowjanskeje.
Wuběrk z publicistiki lět 1924–1934.
Hólčik, hólčec, listonoš.
Šuler, moler, podróžnik.
Powědanja Bobaka-Wšudźebyła.
Dundak, moler, nowinarski.
Wubrane spisy 1: Pućowanske wobrazy a 2: Bajki.
Moler serbskeho luda.
Budyšin 1959 Wubrane spisy, zwjazk 1.
Budyšin 1979 po Hólčik, hólčec, listonoš.
Pentateuch je pjeć knihow zakonja: Genezis, Eksodus, Lewitikus, Numeri, Deuteronomium.
Hanysom je tež wosoba, kajkaž njewobydla na Šleskej, ale jeho abo jeje swójba tu wobydliła.
Za tym, hač nalěćo na južnej abo sewjernej połkuli knježi, so mjezy sewjernym a južnym nalěćom rozeznawa.
Dla pućowaceho cenitoweho stawa słónca mjezy južnym a sewjernym wobrotnikom wospjetuje so nalěćo w kóždej hemisferje w lětnym turnusu.
Tohodla je tež móžne, z južneho nalěća sewjernu nazymu sćěhować a nawopak.
Spočatk nalěća so móže pak astronomisce, tuž po połoženju zemje k słóncu, pak so fenologisce po stadiju wuwića rostlinow postaji.
Po fenologiji započina so nalěćo z prěnim kćěwom regionalnje rozdźělnych družinow rostlinow.
W sewjernej hemisferje to zastupi powšitkownje w měsacach měrc, apryl a meja, w južnej hemisferje pak w septembrje, oktobrje a nowembrje.
Tutón časowy rum, w kotrymž přiroda wožiwjuje, so w němskim rěčnym wužiwanju tež jako Frühjahr woznamjenja.
W meteorologiji nalěćo započina přeco 1. měrca.
Wono bu z přičinow bóle jednoreho wjedźenja statistika na prěni dźeń měsaca kładźene a je – kaž tež tři druhe počasy lěto, nazyma a zyma – dokładnje tři měsacy dołhe.
Tak so móžeja počasy bóle jednory do „suche", „horce", „zymne" atd. rozdźěla.
Tute so staraja za w cyłku lěpše strowotny staw a wuskutkuja lochku euforiju.
To je pak wědomostnje njeje dopokazane.
Prawdźepodobnje hraja optiske powabki přez lóšu drastu wjetšu rólu.
Na rozdźěl wot tutych tak mjenowanych nalětnich začućow nastanje při někotrych ludach nalětnja mučnosć.
Milčenjo běchu zapadosłowjanski kmjen w Hornjej Łužicy, kotryž naspomni so prěni raz we wopisanju bayerskeho geografa srjedź 9. lětstotka.
Dokładne wotmjezowanje sydlenskeho teritorija Milčanow je w slědźenju dwělomne.
Wono wobsahowa hłownje krajinu z płódnymi hlininowymi pódami a z rozměrom něhdźe 50 kilometrow wot wuchoda do zapada a něhdźe 20 kilometrow wot sewjera do juha.
Sewjernu hranicu drje tworješe bahnojta a zdźěla njepłódna nižina a južnu hranicu tworjachu Łužiske horiny.
W zapadźe tworja Porchowske hory zapadnje Kamjenca přirodny ryhel.
Na wuchod, k susodnemu teritorijej Bjezunčanow, je wotmjezowanje mjenje jasne.
Kmjenowy centrum bě centralny hród w Budyšinje.
Po Milčanach mjenowaše so region wokoło Budyšina w pisomnych žórłach 10. do 12. lětstotka Gau Milsca.
Hišće dźensa bydla w regionje słowjanscy Serbja, potomnicy Milčanow.
Towarstwo Die Milzener e.V. z Měrjowa zaběra so z kulturu a tradicijemi pohanskich Milčanow.
Łopjena su ćmowozelene a zmoršćene.
Kćěje wot pózdnjeho nalěta hač do nazymy.
Pochadźa z peruskich Andow.
Wona je bjezkonfesionelna, ženjena a mać dweju dźěsći.
Peter Wilhelm Patt je sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje Unije Němskeje a wot lěta 2004 zapósłanc wólbneho wokrjesa 12 w sakskim krajnym sejmje.
Do toho běše mjez 1999 a 2004 měšćanski radźićel w Kamjenicy.
Patt bu 2009 jako direktny kandidat swojeje strony z 35,7 % hłosow woleny.
Wón je katolski, ženjeny a nan štyrjoch dźěći.
Dr. Monika Runge je sakska politikarka Lěwicy, kotraž bě wot 2005 do 2014 přez krajnu lisćinu wolena zapósłanča sakskeho krajneho sejma a rěčnica swojeje frakcije za energijowu a klimowu politiku.
Prjedy toho bě wona hižo mjez 1994 a 2004 čłonka sakskeho parlamenta.
Čerwjeny rys docpěwa dołhosć tyłowa wot 65 hač do 95 cm a je najmjeńša družina rysow.
Wón waži mjez 7 a 13,5 kg.
Sančki ma suprošne traće wot 60 hač do 70 dnjow, při čimž přerězk je wokoło 65 dnjow.
Rys w starobje wot 1 lěta splažnu zrałosć docpěwa.
Rys předewšěm zajacy, nukle a hrymzaki žerje.
Rys je w Zjednoćenych statach Ameriki a w Mexiku žiwy.
Wón narodźi so jako syn žiwnosćerja a bě wot 1888 do 1896 chowanc Serbskeho seminara w Praze, hdźež wopytowaše hač do lěta 1893 němskorěčny Małostronski gymnazij.
Po nawróće do Łužicy skutkowaše najprjedy wot 1896 do 1903 jako kapłan w Radworju.
Wot lěta 1903 bě z katolskim fararjom w Lubiju Winger bě powědančkar a přełožowar ze słowjanskich literaturow, wosebje z pólšćiny.
Připrawi tež někotre hry za serbske dźiwadło.
Wot lěta 1901 bě čłon Maćicy Serbskeje.
603 Nekrolog – Časopis Maćicy Serbskeje 71, str.
J. Měrćink: J. Winger a naša literatura.
Wot lěta 1946 ma pod tučasnym mjenom měšćanske prawa.
Wjeliki Wóseńk je wjes w braniborskej Delnjej Łužicy a wot lěta 2004 gmejnski dźěl Kopańc.
Je z něhdźe 550 wobydlerjemi najwjetši gmejnski dźěl a nadeńdźe so južnje Choćebuza při zwjazkowej dróze 97.
Susodne wjeski su Gołynk na sewjeru, Dubrawka na sewjerowuchodźe, Kopańce na wuchodźe, Małe Dobrynje na juhozapadźe a Harnišojce na zapadźe.
Wjes naspomni so prěni raz w lěće 1413.
Po statistice Arnošta Muki měješe Wjeliki Wóseńk we 1880tych lětach cyłkownje 546 wobydlerjow, z nich 541 Serbow a jenož pjeć Němcow.
Wjesna cyrkej z wěžu a wojerskim pomnikom kaž tež jedna bydlenska chěža we wsy stejitej jako kulturnej pomnikaj pod pomnikoškitom.
Céline Dion je kanadiska spěwarka a filmowa hrajerka.
Protyka za lěto 1916 1916 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
13. awgusta: Wosrjedź wójny wotměje so w Chrósćicach pod nawodom Józefa Nowaka 42.
Handroš Tara bě serbski ewangelski farar a spisaćel wjacorych zažnych delnjoserbskich tekstow.
Wón studowaše wot 1588 při Viadrinje w Frankobrodźe ewangelsku teologiju.
Wot něhdźe 1599 do 1613 bě z fararjom w Bjedrichojcach pola Storkowa a nanajpozdźišo wot 1617 w Serbskim Bukojcu.
Wot 1633 abo 1634 bě hišće někotre lěta farar w Lubinje.
1609 (original njeje zdźeržany; tež w: Caspar Dornau: Amphitheatrum Sapientiae Socraticae Joco-Seriae.
35–68) ENCHIRIDION Vandalicum.
Fritzsche, Erffurt 1628 Frido Mětšk: Der Kurmärkisch-Wendische Distrikt.
2. nakład, zwjazk 11: Si–Vi.
Zwjazk 60, zešiwk 1, 2013, Domowina-Verlag, Bautzen 2013, str.
Wobjima přestrjeń wot 157 km² a ma něhdźe 55.000 wobydlerjow.
W lěće 1999 bu přepołoženje zarjadniskeho sydła z Tychow do Bierunja wobzamknjene a wokrjes dnja 1. januara 2002 přemjenowany.
Je zarjadniske sydło Paxtakorskeho wobwoda.
Leži něhdźe 25 kilometrow sewjerowuchodnje Jizzaxa.
Sydlišćo je so w lěće 1961 załožiło a ma wot lěta 1974 měšćanske prawa.
Rynar je wjes w sakskej Hornjej Łužicy.
20 chěžow ze stołom charakterizuje wobraz sydlišća.
W Rynarju steji najmjeńša chěža ze stołom Hornjeje Łužicy.
Wjes słuša dźensa ke gmejnje Wołbramecy.
Wjes leži při B 98 mjez Wołbramecami a Wjazońcu a wupřestrěwa so po woběmaj bokomaj rěčki Wjazońcy, kotraž so pod Sokolnikom wužórli, přez Rynar a gmejnu Wjazońca a město Biskopicy běži a so blisko města Heidenau do Łobja wuliwa.
Rěka Wjazońca, nad kotrejž Rynar leži, tworješe něhdy mjezu mjez Mišnjanskim a Łužiskim bokom wsy.
Hakle krótko po Prěnjej swětowej wójnje je so tute rozdźělenje wotstroniło.
Mało kilometrow na juhu wot Rynarja, za Wołbramecami, je mjeza z Čěskej, hdźež je přechod za pućowarjow do wsy Severní, kotraž je najsewjerniše sydlišćo Čěskeje.
W bliskosći hosćenca Waldhaus při dróze wot Wołbramec do Neustadta in Sachsen je na čěskej stronje měznik 2/40, kotryž najsewjerniši dypk Čěskeje woznamjenja.
We wokolinje Rynarja je wjele wulětnych cilow, na př.
Sokolnik w Hohwaldźe, Weifaer Höhe pola Motydła, Wulki Pichow pola Tućic, wuhladnišćo Sydom lipow pola Wołbramec a druhe.
Je tež 7,8 km dołha kołowa pućowanska šćežka z rjanymi rozhladami.
Wokolina Rynarja je z pućowanskimi šćežkami derje spřistupnjena.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Rynginhan pochadźa z lěta 1359.
Rynarski wopon pokazuje honač.
Po starej powěsći bě honač jenički žiwoch, kotryž bě po žałostnym morje w srjedźowěki we wsy hišće žiwy.
We wsy stej sportnišćo z hosćencom a gmejnske srjedźišćo, kotrež z bywšeje zakładneje šule nasta.
Zakładna šula bě so w lěće 2000 začiniła a 25. oktobra 2003 je so nowe gmejnske srjedźišćo Stara šula zahajiło a je wot toho za powšitkowne wužiwanje wotewrjene.
Tam so swójbne swjedźenje, schadźowanja, kubłanja, přednoški a. dr. wotměwaja, je tam knihownja a młodźinski klub.
Wotměwaja so tu tež nyšpory ewangelskeje wosady Wjazońca.
Přimórski ječmjeń docpěwa wysokosć wot 10 hač 40 cm.
Kłosa docpěwa dołhosć wot 4 hač 6 cm.
Přikrywne pluwizny su hrube, wusko-lancetojte abo seršćikojte.
Krywne pluwizny njesu dołhe kochty.
Rosće na selowych łukach a pastwach.
Rostlina je na Sewjernym morju a na pobrjohach zapadneje a južneje Europy rozšěrjena.
Alpska lipnica je rostlina ze swójby słódkich trawow.
Alpska lipnica wutwori huste trawniki.
Rostlina je w sewjernej Europje a horinach srjedźneje a južneje Europy rozšěrjena.
[1] Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Družiny su kerki abo 4-6 m wysoke štomy.
Běłe kćenja su małke, často wonjace a steja k promjenjam kopate we łopjenowych rozporach.
Eksistuje něhdźe 90 družinow w rodźe kofejowcow.
Madagascar 36: t.
Nat., B, Adansonia 6: 373.
Mólički kropačk je rostlina ze swójby kropačkowych rostlinow.
, Abaza// Glottolog 2.7.
Leži při rěce Rokytna w historiskej Bukowinje něhdźe 30 kilometrow juhowuchodnje wot města Černiwci.
Sydlišćo je so w lěće 1456 prěni raz naspomniło.
W lěće 1940 dósta měšćanske prawa.
Wot lěta 1775 słušeše Nowoselycja k rakuskemu krajej Bukowina.
Na kupje so katalanski dialekt Ibizenk rěči; hamtskej rěči stej pak Katalanšćina a Španišćina.
Dźěžnikecy su wjes ze 614 wobydlerjemi w juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słušeja ke gmejnje Hornja Hórka a leža mjez 225 a 245 m nad mórskej hładźinu na prawej stronje Sprjewje.
Běchu hač do lěta 1950 samostatna gmejna a su dźensa najwjetši dźěl Hornjohórčanskeje gmejny.
Susodne wjeski su k Budyšinej słušace Bobolcy na sewjerowuchodźe, Hornja Hórka na juhu, Čorne Noslicy na juhozapadźe kaž tež Słónkecy a Dobruša na sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako knježe sydło Synkewicz je z lěta 1221.
Ležownostne knjejstwo wukonješe w 16. kaž tež we 18. lětstotku Budyske tachantstwo, čehoždla wosta wěsty dźěl ludnosće hač do 20. lětstotka katolska.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 221 wobydlerjow, mjez nimi 194 Serbow.
Dźěžnikecy běchu tehdy hišće poměrnje mała serbska wjeska na južnej kromje rěčneho teritorija.
Dla spěšneje industrializacije Sprjewineje doliny kónc 19. lětstotka rozrosće wobydlerstwo Dźěžnikec hač do lěta 1925 na 562, při čimž dóstachu so domoródni Serbja do mjeńšiny.
W 1920tych lětach spytachu wjacore serbske towarstwa w Budestečanskej wosadźe, tamniše serbstwo zachować a měrjachu so při tym tež na dźěłaćerjow.
Ewangelscy Dźěžnikečenjo přisłušeja Budestečanskej wosadźe, katolscy Budyskej.
Karel Jaromír Erben bě čěski archiwar a historikar, zběraćel ludowych pěsnjow, spisowaćel a basnik.
Erben studowaše wot lěta 1831 filozofiju a pozdźišo prawnistwo w Praze.
Wot lěta 1843 skutkowaše jako archiwar Čěskeho narodneho muzeja, hdźež běše sobudźěłaćer Palackeho.
Pozdźišo běše archiwar města Prahi.
Po smjerći Hanki w lěće 1861 běše Erben hač do 1870 dohladowar Serbowki Serbskeho seminara w Praze.
W lěće 1864 wopyta Erben Łužicu a běše wot toho časa tež sobustaw Maćicy Serbskeje.
Erben běše ryćer ruskeho rjada swj.
Hany druheje rjadownje.
Wulkomorawske mócnarstwo knježeše nad dźělemi dźensnišich statow Čěska, Awstriska, Słowakska, Madźarska, a tež nad mjeńšimi dźělemi dźensnišeje Pólskeje, Němskeje, Ukrainy a Słowjenskeje.
Tež tehdyši kraj Serbow při Solawje steješe sčasami pod morawskim knježerstwom.
Jadro Wulkomorawskeho mócnarstwa běštej Morawske wjerchowstwo a Nitranske wjerchowstwo.
Morawa bě w starowěku teritorij, na kotrymž bydlachu Keltojo a po nimi germanscy Markomanojo a Kwadojo a Langobardźa, prjedy hač zasydlichu so srjedź 6. lětstotka słowjanske kmjeny Morawjanow.
W zažnym srjedźowěku wutwori so prěni stat, kmjenowy zwjazk Samskeho wjerchowstwa ze srjedźišćom wokoło morawskeje nižiny.
W jich sydlenskim rumje bě něhdźe 15 hrodźišćow w kraju mjez rěkomaj Morawu na wuchodźe a Thaju na zapadźe.
Jako pozdatna stolica Wulkomorawskeho mócnarstwa płaća dźensniše Mikulčice, wobtwjerdźene z kamjentnymi hrjebjemi a wobsahowace dwanaće cyrkwjow.
Konstantinowsk je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1864 jako wjes Konstantinowskaja załožiło a ma wot lěta 1967 měšćanske prawa.
Starodub je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1080 załožiło a ma wot lěta 1620 měšćanske prawa.
Talin je městačko na zapadźe Armenskeje.
Leži w Aragacotnskej prowincy něhdźe 60 kilometrow sewjerozapadnje Jerjewana a něhdźe 40 kilometrow zapadnje Aštaraka.
Megri je městačko na samym juhu Armenskeje při iranskej hranicy.
Leži při pomjeznej rěce Aras w Sjunikskej prowincy něhdźe 300 kilometrow juhowuchodnje Jerjewana a něhdźe 35 kilometrow juhozapadnje Kapana.
Dźensniše sydlišćo je so w 17. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1984 měšćanske prawa.
Leži w republice Baškirskej při rěce Bjelaja něhdźe 120 kilometrow sewjernje Ufy a ma něhdźe 30 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1795 załožiło a ma wot lěta 1989 měšćanske prawa.
Leži w historiskej Wołynskej něhdźe 90 kilometrow zapadnje Lucka.
Wot lěta 1663 ma měšćanske prawa.
Leži něhdźe 120 kilometrow wuchodnje Dnipra a něhdźe 55 kilometrow juhowuchodnje Pawlohrada.
Sydlišćo je so w lěće 1954 załožiło a ma wot lěta 1966 měšćanske prawa.
Michail Wladimirowič Mišustin je ruski zastojnik a wot 16. januara 2020 jako naslědnik Dmitrija Mjedwjedjewa z ministerskim prezidentom Ruskeje federacije pod prezidentom Wladimirom Putinom.
Mišustin studowaše hač do lěta 1989 při Moskowskim instituće za gratowe mašiny.
W 1990tych lětach studowaše hišće hospodarske wědomosće a da so na systemoweho technikarja a kompjuteroweho specialista wukubłać.
1998 zastupi do zjawneje słužby a bě wot 1999 do 2004 zastupowacy minister Ruskeje federacije za dawki a wotedawki, wot 2004 do 2006 nawoda Federalneje agentury za imobilijowe katastry a 2006 do 2008 nawoda Federalneje agentury za management wosebitych hospodarskich pasmow.
Wot 2010 hač do januara 2020 nawjedowaše Mišustin Federalnu dawkowu słužbu Ruskeje a ćěrješe tam digitalizaciju a zjednorjenje wotběhow doprědka.
Po wotstupje Dmitrija Mjedwjedjewa ze zastojnstwa ministerskeho prezidenta dnja 15. januara 2020 bu wot Wladimira Putina za jeho naslědnika namjetowany a 16. januara wot parlamenta wobkrućeny.
W internetowym słowniku: Ahorn Kral, Jurij: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
Čěska je nutřkokrajny stat w srjedźnej Europje.
Susodne kraje su na zapadźe Němska, na sewjeru Pólska, na wuchodźe Słowakska a na juhu Awstriska.
Čěska nasta přez rozdźělenje Čěskeje a Słowakskeje federatiwneje republiki dnja 1. januara 1993.
Wona wobsteji ze stawizniskich regionow Čechi, Morawa a Šleska.
Čěska stolica je Praha.
Čěska je na třoch stronach wobdata wot horinskich rjećazow Šumawy, Rudnych horin, Łužiskich horin a Kyrkonošow.
Najwyši wjeršk je Sněžka w Kyrkonošach z 1602 metrami.
Najwjetšej rěce stej Łobjo a Wołtawa, dalše wuznamne rěki su Wódra, Morawa a Wohra.
  Commons: Čěska – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Čłonske staty Europskeje unije Awstriska | Belgiska | Bołharska | Cypernska | Čěska | Danska | Estiska | Finska | Francoska | Grjekska | Chorwatska | Irska | Italska | Letiska | Litawska | Luxemburgska | Madźarska | Malta | Němska | Nižozemska | Portugalska | Pólska | Rumunska | Słowakska | Słowjenska | Španiska | Šwedska Kandidaty: Čorna Hora | Serbiska | Sewjerna Makedonska | Turkowska Staty a wotwisne teritorije w Europje Staty • Albanska • Andorra • Awstriska • Belgiska • Běłoruska • Bołharska • Bosniska a Hercegowina • Čěska republika • Čorna Hora • Danska • Estiska • Finska • Francoska • Grjekska • Chorwatska • Irska • Islandska • Italska • Letiska • Liechtenstein • Litawska • Luxemburgska • Madźarska • Malta • Moldawska • Monaco • Němska • Nižozemska • Norwegska • Pólska • Portugalska • Rumunska • Ruska1 • San Marino • Serbiska • Sewjerna Makedonska • Słowakska • Słowjenska • Španiska • Šwedska • Šwicarska • Turkowska1 • Ukraina • Vatikanske město • Zjednoćene kralestwo Zwadne teritorije: Kosowo • Podnisterska Druhe teritorije: Åland • Baskiska • Bretanja • Ferejske kupy • Friziska • Friulska • Gagauska • Galicija • Gibraltar • Guernsey • Jendźelska • Jersey • Katalanska • Korniska • Łužica • Man • Sewjerna Irska • Svalbard • Šotiska • Waliziska 1 Leži zdźěla w Aziji.
Blěda rězna docpěwa wysokosć wot 10 hač do 50 cm.
Rostlina wutwori kupy.
Hruby stołpik je třihranity.
Muska kłosa je nakónčna.
Rosće w suchich trawnikach, na łukach a na pućach.
Šěroki rozraz je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 20 hač 80 cm.
Rostlina je zmoršćenje kosmata.
Stołpik je stupacy hač zrunany a kołowokoło kosmaty.
Łopjena su jejkojte, hrubje zubata, sedźace a na spódku skulojćene.
Wone sedźa ze šěrokim spódkom.
Kćenja docpěwaja wulkosć wot 10 hač 17 mm, njesu štyri kónčki a steja po wjacorych w dołho stołpikatych, hustych, přećiwostejnych kićach na łopjenowych rozporach.
Wone su škličkojte, módre hač ćmowomódre, rědko swětłomódre, při čimž znajmjeńša horni kónčk króny njesu bóle ćmowe žiłki.
Rosće na kerčinowych a pućowych kromach, połsuchich trawnikach, w swětłych dubowych a chójnowych lěsach.
Preferuje skerje suche pódy na słónčnych, ćopłych stejnišćach.
Rostlina je předewšěm w srjedźnej Europe, južnje hač srjedźneje Španiskeje, Makedonskeje, wuchodnje hač Kawkaza, rozšěrjena.
Jeho stołpik njese kosmy w dwěmaj rjadomaj.
Leža 433 m nad mórskej hładźinu při čěskej hranicy a maja 6163 wobydlerjow.
Susodne sydlišća su Jiwow na wuchodźe, Wodowe Hendrichecy na juhu, Rumburk na juhozapadźe kaž tež Jiříkov a Habrachćicy na sewjerozapadźe.
W Nowych Jěžercach nadeńdźe so najsylniša wot třoch žórłow Sprjewje.
Stare Jěžercy naspomnichu so prěni raz w meji 1306 jako Gherardesdorpp.
Dnja 10. junija 1429 buchu wot Husitow dospołnje zničene a wostachu přez dwaj lětstotkaj njewobsydlene.
Hakle w lěće 1657 załožichu na Starojěžerčanskich zahonach nowu wjesku Nowe Jěžercy.
Prěni wobydlerjo běchu ćěkancy, kotřiž natwarichu 26 chěžow.
Někotre lěta pozdźišo załožichu dalši ćěkancy z Čechow w bliskosći swójsku wjes.
W lěće 1924 dóstachu Nowe Jěžercy měšćanske prawo.
Dnja 1. januara 2011 zjednoćištej so dotal samostatnej měsće Habrachćicy a Nowe Jěžercy do noweho dwójneho města.
Nowe Jěžercy maja wot lěta 1874 dwórnišćo při železniskej čarje Drježdźany–Biskopicy–Žitawa.
Mars je štwórty planet našeho słónčneho systema a z přeměrom něhdźe 6.800 kilometrow jenož poł tak wulki kaž zemja.
Andrea Roth je sakska politikarka Lěwicy, kotraž bě wot 1994 do 2014 přez krajnu lisćinu wolena zapósłanča sakskeho krajneho sejma, rěčnica swojeje frakcije za direktnu demokratiju a čłonka prezidija krajneho sejma.
Diplomowana wučerka za němčinu a rušćinu je bjezkonfesionelna, ženjena a mać třoch synow.
Štyri Duby běchu holanska wjes w sewjeru Hornjeje Łužicy, kotraž bu w lětach 1993–95 wopušćena a potom za Rychwałdsku brunicowu jamu wotbagrowana.
Wjes ležeše na dźensnišim gmejnskim teritoriju Rěčic.
Štyri Duby ležachu na prawym boku Běłeho Šepca wuchodnje Hamoršća na južnej kromje Mužakowskeje hole a w bliskosći Hamorščanskich hatow.
Prěnje historiske naspomnjenje městna jako Vireichin pochadźa z lěta 1399.
Sydlerskostawiznisce běchu Štyri Duby kulowc při štyrjoch dubach.
Wot 1494 słušeštej potom wjeska a wokolina do Mužakowskeho knjejstwa.
Wot lěta 1770 chodźachu Štyrjodubjanske dźěći do noweje Mochowčanskeje šule.
Po zarjadowanskej reformje wot 1952 słušachu Štyri Duby k Běłowodźanskim wokrjesej w Choćebuskim wobwodźe.
Hač do lěta 1992 běchu samostatna gmejna z wjesnymi dźělemi Mochowc, Stary Lubolń a Hamoršć.
Na gmejnskim teritoriju ležeše nimo toho sydlišćo Zamosty.
W lěće 1986 bu teritorij Wunšowskeje gmejny formelnje zagmejnowany.
Po statistice Arnošta Muki mějachu Štyri Duby w 1880tych lětach 125 wobydlerjow, wot kotrychž běchu 120 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 w gmejnje Štyri Duby serbski podźěl wot jenož hišće 49,6 % wobydlerstwa.
Ewangelscy wobydlerjo Štyrjoch Dubow přisłušachu wot 1858 Rychwałdskej wosadźe, dokelž wot lěta 1857 w Dubčanskej cyrkwi hižo žane serbske bože słužby njedźeržachu.
W Rychwałdźe wotměwaše so serbska mša tydźensce po němskej.
W lěće 1993 dyrbješe so po hamtskich ličbach 55 wobydlerjow přesydlić, při čimž bě wjetšina ludnosće wjes hižo do toho wopušćiła.
Hišće 1964 mějachu Štyri Duby 194 wobydlerjow.
Pětrohród je město a samostatny federaciski subjekt Ruskeje.
Z něhdźe 4,9 milionami wobydlerjow na 1431 km² je wone po wobydlerstwje druhe najwjetše město Ruskeje a štwórte najwjetše Europy.
Město leži w sewjerozapadźe Ruskeje při rěce Njewa, njedaloko jeje wuliwa do Finskeho zaliwa, něhdźe 650 kilometrow sewjerozapadnje Moskwy a 140 km zdalene wot estiskeje resp.
160 km wot finskeje hranicy.
Pětrohród załoži so w lěće 1703 wot carja Pětra I. a bě mjez 1712 a 1918 stolica ruskeho carstwa.
Město ma twarjenja baroka, klasicizma a historizma.
W Americe wužiwaše so tute zapřijeće najprjedy jenož jako synonym za metalowe twory.
Tajke komponenty móža być: grafikowa karta procesor RAM sound-karta monitor ćišćak atd.
Rozeznawamy komponenty kompjuteroweho systema, kotrež so na hłownej platiny přizamknu a so tak mjez sobu zwjazaja.
Druhe komponenty su přez tykački z kompjuterom zwjazane.
Ma radius 6378 km a wolumen 1.0832073×1012 km3.
Drětwja je najsewjerniša wjes w sakskim wokrjesu Budyšin a přisłuša gmejnje Sprjewiny Doł.
Leži při Sprjewi a ma 213 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Zehre je z lěta 1577.
Wino je alkoholiski napoj ze z droždźemi předźěłaneje brěčki winowych jahodow.
Jahody rostu w kićojtych pakićach na winowym pruće.
To so přez fakt wujasni, zo Germanojo ale tež Keltojo su prěni raz přez Romjanow we wjetšim rozměrje z winje do dótknjenja přišli a z tym łaćonske słowo přewzali.
Leži při rěce Kodyma, přitoka Južneho Buga, něhdźe 270 kilometrow sewjerozapadnje Odesy.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1754 załožiło a ma wot lěta 1979 měšćanske prawa.
Wot 1924 do 1940 bě dźěl Moldawskeje awtonomneje sowjetskeje republiki.
1048 Feodosia je asteroid, kotryž ma přeměr 72 km a kotryž wotkry Karl Wilhelm Reinmuth 29. nowembra 1924.
Wokrjes ma přestrjeń wot 625,28 km² a něhdźe 100.000 wobydlerjow.
Powiat wobsteji ze šěsć gmejnow, z nich jedna měšćanska gmejna a pjeć měšćansko-wjesnych gmejnow.
Někotre gmejny su oficielnje dwurěčne pólsko-němske.
Direkciski wobwod Drježdźany běše wot 1. awgusta 2008 hač do 29. februara 2012 naslědnik knježerstwoweho wobwoda Drježdźany w Swobodnym staće Sakska.
Kreta je najwjetša kupa Grjekskeje a pjata najwjetša kupa Srjedźneho morja.
Ma přestrjeń 8336 km² a 623 tysac wobydlerjow.
Struga je rěčka w sewjernej Hornjej Łužicy w Sakskej.
Wona je prawy přitok Sprjewje a ćeče přez Slepjansku kónčinu.
Po Kiće Lorencu je wona symbol za přeměnjenje Slepjanskeho regiona.
W Slepom so na juh wobroći a přeběži wjesce Rowno a Mułkecy, hdźež so jej wotlěwa z Miłoraza pochadźaca Šěroka hrjebja přidruži.
Struga je dźensniši dźeń nimale na cyłym rěčnym běhu kanalizowana.
Dla swojeho połoženja w bliskosći brunicowych jamow je Struga jara kisała a železnata.
Za čas NDR bě nimo toho přez industrijne wotwody z Běłeje Wody ćežko wobćežena.
Kito Lorenc: Struga: Wobrazy našeje krajiny.
Tajynša je město w sewjernym Kazachstanje, kotrež słuša k Sewjerokazachskemu wobwodej.
Je zarjadniske sydło Tajyšinskeho rajona.
Leži něhdźe 120 kilometrow juhowuchodnje Petropawla.
Protyka za lěto 1958 23. měrca: W Budyskim Serbskim domje wotewri so Muzej serbskeho pismowstwa.
1. julija: Załoženje Ludoweho nakładnistwa Domowina.
02. oktobra: Gineja bu njewotwisna wot Francoskeje.
Je zarjadniske sydło Shumanayskeho wobwoda.
Leži w pusćinje Kyzylkum něhdźe 70 kilometrow zapadnje Nukusa.
Je zarjadniske sydło Kakskeho wobwoda.
Leži při Transkaspiskej železnicy na juhu pusćiny Karakum něhdźe 130 kilometrow juhowuchodnje Ašchabada.
Sydlišćo je so w 19. lětstotku załožiło a ma wot lěta 2008 měšćanske prawa.
Roger Federer je šwicarski tenisowy hrajer.
Prožym je delnjołužiska wjes a gmejnski dźěl města Wjelcej w braniborskim wokrjesu Sprjewja-Nysa.
Prožym leži w serbskim sydlenskim rumje a łužiskim brunicowym rewěrje na Wjelcejskej brunicowej woršće, čehoždla bě dołhe lěta wohroženy wot wotbagrowanja.
Poprawne załoženje wjeski njeje pisomnje dokładźene.
Hakle ze zawjedźenjom dawka k wotwobaranju Turkow so wjeska k prěnjemu razej w lěće 1501 jako swójbne, respektiwnje mjeno pochada naspomni a jako ležownosć we wopismach hakle w lěće 1527.
Prožym běše hač do 26. oktobra 2003 samostatna gmejna Wjelcejskeho zarjada.
Z nabyćom płaćiwosće braniborskeje gmejnskeje reformy so Prožym jako wjesny dźěl městu Wjelcej přidruži.
Po planach energijoweju koncernow Vattenfall a LEAG měješe so Prožym poprawom w 2020tych lětach za rozšěrjenu Wjelcejsku brunicowu jamu wotbagrować.
Wjeska je městačko w pólskim dźěłu Hornjeje Łužicy.
Leži na prawym brjoze Łužiskeje Nysy napřećo Mužakowej a Krušwicy w Němskej a słuša k Lubušskemu wojewódstwu.
Hraničnej přechodaj zwjazujetej Wjesku z Mužakowom a Krušwicu.
25. meje abo 25. róžownika je 145. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 220 dnjow hač do kónca lěta.
1945: Pomjenowanje dr.
Jana Cyža za krajneho radu Budyskeho wokrjesa.
2014: W prěnim kole předčasnych prezidentowych wólbow na Ukrainje dobudźe Petro Porošenko wjetšinu hłosow.
Němski dźěl mjenuje so husto Sakska Šwica, čěski dźěl je znaty jako Čěska Šwica.
Najwyša hora w sakskim podźělu je Wulki Zschirnstein.
Połobske pěskowčiny rozpřestrěwaja so při woběmaj brjohomaj Łobja mjez čěskim městom Děčín a sakskim Pěrnom.
Sewjerna hranica horin běži někak přez města Pěrno, Hohnstein, Zebnicu, Chřibsku a Česku Kamenicu.
W Połobskich pěskowčinach nadeńdźetej so narodnej parkaj Sakska Šwica a Čěska Šwica.
Najwažniše rěčki w horinach su nimo Łobja Kamenice, Kirnitzsch a Běła.
Połobske pěskowčiny su powostanki sedimentow něhdyšeho morja, kotrež wupřestrěwaše so na tutym městnje w krydowej dobje před něhdźe 95 milionow lětami.
Na wuchodźe běše Zapadosudetska kupa z Łužiskich horin, Jizerskich horin a Kyrkonošow a na zapadźe Srjedźoeuropska kupa z Rudnych horin, Šmrěčin a Šumawy.
W tutym přeliwje nastachu sedimentowe wotkładowanja, kiž běchu hač do 550 metrow sylne.
Přez nastate horiny přełama Łobjo jako docyła jenička rěka z Čěskeje žłobiny.
Leža při rěce Sokyrjanka w historiskej Bukowinje něhdźe 135 kilometrow wuchodnje města Černiwci.
Sydlišćo je so w lěće 1666 prěni raz naspomniło a dósta 1966 měšćanske prawa.
Wot lěta 1775 słušachu Sokyrjany k rakuskemu krajej Bukowina.
Frank Förster běše němsko-serbski ludowědnik, stawiznar, awtor, zastupowacy direktor a wotrjadnik za ludowědu Instituta za serbski ludospyt a sobudźěłaćer Serbskeho instituta.
Z jeho hłownymaj slědźenskimaj polomaj běštej stawizny łužiskeho brunicoweho rewěra a nacionalsocialistiska politika napřećo Serbam.
Wón narodźi so jako najstarši syn studijneho radźićela serbskeho pochada Herberta Förstera a Margot Försteroweje w Mužakowje.
Po swójskim wuprajenju zbudźi „z domiznu zwjazany" nan za čas Druheje swětoweje wójny w nim tajne serbske wědomje.
Po wyšej šuli w Běłej Wodźe studowaše w lěće 1955 najprjedy semestraj stawizny na Podstupimskej pedagogiskej wyšej šuli a mjez 1956 a 1960 na Lipšćanskej Karla Marxowej uniwersiće stawizny a sorabistiku, mjez druhim pola Pawoła Neda.
Po tym sta so ze sobudźěłaćerjom stawizniskeho wotrjada Instituta za serbski ludospyt w Budyšinje.
1967 promowowaše Förster wo stawiznach Złokomorowskeho brunicoweho rewěra mjez 1890 a 1914.
W lěće 1984 spožčichu jemu titul profesora.
Němska akademija wědomosćow Berlin; LND, Budyšin 1968.
5. apryla abo 5. jutrownika je 95. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 270 dnjow hač do kónca lěta.
Adamov je město w Čěskej.
Leži 258 m nad mórskej hładźinu a ma 4 583 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1360.
Pospytowaše socializm demokratisce w Chilskej etablěrować, bu pak w běhu wojerskeho puča w lěće 1973 zamordowany.
Do toho bě wot apryla 2014 minister nutřkowneho.
Jeho předchadnik Valls bě wotstupił, zo by za prezidentowe wólby 2017 kandidować móhł.
W kabineće Ayrault bě wot 2013 do 2014 etatowy minister w finančnym ministerstwje a wot wutworjenja kabineta Valls z nutřkownym ministrom.
Druha swětowa wójna bě wulka a globalna wójna w lětach 1939–1945, kotraž płaći jako najwjetši wobrónjeny konflikt w stawiznach čłowjestwa.
W Druhej swětowej wójnje wojowaše tak mjenowana wóska, ke kotrejž słušachu předewšěm nacionalsocialistiska Němska, Italska a Japanska, přećiwo zwjazkarjam, kotrychž najwažniši zastupjerjo běchu Zjednoćene kralestwo, Francoska, Sowjetski zwjazk a Zjednoćene staty Ameriki.
Hałuzy přewisuja při starych rostlinach.
Łopjena su wótre, ćmowozelene, jejkojte hač dołhojće jejkojte, jednory hač dwójce rězane.
Wone docpěja dołhosć wot 3 hač 8 cm.
Jich nazymske barbjenje je žołte hač oranžowe.
Wone móže jednore abo wupjelnjene być a steja po jednym hač po pjećoch we wokołkach.
Małke čorne póčkate płody so rědko wuwiwaja.
Pochada z Japanskeje.
Sorta 'Autumnalis' docpěje wysokosć wot 4,5 m a kćěje z přetorhnjenjemi wot pózdnjeho nazyma hač do nalěta.
Wona njese běłe, jako pupki róžojte, kćenja.
Mrózy kćěwje přetorhuja, ale so to w nalěće pokročuje.
Jeje hałuzy słabje přewisuja.
Jeje króna je šěroka.
Jich krónowe łopješka su hłuboko zarězane.
Jeje płody su brunočerwjene.
Wone so často jako wysoki zdónk šćěpi.
Sorta 'Pendula Rubra' njese róžojte kćenja a kćěje w nalěće.
Wona je 2,5-4,5 wysoki a šěroki kerk.
Nadeńdźe so dwanaće kilometrow juhowuchodnje Wusćow a słuša k Wusćanskemu wokrjesej.
1630 dósta Litoměřičanski rjad Dominikanow ležownostne knjejstwo a měješe je hač do srjedźe 19. lětstotka.
Po Mnichowskim zrěčenju přińdźe wjes w lěće 1938 k Němskemu mócnarstwu a słušeše hač do lěta 1945 k Litoměřičanskemu wokrjesej.
Němske wobydlerstwo bu po 1945 wućěrjene.
Ke gmejnje słušeja nimo toho sydlišća Dolní Lhota, Jivina, Jankův Mlýn, Liškov a Pláň. cyrkej swj.
Alga je město w sewjernym Kazachstanje.
Je zarjadniske sydło Alginskeho rajona.
Leži při rěce Ilek, přitoku Urala, něhdźe 45 kilometrow južnje města Aktobe při dalokodróze A27 do Astrachanja.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1930 załožiło a ma wot lěta 1961 měšćanske prawa.
Tapa je městačko w Estiskej.
Leži něhdźe 70 kilometrow juhowuchodnje Tallinna.
W Delnjej Łužicy leža tež znate Błóta.
Tam so ród njemjenuje.
Swójba je hierarchiska runina biologiskeje systematiki.
Stawač je ród ze swójby orchidejowych rostlinow.
Wšědna kosyčka jednolětna abo dwulětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 10 hač 60 cm.
Stołpik je ležacy abo wustupowacy.
Łopjenowe pjera su hłuboko rozdźělene a njesu krótke kosmy.
Róžojte kćenja docpěwaja wulkosć wot 1 hač 2 cm a steja po dwěmaj hač po dźewjećoch w dołho stołpikatych wokołkach.
Róžojte abo lila krónowe łopješka docpěwaja dołhosć wot 5 hač 9 mm, při čimž wobaj hornjej často stej wjetšej.
Při tym so dźělne płody kaž wukorkowak horje wija.
Rosće na pěskowych płoninach, winicach, pućach, skłoninach, rolach a pustych płoninach.
31. meje abo 31. róžownika je 151. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 214 dnjow hač do kónca lěta.
Brězowka je sydlišćo w Hornjej Łužicy.
Leži na wuchodźe Sakskeje w Zhorjelskim wokrjesu a słuša wot lěta 1999 ke gmejnje Dźěwin.
Brězowka mjezuje na sewjerowuchodźe ze Źěwinkom w Braniborskej, na wuchodźe z Kromolu w gmejnje Jabłońc, na juhowuchodźe z Běłej Wodu, na juhu z Brězowskim jězorom a Trjebinom a na zapadźe ze Slepom.
Prěnje historiske naspomnjenje Brězowki jako Bresselugk pochadźa z lěta 1458.
Najwjetši dźěl wsy podsteješe přez lětstotki Mužakowskemu stawowemu knjejstwu; mjeńši dźěl słušeše do wobsydstwa chětro zdaleneho Cymplskeho ryćerkubła.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 320 wobydlerjow, mjez nimi 315 Serbow.
Hokkaidō je po Honshū druha najwjetša japanska kupa a nadeńdźe so mjez Japanskim morjom na zapadźe, Ochotskim morjom na sewjeru a wotewrjenym oceanom na wuchodźe.
Stolica prefektury a najwjetše město na kupje je Sapporo.
Cyła kupa ma něhdźe 5,4 miliony wobydlerjow na 78.000 kwadratnych kilometrach a je tuž za japanske relacije jara rědko wobsydlena.
Hokkaidō je domizna ludu Ajnu, kiž kupu mjenuja Aynu Mosir.
Kupa Hokkaidō nadeńdźe so wuchodnje aziskeje twjerdźe a sewjernje kupy Honshū.
Susodna kupa na sewjeru je k Ruskej słušacy Sachalin.
Mórski přeliw mjez Sachalinom a Hokkaidom je 43 kilometrow šěroki.
Na sewjerowuchodźe zwjazuja pod ruskej kontrolu stejacy kupowy rjećaz Kurilow Hokkaidō geografisce z połkupu Kamčatka.
Hakle w lěće 1869 załožena stolica Sapporo nadeńdźe so w zapadnym dźělu kupy.
Tam je wjace hač 40 procentow cyłkowneho wobydlerstwa žiwe.
Najwyša hora na kupje je Asahi.
Nimo hłowneje kupy słuša hišće 508 dalšich kupow z cyłkownej přestrjenju wot 5440 km² do prefektury.
K tomu liča pak tež faktisce ruske Južne Kurile.
Prěnje japanske sydlišća nastachu w 15. lětstotku na juhu kupy.
Druhe kónčiny běchu dla poměrnje chłódneje klimy zwjetša hač do 19. lětstotka jeničce wot Ajnow wobsydlene.
Hakle w lěće 1869 wutworichu Japančenjo oficielne zarjadnistwo a prefektury na kupje, kotraž dósta tehdy swoje dźensniše mjeno.
W 1870tych lětach přiběra ličba wobydlerstwa wot 58.000 na 240.000.
W Druhej swětowej wójnje běchu někotre kónčiny w lěće 1945 wot Čerwjeneho wójska wobsadźene.
Dale na sewjeru ležace Kurile su hač do dźensnišeho pod kontrolu Ruskeje, při čimž so Japanska jich wróćbu žada.
Nowy Kawęczyn je wjes a přisłušaca gmejna w srjedźnej Pólskej.
Ke gmejnje Nowy Kawęczyn słušeja wjeski: Adamów, Budy Trzcińskie, Doleck, Dukaczew, Dzwonkowice, Esterka, Franciszkany, Helenków, Kaczorów, Kawęczyn B, Kazimierzów, Kwasowiec, Marianka, Marianów, Nowa Trzcianna, Nowy Dwór, Nowy Dwór-Parcela, Nowy Kawęczyn, Nowy Rzędków, Podtrzcianna, Psary, Raducz, Rawiczów, Rzędków, Sewerynów, Stara Rawa, Stary Rzędków, Strzyboga, Suliszew, Trzcianna, Zglinna Duża a Zglinna Mała.
Kimowsk je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w 17. lětstotku jako wjes Michajkowka a ma wot lěta 1952 měšćanske prawa.
Město ke gmejnje Biała Rawska słuša.
W lěće 2004 je tam bydliło 3.233 ludźi.
Leži při rěce Strypa w historiskej Galiciskej něhdźe 70 kilometrow južnje Ternopila.
Sydlišćo je so w lěće 1260 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1393 měšćanske prawa.
Leži w přitočnišću Irtyša w zapadnej Sibirskej a mjezuje na juhu z Kazachstanom.
Jeje zarjadniske sydło a jeničke wulkoměsto je Tjumeń z 582.000 wobydlerjemi.
Dalšej wjetšej měsće stej Tobolsk a Išim.
W lěće 2010 měješe Oblasć Tjumeń 1.340.608 wobydlerjow.
Z nich běchu 79,5 % Rusojo.
Najwjetša mjeńšina je tatarska.
5.55-0.2166 Koordinaty: 5° 33′ S, 0° 13′ Z Accra je stolica a z wjace hač dwěmaj milionomaj wobydlerjow zdobom najwjetše město Ghany kaž tež jedne z najwjetšich metropolow zapadneje Afriki.
Nadeńdźe so na samym juhu kraja při brjoze Ginejskeho golfa.
W měsće knježi tropiska klima z přerěznymi maksimalnymi temperaturami mjez 28,0° C w awgusće a 32,7° C w februarje.
Sydlišćo je so w 15. lětstotku załožiło wot luda Ga, kotryž chcyše tule z Europjanami wikować.
Prěnje, wot Portugalčanow natwarjene zepěranišćo bu pak bórze wot domoródnych zničene.
Tak měješe Accra w 19. lětstotku nižozemski, danski a britiski měšćanski dźěl.
Město z europskimi fortami bu 1862 přez wulke zemjerženje zničene.
Leži při Wolze něhdźe 300 kilometrow wot Elisty.
Şəmkir je město w zapadnym Azerbajdźanje.
Leži při rěce Dźagirčaj něhdźe 320 kilometrow zapadnje Bakuwa.
Ma 67 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1818 wot němskich sydlerjow z Württembergskeje pod mjenom Annenfeld załožiło a ma wot lěta 1944 měšćanske prawa.
Swoje dźensniše mjeno dósta hakle po njewotwisnosći Azerbajdźana w lěće 1991.
Leži při rěce Dnjestr w historiskej Bukowinje něhdźe 140 kilometrow wuchodnje wot města Černiwci.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1973 załožiło a ma wot lěta 1982 měšćanske prawa.
Frazeologija je rěčespytna disciplina, kotraž so zaběra z frazeologizmami, potajkim z krutymi zwjazanjemi słowow kaž su to na přikład prajidma a přisłowa.
Nimo toho steji terminus frazeologija tež za cyłkowny skład dateje rěče, potajkim frazeologiski dźěl słowoskłada.
Anatolij Ivčenko, Sonja Wölke: Hornjoserbski frazeologiski słownik.
Wysoki porstnik docpěwa wysokosć wot 30 hač 70 cm.
Stołpik a łopjenowe stołpiki njesu mjechke, krótke, seršćate kosmy.
Kćenja docpěwaja dołhosć wot 20 hač 25 mm a maja žołte keluškowe łopješka.
Rosće na suchich trawnikach, pućach, w šćerkowych jamach a na pěskowych suchich trawnikach.
Rostlina je rozšěrjena w Srjedźnej Europje a Juhowuchodnej Europje.
Wot lěta 2014 steji pod kontrolu Ruskeje, štož pak mjezynarodnje připóznate njeje.
52.916666666667-1.4666666666667 Koordinaty: 52° 55′ S, 1° 28′ Z Derby je město w Jendźelskej we Zjednoćenym kralestwje.
Leži nad rěku Derwent w hrabinstwje Derbyshire.
Derby bě stolica hrabinstwa, ale dźensa je stolica hrabinstwa mjeńše město Matlock.
Město ma někak 233 tysac wobydlerjow.
Prěnja železniska čara w Derby bu natwarjena w lěće 1840 do Rotherhama a Leedsa.
W samsnej dobje bu tež natwarjena železniska čara do Nottinghama a Leicestera.
Leži w historiskim regionje Wołyń něhdźe 75 kilometrow zapadnje Lucka, někak pjatnaće kilometrow wuchodnje dźensnišeje hranicy mjez Pólskej a Ukrainu.
Přez Wolodymyr-Wolynskyj wjedźe železniska čara Kowel–Lwów.
Sydlišćo je so w lěće 988 prěni raz naspomniło.
Wot lěta 1324 měšćanske prawa.
18 Włodzimierz — Warszawa : Filip Sulimierski i Władysław Walewski, 1895. — T. XIV : Worowo — Żyżyn. — S. 169—175.
Swinjarnja je wjeska ze 77 wobydlerjemi w srjedźišću wokrjesa Budyšin w Hornjej Łužicy.
Wjes leži pola Pančic, něhdźe 17 km sewjerozapadnje wot Budyšina.
Wjes naspomni so k prěnjemu razej pisomnje w lěće 1296 pod mjenom Zwinern.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 128 wot cyłkownje 130 Swinjarčanow serbsce.
Okcitanšćina je jara bliska katalanšćinje.
Okcitanšćina wuwi so z ludoweje łaćonšćiny, kotruž běchu do wonych kónčin romske wójska w lětach 118-52 př.
To bě započatk diglosije w Okcitanskej.
W 16. lětstotku buštej tu jenož francošćina a italšćina jako hamtskej rěči připóznatej.
Před substantiwom zwjetša artikl steji, pak definitny, pak indefinitny.
Leži na prawym brjoze Dnjepra w srjedźišću stata něhdźe 50 kilometrow zapadnje Dnipra.
Sydlišćo je so w lěće 1750 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1917 měšćanske prawa.
Wot 1936 do 2016 rěkaše město po komunistiskim rewolucionarje a wjedniku tajneje słužby Feliksu Dzeržinskim Dniprodzeržynsk.
Podporožje je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1563 załožiło a ma wot lěta 1956 měšćanske prawa.
22. nowembra abo 22. nazymnika je 326. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 39 dnjow hač do kónca lěta.
1963: W Dallasu bu US-ameriski prezident John F. Kennedy zamordowany.
2005: Nowe němske zwjazkowe knježerstwo pod kanclerku Angelu Merkel złoži přisahu.
1. decembra abo 1. hodownika je 335. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 30 dnjow hač do kónca lěta.
1950: 1937 respektiwnje 1939 zakazanej časopisaj Pomhaj Bóh a Katolski Posoł započeštej dale wuchadźeć.
1438: Pierre II. de Bourbon – Bourbonski wójwoda 1504: Melchior Kling – němski jurist a prawowědnik 1525: Tadeáš Hájek z Hájku – čěski astronom a wosobinski lěkar Rudolfa II.
januar: Jurij Mjeń dopisa swoju baseń Serbskeje rěče zamóženje a chwalba 04. julija: W swojim testamenće wotkaza prawiznik Jan Michał Budar swoje zamóženje serbskej chudźinje wobeju konfesiju.
Třižonjanski jězor je wulka kumštna wodźizna we Łužiskej jězorinje, kotraž nasta jako wuslědk wudobywanja brunicy.
Pomjenowany je wón po zdźěla wotbagrowanej wsy Tři Žony, kotrehož njewotbagrowany dźěl njeposrědnje přibrjoha leži.
Něhdyša jama docpě swoju stabilnu wulkosć wot 2,86 km² w lěće 2002.
Wosebitosć Třižonjanskeho jězora su kamjentne přibrjohi, kotrež poćežuja turistam přistup do jězora.
Kaljazin je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1434 załožiło a ma wot lěta 1775 měšćanske prawa.
Rakusko-Wuherska běše historiski multietniski kraj w srjedźnej Europje, ke kotremuž słušachu teritorije dźensnišich statow Awstriska, Madźarska, Čěska, Słowakska, Słowjenska, Chorwatska a Bosniska a Hercegowina a dźěle Pólskeje a Italskeje.
Wobsteješe z historiskeju dźělow Cisleithanska a Transleithanska.
K tomu přińdźe wot lěta 1908 přez aneksiju dobyta Bosniska-Hercegowina.
Dušan je ród ze swójby cypresowych rostlinow.
Dalše serbske mjeno je tuja .
Gmejna wobsteji z wjesnych dźělow Kunratice, Lipnice a Studený.
Susodne gmejny su Jetřichovice na sewjeru, Chřibská na sewjerowuchodźe, Česká Kamenice na juhu a Janská na zapadźe.
Sydlišćo załoži so w zažnej fazy němskeje kolonizacije čěskich horin a naspomni so prěni raz w lěće 1416 jako Cunradstorf.
Wot 17. meje 2016 hač do 18. decembra 2017 bě wón jako naslědnik Wernera Faymanna ze zwjazkowym kanclerom Awstriskeje a wot 25. junija z předsydu swojeje strony.
Nawjedowaše wulku koaliciju ze SPÖ a ÖVP.
Do toho bě wot 2009 do 2016 z nawodu předsydstwa awstriskeje železnicy ÖBB-Holding AG.
Kóncowka so złožuje po wokalnej harmoniji.
Na rozdźěl wot finšćiny steji słowo zwjetša w słabym stopjenju.
Wobě formje stej we wobchadnej rěči skerje rědkej a so normalnje jenož w pisanej formje namakatej.
Wón woznamjenja w Serbšćinje tak wjele kaž „jako".
Aufl., Edition Praesens, Wien 2004, S. 170f Borbála Keszler, Magyar Grammatika.
Nemzetközi Tankönyvkiadó, Budapest 2000, S. 183ff Ferenc Kiefer, Strukturális Magyar Nyelvtan.
Urengoj je sydlišćo měšćanskeho typa w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži při rěce Pur w Awtonomnym wokrjesu Jamalskich Nencow něhdźe 530 kilometrow wuchodnje Salecharda.
Ma něhdźe dwaj dźesać wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1966 załožiło a ma wot lěta 1979 měšćanske prawa.
W lěće 1862 bu Baudouin student słowjanskeje filologije při Waršawskej uniwersiće Szkoła Główna, hdźež 1866 magisterski studij wotzamkny.
Ze stipendijom ruskeho ministerstwa za kubłanje wopušći wón Pólsku a pokroči z dodatnym studijom slawistiki a rěčespyta w Praze a Berlinje.
Tam wopyta mjez druhim čitanja pola Augusta Schleichera a Ernsta Haeckela.
Mjez 1868 do 1870 běše wón mjez druhim šuler Srjeznjewskeho w Pětrohrodźe.
Pod Augustom Leskienom zdoby sebi wón 1870 w Lipsku stopjeń doktora.
Jako priwatny docent přirunowaceje gramatiki indoeuropskich rěčow wón po tym při tamnišej uniwersiće wuwuči.
Wot 1883 do 1893 wuči Baudouin při uniwersiće w Dorpaće, wot 1894 do 1900 při Jagiellonskej uniwersiće w Krakowje a wot 1900 do 1917 w při uniwersiće w Pětrohrodźe, hdźež běštaj Lew Ščerba a Max Vasmer mjez jeho šulerjemi.
Baudouin, kotryž so čas žiwjenja jako Polak widźeše, běše zakitowar prawow narodnych mjeńšinow.
Dokelž so w lětaku wo připóznaće mjeńšinowych prawow zasadźi, bu wón 1913 k dwěmaj lětomaj jastwu zasudźeny.
Po třoch měsacach so wón zaso pušći, zhubi pak profesuru.
Hakle 1918 smědźeše zaso jako profesor w Pětrohrodźe dźěłać.
Po tym, zo druha republika Pólskeje 1918 njewotwisnosć zdoby, wróći so wón do Waršawy.
Tam skutkowaše jako profesor za indoeuropski rěčespyt při uniwersiće.
Bjez jeho wědy so wón 1922 wot narodnych mjeńšinow na prezidentskeho kandidata namjetuje.
Něhdźe pjećina zapósłancow a senatorow jeho spočatnje podpěrowachu, w třećim wólbnym přechodźe pak wón wupadnje a Gabriel Narutowicz so na prěnjeho prezidenta woli.
Baudouin de Courtenay wudźeržowaše wuski kontakt z Michałom Hórnikom a Adolfom Černým.
Wón zasadźi so z Vratoslavom Jagićom wo ćišć Mukoweho delnjoserbskeho słownika přez Pětrohródsku akademiju wědomosćow a pomjenowanje Muki na čłona Pětrohródskeje a Krakowskeje akademije.
Wón zdoby swojeho šulerja Lewa Ščerbu za wopyt Łužicy a studij serbšćiny.
Baudouin, kotryž wosebje na polu linguistiki směrodajne impulsy poda, běše čłon Pólskeje akademije wědomosćow, Pětrohródskej akademije, akademije w Praze a wot 1882 tež čłon Maćicy Serbskeje.
W lěće 1925 załoži wón Pólsku rěčespytnu towaršnosć.
Josef Zubatý: Baudouin de Courtenay, Jan Ignacy Niecisław.
Transkribowane mjeno Iwan Alexandrowitsch Boduen de Kurtene, wědomostna transliteracija Ivan Aleksandrovič Boduėn de Kurtenė.
Bogorodick je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1663 załožiło a ma wot lěta 1777 měšćanske prawa.
Pikaljowo je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1620 załožiło a ma wot lěta 1954 měšćanske prawa.
Douglasija je ród ze swójby chójnowych rostlinow.
Socialistiska federatiwna republika Juhosłowjanska bě wot 1943 do 1991 wobstejacy socialistiski kraj w juhowuchodnej Europje, zwjetša na Balkanskej połkupje.
Mjez 1943 a 1945, hdyž bě teritorij Juhosłowjanskeje hišće wot Němskeje a Italskeje wobsadźeny, bě kral Pětr II. z hłownym reprezentantom stata.
Po wuswobodźenja wot fašizma přewzachu komunistiscy partizanojo pod wjednistwom Josipa Broza Tita knjejstwo.
Po Titowej smjerći w meji 1980 započa pod wliwom ćežkeje hospodarskeje krizy rozpadowanje juhosłowjanskeho stata, na kotrehož teritoriju so dźensa sydom njewotwisnych statow namaka.
Chorwaća su južnosłowjanski lud, kotryž je předewšěm w Chorwatskej, Bosniskej a Hercegowinje a Serbiskej domoródny.
Přispomnjenja hódne chorwatske mjeńšiny eksistuja tež w Awstriskej a Italskej.
Chorwaća rěča zwjetša chorwatsce a rozumja so rěčnje bjeze wšeho ze susodnymi južnymi Serbami a Bosničanami.
Wjetšina Chorwatow je katolska.
Po někotrych žórłach so swójbje Chenopodiaceae přirjaduje.
Kalijowy selenc je jednolětna rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 25 hač do 60 cm.
Wona je rozrosćenje wobšěrna.
Hałuzy su proste a wotstejace.
Jednotliwe kćenja su w rozporach stejace a zelene.
Rosće rozpjeršenje we wopłokowanskej wobkromje pobrjohow Sewjerneho morja a Baltiskeho morja, ale rědko we wotewrjeny wobrostach na wutkatych pěskowych pódach.
Pod tutym mjenom družina słuša za dołhi čas k rodej Salsola L. s. l.
Belgica 23, 1827), dokelž najprjedy wužiwane mjeno Kali soda Moench na zakładźe staršeho, k priority woprawnjeneho homonyma Kali soda Scop., kotryž synonym wot Salsola soda je, njepłaćiwe je.
Republikanska strona je wulka politiska strona we Zjednoćenych statach Ameriki, hłowny konkurent Demokratiskeje strony.
Bu załožena w lěće 1854.
W Nowym zakonju jedna so wo mjeno Božeje maćerje.
W serbšćinje wužiwaja so nimo toho warianty Marija, Marka a Majka.
Je zarjadniske sydło Maladzečanskeho rajona.
Leži při rěce Uša něhdźe 70 kilometrow sewjerozapadnje Minska.
Sydlišćo je so w lěće 1388 prěni raz naspomniło.
To je w łaćonšćinje lochke, dokelž romske cyfry maja formu někotrych pismikow łaćonskeho alfabeta.
Na přikład łaćonski napis nad durjemi Serbskeho seminara w Praze: DEO ET APOSTOLORVM PRINCIPI LVSATIAE PIETAS EREXIT z wuznamom Bohej a wjerchej japoštołow stajiła pobožnosć Łužicy wobsahuje datum MDCLLXVVIIIIII = 1726.
Hähnel bu 2009 jako direktny kandidat swojeje strony z 33,8 % hłosow woleny.
2014 hižo njenastupi.
Wón je ewangelski a bydli w Kamjenicy.
Hanka Kliese je sakska politikarka Socialnodemokratiskeje strony Němskeje, wot lěta 2009 přez krajnu lisćinu zapósłanča sakskeho krajneho sejma a rěčnica frakcije SPD za sportowu politiku, politiku za zbrašenych, turizm a zwěrinoškit.
Wona je nježenjena a bydli w Kamjenicy.
Christian Piwarz je sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje Unije Němskeje, kiž je wot decembra 2017 z kultusowym ministrom swobodneho stata.
Do toho bě wot lěta 2006 zapósłanc sakskeho krajneho sejma a parlamentariski jednaćel frakcije CDU.
Do politiskeje karjery dźěłaše jako prawiznik.
Piwarz bu 2009 jako direktny kandidat swojeje strony we wólbnym wokrjesu 48 z 38,0 % hłosow woleny.
Při wólbach 2014 dósta 34,5 % we wólbnym wokrjesu Drježdźany 2 a 2019 bu w samsnym wólbnym wokrjesu z 32,4 % znowa do sejma woleny.
Wón je ewangelski, nan dweju dźowkow a bydli w Drježdźanach.
Wón bě jedyn ze załožerjow němskeje socialdemokratije a płaći hač do dźensnišeho k jeje wuznamnym historiskim wosobinam.
Skutkowaše jako wliwapołny parlamentownik a awtor za čas němskeho kejžorstwa.
Přez lětdźesatki dźěłaše wusko hromadźe z Wilhelmom Liebknechtom, z kotrymž załoži w lěće 1869 Socialdemokratisku dźěłaćersku stronu.
Wot 1892 bě jedyn z dweju předsydow Socialdemokratiskeje strony Němskeje.
W sćěhowacych lětach reprezentowaše w stronje marxistiske lěhwo.
Leži w republice Baškirskej něhdźe 180 kilometrow zapadnje Ufy a ma něhdźe 112 tysac wobydlerjow.
Bahnowa smjetanka je wjacelětna, zelišćowa rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 2 m.
Zrunane pobóčne hałužki wokołkoweje kiće su dlěše hač hłowna wóska.
Ma radšo mokre, wutkate pódy.
Bahnowa smjetanka je w nimale cyłej Europje, wuchodźe hač do wuchodneje Azije rozšěrjena.
Wona ma 6 kćenjowe łopješka, kotrež docpěwaja dołhosć mjezy 5 a 10 cm.
Płody su kosmate, rune a zrunane.
Wona rosće na suchich łukach.
Kćenja tuteje družiny móže so kaž hojenski čaj přećiwo reumatizmej a chorosćam močowych pućow wužiwać, dokelž cyła rostlina wobsahuje salicylowu kisalinu.
Auflage, Spektrum Akademischer Verlag, Heidelberg, Berlin Urban, M.: Serbske rostlinske mjena Völkel, Pawoł: Hornjoserbsko-němski słownik, Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin Hlej wotpowědne dataje we Wikimedia Commons: Bahnowa smjetanka Bahnowa smjetanka.
Frymburk je gmejna na samym juhu Čěskeje.
Leži 708 m nad mórskej hładźinu při spjatym jězoru Wołtawy a ma něhdźe 1.300 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1198.
-Fidźi je kupowy stat na juhu Ćicheho oceana a su wot lěta 1970 njewotwisne a wot 1987 republika ze stolicu Suva na kupje Vitu Levu.
Fidźiske kupy leža něhdźe 2100 kilometrow sewjernje Nowoseelandskeje a wuchodnje Awstralskeje.
Mjezuja z Tuvalu na sewjeru, ze Salomonami na sewjerozapadźe, z Vanuatu na zapadźe a Nowej Kaledonskej na juhozapadźe.
Archipel wobsteji z 332 kupow, z nich je 110 wobsydlenych.
Najwyša hora je Tomanivi na kupje Viti Levu z 1324 metrami.
Z nimale 340.000 wobydlerjemi je dźewjate najwjetše město kraja kaž tež zarjadniske, hospodarske, wědomostne a kulturne srjedźišćo regiona.
Baku je stolica, najwjetše město a najwažniši přistaw Azerbajdźana.
Leži na brjoze Kaspiskeho morja a ma dwaj milionaj wobydlerjow.
Lancetojte łopjena docpěwaja dołhosć wot něhdźe 10 cm.
Młode su šěre a kosmate, mjeztym zo pozdźišo su na hornim boku hładke a błyšćace.
Sorta 'Melanostachys' njese nimale čorne micki, kotrychž próšniki su błyšćace čerwjene.
Pochada z wuchodneje Azije.
Islandsce rěči wjace nježli 300 tysac ludźi a islandšćina je zarjadniska rěč w Islandskej.
, Icelandic// Glottolog 2.7.
Hłohow je město w Pólskej a zarjadniske sydło wokrjesa ze samsnym mjenom.
Leži w Delnjošleskim wojewódstwje při rěce Wódrje a historisce słuša do Šleskej.
Mjeno města ma swój pochad w słowjanskom słowje hłohonc.
Stolica je Bangui při rěce Ubangi w juhu.
Centralnoafriska republika je jedyn z najmjenje wuwitych krajow na swěće.
W republice knježi tropiska klima z krótkim dešćowym časom w sewjernym dźělu kraja a dołhim w južnym dźělu.
Roholń je hornjołužiska wjeska ze 105 wobydlerjemi w sewjeru Budyskeho wokrjesa, kotraž słuša z lěta 1994 k Łazowskej gmejnje.
Leži we Łužiskej jězorinje mjez Łazom a Wojerecami njedaloko južneho přibrjoha Šibojskeho jězora.
We 1880tych lětach měješe Roholń po statistice Arnošta Muki cyłkownje 89 wobydlerjow, z nich 86 Serbow a jenož třo Němcy.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wot 86,5 %.
Zwjazkowa awtodróha 15 je awtodróha we wuchodnej Němskej a dźěl europskeje dróhi 36.
Běži wot blisko Lubnjowa ležaceho Błótowskeho třiróžka z awtodróhu 13 přez juhowuchodnu Braniborsku hač k pólskej hranicy pola Baršća, hdźež je z pólskej do Wrócławja wjedźacej awtodróhu 18 zwjazana.
Cyłkowna dołhota na němskej stronje je 64 kilometrow.
Wona ma sydom wotjězdow: Bobolce a Božemysle.
Leži při Dunaju něhdźe 220 kilometrow juhozapadnje Odesy a 20 kilometrow wuchodnje rumunskeho města Galați při wuliwje Pruta do Dunaja.
Z nich su 60 % Rumunojo.
Sydlišćo je so w lěće 1548 załožiło a bě nimo Galați jedyn z dweju přistawow Moldawskeho wjerchowstwa.
W lěće 1812 přińdźe pod rusku kontrolu a 1821 dósta měšćanske prawa.
Wot 1918 do 1940 a znowa w Druhej swětowej wójnje słušeše Reni do Rumunskeje.
Leži něhdźe 105 kilometrow sewjernje Donjecka.
Sydlišćo je so w lěće 1876 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Jõhvi je město na sewjerowuchodźe Estiskeje.
Je zarjadniske sydło wobwoda Idu-Virumaa.
Leži něhdźe 150 kilometrow wuchodnje Tallinna.
Ma něhdźe dźesać tysac wobydlerjow, z toho někak 53 % Rusow.
Jihlava je město w Čěskej, kotrež nadeńdźe so při historiskej hranicy mjez Čechami a Morawu.
Wone je najwjetše město a zarjadniske sydło kraja Vysočiny a najstarše hórniske město w čěskich krajach.
Město leži na Čěsko-morawskej wysočinje při wuliwje rěčki Jihlávki do Jihlavy, kotraž twori staru čěsko-morawsku mjezu, něhdźe 80 kilometrow sewjerozapadnje Brna.
Přez město wjedźe europska dróha 59 a w bliskosći tež awtodróha D 1 z Prahi do Bratisławy.
Jihlava je stare morawske hórniske město, w kotrejž zarjadowa kral Otakar I. hórnisku kencliju a pjenježny zarjad.
Město měješe hižo zahe daloko sahace priwilegije a dósta wokoło 1250 wot krala Wjacława I. status kralowskeho města.
Za čas Husitskich wójnow bě Jihlava – nimo Pilzenja a Mosta – centrum katolikow.
Město same njebu wulce wobškodźene.
W lěće 1900 wučinichu katolscy Němcy wjetšinu wobydlerstwa.
Město a jeho wokolina tworještej druhu najwjetšu němsku rěčnu kupu na Morawje.
Wot lěta 1918 słušeše město do nowozałoženeje Čěskosłowakskeje a podźěl čěskeje ludnosće poněčim stupaše.
Němskorěčne wobydlerstwo bu po kóncu Druheje swětoweje wójny wuhnate, zwjetša do Awstriskeje.
Strășeni je město w srjedźnej Moldawskej.
Je zarjadniske sydło Strășeniskeho rajona.
Leži blisko Gidigičskeho spjateho jězora něhdźe 25 kilometrow sewjerozapadnje Kišinjowa.
Sydlišćo je so w lěće 1536 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1994 měšćanske prawa.
Z wjace hač 200 milionami předatymi zynkonošakami słuša wona k najwuspěšnišim hudźbnikam w stawiznach.
Swój debitowy album Taylor Swift wozjewi jako 16-lětna w lěće 2006.
Şabran je město na sewjeru Azerbajdźana.
Leži něhdźe 120 kilometrow sewjerozapadnje Bakuwa sewjernje Kawkaza.
Ma 23 tysac wobydlerjow a wot lěta 1961 měšćanske prawa.
Dalše serbske mjeno je pupak.
Donnerhak, Budyšin Cuzorěčne wotkazy so dyrbju kontrolować, dokelž někotre nastawki njeńdźe wo rostlinu.
Je zarjadniske sydło Sherobodskeho wobwoda.
Leži na prawym brjoze rěki Šerobod něhdźe 60 kilometrow sewjernje Termiza.
Ratarjecy su něhdyša wjes w Hornjej Łužicy, kotraž su dźensa dźěl Budyskeho měšćanskeho dźěla Sćijec.
Wjeska nadeńdźe so při Jordanowej rěčce sewjernje Sćijec a južnje awtodróhi A 4 w zapadnym dźělu Budyskeho měšćanskeho teritorija.
Sydlišćo wobsteji ze stareho wjesneho jadra při rěčce a nowšimi chěžemi mjez Ratarjecami a Sćijecami.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Ratewicz pochadźa z lěta 1386.
Ležownostne knjejstwo měješe přez lětstotki we wsy zaměstnjene ryćerkubło.
Hač do 1. apryla 1936 běchu Ratarjecy samostatna gmejna a wot toho časa Sćiječanski wjesny dźěl.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 79 wot cyłkownje 87 Sćiječanow serbsce.
W lěće 1925 běchu wot mjeztym hižo 266 wobydlerjow 239 ewangelskich a 27 katolskich.
Ewangelscy wobydlerjo słušeja do Michałskeje wosady.
Pod pomnikoškitom steja knježi dwór z wokoło 1890 twarjenym knježim domom, bydlenski dom na městnje něhdyšeho wodoweho hroda (čo.
17) kaž tež bydlenska chěža z 1930lět při Ratarječanskej dróze (čo.
Etna je z wysokosću 3323 metrow najwyši aktiwny wulkan w Europje a zdobom najwyša hora italskeje kupy Sicilska.
Najbliša hora, kotraž je wyša hač Etna, je Marmolada w Dolomitach.
Dokładna wysokosć njeda so rjec, dokelž so při wubuchnjenju hustodosć přeměnja.
Etna nasta před 600.000 lětami při wuchodnym brjoze Sicilskeje na městnje, hdźež pokazachu so před milionu lět prěnje wulkaniske aktiwity.
Hora ma štyri kratry na wjeršku a nimale 400 pódlanske kratry při swojich bokach, přez kotrež so při wubuchnjenju lawa wuliwa.
Wulkan steji na tak mjenowanym Messinskim mylenju, tektonisce njeměrnym pasmje, hdźež dóńdźe tež husto k sylnym zemjerženjam.
Po Nowym Zakonju zdźěli Jězus Chrystus sam tutu modlitwu swojim wučomnikam, hdyž so jeho prašachu, kak maja so modlić (přir.
Warta je prawy přitok Wódry w Pólskej.
Wona wuliwa so w Šleskej sewjernje Krakowa a južnje Częstochowy a běži potom hłownje do sewjerneho směra přez runinu Wulkopólskeje, mjez druhim přez měsće Poznań a Gorzów Wielkopolski.
Pola Kostrina w Lubušskim wojewódstwje wuliwa so wotprawa do Wódry, kotrejež najwjetši a najdlěši přitok wona je.
Při zjednoćenju wobeju rěkow je Warta samo dlěša hač Wódra sama.
Hiiumaa je z 965 km² druha najwjetša kupa Estiskeje a nadeńdźe so w sewjernym Baltiskim morju, před zapadnym brjohom Estiskeje.
Wona je hłowna kupa wokrjesa Hiiu, do kotrehož słuša tež kupa Kassari kaž tež wjele mjeńšich kupow.
Južnje kupy Hiiumaa a zdźěla jenož šěsć kilometrow zdalene nadeńdźe so najwjetša estiska kupa Saaremaa.
Někak 60 % kupy je zalěsnjene.
Kupa je poměrnje płona, najwyši dypk je 68 metrow wysoka hórka Tornimägi na zapadnej połkupje Kõpu.
Kupa je so w lěće 1254 k prěnjemu razej naspomniła a steješe wot 1563 do 1710 pod šwedskim knjejstwom.
We Wulkej nordiskej wójnje zdoby ju 1710 Ruske carstwo.
Hłowne sydlišćo kupy a wokrjesa je Kärdla z někak 4.000 wobydlerjemi.
Na cyłej kupje bydli něhdźe 11.000 ludźi, štož wotpowěduje 1 % estiskeje ludnosće.
Je zarjadniske sydło Leovaskeho rajona.
Leži při lěwym brjoze pomjezneje rěki Prut něhdźe 75 kilometrow juhozapadnje Kišinjowa.
Ma něhdźe sydom jednaće wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1489 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1940 měšćanske prawa.
Robert Abela je maltaski politikar.
Dnja 11. januara 2020 bu wot swojeje strony, knježaceje socialdemokratiskeje Partit Laburista za předsydu woleny a z tym po maltaskim prawje awtomatisce designowany za noweho premiera.
Wón je syn něhdyšeho maltaskeho prezidenta George Abela.
Při uniwersiće Malta studowaše prawnistwo a bu 2002 promowowany.
Abela je woženjeny a ma jednu dźowku.
Indiska je wulki njewotwisny stat w južnej Aziji na indiskim subkontinenće.
Je zwjazkowa republika z 28 zwjazkowymi statami a sydom zwjazkowymi teritorijemi.
Indiska je multietniski kraj a z wjace hač 1,25 miliardami wobydlerjow druhi najwjetši stat swěta po wobydlerstwje.
Tež po přestrjeni słuša k dźesać najwjetšim krajam.
W hindišćinje rěka kraj Bhārat, mjeno w europskich rěčach pochadźa wot rěki Indus.
Mjezuje z Pakistanom na sewjerozapadźe, z Chinskej a z Nepalom na sewjerowuchodźe a z Bangladešom na wuchodźe.
Na sewjeru je Himalaja přirodna hranica kraja, w juhu wobdawa Indiski ocean strony.
Susodne kraje w oceanje su Sri Lanka a Malediwy.
Wot tych je Hindi najwažniša.
21 rěčow je oficielnje připóznate.
72% su Indoariske rěče.
25% su Drawidske rěče.
Druhe w Indiskej wužiwane rěče su Awstro-aziske rěče kaž Santali a Tibeto-burmaske rěče kaž Manipuri.
Wjedro na subkontinenće je prěnjorjadnje wot dešćoweho časa wotwisne.
Wón započina kónc meje při pobrjoze Kerale w juhozapadźe Indiskeje połkupy a ćehnje w běhu přichodneho połdra měsaca do sewjerowuchodneho směra přez kraj.
Wosebje w pralěsowych kónčinach w sewjerowuchodźe a w Bengalskej nižiny móže w tutym času k ćežkim powodźenjam přińć, a při kromje Himalaje njejsu wotwalenja hory zrědka.
Spočatk septembra je sewjer přewažnje bjez dešća, ale traje dalšej měsacaj doniž so tež mróčele na južnym Dekkanje a w Kerali njezminu.
Wuchodny pobrjóh Andry Pradeša a Tamil Nadu kaž tež južna Kerala dožiwja mjez oktobrom a decembrom dla sewjerozapadneho monsuna hišće druhi dešćowy čas.
Dalšej serbskej mjenje stej ćěłowe zelo a rósmarja.
Rosmarin je zrunany kerk.
Wuske łopjena su jehłojte, deleka pjelsćojte a docpěja dołhosć wot 2,5 cm.
Kćěje wot nazyma hač do nalěta.
Jednory stołpik je brunojty, žołtojty abo čerwjenojty a ma zwjetša mjenje hač 15 šupiznowych łopjenow.
Łopjena njewobsahuja chlorofyl a su brunojte.
Mučniki su horjeka žałzowe.
Rostlina parazitiske žiwjenje wjedźe na rodach Lotus, Genista, Hippocrepis a Trifolium.
Rosće na połsuchich trawnikach a słónčnych suchich łukach.
Rostlina je w južnej Němskej, ćopłych dołach Alpow a južnej Europje rozšěrjena.
Hyacinta je ród ze swójby hyacintowych rostlinow.
Při radisce korjeń ma běłu abo čerwjenu běliznu.
W internetowym słowniku: Rettich Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Družina nětko słuša k rodej žerchejow.
Družiny su jednolětne abo wjacelětne zela, rědko kerki.
Płódniki su z dweju płodoweju łopješkow zestajene a wobsahuja 2-4 fachi.
Z tych so kapsla abo twjerde zawěrace płody wuwiwaja, kotrež často njesu kałače, kwački abo podobne.
Swójba Pedaliaceae bu w lěće 1810 wot Robert Brown w Prodromus Florae Novae Hollandiae, 519 nastajeny .
Typusowy ród je Pedalium D.Royen ex L..
Synonymy za Pedaliaceae R.Br. su: Sesamaceae Horan., Trapellaceae Honda & Sakis.
Dicerocaryum Bojer: Z něhdźe tři družinami w južnej tropiskej Africe.
Linariopsis Welw.: Z jednej hač třomi družinami w tropiskej Africe.
Pterodiscus Hook.: Z něhdźe dwanaće družinami.
Rogeria J.Gay ex Delile: Z něhdźe třomi družinami w tropiskej a južnej Africe.
Trapella Oliv.: Z jednej abo dwěmaj družinomaj.
To stej wódne rostliny z Azije.
53.4-2.9833333333333 Koordinaty: 53° 24′ S, 2° 59′ Z Liverpool je jendźelske wulkoměsto w Zjednoćenym kralestwje.
Město same ma nimale poł miliona wobydlerjow, ale cyła aglomeracija ma wjace hač milion wobydlerjow.
Liverpool je wuznamny přistaw Atlantiskeho oceana a tež něhdyši wuznamny přemysłowy centrum.
Warnoćicy su město w samym sewjeru Čěskeje republiki.
Leža we wysokosći wot 350 metrow nad mórskej hładźinu při rěčce Mandawje blisko hranicy ze Sakskej napřećo Wulkemu Šunowej a Wodowym Hendrichecam.
Wjeska naspomni so prěni raz w lěće 1352.
We Warnoćicach běše po Druhej swětowej wójnje wot 1946 do 1949 prěnja serbska wyša šula zaměstnjena.
21. nowembra abo 21. nazymnika je 325. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 40 dnjow hač do kónca lěta.
1445: Johann Pfotel – němski prawniski wučenc a diplomat 1553: Philipp Ludwig I. – hrabja Hanau-Münzenberga 1654: Gottlob Friedrich Seligmann – němski teologa 1694: Voltaire - francoski spisowaćel a filozof 1714: Georg Andreas Högl – awstriski kamjenjećesar a rězbar 1718: Friedrich Wilhelm Marpurg – němski hudźbny teoretikar a kritikar 1761: Dorothea Jordan – irska dźiwadźelnica a dołholětna lubostnica britiskeho krala Wylema IV.
Po někotrych žórłach so do swójby pólšicowych rostlinow přirjaduje.
Typusowa družina je Salsola soda L..
Ród Salsola s. str. wobsahuje wot Akhani et al.
Tutón štom je w starowěku za najrjeńši štom měł.
Młode štom su wuske a rune, mjeztym zo starše su na kónčku wopłonjene a njesu masiwne hałuzy.
Zdónk je mócny a docpěwa tołstosć wot wjace hač 2 m.
Wone steja předewšěm na krótkich wurostkach w promjenjach, a to po dźesaćoch hač po dwacećoch.
Zrałe hable maja wopłonjeny kónčk.
Šupizny zrałych hablow wotpadnu.
Rostlina je w horinach zapadneje a małkeje Azije rozšěrjena, při čimž buchu přirodne wobrosty za čas antiki jara deciměrowane.
Hižo w 17. lětstotku bu w Europje zawjedźena.
Běły lěpjenk je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 30 hač do 120 cm.
Rostlina njese pak muske pak žónske kćenja.
Přećiwostejne łopjena su lancetojte.
Jednosplažne kćenja docpěja wulkosć wot 1,5 hač 2 cm a steja w pakićach.
Žónske kćenja maja brjuchaty keluch, mjeztym zo muske kćenja maja cylindriski keluch.
Keluškowa rołka docpěwa dołhosć wot 18 hač 25 mm.
Zubki płodoweje kapsle zrunane steja.
Rosće na pućach a na rolach, na drjebiznowych městnach a na železniskich nasypach.
Ma radšo po prawym měrje suche, wutkate a bazowe pódy.
Lychnis alba Mill. - Gard.
Derwan bě staroserbski wjerch w 7. lětstotku.
W sedmym lětstotku wojowaše Derwan hromadźe z germanskimi Frankami, kotřiž chcychu Saksow dobyć.
Wón dźěłaše tež hromadźe ze Samom a Łužica běše z dźělom prěnjeho słowjanskeho stata w stawiznach – Samoweho mócnarstwa.
36.14-5.35 Koordinaty: 36° S, 5° Z Gibraltar je zamórski teritorij a něhdyša krónowa kolonija Zjednoćeneho kralestwa na małej połkupje w zapadnym Srjedźnym morju.
Nadeńdźe so na juhu Iberiskeje połkupy, na tymle městnje, kotrež je Africe najbliže.
CIA World Factbook: Trochowanje za 2015  Commons: Gibraltar – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Staty a wotwisne teritorije w Europje Staty • Albanska • Andorra • Awstriska • Belgiska • Běłoruska • Bołharska • Bosniska a Hercegowina • Čěska republika • Čorna Hora • Danska • Estiska • Finska • Francoska • Grjekska • Chorwatska • Irska • Islandska • Italska • Letiska • Liechtenstein • Litawska • Luxemburgska • Madźarska • Malta • Moldawska • Monaco • Němska • Nižozemska • Norwegska • Pólska • Portugalska • Rumunska • Ruska1 • San Marino • Serbiska • Sewjerna Makedonska • Słowakska • Słowjenska • Španiska • Šwedska • Šwicarska • Turkowska1 • Ukraina • Vatikanske město • Zjednoćene kralestwo Zwadne teritorije: Kosowo • Podnisterska Druhe teritorije: Åland • Baskiska • Bretanja • Ferejske kupy • Friziska • Friulska • Gagauska • Galicija • Gibraltar • Guernsey • Jendźelska • Jersey • Katalanska • Korniska • Łužica • Man • Sewjerna Irska • Svalbard • Šotiska • Waliziska 1 Leži zdźěla w Aziji.
Sergač je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1649 załožiło a ma wot lěta 1779 měšćanske prawa.
Petra Köpping je sakska politikarka Socialnodemokratiskeje strony Němskeje, wot lěta 2009 přez krajnu lisćinu zapósłanča sakskeho krajneho sejma, městopředsydka frakcije SPD a jeje rěčnica za hospodarsku a komunalnu politiku.
Do toho bě wona mjez 2001 a 2008 krajna radźićelka wokrjesa Lipšćanski kraj.
Wona je dźělena, mać třoch dźěći a bydli w Markkleebergu.
Hajnk je delnjołužiska cyrkwinska wjes w braniborskim wokrjesu Sprjewja-Nysa, kotraž słuša wot lěta 1993 do gmejny Gołkojce.
Leži něhdźe pjeć kilometrow juhozapadnje Choćebuza při awtodróze 15 a ma wokoło 750 wobydlerjow.
Wjes naspomni so w lěće 1448 k prěnjemu razej.
Po statistice Arnošta Muki měješe wjes w lěće 1884 cyłkownje 321 wobydlerjow, z nich 301 Serbow a 20 Němcow.
Je zarjadniske sydło Dokšyčanskeho rajona.
Leži při rěce Bjarezina něhdźe 160 kilometrow juhozapadnje Wicebska a 110 kilometrow sewjernje Minska.
Sydlišćo je so w lěće 1407 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1621 měšćanske prawa.
1077 Campanula je asteroid, kotryž ma přeměr 48 km a kotryž wotkry Karl Wilhelm Reinmuth 6. oktobra 1926.
Nožaj-Jurt je wjes na juhu Ruskeje federacije.
Leži při sewjernej kromje Kawkaza w Čečenskej republice něhdźe 110 kilometrow juhowuchodnje Grozneho.
Leži w pódlanskim dole na prawym boku rěčki Wjazońcy, sewjernje zwjazkoweje dróhi B6 a zapadnje Biskopičanskeho nutřkowneho města.
W Kadłobi wobsteji zakładna šula.
Wjes bu jako lěsny łanowc za čas němskeho kolonizacije w srjedźowěku załožena.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Goltbach pochadźa z lěta 1226.
Cyrkej w Kadłobi wobsteješe hižo w 16. lětstotku a bě tehdy z filialnej cyrkwju Biskopičanskeje wosady.
Potom so ze susodnej Drjewnicu zjednoći a w lěće 1996 zhromadnje z njej do Biskopic zagmejnowa. staw: 9. meje 2011; Wuslědki censusa 2011 za město Biskopicy Jurij Kral: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
Je zarjadniske sydło Ukmergskeho rajona.
Leži něhdźe 70 kilometrow sewjerozapadnje Vilniusa.
Sydlišćo je so w lěće 1333 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1486 Magdeburgske měšćanske prawa.
Jesik je město w južnym Kazachstanje.
Je zarjadniske sydło Jenbekšikazachskeho rajona.
Leži při rěce Issyk něhdźe 70 kilometrow wuchodnje města Almaty.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1854 jako ruska wjes Nadeždinskaja załožiło a ma wot lěta 1968 měšćanske prawa.
Do toho bě wot 1793 do 1797 druhi wiceprezident pod Johnom Adamsom kaž tež předsyda strony republikanow.
Jefferson płaći jako hłowny awtor deklaracije njewotwisnosće z lěta 1776.
Leži něhdźe 70 kilometrow južnje Čerkasow.
Sydlišćo je so spočatk 17. lětstotka załožiło a ma wot lěta 1956 měšćanske prawa.
Kamjanka je znata jako wuměłska kolonija, w kotrejž skutkowaštaj mjez druhimi Aleksander Puškin a Pjotr Iljič Čajkowskij.
1019 Strackea je asteroid, kotryž ma přeměr 9 km a kotryž wotkry Karl Wilhelm Reinmuth 3. měrca 1924.
Wona wobjimuje knježerstwo a administratiwne zarjadnistwo, kotrejž matej nadawk, płaćiwe zakonje wukonjeć.
W Němskej słušeja k eksekutiwje zwjazkowe knježerstwo z kanclerom kaž tež krajne knježerstwa, ministerstwa, zwjazkowe a krajne zarjady, ale tež wokrjesne a gmejnske zarjadnistwa kaž na přikład krajnoradne zarjady z krajnymi radami na čole abo měšćanosty a wjesnjanosty.
Wona rěči so wot něhdźe 29 milionow ludźi přewažnje w Uzbekistanje, hdźež ma status hamtskeje rěče, kaž tež w Afghanistanje.
Je zarjadniske sydło Rishtonskeho wobwoda.
Leži na juhu Ferganskeho doła něhdźe 50 kilometrow zapadnje Fergany.
Sydlišćo je so w 9. lětstotku prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1974 měšćanske prawa.
62-7 Koordinaty: 62° S, 7° Z Färöje su skupina 18 kupow w sewjernym Atlantiskim oceanje.
Leža sewjerozapadnje wot Šotiskeje mjez Islandskej a Norwegskej.
Jich stolica je Tórshavn na kupje Streymoy.
Färöske kupy słušeja oficialnje k Danskej, su pak wot lěta 1948 awtonomne a njejsu dźěl Europskeje unije.
Färöski parlament Løgting słuša do najstaršich sejmow na swěće.
Hamtskej rěči na kupach stej färöšćina a danšćina.
Skupinu kupow twori 18 kupow ze cyłkownej přestrjenju wot 1 399 km2.
Wona je cyłkownje 113 km dołha a 75 km šěroka.
CIA World Factbook: Trochowanje za 2015 Prawopisny słownik, strona 122  Commons: Färöje – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Färöske kupy Streymoy • Eysturoy • Vágar • Suðuroy • Sandoy • Borðoy • Viðoy • Kunoy • Kalsoy • Svínoy • Fugloy • Nólsoy • Mykines • Skúvoy • Hestur • Stóra Dímun • Koltur • Lítla Dímun Staty a wotwisne teritorije w Europje Staty • Albanska • Andorra • Awstriska • Belgiska • Běłoruska • Bołharska • Bosniska a Hercegowina • Čěska republika • Čorna Hora • Danska • Estiska • Finska • Francoska • Grjekska • Chorwatska • Irska • Islandska • Italska • Letiska • Liechtenstein • Litawska • Luxemburgska • Madźarska • Malta • Moldawska • Monaco • Němska • Nižozemska • Norwegska • Pólska • Portugalska • Rumunska • Ruska1 • San Marino • Serbiska • Sewjerna Makedonska • Słowakska • Słowjenska • Španiska • Šwedska • Šwicarska • Turkowska1 • Ukraina • Vatikanske město • Zjednoćene kralestwo Zwadne teritorije: Kosowo • Podnisterska Druhe teritorije: Åland • Baskiska • Bretanja • Ferejske kupy • Friziska • Friulska • Gagauska • Galicija • Gibraltar • Guernsey • Jendźelska • Jersey • Katalanska • Korniska • Łužica • Man • Sewjerna Irska • Svalbard • Šotiska • Waliziska 1 Leži zdźěla w Aziji.
39-8 Koordinaty: 39° S, 8° Z Portugalska je njewotwisny stat na juhozapadźe Europy a w zapadnym dźělu Iberiskeje połkupy.
Jenički susodny kraj je Španiska, zapadne a južne brjohi Portugalskeje wobdawa Atlantiski ocean.
Ke krajej słušatej nimo toho kupowej teritorijej we wokolnych wodach, a to Acory a Madeira.
Stolica a najwjetše město Portugalskeje je Lisabon, hospodarski centrum pak přistawne město Porto, po kotrymž bu kraj pomjenowany.
Portugalska je čłonski stat Europskeje unije a NATO.
Dalše serbske mjeno je čmjelnica.
Pětra w Budyšinje a japoštołski prefekt Drježdźansko-Mišnjanskeho biskopstwa we Łužicomaj.
Wóski běše prěni Budyski dekan, kiž biskopsku swjećiznu dósta.
Jakub Wóski narodźi so do serbskeje swójby zamóžiteho, katolskeho bura Jurja Wóskeho w Chrósćicach.
Wón wopyta wjesnu šulu w Chrósćicach a šulu tachantskeho kapitla w Budyšinje.
Wóski wukubła so wot 1707 do 1714 na gymnaziju w Chomutovje a studowaše po tym teologiju na uniwersiće w Praze, hdźež běše chowanc Serbskeho seminara.
Dnja 25. julija 1718 bu wón w Praze k měšnikej swjećeny.
Po tym skutkowaše najprjedy jako kapłan a domjacy wučer w Čěskej.
Tehdyši dekan Budyšina Jan Freišlag ze Šmidentala wotwoła Wóskeho 1724 zaso do wótčiny, hdźež sta so z wikarom w Budyšinje a 1725 z druhim kapłanom w Chrósćicach.
Tam měješe po Šimonowej załožbje zastaranje Róžanta.
Po tym, zo zemrě 1726 farar w Pfaffendorfje so Wóski tam powoła.
W lěće 1734 wuzwoli so Wóski na čestneho kanonika Budyskeho tachantstwa, skutkuje pak hišće w Lubanju.
Dnja 4. apryla 1743 wuzwolichu jeho kapitularojo na doporučenje Bjedricha Awgusta III.
Kejžor Swjateho romskeho mócnarstwa němskeho naroda Korla VII. pozběhny Jakuba Wóskeho 1744 z přimjenom „de Baerenstamm" do zemjanstwa.
Tute prawo zwosta tež wšitkim naslědnikam Budyskeho tachantstwa.
W zwisku z natwarom Drježdźanskeje Dwórskeje cyrkwje swjeći Wóski 1751 pobóčnej wołtarjej a měješe prěnju božu mšu w cyrkwi.
Wóski bu na titularneho biskopa Pergamuma pomjenowany, štož poćahuje so na zhubjene biskopstwo antikskeho města Pergamon w tehdyšej cyrkwinskej prowincy Efezu a wuswjeći so 19. meje 1753 w Praze na biskopa.
Wóskeho zaja 3. decembra 1771 boža ručka w Budyšinje.
Wóski wutwari, zdźěla tež z pomocu katolskeje kurwjerchowskeje swójby, dušepastyrstwo w Budyskim dekanaće a spěchuje intensiwnje česćownosć k swj.
Nimo toho da Wóski cyrkwje w Šěrachowje, Njebjelčicach, Chrósćicach, Radworju a Ralbicach, kotrehož wosadu 1754 tež załoži, natwarić abo přetwarić.
Wóski poda tež někotre nabožne spisy w serbskej rěči.
37sl. Rudolf Kilank: Wóski z Baerenstamma, Jakub Jan Józef.
103. Handrij Dučman poda w žiwjenskim wobrysu Wóskeho 24. junija 1752 jako datum biskopskeje swjećizny pola wóršulkow w Praze.
Dalše serbske mjeno je pyski.
Gdow je městačko w Ruskej federaciji.
Jan Pawoł Křižan bě serbski ewangelski farar, spisaćel a dołholětny předsyda Maćicy Serbskeje.
Po šuli studowaše hač do 1881 w Lipsku, Tübingenje a Jenje ewangelsku teologiju a nastupi 1881 městno jako kapłan a serbski prědar w Kamjencu.
Wot 1883 skutkowaše jako kapłan w Hodźiju.
Po smjerći tamnišeho fararja Jaroměra Hendricha Imiša w lěće 1898 přewza Křižan farske městno.
Hižo jako student wuda Křižan modlerske knižki.
Wobaj nadawkaj w decembru 1922 ze strowotniskich přičin woteda.
Nimo toho zaběraše so z regionalnymi stawiznami, wosebje Hodźijskeje wosady.
Křižan bě wot lěta 1877 ze sobustawom Maćicy Serbskeje a předsteješe jej jako naslědnik Jurja Łusčanskeho wot 1903 hač do swojeje smjerće w lěće 1923.
Bolgar je město w Ruskej federaciji.
Leži při lěwym pobrjoze Wolgi w republice Tatarstan něhdźe 200 kilometrow južnje Kazanja a ma něhdźe wosom tysac wobydlerjow.
W lěće 922 měješe po arabskim pućowacym Ibn Fadlan něhdźe 10.000 wobydlerjow a 500 chěžow.
Město słužeše jako wuznamne wikowanske stejišćo mjez Ruskej, Srjedźnej Aziju a Kawkazom.
Wot lěta 1781 měješe Bolgar měšćanske prawa.
Po rozpadźe Sowjetskeho zwjazka dósta swoje prěnjotne mjeno wróćo.
Sosnowka je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1699 załožiło a ma wot lěta 1962 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Joniškskeho rajona.
Leži něhdźe 40 kilometrow sewjerowuchodnje wot města Šiauliai při dalokodróze a železniskej čarje do Rigi.
Sydlišćo je so w lěće 1523 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1616 měšćanske prawa.
Widźenja hódnej stej Běła a Čerwjena synagoga, natwarjenej 1823 resp.
Josef Páta bě čěski slawist a profesor serbskeje rěče a literatury při Karlowej uniwersiće w Praze.
Páta studowaše wot 1904 slawistiku při Karlowej uniwersiće a wopytowaše tež kursy serbskeje rěče.
W lěće 1909 bu promowowany.
Po wojerskej słužbje w Prěnjej swětowej wójnje dźěłaše wot 1919 jako gymnazialny wučer w Praze.
Po swojej habilitaciji 1922 sta so z docentom za serbsku rěč a kulturu a wot lěta 1933 bě prěni nimorjadny profesor za sorabistiku.
Po wobsadźenju Čěskosłowakskeje bu w lěće 1939 po poručenju nacijow z uniwersity wotstronjeny.
Po atentaće na nacistiskeho naměstnika Reinharda Heydricha bu Páta zajaty a hromadźe z dalšimi wosobinami zjawneho žiwjenja na třělnišću Kobylisy w Praze zatřěleny.
Leži w dalokim wuchodźe Sibirskeje a wobsteji z kupy Sachalin a zdźěla wot Japanskeje požadanych Kurilow.
Mjez Sachalinom a ruskej twjerdźu leži Tatarski přeliw, kotryž zwjazuje Ochotske z Japanskim morjom.
W lěće 2010 měješe Oblasć Sachalin 497.973 wobydlerjow.
Z nich běchu 82,3 % Rusojo, 5 % Korejčenjo a 2,4 % Ukrainjenjo.
Sachalin słuša hakle wot 19. lětstotka k Ruskej, južny dźěl samo hakle wot lěta 1945.
Bože słónčko Detailowy wobraz Božeho słónčka Porowanje Bože słónčko Larwa Larwa Detailowy wobraz Božeho słónčka Filip Rězak: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče.
Dalše serbske mjeno je wowča hubka.
Leži w republice Burjatskej při mongolskej hranicy něhdźe 340 kilometrow juhozapadnje Ulan-Ude.
Sydlišćo je so w lěće 1934 jako wjes Džidastroj załožiło a ma wot lěta 1944 měšćanske prawa.
Leži při rěce Čybryž něhdźe 60 kilometrow sewjerowuchodnje Černihiwa.
Sydlišćo je so w 16. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1781 měšćanske prawa.
Sydlišćo je so w lěće 1881 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Gledičija je ród ze swójby łušćinowcow.
Předłoha:Infokašćik kupa/wothladanje/wobraz faluje Samos je kupa na wuchodźe Egejskeho morja, blisko Małeje Azije.
Słuša k Grjekskej, k prefekturje ze samsnym mjenom.
Ma přestrjeń někak 478 kwadratnych kilometrow a nimale štyriatřiceći tysac wobydlerjow.
Baškiršćina je rěč ze skupiny Turkskich rěčow a jedna z hłownych rěčow w Baškirskej.
Rěči ju wokoło 2 milionaj ludźi w Baškirskej a kónčinach na teritoriju Kazachstana a Uzbekistana.
Jako baškirski alfabet so kyriliski alfabet z někotrymi přidatnymi diakritiskimi znamješkami wužiwa.
Wón bu w lěće 1940 akceptowany..
Charakteristiski pismik w alfabeće baškiršćiny je Ҡ, kotryž w žanym hinašim kyriliskim alfabeće njewustupuje.
Wot lěta 1929 hač 1940 je so warianta łaćonskeho alfabeta wužiwała.
17. decembra abo 17. hodownika je 351. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće štyrnaće dnjow hač do kónca lěta.
2013: Nowe němske zwjazkowe knježerstwo pod kanclerku Angelu Merkel złoži přisahu.
Při wólbach 2019 hižo njekandidowaše.
Wona je bjezkonfesionelna, ženjena a mać dźěsća.
Lewašowo je sydlišćo w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 4.200 wobydlerjow.
Wjacsławk je serbske swójbne mjeno, pochadźace wot předmjena Wjacław resp.
Němska forma je zwjetša Jatzwauk; dalša warianta je Jatzlauk.
Toljatti je město w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1737 załožiło a ma wot lěta 1780 měšćanske prawa.
W lěće 1964 dósta mjeno italskeho komunistiskeho funkcionara Palmiro Togliatti.
Město je znate předewšěm jako stejišćo awtomobiloweho zawoda Lada.
Topki je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1914 załožiło a ma wot lěta 1933 měšćanske prawa.
Kyrkonoše su najwyše horiny Čěskeje kaž tež Šleskeje.
Wupřestrěwaja so při čěsko-pólskej mjezy a ma při wjeršku Sněžki wysokosć wot 1602 metrow.
Horiny maja subalpiny charakter z hórskimi jězorami a nahłymi skłoninami.
Kyrkonoše su najwyši dźěl Sudetow a běchu hač do lěta 1945 najwyše srjedźne horiny w Němskej – sto metrow wyše hač Čorny lěs – a woblubowane wulětnišćo.
W bliskosći horinskeho hrjebjenja, blisko Špindlerův Mlýn, nadeńdźe so při južnym boku Kyrkonošow žórło Łobja.
Znaty je tež Łobjowy wodopad w bliskosći žórła.
Přez Kyrkonoše běži hłowny europski wódny rozwod mjez Sewjernym a Baltiskim morjom, přetož wuliwaja so spadki na južnej stronje do Łobja, wone na sewjernej stronje pak do Wódry.
Při wuchodnym kóncu horin wužórli so rěka Bobr.
Z lěta 1959 resp.
1963 steja Kyrkonoše jako narodny park pod přirodoškitom.
Najebać toho je hač do dźensnišeho tež wažny turistiski cil, wosebje za zymskich turistow.
Tež zwonka Kyrkonošow znate su powědki wokoło hobra „Rübezahl", kiž ma w horinach swoju domiznu.
Potom natwarichu šlescy knježićeljo w sewjernym předkraju horin namjezne hrody, zo bychu móhli wobstražować swoju hranicu.
W lěće 1288 załoži so Jelenia Góra jako prěnje město.
Wažnu rólu hraješe w slědowacych lětstotkach hač do Třicećilětneje wójny hórnistwo.
Najprjedy wudobywachu předewšěm drohokamjenje a pozdźišo tež rudu.
Na čěskim boku zahajichu wobsydlenje wo wjele pozdźišo, hakle kónc 18. lětstotka.
Tule běchu kolonisća z alpskeho regiona prěni wobydlerjo.
Po Druhej swětowej wójnje bu němske wobydlerstwo na woběmaj stronomaj wusydlene – ze Šleskeje hłownje do wuchodneje Němskeje a tež do Łužicy, z Čechow hłownje do ameriskeho, ale tež do sowjetskeho wobsadźenskeho pasma.
Wažne města w Kyrkonošach a jich wokolinje su Jelenia Góra, Karpacz, Szklarska Poręba a Kowary na pólskim boku kaž tež Harrachov, Vrchlabí, Špindlerův Mlýn, Pec pod Sněžkou a Trutnov w Čěskej.
Kyriliski alfabet Ingush//.
, Ingush// Glottolog 2.7.
Jeho płód je mandarina.
Lazdijai je město w Alytuskim wobwodźe na juhu Litawskeje, njedaloko pólskeje hranicy.
Leži něhdźe 45 kilometrow juhozapadnje Alytusa a wosom kilometrow wot hraničneho přechoda z Pólskej.
Sydlišćo je so w lěće 1561 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1597 Magdeburgske měšćanske prawa.
Nowe Bronjo je hornjołužiska wjeska ze sydomnaće wobydlerjemi w Budyskim wokrjesu, kotraž słuša z lěta 1998 k Radworskej gmejnje.
Sydlišćo nadeńdźe so při puću z Radworja do Łupoje, něhdźe kilometer sewjernje Bronja.
Sewjernje wjeski ćeče rěčka Łomšćanka.
Po ludličenju w lěće 2011 wobsteješe Nowe Bronjo z dźewjeć domjacnosćow, w kotrychž bydlachu 18 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 63,1 lět.
Z tym bě Nowe Bronjo najstarši wjesny dźěl Radworja.
Viesīte je městačko na juhu Letiskeje.
Je zarjadniske sydło Viesītskeho wobwoda.
Leži něhdźe 130 kilometrow juhowuchodnje Rigi a něhdźe 30 kilometrow juhozapadnje Jēkabpilsa.
Sydlišćo je so w 19. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1928 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Trakaiskeho rajona.
Leži něhdźe 30 kilometrow zapadnje Vilniusa.
Sydlišćo je so w lěće 1337 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1958 měšćanske prawa.
Daški su małe sydlišćo w srjedźnej Łužicy a wjesny dźěl Noweho Města w gmejnje Sprjewiny Doł.
Sydlišćo nadeńdźe so něhdźe dwaj kilometraj juhowuchodnje Noweho Města při lěwym brjoze Sprjewje napřećo Rule.
Wudwór Daški naspomni so prěni raz hakle w lěće 1568 jako Deschke a słušeše hač do 19. lětstotka k Wojerowskemu stawowemu knjejstwu.
K Daškami słušeše tež dalši wudwór z mjenom Łužki, kotryž pak hižo njewobsteji.
Daški běchu hromadźe z Nowoměšćanskim hamorom ze starodawna zafarowane do Sprjejc.
W poslednich tydźenjach Druheje swětoweje wójny móžeše Čerwjena armeja dnja 18. apryla 1945 w Daškach Sprjewju překročić.
W lěće 1825 měješe wjeska po hamtskej statistice jenož 25 wobydlerjow, 1880 pak hižo 110.
Po statistice Arnošta Muki běchu srjedź 1880tych lět wot cyłkownje 111 wobydlerjow 108 serbskich a jenož tři němscy.
Lilija je ród ze swójby Lilijowych rostlinow.
Rosće na rěčkach, hrjebinowych kromach a žórłach, tež we womazanych wodźiznach.
Tutón suchi lód so wuwarjuje bjez roztawanja, tohodla wón je dobra chłódźenska a konserwowanska maćizna.
Tohodla je móžne dusyć w tajkich městach, na př. studnje abo sila.
Po Druhej swětowej wójnje so je nowa industrielna rewolucija wotměwała, kotraž je nowe stupanje tutych emisijow wuskutkowała.
Runje před tutymi rosćenjemi a dla specifiskich podawkow so je małke zniženja wotměwali, kaž na př. za čas Prěnjeje a Druheje swětoweje wójny, po ekonomiskej krizy lěta 1929, po druhej naftowej krizy lěta 1979 a po krizy kónčaceho Sowjetskeho zwjazka.
Za čas poslednich lětdźesatkow róst bě jara wyši w Aziji dla tehdomneho spěšneho industrielneho rosta, ale hišće emisija CO² so předewšěm w hižo wuwitych krajach a předewšěm w Zjednoćenych statach Ameriki wotměwać.
USA, z 7,067 miliony tonow.
Praja, nimo Zjednoćenych statow Ameriki, Kanady a Japanskeje, wšě su kraje zapadneje Europy.
Pad USA je kedźbyhódny, jeli wotwažuja, zo tutón kraj njeakceptuje wupjelnjować wjele mjezynarodnych zrěčenjow, kaž tón Protokol Kioto.
Jenož w Zjednoćenych statach Ameriki funguje wjace hač 245 milionow jězdźidłow.
Zjednoćene staty Ameriki je zamołwite za 27 % emisijow, mjeztym cyła Europa jenož za 24 %.
Ruska za 15 % a wuchodna Azija za 11 %.
Cyła Afrika jenož za 2'5 % a Južna Amerika za 3 %.
W přerězku emisija CO² bu zawinowana wot produkcije elektriki a rafinerije.
Systematika krytosymjenjakow po APG II je w lěće 2003 wuńdźena klasifikacija krytosymjenjakow wot Angiosperm Phylogeny Group.
Sydlišćo załoži so w lěće 1986 po nuklearnej katastrofje w Čornobylu jako narunanje za někak połsta kilometrow zdalene město Prypjat, kotrež měješe so dla swojeje bliskosće k reaktorej wopušćić.
W lěće 1988 dósta měšćanske prawa.
Slawutyč dósta swoje mjeno wot staršeho pomjenowanja bliskeje rěki Dnjepr.
Bónjecy su wjeska w Hornjej Łužicy a gmejnski dźěl Budestec we wokrjesu Budyšin w Sakskej.
Leža sewjernje horow Lubin a Žmórc, zapadnje wot Lubjenca a južnje wot Hruboćic.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Bunowicz pochadźa z lěta 1242.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 116 wobydlerjow, mjez nimi 113 Serbow.
Ewangelscy Bónječenjo přisłušeja Budestečanskej wosadźe. staw: 31. decembra 2016; Podaća gmejnskeho zarjada Budestecy Křesćan Bohuwěr Pful: Łužiski serbski słownik.
Alfons Kienzle je sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje Unije Němskeje, kiž bě wot 1999 do 2014 zapósłanc wólbneho wokrjesa 4 w sakskim krajnym sejmje.
Kienzle bu posledni raz 2009 jako direktny kandidat swojeje strony z 32,3 % hłosow woleny.
Wukubłana běrowowa překupča je bjezkonfesionelna, wudata a mać třoch dźěći.
Patricia Janečková je operowa spěwarka wot słowakskeho pochada a dobyćerka čěsko-słowakskeho telewizneho wubědźowanja Talentmania w decembrje 2010.
Hnydom po dobyću w telewiznym wubědźowanju wona je so swětosławna přez wusyłanje CNN stała.
19. awgusta abo 19. žnjenca je 231. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 134 dnjow hač do kónca lěta.
Jan Jakub Pjetaš bě serbski wučer a kulturny prócowar.
Wot 1832 do 1836 wuknješe na Krajnostawskim wučerskim seminarje.
Prěnje městno jako zastupniski wučer nastupi 1836 w Budyšinje.
Mjez 1837 a 1840 dźěłaše jako wučer w Róžeńće.
1840 bu nachwilnje ze słužby pušćeny, kotruž hakle 1845 znowa nastupi, a to najprjedy w Špitlu a 1846/47 we Worklecach.
Synojo Pjetašec swójby su nimale 200 lět dołho w Njebjelčicach wučili.
Tam bě Jana Jakuba Pjetašowy prjedownik Gregor wokoło 1640 z Dobrošic přišoł.
1872 wobnowi tamniše spěwne towarstwo „Jednota" a sta so z jeho dirigentom.
W lětomaj 1849 a 1850 dopisowaše basnje a mjeńše politiske nastawki do Jutnitžki.
Nutřkowne město je centralny měšćanski dźěl Budyšina, kotryž wobsahuje historiske jadro města a srjedźowěkowske předměsta mjez nutřkownej a wonkownej měšćanskej murju.
Dźensa ma wjace hač pjeć tysac wobydlerjow.
W Nutřkownym měsće namaka so wulki dźěl připóznatych twarskich pomnikow na měšćanskim teritoriju, sydło měšćanskeho zarjadnistwa w radnicy a kupnicy kaž tež nakupowanski centrum při Žitnych wikach a kulturne zarjadnišća kaž Němsko-Serbske ludowe dźiwadło, Dźiwadło na hrodźe, Serbski muzej, Měšćanski muzej, Kamjentny dom a dalše.
Južnje nutřkowneho města nadeńdźe so Južne předměsto, sewjernje a wuchodnje Sewjerowuchodny wobkruh a zapadnje Zapadne předměsto.
Jeho naslědnik bě Helmut Schmidt.
Za čas nacionalsocialistiskeho knjejstwa bě Brandt w eksilu, předewšěm w Norwegskej a Šwedskej, žiwy.
Nimo toho dźěłaše tež jako tajny wójnski rozprawnik 1936 w Němskej a 1937 w Španiskej wobydlerskej wójnje.
Brandt je znaty za hesło „Chcemy sej wjace demokratije zwažić" a swoju „nowu wuchodnu politiku".
Sławnej stej připóznawanje němsko-pólskeje hranicy při Wódrje a Nysy kaž tež tak mjenowane „Waršawske klečenje" jako znamjo zjednanja.
Za to je Willy Brandt w lěće 1971 jako prěni Němc po Druhej swětowej wójnje měrowe Nobelowe myto dóstał.
Surowikino je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1744 załožiło a ma wot lěta 1966 měšćanske prawa.
Suojarwi je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w 16. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1940 měšćanske prawa.
Naseńce su wotležana delnjołužiska wjeska w braniborskim wokrjesu Sprjewja-Nysa, kotraž słuša wot lěta 1993 do gmejny Gołkojce.
Do toho běše wot lěta 1926 dźěl gmejny Kśišow.
Leža něhdźe třinaće kilometrow zapadnje Choćebuza a maja wokoło 60 wobydlerjow.
Perm je wulkoměsto w europskim dźělu Ruskeje federacije a zarjadniske sydło Permskeho regiona.
Leži w zapadnym předkraju Uralskich horin při Kamje něhdźe 1300 kilometrow wuchodnje Moskwy.
Ma wjace hač milion wobydlerjow a je z tym najbóle na wuchodźe ležace milionowe město Europy.
Sydlišćo je so w lěće 1723 załožiło a ma wot lěta 1781 měšćanske prawa.
Ak-Dowurak je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži při rěce Chemčik něhdźe 300 kilometrow zapadnje Kyzyla a ma něhdźe 13 tysac wobydlerjow.
Cvikov je městačko pod Łužiskimi horinami na sewjeru Čěskeje, něhdźe dźesać kilometrow wot sakskeje hranicy a 35 kilometrow zapadnje Libereca.
Susodne gmejny su Mařenice na sewjeru, Kunratice a Velký Valtinov na wuchodźe, Brniště, Velenicy, Zákupy a Svojkov na juhu kaž tež Sloup, Radvanec a Svor na zapadźe.
Cvikov nasta při wikowanskim puću Stareje Lipjanskeje dróhi, kotraž wjedźeše ze srjedźnych Čechow přez Čěsku Lipu a Cvikov do Žitawy w Hornjej Łužicy.
Prěnjej naspomnjeni Cvikova samoho pochadźatej z lětow 1346 a 1352, hdyž naspomništej so kamjentny móst a wosadna cyrkej.
W lěće 1391 dósta Cvikov měšćanske prawa.
W Třicećilětnej wójnje dóńdźe 1632 k ćežkim wobškodźenju města.
Mjez druhim wupalištej radnica a piwarnja.
1775 dóńdźe dla hłodoweje nuzy znowa k zběžkej.
Wot 1886 wjedźeše železniska čara ze Svora do Cvikova, kotraž bu w lěće 1905 hač do Jablonné podlěšena a hač do lěta 1986 wužiwana.
Tarusa je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1246 załožiło a ma wot lěta 1776 měšćanske prawa.
Durinski lěs je lěsojte srjedźne horiny na juhu Durinskeje a twori zdobom sewjernu hranicu Frankowskeje.
We wušim zmysle wobsteja horiny z něhdźe 70 kilometrow dołheho a 20 kilometrow šěrokeho hórskeho rjećaza mjez dolinu Werry pola Eisenacha a dołomaj rěčkow Schleuse a Wohlrose juhowuchodnje Ilmenauwa.
Hromadźe z Durinskimi šćěpjelowymi horinami, Frankskim lěsom a Šmrěčinami twori Durinski lěs rjećaz Durinsko-frankowskich srjedźnych horin, kotryž saha wot Werry hač k čěskej hranicy.
Wone předstajeja zdobom wódny rozwod mjez Solawu na sewjerowuchodźe a Werru (resp.
Weseru) kaž tež Mohanom (resp.
Rynom) na juhozapadźe.
Cyłe horiny steja jako přirodny park pod škitom, jich žro twori krućišo škitany biosferowy rezerwat Durinski lěs.
Přez nimale cyłu dołhosć hórskeho rjećaza wjedźe na hrjebjenju woblubowana pućowanska šćežka Rennsteig.
Po maturje při šuli za ekonomiju w Čěskej Lipje dźěłaše najprjedy jako ekonom a pozdźišo jako nawoda wotrjada za šulu a kulturu we Warnočanskim měšćanskim zarjadnistwje.
Wot lěta 2007 skutkuje w hudźbnym wotrjedźe měšćanskeje biblioteki.
Milan Hrabal je čłon wjacorych literariskich zjednoćenstwow, mjez druhim čěskeho P.E.N.-centruma a Čěskeho zwjazka spisowaćelow.
Hrabal pisa lyriku a prozu, přebasni pak tež ze serbšćiny do čěšćiny.
Jako wudawaćel wozjewi dotal na 60 publikacijow a napisa jednaće lyriskich zwjazkow, zběrnik z powědančkami kaž tež dźěćacu knihu.
Jurij Hajna běše serbski moler a grafikar.
Wón narodźi so jako prěnje ze šěsć dźěći Awgusta Hajny a Hany rodź.
Młynkec na Židowje.
Nan běše fabrikant cigarow a měješe „w dobrych lětach" na dźesać přistajenych.
Serbska swójba přisłušeše woršće srjedźnych předewzaćelow Budyšina, to wopodstatnja so mjez druhim z tym, zo přesydli so 1913 do swójskeho dwuposchodoweho domu na Schäfferowej čo.
Hajnec swójbje narodźi so pjeć hólcow a holca.
Wšitcy synojo studowachu, Jurij wuměłske molerstwo, Fryc powšitkownu medicinu, Wili a Bjedrich běštaj inženjeraj hospodarstwa, wobaj skutkujo w Budyšinje.
Při dobrej hospodarskej a powołanskej situaciji Hajnec swójby padnychu tola tež sćiny na nju.
Syn Jan, powołanje akademiskeho dekoratiwneho molerja nawuknywši, je hižo w młodych lětach zemrěł a syn Bjedrich so z Prěnjeje swětoweje wójny njewróći.
Hajnec słušachu k nahladnym swójbam Budyšina a pozdźiše zapiski, zo běštaj staršeju Jurja Hajny w jara skromnych poměrach žiwi a wón syn chudeho chěžkarja a zo chudoba drje jemu studij na wuměłskim wustawje znjemóžni a podobne wopisanja, njepřitrjechja.
Wójnsku słužbu wukonješe w Prěnjej swětowej wójnje z wołojnikom a seršćowcom, někotre dźěła su z Ruskeje a Bayerskeje znate.
Wróćiwši so do Budyšina załoži zhromadnje z Měrćinom Nowakom-Njechorńskim, Hanku Krawcec a Frycom Latkom lěta 1923 Zjednoćenstwo serbskich wuměłcow.
Tehdom napisa domoj: Wona krasna krajina a nade wšěm wěčna słónčina... jako bě swět jow był paradiz....
Zo budźe lěto 1933 prawe za jeho přesydlenje do Budyšina, za to steji samostatna wustajeńca w Měšćanskim muzeju w samsnym lěće a zawěsće tež jeho nastawk, „Wobrazki z Italskeje", jenički w serbskej rěči wozjewjeny.
Zo je Jurij Hajna serbował a tež italsce rěčał, to wobkrućatej jeho sotrowči.
Po Druhej swětowej wójnje angažowaše so Hajna dale w serbskim žiwjenju, přistupi k 1948 załoženemu Kołu serbskich tworjacych wuměłcow a wobdźěli so na wjacorych wustajeńcach we Łužicy a wukraju.
Jurij Hajna je pochowany na ewangelskim Tuchorskim kěrchowje w swójbnym rowje.
Marija Wjelic: Hajna, Jurij.
Hłowne město je Santiago de Compostela, kotrež je wot srjedźowěka wuznamne putniske městno.
Najwjetše město regiona je Vigo.  Commons: Galicija – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Staty a wotwisne teritorije w Europje Staty • Albanska • Andorra • Awstriska • Belgiska • Běłoruska • Bołharska • Bosniska a Hercegowina • Čěska republika • Čorna Hora • Danska • Estiska • Finska • Francoska • Grjekska • Chorwatska • Irska • Islandska • Italska • Letiska • Liechtenstein • Litawska • Luxemburgska • Madźarska • Malta • Moldawska • Monaco • Němska • Nižozemska • Norwegska • Pólska • Portugalska • Rumunska • Ruska1 • San Marino • Serbiska • Sewjerna Makedonska • Słowakska • Słowjenska • Španiska • Šwedska • Šwicarska • Turkowska1 • Ukraina • Vatikanske město • Zjednoćene kralestwo Zwadne teritorije: Kosowo • Podnisterska Druhe teritorije: Åland • Baskiska • Bretanja • Ferejske kupy • Friziska • Friulska • Gagauska • Galicija • Gibraltar • Guernsey • Jendźelska • Jersey • Katalanska • Korniska • Łužica • Man • Sewjerna Irska • Svalbard • Šotiska • Waliziska 1 Leži zdźěla w Aziji.
Leži něhdźe 180 kilometrow zapadnje Tbilisija při rěce Rioni a je hospodarske a kulturne srjedźišćo zapadneje Georgiskeje kaž tež – wot lěta 2012 – sydło georgiskeho parlamenta.
Kutaisi ma tež mjezynarodne lětanišćo, kotrež je mjez druhim z Berlinom zwjazane.
Ma něhdźe 148 tysac wobydlerjow.
Rowna bě delnjołužiska wjes w Złokomorowskim wokrjesu.
Wjes ležeše něhdźe štyri kilometry sewjerozapadnje Złokomorowskeho stareho města, měješe něhdźe 160 wobydlerjow a je so w lětomaj 1925/1926 zwjetša wotbagrowała za brunicowu jamu Renatu-wuchod.
Susodne sydlišća běchu Dobry Wótšow a Załuž na sewjeru, Rań a Bukowka na sewjerowuchodźe, Sedlišćo a Rěpišćo na wuchodźe, Drochow, Murjow a Sowjo na zapadźe kaž tež Gat a Zły Komorow na juhu.
Prěnje pisomne naspomnjenje wsy jako Ruwne pochadźa z lěta 1474.
Dalše historiske mjena běchu Rawen a Raune.
Kaž pola Rownoho poćahuje so wjesne mjeno na geografiske połoženje wjeski na runym terenje.
W lěće 1416 naspomni so prěni raz winica na Rownjanskej runinje a wino so hač po Prěnjej swětowej wójnje plahowaše.
W 1870tych lět wotewrichu w bliskosći wsy prěnje brunicowe jamy, štož wjesny napohlad – tež z etniskeje perspektiwy – spěšnje přeměni.
Po Mukowej Statistice Łužiskich Serbow rěčachu srjedź 1880tych lět wot cyłkownje 732 wobydlerjow jenož hišće 125 serbsce.
Stołpik je rozhałuzowany.
Łopjena ma kónčki, kotrež su 3-4 razy tak dołhe kaž šěroke.
10-50 róžojtych, purpurowych abo ćmowočerwjenych, šwižnych kćenjow steji w kićach a docpěwa dołhosć wot 5 hač 9 mm.
Keluškowe łopješka lochko wupadnu.
Płód je horjeka tróšku zatłóčeny worjech.
Rosće na rolach, zahrodach, winicach, wotewrjenych stejnišćach twarnišćow a druhich pustych płoninow.
Tohodla so w ludowej medicinje přećiwo bolosćam žołčnika, žołdka a črjewa a schorjenjam kaže wužiwa.
Koblicy su wjes w Hornjej Łužicy.
Leža w sakskim wokrjesu Budyšin a słušeja ke gmejnje Łaz.
Maja wjace hač tři sta wobydlerjow.
Wjes leži na wuchodnym brjohu Hórnikečanskeho jězora a južnje Čaplaceho jězora.
Dwaj kilometraj na zapad wot Koblic leža Wulke Ždźary, hdźež wjedźe zwjazkowa dróha 96 ze Žitawy přez Wojerecy do Berlina.
Sewjernje Koblic leža za Čaplacym jězorom Hórnikecy.
Wuchodnje Koblic spočina Hornjołužiska hola a hatowa krajina a najbliša wjes je Mortkow na brjohu Slěborneho jězora.
W juhu je najbliša wjes Stróža w gmejnje Rakecy.
Prěnje historiske naspomnjenje Koblic je z lěta 1419 jako Cobelen.
Po statistice Arnošta Muki mějachu Koblicy we 1880tych lětach 222 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća Serbja.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 53,6 %.
Jerjewan je stolica a najwjetše město Armenskeje.
Ma někak 1,2 milionaj wobydlerjow a je hospodarske, kulturne a wědomostne srjedźišćo kraja.
Leži blisko turkowskeje hranicy pod Araratom.
Jizerske horiny su srjedźne horiny w sewjernej Čěskej a juhozapadnej Pólskej, kotrež słušeja k Sudetam.
Žitawskimi horinami na zapadźe a Kyrkonošemi na wuchodźe.
W srjedźowěku sydlachu na sewjernej kromje horin, wokoło dźensnišeho Frýdlanta tež Serbja.
Horiny leža při čěsko-pólskej hranicy na juhowuchodnej kromje Hornjeje Łužicy.
Jich najwyši wjeršk je Wysoka Kopa z 1126 metrami.
W Jizerskich horinach nadeńdźe so nimo toho tež najwyši dypk historiskeje Hornjeje Łužicy, a to na 1072 metrach při Taflowym kamjenju pod horu Smrk w čěskim dźělu horin.
Jizerske horiny su žórlišćo rěkow Jizery, Hwizdźa a Łužiskeje Nysy.
Přez horiny běži wódny rozwod mjez Sewjernym a Baltiskim morjom.
Dla bohatosće na wodu nadeńdźe so w Jizerskich horinach tež tójšto bahnow.
Najwjetše sydlišća wokoło horin su na čěskim boku Liberec, Jablonec nad Nisou a Tanvald a w Pólskej Bogatynia a Świeradów-Zdrój.
Pismik je pisanske znamjo, kotrež wužiwa so w alfabetowych pismach.
Cyłkownosć pismikow jedneje spisowneje rěče twori alfabet, při čimž so zwuki w formje znamjenjow zwobraznjeja.
We wjele pismach so mjez wulkimi a małymi pismikami rozeznawa.
Wona je forum za debaty wo powšitkownych europskich prašenjach.
Jeje wustawki předwidźa zhromadne dźěło čłonskich statow ze zaměrom spěchowanja hospodarskeho a socialneho postupa w Europje.
Sydło Europskeje rady je Europski palast w Straßburgu.
Kóždolětnje dnja 5. meje swjeći so załoženski dźeń rady jako „Dźeń Europy".
Byrnjež Europska rada samsnu chorhoj a hymnu kaž Europska unija wužiwała, njeje institucionelnje z njej zwjazana.
Wona je najstarša politiska organizacija Europy.
Załoženske staty Europskeje rady běchu Belgiska, Danska, Francoska, Irska, Italska, Luxemburgska, Nižozemska, Norwegska, Šwedska a Zjednoćene kralestwo.
Hač na tři wuwzaća su mjeztym wšě europske staty z čłonami organizacije.
Leži při rěce Lopań něhdźe 25 kilometrow sewjernje Charkiwa.
Sydlišćo je so w lěće 1660 załožiło a ma wot lěta 1689 měšćanske prawa.
Leži při rěce Sewjerski Donjec něhdźe 35 kilometrow juhowuchodnje Charkiwa.
Sydlišćo je so w lěće 1638 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Wjes abo wjeska je mjeńše čłowjeske sydlišćo, kotrež ma zwjetša ratarski charakter.
Prěnjotnje tworješe wjes tež politisku gmejnu, prjedy hač buchu w běhu gmejnskich reformow wjacore wsy do wjetšich gmejnow zjednoćene.
Předstejićel wjesneje gmejny bě wjesny šołta.
30. junija abo 30. smažnika je 181. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 184 dnjow hač do kónca lěta.
1948: Załoženje dansko-friziskeje strony Südschleswigscher Wählerverband 1949: Prěnje čisło delnjoserbskeho tydźenika Nowy Casnik wuńdźe.
Nošne łopješka su dwubarbne a cybate.
Płódnik je nahi a stołpikaty.
Rosće we łučinowych lěsach, na rěčnych brjohach a na tymjenjach.
Wona steji nad rodom a pod rjadom.
Słušeja ke gmejnje Załom w Budyskim wokrjesu.
Wjes leži na samym juhu Budyskeho wokrjesa při zwjazkowej dróze B98 njedaloko čěskeje hranicy.
Susodnej wsy stej Załom na wuchodźe a Wołbramecy na zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje lěsneho łanowca jako Wernharstorff pochadźa z lěta 1419.
Wjes bě so wot němskich sydlerjow załožiła a njeměješe ženje domoródnych serbskich wobydlerjow.
Ležownostne knjejstwo wukonješe w lěće 1547 Budyska měšćanska rada, 1566 ryćerkubło w susodnym Hainspachu w Čechach a we 18. lětstotku Budyske tachantstwo.
W 19. lětstotku wobsteješe samostatne ryćerkubło we wsy samej.
Hubkowy mjedwjedź je čorny hač čornobruny a docpěje dołhosć wot hač do 1,7 m.
Klama je swětła, při čimž huby su daloko doprědka tyknjene a jazyk je dołhi a wuski.
Nohi su krótke, ale stopy su wulke a njesu dołhe pazory.
Hubkowy mjedwjedź móže derje lězć.
Hubkowy mjedwjedź je žiwy w lěsach prědnjeje Indiskeje a Sri Lanki.
Wone tworja kwětnistwa, kotrež wupadaja kaž pjelnjene kćenja.
Rostlina je w srjedźnym Balkanje a Rumunskej rozšěrjena.
Hněwsecy běchu hornjołužiska wjeska sewjernje Budyšina, kotraž bu w lětomaj 1972/73 wopušćena a potom za Budysku rěčnu zawěru wottorhana.
Po hamtskich ličbach dyrbjachu so 135 wobydlerjow přesydlić.
Hněwsecy ležachu na lěwej stronje Sprjewje sewjernje Małsec a juhozapadnje Delnjeje Hórki.
W nazymje 1898 namakachu wjesnjenjo při Sprjewi sewjerowuchodnje Hněwsec jedyn z mało bohaće wuhotowanych rowow z romskeje kejžorskeje doby w Hornjej Łužicy.
W rowje nadeńdźechu so importowane romske sudobja kaž bowy, čerpawy a křida.
Tamle pochowany potajkim drje romske wašnja praktikowaše, štož pokaza na wěsty wuznam něhdyšeho sydlišća.
Prěnje historiske naspomnjenje kulowca jako Gneutiz pochadźa z lěta 1301.
Wjesne mjeno pochadźa wot staroserbskeho wosoboweho mjena Gněvota.
W lěće 1777 bě wjeska rozdźělena mjez Budyskim tachantstwom, Budyskej měšćanskej radu a Małsečanskim ryćerkubłom.
Cyrkwinsce słušachu ewangelscy kaž tež katolscy wobydlerjow do Budyskeju wosadow.
Wot lěta 1936 běchu Hněwsecy gmejnski dźěl Bórka.
Po statistice Arnošta Muki mějachu Hněwsecy w 1880tych lětach 150 wobydlerjow, wot kotrychž běchu 134 Serbow.
Wot šěsnaće Němcow rozumjachu wjace hač dźesać serbsce.
Ewangelscy a katolscy Hněwsečenjo přisłušachu Budyskimaj wosadomaj.
Njewinnomyssk je město w juhu Ruskeje federacije.
Leži w europskim dźělu Ruskeje w Stawropolskim regionje a ma něhdźe 117 tysac wobydlerjow.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1825 załožiło a ma wot lěta 1939 měšćanske prawa.
Zujewka je městačko w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe dźesać dźesać tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1898 załožiło a ma wot lěta 1944 měšćanske prawa.
Lastovo je chorwatska kupa w Jadranskim morju, kotraž nadeńdźe so poměrnje zdalene wot twjerdźe wosrjedź morja.
Ma mjenje hač 1000 wobydlerjow na přestrjeni wot 41 km².
Hłowne sydlišćo na kupje je Lastovo.
Susodna kupa je Korčula na sewjeru, ke kotrejž wobsteji prawidłowny přewozny zwisk.
Za čas Juhosłowjanskeje bě Lastovo ze zawrjenym pasmom wójska.
Merboltice su wjes a gmejna w sewjernej Čěskej.
Nadeńdu so něhdźe dwaceći kilometrow juhowuchodnje Děčína a 19 kilometrow zapadnje Čěskeje Lipy.
Katyrny bu pod komunistiskim knjejstwom w lěće 1975 wottorhana.
22. oktobra abo 22. winowca je 295. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 70 dnjow hač do kónca lěta.
1751: Nathanael Bohuměr Leska – serbski uniwersitny profesor, přirodowědnik, rozswětler 1837: Jan Hendrich Bjar – serbski student, narodny prócowar 1854: Jan Greško – delnjoserbski narodny prócowar, pućrubar serbsko-pólskeje wzajomnosće 1869: Iwan Aleksejewič Bunin – ruski basnik a spisowaćel.
Leži w stepje sewjerozapadnje Kaspiskeho morja a zapadnje Wolgi a ma něhdźe 290.000 wobydlerjow na přestrjeni wot nimale 75.000 kwadratnych kilometrow.
Kalmykska je jenički region w Europje, hdźež je wjetšina wobydlerstwa buddhistiska.
W cyłej republice su jenož tři města: stolica Elista a Gorodowikowsk w samym zapadźe.
Šichany je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1820 załožiło a ma wot lěta 1996 měšćanske prawa.
Pytalowo je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1863 załožiło ma wot lěta 1933 měšćanske prawa.
Mjez 1918 a 1941 słušeše Pytalowo k njewotwisnej Letiskej.
Leži w sewjernym Kawkazu w republice Dagestan něhdźe 60 kilometrow južnje Machačkale.
Leži při rěce Kljazma něhdźe 25 kilometrow sewjerowuchodnje Moskwy.
Sydlišćo je so w lěće 1708 załožiło a ma wot lěta 1951 měšćanske prawa.
Juža je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1628 załožiło a ma wot lěta 1925 měšćanske prawa.
K židźinkam słuša něhdźe 120 hač 140 družinow.
Byklinka je ród ze swójby orchidejowych rostlinow.
Bambus je ród ze swójby słódkich trawow.
Ma 3-8 cm dołhe a 6-10 mm tołste, tupe kwětnistwo.
Kłosowa pakić je husta, walcojta a docpěwa dołhosć wot 10 cm a šěrokosć wot 1 cm.
Přikrywne pluwizny su na třećinje zrosćene a docpěwaja dołhosć wot 5 mm.
Kochty kryjacych pluwiznow su zwjetša husto nad spódkom zasunjene a docpěwaja dołhosć wot maksimalnje 9 mm.
Rosće na čerstwych a włóžnych łukach a na brjohach.
Cyłkownje bydli 86.000 ludźi w tutych regionach.
Něhdźe 60.000–70.000 maja iršćinu za maćeršćinu.
Kompetentny za kulturelne, socialne a hospodarske wuwiće Gaeltachta je Údarás na Gaeltachta [1].
Swójski irski radijowy program za Gaeltacht poskićuje Raidió na Gaeltachta.
Jan Awgust Warko běše serbski ewangelski farar a spisowaćel.
Jan Awgust Warko běše syn wučerja Jana Warka w Běłej Wodźe a bratr Korly Hendricha Warka.
Po tym zo wopyta měšćansku šulu w Mužakowje, běše w lětach 1836 do 1840 na gymnaziju w Zhorjelcu.
We Wrócławju studowaše hač do 1843 teologiju, hdźež słyšeše mjez druhim čitanja Čelakovskeho.
We Wrócławju běše jako čłon Akademiskeho towarstwa za łužiske stawizny a rěče aktiwny w serbskim, stawizniskim a zemjepisnym wotrjedźe.
Wot 1850 běše čłon Maćicy Serbskeje a dopisa z jeho bratrom Janom Bohuwěrom Warkom do Tydźenskeje Nowiny resp. do prěnich lětnikow Serbskich Nowin.
W lětomaj 1854 a 1855 běše Warko wokrjesny wikar a wot lěta 1855 farar ewangelskeje cyrkwje w Jabłońcu.
Pětr Kunze: Warko, Jan Awgust.
14. apryla abo 14. jutrownika je 104. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 261 dnjow hač do kónca lěta.
1912: W sewjernym Atlantiskim oceanje zestorka RMS Titanic z lodowej horu a potepi so.
Lgow je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1152 załožiło a ma wot lěta 1779 měšćanske prawa.
Zlynka je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1700 załožiło a ma wot lěta 1925 měšćanske prawa.
Lachdenpochja je městačko w Ruskej federaciji.
Leži w republice Karelskej při sewjernym pobrjoze Ladogaskeho jězora a njedaloko finskeje hranicy.
Sydlišćo je so w lěće 1600 załožiło a ma wot lěta 1945 měšćanske prawa.
Łužičan bě serbski literarny měsačnik, kotryž bu 1860 wot Jana Arnošta Smolerja a Michała Hórnika załoženy.
Časopis wuńdźe hač do lěta 1880; zwjetša pod redakciju Smolerja.
W časopisu wozjewichu so hornjo- a delnjoserbske basnje a powědančka kaž tež přełožki z druhich literaturow, přikłady ludoweho basnistwa, stawizniske pojednanja a literarna kritika.
W lěće 1863 měješe Łužičan něhdźe 300 abonentow w tu- a wukraju.
Zastupjerjo młodoserbskeho hibanja pod nawodom Muki a Barta-Ćišinskeho załožichu w nazymje 1876 Lipu Serbsku jako časopis za młódšu generaciju, kotryž měješe wjace wuspěcha mjez ludom.
W lěće do zastajenja Łužičana měješe tutón jenož hišće 70 stajnych abonentow.
Na iniciatiwu Arnošta Muki naruna 1882 nowozałoženy časopis Łužica wobě wozjewjence.
Łužičan płaći z tym tež jako jedyn z předchadnikow Rozhlada.
Měrćin Völkel, Franc Šěn: Zeitschriften.
Suzun je sydlišćo měšćanskeho typa w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1764 załožiło a ma wot lěta 1939 měšćanske prawa.
Kinič je wjeska na juhozapadźe Hornjeje Łužicy, kotraž słuša wot lěta 1994 k Biskopicam.
Leži při Budyskej dróze sewjerozapadnje Biskopičanskeho nutřkowneho města.
Južnje Kiniča běži železniska čara Drježdźany–Zhorjelc.
Ležownostne knjejstwo měješe Biskopičanska měšćanska rada.
Węgliniec je městačko na wuchodźe Hornjeje Łužicy.
Leži na pólskim boku w Delnjošleskim wojewódstwje někak dwaceći kilometrow sewjerowuchodnje Zhorjelca.
Węgliniec je wažne železniske křižowanišćo.
Měšćansko-wjesna gmejna Węgliniec měješe dnja 30. junija 2019 cyłkownje 8.351 wobydlerjow, z nich 2.846 w měšćanskim a 5.505 we wjesnym dźělu.
Ke gmejnje słušeja nimo městačka samoho tež slědowace wsy: Czerwona Woda, Jagodzin, Kieszków, Kościelna Wieś, Kuźnica, Łężek, Okrąglica, Piaseczna, Piaski, Polana, Ruszów, Stary Węgliniec a Zielonka.
Je zarjadniske sydło wobwoda Saparmyrata Türkmenbaşy.
Dósta w lěće 1993 mjeno tehdyšeho turkmenskeho prezidenta Saparmurata Nijazowa, kiž měješe přimjeno Türkmenbaşy.
Leži při sewjernej kromje pusćiny Karakum něhdźe 20 kilometrow zapadnje wot města Köneürgenç.
Ma něhdźe šěsć tysac wobydlerjow a wot lěta 2016 měšćanske prawa.
Wokrjes nadeńdźe so sewjerozapadnje města Częstochowa, ma přestrjeń wot 889,15 km² a něhdźe 85.000 wobydlerjow.
Powiat wobsteji z cyłkownje dźewjeć gmejnow, dweju měšćansko-wjesneju a sydom wjesnych gmejnow.
Z wjace hač 80.000 wobydlerjemi je wone druhe najwjetše město w Podnjesterskej abo štwórte najwjetše w Moldawskej.
Leži při prawym brjoze rěki Dnjestr něhdźe 55 kilometrow juhowuchodnje Kišinjowa a něhdźe 15 kilometrow zapadnje wot města Tiraspol.
Město je jedyn z mało teritorijow zapadnje Dnjestra, kotrež steja přiwšěm pod kontrolu Podnjesterskeje.
Kontrolny dypk mjez Moldawskej a Podnjesterskej nadeńdźe so zapadnje města.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1408.
Jako zdobychu Osmanojo w lěće 1538 město, přemjenowachu je na Bender.
1812 sta so město z dźělom ruskeho carstwa, kotrež wužiwaše ruske mjeno Bjendery.
Ma něhdźe 84 tysac wobydlerjow.
Stopnjowa syć słuži jasnemu postajenju dypkow na rotaciskej płoninje.
Podobnje kaž da so w runinje prawokutny koordinatowy system definować, da so tež na kulowym powjerchu tajku lěsycu definować.
Ta wobsteji z: šěrokostnikow: Kruhi, kotrež du paralelnje k ekwatorowej runinje kule.
Jedyn z nich je ekwator sam, druhe leža paralelnje k tomu k sewjerej a juhej přesunjene a budu dale a mjeńše. dołhostnikow: Tute du wšitke wot čopa k čopej.
Nimo toho steja padorunje na wšěch šěrokostnikach.
Šěrokostniki a dołhostniki liča so w stopnjach: Šěrokostniki, započinajo pola nul stopnjow na ekwatorje k sewjerej a juhej Dołhostniki, započinajo pola woznamjenjeneho, samowólnje postajeneho nuloweho meridiana k zapadej a wuchodej.
Tute ličenske wašnje je na kulowe koordinaty podobne, kotrež su w matematice powšitkownje z wašnjom.
Nimo toho ma wono lěpšinu, zo je njewotwisne wot radiusa kule.
Přez podawanje dołhosće a šěrokosće je kóždy dypk na kuli jasnje definowany.
Stopnjowa syć zemje da so při wutworjenju mapy sobu na runej karće zwobraznić.
We wotwisnosći wot wubraneje kartoweje projekcije so wóčko stopnjoweje syće jako kwadrat, praworóžk. trapec abo sektor kruha zwobraznja.
Tak so na. př. wot wojerstwa tak mjenowana UTM-lěsyca wužiwa.
Leži na prawym boku Łužiskeje Nysy, napřećo němskemu městu ze samsnym mjenom.
Měšćanska gmejna Gubin ma něhdźe 16.600 wobydlerjow a je wobdate wot wjesneje gmejny, kotrejež zarjadniske sydło so tež w Gubinje namaka.
Wot lěta 1945 słuša wuchodny dźěl Gubina k Pólskej, mjeztym zo zapadny dźěl w Němskej zwostawaše.
Statna hranica běži wosrjedź Nysy.
Wjesna gmejna Gubin ma něhdźe 7.400 wobydlerjow na přestrjeni 380 km².
K wjesnej gmejnje słušeja slědowace wsy: Gubin, Braniborska, Němska Kwidzyn, Pomorska, Pólska Laatzen, Delnja Sakska, Němska Paks, Tolna, Madźarska Population.
Protyka za lěto 1887 19. junija: Po jenož pjećlětnym twarjenju poswjeći so nowa Baćońska cyrkej Jězusoweje wutroby.
14. awgusta: W Budestecach wotměje so pod nawodom Jana Gólča třinata Schadźowanka.
Karl-Friedrich Zais je něhdyši sakski politikar Lěwicy, kiž bě wot 1999 do 2014 zapósłanc sakskeho krajneho sejma a hospodarskopolitiski rěčnik swojeje frakcije.
Zais bu jako jedyn z dweju zapósłancow Lěwicy direktnje do sejma woleny, a to w lěće 2009 z 33,7 % hłosow we wólbnym wokrjesu 15.
Diplomowy inženjer za elektrotechniku je nan dweju dźěsćow a bydli w Kamjenicy.
Wšědny pupnik je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 10 hač do 100 cm.
Stołpiki su lězuce a korjenjace na sukach.
Rosće w płonych tymjenjach, na bahnowych łukach a na hrjebjowych kromach.
Bě prěni bamž z byrgarskim pozadkom po lětdźesatkach.
Wye je rěka w Zjednoćenym kralestwje.
Je dołha 215 kilometrow a je pjata najdalša rěka stata.
Ćeče na juhozapadźe Wulkeje Britaniskeje a jejne dźěli tworja hranicu mjez wuchodnje ležacej Jendźelskej a zapadnje ležacej Waliziskej.
Wulke města na rěce Wye su Hereford, Ross-on-Wye, Monmouth a Chepstow.
Přitoki Wye su Lugg, Arrow, Elan, Dulas, Irfon, Marteg, Monnow, Trothy, Ithon, Llynfi, Tarennig a Bidno.
Porno lipje, symboliskemu štomej słowjanskich ludow, płaći dub jako „němski štom".
W internetowym słowniku: Eiche Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče.
Ma radius 2439.7 km a wolumen 6.08272×1010 km3.
Minsk je najwjetše město a politiski, kulturny kaž tež hospodarski centrum Běłoruskeje.
Nadeńdźe so nimale w srjedźišću wuchodoeuropskeho kraja při rěce Swislač.
Sydlišćo naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1067 jako Menesk abo Mensk.
Radšow je cyrkwinska wjes w zapadźe sakskeho wokrjesa Zhorjelc, kotraž přisłuša wot lěta 1995 gmejnje Wysoka Dubrawa.
Leži mjez 225 a 275 metrami nad mórskej hładźinu pod Monumentowej horu a ma 325 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Radeschaw je z lěta 1419.
W 19. lětstotku słušeše Radšowska wosada k centram starolutherskeje cyrkwje w tych kónčinach Pruskeje.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 510 wobydlerjow, mjez nimi 389 Serbow.
W cyłej Radšowskej wosadźe chodźachu tehdy 352 wosadnych k serbskej a 427 k němskej spowědźi.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 2 %.
117. → wšě wjeski Arnošt Muka: Statistika Łužiskich Serbow.
Pjeršćeń je jednora zdoba, kružk kotryž so nosy na porsće.
Je najbóle wudźělana z drohotnych materialow, na přikład złota abo slěbra.
Leži při rěce Dnjepr w srjedźišću stata něhdźe 70 kilometrow na juh wot Dnipra a něhdźe 450 kilometrow juhowuchodnje Kijewa.
Sydlišćo je so w lěće 1770 załožiło a ma wot lěta 1806 měšćanske prawa.
Ma něhdźe 756 tysac wobydlerjow a je šeste najwjetše město Ukrainy.
Miloš Zeman je čěski ekonom, politikar a wot 8. měrca 2013 třeći prezident Čěskeje republiki.
Bě mjez 1993 a 2001 předsyda Čěskeje strony socialnych demokratow a mjez 1998 a 2002 premier Čěskeje republiki.
Leži při rěce Sula něhdźe 100 kilometrow zapadnje Sumow.
Sydlišćo je so w lěće 1096 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1781 měšćanske prawa.
Wona je najwyše ležaca stolica w Europje a tež jedna z najmjeńšich.
Město je dla andorraskich dawkowych zakonjow wažne finančne stejišćo a nimo toho tež woblubowane srjedźišćo zymskeho sporta w Pyrenejach.
Knježi měrna horinska klima z chłódnej zymu a ćopłym, suchim lěćom.
Dokładny załoženski datum města njeje znaty, bě pak najskerje hižo w předkřesćanskej dobje.
Městačko bě za tutón čas srjedźišćo izolowaneho feudalneho stata.
Domoródni Andorračenjo wučinja jenož 33 % wobydlerstwa, mjeztym zo su Španičenjo z 43 % najwjetša wobydlerska skupina.
Oncidium je ród ze swójby orchidejowych rostlinow.
Wobsahuje wjace hač 700 družinow.
Po studiju teologije w Lipsku, kiž 1860 dokónči, skutkowaše najprjedy tři lěta jako domjacy wučer a bu 1863 na farske městno do Smělneje pola Biskopic powołany, hdźež bě hač do kónca powołanskeho žiwjenja w lěće 1899 z poslednim serbskim fararjom.
Jeho basnje wostachu we wšelakich časopisach rozbrojene.
Jako farar reprezentowaše pozdźišo konserwatiwne křidło serbskeho ewangelskeho duchownstwa a wustupi 1886 jako protest přećiwo rěčnej swojotnosći a kritiskej křesćanskosći Jana Radyserba-Wjeloweje knihi „Trójniki" z Maćicy.
Awtobiografiski spis, w kotrymž wopisa Sykora žiwjenske wobstejnosće Malešanskeje wulkoburskeje swójby, wuda Ota Wićaz w lěće 1936 pod titulom W Malešecach před 100 lětami.
Wudowa Linatowa abo zhubjene wopismo.
Třoje zornjatka za bohate płody.
Powědančka ze žiwjenja.
Lěkečanski stary wučer a jeho syn.
Wobraz z 30lětneje wójny.
Přełožk, Budyšin 1893.
Zběrka powědančkow, Budyšin 1908.
Trudla Malinkowa: Jan Awgust Sykora – posledni serbski farar w Smělnej.
Vuk Drašković je serbiski spisowaćel a demokratisko-nacionalistiski politikar, kotryž běše tež wonkowny minister Serbiskeje.
Wjerbička je ród ze swójby róžowych rostlinow.
Płód je banja resp. kirbs a jara po formje wariěruje.
Saulius Skvernelis je litawski zarjadniski jurist a politikar.
Wón je wot nowembra 2016 z ministerskim prezidentom Litawskeje a bě do toho nutřkowny minister a generalny policajski komisar baltiskeho kraja.
Skvernelis studowaše najprjedy wozydłowu techniku při Techniskej uniwersiće we Vilniusu a absolwowaše přidatnje 2005 master zarjadniskeho prawa.
Wot nowembra 2014 do apryla 2016 bě nutřkowny minister w kabineće Algirdasa Butkevičiusa.
Dnja 22. nowembra bu wot 90 z cyłkownje 127 zapósłancow wuzwoleny za noweho ministerskeho prezidenta.
Je zarjadniske sydło Apskeho wobwoda.
Leži něhdźe 170 kilometrow sewjerowuchodnje Rigi.
Sydlišćo je so w lěće 1449 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1928 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Türkmengalskeho wobwoda.
Leži w pusćinje Karakum při rěce Murgab něhdźe 70 kilometrow juhowuchodnje wot města Mary.
Ma něhdźe šěsć tysac wobydlerjow a ma wot lěta 2016 měšćanske prawa.
Wodopad je městno abo wotrězk w běhu rěki abo rěčki, na kotrymž pada jeje woda přez topografiski próh wertikalnje deleka do hłubiny.
Wodopady, kotrež wobsteja z wjacorych schodźenkow, mjenuja so tež kaskady.
Bilabial je wobsah z rěčespyta.
Wono pomjenuje zwuki, kotrež móže čłowjek ze swojimaj hubomaj tworić.
Stanisława cyrkej swj.
Appeninska połkupa je europska połkupa w Srjedźnym morju, jedna z tři najwjetšich južnych europskich połkupow.
Na połkupje leži tři staty: Italska, San Marino a Vatikan.
Połkupa mjezuja na wuchodźe z Jadranskim morjom, na juhu z Ioniskim morjom a na zapadźe z Tyrrenskim morjom.
Koordinowany swětowy čas je wot lěta 1972 płaćiwy swětowy čas.
Za srjedźnoeuropski čas dyrbi so hodźinu aděrować, hodźinje za srjedźnoeuropski lětni čas.
UTC płaći jako oficialne podawanje časa mjez druhim w lětarstwje, łódźnistwje, w mejlkach, na Mjezynarodnej swětnišćowej staciji ISS kaž tež w Antarktice.
Běła jědla je štom ze swójby chójnowych rostlinow.
Běła jědla je štom, kotryž docpěwa wysokosć wot 50 m.
Króna je wusko kehelojta.
Wjeršk je při młodych štomach wótry, pozdźišo kulowaty.
Jěhły su přecozelene, płone, zhibujomne, na hornim boku błyšćace ćmowozelene, sedźa zwjetša w dwěmaj rjadomaj a docpěwaja dołhosć wot 1,2 hač 3 cm.
Jich delni bok njese dwaj běłej paskaj.
Nimo toho su prědku tupe abo zarěznjene.
Žónske kwětnistwo je zrunane.
Muske kwětnistwo steji na kóncu hałuzow.
Kćěw započina w starosći wot 60-70 lět.
Hable su zrunane a docpěwaja dołhosć wot 10 hač 16 cm.
Při zrałosći na štomje rozpadnu.
Rosće w lěsach we wysokosćach mjez 400 a 1000 m.
Rostlina je čućiwa napřećo mjerznjenju.
46.9510817.438637 Koordinaty: 46° 57′ S, 7° 26′ W; CH1903: Bern je stolica Šwicarskeje a z něhdźe 140 tysac wobydlerjemi tež štwórte najwjetše šwicarske město.
Piment je ród ze swójby myrtowych rostlinow.
Křesćan Kubica bě serbski ewangelski duchowny.
Wón narodźi so jako syn Spalowskeho herbskeho korčmarja a bu w Spalach a na Wojerowskej byrgarskej šuli wukubłany.
Po studiju bohosłowstwa we Wrócławju dźěłaše wot lěta 1831 hač do 1835 jako farar w Lejnje a wot 1835 we Wojerecach.
Kubica bě 1847 jedyn ze załožerjow Maćicy Serbskeje a postara so wo rozkaz, z kotrymž běše wot 30. apryla 1847 tež pruskim Serbam dowolene Maćicy přistupić.
W lěće 1853 wustupi Kubica z towarstwa.
Spomnjeće: Superintendent Kubica; Serbske Nowiny, 3. junija 2011, s.
24. julija abo 24. pražnika je 205. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 160 dnjow hač do kónca lěta.
1911: W peruskich Andach buchu rozpadanki stareho města Machu Picchu namakane.
Płótny kozylist je kerk, kotryž docpěwa wysokosć wot 1 hač 2 m.
Kćenja maja štyridźělnu hornju hubku a jednoru delnju hubku a sedźa po dwěmaj na stołpiku, kotryž je dwójce tak dołhi kaž kćenje.
Krónowe łopješka su nažołć běłe a docpěwaja dołhosć wot 10 hač 15 mm.
Płódnikaj wobeju kćeni stej jenož na spódku zrosćenej.
Rosće w na zelu bohatych lisćowych a měšanych lěsach a žiwych płotach.
Preferuje wapnite pódy.
Wódny žórlenk je ležaca abo postupowaca rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 10 hač 30 cm.
Łopjena su přećiwostejne, łopatkojte a docpěja dołhosć wot 5 hač 25 mm.
Běłe kćenja su njenapadne.
Maja dwě keluškowej łopješce.
Tři hač pjeć krónowych łopješkow docpěwa dołhosć wot 1 hač 2 mm.
Rosće na pobrjohach, w hrjebjach, žórłowych honach, na włóžnych, kisałych rolach.
Wjeršk Alaskaskeho rjećaza namaka so něhdźe 200 kilometrow sewjernje alaskaskeje stolicy Anchorage w narodnym parku ze samsnym mjenom.
Dla izolowaneho połoženja je Denali hora z najwyšim reliefom na swěće, to rěka zo njeje druheje hory, kotraž wustupuje tak wysoko ze swojeje wokoliny.
Z teje přičiny płaći tež jako jedna z horow z najbóle ekstremnej klimu, charakterizowanej přez sylne wichory, špatne wjedro a wosebje niske temperatury, w ekstremnych padach pod −60°C. W zymskich měsacach wěje jetstream z wjace hač 160 km/h přez horu.
Prěnje dokumentowane naspomnjenje hory pochadźa wot britiskeho wotkrywarja George Vancouver z lěta 1794.
Wona je 502 kilometraj dołha a lěwy přitok Oki.
Jeje přitočnišćo wobjimuje 17.600 km².
Při brjohach rěki nadeńdźe so wjele reprezentatiwnych twarjenjow kaž Krjeml a tež park Gorkeho, najsławniši park Moskwy.
Křesćan Bohuwěr Pful bě serbski rěčespytnik, gymnazialny wučer, słownikar a spisowaćel.
Narodźi so jako syn wobsedźerja měšćanskeho kubła při Sprjewi pola Přišec a wopytowaše wot 1837 do 1843 gymnazij w Budyšinje.
Wot 1843 do 1847 studowaše w Lipsku klasisku filologiju, teologiju a slawistiku a bu w lěće 1846 promowowany.
Wot 1878 bydleše w Njeswačidle.
Pful bě woženjeny z Jadwigu, druhej najstaršej dźowku Budyskeho fararja Arnošta Bohuwěra Jakuba.
Mila Pfulec, kiž so pozdźišo z Jaroměrom Hendrichom Imišom woženi, bě jeho młódša sotra.
Wón napisa serbsku gramatiku z fonetiku a morfologiju, w kotrejž postaji zjednoćenu spisownu normu za katolskich a ewangelskich Serbow.
Jeho Łužiski serbski słownik z lěta 1866 płaći jako prěni moderny słownik serbskeje rěče a wobsahuje nimo ludoweho słowoskłada tež we wobmjezowanej měrje neologizmy a požčonki z druhich słowjanskich rěčow.
Křesćan Bohuwěr Pful bě w lěće 1847 załoženski čłon Maćicy Serbskeje.
Hornjoserbska rěčnica.
Łužiski serbski słownik.
Jan Petr: Pful, Křesćan Bohuwěr.
Bethune wumrě na zajědojćenju kreje w druhej japanskeho-chinskej wójnje, w kotrejž so za stronu komunistow zasadźowaše.
Donnerhak, Budyšin Wódna rězna.
Das Karpatenblatt su němskorěčne nowiny za němsku mjeńšinu w Słowakskej.
Hwězdnik je ród ze swójby nalikowych rostlinow.
W Europje něhdźe 18 družinow wustupuje.
Donnerhak, Budyšin Alpska wjerbinka.
Mědlina je ród ze swójby słódkich trawow.
Dalše serbske mjeno je železka.
Leži w Ferganskim dole něhdźe 50 kilometrow wuchodnje Andijona, bjezposrědnje při kirgiziskej hranicy.
Na tamnym boku hranicy nadeńdźe so kirgiziske město Kara-Suu.
Leži při rěce Strywihor w historiskej Galiciskej něhdźe 100 kilometrow juhozapadnje Lwowa a něhdźe 15 kilometrow sewjerozapadnje Stareho Sambira.
Sydlišćo je so w lěće 1374 prěni raz naspomniło.
Wot lěta 1528 ma měšćanske prawa.
Leži něhdźe 200 kilometrow juhozapadnje Čerkasow.
Sydlišćo je so w lěće 1609 prěni raz naspomniło a dósta hižo 1616 měšćanske prawa, w lěće 1706 tež Magdeburgske měšćanske prawo.
Uman wuwiwaše so wot 18. lětstotka k wuznamnemu srjedźišću ukrainskeho židowstwa.
Za čas Kolijiwšćynskeho zběžka Hajdamakow-Kozakow w lěće 1768 dóńdźe w Umanje k masakrej, při čimž buchu něhdźe 2000 Židow a Polakow zamordowani.
Wokoło 1900 běchu 60 % ludnosće Židojo.
Wjetšina Umanskich Židow bu po němskim wobsadźenju města w lěće 1941 w holocausće zamordowana.
Ma něhdźe 86 tysac wobydlerjow.
Bucovăţ je městačko w srjedźnej Moldawskej.
Leži něhdźe 40 kilometrow sewjerozapadnje Kišinjowa.
Sydlišćo je so w lěće 1420 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1952 měšćanske prawa.
Tu je lisćina něhdźe 100 družinow po Kew Checklist, při čimž přeco awtorojo a po tym městno a lěto publikacije akceptowaneho wopisa su mjenowane: Colchicum alpinum DC. in J.B.A.M.de Lamarck & A.P.de Candolle, Fl.
Prawa křižowka je zrunana rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 30 hač 100 cm.
Kćenja steja w mutličkojtych, jedyn nad druhim stejacych dźělnych kwětnistwach.
Próškowe łopješka daloko z krónoweje rołki wusahuja.
Rosće na pućach, płotach.
Preferuje wutkate hlinjane pódy.
Prawa křižowka bě stara lěkarska rostlina.
Antarktis je kónčina wokoło južneho čopa.
Wón wobsteji z Antarktiki jako kontinent a wokoło toho ležace ocean a kupy.
25, pod hesłom Antarktis.
Marlene Dietrich běše w Němskej rodźena dźiwadźelnica, filmowa hrajerka a spěwarka, kotraž je w lěće 1939 US-ameriske staćanstwo přiwzała.
Typisce za nju běštej jeje dołhej noze, jeje hłuboki, erotiski hłós a wobleki z cholowami, kotrež bywachu potom w třicetych lětach modiske za žonow.
Marlene Dietrich je započała swoju karjeru jako dźiwadłownica a w němych filmach w tak mjenowanych złotych dwacetych w Berlinje.
Hromadźe ze Sternbergom wjerćeše 1930 w Zjednoćenych statach dramu Marokko z Garyjom Cooperom, za kotruž běše za Oscara nominowana.
Za čas nacionalsocializma nochcyše ze swojim skutkowanjom propagandźe knježerstwa pomhać.
Město toho podpěrowaše za čas druheje swětoweje wójny ameriske wójsko z wustupami.
Wšědna pižmonka je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 5 hač 15 cm.
Spódnje łopjena su dwójce třidźělne, krótko přikónčene, maja jejkojte wotrězki.
Něhdźe 5 mm wulke, nazeleń žołte kćenja steja po pjećoch w kulowatej, nimale kóstkojtej hłójčce, kotraž přesaha łopjena.
Bóčne kćenja maja zwjetša pjeć kćenjowych łopješkow a třidźělny keluch, mjeztym zo nakónčne kćenja maja jenož štyri kćenjowe łopješka a dwudźělny keluch.
Rosće we łučinowych lěsach, włóžnych lěsach a w kerčinach, w Alpach hač do wysokosćow wot něhdźe 1800 m.
Kursk je město w Ruskej federaciji.
Leži při rěce Sejm w europskim dźělu Ruskeje při železniskej čarje Moskwa–Charkiw–Krim něhdźe 530 kilometrow južnje Moskwy.
Ma něhdźe 400 tysac wobydlerjow.
Mincivan je wjes na zapadźe Azerbajdźana, kotrež steji pod kontrolu Nahórskeho Karabacha.
Leži při samej iranskej hranicy něhdźe 90 kilometrow južnje Stepanakerta.
Ma wokoło 300 wobydlerjow.
Łusč je hornjołužiska wjes w sakskim wokrjesu Budyšin, kotraž słuša k Bóšicam.
Łusč nadeńdźe so w Hornjołužiskich honach při juhowuchodnej kromje katolskeho serbskeho kraja.
Susodne wjeski su Jaseńca na sewjeru, Nowa Jaseńca a Hora na sewjerowuchodźe, Nowy Łusč na juhowuchodźe, Nuknica na juhu, Prawoćicy na juhozapadźe a Chrósćicy na zapadźe.
Při južnej kromje wjeski zběha so hórka Wišnička a na sewjerozapadźe Šibjeńca.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Lusicz je z lěta 1391.
W lěće 1925 měješe Łusč 118 katolskich a 45 ewangelskich wobydlerjow.
Katolscy přisłušachu Chróšćanskej a ewangelscy Njeswačanskej wosadźe.
Po Mukowej statistice rěčachu w lěće 1884/85 wot cyłkownje 178 wobydlerjow 165 serbsce.
Kulturne pomniki we Łusču Powětrowy wobraz Pomnik krala Bjedricha Awgusta III.
52.633333333333-1.1333333333333 Koordinaty: 52° 38′ S, 1° 8′ Z Leicester je jendźelske město w Zjednoćenym kralestwje.
Leži w pusćinje Kyzylkum při prawym brjoze rěki Amudarja něhdźe 150 kilometrow juhozapadnje Nukusa.
Sydlišćo je so w lěće 1873 załožiło a ma wot lěta 1873 měšćanske prawa.
Tomáš Najbrt je čěski komponist a hudźbnik.
Protyka za lěto 1912 1912 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
Zagmejnowanje wjeski Třělan do města Budyšin 05. meje: Załoženje Serbskeho towarstwa za Wulke Ždźary a wokolinu z prěnim předsydu Handrijom Hajnkom.
18. awgusta: W Budestecach wotměje so pod nawodom Jurja Šołty 38.
13. oktobra: Załoženje Domowiny we Wojerecach 12. nowembra: Prěnje předstajenje spěwohry Smjertnica z pjera Jurja Pilka 06. januara: New Mexico přistupi jako 47. čłon Zjednoćenym statam.
14. februara: Arizona sta so z 48. zwjazkowym statom Zjednoćenych statow.
14. apryla: W sewjernym Atlantiskim oceanje zestorka RMS Titanic z lodowej horu a potepi so.
06. januara: Pawoł Nowotny – serbski literarny stawiznar a ludowědnik 01. februara: Kurt Pětš – direktor Serbskeho wučerskeho wustawa, ornitologa 02. februara: Jakub Dyrlich – rězbar a ludowy wuměłc 09. měrca: Albert Wawrik – nakładnistwowy lektor a serbski spisowaćel 14. awgusta: Erwin Strittmatter – serbsko-němski spisowaćel 04. oktobra: Hańža Rječcyna rodź.
Je zarjadniske sydło Panevėžyskeho wobwoda.
Leži při rěce Nevėžis něhdźe 130 kilometrow sewjerozapadnje Vilniusa.
Ma něhdźe 91 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1503 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1837 měšćanske prawa.
Wona rěči so wot něhdźe 584.000 ludźi w Kazachstanje a Uzbekistanje rěči, předewšěm w awtonomnej republice Karakalpakistanje na juhu něhdyšeho Aralskeho jězora, hdźež ma tež status hamtskeje rěče.
Najprjedy wužiwaše so modifikowana wersija arabskeho alfabeta, ale hižo wot 1927 jednotny turkowski alfabet.
Po rozpadźe Sowjetskeho zwjazka přiwzachu Karakalpakojo w lěće 1997 přiměrjeny turkowski alfabet z łaćonskimi pismikami, kotryž so w podobnej formje tež za uzbekšćinu wužiwa.
Keila je městačko na sewjeru Estiskeje.
Leži při rěce Keila něhdźe 25 kilometrow juhozapadnje Tallinna.
Leži na zapadnym brjoze Peipuskeho jězora něhdźe 170 kilometrow juhowuchodnje Tallinna.
Ma něhdźe jedyn tysac wobydlerjow, z toho někak 57 % Rusow.
Hornjoserbšćina je zapadosłowjanska rěč, kotraž so w Hornjej Łužicy wokoło městow Budyšin, Kamjenc a Wojerecy rěči.
Wona je přiwuzna z delnjoserbšćinu w susodnej Delnjej Łužicy, čěšćinu, pólšćinu, słowakšćinu a kašubšćinu.
Jako słowjanska rěč hornjoserbšćina k indoeuropskim rěčam słuša.
Wjace wo alfabeće zhoniće w nastawku hornjoserbski alfabet.
Hornjoserbšćina ma sydom padow a tři gramatiske čisła, nimo singulara a plurala tež dual.
Prawa włóska worješina je w lěću zeleny štom, kotryž docpěwa wysokosć wot 5 hač do 25 m.
Zdónk je zwjetša krótki, króna je šěroka, kulowata hač jejkojta a sylne hałuzy su rozšěrjene.
Skora je šěra, na spočatku hładka a pozdźišo podołhostnje rozpukana.
Łopjena su měnjate, na hornim boku ćmowozelene, na delnim boku swětliše, docpěwaja dołhosć wot 40 cm.
Rozrybowane łopjena aromatisce wonja.
Rostlina je chětře rosćaca a tohodla je hižo po 10 hač 15 lětach kmana ke kćěwje.
Muske micki so hižo loni załožuju a jako 5-6 mm dołhe pupki přezymuja.
Žónske kćenja steja po dwěmaj hač po třoch na kóncu łopjenatych młodych wurostkow.
Kćenjowa wobalka je z płódnikom zarosćena.
Póčkaty płód je owalny hač kulowaty, maksimalnje 5 cm tołsty, ma zelenu skorpawu a brózdźene, swětłobrune drjewjane jadro.
Wone wobsahuja hač do 60 % tučneho wolija.
Soje, wróny, wjewjerčki, drěmotki a myše płody rozšěrjuja.
Hižo wučeny Plinius je pytnył, zo pod štomom lědma druhe rostliny rostu.
Pochoda z Aziji a regiona wuchodneho srjedźneho morja.
Rostlina je z Romjanow k srjedźnej Europje přišła.
Štom poskići drjewo, drjewjanu bajcu a wolijowe symjenja.
Jeho brunočerwjene, ćmowje mustrowane drjewo so za meble wužiwa.
Chelno je wjes w sakskim Budyskim wokrjesu.
Wot lěta 1998 słuša k Radworjej.
Wjes leži w Hornjołužiskich honach něhdźe šěsć kilometrow sewjernje Budyšina we wysokosći 195 metrow nad mórskej hładźinu.
Přez Chelno wjedźe zwjazkowa dróha 96 z Budyšina do Wojerec.
Wot lěta 1890 měješe wjes zastanišćo při železniskej čarje Budyšin–Rakecy, kotraž wjedźeše wot 1908 hač do Wojerec.
Prěnje zawěsćene naspomnjenje nawsowca jako Cöln pochadźa z lěta 1519.
Starše naspomnjenja, kaž z lěta 1419, so poćahuja na Cölln při Sprjewi.
Ležownostne knjejstwo wukonješe w lěće 1777 zdźěla Budyske tachantstwo a zdźěla krajne hejtmanstwo.
Nimo toho bydli w Chelnje wěsty podźěl čłonow Bratrowskeje wosady.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 272 wobydlerjow, mjez nimi 264 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot hišće 68,2 %.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 348 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 46,7 lět.
Jurij Wanak – wučer a přełožowar Handrij Křižank – originalna ludowa postawa, tak mjenowany „Eierjockel" Michał Wjerab – wučer, muzejownik a kulturny stawiznar Korla Janak – serbski rewolucionar a awtor Jurij Měrćink – serbski awtor, kubłar a direktor Serbskeje ludoweje uniwersity Marja Rječkec – wučerka a ludowa spisowaćelka Cölln/Chelno.
-34.6-58.38 Koordinaty: 35° J, 58° Z Argentinska je njewotwisny stat w Južnej Americe, při brjohach Atlantiskeho oceana.
Stolica je Buenos Aires.
Argentinska ma něhdźe 43 milionow wobydlerjow.
W Argentinskej so hłownje španisce rěči, su pak tež někotre awtochtone rěče připóznate, kaž tež italšćina a němčina.
Argentinska mjezuje z Boliwiskej na sewjeru, z Paraguayjom, Brazilskej a Uruguayjom na sewjerowuchodźe a z Chilskej na zapadźe.
Najwyši wjeršk je Aconcagua w argentinskich Andach, zdobom najwyša hora cyłeje Ameriki a južneje połkule.
Prezident Argentinskeje je wot decembra 2015 Mauricio Macri.
Jeho předchadnica bě Cristina Fernández de Kirchner.
Wona bu 28. oktobra 2007 jako naslědnica swojeho mandźelskeho Néstor Kirchner wolena a nastupi swoje zastojnstwo dnja 10. decembra 2007.
Narańši mak je trajne zelo.
Łopjena su lancetojte a namódry zelene.
Napadne róžojte abo čerwjene kćenja docpěja přeměr wot 10 cm.
Znajmjeńša maja ćmowy blak na spódku kóždeho kćenjoweho łopješka.
Pochadźa ze Prědnjeje Azije.
Jaroslawl je wulkoměsto w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži 250 kilometrow na sewjerowuchod wot Moskwy, stolicy Ruskeje federacije, při rěce Wolga.
Ma něhdźe šěsć stow tysac wobydlerjow.
Žytomyr je wulkoměsto na sewjeru Ukrainy.
Ma něhdźe 267 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 884 załožiło a ma wot lěta 1444 měšćanske prawa.
Żytomierz — Warszawa : Filip Sulimierski i Władysław Walewski, 1895. — T. XIV : Worowo — Żyżyn. — S. 901—913.
Wioletna petunija je krótko žiwy, wustupowacy kerk.
Mnoholičbne kćenja su róžowo-wioletne.
Pochada z Argentinskeje.
2. februara abo 2. małeho róžka je 33. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 332 dnjow hač do kónca lěta.
-Salomonske kupy su juhowuchodnje wot Noweje Gineje ležaca skupina kupow w južnym ćichim oceanje.
Sewjerne kupy słušeja k Papuwa-Nowej Gineji, mjeztym zo južne kupy słušeja k Salomonam.
Jeho koža je běła hač nažołć běła, mjeztym zo wuši a nohi su čorne, ale tež wokolina wóčkow je čorna.
Nimo toho ma čornu smuhu mjez prědnimaj nohomaj na chribjeće a hródźi.
Hłowa je wulka a kulojta.
Wón móže wažu wot wjace hač 100 kg docpěć.
Wulki panda je žiwy w młowatych bambusowych lěsach juhowuchodnych regionach srjedźneje Chiny, we wysokosćach wot 2300 hač do 3800 m.
Při tym 90 % su žiwy w prowincy Sichuan.
Sančki porodźa po 97 hač do 163 dnjach w skalnej jamje abo bambusowej husćinje jara małke młodźata, kotrež maja wahu wot jenož sto gramow.
Po dwěmaj hač do třoch lětach bywaja samostatne.
Wulke pandy so dźensa w coowach plahuja, při čimž bu prěnje młodźo w lěće 1963 w Pekingskim coowje narodźene.
Martinique je kupa na wuchodźe Karibiskeho morja, kotraž słuša k Małym Antilam.
Ma přestrjeń wot 1.128 km² a słuša politisce k Francoskej .
Najbliše susodne kupy su Dominika na sewjerozapadźe, Saint Lucia na juhu a Barbados na juhowuchodźe.
Tute postajenje wšak je so jenož předobyło, dokelž wuznamny astronom Klawdius Ptolemeus jo w lěće 150 přewza.
Wono je pak skerje teoretiskeho wuznama było, dokelž Ptolemeus poćahowaše so při swojim dźěle na swoje ródne město Aleksandrija, kotrehož połoženje na 60,5° postaji, štož scyła prawemu połoženju Kanariskich kupow njewotpowěduje.
W zwisku ze slědźerskimi pućowanjemi a natwarjenjom hwězdarnjow w Europje, na spočatku hišće bjez čóčkowych instrumentow, rosćeše ličba konkurowacych nulowych meridianow wot 16. lětstotka.
Ale najwjace z nich docpě jenož lokalny abo narodny wuznam.
Podpěrowace za wobchowanje Ferroweho meridiana tež skutkowaše, zo meridian magnetoweho čopa, kotryž zda so najprjedy jako přirodna definicija nuloweho meridiana, wočiwidnje jenož mało na zapad ležeše.
Dalša lěpšina tutoho ličenja dołhosće běchu pozitiwne hódnoty za wšu Europu.
W aprylu 1634 je so wot kongresa wučencow wšěch łódźowacych narodow Ferrowy nulowy meridian wobkrućił a zdobom hišće raz dokładnišo na Punta Orchilla, zapadnu kónčk kupy, postajił.
Zmylk při postajenju dołhosće je do toho při něšto stopnjow był: Ptolemeus postaji wupřestrěće po dołhosći Srjedźneho morja při 62°, Mercator je jo w lěće 1554 z 52° podał, woprawdźe leži při 42°.
Dalokowid, kotryž bě znaty wot wokoło 1610, zmóžni přez wobkedźbowanje astronomiskich podawkow, předewšěm wobběhow Jupiterowych měsačkow, za kotrež wot lěta 1668 tabele eksistowachu, pomjeńšenje zmylka na 10 do 12 mjeńšin, při runočasnym wobkedźbowanju na poćahowym městnje na 2 do 3 mjeńšin.
Z tym započa so wuznam derje wutwarjenych hwězdarnjow dale rosć.
Na kupje Ferro njebě natwarjenje wulkeje hwězdarnje myslomne.
Z tym bě Ferrowy nulowy meridian skryty Pariski nulowy meridian.
Krótko po tym, wot poslednjeje třećiny, bě tež na morju spušćomna postajenje dołhosće móžno, přez zwěsćowanje dosć dokładnych měsačkowych distancow w měsačkowych tabelach a přez dosć dokładne chronometry.
Z tym běchu tež dokładne podaća dołhosće na mórskich kartach trěbne.
Dokelž mórska móc Wulka Britaniska je tu načolna była, je so na mórskich kartach Greenwichski nulowy meridian přesadźił.
Zawjazny bu wón na mjezynarodnej konferency swětowych kartow w lěće 1913.
Tež po přestajenju kartow je so Ferrowy nulowy meridian znutřka krajměrjenskich zarjadnistwow zwjetša hišće dale wužiwał.
W Němskej je so Ferrowy nulowy meridian we wobłuku přihotowanjow k přechodej krajměrjenstwa na koordinaty Gauß-Krüger w lěće 1923 přez Greenwichski wuměnił.
Za to je so wot dotalnych hódnotow dołhosće kulojćena hódnota 17° 40' wotličiła, zo by dotalny łopjenowy přitřih topografiskich kartow wobchowało.
Awstriske krajměrjenstwo bazuje do dźensnišeho na Ferrowym nulowym meridianje.
Přeličenje do Greenwichskich dołhosćow stawa so z mjezynarodnje normowanej hódnotu 17° 40' 00" wušła.
Bjerwałdski jězor je kumštny jězor we Łužiskej jězorinje, něhdźe 22 km sewjernje Budyšina a 20 km wuchodnje Wojerec w Zhorjelskim wokrjesu.
Ma přestrjeń wot 13 km2 a je tuž najwjetši jězor w Sakskej.
Hłowny přibrjóh leži při Klětnjanskej stronje jězora.
W bliskosći Klětnjanskeho přibrjoha namaka so přistaw za małe čołmy.
Při južnym brjoze jězora leži Delni Wujězd.
34.05-118.23333333333 Koordinaty: 34° 3′ S, 118° 14′ Z Los Angeles je wulkoměsto w Kaliforniskej na zapadźe Zjednoćenych statach Ameriki při pobrjoze Ćicheho oceana.
Wone ma štyri miliony wobydlerjow a je tuž druhe najwjetše město Zjednoćenych statow Ameriki po New Yorku a najwjetše město Kaliforniskeje.
Leidenska uniwersita je najstarša uniwersita w Nižozemskej.
Za čas wosomdźesatlětneje wójny přećiwo Španiskej bu město woblěhowane.
Třećeho oktobra 1574 bu město wot tak mjenowanych "Geuzen" wuswobodźeny.
Princ Wilhelm Oranski da Leidenčanam, jako myto za spjećowanje přećiwo Španičanam, uniwersitu.
Hłowne twarjenje uniwersity leži na Rapenburgu, najrjeńšim kanalu Leidena.
Twarjenje bě prěnjotnje klóšterska cyrkej.
Pódla tutoho twarjenja leži Hortus Botanicus, botaniska zahroda.
Miro Jennerjahn je sakski politikar Zwjazka 90/Zelenych, kiž bě wot 2009 do 2014 přez krajnu lisćinu woleny zapósłanc sakskeho krajneho sejma.
Do toho studowaše mjez 1998 a 2005 politiske wědomosće na Swobodnej uniwersiće w Berlinje.
Při wólbach 2014 njebu hižo woleny.
Stolica a najwjetše město je Sochumi při Čornym morju.
Abchaziska běše za čas Sowjetskeho zwjazka wot lěta 1931 awtonomna republika w Georgiskej socialistiskej sowjetskej republice, je so pak w běhu krizy spočatk 1990tych lět a njewotwisnosće Georgiskeje dnja 23. julija 1992 wot njeje wotšćěpiła, za swoje stejišćo we wójnje lěta 1993 wojowała a je wot kónca Kawkaskeje wójny lěta 2008 wot Ruskeje, Nikaraguwy, Nauru a Venezuele jako njewotwisny stat připóznata.
Hamtskej rěči stej abchazišćina a rušćina, při čimž so w zjawnosći hłownje rušćina wužiwa.
W samopostajenej republice Abchaziskej nima georgišćina žanoho oficielneho statusa.
Lubnjow je hornjołužiska wjes w Budyskim wokrjesu, kotraž słuša wot lěta 2019 ke Kamjencej.
Wjeska leži zapadnje Kamjenskeho nutřkowneho města při Šwobičanskej wodźe.
Leži něhdźe 1900 kilometrow wuchodnje Moskwy w Zapadosibirskej nižinje při rěce Irtyš blisko wuliwa do Oba a je najwjetše město a stolica Awtonomneho wokrjesa Chantow a Mansow.
Protyka za lěto 1970 Dewastacija Kwětanec za rěčnu zawěru a Parcowa za Škodowsku brunicowu jamu.
04. junija: Tonga bu njewotwisna wot Zjednoćeneho kralestwa.
01. awgusta: Po zničenju města Belize City přez hurrikan załoži so Belmopan jako nowa stolica.
22. oktobra: W Chilskej bu Salvador Allende jako kandidat wólbneho zwjazka Unidad Popular za noweho prezidenta woleny.
Leži něhdźe 55 kilometrow južnje Sumow.
Sydlišćo je so w lěće 1660 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1940 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Nawahrudkowskeho rajona.
Leži něhdźe 50 kilometrow juhowuchodnje Lidy a 130 kilometrow wuchodnje města Hrodna.
Sydlišćo je so w lěće 1044 prěni raz naspomniło, bě wot 13. lětstotka pod kontrolu litawskeho wulkowjerchowstwa a dósta 1444 Magdeburgske měšćanske prawa.
Wot 1507 do 1795 a znowa wot 1921 do 1939 bě město ze zarjadniskim sydłom pólskeho wojewódstwa Nowogródek.
Leži při jězorje Jieznas něhdźe 15 kilometrow wuchodnje wot města Prienai a něhdźe 35 kilometrow juhowuchodnje Kaunasa.
Sydlišćo je so w lěće 1492 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1956 měšćanske prawa.
Wona słuša k sekciji Tacamahaca roda topołow.
Leži w sewjernym Kawkazu w republice Dagestan něhdźe 150 kilometrow južnje Machačkale.
Ma něhdźe 1200 wobydlerjow.
Sydlišćo je so w 10. lětstotku załožiło.
9. februara abo 9. małeho róžka je 40. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 325 dnjow hač do kónca lěta.
1621: W Romje wuzwoli so Alessandro Ludovisi jako naslědnik Pawoła V. za bamža Hrjehorja XV.
1404: Konstantinos XI.
Ekwator je teoretiska linija na zemi, kotraž ma samsnu zdalenosć z wobeju polow a rozdźěluje zemju do sewjerneje a južneje połkule.
Ma geografisku šěrinu wot 0° a teoretisku dołhotu wot 40.075,016686 km.
Zemski ekwator přeprěkuje Afriku, Indiski ocean, juhowuchodnu Aziju, Ćichi ocean, Južnu Ameriku a Atlantiski ocean.
Tam steji słónco dwójce w lěće w ceniće, štož wobwliwuje tež tropiske počasy.
Ekwator direktnje přeprěkuje 11 statow: Ekwador Kolumbisku Brazilsku São Tomé a Príncipe Gabun republiku Kongo Demokratisku republiku Kongo Ugandu Keniju Somaliju Indonesku Nimo toho přeprěkuje wjacore skupiny kupow mjez jednotliwymi kupami, na přikład Malediwy.
Klaus Bartl je sakski politikar Lěwicy, kiž bě wot 1990 do 2019 přez krajnu lisćinu woleny zapósłanc Sakskeho krajneho sejma.
Bartl bě wot 1969 do 1971 inoficielny sobudźěłaćer statneje bjezstrašnosće NDR.
Wot 1979 do 1989 bě, mjeztym jako diplomowany jurist, politiski sobudźěłaćer wobwodneho nawodnistwa SED w Kamjenicy.
Wón je bjezkonfesijny, ženjeny a nan třoch dźěći.
Za čas Serbskeho seminara steješe knihownja jeho chowancam k dispoziciji.
Na iniciatiwu fararja Imiša dósta w 1890tych lětach prěni raz tež ewangelske serbske spisy z Łužicy.
Z rozpušćenjom seminara w lěće 1922 přewza Čěskosłowaksko-serbske towarstwo „Adolf Černý" serbski dźěl zběrki, mjeztym zo donjesechu němske, čěske a łaćonske spisy z knihownje do Budyšina.
Za čas nacionalsocialistiskeje okupacije Čěskeje buchu knihi do Němskeje wotwjezene, wróćichu so pak po wójnje zaso do Prahi.
Wot wulkeje wody Wołtawy w awgusće 2002 bu tež dźěl knihownje potrjecheny a wjele knihow wobškodźene.
Najstaršej spisaj Hórnikoweje knihownje stej Ticinowa gramatika z lěta 1679 a Frenclowa gramatika z lěta 1693.
Europa je poměrnje mały kontinent, dokładnje prajene žadyn samostatny kontinent, ale dźěl dwójneho kontinenta Eurazija, wobstejaceho z Europy a Azije.
Jenož Awstralija je mjeńša.
Europa mjezuje z Aziju na wuchodźe, ze Srjedźozemskim morjom na juhu a z Atlantiskim oceanom na zapadźe.
Cyłkownje ma Europa přestrjeń wot něhdźe 10,5 milionow kwadratnych kilometrow a je tuž druhi najmjeńši kontinent.
Najsewjerniši dypk europskeje twjerdźizny leži na połkupje Nordkinn w Norwegskej a najzapadniši Cabo da Roca w Portugalskej.
Najwyša hora kontinenta je po powšitkownej definiciji europskich mjezow Mont Blanc w francoskich Alpach.
Wobhladuje-li so pak hłowny hrjebjeń Kawkaza jako hranica, je Elbrus najwyši dypk.
Najdlěša rěka je Wolga we wuchodnej Europje a najwjetši jězor Ladogaski jězor blisko Pětrohroda.
Wot 20 najdlěšich rěkow Europy běža 13 zdźěla abo dospołnje w Ruskej: Hlej tež Lisćina rěkow w Europje Najwjetše jězory w Europje su: Ladogaski jězor w Ruskej – 18.390 km² Onjegaski jězor w Ruskej – 9616 km² Vänerski jězor w Šwedskej – 5650 km² Saimaa w Finskej – 4400 km² Peipuski jězor w Estiskej a Ruskej – 3555 km² Z něhdźe 700 milionami wobydlerjow słuša Europa k husće wobsydlenym regionam swěta.
Přerězna hustosć wobydlerstwa je 65 wobydlerjow na kwadratny kilometer.
Mjeztym zo su srjedźna, zapadna a južna Europa husće wobsydlene, woteběra hustosć wobydlerstwa k sewjerej a wuchodej.
Tež grjekšćina, albanšćina, baltiske a keltiske rěče kaž tež Romani słušeja k indoeuropskej skupinje.
Druhu najwjetšu rěčnu swójbu Europy tworja Uralske rěče.
K tomu słušeja hłownje finšćina, estišćina a madźaršćina jako europske hamtske rěče kaž tež samiske rěče w Skandinawiskej a wšelakore mjeńšinowe rěče w Ruskej.
W europskim dźělu Turkowskeje je turkowšćina a w Kazachstanje kazachšćina jako turkskej rěči z hamtskimaj rěčomaj.
Na wuchodnej kromje kontinenta je kalmykšćina jenička mongolska rěč, kotraž je w Europje domoródna.
Na kupje Malta je z maltašćinu semitiska rěč z hamtskej rěču.
Najbóle rozšěrjenej alfabetaj w Europje stej łaćonski a kyriliski.
Blisko Kaspiskeho morja su Kalmykojo žiwi – jenički buddhistiski lud Europy.
Wokoło 17 procent Europjanow su bjezkonfesionelni, wosebje w Estiskej, Čěskej, Nižozemskej, Ruskej a wuchodnej Němskej a powšitkownje skerje w městach.
28 krajow je čłon Europskeje unije.  Commons: Europa – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Staty a wotwisne teritorije w Europje Staty • Albanska • Andorra • Awstriska • Belgiska • Běłoruska • Bołharska • Bosniska a Hercegowina • Čěska republika • Čorna Hora • Danska • Estiska • Finska • Francoska • Grjekska • Chorwatska • Irska • Islandska • Italska • Letiska • Liechtenstein • Litawska • Luxemburgska • Madźarska • Malta • Moldawska • Monaco • Němska • Nižozemska • Norwegska • Pólska • Portugalska • Rumunska • Ruska1 • San Marino • Serbiska • Sewjerna Makedonska • Słowakska • Słowjenska • Španiska • Šwedska • Šwicarska • Turkowska1 • Ukraina • Vatikanske město • Zjednoćene kralestwo Zwadne teritorije: Kosowo • Podnisterska Druhe teritorije: Åland • Baskiska • Bretanja • Ferejske kupy • Friziska • Friulska • Gagauska • Galicija • Gibraltar • Guernsey • Jendźelska • Jersey • Katalanska • Korniska • Łužica • Man • Sewjerna Irska • Svalbard • Šotiska • Waliziska 1 Leži zdźěla w Aziji.
Chorhojčka kćenja je blěda.
Rostlina so za zelenu a suchu picu wužiwa.
Protyka za lěto 1878 20. februara: Leo XIII. bu za naslědnika romsko-katolskeho bamža Pija IX. wuzwoleny.
3. měrca: Sanstefanske měrowe zrěčenje skónči Rusko-Turkowsku wójnu a Balkansku krizu.
Bołharska bu k prěnjemu razej po 500 lětach znowa njewotwisna.
13. junija - 13. julija: W Berlinje wotměje so tak mjenowany Berlinski kongres, na kotrymž wujednaja europske wulkomocy nowe rjadowanje juhowuchodneje Europy.
17. awgusta: W hosćencu „Póstowy róžk" blisko Chasowa wotměje so pod nawodom Jana Krala štwórta Schadźowanka.
Publik běše holanske sydlišćo w sewjeru Hornjeje Łužicy, kotrež bu w lěće 1986 wopušćene a potom za Rychwałdsku brunicowu jamu wotbagrowane.
Po hamtskich ličbach mějachu so pjatnaće wobydlerjow přesydlić.
Publik ležeše na prawym boku Běłeho Šepca mjez Wunšowom a Zamostami.
Wjeska – po sydlišćowej formje kulowc – naspomni so k prěnjemu razej pisomnje wokoło lěta 1400 jako Publicsdorff.
W slědowacych lětstotkach mjenowachu ju jenož hišće Publik.
Wot nacionalsocialistow bu dla swojeho serbskeho wjesneho mjena w lěće 1936 přemjenowana na Wildfelde, dósta pak swoje stare mjeno po wójnje wróćo.
Wjes a tamniši wudwór słušeštej wot lěta 1603 do Mužakowskeho stawoweho knjejstwa.
Po statistice Arnošta Muki měješe Publik we 1880tych lětach 60 wobydlerjow, kotřiž běchu bjez wuwzaća Serbja.
Ewangelscy Publičenjo přisłušachu znajmjeńša wot časa reformacije Rychwałdskej wosadźe.
Wona wobsteji z hudźbnikow Marko Njek, Marek Rjelka, Florian Jurenc, Beno Šołta a Jan Čórlich a załoži so w lěće 2004 na póstnicy w tehdyšej „Bjesadźe" w Budyskim Serbskim domje.
W dźesać lětach su spisali tójšto swójskich serbskich spěwow, wot kotrychž je Z tobu najpopularniši na swjedźenjach.
2013 su z podpěru Załožby za serbski lud prěnju tačel produkowali a wudali.
Gadžijewo je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1957 załožiło a ma wot lěta 1981 měšćanske prawa.
Bolotnoje je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1805 załožiło a ma wot lěta 1943 měšćanske prawa.
Leži při Baltiskim morju sewjernje Kaliningrada.
Sydlišćo je so w lěće 1258 załožiło a ma wot lěta 1946 měšćanske prawa.
Moškowo je sydlišćo měšćanskeho typa w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1893 załožiło a ma wot lěta 1961 měšćanske prawa.
Mariinsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1698 załožiło jako wjes Kijskoje a ma wot lěta 1856 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Šalčininkaiskeho rajona.
Leži něhdźe 50 kilometrow južnje Vilniusa.
Sydlišćo je so w lěće 1311 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1956 měšćanske prawa.
Jaunjelgava je městačko w Letiskej.
Je zarjadniske sydło Jaunjelgavskeho wobwoda.
Leži při lěwym brjoze Dwiny, blisko Plawinskeho spjateho jězora, něhdźe 70 kilometrow juhozapadnje Rigi.
Sydlišćo je so w lěće 1590 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1647 měšćanske prawa.
Tursunzoda je město na zapadźe Tadźikistana, blisko uzbekskeje hranicy.
Je zarjadniske sydło Tursunzodskeho wobwoda a ma něhdźe 53 tysac wobydlerjow, kiž su zwjetša Uzbekojo.
Leži w płódnej Chisorskej dolinje něhdźe 50 kilometrow zapadnje wot stolicy Dušanbe při derje wutwarjenej dróze M41 a železniskej čarje, zwjazowacej Dušanbe z wukrajom.
Blisko města nadeńdźe so jedyn z jenož třoch hraničnych přechodow mjez Tadźikistanom a Uzbekistanom.
Sydlišćo je so w 14. lětstotku prěni raz naspomniło a bě hač do druheje swětoweje wójny mała wjes, přez kotruž wjedźeše wot lěta 1929 železnica Dušanbe–Moskwa.
W lěće 1954 dósta měšćanske prawa.
Dósta w lěće 1978 mjeno tadźikiskeho basnika-politikarja Mirzo Tursunzody.
Tursunzoda je wot lěta 1975 stejišćo wulkeho aluminijoweho zawoda, kotryž je dźensa we wobsydstwje Tajikistan Aluminium Company.
Fabrika je najwjetši industrijowy zawod Tadźikistana a zamołwita za 60 procentow tadźikiskeho eksporta a 20 procentow bruttoweho nutřkokrajneho produkta, při čimž přetrjebuje přerěznje 40 procentow tadźikiskeje miliny.
Kćenja steja po jednym w čumpatych, pakićojtych kwětnistwach.
Rosće na suchich trawnikach a skalnych zwisach.
Rostlina je w južnej Němskej, dołach centralnych a južnych Alpach a w južnej Europje rozšěrjena.
Fokino je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w Sibirskej w Primorskim regionje při brjoze Japanskeho morja něhdźe 130 kilometrow wuchodnje Wladiwostoka.
Sydlišćo je so w lěće 1891 załožiło a ma wot lěta 1980 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 25 kilometrow juhozapadnje Kijewa.
Hižo za čas Kijewskeje Rus běše tu słowjanska wjeska.
Sydlišćo pod mjenom Budajiwka naspomni so prěni raz w 16. lětstotku.
Město Bojarka nasta 1956 přez zjednoćenje sydlišćow Bojarka, Budajiwka a Nowa Tarasiwka.
Sowjetski spisowaćel Nikolaj Ostrowskij, awtor popularneho romana Kak so wocl kowaše, pochadźa z Bojarki.
Šach je klasiska deskowa hra za dweju hrajerjow.
Hraje so na šachowej desce, kotraž so do 8 × 8 běłych a čornych polow dźěli.
Wobaj hrajerjej mataj na spočatku 16 figurow – dwě wěži, dwaj konikaj, dwaj běharjej, jednu damu, jednoho krala a wósom burow.
Hru započina běły, hrajerjej so potom prawidłownje wotměnjujetej.
Jedyn ćah woznamjenja přeco pohib z jednej figuru, wuwzaće je rošada, hdźež so ćehnje z kralom a wěžu.
Zaměr hry je popadnyć krala přećiwnika.
Hornjoserbsce: K = Kral, D = Dama, W = Wěža, B = Běhar, S = Konik, Burik nima pismik.
Delnjoserbsce: K = Kral, D = Dama, T = Torm, B = Běgaŕ, S = Kónik, Burik nima pismik.
Dalicy su wjeska z 90 wobydlerjemi we wuchodźe hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słušeja ke gmejnje Wulka Dubrawa a leža 176 m nad mórskej hładźinu njedaloko Budyskeho spjateho jězora.
Běchu hač do lěta 1936 samostatna gmejna, po tym najprjedy wjesny dźěl susodnych Chwaćic a wot 1994 dźěl Wulkodubrawskeje gmejny.
Susodnje wjesce staj Chwaćicy na sewjerowuchodźe a Křiwa Boršć na zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje kulowca jako knježe sydło Dalewicz je z lěta 1391.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 80 wobydlerjow, mjez nimi 78 Serbow.
Ewangelscy Daličenjo přisłušeja z lěta 1899 Chwačanskej wosadźe, katolscy Budyskej.
Hwězdne njebjo je napohlad njebja z njebjeskimi ćělesami - nócneho njebja a na nim z wóčkomaj widźomnych hwězdow; njebjeska kula, směrowa kula abo jednotna kula antikska astronomija je so předstajiła, zo su hwězdy na tutym firmamenće jako dźěl njebjeskeje sfery přilěpjene.
Hlej k tomu tež na časowe systemy.
Poćahowanski system za čas, koordinaty a fyzikaliske měrjenja so na kóncu wotwodźa wot hwězdneho njebja.
Wažne parametry so mjezynarodnje jednotnje definuja, při čimž třěšne towarstwa astronomow a geodetow wusko kooperuja.
Spody: napohlad njebja štyrjoch počasow za srjedźnu Europu wokoło 21 hodźin wosrjedź měsaca w januarje, aprylu, juliju a oktobrje.
-3-169 Koordinaty: 3° J, 169° Z Kiribati je njewotwisny kupowy stat wosrjedź Ćicheho oceana a čłon Commonwealtha.
Leži mjez Hawaiiom a Awstralskej a zestaja so ze třoch kupowych skupinow z 32 atolemi.
Najwyše městno stata namaka so na wotležanej kupje Banaba.
Protyka za lěto 1987 1987 bě powšitkowne lěto z 365 dnjemi.
W tutym lěće dewastěruje so pjeć łužiskich wsow za brunicowe jamy, a to Liškowk a Woškalawa w Delnjej kaž tež Šiboj w Hornjej Łužicy.
25. januara: Při wólbach k jědnatemu Zwjazkowemu sejmej Němskeje dóstanje CDU/CSU 44,3 %, SPD 37,0 %, FDP 9,1 % a Zeleni 8,3 %.
12. junija: Prezident Zjednoćenych statow Ronald Reagan rěči před Braniborskimi wrotami w Berlinje.
Kwětula je ród ze swójby róžowych rostlinow.
Małka bozanka je zelišćowa rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 1 hač do 2 m.
Wone přećiwnje ćehnje.
Łopjena wobsteja ze 7 abo 9 lancetojtych pjeritych łopješkow, kotrež su sćeńka rězane a docpěwaja dołhosć wot 5 hač do 15 cm.
Běłe hač róžojte kćenja wobsahuja čerwjene próškowe łopješka.
Płody su čorne, njejědźne jahody.
Rosće na lěsnych zahonach a na łučinach.
Rostlina je w srjedźnej a južnej Europje rozšěrjena, při čimž sewjernje hač do južneje Šwedskeje wustupuje.
Citrusowe płody je ród ze swójby rutowych rostlinow.
W internetowym słowniku: Bergamotte Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Zitronenbaum Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Grapefruit Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Pampelmuse Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Słowo hospodarstwo wopisa cyłk rjadowanjow a naprawow k spokojenju čłowjeskich potrěbnosćow na tworach a słužbach.
Družiny su aromatisce wonjace wjacelětne zela.
Słód wariěruje wot wočerstwjowaceho hač jara intensiwneho.
Rostliny su w Europje, Aziji a Africe rozšěrjene.
Ród wobsahuje něhdźe 25 družinow.
Bu jako wuměłstwowu ćišć, dopisnicu a wuměłsku protyku wjace hač 12 milionow raz reprodukowany.
Listowa znamka z lěta 1968 je měła nakład wot 12 milionow kuskow.
Ma něhdźe 10,2 milionaj wobydlerjow na přestrjeni wot 154.000 kwadratnych kilometrow.
Stolica a zdobom najwjetše město je Atlanta.
Stat mjezuje w Appalachach na sewjeru z Tennessee a Sewjernej Carolinu, na wuchodźe z Južnej Carolinu, na juhu z Floridu a na zapadźe z Alabamu.
Na juhowuchodźe twori pobrjóh Atlantiskeho oceana přirodnu mjezu.
Najwyši dypk je wjeršk hory Brasstown Bald w Appalachach.
Georgia je so 1732 jako poslednja z 13 britiskich kolonijow załožiła a přiwza dnja 2. januara 1788 jako štwórty stat wustawu Zjednoćenych statow.
Stat je pomjenowany po britiskim kralu Jurju II. a ma oficielne přimjeno Peach State.
Wot 1861 do 1865 słušeše k jědnaće Konfederowanym statam.
W lěće 1996 bě stolica Atlanta městno 26.
Olympiskich lěćnych hrow.
Najwjetše města nimo Atlanty su Augusta a Athens.
W lěće 2010 měješe 87,3 % wobydlerstwa jendźelšćinu za maćeršćinu a 7,4 % španišćinu, při čimž je jeničce jendźelšćina z hamtskej rěču.
Charles Michel je belgiski politikar strony Mouvement Réformateur a wot 1. decembra 2019 jako naslědnik Donalda Tuska prezident Rady Europskeje unije.
Wot 11. oktobra 2014 hač do 27. oktobra 2019 bě wón z premierministrom Belgiskeje a nawjedowaše z tym federalne knježerstwo kralestwa.
Do toho bě wot 2000 do 2004 nutřkowny minister Wallonskeho regiona a wot 2007 federalny minister za wuwićowe zhromadne dźěło.
Wot 2006 je zdobom měšćanosta města Wavre a wot februara 2011 předsyda swojeje strony.
Charles Michel je syn něhdyšeho belgiskeho wonkowneho ministra a europskeho komisara Louis Michel.
Syrik je w tutej wjazbje štworohódnotny.
H2S2O7 Syrikowodźik je jara jědojty płun, kotryž jako zhniłe jeja smjerdźi.
Syrik je w tutej wjazbje dwuhódnotny.
Najwjetši dźěl pólskeje Hornjeje Łužicy słuša dźensa k Delnjošleskemu wojewódstwu.
Na zapadźe tworja Łužiska Nysa hranicu ze Sakskej, na juhu běži čěska mjeza přez Kyrkonoše.
Stolica wojewódstwa je Wrócław nad Wódru.
W lěće 2019 měješe wojewódstwo 2.899.986 wobydlerjow.
Rostlina je wot Himalaje, přez Chinsku, na Acorach hač do wuchodneje a južneje Afriki rozšěrjena.
Přetoržnička je ród ze swójby nalikowych rostlinow.
Ma něhdźe tři miliony wobydlerjow na přestrjeni wot 138.000 km².
Stolica a z něhdźe 200.000 wobydlerjemi zdobom jeničke wulkoměsto je Little Rock.
Stat mjezuje z Missouri na sewjeru, Tennessee na sewjerowuchodźe, Mississippi na juhowuchodźe, Louisianu na juhu, Texasom na juhozapadźe a z Oklahomu na zapadźe.
W lěće 2000 měješe 94 % wobydlerstwa jendźelšćinu za maćeršćinu a 4,5 % španišćinu.
Jendźelšćina je oficielna statna rěč.
Tšadow je delnjołužiska wjes w braniborskim wokrjesu Hornje Błóta-Łužica a wot lěta 2002 gmejnski dźěl Wětošowa.
Ma něhdźe 250 wobydlerjow a nadeńdźe so při južnej kromje Błótow, tři kilometry sewjernje Wětošowskeho stareho města při Wětošowskej młynskej rěčce.
Susodne wjeski su Długi za Łučnym hatom na wuchodźe, Wóškalawa a město Wětošow na juhu, Chórice na juhozapadźe a Raduš na sewjerozapadźe.
Wjes w formje rjadowca naspomni so prěni raz w lěće 1355.
Hižo w 9. lětstotku wobsteješe pak serbske hrodźišćo na městnje dźensnišeho hrodowskeho parka.
W lěće 1878 załoži so prěnja Tšadowska šula.
Po statistice Arnošta Muki měješe Tšadow we 1880tych lětach cyłkownje 414 wobydlerjow, z nich 400 Serbow a 14 Němcow.
Narodźi so jako syn fararja a wopytowaše šulu we Wojerecach kaž tež gymnazij w Budyšinje.
Wot 1663 hač do swojeje smjerće skutkowaše jako farar we Wóslinčanskej wosadźe.
Ćichor zawostaji w rukopisu serbske přełožki njedźelskich a swjedźenskich sćenjow a epistlow.
203 Korla Awgust Jenč: Spisowarjo serbskich rukopisow mjez hornjołužiskimi Serbami hač do lěta 1800.
83 Rudolf Kilank: Ćichor, Jan. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn: Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow.
Leži při rěce Dnjepr něhdźe 120 kilometrow južnje Dnipra.
Turkistan je město w južnym Kazachstanje.
Leži při rěce Syrdarja něhdźe 160 kilometrow sewjerozapadnje Šymkenta.
Ma něhdźe 150 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w 5. lětstotku załožiło a ma wot lěta 500 měšćanske prawa.
Protyka za lěto 1962 13. oktobra: We Wojerecach wotkry so tafla na dopomnjeće załoženja Domowiny před 50 lětami.
Tydźeń je dźensa w nimale wšěch kulturach na swěće časowa jednotka, kotraž wobsteji ze sydom dnjow.
Wot lěta 1970 w NDR, 1975 w Zwjazkowej republice a 1978 tež mjezynarodnje připóznaty moderny tydźeń dźe wot póndźele hač do njedźele, tradicionelny židowsko-křesćansko-muslimski tydźeń pak wot njedźele hač do póndźele.
Jedne lěto ma znajmjeńša 52 njedźelow; měsac znajmjeńša štyri.
Dźěłowe a šulske dny su w srjedźnej Europje zwjetša póndźela, wutora, srjeda, štwórtk a pjatk, mjeztym zo sobota a njedźela ke kóncej tydźenja słušatej.
Njedźela je w Němskej samo oficielnje wotpočny dźeń.
W Zjednoćenych statach, Awstralskej a někotrych arabskich krajach płaći njedźela tež oficielnje dale jako prěni dźeń.
Heyne Filmbibliothek Band 168.
Dalše serbske mjeno je woknowe łopjeno.
Berylium je chemiski element ze symbolom Be a rjadowej ličbu 4.
Woclošěry lochkometal je jara twjerdy a krjechki a so zwjetša jako přidawk lećinow wužiwa.
Šipojta žerchej je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 20 hač 50 cm.
Stołpik njese wjele łopjenow.
Łopjena su dołhoće-jejkojte, njeprawidłownje zubate.
Delnje łopjena su stołpikate, zubate a zahe zwjadnu.
Hornje łopjena stołpik wobpřimaja.
Běłe kćenja docpěwaja šěrokosć wot 5 hač 6 mm a wobsteja z štyri wopak-jejkojtych, 3-4 mm dołhich krónowych łopješkow.
Wone steja w hustych kićach, při čimž wjace kićow pozdatny wokołk wutwori.
Rosće w njerodźowych wobrostach na pućach, nadróžnych kromach, železniskich nasypach, drjebiznowych městnach a winicach.
Rostlina je w srjedźnej a južnej Europje rozšěrjena, mjeztym pochadźa originalnje ze srjedźneje Azije a juhowuchodneje Europy a so je wosrjedźa 19. lětstotka za čas natwarjenju železnicowych linijow sylnje rozšěriła.
Insektožrački su rjad w rjadowni cycakow.
Jedna so wo na družiny bohatu skupinu poměrnje małkich zwěrjatow z na rubježne žiwjenske wašnje přiměrjenym kusadłom.
Přisłušnosć jěžikow do skupiny je zwadna.
Zwěrjata su wot 3 do 45 cm dołhe a waža mjez 2 g a 2 kg.
Wosebje troski su małe, Etruski trosk je najmjeńši cycak na swěće.
Do najwjetšich družin słušatej Wulkomyšowy jěž a Solenodon.
Najwažnišu rólu při pytanju cyroby hraje pola wšitkich družinow derje wuwity čuch.
Žiwjenski rum insektožračkow wobjimuje Euraziju, Afriku a Sewjernu kaž tež Srjedźnu Ameriku.
W Awstraliji jich njeje.
Wjetšina družinow su zemske žiwochi.
Arnošt Holan bě serbski wučer a kulturny prócowar.
Narodźi so jako syn žiwnosćerja w Janecach pola Hodźija a wopytowaše wot 1898 do 1904 Krajnostawski wučerski seminar w Budyšinje.
Wot 1904 do 1907 skutkowaše jako wučer w Myšecach a wot 1907 hač do lěta 1934 w Budyšinku.
W tutym lěće pušćichu fašisća jeho jako „njepolěpšujomneho" ze šulskeje słužby.
Holan přesydli so do města a dźěłaše wot 1934 do 1937 jako pomocnik Jana Symanka w archiwje Maćicy Serbskeje.
Po zawrjenju Serbskeho domu bě wot 1937 do 1945 z kantorom w Poršicach, Budyšinku a naposledk w Malešecach.
W jeho Budyskim domje na Kleistowej so tajnje načolne wosoby Domowiny schadźowachu.
Po kóncu Druheje swětoweje wójny sta so ze šulskim nawodu w Poršicach.
Hromadźe z Janom Šěcu a Pawołom Krawcom wožiwi Holan při wučerskim seminarje towarstwo serbskich seminaristow Swoboda.
Jako młody wučer wobdźěli so 1912 na załoženju Domowiny.
Po kóncu němskeho kejžorstwa zastupi 1918 do Socialdemokratiskeje strony Němskeje.
Bě aktiwny w serbskim spěwarskim hibanju a pomhaše Jurjej Słodeńkej při wudawanju dźěćaceho časopisa „Raj".
Dlěje hač dźesać lět bě Arnošt Holan starosta sokołskeje jednoty w Poršicach.
Arnošt Holan měješe z mandźelskej Emu štyri dźowki, mjez druhim Lubinu Holanec-Rawpowu a Ludmilu, pozdźišu mandźelsku Frida Mětška.
Neretva je najwuznamniša rěka Hercegowiny.
Wot cyłkownje 225 kilometrow běži wona 203 kilometry přez Bosnisku a Hercegowinu a 23 kilometrow přez Chorwatsku.
Blisko Jablanicy wobroći so rěka do juha a docpěje Mostar, stolicu Hercegowiny.
Blisko chorwatskeho městačka Ploče wuliwa so z płódnej rěčnej deltu do Jadranskeho morja.
Neretva je jenička wulka rěka Bosniskeje a Hercegowiny, kotraž běži bjezposrědnje do morja, mjeztym zo wotběža tamne rěki přez Sawu a Dunaj do Čorneho morja.
Wona je zdobom jenička wjetša rěka, kiž předrěwa Dinariske horiny ze sewjera do juha.
Wudrjeńca Neretvy słuži hižo ze starodawna jako wažny wobchadny koridor mjez Jadranskim pobrjohom a Sarajewom.
Riga je stolica Letiskeje a leži blisko wuliwa Dwiny do Baltiskeho morja w srjedźišću baltiskeho kraja.
Stare hansowe město je zdobom najwjetše město Baltikuma.
Ma něhdźe 698 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1201 załožiło a ma wot lěta 1225 měšćanske prawa.
Dalše serbske mjeno je rabarber.
Dalše družiny: Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Jarosław Aleksander Kaczyński je pólski politikar.
Wot lěta 2001 je Kaczyński předsyda strony Prawo i Sprawiedliwość.
Jeho dwójnik Lech bě wot lěta 2005 hač do jeho smjerće dla spadnjenja lětadła w aprylu 2010 statny prezident Pólskeje.
Při wólbach za pólski sejm lěta 2015 dósta jeho strona 37,7 % hłosow a dobudźe z tym wjetšinu sydłow w parlamenće.
Leo XIII. bě italski duchowny a bu 20. małeho róžka 1878 jako naslědnik Pija IX. za 255. bamža romsko-katolskeje cyrkwje wuzwoleny.
Jeho dźělbraća w socialnych prašenjach dla bu mjenowany wot strony wěriwych „bamž dźěłaćerjow" abo „socialny bamž".
Leo XIII. zemrě w starobje 93 lět a bě tuž najstarši bamž w stawiznach romsko-katolskeje cyrkwje.
47.1397222222229.5216666666667 Koordinaty: 47° 8′ S, 9° 31′ W; CH1903: Vaduz je stolica Liechtensteina.
Ma jenož pjeć tysac wobydlerjow a je tuž jedna z najmjeńšich stolicow na swěće.
Złokomorowska narěč bě dialekt serbšćiny, kotryž so w Złym Komorowje a wokolnych wsach hač do 20. lětstotka rěčeše.
Jako jedyn ze serbskich namjeznych dialektow běše hornjoserbšćinje bliši hač delnjoserbšćinje.
Kaž pola Mužakowskeje narěče wariěrowaše bliskosć k jednej ze serbskeju standardneju rěčow wot jedneje wjeski k druhej.
Rěčna asimilacija w Złokomorowskej kónčinje bu nimo připućowanja němskorěčnych dźěłaćerjow do industrijnych zawodow předewšěm spěchowana přez wotstronjenje serbskich Božich słužbow w 19. lětstotku.
Za čas NDR běše najbliša šula z B-wučbu serbšćiny w Ptačecach.
Tak so serbšćina jako swójbna rěč hač do srjedźe 20. lětstotka zhubi.
Trjebjeńca je wjes we wuchodźe sakskeho wokrjesa Budyšin a słuša wot lěta 1974 k Bukečanskej gmejnje.
Leži w hornjołužiskich honach we wysokosći 255 metrow nad mórskej hładźinu.
Susodne wjeski su Pomorcy w sewjerowuchodźe, Bukecy w juhowuchodźe, Mješicy w juhu, Sowrjecy a Šekecy w zapadźe a Wadecy w sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje bě w lěće 1419 jako Vlemischentorff a naspomni so pozdźišo tež po serbskim mjenje jako Trebnitz abo Trebenitz.
Dźensniše němske mjeno jewi so prěni raz hakle w lěće 1657.
Ležownostne knjejstwo wukonješe Budyske tachantstwo.
Po statistice Arnošta Muki mějachu Mješicy we 1880tych lětach cyłkownje 186 wobydlerjow, z nich 177 Serbow a dźewjeć Němcow.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 40,3 %.
Ewangelscy wobydlerjo přisłušachu ze starodawna Bukečanskej wosadźe.
Jeje skutkowanje je wopisane w Bibliji, w Nowym Zakonje.
Wona wobsahuje wjace hač 250 družinow.
Łopjena su njerozdźělene a zwjetša měnjate.
Małke kćenja su wioletne, módre, běłe abo žołte a we wijelach abo w rozporach steja.
Ma radšo włóžne, přesakliwe, w prawym měrje płódne pódy.
Załoženski datum je 5. meje 1968.
Organizacija SDAJ zastupuje cyłkowne zajimy młodych dźěłaćerjow a šulerjow.
Politiske ćežišćo je politika za dźěłaćersku młodźinu.
20 šulerjow kaž tež wotstronjenje hłowowych censurow.
SDAJ so rozčłonkuje do městnych skupinow, wokrjesnych zwjazkow a krajnych zwjazkow.
Protyka za lěto 1945 15. februara: Anglo-ameriski lětadłowy nadpad na Choćebuz.
16.–30. apryla: Bitwa wo Budyšin mjez sowjetskim a pólskim na jednym a němskim wójskom na tamnym boku.
Přez zapalerstwo SS a bombowy nadpad zniči so stary Serbski dom při Lawskich hrjebjach.
10. meje: Znowazałoženje w lěće 1937 zakazaneje Domowiny w Chrósćicach.
25. meje: Pomjenowanje dr.
12. awgusta: Zhromadny koncert serbskeju chórow a chora Čerwjeneje armeje w Budyšinje.
03. oktobra: Serbscy studenća znowa nastupja studij w Praze, zdobom wobnowi so towarstwo Serbowka z předsydu Janom Donatom.
02. decembra: Załoženje serbskeho realneho gymnazija w Čěskej Lipje.
18. januara: I. ukrainska fronta docpě pod rozkazowarjom maršalom Konjewom w běhu ofensiwy Wisła-Wódra něhdyšu pólsku stolicu Krakow.
19. januara: I. běłoruska fronta wobsadźi druhe najwjetše pólske město Łódź.
27. januara: Wuswobodźenje koncentraciskeho a zaničowanskeho lěhwa Auschwitz přez čerwjenu armeju.
08. meje: Bjezwuměnita kapitulacija němskeho wójska a wšěch dźělnych jednotkow.
06. awgusta: Prěnje mjetanje atomoweje bomby na japanske město Hirošima.
09. awgusta: Druhe mjetanje atomoweje bomby na Nagasaki.
16. nowembra: W Londonje załoži 37 statow organizaciju UNESCO.
Dietzschold bu 2009 jako direktna kandidatka swojeje strony z 42,3 % hłosow wolena.
Wona je ewangelska, ženjena a mać dweju dźěsćow.
Sydlišćo je so w lěće 1916 załožiło a ma wot lěta 1937 měšćanske prawa.
Jako kritikar stalinizma bu w lěće 1935 zajaty a do Sibirskeje wuhnaty, hdźež w zymje 1938 wumrě.
Tuta lisćina skići přehlad wo wšěch zapósłancach 5. sakskeho krajneho sejma, kotryž so dnja 30. awgusta 2009 woli.
Ogre je město w Letiskej.
Je zarjadniske sydło Ogreskeho wobwoda.
Leži při prawym brjoze Dwiny něhdźe 35 kilometrow juhowuchodnje Rigi.
Sydlišćo je so w lěće 1874 załožiło a ma wot lěta 1928 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Ýolötenskeho wobwoda.
Ma něhdźe 37 tysac wobydlerjow a ma wot lěta 1937 měšćanske prawa.
Krajny sejm so 1. oktobra 2019 skonstituowa.
Lisćina wobjimaše jenož 38 płaćiwych kandidatow, po ličbach bu 39 mandatow docpěte předsyda krajneho sejma: Matthias Rößler 1. městopředsydka: Andrea Dombois 2. městopředsyda: André Wendt 3. městopředsydka: Luise Neuhaus-Wartenberg frakcija CDU: Christian Hartmann frakcija AfD: Jörg Urban frakcija Lěwicy: Rico Gebhardt frakcija Zelenych: Franziska Schubert frakcija SPD: Dirk Panter Landtagskurier.
Jan Pawoł II. (łaćonsce Ioannes Paulus PP.
Jako bamž wowliwowaše stawizny cyrkwje a tež kónčnu fazu zymneje wójny.
Po Piusu IX. bě Jan Pawoł II. bamž z najdlěšim dopokazujomnym pontifikatom.
Jeho předchadnik, Jan Pawoł I. bě jenož 33 dnjow z bamžom.
Jeho naslědnik běše Benedikt XVI.
Gerat Wornar, Rafael Ledźbor: Jan Pawoł II. a Serbja.
Eritreja je njewotwisny stat w sewjerowuchodnej Africe při zapadnym pobrjoze Čerwjeneho morja.
Mjezuje na zapadźe ze Sudanom a na juhowuchodźe z Dźibutijom.
Kraj sta so po krawnej byrgarskej wójnje z etiopiskim knježerstwom w lěće 1993 z njewotwisnym statom a steji wot toho časa pod kontrolu prezidenta Isayas Afewerki a jeho strony.
Płaći jako kruta wojerska diktatura a jedyn z najchudšich krajow na swěće.
Bazlik je jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 20 - 30 cm.
Łopjena su su z krótkim stołpikom.
Łopjeno docpěwa dołhosć wot 1,5 - 5 cm a šěrokosć wot 1 - 3 cm.
Woznjamjenja telko kaž kralowski.
Korjenja z bazlikom poliwki, solotej a juški, łušćinowe płody a tomaty, rybu a mjaso, twarožk a twaroh, galerty, zatkańcy a hromaki.
Wóń je nerwa kóncowaca.
Julij je sedmy měsac lěta w gregorianiskej protyce.
Wón ma mjeno po łaćonskim mjenje Julius Caesar.
Julij je lětni měsac w sewjernej hemisferje a zymski měsac w južnej hemisferje.
Regnitz je něhdźe 59 kilometrow dołha rěka w sewjernej Bayerskej a lěwy přitok Mohana.
Wona nastanje při zliwje rěčkow Pegnitz a Rednitz w frankowskim Fürthu a běži hłownje do sewjerneho směra přez Erlangen, prjedy hač so za Babinom do Mohana wuliwa, při čimž ma wjace wody hač Mohan sam.
Hromadźe z přitokom Rednitz a jeje žórlicu Frankowski Rezat je 162 kilometrow dołha.
Je njewěste, hač pochadźa mjeno rěki wot słowa „rěka" ze słowjanskich rěčow.
Přitočnišćo Mohana słušeše pak we 8. lětstotku do słowjanskeho sydlenskeho teritorija.
Přez Regnitzowy doł wjedźe wot 1960 do 1972 natwarjeny Mohano-Dunajowy kanal, kotryž zmóžnja zwisk mjez Sewjernym a Čornym morjom.
Dalšej wobchadnej pućej w dolinje stej awtodróha A 73 a železniska čara Nürnberg–Babin.
Birjusinsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1897 załožiło a ma wot lěta 1967 měšćanske prawa.
Hałuzy je jara hrube.
Łopjeńcy su dołhojće owalne, sćeńka rězane a docpěwaja dołhosć wot 4 hač do 10 cm a šěrokosć wot hač do 4 cm.
Muske micki docpěwaja dołhosć wot hač do 5 cm.
Rosće w hrjebjach a žórłowych bahnach, na włóžnych łukach a we wólšowych tonidłach.
Ma radšo kisałe hač bazowe pódy.
Rostlina je w Europje, w prědnjej Aziji a sewjernej Africe rozšěrjena, při čimž w nižinje hač we wysokosćach wot něhdźe 700 m w horach wustupuje.
-31-71 Koordinaty: 31° J, 71° Z Chilska je južnoameriski stat při Ćichim oceanje.
Hłowne a najwjetše město je Santiago de Chile.
Po statistice Zjednoćenych narodow je Chilska najbóle wuwity kraj Južneje Ameriki.
Chilska mjezuje z Argentinskej, Boliwiskej a Peru.
Kraj wupřestrěwa so wot peruskeje hranicy w pusćinje Atacama na sewjeru hač ke kupje Feuerlandskej na juhu přez wjace hač 4300 kilometrow.
Nimo toho wužaduje sej Chilska podźěl Antarktiki.
Piskaše tež pola Erica Claptona abo Leona Russella.
Jeho najwjetši wuspěch bě Cocaine w lěće 1977, kiž docpě městno 22 w zapadnej Němskej.
Ma jenož 250.000 wobydlerjow na přestrjeni wot 12.190 kwadratnych kilometrow.
Wobsteji z 83 kupow respektiwnje kupowych skupin a nasta w lěće 1980 z teritorija Nowych Hebridow, kotryž steješe do toho pod zhromadnym zarjadnistwom Zjednoćeneho kralestwa a Francoskeje.
Móže při substantiwach, adjektiwach, pronomenach a werbach wustupować.
Uniwersita bu załožena 1919.
Wjerina chěžka je jedne z najstaršich wobchowanych bydlenskich twarjenjow města Budyšina.
Nadeńdźe so w Sprjewinym dole při Rybarskej hasy, niže Serbskeho kěrchowa.
Tež wšě slědowace wohenje a wójny njemóžachu chěžku ženje wulce wobškodźić.
Hač do dźensnišeho je z drjewjanymi šindźelemi kryta a ma drjewjane lijawy.
Tež swojorazny napohlad chěžki je najskerje přinošował k wutworjenju jeje mjena.
Znata bu chěžka předewšěm přez mnohosć pohladnicow, kotrež so wokoło 1900 z jeje wobrazom produkowachu.
Chěžka bu 1959/60 saněrowana a steji pod pomnikoškitom.
W sowjetskej dobje bě najprjedy předsyda ministerskeje rady Kazachskeje SSR a wot 22. junija 1989 hač do 28. awgusta 1991 generalny sekretar Komunistiskeje strony Kazachskeje SSR.
Dnja 24. apryla 1990 bu wot Wyšeho sowjeta, kazachskeho parlamenta, za prezidenta woleny.
Po rozpadźe Sowjetskeho zwjazka bu we wólbach bjez napřećiwnika dnja 1. decembra 1991 w zastojnstwje wobkrućeny.
W lěće 2010 pomjenowa jeho parlament za „wjednika naroda" a spožči jemu a jeho swójbje prawnisku imunitu.
Dnja 19. měrca 2019 wozjewi 78-lětny Nazarbajew swój wotchad ze zastojnstwa.
Wón bě posledni z něhdyšich komunistiskich stronskich šefow, kiž steješe hišće na čole jedneje z bywšich sowjetskich republikow.
Rjadowanje po lěće je zmóžnjene. wopisanje: twarske a stawizniske drobnostki kulturneho pomnika, wosebite kajkosće pomnika.
Dalšej serbskej mjenje stej rajska figa, mučna banana.
Měrkow je hornjołužiska wjeska ze 120 wobydlerjemi we wuchodźe Budyskeho wokrjesa, kotraž słuša wot lěta 1994 k Radworskej gmejnje.
Wjeska leži sydom kilometrow sewjernje Budyšina při sewjernej kromje hornjołužiskich honow.
Susodne wjeski su Kamjenej w sewjeru, Mała Dubrawa we wuchodźe a Lutobč w juhu.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Merkhe abo Merko sta so w lěće 1524.
Dalše zapisane formy wjesneho mjena běchu Mergkaw a Mercka.
Ležownostne knjejstwo měješe we 18. lětstotku Małsečanske ryćerkubło.
Hižo w 17. lětstotku wobsteješe w Měrkowje cyhelnja.
W lěće 1842 namakachu blisko wjeski łožišća brunicy njehłuboko pod zemju a započachu je wot 1844 z małkich jamow wudobywać.
Pod brunicowymi worštami wotkrychu nimo toho tež woršty běłeje hliny, kiž wužiwachu za Margarěćinu hětu w susodnej Wulkej Dubrawje.
W lěće 1884 měješe Měrkow po Mukowej statistice 146 wobydlerjow, mjez nimi 137 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći 1956 w Lutobčanskej gmejnje serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 67,4 %.
W druhej połojcy 20. lětstotka, wosebje po přewróće, woteběraše zaso.
Katolscy Měrkowčenjo přisłušeja Radworskej a protestanća z lěta 1899 Chwačanskej wosadźe.
Achim Brankačk – wučer, chórowy nawoda a awtor Bjarnat Cyž – jednaćel Domowiny Hana Delanowa – ludowa spěwarka, antifašistka Marja Michałkowa rodź.
Cyžec – politikarka CDU, zapósłanča zwjazkoweho sejma Měrkow měješe wot 1906 swójske zastanišćo při železniskej čarje Radwor–Lubij, kotrež bě pak po susodnym gmejnskim sydle Lutobču pomjenowane.
Čara wužiwaše so zwjetša wot industrijnych zawodow regiona, hač do nazymy 1972 jězdźachu pak tež wosobowe ćahi.
Hač do zawrjenja w lěće 1998 wužiwachu čaru dale za tworowy wobchad, mjeztym su kolije wottwarjene.
Dźensa běži statna dróha 106 přez Měrkow.
Najbliši wujězd awtodróhi 4 Budyšin-zapad je sydom kilometrow zdaleny.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1995, s.
Ameriski buk je w lěću zeleny štom, kotryž docpěje wysokosć wot 20 - 30 m a ma hładku, slěbrošěru skoru.
Schódnje zarjadowane jednore lisćowe łopjena su jejkojte abo šwižnje jejkojte ze zubatej kromu.
Čas kćěwa je wot apryla hač do junija.
Jako płody so něhdźe 2 cm dołhe worjechi tworja, bukwicy.
Tute zrawja w septembrje hač oktobrje.
Sedźa zwjetša po dwěmaj w płodowym hornčku hromadźe, přez čož typiske třihranita forma nastanje.
Rosće we wuchodnej sewjernej Americe wot Kanady w sewjerje hač k wysokoruninam Mexiska w juhu, w hustych lěsach abo jako měšany lěs wot płoneho kraja hač na něhdźe 1000 m wysoku.
Zwonka jeho domjacych kónčinow rozšěrjenja so ameriske buki jenož rědko kultiwuja.
Jako parkowy štom so ameriski buk skerje rědko wusadźuje.
Při składnosći so jako bonsaj plahuje.
Łopjeno a wočinjena płodowa kapsla z bukwicami Skora Bonsaj, 28 lět stary Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Ben Budar bě serbski spisowaćel, přełožowar a dołholětny sobudźěłaćer Ludoweho nakładnistwa Domowiny.
Po tym dźěłaše mjez druhim jako nowinarski a rozhłosowy redaktor, lektor LND a wot 1981 tež jako redaktor Rozhlada.
Naposledku bydleše w starowni swj.
Ludmile w Chrósćicach.
Ben Budar pisaše prozu a přełožowaše ze čěšćiny a pólšćiny.
 Wudawaćel: Koło serbskich spisowaćelow Serbski gymnazij Budyšin.
Indiski ocean je ocean, kotryž leži mjezy Afriku, Aziju a Awstralija a Antarktiku.
Ma přestrjeń wot něhdźe 73,556 km² a je tak třeći najwjetši ocean na Zemi.
Na sewjeru mjezuje Indiski ocean z Aziju, wosebje z Indiskej połkupu a Arabskej połkupu, na zapadźe z wuchodnej Afriku a Atlantiskim oceanom, na wuchodźe z Indochinu, Awstraliju a Ćichim oceanom a na juhu pak z Južnym oceanom pak z Antarktiku.
Na sewjerozapadźe je Indiski ocean zwjazany přez Arabske morjo, Čerwjene morjo a wobchadnje wuznamny Suezski kanal ze Srjedźnym morjom.
Wón je syn politikarja, wonkowneho ministra Čěskosłowakskeje republiki Jiřia Dienstbiera.
1992–1997 studowaše na juristiskej fakulće Karloweje uniwersity w Praze.
Při studiju je so ze swojej pozdźišej mandźelskej Jaroslawu zeznał.
Po wuspěšnym absolwowanju studija je jako jurist resp. prawiznik dźěłał.
W meji 2012 je so jako kandidat Čěskeje strony socialnych demokratow za prezidenta Čěskeje republiki wuzwolił.
Wón płaći jako wažny prócowar přećiwo korupciji a podpěrowar transparency.
Wón je woženjeny a ma syna.
Vilém Prečan: Charta 77 – 1977–1989.
Protyka za lěto 1863 januar: Prěnje wudaće Katolskeho posoła wuńdźe.
23. meje: W Lipsku załoži so towarstwo Allgemeiner Deutscher Arbeiterverein, předchadnik Socialdemokratiskeje strony Němskeje.
05. oktobra: Sejmik Zjednoćenych statow ioniskich kupow wobzamknje na kupje Korfu přistup kupoweho stata ke Grjekskej.
15. nowembra: Po smjerći krala Bjedricha VII. sta so Křesćan IX. z nowym kralom Danskeje.
25. decembra: Pochod němskich jednotkow do Holsteinskeje.
Kabinet Kohl V bě wot 17. nowembra 1994 hač do 26. oktobra 1998 amtěrowace zwjazkowe knježerstwo Němskeje w 13. legislaturnej periodźe.
Kabinet čorno-žołteje koalicije stronow CDU, CSU a FDP pod zwjazkowym kanclerom Helmutom Kohlom bě 18. kabinet zwjazkoweje republiki.
Protyka za lěto 1828 1828 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
22. apryla: Při druhim wulkim wohnju w Budyskich stawiznach zniči so wulki dźěl stareho města.
13. septembra abo 13. požnjenca je 256. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 109 dnjow hač do kónca lěta.
11. měrca abo 11. nalětnika je 70. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 295 dnjow hač do kónca lěta.
Šali je město w juhu Ruskeje federacije.
Leži při sewjernej kromje Kawkaza w Čečenskej republice něhdźe 35 kilometrow juhowuchodnje Grozneho.
Sydlišćo je so w 14. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1990 měšćanske prawa.
Drawidske rěče su rěče na juhu Indiskej.
Koran je swjata kniha muslimow.
Prěnja sura z korana W mjenje Allah, miłosćiweho a smilneho.
Chwała Allah, knjezej wšeho swěta, miłosćiwemu, smilnemu kralej sudneho dnja!
Tebi słužimy, a tebje prosymy wo pomoc.
Wjedź nas po runym puću, po puću tych, kotrymž sy miłosć wopokazał a kiž njepodleža hněwej a njekroča po wopačnych pućach.
Mučnica je ród ze swójby róžowych rostlinow.
Delnjoserbske wusyłanja su tež pod mjenom Bramborske serbske radijo znate.
Při tym wužiwatej so sćelakaj 93,4 MHz w Kalawje a 100,4 MHz we Wojerecach.
W lětach 1945–47 wusyłaše Čěski rozhłós w Praze na iniciatiwu Łužiskeje narodneje rady někotre serbske wusyłanja.
W prěnim wusyłanju rěčachu a spěwachu Jurij Brězan, Lubina Hajnec a Leńka Winarjec originalnje z Drježdźanskeho studija.
Při tym njeběchu pak ani wusyłanske časy ani frekwency stabilne, tak zo bě wothłós skerje snadny.
Na žadanje Domowiny wutwori so 22. měrca 1953 při statnym rozhłosowym komiteju NDR serbske studijo ze sydłom w Zhorjelcu, dokelž bě tamniše studijo technisce derje wuhotowane.
Z prěnim nawodu sta so Klaws Hemmo z Krušwicy, tehdy jenički žurnalist ze serbskimi korjenjemi pola NDRskeho rozhłosa.
Wot 1955 přidružichu so sporadiske delnjoserbske přinoški.
Kónc lěta 1956 so serbske studijo rozpušći a wjedźeše so wotnětka jako serbska redakcija Radija NDR, sćelak Choćebuz, dale.
Wot februara 1990 trajachu rańše wusyłanja dwě a poł hodźinje a wot meje samsneho lěta skónčnje tři hodźiny.
Wot 1. januara 1992 słuša Serbski rozhłós w Budyšinje k zjawnoprawniskemu sćelakej MDR.
Nimo toho je Budyske studijo za produkowanje jeničkeho hornjoserbskeho telewizneho magacina Wuhladko přisłušne.
Po rozšěrjenju rańšich wusyłanjow wo dalšu hodźinu ma Serbski rozhłós pola MDR wot 6. januara 2020 tydźenski wusyłanski čas wot 1650 mjeńšin.
Prawa dripatka je rostlina ze swójby kropačkowych rostlinow.
Prawa dripatka docpěwa wysokosć wot 5 hač 15 cm.
Rosće na wapnitych sněhowych pódach a we włóžnych žłobach.
Rostlina je w horinach srjedźneje a južneje Europy, hač do wysokosćow wot něhdźe 1000-3000m, rozšěrjena.
Jednotliwe kćenja steja zwjetša w rozporach nošnych łopješkow.
Při kićach a kłosach hłowna wóska sylnišo rosće hač pódlanske wóski, mjeztym zo při wokołkach a hłójčkach hłownu a pódlanske wóski jenak sylnje rostu.
Při tutym typje su dźělne kwětnistwa jako kiće abo wotwodźene kwětnistwa wutworjene.
Tu hłowna wóska z nakónčnym kćenjom kónčni, při čimž pódlanske hałuzy hłownu wósku přerostu.
Tõrva je městačko na juhu Estiskeje.
Leži něhdźe 225 kilometrow južnje Tallinna.
Wustupowaca króna njesu přewisowace hałuzy.
Nazymske barbjenje je žołte.
Zelene hač čerwjenojte kćenja so dołho před zazelenjenju lisća jewja.
Wone steja w hustych promjenjach.
Žónske kćenja su dołho stołpikate a njesu čerwjene pěsty.
Muske kćenja su krótko stołpikate.
Płody w juniju zezrawja.
Štom móže starobu wot maksimalnje 125 lět, při čimž wón so z přiběracej starobu jara łamliwy stanje.
Nimo toho jeho drjewo je porno drjewu druhich klonowych družinow wot złeje kajkosće, dokelž je lochke a chětro mjechke.
Štom so w Europje w zelenišćach, parkach a zahrodach plahuje.
Lubina Hajduk-Veljkovićowa, rodź.
Šěnec je serbska spisowaćelka.
Po wuchodźenju Serbskeho gymnazija w Budyšinje studowaše sorabistiku a stawizny w Lipsku, hdźež hač do dźensnišeho bydli.
Iuridictum je čěska encyklopedija wo prawu.
Hromak je ród ze swójby hromakowych rostlinow.
Eksistuje něhdźe 100 družinow w rodźe Asparagus z kotrychž su najwjetše na južnej kónčku Afriki, floroweho swěta Capensis, domjace.
Handrij Dučman bě farar, serbski spisowaćel a basnik.
Handrij Dučman, bratr Pětra Dučmana, narodźi so 1836 jako syn bura w Bozankecach.
Wón wopyta Tachantsku šulu w Budyšinje, zastupi 1849 do gymnazija a 1850 do załoženeho Katolskeho wučerskeho seminara w Budyšinje.
Wot 1851 do 1860 běše Dučman chowanc Serbskeho seminara w Praze, hdźež wopytowaše Małostronski gymnazij a běše wot 1858 do 1860 starši tamnišeho towarstwa Serbowka.
Wot 1857 studowaše wón teologiju, štož wot 1860 do 1861 na arcybiskopskim seminarje w Kölnje dokónči.
Wot 21. oktobra 1861 běše wón z kapłanom w Radworju, wot měrca do septembra 1865 z kapłanom a administratorom we Wotrowje a po tym zaso z kapłanom w Radworju.
W lěće 1875 bu Dučman naslědnik fararja Jakuba Nowaka.
Wot lěta 1884 skutkowaše wón jako farar na wšelakich městnach w sewjernej Čěskej, kaž na přikład w Litoměricach.
Po krótkim přebytku w Drježdźanach běše Dučman wot 1886 farar w Lipsku.
Wot lěta 1856 pisaše Dučman pod mjenom Wólšinski do wšěch serbskich časopisow, mjez druhim do Katolskeho Posoła, do Serbskich Nowin, do Łužičana a do Časopisa Maćicy Serbskeje.
Nimo mnoho nabožnych spisow, kotrež zdźěla sam wudawaše, běše Dučman ze spisowaćelom zabawnych a wědomostnych twórbow, kaž tež dźiwadłowych hrow a basnjow.
Dołho běše wón redaktor protyki Krajan.
Hłowna twórba Handrija Dučmana bu 1869 wozjewjene wosebite wudaće „Pismowstwo katolskich Serbow".
W tutej zběrce poda wón přehlad spisow, kotrež su wot katolskich Serbow a za nich w serbskej rěči pisane a rozšěri zapisk z biografiskimi dodawkami.
Zakład k tomu połoži wón 1867 w Časopisu Towarstwa Maćicy Serbskeje, hdźež hižo „Přehlad pismowstwa katolskich Serbow" poda.
Na zakładźe zapiskow duchowneho Hauptmanna z lěta 1768 a biskopa Loka a z lěta 1816 je Dučman 1867 přehlad serbskeho katolskeho duchownstwa „Repertorium Cleri Lusatici" zestajił.
Handrij Dučman běše wot lěta 1853 čłon Maćicy Serbskeje.
Z nakładom Maćicy Serbskeje.
Jurij Kral: Nekrolog LVIII.
Lětnik 63, čo.
Rudolf Kilank: Dučman, Handrij.
Wolsk je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1690 załožiło a ma wot lěta 1780 měšćanske prawa.
Hórski wjaz je štom, kotryž docpěwa wysokosć wot 30 m.
Łopjena su šěroko-lancetojty, hrube, wótro rězane, na spódku njesymetriske, horjeka sylnje hrube, na delnim boku kosmate, docpěwaja dołhosć wot 8 hač do 12 cm a maja na woběmaj bokomaj 12-20 bóčnych nerwow.
Kćenja so před łopjenami jewja a su nimale sedźace.
Płód docpěwa dołhosć wot 3 cm a njese křidleška.
Symjo je w srjedźišću płoda.
Preferuje wot sakanja włóžne, wutkate a bazowe, často pohibowane, hlinjane a běłohlinowe pódy.
Rostlina w Europje rozšěrjena, w Alpach hač do wysokosćow wot 1400 m.
Wrónidłowe rostliny su swójba krytosymjenjakow.
K swójbje słuša něhdźe 2300 družinow w 85 rodach.
Wrónidłowe rostliny su drjewowe rostliny abo zela, rědko liany.
Zwjetša pjeć próškowych łopješkow so su kehelojće hromadu nygaja.
Płódnik wotsteji z dweju křiwo w kćenju stejaceju zrosćeneju płodoweju łopješkow.
Płód je často jahoda, rědko kapsla abo póčkojca.
Kapsle maja družiny roda, kaž na př.
Někotre rostliny so jako pyšne rostliny wužiwaja, kaž na př. wrónidło, paprika, jakotawa, tobak, fyzalis, de:Bocksdorne a.
Auflage, Spektrum Akademischer Verlag 2002, strona 854 Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Tollkirsche Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Paprika Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Stechapfel Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Giftbeere Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Tabak Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Petunie Helmut Jenč, Anja Pohončowa, Jana Šołćina: Němsko-hornjoserbski słownik noweje leksiki.
W internetowym słowniku: Judenkrische W internetowym słowniku: Nachtschatten Helmut Jenč, Anja Pohončowa, Jana Šołćina: Němsko-hornjoserbski słownik noweje leksiki.
Truk je płód, kotryž z dweju zrosćeneju płodoweju łopješkow nastanje.
Mjez woběmaj połojcomaj je pozdatna dźělenska sćěna.
Racibórz je město w Šleskim wojewódstwje w južnej Pólskej.
Leži při Wódrje blisko hranicy z Čěskej republiku.
Wone ma něhdźe 55.000 wobydlerjow a je stolica Raciborskeho wokrjesa.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1108.
Jaseń je ród štomow ze swójby wolijowcow.
Druhe serbske mjeno je jasnik.
Ród jasenjow wobsahuje něhdźe 65 družinow.
Kćenja su často jednosplažne ale tež dwusplažne.
Družiny su jednodomne abo druhdy dwudomne wot rozdźěleneho splaha.
Družina sekcije Fraxinus so wot wětra wopróšuja.
Wone wutworja z tym wuwzaće znutřka swójby Oleaceae.
Wětr je trajny horicontalny powětrowy prud.
Wětr wariěruje po směrje, spěšnosći.
Wjele rostlinow wužiwa wětr za wopróšenje kćenjow abo za roznošowanje płodow abo symjenjow.
Je najsewjerniše sydlišćo biosferoweho rezerwata Błóta.
Stwěšin je hornjołužiska wjeska, kotraž słuša wot lěta 1994 k Lubijej.
Leži pjeć kilometrow sewjerozapadnje stareho města a 320 m nad mórskej hładźinu we wuchodnym dźělu Hornjołužiskich honow mjez Wowčej horu na juhu a Popicu na sewjeru.
Susodne wsy su Njeznarowy na wuchodźe, Jawornik na juhozapadźe a Lejno na zapadźe.
Prěnje naspomnjenje jako Peschenn pochadźa z lěta 1534.
Po statistice Arnošta Muki měješe Stwěšin w lěće 1884 38 wobydlerjow, mjez nimi 32 Serbow a šěsć Němcow.
Ewangelscy wobydlerjo su znajmjeńša ze 16. lětstotka do Ketličanskeje wosady zafarowani.
Dalše serbske mjeno je lětni floks.
Dalše serbske mjeno je wódny worjech.
W někotrych žórłach so je do swójskeje swójby přirjaduje.
Wšědna kótwica je jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 60 hač 300 cm.
Stołpiki su w spódnje wodźizny zakorjenjene.
Rozetu wobsteji z pjeć hač třiceći łopjenow, kotrež docpěwaja dołhosć wot 2 hač 6 cm a su prědku zubate, horjeka zelene abo čerwjene, deleka brune.
Jich stołpiki su nadute.
Drjewjany płód njese dwaj hač štyri ćernje.
Rosće mjezy druhimi płuwanskimi rostlinami.
Preferuje wutkate, čiste, stejace w lěće ćopłe wodźizny.
Sphaerotorrhiza Khokhrjakov .
Ród wobsahuje něhdźe 200 družinow .
Ćernjowc je ród ze swójby róžowych rostlinow.
Ród wobsahuje wjace hač 250 družinow.
Wone su w lěće abo přeco zelene kerki.
Wurostki su prutojte.
Wone su na delnim boku pjelsćojće kosmate.
Kćenja steja na krótkich bóčnych wurostkach na dwulětnych wurostkach.
Wone su zwjetša běłe, róžojte abo wioletne.
Płody su słódke a brěčkate.
Wone su zwjetša čerwjene abo čorne.
Ryn je wažna a dołha rěka w zapadnej Europje.
Ryn je z 1.230 kilometrami po Dunaju druha najdlěša rěka a jeho přitočnišćo wobjimuje 224.400 km² we wósom krajach.
Dla centralneho połoženja w srjedźoeuropskim kanalowym systemje je Ryn najwažniši wodowy puć Němskeje.
Jako něhdyša hranica mjez Francoskej a Němskej hraješe nimo toho wulku rólu jako symbol němskeho nacionalizma a bu jako „wótc Ryn" pomjenowany.
Najwažniše přitoki Ryna su Aare w Šwicarskej kaž tež Neckar, Mohan, Mosela a Ruhr w Němskej.
Tutón symbol pak so njesmě jako wobraz Ahura Mazda wobhladać.
W starej Iranskej njebě žane podobizny wot Ahura Mazda, ale so symbol swětła resp. wohenja za njeho wuběraše.
Symbol ducha, Faravahar, pokaza napřećiwnje skutkowace mocy, kotrež so wot wjele tak rozumja, zo Ahura Mazda, tuž Bóh, z Ahriman, złemu, stajnje je w boju.
Jan Herman Mrózak bě farar a serbski kulturny prócowar.
Wot 1853 do 1860 wopytowaše wón gymnazij w Budyšinje a studowaše po tym teologiju w Hali a Wrócławju.
Wot lěta 1864 do 1866 skutkowaše Mrózak jako domjacy wučer a zastupi 1865 jako sobustaw do Wittenbergskeho prědarskeho seminara.
Wón běše wot 1866 do 1874 farar w Radšowje a wot 1874 w Budestečanskej wosadźe.
Mrózak běše wot 1875 čłon Maćicy Serbskeje a skutkowaše pozdźišo jako jeje wuběrkownik a městopředsyda.
Wón postara so hłownje wo nowe a lěpše serbske šulske knihi a bě sobuzałožer a sobustaw Towarstwa pomocy za studowacych Serbow.
Matej Handrik: Nekrolog XLIV.
Zwjazk 56, čo.
Strasbourg je stolica a najwjetše město Elsaskeje.
Z nimale 300 tysacami wobydlerjow je tež sedme najwjetše město cyłeje Francoskeje.
Leži na lěwym brjoze Ryna při wuchodnej kromje Elsaskeje a tohodla tež při hranicy mjez Francoskej a Němskej.
Bohairski dialekt je liturgiska rěč egyptowskeje ortodoksneje cyrkwje a egyptowskeje katolskeje cyrkwje.
Někotre słowa z koptišćiny buchu tež w egyptowskim dialekće arabšćiny wobchowane.
Christine Ursula Clauß je sakska politikarka Křesćansko-demokratiskeje Unije Němskeje, kiž bě wot lěta 1999 jako zapósłanča wólbneho wokrjesa 28 čłonka sakskeho krajneho sejma.
Clauß bu 2009 jako direktna kandidatka swojeje strony z 28,9 % hłosow wolena.
8. apryla abo 8. jutrownika je 98. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 267 dnjow hač do kónca lěta.
Runa lilijanka naha rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 30 hač do 60 cm.
Stołpiki su zrunane a njehałuzowane.
Šěsć kćenjowe łopješka su samsne a wotstejace.
Płódnik je horjeka stejacy.
Rostlina je w srjedźnej a južnej Europje a w małkej Aziji rozšěrjena, ale w Němskej jenož rozpjeršena wustupuje.
Wona je w sewjerje Němskeje rědka.
Jeje znutřkowne kćenjowe łopješka su šěrše hač zwonkowne.
Rosće na wapnite pódy.
Donnerhak, Budyšin Hlej wotpowědne dataje we Wikimedia Commons: Runa lilijanka Runa lilijanka.
Mnichowske zrěčenje bě zrěčenje mjez nacionalsocialistiskej Němskej, Zjednoćenym kralestwom, Francoskej a Italskej, w kotrymž dojednachu so tute wulkomocy na přizamknjenje dotal k Čěskosłowakskej słušaceho a zwjetša wot Němcow wobydleneho Sudetskeho kraja k Němskemu mócnarstwu.
Zrěčenje bu w nocy wot 29. na 30. septembra 1938 w Mnichowje podpisane.
Při jednanjach njeběchu zastupjerjo potrjecheneje Čěskosłowakskeje přitomni.
Wulkomocy chcychu ze zrěčenjom měrliwje rozrisać tak mjenowanu Sudetsku krizu a spokojić Němske mócnarstwo pod Adolfom Hitlerom.
Na jednanjach wobdźěleni běchu Neville Chamberlain za wulkobritanisku, Édouard Daladier za francosku, Benito Mussolini za italsku a Hitler za němsku stronu.
Jako wotrunanje měještej Zjednoćene kralestwo a Francoska teritorialnu integritu zbytneje Čěskosłowakskeje garantować.
Donnerhak, Budyšin Wšelakozubičkaty hłohonc.
Wona bě prěnja žona w tutym zastojnstwje a předsteješe přechodnemu knježerstwu hač k wutworjenju noweho knježerstwa po dočasnych wólbach w nazymje 2019 dnja 7. januara 2020.
Dalše serbske mjeno je zelenina.
Pozdatna truskalca je ród ze swójby róžowych rostlinow.
Łučna wonjanka je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 20 hač 60 cm.
Rostlina wutwori małke kupy , w kotrychž njekćějace stołpiki wustupja.
Łopjenowa kóžka docpěwa dołhosć wot 1 hač 2 mm a je přikušena a zubata.
Kćenja steja we krótkim, wuskim, jejkojtym hač walcojtym nažołć błyšćacym kwětnistwje z dołhosću wot 2 hač 4 cm.
Rosće na suchich łukach a pastwach, we swětłych lěsach, na lěsnych kromach a w skłoninach.
Módre črijki su jara jědojte kaž wšě družiny tutoho roda.
Jich wotrězki maja šwižno-lancetojte kónčki.
5 kćenjowych łopjenow su njesymetriske; najhorniše je kaž "helm" formowane a njeje wyši hač šěroki.
Próškowe łopješka su zwjetša kosmate.
Kćenja bu wot čmjełow wopróšene.
Rostlina wobsahuje alkaloidy Aconitinoweho typa.
Jěd móže samo intaktnu kožu předrěwać.
Módre črijki je w srjedźnych a wysokich horach cyłeje Europy rozšěrjeny.
Prjedy je so jěd za preparaciju šipowych a hlebijowych kónčkow wužiwała.
Jakob Fugger běše mjez něhdźe 1495 a 1525 najwuznamniši překupc, hórnistwowy předewzaćel a bankier w Europje.
Leži na sewjerowuchodźe kraja mjezy Wulkimi jězorami a Atlantiskim oceanom.
Ma přestrjeń 141.299 km² a nimale 20 milionow wobydlerjow.
Hłowne město je Albany, ale najwjetše město je New York City z wjace hač 8 milionami wobydlerjow.
Leži na juhowuchodźe kraja na połkupje ze samsnym mjenom.
Hłowne město je Tallahassee, kiž ma pak jenož 180 tysac wobydlerjow.
Wjetše města su Jacksonville, Miami, Tampa, St. Petersburg, Orlando a Hialeah.
Nadeńdźe so tu tež najstarše město Sewjerne Ameriki, załožene wot europskich kolonizatorow, St. Augustine.
W lěće 2010 měješe 73 % wobydlerstwa jendźelšćinu za maćeršćinu a 20 % španišćinu, při čimž je jeničce jendźelšćina oficielna hamtska rěč.
-Mauritius je husće wobsydleny kupowy stat na juhozapadźe Indiskeho oceana a słuša geografisce k Africe.
Leži něhdźe 750 km wuchodnje kupy Madagaskar.
K statej słuša tež mała kupa Rodrigues, kotraž leži něhdźe 600 km wuchodnje Mauritiusa.
Na Mauritiusu knježi ćopła, włóžna tropiska klima z přerěznymi temperaturami mjez 19 a 24 °C. Suchša zyma traje wot meje do nowember, w lěću je włóžnišo.
28. awgusta abo 28. žnjenca je 240. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 125 dnjow hač do kónca lěta.
Ćemjercy su hornjołužiska wjeska z 68 wobydlerjemi, kotraž słuša wot lěta 1999 k městu Budyšinej.
Wjeska namaka so pod wuchodnym bokom Tchórja w něhdźe 50 metrow niže ležacej, do wuchoda wusměrjenej łučnej dolinje, w kotrejž běži rěčka Ćemjerčka do směra na Sprjewju.
Wjesne hona su hač na někotre lipy a duby a kerki na horje Wiwalcy sewjerozapadnje wjeski chětro bjezštomne.
Susodne wsy su Zajdow na sewjeru, Ćichońca na wuchodźe a Słona Boršć na zapadźe.
Burska wjeska nasta w słowjanskej dobje a so za čas kolonizacije němskemu ryćerjej přirjadowa.
Přez lětstotki wobstejachu w Ćemjercach paralelnje tři sudniske mocy.
Běchu to Budyske tachantstwo, Budyske krajne bohotstwo a feudalne knjejstwo, wot kotrychž měješe kóžde dwaj burskaj statokaj.
Feudalny podźěl bě we 18. lětstotku we wobsydstwje Ratarječanskeho ryćerkubła.
To je tež na swjatych křižach při pućach spóznawać.
Dla častych wohenjow ma masiwne wašnje twarjenja 19. lětstotka dźensa přewahu we wsy.
13 nadeńdźemy hišće powostanki drjewjaneje stykowaneje konstrukcije.
Po Mukowej statistice mějachu Ćemjercy we 1880tych lětach 84 wobydlerjow, mjez nimi 83 Serbow a jenož jedyn Němc.
W lěće 2010 bě mjez cyłkownje 53 wobydlerjemi jednaće ewangelskich a wósom katolskich.
1925 bě tomu hišće 44 respektiwnje 22 wot cyłkownych 66 wobydlerjow.
Wěriwi wobeju konfesijow přisłušeja wotpowědnej Budyskej wosadźe.
Ćemjercy su Budyski měšćanski dźěl z najnišej přerěznej starobu wobydlerjow.
Pětr Filip Kowar, nabožinski prócowar, spisaćel; rodźeny w Ćemjercach Jan Kral, prawiznik, w młodych lětach basnik a přełožowar, spěchowar serbskeho dźiwadła; rodźeny w Ćemjercach Mikławš Kral, ludowy herc; rodźeny w Ćemjercach Jurij Józef Šimon, duchowny, sobuzałožer Serbskeho seminara w Praze; rodźeny w Ćemjercach Kulturne pomniki w Ćemjercach Temritz.
Akademie Verlag, Berlin 1967, str. 31sl. staw: 31. decembra 2019; Statistiska rozprawa města Budyšina za IV. kwartal 2019, měrc 2020 Křesćan Bohuwěr Pful: Łužiski serbski słownik.
Maćica Serbska, Budyšin 1866, str. 95. staw: 31. decembra 2019; statistiska rozprawa města Budyšina Helmut Jenč: Po sprjewinym dole niže Budyšina.
SN, 24. měrca 2016 [jutrowny předźenak], str.
61. → wšě wjeski Měšćanske zarjadnistwo Budyšin: Statistiska rozprawa po měšćanskich dźělach.
Dr. Ivan Ribar bě juhosłowjanski politikar a prěni prezident socialistiskeje Juhosłowjanskeje.
Ivan Ribar narodźi so w tehdy k Rakusko-Wuherskej słušacej Chorwatskej.
Wot 1920 do 1922 bě z předsydu Skupštiny, sejma Kralestwa Słowjencow, Chorwatow a Serbow.
Wot 1937 bě z nawodu Demokratiskeje strony.
Za čas druheje swětoweje wójny wojowaše hromadźe z komunistiskimi partizanami Josipa Broza přećiwo němskim, italskim a kraloswěrnym serbiskim wójskam.
Po dobyću přećiwo fašizmej bě mjez 1945 a 1953 z prěnim prezidentom socialistiskeje Juhosłowjanskeje.
Křič je 180 metrow wysoka hórka, kotraž nadeńdźe so na lěwym brjoze Sprjewje při sewjernym kóncu Budyskeho spjateho jězora, južnje Delnjeje Hórki.
Na tamnym boku doła leži hórka Luboz.
Přez Křič běži hranica mjez teritorijomaj města Budyšina a gmejny Malešec.
Dnja 11. nowembra 1883 poswjećichu ewangelscy Serbja z wokolnych wosadow na kopcu składnostnje 400. narodnin reformatora Martina Luthera pomnik ze serbskimi napisami na wšitkimi štyrjomi stronami.
Nimo pomnika nadeńdźetej so na Křiču dźensa zarjadnistwo rěčneje zawěry a wuhladnišćo.
Marko Grojlich: Mjez Křičom a Lubatu.
Historiske powěsće a stawiznički z narańšich Serbow.
Paćernik je ród ze swójby słódkich trawow.
Dalše serbske mjeno je konopka.
Hornje Brusy su wjes w zapadźe sakskeho wokrjesa Zhorjelc, kotraž słuša wot 1995 ke gmejnje Wysoka Dubrawa.
Maja 213 wobydlerjow.
Susodne wjeski su Radšow na wuchodźe, Hbjelsk na juhu, Zubornica za lěsom na juhozapadźe kaž tež Wukrančicy na sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Prawsig circa Gebelczik je z lěta 1419.
W lěće 1884 mějachu Hornje Brusy po Mukowej statistice 298 wobydlerjow, mjez nimi 201 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 10,9 %.
Oberprauske/Hornje Brusy.
Leži při rěce Kwirila něhdźe 170 kilometrow sewjerozapadnje Tbilisija.
Ma něhdźe 6140 wobydlerjow.
Leži při rěce Sluč něhdźe 80 kilometrow zapadnje Žytomyra.
Sydlišćo je so w lěće 1565 prěni raz naspomniło.
Leži w historiskej Podolskej něhdźe 50 kilometrow sewjerowuchodnje Chmelnyckeho.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1525 załožiło a ma wot lěta 1796 měšćanske prawa.
Jeje zaměr je propagacija a dotacija swobodneje softwary a nimo toho tež prawniska a politiska podpěra.
17. julija abo 17. pražnika je 198. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 167 dnjow hač do kónca lěta.
Ma wjace hač tři sta tysac wobydlerjow.
Ulan-Ude leži něhdźe sto kilometrow juhowuchodnje Bajkalskeho jězora při rěce Uda blisko rusko-mongolskej hranicy.
Město ma dwórnišćo Transsibirskeje železnicy.
Leži nad Prutom w historiskej Galiciskej něhdźe 50 kilometrow juhowuchodnje Iwano-Frankiwska.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1241 k prěnjemu razej naspomniło a ma wot lěta 1405 měšćanske prawa.
39 Kołomyja — Warszawa : Filip Sulimierski i Władysław Walewski, 1883 . — T. IV : Kęs — Kutno. — S. 283—286.
Po wotstupje Kurta Biedenkopfa stwori bywši financny minister Georg Milbradt nowe knježerstwo.
Dla dobyća absolutneje wjetšiny při wólbach 1999 móžeše CDU sama knježić.
Lubjenski narodźi so jako syn zahrodnika-hajnika a wopytowaše 1805–12 Budyski gymnazij.
Wot 1812 do 1815 studowaše w Lipsku teologiju.
Hižo jako gymnaziast zběraše serbske pěsnički, přisłowa a stare knihi.
Hromadźe z Bjedrichom Adolfom Klinom wobnowi 1814 jako student Serbske prědarske towarstwo w Lipsku.
Do nabožinskeho pismowstwa Serbow přinošowaše z nowowudaćom biblije a serbskich kěrlušow.
Wón měješe zwisk z wuznamnymi słowjanskimi prócowarjemi z wukraja, kaž z Dobrovským, Hanku, Šafaříkom, Palackým, Štúrom a Purkynjom.
Jězus w domje pobožnych.
Štyri prědowanja ze zawostajenstwa ...
Budyšin 1847, 1858 Ludmila Mětškowa: Lubjenski, Handrij.
Pod wjednistwom Hitlera su nacionalsocialisća zawjedowali w Němskim reichu diktaturu „Třećeho reicha".
Woni dachu wšě opoziciske strony zakazować, politiske přećiwnicy přesćěhać a zamordować.
Rozputachu Druhu swětowu wójnu a systematisce wšitke prawa rubachu a zamordowachu europskich Židow kaž tež hinaše religiozne, etniske a towaršnostne skupiny.
Přez tutu politika zahinychu w Europje něhdźe 30–35 milionow ludźi.
Němska a Europa buštej we wulkich dźělach rozbiwanej.
Bě čas bipolarneho swětoweho porjada a horceje wójny započał.
Sven Morlok je sakski politikar Swobodneje demokratiskeje strony, kiž bě wot 2004 do 2014 přez krajnu lisćinu woleny zapósłanc sakskeho krajneho sejma a wot 2009 do 2014 jako statny minister za hospodarstwo, dźěło a wobchad kaž tež zastupowacy ministerski prezident čłon sakskeho knježerstwa.
Přez njewuspěch FDP při wólbach 2014 zhubi swój mandat w krajnym sejmje.
Leži při prawym brjoze Kaniwskeho jězora, spjateho jězora Dnjepra, něhdźe 40 kilometrow juhowuchodnje Kijewa.
Ukrajinka je stejišćo wulkeje wuhloweje milinarnje, kotraž bu w lěće 1966 natwarjena.
Sydlišćo je so w 15. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1979 měšćanske prawa.
Wón ma přestrjeń wot 1.040 km² a něhdźe 153.000 wobydlerjow.
Wokrjes nadeńdźe so na samym juhu Šleskeho wojewódstwa w Sudetach a mjezuje na juhu a juhowuchodźe ze Słowakskej.
Powiat wobsteji z cyłkownje 15 gmejnow: jedneje měšćanskeje a štyrnaće wjesnych gmejnow.
Kamjentna doba bě najzaša doba čłowjeskich stawiznow, kotraž je charakterizowana přez trajne daledawanje kamjentnych gratow.
Wona započa – po dźensnišej wědźe – z najstaršimi namakanymi nastrojemi před 3,4 milionami lětami w Africe.
Jako zapřijeće zawjedźe so kamjentna doba w lěće 1836 wot danskeho slědźerja Christiana Jürgensena Thomsena.
12. apryla: Kral Jakub I. zawjedźe w Jendźelskej a Šotiskej zhromadnu chorhoj Union Jack.
17. meje: Z pólskeje strony podpěrowany ruski car Dimitrij II., pozdatny syn Iwana Hrozneho, so wot rebelowaceho zemjanstwa zamorduje.
Leži něhdźe połsta kilometrow sewjernje Tbilisija.
Ma něhdźe 6467 wobydlerjow.
Damask ma 1 669 000 wobydlerjow a cyła aglomeracija ma někak połpjata milionow wobydlerjow.
Je jedne z najstaršich wobydlenych městnow na swěće a jedne z kulturnych a nabožinskich srjedźišćow Bliskeho wuchoda.
Orbity druhich planetow słónca njejsu runje w ekliptice, ale tež nic přejara daloke wot toho.
Rotaciska wóska zemje njeje zrunana k ekliptice, ale ma k jeje padorunje nuhel wot něhdźe 23° 26'.
Tutón nuhel zawinuje fenomen měnjacych počasow.
Wona njeje konstantna, ale wariěruje mjez 21° 55' a 24° 18', wobwliwujo klima zemje.
Wona nětko so zmjeńšuje; něhdźe w lěće 4300 budźe srjedźnu hódnotu wot 23° 06' docpěwać a něhdźe w lěće 25000 minimalnu hódnotu.
Dalše serbske mjena su wišeń, třěšnja, třěšeń.
Wupóčkowane wišnje so móžeja jako pokładźenje na tortach a tykancach wužiwaja.
Wona je dwójniska sotra boha Xochipilli a žónska boha Tlaloca.
Łódź je wulkoměsto w srjedźnej Pólskej a zarjadniske sydło Łódźskeho wojewódstwa.
Třeće najwjetše město kraja ma něhdźe 700.000 wobydlerjow a nadeńdźe so 130 kilometrow juhozapadnje Waršawy.
Kamjenica, Němska Population.
Jizzax je oazowe město w Uzbekistanje.
Leži něhdźe 180 kilometrow juhozapadnje Taškenta a něhdźe 90 kilometrow sewjerowuchodnje Samarkanda.
Ma něhdźe 165 tysac wobydlerjow.
Janšojska jama je wotkryta brunicowa jama w Delnjej Łužicy, kotraž so wot firmy Lausitz Energie Bergbau AG wobhospodarja.
Wona bu pomjenowana po bliskej gmejnje Janšojce a je jedna ze štyrjoch hišće aktiwnych brunicowych jamow we Łužiskim brunicowym rewěrje.
Planowana doba wudobywanja saha něhdźe hač do lěta 2023.
Prěnjotnje připowědźene rozšěrjenje Janšojskeje jamy dale do sewjera, kotrež by potrjechiło wjeski Wótšowaš, Keŕkojce a Grabk w gmejnje Derbno, bu w lěće 2017 wot noweho wobhospodarja jamy LEAG wotprajene.
Přirodny běh rěki Małksy je so přez brunicowu jamu přetorhnył a ma so w přichodnych lětach zaso wobnowić.
Wudobywanja brunicy z Janšojskeje jamy zahaji so mjez 1974 a 1976 južnje wjeski Groźišćo pola Mosta.
Prěnju brunicu wudobywachu w oktobrje 1976.
Za jamu dyrbjachu so wotbagrować wjeski Klinka a naposledk Rogow.
Z tutych wsow přesydlichu so po hamtskich ličbach 1166 wosobow, při čimž wopušći něhdźe 300 wobydlerjow Klinki a Wusokeje swojej wjesce hižo do oficielneho přesydlenja.
Wosebje dołholětny protest Rogowčanow přećiwo 1977 wobzamknjenemu wotbagrowanju swojeje wsy žněješe nadregionalnu kedźbnosć w němskich a mjezynarodnych medijach.
Na juhu něhdyšeje jamy nastawa Klinčanski jězor.
Hinc Roj bě serbski wučer a komponist.
Wón wotrosće w hornjołužiskej holanskej wjesce Cympl a sta so po ćěkanju z wójnskeje jatby w lěće 1945 z nowowučerjom w Braniborju nad Habolu.
Po přesadźenju do Łodnjowa nadeńdźe z Fritzom Reuterom hudźbneho spěchowarja a wučerja.
Rojowe swójske kompozicije běchu wobwliwowane wot serbskich elementow.
Nimo powołanja dźěłaše Roj kompozitorisce.
1989, krótko do kónca NDR, sta so ze šulskim rektorom a wjesnjanostu w Klětnom, hdźež wobdźěleše so při boju přećiwo planowanemu wotbagrowanju gmejny.
57 kaž tež w jeho chórowych twórbach.
Poslednja wulka kompozicija bě pjata sinfonija pod titulom Stalingrad, w kotrejž předźěła Roj wójnske dožiwjenja.
Je najwjetše město a zdobom stolica republiki Chakaskeje.
Leži při rěce Abakan něhdźe 3400 kilometrow wuchodnje Moskwy a něhdźe 400 kilometrow južnje Krasnojarska.
Ma něhdźe 176 tysac wobydlerjow.
Svor je wjes a gmejna pod Łužiskimi horinami na sewjeru Čěskeje, blisko Noveho Bora a 15 kilometrow sewjernje Čěskeje Lipy.
9 wotpowěduje Starej Praskej dróze a wjedźe sewjernje Svora přez Stožecke sedło nimo hory Stožec.
Přez Svor wjedźe nimo toho železniska čara Bakov nad Jizerou–Habrachćicy.
Gmejna wobsteji z wjesneju dźělow Rousínov a Svor.
Susodne gmejny su Jiřetín pod Jedlovou na sewjeru, Mařenice na sewjerowuchodźe, Cvikov na wuchodźe, Nový Bor na juhu a Kytlice na zapadźe.
W lěće 1788 natwari so w Röhrsdorfje Kapała swj.
1866 zahaji so twar Čěskeje sewjerneje železnicy přez Łužiske hory do Šluknovskeho wuběžka, při čimž běchu we wokolinje Röhrsdorfa wjacore wulke twarjenja trěbne, kaž na přikład 15 metrow wysoki železniski nasyp we wsy a wiadukt.
Bojko Metodiew Borisow je bołharski politikar konserwatiwneje strony GERB.
Hišće za čas komunistiskeho knjejstwa absolwowaše Borisow Akademiju bołharskeho ministerstwa nutřkowneho a dźěłaše wot lěta 1982 w tutym ministerstwje.
Wot 2001 bě ze šefom bołharskeje policije a wot 2005 jako zapósłanc strony „Nacionalne hibanje Simeon Druhi" z čłonom sejma.
Hišće w samsnym lěće bu woleny za měšćanostu Sofije.
W lěće 2006 załoži swójsku stronu GERB, kotraž sta so hižo po krótkim z najwažnišej politiskej stronu w kraju.
W lěće 2013 dyrbješe po tydźenje trajacych protestach wotstupić, bu pak lěto pozdźišo znowa woleny.
Dźamilja wot Čingiza Ajtmatowa je lubosćinska nowela nastała 1958.
Originalna rěč knihi je kirgizisce, hewak je wona hač dotal tež we wjele tamnych rěčow wušła.
W Druhej swětowej wójnje dyrbješe wón sobu na frontu, a dołho Dźamilja jeho njewidźeše, skoro sej mysleše zo je mortwy.
Wona zeznaje Danijara při wšědnych žitowych transportach k dwórnišću.
Wón je zdźěla inwalidny, dokelž bu při fronće ćežko zranjeny, a wobchadźa jenož zrědka z ludnosću.
Je spłóšiwy a tež jara zasonjeny, a bu tež wot wjesnjanow wotwlakowany.
Spěwa wo ludnosći, krajinje a žiwjenju.
Tež Sejit jeho wobdźiwa.
Poprawom bě hač dotal spytał, Dźamilju dla Sadyka wot mužow izolować, jako so pak Dźamilja a Danijar zalubujetaj, přizwoli to.
Tež wón lubuje Dźamilju na wěste wašnje.
Jako so Sadyk z wójny wróći, eskalěruje situacija.
Mjez nimaj běše poprawom přeco wšitko jara „zymne".
Kniha bu tež wjacekróć sfilmowana: prěni króć 1969, scenarij wot Ajtmatowa, režija pod Iriny Poplawskajej.
1994 pod režije Monica Teuber 2008 pod nowym titulom Tengri, bazuje nad stawizny knihi Dźamilja Kirgiskorěčna.
Dshingis Ajtmatov: Dshamilja.
Tschingis Aitmatow: Dshamila.
Serbskej wudaći: Čingiz Ajtmatow: „Džamilja", z rušćiny přełožiłoj Kata Malinkowa, w Čingiz Ajtmatow, Džamilja, powědančce, Budyšin: Ludowe nakładnistwo Domowina, 1973. ~, 2., přehladany nakład, Budyšin: Ludowe nakładnistwo Domowina, 1982.
Belgiska je federatiwna konstitucionelna monarchija w zapadnej Europje z wjace hač 11 milionami wobydlerjow.
Husće wobsydleny kraj mjezuje z Francoskej na juhu, z Luxemburgskej a Němskej na wuchodźe a z Nižozemskej na sewjeru.
W sewjerozapadźe stwori pobrjóh Sewjerneho morja přirodnu hranicu.
Belgiska wobsteji z dweju chětro awtonomneju regionow Flandriskeje a Wallonskeje a stolicy Brüssel.  Commons: Belgiska – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Čłonske staty Europskeje unije Awstriska | Belgiska | Bołharska | Cypernska | Čěska | Danska | Estiska | Finska | Francoska | Grjekska | Chorwatska | Irska | Italska | Letiska | Litawska | Luxemburgska | Madźarska | Malta | Němska | Nižozemska | Portugalska | Pólska | Rumunska | Słowakska | Słowjenska | Španiska | Šwedska Kandidaty: Čorna Hora | Serbiska | Sewjerna Makedonska | Turkowska Staty a wotwisne teritorije w Europje Staty • Albanska • Andorra • Awstriska • Belgiska • Běłoruska • Bołharska • Bosniska a Hercegowina • Čěska republika • Čorna Hora • Danska • Estiska • Finska • Francoska • Grjekska • Chorwatska • Irska • Islandska • Italska • Letiska • Liechtenstein • Litawska • Luxemburgska • Madźarska • Malta • Moldawska • Monaco • Němska • Nižozemska • Norwegska • Pólska • Portugalska • Rumunska • Ruska1 • San Marino • Serbiska • Sewjerna Makedonska • Słowakska • Słowjenska • Španiska • Šwedska • Šwicarska • Turkowska1 • Ukraina • Vatikanske město • Zjednoćene kralestwo Zwadne teritorije: Kosowo • Podnisterska Druhe teritorije: Åland • Baskiska • Bretanja • Ferejske kupy • Friziska • Friulska • Gagauska • Galicija • Gibraltar • Guernsey • Jendźelska • Jersey • Katalanska • Korniska • Łužica • Man • Sewjerna Irska • Svalbard • Šotiska • Waliziska 1 Leži zdźěla w Aziji.
2. junija abo 2. smažnika je 153. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 212 dnjow hač do kónca lěta.
Šmrěk je ród ze swójby chójnowych rostlinow.
Kulenka je ród ze swójby Kulenkowych rostlinow.
Łužyca je telewizijny magacin sćelaka RBB, kotryž so předewšěm serbskej mjeńšinje w braniborskej Delnjej Łužicy přiwobroćuje.
Łužyca bu prěni raz w lěće 1992 pola tehdyšeho Ostdeutscher Rundfunk Brandenburg wusyłana a tež wot toho produkowana.
Dźensa je magacin wšě 4 tydźenje w programje.
Wusyłanje so zaběra z politiskimi a kulturnymi zajimami Delnjoserbow.
Při moderaciji so Anja Pohončowa a Christian Matthée wotměnjujetej.
Hórčink je ród ze swójby hórkowcowych rostlinow.
Kwěćelata žołtnica je zrunana rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 30 hač 60 cm.
Łopjena su lancetojte, sedźace, přez křiž přećiwostejne.
Ma radšo mokre, často přepławjene, pochowe pódy.
Bušenka je małe sydlišćo w srjedźišću hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin, kotrež ma jenož jednoho jeničkeho wobydlerja.
W lětomaj 2014/15 bě samo njewobydlene.
Słuša wot lěta 1994 ke gmejnje Ralbicy-Róžant a leži 145 m nad mórskej hładźinu w lěsu mjez Debricami na sewjerozapadźe a Smjerdźacu na juhowuchodźe.
Bušenka bě hač do lěta 1974 wjesny dźěl Šunowa, po tym słušeše do Ralbičanskeje gmejny.
Hižo 1780 wobsteješe na tutym městnje wosrjedź Klóšterskeho lěsa hosćenc z móžnosću přenocowanja, po kotrymž bu městnosć pomjenowana.
W lěće 1855 wobsteješe Bušenka z pjeć domskich z cyłkownje 22 wobydlerjemi.
Króna je šěroko jejkojta hač kulojta.
Z ranjenych zdónkow gumijowa žiwica wustupuje, kotraž rana zaso zawěraja.
Hałuzy rosće na kosu zrunanje.
Łopjena su ćeńke, jejkojte hač eliptiske, kónčkojte, zubate abo zhruba rězane a docpěja dołhosć wot 5 hač 15 cm.
Wone su na delnim boku kosmate.
Nazymske barbjenje je žołto-oranžowe hač čerwjene.
Běłe kćenja so před łopjenami jewja a steja po dwěmaj hač po šesćoch we wokołkojtych promješkach a docpěwaja wulkosć wot něhdźe 3 cm.
Krónowe łopješka docpěja dołhosć wot 10 hač 15 cm.
Próškowe łopješka su dwaceći.
Rostlina njese pupkowe šupizny na spódku kćenjowych stołpikow.
Póčkaty płód docpěwa wulkosć wot 2,5 cm a je kulowaty hač wutrobojty, čerwjeny hač čorny, njezwobručowany a wobsahuje hładku póčku.
Jich stołpiki docpěwaja dołhosć wot 2 hač 5 cm.
Wone wot junija zrawja.
Při dźiwje rosćacych štomach su słódke abo tróšku hórke, ale nic kisałe.
Tohodla so dyrbja dospołnje zrałe šćipać.
Jich derje słodźace płodowe mjaso wobsahuje dosć cokora, mineralne maćizny a witaminy.
Rosće dźiwje w lěsach, na lěsnych kromach, w žiwych płotach.
Jeje płody su kisałe.
Krónowe łopješka su nimale kruhojte.
Rosće w swětłych lěsach, žiwych płotach a so často plahuje.
Póčkaty sad Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Wono wotpowěduje časej jednoho dospołneho wobběha zemje wokoło słónca.
Je móžno rozeznawać mjez přirodnym lětom, kotrež je čas mjezy dwěmaj pasěrowanjomaj słónca přez nalětni dypk a traje 365,2422 dnjow. sideriskim lětom, kotrež je čas mjezy dwěmaj nawrótomaj słónca do samsneje hwězdy a traje 366,2422 dnjow.
Zeja je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1879 załožiło jako wjes Zejskij Sklad ma wot lěta 1906 měšćanske prawa.
Leži při rěce Žowta něhdźe 130 kilometrow zapadnje Dnipra.
Sydlišćo je so w lěće 1895 załožiło a ma wot lěta 1957 měšćanske prawa.
Morchej je ród ze swójby wokołkowych rostlinow.
W Europje domjaca je jenož wšědna morchej z dwěmaj poddružinomaj: dźiwja morchej a zahrodna morchej.
Łopjena su wjacekróć pjerite.
Wokołk je zestajeny a na spódku zwjetša wot přikrywnych łopješkow wobdaty.
Płody su jejkojte, rjepikate a njesu kałače abo kótwički.
Ród wokołkowych rostlinow wobsahuje něhdźe 60 družinow w regionje Srjedźneho morja, při čimž jednotliwe družiny tež na druhich kontinentach wustupuja.
Łopjena su přeco zelene a eliptiske.
Próškowe nitki docpěja dołhosć wot něhdźe 1 cm.
Płody su čorne jahody.
Stolica je město Malabo, kotrež so namaka na kupje Bioko w Atlantiku.
Mjeno dósta kraj po ekwatoru, kotryž pak twjerdź Ekwatorialneje Gineje direktnje njepřeběži.
Najwjetši dźěl teritorija leži sewjernje ekwatora, jenož wotležana kupa Annobón je na južnej połkupje.
Na kupach knježi tropiska, włóžna klima z dešćowym počasom w oktobru.
Najwyše městno Ekwatorialneje Gineje je Pico Basile na hłownej kupje Bioko.
-Mosambik je njewotwisny stat při Indiskim oceanje w juhowuchodnej Africe.
Mjezuje z Malawijom a Tansaniju w sewjeru, z Južnej Afriku a Swaziskej w juhu, ze Simbabwe w zapadźe a ze Sambiju w sewjerozapadźe.
Stolica je Maputo, kotraž so namaka při pobrjoze w juhu kraja.
W suchim času su předewšěm nocy zymniše.
Přerězne dnjowe temperatury leža cyłolětnje mjez 25 a 30 °C. Najwyše městno je Monte Binga při simbabweskej hranicy.
Přewažaca krajinowa forma je sawana.
Weliko Tarnowo je město w Bołharska z něhdźe 68.000 wobydlerjemi.
Wona bě krajna stolica Druheho bołharskeho mócnarstwa wot 1185 do 1393 a leži na sewjeru Balkanskich horin při rěce Jantra.
Niger je nutřkokrajny stat w zapadnej Africe.
Nadeńdźe so při rěce ze samsnym mjenom při južnej kromje Sahary.
Něhdyša francoska kolonija je wot lěta 1960 njewotwisna a słuša k najchudšim krajam na swěće.
Niger mjezuje z Algeriskej a Libyskej na sewjeru, z Čadom na wuchodźe, z Nigeriju na juhu, z Beninom a Burkinu Faso na juhozapadźe a z Malijom na zapadźe.
Najwyše městno je Mont Greboun.
Wona je kompleksna družina z wjacorymi poddružinami.
Zdźerowa wuroć je jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 20 hač do 80 cm.
Rostlina je často ćmowočerwjenje přeběžana a zwjetša zrunana.
Stołpiki su dudławe, rozhałuzowane, jejkojće-lancetojte a docpěwaja tołstosć wot 1 cm.
Łopjena njesu zwjetša ćmowy blak a su štyri króć hač wósom króć tak dołhe kaž šěroke.
Kćenjowe přikrywne łopješka su róžojte abo běłe.
Jeli kćenjowe łopješka so roztworjuja, potom zawostanu hóčkojte zbytki na płodach.
Bělkowiny wobsahowace płody su w železnej dobje na jědźnu cedlu ludźi słušeli.
Preferuje mokre, jara wutkate pódy.
Rostlina je w Europje rozšěrjenja.
Jemen je njewotwisny stat na juhu Arabskeje połkupy w juhozapadnej Aziji.
Stolica je Sanaa, dalše wulke město je Aden na juhu.
Susodnej krajej stej Sawdi-Arabska na sewjerje a Oman na wuchodźe.
Na juhu je Jemen wot Arabskeho morja wobdaty, Na juhozapadźe leži Adenski golf a na zapadźe Čerwjene morjo.
K Jemenej słuša tež kupa Sokotra w Arabskim morju.
Přibrjóh afriskeju krajow Eritreja a Dźibuti je něhdźe 20 do 30 kilometrow wot Jemena zdaleny.
Jemen nasta w lěće 1990 přez zjednoćenje Sewjerneho Jemena z Demokratiskej ludowej republiku Jemen na juhu.
Tauscha je wjes a dźěl sakskeje gmejny Thiendorf we wuchodźe Mišnjanskeho wokrjesa.
Leži při zapadnej hranicy Budyskeho wokrjesa a ma wokoło 1.500 wobydlerjow.
Swětodaloki cyłkowny nakład jeho 32 knihow, kotrež su so do dohromady 55 rěčow přełožili, leži pola 50 milionow eksemplarow.
We Łužicy je wosebje znaty za swoje wobdźěłanje Krabatoweje powěsće.
Preußlerowi prjedownicy běchu zwjetša škleńčerjo a dadźa so hač do 15. lětstotka w Čechach dopokazać.
Jeho staršej běštaj wučerjej, nan nimo toho tež domizniski slědźer a ludowědnik.
Z čěskeje domizny čerpaše Preußler wjele powědarskich maćiznow.
Wulki wliw na njeho měješe jeho wowka Dora, kotraž měješe wulku wědu wo ludowych bajach.
Preußler mjenowaše stawiznisku knihu swojeje wowki jako jednu, kotraž ženje njeeksistowaše a najebać toho bě tuta kniha najwažniša jeho žiwjenja.
Tež jeho nan, z kotrymž bě jako mały hólc husto po puću a kotryž baje čěskeho dźěla Izerskich hór hromadźe znosy, podpěra Preußlerowu nachilnosć.
Jeho najlubše předmjety běchu němčina a wšě cuze rěče.
Jeho powołanske přeće bě profesor za němske krajne stawizny na Karlowej uniwersiće w Praze.
Hnydom po jeho abiturje w lěće 1942, kotruž z wuznamjenjenjom wobsta, zwołachu Preußlera do wojerskeje słužby w Druhej swětowej wójnje.
Přetra bój na wuchodnym fronće, dósta so wšak w lěće 1944 jako 21-lětny oficěr do sowjetskeje wójnskeje jatby.
Přichodne pjeć lět přebywaše w rozdźělnych lěhwach jatych w Tatarskej republice, mjez druhimi w Jelabuze.
Ćerpješe na tyfusu, malariji a blakatej zymicy a wottučni hač na 40 kilogramow.
Za jeho studij zasłuži sej přidatnje pjenjezy jako lokalny reporter a jako pisar stawizničkow za dźěćacy rozhłós.
Wot 1953 hač do 1970 dźěłaše Preußler najprjedy jako wučer ludoweje šule, potom jako rektor Otfrieda-Preußleroweje šule w Stephanskirchenje.
Sčasami dyrbješe 52 dźěćom dźěło dać.
Na spočatku dźěłaše Preußler jenož nimopowołansce jako spisowaćel; pisaše mjez druhim słuchohry za dźěćacy rozhłós.
Pozdźišo so prěnje dźěćace knihi a tež někotre přełožki přidachu.
Dohromady napisa 32 dźěćacych a młodostnych knihow.
Jeho knihi maja němskorěčny cyłkowny nakład wot přez 15,2 milionow eksemplarow a předleža w 55 rěčach a w něhdźe 275 přełožkach.
Preußler bě na kóncu jako swobodny spisowaćel w Haidholzenje pola Rosenheima žiwy.
Podawši so do dalokeje měry na wuměnk, zapisa swoje dožiwjenja w ruskich lěhwach jatych.
Ilustrowany wot Petra Probst.
Wot Preußlerowych knihow je wjele sfilmowanjow, někotre z nich su so hižo wjacekróć sfilmowali.
Najmłódšej filmaj stej Der Räuber Hotzenplotz a Krabat.
Wonjaty kozylist ma na spódku zrosćene hornje łopjenowe pory.
Phalaenopsis je ród ze swójby orchidejowych rostlinow.
Wobsahuje wokoło 100 družinow tropiskich orchidejow.
Katajsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1655 załožiło a ma wot lěta 1944 měšćanske prawa.
Ma něhdźe 2,1 milionu wobydlerjow na 315.000 km² a je tuž jara rědko wobsydleny a po přestrjeni pjaty najwjetši stat, trochu wjetši hač Pólska.
Stolica je Santa Fe ze 70.000 wobydlerjemi, najwjetše město pak Albuquerque z wjace hač 560.000 wobydlerjemi.
Teritorij wobsteji hłownje z pusćiny na wysokoruninje kaž tež z wysokich hórskich rjećazow.
Přez New Mexico běži Rio Grande, najwažniša rěka w tutym regionje.
Do toho słušeše wot 1821 do 1848 k Mexiku.
Je jara reaktiwny a tohodla je sylny oksydaciski srědk.
Wón předewšěm w zemskej atmosferje wustupuje.
Nastawa při hrimanjach.
Tymjenki su skupina družinow w rodźe holanskich jahodkow.
Jahodowe płody jich zastupnikow su jědźne a maja słódko-kisały, zdźěla tróšku njesłódny słód.
Tymjenki wustupuja w měrnych regionach w lěsu, w tymjenju a na holi.
Leži při južnej kromje kraja na brjoze Azowskeho morja něhdźe 180 kilometrow juhowuchodnje wot města Zaporižžja.
Sydlišćo je so w lěće 1800 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
42-93 Koordinaty: 42° S, 93° Z Iowa je zwjazkowy stat Zjednoćenych statow Ameriki, kotryž leži w srjedźnym zapadźe kraja.
Ma něhdźe tři miliony wobydlerjow na přestrjeni wot 145.000 kwadratnych kilometrow.
Stolica je Des Moines.
Stat mjezuje z Minnesotu na sewjeru, z Wisconsinom na sewjerowuchodźe, z Illinoisom na wuchodźe, z Missourijom na juhu, z Nebrasku na zapadźe a z Južnej Dakotu na sewjerozapadźe.
Wuchodnu hranicu Iowy twori rěka Mississippi.
Dósta swoje mjeno wot indianskeho kmjena Iowa.
Najwjetše města su Des Moines a Davenport.
Wjace hač třećina wobydlerstwa ma němskich prjedownikow.
Delnjoserbski basnik Mato Kosyk skutkowaše tu lěta dołho w němskej wosadźe.
Južny Tirol je najsewjerniša prowinca Italskeje a twori hromadźe z prowincu Trient awtonomny region Trentino-Južny Tirol.
Wot lěta 1972 ma Južny Tirol daloko sahace prawa samozarjadnistwa.
W Alpach ležacy kraj ma něhdźe 520.000 wobydlerjow; hłowne město je Bozen.
Južny Tirol ma přestrjeń 7.400 kwadratnych kilometrow, štož wotpowěduje poł přestrjeni Łužicy.
Južny Tirol słuša k najbohatšim regionam Italskeje a cyłeje Europskeje unije.
Přez kraj wjedźe europska transitowa ruta přez Brennerowy přesmyk, jedyn z najwažnišich přechodow přez Alpy, kotryž zwjazuje Němsku a Awstrisku z Italskej.
Južny Tirol wobsteji ze 116 gmejnow, z kotrychž maja wósom status města.
Jeničke wulkoměsto je Bozen.
47.5580555555567.5877777777778 Koordinaty: 47° 33′ S, 7° 35′ W; CH1903: Basel je wulkoměsto při Rynje na samym sewjerozapadźe Šwicarskeje.
Wone je zarjadniske sydło kantona Basel-město a po Zürichu a Genfu z něhdźe 175.000 wobydlerjemi třeće najwjetše město Šwicarskeje.
Město nadeńdźe so při třikrajowym róžku mjez Šwicarskej, Němskej a Francoskej a ma tohodla předměsta we wšěch třoch krajach.
Cyły metropolowy rum ma wjace hač 800.000 wobydlerjow.
Basel wobsteji z historiskeju měšćanskeju dźělow Grossbasel na lěwym a Kleinbasel na prawym brjoze Ryna.
Centrum města je stare město w Grossbaselu.
Bologna je uniwersitne město z nimale 400.000 wobydlerjemi na sewjeru Italskeje a stolica regiona Emilia-Romagna.
Pobrjóh Jadranskeho morja je něhdźe 60 kilometrow zdaleny.
Uniwersita w Bologni płaći jako najstarša w Europje a jedna z najstaršich na swěće.
Sydlišćo je so prawdźepodobnje w 6. lětstotku do Chrystusa wot Etruskow załožiło.
W lěće 1088 załoži so Studio, předchadnik dźensnišeje uniwersity.
W 13. lětstotku bě Bologna šeste abo sedme najwjetše město cyłeje Europy, po Konstantinoplu, Córdobje, Parisu, Bjenatkach, Florencu a snadź tež Mailandźe.
Za tutón čas wojowaštej Bjenatki a Bologna wo nadknjejstwo při italskim brjoze Jadranskeho morja.
Wot 1506 hač do 18. lětstotka a znowa po Wienskim kongresu 1815 słušeše město k Cyrkwinskemu statej.
Dnja 2. awgusta 1980 zemrěchu při fašistisko-teroristiskim nadpadźe 85 ludźi.
Z Bologny pochadźatej italskej specialiće Tortellini a Mortadella.
Bologna je partnerske město Lipska.
Basilika a naměsto w starym měsće Katedrala swj.
Istanbul je najwjetše město Turkowskeje a tež pjate najwjetše město swěta.
Wot toho časa je centralnišo ležaca Ankara z hłownym městom.
Istanbul leži mjez Čornym morjom na sewjeru a Marmarskim morjom na juhu při brjohomaj mórskeje wužiny Bosporus a tohodla na dwěmaj kontinentomaj, w Europje a Aziji.
Arthur Neville Chamberlain bě britiski politikar Konserwatiwneje strony, dołholětny strowotniski minister a wot 1937 do 1940 premier Zjednoćeneho kralestwa.
Dla spočatnych njewuspěchow w Druhej swětowej wójnje a wočiwidneho zaprajenja swojeje dowójnskeje politiki złoži dnja 10. meje 1940 zastojnstwo premiera.
Kerk so z jeho korjenjemi hłuboko do skalnych škałobow předobywaja.
Skora je oliwozelena hač bruna.
Zdónk docpěwa tołstosć wot 6 cm.
Jich nazymske barbjenje je oranžowe hač čerwjene.
Keluch je pjelsćojće kosmaty.
Keluškowe łopješka su wusko-třiróžkate a krótše hač wuske krónowe łopješka.
Pjeć płodowych łopješkow je zdźěla ze sobu zrosćene, při čimž kóžde płodowe łopješko wobsahuje jedne symjo.
Jabłukowe płody su dołho stołpikate, kulowate, kaž hróšatko wulke, zrałe čorne, namódreń zwobručowane a jědźne.
Płody su prjedy z městnami jako narunanje za rózynki a rózynčki słužili.
Wone so wot ptačkow, předewšěm wot dróznow žeru.
Rosće na skalach, skalnych wobkromach, w słónčnych dubowych a chójnowych lěsach.
Rostlina je w horinach srjedźneje a južneje Europy, w Alpach hač do wysokosćow wot 1800 m, w Małej Aziji a w sewjernej Africe rozšěrjena, při čimž na wuchod hač do Luxemburgskeje a sewjerowuchodnje hač do Pólskeje wustupuje.
Bježeck je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1137 załožiło a ma wot lěta 1775 měšćanske prawa.
Njeja je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1906 załožiło a ma wot lěta 1958 měšćanske prawa.
Galič je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1159 załožiło a ma wot lěta 1778 měšćanske prawa.
Cynk je chemiski element ze symbolom Zn a rjadowej ličbu 30.
Cynk je módrojto-běły kow a wužiwa so mjez druhim za cynkowanje železowych a woclowych elementow.
Za wšěch zwěrjatow je cynk esencielny jako wobstatk wjele encymow.
Jako samostatny kow bu pak hakle w 17. lětstotku w Indiskej předźěłowany.
W Europje běchu hišće cynkowe podkopki w Irskej, Pólskej, Bołharskej, Finskej a Šwedskej.
Ma přestrjeń wot něhdźe 147.000 km² a wjace hač 31 milionow wobydlerjow.
Stolica a najwjetše město je Katmandu.
Słuša do skupiny romaniskich rěčow a rěči so hłownje w Španiskej, w Južnej a Sewjernej Americe, w Karibice kaž tež w Ekwatorialnej Gineji w Africe, na Filipinach.
Wona je jedna ze šěsć oficielnych rěčow Zjednoćenych narodow a jedna ze 24 hamtskich rěčow Europskeje unije.
Španišćina ma dwaj genusaj a numerusaj, ale nima žadyn pad, ze wuwzaćom pronomenow.
W Europje eksistuja tajke zwjazkowe kraje pod tutym mjenom jenož w Němskej, hdźež je jich šěsnaće a w Awstriskej, hdźež maja dźewjeć zwjazkowych krajow.
Zwjazkowy kraj ma samostatne krajne knježerstwo a krajny sejm, kotryž ma swoje sydło w krajnej stolicy.
W někotrych krajach wužiwaja so hinaše terminusy za dźělne staty.
W Zjednoćenych statach Ameriki so wužiwa stat a w Šwicarskej kanton.
W Belgiskej a Italskej mjenuja so dźělne jednotki stata region, ale w Ruskej subjekty, pola kotrychž su rozdźělne staflowanje po stopjenju awtonomije.
W Kanadźe so rozeznawaja prowincy a teritorije.
Němska ma slědowace zwjazkowe kraje.
Kóždy kraj ma – wotwisnje wot ličby wobydlerjow – wěstu ličbu reprezentantow w zwjazkowej radźe.
Arabski kofejowc je přeco zeleny štom, kotryž docpěje wysokosć wot něhdźe 4,5 m.
Běłe kćenja su małke a wonjeja.
Pochadźa z Etiopiskeje, ale so dźensa w mnoholičbnych tropiskich a subtropiskich krajach plahuje.
Při čim so endokarp a symjenjowa bělizna wotstronjuje.
Mjechka maslenka je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30hač 70 cm.
Kćenjowe stołpiki su kulojte a nic brózdźene.
Preferuje čerstwe hač włóžne, wutkate a wapnite pódy.
Kommunistiska strona Awstriskeje je lěwicarska politiska strona w Awstriskej.
Zajacy su porjad cycakow.
Serbske botaniske mjeno je dołhi putnik.
Woznamjenja telko kaž póduš.
Husacy jazyčk je wjacelětna, zelišćowa, naha abo słabje kosmata rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 5 - 50 cm.
Koruški su jara rozhałužkowane.
Lisćowe łopjena su kónčkojte a ćeńke.
Stołpik kćenjowych kłóskow je zrunany a dlěši hač łopjena.
Nošne łopjena su kónčkojte a dlěši hač keluch.
Keluch a króna su 4-dźělene.
Stameny dołho wustupuja.
Płód je tobołka, kotraž docpěwa dołhosć mjezy 3 a 3,5 cm a wobsahuje 2 symjeni.
Husacy jazyčk je w cyłej Europje z wuwzaćom najekstremnišeho sewjera rozšěrjeny.
Tohodla dźensniši dźeń je nimale swětodaloko rozšěrjeny.
W Morsowym alfabeće zwoprawdźuje so Z přez − − · ·.
W najwjace rěčach, kiž jón wužiwaja, steji pismik za spěwny konsonant, nic pak w němčinje, hdźež wotpowěduje zwukej serbskeho c.
Protosinaitiski Ze Feniciski Zajin Grjekski Zeta Etruskiski Z Łaćonski Z Z je mjezynarodna awtowa značka za Sambiju.
Wone so z 50 zwjazkowych statow z cyłkownje 328 milionami wobydlerjow zestaja.
Zjednoćene staty Ameriki płaća wot kónca zymneje wójny a rozpadźe Sowjetskeho zwjazka jako jenička zwostawaca supermócnarstwo na swěće.
Jich brjohi wobdawataj Atlantiski ocean z wuchoda a Ćichi ocean ze zapada.
Stat Alaska leži w sewjernym dźělu kontinenta a je ze sewjera wot Sewjerneho polarneho morja wobdata.
Alaska je wot Azije jenož přez 82 kilometrow šěroki Beringowy přeliw dźělena.
Na sewjeru mjezuja Zjednoćene staty z Kanadu a na juhu z Mexikom.
Floridaski přeliw wotdźěluje kraj wot skupiny kupow Bahamow a wot Kuby.
Najwyša hora je Denali w Alasce, najdlěša rěka je Missouri, kotryž twori z Mississippijom štwórty najdlěši rěčny system na swěće.
13. oktobra abo 13. winowca je 286. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 79 dnjow hač do kónca lěta.
1912: We Wojerecach załoži so Domowina, zwjazk Łužiskich Serbow.
Jakub Žur bě serbski katolski farar, redaktor a kulturny prócowar.
Narodźi so jako syn Njebjelčanskeho kublerja a wopyta gymnazij w čěskim Chomutovje.
Wot 1892 do 1895 běše chowanc Serbskeho seminara w Praze a wopytowaše w tym času němski Małostronski gymnazij.
Bě sobustaw Praskeje Serbowki a započa w čěskej stolicy studij teologije, kotryž potom w Mohuču dokónči.
Wot 1903 do 1908 bě kapłan w Chrósćicach a Ralbicach a wot 1908 do 1910 při Serbskej cyrkwi w Budyšinje.
Tehdy bě tež dwě lěće z redaktorom Katolskeho Posoła.
Wot 1910 do 1922 skutkowaše jako farar w Kamjencu a wot 1922 hač do wuměnka w lěće 1962 w Ralbicach.
W mjezyčasu bě wot 1940 do 1945 dla swojeho spjećowanja přećiwo antiserbskim postajenjam nacionalsocialistow bjez farskeho městna.
Jakub Žur běše wot 1895 čłon Maćicy Serbskeje.
Jurij Młynk: Žur, Jakub.
Marko Domaš Aleksander Smoler bě nakładnik a redaktor, mjez druhim Serbskich Nowin.
Marko Smoler narodźi so jako syn Jana Arnošta Smolerja na Židowje.
Wosebje w swojich młodych lětach spisa a přełožowaše tež powědančka z rušćiny a čěšćiny.
Wón běše w lěće 1875 sobuzałožer Schadźowanki a wot lěta 1877 načolnik Smolerjec knihićišćernje w Budyšinje na Lawskich hrjebjach.
Za čas Smolerja wuchadźachu w jeho nakładnistwje nimale wšitke serbske nowiny a časopisy.
Wot 1884 do 1937 běše redaktor a wudawaćel Serbskich Nowin.
Smoler, kotryž běše w mnoho serbskich towarstwach, kaž na přikład Budyskej Bjesadźe aktiwny, załoži 1920 hromadźe z Hermanom Šlecu a Janom Skalu w Budyšinje prěnju serbsku sokołsku jednotu.
Marko Smoler běše wot 1879 čłon, wot 1923 čestny sobustaw Maćicy Serbskeje kaž tež čestny sobustaw Maticy Srpskeje w Novim Sadźe.
Wón bu na Budyskim Hrodźišku w Smolerjec swójbnym rowje pochowany.  Commons: Marko Smoler – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Jan Cyž: Smoler, Marko.
Albrechtec; * 8. oktobra 1958 w Brüsselu) je němska politikarka Křesćansko-demokratiskeje unije Němskeje a wot 1. decembra 2019 jako naslědnica Jean-Claudea Junckera předsydka Europskeje komisije.
Za tute zastojnstwo bu dnja 16. julija 2019 na namjet Rady Europskeje unije wot Europskeho parlamenta wolena.
Do toho bě wona wot 17. decembra 2013 zwjazkowa ministerka zakitowanja w kabinetomaj Merkel III a Merkel IV.
Najwjetši přitok je z mjenowaneje wysočiny so wužórlaca Kalundura; jenički wulki wottok je Rusizi w juhu, kiž běži do susodneho Tanganjikaskeho jězora.
Na jeho jězorowym dnje namakaja so wulkaniske žórła, tuž je temperatura wody we hłubšich dźělach jězora wyša hač blisko powjercha.
Kurgan je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Ma něhdźe 326 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1680 załožiło a ma wot lěta 1782 měšćanske prawa.
Krasnoperekopsk je město na połkupje Krim, kotrež słuša pak k Awtonomnej republice Krim na Ukrainje, pak k ruskej Republice Krim.
Leži na połkupje Krim na sewjernym brjoze Čorneho morja něhdźe 115 kilometrow sewjernje Simferopola.
Přez Krasnoperekopsk wjedźe železniska čara Dźankoj–Cherson.
Ma třiceći tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1932 załožiło a ma wot lěta 1966 měšćanske prawa.
Hřensko je wjes a gmejna w Połobskich pěskowčinach na sewjeru Čěskeje, mjez Žandawu a Děčínom.
Nadeńdźe so we Łobjowej wudrjeńcy při němskej hranicy a wuliwje rěčki Kamenice do Łobja a słuša k Děčínskemu wokrjesej Wusčanskeho kraja.
Dla połoženja we hłubokej dolinje Łobja je Hřensko najhłubšo ležace sydlišćo cyłeje Čěskeje.
Wjes je so w lěće 1475 k prěnjemu razej naspomniło.
Přeco zaso bu Hřensko wot wulkeje wody Łobja a Kamenicy ćežko wobškodźene, dotal posledni raz w lětomaj 2002 a 2010.
Pius VI. bě italski duchowny a cyrkwinski jurist a bu 15. małeho róžka 1775 jako naslědnik Klemensa XIV. wuzwoleny za 249. bamža romsko-katolskeje cyrkwje.
W času jeho pontifikata stawaše so francoska rewolucija a z tym wuswojenje a zesłabjenje katolskeje cyrkwje we wulkim dźělu Europy.
Pius VI. bě přećiwnik rewolucije a wotpokaza ideju swobody, runosće a bratrowskosće.
Bosnjacy su južnosłowjanska etniska skupina z něhdźe tři milionami přisłušnikow, kiž su žiwi předewšěm w Bosniskej a Hercegowinje, Serbiskej a Čornej Horje.
Bosnjacy su hłownje južnosłowjanscy muslimojo, resp.
Južni Słowjenjo z muslimskim kulturnym pozadkom.
Prawy kobołk je wutrajne zelo, kotrež sylnje wonja.
Łopjena su płone a docpěja šěrokosć wot něhdźe 1 cm.
Cyblička je kulowata a wot wjele skupinow małkich lehnjenskich cybličkow wobdate.
Pintlašk je serbska bajkowa postawa.
Sydlišćo je so w lěće 1776 jako wjes Fjodorowka załožiło a ma wot lěta 1976 měšćanske prawa.
8. septembra abo 8. požnjenca je 251. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 114 dnjow hač do kónca lěta.
1947: Załoženje Serbskeje wyšeje šule w Budyšinje.
Pěsta móže jako dźěl płodoweho łopješka jenož při krytosymjenjakach wustupować.
Ignalina je městačko w Utenskim wobwodźe na wuchodźe Litawskeje.
Je zarjadniske sydło Ignalinskeho rajona a mjenodawar něhdyšeje jadroweje milinarnje Ignalina, kotraž nadeńdźe so 45 kilometrow sewjerowuchodnje města při běłoruskej hranicy.
Leži něhdźe 50 kilometrow juhowuchodnje Uteny a 90 kilometrow sewjerowuchodnje Vilniusa.
Sydlišćo je so w lěće 1866 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1950 měšćanske prawa.
Wokrjes ma přestrjeń wot 524 km² a wokoło 70.000 wobydlerjow.
Powiat wobsteji ze štyrjoch gmejnow, z nich jedna měšćanska, jedna měšćansko-wjesna a dwě wjesnej gmejnje.
Frankowska je region w Němskej.
Nadeńdźe so na sewjeru Swobodneho stata Bayerskeje, na juhu Durinskeje a na samym sewjerowuchodźe Badensko-Württembergskeje a hodźi so přez specifiske kulturne a rěčne wosebitosće wot wokolnych kónčin rozeznawać.
Historisce jedna so wo wuchodny kónc sydlenskeho teritorija frankowskich kmjenow a Frankowskeho mócnarstwa w srjedźowěku.
Zasydlenje Frankow nad Mohanom zahaji so w 6. lětstotku.
Na sewjerowuchodźe, při Solawje, mjezowaše frankowski teritorij ze serbskim.
Geografiske hranicy tworja wjacore srjedźne horiny: Na juhu wotmjezuje Frankska alba Frankowsku wot druhich dźělow Bayerskeje, na wuchodźe tworja Šmrěčiny přirodnu hranicu z Čechami.
Na sewjeru wobsteji frankowska hranica z Frankowskeho lěsa, Durinskeho lěsa, Rhöny a Spessarta.
W małym hessenskim dźělu leži Odenski lěs.
Najwyša hora Frankowskeje je Schneeberg w Šmrěčinach; najwažnišej rěce stej Mohan a jeho lěwy přitok Regnica.
Briceni je městačko na samym sewjeru Moldawskeje, blisko ukrainskeje hranicy.
Je zarjadniske sydło Briceniskeho rajona.
Leži něhdźe 230 kilometrow sewjernje Kišinjowa a 90 kilometrow wuchodnje Černiwc a ma něhdźe dźesać tysac wobydlerjow.
Tři kilometry sewjernje centruma nadeńdźe so mały hraničny přechod z Ukrainu.
Sydlišćo je so w lěće 1562 prěni raz naspomniło.
W lěće 1897 měješe wjes cyłkownje 7446 wobydlerjow, z kotrychž bě 93 % Židow.
Z tym měješe Briceni jednu z najwjetšich židowskich wosadow w cyłej Bessarabskej, kotraž je so pak w holocausće nimale dospołnje zničiła.
Židowske pohrjebnišćo je so wobchowało a wobjimuje wjace hač 5000 narownych kamjenjow.
Wuchodosłowjanske rěče su podskupina słowjanskich rěčow, kotrež rěča so přewažnje we wuchodnej Europje, wosebje w Ruskej, na Ukrainje a w Běłoruskej.
Předsyda bě Michael Kühnen.
Organizacija bu w lěće 1977 załožena a w lěće 1983 zakazana.
Leži něhdźe 50 kilometrow sewjerowuchodnje Moskwy.
Sydlišćo je so w lěće 1347 załožiło a ma wot lěta 1782 měšćanske prawa.
Pornografija je direktne zwobraznjenje čłowjeskeje seksualnosće resp. splažneho wobchada ze zaměrom, wobhladarja seksualnje rozhorić.
Wopřijeće pornografija w dźensnišim woznamje pochadźa wot němskeho filologa Karla Otfrieda Müller, kotryž pytaše wokoło 1830 so hodźace pomjenowanje za wjacore wuměłske twórby, kiž bě namakał pola wuhrjebowanjow w Pompeji a měješe za jara njehorne.
W lěće 1850 wozjewi jendźelsku knihu wo Pompejskich wobrazach a wunjese słowo tak do jendźelšćiny.
Pornografiske zwobraznjenja, tež eksplicitne předstajenja splažnych organow, běchu hižo w starowěku znate.
W starym Romje mějachu tajke motiwy na sćěnowych wobrazach, w starej Grjekskej na wazach.
Tež w druhich kónčinach swěta ma pornografija dołhu tradiciju, kaž na přikład na keramice w Peruwje abo na starych templach w Indiskej.
Po wunamakanju fotografije w 19. lětstotku běchu to fota z pornografiskimi motiwami, kotrež wostachu w Němskej hišće hač do kónca 1940tych lět zakazane.
Z wuwićom filma so rozšěrichu móžnosće pornografije, přez to zo bě wotnětka móžno, zwobraznjeć seksualne jednanja direktnje w žiwych wobrazach.
Wuwiće wideokasety w 1970tych lětach wuskutkowaše razantny rozmach pola rozšěrjenja pornografije.
Na jednym boku zmóžnjowaše to tuńšu produkciju filmow, na druhim boku priwatny konsum pornografiskich filmow přez wuwiće wideotekow a wideorekorderow.
Internet stawaše so po lěće 2000 anonymnosće a nastajnostneho poskićenja dla ze srjedźišćom rozšěrjenja pornografije.
Internetowa pornografija so namaka w zakonsce njewěstej conje, dokelž njeda so tam efektiwnje zwoprawdźić škit młodźiny a přesćěhowanje njedowolenych wobsahow, kaž na přikład pornografije z dźěćimi, kotraž je mjeztym skoro wšudźe na swěće zakazana.
Pornografiske strony wučinja wulki podźěl cyłkowneje ličby webstronow.
Poskićenje internetoweje pornografije so wuskutkowaše na ličbu wumocowanjow w Zjednoćenych statach mjez 1998 a 2005.
Tutón zwisk bě wosebje sylny pola muskich młodostnych w starobje 15-19 lět.
Awtor studije ma podhlad, zo staj internetowa pornografija a wumocowanje substitutaj, potajkim to jedne narunanje druheho.
Rozšěrjenje pornografije na webstronach je w Němskej škita młodźiny dla oficialnje zakazane.
Někotre strony sej kazaja zapodawanje čisła kreditoweje karty abo personalneho wupokaza, štož pak po němskim prawodawstwu dosahace njeje.
Hač do toho produkowaše so pornografija předewšěm profesionalnje a komercialnje, wotnětka bě pak cyle jednorje móžno, swójske wideja na platformy kaž YouPorn nahrać a swětadaloko rozšěrić.
Wužiwanje tych platformow je w Němskej wězo zakazany za małolětnych, njeda so pak kontrolować.
Erotiske filmy, kotrež k pornografiji njesłušeja, na přikład stejaty penis abo wotewrjenu waginu zwjetša njepokazaja.
Tak mjenowany seksowy film je filmowa družina, w kotrejž so zwjetša seksualne jednanja předstaja.
Na rozdźěl wot hardcore-filmow bu pak splažny akt jenož simulowany a njebuchu splažne organy pokazane.
Tuž smědźa so w Němskej tež w telewiziji wusyłać, wšak jenož w nocy.
Pod hesłom Hardcore abo Porno rozumi so eksplicitne zwobraznjenje seksualnych aktiwnosćow, při čimž su splažne organy we wotewrjenosći widźomne a hraja tak rjec „hłownu rólu".
Tematisce sćěhuje wjetšina za heteroseksualny publikum stworjenych hardcore-filmow samsnemu standardnemu programej, kotryž je so poněčim nastał.
To so wospjetuje - jeli trjeba - wjacekróć z rozdźělnymi akterami.
Wokoło scenow namaka so druhdy krótke jednanje, kotrež ma pak zwjetša jenož alibi-funkciju.
Filmy ze stajnym jednanjom njejsu wuwzaće, ale tež nic prawidło.
Časte su tež sceny, w kotrychž so muscy akterojo na dróze na žony wobroću a nju k spontanemu seksej „přerěča".
Episody z pornografiskimi zwobraznjenjemi bjez wobłukoweho jednanja woznamjenja so jako Gonzo.
Andrea Dworkin: Pornographie.
Dolf Zillmann: Pornografie.
Athenaios Deipnosophistai 8.567b.
Kaponica je jeničke naspomnjenja hódne wuhorjenje w hornjołužiskej nižinje mjez Budyšinom a Wojerecami.
Leži na teritoriju Radworskeje gmejny mjez Psowjemi a Łupoju a je 199 metrow wysoka, to rěka 40 metrow wyša hač ju wobdawaca nižina.
Wokoło Kaponicy namaka so jedyn z najwjetšich zwisowacych lěsow Hornjeje Łužicy.
Wokoło lěsa nadeńdu so wjeski Jeńšecy, Psowje, Droby, Łomsk, Łupjanska Dubrawka, Holešowska Dubrawka a Nowa Wjes.
Na „wjeršku" hory steji wobkedźbowanska wěža, kotraž njeje zjawnosći přistupna a słuži wohnjoškitej.
Wulke łožišća šćerka wučinja hospodarski faktor za wokolinu.
Srjedźowěk je epocha w europskich stawiznach, kotraž traješe někak wot pjateho do pjatnateho lětstotka.
Leži pod Karpatami na samym zapadźe kraja w historiskej Galiciskej a ma nimale 98.000 wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1238 prěni raz jako Druhabec naspomniło.
Wot lěta 1460 ma měšćanske prawa.
Přez Drohobyč wjedźe železniska čara Stryj̣–Sambir.
Hendrich V. móže być: Hendrich V.
 – kejžor Swjateho romskeho mócnarstwa w lětach 1111–1125 Hendrich V.
 – kral Jendźelskeje w lětach 1387–1422 Hendrich V.
 – bayerski wójwoda w lětach 1004–1009 a 1018–1026 Hendrich V.
 – šleski wójwoda w lětach 1290–1296 Hendrich V.
 – korutanski wójwoda w lětach 1144–1161 Hendrich V.
 – wójwoda w lětach 1342–1369 Hendrich V.
(Mecklenburgska – mecklenburgski wójwoda w lětach 1503–1552 Hendrich V.
 – luxemburgski hrabja w lětach 1226–1281 Hendrich V.
 – hrabja, 1346–1385 Hendrich V.
Protyka za lěto 1776 1776 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
04. julija: Zastupjerjo třinaće britiskich kolonijow w Sewjernej Americe podpisuja deklaraciju njewotwisnosće a załožeja tak Zjednoćene staty Ameriki.
Mingəçevir je město w Azerbajdźanje.
Leži při rěce Kura něhdźe 270 kilometrow zapadnje Bakuwa.
Ma wokoło 115 tysac wobydlerjow.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1946 załožiło a ma wot lěta 1948 měšćanske prawa.
, Laki// Glottolog 2.7.
2006 reprezentowaše wona Makedonsku ze spěwom znateju komponistow Darko Dimitrov a Rade Vrčakovski „Ninanajna" na Eurowiziji.
Kulebaki je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1677 załožiło a ma wot lěta 1932 měšćanske prawa.
Delnja Kina je wjes ze 475 wobydlerjemi při Albrechtowce w Hornjej Łužicy a wot lěta 1994 měšćanski dźěl Budyšina.
Delnja Kina leži na wuchodźe wulkeho wokrjesneho města, na juhowuchod wot Bórka a na sewjerowuchod wot Nadźanec we wysokosći 165 metrow nad mórskej hładźinu.
Sewjernje Delnjeje Kiny běži zwjazkowa awtodróha 4.
Prěnje historiske naspomnjenje Delnjeje Kiny jako China je z lěta 1261.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 261 wot cyłkownje 276 Delnjokinjanow serbsce.
Eksistuje slědowace formy: běły kał čerwjeny kał krjózkaty kał Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
K rodej słuša něhdźe 7 družinow.
Wulke łopjena su wutrobojte.
Z tych so w nalěću kćenja wuwiwaja, kotrež steja w kićach.
Płody su kapsle, kotrež wobsahuja křidłate symjenja.
Ród pochadźa z wuchodneje Azije.
Mjeno roda Paulownia česćuje rusku carsku dźowku Anna Pawlowna.
Edith Franke je něhdyša sakska bjezstronska politikarka, kotraž bě wot 2009 do 2014 přez krajnu lisćinu wolena zapósłanča Lěwicy w sakskim krajnym sejmje.
Wona je bjezkonfesionelna, zwudowjena a mać dweju dźěsćow.
Huronski jězor je druhi najwjetši jězor Sewjerneje Ameriki a štwórty najwjetši cyłeho swěta.
Jězor leži 176 metrow nad mórskej hładźinu, potajkim wósom metrow niži hač susodny Horni jězor a je z přestrjenju wot 59.586 km² wjetši hač Chorwatska.
Wuchodny pobrjóh jězora słuša ke kanadiskej prowincy Ontario a zapadny k zwjazkowemu statej Michigan.
Najwjetša kupa w jězoru je Manitoulin, kotraž je tež najwjetša jězorowa kupa na swěće.
W srjedźowěku bě město ze stolicu Šwedskeje.
Uniwersita bu w lěće 1477 załožena.
26. oktobra abo 26. winowca je 299. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 66 dnjow hač do kónca lěta.
Leži w historiskej Wołynskej něhdźe 15 kilometrow sewjerowuchodnje Lucka.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1870 załožiło a ma wot lěta 1951 měšćanske prawa.
Komunistiska platforma je politiske zeskupjenje znutřka strony Lěwica.
KPF je za komunistiski kurs w Lěwicy.
Sawana je tropiski abo subtropiski typ wegetacije, při čimž namakamy zwisowacu kerčinu a skerje wotewrjenu a dźěratu drjewinu.
Sawana je tuž zhromadne zapřijeće za wegetaciske pasmo mjez tropiskim dešćowym lěsom a pusćinu.
Słowo sawana woznamjenja přibližnje „daloka runina".
Rozeznawamy po wegetaciji a mnóstwje spadkow włóžnu, suchu a ćernjojtu sawanu.
Swětoznate su sawany Afriki, wosebje Serengeti w Tansaniji.
Sydlišćo je so w lěće 1868 załožiło jako wjes Georgijewsko-Ossetinskoje.
Janaš maturowaše 1952 na Serbskim gymnaziju w Budyšinje a studowaše při Lipšćanskej uniwersiće germanistiku a sorabistiku.
Wot 1956 dźěłaše wón jako wučer w Kuparskich Bórkowach, hdźež přewza w lěće 1958 swoju prěnju šulsku rjadownju.
Dalšej staciji běštej polytechniska wyša šula w Bórkowach a Serbska rozšěrjena wyša šula w Choćebuzu.
Wot 1969 wudźěła Janaš za Ministerstwo za ludowe kubłanje wučbne plany a wučbnicy za delnjoserbšćinu.
Při Serbskim wučerskim wustawje w Budyšinje skutkowaše wot 1973.
Wot 1979 bě z čłonom Delnjoserbskeje rěčneje komisije.
Po politiskim přewróće powoła jeho Marianne Birthler 1991 ke koordinatorej za serbske šulske a kubłanske naležnosće.
Janaš zastupi 1991 jako čłon do rozhłosowej rady sćelaka ORB a zasadźi so za prezencu serbskeho w telewiziji.
Hromadźe z Rolandom Martijom je Janaš wot lěta 2000 zhromadźene spisy Mata Kosyka zestajał, wuhódnoćił a we wósom zwjazkach wudawał.
Za „jeho wědomostne skutkowanje při přeslědźenju a hajenju delnjoserbskeje rěče" spožči so Pětšej Janašej w lěće 2005 Myto Ćišinskeho.
Z čestnej medalju města Choćebuz so wón 24. nowembra 2012 mytowaše.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšyn 1976 Niedersorbische Grammatik.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšyn 1990 Antoine de Saint-Exupéry: Ten mały princ.
Serbske wokno, 21.10.2010.
Webstrona Załožby za serbski lud: Myto Ćišinskeho.
Nošerjo Myta Ćišinskeho a Spěchowanskeho myta k Mytu Ćišinskeho Załožby za serbski lud.
Ljantor je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži při rěce Pim, prawym přitoku Oba, w Awtonomnym wokrjesu Chantow a Mansow něhdźe 180 kilometrow wuchodnje Chanty-Mansijska.
Sydlišćo je so w lěće 1932 załožiło a ma wot lěta 1992 měšćanske prawa.
Hornjołužiske hona su přirodny rum w Hornjej Łužicy, kotryž rozpřestrěwa so na dołhosći něhdźe 45 kilometrow mjez Kamjencom na sewjerozapadźe a Lubijom na juhowuchodźe.
Wone předstaja něhdźe 12 do 15 kilometrow šěroke pasmo hórkateje krajiny mjez prěnim rjećazom Hornjołužiskich horow na juhu a holanskej a hatowej krajinu na sewjeru.
W srjedźišćo hornjołužiskich honow leži město Budyšin.
Na zapadźe mjezuja wone ze Zapadołužiskej pahórčinu.
Typiske za hornjołužiske hona su płódne hlininowe pódy, kotrež zmóžnichu hižo w zažnym srjedźowěku wunošne ratarstwo a z tym poměrne huste wobsydlenje w kónčinje wokoło Budyšina, Kamjenca a Lubija.
Porno tomu njehodźachu so regiony sewjernje a južnje dla horow abo bahnow a z tym zwjazanej nišej kwalitu pódy za zasydlenje.
Z teje přičiny wuzwolichu sej tež słowjanscy Milčenjo hornjołužiske hona jako sydlenski teritorij, mjeztym zo so susodnej kónčinje na sewjeru a juhu hakle pozdźišo wobsydlichu.
Wjetše rěki, kotrež Hornjołužiske hona z horow pochadźejo přeprěkuja, su Čorny Halštrow, Klóšterska woda, Čornica, Sprjewja, Kotołka a Lubata.
Na někotrych městnach wuhrjebachu wone nahladne skały, kaž na přikład pola Hrodźišća, Łuska, Njezdašec abo mjez Hornjej Hórku a Budyšinom.
Hlininowa woršta je zwjetša wokoło dwaj metraj sylna, w Horjanach, sobu najpłódnišej kónčinje tutoho regiona tež hač do pjeć metrow.
Vievis je městačko we Vilniuskim wobwodźe w Litawskej.
Leži při jězorje ze samsnym mjenom něhdźe 35 kilometrow sewjerozapadnje Vilniusa.
Přez město wjedźetej dalokodróha a železniska čara z Vilniusa do Kaunasa.
Ma něhdźe štyri tysac wobydlerjow, z nich někak 11 % Polakow.
Sydlišćo je so w lěće 1539 prěni raz naspomniło a płaćeše hižo tehdy jako městačko.
Jair Messias Bolsonaro je brazilski politikar, kotryž budźe jako wuslědk wólbow w oktobrje 2018 wot 1. januara 2019 jako naslědnik Michel Temer 38. prezident Brazilskeje.
W druhim kole wólbow dósta 55,1 % wotedatych hłosow.
Něhdyši wojak je wot lěta 1991 čłon brazilskeho kongresa a zastupuje prawicarske a neoliberalne stejišća.
Grjeksce rěči 12,259 milionow ludźi.
Grjekšćina so wužiwa wothladajo wot Grjekskeje a Cypernskeje tež w Albanskej, Egyptowskej, Italskej, Rumunskej, Turkowskej a na Ukrainje.
Grjekšćina ma dwaj numerusaj, tři genusy a tři pady.
Bronjo je wjes w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin.
Leži sewjernje Budyšina a słuša k Radworskej gmejnje.
Wjes naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1290 jako sydło knjeza Nicolaus de Bronowe.
W lěće 1522 wukonješe Radworske ryćerkubło ležownostne knjejstwo, 1777 pak Małsečanske.
Cyrkwinsce słušachu katolscy wobydlerjo ze starodawna do Radworskeje wosady, ewangelska mjeńšina najprjedy do Minakałskeje a wot 1879 do nowozałoženeje Łupjanskeje.
Po statistice Arnošta Muki měješe wjes w lěće 1884 cyłkownje 114 wobydlerjow, z nich 111 Serbow a tři Němcy.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 71 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 42,9 lět.
Lipy su w lěće zelene štomy.
Rostliny často pruty wutworja.
Kulojte hač wutrobojte łopjena sedźa na ćeńkich stołpikach.
Wone w nazymje spěšnje zažołtnu.
Małke, wonjace, dwusplažne kćenja su bónčkojte, žołtojte a steja w promjenjach.
Płody su małke, kulojte, twjerde, zelene worjechowe płody, kotrež jenož jedne symjo wobsahuja.
Rostliny su w měrnych regionach Azije, Europy a sewjerneje Ameriki rozšěrjene.
Wjele družinow so rady jako alejowe štomy plahuje, dokelž spěšnje rosće, regularny rěz, ale awtowe wotpłuny relatiwnje derje znjese.
Kijew je stolica Ukrainy a leži w sewjeru kraja při Dnjeprje.
Kijew bě z 9. lětstotka sydło wulkomócnarstwa a tuž załoženske městno stawizniskeje Ruskeje.
Bolborcy su hornjołužiska wjes ze 132 wobydlerjemi, kotraž słuša wot lěta 1999 k wulkemu wokrjesnemu městu Budyšinej.
Bolborcy leža w Hornjołužiskich honach na wysokosći wot 211 metrow nad mórskej hładźinu něhdźe šěsć kilometrow sewjerozapadnje Budyskeho stareho města a njedaloko zwjazkoweje awtodróhi 4.
Přez Bolborcy běži mała rěčka, kotraž je přitok Miłkečanskeje wody.
215 metrow wysoka hórka při sewjernej kromje Bolborc rěka Parla; w zapadźe leži 243 metrow wysoka Husitowa hora.
Susodne wjeski su Horni Wunjow w sewjerowuchodźe, Błohašecy w juhowuchodźe, Janecy w juhozapadźe a Lešawa w zapadźe.
Při južnej skłoninje hórki Parla namakachu rownišća ze zažneje železoweje doby, kotrež słušachu prawdźepodobnje k bliskemu sydlišću.
W 11. a 12. lětstotkomaj běše w dźensnišej wjesce hižo wodowy hród, kotrehož powostanki su hač do dźensnišeho spóznajomne.
Městno naspomni so w lěće 1283 k prěnjemu razej jako knježe sydło bratrow Gerhardus a Johannes de Bolberitz, kotrajž słužeštaj Mišnjanskemu biskopej.
Ležownostne knjejstwo měješe hač do 20. lětstotka Bolborčanske ryćerske kubło, ke kotremuž słušachu tež ležownosće we wjacorych wsach wokoliny, na přikład w něhdźe sydom kilometrow zdalenym Wulkim Wosyku.
Sydlerskostawiznisce płaća Bolborcy jako nawsowc.
Wot 1756 mějachu Bolborčenjo swójsku šulu we wsy a 1886 bu nowe šulske twarjenje poswjećene, kotrež bu 1923 hišće raz wutwarjene.
Bolborcy běchu do 1969 samostatna gmejna z wjesnymi dźělemi Błohašecy, Nowe Błohašecy, Debrikecy a Janecy a zjednoćichu so potom ze susodnej Słonej Boršću ke gmejnje Słona Boršć-Bolborcy.
Tuta gmejna dóńdźe w lěće 1994 k Małemu Wjelkowej, kotryž so 1999 do Budyšina zagmejnowaše.
W lěće 1834 mějachu Bolborcy 98 wobydlerjow.
Arnošt Muka ličeše w 1880tych lětach hižo 145 wobydlerjow, mjez nimi 136 Serbow a jenož dźewjeć Němcow.
Podźěl serbsce rěčacych na wobydlerstwje je wot toho časa wotebrał.
Wobydlerska ličba Bolborčanskeje gmejny přiběraše w prěnjej połojcy 20. lětstotka pomałku wot 360 na 406.
Krótko po Druhej swětowej wójnje měješe gmejna samo 494 wobydlerjow, štož wotpowěduje podźělej přesydlencow wot něhdźe 20 procentow.
Tute wuwiće měješe přidatny negatiwny wliw na situaciju serbskeje rěče w Bolborcach.
Bolborčenjo su wot časa reformacije přewažnje ewangelscy a přisłušeja Hodźijskej wosadźe.
Bolborcy w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje staw: 31. decembra 2019; Statistiska rozprawa města Budyšina za IV. kwartal 2019, měrc 2020 Křesćan Bohuwěr Pful: Łužiski serbski słownik.
Nalětnja horiwka je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 10 hač 40 cm.
Rostlina je přećiwo mrózej nječućiwa.
Stołpik je zrunany a njese jedne kćenje.
Łopjena su jara sćeńka rozdźělene a měnjate, při čimž wone jara husto steja.
Kćěje wot apryla hač meje. kćenja docpěja wulkosć wot 4 hač 6 cm a steja po jednym.
10/12-20 krónowych łopješkow je błyšćace a złotožołte.
Próškowe łopješka su jara mnoholičbne.
Kćenja so při słónčku puknu a slěduja za čas dnja stawk słónca.
Družina je wuchodoeuropska a sibirska stepowa rostlina.
Ma radšo w lěće ćopłe, suche abo w prawym měrje suche, zwjetša wapnite hlinjane pódy.
Rostlina je w horinach srjedźneje a južneje Europy rozšěrjena, při čimž wot Španiskeje hač do Šwedskeje wustupuje.
W srjedźnej Europje je rědka.
Prěnja swětowa wójna wjedźeše so wot 1914 do 1918 w Europje, Bliskim wuchodźe, Africe, wuchodnej Aziji a na swětowych morjach a sebi něhdźe 17 milionow smjertnych woporow žadaše.
Hłowni wobdźělnicy wójny běchu Němska, Rakusko-Wuherska, Osmaniske mócnarstwo a Bołharske carstwo na jednej stronje kaž tež Třeća francoska republika, Wulka Britaniska a Britiski imperij, Ruske kejžorstwo, kralestwo Serbiskeje, Belgiska, kralestwje Italskeje a Rumunskeje, Japanske kejžorstwo a USA na tamnej stronje.
40 statow wobdźělichu so na hač do teje doby najwobšěrnišej wójnje w stawiznach – cyłkownje běchu přibližnje 70 milionow ludźi wobrónjeni.
Při atentaće w Sarajewje 28. junija 1914 so rakuski naslědnik na trónje, arcywójwoda Franc Ferdinand wot čłonow ilegalneje rewolucionarneje organizacije Mlada Bosna morješe, kotraž w zwisku z oficielnymi instancami Serbiskeje steješe respektiwnje so z nimi do zwiska staješe.
Hłowny motiw běše wuswobodźenje Bosniskeje a Hercegowiny wot rakusko-wuherskeho knjejstwa ze zaměrom zjednoćenstwa južnych Słowjanow pod wjednistwom Serbiskeje.
Za postupowanje přećiwo Serbiskej, štož móžeše Rusku na plan zwołać, pytaše Rakuska z misiju Hoyos škit přez Němske kejžorstwo.
Z pokročowanjom julijskeje krizy staješe Rakusko-Wuherska po třoch tydźenjach 23. julija ultimatum na kralestwo Serbiskeje.
W nim kazaše sebi wot Serbiskeje mj. dr. sudniske přepytowanje wobdźělnikow komplota wot 28. junija, zwisowace ze žadanjom, zo so kejžorsko-kralowske organy při tym wobdźěleja.
Dnja 28. julija 1914 připowědźi Rakusko-Wuherska kralestwu Serbiskeje wójnu.
Zajimy wulkomocow a němske wojerske plany dachu lokalnu wójnu z wobdźělenjom Ruskeje a Francoskeje eskalěrować.
Politiske konsekwency Schlieffenoweho plana – wuhibujo so francoskich twjerdźiznow mjez Verdunom a Belfortom nadpadnychu němske wójska Francosku ze sewjerowuchoda a zranichu při tym neutralitu Belgiskeje a Luxemburgskeje – bě wobdźělenje Wulkobritaniskeje, garantijoweje mocy Belgiskeje z přisłušnymi dominionami.
Postup Němskeje so w septembrje při Marne zahaći, mjez nowembrom 1914 a měrcom 1918 fronta w zapadźe sprostny.
Dokelž so Ruska hač k Oktoberskej rewoluciji 1917 a separatnemu měrowemu zrěčenju w Brjest-Litowsku dale na wójnje we wuchodźe wobdźěli, běše Němska dołhi čas přećiwo planam w dwufrontowej wójnje.
To potrjechi na přikład Bitwu wo Verdun, Bitwu při Somme, Bitwy při Soči w dźensnišej Słowjenskej a štyri Flandernske bitwy.
Jako wosebite stopjenja eskalacije płaća płunowa wójna, njewobmjezowana wójna z podnurjakami – kotraž wuskutkowa 1917 zastup USA přećiwo srjedźnym mocam – a w zwisku z wójnskim jednanjom stejacy genocid Armenjanow w Turkowskej.
Ruski wustup z wójnskeho jednanja po separatnym měrje z Bolšewikami zmóžni drje ofensiwu Němskeje w nalěću 1918, ale tež tuta zwosta na kóncu bjez wuspěcha.
Z flotowym rozkazom wot 24. oktobra 1918 chce mórske wójnske wjednistwo w zmysle „čestneje smjerće" dotal wobeńdźenu rozsudnu bitwu z britiskej Grand Fleet pytać, zbudźi pak spjećowanje namórnikow, kotřiž w přiběracej ličbje přikazy zapowědźa a jako sćěh Nowembersku rewoluciju wubudźa.
Dnja 11. nowembra 1918 naby přiměr w Compiègne płaćiwosć.
Přěhrawarske mocy móžachu jeničce Bołharsku konstituciju dowójnskeho časa zdźeržeć, Osmaniske mócnarstwo a Rakusko-Wuherska rozpadnyštaj, w Ruskej so carstwo powali, w Němskej kejžorstwo.
Prěnja swětowa wójna tworješe zakład za fašizm w Italskej kaž tež nacionalsocializm w Němskej, bu z tym pak tež k předchadnikej Druheje swětoweje wójnje.
Tež na kulturnym polu twori Prěnja swětowa wójna cezuru.
Z britiskimi dominionami.
Ćeže při definowanju statneje samostatnosće někotrych wobdźělnikow dla so po zdaću wšelake ličby w literaturje jewja; mnoho awtorow so tuž podaća dokładneje ličby wobdźělnikow wzda.
Ma 96,5 milionow wobydlerjow a přestrjeń 94.163 km², potajkim wjace hač 1000 wobydlerjow na kwadratnym kilometru.
Statna stolica je Patna, starodawny Pataliputra.
Je jedyn najchudšich statow Indiskeje a mjezuje z Nepalom na sewjeru, Zapadnej Bengalskej na wuchodźe, Dźarkandom na juhu a Utarpradešom na zapadźe.
Přez Bihar běži rěka Ganges.
19.433333333333-99.133333333333 Koordinaty: 19° 26′ S, 99° 8′ Z Mexiko-město je hłowne město Mexika.
Ma skoro 9 milionow wobydlerjow w měsće samym a je tež najwjetše město Mexika a jedne z najwjetšich městow cyłeje Ameriki.
Alfred Hugenberg bě němski předewzaćel, nacionalistiski politikar strony DNVP a minister za hospodarstwo, ratarstwo a zežiwjenje w Hitlerowym kabineće.
Łužiski brunicowy rewěr je hórnistwowy rewěr w juhowuchodźe Braniborskeje a sewjerowuchodźe Sakskeje.
K brunicownišću słušeja wotkryte jamy Wochozy, Rychwałd, Wjelcej-juh, Janšojce, Choćebuz-sewjer.
Z wudobywanej brunicu so milinarnje w Janšojcach, Čornej Pumpje a Hamorje kaž tež tepjenska milinarnja w Berlinje a w Kamjenicy zastaraja.
Z tym nadźěła so w cyłej kónčinje direktnje wokoło 8000 megawatt.
Aktiwne brunicowe hórnistwo wotklumpa w lěće 2009 něhdźe 230 mio. kubiknych metrow dnoweje wody, štož běše wjace hač wšitke druhe wužiwarjo zhromadnje – industrija, ratarstwo a pitne wodarnje přińdu w Braniborskej zhromadnje na 160 mio. kubiknych metrow.
Łužiski brunicowy rewěr wobsteji z wudobywanišćow w Delnjej Łužicy a sewjernej Hornjej Łužicy.
Nimo toho eksistuje Hornjołužiski hórnistwowy rewěr wokoło Žitawy.
Milinarnja z štwórtej najwjetšej emisiju w Němskej je milinarnja w Janšojcach z 1200 gramow CO2 na kilowattowu hodźinu.
Zawodaj w Hamorje a Čornej Pumpje ležitaj na městnomaj dźesać a štyrnaće z 1100, respektiwnje 1000 gramow CO2 na kilowattowu hodźinu.
Hódnoty za milinarnje z kamjentneho wuhla leža někak 200 gramow CO2 na kilowattowu hodźinu niže.
Zo bychu so emisije CO2 zredukowali, planowaše koncern Vattenfall při stejnišću Janšojce twar pospytowarnje k wotdźělenju a składowanju CO2.
Dla spjećowanja ludnosće a wotpokazanja w druhich zwjazkowych krajach je přichod projekta njewěsty.
Za něhdyšeho braniborskeho ministerskeho prezidenta Platzecka přińdźe pak tež nowotwar brunicarnjow bjez CCS-technologije do prašenja.
Lětne wudobywanje we Łužiskim rewěrje leži pola 55,7 mio. tonow, wot kotrychž běchu 41,5 mio. tonow w Braniborskej.
Cyłkowne wudobywanje w Němskej wopřima něhdźe 169,9 mio. tonow.
Za wšě němske rewěry wučini wudobywanje brunicy wot 1800 24,4 mrd. tonow.
Slědowaca lisćina wobsahuje wotkryte jamy we Łužicy: Bjerwałdska jama, zapadnje Wojerec Malińska jama, zapadnje Drjowka Murjowska jama, sewjernje Złeho Komorowa Němješanska jama, južnje Złeho Komorowa Rychwałdska jama, juhowuchodnje Běłeje Wody Sedličanska jama, sewjernje Złeho Komorowa Šibojska jama, wuchodnje Wojerec Škodowska jama, juhozapadnje Złeho Komorowa jama Sprjewineho Doła/jama Hoffnung III resp.
Brigitta, sewjernje Wojerec jama sewjerowuchodneho Sprjewineho Doła, sewjernje Wojerec Třižonjanska jama, wuchodnje Wojerec jama Werminghoff I, juhowuchodnje Wojerec jama Werminghoff II/jama Glückauf II, wuchodnje Wojerec jama Wjelcej-juh, zapadnje Grodka Wochožanska jama, južnje Běłeje Wody W lěće 1894 so prěnje statne milinarnje w Hornjej Łužicy zawjedu, kotrež spočatnje zawody a chěže we Wódrjeńcy a Jiwowje zastarowachu.
Dale sewjerozapadnje so brunica najprjedy jenož w małych kónčinach wotkryje, kaž w dźensnišej małej lěsnej kupjeli Erna.
W lěće 1958 nasta we Łuchowje připrawa, z kotrejž so za wuškrěwanje kmany koks z brunicy zhotowić hodźeše.
Wotkrytej jamje Choćebuz-sewjer a Janšojska jama budźetej po dźensnišich planowanjach wokoło 2015 resp.
Aktualnje pak so wo přichodźe łužiskich wotkrytych jamow diskutuje.
Po wozjewjenju brunicoweje studije techniskeje uniwersity z Clausthala w meji 2007, w kotrejž so brunicowe łožišća kraja pohódnoća, sunu so jamy Janšojce-sewjer, Bageńc-wuchod a Grodk-wuchod dale a bóle do fokusa zjawnosće.
Před rozsudom předewzaća za wutwar wodźiznow Choćebuskeho jězora so dołhe postupowanje wotmě, tak zo zwěsćenje plana přez Vattenfall Europe Mining AG hakle 12. decembra 2006 wuńdźe.
Nimo 36 zarjadow, gmejnow, organizacijow a zjednoćenstwow, kotrež so wobdźělichu, so tež zjawnosć žiwje k předewzaću wupraji.
Vattenfall chcyše k narunanju wuběžaceje jamy Choćebuz-sewjer a k wuhlowemu zawěsćenju milinarnje w Janšojcach wjeski Wótšowaš, Keŕkojce a Grabk dewastěrować.
Tež Dulojčanski jězor a wočerstwjenišćo wokoło jězora byštej so wotbagrowałoj.
Při wšěm pak zwosta předewzaće přez wažnišu rólu wobnowjomnych energijowych resursow při milinowej produkciji we wokolinje zwadliwy.
Rozšěrjenje jamy bu wot naslědnika Vattenfalla, LEAG, w lěće 2017 wotprajene.
Mnohostronska problematika wotbagrowanja hodźi so do slědowacych wobłukow rozrjadować: Zo bychu so wotkryte jamy suche zdźerželi, je wotklumpanje dnoweje wody hač do maksimalnje 150 metrow trěbnje.
Přez wužadanje płoninow a wudobywanske naprawy za brunicowe hórnistwo we Łužicy nasta w lěće 1990 cyłkowny deficit něhdźe 13 mrd. kubiknych metrow dnoweje wody.
Dźensa wučini deficit hišće wokoło 6 mrd. kubiknych metrow.
Kritikarjo wotkrytych jamow wumjetuja předewzaćam nimo toho, zo njejsu znajomosće wo prudźenjach dnoweje wody w hłubokosći hišće dosć znate.
Měrjenja krajneho wobswětoweho zarjada při kromje wotkrytych jamow pokazachu wot lěta 2004, zo leži poćeženje přez drobne próški, kotrež při wotnošenju nastanu, jasnje nad hraničnej hódnoty EU.
Dalše haru wosłabjace, techniske naprawy při přewoznym mosće F60 su planowane, při čimž so tež posudk k stawje techniki wosłabjenja hary w Janšojskej jamje wobkedźbuje.
Poćahowane na wjeski, kotrež su tučasnje přez hórnistwo wobwliwowane, pokaza cyłkowny wobraz dotalnje předležacych wuslědkow, zo so předpisane směrnicowe hódnoty za haru a wotsadźene spadki powšitkownje dodźerža.
Na zakładźe wuhódnoćenja předležacych wuslědkow, nazhonjenjow a stawa techniki maja so škitne naprawy na w přichodźe wobwliwowane wjeski optiměrować.
Wonkowne nasypy, potajkim płoniny zwonka jamy, na kotre so wotrywanki dowjezu, móža lokalnu klimu wobwliwować.
Chłódk runinu wusahowaceho nasypa změni we wokolinje na přikład rozdźělenje promjenja słónca, ale tež wětřikowe wobstejnosće a rozdźělenje spadkow so přez nasypy wobwliwuja.
Tohodla so planuje, zastajene jamy z wodu napjelnić.
Dokelž tute jězory žaneju přirodneju při- a wottokaj nimaja, so wokomiknje diskutuje kak so tute masy wody do dźěrow wodźić hodźa – planowanej stej mjez druhim wotwodźence Sprjewje a Małksy.
Prěnje jězory, kotrež z jamow nastachu su wokoło Złeho Komorowa a Chóžyšća hižo wobstatk kulturneje krajiny.
Kotre wuskutki tute wodowe masy na klimu we Łužicy maja, njeje dotal hišće jasne.
Dźensniše wobličenja wuńdu pak wot toho, zo budźe dospołne napjelnjenje jězorow hišće hač do lěta 2050 trać.
Při tym so někotre susodne gmejny přisporjaceho turizma nadźijeja.
Nazhonjenja z ruma Lipsk-Hala z napjelnjenymi jamami pokazuja, zo turizm tam hižo tři do pjeć lět po powodźenju jamow přiběra.
Dla płódneje hlinjaneje pódy so kónčina do wudobywanja brunicy w někotrych wobłukach ratarsce wužiwaše.
Z tym je dźensniša wegetacija wotpowědnje daloko wot přirodneho stawa zdalena.
Pušćenje starych lěsow dyrbi so drje, kaž hižo zdźěla zrealizowane přez nowe wosadźenja kompensować.
Tute so pak hakle po lětdźesatkach k stabilnym rostlinskim systemej wuwiwaja.
Za přeslědźene stejnišća so překwapjaca wšelakorosć domizniskich rostlinow zwěsći.
Hlej tež: Lisćina wotbagrowanych wsow we Łužicy.
Wot tutych wjeskow přisłušachu wjele serbskemu sydlenskemu rumej.
Zawody złoža so při tym na němske hórnistwowe prawo.
Kompleksnišo je přesydlenje sydlišćow.
Dokelž so stare wsy dospołnje a naraz zrunaja, dyrja so w zdalenych kónčinach gmejnow abo městow w prawym času nowe bydlenske wobwody wutworić.
Wobsedźerjo domow so tak nuzuja nowe chěže twarić a dołhodobne wotnajerjo pytaja za nowymi, přirunajomnymi bydlenjemi, kotrež pak su často dróše.
Pokazuja so pak tež šansy přez nowotarstwo.
Infrastruktura so zmodernizuje a wjetše sydlenske jednotki nastawaja.
Najebać toho so dospołne zničenje starych sydlišćow, z kotrymiž so dopomnjenja a stawizny zwjazuja jako zhubjenje domizny začuje.
Přez přesydlenje zrosćenych wjeskow zhubja wobydlerjo nimo domizny tež socialnu strukturu.
Tohodla so energijowe koncerny wo to prócuja, wobydlerjo gmejnskeho dźěla zhromadnje do noweho sydlišća přesydlić, kaž na přikład w Rogowje w lěće 2004.
Wobchowanje wjesneho zhromadźenstwa móže hłownje z wuchowanych socialnych zwiskow nastać.
Tak so towarstwam a swjedźenjam centralny wuznam připisa, zo so přesydlenje wot potrjechenych jako „wuspěšne" začuwa.
Přeco zaso přińdźe dla zarunanskich płaćiznow k rozkoram.
Před přesydlenjom kónčina husto krok po kroku pustnje.
We wjeskach, kotrež su wot rozpušćenskich planach potrjechene, hodźi so husto zašo hižo zniženje wobydlerstwa wobkedźbować.
Dla špatnych hospodarskich wuhladach so tu mjenujcy žana nowa industrija a zawody njezasydla a eksistowace zawody so njepowjetša, ale so wo přeměstnjenje do wuwićakmanych kónčinow prócuja.
Přez to zniži so poskitk dźěłowych městnow w gmejnje a wobydlerjo wotpućuja do wuhladnych a atraktiwnišich bydlenskich wobwodow.
Tute wuwiće so přez to posylni, zo so w kónčinach, hdźež so wotbagrowanje brunicy planuje, twarske próstwy dla njekmaneho přichoda spěšnje wotpokazaja.
Syktywkar je wulkoměsto z 242.718 wobydlerjemi w juhu ruskeje republiki Komi a jeje stolica.
Leži něhdźe tysac kilometrow sewjerowuchodnje wot Moskwy při rěce Sysoli a železniskej čarje do Workuty.
Dźensniše město je so w lěće 1780 na městnje staršeho sydlišća załožiło.
Chinšćinu rěči najwjace ludźi na swěće.
Māris Kučinskis je letiski politikar, kiž bě wot 11. februara 2016 hač do 23. januara 2019 jako naslědnik Laimdoty Straujumy ministerski prezident Letiskeje.
Do toho bě wot 1996 do 2003 předsyda rady města Valmiera a wot 2004 do 2006 z letiskim ministrom za regionalne wuwiće a komunalne samozarjadnistwo.
Wón studowaše wot 1983 do 1988 hospodarske wědomosće na Letiskej uniwersiće w Rize.
Jeho płód je dorničałka.
Młode hałuzy na spočatku su kosmate, ale skerje so wobnažuja, maja čerwjenojtu skoru, kotraž w starosće čornje.
Kćenja steja po jednym abo po dwěmaj, su krótko stołpikate, kćěja dołho před wućěrjenjom lisća a docpěja šěrokosć wot 1 hač do 1,5 cm.
Keluch je njenahladny.
Stameny su něhdźe 20.
Kćenja buchu wot insektow předewšěm pčołow wopróšene.
Płody so hodźa po někotrych mrózach jěsć.
Rosće w słónčnych kerčinach resp. žiwych płotach, na lěsnych a pućnych kromach, kamjentnych hromadach.
Ma radšo wutkate, často wapnite pódy.
Dorničel je w Europje z wuwzaćom sewjera a sewjerowuchoda, w małej Aziji, Kawkazu, sewjerozapadnej Africe rozšěrjeny.
W Alpach hač do wysokosćow wot 1000 m wustupuje.
Płody so móžeja za wuhotowanje alkoholiskich napojow, brěčkow abo marmeladow wužiwać.
Nowa Wjes je dołha přidróžna wjes z 329 wobydlerjemi w juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša wot lěta 1999 ke gmejnje Dobruša-Huska a leži mjez 270 a 300 m nad mórskej hładźinu w hornjołužiskej pahórčinje w dolinje Nowšanskeje wody, praweho přitoka Čornicy, trochu niže jeje žórła.
Hač do lěta 1994 bě Nowa Wjes samostatna gmejna z Kosarnju jako wjesny dźěl, po tym najprjedy dźěl Husčanskeje gmejny.
Susodne wjeski su Kosarnja na sewjeru, Huska na sewjerowuchodźe, Demjany zady hory na wuchodźe, Wjazońca na juhu a Trjechow na zapadźe.
Sydlerskostawiznisce je Nowa Wjes poměrnje młody lěsny łanowc z časa frankowskeho wobsydlowanja.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Nawindorff pochadźa hakle z lěta 1466.
1512 mjenuje so Nowa Wjes jako ryćerske sydło, w lěće 1696 kaž tež 1764 słuša pak k Póckowskemu ryćerkubłu.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 354 wobydlerjow, mjez nimi 125 Serbow.
Hrodźišćo je zažnostawizniski abo srjedźowěkowski zemjowy twar, kotryž słuži škitej a zakitowanju wobsydlenych městnow.
W něhdy słowjanskich kónčinach wuchodneje Němskeje kaž tež w serbskej Łužicy mjenuja so tute wobtwjerdźenja němsce zwjetša Schanze.
Jako městno za twarjenje hrodźišćow wuzwolichu so zwjetša hižo strategisce přihódnje połožene dypki kaž na přikład přirodne hórki, skały abo – w bahnojtych kónčinach kaž na přikład w Radušu – suche kupy.
Tam natwarichu so potom zemjowy nasypy, kiž buchu husto z drjewjanymi płotami zesylnjene.
Dla jich wulkeho wuznama za ludnosć buchu wjacore sydlišća pomjenowane po hrodźišćach, kaž na přikład Hrodźišćo pola Wósporka, Groźišćo w Braniborskej, Gröditz w Mišnjanskim wokrjesu, Groitzsch pola Lipska abo tež Hrodźiško w Budyšinje a hora Hrodźišćo pola Lubija.
Rólny žonop je jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 30 hač 60 cm.
Łopjena su stołpikate.
Keluškowe łopjena docpěwaja dołhosć wot 5 hač 6 mm a wodorunje wotsteja.
Symjenja su čorne a w pódźe 50 lět schadliwe wostanu.
Žonopowe wolije rostlinu přećiwo nadpadej přez hriby a rostlinožračkow škitaja.
Rosće na rolach, pućach, pustych płoninach a nadróžnych skłoninach.
Marušnja je ród ze swójby marušnjowych rostlinow.
Vasilica Viorica Dăncilă je rumunska politikarka Socialdemokratiskeje strony, kotraž bě wot 29. januara 2018 hač do 4. nowembra 2019 ministerska prezidentka Rumunskeje.
Wona studowaše wot 1983 do 1988 w Ploiești inženjerstwo z ćežišćom na wudobywanju zemskeho wolija a dźěłaše potom najprjedy jako inženjerka a potom jako docentka při industrijowym gymnaziju we Videle.
Wot 2004 do 2006 studowaše w Bukaresće politiske a zarjadniske wědomosće.
Wot lěta 1996 je wona čłonka PSD.
Wot 2000 do 2003 bě předsydka žónskeho zwjazka strony we Videle a wot 2003 do 2011 předsydka měšćanskeho zwjazka tutoho města.
Wot lěta 2009 bě zapósłanča Europskeho parlamenta.
Po wotstupje premiera Mihai Tudose w januarje 2018 bu wot swojeje strony namjetowana za jeho naslědnicu.
Leži při Baltiskim morju něhdźe 20 kilometrow sewjernje Klaipėdy a 20 kilometrow zdalene wot letiskeje hranicy.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1161 a přińdźe 1235 do wobsydstwa Němskeho rjada.
1435 dobychu Litawčenjo tutu kónčinu a dźeržachu ju přez lětstotki jako swój jenički přistup k morju.
W lěće 1933 dósta Palanga měšćanske prawa.
Južny měšćanski dźěl Nemirseta bě hač do lěta 1919 jako Nimmersatt najsewjerniše městno Němskeho mócnarstwa.
Ma 640.000 wobydlerjow a přestrjeń 7.096nbsp;km², potajkim jenož 90 wobydlerjow na kwadratnym kilometru.
Statna stolica je Gangtok.
Je po přestrjeni druhi najmjeńši stat Indiskeje, leži w horach Himalaje a mjezuje z Tibetom na sewjeru a wuchodźe, Bhutanom na juhowuchodźe, Zapadnej Bengalskej na juhu a Nepalom na zapadźe.
W sewjerozapadnym dźělu Sikima leži Kangčendźonga, třeća najwyša hora na zemi.
Jūrmala je město w Letiskej a dla swojeho wjace hač 30 kilometrow dołheho pěskoweho přibrjoha jedne z najwažnišich mórskich kupjelow w Baltikumje.
Leži blisko wuliwa rěki Lielupe do Rigaskeho zaliwa Baltiskeho morja, něhdźe 20 kilometrow zapadnje Rigi a ma něhdźe 57 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1785 załožiło a ma wot lěta 1920 měšćanske prawa.
Serbski institut je po prawniskej formje zapisane towarstwo, kotrež Hauke Bartels jako direktor nawjeduje.
Serbski institut ma sydło na Dwórnišćowej w Budyšinje a wudźeržuje delnjołužisku wotnožku na Bebelowej w Choćebuzu.
Přirjadowanej stej institutej Serbska centralna biblioteka a Serbski kulturny archiw.
Tutón so 1. meje 1951 pod wjednistwom Pawoła Nowotneho w Budyšinje załoži a bě wot 1. awgusta 1952 Němskej akademiji wědomosćow w Berlinje přirjadowany.
7. junija abo 7. smažnika je 158. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 207 dnjow hač do kónca lěta.
Arnošt Bjedrich Šołta bě serbski wučer, słownikar a rěčnicar.
Po nawróće do Łužicy dźěłaše jako domjacy wučer na wšelakich městnach, mjez druhim w Picnju a Mokrej.
Wot 1796 hač do wuměnka w lěće 1831 skutkowaše jako holči wučer we Wojerecach.
Šołta zawostaji wobšěrnu knihownju a mnohe rukopisy, mjez nimi jeho serbsko-němski a němsko-serbski słownik kaž tež serbska rěčnica.
Gerat Hančka: Šołta, Arnošt Bjedrich.
35.883333333333-5.3 Koordinaty: 35° 53′ S, 5° 18′ Z Ceuta je španiske město a zdobom španiska eksklawa na sewjeru Afriki.
Leži na južnym brjoze Gibraltarskeho přeliwa napřećo Gibraltarej.
Mjezuje na wuchodźe ze Srjedźnym morjom, na sewjerozapadźe z Atlantiskim oceanom a na zapadźe z Marokkom.
Ceuta ma dobry přirodny přistaw.
Dźensa je Ceuta awtonomne město, ale hač do lěta 1995 bě z dźělom prowincy Cádiz.
Z tym ma město něhdźe 4000 wobydlerjow na kwadratny kilometer.
Krasnoarmejsk je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1765 jako jako wjeska Balzer němskich burow wot Němskej załožiło a ma wot lěta 1918 měšćanske prawa.
Aleksej Nikolajewič Tolstoj bě wuznamny ruski a sowjetski spisowaćel kaž tež wodźaca wosoba oficielneje sowjetskeje literatury po smjerći Maksima Gorkeho.
Sroka je družina ze swójby rapačich ptakow.
Wona je we wulkich dźělach Europy a Azije kaž tež na samym sewjerozapadźe Afriki žiwa.
Dla swojeje charakteristiskeje čorno-běłeje pjeriny a dołheho wopuška je lochce spóznajomna.
Wón je zwjetša w swójbnym zwjazku žiwy, kiž rěka stadło.
Družina bě wot pózdnjeho pleistocena, potajkim wjace hač sto tysac lět, rozšěrjena po cyłej Europje a we wulkich dźělach Azije kaž tež w Japanskej a Sewjernej Americe, je so pak w 19. lětstotku w nimale wšěch kónčinach přez hońtwu jara zdeciměrowała a w srjedźnej a zapadnej Europje nimale dospołnje dowutupiła.
Wot kónca 20. lětstotka steji wjelk pod přirodoškitom, štož wjedźe k wočerstwjenju wobstatka.
Dla mnohich mytosow a bajkow słušeja wjelki k najznaćišim rubježnym zwěrjatam.
W Hornjej Łužicy bě w lěće 2016 cyłkownje 18 stadłow, a to pola Róžanta, Minakała, Hórnikec, Njedźichowa, Duboho, Niskeje, Běhan, Dubca, Wochoz, Noweho Města, we Łužiskej jězorinje, w Kinsporskej holi, Łužničanskej holi, pola Raschütza, w Gorischskej holi, na Hohwaldźe pola Wjazońcy, pola Kumwałda a na Limasu.
Dalše stadło bě snadź we wokolinje Žitawy žiwe.
Tež w Delnjej Łužicy su wjacore wjelkowe stadła, wosebje w kónčinje něhdyšich brunicowych jamow Łužiskeho rewěra.
Susuman je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1934 załožiło a ma wot lěta 1964 měšćanske prawa.
Wona je hamtska rěč w Južnej Koreji a Sewjernej Koreji.
Korejske mjena bazuja na korejske mjena za Koreju.
Tradicionelnje, /l/ njebě móžne při spočatku słowa.
Wono so je zhubiło před [j], a hewak je bywało /n/.
Tajke słowa tež maja swój /l/ na spočatku słowa w Sewjernej Koreji.
Prawopis w Hangulu njereflektuje tute asimilaciske prawidła wurjekowanja, ale pak zachowuje fundamentalnu zdźěla historisku morfologiju.
Rozdźěl mjez wurjekowanskich normow Sewjerneje Koreje a Južneje Koreje je wobchadźenje spočatneho [r], a spočatneho [n].
Demjany su wjes z dwěsćě wobydlerjemi w juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słušeja wot lěta 1999 ke gmejnje Dobruša-Huska a leža mjez 265 a 280 m nad mórskej hładźinu w sewjernym dźělu hornjołužiskich horow pod Wulkim Pichowom.
Hač do lěta 1973 běchu Demjany samostatna gmejna z Nowymi Demjanami jako wjesny dźěl, po tym najprjedy dźěl Husčanskeje gmejny.
Susodne wjeski su Drječin na wuchodźe, Nowe Demjany na juhu, Huska na sewjerozapadźe a Holca na sewjeru.
Prěnje historiske naspomnjenje lěsneho łanowca jako Dymin abo Dimin pochadźa z lěta 1230.
Ležownostne knjejstwo wukonješe přez lětstotki ryćerkubło w Demjanach samych.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 244 wobydlerjow, z nich 90 Serbow.
Wón je dźěl tradicionalneje hranicy mjez Europu a Aziju.
Najwyši dypk Urala je hora Narodnaja w sewjernym wotrězku horin.
Staroorientalistika je filologisko-historiska disciplina.
Najwjetši dźěl tutych tekstow leži wšak hišće njepublikowany w mnoholičbnych muzejach a priwatnych zběrkach swěta; archeologiske wuryća dadźa nimo toho kóžde lěto nowe hlinjane tafle wustupować, tak zo ličba tekstow dale a dale přiběra.
Wuslědźenje materielnych dopokazow Stareho orienta je nadawk prědnjoaziskeje archeologije.
Chr. stajnje dokładźena.
Akkadšćina je geografisce a chronologisce najdale rozšěrjena a po ličbje a wšelakorosći tekstow najlěpje dopokazana rěč Stareho orienta.
Chr. dokładźena.
Chr., kotrež su jedna z jednej wusko přiwuzna.
Chr. w Mezopotamiskej a Małej Aziji rěčała, druha w 1. lěttysacu př.
Chr. w juhowuchodnej Turkowskej a Armenskej.
Chr., ale trochu njeprawidłownje dokładźena.
Chr., w swójskim złóžkowym klinowym pismje.
Staroorientalistika wuči so na slědowacych němskich uniwersitach: Swobodna uniwersita Berlin, Lipsk, Mainz, Jena ze statnej Hilprechtowej zběrku prědnjoaziskich starožitnostkow, Göttingen, Münster, Marburg, Würzburg, Erlangen-Nürnberg, Heidelberg, Tübingen, uniwersita Freiburg a Mnichow.
Prěnje archeologiske powostanki běchu so hižo dołho před 19. lětstotkom přez pućowarjow namakali, z jedneje strony přez wikowanskich pućowarjow, z druheje strony přez pućowarjow, kotřiž so přez to pozbudźichu, kraj biblije wopytać.
Spočatk 17. lětstotka Romski slědźer Pietro Della Valle wopyta Mezopotamisku, dźensniši Irak, Persisku a Bliski wuchod.
Přinjese rozprawu w žiwych barbach, kotraž do stawiznow zańdźe a kopiju napisa, kotryž wot toho sławu doby: napis z Persepolisa.
Zastorči modu mjez ludźimi zdźěłaneho byrgarstwa; kóždy pućowar čuješe so winowaty pućować, zo by znamješka abo rysowanki kopěrował, kotrež běchu na namakanych stelach abo pomnikach zwobraznjene.
Nichtó njemóžeše tehdy prajić, štož tute napisy předstajichu, wo kotrychž Della Valle mysleše, zo bychu pismo byli a formulowaše sam chětro prawe hypotezy, bjeztoho zo móhł je dopokazać.
Přiběranje pućowanjow a wuprawow dowoli jara bohaty material dodać, hačrunjež doba, hdyž je so dodał, njemóžeše znajomosće rozmnožić.
Wažne wotkryća wotměwachu so mjez 1780–1790, doba, hdyž so prěnje wuprawy organizowachu.
Tehdy knježeše přeswědčenje, zo znamješka pismo předstajichu, wo kotrymž zawěsće nic wjele zrozumichu, ale chcychu je dešifrować.
Cil bě, napisy abo tafle namakać.
Wot spočatka 19. lětstotka Bliski a Srjedźny wuchod započeštej požadliwosće Francoskeje a Wulkobritaniskeje wuwabjeć a organizowane wuryća běchu znamjo wurubjenja, kotrež wulkomocy přez posrědkowacych slědźerjow praktikowachu.
W lěće 1842 přinjese francoski guwerner Botta jedyn z najwažnišich palastow mezopotamiskeje ciwilizacije na swětło: palast z Chorsabada.
Hačrunjež běchu jara wažne, njemóžachu wotkryća přewrót w znajomosćach zawinować.
Tohodla so njeporadźi srědk namakać, zo by namakane napisy čitało a to pak bě potom same předmjet slědźenja, kotrež 50 lět traješe a wjele specialistow mobilizowaše.
Zo bychu klinowe pismo dešifrowali, slědźerjo złožowachu so na napisy na kamjenjach, kotrež su so w Persepolisu wotkryli.
Tute napisy z Persepolisa wobsahowachu znamješka, kotrež su so do třoch špaltow rozrjadowali.
Wupokaza so bórze, zo dźěše wo tři rozdźělne pisma.
Ale z tych třoch pismow žane pismo znate njebě a nimo toho njebě žana wěstosć wo rěči abo rěčach, kotrež so w nich napisachu.
Ale dóńdźe jara bórze k přeswědčenju, zo dźěše wo tekst w 3 rozdźělnych rěčach a pismach.
Potajkim by móžno było, přez dešifrowanje jednoho pisma wobě druhej pismje dešifrować.
Tohodla měnjachu, zo dźěše wo alfabet.
Wuchadźo wot hypotezy, zo ciwilizacija, kotraž je to zhotowił, bě ta Persiskeho mócnarstwa 4. lětstotka př.
Chr. a, wužiwajo znate literarne žórła, slědowachu, zo wužita rěč bě předchadnik persišćiny, kotryž je so wužił, zo by najstarše teksty pisał.
Z druheje strony, znajachu wot grjekskich pućowarjow mjenje dweju jeho kralow, Darius a Kserkses.
Z tymi přeswědčenjemi wobrónjeny, je slědźer z mjenom Georg Friedrich Grotefend w lěće 1802 prěni alfabet postajił, kotryž dowoli, mjena persiskich kralow čitać.
Jeho rozłoženje je poprawom z wjetšeho dźěla wopak było, tworješe pak zakład debatow, kotrež 40 lět mjez horstku specialistow trajachu.
Hakle w lěće 1842 dojedna so wjetšina wučencow na alfabet, kotryž dowoli, cyły tekst čitać a jemu zwisowacy woznam dać.
Dešifrowanje druheje špalty sčini wjace problemow.
Dokelž 110 znamješkow wobsahowaše, běchu jara bórze měnjenja, zo by wo złóžkowe pismo šło.
Tak da so prajić, zo najebać swojeho jednoreho napohlada, tute pismo zwužitkowa wjace dešifrowanje pisma z třećeje špalty.
Za třeću špaltu je so dźěło jako wjele komplikowane wopokazało.
Wot lěta 1814 su so dešifrowanja namjetowali.
Ale we woprawdźitosći zakaza wočiwidna wšelakorosć dale přińć, hač k někotrym njedospołnym grupam znamješkow.
To je so wot lěta 1842 zwoprawdźiło, hdyž dešifrowanje persiskeho pisma so na trochu bóle solidny zakład złoži, tak zo postup započa so rysować.
Prěnje dźěło bě, znamješka dokładnje registrować, štož da so jenož přez sćerpliwe dźěło přirunowanja znamješkow prěki přez wulku ličbu tekstow činić.
Potom přińdźe doba spóznawanja znamješkow.
Dyrbjachu zwuk abo woznam znamješkow namakać, přetož wěsći slědźerjo myslachu, hdyž ličbu zregistrowanych znamješkow widźachu, zo znamješka dyrbjachu cyłe słowa woznamjenjeć.
Druzy myslachu, zo pismo bě dospołnje ze złóžkow zestajene, kotrež so kombinowachu, zo bychu słowa pisali.
Woprawdźe su so wšě debaty na dobu něhdźe pjatnaće lět koncentrowali, wot 1842 hač do 1857.
Přirunujo swójske mjena w persiskej wersiji z tymi w třećej špalće, hodźeše so wotkryć, zo znamješka dadźa so jako złóžku kaž tež jako słowo wužiwać, zo samsne znamješko móžeše wjacore złóžki woznamjenjeć a zo wyše toho hišće samsna złóžka da so přez wjacore znamješka zwobraznić.
Raz přiwzata, dowoli tuta metoda wulki skok w znajomosćach wo znamješkach činić.
Štyri přełožki su so kryli, to bě dopokaz, zo čitanje pismow na hlinje da so mištrować.
Po wuryćach w Chorsabadźe přez Botty, Brit Austen Henry Layard wury namakanišćo Nimrod, potom Kujundźik, staru Niniwu, hdźež w lěće 1851 Assurbanipalowu knihownju wotkrywa, kotraž z tysacow taflow wobsta.
Někotry čas pozdźišo je jeho Hormuzd Rassam narunał, wosobina, kotrehož mjeno je z wotkryćemi wulkeho wuznama zwjazane.
Paralelnje přełožki postupowachu a w lěće 1872 přełoži George Smith babylonsku wersiju stawizny wo lijeńcy.
Tute wotkryće zbudźi wulku kedźbnosć.
Samsna perioda widźeše spočatk prěnich wuryćow w Delnjej Mezopotamiskej, hdźež so namakanišća Ur, Uruk a Suza identifikowachu.
W lěće 1877 přewjedźe Francoz Ernest Chocquin de Sarzec wuryća w Tello, prjedy mylnje jako stary Lagaš identifikowany, ale we woprawdźitosći wotpowěduje wón Girsu.
Namakanišći Nippur a Suza stej w tym wokomiku z wažnymaj wurywanišćomaj.
Tafle, kotrež su so tam wotkryli, dachu eksistency druheho luda hač Semitow wustupować, Sumeričanow, kotrychž rěč je so tehdy wotkryła.
Wuryća w Suzy, nawjedowanych wot J. de Morgana po 1897, přinjesechu jedyn wjetšich dokumentow mezopotamiskich stawiznow na swětło: Hammurabijowy kodeks, kotryž pater Jean-Vincent Scheil přełoži.
Walter Andrae přewjedźe wuryće Assura, mjeztym zo Robert Johann Koldewey započa Babylon wuslědźeć.
Parallelnje dowola dźěło přełožowarjow mezopotamiske stawizny w hrubych rysach wozjewić, a započina so korpus zarjadniskich a hospodarskich tekstow analyzować, kotrež su mezopotamiske namakanišća dodali.
Prěnja swětowa wójna 1914 - 1918 přetorhny tutón elan.
Po 1918 je so Bliski wuchod ze spadom Osmaniskeho mócnarstwa politisce přewróćił.
, a jich přełoženje je so za prěnje lěta 20. lětstotka dokónčiło.
W lěće 1906 bě Němc Hugo Winckler město Boghaz-Köy wurył, antikski Hattuša.
Tuta je so w lěće 1915 wot Bedřicha Hrozneho wuhódała, a je najstarša znata indoeuropska rěč swěta.
W lětach 1920-1930 polěpšichu wurywanske metody.
Najwuznamniše wotkryće tuteje doby je britiskemu teamej Leonarda Woolley dźakować, kiž w Urje wurjadny kralowski pokład z archaiskeje doby wotkry.
Zwonka Mezopotamiskeje su so mnoholičbne wurywanišća zahajili.
Kóžde je wurjadny tekstowy korpus dodał, kotryž do dźensnišeho njeje dospołnje přełoženy, a kotryž hišće dale rosće.
Wuslědźowanje wurywanišćow w Syriskej a w Anatolskej, předewšěm Yorgana Tepe, da nowy lud wustupować, Hurritow, kotrychž rěč započa so přełožować.
Iranska wysočina je so tež wuslědźiła: su so palast Dariusa I. w Persépolisu a starše wurywanišća Tepe Giyan, Tepe Sialk abo Tepe Hissar wuryli.
Disciplina je so po 1945 dale z wjace srědkami wuhotowała.
Hižo prjedy wuslědźene wurywanišća buchu znowa wuryte, mjeztym zo wotstorčenym dobam wěnuja, prastawiznam Stareho orienta.
Jericho w Palestinje a Çatal Höyük w Turkowskej stej mjez najznaćišimaj wuslědźenymaj wurywanišćomaj w tej periodźe.
Ale we wurytych namakanišćach wěnowachu wosebje pomnikam a zanjechachu zwjetša bydlenske štwórće hač na někotre wuwzaća.
Najnowše wuryća w dole rěki Chabur du do samsneho směra, cyle kaž cyle nowe wotkryće wurywanišća Jiroft w Iranje.
Rozšěrjenje wuryćow antikskich wurywanišćow na rum, kotryž wot Egyptowskeje hač do Srjedźneje Azije rozpřestrěwa, je dowoliło, wuznam zwiskow mjez rozdźělnymi kulturami do prědka stajić, kotrež su so tam namakali, a wikowanske poćahi mjez nimi, kotrež so wot dalokich dobow pokazowachu.
To njeje zadźěwało, zo najebać wšěch rozdźělnych polow, kotrež so namjetuja, studij Stareho orienta přeco relatiwnje podobne metody wužiwa, kotrež činja, zo tuta disciplina wěsty zwjazanosć wobchowuje.
Politiska situacija Srjedźneho orienta po 1945 je we wěstych regionach móžnosće wuryćow jara wobmjezowała: byrgarska wójna w Libanonje, iranska rewolucija, wójna mjez Iranom a Irakom a aktualna situacija w Iraku.
Staroorientalistiskej disciplinje je po połdra lětstotku eksistency poradźiło, stawiznam čłowjestwa wažnu periodu jich zańdźenosće wróćo dać a ju w hrubych rysach wopisać.
Wona je periodu zaso wotkryła, kotraž wutworjenje ciwilizacije, jewjenje městow, pismo, nowe techniki, nastaće wažnych politiskich jednotkow, wutworjenje myslenskich směrow widźała, kotrež su wulki dźěl dźensnišeho swěta wobwliwowali.
Wězo, zwostawa hišće wulka ličba dypkow, kotrež dyrbja so wujasnić.
Dla polěpšenja stawa znajomosćow wo tutej starej ciwilizaciji, dyrbja so prjedy studowane podłožki w swětle nowych wotkryćow znowa analyzować.
Tutón njepřestajny postup dawa přičinu měnić, zo wěsta ličba wěstosćow, kotrež mamy tuchwilu wo wšelakich aspektach stawiznow Stareho orienta, bychu w přichodnych lětach swoju płaćiwosć zhubili.
A to su jenož někotre přikłady.
Z prawdźepodobnym wotkrywanjom nowych kopicow taflow, korpus k dispoziciji stejacych tekstow ma wulke šansy so hišće za přichodne lěta rozmnožić.
Definicija wobłuka stawizniskeje discipliny je njezbytny předpokład.
Chr. wobmjezowany je hižo dawno nimo, a wot nětka rozpřestrěwa jeje studijne polo po wjacorych lěttysacach a wopřijima cyły Bliski wuchod.
To rěka, w tutym regionje, inkluziwnje Persisku, je disciplina swoje prěnje bitwy biła.
Mezopotamisku mějachu za srjedźišćo tutych ciwilizacijow, kotrež bychu nětko na schodźenku "nakromnych kónčinow" byli.
Je wočiwidnje, zo Mezopotamiska, předewšěm w swojim južnym dźělu, je postajowacu rólu při jewjenju ciwilizacijow Bliskeho wuchoda hrała, hewak njeby wunamakanje pismoweje formy było, kotruž susodne regiony přewzachu, husto z elementami jeje kultury.
Dopokaz za to je fakt, zo zapřijeće "Stary orient" je něhdy běžniše zapřijeće "Mezopotamiska" wutłóčiło.
Chr.) na wuchod iranska wysočina, kotrejež jenička stawizniska ciwilizacija je Elam do jewjenja Persiskeho mócnarstwa srjedź 1. lěttysaca př.
Chronologija Stareho orienta wostawa wjele debatowana tema.
Ći, kotřiž relatiwnej chronologiji přiwisaja, maja wobmjezowany dosah, mjenujcy jenož jednu periodu, a za tych, kotřiž absolutnej chronologiji přiwisaja, wobsteji strach, zo datowanje wjele podawkow wohrožuja.
Su sej datowanja podawkow wot astronomiskich zjawow 8. lětstotka př.
Zwonka tuteje doby čini cyły 2. lěttysac problemy.
Ale wobchowuje so po konwenciji, doniž so specialisća na chronologiju njedojednaja, kotraž tuchwilu hišće njeje widźeć.
Dźěła belgiskeho teama su ke "krótkej chronologiji" wjedli, kotraž kładźe spad prěnjeje Babylonskeje dynastije do lěta 1499, přećiwo powšitkownje připóznatemu datumej 1595.
16. lětstotk "srjedźneje chronologije" steji w srjedźišću problema.
Je porno tomu problemy z datowanjom wokoło druheje połojcy 2. lěttysaca.
Pad je wosebje rjejaty za hetitiske mócnarstwo: specialisća maja tajke ćežkosće so na datumy absolutneje chronologije dojednać, zo někotři z nich je w swojich publikacijach radšo njewozjewjeja.
Periodizacija stawiznow Stareho orienta wariěruje po městnach a periodach.
Trevor Bryce wotpokazuje tutu periodizaciju, a zjednoća srjedźnu a wulkomócnarstwowu periodu.
Leži při brjoze Čorneho morja 50 kilometrow juhowuchodnje Sochumija.
Do Abchaziskeje wójny spočatk 1990tych lět měješe město něhdźe 20.600 wobydlerjow, dźensa jenož hišće wokoło pjeć tysac wobydlerjow.
Wjaz je ród ze swójby wjazowych rostlinow.
Drohopłun je chemiski element, kotryž pod normalnymi wuměnjenjemi jako płun wustupuje.
Nimo toho drohopłuny su jara inertne, při čimž inertnosć wot heliuma hač do ćešich elementow wotebjerje.
Tohodla w přirodźe njejsu znate chemiske wjazby.
Mendelejev njeměješe drohopłuny w swojej periodowej tabeli, dokelž tehdy nichtó njebě je wotkrył.
Ale w lěće 1868, Pierre Jules Cesar Janssen wotkry helium w słóncu.
Wužiwaja drohopłuny w fluoreskowacych, a "neonowych" lampach.
Často wužiwaja argon zo by škitali wažne historiske dokumenty přećiwo kislikej.
Ma něhdźe 15.000 wobydlerjow.
Přez město wjedźe dróha čo.
140, kotraž je z Karlowymi Warami a z Chomutovom zwjazuje.
Měsačk je jenički přirodny satelit zemje, a pjaty najwjetši satelit w słóncowym systemje.
Přeměr měsačka je 3.474 km, tróšku wjace hač štwórć přeměra zemje.
To woznamjenja, zo wolumen měsačka je něhdźe 2 procentaj wolumena zemje, a přićahliwosć grawitacije na jeho powjerchu něhdźe 17 procentow tuteje zemje.
Měsačk je jeničke njebjeske ćěleso, ke kotrymž ludźo pućowachu, a na kotrymž ludźo přizemjachu.
Prěni kumštny objekt, kotryž je grawitaciji zemje wućekny a blisko měsačka nimo lećeše, běše Luna 1 Sowjetskeho zwjazka; prěni kumštny objekt, kotryž trjecheše powjerch, běše Luna 2; a Luna 3 činješe prěnje fota ze zemje njewidźomneho boka měsačka.
Tute podawki su so w 1959 wotměli.
Projekt Apollo ze Zjednoćenych statow Ameriki běše jenička dotalna misija z wobsadku, za čas šěsć přizemjenjow mjez 1969 a 1972.
Eksistuja rozdźělne teorije wo pochadźe měsačka.
Wón je nic jenož mjeńši hač zemja, ale jara hinak.
Zemja ma skalny powjerch z kapalnej wodu a jadro z kapalneho železa, štož skutkuje, zo zemja je magnetiska, měsačk wšak je cyle skalny.
Wón je cyle mortwy swět bjez změnow, wothladajo wot wliwow meteoritow.
Dokelž wón je tak hinak, njeje měsačk jasnje na samsne wašnje kaž zemja nastał.
Tuchwilu najbóle popularna teorija praji, zo zemja, hdyž je młoda była, bu přez wulki asteroid rozšćěpjena a z wulkeho krucha skały by měsačk nastał.
Wšako měsačk je kaž skalny dźěl zemje.
Po druhej teoriji je měsačk njebjeske ćěleso, kotrež je zemja popadnyła.
Ale fyzikaliski zakład za tajke popadnjenje jasny njeje.
21. julija 1969: astronawtaj Neil Armstrong a Buzz Aldrin ze Zjednoćenych statow Ameriki přizemištaj na měsačku a běštaj prěnjej čłowjekaj, kotrajž druhi swět wopytaštaj.
Cyłkownje 12 ludźi přizemichu za čas tutoho a pjeć slědowacych lětow hač do lěta 1972.
Wot zemje hodźi so widźeć, kaž měsačk kóždy měsac štyri fazy přeběži.
Fazy měsačka rěkaja: młody měsačk, přiběracy měsačk, połny měsačk a woteběracy měsačk.
Měsačk zawinuje přiliw a wotliw na zemi.
Po aktualnym wědźe žane žiwjenje na měsačku njeeksistuje.
Bjez powětra a kapalneje wody je wón jara žiwjenja njepřećelski wobswět.
Dokelž je druha najbóle widźomne njebjeske ćěleso a jeho fazow dla měsačk je baza wjacorych kalendrow, kaž tutón Židow a moslemow.
W někotrych rěčach wšědny dźeń je po měsačku mjenowany, kaž na př. němsce Montag.
W alchimiji a při woponach měsačk so z kowom slěbro asociěruje.
Klement Gottwald bě čěskosłowakski komunistiski politikar.
Wot 1929 do 1948 bě předsyda Komunistiskeje strony Čěskosłowakskeje.
Po Druhej swětowej wójnje bě wot 1946 do 1948 najprjedy ministerski prezident a po februarskim přewróće 1948 hač do swojeje smjerće 1953 prěni komunistiski statny prezident Čěskosłowakskeje.
Gottwaldowy stalinistiski režim płaći jako najrepresiwniša doba komunistiskeje diktatury w Čěskosłowakskej.
Mjez 1948 a 1953 wotprawichu so 178 ludźi z politiskich přičin.
Dalši zemrěchu w dźěłanskich lěhwach a uranowych podkopkach abo buchu bjez procesa wot tajneje policije StB zamordowani.
Po Gottwaldowej smjerći na slědach alkoholizma sta so Antonín Zápotocký z jeho naslědnikom.
W NDRskim času bě Nowosólska dróha w Budyšinje po Gottwaldźe pomjenowana.
Jihočeský kraj je jedyn ze štyrnaće krajow Čěskeje republiki.
Nadeńdźe so w južnych Čechach a ma něhdźe 640.000 wobydlerjow.
Zarjadniske sydło a z něhdźe 95.000 wobydlerjemi najwjetše město su České Budějovice.
Jihočeský kraj mjezuje ze Srjedźočěskim krajom na sewjeru, z Vysočinu na wuchodźe, z Delnjej a Hornjej Rakuskej na juhu, Bayerskej na juhozapadźe a z Pilzeńskim krajom na zapadźe.
Wobsteji ze 623 gmejnow w sydom wokrjesach.
Přirodnu hranicu z Němskej a Awstriskej twori Šumawa.
Iran je njewotwisny stat a wot lěta 1979 islamska republika w juhozapadnej Aziji.
Z wjace hač 80 milionami wobydlerjow a přestrjenju wot 1,6 milionow kwadratnych kilometrow słuša k dwaceći najwjetšim statam na swěće.
Jeho stolica, najwjetše město a hospodarske srjedźišćo je Teheran.
Susodne kraje su Irak na zapadźe, Turkowska, Armenska a Azerbajdźan na sewjerozapadźe, Turkmenistan na sewjeru kaž tež Afghanistan a Pakistan na wuchodźe.
Na juhu tworitej Persiski golf a Arabske morjo přirodnu hranicu.
Časecy su mała wjeska w gmejnje Pančicy-Kukow w Budyskim wokrjesu.
Wona je w formje kulowca natwarjena.
Susodne wjeski su Lejno na sewjerowuchodźe, Wučkecy na juhowuchodźe, Njeradecy a Mały Wosyk na juhozapadźe kaž tež Zejicy na sewjerozapadźe.
Mjeno Čadosław ma potajkim sćěhowacy woznam: "..., kiž přez swoje dźěći sebi sławu dobywa, na sławje přiběra".
Po Mukowej Statistice Łužiskich Serbow mějachu Časecy w lěće 1884/85 cyłkownje 57 wobydlerjow, z kotrychž běchu 55 Serbja a jenož dwaj Němcaj.
1580 : 6 burja, 5 chěžkarjo 1777 : 5 burja, 4 chěžkarjo 1834: 72 1871: 64 1890: 56 1910: 48 1925: 37 1933: 35 1939: 48 1946: 70 1950: 72 1981: 41 1995: 22 1997: 22 2004: 23 2011: 23 Gmejna: Hač do 1956 běchu Časecy samostatna gmejnska wjeska.
8 Lubina Šěrakec: Časecy – pohlad do zašłosće, přitomnosće a nadźije.
W Rozhledźe 6/1993 [lětnik 43], str.
Leži pod tak mjenowanym Rubježnym hrodom.
Susodne wjeski su Błócany w sewjeru, Stwěšin w juhowuchodźe, Jawornik w juhu a Žornosyki w zapadźe.
We 1880tych lětach měješe wjes po Mukowej statistice cyłkownje 139 wobydlerjow, z nich 106 Serbow a 33 Němcow.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 w Lejnje a Jaworniku serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 23,7 %.
Protyka za lěto 1801 12. oktobra: Franc Jurij Lok bu w Praze přez swjećaceho biskopa Wjacława Leopolda Chlumčanskeho na biskopa wuswjećeny.
Úsobí je wjesna gmejna w Čěskej.
Leži 555 m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe sydom stow wobydlerjow.
Zgierz je město a gmejna z něhdźe 57.000 wobydlerjemi w srjedźnej Pólskej.
Prěni raz bu Zgierz w lěće 1244 naspomnjeny.
Stołpiki su rozhałuzowane.
Swětłožołte Kćenja su 5-ličbne.
Spódk hłójčki je płony a njese pluwowe kćenja.
Keluškowe seršćiki su čerwjene kaž liška, 2-3 raz tak dołhe kaž wobkroma zwonkowneho kelucha.
Rostlina ma šěsnaće chromozomow.
Dźiwja kaledźina je kerk, kotryž docpěwa wysokosć wot 1,5 hač 3 m.
Hač 1 cm wulke, kulojte płody su čerwjene a brěčkate a docpěwaja šěrokosć wot 8 hač 10 mm.
Rosće w łučinowych lěsach, na lěsnych kromach, rěčnych wobkromach a w žiwych płotach.
W rodźe je něhdźe šěsć hač wósom družinow.
Protyka za lěto 1982 23. februara: Při ludowym wothłosowanju wo přichodźe Grönlandskeje w Europskej zhromadźenstwje hłosuje 52 % wobdźělnikow za wustup z organizacije, kotryž bu dnja 1. januara 1985 zrealizowany.
01. oktobra: Helmut Kohl bu wot zwjazkoweho sejma za noweho kanclera zwjazkoweje republiki Němska a za naslědnika Helmuta Schmidta woleny.
25. januara: Pětr Bjedrich Halka – serbski farar, domiznowědnik 08. meje: Bohačesć Bjedrich Ponich – serbski farar, załožer t.mj.
Dla wuschnjenja jězora w druhej połojcy 20. lětstotka je tuta industrija dźensa zničena.
Jědojty proch z prózdneho jězora wuskutkuje w ludnosći wšelake chorosće, kaž na přikład rak.
Sydlišćo ma wot lěta 1963 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Kerkiskeho wobwoda.
Leži na wuchodźe pusćiny Karakum při lěwym brjoze rěki Amudarja něhdźe 210 kilometrow juhowuchodnje Türkmenabata.
Ma něhdźe 97 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w 10. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1925 měšćanske prawa.
Wón bě załožer azerbajdźanskeje poezije.
Serbja (tež Serbjo, delnjoserbsce Serby, łaćonsce Surbi, Surabi resp.
Sorabi, němsce Sorben) su zapadosłowjanski lud, kotryž je w Němskej žiwy.
Tradicionelna domizna Serbow stej Delnja a Hornja Łužica w zwjazkowymaj krajomaj Braniborska a Sakska, tak mjenowany serbski sydlenski rum.
Eksistujetej dwě spisownej rěči: hornjoserbšćina a delnjoserbšćina.
Hornjoserbšćina steji čěšćinje a słowakšćinje blisko, akutnje wohrožena delnjoserbšćina skerje pólšćinje.
Dźensa je ličba rěčnikow mjez 20.000 a 30.000 a cyłkowna ličba Serbow wokoło 60.000.
W Hornjej Łužicy bydli 40.000 Serbow, wosebje mjez Budyšinom, Kamjencom a Wojerecami.
Tamni su w Delnjej Łužicy žiwi, a to mjez Grodkom, Choćebuzom a Błótami.
Žro hornjoserbskeje kónčiny, hdźež je serbšćina wšědna rěč w zjawnosći, su wosebje katolske gmejny Chrósćicy, Pančicy-Kukow, Njebjelčicy, Ralbicy-Róžant a Worklecy kaž tež dźěle přimjeznych gmejnow Bóšicy, Njeswačidło, Hodźij a města Kulow.
Dalši centrum je Radwor.
W Delnjej Łužicy tajki stabilny rěčny teritorij wjace nimamy.
Wjetšinu rěčnikow delnjoserbšćiny pak namakamy w gmejnach mjez Choćebuzom a Błótami, na přikład w Bórkowach, Běłej Górje-Bělinje, Hochozy abo Janšojcach.
Tež wuchodnje Łužiskeje Nysy, w dźensnišej Pólskej běchu hač do 20. lětstotka Serbja žiwi.
Stawizniski centrum jich kultury bě Žarow.
Serbska ludnosć w tym regionje bu pak po Druhej swětowej wójnje kaž Němcy wućěrjena.
Warianta hornjoserbšćiny bu hač do 20. lětstotka tež w małym sydlišću Serbin w Texasu rěčana, kotrež běše so w 1850tych lětach wot serbskich wupućowarjow załožiło.
Dźensa je w tamnišej šuli domizniski muzej zaměstnjeny, kotryž wo stawiznach Serbow w Zjednoćenych statach informuje.
Pola ludličenja 2000 poda nimo toho w Pennsylvaniskej 157 wosobow „Lusatian" jako maćeršćinu.
Dalše serbske sydlišća běchu we wšelakorych kónčinach Awstralije.
Prawa Serbow su zasadnje garantowane přez wustawje zwjazkoweju krajow a Serbskaj zakonjej.
Na zwjazkowej runinje su serbske prawa zakótwjene předewšěm w protokolowej noticy Zjednoćenskeho zrěčenja z lěta 1990 kaž tež w dalšich zakonjach, mjez druhim wo wosobowych mjenach a sudniskej rěči.
Wot zwjazkoweju krajow Sakskeje a Braniborskeje kaž tež wot zwjazka připóznata zastupjerka serbskich zajimow je Domowina – Zwjazk Łužiskich Serbow.
Serbja nimaja krute městna w parlamentach, w legislaturnej periodźe 2014–19 su pak štyri serbscy zapósłancy w sakskim krajnym sejmje, štož je wjace hač podźěl Serbow na wobydlerstwje.
W zwjazkowym sejmje je jedna serbska zapósłanča.
Při woběmaj krajnymaj sejmomaj zastupuje Rada za serbske naležnosće serbske zajimy.
Tuta so w Braniborskej wot lěta 2015 přez demokratiske wólby postaja, w Sakskej woli ju krajny sejm.
Wokrjesy a někotre města a gmejny maja społnomócnjeneho za serbske naležnosće abo tež serbske přirady, kotrež zastupuja serbske zajimy w zarjadnistwje.
Swójsku stronu Serbja nimaja, su pak we wšelakich stronach přez jednotliwcow zastupjeni.
Na komunalnej runinje wobsteja serbske wolerske zhromadźenstwa.
Hłowny gremij załožby je załožbowa rada, w kotrymž maja Serbja šěsć wot 15 hłosow.
Serbskich zastupjerjow postajeja gremije Domowiny.
Wjetšina dźensnišich rěčnikow hornjoserbšćiny je katolskeje konfesije.
Prěnjotnje bě wjetša ličba Serbow hišće w 19. lětstotku ewangelsce, jenož Serbja w Kamjenskim wokrjesu běchu přewažnje katolscy.
W Delnjej Łužicy pak wučinješe podźěl protestantow w tym času wjace hač 99 %.
Dla spěšnišeho zhubjenja rěče a identity pola ewangelskich Serbow je poměr dźensa nawopak.
Serbska chorhoj bu w lěće 1842 prěnjotnje naspomnjena.
Serbska hymna je „Rjana Łužica".
Kaž w zańdźenosći pěstuja so serbsko-čěske a serbsko-pólske styki tež dźensa.
Mjez Serbami a dalšimi słowjanskimi ludami wobsteja tohorunja wuske styki.
Projekt bu wot profesora Predraga Pipera z Běłohródskeje uniwersity připrawjeny.
W tutej elektroniskej bibliotece nańdźe čitar serbiske přełožki wuznamnych serbskich spisowaćelow kaž Jurja Kocha, Jěwy-Marje Čornakec, Kita Lorenca, Jurja Brězana atd.
K tomu skići elektroniska biblioteka Rastko informacije wo stawiznach, rěče a wuměłstwje Serbow.
Akademie-Verlag Berlin, 1954, str.
Juliane Werding je němska spěwarka.
Protyka za lěto 1944 1944 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
06. junija: Inwazija aliěrowanych w Normandiji.
20. julija: Zwrěšćeny atentat na němskeho diktatora Adolfa Hitlera w swojim hłownym kwartěrje „Wolfsschanze" we Wuchodnej Pruskej.
07. nowembra: Při prezidentowych wólbach w Zjednoćenych statach dobudźe amtěrowacy prezident Franklin D. Roosevelt ze 53,4 % nad republikanskim wužadowarjom Thomasom Deweyjom a nastupi jako prěni a dotal jenički prezident štwórtu hamtsku dobu.
Je zarjadniske sydło Haradokskeho rajona.
Leži při rěce Usysa něhdźe 35 kilometrow sewjernje Wicebska a 45 kilometrow zdalene wot ruskeje hranicy.
Sydlišćo je so w lěće 1128 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1772 měšćanske prawa.
Pola metody jedna wosoba – jedna rěč rěči kóždy staršiski dźěl w hinašej rěči z dźěsćom.
Grammont twjerdźeše, zo wjedźe konsekwentne dźělenje rěčow k tomu, zo nawuknje dźěćo wobě rěči lochce a bjez wulkeho měšenja.
Zažnej studiji wo kubłanju po principje OPOL stej dokumentaciji wo rěčnym wuwiću swójskeho dźěsća wot Julesa Ronjata a wot Wernera Leopolda.
W mnohich studijach je jedna z wužiwanych rěčow mjeńšinowa rěč a staršiski dźěl, kotryž ju w interakciji z dźěsćom wužiwa, pochadźa z druheho kraja.
Strategija jedna wosoba – jedna rěč ma wšelake formy, kotrež su wotwisne wot rěčow staršeju a wokoliny.
Móžne přikłady su slědowace konstelacije: Staršej matej wšelakej maćernej rěči a kóždy rěči w swojej rěči z dźěsćom, pola jednoho ze staršeju je to rěč wokoliny.
Staršej matej wšelakej maćernej rěči a kóždy rěči w swojej rěči z dźěsćom, žana z njeju pak njeje rěč wokoliny.
Maćerna rěč staršeju je rěč wokoliny, jedyn ze staršeju rěči z dźěsćom w hinašej hač maćernej rěči.
Maćerna rěč staršeju je mjeńšinowa rěč, ale jedyn ze staršeju rěči z dźěsćom w rěči wokoliny.
W kóždej ze štyrjoch situacijow móžetaj so staršej mjez sobu w rěči wokoliny abo w mjeńšinowej rěči rozmołwjeć abo kóždy swoju rěč wužiwać.
Kubłanje dźěsća z wjacorymi rěčemi po metodźe OPOL móže wuspěšnje k tomu wjesć, zo stanje so dźěćo pak produktiwnje dwurěčne, to rěka, zo wužiwa wobě rěči abo zo stanje so receptiwnje dwurěčne, to rěka, zo rozumi wobě rěči a rěči jednu z njeju.
Powšitkownje płaći: Čim wjace rěčneho inputa dóstanje dźěćo, ćim lěpje je to za přiswojenje rěče.
Wužadanje za dwurěčne kubłanje je, jeli rěči wokolina dźěsća přewažnje jednu rěč a dźěćo słyši tamnu rěč hłownje abo jeničce wot jednoho ze staršeju.
Dźěćo tutu mjeńšinowu rěč sprěnja mjenje słyši a zdruha nima wšelakich rozmołwnych partnerow ani kontakt k druhim dźěćom, kotřiž ju wužiwaja.
Mnóstwo słyšaneje rěče je potajkim tež wotwisne wot rěče susodow, přiwuznych, přećelow a znatych.
Wažny faktor je, kak derje wobknježitaj staršej rěč partnera.
Rozumi-li staršiski dźěl, kotrehož maćeršćina je rěč wokoliny, tež mjeńšinowu rěč, njeje trjeba, za njón přełožować.
Staršej móžetaj samo mjez sobu princip OPOL wužiwać a kóždy w swojej maćeršćinje rěčeć.
Rěčitaj-li wobaj mjeńšinowu rěč, móže mjeńšinowa rěč doma přewahować a je lóšo, ju z dźěsćom wužiwać.
Rozmołwjataj-li so staršej w mjeńšinowej rěči, słyši dźěćo ju husćišo a we wjace situacijach, hač hdyž wužiwataj staršej mjez sobu rěč wokoliny.
Jeli wobknježi staršiski dźěl, kotrehož maćeršćina je mjeńšinowa rěč, tež rěč wokoliny a móže so w njej swobodnje dorozumić, je to z druheje strony za dźěćo přikład za praktikowanu dwurěčnosć.
Z wšelakich studijow wuchadźa, zo je konsekwentnosć we wužiwanju mjeńšinoweje rěče wažna, zo by dźěćo ju nawuknyło.
Podźěl aktiwnje dwurěčnych dźěći je wjetši pola staršich, kotřiž dźěla rěče, hač pola staršich, kotřiž wužiwaja raz tu a raz tamnu rěč.
Jeli rěči staršiski dźěl z mjeńšinowej rěču njehladajo na temu a na městnosć stajnje w swojej rěči z dźěsćom, dóstanje dźěćo najwjetši móžny rěčny input.
Wone nazhonja wšitke formy interakcije ze staršiskim dźělom kaž wopisowanja, rozłožowanja, namołwy, diskusije, hadriju abo hry w přiběracej kompleksnosći.
Krućiše nałožowanje principa OPOL je wosebje pola młódšich dźěći přiměrjene, kotrež měšeja rěči hišće njewědomje.
Mnozy starši měnjeja přiběrajcy mjez rěčomaj, hdyž zamóže dźěćo hižo mjez nimaj rozeznawać.
Wliw na konsekwentnosć nałožowanja OPOL a na přiswojenje rěčow ma prestiž rěčow a nastajenje wokoliny k tej rěči, kotraž so we wokolinje njerěči a nastajenje napřećo dwurěčnosći powšitkownje.
Maja-li na přikład kubłarjo w pěstowarni a šuli negatiwne nastajenje napřećo dwurěčnosći, dyrbitaj so staršej přidatnje z tym rozestajeć a wjace prócy nałožować.
Na přikład wotmołwja w tamnej rěči abo praji cyle eksplicitnje, zo nochce rěč rěčeć abo słyšeć.
Husto wjedźe to k tomu, zo přeńdźe staršiski dźěl do druheje rěče a zo woteběra konsekwentnosć nałožowanja principa OPOL.
Činitaj-li staršej wjele wuwzaćow, woteběra wosebje wuznam mjeńšinoweje rěče.
Wědomostna literatura wo dwurěčnosći dźěći a wo principje OPOL wopisuje wosebje slědźenja w swójbach rěčespytnikow abo w swójbach srjedźneje klasy.
Wusměrjenje na priwatne kubłanje w swójbje njewobkedźbuje, zo tworja so swójbne rozsudy wo kubłanju na zakładźe politiskich wuměnjenjow.
Hladajo na rěčne kubłanje je přistup k rěčnemu kubłanju w zjawnych kubłanskich zarjadnišćach rozsudny.
8 Barron-Hauwaert, Suzanne.
616 Barron-Hauwaert, Suzanne.
Jeje susodźa su Irak, Israel, Sawdi-Arabska a Syriska.
W sewjerozapadźe pusćinoweho kraja knježi srjedźomórska klima z horcym, suchim lěćom a chłódnej, włóžnej zymu.
Přerězna temperatura w Ammanje leži mjez 31 a 38 °C w lěću a mjez 13 a 19 °C w zymje.
Drječin je wjes ze 114 wobydlerjemi při hornim běhu Dołheje wody na juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin, kotraž słuša wot lěta 1999 ke gmejnje Dobruša-Huska.
Wjes leži něhdźe wósom kilometrow juhozapadnje Budyšina a 280 metrow nad mórskej hładźinu w sewjernym dźělu hornjołužiskich horow.
Susodne wjeski su Běłe Noslicy na sewjeru, Warnoćicy na juhowuchodźe a Demjany na zapadźe.
Sewjerowuchodnje wsy pozběhuje so hórka Ćeleńc a na juhu Wulki Pichow.
Po sydlišćowej formje je Drječin nawsowc, kotryž so pisomnje prěni raz w lěće 1352 jako Dreschin naspomni.
Drječin njeměješe ryćerkubło, ale podsteješe bjezposrědnje Stołpinskemu hamtej.
Hač do lěta 1974 bě Drječin samostatna gmejna z Warnoćicami jako wjesnym dźělom a po tym hač ke gmejnskej reformje 1999 dźěl Hušćanskeje gmejny.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 173 wobydlerjow, z nich 98 Serbow.
Po Arnošće Černiku rěčeše w lěće 1955/56 jenož hišće 16 % Drječinjanow serbsce, mjez nimi 16 dźěći a młodostnych.
1925 bě wot cyłkownje 157 wobydlerjow 154 ewangelskich.
08. měrca: Najćeši wusap wulkana Etna město Catania zdźěla zniči, wjele mjeńšich sydlišćow so dospołnje zhubja.
04. septembra: W Candia na kupje Kreta skónči so po 21 lětach najdlěše woblěhowanje čłowjeskich stawiznow z dobyćom osmaniskeho wójska přećiwo Bjenatkam.
Bjenatki zhubja Kretu a wjele dalšich kupow a zepěranišćow w Dalmaciskej.
8. měrca abo 8. nalětnika je 67. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 298 dnjow hač do kónca lěta.
1669: Při dotal najwjetšim wusapje Etny, kotryž traje hač do 11. julija, zniči so wulki dźěl města Catania.
1844: Po smjerći Korle XIV.
Jana sta so jeho syn Oskar z nowym kralom Šwedskeje a Norwegskeje.
1949: Francoska připóznaje njewotwisnosć Vietnama pod antikomunistiskim knježerstwje něhdyšeho kejžora Bảo Đại.
1950: Sowjetski maršal Worošilow wozjewi, zo ma sowjetski zwjazk atomowu bombu.
1958: Ze zjednoćenjom Jemena, Syriskeje a Egyptowskeje nastanu Zjednoćene arabske staty.
1965: Z wusadźenjom wojowanskich jednotkow w Đà Nẵng zastupuja Zjednoćene staty Ameriki do Vietnamskeje wójny.
1968: Studentske demonstracije w Pólskej; započatk tak mjenowanych „měrcowskich njeměrow".
2003: Wobydlerjo Malty hłosuja za přistup swojeho kraja do Europskeje unije.
Swjetlograd je město w juhu Ruskeje federacije.
Leži w europskim dźělu Ruskeje w Stawropolskim regionje a ma něhdźe 37 tysac wobydlerjow.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1786 jako wjes Pjetrowskoje załožiło a ma wot lěta 1800 měšćanske prawa.
Magnitogorsk je město w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 417 tysac wobydlerjow.
Prašenje, hač je wón abo Mont Blanc tež najwyša hora Europy, wotwisuje wot definicije kontinentalneje hranicy mjez Europu a Aziju.
Zwjetša so Kawkaz k Europje njeliči.
Elbrus ze swojim charakteristiskim dwójnym wjerškom je mortwy wulkan a we wulkej měrje zalodowčeny.
Lodowcy na horje maja cyłkowny rozměr wot 145 kwadratnych kilometrow.
Hora nadeńdźe so na juhu Ruskeje, něhdźe jědnaće kilometrow zdaleny wot georgiskeje hranicy a sewjernje hłowneho hrjebjenja Kawkaza.
Hranica mjez republikomaj Kabardino-Balkarskej a Karačajsko-Čerkeskej běži přez zapadny wjeršk, tak zo słuša najwjetši dźěl Elbrusa ke Kabardino-Balkarskej.
Pola krosnowarjow płaći Elbrus jako najwyši dypk Europy a tuž jako jedyn ze Seven Summits, sydom najwyšich horow wšěch kontinentow.
Ma něhdźe 5,7 milionow wobydlerjow na 170.000 km² a je tuž rědko wobsydleny.
Stolica je Madison z 233.000 wobydlerjemi, najwjetše město pak Milwaukee z nimale 600.000 wobydlerjemi.
Na wuchodźe twori přibrjóh Michiganskeho jězora přirodnu hranicu.
Něhdźe 43 % wobydlerstwa je němskeho pochada, 11 % irskeho, 9 % pólskeho, 8,5 % norwegskeho a jenož 6,5 % jendźelskeho pochada.
Jurij Sergejewič Rytcheu bě wuznamny čukčiski spisowaćel, kiž pisaše w čukčiskej a ruskej rěči.
Wón bě jenički zastupjer literaturow małych ludow Ruskeje, kotryž docpě tež mjezynarodnje wěstu znatosć.
Hadam je serbske muske předmjeno a serbska warianta mjena Adam, pochadźaceho z hebrejšćiny, hdźež woznamjenja mjeno telko kaž „zemjan" w zmysle „wobydlerja zemje".
Mjeniny su 15. awgusta, 19. decembra a 24. decembra.
Po bibliskej tradiciji płaći Hadam jako prěni čłowjek na swěće, kotryž bě wot Boha samoho stworjeny.
Ma formu kłosy, kotrejež wóski a nošne łopješka su drjewjane.
Drjewjane nošne łopješka su krywne šupizny hable, mjeztym zo so kćenja jako symjenjowe šupizny jewja.
W zrałosći symjenja zwjetša sedźa na suchich drjewjanych šupiznach.
Hable na rozdźělnym wašnju na hałuzach štomow sedźa.
Při jědlach zruna steja, mjeztym zo při šmrěkach wisaja.
Někotre hable za čas zrałosće rozpadnu, na př. při jědlach, mjeztym zo při druhich družinach jako cyłk wot štoma wotpadnu, na př. při šmrěkach.
Při jałorcach ale tež druhich družinach swójby cypresowych rostlinow mjasne šupizny symjenja wobdadźa, při čimž symjenjowe šupizny su z krywnymi šupizny zrosćene.
Při swójbje Cephalotaxaceae njejsu žane symjenjowe šupizny widźomne.
Pedro Sánchez Pérez-Castejón je španiski politikar a wysokošulski wučer socialistiskeje strony Partido Socialista Obrero Español, kiž je wot 2. junija 2018 ministerski prezident Španiskeje.
Wot julija 2014 do oktobra 2016 bě a wot meje 2017 je znowa generalny sekretar a z tym stronski šef PSOE.
Sánchez je zmandźeleny a ma dwě dźěsći.
Złyčin je hornjołužiska wjes w sewjeru Budyskeho wokrjesa, kotraž słuša wot lěta 1994 k Łazowskej gmejnje.
Leži při prawym brjoze Małeje Sprjewje njedaloko Slěborneho jězora při kromje něhdyšeho Łužiskeho brunicoweho rewěra.
Złyčin je něhdźe kilometer zdaleny wot susodnych Bjedrichec.
Na wuchodźe su Drěwcy susodne sydlišćo.
Mjez Złyčinom a k Radworej słušacym Lipičom namaka so wjace hač 20 km² wulka Minakałska hola, kotraž je jedne wot najwjetšich njewobsydlenych lěsnišćow we Łužicy.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Lytczschin pochadźa z lěta 1516.
Złyčinske knježe sydło wobsteji znajmjeńša wot lěta 1549.
Po Wienskim kongresu słušeše wjeska k Pruskej.
Po statistice Arnošta Muki měješe wjes we 1880tych lětach 276 wobydlerjow, wot toho 268 serbskich a jenož wósom němskich.
Ewangelscy Złyčinjenjo słušeja do Łazowskeje wosady.
Korla Jan Smoler, serbski wučer a kulturny prócowar, nan Jana Arnošta Smolerja, bu rodźeny w Złyčinje.
Jan Pawoł Nagel, serbski komponist a předsyda Domowiny, bydleše w Złyčinje.
Hinc Nagel: Złyčin – Na kromje pasma hatow.
W Rozhledźe 11/1994, str.
2. meje abo 2. róžownika je 122. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 243 dnjow hač do kónca lěta.
31. měrca abo 31. nalětnika je 90. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 275 dnjow hač do kónca lěta.
Protyka za lěto 1824 1824 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
Łužica je historiski kraj w srjedźnej Europje, kotryž wobsteji z Delnjeje Łužicy na sewjeru a Hornjeje Łužicy na juhu.
We woběmaj dźělomaj Łužicy su Serbja domoródni, čehoždla su tež mnohe městne a rěčne mjena kaž tež mjeno Łužicy sameje serbskeho pochada.
Najwjetši dźěl Łužicy słuša dźensa k němskimaj zwjazkowymaj krajomaj Braniborskej a Sakskej, mjeńši k Pólskej.
Wuchodny dźěl regiona słuša dźensa k pólskimaj wójwodstwomaj Lubuš a Delnjošleska, kotrejuž najwjetše města su Žarow, Lubań a Zgorzelec.
Někotři liča tež Srjedźnu Łužicu jako wosebity region.
Wobě Łužicy matej zhromadnje něhdźe 1,3 miliony wobydlerjow – wot toho někak 350.000 w Pólskej – na přestrjeni 13.000 kwadratnych kilometrow.
Nadrobniše informacije namakaja so w nastawku Delnja Łužica.
Delnja Łužica je sewjerny dźěl Łužicy a leži zwjetša w Braniborskej.
Wona je wobmjezowana přez Fleming na sewjerozapadźe a Čorny Halštrow na zapadźe.
Na wuchodźe stworitej Wódra a Bobr přirodnu hranicu.
Najsewjerniše město Delnjeje Łužicy nadeńdźe so pola Eisenhüttenstadta.
Krajina wobsteji zwjetša z poměrnje płoneje nižiny, hdźež rostu wot 19. lětstotka wosebje chójny.
Prěnjotne biotopy běchu bahniska, łuhi, bukowiny a dubiny.
K Delnjej Łužicy słušeja tež Błóta.
Nadrobniše informacije namakaja so w nastawku Hornja Łužica.
Hranica mjez Delnjej a Hornjej Łužicy wotpowěduje zwjetša dźensnišej hranicy zwjazkoweju krajow Braniborskeje a Sakskeje podłu linije Běła Woda–Wojerecy.
W zapadnym wotrězku je Čorny Halštrow historiska mjeza, tak zo słušeja tež wjacore braniborske městna wokoło Złeho Komorowa a Rólan k Hornjej Łužicy.
Najzapadniši dypk Hornjeje Łužicy nadeńdźe so při awtodróze 13 pola Rólan, mjeztym zo je rěka Hwizdź, přitok Bobra, wuchodna mjeza ze Šleskej.
Hornjołužiska krajina wobsteji z hole a hatoweje krajiny sewjernje Kamjenca, Budyšina a Niskeje, z hórkatych a zdobom płódnych Hornjołužiskich zahon wokoło Budyšina a Lubija a z Łužiskich hor na juhu, při čěskej hranicy.
Najwyše hory nadeńdu so w Žitawskich a Jizerskich horinach na samym juhowuchodźe.
Najwyše městno cyłeje Łužicy je Taflowy kamjeń na Smrku při dźensnišej pólsko-čěskej hranicy.
Łužiske horiny na čěskim boku hranicy su drje po Łužicy pomjenowane, njesłušeja pak – hač na němski dźěl Žitawskich horin – k njej.
Najwažniše města Delnjeje Łužicy su Choćebuz, Eisenhüttenstadt, Gubin, Baršć, Łukow, Grabin, Zły Komorow a Grodk kaž tež Wětošow, Lubin a Lubnjow w Błótach.
Najwjetše město pólskeje Delnjeje Łužicy je Žarow.
Mjeńše města su Biskopicy, Niska, Běła Woda, Wojerecy a Mužakow kaž tež Bogatynia na pólskim boku.
Mjeno Łužica je prěni raz w lěće 932 dokładźene, kmjen Łužičanow pak hižo w druhej połojcy 9. lětstotka.
Mjeno Łužica woznamjenješe prěnjotnje, do započatka 15. lětstotka, jenož teritorij Delnjeje Łužicy.
W starowěku bu teritorij wot germanskich Hermundurow, Langobardow a Wandalow wobsydlene, na kóncu 6. a na spočatku 7. lětstotka so słowjanske kmjeny Serbow zasydlichu: w Hornjej Łužicy předewšěm Milčenjo wokoło Budyšina a Bjezunčenjo wokoło Zhorjelca, w Delnjej Łužicy pak Łužičenjo.
Hižo wot wobrota 8. do 9. lětstotka stawaše so Łužica jako wuchodna namjezna kónčina z cilom ekspansije Frankowskeho mócnarstwa, pozdźišo Wuchodofrankowskeho mócnarstwa, kotrež wutwori tu w prěnjej połojcy 9. lětstotka Wuchodnu marku.
Pod wjednistwom zwjetša sakskich feudalnych knjezow bu zapadnje Łobja nowa Serbska marka załožena.
Za samsny čas sahaše w lětach 883–897 wliw Wulkomorawskeho mócnarstwa sem.
Po nastaću Němskeho kralestwa bu Łužica wot sakskeho wójwody Hendricha I. wobsadźena a do Wuchodneje marki zarjadowana, wobknježeneje wot markhrabje Siegfried resp. do Mišnjanskeje marki.
Na Budyskim teritoriju nasta marka, kotruž wot kónca 10. lětstotka Wettinojo zarjadowachu.
Wot spočatka 11. lětstotka so w Łužicy mócne němske, pólske a čěske zajimy zetkawachu.
Konflikt mjez pólskim kralom Bolesław I. Chrobły a Hendrichom II. so w Budyšinje kónčeše, přez čož Budyske kónčiny buchu jako mócnarske leno k Pólskej přizamknjene.
Po smjerći Bolesława I. Chrobłeho a rozpadźe centralneje mocy w Pólskej słušeše Budyski region wot 1033 zaso kejžorej.
W lěće 1076 dósta wjerch a pozdźiši kral Wróćisław II. dźěl teritorija pozdźišeje Hornjeje Łužicy a dźěl Delnjeje Łužicy jako leno, ale njeje so jemu poradźiło jón do 1081/1086 wobknježić.
Krótko po tym dóńdźe tež prěni raz k dźělenju Zhorjelskich wot Budyskich kónčin, kotrež so potom hač do kónca 14. lětstotka samostatnje wuwiwachu.
Po wotemrěću braniborskich Askanjanow dobywachu Luksemburgčenjo poněčim teritorij Łužicy: w lěće 1319 Budyske kónčiny , w lěće 1329 Zhorjelske kónčiny a w lěće 1346 Luban, kotrež prjedy z čěskimi Žitawskimi kónčinami jednotny teritorialny cyłk tworjachu, kotryž je wot lěta 1410 pod mjenom Hornja Łužica znaty.
W lětach 1348 a 1364 – 1368 přikupi Korla IV.
Wuznamnu poziciju we wobłuku Łužicy měješe Zwjazk šesćiměstow, kotryž wobsteješe z Budyšina, Kamjenca, Lubanja, Lubija, Zhorjelca a Žitawy.
Delnjołužiske markhrabinstwo w lětach 1445/1462 město Choćebuz ze šěršej wokolinu na přeco zhubi.
W lětach 1471 – 1490 dźeržeše Maćij Corvinus jako krónowany čěski kral wobě Łužicy ze Šleskej a Morawu.
Po jeho smjerći znowa dźěl krajow Čěskeje Króny tworjachu.
Za čas Třicećilětneje wójny doby sakski kurwjerch Jan Jurij wot kejžora Ferdinanda II. cyłu Łužicu, najprjedy jako zastawk, potom přez Praski měr z lěta 1635 jako leno Čěskeje Króny.
Zbytk Hornjeje Łužicy zwosta Sakskej a tworješe jedyn z jeje krajow.
Potom w lěće 1932 dóńdźe k wotstronjenju Budyskeho kraja a jeho zjednoćenju ze sakskim krajom Drježdźany do Drježdźansko-Budyskeho kraja.
Na Podstupimskej konferency bu teritorij Łužicy znowa rozdźěleny.
W samsnym času sej Łužiscy Serbja, kotřiž běchu w Čěskosłowakskej žiwi, přizamknjenje Łužicy k Čěskosłowakskej žadachu, štož wšak njebu zwoprawdźene.
Domowina pak požadowaše zarjadowanje cyłeho němskeho dźěla Łužicy do Sakskeje.
Tohodla bu dotal pruski dźěl Hornjeje Łužicy do Sakskeje zarjadowany, mjeztym zo Delnja Łužica Braniborskej zwosta, kotrejež status bu pozdźišo na kraj změnjeny.
Za čas NDR bu wotbagrowane wjace hač 70 łužiskich wsow za brunicowe jamy.
W lěće 1989 bu po zběžkach komunistiski mócnarski monopol wotstronjeny.
3. oktobra 1990 dóńdźe k zjednoćenju NDR ze Zwjazkowej republiku Němska.
Nimale cyły němski dźěl Hornjeje Łužicy bu znowa do wobnowjeneho kraja Sakska zarjadowany a Delnja Łužica z małym dźělom Hornjeje Łužicy do Braniborskeje.
Njeoficielna hymna serbskeje Łužicy je spěw Rjana Łužica z pjera Handrija Zejlerja na hudźbu Korle Awgusta Kocorja.
Protyka za lěto 1826 20. januara: Ernst Bohuwěr Sommer – serbski wučer, spisowaćel, prócowar w studentskim času 13. oktobra: Fryco Bojt – delnjoserbski wučer, publicist datum njeznaty: Bohačesć Bjedrich Ponich – serbski farar, załožer t.mj.
Martin Weinek je awstriski dźiwadźelnik a režiser.
W telewiziji hraje wón rólu inspektora Kunza w seriji Kommissar Rex.
Tam dósta potom tež swoju prěnju mału filmowu rólu jako liftboy w filmje Nachsaison.
Dulkate kosćadło ma ćeńki pjenk z kulowatymi dulkami.
Kosmata rězna docpěwa wysokosć wot 10 hač do 60 cm.
Stołpik je třihranity.
Kwětnistwo wobsteji z 2-3 muskich kłosow a 2-4 dołho stołpikate žónske kłosy.
Rosće na pućach, na brjohach, na hólnišćach, na škałobowych łukach a na skłoninach.
Donnerhak, Budyšin  Commons: Ćeńkostołpikata rězna – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Ćeńkostołpikata rězna.
Kurmangazy Sagyrbajuly bě wuznamny kazachski pěsnjer, komponist a hudźbnik.
Jako załožer kazachskeje instrumentalneje hudźby ma wulki wuznam za hudźbne stawizny swojeho kraja.
Bejmak je serbske swójbne mjeno slědowacych wosobinow: Bogna Korjeńkowa, rodź.
Bejmakec – žurnalistka a moderatorka Mikławš Bejmak – wučer a kulturny prócowar Wito Bejmak – informatikar a bibliotekar Boehmak bě zdobom pomjenowanje znateho serbskeho online-słownika, nadźěłaneho wot Wita Bejmaka.
Lutycojo běchu zwjazk zapadosłowjanskich kmjenow, kotrež wobydlachu w srjedźowěku juhowuchod dźensnišeje Mecklenburgsko-Předpomorskeje a sewjer Braniborskeje.
Srjedźišćo zwjazka bě prawdźepodobnje swjatnišćo Rethra.
Druhdy so zapřijeće tež za wšěch Słowjanow při srjedźnym a delnim Łobju wužiwa.
Lutycojo słušachu k Połobskim Słowjanam, kotřiž tworjachu sewjerozapadny dźěl zapadosłowjanskich ludow.
Prěni raz naspomni jich Adam z Bremena w lěće 991.
Zwjazk Lutycow bě we wodźacej funkciji wobdźěleny na Słowjanskim zběžku w lěće 983, kotryž wuchadźeše z Rethry.
Hižo do toho běchu so přećiwo kejžorej Oće I. wobarali, kiž chcyše połobskich Słowjanow pod kontrolu romsko-němskeho mócnarstwa wjesć.
W lěće 1066 so znowa zběhnychu a zajachu biskopa Johanna I. z hrodu Mecklenburga.
Lutycojo zachowachu swoju njewotwisnosć hač k tak mjenowanej Słowjanskej křižnej wuprawje danskich, pólskich a sakskich wjerchow w lěće 1147.
Hižo přez dołhe wójnske lěta deciměrowana słowjanska ludnosć bu christianizowana a w běhu přiběraceho němskeho zasydlenja poněčim asimilowana.
2. nakład, Köln/Wien 1995.
Ród so na zakładźe morfologiskich a geografiskich rozdźělow do dweju sekcijow poddźěli ze cyłkownje dźesać družinami.
Sekcija Psychrophyla je ze šěsć družinami na južnej połkuli rozšěrjena a wobsedźi zhibnjene přiwiski na łopjenach; sekcija Caltha z štyri družinami je na sewjernej połkuli rozšěrjena a njetwori žane přiwiski na łopjenach.
Łopjena su šěroko-owalne a hrube.
Kćenja steja po dwacećoch hač po štyrcećoch w dołhich kićach a docpěwaja dołhosć wot 1 hač 2 cm.
Wone njenjesu wotrohu.
Hubka je hač do srjedźišća zarězana.
Zbytne kćenjowe łopješka su hromadu nygace.
Kćenja husančniki přiwabjuja, ale tež zahrodne lisćowe bruki je wopróša.
Rosće we włóžnych lisćowych lěsach, łučinowych lěsach a na hórskich łukach.
Preferuje wutkate pódy w połsćinje.
Jeje hubka je brunočerwjena.
Dripata pyskawa je jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 10 hač 60 cm.
Krónowe łopješka docpěwaja dołhosć wot 4 hač 6 mm a su tak dołhe kaž keluškowe łopješka.
Stołpiki kwětnistwow su krótše hač nošne łopješka.
Rosće na rolach z wobkopankami, w zahrodach, na winicach a pustych płoninach.
Tradwička je ród ze swójby słódkich trawow.
1 inkluziwnje sćehnjenjow.
Lutki su palčiki w mnohich słowjanskich powědkach.
W južnym dźělu Łužicy buchu lutki mjenowane jako „Querxe".
Leži při rěce Oka něhdźe 115 kilometrow juhowuchodnje Moskwy.
Sydlišćo je so w lěće 1356 załožiło a ma wot lěta 1777 měšćanske prawa.
Janecy su wjeska z 41 wobydlerjemi w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin.
Słuša ke gmejnje Hodźij a leži w hornjołužiskich honach 204 m nad mórskej hładźinu.
Ze starodawna hač do lěta 1969 běchu Janecy wjesny dźěl Bolborc.
Susodne wjeski su Debrikecy we wuchodźe, Bóšericy w juhu a Debiškow w sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje kulowca jako Janowicz pochadźa z lěta 1417.
Hačrunjež płaćachu Janecy hišće 1511 jako sydło ryćerja, wukonješe ležownostne knjejstwo hižo w lěće 1580 Žičenčanske ryćerkubło, w lěće 1777 potom Bolborčanske.
1834 mějachu Janecy cyłkownje 52 wobydlerjow, z kotrychž bě 47 ewangelskich.
Janečenjo přisłušeja Hodźijskej wosadźe.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 69 wobydlerjow, kotřiž běchu bjez wuwzaća Serbja.
Leži mjez Arabskej połkupu a Iranom.
Ma přestrjeń 251.000 km² a maksimalnu hłubokosć 104 m.
Wuznamne přistawne města su Bandar Abbas a Bušehr w Iranje, Kuwait City w Kuwaiće, Damman w Sawdi-Arabskej, Doha w Katarje kaž tež Abu Dhabi a Dubai w Zjednoćenych arabskich emiratach.
Ćisk je wulka wjes z 939 wobydlerjemi w sakskim wokrjesu Budyšin a wot lěta 1996 měšćanski dźěl Wojerec.
Ćisk leži južnje Wojerowskeho centruma a sewjerozapadnje Čornicy při něhdyšej zwjazkowej dróze 96 do směra na Budyšin a južnje železniskeje čary Wojerecy–Zhorjelc.
Zwjazkowa dróha z Budyšina do Berlina wjedźe wot lěta 2018 jako wuchodna wobjězdka Wojerec přez lěs wuchodnje Ćiska.
Prěnje historiske naspomnjenje Ćiska jako Zcyzizc je z lěta 1248.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 326 wot cyłkownje 332 Ćišćanow serbsce.
W lěće 1955 nošachu hišće 116 žonow w Ćisku Wojerowsku serbsku drastu, 1969 běchu to jenož hišće 69.
Ines Kellerowa: K slědźenjam w nakrajnych kónčinach serbskeho sydlenskeho ruma.
[542 wobydlerjow, z nich 278 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 10 z pasiwnymi, 77 serbskich dźěći a młodostnych, 177 bjez znajomosćow] → wšě wjeski Sigrun Nazdalina: Serbska drasta we Wojerowskej wosadźe.
Bixa je ród ze swójby.
Po někotrych žórłach je jenički ród swójby.
Prud Brzeźnickeje Węgorzy je jara wotměnjacy.
W hornim běhu je njewěrjomnje spěšny, a w delnim ćeče jara pomałku a přeběži šěroku dolinu.
Ochranowska bratrowska wosada je z čěskeje reformacije pochadźace a oficielnje nadkonfesionelne křesćanske nabožinske hibanje, kotraž bu wot protestantizma a pozdźišeho pietizma wobwliwowana.
Srjedźišćo swětadaloko rozšěrjeneho zhromadźenstwa je Ochranow w Hornjej Łužicy.
Z jara aktiwneho misionskeho dźěła Ochranowskich bratrow a sotrow kaž tež jich sydlišćow na cyłym swěće nastachu w zašłych lětstotkach wosady we wjele krajach.
Dźensa ma bratrowska wosada cyłkownje wjace hač milion sobustawow.
Najwjetša jednotliwa wosada nadeńdźe so w Tansaniji.
Zwonka wjeski załožichu swoje nowe sydlišćo Ochranow.
W lěće 1736 bu Zinzendorf ze Sakskeho kurwjerchowstwa wuhnaty a zasydli so w Hessenskej, hdźež załoži wjacore nowe wosady.
Lěto pozdźišo wopušćichu někotři bratřa Ochranow a zasydlichu so blisko Berlina w nowej wjesce Rixdorf.
1738 slědowa załoženje misionskeje stacije Genadental w Južnej Africe.
W lěće 1742 załoži so Niska jako dalše Ochranowske sydlišćo w Hornjej Łužicy.
Ochranow sta so z wuchadźišćom intensiwneho misionskeho dźěła w starym němskim mócnarstwje, Nižozemskej, Šwicarskej a Skandinawiskej.
W běhu někotrych lět wuwiwaše so syć ze sobu zwjazanych bratrowskich wosadow.
Hižo Zinzendorf sam běše jako prědar w Baltikumje, Jendźelskej, Sewjernej Americe kaž tež w Karibice po puću.
K ćežišća pozdźišeje misiony słušachu na přikład Grönlandska, Surinamska, Južna Afrika a kónc 19. lětstotka tehdy pod němskim knjejstwom stejaca Tansanija.
Wot 1751 zetkawachu so serbscy přiwisnicy bratrowskeje wosady najprjedy w Ćichońcy na ryćerkuble hrabje z Gersdorffa.
Krótko po tym staji Matej Dołhi swoje kubło a ležownosće w Małym Wjelkowje bratrowskej wosadźe k dispoziciji.
W slědowacych lětdźesatkach natwarichu Ochranowčenjo tuž wosrjedź serbskich wjeskow nowu koloniju, kotraž sta so tež z wažnym centrumom serbskeho pismowstwa.
Wjetšina tutych twarjenjow je so hač do dźensnišeho w originalnym stawje zachowała.
Na Małowjelkowskimaj wustawomaj dóstawaše tež wjele dźěći serbskeje wjesneje chudoby swoje wukubłanje.
Někotři z nich, kaž na přikład Jan Awgust Měrćink, běchu pozdźišo jako misionarojo po puću.
Po smjerći Zinzendorfa přewza bratrowska wosada w lěće 1764 jeho Ochranowske kubło, kotrež słuži tež dźensa hišće jako hłowne stejišćo zjednoćenstwa.
Ochranow je wot 1895 samostatna gmejna, kotrejž so w lěće 1929 měšćanske prawo spožči.
Ochranowska bratrowska wosada wobsteji ze 24 samostatnych cyrkwjow w štyrjoch prowincach.
Tři běrtlki čłonow přisłuša afriskemu regionej, jenož 20.000 europskemu.
Zastupjerjo wšěch prowincow so kóžde sydom lět na zhromadnej synodźe zetkawaja.
Lubina Malinkowa: Mały Wjelkow – centrum serbskeho pismowstwa we 18. lětstotku.
W Rozhledźe 1, str.
Je zarjadniske sydło Kurgantepskeho wobwoda.
Leži w Ferganskim dole něhdźe 40 kilometrow wuchodnje Andijona.
Syn Kulowskeho měšćana wopytowaše wot 1694 do 1699 gymnazij w Žahanju a pokročowaše w čěskim Chomutowje.
Wot 1709 do 1718 bě druhi kapłan a 1718–21 farar při Budyskej Serbskej cyrkwi.
W lěće 1735 wuda Kilian Serbske katolske ABC knižki.
Wón bě literarny přećel Jurja Hawštyna Swětlika, kotremuž pomhaše při dźěle na łaćonsko-serbskim słowniku.
Swoje zamóženje wotkaza Kilian za twar serbskeje šule, štož so 1785 z prócu Franca Jurja Loka w Kulowje zwoprawdźi.
Kilian zawostaji w rukopisu Serbske glosy we łaćonsko-němskim słowniku a štyri zwjazki prědowanjow we łaćonskej a w němskej rěči.
Jurij Młynk: Kilian, Jakub Anton.
Johannes Ekkehard Lichdi je sakski politikar Zwjazka 90/Zelenych, kiž bě wot 2004 do 2014 přez krajnu lisćinu woleny zapósłanc sakskeho krajneho sejma.
Do toho dźěłaše zhromadnje z Evu Jähnigen jako prawiznik.
Běžnica je sydlišćo w Hornjej Łužicy, kotrež je wot lěta 1951 měšćanski dźěl Zhorjelca.
Ma přestrjeń něhdźe 5,2 km², leži juhozapadnje Zhorjelskeho centruma pod Sedłom a měješe w lěće 2011 nimale štyri tysac wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Businc bě hižo w lěće 1015.
Dźensa eksistuja někotre słowjanske ludy w srjedźnej, južnej a wuchodnej Europje.
Rixdorf je dźěl Berlinskeho wobwoda Neukölln.
Leži něhdźe pjeć kilometrow juhowuchodnje Berlinskeho centruma.
Něhdyša nawjes Rixdorfa nadeńdźe so wuchodnje Karla Marxoweje dróhi wokoło Richardoweho naměsta, něhdźe kilometer sewjerozapadnje dwórnišća Sonnenallee.
Sydlišćo bu w lěće 1737 załožene wot Ochranowskich bratrow, kotřiž namakachu w Pruskej nowu domiznu.
Stare jadro Rixdorfa wobsteji z Čěskeho Rixdorfa a Němskeho Rixdorfa.
Wobaj dźělej so w lěće 1874 zjednoćištej ke gmejnje Rixdorf.
Wot lěta 1899 bě Rixdorf z městom a 1912 bu přemjenowany do Neukölln.
Kolijowy wotstawk čary bě 1000 milimetrow.
32.3-64.75 Koordinaty: 32° S, 65° Z Bermuda je zamórski teritorij Zjednoćeneho kralestwa w Atlantiskim oceanje, kotryž wobsteji z Bermudaskich kupow a leži něhdźe tysac kilometrow před brjohom Zjednoćenych statow.
Dla niskich dawkow je Bermuda wuznamne finančne stejišćo a steji na čornej lisćinje dawkowych oazow Europskeje unije.
Skupina kupow wobsteji z něhdźe 360 koralowych kupow, z kotrychž su pak jenož 20 wobsydlene.
Najwjetša kupa je z 39,3 km² Grand Bermuda.
Najwyši dypk kraja je 79 metrow wysoka hórka Town Hill.
Kupy su wobdaty wot tropiskich koralowych rifow, kotrež su najsewjerniše na swěće.
Na kupach knježi włóžna subtropiska klima z přerěznymi temperaturami wot 16,5° C w februarje a 26,4° C w awgusće.
W nazymje su kupy husto potrjechene wot hurrikanow.
Bermuda je so w lěće 1503 wot Španičana Juan de Bermúdez wotkryło, kiž pak tule strašnych rifow dla njepřistawi.
Prěni – njedobrowólni – sydlerjo běchu 150 jendźelskich kolonistow, kiž dyrbjachu tule wichora dla dnja 28. julija 1609 přistawić.
Skupina 150 Jendźelčanow wosta dźesać měsacow na Bermudźe, doniž njeběchu z powostankow swojeje łódźe Sea Venture dwě nowej łódźi twarili, z kotrymajž móžachu ze swojej jězbu dale do Virginije pokročić.
Jich rozprawa wo kupje wjedźeše k tomu, zo předa kral Jakub I. prawo na kupy w lěće 1615 na Bermuda Company.
Hižo 1612 bě 60 britiskich kolonistow załožiło sydlišćo Saint George's.
Po wutworjenju prěnjeho knježerstwa w lěće 1620 sta so Bermuda ze samostatnej britiskej koloniju.
W lěće 1790 załožene a centralnje połožene sydlišćo Hamilton sta so 1815 ze stolicu kolonije.
Po britiskej poražce w Ameriskej wójnje wo njewotwisnosć njeměješe Zjednoćene kralestwo wot lěta 1783 hižo žane namórske zepěranišćo mjez Nowej Šotiskej a španiskej Floridu, tak zo wuwiwaše so Bermuda k najwažnišemu stejišću britiskeje mariny w zapadnej hemisferje.
Za čas Druheje swětoweje wójny mějachu tež Zjednoćene staty dwě zepěranišći na kupach.
1995 začinichu Zjednoćene staty, Zjednoćene kralestwo a Kanada swoje bazy na Bermudźe.
Wot lěta 1968 ma Bermuda swójsku wustawu; połna njewotwisnosć bu pak w referendumje lěta 1995 wotpokazana.
Britiske knježerstwo w Londonje je hłownje přisłušne za wonkownu a zakitowansku politiku, hewak je Bermuda awtonomna.
1620 załoženy parlament je pjaty najstarši na swěće a jenički, kotryž je w tutej dobje bjez přestawki dźěłał.
Zapadne předměsto je jedyn z wonych měšćanskich dźělow Budyšina, kotrež tworja jadrowe město.
Nadeńdźe so za Sprjewju zapadnje Nutřkowneho města a ma něhdźe 3.300 wobydlerjow.
Kompaktnje wobtwarjeny wobłuk bjezposrědnje za Mostom měra mjenuje so tež Nowe město.
Do měšćanskeho dźěla słušeja pak tež něhdy samostatna wjes Židow w Sprjewinym dole a wulke přirodne areale wokoło Humboldtoweho haja.
Hłuboka dolina Sprjewje rozšěrjenje historiskeho města přez lětstotki na zapadźe wobmjezowaše.
Hakle po twarje Mosta měra spočatk 20. lětstotka nasta Nowe město wokoło dźensnišeho křižowanišća Drježdźanskeje dróhi ze Schliebenowej a dróhu Clary Zetkin.
Za čas NDR bu Zapadne předměsto dale do zapadneho směra wutwarjene.
Južny dźěl wokoło Humboldtoweho haja je z přirodoškitneje perspektiwy hódnotny, dokelž nadeńdźe so tam FFH-pasmo Sprjewja wyše Budyšina, a słuži Budyšanam jako wočerstwjenišćo.
Měšćanski dźěl wobjima zapadny dźěl poprawneho města, zapadnje Sprjewje, kotraž twori wuchodnu hranicu.
Na zapadźe mjezuje měšćanski dźěl ze Sćijecami a na sewjeru, při awtodróze A4, z Ćichońcu.
Najwažniše dróhi w Zapadnym předměsće su Zapadna tangenta, kotraž słuži jako wobjězdka za nutřkowne město, dale Drježdźanska, kiž wjedźe ze stareho města na směr Hodźij, a Wjazońčanska.
Protyka za lěto 2009 2009 bě powšitkowne lěto z 365 dnjemi.
Lutyjecy su mała wjeska ze štyrceći wobydlerjemi w srjedźišću hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin, kotraž słuša wot lěta 1974 k Hodźijskej gmejnje.
Hač do lěta 1936 běchu Lutyjecy samostatna gmejna, po tym najprjedy wjesny dźěl Spytec.
Wjes leži 235 m nad mórskej hładźinu njedaloko Tuchorja w hornjołužiskich honach.
Susodne wjeski su Njezdašecy na sewjerowuchodźe, Spytecy na juhowuchodźe, Chanecy a Počaplicy na juhu, Stachow na juhozapadźe a Wulki Wosyk na sewjerozapadźe.
Sydlerskostawiznisce su Lutyjecy kulowc.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Luthewicz je z lěta 1292.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 112 wobydlerjow, mjez nimi 103 Serbow.
Křesćanscy Lutyječenjo přewažnje su protestanća a přisłušeja Hodźijskej wosadźe.
Šwicarska wjerba je w lěću zeleny małki kerk, kotryž docpěwa wysokosć wot hač do 1 m.
Hałuzy su krótke a křiwe.
Pódlanske łopješka su małke.
Rostlina je w Pyrenejach, w Alpach, w Karpatach, w Sudetach, we francoskim centralnym masiwje rozšěrjena, při čimž we wysokosćach mjez 1700 a 2300 m wustupuje.
Wona so nic rědko w zahrodach plahuje.
Leži pod Karpatami nad rěku Stryj w historiskej Galiciskej a ma wjace hač 67.000 wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1385 prěni raz naspomniło a dósta 1431 wot pólskeho krala Władysława II.
Jagiełło měšćanske prawa.
W 15. a 16. lětstotku bě wuznamne wikowanske město.
Europska wobrotnička je jednolětna rostlina.
Rosće w njerodźowych zhromadnosćach a na winicach.
28. apryla abo 28. jutrownika je 118. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 247 dnjow hač do kónca lěta.
1933: Nachwilne zajeće Arnošta Barta, Jana Cyža, Gustawa Janaka, Měrćina Nowaka-Njechorńskeho, Jurja Słodeńka a Jakuba Šajby přez nacionalsocialistisku wyšnosć.
12. měrca abo 12. nalětnika je 71. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 294 dnjow hač do kónca lěta.
1938: Pochod němskeho wójska do Awstriskeje.
Sydlišćo je so w lěće 1710 załožiło a ma wot lěta 2001 měšćanske prawa.
Protyka za lěto 2012 2012 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
16.–24. junija: W Hornjej Łužicy wotmě so druhe koparske mišterstwo europskich mjeńšin.
Južnotirolska wubranka bě wospjet dobyćer turněra.
Serbska wubranka wobsadźi pjate městno.
23. junija: Serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Husce.
13. oktobra: We Wojerowskej Łužiskej hali swjeći Domowina swoje stolětne wobstaće.
Mjez hosćimi staj ministerskaj prezidentaj Sakskeje a Braniborskeje, Stanisław Tilich a Matthias Platzeck.
24. nowembra: W Budyskej Krónje wotmě so 138. schadźowanka.
Prof. Dr. Günther Schneider je sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje unije Němskeje, kiž bě wot decembra 2017 hač do decembra 2019 statny sekretar w sakskim Statnym ministerstwje za nutřkowne.
Do toho bě wot 2004 zapósłanc sakskeho krajneho sejma a wot 2010 předsyda parlamentariskeje kontrolneje komisije.
Mjez 2004 a 2009 bě wón předsyda wuběrka za wustawu, prawo a Europu w sejmje.
Promowowany prawowědnik bu 2009 jako direktny kandidat we wólbnym wokrjesu 18 z 41,9 % hłosow woleny.
Wón je ewangelski, ženjeny a ma pjeć dźěći.
Čebarkul je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1736 załožiło a ma wot lěta 1951 měšćanske prawa.
Protyka za lěto 1840 1840 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
Leži něhdźe 80 kilometrow wuchodnje Tbilisija.
Ma něhdźe 19 629 wobydlerjow |staw=2014.
Město naspomni so prěni raz hižo w druhim lětstotku wot grjekskeho geografa Ptolemeja na swětowej karće Geographike Hyphegesisjako Teleda.
Leži při rěce Seret w historiskej Bukowinje něhdźe 25 kilometrow juhozapadnje města Černowic.
Sydlišćo je so w lěće 1448 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1854 wikowanske a wot 1904 tež połne měšćanske prawa.
Wot lěta 1775 słušeše Storožynec k rakuskemu krajej Bukowina.
Hač do holocausta měješe město wulku židowsku wosadu.
Kroměříž je město we wuchodnej Čěskej z něhdźe 30.000 wobydlerjemi.
Wjes naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1110, jako přińdźe do wobsydstwa Wołomuckeho biskopa Jana II.
Dla přihódneho połoženja při křižowanišću wjacorych wikowanskich pućow wuwiwaše so spěšnje a měješe 1207 hižo wikowanske prawa.
Wokoło 1266 dósta status města.
KompoZer je swobodny darmotny HTML-editor, kotryž skići WYSIWYG-wobdźěłowanje a za Linux, Windows a Mac OS X k dispoziciji steji.
Wot wersije 0.8b2 hornjoserbski KompoZer je tež oficielny dźěl projekta KompoZer.
Tak trjebaš wotnětka rěčny pakćik jenož w tym padźe, jeli chceš KompoZer zeserbšćić, kotryž je hižo w druhej rěči a nochceš KompoZer druhi raz sćahnyć.
KompoZer skići z wersiju 0.7.10 předewšěm porjedźenja za zmylki porno Nvu a njedodawa ničo bytostnje noweho.
Najwjace funkcijow, kotrež su specifiske za Nvu, buchu implementowane.
Žołty zběhowc je jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 5 hač 15 cm.
Rostlina je kosmata, zdźěla ze žałzowymi kosmami.
Tohodla aromatisce wonja.
Wone docpěwaja dołhosć wot 1 hač 3 cm.
Kćenja su krótko stołpikate, docpěwaja dołhosć wot 0,7 hač 1,5 cm a steja po jednym w łopjenowych rozporach.
Hornja hubka je jara krótka, tak zo po zdaću faluje.
Delnja hubka je třidźělna a ma čerwjenojty abo brunojty muster, kotryž wopróšacym pčołam puć do kćenjoweje rołki pokazuje.
Króna je kaž citrona žołta a docpěwa dołhosć wot 7 hač 15 mm.
Rosće na rolach, winicach, suchich trawnikach, rěčnych a šotrowych płoninach.
Preferuje suche, wapnite, často kamjentne pódy.
Rostlina je w južnej Němskej a južnej Europje rozšěrjena, při čimž originalnje z regiona Srjedźneho morja pochadźa.
Jakub Kral bě serbski wučer, domiznowědnik a ludowy spisowaćel.
Jakub Kral narodźi so jako syn šewca Mikławša Krala w Chrósćicach.
Po spočatnym wopyće Chróšćanskeje šule a 1840 hišće raz Chróšćansku šulu wopyta.
Jutry 1845 zastupi Kral do tamnišeho krajnostawskeho wučerskeho seminara na Jerjowej.
Chorosće wučerja Brojerja dla bu wón swjatki 1847 za zastupjerja do Róžanta pósłany.
Tu załoži z pomocu Praskeho studenta Jakuba Buka serbske towarstwo Włada, z kotrehož prěnim předsydu so Kral sta.
Wustupiwši 1849 ze seminara přińdźe wón 1. meje na šulskeho wikara do Chrósćic.
Dokelž so jemu tu mzda njepłaćeše bu hišće w oktobrje na pomocneho wučerja do Kukowa přesadźeny.
Srjedź septembra 1851 so wón jako pomoc do Radworja přesadźi, hdźež bu 1. nowembra 1855 za druheho „statneho", 1874 na prěnjeho wučerja pomjenowany.
Snadnych dochodow dla, běše nimo toho sčasami z domjacym wučerjom w Margarěćinej hěće, Křiwej Boršći a Boranecach.
Po smjerći Jana Žura 1872, wučerja w Zdźěri, wobstara poł lěta tamnišu šulu sobu.
Jakub Kral zemrě 1911 a bu na Radworskim kěrchowje pochowany.
Swjatki 1862 woženi so Jakub Kral z Marju rodźenej Bjaršec-Čornakec z Boranec z kotrejž měješe pjeć dźěći, mjez druhim pozdźišeho fararja Jurja a wučerja Franca.
Dokelž jemu 1896 mandźelska zemrě, woženi so 1900 druhi króć z Hanu rodźenej Mišnarjec zwudowjenej Pětrancowej ze Zdźěrje.
Kral dopisowaše wosebje regionalne geografiske a stawizniske pojednanja do wšelakich serbskich a němskich časopisow; tak mjez druhim do Serbskich Nowin, Katolskeho Posoła abo Łužičana.
Wón běše jedyn z prěnich, kotryž hrodźišća ze stawiznow Serbow wopisowaše.
Wón běše wot lěta 1848 sobustaw Maćicy Serbskeje, katolskeje bjesady w Radworju a čłon Meje.
Michał Nawka: Nekrolog LXV.
Zwjazk 65, čo.
Jurij Młynk: Kral, Jakub.
W internetowym słowniku: Haselwurz Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Leži w přitočnišću rěki Ob na juhowuchodźe Zapadosibirskeje nižiny a ma nimale samsnu wulkosć kaž cyła Pólska.
Jeničke dalše wulkoměsto je Sjewjersk, kotryž je dla strategisce wažneho předźěłowanja plutoniuma a dalšich fabrikow zawrjeny za wukrajnikow.
W lěće 2010 měješe Oblasć Tomsk 1.047.394 wobydlerjow.
Z nich běchu 88,1 % Rusojo.
Wšědny hrab je štom, kotryž docpěje wysokosć wot 20 m.
Króna je šěroka a kulojta.
Łopjena su dołhojće-jejkojte, docpěja dołhosć wot 5 hač 11 cm a kaž žłobičkaty blach dla zapušćenych łopjenowych rjapkow wupadaja.
Wone su zwjetša njesymetriske, dwójce zubate a swětłozelene.
Młode łopjena su móškate.
Jich nazymske barbjenje je žołte.
Kwětnistwa z łopjenami jewja.
Muske kćenja nimaja kćenjowe łopješka a steja po jednym w rozporach nošnych łopješkow walcojtych mickow.
Rosće w žiwych płotach a na lěsnych kromach.
Rostlina je předewšěm w srjedźnej a južnej Europje rozšěrjena, při čimž sewjernje hač do južneje Šwedskeje wustupuje.
Leži w europskim dźělu Ruskeje při wuliwje rěki Wyg do juhozapadneho dźěla Běłeho morja w republice Karelskej.
Sydlišćo je so hižo w 12. lětstotku jako wjeska Soroki prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1938 pod dźensnišim mjenom měšćanske prawa.
Kolcowo je sydlišćo měšćanskeho typa w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1979 załožiło a ma wot lěta 2003 měšćanske prawa.
Malbork je město w sewjernej Pólskej južnje Gdańska.
Jako Serbski sydlenski rum woznamjenja so powšitkownje region na wuchodźe Sakskeje a na juhu Braniborskeje, hdźež je zapadosłowjanski serbski lud domoródny.
Oficielnje připóznaty sydlenski rum Serbow, hdźež je serbšćina jako mjeńšinowa rěč škitana je w krajnych zakonjach Sakskeje a Braniborskeje definowany.
W tutym teritoriju płaća w serbskimaj zakonjomaj postajene mjeńšinowe prawa kaž na přikład serbske šule, dwurěčne wuhotowanje znamješkow a prawo, ze zarjadami w serbsce komunikować.
K sydlenskemu rumej słušeja tuchwilu slědowace gmejny a gmejnske dźěle: w Swobodnym staće Sakskej: Wokrjes Budyšin: Bóšicy, Budestecy, Budyšin, Bukecy, Dobruša-Huska, Halštrow, Halštrowska Hola, Hodźij, Hornja Hórka, Chrósćicy, Kamjenc, Kubšicy, Kulow, Łaz, Malešecy, Njebjelčicy, Njeswačidło, Pančicy-Kukow, Porchow, Radwor, Rakecy, Ralbicy-Róžant, Sprjewiny Doł, Wojerecy, Worklecy, Wóslink, Wóspork a Wulka Dubrawa.
Dźensniši sydlenski rum Serbow je jenož mały dźěl historiskeho serbskeho wobwoda.
Kraj, kotryž serbske kmjeny wot 6. do 10. lětstotka wobydlachu a wobknježachu, wopřiješe w cyłku něhdźe 40.000 kwadratnych kilometrow wulku přestrjeń.
Słowjansko-serbske kmjeny zasydlichu so w kraju wot lěta 531 po rozpadźe mócnarstwa Durinkow hač do lěta 620, do wutworjenja prěnjeho zapadosłowjanskeho wulkomócnarstwa.
W tutym a slědowacym času wuwi so we wot Słowjanow wobsydlenym kraju zhromadnosć serbskich kmjenow, kotraž pak so z dalšim wuwićom chětro diferencowaše a wot spočatka 9. lětstotka na wjacore kmjeny rozpadny.
Za Łužiskej wuhrodu bydlachu Łužičenjo ze swojim husće wobsydlenym srjedźišćom mjez rěkomaj Brěšća a jeje přitokami w zapadźe a Sprjewju we wuchodźe.
Najwjace sydlišćow tutoho kmjena koncentrowaše so w rěčnišćomaj Brěšće a Žraki-Dobry kaž tež w hornich Błótach zapadnje Choćebuza.
Wokoło tutoho sydlenskeho žra eksistowachu dalše sydlišća na přikład při Małym Halštrowje, sewjernje a wuchodnje Grabina, při Neuendorfskim jězorje a při Gojacu kaž tež we wokolinje Bezkowa.
Tež pola Baršća ležeše mała sydlenska kupka.
Po žórłach z 9. lětstotka bydleše tehdy jenož hišće kmjen Łužičanow w kraju pozdźišeje Delnjeje Łužicy mjez rěku Dubju a lěsnym pasmom při Bóbrje.
Južnje Łužičanow, kotřiž běchu geografisce chětro wotzamknjeni, ležeše jara husće wobydleny kraj Milčanow.
Milska wupřestrěwaše so w 9. lětstotku w něhdźe dwaceći kilometrow šěrokim pasmje mjez Kamjencom a Biskopicami w zapadźe a Běłym Šepcom na wuchodźe.
Tež sydlenska kupka wokoło Mužakowa wosta zwoprědka izolowana.
Dalše wjetše serbske kmjeny běchu Slubjenjo sewjernje Gubina, Žarowjenjo wokoło Žarowa, Bjezunčenjo wokoło Zhorjelca, Niženjo mjez Pěrnom a Mišnom a Głomačenjo mjez Wulkej Rědoru a Freibergskej Modłeju.
Nimo toho jewjachu so w chronikach Nižičenjo, Sciticojo, Uuolaukojo, Zliuvinojo, Koledičenjo, Susłojo, Chytyčenjo a dalše.
W: Wobrazki ze Serbow .
Swójski nakład, Budyšin 1884–1886; 5. nakład pod titulom Serbski zemjepisny słowničk.
14. februara abo 14. małeho róžka je 45. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 320 dnjow hač do kónca lěta.
1912: Arizona sta so z 48. zwjazkowym statom Zjednoćenych statow.
Leži při rěce Samara něhdźe 110 kilometrow wuchodnje Dnipra.
Sydlišćo je so w lěće 1775 załožiło a ma wot lěta 1976 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Akdepskeho wobwoda.
Leži na sewjeru pusćiny Karakum při kromje wot rěki Amudarja powodźeneje krajiny něhdźe 60 kilometrow sewjerozapadnje Daşoguza.
Ma něhdźe 15 tysac wobydlerjow a wot lěta 2016 měšćanske prawa.
Francošćina ma dwaj genusaj a dwaj numerusaj, ale hižo nima pady, z wuwzaćom pronomenow.
Werby wariěruja po gramatiskej wosobje, modusu a času.
Su tři skupiny werbow.
Na přikład: werby kotrež konjuguja w indikatiwje prezenca.
Madźarska chorhoj wobsteji z třoch wodorunych barbojtych pasmow.
Slěd barbow je čerwjena, běła a zelena.
Rostlina njese 2 hač 3 owalne łopjena, kotrež rozdźělnu wysokosć maja.
Na kónčku hornjeho łopjena so małe lehnjenske pupki wuwiwaja, kotrež wotpadaja a k nowym rostlinam dorostu.
Dalše kćenjowe łopješka su třiróžkate.
Delnje łopješko jako huba wupada.
Rosće na wysokich bahnach a mjeztymny bahnach.
Preferuje mokre, po prawej měrje wutkate, po prawej měrje kisałe, pochate pódy.
Łopjena su sćeńka dźělene.
Družiny su w regionje Srjedźneho morja, w zapadnej a centralnej Aziji rozšěrjene.
Leži pod Kawkazom při rěce Ursdon 50 kilometrow sewjerozapadnje wot Wladikawkaza a ma něhdźe dźesać tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1852 załožiło jako wjes Magomjetanskoje a ma wot lěta 1964 měšćanske prawa.
Nadźanecy su hornjołužiska wjes na wuchodźe Budyšina a wot lěta 1994 z měšćanskim dźělom.
Leža na lěwym brjoze Albrechtowki pod Wowčej horu sewjernje zwjazkoweje dróhi B 6.
Jadro wsy je něhdyše ryćerkubło.
K měšćanskemu dźělej słušeja nimo historiskeje wjeski tež bydlenske sydlišćo z 20. lětstotka, přemysłowa kónčina při Delnjokinjanskej dróze, šćerkowa jama a něhdyša Budyska deponija.
Wjeska sama naspomni so prěni raz w lěće 1345 jako knježe sydło Nadillicz a bě znajmjeńša wot 16. lětstotka we wobsydstwje Budyskeje rady.
Po Mukowej statistice mějachu Nadźanecy we 1880tych lětach sto wobydlerjow, z nich 79 Serbow a 21 Němcow.
W lěće 1925 mějachu Nadźanecy 75 wobydlerjow, kiž běchu wšitcy ewangelscy.
Hač do lěta 1936 běchu Nadźanecy ze samostatnej gmejnu a potom najprjedy gmejnski dźěl Bošec.
Aleksander Božidar Šěca bě serbski domiznowědnik, wučer, swobodny domizniski spisowaćel, botanikar a nawoda wšelakich dźěłowych kruhow.
Narodźi so jako najmłódši syn serbskeho přirodospytnika Korle Bohuwěra Šěcy a jeho žony Anny Emilije rodź.
Albertec a měješe třoch bratrow a jednu sotru: Jana Jurja a Pětra Wladimira.
Do Druheje swětoweje wójny dźěłaše jako wučer.
Po 1945 bě z hłownym hladarjom pomnikow Budyskeho wokrjesa a dokumentowaše w tutym zastojnstwje wjele twarskich a kulturnych pomnikow wokrjesa.
Wot 1958 bě čłon přirodowědneho dźěłoweho kruha Hornjeje Łužicy.
Za swoje zasłužby dósta złotu medalju Johannesa R. Bechera a w lěće 1968 Leibnizowu medalju Akademije wědomosćow NDR.
2: Burg Körse, 1954 z.
Protyka za lěto 1896 1896 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
Załoženje Swobodneho zjednoćenstwa katolskich duchownych serbskeje Łužicy z předsydu Jakubom Wornarjom 20. januara: Chwačanska gmejnska rada přihłosuje twarej noweje cyrkwje we wsy.
20. junija: W Drježdźanach zahaji so Wustajeńca sakskeho rjemjesła a wuměłskeho přemysła ze sylnym serbskim wobdźělenjom.
09. awgusta: W Hrodźišću wotměje so pod nawodom Bogumiła Šwjele 22.
06. oktobra: W Ralbicach zniči wulki woheń dźewjeć statokow a dwě bróžni.
15. nowembra: W Radworju wuswjeći biskop Ludwig Wahl nowu wosadnu cyrkej.
Róža je ród ze swójby róžowych rostlinow.
Ćěmna žandawa je naha rostlina.
Rosće rozpjeršene w sewjerozapadźe w kónčinach z miłymi zymami.
Wón nastaji hypotezu słowjanskeho pochada Etrušćanow.
W: Przyjaciel Ludu Rok 13, čo.
Dźenik ma nakład wot něhdźe 53.000 eksemplarow.
Wone wobsteja z redukowanych jednotliwych kćenjow, kotrež maja jenož jedyn płódnik resp. próškowe łopješko.
Nimo toho njesu wysoke łopjeno.
Rostliny wobsahuja běłu brěčku, kotraž žrawje skutkuje.
Brěčka je zwjetša jědojta, ale při někotrych družinach móže fosforeskowaca być abo samo wot parazitiskich flagelatow bydlena być.
Družiny su w tropach a subtropach rozšěrjene.
Suraž je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w 17. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1781 měšćanske prawa.
Zaozjorsk je město w Ruskej federaciji.
Jelabuga je město w Ruskej federaciji.
Leži w republice Tatarstan při Kamje něhdźe 200 kilometrow sewjernje Kazanja a ma něhdźe 72 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w 11. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1780 měšćanske prawa.
Marina Iwanowna Cwjetajewa.
Leži w republice Udmurtskej při rěce Wotka něhdźe 60 kilometrow sewjerowuchodnje Ižewska a ma něhdźe 98 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1759 jako Wotkinski zawod załožiło a ma wot lěta 1935 měšćanske prawa.
Ilanskij je městačko w aziskim dźělu Ruskeje federacije w Krasnojarskim regionje.
Leži při rěce Ilanka něhdźe 280 kilometrow wuchodnje Krasnojarska a ma něhdźe 15 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1646 załožiło a ma wot lěta 1939 měšćanske prawa.
Leži na wuchodźe Ukrainy w regionje Donbas něhdźe 20 kilometrow sewjerowuchodnje wot Donjecka.
Makijiwka je wuznamny centrum dobywanja wuhla a produkcije wocla.
Ma něhdźe 347 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1690 załožiło a ma wot lěta 1925 měšćanske prawa.
Dalše serbske mjeno je zwónčkaty pjenk.
Alpska róža docpěwa wysokosć wot 0,5 hač 2 m.
Łopjena wobsteja z dźewjeć hač jědnaće ćmowozelenych, dwójnje zubatych łopješkow.
Kćenja steja zwjetša po jednej.
Jich stołpiki docpěwaja dołhosć wot 1 hač 3 cm a njesu žałzowe kosmy.
Keluškowe łopješko je cyłokromne a po času kćěwa je zrunane.
Płód ma formu bleše a njese žałzowe kosmy a kałate seršćiki a je oranžowy hač čerwjeny.
Rosće w hórskich měšanych lěsach, na skalnych pasmach a w klečowych kerčinach.
Měnjate łopjena su wopak jejkojte hač wusko-eliptiske a docpěja dołhosć wot 6 hač do 10 cm.
Jich kroma je rězane.
Wone su na delnim boku husto kosmate.
Běłe kćenja su dwusplažne a steja w čumpatych njeprawych wokołkach.
Běła marušnja je štom ze swójby marušnjowych rostlinow.
Wasa za krala Pólskeje a wulkowjercha Litawskeje.
Dnja 30. januara 1592 bu w starobje wot jenož 55 lět po 18 njewuspěšnych wothłosowanjow jako naslědnik Innocenca IX. wuzwoleny za 230. bamža romsko-katolskeje cyrkwje.
W času jeho pontifikata bu dominikanski mnich Giordano Bruno w lěće 1600 na šćěpowcu wotprawjeny.
Čěškecy su wjeska z třiceći wobydlerjemi w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin.
Słušeja ke gmejnje Hodźij a leža 205 m nad mórskej hładźinu.
Susodne wjeski su Liboń na sewjeru, Prěčecy na wuchodźe, Běčicy na juhowuchodźe, Koblicy na juhu a Wučkecy na zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Teschcowitz pochadźa z lěta 1360.
Ležownostne knjejstwo we wsy wukonješe přez lětstotki krajny bohot w Budyšinje.
Cyrkwinsce słušeja přewažnje ewangelscy Čěškečenjo ze starodawna do Hodźijskeje wosady.
Dotal samostatna gmejna bu w lěće 1936 zagmejnowana do susodnych Koblic a přińdźe při gmejnskej reformje 1994 hromadźe z nimi do Hodźijskeje gmejny.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 72 wobydlerjow, z kotrychž bě 69 Serbow.
1925 bě wot cyłkownje 65 wobydlerjow 46 ewangelskich a 19 katolskich.
Hlina je wjes při Kotołce w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin.
Słuša wot lěta 1994 k Malešecam.
Susodne wjeski su Hućina w sewjeru, Bukojna we wuchodźe, Přiwćicy w juhozapadźe a Malešecy w zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Cleyne pochadźa z lěta 1433.
Ležownostne knjejstwo wukonješe přez lětstotki Hlinjanske ryćerkubło.
Tež Budyska měšćanska rada měješe w lěće 1547 podźěl wjeski w swojim wobsydstwje.
Hač do lěta 1950 bě Hlina samostatna krajna gmejna a potom hač do lěta 1974 dźěl Bukojnjanskeje gmejny.
Po statistice Arnošta Muki měješe wjes w lěće 1884 cyłkownje 261 wobydlerjow, z nich 239 Serbow a 22 Němcow.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 149 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 43,7 lět.
-Angola je stat w juhozapadnym dźělu Afriki.
Stolica Luanda namaka so při brjoze Atlantika w sewjerozapadźe kraja a ma něhdźe 5 milionow wobydlerjow.
Najwyše městno je Morro Môco.
Žona woznamjeni dorosćeneho čłowjeka žónskeho splaha.
Žónske dźěći a młodostne rěkaja holcy.
21. apryla abo 21. jutrownika je 111. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 254 dnjow hač do kónca lěta.
1779: W Zhorjelcu załoži so pod nawodom Karla Gottloba Antona Hornjołužiska towaršnosć wědomosćow.
1897: Při Budyskich Lawskich hrjebjach połoži so składnostnje 50. jubileja Maćicy Serbskeje zakładny kamjeń Serbskeho domu.
Rogeńc je wjes a wot lěta 1994 měšćanski dźěl Choćebuza w braniborskej Delnjej Łužicy.
Ma něhdźe 1.400 wobydlerjow a nadeńdźe so juhowuchodnje Choćebuskeho centruma při prawym brjoze Sprjewje.
Sewjernje Rogeńca nadeńdźe so Rogeński park ze zwěrjencom, na juhu kupanski jězor a susodna wjes Kibuš a na zapadźe za Sprjewju Choćebuski ludowy park.
Wjes naspomni so prěni raz w lěće 1449.
Po statistice Arnošta Muki měješe Rogeńc we 1880tych lětach cyłkownje 610 wobydlerjow, z kotrychž bě 405 Serbow.
Grjazowjec je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1538 jako wjes Grjazlewicy załožiło a ma wot lěta 1780 měšćanske prawa.
Stolica historiskeje Bukowiny leži při rěce Prut něhdźe 400 kilometrow juhozapadnje Kijewa.
Su jedne wot historisce najwuznamnišich městow dźensnišeje Ukrainy, běchu hač do Druheje swětoweje wójny wažne srjedźišćo židowskeho žiwjenja a maja hač do dźensnišeho jedne wot najwjetšich židowskich pohrjebnišćow w Europje z někak 55.000 rowami.
1925 wučinichu Židojo 40 procentow wobydlerstwa.
Město je so w lěće 1408 prěni raz pisomnje naspomniło a ma wot 1488 měšćanske prawa.
Wobtwjerdźene sydlišćo na lěwym brjoze Pruta bě tu pak hižo za čas wjerchowstwa Galiciskeje-Wołyńskeje w 12. lětstotku.
Po měšćanskich chronikach mjenowaše so tute prěnje městačko Čern.
Twjerdźizna zniči so w lěće 1259 přez Mongolow a bu potom na tamnym, prawym brjoze rěki znowa natwarjena.
Wot 1359 do 1774 słušeše město z wokolinu do Moldawskeho wjerchowstwa.
Wot lěta 1775 słušachu Černiwci k rakuskemu krajej Bukowina.
1816 mějachu hakle 5.400 wobydlerjow.
Wot 1849 tworješe Bukowina swójski krónowy kraj z Černiwcami jako stolicu.
Wot 1861 bě město tež sydło krajneho sejma Bukowiny; 1875 załoži so Uniwersita Franca Józefa.
Wobchadna rěč wjetšiny ludnosće bě němčina.
Po Prěnjej swětowej wójnje přeńdźechu Černiwci do Rumunskeje a wot kraja Druheje swětoweje wójny su dźěl Ukrainy.
Multikulturelna tradicija města je so přez zamordowanje Židow w holocausće a wusydlenje Němcow a Rumunow po wójnje nimale dospołnje zničiła.
Město ma něhdźe 266 tysac wobydlerjow.
Zadar je město při Jadranskim morju w Chorwatskej a z něhdźe 75.000 wobydlerjemi pjate najwjetše město w kraju.
Přistawne město nadeńdźe so w sewjernej Dalmaciskej něhdźe 270 kilometrow južnje Zagreba a 130 kilometrow sewjerozapadnje Splita při jadranskim brjoze napřećo kupje Ugljan.
Romske žórła naspomnja je jako Iader abo Iadera, pola Konstantinoas Porphyrogennetosa w 10. lětstotku rěka město Diadora.
Po rozpadźe Zapadoromskeho mócnarstwa sta so Zadar ze stolicu bycantinskeje prowincy Dalmacija.
W lěće 1069 přińdźe pod kralom Petrom Krešimirom IV. k prěnjemu razej ke Chorwatskej.
W lěće 1202 zdobychu Bjenatčenjo město wróćo.
Jako přewzachu Osmanojo w běhu 16. lětstotka zadni kraj, wutwarichu Bjenatčenjo Zadarske wobhrodźenja.
Po padźe Bjenatkow přeńdźe Zadar k Rakuskej a wosta tež po Napoleonowych wójnach hač do kónca Prěnjeje swětoweje wójny jako stolica Dalmaciskeho kralestwa w jeje wobsydstwje.
W druhej połojcy 19. lětstotka bě ze srjedźišćom chorwatskeho narodneho hibanja w Dalmaciskej.
W Chorwatskej wójnje 1990tych lět bu město wot 1991 do 1993 wot juhosłowjanskeho wójska woblěhowane a bu přez nadběhi a bombardowanja wobškodźene.
Borzja je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije w Zabajkalskim regionje něhdźe 370 kilometrow juhowuchodnje Čity a połsta kilometrow wot mongolskeje hranicy.
Sydlišćo je so w lěće 1899 załožiło a ma wot lěta 1950 měšćanske prawa.
Je wjace hač 140 milionow zynkonošakow předał a płaći jako jedyn z najwuznamnišich hudźbnikow 20. lětstotka kaž tež – z trochowanym zamóženjom wot 900 milionow dolarow – jako jedyn z najbohatšich.
Wot 1976 do 1978 bydleše w Berlinskim měšćanskim dźělu Schöneberg, hdźež nahra hromadźe z producentom Brian Eno albumy Low, Heroes a Lodger.
David Bowie bě wot 1992 woženjeny ze somaliskim modelom Iman Abdulmajid a bydleše z njej a zhromadnej dźowku w New Yorku.
Hadrut je wjes na zapadźe Azerbajdźana a město w mjezynarodnje njepřipóznatym staće Nahórski Karabach.
Leži něhdźe 40 kilometrow juhowuchodnje Stepanakerta.
Ma wokoło tři tysac wobydlerjow.
Dubja je rěka w braniborskej Delnjej Łužicy.
Městačka při Dubi su Gólišyn, Serbski Bukojc a Parsk.
Wódrino-Sprjewiny kanal zwjazuje Dubju ze Sprjewju blisko Přibora.
Zo by daty składował, FUDforum MySQL, Oracle, PostgreSQL abo SQLite wužiwa.
FUDforum bu prěnjotnje wot Ilje Alšanetskeho wuwity.
Tu su dalše wersije: 2010: v3.0.2.
SQLite so přez PHP-ćěrjak PDO podpěruje.
Najwažniše funkcije a přiznamjenja FUDforum: Softwara podpěruje njewobmjezowanu ličbu čłonow, forumow, powěsćow, nitkow a přiwěškow.
Přiměrjomny system temow na zakładźe předłohow.
We wjacorych rěčach k dispoziciji.
Wjedźenje čornych lisćinow wo wužiwarjach a IP-blokowanje.
Powěsće hodźa so w datowej bance abo na datajowym systemje za přidatny wukon składować.
Temy hodźa so w "płonym" abo nitkowym modusu zwobraznić.
Wuměnjenje priwatnych powěsćow.
Wobsłužowanske pola za wužiwarja, moderatora a administratora.
System za zarjadowanje wužiwarjow a skupinow na zakładźe prawow.
Tykačowy system, kotryž da so wužiwać, zo by funkcionalnosć foruma rozšěrił.
Swójske profilowe pola.
Zo by so FUDforum z hornjoserbskim wužiwarskim powjerchom startował, dyrbiće hornjoserbšćinu při instalaciju jako rěč wubrać.
Rozšěrjenje Mediawiki a modul Drupal CMS steji za integraciju FUDforum k dispoziciji.
FUDforum hodźi so tež ze systemami kaž DokuWiki a eGroupWare integrować.
Bolšoj Kamjeń je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w Sibirskej w Primorskim regionje při brjoze Japanskeho morja něhdźe 20 kilometrow wuchodnje Wladiwostoka.
Sydlišćo je so w lěće 1947 załožiło a ma wot lěta 1989 měšćanske prawa.
Leži při rěce Dnjepr něhdźe 90 kilometrow sewjerowuchodnje Chersona.
Sydlišćo je so w lěće 1492 jako turkowska twjerdźizna Islam-Kermen załožiło a ma wot lěta 1918 měšćanske prawa.
Leži při rěce Byk něhdźe 95 kilometrow sewjerozapadnje Donjecka.
Sydlišćo je so w 16. lětstotku jako wjes Paraskowejewka załožiło a ma wot lěta 1953 měšćanske prawa.
Protyka za lěto 1933 09. apryla: Serbski sokołski zwjazk so rozpušći.
11. apryla: Nacionalsocialistiska wyšnosć zakaza za wósom dnjow wudawanje Serbskich Nowin; Marko Smoler zhubi zastojnstwo šefredaktora.
28. apryla: Nachwilne zajeće Arnošta Barta, Jana Cyža, Gustawa Janaka, Měrćina Nowaka-Njechorńskeho, Jurja Słodeńka a Jakuba Šajby.
31. oktobra: Hłowna zhromadźizna Domowiny zahaji reorganizaciju serbskeho zwjazka.
26. nowembra: W Hórkach poswjeći so pomnik za padnjenych Prěnjeje swětoweje wójny.
27. decembra: Hłowna zhromadźizna Domowiny; Pawoł Nedo, wučer z Kotec, bu za noweho předsydu woleny.
30. januara: Postajenje Adolfa Hitlera k němskemu kanclerej a přewzaće mocy přez nacionalsocialistow.
21. měrca: Wotewrjenje prěnjeho koncentraciskeho lěhwa w bayerskim Dachauje.
14. oktobra: Němske mócnarstwo wustupi ze Zwjazka narodow.
Saturn je šesty planet našeho słónčneho systema a z přeměrom wot něhdźe 120.500 kilometrow po Jupiteru tež druhi najwjetši.
Jeho masa wotpowěduje 95 zemjam.
Wón je posledni planet, kotryž je bjez pomocneho srědka widźomny a bě tuž hižo lěttysacy před wunamakanjom dalokowida znaty.
Wutworjenje samostatneje romsko-katolskeje wosady we Wotrowje.
9. junija abo 9. smažnika je 160. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 205 dnjow hač do kónca lěta.
Łakoma bě delnjołužiske sydlišćo blisko Choćebuza, kotrež słušeše do gmejnskeho dźěla Rogozno.
Wjes ležeše něhdźe šěsć kilometrow sewjerowuchodnje Choćebuskeho stareho města.
Po hamtskich podaćach je so cyłkownje 143 wobydlerjow přesydliło.
Wjesne mjeno pochadźa wot delnjoserbskeho adjektiwa łakomy.
W lěće 1850 měješe Łakoma 88 bjezwuwzaćnje serbskich wobydlerjow, 1945 hižo wokoło 200 a 1964 hišće 180.
Po statistice Arnošta Černika rěčeše w lěće 1956 hišće 62,7 % wšěch Łakomarjow delnjoserbsce.
Prěnje naspomnjenje Łakomeje pochadźa z lěta 1337 w zwisku ze starej póstowej dróhu.
W prěnjej połojcy 15. lětstotka załožichu franciskanojo prěnje rybjace haty a wodowu hrjebju Goramšicu.
Wot 1968 bě hatna krajina wokoło Łakomeje z krajinoškitnym pasmom.
Po Mukowej Statistice Łužiskich Serbow rěčachu srjedź 1880tych lět wšitcy 123 wobydlerjow delnjoserbsce.
W lěće 1983 informowaše so wobydlerstwo Łakomeje wo trěbnym přesydlenju brunicoweje jamy dla.
Najebać protesta bu wjetši dźěl něhdźe 150 wobydlerjow hišće do přewróta přesydleny a někotre statoki wottorhane.
Wot 1992 do 2003 běchu někotre chěže wot přirodnych aktiwistow z Choćebuza a druhich městow wobsadźene.
Cyłkownje bydlachu tehdy někak 20 ludźi we Łakomej.
W „kulturnej bróžni" wotměwachu so koncerty a druhe zarjadowanja.
Mjez 2003 a 2005 buchu wšě twarjenja hač na dwě při zwjazkowej dróze wot Vattenfalla wottorhane.
Po lěće 2003 wojowaše so hłownje wo zdźerženje Łakomskich hatow, 380 ha wulkeho biotopa zady wjeski.
W lěću 2007 wobsadźichu aktiwisća přirodoškitneje organizacije Robin Wood tute městno.
Mjez 2009 a 2011 bu něhdyša wjeska wotbagrowana.
Prěne wobspomnjenje 1228 w Teltowje.
Stara słowjanska hrodźišćo při Nutej.
Jonava je město w Kaunaskim wobwodźe w srjedźnej Litawskej.
Je zarjadniske sydło rajona ze samsnym mjenom a ma něhdźe 28 tysac wobydlerjow.
Město leži při rěce Neris něhdźe 30 kilometrow sewjerowuchodnje Kaunasa a něhdźe 105 kilometrow sewjerozapadnje Vilniusa při dalokodróze, wjedźacej z Pólskeje přez Kaunas do Letiskeje a dale hač do Pětrohroda.
Přez železnicu je nimo toho zwjazany z Kaunasom, Vilniusom a Klaipedu.
Sydlišćo je so wokoło lěta 1740 załožiło jako kubło při Nerisu a ma wot lěta 1846 měšćanske prawa.
Wot 1793 hač do 1832 wobsteješe klóšter w starym měsće.
Alfons Parczewski bě pólski spisowaćel, jurist, stawiznar a přećel Serbow.
Załoži "Delnjołužiski wotrjad" Maćicy Serbskeje a wuda ze swojim nakładom něšto delnjoserbskich knihow, wosebje "Cytanku" a něšto lětnikow delnjoserbskeje "Pratyje".
Nimo toho napisa wjele nastawkow do Časopisa Maćicy Serbskeje, zwjetša literarnohistoriskeho razu a nastawki do hłownych pólskich nowin wo Serbach a serbskim narodnym hibanju.
Nowa Ćichońca je sydlišćo w Hornjej Łužicy, kotrež słuša do Budyskeho měšćanskeho dźěla Ćichońcy.
Sydlišćo nadeńdźe so 1,3 kilometry sewjernje Ćichońcy při puću do Lubochowa a wobsteji dźensa z bydlenskich domow při zapadnym boku dróhi a přemysłowych přestrjenjow na tamnym boku, kotrež słušeja do industrijoweho wobłuka Budyšin-sewjer.
Přez sewjerny dźěl Noweje Ćichońcy ćeče mała rěčka, w haćiku zapadnje sydlišća so wužórlaca a dale na směr Nowe Małsecy běžaca.
Sydlišćo naspomni so prěni raz hakle w lěće 1758 w Radworskej cyrkwinskej knize jako wowčernja a wudwór na Ćichońskich honach.
W lěće 1875 měješe 33 wobydlerjow.
Časopis młodych Serbow. bě serbski časopis młodoserbskeho hibanja, kotryž wuchadźeše měsačnje wot nazymy 1876 hač do 1881.
Wón měješe wobsahi z wšelakich studentskich towarstwow – kaž na přikład Praskeje Serbowki a Budyskeho Lubina – z wjesnymi towarstwami zwjazać.
W lěće 1877 dojednachu so studenća na Bukečanskej schadźowance, zo wukonja Jakub Bart w Praze dźěło redaktora, mjeztym zo přewza Muka zamołwitosć za wudawaćelstwo.
Muka postara so wo to, zo so časopis pola Smolerja w Budyšinje ćišći, hdźež bě Jurij Nowak zamołwity za nakładnistwo.
Wulka popularnosć Lipy Serbskeje wuskutkowaše so tež negatiwnje na ličbu abonentow stareho Smolerjoweho Łužičana.
Dwaj časopisaj běštej po zdaću přewjele za wobmjezowane móžnosće serbskeje inteligency.
Tak dojednaštaj so Muka a Bart w nazymje 1881 na zjednoćenje wobeju časopisow a załožichu 1882 Łužicu jako jeju naslědnik, kiž pak předewšěm studentskeje podpěry zhubi.
Připołdnica je žona w mnohich słowjanskich powědkach.
Plon je zmij w słowjanskich powědkach.
Přišecy su mała wjeska z 53 wobydlerjemi w juhowuchodźe hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Hač do lěta 1936 běchu Přišecy samostatna gmejna, po tym najprjedy dźěl Dobrušanskeje gmejny.
Wjeska leži 200 m nad mórskej hładźinu w hornjołužiskich honach južnje Budyšina.
Susodne wjeski su Bobolcy na juhowuchodźe, Dźěžnikecy na juhu, Dobruša na juhozapadźe a Hrubjelčicy na zapadźe.
Na sewjeru namaka so Budyska wagonownja.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 52 wobydlerjow, wot tych 46 Serbow.
Ewangelscy Přišečenjo přisłušeja Budyskej Michałskej wosadźe.
Wolfgang Amadeus Mozart bě awstriski komponist.
Kew., 1, S. 285 najprjedy wopisany.
Nulowy meridian je tón meridian, wot kotrehož so geografiska dołhosć k wuchodej a k zapadej liči.
Po standardźe so geografiska dołhosć wot nuloweho meridiana pozitiwnje k wuchodej liči a zapadna dołhosć rozšěrjena.
Jako skrótšence so W abo E za „wuchod" a Z abo W za „zapad" wužiwatej.
Symbol E je zdźěla w němčinje z wašnjom, zo by zaměnjenju z nulu zadźěwało.
Na zapadnej hemisferje je přećiwo mjezynarodnej normje tež zapadne ličenje wot 0-360° z wašnjom.
Dźensniši standard, nulowy meridian poćahoweho systema WGS84 a ETRS89/GRS80, njeje na zemski powjerch wjazany, ale na modelowany geodetiski datum, dokelž meridiany w dokładnišim ličenju na krutych městnach powjercha njejsu.
Dźe přez Greenwichski park, přez 100 metrow na wuchod wot historiskeje Greenwichskeje „turistiskeje linije" stareje hwězdarnje Greenwich.
Dołhosć nuloweho meridiana je poł zemskeho wobjima mjezynarodneho zemskeho elipsoida, kotryž so přez čopaj měri, potajkim 20.003,9 km.
Ze swojim napřećiwnym meridianom, kotryž na přikład Wrangelowu kupu při 180° prěči, wudospołnjuje so nulowy meridian k wulkemu kruhej na zemi.
Datumowa mjeza dźe zdźěla dokładnje na 180° Greenwich, w Kiribati, při Fidźiskich kupach, při Tuvalu, při Tonze a při nowoseelandskimaj kupomaj Kermadec a Chatham).
Z přiběracym mjezynarodnym pućowanskim wobchadom - předewšěm přez železnicu - je zjednotnjenja eksistowacych systemow trjeba było.
Nimo toho je dale a wažniše było, dokładny mjezynarodny čas k dispoziciji měć.
Wón je jako městny čas nuloweho meridiana definowany.
Jako móžny mjezynarodny nulowy meridian je so na Washingtonskej konferency wosebje pjeć móžnosćow diskutowało: Pariski meridian, Pariskeho obserwatorija: 2° 20' 14.025" na wuchod wot Greenwicha hižo wot starowěka znaty Ferrowy meridian na dźensa 17° 40' 00" zapad móžny nulowy meridian pola Acorow při něhdźe 28° 0′ W móžny nulowy meridian w Pacifiskim oceanje na dźensa 180° Greenwichski meridian, kotryž je so na tehdyšich modernych mórskich kartach zwjetša wužił.
W běhu konferency je so bórze wukopało, zo Pariski nulowy meridian njeby žanu wjetšinu namakał.
Stary Ferro-meridian su dla jeho postajenja na dokładnje 20° W wot Parisa někotre lěta do toho za francoski „podnurjak" měli.
Acory a Beringowy přeliw njejsu předewšěm tohodla do prašenja přišli, dokelž njemějachu obserwatorij a tehdom ani njeběchu telegrafisce ze zbytnym swětom zwjazane.
Greenwichski nulowy meridian prěči wósom dźensnišich statow na twjerdźi a ma w jednotliwych krajach slědowacu dołhosć: Zjednoćene kralestwo Francoska Španiska Algeriska Mali Burkina Faso Togo Ghana a antarktiska Nowošwabska a hišće bóle južny Kraj kralowny Maud Dołhosć nuloweho meridiana na twjerdźi je 2.331 km.
Nimo toho prěči nulowy meridian hišće slědowace wodźizny: Sewjerne polarne morjo Sewjerne morjo Srjedźozemske morjo Woltaski spjaty jězor w Ghanje Atlantiski ocean inkluziwnje Južne polarne morjo Srjedźny słónčny čas při nulowym meridianje je rozsudny za swětowy čas był, kotryž je so hakle 1972 přez koordinowany swětowy čas wotměnił.
Tutón hižo njeorientuje so dźensa na městnym času, ale – tohodla tež mjeno – koordinuje kontinuowany atomowy čas z Universal Time, kotryž so astronomisce měri a njeprawidłownosće zemskeje rotacije a słónčne stawy wotbłyšćuje.
Přirunanje stawa so přez přestupne sekundy.
Při nulowym meridianje diferenca mjez srjedźnym městnym časom a UTC dźensa dokładnje nul njeje.
Arabiscy astronomojo połožichu nulowy meridian najprjedy přez zapadnu kónc Afriki, 1075 potom 10° na zapad wot Bagdada.
Běchu zaso a zaso pospyty nulowy meridian přepołožić, na př. hdyž so w lěće 1427 Acory a 1492 Amerika wotkrychu.
W Němskej přejima so w lěće 1885, w Francoskej hakle wokoło 1900.
Rakuska-Wuherska wužiwa jón hač do 1918 paralelnje ze starym Ferrowym meridianom.
19. julija: Francoska připowě Pruskej wójnu.
02. septembra: Po poražce w bitwje pola Sedana kapituluje francoske wójsko.
04. septembra: Proklamacija třećeje republiki w Francoskej.
Wójna započnje znowa.
20. septembra: Italske wójsko wobsadźi Rom, stolicu cyrkwinskeho stata.
06. oktobra: Dekret krala Wiktora Emanuela II. proklamuje zjednoćenje cyrkwinskeho stata z Italskej.
Z tym je italska jednota formalnje zhotowjena.
Protyka za lěto 1899 06. awgusta: W Chrósćicach wotměje so pod nawodom Pawoła Wićežka 25.
16. oktobra: W Chwaćicach poswjeći so z němskej a serbskej Božu słužbu nowa wosadna cyrkej.
Dźeń do toho běchu Chwačenjo swojeho prěnjeho fararja Gustawa Zarjenka powitali.
Arnošt Bart bě serbski politikar a narodny prócowar.
Wón słušeše w lěće 1912 k sobuzałožerjam Domowiny a bě jeje prěni předsyda hač do lěta 1927.
Jeho nan bě žiwnosćer-korčmar Jan Bart a dźěd Lětoński korčmar Handrij Bart. Tež Arnoštowa mać, Marja rodź.
Mitašec, pochadźeše z korčmarskeje swójby, a to z Njeznarowow pola Lubija.
Po zahej smjerći nana wuda so Marja Bartowa w lěće 1877 na Jurja Dresslera, bywšeho hórnika z Chwaćic.
Mjez 1885 a 1888 wuknješe Arnošt Bart na wikowanskej šuli w Budyšinje.
Po tym pućowaše přez Europu a wopytowaše mjez druhim Francosku, Italsku, Rusku a Rakusko-Wuhersku.
Po puću wuknješe młody Bart zahoriće francosce, rusce a čěsce.
Hromadźe měještaj pjeć dźěći – Jurja a Měrćina.
W lěće 1911 bu Bart do poslednjeho krajneho sejma kralestwa Sakskeje woleny, hdźež so jako bjezfrakcijny zapósłanc wosebje za kulturne a socialne zajimy serbskeje wjesneje ludnosće zasadźowaše.
Chcyše předewšěm serbskich małych a srjedźnych ratarjow spěchować.
W lěće 1912 bě Arnošt Bart sobuzałožer serbskeho třěšneho zwjazka, kotryž chcyše jako prěni předsyda k sylnemu zastupnistwu serbskeho ludu wuwić.
Tomu zadźěwaše wudyrjenje prěnjeje swětoweje wójny.
Po nowemberskej rewoluciji w Sakskej słušeše Bart w hodowniku 1918 k załožerjam Serbskeho narodneho wuběrka, kotryž chcyše wjace samopostajenja a kulturnu awtonomiju za Serbow.
Dołho bě njejasne, hač chcychu čłonojo wuběrka serbsku awtonomiju w ramiku Němskeho mócnarstwa abo přizamknjenje Łužicy k nowozałoženej Čěskosłowakskej.
Hišće 1918 jednaše Bart ze sakskim knježerstwom w Drježdźanach wo prawach Serbow; runočasnje pak nawjaza kontakty k čěskosłowakskemu knježerstwu, wot kotrehož podpěru za serbske zajimy wočakowaše.
W serbskej ludnosći samej namakachu wšak jenož mało zrozumjenja za swoje politiske zaměry.
W januarje 1919 pućowaše Bart přez Prahu k Pariskej měrowej konferency, hdźež chcyše čěskosłowaksku delegaciju wot toho přeswědčić, zo bychu tež w mjenje Serbow jednali.
Wosta hač do započatka apryla w Praze, bjez wuspěcha.
Po pušćenju z jatby angažowaše so Bart w Serbskej ludowej stronje.
1933 bu wot nacijow krótkodobne zajaty a 1935 z łužiskeje domizny wuhnaty.
W lětomaj 1944 a 1945 sedźeše w jatbje Gestapo.
Po Druhej swětowej wójnje wobdźěli so při nowotwarje serbskich institucijow.
Jako konserwatiwny wšak w nowym socialistiskim systemje hižo žanu politisku rolu njehraješe.
Hartmut Zwahr: Bart, Arnošt.
Hartmut Zwahr: Arnost Bart-Brězynčanski.
Z dokumentaciju wo česćenju.
22. apryla abo 22. jutrownika je 112. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 253 dnjow hač do kónca lěta.
1946: W Berlinje załoži so pod wliwom Sowjetskeho zwjazka Zjednoćena socialistiska strona Němskeje ze stronow KPD a SPD.
15. meje abo 15. róžownika je 135. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 230 dnjow hač do kónca lěta.
Sursk je městačko w Ruskej federaciji.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1849 jako wjes Nikolskij Chutor załožiło a ma wot lěta 1953 měšćanske prawa.
Kungur je město w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži při rěce Kungurka w zapadnym předkraju Uralskich horin w Permskim regionje něhdźe 90 kilometrow južnje Perma.
Sydlišćo je so w lěće 1663 załožiło a ma wot lěta 1781 měšćanske prawa.
Snježinsk je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1957 jako Kasli-2 załožiło a ma wot lěta 1993 měšćanske prawa.
Václav Havel bě čěski esejist, dramatikar, disident a politikar.
Donnerhak, Budyšin Plećawy kokorč.
Eriodictyon Eucrypta Nutt.
Hesperochiron S.Wats.
Hydrophyllum L. Lemmonia Miltitzia Nama L. Hajnička: Z něhdźe jědnaće družinami.
Romanzoffia Cham.: Z něhdźe pjeć družinami.
Leži při rěce Vabala něhdźe 40 kilometrow sewjerowuchodnje Panevėžysa.
Sydlišćo je so w lěće 1555 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1618 Magdeburgske měšćanske prawa.
Předsyda strony bě Karel Kramář.
Jan Karafiát bě čěski reformowany farar a spisowaćel.
W lěće 1895 wzda so zastojnstwa a bě wot toho časa žiwy w Praze.
Swoje spisy wudawaše anonymnje.
Wot lěta 1896 wudawaše měsačnik Reformowane Listy.
Wólby termin bě posledni dźeń lětnych prózdnin, dwě njedźeli pozdźišo wotměchu so tež wólby w Braniborskej a Durinskej.
Wólbne wobdźělenje wučinješe jenož 49,1 %, štož bě dotal najniši wuslědk w Sakskej.
Křesćansko-demokratiska unija z načolnym kandidatom a amtěrowacym ministerskim prezidentom Stanisławom Tilichom dósta z 39,4 % najwjetši podźěl lisćinowych hłosow a zdoby tež nimale wšitke direktne mandaty we wólbnych wokrjesach.
Jeničke wuwzaće bě wólbny wokrjes Lipsk 2, hdźež bě kandidatka Lěwicy wuspěšna.
Lěwica bě z 18,9 % na druhim a SPD z 12,4 % na třećim městnje.
Lěto do toho załožena AfD zaćahny z 9,7 % k prěnjemu razej do krajneho sejma.
Zeleni dóstachu 5,7 %, mjeztym zo so prawicarskej NPD z 4,9 % njeporadźi, w sejmje wostać.
Tež FDP, kotraž bě hač dotal hromadźe z CDU w čorno-žołtej koaliciji knježiła, dyrbješe krajny sejm wopušćić a zhubi z tym jeje poslednje wobdźělenje w jednym krajnym knježerstwje a tuž tež wliw w zwjazkowej radźe.
Po wólbach wutwori so „wulka koalicija" ze stronow CDU a SPD a kabinetom Tilich III.
Tajawka je ród ze swójby słódkich trawow.
Leža 276 m nad mórskej hładźinu we wuchodnym dźělu Hornjołužiskich honow.
Susodne wjeski su Kołwaz w sewjeru, Wujezd we wuchodźe, Lejno w juhu, Žornosyki w juhozapadźe a Nowe Koporcy w sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Blozayn pochadźa z lěta 1374.
Ležownostne knjejstwo wukonješe zdźěla Budyska měšćanska rada a zdźěla ryćerkubło we wjesce samej.
Cyrkwinsce słušeja Błócany ze starodawna do Bukečanskeje wosady.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 165 wobydlerjow, mjez nimi 128 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 37 %.
Jan Stübnar – ludowy spisowaćel Jan Wićaz – wulkobur a wjesny sudnik w Błócanach, wjednik burskeho hibanja 1848/49 staw: 31. decembra 2016; Podaća gmejnskeho zarjada Bukecy Křesćan Bohuwěr Pful: Łužiski serbski słownik.
[165 wobydlerjow, z nich 38 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 11 z pasiwnymi, 12 serbskich dźěći a młodostnych, 104 bjez znajomosćow] → wšě wjeski  Commons: Błócany – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Ev.-Luth.
40.383333333333-3.7 Koordinaty: 40° 23′ S, 3° 42′ Z Madrid je stolica a zdobom najwjetše město Španiskeje.
Ma tři miliony wobydlerjow a je třeće najwjetše město Europskeje unije.
Ledźbjenc je ród ze swójby łušćinowcow.
Dalše mjeno je słódke drjewo.
Prawa narcisa docpěwa wysokosć wot 20 hač 40 cm.
Rostlina njese jenož jedne kćenje.
Běłe kćenja docpěwaja šěrokosć wot 3 hač 6 cm a njesu krótku, škličkojtu bóčnu krónu z kudźerjatej čerwjenej kromu.
Rosće na hórskich łukach a je zahrodna rostlina.
24. junija abo 24. smažnika je 175. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 190 dnjow hač do kónca lěta.
K rodej čornucha słuša jednolětne zela, kotrež njesu běło-módrojte kćenja.
Łopjena su pjerite, ćeńke a wuske.
Družiny su předewšěm w regionje srjedźneho morja rozšěrjene.
Koslow je wjeska we sakskim wokrjesu Budyšin a přisłuša wot lěta 1974 Njeswačanskej gmejnje.
Wjeska leži w serbskim sydlenskim rumje Hornjeje Łužicy.
Leži 149 m nad mórskej hładźinu a ma 102 wobydlerjow.
Susodne wsy su Jitk w Rakečanskej gmejnje na sewjerowuchodźe, Šešow na wuchodźe, Njeswačidło na juhowuchodźe, Liša Hora a Dobrošicy na juhu kaž tež Nowoslicy na sewjerozapadźe.
Arnošt Muka je slědowace ležownostne mjena w swojej Statistice zapisał: Zahuny hat, Kosyhrjebja, Dźěłošća, Dubrawy a Slówčiny.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Kosslow pochadźa z lěta 1374.
Hač do lěta 1936 bě Koslow samostatna wjesna gmejna, po tym hač do lěta 1974 gmejnski dźěl susodnych Dobrošic.
W lěće 1884 měješe wjeska po Mukowej statistice 97 wobydlerjow, z nich 96 Serbow.
1925 bě wot cyłkownje 102 wobydlerjow 83 katolskich a 19 ewangelskich.
Přewažnje katolske wobydlerstwo přisłuša Ralbičanskej wosadźe, ewangelska mjeńšina chodźi do Njeswačidła.
Koslow je nimo Dobrošic jenička přewažnje katolska wjeska Njeswačanskeje gmejny.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 93 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 47 lět.
W Koslowje steja wjacore swjate křiže, z kotrychž steji jako jenički křiž před statokom čo.
17 na pěskowcowym podstołpje z lěta 1897 pod pomnikoškitom.
Kaž wjesny křiž na nawsy ma wón serbski napis.
10 wisa kamjentna wopomnjenska tafla za Romualda Domašku z lěta 1966 ze serbskim napisom.
17 Wopomnjenska tafla za Romualda Domašku při čo.
Wustupuje při tomatach, petunijach a njezapomničkach.
Leži při rěce Desna něhdźe 130 kilometrow sewjerowuchodnje Kijewa Ma něhdźe 294 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 907 prěni raz naspomniło.
W Černihiwje wari so nadregionalnje znate Černihiwske piwo.
Leži při rěce Už něhdźe 90 kilometrow sewjernje Žytomyra.
Ma něhdźe 65 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 945 prěni raz naspomniło.
Wot lěta 1589 ma měšćanske prawa.
9. julija abo 9. pražnika je 190. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 175 dnjow hač do kónca lěta.
Wuhlikowe wjazby tworja molekularny zakład wšeho zemskeho žiwjenja.
Wuhlik je w tutej wjazbje dwuhódnotny.
Wón so z wjele žiwochow wudychuje, dokelž wón so z wuhlikowych hydratow a kislik nastanje.
Wuhlik je w tutej wjazbje štworohódnotny.
Wuhlik wustupuje w jednej anorganiskej kisalinje.
H2CO3 je słaba kisalina.
Wona móže z wjele kowami sele tworić.
Wuhlikowodźiki wobsteja ze znajmjeńša jednoho wuhlikoweho atoma a štyrjoch wodźikowych atomow.
Eksistuja tři skupiny, kotrež so rozeznawaja po tym, kelko syćenych wjazbow maja.
Panchen Lama, poprawom Panchen Ringpoche , je po Dalai Lamje druha najwyša awtorita rjada Gelugpa.
Panchen Lama hraje wosebitu rólu při připóznaću reinkarnacije Dalai Lamy a je zdobom jeho wučer.
To su po buddhistiskej tradiciji w Tibeće bytosće, kotrež buchu wědomje zaso narodźene, zo bychu čućiwym kreaturam pomhali.
Institucija Panchen Lamy bu w 17. lětstotku w Tibeće załožena.
Titul steji w zwisku z wuznamnym a připóznatym buddhistiskim wučerjom Lobsang Choekyi Gyaltsen, předstejićerjom klóštra Tashi Lhunpo a wučerjom 4. a 5.
Po jeho smjerći w starobje 92 lět spózna 5.
Dalai Lama wulki wuznam swojeho wučerja a wozjewi, zo budźe tutón přez reinkarnaciju jako Panchen Lama swoje spirituelne dźěło dale wjesć.
Panchen Lama mjenowany, dokelž so třo dalši tibetscy wučency jako starše reinkarnacije spóznachu.
Aktualny nošer titula 11.
Panchen Lamy je po měnjenju wjetšiny Tibećanow Gedhun Choekyi Hyima.
Připóznaty bu wón 14. meje 1995 w starobje 6 lět přez tučasneho 14.
Tři dny po tym wotwjedźe chinska policija jeho a swójbu.
Hakle lěto po tym twjerdźeše chinske wjednistwo, zo je hólc „na próstwu jeho swójby" pod chinskim dohladom, dokelž „bě jeho wěstota wohrožena.
Wobsteješe strach, zo bychu jeho separatisća zawlekli." Hač dotal zadźěwaše China wšěm pospytam internacionalnych organizacijow z nim kontakt nawjazać.
Tuž njeje jasnje, hdźe a w kajkich wobstejnosćach wón a jeho swójba tučasnje su.
Choekyi Nyima płaći jako najmłódši politiski jaty swěta.
Wosmeho decembra 1995 pomjenowa chinske knježerstwo z wunućenym přihłosowanjom dźěla tibetskeho klerusa po jednym ritusu z 18. lětstotka druheho hólca z mjenom Gyiancain Norbu jako Panchen Lamu, hačrunjež China sama nabožinske pozicije wotpokazuje.
Nimo toho je Dalai Lama jenička awtorita, kotraž móže reinkarnaciju Panchen Lamy připóznać.
Tutón zasadźeny Panchen Lama, kotryž njebydli w Tashilhunpo-klóštrje w Xigazê, ale w Pekingu, so skoro wot žanych Tibećanow njepřipóznaje.
Lupina je ród ze swójby łušćinowcow.
Zwjazkowa dróha 156 je zwjazkowa dróha w Braniborskej a Sakskej.
Wona wjedźe wot Ranja při zwjazkowej dróze 169, přez Bluń, Čornu Pumpu, Grodk, Cersk, Krušwicu a Běłu Wodu do Budyšina.
Marko Jurij Šiman je sakski serbski politikar Křesćansko-demokratiskeje unije Němskeje, wot oktobra 1990 zapósłanc sakskeho krajneho sejma kaž tež čłon rady Załožby za serbski lud.
Wón je prawniskopolitiski rěčnik frakcije CDU w sejmje, předsyda dźěłoweho kruha za wustawu, prawo a Europu a čłon centralneho komiteja němskich katolikow.
Studowany měrjenski inženjer bu 2014 jako direktny kandidat swojeje strony we wólbnym wokrjesu 56 z 42 % hłosow woleny.
Wón je ženjeny, nan štyrjoch dźěći a bydli w Budyšinje.
Sjerdobsk je město w Ruskej federaciji.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1698 załožiło a ma wot lěta 1780 měšćanske prawa.
Leži sewjernje kupy Nowa Gineja a wuchodnje Filipinow a słuša k Mikroneziji.
Wobsteji z Palauskich kupow, kiž słušeja k Zapadnym Karolinam a z někotrych wotležanych kupow na juhozapadźe.
Cyłkownje 356 kupow, wot kotrychž su jenož jědnaće wobsydlene, słušeja k šěsć skupinam.
Stolica je wot lěta 2006 Melekeok na najwjetšej kupje Babelthuap, mjeztym zo wostanje stare hłowne město Koror z 12.000 wobydlerjemi najwažniše hospodarske srjedźišćo.
Na kupach knježi włóžna, tropiska klima z přerěznej temperaturu wot 27° C. Wot 1574 słušeše Palau k Španiskej.
Po poražce w Španisko-ameriskej wójnje lěta 1899 předachu Španičenjo kupy Němskemu kejžorstwu.
W Prěnjej swětowej wójnje wobsadźi Japanska Palau a zarjadowaše je hač do Druheje swětoweje wójny.
Po wójnje stejachu pod zarjadnistwom Zjednoćenych statow.
W lěće 1978 rozsudźichu so wobydlerjo přećiwo přizamknjenju k Mikroneziskej a hłosowachu za njewotwisnosć.
Po dołhej přechodnej dobje sta so Palau dnja 1. oktobra 1994 z njewotwisnym statom a w decembrje z čłonom Zjednoćenych narodow.
Sajansk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1970 załožiło a ma wot lěta 1985 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 190 kilometrow sewjerozapadnje Tbilisija a něhdźe 15 kilometrow sewjerozapadnje Zestaponija.
Ma něhdźe 4644 wobydlerjow.
Je zarjadniske sydło Pakruojiskeho rajona.
Leži při rěce Kruoja něhdźe 40 kilometrow wuchodnje wot města Šiauliai.
Sydlišćo je so w lěće 1531 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1950 měšćanske prawa.
Při wólbach do zwjazkoweho sejma 2017 zdoby direktny mandat we wólbnym wokrjesu 156 a slěduje tuž Serbowce Mari Michałkowej jako zastupjer tutoho wokrjesa w němskim parlamenće.
Hilse je wukubłany elektromonter, dźěłaše pak wot lěta 1986 pola ludoweje policije NDR.
Po přewróće dźěłaše připódla při lokalnej telewiziji a jako model.
Wón je k druhemu razej woženjeny, ma tři dźěći a bydli we Łazu.
W měrcu tutoho lěta słušeše k załožerjam Wojerowskeje městneje skupiny a wot junija 2016 bě čłon Budyskeho wokrjesneho předsydstwa AfD.
Při wólbach do zwjazkoweho sejma dnja 24. septembra 2017 dósta 33,2 % hłosow; přećiwny kandidat Roland Ermer podleži z 30,6 %.
Z tym bu Hilse jako jedyn z třoch kandidatow AfD direktnje do sejma woleny.
Dnja 3. oktobra kritizowaše na swojej facebookowej stronje dźiwadłowe předstajenje Muzej Němcow w Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle jako „prowokaciju", bjez toho zo by sej je wobhladał.
Po jeho měnjenju chcedźa dźiwadźelnicy z kruhom konflikty mjez Němcami a Serbami zapyrjeć.
Powiat ma něhdźe 55.000 Einwohner a přisłuša euroregionej Nysa.
Powiat wobsteji ze sydom gmejnow, z nich dwě měšćanskej gmejnje, jedna měšćansko-wjesna gmejna a štyri wjesne gmejny.
Domowina, hamtsce Zwjazk Łužiskich Serbow z. t. je zwjazk Łužiskich Serbow, kotřiž regionalnym zwjazkam w Hornjej a Delnjej Łužicy abo k Domowinje asociěrowanym towarstwam přisłušeja.
Domowina ma cyłkownje něhdźe 7.300 sobustawow.
Narok Domowiny je, politiske a kulturne zajimy wšitkich Serbow na regionalnej, krajnej, zwjazkowej a mjezynarodnej runinje zastupować, serbsku rěč a kulturu zdźeržeć a spěchować.
Po nowelěrowanju braniborskeho serbskeho zakonja w lěće 2014, móže Domowina w tutym zwjazkowym kraju serbske prawa tež před sudnistwom přesadźić.
Hłownej zarjadaj Domowiny staj w Budyšinje a Choćebuzu.
Wona pak tež dalše regionalne běrowy w serbskim sydlenskim rumje wudźeržuje.
Zakaz narodnych towarstwow w Sakskej w awgusće 1849 pak tute ideje spěšnje podusy.
Wot 1871 wutworichu so lokalnje skutkowace serbske burske towarstwa – chóry, dźiwadłowe skupiny, konfesionelne towarstwa a towarstwa šulerjow a studowacych.
W lěće 1883/1898 zwrěšća pospyty třěšny zwjazk wutworić znowa.
Dnja 13. oktobra 1912 załoža zastupjerjo 31 serbskich towarstwow Domowinu we Wojerecach, ze zaměrom přizamknjene towarstwa spěchować.
Při tym běchu hłownje Arnošt Bart, Handrij Króna, Jurij Słodeńk, Bogumił Šwjela, Jan Dwórnik, Jurij Deleńk, Awgust Lapštich, Franc Kral a Michał Nawka wobdźěleni.
Ale hakle lěto pozdźišo, dnja 9. februara 1913 so załoženski proces ze schwalenjom wustawkow a wólbu wjednistwa skónči.
Na prěnjeho předsydu Domowiny so Arnošt Bart a na jeho městopředsydu Bogumił Šwjela wolitaj.
Wjetšina při załožerskej zhromadźiznje zastupjenych towarstwow so pak spočatnje Domowinje njepřidruža.
Hač do junija 1913 so zwjazkej 14 towarstwa z Hornjeje a jenož Maśica Serbska z Delnjeje Łužicy – z dohromady něhdźe 1.600 sobustawami – přizamknu.
Po zastajenju dźěławosće zwjazka za čas prěnjeje swětoweje wójny so Serbski narodny wuběrk, kotryž předsyda Domowiny Arnošt Bart hłownje zastupowaše, wo wjetše kulturne a tež politiske samopostajenje zasadźi.
W lěće 1924 přisłušeja Domowinje 82 towarstwow.
Skutkowanje třěšneho zwjazka wopřija nětko organizaciju přednoškow, koncertow, prózdninskich lěhwow kaž tež wudaće dźiwadłowych hrow a hudźbneho materiala za lajske dźiwadłowe skupiny a chóry.
Nimo toho organizuje zjězdy a kulturne programy kaž na přikład 1925 w Kulowje, 1926 w Bukecach, 1927 w Radworju abo 1935 we Wojerecach.
W lěće 1925 so Serbska ludowa rada wot předsydstwa Domowiny, Serbskej ludowej strony a Maćicy Serbskeje wutwori.
Tuta rada dyrbi serbske zajimy přećiwo parlamentej republiki a krajam zastupować.
Z pomocu peticijow sebi wona na přikład na kóncu Weimarskeje republiki žadaše, wučbnu situaciju serbskich dźěći polěpšić, štož pak bjez wuspěcha zwosta.
W lěće 1933 bu Pawoł Nedo předsyda Domowiny, kotryž so za strukturnu reformu zasadźi.
Při tym běše předwidźane, towarstwowe sobustawstwo na direktne čłonstwo přestajić, zo by so Domowina w nutru skrućiła.
Po tym, zo zastupjerjo towarstwow nowe, wot stata nanuzowane wustawki 18. měrca 1937, kotrež Domowinu jako Zwjazk serbsce rěčacych Němcow a pozdźišo jako Zwjazk k hajenju domizny a serbskich nałožkow wobhladowachu, njeschwalichu, so zarjadowanja a zhromadźizny wot nacionalsocialistow zakazachu.
Wjetšina hišće zawostawacych towarstwow so w awgusće po zajeću Jurja Měrćinka při němsko-čěskej hranicy zakazachu, z čimž so Domowinje zakład dźěławosće wza.
W lěće 1941 dóńdźe k oficialnym zakazej Domowiny a sćazanju jeje wobsydstwa.
Hižo krótko po Druhej swětowej wójnje so Domowina pod nachwilnym předsydstwom dr.
Jana Cyža 10. meje 1945 w Chrósćicach wobnowi.
Sowjetska komandantura w Budyšinje zwjazk 17. meje jako jednu z prěnich organizacijow scyła najprjedy regionalnje připóznawa.
Runočasnje staji w Praze wutworjena Serbska narodna rada politiske žadanja, kotrež znowa hač k awtonomiji abo k přizamknjenju k Čěskosłowakskej sahachu.
Tute žadanja wjednistwo Domowiny w někotrych memorandach podpěrowaše.
Sowjetska wobsadniska móc so pak přećiwo tomu wupraji a spěchuje jenož kulturnu samostatnosć.
Sowjetskim předpisam podrjadowana Domowina so w tutym času jako zastupjer zajimow Serbow etablěrowaše.
Wodźace wosobiny widźachu w powójnskim porjedźe socialne wuswobodźenje serbskeho luda a socializm jako wuměnjenje za narodnu runoprawnosć.
Na lisćinach komunalnych wólbow 1946 zwjaza so Domowina z SED.
Pod wospjetnym předsydstwom Pawoła Neda natwari sebi zwjazk organizaciju, kotraž wobsedźeše nimo regionalneho wusměrjenja tež přez kulturny, šulski, młodźinski/kubłanski, propagandistiski a hospodarski wotrjad.
Pod wjednistwom Měta Lažki so we Wjerbnje předsydstwo Domowinje za Delnju Łužicu woli, kotraž memorandum k wuwučowanju serbšćiny a wukubłanju serbskich wučerjow na Sowjetsku wojersku administraciju w Němskej staji.
W Sakskej schwali so 23. měrca 1948 zakoń k wobchowanju prawow serbskeje ludnosće, na čož so jasny rozkćěw wutwori.
Tak nastachu nimo Domowiny wjacore serbske institucije na polu kubłanja, kultury a wědomosće.
Připódla eksistowaše pospyt samostatne krajne předsydstwo Domowiny za Braniborsku a Choćebuz wutworić.
W zwisku z towaršnostnej změnu w NDR, so bój wo wusměrjenje Domowiny 1955 přiwótři.
1954 duchownaj Gerhard Wirth a městopředsyda Jurij Handrik zwjazkowe předsydstwo wopušćiłoj.
Na III. zwjazkowym kongresu Domowiny, na kotrymž so tež hižo 1951 zasadźeny předsyda Kurt Krjeńc znowa woli, so strach wo wobstaće serbstwa jako nacionalizm difamowaše.
Wot 1958 wothódnoća kruhi SED zdźerženje a hajenje serbskeje rěče a wułoža ju jako njezjednoćomnu z marxizmom.
Funkcionarojo Domowiny so tutomu směrej podwola, zhubja pak z tym wjele sobustawow.
Wosebje ewangelscy a katolscy fararjo, kotřiž běchu dotal směrodajnje na skutkowanju Domowiny wobdźěleni, tute wusměrjenje wotpokazachu.
Dla woteběranja sobustawstwa, so tehdyši 1. zwjazkowy sekretar Bjarnat Nowak wo wusměrjenje Domowiny na ryzy kulturnu organizaciju prócuje, čemuž pak SED zadźěła.
Na 7. wuwjedźenskim postajenju so 1964 wučba serbšćiny na fakultatiwnu bazu staji, štož k sylnym zniženju šulerjow serbšćiny wjedźe.
Při wšěm spjećowanju, tež z boka Domowiny, so njeporadźi přećiwo wukazej zadźěwać.
Hakle w 1970tych lětach so poradźi, tute negatiwne sćěhi zaso zdźěla wurunać.
Tradicija ludowych zjězdow so pak dale wjedźe.
Wot 1966 so cyłkownje sydom centralnych festiwalow serbskeje kultury přewjedu.
Wot 1969 so Domowina jako „socialistiska narodna organizacija" definuje a mnoho zarjadowanjow we wjesnych skupinach centralnje postajeja.
Po tym zo so w Hornjej Łužicy hižo wjace hač 25 lět nazymske koncerty Domowiny wotměchu, so 1973 tež prěni nazymski koncert we Wjerbnje wotmě.
Wjednistwo Domowiny poskići serbskim zastupjerjam katolskeje a ewangelskeje cyrkwje 1988 „narodny dialog", zo bychu so serbske zajimy přećiwo partneram dale wobkedźbowali.
Njedźiwajo na prawniske postajenja a institucionelne spěchowanje pak Domowina pokročowacej asimilaciji Serbow zadźěłać njemóžeše.
Za čas politiskeho přewróta 1989/1990 ma Domowina z wjele wustupami a rozpušćenjemi wjesnych skupinow wojować, dokelž njemóžeše nowe wusměrjenje předpołožić a personelne změny wuwostanu.
Za trěbnu programatisku změnu so Serbska ludowa zhromadźizna zasadźi, kotraž so, hladajo na dołhu tradiciju, tež za dalše wobstaće Domowiny a zwisk towarstwow wupraji.
W lěće 1991 so Domowina jako zapisane towarstwo z nowymi wustawkami skonstituowa.
W tutych je předpisane, zo so organizacija wo spěchowanje a rozšěrjenje rěče, kultury a tradicije serbskeho ludu zasadźi.
Při tym móža čłonojo Domowiny jednotliwcy abo tež towarstwa być.
Ze strony stata so wona w praksy jako zastupowarka serbskich zajimow připóznaje.
Kóžde druhe lěto so hłowna zhromadźizna, najwyši organ Domowiny, schadźuje.
Nimo toho je wona do pjeć župow rozrjaduje: Budyšin, Kamjenc a Delnja Łužica.
Poslednja so z prjedawšich štyri župow w Delnjej Łužicy zestaji.
W lěće 2011, so na hłownej zhromadźiznje 27-lětny Dawid Statnik na noweho předsydu na dwě lěće wuzwoli.
Z tym je wón, po Pawole Nedźe, druhi najmłódši předsyda w stawiznach organizacije a skutkuje wot 2013 tež hłownohamtsce.
W zwisku z nowelěrowanjom braniborskeho serbskeho zakonja 22. januara 2014, dósta Domowina jako towarstwo w tutym zwjazkowym kraju móžnosć, přećiwo ranjenju serbskich prawow před sudnistwom skoržić.
Hłowne sydło měješe Domowina spočatnje w 1904 wotewrjenym Serbskim domje při Lawskich hrjebjach w Budyšinje, kotryž so we wójnskim času zniči.
Wot 1956 je zarjad Domowiny w nowo natwarjenym Serbskim domje při Póstowym naměsće w Budyšinje.
Sydło delnjołužiskeje wotnožki je Serbski dom w Choćebuzu.
Najwyši organ Domowiny je hłowna zhromadźizna, kotraž so z čłonow zwjazkoweho předsydstwa a čłonow sobustawskich towarstwow zestaji.
Hłowna zhromadźizna so dwulětnje schadźuje, hdźež dźěławosć Domowiny bilancuje a směrnicy za přichodnej dwě lěće wudźěła.
Kóžde štwórte lěto so na hłownej zhromadźiznje tež předsyda, zwjazkowe předsydstwo a wuběrki Domowiny wola.
Předsyda Domowiny reprezentuje třěšny zwjazk w zjawnosći a nawjeduje zwoprawdźenje programa Domowiny a wobzamknjenja hłowneje zhromadźizny.
Jednaćel, kotryž so na sydom lět wot zwjazkoweho předsydstwa powoła, nawjeduje zarjad Domowiny.
Wot załoženja Domowiny měješe wona jědnaće předsydow.
Wot kónca lěta 1950 hač do 1990 měješe zwjazkowy kongres předsydstwo, na kotrehož čole steješe wot lěta 1973 1. sekretar zwjazkoweho předsydstwa.
Tuchwilnemu zwjazkowemu předsydstwu Domowiny, kotrež so na hłownej zhromadźiznje dnja 25. měrca 2017 we Wojerecach wuzwoli, přisłušeja slědowacy wosoby: Manfred Hermaš, Diana Maticowa, Jennifer Dünnbierowa, Maximilian Hassatzky, Kito Ela, Katrin Šwjelina, Colette Schampattis, Enrico Šołta, Marcel Brauman, Jana Pětrowa, Zala Cyžowa, Bjarnat Cyž, Marko Kliman, Marka Cyžowa, Franciska Grajcarekec, Marlis Młynkowa, Milan Funka, Fabian Jacobs, Katrin Suchec-Dźisławkowa, Marja Michałkowa, Jan Nuk, Judith Wałdźic, Diana Wowčerjowa, Monika Cyžowa, Damian Dyrlich, Jan Bělk a Hanka Budarjowa.
Domowinje přisłušeja pjeć župow a Grodk a so 31. meje 1991 jako zapisane towarstwo załoži. župan: Wylem Janhoefer župa „Jakub Lorenc-Zalěski" w Slepom Župa w Niskej so 1945 załoži.
Přez nowe administratiwne rjadowanje wobwodow w NDR nastanu župje Běła Woda a Niska.
W lěće 1991 so župje zaso zjednoćištej. župan: Manfred Hermaš Nimo župow přisłušeja Domowinje slědowace towarstwa: Dom biskopa Bena Krabatowy młyn Čorny Chołmc z. t.
Kulturne towarstwo Ćisk z. t.
Maćica Serbska z. t. „Pawk" z. t.
Serbski kulturny turizm z. t.
Serbske šulske towarstwo z. t.
Towarstwo Cyrila a Metoda z. t.
Towarstwo za spěchowanje serbskeho kulturneho a informaciskeho srjedźišća SKI z. t. w Barlinje Zwjazk serbskich spěwarskich towarstwow z. t.
Spěchowanski kruh za serbsku ludowu kulturu z. t.
Zwjazk serbskich studowacych z. t.
Zwjazk serbskich wuměłcow z. t.
Zwjazk za serbski kulturny turizm z. t.
Zwjazk serbskich rjemjeslnikow a předewzaćelow z. t.
Wot lěta 1935 wuda towarstwo nowinu Naša Domowina.
Spočatnje wuńdźe nowina jako samostatna přiłoha Serbskich Nowin.
Zakładny gremij Domowiny je hłowna zhromadźizna z delegatami wšěch čłonskich towarstwow a župow.
Přewjedźe so kóžde druhe lěto.
Zwjazkowe předsydstwo Domowiny je so na posedźenju 25. awgusta 1949 z symboliskim znamješkom třěšneho zwjazka zaběrało.
Domowina počesći wot lěta 1990 wosoby, kotrež so zaměrnje a wuspěšnje za wozrodźenje serbskeje kultury a rěče zasadźuja z Mytom Domowiny a Mytom Domowiny za dorost.
Z Čestnym znamješkom Domowiny připóznawaja so wot lěta 1959 „zasłužby w towarstwowym dźěle, zwoprawdźejo program a směrnicy Domowiny".
Mjez lětami 1961 a 1989 so tež Literarne myto Domowiny a Wuměłske myto Domowiny spožčitej.
Manfred Laduš: Domowina sto lět.
Rjad „Wobrazki ze Serbow".
Ludowe nakładnistwo Domowina.
Webstrona města Wojerecy: Domowina.
Nowa wersija wobzamknjena na 16. hłownej zhromadźiznje Domowiny.
Wojerecy, 30. nowembra 2010. Webstrona Domowiny: Namjety za „Myto Domowiny" a „Čestne znamješko" 2008.
Lisćowcowy jemjel je kerk, kotryž docpěwa wysokosć wot 20 hač 50 cm.
Rostlina je na štomach rosćeny połpřižiwnik, při čimž rostlina je pak muska pak žónska.
Hałuzy su wjacekróć widličkojće rozhałuzowane.
Njenahladne kćenja steja po třoch hač po pjećoch w promješkach.
Rosće na lisćowych štomach, předewšěm na topołach, wjerbach a jabłučinach, ale tež na běłych jědlach a chójnach.
Rostlina je w južnej Skandinawiskej srjedźnej a južnej Europje rozšěrjena.
Dźěłaše jako wučer na serbskej wyšej šuli w Budyšinje a wot lěta 1974 na serbskej šuli w Ralbicach.
Pisaše předewšěm dźěćace a młodźinske knihi.
Stolica je město Katowice.
W lěće 2019 měješe wojewódstwo 4.524.091 wobydlerjow.
W malajšćinje su štyri słowne družiny: substantiwy, werby, adjektiwy a partikle.
Substantiwy a werby móža być bazowe zdónki; časćišo su tež wotwodźene wot druhich słowow z pomocu rozeznawacych afiksow.
Malajšćina je aglutinowaca rěč, kotraž formuje nowe słowa z pomocu třoch metodow: přidaćom afiksow do zdónka, tworjenjom zestajenych słowow abo wospjetowanjom słowow abo słownych dźělow.
Afiksy podrjaduja so do substantiwiskich, werbalnych a adjektiwiskich afiksow.
Substantiwiske afiksy su afiksy, kotrež wutworja substantiwy ze zakładnych słowow.
Nowa Jaseńca je wjeska ze 36 wobydlerjemi w srjedźišću Budyskeho wokrjesa we wuchodnej Sakskej, kotraž wot 1936 ke gmejnje Bóšicy słuša.
Wjeska leži w serbskim sydlenskim rumje a Hornjej Łužicy.
Nowa Jaseńca leži mjez Horu a Łusčom a twori z nimaj zwisowacy wobydleny rum.
Sydlišćo so hakle w 19. lětstotku wot Jasčanskeho ryćerkubła na Horjanskich zahonach załoži.
Genocid Armenjanow bě jedyn z prěnich systematiskich genocidow 20. lětstotka.
24. apryl, dźeń, na kotrymž so 1915 deportacija armenskeje elity z Konstantinopla zahaji, płaći w Armenskej jako wopomnjenski dźeń genocida.
Podawki, kotrež wot Armenjanow samych ze zapřijećom Aghet – „katastrofa" – pomjenuja, su přez wobšěrny dokumentariski material z najwšelakorišich žórłow wobkrućene.
Po wšěm swěće připóznaje najwjetši dźěl stawiznarjow woprawdźitosć tutoho ludomordarstwa.
Armenjenjo widźa w nim njepokućenu njeprawdu a žadaja sej hižo lětdźesatki přiměrjene wopominanje tež w Turkowskej.
Nawopak zaprěje oficielny turkowski stawiznopis a knježerstwo z Osmaniskeho mócnarstwa wuchadźaceje Turkowskeje republiki, zo jednaše so scyła wo ludomordarstwo.
Woni woznamjenjuja deportacije jako „wójnske wěstotne naprawy", kotrež běchu trjeba, dokelž Armenjenjo Osmaniske mócnarstwo přeradźichu, jeje tehdyšich wójnskich přećiwnikow podpěrachu a masaker na muslimach skućichu.
Smjertne pady wjedu woni na njezbožowne wobstejnosće a jeničce jednotliwe nadpady wróćo.
Zwada wo připóznaće genocida jako historisku woprawdźitosć poćežuje hač do dźensnišeho poćah mjez Turkowskej a Armeniskej na jednej stronje kaž tež mnohimi zapadnymi statami na tamnej stronje.
Z genocidom a wuhnaćom Armenjanow po 1915 pozhubi so zdobom zapadna warianta armenskeje rěče, kotraž běše w Anatoliskej, we wuchodnym a južnym dźělu dźensnišeje Turkowskeje rozšěrjena.
Dźensa rěči so zapadna armenšćina hišće wot Armenjanow w diasporje, wosebje w Libanonje a Zjednoćenych statach.
Wotwołany 9. nowembra 2011.
Kamuran Gürün: Ermeni Dosyası.
1916-10-04-DE-002; Radowitz wot 4. oktobra 1916.
Strony kulturneho a turistiskeho ministerstwa Turkowskeje republiki.
Wuježk je hornjołužiska wjeska z 35 wobydlerjemi we wuchodźe Budyskeho wokrjesa, kotraž słuša z lěta 1994 k městu Wóspork.
Leži w hornjołužiskich honach nad Hrodźišćanskej skału jenož połdra kilometra sewjernje Wósporskeho stareho města.
Južnje wsy běži zwjazkowa awtodróha 4, zapadnje pak něhdyša železniska čara Wóspork–Radwor.
Južnje wsy, při starym železniskim wiadukće přez Lubatu, namakaja so powostanki něhdyšeho Wuježčanskeho młyna.
Ze srjedźowěka je so jeničce sudobjo ze słowjanskeje doby namakało.
Wjeska sama naspomni so prěni raz hakle w lěće 1419 jako Vgestchen circa Gredes.
Ležownostne knjejstwo měješe w 17. lětstotku Worcynske ryćerkubło, we 18. pak Hrodźišćanska fara.
W lěće 1925 rěčeše po hamtskej statistice hišće 40 wot 68 Wuježčanow serbsce.
Krasnyj Kut je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1837 jako jako wjeska Krasnyj Kut załožiło a ma wot lěta 1966 měšćanske prawa.
Mjedwježjegorsk je město w Ruskej federaciji.
Leži při sewjernym kóncu Onjegaskeho jězora w republice Karelskej, 150 kilometrow sewjernje Pjetrozawodska.
Sydlišćo je so w lěće 1916 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Šlisselburg je město w Ruskej federaciji.
Město leži 50 kilometrow wuchodnje Pětrohróda.
Sydlišćo je so w lěće 1323 jako ruska twjerdźizna Orješek załožiło a ma wot lěta 1780 měšćanske prawa.
Šušary je sydlišćo w Ruskej federaciji.
Wotwodźena forma předmjena je Hańžka.
Leži na małej połkupje při wuchodnym pobrjoze Jadranskeho morja.
Po Zagrebu druhe najwjetše město Chorwatskeje je wažny mórski přistaw.
Nutřkowne město a powostanki romskeho palasta Diokletiana słušatej z lěta 1979 do swětoweho kulturneho herbstwa UNESCO.
Bogdanowič je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1885 załožiło a ma wot lěta 1947 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 120 kilometrow juhozapadnje Tbilisija.
Socialdemokratiska strona Němskeje je politiska strona w Němskej, kotraž bu dnja 23. meje 1875 na iniciatiwu Augusta Bebela załožena a je tuž najstarša do dźensnišeho wobstejaca němska strona.
Na čole strony steji po wotstupje předsydki Andreje Nahles dnja 3. junija 2019 komisarisce trijo z Manuele Schwesig, Malu Dreyer a Thorstena Schäfera-Gümbela.
Hač dotal staješe SPD tři razy zwjazkoweho kanclera Němskeje a bě na dźesać wot cyłkownje 23 zwjazkowych kabinetow wobdźělena.
Dalše serbske mjeno je bramborik.
Lubijska narěč je mjeztym wotemrěta juhowuchodna narěč hornjoserbšćiny, kotraž je so hač do srjedźe 20. lětstotka w serbskich wsach wokoło hornjołužiskeho města Lubij rěčała.
Typiske za Lubijsku narěč běchu někotre fonetiske a zdźěla gramatiske archaizmy, dla kotrychž běše narěč starosłowjanšćinje bliša hač hornjoserbska standardna rěč.
Hišće kónc 19. lětstotka běchu někotre wjeski zapadnje a sewjerozapadnje Lubija zwjetša serbske, kaž na přikład Dažin, Wolešnica a Wujezd, mjeztym zo bě wobydlerstwo města samoho hižo ze starodawna zwjetša němskorěčne.
We wsach dale na wuchod, kaž w Ketlicach, Hłušinje abo Bělecach, bě serbšćina w tym času hižo mjeńšinowa rěč a wužiwaše so zwjetša jenož hišće wot staršich wobydlerjow.
Serbja tutych kónčin z wjetšeho dźěła žane wukubłanje w maćernej rěči njemějachu, tak zo wobknježachu jenož wjesnu narěč, kotraž so wot na Budyskej narěči bazěrowaceje standardneje rěče we wěstych dypkach rozeznawaše.
Tak njerealizowaše so adwerbialna kóncowka kaž w standardnej serbšćinje ze sufiksom -je, ale z -i, na přikład stajni město stajnje.
Kóncowka na -i jewješe so tež w nominatiwje někotrych substantiwow, na přikład dawani město dawanje abo mysli město mysle.
Smoler skedźbni na to, zo bě wurjekowanje jako wy- bóle njeskažene hač standardne wu-.
W rušćinje je so tuta kóncowka hač do dźensnišeho w samsnej formje wobchowała; w druhich słowjanskich rěčach so wot toho wotchila.
Přispomnjenja hódne, přetož chětro zažne, wuwzaće bě přełožk Lutheroweho katechizma Wjacława Warichiusa z lěta 1595, kotryž bě so – pochadej přełožowarja wotpowědowace – w Lubijskej narěči napisał.
Tutej zažnej spisaj słušatej k docyła najstaršim znatym serbskim spisam a nastaštej tuž w tym času, hdyž njebě serbšćina hišće standardizowana.
Naslědowacy awtorojo a rěčespytnicy orientowachu so z wjetšeho dźěla na hižo eksistowacym pismowstwje, tak zo stawaše so Lubijska narěč najebać nakromneho połoženja hromadźe z Budyskej narěču ze zakładom hornjoserbskeje spisowneje rěče.
J. M. Gebhardt, 1841, str.
Konakowo je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1806 jako wjes Kimra załožiło a ma wot lěta 1937 měšćanske prawa.
Tatarsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1894 załožiło a ma wot lěta 1911 měšćanske prawa.
Degtjarsk je městačko w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1914 załožiło a ma wot lěta 1954 měšćanske prawa.
Theodor Heuss bě němski žurnalist, politikowědnik a přez nimale 60 lět aktiwny liberalny politikar.
Při załoženju strony FDP w lěće 1948 sta so z jeje předsydu.
Za čas Weimarskeje republiki bě čłon škitneje organizacije Reichsbanner Schwarz-Rot-Gold.
Pod nacionalsocialistiskim knjejstwom bě jemu wot 1936 zakazane, swoje teksty publikować.
Najebać toho pisaše dale pod pseudonymom za wjacore němske nowiny.
Po kóncu Druheje swětoweje wójny pomjenowa US-ameriske wojerske knježerstwo jeho za prěnjeho kultusoweho ministra Württembergsko-Badenskeje.
Hač do lěta 1949 bě zapósłanc w krajnym sejmje.
Při wólbach do zwjazkoweho sejma donaby mandat, połoži jón pak, hdyž bu dnja 12. septembra wot zwjazkoweho zhromadźenstwa z 51,7 % woleny za prěnjeho zwjazkoweho prezidenta.
Při wólbach 1954 docpě z 88,2 % najwyši wuslědk wšěch wólbow zwjazkoweho prezidenta hač do dźensnišeho dnja.
Chróstawa je wjes ze 628 wobydlerjemi w Hornjej Łužicy, kotraž bě samostatna gmejna hač do 31. decembra 2010.
Je wot toho měšćanski dźěl města Šěrachow-Korzym a nadeńdźe so při sewjernym boku Chołmow.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Crostow běše wokoło 1400.
Mała sněhowka je wjacelětna zelišćowa rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot něhdźe 10 hač do 20 cm.
6.Porto Novo je stolica a z 270.000 wobydlerjemi po Cotonou druhe najwjetše město Benina w zapadnej Africe.
Porto Novo je sydło parlamenta, prezidenta a někotrych ministerstwow.
Hospodarske srjedźišćo je Cotonou.
Porto Novo je přistawne město při lagunje Ginejskeho golfa na samym juhu Benina, jenož pjeć kilometrow zapadnje statneje hranicy z Nigeriju.
Město je so załožiło w 16. abo 17. lětstotku a steješe wot 18. lětstotka pod wliwom Portugalskeje, hdyž bě jedyn z najwažnišich přistawow za wikowanje z njewólnikami.
Wot 1863 steješe pod škitom Francoskeje, kotraž chcyše sej nowu koloniju při brjoze Ginejskeho golfa wutworić.
Wot 1883 bě město dźěl francoskeje kolonije Dahomey.
Jako wuchadźišćo francoskeje kolonizacije wubrachu město w lěće 1900 jako stolicu.
Leži na juhu Ferganskeho doła něhdźe 30 kilometrow zapadnje Fergany.
Sydlišćo je so w lěće 1941 załožiło a ma wot lěta 1974 měšćanske prawa.
Wóslinčanska cyrkej je ewangelsko-lutherska cyrkej we Wóslinku w Budyskim wokrjesu.
Wona słuži ewangelskej wosadźe XXXX w cyrkwinskim wobwodźe Budyšin-Kamjenc ewangelskeje krajneje cyrkwje w Sakskej.
Stary Wóslinčanski kěrchow wokoło cyrkwje je zrunany; jenož někotre historiske narowne pomniki su so wobchowali, mjez nimi žadyn ze serbskim napisom.
Nad cyrkwinskimi durjemi je dwurěčna serbsko-němska sada napisana, runje tak nad wołtarjom.
W zachodnej hali spomina kamjentna tafla w němskej rěči na padnjenych Prěnjeje swětoweje wójny.
Ewangelska cyrkej we Wóslinku steji jako kulturny pomnik pod škitom.
Wona słuša ze swojimi třomi emporami k najwjetšim wjesnym cyrkwjam Budyskeho kraja.
Do Wóslinčanskeje wosady słušeja nimo Wóslinka samoho tež wjeski Ćisow, Debricy, Jitro, Lěska, Pisany Doł, Skaskow, Tradow a Wysoka kaž tež ewangelscy wobydlerjo někotrych přewažnje katolskich wsow we wokolinje.
Cyrkwina wěža Dwurěčny napis nad zachodom Nutřkowny napohlad Dwurěčny napis nad wołtarjom Empory z byrglemi Cornelius Gurlitt: Oßling.
Kladno je město w srjedźnej Čěskej.
Z nimale 70.000 wobydlerjemi je najwjetše město Srjedźočěskeho kraja a třinate najwjetše w cyłej Čěskej po wobydlerstwje.
Tutych wobstejnosćow dla so Kladno jara powjetši.
Hišće wosrjedź 19. lětstotka měješe jenož 2.000 wobydlerjow.
Kladno je stare, jako wjes bu hižo na započatku 14. lětstotka naspomnjene.
Z městom sta so w 16. lětstotku, poprawom měješe titul "městačko", to rěka, małe město, kotrež ma jenož dźěl prawow, kotrež ma město.
Na woprawdźite město bu hakle w 19. lětstotku powyšene.
W měsće je jenož mało zajimawych a hódnotnych wěcow, ale na tych wobdźělichu so najwjetši čěscy architekća a rězbarjo.
Najwuznamniši bě Kilian Ignac Dientzenhofer.
Tupa kostrjawa docpěwa wysokosć wot 30 hač 100 cm.
Rostlina njese wuběžki.
Łopjena su nahe a płone.
Wone docpěwaja šěrokosć wot 6 hač 10 cm.
Pakić je zrunana a docpěwa dołhosć wot 10 hač 20 cm.
Pakićowe hałuzy docpěwaja dołhosć wot 5 cm.
Rosće na pućowych kromach, rolach a suchich trawnikach.
Rostlina je w sewjernej a srjedźnej Europje rozšěrjena, při čimž južnje hač Alpskeje južneje stopy a Balkanskeje połkupy wustupuje.
Je zarjadniske sydło Slawharadskeho rajona.
Leži něhdźe 70 kilometrow juhowuchodnje Mahiljowa a něhdźe 60 kilometrow juhozapadnje Kryčawa.
Sydlišćo je so w lěće 1136 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1945 měšćanske prawa.
1028 Lydina je asteroid, kotryž ma přeměr 76 km a kotryž wotkry Wladimir Aleksandrowič Albickij 6. nowembra 1923.
Wólbny wokrjes Zhorjelc 3 je wólbny wokrjes za Sakski krajny sejm.
Wón wobjimuje města Bjenadźicy, Habrachćicy-Nowe Jěžercy, Lubij, Nowosólc-Horni Hródk, Ochranow a Wostrowc kaž tež gmejny Bejerecy, Kotmar, Lěwałd, Rosenbach, Schönau-Berzdorf, Suche Hendrichecy, Swóńca, Šumbach a Wopaka w Zhorjelskim wokrjesu.
Wólbokmani běchu za zašłe wólby krajneho sejma 53.948 wobydlerjow.
Wólby za krajny sejm lěta 2004 mějachu slědowacy wuslědk: Rozrjadowanje wólbnych wokrjesow za krajny sejm 2014 Statistiski krajny zarjad Swobodneho stata Sakskeje: Wahlkreis: 059 Zhorjelc 3.
Otepää je městačko na juhu Estiskeje we wokrjesu Valga.
Leži něhdźe 35 kilometrow južnje Tartua a 180 kilometrow juhowuchodnje Tallinna w za estiske poměry chětro hórkatej krajinje.
Městno je srjedźišćo zymskeho sporta w Estiskej.
Je zarjadniske sydło Shahrixonskeho wobwoda.
Leži w Ferganskim dole něhdźe 30 kilometrow zapadnje Andijona.
Sydlišćo je so w lěće 1817 załožiło a ma wot lěta 1970 měšćanske prawa.
Zoran Tegeltija je bosniski politikar a wot 23. decembra 2019 předsyda ministerskeje rady.
Tegeltija studowaše w Sarajewje při fakulće za hospodarske wědomosće.
Do swojeho zastupa do politiki dźěłaše we wolijowej rafineriji a potom w dawkowym a cłownym zarjadnistwje Republiki Srpskeje.
Wot lěta 1998 je z čłonom strony SNSD, najsylnišeje strony Južnych Serbow w Bosniskej a Hercegowinje.
W lěće 2000 sta so ze zapósłancom narodneje zhromadźizny RS.
2004 a znowa 2008 bu za měšćanostu swojeho ródneho města woleny.
Wot decembra 2010 bě finančny minister Republiki Srpskeje w kabinetomaj Džombić a Cvijanović I. Dnja 5. decembra 2019, wjace hač lěto po parlamentowych wólbach, powołachu jeho za noweho ministerskeho prezidenta Bosniskeje a Hercegowiny.
Křiwotrubka je jednolětna, zelišćowa, kałata seršćata rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 20 hač do 40 cm.
Lisćowe łopjena su wopušate zubate.
Jich kroma je žołmičkata.
Kćenja su swětłomódre z běłej, kolenojće zhibnjenej trubjałku, kotrejež zachod njese pjeć běłych, kosmatych šupiznow.
Před rozkćěwom kwětnistwa su k jednomu bokej wobroćace.
Rosće na rolach, na winicach a na pustych płoninach.
W internetowym słowniku: Ochsenzunge Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Neftçala je město w Azerbajdźanje.
Leži při brjoze Kaspiskeho morja něhdźe 180 kilometrow južnje Bakuwa.
Wot lěta 1959 ma měšćanske prawa.
Ucar je město w Azerbajdźanje.
Leži něhdźe 250 kilometrow sewjernje Bakuwa.
Ma wokoło 17 tysac wobydlerjow.
Wot lěta 1941 ma měšćanske prawa.
Muchorizna njese čerwjeny hač oranžowy, połkulojty kłobuk z běłymi zbytkami wobalki.
Šwejški su běłe a swobodne.
Jeje nóžka je běła, šwižna a mócna a njese dele wisacu, žłobičkowanu manšetu.
Kulka je tučna a šupiznata.
Mjaso je běłe, pod kłobukowej kožu tróšku žołtojte, a nimale njewonjate.
Rosće w lěću a nazymje předewšěm pod brězami a jehlinačemi. jědojty hrib Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Helmut Jenč bě serbski slawist, rěčespytnik a słownikar.
Wón narodźi so jako syn tehdyšeho Budestečanskeho wučerja a pozdźišeho literarneho historikarja Rudolfa Jenča a wopyta wot 1942 do 1948 zakładnu šulu, 1948/49 Serbski gymnazij we Warnoćicach a wot 1949 do 1954 Serbsku wyšu šulu w Budyšinje, hdźež złoži maturu.
Wot 1954 do 1959 studowaše při Karla Marxowej uniwersiće w Lipsku slawistiku.
1972 bu z dźěłom wo mjeztym wotemrětej serbskej narěči w Rozwodecach promowowany.
Jenč dźěłaše jako wědomostny sobudźěłaćer Instituta za serbski ludospyt w rěčespytnym wotrjedźe a bě hłownje wobdźěleny na projekće Serbskeho rěčneho atlasa kaž tež na wot Helmuta Faski wudateho rjada wo serbskich dialektowych tekstach.
Wón bě čłon komisijow Mjezynarodneho slawistiskeho komiteja a předsyda Hornjoserbskeje rěčneje komisije.
Tež jako wuměnkar zaběraše so w mnohich nowinskich přinoškach z rěčnymi prašenjemi, předewšěm we wobłuku swojeho rjada Minuta serbšćiny, kotryž bu wot 1972 w Nowej dobje a po přewróće dale w Serbskich Nowinach wozjewjeny.
Nimo toho pisaše domiznowědne pućowanske reportaže wosebje wo ewangelskich serbskich kónčinach.
Njewerbalny kompozitum w serbšćinje a jeho dźensniše móžnoty tworjenja.
1959 Problem heksametra w hornjej serbšćinje a jeho rozrisanje pola Mjenja a Ćišinskeho.
W: Lětopis A 6, str.
138–162 Studije k serbskej dialektologiji.
Disertacija, 1972 Wotbłyšćowanje dialektnych rozdźělow w hornjoserbskich rěčnych pomnikach 17. lětstotka.
W: Lětopis A 27, str.
26–36 Słownik Němsko-hornjoserbski.
211–228 K róli cuzych rěčow při leksikaliskim wuwiću hornjoserbskeje spisowneje rěče.
W: Lětopis 45 1, str.
201–213 Němsko-hornjoserbski słownik noweje leksiki.
LND, 2006 Lausitzer Leinöl [Łužiski lany wolij].
Ma tři a poł miliona wobydlerjow.
Ladogaski jězor je wulki jězor w sewjerozapadnej Ruskej a zdobom najwjetši jězor, kotryž so dospołnje w Europje namaka.
Cyłkowna přestrjeń Ladogaskich kupow je z 687 km² wjetša hač Bodamski jězor.
Južny kónc Ladogaskeho jězora pola twjerdźizny Šlisselburg je jenož něhdźe 40 kilometrow zdaleny wot Pětrohrodskeho centruma.
Wottam hač k sewjernemu kóncej su wjace hač 200 kilometrow, wot wuchodneho k zapadnemu brjohej měri jězor na najšěršim městnje 120 kilometrow.
Jězorowa žłobina je so hakle po lodowej dobje před 15.000 lětami přez hibanje nutřkokrajneho loda stworił.
Jězor je přez kanale do ruskeje wobchadneje syće zapřijaty.
Njewa, kotraž je zdobom jenički wotběh, zwjazuje jón z Pětrohrodom a Baltiskim morjom.
Dokelž je nawigacija na Ladogaskim jězorje dla mócnych wichorow husto znjemóžnjena, natwarichu wobjězdny kanal při južnym pobrjohu.
Přez Onjegaski jězor wobsteji tež zwisk z Wolgu a dale z Kaspiskim a Čornym morjom.
Druhi najwjetši přitok je z juha pochadźacy Wolchow, kotryž zwjazuje Ladogaski jězor z Nowgorodom.
Ladogaski jězor je zwjetša wot kónca nowembra hač do spočatka apryla zamjerznjeny.
Jězor dósta swoje mjeno w 13. lětstotku wot srjedźowěkowskeho wikowanskeho městačka Staraja Ladoga, ležaceho při južnym pobrjohu a słušaceho k najstaršim ruskim městam.
Do toho rěkaše po swojim wotběhu Njewo.
Mjez 1918 a 1940 słušeše sewjerozapadna połojca jězora k njewotwisnej Finskej.
Za čas woblěhowanja Leningrada ze strony němskeho wójska w Druhej swětowej wójnje zastarachu wulkoměsto přez zamjerznjeny jězor.
Thietmar skutkowaše wot 1009 do 1018 jako biskop Mjezyborja a bu w tamnišej katedrali pochowany.
W jeho mjez lětomaj 1012 a 1018 nastatej chronice wopisa stawizny Mjezyborja, Sakskeje, Pólskeje a serbskich kónčin mjez Solawu a Wódru kaž tež němskich kralow Hendrich I., Ota I., Ota II., Ota III. a Hendrich II..
Originalna chronika so při bombardowanju Drježdźan w februaru 1945 ćežko wobškodźi, eksistuje pak wysokohódnotne faksimile z lěta 1905.
Měrćin Nowak-Njechorński, prěni šefredaktor Noweje doby, zdoby Kolu po jeho nawróće do Łužicy 1948 za redaktora nowiny.
Wot lěta 1970 do 1991 běše wón šefredaktor serbskeho kulturneho časopisa Rozhlad a skutkuje wot 1991 jako swobodny spisowaćel na wuměnku.
Mjez jeho twórbami su dramy kaž Kwas budźe a Chěžka na wsy na předań a Puće z daliny.
Hač do dźensnišeho přełožuje Kola ze słowjanskich rěčow do hornjoserbšćiny za Serbske Nowiny.
Sewsk je městačko w Ruskej federaciji.
Rodniki je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1606 jako wjes Jakowlewskoje załožiło a ma wot lěta 1918 měšćanske prawa.
Porchow je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1239 jako Porchowskij Gorodok załožiło.
Leži něhdźe 60 kilometrow sewjerozapadnje Kutaisija.
Ma něhdźe dźewjeć tysac wobydlerjow .
Njedaloko Calendźichy – blisko městačka Dźwari – nadeńdźe so při rěce Enguri najwjetša wodowa milinarnja Kawkaza z najwyšej wobłukowej spjatnej murju na swěće.
Chórice su delnjołužiska wjes w braniborskim wokrjesu Hornje Błóta-Łužica a wot lěta 2002 gmejnski dźěl Wětošowa.
Maja něhdźe 180 wobydlerjow a nadeńdu so tři kilometry sewjerozapadnje Wětošowskeho stareho města.
Susodne wjeski su Raduš na sewjeru, Tšadow na sewjerowuchodźe, Wóškalawa na juhowuchodźe kaž tež Běłośin na juhu.
Na zapadźe nadeńdźe so Wótšowski jězor, něhdyša brunicowa jama, a na sewjerozapadźe Radušanske słowjanske hrodźišćo.
Wjes naspomni so prěni raz w lěće 1452 jako Goritz.
Po statistice Arnošta Muki mějachu Chórice we 1880tych lětach cyłkownje 178 wobydlerjow, z nich 60 Serbow a 118 Němcow.
W lěće 1986 přesydlichu so tři swójby při zapadnej kromje Chóric dla rozšěrjenja brunicoweje jamy Bzež-wuchod.
Hač do 31. decembra 2001 běchu Chórice samostatna gmejna.
Keŕkojce su delnjołužiska holanska wjes w gmejnje Derbno w braniborskim wokrjesu Sprjewja-Nysa.
Keŕkojce nadeńdu so sewjernje Janšojskeje brunicoweje jamy a mějachu so po planach energijoweho koncerna Vattenfall wotbagrować.
W měrcu 2017 rozsudźi LEAG, nowy mějićel łužiskich jamow, zo so jama hač do Keŕkojc wjace njerozšěrja.
Keŕkojce nadeńdu so mjez Choćebuzom a Frankobrodom w holanskej kónčinje z wjele jězorami.
Němsko-pólska namjezna rěka Nysa ćeče pjeć kilometrow wuchodnje Keŕkojc.
Blisko wsy wjedźetej zwjazkowej dróze 97 a 112 do Choćebuza resp.
Nimo toho maja Keŕkojce zastanišćo při železniskej čarje mjez woběmaj městomaj.
Šwižna rězna docpěje wysokosć wot 40 hač do 150 cm.
Stwjelco je wótro třihranite a hrube.
3-6 žónskich kłosow docpěje dołhosć wot 2 hač do 10 cm.
Delnje nošne łopješko daloko kwětnistwo přesahuje.
Rosće na brjohach, na mokrych łukach, w přiliwowych wužłobinach.
Rosće na mokrych łukach, na brjohach a w łuhojtych hrjebjach.
Wólša je ród ze swójby brězowych rostlinow.
Skora je bruna, a zwjetša jasnje brózdźena.
Žónske micki su jejkojte a wisaja zwjetša w skupinach na kóncach hałuzow.
Wone za čas zrałosće wodrjewjeja.
Rostliny su w chłódnych a zymnych regionach sewjerneje hemisfery rozšěrjene.
Leži na Europskej dróze 442 mjez Novym Borom a Liberecom.
Jablonné je jedne z najstaršich městow sewjernych Čech a leži na starej wikowanskej dróze z Čech do Łužicy.
Sydlišćo nasta něhdźe w lěće 1240 we wobwodźe knjezow z Markwartic jako wobhrodźena wikowanska stacija.
W lěće 1425 bu Jablonné wot Husitow wobsadźene, w Třicećilětnej wójnje zhubi wuznam.
W lěće 1788 zniči wulki měšćanski woheń nimale wšě twarjenja w měsće.
19. awgusta 1813 běše Napoléon Bonaparte w Gabelu.
Předoby so tež jako hamtske woznamjenjenje.
W Prěnjej swětowej wójnje běše pola města lěhwo wójnskich jatych, hdźež běše na 12.000, zwjetša ruskich, wojakow interněrowane.
Město Deutsch Gabel měješe 1. decembra 1930 2.406 wobydlerjow, 17. meje 1939 běše to 2.159 a 22. meje 1947 1.944 wobydlerjow.
Hač do 31. decembra 2006 słušeše město k Okresej Česká Lípa.
Na torhošću steji barokny morowy stołp z lěta 1686.
Pólšica je ród ze swójby pólšicowych rostlinow, prjedy.
Jurij Malink bě serbski ewangelski farar.
Mjez tym wobdźěleše so jako wojak na Prěnjej swětowej wójnje.
Wot 1920 do 1938 skutkowaše jako farar w tehdy hišće poměrnje serbskej Łazowskej wosadźe, hdźež prědowaše hač do kónca serbsce.
1938 bu wot nacionalsocialistow z łužiskeje domizny wuhnaty a přesydli najprjedy do Gubina a 1940 do braniborskeho Groß Rietza, hdźež po dwěmaj lětomaj w starobje jenož 49 lět zemrě.
Jako čłon antifašistiskeje „Wuznawarskeje cyrkwje", ke kotrejž Łazowska wosada steješe, bu wot 1933 přesćěhowany a 1936/37 wjacekróć zajaty.
Nanuzowany wotchad Malinka z Łaza wjedźeše k šćěpjenju wosady a k podrywanju cyrkwinskeho kaž tež serbskeho žiwjenja.
We wuhnanstwje zachowa sej zwiski mjez druhim z Pawołom Nedom a druhimi čłonami zakazaneje Domowiny.
Spisowaćel Pětr Malink bě jedyn z jeho synow.
Strenči je městačko na sewjeru Letiskeje.
Je zarjadniske sydło Strenčiskeho wobwoda.
Leži při rěce Gauja něhdźe 120 kilometrow sewjerowuchodnje Rigi.
Sydlišćo je so w 18. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1895 měšćanske prawa.
W jeje swójbje a we wokoliny hraješe hudźba přewšo wažnu rolu.
Tam so prěni raz zaběra z politiskimi aktiwitami.
W lěće 1960 wuda so na Cordella Reagona, kotrehož je w tutej skupiny zeznała.
Reagon je specialistka w předmjeće afroameriskich ertnych stawiznow a tradicijow protesta.
Nimo toho bě wona w lětach 2002-2004 ze profesorku za wuměłstwo na Spelman College w Atlanće.
Jeje dźowka Toshi Reagon je mjeztym sama spěwarka w tradiciji folk-hercow.
Janusz Kurtyka bě pólski stawiznar..
Wón zemrě w aprylu 2010 při znjezboženju prezidentoweho lětadła blisko ruskeho Smolenska.
Sydlišćo je so w lěće 1631 załožiło a ma wot lěta 1937 měšćanske prawa.
Weißlinge) su swójba mjetelow.
Kačkanar je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1957 załožiło a ma wot lěta 1968 měšćanske prawa.
Ústecký kraj je jedyn ze štyrnaće krajow Čěskeje republiki.
Nadeńdźe so w sewjernych Čechach a ma něhdźe 820.000 wobydlerjow.
Zarjadniske sydło a najwjetše město je Ústí nad Labem.
Ústecký kraj mjezuje ze Sakskej na sewjeru, z Libereckim krajom na wuchodźe, Srjedźočěskim krajom na juhu a Karlowarskim krajom na zapadźe.
Wobsteji z 354 gmejnow, z nich 46 městow.
Najwažniša rěka w kraju je Łobjo ze swojimaj lěwymaj přitokomaj Wohra a Bílina a prawymaj přitokomaj Ploučnice a Kamenice.
Sewjernu hranicu z Němskej tworja Rudne horiny, Połobske pěskowčiny a Łužiske horiny.
K Wusčanskemu krajej słuša tež Šluknovski wuběžk, najsewjerniša kónčina Čěskeje republiki.
Łopjena docpěwaja šěrokosć wot 0,5 cm.
Franciskus, z byrgarskim mjenom Jorge Mario Bergoglio, narodźi so 17. hodownika 1936 w Buenos Aires w Argentinskej.
Jako argentinski kardinal bu 13. nalětnika 2013 za 266. bamža romsko-katolskeje cyrkwje wuzwoleny.
Po Hrjehorju III. je hakle druhi bamž w cyrkwinskich stawiznach, kiž njeje europskeho pochada, prěni jezuit.
Jeho předchadnik Benedikt XVI. bě wósom lět z bamžom.
Piskaše tež pola Dereka St. Holmesa.
Němska Komunistiska Strona je němska komunistiska strona.
Zrěšin je mała wjeska z 25 wobydlerjemi we wuchodźe hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša ke Kubšiskej gmejnje a leži 240 m nad mórskej hładźinu w sewjernym předkraju hornjołužiskich horow.
Hač do lěta 1936 běše samostatna gmejna, po tym najprjedy wjesny dźěl Raboc, wot 1950 Jenkec a naposledk wot 1994 Kubšic.
Susodne wjeski su Brězow we wuchodźe, Wysoka w juhowuchodźe a Torońca w zapadźe.
Leži w europskim dźělu Ruskeje w republice Mordwinskej a ma něhdźe šěsć tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1536 załožiło a ma wot lěta 1779 měšćanske prawa.
Jaroslav Durych bě čěski katolski spisowaćel, basnik, dramatikar a publicist.
Brězanec bě hornjoserbska spisowaćelka, literarna kritikarka a literarna historikarka.
Tworješe mnoholičbne powědančka lyriskeho charaktera, zběrane w zwjazkomaj Kostrjanc a čerwjeny mak a Za płotom.
Wona zemrě po ćežkej chorosći w starobje jenož 37 lět a bu na Budyskim Mikławšku pochowana.
Starosće w dźewjatce.
Budyšin: LND, 1964 Kostrjanc a čerwjeny mak.
Budyšin: LND, 1965 Dny w dalinje.
Budyšin: LND, 1967 Z wótrym wóčkom.
Wuběrk literarno-kritiskich dźěłow.
Budyšin: LND, 1973 Dundak Matej, a druhe powědančka za dźěći.
Budyšin: LND, 1975 Za płotom.
Budyšin: LND, 1977 Zhromadźene spisy.
Powědančka a drobna proza.
Budyšin: LND, 1994 Zhromadźene spisy.
20. januara: Přiliwowa katastrofa na woběmaj stronomaj Bristolskeho kanala w zapadnej Jendźelskej a južnej Waliziskej žada sej wjace hač 2000 woporow.
Najćešo potrjechene je město Cardiff.
13. meje: Jendźelscy překupcy załoža prěnje trajne sydlišćo Jendźelčanow w Sewjernej Americe, Jamestown.
W Zagrebje załoži so uniwersitna knihownja.
Z knježerstwowej dobu wot nimale 68 lět knježeše dlěje hač kóždy druhi z Habsburgskeje dynastije.
Zdobom bě kral Čechow a japoštołski kral Madźarskeje.
Poražce w Sardiniskej wójnje a Němskej wójnje donućištej jeho k wurunanju z Wuherskej a k přetwarjenju jednotneho kejžorstwa Rakuskeje do dwójneje monarchije z dweju awtonomneju połojcow.
Pod Francom Józefom posylništej so zwjazk z nowym Němskim mócnarstwom pod wjednistwom Pruskeje a konflikt z Ruskej.
Napjeća na Balkanskej połkupje a předewšěm mjez Rakusko-Wuherskej a Serbiskej kaž tež nadhódnoćenje swójskich wojerskich mocow wjedźeše w lěće 1914 do Prěnjeje swětoweje wójny.
Smjerć Franca Józefa płaći jako započatk kónca Rakusko-Wuherskeje w nazymje 1918.
Kjell Stefan Löfven je šwedski politikar, wot 2012 předsyda Socialdemokratiskeje dźěłaćerskeje strony a wot 3. oktobra 2014 jako naslědnik Fredrika Reinfeldta z ministerskim prezidentom Šwedskeje.
Wón studowaše socialne dźěło na uniwersiće Umeå, přetorhny studij pak po połdra lěće.
Při wólbach dnja 14. septembra 2014 bě načolny kandidat čerwjeno-zelenych stron.
Wot oktobra 2014 nawjeduje čerwjeno-zelene mjeńšinowe knježerstwo.
Mjeno město wotwodźuje so wot twjerdźizny a cyrkwje při rěce Rječina w dźensnišim měšćanskim dźělu Trsat Chorwatsce, słowjenske a italske pomjenowanje woznamjeni serbsce rěka.
W lěće 2020 je Rijeka hromadźe z irskim Galwayjom kulturna stolica Europy.
Kósojce su delnjołužiska wjes w braniborskim wokrjesu Hornje Błóta-Łužica a wot lěta 2003 gmejnski dźěl Wětošowa.
Maja něhdźe 230 wobydlerjow a nadeńdu so štyri kilometry zapadnje Wětošowskeho stareho města při krajnej dróze L 54 do Kalawy.
Přez wjes ćeče Chóričanska rěčka.
Susodne wjeski su Chórice na sewjeru, město Wětošow na wuchodźe, Herpna na juhowuchodźe, Rudna a Zasłomjeń na juhozapadźe kaž tež Kałkojce na zapadźe.
Na sewjerozapadźe ležacy wutwar Dubrawa słuša do gmejnskeho dźěla Kósojce a bu kónc 1980tych lět zwjetša wotbagrowany.
Pućowc naspomni so prěni raz w lěće 1312.
Po statistice Arnošta Muki mějachu Kósojce we 1880tych lětach cyłkownje 206 wobydlerjow, z nich 55 Serbow a 151 Němcow.
W Černikowej statistice z lěta 1956 so Kósojce hižo njejewja.
Menorca je najwuchodniša a -sewjerniša kupa k Španiskej słušaceho awtonomneho regiona Balearow.
Tam je wokoło 94.000 wobydlerjow na přestrjeni wot 694 km² žiwe.
Stolica kupy je Maó z 29.000 wobydlerjemi.
Hamtskej rěči na kupje stej katalanšćina a španišćina.
Wosebje znate pola turistow su horiny Tramuntana w sewjeru Menorci.
Bě přećel a spěchowar jezuitskeho rjada.
Japoštołski nuncius je stajny pósłanc bamža pola knježerstwow druhich statow.
Dokelž je Vatikanske město absolutna monarchija, fungěruje nuncius tež jako wulkopósłanc stata.
24. februara abo 24. małeho róžka je 55. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 310 dnjow hač do kónca lěta.
Rakečanska cyrkej je ewangelski cyrkwinski twar w hornjołužiskich Rakecach.
Cyrkej steji wosrjedź wsy mjez torhošćom a młynskej hrjebju na zapadźe a Hłownej dróhu na wuchodźe.
Wokoło cyrkwje nadeńdźe so stary Rakečanski kěrchow z wjacorymi serbskimi narownymi kamjenjemi a pomnikom za woporow Druheje swětoweje wójny.
Nowy kěrchow leži we wuchodnej połojcy wsy.
Fara steji zady młynskeje hrjebje do směra na torhošću.
Wobmjetany twar ma sedłowu třěchu a na zapadnym boku 45 metrow wysoku cyrkwinsku wěžu na kwadratiskim podrysu.
Zwonowy poschod we wěži je wosomróžkaty.
Po wulkich wohnjach lětow 1429 a w Třicećilětnej wójnje 1633 bu cyrkej zaso z drjewa twarjena, doniž so w lěće 1682 twarske dźěła za dźensniši barokny twar njezahajichu.
W katolskim času měješe cyrkej dwaj wołtarjej, a to za našu lubu knjeni a za swjatu Marju Madlenu.
Podrys cyrkwje Napohlad wot Dwórnišćoweje dróhi Narowna plata při cyrkwinskej muri Chór Bóčny napohlad Nutřkowny napohlad Wołtar Do Rakečanskeje ewangelskeje wosady słušeja nimo wosadneje wsy tež wokolne wjeski předewšěm na sewjeru a sewjerowuchodźe: Hermanecy, Jitk, Kamjenej, Komorow, Niža Wjes, Stróža, Šćeńca, Trupin a Wysoka.
Hermanecy, Šćeńca, Stróža a Wysoka wostawachu tež po Wienskim kongresu 1815 dźěl Rakečanskeje wosady, byrnjež nětko do Pruskeje słušeli.
Z fararjom w Rakečanskej wosadźe běchu mjez druhim: Cornelius Gurlitt: Königswartha.
Jessentuki je město w juhu Ruskeje federacije.
Leži w europskim dźělu Ruskeje w Stawropolskim regionje a ma něhdźe 104 tysac wobydlerjow.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1825 załožiło a ma wot lěta 1917 měšćanske prawa.
Karl Heinrich Koch běše němski botanikar.
Jan Šěca bě serbski wučer, ludowy spisowaćel a přełožowar.
Narodźi so jako prěnje dźěćo Rachlowskeho wučerja a přirodospytnika Korle Bohuwěra Šěcy a jeho žony Anny Emilije rodź.
Albertec a wopytowaše wot 1898 do 1904 Krajnostawski wučerski seminar w Budyšinje.
Potom bě najprjedy wjesny wučer w Sokolcy a pozdźišo wučer a kantor w Bukecach a Malešecach.
Za čas nacionalsocialistiskeho knjejstwa bě wot 1934 do 1945 mały překupc w Pěrnje.
Po Druhej swětowej wójnje zastupi znowa do šulskeje słužby a wučerješe wot 1945 do 1947 w Bošecach.
Šěca bě jedyn z hłownych zastupjerjow serbsko-słowjenskeje wzajomnosće za čas Weimarskeje republiki.
Serbam předstaji klasiskeho słowjenskeho basnika Prešerena a přełožowaše do serbšćiny powědančka Franca Ksavera Meška a episku baseń Rudolfa Baumbacha Zlatorog.
, kotraž wobspěwa słowjenske horiny wokoło Triglava, jich přiroda a ludnosć.
Jako wuměnkar dźěłaše wot 1947 w nadawku Domowiny na němsko-serbskim słowniku, kotryž hižo njedokónči.
W lěće 1920 bě Jan Šěca mjez załožerjemi Serbskeho sokołskeho zwjazka a hižo wot 1912 z čłonom Maćicy Serbskeje.
Jurij Młynk: Šěca, Jan. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn: Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow.
1025 Riema je asteroid, kotryž ma přeměr 41 km a kotryž wotkry Karl Wilhelm Reinmuth 12. awgusta 1923.
Wjes ležeše něhdźe pjećaštyrceći kilometrow juhozapadnje Keetmanshoopskeho stareho města při narodnej dróze B4 do Lüderitzom a je přez Lüderitzbahn wjedu čara do Lüderitz.
Wopaleń je hornjołužiska wjeska, kotraž słuša wot lěta 2003 k Lubijej.
Leži we wuchodnym dźělu Hornjołužiskich honow pjeć kilometrow sewjernje Lubijskeho stareho města a 236 m nad mórskej hładźinu na lěwym boku Lubaty.
Prěnje naspomnjenje jako Opal pochadźa z lěta 1261.
Wot lěta 1895 měješe Wopaleń zastanišćo při železniskej čarje Lubij–Wóspork, kotraž so 1903 hač do Barta a 1906 hač do Radworja podlěši, hdźež bě z čaru Budyšin–Wojerecy zwjazana.
Po statistice Arnošta Muki měješe Wopaleń w lěće 1884 154 wobydlerjow, mjez nimi 124 Němcow a 30 Serbow.
Wopaleńscy protestanća přisłušeja wot 16. lětstotka Ketličanskej wosadźe.
Leži při brjoze Čorneho morja něhdźe 25 kilometrow sewjerozapadnje Sochumija.
Ma wjace hač 1500 wobydlerjow.
Sydlišćo je so w třećim lětstotku załožiło.
W běhu narodneho wozrodźenja wuzwolichu sej tež Serbja swoju chorhoj, kotraž wobsteji z třoch wodorunych barbojtych pasmow.
Slěd barbow je módra, čerwjena a běła.
Chorhoj naspomni so prěni raz w lěće 1842 a bu w lěće 1848 wot zastupjerjow wšelakich słowjanskich ludow přiwzata.
W Serbskim sydlenskim rumje móže so serbska chorhoj oficielnje runoprawnje pódla němskeje a krajneje chorhoje wužiwać.
Tak steji we wustawje Sakskeje: W sydlenskim rumje Serbow móžetej so nimo krajnych barbow a krajneho wopona barby a wopon Serbow [...] runoprawnje wužiwać.
Sancy maja 400–600 kg, sančki 300–400 kg.
Hłowa je relatiwnje małka a wuska.
Wuši stej napadnje krótkej a skulojćenej.
Koža je husta a běła hač nažołć běła.
Ma krótke płuwanske kože mjez palcami.
Žerje předewšěm mjaso wot ćulenjow, w lěće tež je wšožračk.
Za hońtwow ćulenjow daloke pućuje.
Młodźata so w sněhowej jamje porodźa a maja wažu wot jenož 600 g.
Po 4 měsacach sančka z młodźatami jamu wopušći.
Tuta družina mjedwjedźa je typiska za sewjerne polarne kónčiny.
Wón je žiwy w Grönlandskej, na sewjernym pobrjoze Sewjernej Ameriki a Aziji.
Ma so za to, zo je žiwych něhdźe 40 000 tutych mjedwjedźow.
261, pod hesłom mjedwjedź.
Hrjehor Martini bě serbski ewangelski farar a spisaćel.
Wo zažnym žiwjenju a wukubłanju Martinija njeje wjele znate.
Wot 1605 do 1618 skutkowaše jako diakon w delnjołužiskej Starej Darbni, wot 1618 do 1623 jako farar w Malešecach a wot 1623 hač do swojeje smjerće w lěće 1632 bě z fararjom w Poršiskej wosadźe.
Wona je wěnowana dwanaće serbskim fararjam.
W předsłowje skorži Martini, zo je přeco hišće kóždy serbski farar nuzowany, z němčiny přełožować, a zo z „tajkeje njejednotneje interpretacije" wjele šmjatańcy nastanje.
Z knižku chcyše k přewinjenju tohole njedostatka přinošować.
Michał Hórnik: Martinijowe pokutne psalmy z l.
Zwjazk I, Budyšin 1954, str.
Nahłownicojta pihawka je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 25 hač 45 cm.
Delnje łopjena su wusko owalne a wótre a docpěwaja dołhosć wot 5 hač 15 cm.
Hubka docpěwa dołhosć wot 10 hač 15 mm a je lila hač běła a hłuboko lapata, při čimž jeje kónčki docpěwaja šěrokosć wot 3,5 mm.
Wotroha je dele měrjena.
Nahłownik je blědźe róžojty hač šěry a znutřka čerwjenje žiłkaty.
Rosće na wapnitych suchich trawnikach, w ćopłych mjezach, na skłoninach, tymjenjatych łukach, w rěčnych łučinach a swětłych kerčinach.
Preferuje wapnite, humusowe pódy.
Rostlina je w nimale cyłej Europje, sewjernje hač do južneje Šwedskeje rozšěrjena.
Badensko-Württembergska je zwjazkowy kraj na juhozapadźe Němskeje z 11 milionami wobydlerjow.
Stolica je Stuttgart.
Po ličbje wobydlerjow kaž tež po přestrjeni jedna so wo třeći najwjetši kraj Němskeje.
Badensko-Württembergska mjezuje z Bayerskej na wuchodźe, Šwicarskej na juhu, Francoskej na zapadźe kaž tež z Hessenskej a Porynsko-Pfalcu na sewjerozapadźe.
Najwjetša wodźizna je Bodamski jězor na juhu kraja, přez kotryž běži z Rynom najwažniša rěka Badensko-Württembergskeje.
Jeho přitok Neckar wotwódnja srjedźny dźěl kraja mjez Čornym lěsom a Šwabskej albu.
Najwyši dypk na teritoriju Badensko-Württembergskeje je 1495 metrow wysoki Feldberg w Čornym lěsu.
Najniše městno je Rynski pegel blisko Mannheima.
Najwjetše města Badensko-Württembergskeje su: Badensko-Württembergska ma něhdźe 10,7 milionow wobydlerjow.
Tallinn je stolica a najwjetše město Estiskeje a leži na sewjeru kraja při Finskeho zaliwa Baltiskeho morja, něhdźe 80 kilometrow južnje Helsinkija.
Je zdobom po Rize a Vilniusu třeće najwjetše město baltiskich krajow.
Hač do njewotwisnosće Estiskeje w lěće 1918 rěkaše město hamtsce Reval.
Bałdrijanowe rostliny su swójba.
Wobsahowe sćěhowace rostliny: Aligera Aretiastrum Astrephia Belonanthus Wotrožnička Afrikanischer Baldrian Narda Goldbaldrian Phuodendron Phyllactis Plectritis Pseudobetckea Siphonella Stangea Triplostegia Bałdrijan Rjaponkaz 80 družinami W internetowym słowniku: Spornblume W internetowym słowniku: Narde Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Tute wuwiće je so započało dla dźěła Kannelliitto w 1970tych lětach a traje dla zhromadneho dźěła hudźbnikow, hudźbnych šulow, firmow a zwjazkow dale.
Kantela je hudźbny nastroj Väinämöinen w finskim narodnym eposu Kalevala.
Ma někak dźewjeć milionow wobydlerjow w měsće samym a 15 milionow w metropolowym rumje.
Badiski dźećel je wjacelětna, zelišćowa rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 10 - 20 cm.
Dźělne łopjena docpěwaja dołhosć wot 2 cm.
Zwjadnjene kćenja su ćmowobrune.
Rostlina preferuje wapnojtu pódu a rosće na pastwišćach.
Badiski dźećel je w hórskich městnach Europy rozšěrjeny.
Badiski dźećel je hódnotna picowanska rostlina.
Włóžna přeslička je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač 100 cm.
Stołpik je zrunany a štyrihranity.
Lancetojte łopjena su jako křižik přećiwostejne, zwjetša sedźace a docpěwaja dołhosć wot 3 hač 12 cm.
Kćenjowe mutlički steja husto jedyn nad druhim na kóncu stołpika.
Rostlina ma kaž boblija stołstnjene wotnožki.
Rosće mjez druhimi trajnymi zelemi na brjohach a w hrjebjach, na włóžnych łukach, pućnych kromach.
Preferuje mokre wutkate pódy.
Lěsny kozylist je łaženski kerk, kotryž docpěwa wysokosć wot 2 hač 3 m.
Wone docpěwaja dołhosć wot 4 hač 10 cm a maja krótki stołpik.
Króna je nažołć běła hač čerwjenje přeběžane.
Jahody su ćmowočerwjene, nic zrosćene a słabje jědojte.
Rosće w lisćowych lěsach, na swětlinach, lěsnych kromach a w kerčinach.
Preferuje małowapnate pódy na stejnišćach z wyšej włóžnosć powětra.
Rostlina je w zapadnej a srjedźnej Europje, sewjernje hač do južneje skandinawiskeje, južnje hač do srjedźneje Italskeje a Korsiki rozšěrjena.
Zbinohy je wjes a gmejna w Čěskej.
Leži 646 m nad mórskej hładźinu.
Přirěčny kuklik je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač 70 cm.
Rostlina ma tołsty, bruny korjeń.
Stołpik je zrunany, husto kosmaty a čumpaće rozhałužkowany.
Rosće na mokrych łukach, hrjebjach, rěčkach, we łučinowych lěsach a na łuhojtych łukach, w Alpach hač do wysokosćow wot wyše hač 2000 m.
Rostlina w Europje rozšěrjena, w juhu zwjetša w horinach.
Dalše serbske ludowe mjeno je šćawa.
Zažna syćel docpěwa wysokosć wot 15 hač 30 cm a wutwori kupy.
Stołpikowe łopjena su wuše.
Kćenja steja po jednym na dołhich stołpikach.
Šěsć kćenjowych łopješkow su wótre, brune a docpěwa dołhosć wot 3 hač 4 mm.
Rosće w lisćowych a jehlinowych lěsach.
Protyka za lěto 2006 2006 bě powšitkowne lěto z 365 dnjemi.
Italska: Zymske Olympiske hry w Turinje Němska: FIFA swětowe mišterstwo 11. apryla: Sonda Venus Express docpěwa Wenusu.
Tryčk je ród ze swójby łušćinowcow.
Eksistuje něhdźe 70 hač 80 družinow.
Habola (němsce Havel je rěka w Němskej.
Wužórli so w Mecklenburgsko-Předpomorskej a ćeče přez Braniborsku a Berlin do Saksko-Anhaltskeje.
Najwjetši přitok Habole je z Łužicy pochadźaca Sprjewja, kotraž je tež dlěša.
25. januara abo 25. wulkeho róžka je 25. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 340 dnjow hač do kónca lěta.
Nic jenož w Serbach so na tutym dnju Ptači kwas swjeći.
1919: Prěnje čisło tydźenika Serbske Słowo redaktora Maksa Štrympy wuńdźe.
1949: I. serbska kulturna brigada wustupi prěni króć.
1576: Portugalscy sydlerjo załoža sydlišćo São Paulo da Assunção de Loanda, dźensnišu angolsku stolicu Luanda.
1858: W Londonje woženi so pruski krónprinc Bjedrich-Wylem z Victoriju, dźowku britiskeje kralowny Victorije.
Leži něhdźe 60 kilometrow wuchodnje Dnipra.
Sydlišćo je so w lěće 1868 załožiło a ma wot lěta 1921 měšćanske prawa.
1. januara abo 1. wulkeho róžka je prěni dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 364 dnjow hač do kónca lěta.
We wjele krajach je swjaty dźeń.
1900: W němskim kejžorstwje nabudźetaj ciwilny a wikowanski zakonik płaćiwosće.
Rewolucionarojo pod nawodom Fidela Castra přewzaja móc w Havanje.
2007: Rumunska a Bołharska buštej čłonaj Europskeje unije.
2007: W Słowakskej bu Euro oficialne płaćidło.
8. oktobra abo 8. winowca je 281. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 84 dnjow hač do kónca lěta.
Protyka za lěto 1972 1972 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
Dewastacija Zasrjewa za Sedličansku brunicowu jamu.
27. meje: Na železniskej čarje Lubij–Bart jědźe posledni wosobowy ćah.
W nazymje so tež wotrězk mjez Bartom a Radworjom zawrě.
20. januara: Z Druhim statutom awtonomije dósta Južny Tirol daloko sahace prawa samozarjadnistwa.
26. januara: Nad čěskej wjesku Srbská Kamenice wubuchny juhosłowjanske lětadło towarstwa JAT, při čimž wumrě 27 pasažěrow.
21.–28. februara: Jako prěni prezident Zjednoćenych statow wopyta Richard Nixon Ludowu republiku Chinsku a zahaji z tym nowy kurs w ameriskej wonkownej politice.
05. septembra: W běhu Olympiskich hrow w Mnichowje dóńdźe k wzaću 11 israelskich zastajencow přez palestinsku terorowu skupinu „Čorny september".
Při zwrěšćenym wuswobodźenju zastajencow na lětanišću Fürstenfeldbruck wumrěja wšě zastajency, pjeć teroristow a jedyn němski policist.
19. nowembra: Při wólbach k sedmemu Zwjazkowemu sejmej Němskeje dóstanje SPD 45,8 %, CDU/CSU 44,9 % a FDP 8,4 %.
Socialdemokratiska strona Němskeje je potajkim k prěnjemu razej w stawiznach zwjazkoweje republika z najsylnišej stronu.
21. decembra: Egon Bahr a Michael Kohl podpisataj Zakoń wo zakładnych prašenjach mjezy Zwjazkowej republiku a Němskej demokratiskej republiku.
Sydlišćo je so w lěće 1892 załožiło jako wjes Selutora a ma wot lěta 1946 měšćanske prawa.
Selco je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1879 załožiło a ma wot lěta 1990 měšćanske prawa.
Ma přestrjeń wot 13 km² a je po Hórnikečanskim jězorje druhi najstarši jězor w cyłej jězorinje.
Piskaše tež pola Wayna Greena abo Bretta Keysera.
Kujbyšew je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1722 załožiło a ma wot lěta 1782 měšćanske prawa.
Truskalcowy tykanc resp. truskalcowa torta je jedna z klasiskich sadowych tortow, kotryž so we wjele wariantach přihotuje a kotrehož pokładźenje wosebje z truskalcow wobsteji.
Wón wustupuje nimo w němskorěčnych krajach mjez druhim w Wulkobritaniskej, Pólskej a Ruskej.
Zwučenej stej dwě rozdźělnej warianće.
Přeco so čerstwe truskalcy wužiwaja, kotrež so z tortowej glazuru izoluja.
Wšě móžne wašnja konserwowanja su za truskalcy jenož zdźěla nałožujomne a žadyn wužitny produkt přinjesu.
Truskalcowa torta so často z šwihanej smjetanu k kofeju serwěruje.
Lech Aleksander Kaczyński bě pólski politikar.
Wot lěta 2005 hač do jeho smjerće při spadnjenju lětadła w aprylu 2010 bě Kaczyński statny prezident Pólskeje.
Druhe serbske mjeno je kopr.
Stołpik je zrunany je lochko kosmaty.
Spódnje łopjena su wutrobojće kulojte, na kromje nutř rězane a docpěwaja dołhosć wot 2 hač do 5 cm.
W kucharskich kumštach bu symjenja rostliny wužiwane.
Ju rěči něhdźe 26 milionow ludźi, přewažnje w Rumunskej, w awtonomnej kónčinje Wojwodina w Serbiskej a w Moldawskej, hdźež so w mjezyčasu tež moldawšćina mjenowaše.
Rumunski substantiw ma tři rody, dwě gramatiskej čisle a pjeć padow.
Jako artikl funguja, kaž tež w druhich balkanskich rěčach, kóncowki, kotrychž formy wot roda, gramatiskeho čisła a pada wotwisuja.
Krasawino je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1848 załožiło a ma wot lěta 1947 měšćanske prawa.
Je so w lěće 1230 wot kralowny Konstancy z Wuherskeje załožił.
Dnja 19. meje 1901 poswjeći so nowa cyrkej wot biskopa Bauera z Brna.
Poslednja abatisa Annuntiata Bělkenc bě serbskeho pochada a wumrě w lěće 2003.
Bynovec je wjes a gmejna w Połobskich pěskowčinach na sewjeru Čěskeje, na wysočinje wuchodnje Łobjoweje wudrjeńcy a šěsć kilometrow sewjerowuchodnje Děčína.
Leži něhdźe 140 kilometrow juhowuchodnje Užhoroda při prawym brjoze rěki Tysy, kotraž twori tu statnu hranicu mjez Ukrainu a Rumunskej.
Sydlišćo je so w 11. lětstotku najskerje wot němskich sydlerjow załožiło a w lěće 1329 prěni raz jako Thechew naspomniło.
Wot lěta 1961 ma měšćanske prawa.
Tajga je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1896 załožiło a ma wot lěta 1911 měšćanske prawa.
Leži w Širakskej prowincy něhdźe 70 kilometrow sewjerozapadnje Jerjewana a něhdźe 25 kilometrow južnje Gjumrija.
Sydlišćo je so w 19. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1962 měšćanske prawa.
Hogrozna je delnjołužiska wjes w braniborskim wokrjesu Hornje Błóta-Łužica a wot lěta 2003 gmejnski dźěl Wětošowa.
Ma něhdźe 200 wobydlerjow a nadeńdźe so wósom kilometrow Wětošowskeho stareho města a sydom kilometrow sewjernje Stareje Darbnje při krajnej dróze L 52 z Kalawy do Drjowka.
Susodne wjeski su Pšyne na sewjeru, Łaz na wuchodźe, Rańšow a Mukwaŕ na juhu kaž tež Gołyń na sewjerozapadźe.
Po statistice Arnošta Muki běše we 1880tych lětach hišće 20 Serbow w Hogroznej.
Cyłkownu ličbu Muka njepoda.
Pola Arnošta Černika so Hogrozna w lěće 1956 hižo njejewi.
Hač do 31. decembra 2002 bě Hogrozna samostatna gmejna.
Wěža wjesneje cyrkwje pochadźa z 13. lětstotka.
Pódla cyrkwje nadeńdźe so wojerski pomnik.
Cyrkej kaž tež stare ryćerkubło słušatej do kulturnych pomnikow města Wětošowa.
Ağsu je město w Azerbajdźanje.
Leži při rěce Agsu něhdźe 120 kilometrow zapadnje Bakuwa.
Kaktusowe rostliny su swójba symjenjowych rostlinow.
12. oktobra abo 12. winowca je 285. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 80 dnjow hač do kónca lěta.
Sobinka je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1858 załožiło a ma wot lěta 1939 měšćanske prawa.
Matej Handrik bě serbski ewangelski farar w Slepom, spisar narodopisnych a rěčespytnych studijow a zběraćel ludowych składbow ze Slepjanskeje wokoliny.
Narodźi so jako syn srjedźneho bura a wopytowaše přez posrědkowanje starolutherskeho fararja Mateja Urbana gymnazije w Bólesławju, Budyšinje a Kamjenicy.
Wot 1886 do 1889 studowaše teologiju a slawistiku pola Augusta Leskiena w Lipsku a we Wrócławju.
Handrik ma wulki podźěl na zachowanju serbskosće w Slepjanskej wosadźe.
Hižo krótko po přewzaću farskeho městna załoži tam serbske burske towarstwo a bě jeho předsyda.
Wjetši dźěl jeho njewozjewjenych rukopisow so 13. februara 1945 při lětarskim nadběhu na Drježdźany zniči.
Handrik bě wot lěta 1886 čłon Maćicy Serbskeje.
Rukopisy Hansa Nepile-Rowniskeho.
18–37 Wšelake wašnja a přiwěrki ze Slepjanskeje wosady.
109–125 Dodawk k serbskej statistice.
40–64 Ludmila Mětškowa: Handrik, Matej.
Šuša je město w Nahórskim Karabachu na zapadźe Azerbajdźana.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1752 załožiło a ma wot lěta 1840 měšćanske prawa.
Do wójny wo Karabach měješe město něhdźe 17.000 zwjetša azerbajdźanskich wobydlerjow, bu pak w běhu bitwy wopušćene.
Leži něhdźe 45 kilometrow zapadnje Luhanska.
Sydlišćo je so w lěće 1696 jako wjes Nowojekaterinowka załožiło a ma wot lěta 1962 měšćanske prawa.
Wot lěta 2014 słuša Brjanka k njepřipóznatej separatistiskej „Ludowej republice Luhansk".
Hušćanska cyrkej je ewangelsko-lutherska cyrkej w Husce w Budyskim wokrjesu.
Wona słuži Hušćanskej ewangelskej wosadźe w cyrkwinskim wobwodźe Budyšin-Kamjenc ewangelskeje krajneje cyrkwje w Sakskej.
Husčanski kěrchow, mjez druhim z narownym pomnikom Michała Rostoka, nadeńdźe so kusk zdalene wot cyrkwje zady Ewangelskeho šulskeho kompleksa na tamnym boku Hłowneje dróhi.
Před cyrkwju steji pomnik za padnjenych Prěnjeje swětoweje wójny bjez serbskeho napisma.
Ewangelska cyrkej w Husce steji jako kulturny pomnik pod škitom.
Hušćanska cyrkej je so hižo wokoło lěta 1400 prěni raz naspomniła.
Stary twar je so w lěće 1873 wottorhał a přez dźensniši narunał.
Cyrkwine byrgle z 23 registrami pochadźeja ze znateho Budyskeho zawoda Eule a buchu w lěće 1874 do noweje cyrkwje zatwarjene.
Do wulkeje Hušćanskeje wosady słušeja wjeski Běłe Noslicy, Brězynka, Cokow, Demjany, Drječin, Družkecy, Hnašecy, Holca, Hunćericy, Kočica, Kosarnja, Mała Huska, Nowa Wjes, Nowe Demjany, Słónkecy a Warnoćicy.
Cyrkwina wěža Napohlad ze zapada Zwón a wojerski pomnik před cyrkwju Nutřkowny napohlad Wołtar Cornelius Gurlitt: Gaußig.
Laos je njewotwisny stat w juhowuchodnej Aziji a jenički nutřkokrajny stat w tymle regionje.
Mjezuje z Chinskej na sewjeru, z Vietnamom na zapadźe, z Kambodźu na juhu, Thailandskej na zapadźe a z Myanmarom na samym sewjerozapadźe.
Wjetšina wobydlerjow Laosa słuša k etniskej skupinje Lao.
Stolica a najwjetše město je Vientiane při Mekongu.
Wot lěta 1975 knježi Laoska rewolucionarna ludowa strona w jednostronskim systemje.
Wladimir Iljič Uljanow bě nawjedowar oktoberskeje rewolucije 1917 w Ruskej, předsyda radoweje republiki a jako tajki załožer Sowjetskeho zwjazka, wažny awtor marxizma a załožer tak mjenowaneho marxizma-leninizma.
Leninowy cil bě proletariska swětowa rewolucija.
Wuhlikowa kisalina je słaba kisalina z chemiskej formulu H2CO3, kotraž je w přirodnych wodźiznach.
Někotre žórła wobsahuja wjele wuhlikoweje kisaliny, kotraž so hodźi kóžne kapilary ćahnyć tak pomhajo krejnu cirkulaciju a dźěło wutroby.
Jeje sele rěkaja karbonaty.
Protyka za lěto 1901 11. awgusta: W Hodźiju wotměje so pod nawodom Gerata Gólča 27.
10. januara: W Chinje kónči Boxerski zběžk z měrowym zrěčenjom.
22. januara: W Zjednoćenym kralestwje zemrě kralowna Wiktorija.
01. měrca: Zahajenje prěnjeho dźělneho krucha Wuppertalskeje powjaznicy.
25. meje: Norwegska je prěni europski kraj, kotryž zawjedźe wólbne prawo za žonow.
McKinley zemrě wósom dnjow po atentaće.
10. decembra: W Stockholmje spožči šwedski kral k prěnjemu razej Nobelowe myta, mjez druhim na Wilhelma Conrada Röntgena.
Ryćerkubło w Suchej Jaseńcy plahuje jako jedne z prěnich we Łužicy neple.
29. měrca abo 29. nalětnika je 88. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 277 dnjow hač do kónca lěta.
Ust-Labinsk je město w Krasnodarskim regionje w južnej Ruskej.
Sydlišćo je so w lěće 1794 załožiło a ma wot lěta 1958 měšćanske prawa.
Dalše serbske mjeno je žahalca.
Sukač je ród ze swójby słódkich trawow.
Solwyčegodsk je městačko w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1492 załožiło a ma wot lěta 1796 měšćanske prawa.
27. nowembra abo 27. nazymnika je 331. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 34 dnjow hač do kónca lěta.
5. decembra abo 5. hodownika je 339. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 26 dnjow hač do kónca lěta.
29. oktobra abo 29. winowca je 302. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 63 dnjow hač do kónca lěta.
1. nowembra abo 1. nazymnika je 305. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 60 dnjow hač do kónca lěta.
W katolskich kónčinach swjeći so na tymle dnju wšěch swjatych.
1919: Załoženje Serbskeje ludoweje banki.
6. nowembra abo 6. nazymnika je 310. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 55 dnjow hač do kónca lěta.
Jan Awgust Janka bě serbski ewangelski farar a w lěće 1790 sobuwudawaćel prěnjeho serbskeho časopisa, Měsačneho pisma k rozwučenju a wokřewjenju.
Narodźi so jako syn Bukečanskeho fararja a studowaše po wopyće Budyskeho gymnazija wot lěta 1783 teologiju w Lipsku, hdźež běše tež z čłonom Serbskeho prědarskeho towarstwa.
Po nawróće do Łužicy pomhaše najprjedy nanej jako pomocny prědar w Bukecach, wot 1796 do 1803 dźěłaše jako domjacy wučer we wšelakich swójbach.
W lěće 1803 přewza swoje prěnje farske městno w Radšowje, hdźež hač do wuměnka 1829 wosta.
Poslednje štyri lěta přebywaše w bliskim Chołmje.
Za jeho Budyski čas załožištaj – pod wliwom idealow Francoskeje rewolucije – hromadźe z Korlu Bohuchwałom Šěrachom prěnje ćišćane nowiny w serbskej rěči, Měsačne pismo k rozwučenju a wokřewjenju, kotrež so wšak hižo po prěnim wudaću ze stracha před rozšěrjenjom doprědkarskich idejow wot wyšnosće zakaza.
Chris Farlowe je britiski rockowy a bluesowy spěwar.
Ağstafa je město w Azerbajdźanje, blisko armenskeje hranicy.
Ma wokoło dwanaće tysac wobydlerjow.
Anton Nawka bě serbski spisowaćel, přełožowar, redaktor a wučer.
Anton Nawka narodźi so 1913 jako syn wučerja Michała Nawki w Radworju.
Wot 1920 wopytowaše wón Radworsku ludowu šulu a wot 1924 gymnazij w Budyšinje.
W lětomaj 1937 a 1938 studowaše wón prawa na Krakowskej uniwersiće a běše wot 1938 při wobchodnej akademiji w Poznanju přistajeny.
Po tym, zo skutkowaše w nowozałoženej Domowinje, studowaše wón mjez 1946 do 1949 stawizny na uniwersiće w Poznanju.
Mjez 1949 a 1954 běše wón wučer na Serbskej wyšej šuli w Budyšinje a wot 1954 docent na Serbskim wučerskim wustawje.
Z politiskich přičin zhubi 1958 tute přistajenje a sta so z korektorom w redakciji Noweje doby.
Wot lěta 1968 skutkowaše jako swobodnje tworjacy spisowaćel, bu 1972 redaktor Płomjenja a lektor w Ludowym nakładnistwje Domowina.
Nawka zemrě 1998 w Budyšinje.
Hižo jako redaktor dowójnskeho Serbskeho studenta pisaše Nawka powědančka a basnje.
Wulke zasłužby zdoby sej Nawka z přełožkami ze swětoweje literatury, kaž na přikład Goriotec nan Balzaca abo Hrabina Kozelska Kraszewskeho kaž tež z přełožkami wjace hač dwaceći dźiwadłowych hrow.
Nawka bu 1965 z Literarnym mytom Domowiny, 1970 z rjadom „Zasłużony dla Kultury Polskiej" a z čestnym znamješkom pólskeho zjednoćenstwa ZAIKS wuznamjenjeny.
W lěće 1995 spožči so Antonej Nawce Myto Ćišinskeho.
Zhromadnje z mandźelskej Helenu, rodź.
Juraszek z Berlina, kotruž bě w lěće 1934 jako student žurnalistiki zeznał, měješe štyri dźěći.
Wón zemrě w starobje 84 lět w Budyšinje a bu na tamnišim Mikławšku pochowany.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 2003.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1969.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1964.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1961.
Sydlišćo je so w lěće 1870 jako wjes Izjum załožiło a ma wot lěta 1977 měšćanske prawa.
Wot lěta 2014 słuša Almazna k njepřipóznatej separatistiskej „Ludowej republice Luhansk".
Je zarjadniske sydło Bjarozawskeho rajona.
Leži při rěce Jaselda něhdźe 100 kilometrow sewjerowuchodnje Bresta.
Sydlišćo je so w lěće 1477 prěni raz naspomniło a słušeše tehdy k wulkowjerchowstwu Litawskej.
Wot 1648 do 1689 natwarichu tule kartuzianski klóšter, kotryž sta so bórze z jednym z najwjetšich w cyłej Pólsko-Litawskej.
Po dźělenju Pólskeje přińdźeštej město a klóšter k Ruskemu carstwu.
Po pólskim nowemberskim zběžku 1830/31 bu klóšter wot wyšnosće zawrjeny a w lěće 1866 zdźěla wottorhany.
Tež barokna klóšterska cyrkej so tehdy zhubi.
Po pólsko-sowjetskej wójnje słušeše Bjaroza wot 1921 jako Bereza Kartuska k Pólskej.
Wot cyłkownje pjeć tysac wobydlerjow běchu tehdy wokoło 4500 Židow, z kotrychž bu wjetšina w holocausće zamordowana.
Wot kónca Druheje swětoweje wójny bě městačko dźěl Běłoruskeje sowjetskeje republiki.
Je zarjadniske sydło Čašnikskeho rajona.
Leži při rěce Ulla něhdźe 75 kilometrow juhozapadnje Wicebska.
Sydlišćo je so w lěće 1504 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1966 měšćanske prawa.
Wot 1918 do 1922 wučerješe we Worklecach, hdźež dóńdźe dla jeho přisłušnosće k njewotwisnym socialdemokratam ke konfliktam z katolskimi wjesnjanami.
W 1920tych lětach studowaše Njek w Drježdźanach a Lipsku filozofiju, hospodarstwo a pedagogiku a zastupi do Komunistiskeje strony Němskeje.
Po přewzaću mocy přez nacionalsocialistow jeho 1933 z wučerstwa wuzamknychu a na šěsć měsacow zajachu.
Za NDRski čas bu jako serbski antifašist česćeny.
Dróha w Budyskim Wuchodnym předměsće nosy hač do dźensnišeho jeho mjeno.
Na dworje něhdyšeje Lessingoweje šule při Lawskich hrjebjach wotkrychu w lěće 1958 pomnik za Pawoła Njeka, kiž bu kaž šula sama w 1990tych lětach wotstronjene.
Trudla Malinkowa: Serbske pomniki.
Chorwatska je stat w južnej Europje na Balkanskej połkupje.
Rozpřestrěwa so wot Jadranskeho morja w zapadźe hač k Dunajej na wuchodźe a mjezuje ze Słowjenskej, Madźarskej, Serbiskej, Bosniskej a Hercegowinu, Čornej Horu a Italskej.
Hač do lěta 1918 běše Chorwatska z dźělom madźarskeje połojcy Rakusko-Wuherskeje.
Po rozpušćenju dwójneje monarchije přińdźe k nowozałoženej Juhosłowjanskej.
Za čas Druheje swětoweje wójny eksistowaše tak mjenowany Njewotwisny stat Chorwatska, fašistiski režim, kotryž steješe pod škitom nacionalsocialistiskeje Němskeje.
Po 1945 bě Chorwatska jedna z šěsć juhosłowjanskich republikow.
Po rozpušćenju mnohonarodnostneho stata a Chorwatskej wójnje spočatk 1990tych lět bu kraj k prěnjemu razej po nimale tysac lětach njewotwisny.
Wot 1. julija 2013 je Chorwatska z čłonom Europskeje unije.
Stolica a najwjetše město Chorwatskeje je Zagreb; druhe wulke města su Split, Osijek, Rijeka, Zadar, Slavonski Brod, Dubrovnik, Šibenik, Varaždin, Vinkovci, Bjelovar atd.
Wuznamny hospodarska hałuza je turizm, wosebje podłu jadranskeho pobrjoha mjez Istriskej a Dalmaciskej, hdźež je wjele kupow.  Commons: Chorwatska – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Čłonske staty Europskeje unije Awstriska | Belgiska | Bołharska | Cypernska | Čěska | Danska | Estiska | Finska | Francoska | Grjekska | Chorwatska | Irska | Italska | Letiska | Litawska | Luxemburgska | Madźarska | Malta | Němska | Nižozemska | Portugalska | Pólska | Rumunska | Słowakska | Słowjenska | Španiska | Šwedska Kandidaty: Čorna Hora | Serbiska | Sewjerna Makedonska | Turkowska Staty a wotwisne teritorije w Europje Staty • Albanska • Andorra • Awstriska • Belgiska • Běłoruska • Bołharska • Bosniska a Hercegowina • Čěska republika • Čorna Hora • Danska • Estiska • Finska • Francoska • Grjekska • Chorwatska • Irska • Islandska • Italska • Letiska • Liechtenstein • Litawska • Luxemburgska • Madźarska • Malta • Moldawska • Monaco • Němska • Nižozemska • Norwegska • Pólska • Portugalska • Rumunska • Ruska1 • San Marino • Serbiska • Sewjerna Makedonska • Słowakska • Słowjenska • Španiska • Šwedska • Šwicarska • Turkowska1 • Ukraina • Vatikanske město • Zjednoćene kralestwo Zwadne teritorije: Kosowo • Podnisterska Druhe teritorije: Åland • Baskiska • Bretanja • Ferejske kupy • Friziska • Friulska • Gagauska • Galicija • Gibraltar • Guernsey • Jendźelska • Jersey • Katalanska • Korniska • Łužica • Man • Sewjerna Irska • Svalbard • Šotiska • Waliziska 1 Leži zdźěla w Aziji.
Leži při rěce Tlumač w historiskej Galiciskej něhdźe dźewjeć kilometrow wuchodnje Iwano-Frankiwska.
Sydlišćo je so w lěće 1143 prěni raz naspomniło.
Wot lěta 1448 měšćanske prawa.
Leži w europskim dźělu Ruskeje něhdźe 1350 kilometrow wuchodnje Moskwy při zliwje rěkow Bjeleje a Ufy.
Ma wjace hač milion wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1574 załožiło a ma wot lěta 1586 měšćanske prawa.
Po nawróćenju do Łužicy skutkowaše wot 1695 w Čornym Chołmcu, a to do 1701 jako pomocny farar a wot 1701 do 1725 jako farar.
Kaž nan a bratr pisaše po baroknym wašnju składnostne basnje w němskej a tež w serbskej rěči.
Z lěta 1701 je so tajka serbska baseń wuchowała, wěnowana nanej składnostnje 50. měšniskeho jubileja.
29. januara abo 29. wulkeho róžka je 29. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 336 dnjow hač do kónca lěta.
Japanska žada sej přeco hišće wróćbu kupy Kunašir.
Leži při rěce Dnjestr něhdźe 30 kilometrow sewjernje Iwano-Frankiwska a je jedne wot historisce najwuznamnišich městow dźensnišeje Ukrainy kaž tež historiske srjedźišćo Galiciskeje.
Sydlišćo je so w lěće 898 prěni raz naspomniło.
Wysoko nad Dnjestrom natwarichu tu mócny hród, kotryž bě wot lěta 1144 sydło wjerchow z Halyča, kotřiž kontrolowachu sčasami teritorij hač k delnjemu běhej Dunaja.
W lěće 1367 dósta sydlišćo měšćanske prawa.
Hród bu w 17. lětstotku wot Tatarow zničeny.
Wot lěta 1772 słušeše Halyč k rakuskemu krajej Galiciska, kotryž bu po měsće pomjenowany.
Po Prěnjej swětowej wójnje přeńdźe do Pólskeje a wot kónca Druheje swětoweje wójny je dźěl Ukrainy.
Leži při rěce Plisa něhdźe 55 kilometrow sewjerowuchodnje Minska.
Ma něhdźe 64 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1643 załožiło a ma wot lěta 1963 měšćanske prawa.
Wona je 897 kilometrow dołha.
W starowěku njeseše rěka łaćonske mjeno Durius.
Jeho rěčina wobjimuje 98.400 km², wot toho słuša najwjetši dźěl k španiskemu regionej Kastilska-Léon.
Podłu rěki so plahuje wino, mjez druhim znate portske wino we wokolinje portugalskeho města Porto.
Tam so nětko sylnišo molerstwu wěnuje a akwarele z wjesnymi a błótowskimi motiwami moluje.
Wot lěta 1948 běše čłon Koła serbskich tworjacych wuměłcow a wot 1953 tež čłon Zwjazka tworjacych wuměłcow Němskeje demokratiskeje republiki.
W Bórkowach nawjedowaše wjacore lěta kružk molerjow.
Wuměłska tworiwosć Wylema Šybarja so 1956 z Mytom Carla Blechena, spožčeny wot rady Choćebuskeho wobwoda, 1959 a tež 1970 z Mytom Ćišinskeho a 1964 z Wuměłskim mytom Domowiny počesći.
Křišow je hornjołužiska wjeska z 280 wobydlerjemi na zapadźe Zhorjelskeho wokrjesa, kotraž słuša wot lěta 1994 ke gmejnje Vierkirchen.
Leži něhdźe štyri kilometry wuchodnje Wósporka.
Wjes nadeńdźe so zapadnje Limasa a južnje zwjazkoweje awtodróhi 4 při Křišowskej wodźe, prawym přitoku Lubaty.
Sewjernje Křišowa běžeše hranica mjez pruskimaj wokrjesomaj Rózbork a Zhorjelc; zapadnje wsy běži hač do dźensnišeho hranica mjez Budyskim a Zhorjelskim wokrjesom, kotraž wotpowědowaše mjez 1815 a 1945 saksko-pruskej krajnej hranicy.
Susodne wsy su Prochnow na wuchodźe, Ćetow na juhowuchodźe, Malećicy za Lubatu na juhozapadźe, Wóspork na zapadźe a Hbjelsk na sewjerozapadźe.
Wotrězk Jakuboweho puća ze Zhorjelca do Budyšina wjedźe přez Křišow.
Křišow je po sydlišćowej formje nawsowc a naspomni so prěni raz w lěće 1305 w najstaršej Zhorjelskej měšćanskej knize jako Chrisow.
Mjeno pochadźa najskerje wot załožerja wsy, wěsteho Kriša.
Křišow bě hižo w lěće 1495 wosadna wjes, ke kotrejž słušeštej tež Malećicy a Ćetow z filialnej cyrkwju.
Srjedźowěkowska cyrkej bu 1617 přetwarjena a znowa po wohnju lěta 1703, kotryž bě połojcu wjeski zničił.
Nowe mjeno nima žanoho zwiska z wjesnymi stawiznami a bu – hinak hač w druhich wsach tuteje kónčiny – po wójnje wobchowane.
W Druhej swětowej wójnje padnychu 32 Křišowčenjo.
Na kěrchowje buchu pochowani 216 němskich wojakow, kiž zemrěchu w běhu wojowanja wokoło Křišowa a Ćetowa mjez 18. a 24. aprylom 1945, při čimž so tež 15 twarjenjow we wsy ćežko abo samo dospołnje zničichu.
Susodny Ćetow bě hižo hač do lěta 1874 z wjesnym dźělom Křišowa a znowa wot 1974.
We 1880tych měješe wjes po statistice Arnošta Muki cyłkownje 518 wobydlerjow, z nich 368 Serbow a 150 Němcow.
Z tym bě tehdy hromadźe z Ćetowom jenička zwjetša serbska wjes Zhorjelskeho wokrjesa a ležeše při wuchodnej kromje serbskeho rěčneho teritorija.
W cyłej Křišowskej wosadźe chodźachu tehdy hišće 498 wosadnych k serbskej spowědźi, ale hižo 581 k němskej.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 hišće šěsć serbskich wobydlerjow, z nich jednoho jeničkeho młodostneho.
Arnošt Fürchtegott Šołta – serbski superintendent a zakitowar serbstwa; 1819–58 Křišowski farar Handrij Pjenck – duchowny, wučer, redaktor a přełožer; 1846–49 jako domjacy wučer a pomocny prědar w Křišowje Jan Krušwica – farar a spisaćel nabožinskich spisow; dźěłaše wokoło 1843 skrótka jako domjacy wučer w Křišowje Jurij Brósk – farar, přełožowar a basnik; 1861–1902 Křišowski farar.
Marko Grojlich: Křišow – dźensa jenož hišće Buchholz.
82. → wšě wjeski Arnošt Muka: Statistika Łužiskich Serbow.
Šalkar je město w Kazachstanje.
Je zarjadniske sydło Šalkarskeho rajona.
Leži něhdźe 360 kilometrow juhowuchodnje města Aktobe.
Sabine Friedel je sakska politikarka Socialnodemokratiskeje strony Němskeje a wot lěta 2009 přez krajnu lisćinu zapósłanča sakskeho krajneho sejma.
Wona je ženjena a bydli w Drježdźanach.
Protyka za lěto 1847 01. januara: Delnjoserbsko-němski słownik Johanna Georga Zwahra wuńdźe.
07. apryla: Załoženje Maćicy Serbskeje z předsydu Bjedrichom Adolfom Klinom w Budyšinje.
Toržok je město w Ruskej federaciji.
Manturowo je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1617 załožiło a ma wot lěta 1958 měšćanske prawa.
Pětr Šěrach bě serbski ewangelski farar, magister a zakitowar serbskeje rěče.
Narodźi so jako syn Křidołskeho bura a šołty a wopytowaše wšelakore šule w Kamjencu, Drježdźanach, Mišnje, Kamjenicy a Schneebergu kaž tež gymnazij w Šwikawje.
1678 zahajeny studij teologije w Lipsku dyrbi dla bližaceho so mora wopušćić.
Po nawróće do Łužicy dźěła najprjedy jako domjacy wučer w zemjanskich swójbach a wot 1686 jako farar w Chrjebi.
Tamny wnuk Hadam Bohuchwał płaći jako załožer pčołarskeje wědomosće we Łužicy.
Błažij Nawka: Šěrach, Pětr.
Je zarjadniske sydło gmejny Kwětanecy při jězoru a leži 165 m nad mórskej hładźinu.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Kolme je z lěta 1396.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 401 wobydlerjow, mjez nimi 200 Serbow.
W cyłej Chołmjanskej wosadźe chodźachu tehdy hišće 80 wosadnych k serbskej a 433 k němskej spowědźi.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 1 %.
118. → wšě wjeski Arnošt Muka: Statistika Łužiskich Serbow.
Hornja Boršć je wjes ze 122 wobydlerjemi w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin.
Słuša ke gmejnje Hodźij a leži 235 m nad mórskej hładźinu.
Wjeski leži w hornjołužiskich honach něhdźe štyri kilometry zapadnje Budyšina.
Susodne wjeski su Tři Hwězdy w sewjeru, Sćijecy we wuchodźe a Mała Boršć w juhozapadźe.
, Avar// Glottolog 2.7.
Jědlica je wjes ze 179 wobydlerjemi w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin.
Słuša ke gmejnje Porchow a leži 218 m nad mórskej hładźinu.
Susodne wjeski su Nowy Dwór w sewjeru, Mały Wosyk we wuchodźe, Horni Wujězd w juhu a Bukowc w zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Gedelicz pochadźa z lěta 1355.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 171 wobydlerjow, z nich 136 Serbow. staw: 9. meje 2011; Wuslědki censusa 2011 za Porchowsku gmejnu Křesćan Bohuwěr Pful: Łužiski serbski słownik.
97. → wšě wjeski  Commons: Jědlica – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Wjesne dźěle Porchowa Bukowc | Horni Wujězd (Uhyst a.
Leži při juhozapadnym brjoze Ontarioskeho jězora něhdźe 70 kilometrow juhozapadnje Toronta.
Město ma něhdźe 500.000 wobydlerjow.
Tuchorski kěrchow je najwjetše pohrjebnišćo w Budyšinje.
Nadeńdźe so wuchodnje stareho města mjez Lubijskej dróhu na juhu a Mužakowskej na sewjeru.
Prěni kěrchow na tutym městnje bu w lěće 1523 wot města załoženy před tehdyšimi wonkownymi Bohatymi wrotami.
Swoje mjeno dósta wot Tuchorskeje kapałki, kotruž bě měšćanska rada z Tuchorskeho lěsa blisko Hornjeho Wujězda tamle přepołožiła.
Dla přiběraceje ludnosće dyrbješe so pohrjebnišćo wjacore razy rozšěrić, wosebje w 19. lětstotku.
Dźensa ma přestrjeń wot 7,9 hektarow a skići městno za 5000 rowow.
Wobchowali su so mnohe historiske narowne kamjenje kaž tež rownišća bohatych Budyskich swójbow, kaž na přikład Franckec rownišćo.
Na Tuchorskim kěrchowje nadeńdu so tež rowy wjacorych wuznamnych ewangelskich Serbow, kaž na přikład Arnošta Muki, Jurja Wjele, Božidara Dobruckeho, Měrćina Kaspera a Pětra Malinka.
Wón bu pomjenowany po figurje Semphyra z ruskeje basnje Aleksandra Puškina.
Křesćan Krawc je serbski spisowaćel a awtor wjertnych knihow.
Narodźi so jako syn twarskeho mištra Pawoła Krawca w tehdy hišće serbskim Lemišowje.
Studowaše žurnalistiku a ratarstwo a bě mjez druhim reporter Choćebuskeho serbskeho rozhłosa a lektor w Ludowym nakładnistwje.
Wón dźěła dźensa jako swobodny awtor a bydli w Hrubjelčicach.
Nadir leži na podlěšenju lotoweho směra dele a móže jako směrowe podaće tež za lotowy směr stać.
Nadir je wažny dypk na jednotnej kuli za sferisku astronomiju a trigonometriju.
W geodeziji a fotogrametriji so wysokostne kuty druhdy na nadir poćahuja.
Von Breitenbuch bu jako direktny kandidat swojeje strony při wólbach 2019 z 34,9 % hłosow znowa woleny.
Daşoguz je město na samym sewjeru Turkmenistana, bjezposrědnje při uzbekskej hranicy.
Leži při sewjernej kromje pusćiny Karakum we wot rěki Amudarja powodźenej krajinje něhdźe 455 kilometrow sewjernje Ašgabata.
Ma něhdźe 275 tysac wobydlerjow.
Słowjenjo su skupina ludow z podobnymi rěčemi, kotrež so do wjacorych kmjenow rozdźěluja.
Jeho pupki su tołsty a lěpjate.
Njewopróšene kćenja maja žołte blečki, mjeztym starše abo wopróšene kćenje oranžowe a čerwjene blečki.
Často hižo za čas lěća so łopjena přebarbja.
Jeho larwy jědźa w nutřkownym łopjenow.
Wón rosće na wutkatych, hłuboko sahacych, humoznych, pěskowych a hlinowych pódach.
Běła jěrowc je na sewjernej balkanskej połkupje rozšěrjeny.
Nimo toho bu wón w srjedźnej Europje nasadźany.
Sorta 'Baumannii' njese dospołnje kćějace kćenja a docpěwa wysokosć wot 20 hač do 25 m.
Wona kćenja su šikwane a běłe.
Sorta 'Pyramidalis' rosće šěroko pyramidalnje a docpěwa wysokosć wot hač do 8 m.
Sorta 'Globosum' docpěwa wysokosć wot 8 m.
Retkinia je něhdyša wjes a nětčiše nowotwarske sydlišćo z 1970tych lět w zapadnym dźělu Łódźe w Pólskej.
Bywša wjeska naspomni so prěni raz w lěće 1398.
Při prezidentowych wólbach w Awstriskej dnja 4. decembra 2016 doby wón 53 % hłosow a je tuž wot 26. januara 2017 zwjazkowy prezident Awstriskeje.
Wot 1997 do 2008 bě zwjazkowy rěčnik awstriskich Zelenych a wot 1999 do 2008 zdobom frakciski předsyda swojeje strony w awstriskim parlamenće.
Wot 2012 do 2015 bě čłon Wienskeje gmejnskeje rady.
2016 kandidowaše oficielnje jako njewotwisny kandidat při prezidentowych wólbach.
Tulun je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1735 załožiło a ma wot lěta 1927 měšćanske prawa.
Ma něhdźe 1,6 milionow wobydlerjow na přestrjeni wot 217.000 kwadratnych kilometrow a je potajkim jenož rědko wobsydleny.
Najwjetše města w Idaho su Boise a Meridian.
22 procentow wobydlerstwa maja němskich prjedownikow.
Najwjetša nabožinska skupina su Mormonojo.
Achtala je městačko na sewjeru Armenskeje, njedaloko georgiskeje hranicy.
Leži při rěce Debed w Loriskej prowincy něhdźe 180 kilometrow sewjernje Jerjewana.
Kozync je ród ze swójby łušćinowcow.
Družiny su jednolětne abo wjacelětne zela a kerki, kotrychž wysokosć jara wariěruje.
Łopjena su zwjetša pjerite, při čimž móže hač do 45 pjera wustupować.
Mjetelowe kćenja steja w pakićach abo kićach w łopjenowych rozporach blisko kónčkow wurostkow.
Najwjetše družiny preferuja přesakliwe pódy a dospołnje słónčne stejnišćo.
Wustupuja w měrnych conach sewjerneje połkule.
Ród wobsahuje něhdźe 2000 družinow.
Krasnojarsk je wulkoměsto w aziskim dźělu Ruskej federaciji.
Leži na juhu Sibirskeje nad rěku Jenisej, něhdźe 4100 kilometrow wuchodnje Moskwy, stolicy federacije.
Krasnojarsk ma nimale milion wobydlerjow a je po Nowosibirsku a Omsku třeće najwjetše město Sibirskeje.
Je tu wuznamne dwórnišćo Transsibirskeje železnicy, wažny rěčny přistaw při Jeniseju a wulka produkcija aluminija.
2. decembra abo 2. hodownika je 336. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 29 dnjow hač do kónca lěta.
22. decembra abo 22. hodownika je 356. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće dźewjeć dnjow hač do kónca lěta.
Leža 165 m nad mórskej hładźinu při rěce Čornicy a maja 127 wobydlerjow.
Wokolne wsy su Haslow na sewjeru, Myšecy a Prěčecy na juhu, Čornecy na zapadźe kaž tež Baćoń na sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako sydło wěsteho Martinus de Schulsewicz je z lěta 1359.
Wolfgang Schäuble je němski politikar Křesćansko-demokratiskeje unije Němskeje.
Schäuble je wot 1972 čłon zwjazkoweho sejma a tuž zapósłanc z najdlěšim skutkowanjom w stawiznach Zwjazkoweje republiki.
Dnja 24. oktobra 2017 bu wuzwoleny za prezidenta zwjazkoweho sejma.
Wot 1991 do 2000 bě frakciski předsyda CDU w zwjazkowym sejmje a wot 1998 do 2000 jako naslědnik Helmuta Kohla a předchadnik Angele Merkel zwjazkowy předsyda CDU.
Schäuble je ewangelski, woženjeny a nan štyrjoch dźěći.
Wón bydli w Offenburgu.
Do toho bě wot lěta 1972 dźěl gmejny Kśišow.
Leži něhdźe jědnaće kilometrow juhozapadnje Choćebuza bjezposrědnje při awtodróze 15 a ma wokoło sto wobydlerjow.
Wjeska so w lěće 1446 k prěnjemu razej naspomni.
Po statistice Arnošta Muki měješe wjes w lěće 1884 cyłkownje 140 wobydlerjow, z nich 136 Serbow a štyrjo Němcy.
Mježdurječensk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1946 załožiło jako wjes Olžeras a ma wot lěta 1955 měšćanske prawa.
Tašir je městačko na sewjeru Armenskeje, njedaloko georgiskeje hranicy.
Leži w Loriskej prowincy něhdźe 170 kilometrow sewjernje Jerjewana.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1834 jako ruska wjes Woroncowka załožiło a ma wot lěta 1983 měšćanske prawa.
Aksaj je město w zapadnym Kazachstanje, blisko ruskeje hranicy.
Je zarjadniske sydło Burlinskeho rajona.
Leži při rěce Utwa něhdźe 150 kilometrow wuchodnje Orala.
Leži při brjoze Kengirskeho spjateho jězora, něhdźe 530 kilometrow juhozapadnje Karagandy.
Protyka za lěto 1890 10. awgusta: W Barće wotměje so pod nawodom Mikławša Zarjeńka šěsnata Schadźowanka.
02. decembra: Mjez Budyšinom a Rakecami zahaji so nowa železniska čara.
Protyka za lěto 1895 18. januara: Załoženje Serbskeho spěwarskeho towarstwa „Meja" w Radworju z předsydu Janom Hantušom a dirigentom Jurjom Słodeńkom.
24. januara: W Ralbicach załoži so spěwarske towarstwo Lilija.
01. awgusta: Mjez Lubijom a Wósporkom zahaji so nowa železniska čara.
02. awgusta: W Radworju połoži so zakładny kamjeń za nowu wosadnu cyrkej.
07. awgusta: W Husce wotměje so pod nawodom Mikławša Andrickeho 21. schadźowanka.
W lětomaj 1848/49 słušeše k wjednikam serbskeho burskeho hibanja.
W meji 1848 organizowaše pod wliwom rewolucije zhromadźizny serbskich burow z Radworja a wokoliny sobu.
Z toho nasta burska peticija, kotruž spočatk septembra 1848 na druhu komoru Sakskeho krajneho sejma w Drježdźanach wotpósłachu.
Peticija wobsahowa 28 politiskich a socialnych žadanjow wo polěpšenje situacije burskeje ludnosće kaž tež serbskeje rěče a kultury.
Ćěsla wuzwoli so za předsydu w juniju załoženeho Radworskeho serbskeho burskeho towarstwa, kotrež słužeše wšěm pozdźišo załoženym serbskim wjesnym towarstwam jako přikład.
Wot 1848 do 1852 bě Michał Ćěsla ze zapósłancom Hornjołužiskeho prowincialneho sejma w Budyšinje, hdźež zastupowaše zajimy serbskich burow.
Erhard Hartstock: Ćěsla, Michał.
Balašow je město w juhu Ruskeje federacije.
Mičurinsk je město w Ruskej federaciji.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1635 jako město Kozlow załožiło.
Běła je hornjołužiska wjes w Budyskim wokrjesu, kotraž słuša wot lěta 2019 ke Kamjencej.
Do toho bě po wobydlerstwje druhi najwjetši dźěl gmejny Schönteichen a jeje sydło.
Leži sewjernje Kamjenca na wuchodnym boku puća do Njedźichowa.
Naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1225 jako Bel a bě znajmjeńša wot 1466 ryćerske sydło.
23. decembra abo 23. hodownika je 357. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće wósom dnjow hač do kónca lěta.
Roman Osipovič Jakobson bě ruski rěčespytnik, filolog a slawist.
Płaći jako jedyn z wliwapołnišich rěčespytnikow 20. lětstotka.
Jakobson studowaše wot 1914 hač do 1918 na rěčespytnej fakulće Moskowskeje uniwersity a pozdźišo bě wysokošulski wučer na Masarykowej uniwersiće w Brnje, Columbiaskej uniwersiće w New Yorku, Harvardowej uniwersiće w Bostonje.
Wón bě załožer rěčespytneho koła w Moskwje, čłon Praskeho rěčespytneho koła a po Druhej swětowej wójnje Mjezynarodneho komiteja slawistow.
Wón je wjacore słowjanske rěče wobknježił.
Praha: Academia 2005 Roman.
Leži při južnej kromje kraja na brjoze Azowskeho morja něhdźe 170 kilometrow juhowuchodnje wot města Zaporižžja.
Ma něhdźe 114 tysac wobydlerjow a je wuznamny přistaw.
Sydlišćo je so w lěće 1827 załožiło a ma wot lěta 1835 měšćanske prawa.
Ostryopsis Decne.: Z jenož dwěmaj bjezwuwzaćnje w Chinskej domjacymaj družinomaj.
W internetowym słowniku: Hainbuche W internetowym słowniku: Weißbuche Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Kerija je ród ze swójby róžowych rostlinow.
Aprikozojte płody su žołtojte.
Rostlina je domjaca w Chinskej a so w Japanskej plahuje, tež jako bonsaj.
Sorta 'Albo-plena' njese běłe, wupjelnjene kćenja.
Sorta 'Benichidori' kćěje pozdźe z wupjelnjenymi, róžojtymi kćenjemi.
Sorta 'Pendula' ma wisace hałuzy.
Hanka Krawcec bě serbska wuměłska molerka, grafikarka a ilustratorka a płaći jako prěnja profesionelna serbska wuměłča.
W lěće 1921 bě sobuzałožerka Koła serbskich tworjacych wuměłcow.
Po nawróće do Němskeje w lěće 1928 dźěłaše hač do kónca Druheje swětoweje wójny w Berlinskim wabjenskim ateljeju Egona Judy a hnydom po wójnje pola Domowiny w Budyšinje, hdźež stwori hač do dźensnišeho płaćiwy emblem Zwjazka łužiskich Serbow.
Poslednje lěta swojeho žiwjenja přebywaše w hladarni bliskeho Filipova pola Jiříkova.
Wona bu pohrjebana w swójbnym rowje na Warnočanskim kěrchowje.
Jeje dźěła su zastupjene mjez druhim w zběrkach Čěskeje narodneje galerije a Narodneho muzeja w Praze.
W lěće 1982 dósta Myto Ćišinskeho za swój žiwjenski skutk.
Milan Hrabal: Hanka Krawcec.
Rozhlad 1990, str.
Jan Bjarnat Krušwica bě serbski farar, kěrlušer a kulturny prócowar.
Po nawróće do Łužicy skutkowaše jako farar najprjedy w Hbjelsku a potom přez 40 lět hač do swojeje smjerće w delnjołužiskim Wjerbnje.
Do Wjerbnjanskeje wosady přińdźe přećiwo woli tamnišeho feudalneho patrona a měješe tohodla z wjele ćežemi wojować.
Pola Mata Kosyka bě delnjoserbšćinu nawuknył.
Jan Bjarnat Krušwica bě składnostny spisowaćel a kěrlušer.
W swojej wosadźe wojowaše za wuchowanje serbšćiny a zawjedźe samostatnu serbsku božu słužbu.
W lěće 1883 docpě wužiwanje nowych serbskich spěwarskich.
W lěće 1895 wutwori Raiffeisenowe towarstwo za Wjerbno a wokolinu k spěchowanju tamnišeho ratarstwa.
Krušwica bě w lěće 1880 ze sobuzałožerjom Maśicy Serbskeje a hač do swojeje smjerće jeje městopředsyda.
Wón bu dnja 16. oktobra 1919 na Wjerbnjanskim kěrchowje pochowany.
304 Spominamy, Pomhaj Bόh, awgust 2011, str.
W Nowym Casniku 39/2019, str.
Leži při wuliwje rěki Dzisny do Zapadneje Dwiny něhdźe 130 kilometrow sewjerozapadnje Wicebska a 45 kilometrow zdalene wot letiskeje hranicy.
Sydlišćo je so w lěće 1461 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1569 měšćanske prawa.
Wona nadeńdźe so wosrjedź wsy při Parkowej dróze, sewjernje torhošća a juhozapadnje hrodu.
Zapadnje cyrkwje ćeče Bóšičanska woda nimo dweju hatow, Farskeho a Hrodowskeho.
Prěnjotnje rozpřestrěwaše so kěrchow kołowokoło cyrkwje a někotre starše narowne pomniki su so tam wobchowali, mjez nimi tež serbske.
Dwurěčny stej tež pomnik za padnjenych Prěnjeje swětoweje wójny před sewjernym zachodom a Pjekarske wrota před južnym.
Dźensniša cyrkej je so spočatk 17. lětstotka na městnje staršeho předchadnika natwariła.
Znowa přetwarichu cyrkej w lěće 1796; 1834 ju restawrowachu.
W poslednich dnjach Druheje swětoweje wójny bu Njeswačanska cyrkej w aprylu 1945 hač na murje zničena a wot 1947 do 1951 znowa natwarjena.
Wěža dósta při tym jenož prowizorisku stanowu třěchu.
W nutřkownym nadeńdu so na třoch bokach cyrkwinskeje łódźe drjewjane empory.
Při sewjernej stronje je loža zatwarjena, kotraž słužeše w zašłosći Njeswačanskim knjezam.
Byrgle pochadźeja z firmy Hermanna Eule w Budyšinje.
Na něhdyšim kěrchowje wokoło cyrkwje nadeńdźe so nimo někotrych starych narownych pomnikow z němskimi napisami tež wojerski pomnik za padnjenych Prěnjeje swětoweje wójny ze serbskim hrónčkom a při kěrchowskej muri wopomnjenska tafla za fararja Jurja Mjenja.
Hižo spočatk 14. lětstotka mějachu w Njeswačidle mału kapałku, kotraž so wot Hodźija sem zarjadowaše.
W lěće 1324 naspomni so Theodoricus Plebanus jako farar we wjesce Neschwarz.
W katolskim času měješe Njeswačanska cyrkej tři wołtarje.
W Druhej swětowej wójnje spali cyrkej w běhu wojowanjow wo Budyšin kónc apryla 1945 hač na zakładne murje.
Mjeztym zo bu cyrkwinska łódź hižo w lětach 1947–51 po planach Oswina Hempela z Drježdźan zaso natwarjena, rekonstruowachu hawbu cyrkwinskeje wěže hakle w lěće 2009.
Trěbne pjenjezy zběraše spěchowanske towarstwo.
Woheń přetrachu mjez druhim štyriposchodowy pěskowcowy wołtar Michaela Schwenki z Pěrna, drjewjana křižowanska skupina z doby do reformacije, durje sakristije z kowaneho železa, narowne pomniki z pěskowca při wołtarju kaž tež pěskowcowy epitaf.
Dźensniša dupa je so dokładnje po přikładźe swojeje předchadnicy wuhotowała.
Postawa „Njeswačanskeje maćerje božeje" nadeńdźe so dźensa w Radworskej wosadnej cyrkwi.
Dźensniše woclowe zwony pochadźeja z lijernje VEB Stahlgießerei Morgenröthe-Rautenkranz a buchu w lěće 1962 zhotowjene.
Do Druheje swětoweje wójny měješe Njeswačanska cyrkej tři bronzowe zwony z Gruhlec lijernje w Małym Wjelkowje z lěta 1844.
Spočatk wójny dyrbjachu je wotedać, zo bychu so za wójnske zaměry wužili.
Srjedźny zwón nadeńdźechu po wójnje w jednym Hamburgskim składnišću.
Cyrkwina wěža bjez hawby w lěće 2003 Cyrkwina wěža Wołtar Pjekarske wrota Serbske hrónčko při wojerskim pomniku na kěrchowje Do Njeswačanskeje wosady słušeja – nimo wosadneje wsy sameje – přewažnje ewangelske wjeski Banecy, Bóšicy, Holešow, Holešowska Dubrawka, Chasow, Łahow, Łomsk, Łuh, Miłkecy, Šešow, Wbohow, Wětrow, Wutołčicy a Zarěč kaž tež ewangelscy wobydlerjo přewažnje katolskich wsow Baćoń, Dobrošicy, Haslow, Hora, Jaseńca, Koslow a Łusč.
Ewangelske susodne wosady su Rakečanska na sewjeru, Łupjanska na wuchodźe, Michałska a Hodźijska na juhu kaž tež Smječkečanska na zapadźe.
W: Gemeindechronik Neschwitz – Njeswačidło.
Rašyn je wjes na juhozapadźe Delnjeje Łužicy we wokrjesu Hornje Błóta-Łužica, kotraž słuša wot lěta 2002 do gmejny Nowa Jazorina.
Wjeska nadeńdźe so na samym sewjeru gmejny, něhdźe sydom kilometrow juhozapadnje Drjowka.
Susodne wjeski su Maliń na sewjeru, Wiki na wuchodźe, Lindow na juhu a Lubochow na juhozapadźe.
Prěni raz naspomni so wjes hakle w lěće 1582, a to hižo pod dźensnišim mjenom.
Hač do lěta 2002 tworješe Rašyn samostatnu gmejnu.
Po statistice Arnošta Muki měješe Rašyn srjedź 1880tych lět cyłkownje 159 wobydlerjow, z kotrychž bě 40 Serbow a 119 Němcow.
Andricki je serbske swójbne mjeno, kotrež wot wosoboweho mjena Handrij pochadźa.
Hłušina je hornjołužiska wjeska, kotraž słuša wot lěta 2003 k Lubijej.
Leži we wuchodnym dźělu Hornjołužiskich honow sydom kilometrow sewjernje Lubijskeho stareho města a 218 m nad mórskej hładźinu na prawym boku Lubaty.
Prěnje naspomnjenje jako Glussina pochadźa z lěta 1241.
Wot lěta 1895 měješe Hłušina zastanišćo při železniskej čarje Lubij–Wóspork, kotraž so 1903 hač do Barta a 1906 hač do Radworja podlěši, hdźež bě z čaru Budyšin–Wojerecy zwjazana.
Po statistice Arnošta Muki měješe Hłušina w lěće 1884 240 wobydlerjow, mjez nimi 219 Němcow a 21 Serbow, kiž rěčachu Lubijsku narěč.
Ewangelscy Hłušinjenjo přisłušeja wot 16. lětstotka Ketličanskej wosadźe.
Małe Antile su rjećaz kupow we wuchodnym Karibiskim morju, kotryž so wot venezuelskeho pobrjoha w juhu hač ke Knježniskim kupam w sewjeru rozpřestrěwa.
Wone stworja hromadźe z Bahamami a Wulkimi Antilami Zapadoindiske kupy.
Małe Antile rozdźěleja so do tak mjenowanych Kupow nad wětrom a Kupow pod wětrom.
Mjenje pochadźataj wot w tutych kónčinach knježacych pasatowych wětrow.
11. meje abo 11. róžownika je 131. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 234 dnjow hač do kónca lěta.
0330: Romski kejžor Konstantin Wulki poswjeći po wjacorych lětach twarjenja dotalne město Bycanc pod mjenom Nova Roma a postaji je za nowu stolicu Romskeho mócnarstwa.
Po jeho smjerći dósta město mjeno Konstantinopel.
1818: W Stockholmje krónuje so Korla XIV.
Jan za noweho krala Šwedskeje a załoži z tym kralowski ród Bernadotte.
1858: Wuchodny dźěl dotalneho teritorija Minnesota přijmje so pod mjenom Minnesota jako 32. zwjazkowy stat Zjednoćenych statow.
Stolica noweho stata, kotryž jenož dwě lěće dołho wobsteji, je Wladikawkaz.
1960: Israelska tajna słužba Mossad zaja w Argentinskej nacionalsocialistiskeho złóstnika Adolfa Eichmanna a wotwjedźe jeho do Israela.
1973: Zwjazkowy sejm ratifikuje zakładne zrěčenje mjez Zwjazkowej republiku Němskej a Němskej demokratiskej republiku.
1974: Při zemjerženju sylnosće 7 zemrě w chinskimaj prowincomaj Sichuan a Yunnan 20.000 ludźi.
2003: Při referendumje w Litawskej hłosuje 91,1 % wolerjow za přistup baltiskeho kraja do Europskeje unije.
19. měrca abo 19. nalětnika je 78. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 287 dnjow hač do kónca lěta.
29. februara abo 29. małeho róžka jewi so jenož w přestupnych lětach jako přidatny přestupny dźeń a je w tutych lětach 60. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 306 dnjow hač do kónca lěta.
Husta króna wobsteji ze sylnych hałuzow a je na runym a šwižnym zdónku.
Hłowne hałuzy nahle horje rostu.
Měnjate, stołpikate łopjena su jejkojte hač eliptiske, karbowane hač rězane, na delnim boku druhdy husto kosmate a docpěja 4 hač do 10 cm.
Na krótkich wurostkach steja husto w promjenjach.
Běłe abo nazeleń běłe kćenja so před abo z łopjenami jewja.
Wone njejsu wupjelnjene, steja po dwěmaj hač po třoch a docpěja přeměr wokoło 2 cm.
Zwonkowna kroma je njeprawidłownje zubate.
Płody jara wariěruja po poddružinje.
Jich mjaso je zelene abo žołte.
Slowki su wulke, kulojte hač krótko-owalne, zwjetša módro-wioletne a wot awgusta zezrawja.
Knykački su jejkojte, kónčkojte, módre hač wioletne.
Mirabele su małke, kulowate a žołte.
Ma radšo humusowe pódy, ale hewak je skromna.
Pochadźa originalnje z prědnjeje Azije.
Jeho płód je knykačk resp. knykawka.
11. januara abo 11. wulkeho róžka je jědnaty dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 354 dnjow hač do kónca lěta.
1158: Vladislav II. bu jako čěski kral wuzwoleny.
1946: W Albanskej wozjewi Enver Hoxha ludowu republiku.
1949: Wuchodne strony Němskeje přińdu pod pólske zarjadnistwo.
Pupki njejsu lěpjate.
Hałuzy su wodorune abo wisace.
Jejkojty kapslowy płód nima kałače.
Rostlina je domjacy w sewjernej Americe a w Europje w parkach wustupuje.
-Malawi je nutřkokrajny stat při Malawiskim jězoru w južnej Africe.
Mjezuje z Tansaniju w sewjeru, z Mosambikom we wuchodźe a juhu a ze Sambiju w zapadźe.
Stolica je Lilongwe, kotraž so namaka w srjedźišću kraja blisko sambiskeje hranicy.
Geert Wilhelm Mackenroth je němski sudnik a politikar Křesćansko-demokratiskeje Unije Němskeje a wot lěta 2009 zapósłanc wólbneho wokrjesa 37 w sakskim krajnym sejmje.
Wón bě mjez 2004 a 2009 jako statny minister za justicu čłon sakskeho knježerstwa a sakski čłon zwjazkoweje rady.
Mackenroth bu 2009 jako direktny kandidat swojeje strony z 33,2 % hłosow woleny.
2014 móžeše swój mandat we wólbnym wokrjesu Mišno I zakitać.
Gyula Horn bě madźarski politikar.
Skutkowaše w lětomaj 1989/90 jako wonkowny minister a mjez 1994 a 1998 jako předsyda Socialistiskeje strony a ministerski prezident Madźarskeje.
Mjezynarodnje sławny bu Horn přez wotewrjenje „Železneho zawěška" mjez Madźarskej a Awstriskej wot apryla 1989.
Z tym bě Madźarska prěni stat wuchodneho bloka, kotryž wočini w lěće 1989 dotal njepřepušćatu mjezu k zapadej.
Štyrjenka je ród ze swójby nalikowych rostlinow.
Je zarjadniske sydło Šćučynskeho rajona.
Leži něhdźe 60 kilometrow wuchodnje města Hrodna a 50 kilometrow juhozapadnje Lidy.
Sydlišćo je so w lěće 1537 załožiło a ma wot lěta 1962 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Pasvalyskeho rajona.
Leži při rěce Svalia něhdźe 40 kilometrow sewjernje Panevėžysa.
Sydlišćo je so w lěće 1497 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1946 měšćanske prawa.
SG Dynamo Dresden je němske koparske towarstwo z sakskeje stolicy.
Līvāni je městačko w Letiskej.
Je zarjadniske sydło Līvānskeho wobwoda.
Leži při prawym brjoze Dwiny něhdźe 170 kilometrow juhowuchodnje Rigi.
Sydlišćo je so w lěće 1553 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1926 měšćanske prawa.
Leži w republice Baškirskej při rěce Bjelaja něhdźe 100 kilometrow sewjernje Ufy a ma něhdźe 45 tysac wobydlerjow.
Mjeniny su 4. junija a 24. decembra.
Po bibliskej tradiciji płaći Jěwa jako druhi čłowjek na swěće po Hadamje.
Tuta lisćina serbskich wsow naličuje wuslědki Arnošta Mukoweje Statistiki Łužiskich Serbow, kotruž w lětomaj 1884/85 wozjewi.
Podate su serbske wjesne mjena, tehdyši krajny wokrjes, dźensniša gmejna, cyłkowna ličba wobydlerjow, ličba Serbow a Němcow, podźěl Serbow a dalše přispomnjenja wo wsach.
Lisćina hodźi so po jednotliwych parametrach awtomatisce zrjadować.
Městna, kotrež so dźensa zwonka oficialneho serbskeho sydlenskeho ruma namakaja, pokazaja so kursiwnje.
Brjansk je město w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 408 tysac wobydlerjow.
Protyka za lěto 1648 1648 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
28. februara: Po smjerći swojeho nana Křesćana IV. sta so Bjedrich III. z nowym kralom Danskeje a Norwegskeje. nalěćo: Na srjedźnej Ukrainje započnje so hač do 1657 trajacy zběžk kozakow přećiwo pólskemu zemjanstwu pod nawodom Bohdana Chmjelnyckeho.
W běhu zběžka wumrě na 100.000 Židow při pogromach.
Šwicarska sta so z njewotwisnym statom.
26. apryla: Pětr II. – kral Portugalskeje 28. februara: Křesćan IV. – kral Danskeje a Norwegskeje 20. meje: Władysław IV.
Srjedźna lapa je na spódku wuša.
Rosće we łučinowych lěsach.
Rostlina je čućiwa napřećo zmjerzkam.
Rostlina je w juhowuchodnej Europje rozšěrjena.
Cəbrayıl je městačko na juhu Azerbajdźana, kotrež steji pod kontrolu Nahórskeho Karabacha.
Nadeńdźe so při iranskej hranicy.
Leži pod Karpatami při rěce Dnjestr w historiskej Galiciskej něhdźe 70 kilometrow juhozapadnje Lwowa a 40 kilometrow wot pólskeje hranicy.
Sydlišćo Stary Sambir naspomni so prěni raz w lěće 1199 jako dźěl wójwodstwa Halyč-Wołyńska.
Po nadpadźe Mongolow w lěće 1241 bu njedaloko wot stareho města nowe sydlišćo Nowy Sambir załožene, kotrež dósta pod pólskim kralom w lěće 1390 Magdeburgske měšćanske prawo.
Leži w Karpatach při rěce Prut w historiskej Galiciskej něhdźe 60 kilometrow južnje Iwano-Frankiwska.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1787 załožiło a ma wot lěta 1963 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 70 kilometrow sewjerowuchodnje Donjecka.
Sydlišćo je so w lěće 1879 załožiło a ma wot lěta 1958 měšćanske prawa.
Wot lěta 2014 słuša Wuhlehirsk k njepřipóznatej separatistiskej „Ludowej republice Donjeck".
Na Korsice je wona připóznata jako přidatna zarjadniska rěč nimo francošćiny.
Jako regionalna rěč smě so wona na Korsice w šulach wuwučować, njeje pak winowatostna.
Nimo toho su nimale wšě wjesne tafle a pućniki na kupje dwurěčne.
Bosnišćina ma tři genusy, dwaj numerusaj a sydom padow.
Leži něhdźe 85 kilometrow sewjerowuchodnje Jizzaxa.
Codru je město w srjedźnej Moldawskej.
Leži něhdźe 10 kilometrow zapadnje Kišinjowa.
Sydlišćo je so w lěće 1977 załožiło a ma wot lěta 1991 měšćanske prawa.
Swójba wobsahuje něhdźe 434 rodow z něhdźe 3780 družinami.
Mackinlayoideae Plunkett & Lowry su zwjetša wodrjewjace rostliny.
Najwjetše družiny rostu w regionach wokoło južneho Pacifika, ród Centella předewšěm w Južnej Africe.
Eksistuje šěsć rodow z 67 družinami : Actinotus Labill.: Z něhdźe 18 družinami.
Centella L.: Z něhdźe 40 družinami, na př.
Platysace Bunge Xanthosia Rudge Azorelloideae Plunkett & Lowry wustupuja w južnej Americe, Awstraliji a na Antarktisy.
Wone wobsahuja něhdźe 21 hač 23 rodow z 155 družinami : Asteriscium Cham. & Schltdl.
Domin Spananthe Jacq.
Łopjena su zwjetša wjacekróć dźělene abo njedźělene.
Kwětnistwa su zwjetša dwójne wokołki.
Nóžki Zapisk při GRIN.
Žiłan je ród ze swójby róžowych rostlinow.
Ernesto „Che" Guevara bě profesionelny marxistiski rewolucionar a guerillowy wjednik z Argentinskeje.
Zhromadnje z Fidelom Castrom hraješe wjedźacu rolu při kubanskim wuswobodźenskim boju a bě potom aktiwny w guerillowej wójnje w Kongu a Boliwiskej.
Ma 30,5 milionow wobydlerjow a přestrjeń 79.722 km², potajkim 383 wobydlerjow na kwadratnym kilometru.
Statna stolica je Ranchi.
Dźarkand ma Hindišćinu jako jeničku zarjadnisku rěč, ale tam so tež Santali a wjele druhich rěčow rěči.
Zwjazkowy stat mjezuje z Biharom na sewjeru, Zapadnej Bengalskej na wuchodźe, Orisu na juhu, kaž tež z Čatisgarom a Utarpradešom na zapadźe.
Leži při brjoze Persiskeho zaliwa, ma wjace hač milion wobydlerjow a je tež najwjetše město Katara.
Gernot Krasselt je sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje Unije Němskeje, kiž bě wot 2009 do 2019 zapósłanc wólbneho wokrjesa 19 w sakskim krajnym sejmje a rěčnik frakcije CDU za politiku za zbrašenych a cyrkwinsku politiku.
Krasselt bu 2009 jako direktny kandidat swojeje strony z 47,0 % hłosow woleny.
Při wólbach 2014 dósta samo 50,0 %.
2019 hižo njenastupi.
Jurij Mucha bě serbski chěžkar, braška a ludowy spisaćel.
Narodźi so jako syn chěžkarja a wopytowaše Zdźarowsku ludowu šulu.
Po šuli dźěłaše jako małoratar a składnostny dźěłaćer.
Z 18 lětami nawukny powołanje braški a skutkowaše wot 1879 jako tajki.
Dźeržeše kruće na tradicionalne wašnje tuteje kónčiny, njedowolejo žane změny abo kompromisy, čehoždla dóńdźe do konfliktow z druhimi kaž na přikład z Awgustom Lapštichom.
Płaćeše jako wuběrny znajer kwasnych tradicijow Wojerowskich kónčin.
Někotre jeho přinoški wozjewi Ota Wićaz w Předźenaku a we Łužicy.
Hdyž braška z nawoženjom po njewjestu přińdźe.
Přinošk k wopisanju serbskeho kwasa.
Hišće njewozjewjene zaprajenja.
Ota Wićaz: Čestny serbski braška Jurij Mucha w Tranjach.
Lětopis C 13, str.
Paul Ziemiak je němski politikar Křesćansko-demokratiskeje unije Němskeje a wot 8. decembra 2018 z generalnym sekretarom swojeje strony.
Wot septembra 2014 je zwjazkowy předsyda Młodeje unije, dorostoweje organizacije CDU.
Při wólbach do zwjazkoweho sejma 2017 kandidowaše we wólbnym wokrjesu Herne–Bochum II a zdoby mandat přez krajnu lisćinu strony.
Po maturje studowaše najprjedy prawowědu w Osnabrücku a Münsterje bjez wobzamknjenja a potom předewzaćelsku komunikaciju w Iserlohnje.
Ziemiak je woženjeny a nan jednoho syna.
Nn N abo n je třinaty pismik klasiskeho a štyrnaty moderneho łaćonskeho alfabeta kaž tež 20. w hornjoserbskim alfabeće.
W Morsowym alfabeće zwoprawdźuje so N přez − ·.
W němčinje je N najhusćiši konsonant a po E druhi najhusćiši pismik scyła.
N je mjezynarodna awtowa značka za Norwegsku.
Tuta rěč so předewšěm w sewjernej a centralnej Indiskej rěči.
Je najwažniša z oficialnych rěčow zemje a maćeršćinu za něhdźe 337 000 000 Indow.
Leži při rěce Luhań něhdźe 50 kilometrow zapadnje Luhanska.
Sydlišćo je so w lěće 1764 jako wjes Holuniwka załožiło a ma wot lěta 1962 měšćanske prawa.
Wot lěta 2014 słuša Holubiwka k njepřipóznatej separatistiskej „Ludowej republice Luhansk".
Wobwitki su spiralne pjera.
Korjeń je rěpojty a běły.
Muske kćenja docpěwaja wulkosć wot hač do 1,2 cm, mjeztym zo žónske kćenja su tróšku mjeńše.
Króna je nazeleń běła a docpěwa šěrokosć wot něhdźe 1 cm.
Jara jědojte płody su čorne, 8 mm wulke jahody.
Rosće w płotach, na pućach.
Preferuje w lěću ćopłe, wutkate, čumpate hlinjane pódy.
Lěćna přeslička je mjechko kosmata hač nimale naha a docpěwa wysokosć wot jenož 30 cm.
Rosće na rolach a drjebiznowych městnach na słónčnych stejnišćach.
Daugai je městačko z něhdźe tysac wobydlerjemi w Alytuskim rajonje Alytuskeho wobwoda w južnej Litawskej.
Leži něhdźe 20 kilometrow wuchodnje Alytusa.
Serbska šula je serbski fachowy časopis za šulstwo a kubłanje.
Serbska šula wuńdźe prěni raz w lěće 1948, najprjedy hišće jako wokolnik Domowiny za serbskich wučerjow.
Wot 1952 wuchadźeše jako organ ministerstwa za ludowe kubłanje NDR.
Hłowny nadawk w NDRskim času bě dać wučerjam šulskopolitiski, pedagogiski a metodiski nawod, kotryž měješe pomhać při wuhotowanju serbskeje wučby.
Serbska šula wuchadźa bjez přestawki hač do dźensnišeho a chce tež dale serbskim wučerjam a kubłarjam při sposrědkowanju serbskeje rěče pomhać.
Časopis wobsteji z třoch dźělow.
Prěni dźěl „teorija a praksa" zaběra so hłownje z wědomostnymi tekstami a předstaji kóždy spočatk šulskeho lěta nowe serbske wučbnicy.
Druhi dźěl wobsahuje kopěrowanske předłohi za předmjety, kotrež so serbsce wuwučuja.
W třećim dźělu diskutuja so aktualne temy a so informacije wo dźěle Rěčneho centruma WITAJ wozjewja.
Přinoški su přewažnje w hornjoserbskej a z mjeńšeho dźěla w delnjoserbskej rěči.
Manfred Thiemann: Sorben.
Kārsava je městačko na wuchodźe Letiskeje, blisko ruskeje hranicy.
Je zarjadniske sydło Kārsavskeho wobwoda.
Leži něhdźe 220 kilometrow wuchodnje Rigi.
Sydlišćo je so w 18. lětstotku prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1928 měšćanske prawa.
Sigulda je město w Letiskej.
Je zarjadniske sydło Siguldskeho wobwoda.
Leži při wuchodnym brjoze rěki Gauja něhdźe połsta kilometrow sewjerowuchodnje Rigi.
LSC je kompromis mjez wšelakimi narěčemi a jeje nałožowanje ma hakle eksperimentalny charakter.
Sardišćina wuwiwaše so na kupje jako relatiwnje izolowana rěč.
Najwuznamniša sardiniska spisowaćelka 20. lětstotka, Grazia Deledda, pisaše italsce.
Sardiski wěcownik ma dwaj rodaj a dwě čisle.
Před substantiwom zwjetša steji artikl, pak definitny, pak indefinitny.
Po druhich žórłach bu wot słowjanskeho mjena Gostislav wotwodźene.
Mjeno słušeše w druhej połojcy 19. lětstotka k najčasćišim předmjenam w Němskej.
Sergej Mironowič Kirow bě wuznamny komunistiski rewolucionar, sowjetski statny a stronski funkcionar a družbinar Stalina.
Wón bu dnja 1. decembra 1934 w starobje 48 lět pod hač do dźensnišeho njeznatymi wobstejnosćemi zatřěleny.
Skutk płaći jako jedyn ze zakładnych podawkow stalinistiskich čisćenjow w slědowacych lětach.
Omutninsk je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1773 jako Omutninskij zawod załožiło a ma wot lěta 1921 měšćanske prawa.
Leži při rěce Švėtė něhdźe 55 kilometrow sewjernje wot města Šiauliai.
Sydlišćo je so w lěće 1495 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1950 měšćanske prawa.
Přestrjeń Baltiskeho morja je 422 300 km², najwjetša hłubokosć je 459 m.
Najwažniše přitoki su Wódra a Wisła z juha, Daugava a Njemen z wuchoda a Njewa ze sewjerowuchoda.
Wažne kupy su mjez druhim Rujany, Fehmarn, Bornholm, Gotland a Saaremaa.
Po Baltiskim morju pomjenuja so Estiska, Letiska a Litawska při jeho wuchodnym pobrjoze jako „baltiske kraje".
Pěskowa trawička je rostlina ze swójby słódkich trawow.
Jermolino je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1880 załožiło a ma wot lěta 2004 měšćanske prawa.
Hanka Jenčec je němsko-serbska swobodna awtorka.
Wopytowaše Budyski Serbski gymnazij a złoži tam w lěće 2001 maturu.
Po praktikumje w Praze běše lěto z elewku w Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle.
Po tym studowaše w Lipsku sorabistiku, filozofiju kaž tež powšitkowne a přirunowace literarne wědomosće.
Wot lěta 2008 dźěła jako swobodna awtorka.
Serbski přełožk Crux abo Zbóžnik pod łožom ma w januarje 2016 w Budyšinje premjeru.
Bugulma je město w Ruskej federaciji.
Leži w republice Tatarstan něhdźe 300 kilometrow wuchodnje Kazanja a ma něhdźe 86 tysac wobydlerjow.
Ajrum je městačko na samym sewjeru Armenskeje, njedaloko georgiskeje hranicy.
Leži w Tawušskej prowincy něhdźe 30 kilometrow zapadnje Nojemberjana a něhdźe 13 kilometrow juhowuchodnje georgiskeho města Sadachlo.
Sydlišćo je so w lěće 1937 załožiło a ma wot lěta 2006 měšćanske prawa.
Słowacy su w etniskim zmysle zapadosłowjanski lud, kiž je předewšěm we wot lěta 1993 njewotwisnej Słowakskej žiwy.
Woni předstaja titularny narod tutoho stata a wučinja tam wjetšinu wobydlerstwa.
W preambli słowakskeje wustawy z lěta 1992 su definowani jako statny lud Słowakskeje.
Na swěće je cyłkownje něhdźe šěsć milionow Słowakow, při čimž su wulke skupiny mjez druhim w druhich europskich krajach žiwe, ale tež zwonka Europy kaž na přikład w Zjednoćenych statach a Kanadźe.
Rěč Słowakow je słowakšćina, zapadosłowjanska rěč, kotraž je wusko přiwuzna předewšěm z čěšćinu, ale tež ze serbšćinu a pólšćinu.
Harrachov je městačko při rěčce Mumlava na samym sewjeru Čěskeje.
Leži we wysokosći 665 metrow při zapadnej kromje Kyrkonošow, bjezposrědnje při hranicy Pólskeje, něhdźe 40 kilometrow wuchodnje Libereca a 30 kilometrow zapadnje Jelenjeje Góry.
Harrachov je wuznamne srjedźišćo zymskeho sporta a ma někak 1.500 wobydlerjow.
Wo stawiznach tutoho rjemjesła rozprawja Škleńcowy muzej.
Wot lěta 1973 ma Harrachov status města.
Harrachov ma wot lěta 1963 dwórnišćo při železniskej čarje Jelenia Góra–Kořenov.
Nimo toho wjedźe pućowanska šćežka Eisenach–Budapest přez Harrachov.
Maardu je město na sewjeru Estiskeje.
Leži při Baltiskim morju na zapadźe wot Tallinna.
Ma něhdźe 15 tysac wobydlerjow, z toho někak 70 % Rusow.
Zasadźiše přećiwo apartheid w Južnej Africe a angažowaše so politisce a humanitarnje.
Slavëni je konstruowana słowjanska rěč.
Subjunktiw, abo konjunktiw wašnje so twori z pomocu -i-.
Slavenski słowoskład je słowjenski.
Wjes leži 173 m nad mórskej hładźinu při rěce Čornicy.
Susodne wsy su Wutołčicy w sewjeru, Łahow w sewjerowuchodźe, Sulšecy w juhu a 40 metrow wyše ležacy Baćoń w zapadźe.
Arnošt Muka je slědowace ležownostne mjena w swojej Statistice zapisał: Bródkowy, Sławčiny, Šibjeńca, na Skałkach.
Němske wjesne mjeno poćahuje so na eksistencu třoch korčmow při wažnym brodźe přez Čornicu, w kotrychž móžachu wikowarjo při wulkej wodźe wotpočować.
Ležownostne knjejstwo w Haslowje mějachu drje tři ryćerkubła, kiž chcychu wobhospodarjeć kóžde swójski hosćenc.
Wjetši dźěl wjeski bě Sulšečanskemu ryćerkubłu podstajeny, w lěće 1777 nimo toho tež ryćerkubła z Bolborc, Łahowa a Wutołčic kaž tež Budyske krajne bohotstwo a rada města Budyšina podźěle Haslowa wobsedźachu.
Swójske ryćerkubło Haslow ženje njeměješe.
Wot něhdyšich třoch korčmow je Bizoldec jako jenička we wsy wostała.
Nad durjemi pokaza lětoličba 1702 na kup korčmy přez Bolborčanske ryćerkubło.
W lětomaj 1848/49 wobsteješe w Haslowje Serbske burske towarstwo, kotrež měješe kónc lěta 1849 wjace hač sto čłonow.
Předsyda bě ratar Jan Wróbl ze Zarěča.
Po zakazu Zjednoćenych serbskich towarstwow ze strony wyšnosće zhubi 1850 zakład swojeje dźěławosće.
Dźensa nadeńdźe so w Budyskim Serbskim muzeju.
1924 załoži Pawoł Wirth ze Stróže w Haslowje Čołmowarske towarstwo Žołma, kotrež wobsteješe jenož krótki čas a měješe spěchować čołmikowanje na Čornicy mjez Sulšecami a Haslowom.
Wot meje 1929 měješe Haslow tež swójsku Sokołsku jednotu z něhdźe 20 čłonami.
1934 wotmě so schadźowanka serbskich studentow we wsy při Čornicy a w lěće 2015 hłowna zhromadźizna Domowiny.
Po Mukowej statistice měješe Haslow we 1880tych lětach 72 wobydlerjow, mjez nimi 71 Serbow a jenož jedyn Němc.
W lěće 1925 bě mjez 87 Haslowčanami 78 katolskich a dźewjeć ewangelskich.
Katolscy wěriwi słušachu ze starodawna ke Chróšćanskej wosadźe a chodźa wot lěta 1887 do Baćońskeje cyrkwje.
We wuchodnym wjesnym dźělu so njedaloko mosta kamjentny křiž ze zaškrabanym mječom namaka.
Po powědkach spomina na tule padnjeneho francoskeho oficěra, je pak prawdźepodobnje starši.
Luiz Inácio Lula da Silva je brazilski metalurg a socialistiski politikar, kotryž běše wot 2003 do 2011 z prezidentom Brazilskeje.
Protyka za lěto 1900 Tři podawki su za lěto 1900 wosebje bytostne: Pariska swětowa wustajeńca, Druha Buriska wójna w Južnej Africe kaž tež započatk Boxerskeho zběžka w Chinje.
15. měrca: Załoženje Koła serbskich spisowaćelow.
01. januara: W němskim kejžorstwje nabudźetaj ciwilny a wikowanski zakonik płaćiwosće.
Tuž dyrbja so wotnětka před stawnikom zmandźelić.
01. januara: W Italskej wuda kral Umberto I. amnestiju.
17. februara: Dźělenje Samoa-kupow: Kupy zapadnje 171. stopnja dołhosće su wotnětka němske škitanišćo; Zjednoćene staty wobsadźa wuchodny dźěl.
20. februara: Paderbornski biskop Hubert Theophil Simar bu nowy Kölnski arcybiskop.
27. februara: Załoženje Labour Representation Committee jako předchadnik britiskeje strony Labour Party 28. februara: Wotnětka smědźa žony we wulkowójwodstwu Badenskej oficialnje na wysokich šulach studować.
02. měrca: W Burskej wójnje wobsadźa britiske jednotki Ladysmith, třeće najwjetše město stata Natal.
06. měrca: W Bremenje bu kejžor Wilhelm II. pola atentata dźěłaćerja Dietricha Weilanda zranjeny.
13. měrca: Britiske wójsko skónči dobywanje swobodneho stata Oranje w Južnej Africe.
14. měrca: Prezident Zjednoćenych statow William McKinley podpisa zakoń wo złotowym standardźe.
31. měrca: Tomáš Garrigue Masaryk załoži Realistisku stronu jako čěske hibanje za njewotwisnosću a wotprajenje panslawizma.
Skućićel bě šěsnaćelětny klampnar, kotryž wopodstatni skutk z britiskej politiku potłóčowanja w Južnej Africe.
14. apryla: Pariska swětowa wustajeńca bu wotewrjena.
22. apryla: W bitwje blisko Kousséri w srjedźnej Africe dobudźe tři francoskich kolonialnych armejow pod rozkazom oficěra Amédée-François Lamy nad jednotkami mócnarstwa Bornu.
05. meje: Po wulkich ropotach a masowych demonstracijach w Barcelonje, Madridźe, Valladolidźe, Burgosu a Zaragozy postaja španiske knježerstwo staw woblěhowanja na Barcelonu.
22. meje: Kejžorstwowy sejm schwali diskutowany zakoń wo deliktach přećiwo pócćiwosći.
28. meje: Wulka Britaniska wozjewi załoženje kolonije z prjedawšeho swobodneho stata Oranje.
28. meje: Dospołne zaćmiće słónca w Portugalskej, Španiskej, Algeriskej a w dźělach Zjednoćenych statow.
29. meje: Francozojo załoža w srjedźnej Africe twjerdźiznu Fort Lamy, dźensnišu čadsku stolicu N'Djamena.
14. julija: Mjezynarodne jednotki wobsadźa chinske město Tientsin.
19. julija: Prěnja linija Pariskeje podzemskeje železnicy bu wotewrjena.
Jeho naslědnik bu Vittorio Emanuele III.
29. julija: Lenin wopušći Ruske carstwo a nastupi pjećlětny eksil w Genfu a Mnichowje.
02. awgusta: Atentat na persiskeho šaha, Muzaffar ad-Din, wostanje bjez wuspěcha.
01. septembra: Wulka Britaniska anektuje stat Transvaal w Južnej Africe.
02. septembra: W statnych šulach Pruskeje zawjedźe so nowy předmjet k temje „seksualne wujasnjowanje".
19. septembra: Britiski pólny maršal Frederick Sleigh Roberts deklaruje Burisku wójnu za zakónčenu.
06. nowembra: Prezidentowe wólby w Zjednoćenych statach Ameriki 01. decembra: Němske kejžorstwo ma po rezultatach ludličenja 56.345.014 wobydlerjow.
09. januara: Załoženje koparskeho towarstwa Lazio Rom 28. januara: Załoženje Němskeho koparskeho zwjazka w Lipsku.
02. junija: Załoženje koparskeho towarstwa 1.
FC Kaiserslautern 01. awgusta: Załoženje koparskeho towarstwa Borussia Mönchengladbach 28. oktobra: Po pjeć měsacach kónča so Olympiske hry w Parisu.
Cricket bě prěni a jenički raz olympiska sportowa družina.
04. nowembra: Załoženje Němskeho Rugbyoweho zwjazka w Kasselu.
16. decembra: Załoženje koparskeho towarstwa Alemannia Aachen 04. januara: Při zemjerženju wokoło ruskeho města Tiflisa bu dźesać wsow zničeny.
Něhdźe tysac ludźi wumrěje.
30. junija: Wulki woheń w přistawje Hoboken.
08. septembra: Hurrikan sylnosće 4 zniči texanske město Galveston a mori wjac hač 8000 ludźi.
01. oktobra: Při wulkim wohnju w Baku bu 97 točenskich wěžow a něhdźe 8000 tonow zemskeho wolija zničeny.
Leži 1410 kilometrow južnje wot Moskwy w europskim dźělu Ruskeje a ma něhdźe 420 tysac wobydlerjow.
Stawropol leži w sewjernym předkraju Kawkaza a je zarjadniske sydło Stawropolskeho regiona.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1777 załožiło a ma wot lěta 1785 měšćanske prawa.
Konstantinowo je wjes w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 357 wobydlerjow .
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1619.
Sergej Aleksandrowič Jesenin – wuznamny ruski basnik.
Siggelkow je gmejna w Němskej.
30. junija 2006 bydleše w gmejnje 1037 wobydlerjow.
Dirk Matthias Panter je sakski politikar Socialnodemokratiskeje strony Němskeje, wot lěta 2009 přez krajnu lisćinu zapósłanc sakskeho krajneho sejma a rěčnik frakcije SPD za medijowu politiku.
Nimo toho je wón wot 2007 generalny sekretar sakskeje SPD a bě mjez 2006 a 2009 tež jeje jednaćel.
Diplomowany zarjadniski wědomostnik Panter je nan dweju synow a bydli w Lipsku.
Wón je pochadna forma wšěch při nas znatych domjacych nuklow.
Skanecy su wjeska z 82 wobydlerjemi we wuchodźe hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słušeja ke gmejnje Malešecy a leža 153 m nad mórskej hładźinu na južnej mjezy hornjołužiskeje nižiny při Kotołce a Lubaće.
Hač do lěta 1957 běchu samostatna gmejna.
Susodne wjeski su Rakojdy w sewjerowuchodźe, Běła Hora w juhu a Přiwćicy w sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Kanewicz pochadźa z lěta 1368, njedaloko wsy ležace Skanečanske hrodźišćo je pak starše.
Ležownostne knjejstwo nad wulkim dźělom wsy wukonješe tamniše ryćerkubło, tamny dźěl podsteješe Budyskemu tachantstwu.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 120 wobydlerjow, z nich 115 Serbow.
Ewangelscy Skanečenjo słušachu hižo w 16. lětstotku do Hrodźišćanskeje wosady, najskerje pak do toho raz do Budyšinskeje.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 78 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 43,8 lět.
Rohodźowe rostliny su swójba znutřka porjada.
Bahnowe a wódne rostliny su swětodaloko rozšěrjene.
Swójba rohodźowych rostlinow słuša k porjadej de:Süßgrasartige.
Ród Sparganium tworješe něhdy sam swójbu Sparganiaceae Hanin a ród Typha tworješe sam swójbu Typhaceae Juss. s. str.
Molekulargeniske přepytowanje pokazuja, zo wobaj rodaj stej blisko přiwuznej a do jednej swójby słušatej, swójby Typhaceae s. l...
Tuta swójba je něhdźe 109 milionow lět stara a wobaj rodaj so rozdźělowaštej před něhdźe 89 milionami lět.
Typhaceae wustupuja w tropiskich hač měrnych kónčinach swěta.
W Chinskej wustupujetej wobaj rodaj z něhdźe 23 družinami, šěsć z tych jenož tam.
Swójba Typhaceae wobsahuje jenož dwaj rodaj z něhdźe 35 družinami: jěželnja: Z něhdźe 19 družinami hłownje w měrnych hač chłódnych kónčinach swěta.
Najwjetša družiny su na sewjernej połkuli domjace.
W Chinskej je něhdźe jědnaće družinow, z kotrychž tři jenož tam wustupuja. rohodź: Z něhdźe 16 družinami w tropiskich hač měrnych kónčinach swěta.
W Chinskej je něhdźe dwanaće družinow, z kotrychž tři jenož tam wustupuja.
Swójba Typhaceae při APWebsite wot P.F. Stevens., naposledku wotwołana 1. apryla 2012.
Režiser bě Achim Bornhak.
Koprzywna je wjes w Pólskej.
W lěće 2006 je tam bydliło 199 ludźi.
Gunib je wjes w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w sewjernym Kawkazu w republice Dagestan něhdźe 170 kilometrow zapadnje Machačkale.
Andreas Heinz je sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje Unije Němskeje a wot lěta 1991 zapósłanc wólbneho wokrjesa 2 w sakskim krajnym sejmje.
Heinz bu 2009 jako direktny kandidat swojeje strony z 42,2 % hłosow woleny.
Wón je ženjeny a nan dweju dźěsći.
Leninsk-Kuznjeckij je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1763 załožiło a ma wot lěta 1925 měšćanske prawa.
Baćony su swójba z 19 družinami.
Ptaki su často čorne a běłe, maja dołhej noze a dołhu šiju.
Wone docpěwaja wulkosć wot něhdźe 1,4 m.
Derje móžeja lećeć, při čimž na rozdźěl wot čaplow z wupřestrětej šiju leću.
Jědźa žaby, małke cycaki, ješćelcy a insekty.
Wone su w płonych, włóžnych kónčinach měrnych a ćopłych regionow.
Tarko-Sale je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži při rěce Pjakupur w Awtonomnym wokrjesu Jamalskich Nencow něhdźe 540 kilometrow juhowuchodnje Salecharda.
Sydlišćo je so w lěće 1932 załožiło a ma wot lěta 2004 měšćanske prawa.
Leži w sewjeru Wuchodoeuropskeje nižiny při hornjej Wolze sewjernje Moskwy Jeje zarjadniske sydło a najwjetše město je Jaroslawl z 591.000 wobydlerjemi.
W lěće 2010 měješe Oblasć Jaroslawl 1.272.468 wobydlerjow.
Z nich běchu 95,2 % Rusojo.
Wichor je sylne mylenje atmosfera, zwjetša přewodźene wot šwihela abo sněha.
Wot sylnosće 12 je orkan, mjeztym zo při sylnosći wot 11 je orkanojty wichor.
Leži na sewjernym brjoze Čorneho morja něhdźe 130 kilometrow sewjernje Simferopola.
Sydlišćo je so w lěće 1736 załožiło a ma wot lěta 1993 měšćanske prawa.
Temir je městačko w sewjerozapadnym Kazachstanje.
Leži při rěce Temir něhdźe 130 kilometrow južnje města Aktobe.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1879 jako wjes Karakamys załožiło a ma wot lěta 1896 měšćanske prawa.
Klóšter je nabožinska institucija, w kotrejž su ludźo – zwjetša woznamjenjeni jako mniša a knježny resp. mniški – žiwi jako zhromadnosć, wusměrjeni na wukonjenje swojeje wěry a do wěsteje měry wotmjezowani wot zjawneje towaršnosće.
Klóšter wobsteji zwjetša z kultowych, bydlenskich a hospodarskich twarjenjow.
W zapadnym kulturnym wobkruhu znajemy wosebje křesćanske klóštry, kotrež přisłušeja zwjetša katolskej abo prawosławnym cyrkwjam.
Nimo toho wobsteja tež protestantske a ekumeniske klóšterske zhromadnosće, kaž na přikład Taizé.
Z nich su 97 % Armenjenjo.
Wokolina bě hižo srjedź šesteho lětstotka wobsydlena, sydlišćo same je so pak hakle w 19. lětstotku wot ruskich sydlerjow pod mjenom Bogdanowka załožiło a ma wot lěta 1983 měšćanske prawa.
Swoje dźensniše mjeno dósta hakle po njewotwisnosći Georgiskeje w lěće 1991.
Wotwołane dnja 31. decembra 2016.
Je zarjadniske sydło Wjetkawskeho rajona.
Leži při rěce Sož něhdźe 25 kilometrow sewjerowuchodnje Homela.
Sydlišćo je so w lěće 1685 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1925 měšćanske prawa.
1047 Geisha je asteroid, kotryž ma přeměr 56 km a kotryž wotkry Karl Wilhelm Reinmuth 17. nowembra 1924.
Ušaral je město w južnym Kazachstanje.
Je zarjadniske sydło Alakolskeho rajona.
Leži něhdźe 600 kilometrow sewjerowuchodnje města Almaty.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1871 jako ruska wjes Stefanowskaja załožiło a ma wot lěta 1984 měšćanske prawa.
Leži na prawym brjoze rěki Dnjepr něhdźe sto kilometrow na juhozapad wot Dnipra.
Sydlišćo je so w lěće 1639 załožiło a ma wot lěta 1915 měšćanske prawa.
Dalšej mjenje stej bobrowc a magnolija.
Blumea 49: 87–100, 2004.
Hlebjojta łoboda je jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 30 hač 90 cm.
Delnje łopjena su přećiwostejne, tróšku třiróžkate a tak dołhe kaž šěroke.
Płody njesu dwě rombiskej łopješce.
Rosće w njerodźowych wobrostach na hrjebjach, na smjećowy a drjebiznowych městnach, nadróžnych kromach, brjohach a mórskich přibrjohach.
Preferuje włóžne, jara wutkate, čumpate běłohlinowe a hlinjane pódy.
Kronos je w grjekskej mytologiji najmłódši syn Gaie a Uranosa a nawjedowar Titanow.
Jeho mjeno zwjazachu w antikskej ludowej etymologiji hižo jara zahe z mjenom boha časa Chronosom, štož je pak etymologisce wopaki.
Spočatnje běštaj to dwaj bohaj, kotrajž so potom w někotrych tradicijach zjednoćeštej.
Po tym je Kronos tón, kiž zakónči, zdokonja.
W zažnym času mytologije njeměješe Kronos hišće žane krute městno w genealogiji bohow.
Ze wšelakorych wersijow mytosa je so Hesiodowa přesadźiła, w kotrejž so Kronos jako syn Uranosa a Gaie wobhladuje.
Wona naštyka skónčnje Kronosa, zo by swojeho nana ze serpom kastrěrował.
Kronos bu z tym knježićel nad swětom a załožićel Złoteje doby.
Po rysowanju Hesioda wuda so jeho sotra Rhea na njeho.
Ze stracha, zo jeho dźěći jemu móc wozmu, zežra wón je: Hestiu, Demetera, Hera, Hadesa a Poseidona, tych Kronidow.
Najmłódšeho syna pak, Zeusa, schowa Rhea po radźe Gaie a Uranosa w prózdnjeńcy hory Aigaion na Kreće, mjeztym zo poda Kronosej kamjeń do pjeluškow wity, kotryž tutón spóžrě, bjez toho zo by jebanstwo pytnył.
Tak móžeše Zeus njemyleny wotrosć.
Zeus staji kamjeń na kultowe městno Pytho, zo bychu jón smjertni wobdźiwowali.
Orphikojo powědaja, zo Kronos jednoho zakrasneho dnja wot mjeda, kotryž z dubow ćečeše, wopojeny ležeše a Zeus jeho tak sputać zamó a jeho na to do elyziskich honow, na „kupu zbóžnych", wotwjedźe, hdźež Kronos do dźensnišeho přebywa.
Sofija je stolica a z nimale 1,3 milionami wobydlerjow zdobom najwjetše město Bołharskeje a nadeńdźe so w runinje ze samsnym mjenom na zapadźe kraja.
Wona ma wjace wobydlerjow a wjetšu přestrjeń hač kóžde druhe bołharske město.
Město je sydło uniwersity, bołharskeho knježerstwa a prezidenta a Bołharskeje prawosławneje cyrkwje.
Runobóčny třiróžk abo jenakostronity třiróžk je třiróžk, kotrehož strony su jenak dołhe.
Jeho nutřkowne kuty su tohorunja identiske, tohodla so tež mjenuje jenakokutny třiróžk abo prawidłowny třiróžk.
Nutřkowne kuty su 60°.
Leži w Budyskim wokrjesu a słuša wot lěta 1994 k Malešanskej gmejnje.
Wjes leži pjatnaće kilometrow na sewjerowuchod wot Budyšina w nižinje Lubaty we wysokosći 152 metrow nad mórskej hładźinu.
Susodne wjeski su Dubrawka w sewjerowuchodźe, Brězecy a Chortnica w juhowuchodźe, Rakojdy w juhozapadźe, Přiwćicy w zapadźe a Bukojna w sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako sydło knjeza Henricus de Baruth pochadźa z lěta 1234.
Wotrězk Bart–Radwor wužiwaše so hišće hač do 1994 za nakładowy wobchad, wosebje z Bartskeje bazaltownje.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 523 wobydlerjow, mjez nimi 425 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot 54,6 %.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 432 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 46,6 lět.
Bohuměr Ludovici – wučer, teologa a spisowaćel Bjedrich Adolf Klin – rěčnik Michał Awgust Kral – wučer, spisowaćel a ilustrator Jan Mjerwa – farar, regionalny slědźer a publicist Frank Stübner – nakładnik a komunalny politikar Jurij Ludovici – farar, rěčespytnik, basnik, awtor najstaršeje gramatiki hornjoserbšćiny; 1648–73 Bartski farar Handrij Gědan – wučer, kantor, spisaćel nabožinskich spisow; 1764–83 wučer w Barće Korla Herman Robert Rjeda – farar a prěni serbski protykar; 1863–1890 Bartski farar Za dalšich fararjow hlej zapisk wo Bartskej cyrkwi.
Gubacha je město w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w zapadnym předkraju Uralskich horin w Permskim regionje něhdźe 220 kilometrow sewjernje Perma.
Sydlišćo je so w lěće 1755 załožiło a ma wot lěta 1941 měšćanske prawa.
, Erzya// Glottolog 2.7.
11-61 Koordinaty: 11° S, 61° Z Trinidad a Tobago je njewotwisny kupowy stat na juhu Karibiskeho morja před venezuelskim přibrjohom, kotryž wobsteji z hłowneju kupow Trinidad a Tobago, najjužnišich kupow Małych Antilow.
Geografisce słušatej kupje Trinidad a Tobago – hinak hač druhe kupy Antilow – k Južnej Americe.
Rěpišćo bě delnjołužiska wjeska blisko Złeho Komorowa, kotraž słušeše wot lěta 1974 jako měšćanski dźěl do tutoho města.
Wjes měješe něhdźe 600 wobydlerjow a ležeše něhdźe tři kilometry sewjerowuchodnje Złokomorowskeho stareho města při Rajnicy a Rěpišćanskej rěčce, promjenju Čorneho Halštrowa a Wólšinki.
Hač na někotre chěže blisko Złokomorowskeho dwórnišća bu wjes w lětomaj 1986/87 wotbagrowana za Murjowsku jamu.
Susodne sydlišća běchu Rowna a Sowjo na sewjerozapadźe, Bukowka a Rań na sewjeru, Sedlišćo a Žarnow na wuchodźe kaž tež Gat a Zły Komorow na juhowuchodźe.
Wjeska naspomni so prěni raz pisomnje w lěće 1370 jako Repist.
Wjesne mjeno pochadźa wot serbskeho słowa „rěpa".
Cyrkwinsce bě z dźělom Złokomorowskeje ewangelskeje wosady, měješe pak wot lěta 1870 swójsku kapałku, kotraž so po zasydlenju pólskich katolskich dźěłaćerjow nachwilnje simultanje wužiwaše.
W lěće 1871 wotewrichu z jamu „Marie" prěnju brunicowu jamu na wjesnych zahonach.
Leži něhdźe 60 kilometrow sewjernje Donjecka, njedaloko hranicy mjez Ukrainu a Ruskej federaciju.
Sydlišćo je so w lěće 1764 załožiło a ma wot lěta 1953 měšćanske prawa.
Wot lěta 2014 słuša Šachtarsk k njepřipóznatej separatistiskej „Ludowej republice Donjeck".
Je zarjadniske sydło Šklowskeho rajona.
Leži při prawym brjoze Dnjepra něhdźe 35 kilometrow sewjernje Mahiljowa.
Sydlišćo je so w lěće 1520 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1762 měšćanske prawa.
Leži 270 m nad mórskej hładźinu na historiskej Morawje a ma něhdźe dwaj tysac wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1237.
Je zarjadniske sydło Saýatskeho wobwoda.
Leži na wuchodźe pusćiny Karakum při lěwym brjoze rěki Amudarja něhdźe 45 kilometrow juhowuchodnje Türkmenabata.
Ma něhdźe 20 tysac wobydlerjow a ma wot lěta 2016 měšćanske prawa.
Bochtar je oazowe město na zapadźe Tadźikistana.
Leži při brjoze rěki Wachš něhdźe 80 kilometrow južnje wot stolicy Dušanbea.
Ma něhdźe 109 tysac wobydlerjow.
Azerbajdźan je stat na zapadźe Azije při Kawkazu.
Leži při zapadnym brjoze Kaspiskeho morja.
Stolica je Baku, wuznamne přistawne město.
Na sewjerje mjezuje z Georgiskej a ruskej republiku Dagestan a přez enklawu Nachičewan z Turkowskej.
Azerbajdźan bě jako Azerbajdźanska socialistiska sowjetska republika hač do lěta 1991 dźěl Sowjetskeho zwjazka.
Na swěće je wokoło 24 - 30 tysac družinow rybow.
Alfred Měškank bě serbski sorabist, wučer, přełožowar z pólšćiny a serbišćiny a basnik.
Po Druhej swětowej wójnje wuknješe na gymnaziju w Čěskej Lípje.
W lětach 1948–1952 studowaše na uniwersiće we Wrócławju wučerstwo za fyziku a nastupi potom wučerske městno na nowozałoženej Serbskej wyšej šuli w Choćebuzu.
Měškank bě woženjeny, měješe dweju synow a bydleše w Škódowje.
Ćeńkokorjenita rězna docpěwa wysokosć wot 10 hač do 30 cm.
Rostlina wutwori 1 m dołhe wotnožki.
Stołpik je předewšěm na spódku łopjenaty.
Kwětnistwo docpěwa dołhosć wot 1 cm a wobsteji z 2-5 kłóskow, kotrež deleka wobsahuja žónske a horjeka muske kćenja.
Rostlina je w srjedźnej a sewjernej Europje rozšěrjena.
Kanariske kupy su skupina sydom wulkich kupow a někotrych mjeńšich kupkow w Atlantiskim oceanje.
Leža něhdźe 100 kilometrow zapadnje wot brjoha Marokka a Zapadneje Sahary w Africe a słušeja k Španiskej.
Najwjetša kupa na ludnosć a na přestrjeń je Tenerife, z 865 070 wobydlerjemi na ludnosć najwjetša kupa wšeje Španiskeje.
Nadeńdźe so na wysočinje w južnym dźělu Čěskeje Šwicy, něhdźe pjeć kilometrow sewjerowuchodnje Děčína.
Susodne gmejny su Bynovec na sewjeru, Huntířov na wuchodźe a Ludvíkovice na juhu a zapadźe.
Na městnje dźensnišeje wsy załoži so prawdźepodobnje w běhu 13. lětstotka hrodźik při křižowanišću Čěskeje dróhi a Łužiskeje šćežki.
Wjes sama bu hakle w 1730tych lětach wutwarjena.
Hač do lěta 1991 bě Kámen měšćanski dźěl Děčína a wot 1. januara 1992 je k prěnjemu razej samostatna gmejna.
Kamenice je prawy přitok Łobja w sewjernej Čěskej.
Južnouralsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1948 załožiło a ma wot lěta 1963 měšćanske prawa.
Je 2.857 kilometrow dołhi a jeho rěčina wobsahuje 801.463 km².
Nastawa ze zjednoćenja Brega a Brigacha w Donaueschingenje a ćeče přez Němsku, Awstrisku, Słowaksku, Madźarsku, Chorwatsku, Serbisku, Rumunsku, Bołharsku, Moldawsku a Ukrainu hač do Čorneho morja.
Tam twori druha najdlěša rěka Europy wulki rěčny delta, kotryž steji pod přirodoškitom.
Najwjetše přitoki Dunaja su Inn, Tysa, Drawa a Sawa.
Na wjacorych wotrězkach twori Dunaj mjezynarodne mjezy, tak mjez Słowakskej a Madźarskej, Chorwatskej a Serbiskej, Serbiskej a Rumunskej, Rumunskej a Bołharskej kaž tež mjez Rumunskej a Ukrainu.
Tuttlingen w Badensko-Württembergskej Sigmaringen w Badensko-Württembergskej Munderkingen w Badensko-Württembergskej Ulm w Badensko-Württembergskej Ingolstadt w Bayerskej Kelheim w Bayerskej Rězno w Bayerskej Straubing w Bayerskej Deggendorf w Bayerskej Passau w Bayerskej Linz Krems Wien Bratisława Komárno Štúrovo Győr Komárom Esztergom Visegrád Vác Szentendre Budapest Százhalombatta Ráckeve Dunaújváros Paks Kalocsa Baja Mohács Vukovar Ilok Apatin Bačka Palanka Novi Sad Běłohród Smederevo Donji Milanovac Kladovo Moldova Nouă Orşova Drobeta-Turnu Severin Calafat Bechet Dăbuleni Corabia Turnu Măgurele Zimnicea Giurgiu Olteniţa Călăraşi Feteşti Cernavodă Hârşova Brăila Galaţi Isaccea Tulcea Sulina Widin Ruse Reni Izmajil Kilija Wylkowe Křesćan Bohuwěr Pful: Łužiski serbski słownik.
7. julija abo 7. pražnika je 188. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 177 dnjow hač do kónca lěta.
1956: „Zjězd Serbow" w Budyšinje.
Drěmotka ma wšelakore woznamy.
Nowy Casnik je delnjoserbski tydźenik, kotryž Ludowe nakładnistwo Domowina wudawa.
Nastawki publikuja so přewažnje delnjoserbsce, ale tež němsce.
Tuchwilny šefredaktor je Viktor Zakar.
Nowy Casnik je naslědnik Bramborskeho Serbskeho Casnika, kotryž započa 1848 wuchadźeć.
Po zakazu serbskich medijow přez nacionalsocialistow a Druhej swětowej wójnje załoži so Nowy Casnik 1947 znowa – najprjedy pak jako přiłoha hornjoserbskeje Noweje doby.
Wot 1954 wuchadźa Nowy Casnik zaso jako samostatny tydźenik.
Bywši šefredaktorojo Casnika běchu Wylem Bjero a Gregor Wieczorek.
Matej Urban bě serbski farar, kěrlušer, basnik a přełožowar.
Wot 1869 studowaše teologiju w Hali a pokročowaše 1870 w Lipsku.
Skónčnje wotzamkny swój studij 1872 we Wrócławju.
Po někotrych lětach jako pomocny prědar we Wukrančicach a Schwirzu přewza w lěće 1875 farske městno Wukrančanskeje starolutherskeje wosady a wosta hač do lěta 1902 z jeje fararjom.
Bu na Wukrančanskim starolutherskim kěrchowje pochowany.
Hromadźe ze swojej mandźelskej Annu, rodźenej Liebec měještaj dweju synow.
Urban wotrosće w duchu Jana Kiliana.
Jako Wukrančanski farar zasadźowaše so energisce za serbsku wučbu, kotruž wěsty čas tež sam podawaše, čehoždla měješe ćeže z pruskej wyšnosću.
Wot samsneho časa wozjewješe serbske kěrluše a wótčinske basnje, jednotliwje a w małych zběrkach, tež basnje składnostneho a triwialneho wobsaha.
Jeho rěčnje kumštne a zdźěla hołe wjeršowanje wuwabi pak polemiku Michała Nawki a Jakuba Barta-Ćišinskeho.
Kulturnostawiznisce zajimawy je Urbanowy Skrótšeny žiwjenjopis.
Matej Urban bě wot 1897 čłon a wot 1921 čestny sobustaw Maćicy Serbskeje.
Jězom Khrista Duchowny ludowy spěw Hlej wotpowědne dataje we Wikimedia Wikisource: Matej Urban Pětr Malink: Urban, Matej.
Nutřkowna Lawska hasa je jedna z hłownych hasow w Budyskim starym měsće.
Hasa dósta swoje mjeno wot lawa z čěskeho wopona, dokelž wjedźeše z Budyšina na směr Čěsku.
Južny kónc Nutřkowneje Lawskeje a přechod do Wonkowneje předstaja Lawska wěža abo dokładnišo něhdyše stejišćo nutřkownych Lawskich wrotow.
Pomjenowanje dróhow poćahuje so na jeju połoženje před abo za nutřkownej měšćanskej murju.
Nimale wšě twarjenja při Nutřkownej Lawskej steja jako kulturne pomniki pod pomnikoškitom, tak Budyska kupnica, dźensa domicil stawnistwa a dalšich měšćanskich zarjadow kaž tež nahladne byrgarske domy čo.
Lawska wěža ma domowe čisło 12 a je najstarše twarjenje při hasy.
Hlej tež: Lisćina kulturnych pomnikow w Nutřkownym měsće Pohladnica z lěta 1915 Nutřkowna Lawska, widźana wot wěže Tachantskeje cyrkwje Kupnica w lěće 1954 Napohlad z Hłowneho torhošća k Lawskej wěži Fasada byrgarskeho domu čo.
Wón wobsteji ze zakładneho pismika S a hóčki a reprezentuje konsonant, palatalizowany r.
Železniska čara Budyšin–Wojerecy (čo.
6579) bě pódlanska čara w Sakskej, kotraž wjedźeše w Hornjej Łužicy z Budyšina přez Njeswačidło a Rakecy do Wojerec.
W NDRskich časach zrealizuje so wot 1959 do 1961 přidatny direktny zwisk mjez Budyšinom a Grodkom wuchodnje Wojerec.
Wosobowy wobchad na starym wotrězku přez Kulow so dnja 26. meje 1968 zastaji.
Kónc 1973 započachu z wottwarjenjom kolijow.
Po tym wužiwaše wšón wobchad nowu čaru přez Hórnikecy, tež spěšniki mjez Budyšinom a Berlinom.
Dla niskich ličbow pućowacych so wosobowy wobchad na cyłej čarje dnja 30. meje 1999 doskónčnje zastaji.
Najwjetši dźěl čary je so mjeztym wottwarił.
Łuh je hornjołužiska wjes, kotraž ke gmejnje Njeswačidło słuša.
Je z 337 wobydlerjemi druhi najwjetši dźěl tuteje gmejny a běše hač do lěta 1994 samostatna gmejna z wjesnym dźělom Chasow.
Łuh leži w nižinje Čornicy na prawym brjoze rěčki.
Susodne wsy su Chasow na wuchodźe, Miłkecy na juhowuchodźe, Króńca a Zarěč na juhozapadźe kaž tež Wbohow na sewjerozapadźe.
Arnošt Muka je slědowace Łuhowske ležownostne mjena w swojej Statistice zapisał: Wińca, Křemjeń, Łóžko, Sróčidło, Kudźeŕki, Šitki, Klipk, na Dołach.
Wjes naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1415 jako Lugk.
Po Mukowej statistice měješe Łuh we 1880tych lětach cyłkownje 344 wobydlerjow, z nich 303 Serbow a 41 Němcow.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 51,9 %.
Ewangelscy Łuhowčenjo přisłušeja ze 17. lětstotka Njeswačanskej wosadźe.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 297 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 43,4 lět.
Cornelius Gurlitt: Luga.
Kerkaty jěrowc je kerk, kotryž docpěwa wysokosć wot 2 hač 4 m.
Rostlina wutwori přeco wjace zdónkow a so přez podzemskich wuběžkow sylnje rozšěrjuje.
Wone so w nazymje žołte zbarbja.
Kćenja wonjeja nawječor.
Hač 30 dołhe kwětnistwa přesahuja lisćo.
Běłe krónowe łopješka docpěwaja dołhosć wot něhdźe 1 cm.
Próškowe łopješka daloko wusahuja.
Rostlina wutwori zwjetša jenož małko 2-3 cm wulkich płodow.
Rosće w Europje jako pyšny kerk w parkach a zahrodach.
Wón bě mjez 1994 a 2001 z generalnym sekretarom a wot 2004 do 2011 z předsydu swojeje strony a nimo toho wot 2009 do 2013 wonkowny minister zwjazkoweje republiki Němska w kabineće Merkel II.
Donnerhak, Budyšin Ječmjenojta rězna.
Kćěje wot wysokeho lěća hač do spočatka nazymy.
Módre kćenja steja na 45 cm dołhich stołpikach, po dwacećoch hač po pjećdźesaćoch we wokołkach.
Rostlina je w zapadnej kapowej prowincy rozšěrjena.
Wawicy su wjes na wuchodźe sakskeho wokrjesa Budyšin a słušeja z lěta 1993 k Bukečanskej gmejnje.
Leža 218 m nad mórskej hładźinu.
Susodne wjeski su Rodecy na sewjerowuchodźe, Něćin na juhowuchodźe, Pomorcy na juhozapadźe a Droždźij na sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Wawiz pochadźa z lěta 1228.
W lěće 1777 słušeše wjetši dźěl wjesnych ležownosćow Wawičanskemu ryćerkubłu, tamny Budyskemu tachantstwu.
Cyrkwinsce přisłušachu Wawičenjo ze starodawna Bukečanskej wosadźe.
Jens Michel je sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje Unije Němskeje, kiž bě wot 2009 do 2019 zapósłanc wólbneho wokrjesa 50 w sakskim krajnym sejmje.
Michel bu 2009 jako direktny kandidat swojeje strony z 44,8 % hłosow woleny.
Wot 2010 bě rěčnik swojeje frakcije za finančnu politiku.
Při wólbach 2019 zhubi swój mandat na kandidata strony AfD.
Leži při rěce Oka něhdźe 125 kilometrow juhowuchodnje Moskwy.
Sydlišćo je so w lěće 1834 załožiło a ma wot lěta 1925 měšćanske prawa.
Łopjena su mjenje bóle cyłokromne a docpěwaja dołhosć wot 1-2 cm.
Kćenja a płody steja po dwěmaj hač po štyrjoch jedyn při druhim.
Ma radšo přesakliwe, w prawym měrje suche hač čerstwe pódy ze srjedźnym podźělom na wutkach.
Adolf Černý běše spisowaćel, ludowědnik, słowjanski kulturny prócowar, diplomat Čěskosłowakskeje republiki a čěski přećel Serbow.
Adolf Černý narodźi so 19. awgusta 1864 w Hradcu Králové, hdźež wopyta mjez 1875 a 1884 realnu šulu a wučerski wustaw.
Wot lěta 1884 skutkowaše tam jako wučer, dyrbješe pak so toho w lěće 1891 chorowatosće dla zdać.
Swój basniski debit poda Černý 1894 w čěskim časopisu Světozor pod pseudonymom Jan Rokyta.
Přimjeno, z kotrymž so wón na Jana Rokytu, znateho duchowneho čěskeje bratrowskeje jednoty poćahowaše, zdźerži sebi Černý tež za pozdźiše basniske twórby.
Jako basnik běše wón předewšěm wot Jaroslava Vrchlickeho a Jana Nerudy wobwliwowany.
W aprylu 1901 powoła so wón na lektora serbšćiny a pólšćiny, pozdźišo tež serbochorwatšćiny, na Prasku Karlowu uniwersitu.
Po tym zo so 1918 njewotwisny čěskosłowakski stat proklamowaše, bu Černý eksperta za słowjanske prašenja.
Zhromadnje ze Serbom Arnoštom Bartom dojědźe sebi Černý po Prěnjej swětoweje wójnje na měrowu konferencu do Parisa.
Jako čłon čěskosłowakskeje delegacije zastupi tam tež za wjetše samopostajenje a kulturnu awtonomiju Serbow, za čož so po jeho měnjenju přizamknjenje Łužicy k Čěskosłowakskej najlěpje hodźeše.
Po nawróće do Čěskej powoła so Černý na ministerskeho radźićela ministerstwa za wukrajne naležnosće, hdźež skutkowaše hač do 1927.
Praskeje, lěto pozdźišo pak tež Jagiellonskeje uniwersity w Krakowje, Běłohrodźe a Sofiji.
Adolf Černý zemrě 23. decembra 1952 w Praze.
Při tym nawukny serbšćinu a nawjaza wuske kontakty mjez druhim z Michałom Hórnikom, Arnoštom Muku a Jakubom Bartom-Ćišinskim.
Wón běše wot lěta 1887 čłon Maćicy Serbskeje a wot 1921 tež jeje čestny sobustaw.
Petr Kaleta: Češi o Lužických Srbech.
Jan Petr: Černý, Adolf.
Rudolf Jenč: Stawizny serbskeho pismowstwa: 2. dźěl Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1960. str.
Ivan Dorovský: Všeslovan Adolf Černý.
Tom 12, Opole 2013, str.
Bukarest je stolica a z nimale 1,9 milionami wobydlerjow zdobom najwjetše město Rumunskeje a sedme najwjetše cyłeje Europskeje unije.
Po tym, zo bě w lěće 1659 doskónčnje narunał Târgoviște jako krajnu stolicu, wuwi so k politiskemu, hospodarskemu a kulturnemu srjedźišću Walachiskeje a pozdźišo Rumunskeje.
Město je sydło wjacorych uniwersitow a druhich wysokich šulow, dźiwadłow, muzejow a dalšich kulturnych institucijow kaž tež parlamenta a knježerstwa Rumunskeje.
Pod knjejstwom komunistiskeho diktatora Nicolae Ceaușescu buchu pak na dobro monumentalnych twarjenjow historiske štwórće we wulkej měrje zničene.
Bórkhamor je wjes w sewjeru sakskeho wokrjesa Budyšin.
Leži 109 m nad mórskej hładźinu při Sprjewicy a słuša z lěta 1996 ke gmejnje Sprjewiny Doł.
Wjeska ma 226 wobydlerjow.
Po statistice Arnošta Muki měješe Bórkhamor we 1880tych lětach cyłkownje 173 wobydlerjow, z nich 167 Serbow a šěsć Němcow.
W Bórkhamorskej koloniji bě 161 ludźi žiwych, z nich 67 Serbow.
Stołpik je třihranity a hruby.
Kwědnistwo je mjenje bóle tłóčene a so wot nošnych łopješkow přesahuje.
Kłóski su cm.
Sławomir Mrożek bě pólski dramatikar, spisowaćel a rysowar.
Securigera je ród ze swójby łušćinowcow.
Lětoń je wjeska z 49 wobydlerjemi we wuchodźe hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša z lěta 1994 ke Kubšiskej gmejnje a leži 164 m nad mórskej hładźinu w Hornjołužiskich honach.
Běše hač do lěta 1934 samostatna gmejna, po tym najprjedy wjesny dźěl Poršic a wot lěta 1994 dźěl gmejny Kubšic.
Susodne wjeski su Poršicy w sewjerowuchodźe, Delnja Kina w zapadźe a Krakecy w sewjerozapadźe.
Njedaloko wsy so Budyske lětanišćo namaka.
Prěnje historiske naspomnjenje jako knježe sydło Letonin je z lěta 1237.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 92 wobydlerjow, mjez nimi 88 Serbow.
Křesćanscy Lětonjenjo přisłušeja ze starodawna Poršiskej wosadźe.
Arnošt Bart-Brězynčanski – serbski politikar a narodny aktiwist, rodźeny w Lětonju Marko Grojlich: Mjez horami a holu.
Ioniske morjo je dźěl Srjedźneho morja a potajkim tež dźěl Atlantiskeho oceana.
Leži mjez Italskej, Albanskej a Grjekskej.
Na sewjeru mjezuje z Jadranskim morjom.
Ma wuchodźe je zwjazane přez Korintski kanal z Egejskim morjom.
Ioniske morjo ma přestrjeń 169 000 kwadratnych kilometrow a maksimalnu hłubokosć 5121 metrow.
8. februara abo 8. małeho róžka je 39. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 326 dnjow hač do kónca lěta.
Krótko do orgazma rozrosće překrawjenje splažnych organow k maksimumej; w běhu orgazma přińdźe w genitalnym wobłuku k rytmiskim, nimowólnym kontrakcijam musklow.
Pola mužow přińdźe w normalnym padźe k wupławjenju symjenja.
Podobne wupławjenje kapaliny je tež pola někotrych žonow móžno a bu mjenowane jako žónska ejakulacija.
Po tym slěduje zwjetša wotpjeće ćěła.
Reynaldo Cisotto Gianecchini Júnior je brazilski filmowy hrajer.
Nando 2010 - Passione ....
Fred 2007 - Sete Pecados ....
Henrique 2005 - Belíssima ....
Dr. Gianecologista 2003 - Mulheres Apaixonadas ....Ricardo Brandão 2002 - Sai de Baixo....Marlon Brandson 2002 - Esperança ....
Toni 2001 - As Filhas da Mãe ....
Ricardo 2000 - Laços de Família ....
Gerhard Fritz Kurt Schröder je něhdyši němski politikar Socialnodemokratiskeje strony Němskeje.
Wón bě wot 1990 do 1998 ministerski prezident Delnjeje Sakskeje a wot oktobra 1998 do nowembra 2005 jako nawoda prěnjeje čerwjeno-zeleneje koalicije na zwjazkowej runinje sedmy kancler zwjazkoweje republiki.
Nimo toho bě mjez 1999 a 2004 z předsydu SPD.
Gerhard Schröder narodźi so jako druhe dźěćo mandźelskeju Eriki a Fritza Schrödera na burskim statoku w Mossenbergu we wuchodźe dźensnišeje Sewjerorynsko-Westfalskeje.
Tam bě jeho mać před bombowymi nadpadami zwjazkarjow ćeknyła.
Jeho nan běše w tutym času jako wyši gefrajter při wuchodnej fronće a padny 4. oktobra 1944 w Sedmihródskej, tak zo swojeho syna ženje njezezna.
Po tym absolwowaše w Lemgo wukubłanje k drobnowikowanskemu překupcej.
Wot 1962 do 1964 wopytowaše wječornu šulu a nachwata srjedźnu zrałosć.
W lěće 1966 złoži na Westfalskim kolegu w Bielefeldźe maturu.
W samsnym lěće započa studować prawnistwo w Göttingenje, štož 1976 po druhim statnym eksamenje absolwowaše.
Wot 1978 do 1990 dźěłaše jako socius prawizniskeje kenclije w Hannoverje a zastupowaše mjez druhim pozdatneho terorista RAF Horsta Mahlera.
Gerhard Schröder bě štyri króć woženjeny, nima pak swójske dźěći.
Wot 1997 do 2015 bě zmandźeleny z 19 lět młódšej žurnalistku Doris Schröder-Köpf.
Gerhard Schröder je wot 1963 z čłonom SPD.
Mjez 1978 a 1980 běše ze zwjazkowym předsydu młodych socialistow w SPD a wot 1980 do 1986 z čłonom zwjazkoweho sejma.
Pola wólbow k delnjosakskemu krajnemu sejmej nastupi w lěće 1986 jako načolny kandidat swojeje strony.
We wólbach zhubi CDU absolutnu wjetšinu, móžeše pak z pomocu FDP dale knježić.
Schröder złoži mandat w zwjazkowym sejmje a skutkowaše wotnětka jako nawoda opozicije a frakciski předsyda SPD w krajnym sejmje.
Pola wólbow 1990 běše znowa z načolnym kandidatom a bu po wólbnym wuspěchu dnja 21. junija wot čerwjeno-zeleneje wjetšiny k nowemu ministerskemu prezidentej woleny.
Tež wólby w lětomaj 1994 a 1998 móžeše dobyć.
Nimo toho bě wot 1994 do 1998 krajny předsyda socialdemokratow.
Po třećim wólbnym dobyću dnja 1. měrca 1998 bu wot zwjazkoweho jednaćela SPD Franza Münteferinga za kanclerskeho kandidata za wólby k 14. zwjazkowemu sejmej w septembru samsneho lěta deklarowany.
We wólbach bu k prěnjemu razej w stawiznach zwjazkoweje republiki knježerstwo kompletnje wotsadźene a prěni raz dóstachu strony na lěwej stronje politiskeho spektruma wjace hač 50 procentow.
Jako wuslědk wólbow sta so Schröder dnja 27. oktobra 1998 z kanclerom prěnjeje čerwjeno-zeleneje koalicije na zwjazkowej runinje a z naslědnikom kanclera Helmuta Kohla, kotryž bě do toho šěsnaće lět z nawodu čorno-žołteje koalicije. → hlej tež: Kabinet Schröder I Po wotchadźe předsydy SPD a financneho ministra Oskara Lafontaina w měrcu 1999 bu tež za zwjazkoweho předsydu swojeje strony woleny.
Diferency mjez koaliciskimaj partneromaj wobstejachu pola temow požadarjow wo azyl, brónjowych eksportow a Kosowskeje wójny.
Nimo toho njemóžachu zwjazkowy etat konsolidować, tak zo přiběraše cyłkowne zadołženje w Němskej mjez 1998 a 2005 kóžde lěto wo přerěznje 3,6 %.
We wólbnym boju 2002 wupadaše spočatnje tak, jako by čerwjeno-zelena koalicija wólby zhubiła.
Při wólbach dnja 22. septembra dósta pak snadnu wjetšinu mandatow, tak zo móžeše dale knježić.
Po wobkedźbowarjach běchu předewšěm dwaj faktoraj na kóncu rozsudźacaj: dobry a w medijach skutkowacy krizowy management při wulkej wodźe Łobja w lěću 2002 a wotpokazanje němskeho wobdźělenja při wot Zjednoćenych statow planowanej Irakskej wójnje.
Wonkownopolitisce haješe wosebje dobre poćahi k Francoskej pod prezidentom Jacques Chirac a k Ruskej pod Wladimirom Putinom.
Po znowawuzwolenju nastorči Schröder dalše reformowe projekty, kaž na přikład strowotnisku reformu.
Z tak mjenowanej Agendu 2010 prezentowaše 14. měrca 2003 najwjetši a najwažniši projekt swojeho kanclerstwa.
W měrcu 2004 złoži zastojnstwo zwjazkoweho předsydy SPD. → hlej tež: Kabinet Schröder II Po poražce socialdemokratow pola wólbow w najwjetšim zwjazkowym kraju Sewjerorynsko-Westfalskej, hdźež bě SPD do toho 39 lět knježiła, staji Schröder dnja 1. julija 2005 prašenje dowěry w parlamenće a zhubi – kaž bě to wotpohladał – kanclersku wjetšinu, po čimž prosy zwjazkoweho prezidenta Horsta Köhlera wo rozpušćenje zwjazkoweho sejma.
Köhler postaji dočasne wólby za 18. septembra 2005.
9. julija wuzwoli so Schröder na stronskim zjězdźe delnjosakskeje SPD z 99,5 % hłosow za načolneho kandidata krajneje lisćiny.
Pola wólbow dóstachu socialdemokraća 34,5 % hłosow, štož wotpowědowaše 222 sydłam w parlamenće.
Hačrunjež běchu najsylniša strona, móžeštej CDU a CSU zhromadnje najwjetšu frakciju stworić.
Po wólbnych wuslědkach njeměješe ani čerwjeno-zelena ani čorno-žołta koalicija wjetšinu w sejmje.
Jenička móžnosć bě wulka koalicija, kotraž bě pak po Schröderowych słowach jenož pod jeho wjednistwom móžna.
Po internych jednanjach deklarowaše Schröder naposledku wotchad z politiki, tak zo móžeštej frakciji CDU/CSU a SPD dnja 22. nowembra Angelu Merkel za prěnju kanclerku Němskeje wolić.
24. nowembra 2005 złoži Schröder mandat w zwjazkowym sejmje.
Po kóncu swojeje politiskeje karjery dźěłaše Schröder zaso jako prawiznik, ale tež jako poradźowar w hospodarstwje, mjez druhim za ruski płunowy koncern Gazprom.
Sydlišćo je so w lěće 1789 załožiło a ma wot lěta 1974 měšćanske prawa.
Orjol je město w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 317 tysac wobydlerjow.
Herbert Cerna bě delnjoserbski teologa a pedagoga.
Wón je znaty jako domiznowědnik a režiser domiznowědnych filmow.
Cerna pochadźa ze serbsko-němskeje swójby.
Jeho nan Měrćin Cerna bě wot lěta 1902 z wučerjom na Górach.
Po wopyće Choćebuskeho gymnazija studowaše Herbert w Jenje, Tübingenje a Hali teologiju.
Po studiju sta so najprjedy z wikarom při wosadnej cyrkwi w Bórkowach.
Wot 1937 do 1945 skutkowaše jako farar w Jähnsdorfje we wuchodnej Delnjej Łužicy.
Po Druhej swětowej wójnje přewza w lěće 1945 farske městno w Nowej Niwje a 1949 sta so z Popojčanskim fararjom.
Herbert Cerna skutkowaše jako domiznowědnik a wozjewješe wuslědki toho dźěła w Choćebuskich nowinach.
Jeho ćežišća běchu serbske nałožki a tradicije kaž tež městnostne a ležownostne mjena a jich woznam.
Wón bě z režiserom pola wjacorych wot lěta 1930 sem nahratych krótkofilmow, kotrež zaběrachu so ze žiwjenjom na dwurěčnych wsach Choćebuskich kónčin.
Jeho w lěće 1931 napisana dźiwadłowa hra Moja domizna předstaji so w Choćebuzu a we wjacorych delnjołužiskich wjeskach.
Worsma je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1588 załožiło a ma wot lěta 1955 měšćanske prawa.
Dalšej serbskej ludowej mjenje stej poklate zelo a wudrowa kwětka.
Prawy wódrak je jednolětna rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot něhdźe 75 cm.
Łopjena ma kórkam podobny słód.
Kćěje w nalěću a lěću.
Čerstwe a młode łopjena so w solotwjach abo za napoje njewarjene wužiwaja, ale tež z zeleninu warja.
Jědźne kćenja so hodźa k dekorowanju solotwjow wužiwać.
Dokelž so tute wot standardnych formow zdźěla sylnje rozeznawaja, kotrež so tež w najwjace leksikach pokazaja, nastanu za wosoby bjez znajomosćow słowjanskich rěčow často problemy při wučitanju na přikład pućnikow.
Łobjo-Habolski kanal je 56 kilometrow dołha kumštna wódna dróha w Saksko-Anhaltskej a Braniborskej.
Jiřetín pod Jedlovou je gmejna w Čěskej republice we wokrjesu Děčín, na sewjeru Łužiskich horin.
Wón so jako wužitne zwěrjo k produkowanju mjasa a kožucha ale tež jako domjace zwěrjo dźerži.
Čerwjene Noslicy su wjes z 226 wobydlerjemi w juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słušeja wot lěta 1994 ke gmejnje Zemicy-Tumicy a leža mjez 220 a 236 m nad mórskej hładźinu při hornim běhu Čornicy.
Hač do lěta 1994 běchu Čerwjene Noslicy samostatna gmejna z Karlecami, Chanecami a Počaplicami jako wjesnymi dźělemi.
Susodne wjeski su Chanecy na sewjeru, k Hodźijej słušace Nowe Spytecy na wuchodźe, Karlecy na juhu, Wjelkowy na juhozapadźe a Počaplicy na sewjerozapadźe.
Sydlerskostawiznisce su Čerwjene Noslicy rozšěrjeny kulowc.
Wjesne mjeno je wotwodźenka ze serbšćiny a woznamjenjenja „nowe sydlišćo".
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 221 wobydlerjow, mjez nimi 197 Serbow.
Arnošt Černik ličeše 1956 jenož hišće 7 % wobydlerstwa gmejny jako Serbow.
Dźensa leži wjes zwonka oficielneho serbskeho sydlenskeho ruma.
Křesćanscy Čerwjenonosličenjo přewažnje su protestanća a přisłušeja Hodźijskej wosadźe.
Handrij je serbske muske předmjeno.
Warianta je Handrej, žonjace warianty su Handrijka a Andreja.
Zwjazk 1, strona 99sl.
Mjez 1952 a 1958 studowaše hudźbu w Lipsku a Weimarju.
Z lěta 1960 dźěłaše jako asistent w Serbskim instituće a nadobo jako wuměłstwowy nawoda Serbskeho ludoweho ansambla, hdźež bě wot lěta 1970 tež wyši hudźbny nawoda.
Hižo za čas studije wón připódla spěwy komponowaše.
Wot lěta 1964 bě Bulank nawoda Pančičanskeho chóra „Lipa"; pozdźišo załoži wón centralny chór Domowiny.
Pódla toho bě Jan Bulank sobuwudawaćel Towaršneho spěwnika.
Bulank bu na Budyskim Mikławšku pochowany.
Ján Kollár běše sławny basnik 19. lětstotka, ewangelski duchowny a profesor słowjanskeje archeologije na Wienskej uniwersiće.
Kollár studowaše filozofiju a teologiju.
Wón bě mjez 1995 a 2007 parlamentariski jednaćel frakcije PDS a po tym do 2012 frakciski předsyda Lěwicy w sejmje.
Wot nazymy 2013 je čłon němskeho zwjazkoweho sejma.
Roslawl je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1137 załožiło a ma wot lěta 1755 měšćanske prawa.
Leži při zliwje rěkow Ulaluški a Majmy něhdźe 3600 kilometrow wuchodnje Moskwy a něhdźe 100 kilometrow južnje Bijska.
Je stolica republiki Altaj.
Sydlišćo je so w lěće 1824 jako wjes Ulala załožiło a ma wot lěta 1928 měšćanske prawa.
Bedřich Hacar bě čěskosłowakski architekt.
W lěće 1921 promowowaše w Praze a 1939 habilitowaše.
Wot 1945 bě z profesorom na Wysokej šuli ČVUT w Praze.
Hacar zaběraše so wosebje z betonowymi a woclobetonowymi twarami a naćisny twarjenja w Čěskosłowakskej kaž tež we wukraju, na přikład w Rumunskej a Juhosłowjanskej.
Jedyn z jeho najznaćišich twarjenjow je Hłowne dwórnišćo w Sarajewje, kotrež bu po konflikće mjez Titom a Stalinom dočinjene wot juhosłowjanskeho architekta Bogdana Stojkova.
Šarypowo je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije w Krasnojarskim regionje.
Leži něhdźe 230 kilometrow zapadnje Krasnojarska a ma něhdźe 37 tysac wobydlerjow.
Leži w historiskej Galiciskej něhdźe 80 kilometrow sewjerozapadnje Lwowa.
Je z někak dźewjeć sta wobydlerjemi najmjeńše město Ukrainy.
Sydlišćo je so w lěće 1360 prěni raz naspomniło.
Wot lěta 1462 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 75 kilometrow sewjerowuchodnje Donjecka.
Wot lěta 2015 steji Debalcewe pod kontrolu njepřipóznateje separatistiskeje „Ludoweje republiki Donjeck".
Leži něhdźe 120 kilometrow wuchodnje Tbilisija.
Wot lěta 1934 ma měšćanske prawa.
Leži při rěce Mena něhdźe 70 kilometrow wuchodnje Černihiwa.
Sydlišćo je so w lěće 1408 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1966 měšćanske prawa.
Viktor Mihály Orbán je madźarski politikar, předsyda strony Fidesz – Madźarski zwjazk byrgarjow a wot lěta 2010 ministerski prezident Madźarskeje.
Na mjezynarodnej runinje je wot 2002 z wiceprezidentom Europskeje ludoweje strony.
Wón studowaše wot 1982 do 1987 prawnistwo na uniwersiće Loránd Eötvös w Budapesće.
1988 bě jedyn ze załožerjow Zwjazka młodych demokratow.
Po přewróće bě wot 1993 do 2000 a znowa wot 2003 předsyda tuteje strony.
Wot 1990 je zapósłanc madźarskeho sejma.
Pod jeho wjednistwom sta so Fidesz z wodźacej konserwatiwnej stronu w Madźarskej.
Po dobyću Fidesza při wólbach dnja 11. apryla 2010 wuzwoli sejm jeho dnja 29. meje za ministerskeho prezidenta.
W lětach 2014 a 2018 bu znowa wuzwoleny.
K Orbánowej retorice słušeja konserwatiwne a nacionalistiske stejišća.
W běhu migraciskeje krizy lěta 2015 wótřeše wón swój profil jako pozdatny škitar před islamom, mjez druhim přez natwar namjezneho płota při serbiskej hranicy.
Je zarjadniske sydło Drahičynskeho rajona.
Leži něhdźe 100 kilometrow wuchodnje Bresta.
Sydlišćo naspomni so w lěće 1452 prěni raz jako wjes Dawiaczorawicze a ma wot lěta 1778 měšćanske prawa.
Mjeno Droziczyn jewi so prěni raz 1655.
Leži při rěce Šventoji něhdźe 55 kilometrow zapadnje Uteny.
Njedaloko sydlišća nadeńdźe so spjaty jězor z wodowej milinarnju.
Sydlišćo same je so w lěće 1538 prěni raz naspomniło a płaćeše wot 1551 jako město.
Moderne měšćanske prawa ma wot lěta 1956.
Je zarjadniske sydło Köneürgençskeho wobwoda.
Leži při sewjernej kromje pusćiny Karakum w powodźenskej krajinje rěki Amudarja něhdźe 90 kilometrow sewjerozapadnje Daşoguza a něhdźe 500 kilometrow sewjernje Ašgabata.
MIA. je němska hudźbna skupina.
Liboń je jednotliwe kubło w sakskim wokrjesu Budyšin, kotrež přisłuša Hodźijskej gmejnje.
Leži njedaloko Kamjenskeje dróhi we wysokosći 210 metrow nad mórskej hładźinu a měješe w lěće 2009 wósom wobydlerjow.
150 metrow sewjernje sydlišća běži statna dróha S 100, něhdźe kilometer južnje zwjazkowa awtodróha 4.
Susodne wsy su Čornecy na sewjerowuchodźe, Čěškecy na juhu a Pozdecy na sewjerozapadźe.
W lěće 1953 wurywachu so pod nawodom Drježdźanskeho Krajneho muzeja za prastawizny při sobudźěle Jurja Knebela mjez Libonjom a Čornecami staroserbske rownišća z 10. a 11. lětstotka.
Prěnje historiske naspomnjenje sydlišća samoho jako Leubobel pochadźa z lěta 1332.
Ležownostne knjejstwo wukonješe w 16. kaž tež we 18. lětstotku Klóšter Marijina hwězda.
Po Mukowej statistice měješe Liboń we 1880tych lětach 21 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća Serbja.
Dla přisłušnosće ke klóštrej wostachu Libonjenjo tež po reformaciji katolscy, tak zo wobsteješe ludnosć w lěće 1925 z 18 katolikow a dweju protestantow.
Čorny Chołmc je hornjołužiska wjes w sewjeru sakskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša wot lěta 1996 k Wojerecam a ma 850 wobydlerjow.
Nadregionalnje znaty je Krabatowy młyn při južnej kromje wsy.
Leži dźesać kilometrow zapadnje Wojerowskeho stareho města we wysokosći 124 metrow nad mórskej hładźinu.
Susodne sydlišća su Lipoj-Tornow na zapadźe, Łuty na sewjerozapadźe, Lubuš na sewjeru kaž tež Narć a Brětnja na wuchodźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Colmen je z lěta 1360.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 424 wot cyłkownje 438 Čornochołmčanow serbsce.
W cyłej Chołmčanskej wosadźe chodźachu 952 wosadnych k serbskej a jenož 24 k němskej spowědźi.
Ernst Julius Röhm bě němski oficěr, politikar strony NSDAP a dołholětny wjednik SA.
Ma něhdźe 6000 wobydlerjow na přestrjeni wot 51 km².
Hłowne sydlišćo na kupje je Preko z přistawom.
Susodne kupy su Pašman na juhowuchodźe, Iž na juhozapadźe a Sestrunj na sewjerozapadźe.
Z Pašmanom je Ugljan přez móst zwjazany.
Nimo toho wobsteji prawidłowny přewozny zwisk do Zadara.
Na kupje je sydom wsow: Ugljan, Lukoran, Sutomišćica, Poljana, Preko, Kali a Kukljica.
Wšě sydlišća so při sewjerowuchodnym pobrjoze nadeńdu, mjeztym zo je juhozapadny pobrjóh chětro skalny.
Ma 65,5 milionow wobydlerjow a přestrjeń 342.239 km², potajkim 191 wobydlerjow na kwadratnym kilometru.
Statna stolica je Jaipur.
Radźastan ma Hindi jako jeničku zarjadnisku rěč, ale tam so tež Bhili a wjele dalšich rěčow rěči.
Je najwjetši stat Indiskeje a mjezuje z Pandźabom a Harjanu na sewjeru, Utarpradešom na wuchodźe, Madjapradešom na juhowuchodźe, Gudźaratom na juhozapadźe, kaž tež z Pakistanom na zapadźe.
Radźastan je z městami Jaipur, Jodhpur, Udaipur, Jaisalmer a Bikaner a jich palastami jedyn z najwažnišich turistiskich cilow Indiskeje.
Smoliny su srjedźne horiny w Němskej a najwyše horiny w sewjernym dźělu kraja.
Namakaja so w Delnjej Sakskej, Saksko-Anhaltskej a Durinskej.
Wulki dźěl horinow je jako narodny park škitany.
Z geologiskeho wida su Smoliny přełamoškrutowe horiny.
26. měrca abo 26. nalětnika je 85. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 280 dnjow hač do kónca lěta.
Protyka za lěto 1997 1997 bě powšitkowne lěto z 365 dnjemi.
12. apryla: Na IV. hłownej zhromadźiznje Domowiny w Chrósćicach wuzwoli so Jakub Brankačk znowa jako předsyda třěšneho zwjazka.
18.–20. julija: W Chrósćicach wotmě so II. mjezynarodny folklorny festiwal „Łužica".
22. nowembra: Pod nawodom Měrka Šołty wotmě so w Chrósćicach 123. schadźowanka.
Jeho němske mjeno je Schwientochlowitz.
Semjonow je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1644 załožiło a ma wot lěta 1779 měšćanske prawa.
Płód je škałobny płód.
Leži při rěce Boberka w historiskej Galiciskej něhdźe 25 kilometrow zapadnje města Peremyšljany.
Sydlišćo je so w lěće 1211 prěni raz naspomniło a dósta 1469 měšćanske prawa.
W lěće 2014 je tam bydliło 59 025 ludźi.
Mały bałdrijan je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 10 hač 30 cm.
Rostlina ma pak muske pak žónske kćenja.
Muske kćenja su róžojte z 3 mm dołhej krónu, mjeztym zo žónske kćenja su běłe z 1 mm dołhej krónu.
Rosće na mokrych łukach, łuhojty łukach, w hrjebjach a na rěčnych brjohach.
Preferuje mokre, wutkate, bazowe pódy na swětłych stejnišćach.
Karp je wodnjo spłóšiwy a přebywa we hłubokich wodźiznach abo w schowach.
Hakle při ćmičkanju bywa aktiwny.
Dźiwje karpy su wohrožene.
W srjedźowěku přinjesechu mnichojo karpa do sewjerneje Europy.
Dźensa je wón na cyłym kontinenće znaty jako jědźna ryba.
Karpy njerkaja w Europje mjez meju a junijom.
K rozmnoženju trjechja so karpy w niskich, ćopłych a na rostliny bohatych wodźiznach.
Po třoch abo štyrjoch lětach su karpy zrałe.
Při ćmičkanju přewora karp pódu a błóto ze swojej klamu.
Karp je woblubowany za jědźenje, tradicionelnje wosebje k hodam a silwester.
Karp je tež woblubowana hobbyjowa ryba, dokelž je mócny a chětro wulki.
Leži při rěce Latorica něhdźe połsta kilometrow wuchodnje Užhoroda při dalokodróze přez Karpaty do Lwowa kaž tež při 1887 poswjećenej železniskej čarje Mukačewo–Lwów.
Sydlišćo je so w lěće 1263 k prěnjemu razej naspomniło jako Zoloa a ma wot lěta 1957 měšćanske prawa.
Hamorski młyn bě delnjołužiske sydlišćo a wjesny dźěl Košyny, kotryž ležeše něhdźe pjeć kilometrow juhowuchodnje Złeho Komorowa a jedyn kilometer sewjerozapadnje Košyny.
W lěće 1950 buchu něhdźe dźesać swójbow za Němješkowsku jamu přesydlene a Hamorski młyn wotbagrowany.
Na městnje něhdyšeho sydlišća nadeńdźe so dźensa Złokomorowski jězor.
Markhrabjojo Mišnjanskeho markhrabinstwa, srjedźowěkowskeho stata w přewažnje słowjanskich kónčinach při wuchodnej hranicy Swjateho romskeho mócnarstwa, rezidowachu na hrodowej hórce w Mišnje.
Wot lěta 1425 běchu Mišnjanscy markhrabjojo zdobom kurwjerchojo Sakskeje.
Wokrjes ma přestrjeń wot 571,16 km² a něhdźe 60.000 wobydlerjow.
Wokrjes leži na juhu wojewódstwa při čěskej hranicy.
Powiat wobsteji ze štyrjoch gmejnow, z nich tři měšćansko-wjesne gmejny a jedna wjesna gmejna.
Słónco je hwězda w srjedźišću našeho słónčneho systema.
Wono je přeměrnje wulka hwězda we wonkownej třećinje mlóčneje dróhi.
Słónco wobsahuje 99,86 % masy cyłkowneho słónčneho systema a ma přeměr wot 1,4 milionow kilometrow, 109 króć wjace hač zemja.
Prudźenje plasmoweje kule, kotraž je na powjerchu někak 6000°C horca, je zakładne wuměnjenje za žiwjenje na zemi.
Słónco je zemi ze srjedźnej zdalenosću wot 149,6 milionow kilometrow najbliša a najlěpje přepytowana hwězda.
Jeho powjerch pokazuje periodisce so přeměnjacu ličbu słónčnych blakow, kotrež steja w zwisku ze sylnymi magnetiskimi polemi.
Słónco, kotrehož přeběh na njebjesach rjaduje rytmus dnjow a lět, je so hižo w prawěku kultisce česćowało.
Rólna smjerdnička je ležaca abo wustupowaca jednolětna rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 10 hač do 40 cm.
Wona wot spódka rozhałuzuje.
Sedźace łopjena su dołhojte-lancetojte a w lěće zelene.
Přikrywne łopješka su runje dołhe.
Jazykowe kćenja su kaž rołkowe kćenja žołte, steja jenož w jednej rjedźe a docpěja dołhosć wot 7 hač do 15 mm.
Rostlina je w regionje Srjedźneho morja rozšěrjena.
Rosće w južnej a srjedźnej Němskej jako rólna njerodź a na winicach.
Jich hłójčki su wjace hač dwójce tak wulke hač te rólneje smjerdnički.
Rěči so wot něhdźe 80.000 ludźi na teritoriju Ruskeje a Chiny.
Jednore łopjena su cyłokromne a njesu charakteristiske, dosrjedźa skřiwjene žiłki.
Łopjena su małke, zwjetša zelenojte, žołtojte abo brudnje lila a małko dekoratiwne, z wuwzaćom družinow, kotrychž kćenja su wot běłych, róžojtych abo žołtych wysokich łopješkow wobdate.
Rostliny su w měrnych conach sewjerneje połkule daloko rozšěrjene.
Wšě družiny rady maja słónco a wutkate, derje přesakliwe pódy.
Ród Cornus bu wot rozdźělnych awtorow hižo do wjacorych rodow rozdźěleny.
So zda, zo su jara zahe ród do jedneje hałuzy z čerwjenymi a jedneje z běłymi abo ćmowomódrymi płodami rozdźělił.
Wšědny buksowc je kerk abo štom, kotryž docpěje wysokosć wot 0,3 hač 4 m.
Hałuzy su z přecozelenymi, přećiwostejnymi łopjenami wobsadźene.
Wšědny buksowc Wšědny buksowc Kćěje wot měrca hač apryla.
Kćenja nimaja krónu a su jednosplažne.
Muske kćenja njesu štyri prochowe łopješka.
Rosće dźiwnje w ćoplišich lisćowych lěsach a kerčinach.
Rostlina w Moselowym dole, južnym Čornym lěsu, Elsaskej, Pyrenejach a južnej Europje rozšěrjena.
Wona płaći jako prěni na europskim kontinenće plahowany citrusowy płód.
Łučna dornica je ćmowozelena rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 30 hač do 80 cm.
Delnja hałuza pakiće wobsteji z 4-5 kłóskow a krótku hałuzu na spódku z 1 kłósku.
Rosće na tučnych łukach a pastwach a łuhojtych łukach.
Přimórski žerowc je přeco zeleny štom, kotryž docpěje wysokosć wot 20 hač do 30 m, druhdy wjace hač 100 m.
Rostlina je jara dołho žiwa, při čimž móže starobu wot hač do 3500 lět docpěć.
Kehelojta króna je šwižna.
Wona ma hłuboke, paralelne a wertikalne rozpukliny.
Hałuzy steja w njeprawidłownych mutličkach.
Štom a předewšěm jeho skora wuchadźa wóń, kotraž je tej wot chójnoweho drjewa podobna.
Wona je jedna z małko koniferow, kotrež z wotrězaneho pjenka znowa wubiwa.
Mjechke, kónčkojte jehły su wopłonjene, ćmowozelene hač namódreń zelene docpěja dołhosć wot 0,5 hač 2 cm.
Žónske kćenja zwjetša steja na staršich hałuzach.
Wone zruna steja abo přewisuja.
Při dozrawjenych hablach so šupizny rózno rozdźěraja.
Rosće jenož regionach z miłych zymach.
Ma radšo wutkate, włóžne, hłuboke, přesakliwe pódy.
Spěšnje rosćace młode štomy potrjebuja wjele wody.
Čerwjenobrune drjewo bu jako twarske drjewo a za zhotowjenje meblow wužiwane.
Tohodla přirodne wustupowanja buchu dla pušćenja drjewa jara deciměrowane.
Dźensa zbytkowe wustupowanja steja w přirodnych rezerwatach.
Sorta 'Adpressa' je małoróstna forma, kotraž ma za čas wjele lětach jenož wysokosć wot 1 m a šěrokosć wot 2 m, pozdźišo docpěje wysokosć wot hač do 6 m.
Jeje kónčki hałuzow přewisuja.
Gisela Oechelhaeuser je němska kabaretistka.
Biruința je městačko w Moldawskej.
Leži něhdźe 150 kilometrow sewjerozapadnje Kišinjowa.
Sydlišćo je so w lěće 1965 załožiło a ma wot lěta 1994 měšćanske prawa.
Petar Preradović bě južnosłowjanski basnik a připowědar słowjanskeje wzajomnosće.
1844 nowu dobu narodneho žiwjenja južnosłowjanskeho.
Jeho zhromadźene spisy wuńdźechu k prěnjemu razej w Zahrjebje a to "Prěnjotki" w l.
1851, a potom znowa a často wosebje za južnosłowjanske šule.
Markus Thomas Theodor Söder je němski politikar strony CSU, kiž je wot 16. měrca 2018 jako naslědnik Horsta Seehofera ministerski prezident Bayerskeje a wot 19. januara 2019 předsyda swojeje strony.
Promowowany jurist je wot lěta 1994 čłon bayerskeho krajneho sejma a bě wot 2003 do 2007 generalny sekretar CSU.
Wón bě načolny kandidat swojeje strony při wólbach do krajneho sejma dnja 14. oktobra, w kotrychž dósta CSU 37,2 % a zhubi absolutnu wjetšinu w parlamenće.
Jahoda je z jeničkeho płódnika nastaty zawěracy płód, při kotrymž płodowa sćěna hišće při zrałosći je brěčkata abo zmjeńša mjasna.
Jahoda je často kulowata a sylnje barbjena.
Zwjetša wobsahuje wjele symjenjow.
Jeli zwonkowna woršta je twjerda, kaž při banjowcach abo při kórkach, rěču wot panceroweje jahody.
Jeli kćenje wobsedźi wjacore płódniki, wot kotrychž kóždy jahodowy płód wutwori, so kompleksna jahoda nastanje.
Sernjany su wjes ze 179 wobydlerjemi w srjedźišću hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin, kotraž słuša wot 1994 do gmejny Ralbicy-Róžant.
Hač do lěta 1974 běchu Sernjany samostatna gmejna z wjesnym dźělom Hrańca, po tym dźěl Róžeńčanskeje gmejny.
Sernjany leža we wysokosći 147 metrow nad mórskej hładźinu na lěwym brjoze Klóšterskeje wody w serbskich Delanach.
Susodne wjeski su Nowoslicy na sewjerowuchodźe, Hrańca na juhu a Róžant na sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Czscherna pochadźa urbarija krajneho bohotstwa Hornjeje Łužicy z lěta 1419.
Ležownostne knjejstwo porno susodnym wsam klóšter njewukonješe, ale hižo 1570 naspomnjene ryćerkubło we wsy samej.
Dnja 4. julija 1787 zniči wulki woheń nimale cyłu wjesku a tež knježi dwór ze wšěmi pódlanskimi twarjenjemi, młyn a kowarnju.
Při dalšim wohnju wotpali 24. awgusta 1884 šěsć statokow.
W Druhej swětowej wójnje padny 12 Sernjanskich muži.
Sernjany same běchu kaž susodne wsy w poslednich dnjach wójny wot ćežkeho wojowanja potrjechene.
Nazymu 1981 bu něhdyši Sernjanski hród zwottorhany.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 160 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća Serbja.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot 98 %.
Róža Domašcyna – lyrikarka a spisowaćelka, rodźena w Sernjanach Pawoł Rota: Sernjany – serbska wjes w Hornjej Łužicy.
W Rozhledźe 7/8 1993, str.
253–260 Józef Mauder: 1419–2019.
W Serbskej protyce 2019, str.
W: Serbske Nowiny, Předźenak, 29. meje 2015, str.
Najznaćiše je wužiwanje wětrnikow k mlěću žita k tołčej a muce.
W Hornjej Łužicy namakamy wobchowane historiske wětrniki mjez druhim hišće na hórce Łóžko mjez Chasowom a Łuhom abo w Kotmarjecach južnje Lubija.
Hižo w starej Arabskej wužiwachu so wětrniki jako wodowe klumpy.
Wone buchu pod Omarom I. wot persiskich njewólnikow twarjene.
Wětrniki buchu w 12. lětstotku přez płachty a klapy wuhotowane.
Křižerjo najskerje přinjesechu znajomosće do Europy.
Při tym běchu prěnje młyny proste konstrukcije, kotrychž fronta bu do wětra stajena.
Wot 16. lětstotka bě jenož třěcha z křidłami wjertliwa.
Z přestrjenju wot 17.363 km² je Swaziska po Gambiji druhi najmjeńši stat na afriskim kontinenće a mjeńša hač Sakska.
Stolica kraja je Mbabane z 90.000 wobydlerjemi.
Hač do lěta 1968 bě Swaziska z koloniju Zjednoćeneho kralestwa.
Klima je powšitkownje subtropiska a wotwisna wot wysokosće nad mórskej hładźinu.
We wyše ležacych kónčinach wokoło stolicy Mbabane na zapadźe kraja knježi měrna klima z ćopłym lěćom a miłej zymu.
Přirězne žiwjenske wočakowanje leži pola něhdźe 50 lět a słuša tuž do najnišich na cyłym swěće.
Přičina za to je předewšěm wulki podźěl ludnosće, inficěrowany z HI-wirusom.
Strowa sy, Marija je jedna z centralnych modlitwow katolskeho křesćanstwa.
Słuša nimo Wótčenaša k najhusćišo wužiwanym křesćanskim modlitwam a je wobstatk róžowca.
Ialoveni je město w srjedźnej Moldawskej, kotrež je předewšěm znate za swoje wino.
Je zarjadniske sydło Ialoveniskeho rajona.
Leži při brjoze rěki Ișnovăţ něhdźe dźesać kilometrow juhozapadnje Kišinjowa.
Ma něhdźe 17 tysac wobydlerjow Sydlišćo naspomni so prěni raz we wopismje wójwody Stefana Wulkeho w lěće 1502 a ma wot lěta 1994 měšćanske prawa.
W lěće 1977 dósta mjeno ruskeho generala Michaila Kutuzowa.
Luise Neuhaus-Wartenberg je němska politikarka Lěwicy, kotraž je wot lěta 2014 přez krajnu lisćinu strony wolena zapósłanča w sakskim krajnym sejmje.
Wot 1. oktobra 2019 je wona 3. wiceprezidentka sejma.
Neuhaus-Wartenberg studowaše filologiju a stawizny a je wot lěta 2009 čłonka Lěwicy.
Wot 2009 do 2014 bě sobudźěłaćerka předsydy frakcije Lěwicy Rica Gebhardta.
Při wólbach 2014 zaćahny na 11. městnje krajneje lisćiny Lěwicy do sejma a bu 2019 znowa wolena.
Wot 2014 do 2019 bě wona rěčnica swojeje frakcije za srjedźny staw, rjemjeslnistwo a turizm kaž tež městopředsydka wuběrka za hospodarstwo, dźěło a wobchad.
Wot 2019 je wona rěčnica za kubłansku politiku a naležnosće wuchodoněmskich krajow.
Wona je zmandźelena ma jedne dźěćo.
Wona je družina z roda kórkow.
Dalše mjeno je cokorowa melona.
W internetowym słowniku: Gurke Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Stwjelco je wótrohranite a hrube.
Rosće na brjohach, w łuhojtych hrjebjach a wólšowych tonidłowych lěsach.
Wokno je zwjetša štyriróžkata wotwěra w domowej muri.
Wono zmóžni swětło abo powětr nutř a won pušćić.
Trebinje je město w samym juhowuchodźe Bosniskeje a Hercegowiny, njedaloko hranicow z Chorwatskej a Čornej Horu.
Leži w rědko wobsydlenym wuchodźe Hercegowiny při karstowej rěce Trebišnjica.
Hač do Jadranskeho morja je po powětrowej liniji jenož 15 kilometrow.
Horiny we wokolinje města su wyše hač 1200 metrow.
Před Bosniskej wójnu měješe Trebinje něhdźe 30.000 wobydlerjow, z nich běchu Južni Serbja najwjetša skupina a Chorwaća.
Dźensniši wobydlerjo su nimale wšitcy Serbja.
Wjes ležeše něhdźe sydom kilometrow sewjerowuchodnje Złokomorowskeho stareho města při prawym, sewjernym brjoze Žarnowskeho Halštrowa, rěčneho promjenja Čorneho Halštrowa.
Po hamtskich podaćach je so wot lěta 1965 sem cyłkownje 340 wobydlerjow Žarnowa a Zasrjewa přesydliło, zwjetša do Ranja, Sedlišća a Złeho Komorowa.
Prěnje pisomne naspomnjenje jako Sornow pochadźa z lěta 1370.
Dźěl noweje wosady běše tež Zasrjew a wot lěta 1628 Lěska z filialnej cyrkwju.
Posledni farar wopušći Žarnow w lěće 1967.
Nowogotiski nowotwar woswjećichu dnja 1. decembra 1898.
Po podaćach Arnošta Muki rěčeše we 1880tych lětach wot cyłkownje 420 wobydlerjow 320 wšědnje serbsce, dokładnišo Złokomorowsku narěč.
Do němskich swójbach słušachu fararjec, wučerska swójba kaž tež swójby kowarja a dweju młynkow.
Najwyšu ličbu wobydlerstwa měješe Žarnowska gmejna ze Zasrjewom w lěće 1950 po přićahu přesydlencow z něhdyšich wuchodnych stron Němskeje.
Tehdy bydleše w gmejnje 653 wosobow, 1962 jenož hišće 463 a dwě lěće pozdźišo – přesydlenje bě so zahajiło – 346.
[636 wobydlerjow, z nich 5 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 1 z pasiwnymi, 0 serbskich dźěći a młodostnych, 630 bjez znajomosćow] → wšě wjeski Lotar Balke: Sorno – Rosendorf.
Rubježny hród je 542 metrow wysoka hora w prěnim rjećazu Hornjołužiskich horin na juhowuchodźe Budyskeho wokrjesa při hranicy ze Zhorjelskim wokrjesom.
Wón twori wuchodny „róžkowy stołp" Čornobóskeho rjećaza a nadeńdźe so mjez Wuježkom na sewjerozapadźe, Žornosykami na sewjeru a Dažinkom na juhowuchodźe w třiróžku gmejnow Bukecy, Lěwałd a Kumwałd.
Wokoło 1350 běše wjeršk z nasypom po zdaću ze zepěranišćom rubježniskeje cwólby, čehoždla so w serbšćinje hač do dźensnišeho tak mjenuje.
Nadeńdźe so při rěce Bira, přitoku Amura.
Ma něhdźe 74 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1912 załožiło a ma wot lěta 1937 měšćanske prawa.
Běła rězna docpěwa wysokosć wot 10 hač do 30 cm.
Rostlina wutwori trawniki a ma podzemske wotnožki.
Stołpik je tupy a třihranity.
Hornja žónska kłosa často muske kłosy přesahuje.
Płodowe hadźicy su kulowate a žołtojte.
Rosće w ćopłotu lubowacych lisćowych lěsach a chójnowych lěsach.
Rostlina je w južnej Němskej, w Alpach, w Pyrenejach, w Karpatach a horinach sewjerneje Balkanoweje połkupy.
Cyrkej swjateju Symana a Judy Tadeja je serbsko-katolska wosadna cyrkej w Chrósćicach.
Wona steji na kopcu we wuchodnym dźělu wsy, wyše Satkule.
K wosadźe słušatej nimo wosadneje cyrkwje tež klóšterska cyrkej w Pančicach-Kukowje a kapałce swj.
Jana Křćenika w Dobrošicach kaž tež Marije Maćerje Božeje we Worklecach.
Prěnja cyrkej w Chrósćicach natwari so prawdźepodobnje hižo w 13. lětstotku na městnje stareho pohanskeho swjatnišća, bu pak hakle w lěće 1346 k prěnjemu razej pisomnje naspomnjena.
Při wottorhanju stareje šule při sewjernej kěrchowskej muri namakachu pak w lěće 2004 stare narowne kamjenje z 11. abo 12. lětstotka, kiž słušeja tuž k najstaršim swědkam křesćanskeje wěry w tutej kónčinje.
Do załoženja wosady běchu Chrósćicy a wokolne wsy hišće słušeli k Hodźijskej wosadźe.
Spočatnje słušachu nimale wšitke dźensniše serbsko-katolske wjeski – hač na Njebjelčicy a Kulowsku wokolinu – ke Chróšćanskej wosadźe a hakle pozdźišo załožichu so dalše wosady w Ralbicach a Baćonju.
Najstarši dźěl dźensnišeho cyrkwinskeho twara je wěža z lěta 1508, kotraž wobsteji z łamaneho kamjenja a při kotrejž so hišće srjedźowěkowske elementy pokazaja.
Wěžowa hawba pochadźa hakle z 18. lětstotka.
Srjedźowěkowska cyrkej bě gotiske twarjenje, nowa cyrkej bu w stilu rokoka pod nawodom klóšterskeho bohota Marijineje hwězdy Heinricha Loba natwarjena a dnja 27. oktobra 1771 wot z Chrósćic pochadźaceho biskopa Jakuba Jana Wóskeho poswjećena.
Nowa cyrkej měješe nimo hłowneho wołtarja hišće štyri pódlanske wołtarje, kiž běchu swjatej Mariji, swjatemu Bosćanej, swjatej swójbje a swjatemu Pětrej poswjećene.
1773 zatwarichu nowe pišćele.
1865 bu dźensniše wołtarne swjećo – předstajenje Jězusoweho donjebjesspěća – wot profesora Ehrhardta z Drježdźan zhotowjene a poswjećene.
Při přetwarje lětow 1898/99 pod nawodom fararja Jakuba Wornarja a Sernjanskeho twarskeho mištra Rocha dósta Chróšćanska cyrkej nowy cyhelowy wjelb, wulke wołtarnišćo a dwě wěžičce ze schodami nad pobóčnymaj chóromaj kaž tež nowu klětku.
W lěće 1952 buchu dwójne chóry zwottorhane, pobóčnej wołtarkaj wotstronjenej a klětka přestajena.
1970 buštej tež pobóčnej wołtarkaj swjateje Marije a swjateho Bosćana wotstronjenej.
Dotal posledni raz bu cyrkej wot 1988 do 1990 přetwarjena, při čimž dósta tež nowe pišćele Budyskeje firmy Eule z 31 registrami.
Tež předchadne pišćele z lěta 1914 běchu ze samsneho zawoda.
Dnja 20. septembra 1975 wopyta kardinal Karol Wojtyła, pozdźiši bamž Jan Pawoł II., Chrósćicy.
Při wonkownej muri cyrkwineje wěže nadeńdźe so wopomnjenska tafla.
Škitaj, Božo, serbski lud a kraj!" (swj.
Marja) ges', 1150 kg – „Swjataj Symanje a Juda, proštaj za nas!" (swj.
Syman a Juda) as', 760 kg – „Swjaty Bosćano!
Chorosćam wobaraj, njebjesa wotamkaj!" (swj.
Bosćan) Zwony pochadźeja z firmy Schilling w Apoldźe a buchu dnja 11. septembra 1955 poswjećene.
Barokne drjewjane postawy Swj.
Nawjes z cyrkwinskej horu w pozadku Chór z kěrchowom Pišćele Hłowny wołtar Ke Chróšćanskej wosadźe słušeja nimo Chrósćic samych tež katolscy wobydlerjo slědowacych wsow: Časecy, Bóšicy, Dobrošicy, Hora, Horni Hajnk, Hórki, Hrańca, Jaseńca, Jawora, Kanecy, Kopšin, Kozarcy, Łomsk, Łusč, Lejno, Liša Hora, Miłoćicy, Nowa Wjeska, Nuknica, Pančicy-Kukow, Prawoćicy, Smječkecy, Stara Cyhelnica, Swinjarnja, Wěteńca, Wětrow, Worklecy, Wučkecy, Wudwor a Zejicy.
Po přestrjeni a ličbje katolikow je Chróšćanska najwjetša serbsko-katolska wosada.
Jej přisłušachu w lěće 2018 cyłkownje 3851 wěriwych.
Cornelius Gurlitt: Crostwitz.
Měrćin Salowski: Chrósčanska wosada.
Symana a Judy Tadeja – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Webstrona wosady Cyrkwje w Budyskim dekanaće Baćoń | Biskopicy | Budyšin, swj.
13-60 Koordinaty: 13° S, 60° Z Barbados je mały kupowy stat z něhdźe 278.000 wobydlerjemi w Atlantiskim oceanje, kotryž bu 30. nowembra 1966 njewotwisny wot Zjednoćeneho kralestwa a je čłon Commonwealtha.
Geografisce słuša Barbados k Sewjernej Americe.
Wopřijmje dwě poddružinje.
Karol Duchoň bě słowakski spěwar.
Na zakładnej šule w Galante bě jeho sobušulerka Eva Máziková.
Po skónčenju zakładneje šule, Karol Duchoň studowaše na techniskej wysokej šuli w Partizánskom, kotruž njedokónčił.
Studij přetorhnył za čas dowole staršeju w Juhosłowjanskej, hdyž wotešoł wustupować z orchestrom Jaroslava Mikulu do wukraja.
Sobu započeli zahrać na rozdźělnych zarjadowanjach, nimo toho tež na čajowych wječerjach w klubje w Zlatých Moravciach.
W lěću 1969 Karol Duchoň započał spěwać z Evou Mázikovou w skupinje Braňa Hronca.
Duchoňow spěwarki debit sputał zjawnosć a za Karola so započeli zajimać słowakske profesionalne hudźbne komponisća a tekstarjo.
Nimo orchestra Braňa Hronca pozdźišo sobu dźěłał tež z orchestrom Juraja Velčovského.
Ľuboš Zeman jeho na wustupjenje do Tokija tež přewodźił.
Pěseń so publikumej jara spodobała.
Hačrunjež tekst njerozumili, muzikalne zajimała.
W lěću 1976 nahrał Karol Duchoň w Němskej swój prěni album při towarstwje RCA.
Němska kritika reagowała pozitiwne na jeho spěw a pomjenowali jeho „Slovenský Tom Jones".
Wjele koncertował tež w wukraju - w Němskej, Sowjetskim zwjazku, Šwicarskej, Francoskej, Pólskej, Madźarskej, Bołharskej, na Kubje, abo w Somaliskej.
W lěću 1985 so ženił druhi króć - z hudźbnej režiserku Alenu Čermákovu.
Karol Duchoň bě čłowjek ze zmysłom za humorom, kotryž rady zabawjał druhich, bě jara dobrodušny a rady hinašim pomhał.
Žiwy bě spěšnje, njechał ničo skomdźić abo njedožiwić.
Kudźerjawy zdźer je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač do 150 cm.
Jich kroma je kudźerjawa.
Kćenja steja w promjenjach, mjeztym zo bóčne hałuzy wulkeho kwětnistwa njejsu abo lědma su rozhałuzowane.
Znutřkowne kćenjowe łopješka su šěroko-jejkojte a maja wutrobojty spódk, při čimž zwjetša wšě tři maja mozl.
Tři powjetšene, kulojte kćenjowe łopješka płodej přilěhaja, mjeztym zo jedne ma maksimalnje 2 mm dołhi mozl a druhej nimatej mozl abo jara mjeńši mozl.
Łopješka płodoweje wobalki su cyłokromne.
Rosće na mokrych pastwach, na brjohach, w hrjebach, na rolach, na łukach, na pustych płoninach a na nadróžnych kromach.
Preferuje włóžne pódy.
Rostlina je dźensa swětodaloko w měrnych conach rozšěrjena.
W internetowym słowniku: Ampfer Hlej wotpowědne dataje we Wikimedia Commons: Kudźerjawy zdźer Kudźerjawy zdźer.
Leži w sewjerozapadnym Kawkazu a mjezuje na juhu z Georgiskej a Abchaziskej.
Na samym wuchodźe republiki nadeńdźe so Elbrus, najwyša hora Kawkaza a cyłeje Ruskeje.
W lěće 2010 měješe Karačajsko-Čerkeska 477.859 wobydlerjow.
Karačajenjo staja něhdźe 41 % wobydlerstwa; Čerkesojo maja podźěl wot wokoło 12 %.
Dobrik je wjeska z 49 wobydlerjemi w zapadnej Hornjej Łužicy.
Leži něhdźe kilometer juhozapadnje Halštrowskeho stareho města pod Čornej horu.
Susodnej wsy stej Talpin na sewjeru a Hrańčik na zapadźe.
Kulowc naspomni so prěni raz w lěće 1420 jako Doberack a słuša ze starodawna k Walowej.
Ležownostne knjejstwo měješe zwjetša Walowske ryćerkubło, zdźěla tež kubło w susodnym Hrańčiku.
Wot lěta 1950 słuša Dobrik k městu Halštrowej.
Pljos je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1410 załožiło a ma wot lěta 1925 měšćanske prawa.
Ma něhdźe 170 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1701 jako wjes Kamjenskij zawod załožiło a ma wot lěta 1935 měšćanske prawa.
Leži na sewjeru Wuchodoeuropskeje nižiny zapadnje polarneho Urala při pobrjoze Barentsoweho morja.
Awtonomny wokrjes je wjetši hač wuchodna Němska, ma pak jenož telko wobydlerjow kaž Budyšin a tohodla hustosć wobydlerstwa wot jenož 0,2 na km².
Jeho zarjadniske sydło je městačko Narjan-Mar při Pečorje z něhdźe 22.000 wobydlerjemi W lěće 2010 měješe Awtonomny wokrjes Nencow 42.090 wobydlerjow.
Z nich běchu 63 % Rusojo.
Najwjetšej mjeńšinje su mjeno dawacy Nencojo a Komi.
Kopor je chemiski element ze symbolom Cu a rjadowej ličbu 29.
Wone słuša k přechodnym metalam a steji w periodowym systemje w štwórtej periodźe a prěnjej pódlanskej skupinje, tak mjenowanej koporowej skupinje.
Kopor je poměrnje mjechki a derje formujomny ćežkometal, a k tomu wuběrny powod miliny a ćopłoty, čehoždla hodźi so derje wužiwać za kable.
Nimo toho słuša k wonym kowam, z kotrychž so pjenjezy produkuja.
Čłowjek wužiwaše kopor hižo před 10.000 lětami nimo slěbra, złota a cyna jako jedyn z prěnich kowow.
Ćěmna akelaja docpěje wysokosć wot 1 m.
Spódnje łopjena maja dołhe stołpiki, su dwójce třidźělne a maja njeprawidłownje karbowane łopješka.
Stameny su žołte a zwjetša z kćenja wusahuja.
Rosće na hórskich łukach, swětłych hórskich lěsach.
Wšědna mydlica je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 30 hač do 80 cm.
Łopjena su přećiwostejne, lancetojte hač jejkojte.
Wone njesu tři podołhostne nerwy a docpěwaja dołhosć wot 5 hač do 10 cm.
Kćenja docpěja šěrokosć wot 2,5 cm a steja w nakónčnych pozdatnych wokołkach.
Tute su prjedy jako narunanje za mydło słužili, dokelž hromadu z wodu tworja pěnu a wuwiwaja myjnu móc.
Rosće w njerodźowych wobrostach na rěčnych brjohach, na pućach, na drjebiznowych městnach, na nasypach a na ladźe.
Ma radšo wutkate, kamjentne abo pěskowe pódy.
Hładka přetoržnička je jednolětna rostlina abo trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 5 hač 30 cm.
Lêžaca rostlina je naha abo słabje kosmata a jara rozhałuzowana.
Krónowe łopješka su swobodne, prašiwe abo faluja.
Je zarjadniske sydło Petrykawskeho rajona.
Leži při lěwym brjoze Pripjata něhdźe 175 kilometrow zapadnje Homela.
Sydlišćo je so w lěće 1523 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Wobjimuje wokolinu Pětrohroda při Baltiskim morju a Ladogaskim jězorje a mjezuje na sewjerozapadźe z Finskej a na zapadźe z Estiskej.
Najwjetše města su Gatčina při južnej kromje Pětrohroda, Wyborg njedaloko finskeje mjezy a Sosnowyj Bor při morju zapadnje Pětrohroda.
W lěće 2010 měješe Oblasć Leningrad 1.716.868 wobydlerjow.
Z nich běchu 86,6 % Rusojo.
Wone su w zahrodźe jara woblubowane.
Wusywaja so w nazymu, při čimž so rostliny relatiwnje spěšnje rozpřesćěraja.
Kćenja su módre, druhdy róžojte abo běłe.
Próšk je jenož 0,003 mm wulki a je z tym najmjeńši domoródneje flory.
Rosće předewšěm na sćinowych stejnišćach resp. w słónčnych městnach pod wjetšimi rostlinami.
Preferuje płódne, přesakliwe pódy.
50 družinow su w Euraziji, Africe a Awstraliji rozšěrjene.
Eksistuje swětodaloko 50 družinow, wot kotrychž 41 tež w Europje wustupuje.
Hórnikečanski jězor je jězor we Łužiskej jězorinje, něhdźe štyri kilometry wuchodnje Kulowa a juhowuchodnje Wojerec blisko Hórnikec.
Wón je najstarši kumštny jězor we Łužiskej jězorinje a ma přestrjeń wot 2,86 km².
Jězor nasta přez njewotpohladne powodźenje brunicoweje jamy Werminghoff w lěće 1945.
Mała Boršć je wjes z 80 wobydlerjemi w srjedźišću hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša wot lěta 1974 ke gmejnje Hodźij a leži w hornjołužiskich honach 213 m nad mórskej hładźinu zapadnje Budyšina.
Hač do lěta 1974 bě samostatna gmejna z Dźiwoćicami, Praskowom a Třomi Hwězdami jako wjesne dźěle.
Wot lěta 1934 přisłušeše tež Hornja Boršć Małoboršćanskej gmejnje.
Susodne wjeski su Nowe Błohašecy a Tři Hwězdy na sewjeru, Hornja Boršć na sewjerowuchodźe, Dźiwoćicy na juhu a Praskow na sewjerozapadźe.
Znajmjeńša z 15. lětstotka bě wjes tež knježe sydło.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 135 wobydlerjow, mjez nimi 115 Serbow.
Křesćanscy Małoboršćenjo su přewažnje protestanća, kiž přisłušeja Hodźijskej wosadźe.
Při puću do Praskowa dopomina prosty wopomnjenski kamjeń na ludoweho basnika Pětra Młónka, kotrehož na tutym městnje w februarje 1887 Boža ručka zaja.
28. junija abo 28. smažnika je 179. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 186 dnjow hač do kónca lěta.
We wšelakorych słowjanskich krajach, wosebje w Serbiskej je tutón dźeń jako Vidovdan znaty.
To płaći jako wuwołacy faktor prěnjeje swětoweje wójny.
1919: Němska delegacija z ministra wonkowneho a ministra za wobchad podpisa Versailleske měrowe zrěčenje.
Serbske Pawlecy su hornjołužiska wjes, kotraž słuša wot lěta 1994 k Lubijej.
Leža tři kilometry sewjerowuchodnje stareho města a 270 m nad mórskej hładźinu na sewjernym boku Lubijskeje hory a njedaloko zwjazkoweje dróhi 6.
Prěnje naspomnjenje jako Paulsdorf pochadźa z lěta 1317.
Po statistice Arnošta Muki mějachu Serbske Pawlecy w lěće 1884 213 wobydlerjow, mjez nimi 182 Němcow a 31 Serbow.
Ewangelscy Pawlečenjo přisłušeja wot 16. lětstotka Ketličanskej wosadźe.
Ale hižo w lěću 1940 buchu zbytki z terciera namakane.
Króna je prawidłownje kehelojta a čumpata.
Skora je na spočatku ćmowobruna, pozdźišo šěra.
Płone jehły su jasnozelene, kónčkojte, mjechke a steja w dwěmaj rjadomaj na přećiwostejnych krótkich wurostkach.
Nazymske barbjenje je złote abo zerzawe.
Jehły z krótkimi wurostkami w nazymje wotpadnu.
Wone wobsteja z jenož małko, jara šěrokich šupiznow.
Zrałe hable su ćmowobrune.
Nimo toho potrjebuje wunošne dešćiki za čas lětnich měsacow.
Rostlina so w Europje jako parkowy abo zahrodowy štom plahuje.
Witkowa wjerba je w lěću zeleny małki štom abo wulki kerk, kotryž docpěwa wysokosć wot 4 hač do 10 m.
Zrunane hałuzy su jara zhibujomne a brunojće zelene.
Na spočatku su šěrje pjelsćojće kosmate, ale pozdźišo su nahe.
Wuske łopjena su lancetojte, nimale cyłokromne, na hornim boku ćmowozelene, na delnim boku husto slěbrojće kosmate, na kromje žołmate a zakulene.
Micki su cylindriske a docpěwaja dołhosć wot něhdźe 3 cm.
Nošne łopješka kćenja su dwubarbne.
Płódnik je nimale sedźacy a kosmaty.
Rosće we łučinowych kerčinach a lěsach při stejacych a běžacych wodźiznach.
Ma radšo běłohlinowe hač pěskowe, wutkate pódy.
Rostlina je wot Pyrenejow, přez cyłu srjedźnu Europu hač do Sibirskeje rozšěrjena.
Jeje łopjena su na delnim boku husto pjelsćojće kosmate.
Zdónk je tołsty a prawidłowny.
Lěćo je najćopliši ze štyri počasow w měrnej a arktiskej klimowej conje.
Za tym hač wono na sewjernej abo južnej połkuli knježi, rozeznawaja mjez sewjernym a južnym lěćom.
Sewjerne lěćo so runočasnje z južnej zymu wotměwa.
Dla pućowaceho cenitoweho stawa słónca mjez južnym a sewjernym wobrotnikom wospjetuje so lěćo w kóždej hemisferje w lětnym turnusu.
Astronomisce započina so lěćo z lětnim zawrótom słónca: časowym dypkom, na kotrymž słónco padorunje nad wobrotnikom steji a dny najdlěše su.
Po tym bywaja dny zaso krótše a nocy dlěše.
Lěćo kónči z nazymskim runonócnosću 22. abo 23. septembra w sewjerje a 20. měrca abo w nocy k 21. měrcej w juhu.
Dokelž je wobkružna čara zemje wokoło słónca lochko eliptiska, wot eksaktneho kruhoweho orbita wotchilaca, njejsu wšě štyri počasy dokładnje samsne dołhe.
W lodowcowych regionach wotwisuje ablacija rozsudnje wot toho, hdy prěni sněh pada.
Meteorologisce so sewjernemu lěću měsacy junij, julij a awgust přirjaduja, južnemu lěću měsacy december, januar a februar.
Při geografiskich čopach knježi poł lěta dołho tak mjenowany polarny dźeń, w arktiskich regionach po tydźenjach połnócne słónco a běłe nocy.
Lěćo liči tež jako počas stopnjowaneje žiwjenskeje radosće.
-Kralestwo Lesotho je njewotwisny nutřkokrajny stat w južnej Africe.
Stolica je Maseru, kotrež so namaka při južnoafriskej hranicy w zapadźe kralestwa.
W Lesothu knježi měrna, ćopła klima z dešćowym časom w lěću, potajkim mjez oktobrom a měrcom.
We wuchodnych wysokich horinach móže so cyłolětnje sněhować.
Lesotho je jenički njewotwisny stat na swěće z teritorijom, kotryž leži dospołnje wjac hač 1.000 m nad mórskej hładźinu.
Nikosia je stolica a najwjetše město Cypernskeje, kiž nadeńdźe so w płódnej runinje mjez horinami Pentadaktylos na sewjeru a Troodos na juhozapadźe.
Ma někak 275.000 wobydlerjow.
Z lěta 1963 je město do dweju dźělow rozdźělene, při čimž steji juh pod kontrolu republiki Cypernskeje a sewjer pod kontrolu Turkowskeje republiki Sewjerneje Cypernskeje.
Protyka za lěto 1918 13. nowembra: Załoženje Serbskeho narodneho wuběrka 03. měrca: W Bresće podpisa so Brest-Litowski měr, kotryž skónči wojowanje mjez Ruskej a Němskej na wuchodnej fronće.
13. nowembra: Posledni sakski kral Bjedrich Awgust III. wotstupi.
Leži zapadnje Urala we Wuchodoeuropskej runinje při srjedźnym běhu Wolgi.
Jeje stolica a jeničke milionowe město je Kazan.
W lěće 2010 měješe Tatarstan 3.786.488 wobydlerjow.
Z tym ma wot wšěch ruskich republikow najwjetše wobydlerstwo.
Turkowskorěčni Tatarojo maja podźěl wot něhdźe 53 %, Rusojo staja 40 %.
Najwažnišej nabožinje w republice stej islam a rusko-ortodoksne křesćanstwo.
Tatarstan płaći jako awtonomna republika z wosebje wjetšej samostatnosću a je bohaty na zemskich pokładach, na přikład na nafće.
Wolosowo je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1870 załožiło a ma wot lěta 1999 měšćanske prawa.
Sydlišćo je so w lěće 1806 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
-34.866666666667-56.166666666667 Koordinaty: 34° 52′ J, 56° 10′ Z Montevideo je stolica a najwjetše město južnoameriskeho stata Uruguay.
Z 1,3 milionami wobydlerjow je wone hospodarske, zarjadniske a kulturne srjedźišćo w kraju.
Po studiji je Montevideo južnoameriske město z najwyšej žiwjenskej kwalitu.
Z wobeju słowow nasta po dobywanju kraja přez Europjanow w 16. lětstotku nowe mjeno Montevidi jako zestajenka.
W měsće knježi přecowłóžna subtropiska klima z miłej zymu a ćopłym lěćom.
Přerězna temperatura wob lěto leži pola 16,3° C. Najhorcyšej měsacaj staj januar a februar.
Samarkand je město w Uzbekistanje.
Leži něhdźe 270 kilometrow juhozapadnje Taškenta.
Historiske žro města słuša wot lěta 2001 k swětowemu herbstwu UNESCO.
Ma něhdźe 529 tysac wobydlerjow.
Wjetšina ludnosće rěči tadźikisce.
Leži při wuchodnym brjoze Kaspiskeho morja něhdźe 350 kilometrow sewjerozapadnje Balkanabata.
Ma něhdźe sydom tysac wobydlerjow a ma wot lěta 2002 měšćanske prawa.
Zdónk je krótki a často křiwy.
Króna je kulojta hač šěroko wustupowaca.
Jich stołpiki docpěwaja dołhosć wokoło 2 cm a njesu na bazy někotre žałzy.
Swětłoróžojte abo běłe kćenja so před łopjenami jewja a docpěwaja přeměr wot 3 hač do 5 cm.
Wone steja po pjećoch hač po šesćoch w promjenjach.
Płone, jejkojte, zelene, pjelsćojće kosmate płody wobsahuja słabje brózdźenu póčku ze ćeńkej skorpiznu.
Jich płodowe mjaso je suche a póčka je jara twjerda.
Nimo toho wobsahuja mineralne maćizny.
Rosće na njeselenych, přesakliwych pódach.
Pochadźa z wuchodneho regiona srjedźneho morja.
Ze słódkich mandlow kulturneje formy so marcipan zhotuje.
Buchheim Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Donnerhak, Budyšin Dwurjapikojta rězna.
Leži w republice Baškirskej při rěce Bjelaja něhdźe 220 kilometrow južnje Ufy a něhdźe 150 kilometrow sewjernje Orenburga.
Sydlišćo je so w lěće 1753 załožiło a ma wot lěta 1958 měšćanske prawa.
Krasnowišersk je město w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži při rěce Wišera w zapadnym předkraju Uralskich horin w Permskim regionje něhdźe 300 kilometrow sewjernje Perma.
Sydlišćo je so w lěće 1894 załožiło a ma wot lěta 1942 měšćanske prawa.
Hačrunjež běše městnosć hižo přez lěttysacami wobsydlena, załoži so dźensniše město Göteborg hakle w lěće 1619.
, Koryak// Glottolog 2.7.
september: Osmaniske wójsko pod wezirom Köprülü Fâzıl Ahmed Paša dobudźe madźarsku twjerdźiznu Nové Zámky.
Šekecy su hornjołužiska wjeska w sakskim wokrjesu Budyšin a słušeja z lěta 1950 ke gmejnje Kubšicy.
Leža 238 m nad mórskej hładźinu a maja 28 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Czakewicz bě wokoło lěta 1400.
Ležownostne knjejstwo měješe Budyska měšćanska rada.
Přewažnje ewangelska ludnosć přisłuša Bukečanskej wosadźe.
32.783055555556-96.806666666667 Koordinaty: 32° 47′ S, 96° 48′ Z Dallas je wulkoměsto na juhu Zjednoćenych statow w zwjazkowym staće Texas.
Z něhdźe 1,3 milionami wobydlerjow w měsće samym a wjace hač šěsć milionami w metropolowym rumje jedna so wo třeće najwjetše město Texasa a dźewjate najwjetše w Zjednoćenych statach.
Sydlišćo je so w lěće 1841 załožiło a wuwiwaše so dla strategiskeho połoženja při wjacorych železniskich čarach k srjedźišću texaskeje wolijoweje a bałmoweje industrije.
Ma wot lěta 1856 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Jalaquduqskeho wobwoda.
Leži w Ferganskim dole něhdźe 30 kilometrow wuchodnje Andijona.
Wot lěta 1975 měšćanske prawa.
Sydlišćo je so w lěće 1941 załožiło a ma wot lěta 2012 měšćanske prawa.
Wone tworja přez 1300 kilometrow dołhi a 100–350 kilometrow šěroki wobłuk, kotryž saha wot zapadneje Słowakskeje přez Pólsku, Ukrainu a Rumunsku hač do wuchodneje Serbiskeje.
Wažne rěki, w Karpatach so wužórlace, su: Morawa, Wisła, San, Už, Tysa, Dnjestr, Prut a Seret.
Leži bjezposrědnje při juhozapadnej kromje Tiraspola nad Dnjestrom.
Josip Broz Tito běše juhosłowjanski komunistiski politikar, partizanski wjednik, předsyda Juhosłowjanskeje a wuznamna figura mjezynarodneje politiki.
Wón bě sedme dźěćo Franja Broza a Marije Brozoweje.
Jeho nan Franjo Broz běše Chorwat a jeho mać Słowjenka.
Josip Broz chodźeše dźěl swojeho dźěćatstwa w Posredźe po prošenju a pozdźišo na zakładnu šulu w Kumrovecu.
Njeje pak hižo do druheje rjadownje postupił.
1905 wopušći šulu a w lěće 1907 započa jako mašinski wučomnik w Sisaku dźěłać.
Tam dósta wědomje za wažnosć dźěła a je prěni raz 1. meju jako dźeń dźěła sławił.
W lěće 1910 zastupi do Socialnodemokratiskeje strony Chorwatskeje a Słowjenskeje.
1937 wuzwoli so na generalneho sekretara Komunistiskeje strony.
Z lěta 1943 bě Josip Broz prezident "Antifašistiskeje rady narodneho wuswobodźenja", kotraž přewza wot 1945 prowizoriske knježerstwo we wot fašistow wuswobodźenych kónčinach.
W samsnym lěće bu ministerski prezident a zakitowanski minister Zwjazkoweje republiki Juhosłowjanskeje.
Je zarjadniske sydło Chiroqchiskeho wobwoda.
Sydlišćo je so w 14. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1980 měšćanske prawa.
Swjaty Naum je prawosławny klóšter w Sewjernej Makedonskej při wuchodnym brjoze Ohridskeho jězora, njedaloko albanskeje hranicy.
Naum leži 29 kilometrow zdaleny wot města Ohrida.
Klóšter bu natwarjeny wokoło lěta 895 wot Swjateho Nauma Ohridskeho, kiž bu pozdźišo tež w tutym klóštrje pochowany.
Swjaty Naum słuša hromadźe z Ohridskim starym městom a jězorom k swětowemu kulturnemu herbstwu UNESCO.
Dźakowano swojemu dobremu połoženju je jedyn z najpopularnišich pućowanskich cilow w Sewjernej Makedonskej.  Commons: Klóšter Swj.
Jeho mać pochadźa z makedonskeho města Štip.
Cyrila a Metoda w Skopju.
W prěnim mandźelstwje žane dźěći njeměješe.
Po dźělenju z prěnjej mandźelskej zmandźeli so wón w meji 2007 z Borkicu (rodź.
Mjedwjedźe su cycakowa swójba z porjada rubježnych zwěrjatow.
K swójbje słuša 8 družinow.
Ćěło je masiwny, ale nohi su relatiwnje krótke a jara sylne.
Jich wopuš je jara krótki a tohodla lědma widźomny.
Jich koža je dołha a wiwlata.
Pjeć palcow njese dołhe pazory.
Mjedwjedźe su wšožrački, z wuwzaćom wulkeho pandy.
Traće nošnosće docpěje něhdźe 6 hač do 9 měsacow, z wuwzaćom malajiskeho mjedwjedźa.
Młodźata so jara małke porodźa z wažu mjez 230 a 450 g.
Wone so 1 hač 1,5 lět cycaja a w starobje wot 2 hač 3 lět maćerju wopušća.
W starobje wot 2,5 hač 5 lět bywaja ródnje zrałe.
Tam su wodnjo, w switanju abo směrkanju aktiwne.
Jich rewěry su wulke.
W někotrych žórłach słuša k swójbje barikow abo hromadu z wulkim panda k swójbje.
4. apryla abo 4. jutrownika je 94. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 271 dnjow hač do kónca lěta.
Dmitrowsk je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1711 załožiło a ma wot lěta 1782 měšćanske prawa.
Rutwica je ród ze swójby zestajenkow.
Łopjena su paproćojte, aromatiske a často kosmate.
Wjetše družiny kćěja wot pózdnjeho nalěta hač do nazyma.
Kćenjowe hłójčki su běłe, žołte, oranžowe, róžojte abo čerwjene.
Leži něhdźe 235 kilometrow juhozapadnje Odesy w historiskim regionje Budźak při hranicy mjez Ukrainu a Rumunskej a na sewjernym brjoze Dunajskeje delty, něhdźe 80 kilometrow zapadnje čornomórskeho pobrjoha.
Genua załoži na tutym městnje hižo w 12. lětstotku twjerdźiznu, kotraž słušeše hač do lěta 1484 do Moldawskeho wjerchowstwa.
Pod sultanom Bayezidom II. zdobychu Osmanojo město a kontrolowachu je hač do kónca 18. lětstotka.
Wot 1812 słušeše do Ruskeho carstwa, wot 1856 do 1877 kaž tež mjez 1918 a 1940 a znowa za čas Druheje swětoweje wójny bě z dźělom Rumunskeje.
Ma něhdźe 72 tysac wobydlerjow.
-1.Nairobi je hłowne a najwjetše město Kenije.
Ma wjace hač tři miliony wobydlerjow a je potajkim najwjetše město wuchodneje Afriki a dwanate najwjetše město cyłeho kontinenta.
15. julija abo 15. pražnika je 196. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 169 dnjow hač do kónca lěta.
1726: W Praze połoži so zakładny kamjeń za nowe barokowe twarjenje Serbskeho seminara.
Stolica a zdobom najwjetše město je Žytomyr.
Hač do holocausta měješe region tež sylne židowske wobydlerstwo, kotrež wučinješe w někotrych městach wjetšinu.
Kermuša je cyrkwinski swjedźeń w nazymje, z kotrymž so spomina na dźeń poswjećenja cyrkwje.
Swjedźeń bě hižo w srjedźowěku znaty a ma w jednotliwej cyrkwi rólu wysokeho swjedźenja.
Hdyž je dokładny datum poswjećenja cyrkwje njeznaty, swjeći so husto tež na dnju cyrkwineho patrona.
W někotrych wosadach su sobotu wječor kermušne reje.
W ewangelskich wosadach swjeći so kermuša kónc septembra abo spočatk oktobra.
Katolscy Budyšenjo swjeća srjedź septembra, Kulowčenjo spočatk oktobra, Pančenjo tydźeń pozdźišo a Chrósćicy kónc oktobra.
Slěduja Baćoń, Njebjelčicy a Zdźěr započatk nowembra a Radwor srjedź samsneho měsaca.
Šilalė je městačko w Tauragskim wobwodźe na zapadźe Litawskeje.
Je zarjadniske sydło Šilalskeho rajona.
Leži při rěce Lokysta něhdźe 30 kilometrow sewjernje města Tauragė.
Sydlišćo je so w lěće 1533 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1952 měšćanske prawa.
01. meje: We wopismje braniborskeho markhrabje Oty IV. wo wutworjenju Budyskeho a Zhorjelskeho wokrjesa w Hornjej Łužicy naspomnja so Wojerecy, Njeswačidło a Jabłońc k prěnjemu razej.
29. nowembra: Bamž Klemens IV. zemrě.
Hač k wólbje naslědnika traje nimale tři lěta, štož je najdlěša sediswakanca po lěće 307.
Sillamäe je město na sewjerowuchodźe Estiskeje.
Leži při Finskim zaliwje Baltiskeho morja něhdźe 185 kilometrow wuchodnje Tallinna a 25 kilometrow zapadnje Narvy.
Ma něhdźe 13 tysac wobydlerjow, z toho někak 88 % Rusow.
Započatk 20. lětstotka zahajichu potom wudobywanje wolijoweho šćěpjela.
W lěće 1957 dósta Sillamäe status města.
Je zarjadniske sydło Kogonskeho wobwoda.
Leži něhdźe 15 kilometrow wuchodnje Buchary při Transkaspiskej železnicy.
Sydlišćo je so w lěće 1888 jako ruska wjes Nowaja Buchara załožiło.
Za čas Ruskeje byrgarskeje wójny bě wuchadźišćo dobywanja Bucharskeho emirata přez Čerwjenu armeju.
W lěće 1929 dósta měšćanske prawa.
Kózły su nošaca konstrukcija třěchi.
Tradicionalny material kózłow je drjewo, dźensa wšak wužiwataj so w modernej architekturje tež beton a wocl.
Hłowny nadawk kózłow je, zo noša kryće třěchi a rozdźěleja ćežu tutych na nošace murje twara.
Po konkretnych statiskich potrěbnosćach rozeznawaja so wšelake formy konstrukcije, na př. tramowa třěcha.
Hornju, zakónčacu kromu třěšneje konstrukcije twori ponošk, kotryž je zdobom najwyša hrjada kózłow.
Hrjady, kotrež běža paralelnje z ponoškom, rěkaja tramy.
Wone njesu padorunje k nim běžace hrjady, kotrež tworja třěšnu skłoń.
Wodorunje na nje přiklepaja so třěšne łaty, kotrež dźerža na př. kryće třěchi.
Wona bu prjedy rodej Coronilla přirjadowana.
Pisana čećorica je wjacelětna, zelišćowa rostlina.
Wona docpěwa wysokosć wot 80 cm.
Lisćowe łopjena su pjerite a z krótkim stołpikom.
Rostlina kćěje wot meje hač do oktobra.
Wokołk wobsahuje maksimalnje 20 kćenjow.
Wona rosće na suchich łukach, pućnych kromach, pod kerčinami a na ladźe; na wapnu.
Rostlina preferuje wapnojtu pódu.
Pisana čećorica je w nimale cyłej Europje, w Kawkazu a Małoaziji rozšěrjena.
Pisana čećorica je picowanska rostlina.
Karakol je město na wuchodźe Kirgiskeje.
Sydlišćo je so w lěće 1869 jako ruska twjerdźizna załožiło.
Wona wutwori podzemske wuběžki.
Stołpik je jenož při sukach sylnje kosmaty.
Přikrywne pluwizny su nahe.
Rosće w na pódach kisałych dubowych lěsach, na holach a na lěsnych zahonach.
Sofia Rotaru je ruska, ukrainska, moldawska a sowjetska spěwarka, dźiwadźelnica a rejwarka.
Wón přesadźi ideju tak mjenowaneho Bolivarizma.
Michael Zeuske: Von Bolívar zu Chávez.
Erna Solberg je norwegska politikarka, wot 2004 předsydka konserwatiwneje strony Høyre a wot 16. oktobra 2013 jako naslědnica socialdemokrata Jensa Stoltenberga ministerska prezidentka Norwegskeje.
Wona studowaše do 1986 sociologiju, politiske wědomosće, statistiku a socialnu ekonomiju w Bergenje.
Wot 1989 je zapósłanca w norwegskim sejmje a angažowaše so předewšěm w finančnej politice a na polu gentechniki.
2004 přewza wjednistwo swojeje strony a sta so ze zastupowacej ministerskej prezidentku.
Za čas opozicije wot 2005 do 2013 bě frakciska předsydka w sejmje.
Ursula Karven je němska filmowa hrajerka.
Popica je 331 metrow wysoka hórka w Hornjej Łužicy při hranicy mjez Zhorjelskim a Budyskim wokrjesom.
Wona je sewjerowuchodny wuběžk Čornobóskeho rjećaza Hornjołužiskich horin a nadeńdźe so na teritoriju města Lubija sewjernje Stwěšina, sewjerozapadnje Njeznarow a južnje Wujezda na sewjernym boku zwjazkoweje dróhi 6.
Mjeno pochadźa prawdźepodobnje wot starych ležownostnych poměrow, hdyž słušeše sewjerny bok hórki k Wujezdej a tuž Ketličanskej farje.
Serbske mjeno je starše hač němske a we wokolnych wsach hač do dźensnišeho bóle rozšěrjene.
W Lubiju mjenuje so zdaloka widźomna hórka Njeznarowska hórka.
Historisce bě Popica wuchodna mjeza Budyskeho kraja z Lubijskim.
Mjeza wjedźeše wot Rubježneho hrodu přez Popicu a Byčin hač k Wusmužowej horje.
Donnerhak, Budyšin Hlej wotpowědne dataje we Wikimedia Commons: Dwojorjadkata rězna Dwojorjadkata rězna.
Larik: Z něhdźe 13 družinami.
Nóžki Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Tanne Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Zeder Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Lärche Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Fichte Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Jabłuko je płód jabłučiny, předewšěm wot družiny zahrodna jabłučina.
Płody móžeja rozdźělne wulkosće a barby měć.
Ale tež słód wotwisuje wot družiny a sorty.
Wulkosć wariěruje mjez wulkosću wišnjow a wulkosću pamplmuzow.
Jabłuka někotre witaminy a balastowe maćizny wobsahuje.
Jabłuka bu njewarjene jědźene abo k jabłučnicy předźěłane.
Jabłuka kulturnych sortow so tež za produkowanje mošta abo brěčki hodźa.
Ale tež wužiwanje kaž pokładźenje na tykancy je móžne.
W heraldice jabłuko je symbol měra a jedne ze znamješkow knjejstwa monarcha.
Jabłuko so tež jako dźěl wot woponow wužiwa.
Sydlišćo je so w lěće 1735 załožiło a ma wot lěta 1785 měšćanske prawa.
Kočenjowo je sydlišćo měšćanskeho typa w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1650 załožiło a ma wot lěta 1960 měšćanske prawa.
Helmut Hupac je delnjoserbski ewangelski farar na wuměnku.
Dołholětny předsyda Spěchowanskeho towarstwa za serbsku rěč w cyrkwi bydli w Prjawozu.
Hupac bě jenički absolwent Serbskeje wyšeje šule w Choćebuzu, kotryž studowaše teologiju.
Werner Měškank: Ewangelska cyrkej z wida serbskeje Delnjeje Łužicy, w Rozhledźe čo.
2/2012 Trudla Malinkowa: Farar Hupac 60 lět, Pomhaj Boh čo.
2 Werner Měškank: Jubilej w Kórjenju, Pomhaj Boh čo.
Je zarjadniske sydło Qiziltepskeho wobwoda.
Leži něhdźe 50 kilometrow wuchodnje wot města Navoiy.
Wot lěta 1979 měšćanske prawa.
Jan Ćěsla, tež Jan Handrik-Ćěsla bě lěkar, MUDr. a serbski basnik a přełožowar.
Jan Ćěsla, bratr Michała Handrika-Ćěsle, narodźi so jako syn chěžkarja w Nowych Boranecach.
Po tym přizamknje studij mediciny při Praskej uniwersiće.
W tutym času wučerješe w Praskich swójbach a wopyta pak tež zhromadnje ze studentom Pětrom Dučmanom přednoški Purkynje.
W lěće 1870 spisa swoju promociju a běše praktikant w chorowni w Praze.
Wot lěta 1870 hač do 1915 skutkowaše jako lěkar w čěskim Neveklovje.
W šěsćdźesatych lětach 19. lětstotka wuwi so Ćěsla pódla Handrija Zejlerja k wusahowacemu serbskemu basnikej romantiki.
Jeho twórby wozjewi mjez 1862 do 1871 přewažnje we Łužičanje, ale tež w čěskimaj časopisomaj Lumír a Hlas.
W swojim najwobšěrnišim lyrisko-episkim dźěle Kral Přibysław z lěta 1868 wobjednawa wojowanja połobskich Słowjanow wo samostatnosć.
Jan Ćěsla zeserbšći mjez 1861 a 1862 jako prěni knihu Wowka Boženy Němcoveje – jeho manuskript, kotryž přepoda 1863 Maćicy Serbskej, pak so pozdźišo zhubi.
Nimo toho přełoži Jan Ćěsla čěsku wjeselohru Rohowin Štyrirohač Václava Klimenta Klicpery z lěta 1821.
W lěće 1864 přełoži wjesne powědančko Františeka Pravdy Nawoženja ze štyrjomi stami z čěšćiny do serbšćiny, kotrež jako kniha pola Donnerhaka w Budyšinje wuńdźe.
Po tym zo zastupi do powołanja, Jan Ćěsla literarisce womjelkny, zdźerži pak zwisk k serbskemu kulturnemu žiwjenju.
Wot lěta 1873 bě Jan Ćěsla čłon Maćicy Serbskeje a wot 1910 čestny měšćan Neveklova.
Hlej wotpowědne dataje we Wikimedia Wikisource: Jan Ćěsla Franc Šěn: Ćěsla, Jan. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn: Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow.
Adolf Černý: Nekrolog LXXV.
Adolf Černý: Jan Handrik-Ćěsla.
Lětnik 33, čo.
Jan Ćěsla: Rohowin Štyrirohač.
Zwjazk 15, čo.
Thomas DiLorenzo je ameriski politiski historikar, ekonom, publicist, spisowaćel a wysokošulski wučer.
Hórska přeslička je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 20 hač 60 cm.
Rostlina je hrubje kosmata.
Stołpik je jednory abo rozhałuzowany a štyrihranity.
Łopjena su dołho-lancetojte.
Delnje łopjena su stołpikate, mjeztym hornje łopjena su sedźace.
Wjele mutličkow z 6-10 kćenjow steji čumpaće jedyn nad druhim.
Keluch njese kałajo kochtate třiróžkate zubki.
Rosće na kerčinowych a pućowych kromach, suchich trawnikach a we swětłych lěsach.
Preferuje skerje suche, bazowe pódy na zwjetša słónčnych, ćopłych stejnišćach.
Rostlina je z 2 m hłubokimi korjenjemi derje na suche stejnišća přiměrjena.
Dołha Boršć je hornjołužiska wjes w sakskim wokrjesu Zhorjelc.
Słuša wot lěta 1994 ke gmejnje Mikow a leži při Wukrančanskej rěčce w krajinje hornjołužiskeje hole a hatow.
Susodne wsy su Mikow na sewjerowuchodźe, Kamjentna Wólšinka na juhowuchodźe, Lipinki a Wukrančicy na juhu, Dubo na juhozapadźe kaž tež Turjo a Cympl na sewjerozapadźe.
Wuchodnje wsy rozpřestrěwa so Mikowska hola, ale tež do druhich směrow je Dołha Boršć wot lěsa wobdata.
Prěni raz naspomni so wjeska pisomnje jako Forstichein w lěće 1419.
Wjes słušeše prěnjotnje do Bartskeje wosady, dósta pak w 16. lětstotku swójsku wosadnu cyrkej.
Do Boršćanskeje wosady słušachu nimo wsy sameje tež Turjo, Lipinki, Hornja a Delnja Wolšina kaž tež Dubo.
1709 natwarjena cyrkej z gotiskimi portalemi bu w Druhej swětowej wójnje zničena a hač do lěta 1955 zaso wobnowjena.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 363 wobydlerjow, mjez nimi 302 Serbaj.
W cyłej wosadźe chodźachu tehdy 962 wosadnych k serbskej a 236 k němskej spowědźi.
Wot 22 paćerskich dźěći lěta 1884 bě 13 serbskich.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 15,5 %.
116. → wšě wjeski Arnošt Muka: Statistika Łužiskich Serbow.
Erozija pódy je proces, při kotrymž so dźělčki pódy přez wodu a wětřik wotnošuja.
Wětřikowa erozija skutkuje wosebje na płonych přestrjenjach.
K wódnej eroziji dóńdźe často na njepokrytych rólniskich přestrjenjach na skłoninach.
Čim sylnišo je powjerch nachileny, ćim bóle a wjace powjerchowa woda dźělčki pódy wotnošuje.
Erozija pódy jewi so wosebje na płonych, njepokrytych a nachilenych płoninach.
Strach erozije je so přez ratarske zwužitkowanje posylniło, to rěka přez intensiwne ratarstwo, wotstronjenje schodźenkow, žiwych płotow a hrjebjow za lóše dźěło z mašinami, zasadźenje tutych a přez zničenje zwisowaceho rostlinskeho pokrywa dla změny trawnjow na rolu.
Tak nastanu wjace płonych a njepokrytych płoninow a zhusćene pódy, na kotryž eroziske mocy sylnišo skutkować móža.
Škody su jara mnohostronske.
K tomu słušeja wochudnjenje pódy na wutkach a humusu.
Zamóžnosć wodu składować a filtrować tohorunja woteběra.
Kulturne rostliny so wobškodźa a zdźěla wukorjenjeja, přez čož wunoški spaduja.
Škitne naprawy napřećo eroziji su jara mnohostronske.
Eksistuja rozdźělne so hodźace móžnosće za škit pódy.
Najwažniša naprawa napřećo eroziji je připrawjenje skłoninow ze žiwymi płotami.
Tak wužiwa so móžnosć rolu jako trawnišćo skrućić.
Mulchowy wusył so tež často wužiła, při kotrymž so polo ze zbytkami rostliny, kiž ma so wusyć, pokrywa.
Dalše škitne naprawy su: wužiwanje role jako trawnišćo zalěsnjenje płodoměna – změna rostlinow krywne płody – nasadźenje pódu polěpšacych rostlinow terasowanje – pólne schodźenki Erozija pódy so přez krótke a runočasne jara sylne dešće a přez změnu mjez dešćowymi a suchimi periodami posylni.
W horinach wosebje sněhowe a lodowe lawiny pódu wotnošuja.
Z Wulkimi Sundaskimi kupami na zapad wone tworja skupinu kupow Sundaskich kupow.
Někotre z kupow, hłownje dźěl Timora, su teritorij stata Wuchodneho Timora z teje wotwisnosće w kónc 1970. lět.
Indoneske kupy tworja prowincy Bali, Zapadny Nusa Tenggara a Wuchodny Nusa Tenggara.
Jakub Buk bě serbski katolski duchowny, redaktor a rěčespytnik.
Po nawróće do Łužicy dźěłaše Buk do 1854 jako wučer a naměstnik direktora na nowozałoženym Katolskim wučerskim seminarje w Budyšinje, wot 1854 do 1859 skutkowaše jako kapłan při Drježdźanskej Dwórskej cyrkwi a wučer na tamnišim progymnaziju, kotrehož direktor wot lěta 1859 bě.
W lěće 1876 sta so z fararjom při Dwórskej cyrkwi, a w lěće 1886 z prezesom katolskeho konsistorstwa a prěnim kralowskim dwórskim kapłanom w Drježdźanach.
Jakub Buk bě w lěće 1847 załoženski čłon Maćicy Serbskeje a wot 1853 do 1867 redaktor jeje časopisa.
Wón zemrě w starobje 70 lět w hessenskim lěkowanišću Bad Wildungen a bu po swojej poslednjej woli na Baćońskim kěrchowje pohrjebany.
Sîngerei je městačko w srjedźnej Moldawskej.
Je zarjadniske sydło Sîngereiskeho rajona.
Leži něhdźe 110 kilometrow sewjerozapadnje Kišinjowa a něhdźe 25 kilometrow juhowuchodnje wot města Bălți.
Sydlišćo je so w lěće 1586 prěni raz naspomniło.
Rosće na lěsnych kromach, w kerčinach a na hórskich łukach.
Rostlina je w horinach južneje Europy, w južnych Alpach a Kawkazu rozšěrjena.
Skopin je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w 12. lětstotku załožiło, prěnje naspomnjenje jako Skopin je pak hakle z lěta 1597.
Wot 1778 ma Skopin měšćanske prawa.
Dimitrowgrad je město w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 117 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1698 jako wjes Mjelekess załožiło a ma wot lěta 1926 měšćanske prawa.
Protyka za lěto 1664 1664 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
10. awgusta: Eisenburgski měr skónči tak mjenowanu „Turkowsku wójnu" mjez Rakuskej a Osmanami.
Osmaniske mócnarstwo dósta twjerdźiznje Großwardein a Neuhäusel a docpěje tak swoje najwjetše wupřestrěće na madźarskim teritoriju.
8. julija abo 8. pražnika je 189. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 176 dnjow hač do kónca lěta.
1950: W Budyšinje zahaji so prěni Zjězd Serbow.
1956: W ramiku Zjězda Serbow poswjeći so w Budyšinje nowy Serbski dom.
1979: Na Wotrowskim hrodźišću wotměje so prěni Swjedźeń serbskeje poezije.
Sajanogorsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži pod Sajanskimi horinami při Jeniseju w republice Chakaskej něhdźe 80 kilometrow južnje Abakana.
Sydlišćo je so w lěće 1830 jako wjes Označennoje załožiło a ma wot lěta 1975 měšćanske prawa.
Protyka za lěto 1940 1940 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
10. meje: Dla spočatnych njewuspěchow w Druhej swětowej wójnje a wočiwidneho zaprajenja swojeje dowójnskeje politiki złoži britiski premier Neville Chamberlain swoje zastojnstwo.
14. junija: Němske jednotki wobsadźa francosku stolicu Paris.
05. nowembra: Při prezidentowych wólbach w Zjednoćenych statach dobudźe amtěrowacy prezident Franklin D. Roosevelt ze 54,7 % nad republikanskim wužadowarjom Wendellom Willkie a nastupi jako prěni a dotal jenički prezident třeću hamtsku dobu.
Měrosław Tyrš bě syn němskeho wučerja w Mladej Boleslavje, hdźež dźěćatstwo přežiwi.
W lěće 1862 załoži hromadźe z Jindřichom Fügnerom w Praze organizaciju, kotrejež cil bě starosć wo polěpšenje ćělneje wukonliwosće kaž tež powšitkowne powyšenje schodźenka zdźěłanosće dorosćenych.
Joachim Thomas Leopold Haupt běše farar a ludowědnik.
Zhromadnje z Janom Arnoštom Smolerjom wuda wón 1841/43 Pěsnički hornich a delnich Łužiskich Serbow.
Leopold Haupt narodźi so 1797 do němskeje swójby fararja w delnjołužiskim Baudachu, dźensnišej Pólskej.
Wuchodźiwši gymnazij w Žarowje studowaše teologiju na Lipšćanskej uniwersiće, hdźež běše 1818 zdobom sobuzałožer burschenschafty.
Po tym skutkowaše jako farar w Kottwitzu a Freiwaldauje pola Žahanja.
Spočatnje přewažnje přez teologiske spisy znaty, płaći jeho zajim tež wosebje regionalnym stawiznam a ludowědźe.
Wot 1832 běše wón sobustaw Hornjołužiskeje towaršnosće wědomosćow w Zhorjelcu a so zdobom 1833 na sekretara a prěnjeho bibliotekara wuzwoli.
W lěće 1836 postara so wo wupisanje myta k zběranju hornjo- a delnjołužiskich narodnych pěsni z němskim přełožkom přez Hornjołužisku towaršnosć wědomosćow.
Leopold Haupt zdoby Smolerja, kotryž nochcyše, zo towarstwo zběrku wuda a myto tuž njepřiwza, za wudaće dwuzwjazkoweje zběrki Pěsnički hornich a delnich Łužiskich Serbow.
Zwjazk 8, Duncker & Humblot, Berlin 1969, str.
VEB Domowina-Verlag, Bautzen 1990, str.
Leži w juhowuchodnej Schleswigsko-Holsteinskeje při Lübeckskim zaliwje Baltiskeho morja.
Lubica je po přestrjeni najwjetše město Schleswigsko-Holsteinskeje a z něhdźe 215.000 wobydlerjemi po krajnej stolicy Kiel město z najwjace wobydlerjemi.
Srjedźowěkowske Stare město je dźěl swětoweho herbstwa UNESCO.
Něhdźe 65 km juhozapadnje Lübecka leži město Hamburg, 78 km sewjerozapadnje Kiel a 68 km juhowuchodnje Zwěrin.
Prěnje sydlišćo z mjenom Liubice je so prawdźepodobnje za čas Korle Wulkeho we 8. lětstotku wot połobskich Słowjanow załožiło.
Wot 10. lětstotka bě Lubica nimo Starohroda w Holsteinskej najwažniši hród Obodritow.
Dźensniše město załoži so w lěće 1143 jako prěni němski přistaw při Baltiskim morju.
Po přepołoženju biskopskeho sydła ze Starohroda do Lubicy měješe město nadregionalny wuznam.
Wot 13. do 16. lětstotka bě jako srjedźišćo Hansy najwažniše wikowanske město baltiskeho regiona.
Donnerhak, Budyšin Wysoki dabrečk.
Botlich je wjes w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w sewjernym Kawkazu w republice Dagestan něhdźe 150 kilometrow zapadnje Machačkale.
Kuwandyk je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1915 załožiło a ma wot lěta 1953 měšćanske prawa.
Dalše serbske mjeno je módra lobelija.
Čorna čemjerca twori kopcy, kotrež docpěja wysokosć wot 30 cm a šěrokosć wot 30 hač do 50 cm.
Srjedźnozelene łopjena su hłuboko lapate a přeco zelene.
Kćěje w zymje. běłe hač ćmowočerwjene kćenja.
Rostlina potrjebuje wurunanu włóžnotu.
Ilustracija čorneje čemjercy Čorna čemjerca na přirodnym stejnišćo Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Nieswurz Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Camenca je městačko w mjezynarodnje njepřipóznatym staće Podnjesterska, kiž słuša po ludowym prawje do Moldawskeje.
Je zarjadniske sydło Camencaskeho rajona.
Leži při lěwym brjoze rěki Dnjestr něhdźe 150 kilometrow sewjernje Kišinjowa a něhdźe 170 kilometrow sewjerozapadnje wot ukrainskeho města Odessa.
Sydlišćo je so w lěće 1608 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 2002 měšćanske prawa.
1054 Asta je asteroid, kotryž ma přeměr 49 km a kotryž wotkry Karl Wilhelm Reinmuth 20. nowembra 1925.
Mlóč je ród ze swójby zestajenkow.
Jurij Brězan bě najwuznamniši serbski spisowaćel 20. lětstotka a płaći jako załožer serbskeje socialistiskeje literatury.
Brězan pisaše hłownje prozu, dramatiku a eseje.
Wot 1927 do 1936 wopyta wón gymnazij w Budyšinje a započa potom studij ludoweho hospodarstwa, z kotrehož bu pak 1936 wuzamknjeny.
Hižo wot 1933 dźěłaše aktiwnje za Domowinu.
Swoju maturu złoži w Torunju.
Wróćiwši so 1946 z wójnskeje jatby zastupi do SED a zorganizowa dźěłowe brigady Serbskeje młodźiny, mjez druhim na twarnišćach w Juhosłowjanskej.
Wot lěta 1949 dźěłaše jako swobodny spisowaćel.
Jurij Brězan běše woženjeny z Ludmilu, rodźenej Hajnec, z kotrejž měješe syna Simona.
Z wosomdźesatych lět sem bydleše w Hornim Hajnku blisko Worklec.
Jurij Brězan słušeše k najznaćišim spisowaćelam Němskeje demokratiskeje republiki a dósta wjacore wysoke myta, mjez druhim Narodne myto a Wótčinski zasłužbny rjad.
Mnoho twórbow Brězana maja awtobiografiski raz.
Dalše twórby maja łužiske baje jako zakład, kaž na přikład knihi wo Krabaće.
Persimonowc je štom, kotryž docpěje w swojej domiznje wysokosć wot hač do 30 m.
Ale plahowane štomy docpěja jenož wysokosć wot 5 hač do 10 m.
Płody docpěja wulkosć wot 3,5 cm, su słódke a jědźne.
Zrałe płody su oranžowe abo purpurčerwjene.
W domiznje rosće w łučinowych lěsach w rěčnych dolinach.
Pochadźa z wuchoda Zjednoćenych statow Ameriki.
Nochćowc je ród ze swójby nalikowych rostlinow.
12-2 Koordinaty: 12° S, 2° Z Burkina Faso je njewotwisny stat w zapadnej Africe.
Kraj podleži hač do lěta 1960 francoskemu kolonialnemu knjejstwu.
Wone su kosmate a steja w kulowatych rozetach.
Kćenja steja po třoch hač po wósomnaćoch we wokołkowych kićach.
Štyri krónowe łopješka su žołte a docpěja dołhosć wot 4 hač do 6 mm.
Rosće na wapnowych skałach, wotpočowacych drjebiznach a kamjentnych trawnikach.
Rostlina je w horinach srjedźneje a južneje Europy rozšěrjena, při čimž we wysokosćach wot 1600 do 3400 metrow wustupuje.
Kózlica je ród ze swójby orchidejowych rostlinow.
Biała Wieś je wjes w Pólskej.
W lěće 2012 je tam bydliło 75 ludźi.
Liškowk bě wjeska w Delnjej Łužicy, kotraž bu w lětomaj 1986/87 wotbagrowana.
Po hamtskich ličbach mějachu so 205 wobydlerjow přesydlić.
Hižo do toho běchu pak něhdźe 40 wobydlerjow swoju wjesku wopušćili.
Na městnje wsy namaka so dźensa wuhlowa jama Choćebuz-sewjer.
Prěnje pisomne naspomnjenje wsy jako Klein Lisko pochadźa z lěta 1551.
Mjeno bu wotwodźene wot staršeho susodneho Liškowa.
Po Mukowej Statistice Łužiskich Serbow měješe Liškowk srjedź 1880tych lět 195 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća Serbja.
Serbsku narodnu drastu nošachu někotre žony hišće hač do rozpušćenja wsy we 1980tych lětach.
W poslednich dnjach Druheje swětoweje wójny bu wjetšina twarjenjow w běhu suroweho wojowanja zničena.
Składnostnje 15. dnja wotbagrowanych wsow woswjećichu w lěće 2012 wopomnišćo za něhdyšu wjesku.
Krajny sejm je wot oktobra 1990 krajny parlament swobodneho stata Sakska.
Jeho sydło namaka so při Łobju w Drježdźanach.
Tuchwilu ma sakski krajny sejm 126 zapósłancow.
Poslednje wólby ke krajnemu sejmej so dnja 31. awgusta 2014 wotměchu.
Do toho knježeše koalicija z Křesćansko-demokratiskeje Unije Němskeje a Swobodneje demokratiskeje strony pod ministerskim prezidentom Stanisławom Tilichom.
Předsyda krajneho sejma je Matthias Rößler.
Lisćina zapósłancow: 1990–1994, 1994–1999, 1999–2004, 2004–2009, 2009–2014, 2014–2019, wot 2019 žórło za wuslědki hač do 4. wólbneje periody: Algasinger, tabulka 1 na str.
W: Webstrona Statistiskeho krajneho zarjada Swobodneho stata Sakskeje.
Móst je twarjenje k přepinanju zadźěwkow we wobchadnych pućach abo zastaranskich zarjadowanjow.
W formje dźiwinowych mostow móža tež zwěrinje přeprěčenje wobchadnych pućow zmóžnić.
Leži mjez Finskej na sewjeru, Estiskej na juhu a Ruskej na wuchodźe; wuchodny dźěl zaliwa saha hač do Pětrohróda.
Přerězna hłubokosć zaliwa je 38 metrow a maksimalna hłubokosć 115 metrow.
Archangelsk je město w Ruskej federaciji.
Archangelsk ma někak tři sta pjećdźesat tysac wobydlerjow.
Protyka za lěto 1955 05. měrca: Nowy Casnik wuńdźe prěni raz po wójnje jako samostatna nowina.
27.–29. měrca: III. zwjazkowy kongres Domowiny w Budyšinje.
K problemam přesadźenja narodnostneje politiki porěča čłon politběrowa Fred Oelßner.
01. oktobra: Nowa doba wuńdźe k prěnjemu razej jako dźenik.
14. meje: Załoženje Waršawskeho pakta jako přećiwnik NATO-a.
14. decembra: Madźarska, Španiska, Ceylon, Nepal, Awstriska, Portugalska, Rumunska, Laos, Libyska, Jordaniska, Kambodźa, Irska, Italska, Finska, Bołharska a Albanska stanu so z nowymi čłonami Zjednoćenych narodow.
Arsenjew je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w Sibirskej w Primorskim regionje něhdźe 250 kilometrow sewjernje Wladiwostoka.
Sydlišćo je so w lěće 1902 załožiło jako wjes Semjonowka a ma wot lěta 1952 měšćanske prawa.
Handrij Falka bě serbski žiwnosćer, ratar a ludowy basnik.
Handrij Falka wozjewješe kónc 19. lětstotka w Serbskich Nowinach wulku ličbu basnjow a kěrlušow.
Stilistiski přikład běše jemu při tym znaty serbski ludowy basnik Pětr Młónk.
Jeho basnje jednaja wot žiwjenja serbskich ratarjow tehdyšeho časa a z tym zwjazanych problemow.
Dodatnje pisaše nachwilnje tež politiske basnje.
Franc Šěn: Falka, Handrij.
Karačew je město w Ruskej federaciji.
Morfem je najmjeńša woznam nošaca jednotka rěčneho systema z wěcownym abo gramatiskim woznamom.
Z tym je so kompleksnosć rěče systematizowała a zakład za dalše wědomostne přepytowanja a přirunowanja rěčow wutworił.
Morfemy realizuja so akustisce jako rjad zwukow, fonologisce jako rjad fonemow a pisomnje jako rjad grafemow.
Fonemy, fony a grafemy njenoša same woznam, ale maja jako twarski material morfemow jenož woznam rozeznawacu funkciju.
W słowomaj łódźe a sykorki zwuraznjatej wobě kóncowce -e a -i gramatiski woznam „nominatiw plural".
Wšelake morfemy móža tež identisku zwukowu podobu měć.
Na přikład zwuraznjatej -i w słowje słyš-i gramatiski woznam „3. wosoba singulara prezensa" a -i w słowje łódź-i „datiw a lokatiw singular femininumow".
Morfemy dźělimy po jich funkciji na: Bazisowe morfemy abo korjenje noša leksikaliski woznam.
K nim móžeja so dalše morfemy připowěsnyć.
Morfemy, kiž so ke korjenjam abo tež k druhim morfemam přiwjazaja, mjenujemy afiksy.
Jeli steja afiksy před bazisowym morfemom, jedna so wo prefiksy, jeli po bazisowym morfemje, wo sufiksy.
Deriwaciske morfemy wustupuja jako prefiksy abo sufiksy.
Wone tworja gramatiske formy słowa.
Připowěsnu so jako afiksy ke korjenjam abo k deriwaciskim morfemam.
Swobodne morfemy steja jako samostatne słowo w sadźe.
Při konjugowanju abo deklinowanju zwuraznja kóncowka kazus atd.
Dźěl słowa, ke kotremuž so kóncowka připowěsnje, mjenujemy zdónk.
Skjarbošc je delnjołužiska wjes, kotraž słuša wot lěta 2001 k městu Drjowk.
Wjes leži na poł puća mjez Drjowkom a Choćebuzom na wuchodnym boku zwjazkoweje dróhi 169.
Susodne wjeski su Wóseńck na sewjeru, Huraz na juhu a Lutol z dwórnišćom při čarje Choćebuz–Zły Komorow na sewjerozapadźe.
Widźenja hódnej stej něhdyše ryćerkubło z parkom a ewangelska cyrkej wosrjedź wsy.
Wona bu w lěće 1226 prěni raz naspomnjena.
Dźensniši twar pochadźa ze 14. abo 15. lětstotka.
Po Mukowej statistice měješe wjes w lěće 1884 cyłkownje 441 wobydlerjow, z nich 367 Serbow a 74 Němcow.
70 lět pozdźišo móžeše po Arnošće Černiku jedyn jenički wobydler hišće serbsce.
Mont Blanc je ze 4810 metrami nad mórskej hładźinu najwyša hora Alpow, Francoskeje, Italskeje a cyłeje Europskeje unije.
Prašenje, hač je wón abo Elbrus w Kawkazu tež najwyša hora Europy, wotwisuje wot definicije kontinentalneje hranicy mjez Europu a Aziju.
Zwjetša so pak Kawkaz k Europje njeliči.
Mont Blanc nadeńdźe so při francosko-italskej hranicy w zapadnych Alpach, při čimž njeje dokładny běh hranicy dotal jasny.
Pola krosnowarjow njepłaći Mont Blanc jako najwyši dypk Europy a tuž tež njesłuša k Seven Summits, sydom najwyšim horam wšěch kontinentow.
Njerjungri je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije w Jakutskej.
Leži něhdźe 800 kilometrow južnje Jakutska a ma něhdźe 57 tysac wobydlerjow.
Leži něhdźe 50 kilometrow južnje Kropywnyckeho.
Sydlišćo je so w lěće 1767 jako wjes Malyj Bobrynec załožiło a ma wot lěta 1828 měšćanske prawa.
Wokoło 1900 měješe město 18.470 wobydlerjow, z kotrychž běchu 3.481 Židow.
W Druhej swětowej wójnje bě Bobrynec wot 6. awgusta 1941 hač do 16. měrca 1944 wot němskeho wójska wobsadźeny.
Narva je město na sewjerowuchodźe Estiskeje, bjezposrědnje ruskeje hranicy a njedaloko Baltiskeho morja.
Leži při pomjeznej rěce Narva něhdźe 200 kilometrow wuchodnje Tallinna a 140 kilometrow juhozapadnje Pětrohroda.
Z něhdźe 57 tysac wobydlerjemi – z toho někak 80 % Rusow – je Narva třeće najwjetše město w Estiskej.
Dla swojeho połoženja při rěce Narvje mjez Peipuskim jězorom a morjom bě Narva hižo w srjedźowěku wažne wikowanišćo.
Prěnje naspomnjenje w Nowgorodskej chronice pochadźa z lěta 1171.
1302 dósta sydlišćo měšćanske prawa.
W lěće 1492 natwari Iwan III. na wuchodnym brjoze rěki twjerdźiznu Iwangorod.
Wot 1581 do 1704 steješe město pod šwedskim knjejstwom, doniž njebu wot ruskeho wójska pod Pětrom Wulkim zdobyte.
Wot 1918 słušeše Narva k njewotwisnej republice Estiskej – runje tak kaž Iwangorod při druhim brjoze rěki.
W Druhej swětowej wójnje bu nimale dospołnje zničena a w powójnskim času jako industrijne stejišćo znowa natwarjena.
Za tutón čas zasydli so wjele dźěłaćerjow z Ruskeje a dalšich sowjetskich republikow, čehoždla ma město hač do dźensnišeho najwyši podźěl rusce rěčacych w cyłej Estiskej.
Rolf Hoppe bě němski dźiwadźelnik.
Słušeše k najznaćišim dźiwadźelnik w Němskej demokratiskej republice.
Hoppe skutkowaše na jewišćach w Jarobrodźe, Greifswaldźe, Lipsku, Berlinje a Drježdźanach a wot lěta 1963 tež we wjele hrajnych filmach.
W 1990tych lětach załoži sej swójske dźiwadło blisko Drježdźan.
Wón běše zmandźeleny a bydleše w Drježdźanach-Wysokej.
Jeho dźowce Christine a Josephine stej samej tež dźiwadźelnicy.
Ekibastuz je město w Kazachstanje.
Leži něhdźe 130 kilometrow juhozapadnje Pawlodara.
Ma něhdźe 159 tysac wobydlerjow.
W druhich słowjanskich rěčach z łaćonskimi pismikami wužiwa so zwjetša pismik h, kotryž ma pak w němčinje – a dla jeje wliwa tež w serbšćinje – hinašu zwukowu hódnotu.
Praskow je hornjołužiska wjes zapadnje Budyšina, kotraž ke gmejnje Hodźij słuša.
Wjeska nadeńdźe so někak połdra kilometra juhowuchodnje Hodźijskeje cyrkwje južnje statneje dróhi S 111.
Dalše wokolne wsy su Nowe Błohašecy na sewjerowuchodźe, Mała Boršć na juhowuchodźe, Dźiwoćicy na juhu a Žičeń na juhozapadźe.
Wjeska naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1580 jako Prascko a běše ze starodawna gmejnski dźěl Małeje Boršće.
Wot lěta 1241 běžeše hranica mjez Mišnjanskim wobsydstwom wokoło Hodźija a Hornjej Łužicu při Praskowskej rěčce přez wjes, kotraž wobsteješe tuž z Mišnjanskeje a Łužiskeje strony.
Měznik při mosćiku dopomina na dźělenje wjeski.
Po Mukowej statistice měješe Praskow we 1880tych lětach cyłkownje 65 wobydlerjow, z nich 60 Serbow a pjeć Němcow.
W internetowym słowniku: Frauenmantel Kubát, K.
Potom stej so tež retoromaniska kulturna organizacija Lia Rumantscha kaž tež třěšny zwjazk europskich mjeńšinow FUEN na projekće wobdźěliłoj.
Cil zarjadowanja je był, na rěčne mjeńšiny w Europje skedźbnić a jim móžnosć k zwjazanju do syće poskićić.
Nimo toho měła so Surselva, w Graubündskej wysočinje, turistisce prezentować.
Hry su so po FIFA-prawidłach wunjesli, ale hrajny plan bě porno UEFA-wubědźowanju wjele wuši – mustwa dyrbjachu hač k šěsć hram wob tydźeń absolwować.
Dopušćeni běchu nimo mužow tež A- a B-juniorojo a žony.
Wubědźowanske městna bě sydom sydlišćow we wobwodźe Surselva, nimo toho Trin a Domat/Ems we wobwodźe Imboden kaž tež Chur we wobwodźe Plessur.
We wobłukowym programje wotmě nimo toho dnjowe zarjadowanje z hudźbu a folkloru, kotrež ma kulturelnej wuměnje narodow słužić.
Jědnaćehłowaty crew šwicarskeje armeje organizowaše wšě transportowe słužby mjez hrajnymi městnami.
Skupiny su so 13. februara 2008 w Zürichiskim hotelu w přitomnosći prezidenta stawoweho rady Christoffel Brändli wulosowali.
Prěnjotnje bě pjeć předkołowych skupinow předwidźane, kotrychž prěnje mustwa a tež tři najlěpše druhe mustwa měli do štwórćfinala zaćahnyć.
Přez cofnjenje Słowjencow z Italskeje, Łemkow a Aromunow z Makedonskeje su skupinje B a C k skupinje B/C zjednoćili.
W tutej specialnej skupinje B/C bě 5 mustwow.
Dokelž wšak časoweho plana dla jenož 3 hry na mustwo běchu móžno, je so wulosowało, štó měł přećiwo komu hrać.
Při jenakej ličbje dypkow njerozsudźi potom w tutej specialnej skupinje wrotowy poměr abo direktny duel, ale hódnoćenje fairplay.
Z nětko štyrjoch skupinow su prěnje a druhe skupinow do štwórćfinala zaćahnyli.
Za Walizičanow wobdźěli so klub Clwb Cymric, při kotrymž bjez wuwzaća walizisce rěčacy koparjo hraja.
Po ludličenju z lěta 2002 ma němska mjeńšina w Pólskej něhdźe 150.000 ludźi, němske wulkopósłanstwo we Waršawje wšak wuchadźa wot něhdźe 300.000 ludźi, kotřiž su předewšěm we wojewódstwomaj Opole a Šleska žiwi.
Wot lěta 1991 so zajimy Němcow w Pólskej přez Zwjazk němskich socialno-kulturelnych towarstwow zastupuja.
Retoromanojo su w kantonje Graubünden w Šwicarskej žiwi.
Něhdy bě nimale jedyn milion Němcow w Madźarskej žiwy, wjele z nich bu po Druhej swětowej wójnje do Němskeje abo Sowjetskeho zwjazka zawlečene.
Dźensa je jenož hišće na wšě 70.000 Němcy w Madźarskej.
W Katalanskej, kotraž ma 7,5 milionow wobydlerjow je katalanšćina před španišćinu hamtska rěč a spěchuje so na šulach a uniwersitach, w cyłku so pjeć milionow ludźi katalanšćinu jako maćeršćinu rěči.
Mustwo Katalanow pochadźa z Girony.
Za dansku mjeńšinu w Němskej z južneje Schleswigskeje, kotraž z něhdźe 50.000 ludźi wobsteji, je so wubranka Danskich młodostnych organizacijow w južnej Schleswigskej wobdźěliła.
W Rumunskej je dźensa po podaćach knježerstwa 26.500 Aromunow žiwe, mjez druhim w regionach Constanța, Tulcea a Călărași.
Dočasne wupadnjenje mustwa, kotrež bě něhdyši hrajer swětoweje klasy Gheorghe Hagi financielnje podpěrał, je zludanje za mustwo było.
Něhdźe 200.000 Karačajanow je w Ruskej w regionje Karačajsko-Čerkeskej žiwe.
Pola Europady je jich mustwo „Elbrusoid" zastupowało.
Mustwo z južneho Tirola wobsteji wulki dźěl z hrajerjow towarstwow wyšeje ligi Obermais, St. Pauls, St. Georgen a Stegen a zesylnja so přez třoch profijow ze serije Serie C2.
W južnym Tirolu je turněr wulku zahoritosć wuwabił, politikarjo rěča hižo wo móžnym přewjedźenju w južnym Tirolu za štyri lěta.
1 Zo bychu tež Katalanojo tři hry na swojim konće měli, dyrbjachu Retoromanojo ze skupiny A jako třeći přećiwnik zaskočić.
2 Danojo dóstachu bonus Fairplay a ranžěrowachu tohodla před Aromunami.
Chorwatska mjeńšina je w regionje Wojwodina připóznata narodna mjeńšina a wobsteji z něhdźe 74.000 ludźi.
Za němsku mjeńšinu w Sewjernej Schleswigskej hraješe wubranka Němskeho młodostneho zwjazka za Sewjernu Schleswigsku.
Mustwo ze Schleswigsko-Holsteinskeje pochadźacych 50.000 Sewjernych Frizow je so wot Friisk Foriining stajiło.
Woni nastupichu jako jeničke wobdźělace so mustwo z lutym žónskim mustwom.
Prěnjotnje z Indiskeje pochadźacy Roma tworja w Madźarskej z 400.000 do 600.000 ludźi najwjetšu mjeńšinu kraja.
Z něhdźe 1000 rěčnikami su Cimbrojo z Italskeje najmjeńša wobdźělacych so mjeńšinow – wšitcy hrajerjo pochadźeja z gmejny Lusern w Trentinje, kotraž w lěće 2006 303 wobydlerjow měješe.
W cyłku absolwowaše mustwo dotal sydom hrow, mjez nimi jedna za Viva World Cup 2006, hdźež wono wšak pozdźišemu dobyćerjej Sápmi 0:7 podleži.
Najwyše dobyće móžeše septembra 2005 z 15:0 přećiwo Čečenskej docpěć.
Něhdźe 60.000 Serbow z Łužicy je w Němskej připóznata narodna mjeńšina a podpěruja so wot Załožby za serbski lud zwjazka a zwjazkoweju krajow Braniborska a Sakska.
Za Serbow nastupichu předewšěm młodźi hrajerjo pod 20 lět.
Dohromady je přez 5000 přihladowarjow při zdźěla jara špatnym wjedrje jednotliwe hry sćěhowało.
Dokelž je so ideja europskeho mišterstwa rěčnych mjeńšinow pozitiwnje přijała a šěroki medialny wothłós we wjele krajach namakała, ma tajke europske mišterstwo krute zarjadowanje być.
Moločnyj je sydlišćo měšćanskeho typa w Ruskej federaciji.
Bagrationowsk je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1336 załožiło a ma wot lěta 1946 měšćanske prawa.
Ozjorsk je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1539 załožiło a ma wot lěta 1726 měšćanske prawa.
Filipiny su njewotwisny kupowy stat w juhowuchodnej Aziji, juhowuchodnje Chinskeje, sewjernje Indoneskeje a sewjerowuchodnje Malajzije.
Jich stolica je Manila.
Stat wobsteji z archipela z wjace hač 7000 kupami a ma wjace hač sto milionow wobydlerjow.
Nimo Wuchodneho Timora su Filipiny jenički stat w Aziji z katolskej wjetšinu.
Łopjena su najčasćišo šwižne lancetojte a docpěwaja šěrokosć mjezy 2 a 5 mm.
Hornje łopjena su sedźace a njedźělene.
Košowe kwěty docpěwaja šěrokosć mjezy 2 a 3 cm a sedźa po jednym na kóncach hałuzow.
Płody docpěwa dołhosć wot 3,5 mm a buchu přez wětr a wot mrowje rozšěrjene.
Wón rosće na žitowych polach, smjećowych a pustych městnach.
Prěnjotnje njebě rostlina w srjedźnej Europje doma, ale je so najskerje jako symjo z kónčin wokoło Srjedźneho morja sem dóstała.
W rostlinskim lěkowanstwje wužiwaja so kwěty.
Sušja kwěty skoku w sćinje.
Droga je moč ćěrjaca a bjez pódlanskich wuskutkow.
W internetowym słowniku: Flockenblume Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Stołpiki a keluchi často su čerwjenojte.
Kćenja su žołte, 5-ličbowe a dosahuja šěrokosć mjezy 1 a 1,5 cm.
Wonkowne keluškowe łopješka su lancetojte kaž keluchowe łopjena.
Wón rosće na suchich trawnikach a w swětłych lěsach.
Načerwjeń porstnik je w srjedźnej Europje rozšěrjeny.
Ćisowc je tež ludowe mjeno za wšědny ćis.
Lěto wulkich wohenjow je historiski roman serbskeje spisowaćelki Marje Kubašec, kotryž bu w lěće 1970 w Ludowym nakładnistwje Domowina wozjewjeny.
Roman jedna wo serbskich wučerjach a hraje w nimorjadnje suchim lěće 1842, hłownje w Něćinje a Koporcach w Bukečanskej wosadźe.
Hłowna wosoba romana je fiktiwny wjesny wučer Pětr Domš, rodźeny z Budyšina.
Po přikładźe Domša wopisuje Marja Kubašec wšědny dźeń serbskich wučerjow 19. lětstotka ze wšěmi ćežemi.
W knize wustupuja wjacore wuznamne serbske wosobiny 19. lětstotka kaž na přikład Domšowi sobušulerjo při Budyskim wučerskim seminaru Jan Wjela, Michał Rostok, Mikławš Hicka a Korla Awgust Kocor, ale tež Handrij Zejler, Hrodźišćanski farar Hendrich Awgust Krygar, Jan Bohuwěr Mučink a Droždźijski kowar a nabožinski fanatikar Jan Stoš.
Wiljujsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije w Jakutskej.
Leži něhdźe 600 kilometrow sewjerozapadnje Jakutska a ma něhdźe 10 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1634 jako Olensk załožiło a ma wot lěta 1783 měšćanske prawa.
Wobmjezowanje regiona njeje jednotne, zwjetša liča so pak slědowace staty k wuchodnej Aziji:  Japanska  Južna Koreja  Ludowa republika Chinska  Mongolska  Republika Chinska  Sewjerna Koreja Vietnam liči so geografisce k juhowuchodnej Aziji, słuša pak kulturelnje k wuchodoaziskemu rumej.
Jesil je město w sewjernym Kazachstanje.
Je zarjadniske sydło Jesilskeho rajona.
Leži při rěce Išim, něhdźe 360 kilometrow sewjerozapadnje stolicy Astany a něhdźe 250 kilometrow juhozapadnje města Kokšetau.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1939 załožiło a ma wot lěta 1963 měšćanske prawa.
Stende je městačko na zapadźe Letiskeje, w Talsinskim wobwodźe.
Leži při rěce Stende něhdźe 115 kilometrow zapadnje Rigi w Kurskej.
Sydlišćo nasta na městnje ryćerkubła, kotrež wobsteješe hižo w 14. lětstotku a je so w lěće 1904 załožiło při železniskim zastanišću noweje čary Riga–Ventspils.
Je zarjadniske sydło Narpayskeho wobwoda.
Leži něhdźe 115 kilometrow zapadnje Samarkanda.
Wot lěta 1967 měšćanske prawa.
Hebe Camargo je brazilska telewizna moderatorka, spěwarka a dźiwadźelnica.
Protyka za lěto 1967 23. měrca: Olympiada serbskeje rěče přewjedźe so k prěnjemu razej.
10./11. junija: Serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Slepom z něhdźe 600 wobdźělnikami 14. oktobra: W Chrósćicach postaji so pomnik za w Druhej swětowej wójnje padłych pólskich wojakow.
5.–10. junija: Šěsćdnjowska wójna mjez Israelom a susodnymi krajemi.
Protyka za lěto 1976 1976 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
13. nowembra: W Budyšinje wotměje so 102.
16. junija: W južnoafriskim townshipje Soweto započnje zběžk přećiwo apartheidźe.
03. oktobra: Wólby k němskemu zwjazkowemu sejmej: Zwjazkowy kancler Helmut Schmidt dobudźe nad Helmutom Kohlom.
29. oktobra: Ludowa komora NDR woli Ericha Honeckera za noweho předsydu Statneje rady.
22. meje abo 22. róžownika je 142. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 223 dnjow hač do kónca lěta.
Smječkecy su hornjołužiska wjes z 269 wobydlerjemi w srjedźišću Budyskeho wokrjesa, kotraž słuša wot lěta 1973 k Worklečanskej gmejnje.
Smječkecy leža sydom kilometrow wuchodnje Kamjenca při zapadnej kromje łučiny Klóšterskeje wody w serbskich Horjanach.
Susodne wsy su Worklecy we wuchodźe, Wudwor w juhowuchodźe a Wěteńca w juhozapadźe.
Sydlerskostawizniske jadro Smječkec je nawsowc z wjesnym hatom.
Wuchodnje toho namaka so cyrkwina hórka z ewangelskej cyrkwičku.
K Smječkecam słušeja nimo toho wjesne dźěle Łuh a Marijina kupjel.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Zmetechwicz sta so w lěće 1280.
Dalše formy mjena běchu mjez druhim Smeckewitz a Schmetzwitz.
Dźensniše mjeno nałoži so wot lěta 1732.
Ležownostne knjejstwo měještej w 16. a 17. lětstotkomaj Worklečanske ryćerkubło a Klóšter Marijina hwězda.
W lěće 1817 zarjadowa so po iniciatiwje Johanna Gottfrieda Bönischa sewjerowuchodnje wsy syrikowa kupjel Marienborn.
Spočatk 20. lětstotka planowaše sakske knježerstwo podlěšowanje Sakskeje sewjerowuchodneje železnicy hač do Kamjenca.
Po tutych planach mějachu Smječkecy samo swójske dwórnišćo dóstać.
Dla spjećowanja ludnosće, wosebje ratarjow, spušći so planowana čara po wójnje.
Hač do lěta 1973 běchu Smječkecy samostatna gmejna.
W lěće 1884 mějachu Smječkecy po Mukowej statistice 209 wobydlerjow, mjez nimi 203 Serbow.
Po załoženju kupjelow a wosebje po Druhej swětowej wójnje přićahny wjele němskorěčnych, tak zo zwěsći Arnošt Černik w lěće 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 63 %.
Ličba wobydlerjow přez 19. a prěnju połojcu 20. lětstotka lědma stupaše, a to wot 154 w lěće 1834 na 168 w lěće 1939.
Dla přićehnjenja němskorěčnych ćěkancow ležeše po druhej swětowej wójnje krótkodobnje nad 300.
Dźensa su Smječkecy druhi najwjetši dźěl Worklečanskeje gmejny.
Wěriwi su přewažnje katolscy Serbja, kiž přisłušeja Chróšćanskej wosadźe.
W lětomaj 1900/01 natwari so pod nawodom Drježdźanskeho architekta Woldemara Kandlera ewangelska cyrkej, kiž měješe kupjelowym hosćom a ewangelskej diasporje w hewak katolskej kónčinje jako Boži dom słužić.
Marja Krawcec – awtorka, režiserka a basnica Lejna Theurigowa – inženjerka, předsydka załožboweje rady Hlej: Lisćinu kulturnych pomnikow w Smječkecach Cornelius Gurlitt: Schmeckwitz.
Protyka za lěto 1963 26. julija: Dla ćežkeho zemjerženja zemrě w juhosłowjanskim Skopju něhdźe 1.000 ludźi; wulki dźěl města so zniči.
22. nowembra: W Dallasu bu US-ameriski prezident John F. Kennedy zamordowany.
11. apryla abo 11. jutrownika je 101. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 264 dnjow hač do kónca lěta.
1919: Serbski narodny wuběrk předpołoži měrowej konferency w Parisu memorandum.
1933: Nacionalsocialistiska wyšnosć zakaza za wósom dnjow wudawanje Serbskich Nowin; Marko Smoler zhubi zastojnstwo šefredaktora.
Zakład je jadro Linux.
To su nic cyle trójce telko kaž hišće w juliju 2011.
Hač do septembra 2013 su so swětodaloko wyše jedneje miliardy Androidowych gratow aktiwizowali.
Android wobsahuje jadro Linux, njeje wšak klasiska distribucija Linux, kaž su za desktop a serwer znate.
5. nowembra 2007 wozjewi Google, zo chcyše hromadźe z 33 druhimi čłonami konsorcija Open Handset Alliance dźěłowy system za mobilne telefony z mjenom Android wuwiwać.
Wot 21. oktobra 2008 je Android oficielnje k dispoziciji.
Jako prěni grat z dźěłowym systemom Android so 22. oktobra 2008 HTC Dream pod mjenom T-Mobile G1 w Zjednoćenych statach na wikach jewi.
Zo hižo tutón grat móžeše na Global Positioning System přistup měć a bě z pospěšenskimi sensorami wuhotowany, słušeše k Androidowemu konceptej.
Wot januara 2010 přinjese Google z produktowej seriju Nexus tež sam graty z Androidom na wiki.
Z toho sćěhuja krótke čakanske časy za aktualizacije, dokelž přiměrjenja softwary trěbne njejsu.
Wužiwar wodźi Android z pomocu rozdźělnych tak mjenowanych nawigaciskich tastow.
Pola nowych gratow su te „Wróćo" a „Poslednje nałoženja".
Pola staršich gratow hodźi so funkcija tłóčatka „Multitasking" přez tłóčace dźerženje tłóčatka startoweje wobrazowki docpěć.
Tłóčatko „Multitasking" je tam opciske tłóčatko.
Android 4.0 a pola jednotliwych zhotowjerjow je tež „Meni" abo „Pytanje".
Samsung staješe dołho w swojich gratach na tłóčatko „Meni" město „Multitasking" a wuměni tež porjad tłóčatkow „Meni" a „Wróćo".
Rozeznawaja mjez softwarowymi a hardwarowymi tastami.
Prěnje su na wobrazowce, druhe jako fyziske tłóčatka na graće samym.
Lěpšina wirtuelnych tastow je, zo tute hodźa so při potrěbnosći wjerćeć resp. schować a z tym hodźi so žadny rum na wobrazowce wuprózdnić.
Modus połneje wobrazowki wšak funguje jenož wot wersije 4.4.
Do toho hodźi so jenož nawigacisku lajstu při wobhladowanju fotow a widejow schować.
Tute je direktnje pódla štyrjoch hłownych nałoženjow w doku nałoženjow, kotryž je widźomny na wšěch stronach.
Na hornjej kromje so po startowej wobrazowce pytanska lajsta Google zwobraznja, kotraž so tež prosće přez rěčenje słowow „Ok Google" startuje a jeho rěčenske zapodaće so aktiwizuje.
Tute su zwjetša wjetše zwobraznjenja powšitkownych datow, na př. wjedro, čas/datum, terminy abo tež kapsny ličak.
Nimo toho hodźa so alternatiwne startowanske nałoženja z wjace nastajenjemi abo z druhim posłužowanskim konceptom sćahnyć.
Přez tłóčenje tasty „Home" hodźi so wubrać, kotre nałoženja maja so jako standardne nałoženja za startowu wobrazowku wužiwać.
Dalše přiznamjo dźěłoweho systema je zdźělenska lajsta na hornjej kromje wobrazowki, kotraž hodźi so z gestu wot cyle horjeka hač do cyle deleka wočinić.
Jeli lajsta je začinjena, widźi wužiwar horjeka nalěwo za kóždu zdźělenku přihódny symbol.
Meni nastajenjow wobsahuje regulator swětłosće a zapinak za WLAN, Bluetooth, barbowe wobroćenje wobrazowki, pólna móc, lětanski modus, awtomatiska rotacija wobrazowki, kapsna lampa, stejnišćo, přenjesenje wobrazowki a mobilny WLAN-hotspot.
Přez dołhe tłóčenje dóstawa so do wotpowědneje sekcije systemowych nastajenjow.
Wjele zhotowjerjow Androidowych gratow instaluje swójske zhotowjerske nadstawki, na př.
HTC z HTC Sense, Xperia UI Sony, Samsung z TouchWiz UI a Optimus UI LG.
Woni měnjeja design powjercha drastisce, při čimž principielna struktura zwjetša jenaka wostawa.
Najbóle woblubowane graty z lutym Androidom, tež mjenowany „Vanilla Android" abo „Stock Android", su graty Nexus, kotrež su při Google w direktnym zhromadnym dźěłu z normalnym zhotowjerjom Android nastate a so wot internetneho hobra direktnje, spěšnje a dołho z aktualizacijemi wobstaruja.
Podobny status maja tak mjenowane edicije Google Play, kotrež so ze Stock Android město powjercha zhotowjerja dodawaja.
Hačrunjež při tutych aktualizacije wot zhotowjerja samoho přińdu, wuchadźeja chětro spěšnje.
Žórłowy tekst wersije 3, kotraž je so jenož za tablety napisała a bě najprjedy jenož za wubranych zhotowjerjow gratow k dispoziciji, je so wot Google hakle za wozjewjenje žórłow wersije 4 přepodała, kotraž powjerch smartfona a tablety zjednoći.
Wot wersije 1.5 njesu wšě wersije nimo wersijoweho čisła jendźelske mjeno desserta, kotrehož spočatny pismik je postupowacy w alfabeće.
Z wersiju 3 z přimjenom „Honeycomb" přińdźe dźěłowy systemo, kotryž bě wot Google jenož za tablety mysleny.
Tuta maskotka hodźi so wot wersije 2.3 přez wjacekróćne dótknjenje Androidoweje wersije w systemowych nastajenjach pokazać.
Z tym ma Googles Play Store wot toho časa wjetši poskitk nałoženjow hač prjedy nawjedowacy poskićowar nałoženjow na wikach, Apple.
Ale njeje móžno, nałoženja z Google Play Store na druhim systemje hač Android sćahnyć, zo by je potom přez USB na Androidowym graće instalowało.
Tež rjadowanje přez přizamknjenje na ličaku je móžno, dokładny ličba funkcijow a funkciske wašnje wšak stej wotwisnej wot zhotowjerja.
Wot Androida 4.4 „KitKat" je nimo toho medijowy system, přez kotryž da so indirektnje na datajowy system přistup měć, hdyž na př. so pozadkowy wobraz wuběra abo e-mejlowy přiwěšk wotesyła.
Ale najebać toho njeje móžno, tutón powjerch direktnje startować abo dataje zhašeć, přesunyć, kopěrować abo přemjenować.
Android ma lěpšinu, zo datej so rěčenske wudaće a powjetšenje wobrazowki paralelnje wužiwać.
Podpěru za Brailleowe linki poskića Android wot wersije 4.1 a přez rozšěrjenje BrailleBack.
Androidowe smartfony so často ze staršej wersiju dźěłoweho systema předawa.
Zwjetša nimaja zhotowjerjo napřećo kupcam žane zrěčenske zawjazki, nowše wersije k dispoziciji stajić; tež bjezporočne fungowanje gratow w stawje dodawanja dyrbi předewšěm předawar zawěsćić, nic zhotowjer.
Naposledk je tuž zhotowjerjej přewostajene, hač techniski nałožk, kotryž po situaciji rozdźělnje wysoki, čini abo nic.
Zo aktualne Androidowe wersije „ze zapozdźenjom" abo docyła nic za wěsty smartfon wuńdu, so najebać toho wot kupcow raznje kritizuje..
Na konferency wuwiwarjow Google I/O w meji 2011 skedźbni Google na to, zo bychu mnoholičbni zhotowjerjo za kóždy nowy grat znajmjeńša 18 měsacow runje aktualnu wersiju k dispoziciji stajili.
Ale hižo krótki čas po tym běchu zdźělenki, po kotrychž zhotowjerjo tutón samozawjazk łamaja.
Kotre graty wot toho profituja, wotwisuje wot motiwacije wotpowědnych wuwiwarjow a disponibelnosće trěbnych softwarowych komponentow, kotrež su blisko hardwary.
Mjenje potrjechene wot pózdnjeje resp. njeeksistowaceje aktualizacije su graty serije Google Nexus (na př.
Google Nexus 5, Nexus 4, Galaxy Nexus, Nexus 7 a Nexus 10).
Wotwołane dnja 9. měrca 2015.
Wotwołane dnja 27. julija 2011.
Bloomberg L.P.. 17. awgusta 2005.
Wotwołane dnja 4. januara 2010.
Wotwołane dnja 12. januara 2010.
Archiwowane wot originala dnja 28. februara 2009.
Wotwołane dnja 7. januara 2010.
Google, wotwołany dnja 27.
Wotwołane dnja 17. decembra 2011.
28. nowembra 2011, wotwołany 7. meje 2012.
17. awgusta 2011, wotwołany 7. meje 2012.
10. meje 2011, wotwołany 7. meje 2012.
23. decembra 2011, wotwołany 7. meje 2012.
Wotwołany 3. nowembra 2013.
Kretinga je město w Klaipėdskim wobwodźe na zapadźe Litawskeje.
Je zarjadniske sydło rajona ze samsnym mjenom.
Leži při rěce Akmena něhdźe 25 kilometrow sewjernje Klaipėdy a něhdźe 10 kilometrow wuchodnje přibrjóžneho města Palanga.
Sydlišćo je so w lěće 1253 prěni raz jako Cretyn naspomniło a dósta w lěće 1609 Magdeburgske měšćanske prawa.
Přez dźensniše město wjedźeše hač do Prěnjeje swětoweje wójny mjezynarodna hranica mjez Němskim mócnarstwom a Ruskim carstwom.
Južny měšćanski dźěl Bajohren słušeše k Němskej a po 1919 k Memelskemu krajej.
Wulka židowska wosada je so w nazymje 1941 přez holocaust dospołnje zničiła.
Dd D abo d je štwórty pismik klasiskeho a moderneho łaćonskeho alfabeta a šesty w hornjoserbskim alfabeće.
Wón reprezentuje konsonant a wotpowěduje grjekskemu delta a pismikej w kyriliskim alfabeće.
W Morsowym alfabeće zwoprawdźi so D přez − · ·.
D je mjezynarodna awtowa značka za Němsku.
-3.Kilimandźaro je z 5895 metrami nad mórskej hładźinu najwyši hórski masiw w Africe.
Nadeńdźe so na sewjerowuchodźe Tansanije a ma z Kibom najwyši wjeršk tohole kraja a cyłeho kontinenta, kotryž słuša tuž k „Seven Summits", najwyšim horam kóždeho kontinenta.
Wot 1902 do 1964 rěkaše hora Kaiser-Wilhelm-Spitze abo Wilhelmskuppe po němskim kejžoru Wilhelm II.
Wot lěta 1987 steji krajina wokoło Kilimandźara na UNESCO-lisćinje swětoweho herbstwa.
Hižo wot 1973 wobsteji narodny park Kilimandźaro.
Najwyši z třoch wjerškow masiwa a tuž najwyši dypk Tanzanije a cyłeje Afriki je 5895 metrow wysoki zalodowčany Kibo.
Druhej wjerškaj stej Mawenzi dźesać kilometrow wuchodnje Kiba, kotryž nima lodowca, a Shira něhdźe 15 kilometrow zapadnje Kiba.
Końskowola je wjes a sydło krajneje gmejny z jenakim mjenom w juhowuchodźe Pólskeje, w Powiaće Puławskim w Lublińskej wojewódstwje a leži nad rěku Kurówka.
Wot 8. junija 1532 hač do lěta 1870 měješe status města.
Wjes bu po swojim załožerju Jan Koninski mjenowana a bu prěni raz w lěće 1442 přispomnjena.
W lěće 1532 Końskowola měšćanske prawo dósta.
Ludźo z cyłeje Pólskeje a tež ze Sakskeje so tu zasydlichu.
Za čas třećeho pólskeho rozdźělenja přińdźe městno w lěće 1795 pod rakuske knjejstwo.
Po januarskim zběžku zhubi Końskowola w lěće 1870 měšćanske prawo.
Wot lěta 1918 słuša zaso k Pólskej.
Na spočatku druheje swětoweje wójny, 15. septembra 1939, bu Końskowola wot Němskeje okupowana.
Tam bu lěhwo za wójnskich jatych załožowane, kotrež pak jenož krótke wobstaće měješe.
Tu załožowane koncentraciske lěhwo eksistowaše hač do lěta 1943.
W lokalnym ghetće, buchu městni Židźa, ale tež Židźa ze Słowakskeje zasydleni.
8. meje 1942 bu wjele Židow do zaničowanskeho lěhwa Sobibor deportowane.
Při tym je něhdźe 1000 ludźi zemrěło.
Ke gmejnje Końskowola słuša městno Chrząchów.
Tež eksistuje ewangelske pohrjebnišćo.
Hybridna petunija je družina ze swójby wrónidłowych rostlinow.
Hybridna petunija je relatiwnje spěšnje rosćaca rostlina, kotraž njeje přećiwo mrózej kruta.
Barba a forma kćenjow wariěrujetej.
Ma radšo přesakliwe, płódne pódy na słónčnych stejnišćach.
Rostlina je kosmata a ma dołhe wuběžki z korjenjemi.
Kćenja docpěja šěrokosć mjezy 1 a 1,5 cm a maja 5 běłych kćenjowych łopješkow.
Wosrjedź kćenja su něhdźe 20 žołtych próškowych łopješkow.
Kćenja lěsneje truskalcy buchu wot insektow wopróšene.
Płody su jednosymjenjowe worješki na brěčkatym kćenjowym spódku.
Wone wobsahuja hač do 10 procentow cokora a chětro wjele mineralnych maćiznow.
Wona rosće we swětłych lěsach, na pućnych kromach a pod kerčinami.
Ma radšo skerje wutkate pódy.
Lěsna truskalca je w cyłej Europje a sewjernej Aziji rozšěrjena.
Kćenja dosahuja šěrokosć mjezy 1,5 a 2,5 cm.
Nicolas Sarkozy je francoski politikar a bě wot 16. meje 2007 hač do 15. meje 2012 statny prezident Francoskeje.
Ernst Rychtar bě serbski adwokat a narodny prócowar.
Ernst Rychtar wopyta wot lěta 1824 do 1830 gymnazij w Budyšinje a studowaše potom hač do lěta 1833 prawnistwo w Lipsku.
Wot 1833 skutkowaše jako pomocnik při Budyskim sudnistwje a běše načolnik patrimonialnych sudnistwow w Minakale a Kumwałdźe.
Po tym zo so tute sudnistwa wotstronichu, běše Rychtar swobodny adwokat w Budyšinje.
Za čas Němskeje rewolucije 1848/49 zastupowaše Rychtar liberalne nahlady a zasadźi so jako zastupowacy předsyda Serbskeho rěčenskeho towarstwa za runoprawne wuwiće serbšćiny.
Ze Smolerjom prócuje so wo wutworjenje nowych burskich towarstwow z liberalnym wusměrjenjom.
Rychtar běše wot 1847 čłon Maćicy Serbskeje a wot lěta 1856 do 1872 tež jeje předsyda.
W lěće 1850 załoži Bjesadu w Budyšinje sobu, kotrejež tež někotre lěta předsydowaše.
Pětr Kunze: Rychtar, Ernst.
Leži wuchodnje Urala w Sibirskej při rěkomaj Ob a Irtyš a wobjimuje wulki dźěl Zapadosibirskeje nižiny.
Awtonomny wokrjes je wjetši hač Francoska, ma pak mjenje wobydlerjow hač Mnichow.
Jeho zarjadniske sydło je Chanty-Mansijsk z něhdźe 80.000 wobydlerjemi.
Najwjetše města su Surgut a Neftejugansk.
Dla hoberskich łožišćow nafty słuša Awtonomny wokrjes Chantow a Mansow k najbohatšim regionam Ruskeje.
W lěće 2010 měješe Awtonomny wokrjes Chantow a Mansow 1.532.243 wobydlerjow.
Z nich běchu 63,6 % Rusojo.
Najwjetšej mjeńšinje stej tatarska a ukrainska.
Pólna krokawa je družina z roda krokawow znutřka swójby.
Pólna krokawa je za čas nocy aktiwne zwěrjo, kotrež je žiwa na włóžnych městnach a samo we wysokosćach wot 2000 m wustupuje.
Sančki docpěwaja dołhosć wot 13 cm, mjeztym zo sancy su mjeńše.
Jich ćěło je jara zasadźite, při čimž jich horni bok je jara brodawkojty.
Za čas porowanja wot měrca hač apryla du do wody, při čimž so móže masowy zběh wotměć.
Larwy su małke a čorne.
Wona wustupuje w rozdźělnych žiwjenskich rumach, kaž na př. na polach, łukach, samo w pincach.
Na juhu přechadźeja do Łužiskich horin.
Jich němski dźěl - Žitawske horiny - so zwjetša k Łužiskim horam přiličuje.
Po krajinje słušeja tež Šluknowski wuběžk k Łužiskim horam.
Łužiske hory su dźěl horinskeho pasma Sudetow.
Łužiske hory su najwjetša granitowa kónčina w srjedźnej Europje.
Tuta saha tež hišće dźensa hač do pólskeho teritorija Hornjeje Łužicy na wuchod wot Łužiskeje Nysy.
Jasnje młódše hač granity su zbytki staršich wulkanow z terciera.
Tajke bazaltowe hory su na př.
Kotmar, Lubijska hora a Sedło.
Hórnistwowe pospyty we Łužiskich horach běchu njedostatka na rudach dla mało wuspěšne.
Město toho bě tuta kónčina něhdy centrum granitoweje industrije w Němskej.
We formje plesternakow, chódnikowych plečicow, płotowych stołpow, elementow fasadow a m.w. so tutón material w cyłkownym srjedźoněmskim rumje namaka.
Powjerchowe formy su jasnje rozčłonkowane.
Najsewjerniši hórski rjećaz stupa nahle z Łužiskich honow horje.
Najmarkantniše hory wot wuchoda do zapada su Rubježny hród pola Dažinka pola Trjechowa a Pinč pola Zemic-Tumic.
Na juhu wot jich leža w dólnej wani: Kumwałd, Wjelećin a Wjazońca.
Druhi hórski rjećaz rozpřestrěwa so wot Běłoboha přez Pikowsku horu do Sokolnika, kotryž je z 589 metrami najwyše wuhorbjenje Łužiskich hór.
Na juhu wot tutoho hórskeho rjećaza leža zaso w dole: Nowosólc-Horni Hródk, Wopaka, Hołbin, Załom nad Sprjewju a Wołbramecy.
Třeći hórski rjećaz twori zdźěla statnu mjezu z Čěskej a započina so při Kotmarju hač k Ungerej.
Hohwald, ze swojimaj wjerškomaj Sokolnik a Hoher Hahn pola Langburkersdorfa, je najwjetše zwisowace lěsnišćo we Łužiskich horach, tu pada tež najwjace spadkow a w zymje su tu najwjetše sněhowe wysokosće tuteje kónčiny.
Wottud wobroća so na sewjer a twori mjez Chołmami a Weifaer Höhe pola Šěrachowa jako šumjaca horinska rěka wuski předrjeńčny doł přez srjedźny hórski rjećaz.
W meandrach přeprěkuje potom sewjernu dólnu wanju pola Korzymja, Rozwodec a Jiłoc.
Tu so w šěršim dole předrěw přez sewjerny hórski rjećaz započina, a naposledk docpěwa Budyšin.
Doły Łužiskich hór a južneje Hornjeje Łužicy su husće wobsydlene a zatwarjene.
Hdyž so wot Wjazońcy po B98 a B96 přez doły do Žitawy jědźe, da wostawaš na něhdźe 60 km dołhej čarje faktisce stajnje w zwisowacym sydlišću, dokelž tu sydlišća kaž na parlowu šnóru stykane leža a jedne do druheho přechadźa.
Łužiske hory su tež hłowna kónčina Hornjołužiskeje narěče z typiskim jazykowym Rrr, praja, zo ludźo maja "a Radl a dr Gurgl" a tu je tohorunja wjele chěžow ze stołom – domy, kotrež słowjanske kładźite twarstwo a němske tykowane twarstwo w sebi zjednoćeja.
Ruta je ród ze swójby rutowych rostlinow.
Stat mjezuje z Libyskej w sewjeru, ze Sudanom we wuchodźe, z Centralnoafriskej republiku w juhu z Kamerunom w juhozapadźe a z Nigeriju a Nigerom w zapadźe.
Stolica je N'Djamena při rěce Šari w juhozapadźe.
Čad je jedyn z najmjenje wuwitych krajow na swěće.
W Čadźe knježi tropiska klima z krótkim dešćowym počasom na juhu kraja a sucha pusćinowa klima na sewjeru.
Najwyše městno Čada je aktiwny wulkan Emi Koussi w horinach Tibesti blisko libyskeje hranicy, kotryž je tež najwyša hora cyłeje Sahary.
0.São Tomé a Príncipe (portugalsce São Tomé e Príncipe, „Swj.
Kupy leža něhdźe 200 km zapadnje gabunskeho resp. ekwatorialnoginejskeho pobrjoha.
Stolica druheho najmjeńšeho stata Afriki je São Tomé, kotrež so namaka w sewjeru hłowneje kupy.
Na kupach knježi horca, włóžna, tropiska klima z přerěznymi temperaturami mjez 20 a 28 °C a dešćowym časom wot oktobra do meje.
São Tomé a Príncipe bě hač do lěta 1975 portugalska kolonija.
Protyka za lěto 1848 1848 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
25. měrca: Prěnje čisło tydźenika „Serbski Nowinkar" Jana Radyserba-Wjele a Jana Bartka wuńdźe.
01. apryla: Prěnje čisło Časopisa Maćicy Serbskeje z redaktorom Janom Arnoštom Smolerjom wuńdźe.
05. julija: Prěnje čisło Bramborskeho Serbskeho Casnika z redaktorom Matom Nowku wuńdźe.
26. julija: Delegacija Serbow přepoda sakskemu knježerstwu peticiju „Wulka próstwa Serbow".
21. oktobra: Załoženje prěnjeho serbskeho třěšneho zwjazka, Zjednoćenych serbskich towarstwow, čemuž přisłušeše w aprylu 1849 22 towarstwow z 2000 čłonami.
10. junija: W Praze zahaji so prěni Słowjanski zjězd.
25. měrca: We Łužicy dóńdźe k burskemu zběžkej, mjez druhim w Rakecach, Klukšu, Bukecach a Łazu.
Woni su zwjetša čłonojo koptiskeje cyrkwje.
Koptojo wučinja mjezy 6 a 10 % cyłkowneho wobydlerstwa Egyptowskeje, potajkim mjez 5 a 8 milionow, po druhich trochowanjach tež 15 milionow.
Dokładna ličba Koptow njeje znata.
Kabinet Tilich I bě wot 18. junija 2008 hač do 30. septembra 2009 amtěrowace statne knježerstwo Sakskeje w štwórtej legislaturnej periodźe.
Kabinet wulkeje koalicije stronow CDU a SPD pod ministerskim prezidentom Stanisławom Tilichom bě šesty kabinet swobodneho stata po přewróće.
Tjumeń je wulkoměsto w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Ma něhdźe 697 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1586 załožiło a ma wot lěta 1945 měšćanske prawa.
Wužiwar móže mjez třomi modusami za zwobraznjenje HTML e-mejlow wuzwolić.
Prěni modus zwobraznja originalny HTML.
Posledni modus HTML dospołnje wupina, t. r. jenož "luty tekst" wotpowědneje powěsće so zwobraznja.
Wirtuelne rjadowaki pokazuja wšě powěsće, kotrež prjedy definowanym pytanskim kriterijam wotpowěduja.
Zo by na pr. wšě powěsće wěsteho wotpósłarja ze wšěch rjadowakow zwobraznjene dóstało, přewjedźe so pytanje wšěch powěsćow tutoho wotpósłarja – tute pytanje da so jako wirtuelny rjadowak składować.
Na rozdźěl filtrow powěsće přeco na samsnym městnje wostawaja.
Najebać toho da so tutón wirtuelny rjadowak kóždy čas wočinić a hnydom so wšě wotpowědowace powěsće zwobraznjeja, byrnjež tute poprawom w rozdźělnych rjadowakach byli.
Mozilla Thunderbird podpěruje dźělene zrjadowanje wjacorych kontow POP3 a IMAP.
Z funkciju spěšne pytanje steji wjace móžnosćow k dispoziciji, zo by e-mejle z hłowneho wokna won namakało.
Z pomocu rozšěrjenjow, tak mjenowanych Extensions, je móžno, programej dalše funkcije přidać.
Załožba Mozilla Foundation sama platformu za to k dispoziciji staja, hdźe wuwiwarjo swoje rozšěrjenja za sćehnjenje poskićeja, ale najwjace tam poskićenych rozšěrjenjow je jendźelskorěčnych.
Do němčiny přełožene rozšěrjenja so na němskim njewotwisnym portalu za rozšěrjenja poskićeja.
Rozšěrjenjow w hornjoserbšćinje je jenož jara mało.
Njejsu wšak ani spušćomne ličby, kelko ludźi hornjoserbske programy wužiwa.
Za Thunderbird kaž tež za OpenOffice, Seamonkey a Mozilla Firefox je hornjoserbska prawopisna kontrola.
Město toho so specielnje kalendrowe rozšěrjenje Lightning wuwiwa, kotrež wšak dotal hornjoserbsce njeje.
Hač do njedawna njeběše hornjoserbska prawopisna kontrola za wšě programy Mozilla, tohodla njeběše móžno ani rozšěrjenje za to instalować.
Aktualna wersija je 38.0.1 wot 11. junija 2015.
Aktualna hornjoserbska wersija je 38.0.1.
Distribucija Linux Debian swoju wersiju tutoho e-mejloweho programa dla mjenoweje zwady z Mozilla Icedove přemjenuje.
Wona ma přestrjeń 25.713 km² a hłowne město je Skopje.
Hamtskej rěči w Sewjernej Makedonskej stej makedonšćina, kotraž so wot wjetšiny wobydlerstwa rěči, a albanšćina.
Poranešna Jugoslovenska Republika Makedonija), přetož Grjekska oficielne mjeno Makedonskeje njepřipóznawaše.
Po schwalenju ramikoweho zrěčenja 2001 a wójnskim konflikće mjez Albanjanami a Makedonjanami připóznawa Makedonska albanšćinu, serbišćinu, romašćinu, turkowšćinu a bosnišćinu jako druhu oficielnu rěč we wonych wokrjesach, hdźež je wjace hač 20% wobydlerstwa albanskeje, serbiskeje, romskeje, turkowskeje abo bosniskeje narodnosće.
Mjez dźesać najwjetšimi městami w Sewjernej Makedonskej ličimy města Skopje, Bitola, Kumanovo, Prilep, Tetovo, Veles, Štip, Ohrid, Gostivar a Strumica.
Ohrid je město słowjanskich wučerjow, mjez kotrymiž je swjaty Kliment Ohridski, kiž je kyrilicu k česći swojeju wučerjow swjateju Cyrila a Metoda wutworił.
W Ohridźe je była tež wutwarjena prěnja Słowjanska Uniwersita w tak mjenowanym regionje Kutmičevica, na kotrejž je studowało wjace hač 3.500 studentow.
W Ohridskim regionje je tež Naum Ohridski skutkował.
Naum Ohridski bě kaž Kliment Ohridski wučomnik swjateju Cyrila a Metoda.
Pochowany bu wón w klóštrje Swj.
Nauma Ohridskeho blisko albanskeje hranicy.
Tuchwilny prezident Sewjerneje Makedonskeje je Stevo Pendarovski.
Wosebity ekosystem zmóžni něhdźe 3500 družinam rostlinow, 55 družinam rybow, 78 družinam cycakow a 330 družinam ptačkow žiwjenje.
CIA World Factbook: Trochowanje za 2015  Commons: Sewjerna Makedonska – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Hlej zapisk w hornjoserbskim Wikisłowniku: Makedonska Staty a wotwisne teritorije w Europje Staty • Albanska • Andorra • Awstriska • Belgiska • Běłoruska • Bołharska • Bosniska a Hercegowina • Čěska republika • Čorna Hora • Danska • Estiska • Finska • Francoska • Grjekska • Chorwatska • Irska • Islandska • Italska • Letiska • Liechtenstein • Litawska • Luxemburgska • Madźarska • Malta • Moldawska • Monaco • Němska • Nižozemska • Norwegska • Pólska • Portugalska • Rumunska • Ruska1 • San Marino • Serbiska • Sewjerna Makedonska • Słowakska • Słowjenska • Španiska • Šwedska • Šwicarska • Turkowska1 • Ukraina • Vatikanske město • Zjednoćene kralestwo Zwadne teritorije: Kosowo • Podnisterska Druhe teritorije: Åland • Baskiska • Bretanja • Ferejske kupy • Friziska • Friulska • Gagauska • Galicija • Gibraltar • Guernsey • Jendźelska • Jersey • Katalanska • Korniska • Łužica • Man • Sewjerna Irska • Svalbard • Šotiska • Waliziska 1 Leži zdźěla w Aziji.
Słony su swójba rydłojtych cycakow, kotraž je přirodnje jenož hišće w Africe a Aziji domjaca.
Hižo při porodźe waži słonowe ćelo wokoło 100 kilogramow.
Čas sućelnosće je z 20 do 22 měsacami najdlěši wot wšěch krajnych cycakow.
Wotwisne wot družiny docpěja słony wahu ćěła wot 2 do 5 tonow a wulkosć wot hač do štyrjoch metrow.
Dotal najstarši znaty słon bě w coo na Taiwanje žiwy a zemrě w starobje 86 lět.
Stepowa želbija je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 30 hač 70 cm a šěrokosć wot něhdźe 50 cm.
Delnje su za čas kćěwa zwjetša wotemrěte.
Módrolila, rědko róžojte abo běłe kćenja docpěja dołhosć wot 0,7 hač 1,5 cm a steja po dwěmaj hač po štyrjoch w hač do 20 mutličkach.
Rosće na połsuchich trawnikach, pućach, nasypach, drjebiznowych městnach a kromach kerčinow.
Rosće w Europje a centralnej Aziji rozšěrjena.
Rozdźělne plahowanske sorty so jako zahrodowe rostliny wužiwaja.
Wuchodoromaniske rěče su podskupina romaniskich rěčow, słušacych k indoeuropskim rěčam.
Alpski škitlik je rostlina ze swójby kropačkowych rostlinow.
Alpski škitlik docpěwa wysokosć wot 2 hač 5 cm.
Rostlina wutwori čumpate polstry.
Łopjena su huste, lancetojte, tupe a docpěwaja dołhosć wot 3 hač 10 mm.
Róžojte hač běłe kćenja steja po jednym a docpěwaja šěrokosć wot 5 hač 6 mm a stołpikach z dołhosću wot 2 hač 12 mm.
Krónowe łopješka njejsu na kromje wotrězane.
Rosće na włóžnej silikatowej drjebiznje a w morenach, we wysokosćach wot 2000 hač 4200 m.
Rostlina je w Alpach rozšěrjena.
Łopjena steja nimale jenož na stołpiku a su jednory pjerite.
Zrały płód do jednotliwych dźělow so złama, kotrež na kóncach su słabje křidłate, zo so móžeja wot wětra preč zduć.
Wona rosće na skalnych zwisach, suchim trawniku, suchich łukach, najčasćišo na wapnu.
Čećorička je w Europje, wosebje w juhu a alpskich krajach rozšěrjena.
Kćenja Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Donnerhak, Budyšin Völkel, Pawoł: Hornjoserbsko-němski słownik, Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin Hlej wotpowědne dataje we Wikimedia Commons: Čećorička Čećorička.
Inza je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1897 załožiło a ma wot lěta 1946 měšćanske prawa.
Wone njesu pódlanske łopješka.
Kćenja su čerwjene, róžojte abo běłe, kotrež steja w promjenjach.
Wone hišće dołho na hałuzach wostanu.
Jednotliwe symjenja njesu čerwjeny mantl, z kotrehož so móže bohata na karotin barbizna hotować.
Rostlina je w tropiskej Americe domjaca.
Ale nětko je do tropiskeje Afriki rozšěrjena.
Leži při rěce Koropec w historiskej Wołyńskej něhdźe 70 kilometrow sewjernje Ternopila.
Klóšter Marijineho wusnjenja w Počajiwje je druhi najwjetši cyłeje Ukrainy.
Sydlišćo je so w lěće 1450 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1778 měšćanske prawa.
Po Prěnjej swětowej wójnje bě znowa dźěl Pólskeje.
Wot septembra 1939 bě Počajiw wobsadźeny wot sowjetskeho wójska a wot lěća 1941 hač do 20. měrca 1944 wot Němskeje.
39-75.5 Koordinaty: 39° S, 76° Z Delaware je US-ameriski zwjazkowy stat, kotryž leži na sewjerowuchodźe kraja při Atlantiskim oceanje w Nowojendźelskej.
Ma něhdźe 900.000 wobydlerjow a je z přestrjenju wot 6400 km² druhi najmjeńši stat.
Stolica je Dover, najwjetše město pak Wilmington ze 70.000 wobydlerjemi.
Na wuchodźe tworja Delaware Bay Atlantiskeho oceana přirodnu mjezu.
Delaware běše jedna z 13 britiskich kolonijow, kotrež wobdźělachu so na ameriskej rewoluciji a přiwza dnja 7. decembra 1787 jako prěni stat wustawu Zjednoćenych statow Ameriki a ma tohodla přimjeno „First State".
W lěće 2000 měješe 91 % wobydlerstwa jendźelšćinu za maćeršćinu a 5 % španišćinu.
Sven Anders Hedin bě šwedski geograf, topograf, pućowacy slědźer, fotograf, pućowanski spisowaćel a ilustrator swójskich twórbow.
W běhu štyrjoch ekspedicijow do srjedźneje Azije wotkrywaše horiny Transhimalaje, žórła rěkow Brahmaputra, Indus a Sutlej, jězor Lop Nor a powostanki prastarych městow, rownišćow kaž tež Chinskeje murje w pusćinach Tarimskeje žłobiny.
Leži při rěce Krynka něhdźe 40 kilometrow wuchodnje Donjecka.
Sydlišćo je so w lěće 1929 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Wot lěta 2014 słuša Zuhres k njepřipóznatej separatistiskej „Ludowej republice Donjeck".
Je zarjadniske sydło Wawkawyskeho rajona.
Leži při rěce Ross něhdźe 70 kilometrow juhowuchodnje města Hrodna a 40 kilometrow zdalene wot pólskeje hranicy.
Sydlišćo je so w lěće 1005 prěni raz naspomniło a słušeše wot 12. lětstotka k litawskemu wulkowjerchowstwu, kotrež natwari tule twjerdźiznu.
W lěće 1503 dósta měšćanske prawa.
Leži při rěce Sulas něhdźe 130 kilometrow wuchodnje Rigi.
Cesvaine ma wot lěta 1991 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Taxiatoshskeho wobwoda.
Sydlišćo je so w lěće 1950 załožiło a ma wot lěta 1953 měšćanske prawa.
Turkmenšćina je rěč ze skupiny Turkskich rěčow a jedna z hłownych rěčow w Turkmenistanje, hdźež słuži tež jako hamtska rěč.
Porstnik je ród ze swójby róžowych rostlinow.
Typusowy ród je Dioscorea L..
Za dołhi čas su słušeli jenož družiny, kotrež dźensa su do roda Dioscorea zarjadowane, k tutej swójbje; družiny někotrych něhdyšich rodow su z lěta 2000 do Dioscorea zarjadowane.
Někotři awtorojo zarjadowachu tež Taccasem, kotrež předstaja swójsku swójbu Taccaceae.
: Z dwěmaj družinomaj w zapadnej indoneskim archipelu.
Mały Wjelkow je hornjołužiska wjes ze 764 wobydlerjemi, kotraž je wot lěta 1999 z měšćanskim dźělom Budyšina.
Mały Wjelkow leži na sewjeru wulkeho wokrjesneho města, na sewjerowuchod wot měšćanskeho dźěla Słona Boršć-Bolborcy a na sewjerozapad wot Ćichońcy.
Wot 1750tych lět natwarichu přiwisnicy Ochranowskeje bratrowskeje wosady, mjez nimi wjele Serbow, na ležownosćach Małowjelkowskeho kublerja Mateja Dołheho nowu koloniju, kotraž słužeše potom jako regionalny centrum pietizma a skutkowaše wosebje tež mjez Serbami we wokolinje.
Mały Wjelkow sta so z kubłanišćom serbskeje wjesneje młodźiny a z wažnym centrumom serbskeho pismowstwa.
Twarjenja Ochranowskeje kolonije su so zwjetša hač do dźensnišeho zachowali.
Hač do lěta 1999 bě Mały Wjelkow samostatna gmejna z wjesnymi dźělemi Wulki Wjelkow, Lubochow, Zajdow, Ćemjercy, Chelno a Miłkecy.
Hlej tež: Kulturne pomniki w Małym Wjelkowje Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 96 wot cyłkownje 105 Małowjelkowčanow w starej wsy serbsce.
W Ochranowskej koloniji běchu to jenož sto wot 500 wobydlerjow.
3–41. staw: 31. decembra 2019; Statistiska rozprawa města Budyšina za IV. kwartal 2019, měrc 2020 Mały Wjelkow w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje Lubina Malinkowa: Mały Wjelkow – centrum serbskeho pismowstwa we 18. lětstotku.
Kopańca je bulowa hra a najpopularniši mustwowa sportowa družina na Zemi.
Hru hrajetaj dwě mustwje z jednym bulom na trawatym praworóžkowym hrajnišću.
Kosmologisce widźane je to pak rědša forma materije.
Přewažujo plasma, z kotrehož wobsteja hwězdy, a hypotetiska čorna materija.
Atom wobsteji z jadra a elektronoweje wobalki.
Jadro wobsteji z protonow a neutronow.
Wobalka wobsteji z elektronow .
Elektrony wobkružeja jadro na wšelakich „cerach", kotrež wotpowěduja rozdźělnym energetiskim niwowam elektronow.
Radius tutych „cerow" resp. elektronoweje wobalki je, z něhdźe 10-10 m, dźesać tysac razow wjetši hač radius jadra.
Włós čłowjeka je na př. něhdźe 1 milion wuhlikowych atomow šěroki.
Hdy by atom tak wulki kaž katedrala był, by jadro było małke kaž mucha.
To woznamjeni, zo wobsteji atom přisamom jenož z prózdneho ruma.
Atomy ze samsneju ličbu protonow, słušeja k tomu samsnemu elementej.
Tutu ličbu pomjenujemy ličba porjada.
Po ličbje porjada su elementy w periodiskim systemje rjadowane.
Kwantita neutronow jednoho elementa móže wariěrować, jedna so potom wo rozdźělne izotopy elementa.
Protium je z 99.985 % najčasćiši izotop wodźika.
Hieronim Megiser wozjewi słownik Wuchodoserbskich narěčow.
Zo by so zjednoćenstwo krajow skrućiło, wužiwa so prěni raz zapřijeće Wulkobritaniska w politiskim zmysle.
Blagowešćensk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w Sibirskej na prawym boku Amura při chinskej hranicy něhdźe wósom tysac kilometrow wuchodnje Moskwy.
Ma něhdźe 224 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1653 załožiło jako wjes Ust-Zejskaja ma wot lěta 1858 měšćanske prawa.
Hojawa je ród ze swójby wokołkowych rostlinow a wobsteji z něhdźe 37 hač 40 družinow.
Leži 200 m nad mórskej hładźinu.
Prěnje historiske naspomnjenje jako sydło knjeza Niczo de Debiscow je z lěta 1376.
Drěnow je wjeska w sakskej Hornjej Łužicy.
Leži w Zhorjelskim wokrjesu a słuša wot lěta 1995 ke gmejnje Wysoka Dubrawa.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Trahnow pochadźa z lěta 1380.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 195 wobydlerjow, mjez nimi 155 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći 1956 w Radšowskej gmejnje, ke kotrejž Drěnow tehdy słušeše, serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 2 %. staw: 9. meje 2011; Wuslědki censusa 2011 za Wysokodubrawsku gmejnu Walter Wenzel: Oberlausitzer Ortsnamenbuch.
Protyka za lěto 1938 12. měrca: Pochod němskeho wójska do Awstriskeje.
29. septembra: Mnichowske zrěčenje.
Chortnica je hornjołužiska wjeska z 42 wobydlerjemi we wuchodźe Budyskeho wokrjesa a słuša z lěta 1994 k městu Wóspork.
Leži we wužłobinje při sewjernej kromje Hornjołužiskich honow něhdźe štyri kilometry sewjerozapadnje Wósporka a dwaj kilometraj juhowuchodnje Barta.
Najblišej susodnej wsy stej k Malešecam słušace Brězecy na zapadźe a Hrodźišćo na juhowuchodźe.
Mały kulowc, wobstejacy z tři- abo štyristronskich statokow, naspomni so k prěnjemu razej w lětomaj 1407/08 jako Cortenicz.
Wjesne mjeno pochadźa wot serbskeho słowa za wosebitu družinu psow, chortow.
Ležownostne knjejstwo měješe Hrodźišćanske ryćerkubło.
Po Mukowej statistice měješe Chortnica we 1880tych lětach 139 wobydlerjow, mjez nimi 137 Serbow a jenož dwaj Němcaj.
W lěće 1925 rěčeše po hamtskej statistice hišće 114 wot 128 wobydlerjow serbsce.
W lěće 1925 bě mjez 128 wobydlerjemi 122 ewangelskich a šěsć katolskich.
Wot 1596 do 1598 bě z bamžowskim pósłancom we Francoskej a wot lěta 1600 kardinalski biskop Palestriny a zdobom biskop w biskopstwje Albano.
Dnja 1. apryla 1605 bu jako naslědnik Klemensa VIII. wuzwoleny za 231. bamža romsko-katolskeje cyrkwje.
Bamžowske mjeno woli po swojim wulkowuju Leo X. Po jenož 26 dnjach w zastojnstwje zemrě kónc apryla 1605 w starobje 69 lět, prawdźepodobnje na zahorjenju płucow.
Kunjacy pos je rubježne zwěrjo, kotrež je w napohledźe šupej podobne.
Wokoło wóčkow je čorna rynčka.
Kunjacy pos je w nocy aktiwny.
Pochadźa z hórskich lěsow wuchodneje Azije, ale je na zapad do Europy zapućowany.
-Južna Afrika, oficielnje Republika Južna Afrika, je stat na juhu afriskeho kontinenta, njewotwisny wot 31. meje 1910.
Ma přestrjeń wot 1,2 milionow km² a 43 647 658 wobydlerjow.
Mjezuje na sewjeru z Namibiju, Botswanu a Zimbabwe, na sewjerowuchodźe z Mosambikom a Swaziskej, na zapadźe z Atlantiskim oceanom a na wuchodźe z Indiskim oceanom.
Znutřka republiki Južna Afrika leži jako enklawa njewotwisne kralestwo Lesotho.
Zima je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1739 załožiło a ma wot lěta 1922 měšćanske prawa.
Dojranski jězor je přirodny jězor na Balkanskej połkupje w Sewjernej Makedonskej a Grjekskej.
Při zapadnym pobrjoze leži město Dojran a při sewjernym hora Belasica.
Němsko-Serbske ludowe dźiwadło, krótko NSLDź w Budyšinje je jeničke dwurěčne powołanske dźiwadło w Němskej a zdobom wažna institucija serbskeje, němskeje a serbsko-němskeje kultury.
Tuchwilny intendant dźiwadła je Lutz Hillmann.
Jeho zastupjerka a społnomócnjena za serbske dźiwadło je Madleńka Šołćic.
Njedźelu 5. februara 1413 so, kaž hižo prawidłownje do dnja swj.
Dorotheje, nabožna stawizna wo swj.
Dorotheji na Budyskim torhošću hraješe.
Njekedźbnosć přihladowarja pak wuskutkuje, zo so jedna murja złama a wjace hač 30 ludźi w publikumje zabije.
Hač do lěta 1796 so dźiwadłowe předstajenja hłownje na łubi Budyskeje kupnicy pokazachu, dokelž hač do lěta 1796 w Budyšinje žane dźiwadło njeeksistowaše.
Budyski senator Carl Wilhelm August Hering załoži w lěće 1795 akcijowe towarstwo, kotrež dyrbješe twar dźiwadła financować.
Tak so w lětomaj 1795/96 bašta při nutřkownej měšćanskej muri, mjez Lawskimi hrjebjemi a Žitnymi wikami, přez Budyskeho mulerskeho mištra Johann Gottlieb Staude a Drježdźanskeho molerja prof.
Dnja 26. oktobra 1796 so w bašće prěnje Budyske činohrajne dźiwadło załoži.
Za čas Bitwy pola Budyšina so dźiwadło 1813 jako lacaret a kaserna wužiwa a nimale zniči.
Pod stupacymi płaćiznami za wudźerženje dźiwadła dyrbjachu akcionarojo dźiwadło 1852 konditorej Tranzschelej předać.
Při wšěm jemu pak tež njebě móžno z dźiwadłom wunošnje hospodarić, tak zo dyrbješe město Budyšin dźiwadło pohóršliweho stawa dla 1865 přewzać.
Z tym stanje so dźiwadło z Budyskim Měšćanskim dźiwadłom.
Na zakładźe iniciatiwy přez měšćanostu Löhra so dźiwadło mjez 1868 do 1871 po planach twarskeho direktora města Friedricha Mörbitza přetwari a rozšěri.
Dźiwadło skići 480 přihladowarjam městno k sedźenju a 130 městna k staću.
Tute, wot Ernsta Rietschela za Drježdźanske dwórske dźiwadło stworjene swisle, so po jeje wotpalenju 1869 wjace do tamnišeho noweho dźiwadłoweho twarjenja njezapřijachu.
Dźiwadło dyrbi z tym wosebje němske wuměłstwo hajić.
Z činohru „Rohowin Štyrirohač" wotmě so 2. oktobra 1862 prěnje serbske dźiwadłowe předstajenje w Budyskim hosćencu K złotej krónje.
Čěsku wjeselohru Václava Klimenta Klicpery z lěta 1821, kotruž přełoži Jan Ćěsla hromadźe z Pětrom Dučmanom, předstajichu sobustawojo towarstwa Budyska Bjesada.
Mjez nimi běše tež Jan Arnošt Smoler, kotryž hraješe rólu rychtarja.
Serbscy studenća přewjedźechu 2. septembra 1877 prěnje serbske dźiwadłowe předstajenje na wsy.
Na žurli hosćencarja Hauptmanna w Lejnje hrajachu z němčiny přełoženej wjeselohrě „Susodow skóržba" a „Kak Pětr lěkari".
Z dochodami předstajenja podpěrachu studenća ćišć Zejlerjowych zhromadźenych spisow, kotrež Arnošt Muka wot lěta 1883 wuda.
We Wjerbnje hraje so składnostnje 85tych narodnin kejžora Wilhelma I. w lěće 1882 prěnje delnjoserbske dźiwadłowe předstajenje „Božemje serbskich wojakow", kotrež spisa Mato Kosyk.
Jako wuskutk serbskeho zakonja z lěta 1948 je so w oktobrje 1948 prěnje serbske powołanske dźiwadło, Serbske ludowe dźiwadło załožiło.
Institucija, kotraž běše zdobom prěnje serbske wuznamne kulturne zarjadnišćo po wójnje, załoži so na iniciatiwu dźiwadźelnika Jana Krawca.
Tute pućowanske dźiwadło měješe w Budyšinje pak jenož twar za zwučowanja a zarjadnišćo – swoje wustupy hraješe wosebje w hosćencach na serbskich wjeskach.
Ze spožčenjom statusa statneho dźiwadła w lěće 1952, móžeše sebi dźiwadło tež serbski wuměłski dorost same wukubłać.
W lěće 1956 wuznamjeni so Serbske ludowe dźiwadło z Mytom Ćišinskeho.
Tute wuńdźe z priwatneho dźiwadła Berta Ryćerjec swójby, kotrež hižo wot 1946 w Hornjej a Delnjej Łužicy hraješe.
Dnja 2. awgusta 1963 zjednoćištaj so Měšćanske dźiwadło a Serbske ludowe dźiwadło do Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadła, z čimž so tež status dźiwadła, wot měšćanskeho na wokrjesne dźiwadło zwyši.
Z dźiwadłowej hru Marje Kubašec Wichor a słónčna pruha załoži so 1965 nimo toho Serbske pioněrske dźiwadło.
Po tym zo zwěsćichu so mnoho funkcionelnych brachow při dźiwadłowym twarjenju, so 1969 Rietschelowe swisle wottwarichu a w přichodnych lětach na měnjacych městnach składowachu.
Wjetše dźiwadłowe předstajenja so w tutym času do žurle hotela „Króny" přeměsća.
Modernizowanje dźiwadła na starym městnje so najebać koncepta pak njerealizuje.
Dokelž wobwod po měnjenju wokrjesa nowotwar njedosahace podpěrowaše, spyta wokrjes sebi přez rozbuchnjenje wulkich dźělow dźiwadła 30. decembra 1968 pomoc wobwoda wunućić.
Twarska politika w NDR spěchuje w tutym času wosebje twar bydlenjow a wuskutkuje tuž twarski stop kulturnych institucijow.
Tak so nowe dźiwadło při Schillerowych zelenišćach w lětach 1973–75 jenož jako rozšěrjenske twarjenje tam hižo wobstejaceho dźiwadłoweho zarjada a studijoweho jewišća natwarić hodźi.
W tutym wobmjezowanym twarje pak so mjez druhim, njehladajo na eksistowace naćiski, jewišćowa wěža a integrowanje Ritschelowych swislow njewobkedźbowaštaj.
Z rozpušćenjom hudźbneho dźiwadła a baleta w lěće 1992 leži hłowna kedźbnosć dźiwadła na činohrě.
W lěće 1992 nasta při NSLDź Młodźinske dźiwadło jako projektowa skupina Serbskeho gymnazija.
Wo dalše spěchowanje serbskeho dorosta stara so 1994 załožene činohrajne studijo.
Wot 1996 předstaji so kóždolětnje pod hołym njebjom na dworje Budyskeho hrodu Ortenburg Budyske lěćne dźiwadło.
Budyski wokrjesny sejmik wobzamknje w septembrje 2000 nowotwar dźiwadła na hrodźe Ortenburg, hdźež so po něčim tež rozsudźi Rietschelowe swisle přichodnje pokazać.
Dnja 12. septembra 2003 so Dźiwadło na hrodźe z figurami Rietschelowych swislow jako hłowne hrajnišćo klankodźiwadła a sydło Młodźinskeho dźiwadła wotewrě.
Plany dźiwadła w Budyšinje, Žitawje a Zhorjelcu kaž tež Nowu Łužisku filharmoniju w zwisku ze zniženjom zjawnych srědkow 2002/03 zjednoćić zwrěšća runje tak, kaž pospyty zjednoćenja ze Serbskim ludowym ansamblom w lěće 2003.
Spočatk lěta 2006 so ponowjene twarjenje poswjeći, kotrež nětko tež jewišćowu wěžu a železny zawěšk wobsedźi.
Nakładnistwo Lusatia, Budyšin 2002, str.
Gebrüder Müller, Budyšin 1902, str.
C. C. Meinhold & Söhne, Drježdźany 1900, str.
264. Jan Ćěsla: Rohowin Štyrirohač.
Dietrich Scholze: Budyšin jako centrum kultury a zjawneho žiwjenja Serbow.
Zwjazk 49, čo.
Datlowc je ród ze swójby palmowych rostlinow.
Miłočanska žaba je wulki granitowy monolit w formje žaby, kotryž steji při rěčce Jaworje na sewjerozapadnej kromje Miłoćic w Hornjej Łužicy. „Miłočanska žaba" je tež mjeno Miłočanskeho wjesneho towarstwa.
Wostašecy su hornjołužiska wjes, kotraž słuša z lěta 1936 k Wjelećinej.
Wostašecy su jedna z najwyše ležacych wsow Budyskeho wokrjesa a namakaja so trochu wotležane nad Wjelećinom w dólčku mjez horami Čertowa klětka na sewjeru, Mnišonc na sewjerowuchodźe a Pichow na zapadźe.
Wjeska naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1420 jako Ergirstorf a je so prawdźepodobnje w nadawku Wjelećanskeho ryćerkubła wot serbskich ratarjow jako wudwór na horje załožiła.
Nanajpozdźišo wot lěta 1493 mějachu Wjelećenjo ležownostne knjejstwo we wjesce.
Dla podobneho mjena a dokelž bydleše Wjelećanski hońtwjer najskerje tež we Wostašecach, je so wjeska hdys a hdys tež jako Jegers- abo Jägersdorf naspomniła.
Po statistice Arnošta Muki mějachu Wostašecy w lěće 1884 cyłkownje 108 wobydlerjow, z nich 96 Serbow a 12 Němcow, a ležeše tuž při samej južnej kromje serbskeho rěčneho ruma.
W prěnjej połojcy 20. lětstotka je so serbšćina we Wostašecach dospołnje zhubiła.
Sněhowy rupik docpěwa wysokosć wot 5 hač 20 cm a ma na pódźe stejacu łopjenowu rozetu.
Krónowe łopješka su běłe, rědko róžojte a tróšku dlěše hač keluškowe łopješka.
Rostlina je w Sudetach, horinach Wulkeje Britaniskeje a sewjernej Europje rozšěrjena.
Heřmanov je wjes a gmejna w Čěskich srjedźnych horinach na sewjeru Čěskeje, blisko Benešova a něhdźe wósom kilometrow juhowuchodnje Děčína.
Nadeńdźe so pod horu Kohout a słuša k Děčínskemu wokrjesej Wusčanskeho kraja.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1273 jako Hermanesdorp.
Dešank je wjes a wot lěta 1994 měšćanski dźěl Choćebuza w braniborskej Delnjej Łužicy.
Ma něhdźe 1.100 wobydlerjow a nadeńdźe so wuchodnje Choćebuskeho centruma njedaloko něhdyšeje brunicoweje jamy Choćebuz-sewjer, přichodneho Choćebuskeho wuchodneho jězora.
Nimo wsy wjedźe wobjězdna dróha B 168n.
Susodne wjeski su Žylowk na sewjeru, Šlichow na wuchodźe a měšćanski dźěl Žandow na zapadźe.
Wjes naspomni so prěni raz w lěće 1536.
Po statistice Arnošta Muki měješe Dešank we 1880tych lětach 298 wobydlerjow, z kotrychž bě 291 Serbow.
Za čas NDR bě w Dešanku stejišćo Centralneje delnjoserbskeje rěčneje šule.
W Dešanku nadeńdźe so Choćebuske jastwo, najwjetše w cyłej Braniborskej.
Hlučín je město w Čěskej republice we wokrjesu Opava, dźesać kilometrow na sewjerozapad wot Ostravy.
Ma někak 14.000 wobydlerjow.
Město bu załožene w lěće 1256 wot čěskeho krala Přemysla Otakara II.
Wot wójny wo awstriske naslědnistwo hač do kónca Prěnjeje swětoweje wójny bě Hlučín z wokolinu dźěl Pruskeje.
Wažny ród je: Ananas Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Novak Djoković je serbiski tenisowy hrajer.
Wołobuz (němsce Allmosen je sydlišćo w Delnjej Łužicy, měšćanski dźěl Ranja w braniborskim wokrjesu Hornje Błóta-Łužica.
Wołobuz leži wuchodnje Rańskeho centruma při sewjernym brjoze Sedličanskeho jězora.
Susodne sydlišća su Suchy Gózd na zapadźe, Wóškow na sewjerozapadźe, Łazk na sewjeru, Bobošojce na wuchodźe a Sedlišćo na juhu.
Runje přez Wołobuz wjedźe zwjazkowa dróha 169 ze Złeho Komorowa do Choćebuza.
Južnje a wuchodnje Wołobuza běži železniska čara Wulki Hojn-Choćebuz.
Sydlišćo naspomni so k prěnjemu razej pisomnje w lěće 1536.
Hromadźe ze susodnymi Bobošojcami podsteješe Choćebuskemu knjejstwu a přińdźe z nim do Braniborskeho kurwjerchowstwa.
Hač do lěta 1974 tworješe samostatnu gmejnu a wot toho lěta bě gmejnski dźěl Bobošojc.
Po přewróće dósta swoju samostatnosć dnja 6. meje 1990 wróćo, bu pak w lěće 2001 zagmejnowany do Ranja.
Jurij Słodeńk bě wučer, redaktor Serbskeho Hospodarja, awtor něšto wótčinskich powědančkow a wojowar za prawa Serbow.
Je znaty tež jako hudźbnik a komponist.
Narodźi so jako syn Pančanskeho žiwnosćerja a wopytowaše wot 1888 do 1894 Katolski wučerski seminar w Budyšinje.
Wot 1894 do 1899 skutkowaše jako wučer w Radworju a wot 1899 hač do lěta 1933 w Pančicach a Kukowje.
Po přewzaću mocy přez nacionalsocialistow bu wot nich zajaty a dočasnje na wuměnk pósłany.
Přesydli so do Budyšina a bu 1945 na tamnišim Mikławšku pochowany.
Jako seminarist wobnowi Słodeńk seminarske towarstwo Włada.
W lěće 1895 załoži Radworske spěwne towarstwo „Meja" a 1907 Pančansku „Lipu Serbsku".
W lěće 1912 bě mjez załožerjemi Domowiny a 1913 jeje zapisowar, 1923 hłowny dirigent Zwjazka serbskich spěwarskich towarstwow.
W lěće 1927 wobstara štwórte wudaće Fiedlerjoweho Towaršneho spěwnika a skomponowa tež sam někotre nowe spěwy, mjez nimi Ow, miły, swjaty wječorje.
Swoju dźěławosć jako awtor zahaji z pućowanskimi dopomnjenkami Na mórskich brjohach w Katolskim Posole 1908, wot 1923 do 1937 spisa cyłkownje 660 přinoškow w rjedźe Wobrazy ze wsy do Serbskich Nowin.
Nimo toho wozjewi tójšto kulturnostawizniskich přinoškow a w regionalnych němskich nowinach informatiwne nastawki wo Serbach.
Wot lěta 1894 bě čłon Maćicy Serbskeje a předsyda jeje hudźbneho wotrjada.
339—342 P. Nowotny, Dosłowo ke knize J. Słodeńk, Listy ze wsy, Budyšin 1967, str.
Z přełamoškrutowej tektoniku wopisuje so proces wutworjenja horinow, kotrež nastachu přez pohibowanje poměrnje małych škrutow.
Horiny, kotrež přez tutón proces nastachu, mjenuja so přełamoškrutowe horiny.
Napřećiwnje k tomu steji platowa tektonika, kotraž wopisuje pohibowanje kontinentalnych platow a w tutym zwisku tež nastaće sfałdowanych horinow.
K přełamoškrutowym horinam słušeja mjez druhim srjedźne horiny Němskeje, kaž Smoliny, Durinski lěs abo Rudne horiny.
Geologisce widźane su tute wo wjele starše hač sfałdowane horiny, kaž Alpy.
Wuměnjenje za wutworjenje přełamoškrutowych horinow tworitaj tektoniski ćišć a krute, krjechke horinske žro, kotrež so wjac sfałdować njehodźi.
Dokelž kamjenizna přez to hižo wšě fazy sfałdowanja přeběži, dalša deformacija přez nutřkozemske mocy abo tež procesy rozeškrěća a sprostnjenja kamjeniznu sylnje skrući.
Na to přizamknje so najprjedy wotnošenje a po tym zapadnjenje horinow.
Dokelž běše tutón zdónk horinow hižo metamorfnje formowany a tohodla sylnje skrućeny, njebě dalša deformacija w zmysle sfałdowanja móžne.
Škruty móžachu so při tym wertikalnje pozběhnyć respektiwnje spadnyć kaž tež so horicontalnje přećiwo sebi přesunyć.
Zdźěla je krajina, kotraž so přez přełamoškrutowu tektoniku tworješe jenož ćežko spóznajomna.
Za tym kak dołho leži přełamanje kamjenizny wróćo, su wotnošenje a wotsadźenje slědy zawostajili.
Tak je Hornjorynska nižinowa runina, kotraž so za čas terciera přełama hišće derje jako hrjebina widźomna, rěka Ryn pak dno hižo ze stami metrami šćerkom napjelni.
Informaciske łopjeno k přełamoškrutowym horinam nakładnistwa Klett.
Kćenja su purpurowe abo běłe a steja po dźesaćoch hač dwacećoch w hustym kiću.
Keluchowe łopješka su małe a docpěwaja dołhosć wot 0,5 mm.
Mrowje roznošuja symjenja, zo by jich wutkate připowěšatka žrali.
Rostlina wobsahuje alkaloidy, kotrež k widlišćam zajědojćenja dla wjedu.
Wón rosće w lisćowych lěsach a parkach, na włóžnych, wutkatych pódach.
Pyšny kokorč je we wuskich dźělach Europy, sewjernje hač do južneje Šwedskeje rozšěrjeny.
Keluchowe łopješka faluja.
Ilustracija Purpurowe kćenja Běłe kćenja Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Gliwice je wulkoměsto w južnej Pólskej, kotrež leži w Šleskim wojewódstwje.
Z pozdatnym nadpadom na Gliwičanski sćelak wopodstatni Němska w lěće 1939 wójnu přećiwo Pólskej.
Ma něhdźe 1,3 miliony wobydlerjow na 24.000 km² a je tuž po přestrjeni pjaty najmjeńši stat.
Stolica je Concord z 43.000 wobydlerjemi, najwjetše město pak Manchester z něhdźe 110.000 wobydlerjemi.
Horiny zwjazkoweho stata su dźěl Appalachow.
Wot lěta 1629 kolonizowachu Jendźelčenjo teritorij dźensnišeho stata, na kotrymž běchu do toho ameriscy prawobydlerjo žiwi.
Bě tuž jedyn ze załoženskich čłonow Zjednoćenych statow.
Něhdźe 23 % wobydlerstwa je francoskeho abo francosko-kanadiskeho pochada, 21 % irskeho, 16 % jendźelskeho a 11 % italskeho.
8,3 % maja němskich prjedownikow.
Pewjek je městačko w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w Sibirskej w Awtonomnym wokrjesu Čukčow při brjoze Čukotskeho morja něhdźe 650 kilometrow sewjerozapadnje Anadyra.
Je najsewjerniše město w Ruskej.
Sydlišćo je so w lěće 1933 załožiło a ma wot lěta 1967 měšćanske prawa.
Narodźi so jako syn roboćanow, kiž móžeštaj pak čitać a pisać.
Hižo jako młodźenc dźěłaše jako pastyr, smědźeše pak připódla tež do šule chodźić.
Z jednaće lětami bě Taras syrota a někotre lěta pozdźišo bu wot swojeho kublerja zastajeny jako słužownik.
Z nim pućowaše do Pólskeje, Litawskeje a Pětrohroda.
W Pětrohrodźe započa basnić.
Wot lěta 1838 studowaše při Akademiji wuměłstwow a financowaše sej swój studij jako moler.
W lěće 1847 bu z Ukrainy wuhnaty a jemu so basniske skutkowanje zakaza.
Wot 1850 do 1857 bě samo w twjerdźiznje Nowopetrowsk při Kaspiskim morju zajaty.
Tež tam nastachu basnje a mólby, kotrež so přez přećelow wozjewichu resp. předachu.
Po wuswobodźenju w lěće 1857 bydleše hišće štyri lěta pod krutym dohladowanjom w Pětrohrodźe.
Dźensa nadeńdźe so na tutym městnje wopomnišćo.
Na Ukrainje płaći Šewčenko jako najwuznamniša historiska a literarna wosobina.
Při politiskich manifestacijach kaž na přikład za čas Oranžojteje rewolucije lěta 2004 kaž tež na Euromaidanje so jeho basnje přeco znowa recitowachu.
Na Ukrainje su wjace hač 800 dróhow a naměstow a něhdźe 350 sydlišćow po nim pomjenowane, nimo toho su na swěće cyłkownje 1384 pomnikow a wopomnišćow w 35 krajach, z nich 1256 na Ukrainje.
Tež najstarša wědomostna organizacija Ukrainy, Wědomostna towaršnosć Šewčenko, najwuznamniša Kijewska uniwersita a najwyše myto Ukrainy su po nim pomjenowane.
Saratow je město w juhu Ruskeje federacije.
Ma něhdźe 842 tysac wobydlerjow.
Mjezowaše z Pruskej na zapadźe a sewjerje, Ruskej na wuchodźe a Rakuskej na juhu.
Wón bě prěnja statna institucija tajkeho razu w serbskich stawiznach.
Wustaw bu jenož poł lěta po kóncu Druheje swětoweje wójny dnja 6. januara 1946 wotewrjeny a běše hač do lěta 1959 na Radworskim hrodźe a w Małym Wjelkowje zaměstnjeny, prjedy hač do twarjenja něhdyšeho Katolskeho wučerskeho seminara a dźensnišeho Serbskeho gymnazija na Listowej w Budyšinje přećahny.
Po politiskim přewróće a znowazjednoćenju Němskeje bu wustaw w lěće 1991 rozpušćeny, za to załoži so Fachowa šula za socialnu pedagogiku w Budyšinje.
Wukubłanje serbskich wučerjow přewza Institut za sorabistiku Lipšćanskeje uniwersity.
W instituće so wučerjo w běhu štyrilětneho studija na swoje skutkowanje w dwurěčnej Łužicy přihotowachu, při čimž dyrbjachu so wšitcy znajmjeńša zakładne znajomosće serbšćiny přiswojić.
Wukubłanje wobsteješe z předmjetow kubłanske wědomosće, marxizm-leninizm, němčina, matematika, metodika atd.
Nimo toho móžachu so zajimcy za předmjety serbšćina, hudźba a wuměłske kubłanje wukubłać dać.
Nimo wučerjow studowachu tule přichodne pěstowarki, kotrež buchu we wokolinje serbskich wyšich šulow zasadźene, zo bychu dźěći na serbske šule přihotować móhli.
Při Serbskim wučerskim wustawje skutkowachu jako docenća mjez druhim Michał Nawka, Jurij Wjela, Jan Lajnert, Jurij Winar, Anton Nawka, Marja Kubašec, Jurij Měrćink, Jurij Kubaš-Worklečan, Pětš Janaš a Ludwig Ela.
Je zarjadniske sydło Kadamdźajskeho wobwoda.
Leži něhdźe 100 kilometrow wuchodnje Batkena.
Sydlišćo je so w lěće 1938 załožiło a ma wot lěta 2012 měšćanske prawa.
Stawizny mustwa 1954 přikaza so rudnohórskemu mustwu z Lautera pola Auwy přećahnyć do Roztoka.
Knježerstwo NDR chcyše tak spěchować kopańcu w sewjernym dźělu republiki.
Hač k politiskemu přewrótej 1990 hraješe zwjetša w najwyšej lize, zestupi pak dohromady pjeć króć.
1967 do 1969 bě trójce zasobu wicemišter za mustwom Dynamo Drježdźany a steješe zdobom trójce w finalu FDGB-pokala.
Tam wšak so mustwo dźeržeć njemóžeše, hačrunjež doby dwójce přećiwo mustwu Bayerow z Mnichowa a na spočatku sezony samo pjeć razow zasobu tabulku nawjedowaše.
Tam wosta 10 lět, doniž w lěće 2005 znowa njezestupi.
W druhej lize hraje nětko zaso přećiwo staremu riwalej Dynamo Drježdźany.
Leži při rěce Kunja něhdźe 80 kilometrow sewjerowuchodnje Moskwy.
Droby su wjeska z 95 wobydlerjemi we wuchodźe hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słušeja wot lěta 1999 ke gmejnje Radwor a leža 145 m nad mórskej hładźinu pod Kaponicu a wosrjedź krajiny hornjołužiskeje hole a hatow sewjernje Budyšina.
Hač do lěta 1936 běchu Droby samostatna gmejna, po tym hač do lěta 1999 Minakałski wjesny dźěl.
Susodne wjeski su Minakał na sewjerowuchodźe, Chróst na juhowuchodźe, Łomsk na juhu a Psowje na sewjerozapadźe.
W lěsu zapadnje Drobow namaka so stary wojerski kompleks.
Sydlerskostawiznisce su Droby nawsowc.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Drobe pochadźa z lěta 1350.
Ležownostne knjejstwo zastawaše Minakałske kubło.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 128 wobydlerjow, z nich 124 Serbow.
Křesćanscy Drobjenjo su přewažnje protestanća, kiž přisłušeja Minakałskej wosadźe.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 96 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 42,1 lět.
Jan Bartko, wučer w Chwaćicach, čłon wjednistwa Serbskeho burskeho towarstwa w Radworju Droben/Droby.
Uniwersitne město z něhdźe 230.000 wobydlerjemi wobsteji z Noveho Sada samoho, ležaceho při sewjernym přibrjohu Dunaja a Petrovaradina z twjerdźiznu při južnym boku.
Město, kotrež njesłušeše hač do lěta 1918 k Serbiskej, ale k Rakusko-Wuherskej, hraješe wažnu rólu při wuwiću serbiskeje narodneje kultury a mjenuje so tohodla tež Serbiski Athen.
Serbiske narodne dźiwadło je so 1861 w měsće załožiło.
Tež najwjetši hudźbny festiwal Serbiskeje, EXIT, wotměje so w Novym Sadźe.
Culfa je město na juhu Nachičewana w Azerbajdźanje, při samej iranskej hranicy.
Leži něhdźe 35 kilometrow juhowuchodnje Naxçıvana při lěwym brjoze pomjezneje rěki Aras.
Ma wokoło 12 tysac wobydlerjow.
13.5-15.5 Koordinaty: 14° S, 16° Z Gambija je mały njewotwisny, husće wobsydleny stat při rěce ze samsnym mjenom w zapadnej Africe.
Mjezuje na wšěch bokach ze Senegalom.
Najwjetše město je pak Serekunda na druhim boku rěki.
Gambija je najmjeńši afriski stat a něhdźe 480 km dołha, ale maksimalnje 50 km šěroka.
W Gambiji knježi tropiska klima ze suchim počasom wot nowembra hač do meje a dešćowym počasom mjez junijom a oktobrom.
Najwyše městno kraja leži jenož 56 m nad mórskej hładźinu.
Bělecy su hornjołužiska wjeska, kotraž słuša wot lěta 2003 k Lubijej.
Wjeska leži w hornjołužiskich honach, 4,5 kilometry sewjerowuchodnje stareho města a mjez 225 a 250 m nad mórskej hładźinu njedaloko Lubaty, kotraž je tule hłuboku skału tworiła.
Susodne wsy su Małe Radměrcy na sewjerowuchodźe, Róžany na wuchodźe, Korecy na juhu, wosadna wjes Ketlicy zady skały na tamnym brjoze rěki a Wopaleń na sewjerozapadźe.
Sewjerozapadnje wsy, na lěwym brjoze Lubaty, nadeńdźe so stare hrodźišćo, kotrež so tež wot serbskich Milčanow wužiwaše.
Jenož někotre sta metrow dale na juhu, na kromje Korec, steji dalše mjeńše hrodźišćo.
Prěnje naspomnjenje wsy sameje jako Belenwitz pochadźa pak hakle z lěta 1312.
Po statistice Arnošta Muki mějachu Bělecy w lěće 1884 159 wobydlerjow, mjez nimi 140 Němcow a 19 Serbow, kiž rěčachu Lubijsku narěč.
Ewangelscy Bělečenjo přisłušeja wot 16. lětstotka Ketličanskej wosadźe.
Henning Homann je sakski politikar Socialnodemokratiskeje strony Němskeje, wot lěta 2009 přez krajnu lisćinu zapósłanc sakskeho krajneho sejma a rěčnik frakcije SPD za dźěćacu a młodźinsku politiku a demokratisku kulturu.
Wón je bjezkonfesionelny, nježenjeny a bydli w Roswinje.
Protyka za lěto 1818 03. decembra: Illinois sta so z 21. čłonom Zjednoćenych statow.
Leži 60 kilometrow sewjernje Wladikawkaza.
Epipremnum je ród ze swójby aronowych rostlinow.
Friedrich Wilhelm Schultz běše němski botanikar a apotekar.
Muraši je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1895 załožiło a ma wot lěta 1944 měšćanske prawa.
Sydlišćo leži na juhozapad wot centra Biskopic, blisko zwjazkoweju dróhow 6 a 98 a při železniskej čarje z Drježdźan do Zhorjelca.
Wone je nětko jedne z wjetšich městow Morawskošleskeho kraja, historisce běše Opava hłowne město toho dźěla Šleskeje, kotryž wosta po wójnach we 18. lětstotku při krajach Čěskeje króny.
W Opavje je cyły rjad zakładnych a wyšich šulow, eksistuja někotre powołanske šule a wot lěta 1991 tež Šleska uniwersita.
Opava je přeco hišće kulturne a politiske srjedźišćo regiona tak mjenowaneje Čěskeje Šleskeje.
W měsće a wokolinje namakaja so wjacore industrijowe zawody, na př. mašinotwarski zawod Ostroj za mašiny do wuhlowych podkopkow a farmaceutiski Galena, kiž je najstarši farmaceutiski zawod nic jenož w Čěskej, ale na cyłym teritoriju něhdyšeje Rakusko-Wuhorskeje.
Wobydlerjo wosebje z bliskich wsow rěča specifiski dialekt, kotryž je trochu zdaleniši wot spisowneje čěšćiny a je bliši nic jenož pólšćinje, ale tež serbšćinje, štož so při wosobinskich kontaktach ze Serbami lochko spóznawa.
Přećelske zwiski matej Maćica Opavska a Maćica Serbska, kaž tež chóraj Stěbořice a Budyšin a chóraj Křižkovský a Delany.
Grjekska je stat na Balkanskej połkupje w južnej Europje a čłon Europskeje unije wot lěta 1981.
Mjezuje z Albanskej na sewjerozapad, ze Sewjernej Makedonskej na sewjer, z Bołharskej a Turkowskej na sewjerowuchod a ze Srjedźnym morjom na zapad, juhu a wuchod.
Mjeńšinowe rěče njejsu oficielnje připóznate.
CIA World Factbook: Trochowanje za 2015  Commons: Grjekska – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Čłonske staty Europskeje unije Awstriska | Belgiska | Bołharska | Cypernska | Čěska | Danska | Estiska | Finska | Francoska | Grjekska | Chorwatska | Irska | Italska | Letiska | Litawska | Luxemburgska | Madźarska | Malta | Němska | Nižozemska | Portugalska | Pólska | Rumunska | Słowakska | Słowjenska | Španiska | Šwedska Kandidaty: Čorna Hora | Serbiska | Sewjerna Makedonska | Turkowska Staty a wotwisne teritorije w Europje Staty • Albanska • Andorra • Awstriska • Belgiska • Běłoruska • Bołharska • Bosniska a Hercegowina • Čěska republika • Čorna Hora • Danska • Estiska • Finska • Francoska • Grjekska • Chorwatska • Irska • Islandska • Italska • Letiska • Liechtenstein • Litawska • Luxemburgska • Madźarska • Malta • Moldawska • Monaco • Němska • Nižozemska • Norwegska • Pólska • Portugalska • Rumunska • Ruska1 • San Marino • Serbiska • Sewjerna Makedonska • Słowakska • Słowjenska • Španiska • Šwedska • Šwicarska • Turkowska1 • Ukraina • Vatikanske město • Zjednoćene kralestwo Zwadne teritorije: Kosowo • Podnisterska Druhe teritorije: Åland • Baskiska • Bretanja • Ferejske kupy • Friziska • Friulska • Gagauska • Galicija • Gibraltar • Guernsey • Jendźelska • Jersey • Katalanska • Korniska • Łužica • Man • Sewjerna Irska • Svalbard • Šotiska • Waliziska 1 Leži zdźěla w Aziji.
Zjednoćenstwo njewotwisnych krajow - Sodružestwo Nezawisimych Gosudarstw) je mjezynarodna organizacija dwanaćich něhdyšich republikow Sowjetskeho zwjazka w Europje a Aziji.
Jeje sydło je běłoruska stolica Minsk.
Elyzion su rajske, z róžemi debjene łuki, na kotrychž knježi wěčne nalěćo a hdźež wužórli so na nektar podobny napoj z jednoho žórła rěki Lethe, kotryž zmóžni wěčne zabyće zemskich bědźenjow.
Bratr Minosa, Rhadamanthys, knježi nad tutymi elyziskimi honami, paradiziske to městno, na kotrež bu tež Kronos dowjezeny, jako wot mjeda wopojeny spaše a Zeus jeho tak sputać zamó.
Wjes, kotraž je po sydlišćowej formje lěsny łanowc, leži při statnej dróze S148 pod Kotmarjom we wysokosći wot 420 metrow nad mórskej hładźinu a ma 593 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Khotdemersdorpp abo Khotemersdorff pochadźa z lěta 1306.
Wot 17. hač do 19. lětstotka wukonješe ryćerkubło we wsy samej ležownostne knjejstwo.
Ma 82,4 miliony wobydlerjow a přestrjeń wot 275.045 km², potajkim 300 wobydlerjow na kwadratnym kilometru.
Je štwórty najwjetši stat Indiskeje a mjezuje z Tamil Nadu na juhu, Karnataku na zapadźe, Maharaštru na sewjerozapadźe, Čatisgarom na sewjeru a Orisu na sewjerowuchodźe.
Na wuchodźe je pobrjóh Bengalskeho zaliwa přirodna hranica.
21. februara abo 21. małeho róžka je 52. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 313 dnjow hač do kónca lěta.
Nadeńdźe so při rěčce Kamenice 13 kilometrow wuchodnje Děčína.
Někotre kilometry zapadnje Českeje Kamenicy leži wjeska Srbská Kamenice.
Město załoži so prawdźepodobnje w 13. lětstotku a bu w lěće 1352 k prěnjemu razej naspomnjene.
Přez město wjedźe železniska čara Děčín–Jedlová.
Protyka za lěto 1877 25. apryla: Na Krajnostawskim seminarje w Budyšinje załoži so towarstwo Swoboda z předsydu Arnoštom Rachlowcom.
12. awgusta: W Bukecach wotměje so pod nawodom Arnošta Muki třeća Schadźowanka.
02. septembra: W Lejnje zahra so k prěnjemu razej na wsy serbske dźiwadło.
Zahajenje železniskeje čary Žandow–Zebnica–Budyšin 09. meje: Rumunska bu njewotwisna.
Protyka za lěto 1893 Klukšanska cyrkej so přetwari a dósta swój dźensniši napohlad.
03. januara: Jurij Libš nastupi swoju słužbu jako prěni stajny prědar při nowej cyrkwi Jězusoweje wutroby w Baćonju.
07. awgusta: W Rakecach wotměje so pod nawodom Michała Šewčika dźewjatnata Schadźowanka.
24. septembra: W Bórkowach wotměje so w zamołwitosći studentow prěni serbski koncert w Delnjej Łužicy.
Pjetrowsk je město w juhu Ruskeje federacije.
Kimry je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1546 jako wjes Kimra załožiło a ma wot lěta 1917 měšćanske prawa.
Sertolowo je město w Ruskej federaciji.
Město leži na sewjeru wot Pětrohróda.
Sydlišćo je so w lěće 1500 załožiło a ma wot lěta 1998 měšćanske prawa.
Leži 50 kilometrow južnje Wladikawkaza při rěce Fiagdon.
Sydlišćo je so w 20. lětstotku załožiło.
1034 Mozartia je asteroid, kotryž ma přeměr 8 km a kotryž wotkry Wladimir Alexandrowič Albickij 7. septembra 1924.
9.538-13.6771 Koordinaty: 9° 32′ S, 13° 41′ Z Conakry je stolica a z nimale 1,7 milionami wobydlerjow zdobom najwjetše město Gineje w zapadnej Africe.
Stare město leži na kupje Tombo při kóncu połkupy.
Z mjezynarodnym lětanišćom a wuznamnym přistawom je Conakry tež hospodarske srjedźišćo Gineje a wot 1963 uniwersitne město.
W měsće knježi włóžna tropiska klima z přerěznymi maksimalnymi temperaturami mjez 26,9° C w awgusće a 32,0° C w měrcu.
Město nasta z małeje rybarskeje wsy na strategisce přihódnje połoženej kupje Tombo.
W lěće 1887 buštej kupa a połkupa wot Francozow wobsadźenej, kiž wutwarichu wjesku k městu.
Wot 1890 bě ze stolicu Francoskeje Gineje.
Sydlišćo je so w lěće 1632 załožiło wot jendźelskich kolonistow ze St. Kitts a Nevis a bě wot toho časa zarjadniske sydło Antigue a susodneje kupy Barbudy.
Wot lěta 1663 zasydlichu so tule tež sydlerjow z Jendźelskeje sameje.
We 18. lětstotku bě Saint John's hłowne zepěranišćo za na Antilach zaměstnjeny dźěl kralowskeje floty.
Franklin Delano Roosevelt bě US-ameriski politikar Demokratiskeje strony, kotryž bě wot 1933 hač do swojeje smjerće 1945 z 32. prezidentom Zjednoćenych statow.
Jako kandidat swojeje strony doby při prezidentowych wólbach w nowembrje 1932 nad amtěrowacym prezidentom Herbertom Hooverom.
Po prěnjej hamtskej dobje bu w lětach 1936, 1940 a 1944 znowa wuzwoleny a je tuž jenički US-ameriski prezident, kiž swoje zastojnstwo dlěje hač dwě hamtskej periodźe wukonješe Nutřkownopolitisce płaći tak mjenowany New Deal k wojowanju přećiwo swětowej hospodarskej krizy jako Rooseveltowa najwažniša naprawa.
Z tutym zwjazane běchu prěnje kroki k etablěrowanja US-ameriskeho socialneho stata, kaž na přikład zawjedźenje socialneje zawěsćernje a minimalneje mzdy.
We wonkownej politice steješe Rooseveltowa politika wot 1939 pod zaćišćom wot nacionalsocialistiskeje Němskeje wjedźeneje Druheje swětoweje wójny w Europje.
Prěnjotnje neutralne Zjednoćene staty pomhachu swojim europskim zwjazkarjam – wosebje Zjednoćenemu kralestwu – wot 1940 ze sylnym dodawanjom brónjow a po japanskim nadpadźe na namórniske stejišćo Pearl Harbour dnja 7. decembra 1941 tež z wójskom na bitwišćach.
W poslednich lětach bě jedyn z nawodnych iniciatorow załoženja Zjednoćenych narodow, kotrež mějachu po jeho předstawach mjezynarodnym konfliktam kaž swětowej wójnje přichodnje zadźěwać.
Měsac do kapitulacije Němskeje zemrě dnja 12. apryla na mozowe krawjenje.
Armawir je město w Krasnodarskim regionje w južnej Ruskej.
Ma něhdźe 191 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1839 załožiło a ma wot lěta 1914 měšćanske prawa.
Japanske črijki docpěwaja wysokosć wot 90 hač 120 cm.
Kćěje wot pózdnjeho lěta hač do srjedźneje nazymy.
Rostlina je w Chinskej a Japanskej rozšěrjena.
Wón bě ruski spisowaćel, publicist, historikar a politiski aktiwist.
Michał Hórnik bě serbski duchowny a jedyn z najwažnišich spěchowarjow serbskeho pismowstwa 19. lětstotka.
Michał Hórnik wopytowaše gymnazij w Budyšinje.
Po tym studowaše katolsku teologiju a słowjanski rěčespyt na Karlowej uniwersiće w Praze.
Wón zasadźowaše so za lěpše zhromadne dźěło mjez Serbami, njedźiwajo toho hač su ewangelscy, katolscy, hornjo- abo delnjołužiscy.
Tak załoži na přikład w lěće 1860 hromadźe z ewangelskim Smolerjom nowy časopis „Łužičan" w analognym prawopisu.
Dokelž bě Serb, je so z druhimi słowjanskimi ludami jara zwjazany čuł, předewšěm z pólskimi a čěskimi dźěłaćerjemi, kotřiž w Němskej bydlachu.
13. decembra 1862 załoži Hórnik Towarstwo Cyrila a Metoda, zo by serbske katolske pismowstwo spěchować móhł.
Pod jeho wjednistwom twari so tež cyrkej Jězusoweje wutroby w Baćonju jako nowa serbska wosadna cyrkej.
Wón bě załožer hišće dźensa wuchadźaceje katolskeje nowiny Katolski Posoł a nimo toho tež wažny awtor 1881 załoženych ratarskich měsačnych nowinow Serbski Hospodar.
W lěće 1884 publikowaše wón hromadźe z pólskim stawiznarjom Wilhelmom Bogusławskim „Stawizny Serbskeho naroda".
Přez jeho dźěła je při zjednotnjenju hornjoserbskeje spisowneje rěče sobu skutkował.
Worklečanscy wobydlerjo su sławnemu synej wjeski w lěće 1956 pomnik stajili a srjedźnu šulu, kaž tež dróhu po nim pomjenowali.
W Budyskim wuchodnym předměsće a w Chrósćicach stej nimo toho dróze po nim pomjenowanej.
Monumentalny row Michała Hórnika nadeńdźe so na Budyskim Mikławšku.
H. Imiš: Wopomnjeńska rěč.
Apšeronsk je město w Krasnodarskim regionje w južnej Ruskej.
Sydlišćo je so w lěće 1863 załožiło a ma wot lěta 1947 měšćanske prawa.
Aznakajewo je město w Ruskej federaciji.
Leži w Republice Tatarstan něhdźe 370 kilometrow wuchodnje Kazanja a ma něhdźe 34 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1762 załožiło a ma wot lěta 1987 měšćanske prawa.
Botaniske mjeno „Achillea" wotwodźuje so wot grjekskeho rjeka Achilles.
Wowča rutwica je wjacelětna, zelišćowa rostlina.
Rostlina dosahuje wysokosć wot 60 cm.
Pjerita łopjena su ćmowozelene.
Wowča rutwica je łučna rostlina.
Wona rosće při železniskich nasypach, na pólnych mjezach, na pastwišćach a při pućach abo rolach.
Rostlina preferuje mokrojtu pódu.
Rostlina je w Europje a w měrnych conach Azije rozšěrjena.
Wowča rutwica je apetit pozbudźaca, podpěra požiwanje, pohonjuje žołčnik a bubnjenja.
Rostlina pospěšuje sydnjenje a haći zahorjenja.
Wona skutkowa moč ćěrjaca.
Písek je město w južnej Čěskej.
Leži 378 m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe 30.000 wobydlerjow.
Přestupne lěto je w gregorianiskej protyce lěto, kotrež ma 366 město 365 dnjow.
Dokelž traje słónčne lěto dokładnje 365,2425 dnjow, trjebamy kóžde štwórte lěto přidatny dźeń, kotryž mjenuje so přestupny dźeń.
Tutón wupadnje trójce w 400 lětach, mjenujcy přeco na wróćicy lětstotka.
Přestupny dźeń gregorianiskeje protyki je 29. februara.
Protyka za lěto 1924 1924 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
13. januara: W Lichanju załoži so Serbske towarstwo Zernička.
We wjacorych katolskich gmejnach, mjez druhim w Ralbicach a Worklecach kaž tež w ewangelskich Malešecach, Wuježku, Poršicach a Krakecach bě wona samo najsylniša strona.
11. meje: W Delnim Wujězdźe załoži so prěnja sokołska jednota pruskeje Łužicy ze starostu Gustu Mertinom.
21. septembra: W Pančicach wotmě so prěni zlět serbskeho Sokoła.
W Serbskich Nowinach dnja 5. meje 2014, s.
-4.Kinshasa je stolica a najwjetše město afriskeje Demokratiskeje republiki Kongo a po Lagosu druhe najwjetše cyłeho kontinenta.
Wot lěta 1929 bě Léopoldville stolica Belgiskeho Konga, wotměniwši město Boma při Atlantiskim oceanje.
Srjedź 1930tych lět měješe město wokoło 40.000 wobydlerjow, wot toho něhdźe 2.500 Europjanow.
Nimo toho bu w tym času tež najwjetši stadion kraja ze 70.000 městnami natwarjeny.
Po přewzaću mocy přez generala Mobutu Sese Seko přemjenowachu město w lěće 1966 do Kinshasa, zo bychu europske mjeno wotpołožili.
Kito Fryco Stempel bě serbski ewangelski duchowny a spisowaćel.
W lětach 1807–1810 studowaše teologiju na Lipšćanskej uniwersiće.
Hnydom w prěnim studijnym lěće załoži sobu t. mj.
1809 zastupi do Serbskeho prědarskeho towarstwa, předchadneho zjednoćenstwa dźensnišeje Sorabije Lipsk.
W lětach 1810–1813 bě domjacy wučer, prjedy hač jeho 1813 za fararja w Malinje njepowołachu.
W tutej wosadźe skutkowaše dźesać lět, doniž njesta so 1823 wyši farar w Lubnjowje.
Wobšěrnu wosadu zastarowaše někotre lětdźesatki, prjedy hač njepoda so 1863 na wuměnk.
Po nim so hižo serbski farar w Lubnjowje njepřistaji, štož rozsudnje spěšnišej asimilaciji tamnišeje wosady polěkowaše.
W njezwučenym sylabiskim systemje komponowany epos płaćeše na 80 lět jako zhubjeny.
Ota Wićaz jón 1950 zaso namaka.
Rudolf Jenč přistupni jón zjawnosći w seriji Pomniki serbskeho pismowstwa jako diplomatiske wudaće.
Nimo swojeho basnjenja wustupowaše Stempel tež jako přełožowar antikskich basnikow.
To nastupa wosebje Fedrusowe fabule a Theokritowe idyle.
Sorabistika je wědomostny předmjet, kotryž zaběra so we wšelakich tematiskich wobłukach z Łužiskimi Serbami: rěčespyt, literatura, kulturne a socialne stawizny atd.
Přisłuša tuž slawistice.
Sorabistika wuwučuje so na Instituće za sorabistiku na uniwersiće w Lipsku.
Předmjet wuwučuje so tež na dalšich uniwersitach, wosebje w Praze, Lwowje a Waršawje.
USB-přizamknjenje žada sej jenož mało městna a móže jednoriše nastroje z milinu zastarować.
Z USB wuhotowane nastroje móža so při dźěle zwjazać.
Přizamknjene graty a jich kajkosće hodźa so awtomatisce spóznawać.
Načasne ličaki maja zwjetša dwaj do šěsć zwjazowanskich městnow za USB.
Gogolowk je delnjołužiska wjes w braniborskim wokrjesu wokrjesu Sprjewja-Nysa, kotraž słuša wot lěta 1993 do gmejny Gołkojce.
Leži při juhozapadnej kromje Choćebuza, njedaloko awtodróhi 15 a ma něhdźe 430 wobydlerjow.
Po statistice Arnošta Muki měješe wjes w lěće 1884 cyłkownje 243 wobydlerjow, z nich 233 Serbow a 10 Němcow.
Sobu wokrjesna reforma w lěće 1993 do wokrjesu Hornje Błóta-Łužica.
Městno ležeše něhdźe pjećdźesatka kilometrow sewjerozapadnje Budyšina při dawneju železniskej čarje Załhozdź–Rólany.
Susodne wjeski su Ljub na sewjeru, Wjesko a Čorny Gózd na wuchodźe, Dolstska Haj na juhu a Głupsk na juhozapadźe.
Wuchodnje Bukowcy nadeńdźe so něhdyše jězory Bukoweho kotraž bu wotbagrowana za brunicowu jamu Friedländersku.
Lehnje w swětłych lěsach wšěch razow, w srjedźnej Europje pak wosebje w měšanych a lisćowych lěsach.
Rozpjeće křidłow wučini přerěznje 53 centimetrow a waha někak 170 gramow.
Charakteristiske su módre pjera při bokomaj.
Coccinellidae su swětodaloko eksistowaca swójba brukow.
Na swěće je něhdźe 5500 rozdźělnych družinow.
Je zarjadniske sydło rajona ze samsnym mjenom a ma něhdźe 24 tysac wobydlerjow.
Leži při rěce Nevėžis něhdźe 45 kilometrow sewjernje Kaunasa a něhdźe 105 kilometrow sewjerozapadnje Vilniusa.
Sydlišćo je so w lěće 1372 prěni raz naspomniło a mjenowaše so hižo w 15. lětstotku město.
Oficielnje dósta 1590 Magdeburgske měšćanske prawa.
Město bě srjedźišćo reformacije w Litawskej a ma hač do dźensnišeho ewangelsku cyrkej, štož je wosebitosć w přewažnje katolskim kraju.
Tři synagogi a židowske pohrjebnišćo ze 100 narownymi pomnikami su so wobchowali.
Alfons Wićaz je serbski žurnalist a knižny awtor, kiž dźěłaše mjez druhim wjele lět za Nowu dobu a Serbske Nowiny, hdźež bě zastupowacy šefredaktor.
Jako wuměnkar je dale zamołwity za přiłohu Kultura a wuměłstwo.
Narodźi so jako syn Ernsta Bohuwěra Jakuba, tehdyšeho fararja Michałskeje wosady w měsće, a jeho žony Augusty, rodź.
Fischer z nahladneje Drježdźanskeje byrgarskeje swójby.
Po wopyće měšćanskeje šule a gymnazija w Budyšinje studowaše Jurij Jakub wot 1860 do 1864 ewangelsku teologiju w Lipsku.
Po nawróće do Łužicy dźěłaše najprjedy lěto jako domjacy wučer w Hodźiju, doniž njenastupi 1866 městno jako wyši wučer na realnym gymnaziju w Žitawje.
Wot 1870 do 1873 skutkowaše jako kapłan a serbski prědar při Kamjenskej Klóšterskej cyrkwi.
1873 nastupi swoje farske městno při Njeswačanskej cyrkwi, hdźež wjace hač 30 lět wosta.
Pochowany bu na Njeswačanskim kěrchowje.
Po smjerći Imiša w lěće 1897 přewza Jakub předsydstwo ewangelskeje Serbskeje prědarskeje konferency a podpěrowaše jako tajki wosebje serbske cyrkwinske prócowanja.
Nimo toho wotkaza za kubłanje serbskich duchownych a wučerjow nahladne pjenježne sumy.
Wón płaći jako kraloswěrny zastupjer ewangelskeje inteligency.
W lěće 1862 zastupi Jurij Jakub do Maćicy Serbskeje a běše nachwilnje jeje městopředsyda.
Měrko Šołta: Jakub, Jurij.
Oswald Mrózak: Nekrolog.
80–82 Žiwjenjopis njeboh fararja Jurja Jakuba.
Pjerojty mak je ornamentalna rostlina.
Wulka pjerojta kćenjowa pakić wobsteji z móličkich brudno-běłych hač koralojto-róžojtych jednotliwych kćenjow.
Korjenje tworja podzemske wotnožki.
Rostlina rosće na trawatych blakach a na lukach.
Pjerojty mak twori ricomy a so druhdy tróšku wobćežnje rozšěrja.
Běły šlěz je łažata, wobstajna rostlina.
Rostlina preferuje pěskojtu wutkatu pódu.
Najskerje běły šlěz pochadźa wot Europy a sewjerneje Afriki.
Donnerhak, Budyšin Völkel, Pawoł: Hornjoserbsko-němski słownik, Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin Hlej wotpowědne dataje we Wikimedia Commons: Běły šlěz Běły šlěz.
Ordynskoje je sydlišćo měšćanskeho typa w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1721 załožiło a ma wot lěta 1962 měšćanske prawa.
Ma něhdźe 3,6 milionow wobydlerjow a přestrjeń wot 14.000 km², tuž je třeći najmjeńši zwjazkowy stat.
Na juhu twori pobrjóh Atlantiskeho oceana přirodnu mjezu.
Najwyši dypk je Mount Frissell.
W lěće 2000 měješe 81,7 % wobydlerstwa jendźelšćinu za wobchadnu rěč a 8,4 % španišćinu.
Kiseljowsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Ma něhdźe 93 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1917 załožiło a ma wot lěta 1936 měšćanske prawa.
Wulka dripatka je rostlina ze swójby kropačkowych rostlinow.
RBB je němski rozhłosowy wustaw z rezidencu w Berlinje.
Nadeńdźe so na poł puću mjez Częstochowej a Opolom, ma přestrjeń wot 822 km² a něhdźe 75.000 wobydlerjow.
Powiat wobsteji z cyłkownje wósom gmejnow, jedneje měšćanskeje, jedneje měšćansko-wjesneje a šěsć wjesnych gmejnow.
Korla Wyrgač bě serbski ewangelski farar a redaktor.
Narodźi so jako syn ratarja-kowarja w tehdy hišće dospołnje serbskej wjesce Wunjowje pola Budyšina a wopytowaše Budyski gymnazij.
Wot 1905 do 1909 studowaše při Lipšćanskej uniwersiće ewangelsku teologiju.
Wot 1909 do 1913 bě z wučerjom a 1913 nastupi farske městno w Nosaćicach w narańšich Serbach, hdźež jako posledni serbski farar hač do lěta 1956 skutkowaše.
W tutym lěće poda so na wuměnk a zemrě jenož někotre měsacy po tym w Budyšinje.
W młodych lětach dopisowaše pilnje do dźěćaceho časopisa Raj a spěchowaše serbske dźiwadłownistwo.
Jako student wozjewi Serbski rukopis w přiwisku Worjechoweho katechizma.
Wot 1917 hač do zakaza časopisa přez nacionalsocialistow w lěće 1937 redigowaše ewangelski tydźenik Pomhaj Bóh.
Wyrgač bě wot lěta 1905 čłon Maćicy Serbskeje.
Jan Meškank: Wyrgač, Korla.
Makušino je městačko w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w 17. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1963 měšćanske prawa.
Leži pod Kawkazom při rěce Ardon 30 kilometrow sewjerozapadnje wot Wladikawkaza a ma něhdźe 19 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1823 załožiło jako wjes Ardonskoje a ma wot lěta 1964 měšćanske prawa.
Armawir je město na zapadźe Armenskeje.
Je stolica Armawirskeje prowincy.
Wona je 1 – 1,50 m wulka a je mjasožračk.
Šćuka njeje wohrožena.
Šćuka je na sewjernej połkuli žiwa, najradšo w běžacej wodźe.
Šćuka je w słódkej a w słonej rěčnej wodźe žiwa.
Šćuku nadeńdźeš husto při brjoze w rohodźi.
Tam čaka na jeje žratwu.
Šćuka je rubježna ryba a z tym tež mjasožračk.
Na lěto žerje wona wokoło 40 kg cyroby.
Najhusćišo su to tamny ryby, rakowe zwěrjata ale tež amfibije.
Njewšědnje je tež zo knježi mjez šćukami kanibalizm.
Přez jeje dołhe, pyskojte kusadło móže šćuka jeje cyrobu lochko rozkusać.
Zežerje samo wodowy ptački a hrymzaki.
Wona je wot třećeho žiwjenskeho lěta splažna.
Lipiny su hornjołužiska wjeska w sewjeru sakskeho wokrjesa Budyšin.
Słušeja wot lěta 1996 k Łazej a maja 59 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Lypen je z lěta 1375.
Po statistice Arnošta Muki mějachu Lipiny we 1880tych lětach cyłkownje 235 wobydlerjow, z nich 231 Serbow a jenož štyrjo Němcy.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot hišće 75,1 %.
Ewangelscy Lipinjenjo słušeja do Łazowskeje wosady.
Łažawy kuklik docpěwa wysokosć wot 5 hač 15 cm.
Rostlina ma dołhe, nadzemske wotnožki.
Pěstki so za čas zrawjenja k pjeriće kosmatemu lětanskemu organej wurostu.
Rostlina je w horinach srjedźnej a južnej Europje rozšěrjena.
Pamplmuza je štom ze swójby rutowych rostlinow.
Zakład je łaćonski alfabet z někotrymi wosebitymi znamješkami.
Pismiki Q, V a X wustupuja jeničce w swójskich mjenach z druhich rěčow.
Soft Machine bě jendźelska rockowa hudźbna skupina, kotraž eksistowaše wot 1966 hač 1984.
Protyka za lěto 1860 1860 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
Prěnje čisło serbskeho časopisa „Łužičan" wuńdźe.
Leži při rěce Uča něhdźe 17 kilometrow sewjerowuchodnje Moskwy.
Sydlišćo je so w lěće 1564 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Kosterjowo je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1890 załožiło a ma wot lěta 1981 měšćanske prawa.
Wysoka je hornjołužiska wjes w sewjeru sakskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša wot lěta 1994 k Łazej a ma 71 wobydlerjow.
Wysoka leži mjezy Šćeńcu a Hermanecami.
Cyrkwinsce słušeše Wysoka hižo w 16. lětstotku do Rakečanskeje wosady, tež po Wienskim kongresu lěta 1815, jako přińdźe pod pruske knjejstwo.
Kónc druheje swětoweje wójny bu přerjadowana do Šćeńcy, přińdźe pak hižo 1948 zaso do Hermanečanskeje gmejny.
Po statistice Arnošta Muki měješe Wysoka we 1880tych lětach cyłkownje 154 wobydlerjow, z nich 153 Serbow a jenož jedyn Němc.
Tekst bu mjez 1859 a 1868 wot pozdźišeho nošerja Nobeloweho myta za literaturu Bjørnstjerne Bjørnson w Riksmål spisany.
Melodija pochada wot jeho kuzenka Rikard Nordraak.
Prěni raz zjawnje bu hymna 17. meje 1864 w Eidsvoll spěwana z přičinu swjedźenjow k pjećdźesatej róčnicy norwegskeje wustawy.
Alpska dwojomudka je rostlina ze swójby orchidejowych rostlinow.
Kanecy su wjeska z 61 wobydlerjemi w srjedźišću wokrjesa Budyšin w Hornjej Łužicy.
Do 1974 běchu samostatna gmejna.
Wjes leži pola Wotrowa, něhdźe 19 km sewjerozapadnje Budyšina.
Kulowc naspomni so k prěnjemu razej pisomnje w lěće 1331 pod mjenom Canewicz.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy wšitcy 86 Kanečenjo serbsce.
Jako kulturne pomniki připóznate su swjaty křiž z 19. a kamjentny křiž z 15. lětstotka wosrjedź wsy, kamjentnej pućnikaj na zapadnej a wuchodnej kromje wsy, swjaty křiž při rozpuću do Swinjarnje/Wotrowa, domske z hródźu něhdyšeho Kanečanskeho młyna a katolska kapałka Maršnerec swójby při Swinjarčanskim puću.
21. julija abo 21. pražnika je 202. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 163 dnjow hač do kónca lěta.
Bě w lěće 1958 jako premier ze załožerjom pjateje francoskeje republiki a mjez 1959 a 1969 statny prezident.
Jeho naslědnik bu Georges Pompidou.
Pětr Ponich bě serbski ewangelski farar a cyrkwinski stawiznar.
Wón narodźi so jako syn Židowskeho dźěłaćerja a wopyta gymnazij w Budyšinje.
Wot lěta 1737 studowaše teologiju w Lipsku, hdźež bě ze sobustawom Serbskeho prědarskeho towarstwa.
Jako cyrkwinski stawiznar wuslědźi a spisa stawizny wšěch hornjołužiskich serbskich a tež někotrych němskich cyrkwjow.
Pětr Ponich bě nan Samuela Bohuwěra a Bohačesća Bjedricha Ponicha.
Marja Kubašec: Ponich, Pětr.
21. awgusta abo 20. žnjenca je 233. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 132 dnjow hač do kónca lěta.
1959: Hawaii sta so z 50. zwjazkowym statom Zjednoćenych statow.
Prěnje historiske naspomnjenje Boranec, Bukojny, Dobrošec, Drjowka, Kotec, Nosaćic, Pěskec, Smječkec a Worklec.
Při tym werby zwuraznja wotstronjenje abo falowanje něčeho resp. negaciju.
Prošu kedźbuj, zo njeńdźe wo pad, dokelž rezultowace słowo je adjektiw.
Trutnov je město z něhdźe 30.000 wobydlerjemi w kraju Hradec Kralové na sewjerowuchodźe Čěskeje.
Nadeńdźe so w Sudetskim kraju na juhowuchodźe Kyrkonošow w dolinje rěčki Úpa a je najwažniši měšćanski centrum tutych horin.
Sydlišćo nasta prawdźepodobnje w prěnjej połojcy 13. lětstotka a naspomni so prěni raz w lěće 1260 jako Upa.
W samsnym lěće pomjenowa so tamniša cyrkej za wosadnu cyrkej.
Mjeno Trautenau jewi so prěni raz hižo 1301 a pochadźa najskerje wot šleskich kolonistow, kiž so tule zasydlichu.
1340 dósta Trautenau wot krala Jana měšćanske prawa.
Zdobom dóńdźe k prěnim konfliktam mjez němskej wjetšinu a čěskej mjeńšinu w měsće.
Po Prěnjej swětowej wójnje přińdźe město w lěće 1918 k nowozałoženej Čěskosłowakskej.
1930 měješe cyłkownje nimale 16.000 wobydlerjow, z toho 73 % Němcow a 24 % Čechow.
Wjetšina bě katolska.
Po Mnichowskim zrěčenju bu město hromadźe z cyłym Sudetskim krajom dźěl nacionalsocialistiskeje Němskeje.
Kónc Druheje swětoweje wójny bu Trautenau wot sowjetskeho wójska wobsadźeny a přińdźe wróćo k Čěskosłowakskej.
Němske wobydlerstwo bu hišće w samsnym lěće wućěrjene.
Nikol Pašinjan je armenski žurnalist a politikar stronskeho zwjazka Jelk, kotryž bu dnja 8. meje 2018 woleny za ministerskeho prezidenta.
Wón bě jedyn z iniciatorow měrliwych protestow přećiwo wólbje prjedawšeho prezidenta Serža Sargsjana za noweho ministerskeho prezidenta.
Sargsjan złoži swoje zastojnstwo dnja 23. apryla 2018 po jenož šěsć dnjach.
Hižo po demonstracijach přećiwo Sargsjanej w lěće 2008 bu Pašinjan zajaty a přebywaše tři lěta w jastwje.
Leži něhdźe 45 kilometrow wuchodnje Samarkanda.
Sydlišćo je so w lěće 1891 załožiło a ma wot lěta 1973 měšćanske prawa.
Leži w pusćinje Kyzylkum něhdźe 25 kilometrow sewjerowuchodnje wot města Beruniy a něhdźe 140 kilometrow juhowuchodnje Nukusa.
Bjerjozowskij je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Stolica a zdobom najwjetše město je Olsztyn.
Druhej wuznamnej měsće stej Elbląg a Ełk.
W lěće 2019 měješe wojewódstwo 1.425.967 wobydlerjow.
Warminsko-mazurske wojewódstwo wobjimuje južny dźěl něhdyšeje Wuchodneje Pruskeje, kotraž bě hač do lěta 1945 z dźělom Němskeje.
Mazurska jězorina a stare město Olsztyn stej wuznamnej turistiskej cilej.
Na torhošću w Olsztynje W Mazurskej jězorinje Přibrjóh w Fromborku Stare město Elbląg Stary bunker tak mjenowaneje „Wolfsschanze" Population.
Leži při rěce Čadan něhdźe 220 kilometrow zapadnje Kyzyla a ma něhdźe wósom tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1873 załožiło a ma wot lěta 1945 měšćanske prawa.
Aštarak je město w Armenskej.
Leži při rěce Kasach něhdźe 20 kilometrow sewjerozapadnje Jerjewana.
Je stolica a najwjetše město Aragacotnskeje prowincy.
Sydlišćo je so so w 9. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1963 měšćanske prawa.
Wón wužórli so južnje turkowskeho města Erzurum w Bingölskich horinach a ćeče potom přewažnje do wuchodneho směra, najprjedy přez wuchodnu Anatolisku a nimo hory Ararat.
Tule tworja hranicu mjez Armenskej na sewjernym brjoze a Turkowskej na južnym.
Pozdźišo je Aras pomjezna rěka mjez Iranom na prawym boku a azerbajdźanskej eksklawu Nachičewan na lěwym kaž tež mjez Armenskej a Iranom.
Po Rusko-persiskej wójnje 1804–1813 sta so Aras – hromadźe z delnim běhom Kury hač do Kaspiskeho morja z pomjeznej rěku mjez woběmaj krajomaj.
Po druhej wójnje 1826–1828 so hranica na wuchodźe dale na juh přepołoži a wotpowěduje wot toho časa dźensnišej statnej hranicy mjez Azerbajdźanom a Iranom.
Leži při rěce Kodyma něhdźe 220 kilometrow sewjerozapadnje Odesy.
Sydlišćo je so w lěće 1526 wot Tatarow załožiło a dósta swoje mjeno po turkowskim słowje za sekeru, Balta.
W pózdnim 17. a 18. lětstotku bě městačko dźělene, dokelž bě so napřećo turkowskemu městu na tamnym brjoze rěki załožiło pólske městačko Józefgród.
Po ruskim dobyću wuchodneje Pólskeje a čornomórskeho pobrjoha buštej wobě měsće w lěće 1797 zjednoćenej a město sta so pod mjenom Balta z dźělom Ruskeho carstwa.
W 19. a zažnym 20. lětstotku wučinichu Židojo wjetšinu wobydlerstwa.
Koleantus je ród ze swójby słódkich trawow.
Lěsna syćel je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač 100 cm.
Rostlina ma krótke, tołste wuběžki.
Delnje łopjena su běle kosmičkate a docpěwaja šěrokosć wot wjace hač 1 cm.
Kćenja steja w sylnje rozhałuzowanym kwětnistwje.
Wysoke łopješka su krótše hač kwětnistwo.
Znutřkowne su dlěše hač zwonkowne.
Rosće w lěsach z mało družinami a na holach z wysokej włóžnotu powětra.
Preferuje kisałe, humusowe pódy.
Antonín Švehla bě čěski a čěskosłowakski agrarny politikar a třikróćny premier Čěskosłowakskeje republiki.
14. julija abo 14. pražnika je 195. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 170 dnjow hač do kónca lěta.
1900: Mjezynarodne jednotki wobsadźa w běhu „Boxeroweho zběžka" chinske město Tientsin.
Wuherski hórkowc docpěwa wysokosć wot 30 hač do 60 cm.
Přećiwostejne łopjena su eliptiske a maja 5-7 nerwow.
Delnje su stołpikate, mjeztym zo hornje su sedźace.
Keluch ma 5-7 wróćo skřiwjenych kónčkow.
Rostlina je we wuchodnych Alpach a Šumawje rozšěrjena.
Dalše serbske mjena su čerwjene kitki, kisałe jahodki, kisały ćerń.
Wšědna kisyca je kerk, kotryž docpěwa wysokosć wot 3 m.
Wona njese 1-7-dźělne ćernje na hałuzach.
Rostlina je nachwilny hosćićel žitneho čorneho womjatka.
Jich kroma je sćeńka kałaće zubate.
Swětłožołte kćenja steja w čumpatych, wisacych kićach a sylnje wonja, ale skerje njepřijomnje.
Wone wobsteji ze šěsć krónowych a ze šěsć keluškowych łopješkow.
Rosće na lěsnych kromach, w žiwych płotach, w kerčinach a w swětłych chójnowych lěsach.
Preferuje wutkate, w lěće ćopłe pódy.
Rostlina je předewšěm w srjedźnej a južnej Europje, sewjernje hač do južneje Skandinawiskeje rozšěrjena.
Wšědna popróšnica je jednolětna abo dwulětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 30 hač 65 cm.
Stołpik je zrunany, zwjetša rozhałuzowany.
Łopjena su lancetojte, zwjetša cyłokromne a docpěwaja dołhosć wot 3 hač 5 cm.
Kćenja steja w chětro hustych, pozdźišo sylnje podlěšenych kićach.
Truki su šěroko eliptiske, tróšku wopłonjene a docpěwaja dołhosć wot 4 hač 9 mm a tołstosć wot 3 hač 5 mm.
Rosće w njerodźowych wobrostach, na pućach, drjebiznowych městnach, železniskim arealu, přistawach, prózdnych rolach a pustych płoninach.
Preferuje suche, šćerkowe a pěskowe pódy na swětłych, ćopłych stejnišćach.
Šćećin je wulkoměsto na sewjerozapadźe Pólskeje, njedaloko wuliwa Wódry do Baltiskeho morja.
Z wjace hač 400.000 wobydlerjemi je Šćećin sedme najwjetše město w Pólskej.
Mjezuje ze Senegalom a Malijom w sewjeru, ze Słonowinowym pobrjohom w juhowuchodźe, z Liberiju a Sierra Leone w juhu a z Gineju-Bissau w sewjerozapadźe.
Stolica je město Conakry, kotrež so namaka na połkupje při atlantiskim pobrjoze.
W Gineji knježi tropiska klima, kotraž je włóžna a horca blisko Atlantika, mjeztym je skerje sucho na wuchodnej wysočinje.
Dešćowy počas traje wot apryla hač do nowembra.
Najwyše městno kraja je Mont Nimba w juhowuchodźe Gineje, blisko hranicy Słonowinoweho pobrjoha.
12-15 Koordinaty: 12° S, 15° Z Republika Gineja-Bissau je njewotwisny stat při Atlantiskim oceanje w zapadnej Africe.
Mjezuje ze Senegalom w sewjeru a z Gineju we wuchodźe a w juhu.
Stolica je město Bissau, kotrež so namaka při atlantiskim pobrjoze w zapadźe kraja.
W płonym kraju knježi włóžna a horca tropiska klima.
Přerězna temperatura je 24 °C a dešćowy počas traje wot meje hač do kónca oktobra.
Najwyše městno kraja je Madina do Boé blisko ginejskeje hranicy.
Atlantiski pobrjóh w zapadźe je rozpukany a bahnojty.
-0.Nauru je mały, husće wobsydleny kupowy stat w Ćichim oceanje juhowuchodnje Awstralskeje, kotryž słuša k Oceaniji.
Je po ličbje wobydlerstwa druhi a po přestrjeni třeći najmjeńši stat na swěće.
Přestrjeń Nauruwa wotpowěduje třećinje teritorija města Budyšina.
Inoficielna stolica je Yaren, kotraž so namaka při zapadnym pobrjoze.
Na kupje knježi stajnje tropiska klima z přerěznej temperaturu wokoło 27 °C. Najwyše městno kupy leži jenož 61 metrow nad mórskej hładźinu.
Peruska měchawka je wjacelětna rostlina, kotrež docpěje wysokosć wot hač do 1 m.
Rostlina je w južnej Americe rozšěrjena.
Je zarjadniske sydło Keminskeho wobwoda.
Leži w Čujskim dole při rěce Ču něhdźe 95 kilometrow wuchodnje Biškeka.
Sydlišćo je so w lěće 1912 jako ruska wjes Bystroreckoje załožiło a ma wot lěta 2012 měšćanske prawa.
Hîncești je město w srjedźnej Moldawskej.
Je zarjadniske sydło Hînceștiskeho rajona.
Leži při brjoze rěki Cogîlnic něhdźe 35 kilometrow juhozapadnje Kišinjowa.
Ma něhdźe 17 tysac wobydlerjow Sydlišćo je so w lěće 1522 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1965 měšćanske prawa.
Za čas sowjetskeho knjejstwa bě pomjenowane po komunistiskim funkcionaru Grigoriju Kotowskim.
Wjeska nadeńdźe so w sewjernym dźělu gmejny při zwjazkowej dróze 169, zwjazowacej Zły Komorow z Drjowkom a Choćebuzom.
Městačko Drjowk je něhdźe dźewjeć kilometrow zdalene, Zły Komorow někak třinaće kilometrow.
Susodne wjeski su Rašyn na sewjeru, Wiki na sewjerowuchodźe, Nowe Wiki na wuchodźe, Bobošojce na juhu, Lask na zapadźe a Lubochow na sewjerozapadźe.
Prěni raz naspomni so wjes w lěće 1462 jako Lindo.
Po statistice Arnošta Muki měješe Lindow srjedź 1880tych lět cyłkownje 90 wobydlerjow, z kotrychž bě 31 Serbow a 59 Němcow.
Wulkopłodowa tymjenka je rostlina z swójby wrjosowych rostlinow.
Łušćinowy płód, tež łušćina je płód, kotryž z jednoho płodoweho łopješka nastanje a je typiski za łušćinowcy.
Wón je zwjetša suchi a so po brjušnym a zadnim boku puknje.
Wobsahuje zwjetša wjele symjenjow.
Myanmar je njewotwisny stat w juhowuchodnej Aziji při pobrjohu Bengalskeho zaliwa w Indiskim oceanje.
Na sewjerje kraja nadeńdu so hory Himalaje, na zapadźe hórske pasmo zakónčene přez Arakanske hory.
Na wuchodźe je Šanska płonina, w srjedźu nižina rěki Irawadi.
Nowa burmaska stolica je Naypyidaw w srjedźišću kraja, najwjetše město a hospodarski centrum wostanje pak stara stolica Rangun blisko pobrjoha Indiskeho oceana.
Nalětni hróšik dosahuje wysokosć wot 30 cm.
Wón rosće w lisćowych lěsach; na wapnu.
Nalětni hróšik je w nimale cyłej Europje, k wuchodźe hač do Kawkaza, a w Sibirskej rozšěrjeny.
Předsydźe staj Jörg Meuthen z Badensko-Württembergskeje a Tino Chrupalla z Jabłońca.
Mjeztym ma AfD zastupjerjow w krajnych sejmach Sakskeje, Durinskeje a Braniborskeje kaž tež w krajnych sejmach Badensko-Württembergskeje, Porynsko-Pfalcy, Saksko-Anhaltskeje, Mecklenburgsko-Předpomorskeje a Berlina.
2017 zaćahny do krajnych sejmow Sewjerorynsko-Westfalskeje, Posaarskeje, Schleswigsko-Holsteinskeje a Delnjeje Sakskeje.
Po poražce hospodarsko-liberalneho křidła wokoło załožerja strony, Hamburgskeho profesora Bernd Lucke je so tutón z přiwisnikami wot AfD wotšćěpił a swójsku stronu ALFA załožił.
Je zarjadniske sydło Babadaýhanskeho wobwoda.
Leži w pusćinje Karakum něhdźe 240 kilometrow wuchodnje Änewa.
Ma něhdźe sydom tysac wobydlerjow a wot lěta 2018 měšćanske prawa.
Jan Awgust Jenč bě serbski wučer, stawiznar kaž tež ludowědnik a přirodowědnik.
Narodźiso jako syn měšćana-chěžkarja w Budyšinje, hdźež wopytowaše wot 1853 do 1856 Krajnostawski wučerski seminar.
Skutkujo zwonka domizny slědźeše Jenč wjele w Drježdźanskich bibliotekach a archiwach.
Jeho wědomostne nastawki wozjewichu so we wšelakich němskich a serbskich časopisach a dźěl Jenčoweho slědźerskeho zawostajenstwa nadeńdźe so w Serbskim kulturnym archiwje w Budyšinje.
Nimo toho dopisowaše do Časopisa Maćicy Serbskeje.
229 Arnošt Muka: Nekrolog.
Dalše serbske mjeno je dźiwi rajs.
14. nowembra abo 14. nazymnika je 318. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 47 dnjow hač do kónca lěta.
1948: Prěnje wusyłanje serbskeho programa w sćelaku tehdyšeho sowjetskeho wobsadniskeho pasma.
Republika Komi je najwjetša awtonomna republika w europskim dźělu Ruskeje.
Leži w samym sewjerowuchodźe kontinenta w zapadnym předkraju Urala.
Jeje stolica je Syktywkar; dalše města su Workuta, Pečora, Sosnogorsk a Inta.
Komiske pralěsy su najwjetša pralěsna krajina cyłeje Europy.
Z nich běchu 62 % Rusojo a 22,5 % Komi.
Je zarjadniske sydło Ertilskeho rajona.
Leži něhdźe 110 kilometrow južnje Woronježa při rěce Ertil.
Sydlišćo je so w lěće 1698 załožiło a ma wot lěta 1963 měšćanske prawa.
Serbski gymnazij Budyšin je gymnazij na Listowej w Budyšinje, w měšćanskim dźělu Sewjerowuchodny Wobkruh.
Serbski gymnazij nasta po kóncu NDR ze Serbskeje rozšěrjeneje wyšeje šule a je dźensa hromadźe ze serbskej srjedźnej šulu a serbskej zakładnej šulu z dźělom Serbskeho šulskeho a zetkawanskeho centruma w twarjenju něhdyšeho katolskeho wučerskeho seminara, kotryž steji w nošerstwje Budyskeho wokrjesa.
Je najwyši twar w Parisu a je jedyn z najznaćišich symbolow swěta.
Je wysoka 324 metrow.
Słuša ke gmejnje Rakecy a leži 133 m nad mórskej hładźinu.
Hač do lěta 1957 bě samostatna gmejna z wjesnym dźělom Trupin.
Wjes nadeńdźe so něhdźe 19 kilometrow sewjerozapadnje Budyšina a sydom kilometrow juhowuchodnje Kulowa w hornjołužiskej hatowej krajinje.
Wuchodnje Komorowa ćeče rěčka Čornica.
Susodne wjeski su Stróža na sewjerowuchodźe, Kamjenej na juhowuchodźe, Kača Korčma zady hatow na juhu, Trupin na juhozapadźe a Rachlow na sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Comerow pochadźa z lěta 1374.
W 16. lětstotku podsteješe wjes Njeswačanskemu ryćerkubłu, kotrež měješe tež swójski wudwór w Komorowje.
W lěće 1665 wukonješe Rakečanske ryćerkubło ležownostne knjejstwo a 1777 wobsteješe potom knjejstwo we wsy samej.
1822 natwarichu w něhdyšej piwarni knježeho dwora prěnju šulu.
1869 poswjećichu nowotwar při rozpuću Komorow–Trupin.
Po zawrjenju bě w něhdyšej šuli 25 lět Komorowska pěstowarnja zaměstnjena.
Dnja 30. apryla 1923 załoži so Komorowska jednota Serbskeho Sokoła pod nawodnistwom Arnošta Kruže.
Wot lěta 1908 měješe wjes zastanišćo při starym běhu železniskeje čary Budyšin–Wojerecy.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 388 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća Serbja.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot hišće 67 %.
1925 bě wot cyłkownje 346 wobydlerjow 345 ewangelskich.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 273 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 44,9 lět.
Michał Domaška – farar a pěsnjer Hanka Fascyna rodź.
Elic – slawistka a direktorka Serbskeho muzeja Jurij Šewčik – ratar a ludowy basnik Herman Šudak – ratar, prodrustwownik a Domowinski funkcionar Bohuměr Ela: Komorow pola Rakec.
W Rozhledźe 10/1992, str.
354–356 staw: 31. decembra 2016; Podaća gmejnskeho zarjadnistwa Rakecy staw: 31. decembra 2016; Podaća gmejnskeho zarjadnistwa Rakecy Komorow w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje Alfons Handrik: Wučer Jurij Wjela w Komorowje spomóžnje skutkował.
W: Serbskich Nowinach čo.
Skandinawiska je w geografiskim zmysle skandinawiska połkupa mjez Atlantiskim oceanom a Baltiskim morjom, na kotrejž ležitej Norwegska a Šwedska.
Po kulturnych, stawizniskich a rěčnych aspektach słuša tež Danska k Skandinawiskej.
Finska je stawiznisce a politisce z tymi statami zwjazana a bu tohodla zdźěla tež jako skandinawiski kraj pomjenowana, byrnjež finšćina zhromadne korjenje z druhimi skandinawiskimi rěčemi njeměła.
W dalšim zmysle płaća druhdy tež Islandska, Färöje a Grönlandska jako skandinawiske kraje.
Znate su typiske skandinawiske chorhoje, dokelž maja wšě po přikładźe Dannebroga jenaki muster.
Kerstin Nicolaus je sakska politikarka Křesćansko-demokratiskeje Unije Němskeje a wot lěta 1994 zapósłanča wólbneho wokrjesa 7 w sakskim krajnym sejmje.
Nicolaus bu 2009 jako direktna kandidatka swojeje strony z 43,4 % hłosow wolena.
Wona je ewangelska, dźělena a mać dweju dźěsćow.
Jako muž woznamjeni so dorosćeny čłowjek muskeho splaha.
Muske dźěći a młodostni rěkaja hólcy.
Čłowjek žónskeho splaha rěka žona.
Mužojo produkuja spermije, z kotrymiž móžeja jejkowe bańki žony wopłodźić.
Leži w pusćinje Karakum při rěce Murgab něhdźe 30 kilometrow juhowuchodnje wot města Mary.
Ma něhdźe dźesać tysac wobydlerjow a ma wot lěta 2016 měšćanske prawa.
18. awgusta abo 18. žnjenca je 230. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 135 dnjow hač do kónca lěta.
Saldus je město w Kurskej na zapadźe Letiskeje.
Je zarjadniske sydło Salduskeho wobwoda.
Smiltene je městačko na sewjeru Letiskeje.
Je zarjadniske sydło Smiltenskeho wobwoda.
Leži při rěce Abula něhdźe 120 kilometrow sewjerowuchodnje Rigi.
Sydlišćo je so w lěće 1427 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1920 měšćanske prawa.
Nadeńdźe so něhdźe sto kilometrow sewjernje Zagreba blisko słowjenskeje a madźarskeje hranicy a ma wokoło 27.000 wobydlerjow w gmejnje a 15.000 w měsće samym.
Najbliše susodne město je Varaždin na juhu.
Město leži při awtodróze A4 Zagreb–Budapest.
Hižo za čas romskeho mócnarstwa běše městno dźensnišeho Čakovca wobsydlene.
Prěnje naspomnjenje we wopisach pochadźa z lěta 1333.
W lěće 1738 zniči so městačko přez zemjerženje.
Wot 1941 do 1945 steješe Čakovec pod madźarskim wobsadźenjom.
Leži na wuchodźe pusćiny Karakum při lěwym brjoze rěki Amudarja něhdźe 170 kilometrow juhowuchodnje Türkmenabata.
Ma něhdźe pjeć tysac wobydlerjow a ma wot lěta 2016 měšćanske prawa.
Sibirska je wulki region w sewjerowuchodnej Aziji, we wuchodźe Ruskeje federacije.
Zapadna hranica Sibirskeje su Uralske horiny, wuchodna hranica je wódny rozwod Ćicheho a Arktiskeho oceana, sewjerna hranica je brjóh Arktiskeho oceana a južna hranica su kroma Centralneje Azije a statnej hranicy Mongolskeje a Chiny.
Druhdy płaći tež pobrjóh Ćicheho oceana jako wuchodna hranica; w tutym padźe by tež Ruski daloki wuchod hač k Beringowemu přeliwej był z dźělom Sibirskeje.
Najwjetše město Sibirskeje je Nowosibirsk, dalšej wulkej měsće stej na přikład Krasnojarsk a Irkutsk.
Hłowna wobchadna žiła Sibirskeje je Transsibirska železnica, kotraž bu natwarjena w lětach 1891–1916.
Při njej leži wjetšina wulkich městow.
František Ladislav Čelakovský běše čěski slawist a basnik.
Wot lěta 1812 wuknješe na gymnaziju w Českich Budějovicach a w Píseku.
W Praze zahaji studij filozofije, kotryž pak z financielnych přičinow njedokónči.
W tutym času skutkowaše Čelakovský jako přełožowar a wučer.
Z Ruskeje dósta 1830 namjet, zhromadnje Šafárikom a Hanku słowjansku knihownju w Pětrohrodźe natwarić a nawjedować.
Čelakovský dósta pak tež poskitk Palackeho a přiwza dźěło w Praze pola čěskeho patriota, wjercha Kinskeho.
Jeje přiłohu Rozmanitosti přetwori 1834 na samostatny časopis Česká Wčela.
Nawjazujo na jeho dźěło jako knihownik pola wjerchowskeje swójby Kinskeho powoła so w lěće 1842 na uniwersitu do Wrócławja, hdźež běše profesor za słowjanske rěče a literaturu a mjez druhim wučer Smolerja.
Wot lěta 1849 běše profesor za čěsku rěč a literaturu na Karlowej uniwersiće w Praze.
Wot lěta 1847 běše Čelakovský tež čłon Maćicy Serbskeje a měješe tež zwisk ze Zejlerjom, Pfulom a druhimi serbskimi studentami we Wrócławju.
Jan Petr: Čelakovský, František Ladislav.
Josef Páta: Z čěskeho listowanja Jana Arnošta Smolerja.
Pl., 1, S. 40 najprjedy wozjewjene.
Schläsing, pólsce Śląsk, čěsce Slezsko) je historiski region w srjedźnej Europje na woběmaj stronomaj Wódry.
Najwjetši dźěl Šleskeje leži dźensa w Pólskej, mjeńšej dźělej słušatej do Čěskeje a Němskeje.
Wot lěta 1815 słušachu tež wulke dźěle Hornjeje Łužicy do pruskeje prowincy Šleska, kaž na přikład města Wojerecy, Běła Woda, Zhorjelc a Lubań.
Hač do kónca Druheje swětoweje wójny w lěće 1945 słušeše nimale cyły kraj do Němskeje, štož so po Podstupimskej konferency změni, jako přeńdu wšitke teritorije wuchodnje Łužiskeje Nysy pod pólsku kontrolu.
Němskorěčni wobydlerjo Šleskeje so zwjetša wuhnachu a wjele z nich namakachu tež we Łužicy nowu domiznu, štož přinošowaše runje w ewangelskich kónčinach Hornjeje Łužicy k spěšnej germanizaciji prjedy serbskich wsow.
Najwyši wjeršk Šleskeje a zdobom jedyn ze symbolow regiona je Sněžka w Kyrkonošach, kiž tworja jako dźěl Sudetow přirodnu hranicu Šleskeje z Čechami.
Łopjenowe kóžki docpěwaja dołhosć wot 3 mm.
Kryjace pluwizny njenjesu kochty.
Rosće w dubowych jědlowych lěsach.
Wičuga je město w Ruskej federaciji.
Wona je přisłušna za wuradźowanje a wobzamknjenje zakonjow we wobsahowym a formalnym zmysle kaž tež za kontrolu eksekutiwy.
W reprezentatiwnej demokratiji funguja parlamenty jako ludowe zastupnistwo z funkciju legislatiwy.
W Němskej słušeja k legislatiwje na zwjazkowej runinje wot ludu woleny němski federalny parlament, zwjazkowy sejm, a zastupnistwo zwjazkowych krajow, zwjazkowa rada.
Na krajnej runinje wukonjeja krajne parlamenty kaž na přikład sakski krajny sejm funkcije legislatiwy.
Je zwadne, hač přisłušeja tež wokrjesne sejmiki a gmejnske rady w Němskej legislatiwje, přetož nimaja žane kompetency zakonjedawstwa a su w tutym zmysle skerje dźěl eksekutiwy.
Jednora jěželnja je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 20 hač 60 cm.
Rostlina je zrunana, rědko wodźaca.
Stołpik je njerozhałuzowany.
Kwětnistwo njeje ženje rozhałuzowane.
Najprjedy žónske hłójčki kćěja.
Znamjenja pisma pokazuja zdźěla sylny kyriliski wliw.
Dalše serbske mjeno je aronowa broda.
Athen je stolica Grjekskeje.
Město bu před něhdźe 5000 lětami wobsydlene.
Athen je na wobydlerjow a płoninu najwjetše město kraja, přiwšěm pak je gmejna Athen w centrumje kopjenišća Athen-Piraeus poměrnje mała.
W rozšěrjenym zmysle wopřija Athen regionalne wobwody w centrumje, sewjeru, juhu, zapadźe a někotre wokolne předměsta z cyłkownje 3,753 mio. wobydlerjemi.
Petunija je ród ze swójby wrónidłowych rostlinow.
Družiny su zelišćowe rostliny.
Ćmowozelene łopjena su cyłokromne a kosmate.
Kćenja maja formu trubki a móžeja běłe, wioletne, čerwjene, módre, róžojta abo pisane być.
Za dołhim času bu ród Calibrachoa tohorunja k Petunia liči.
Wšě družiny su w měrnej hač subtropiskej Južnej Americe domjace.
Wone wustupuja w Brazilske, Uruguayju, Argentinskej, Paraguayju a Boliwiskej.
Ród wobsahuje 15 družinow.
Zdónki su stołpojte hač blešojte, wodu składuja a móžeja tołstosć wot hač do 10 m docpěć.
Wone dele wisaja a wot njetopyrjow wopróšuja, kotrež nektar jědźa.
Wulke płody su owalne a wobsahuja kisałe, jědźne płodowe mjaso.
Družiny su na Madagaskarje, w Africe a w sewjernej Awstraliji rozšěrjene.
Wot Karla Kuntha bu w lěće 1822 dźesać rodow, pod tym Adansonia, do swójby de:Wollbaumgewächse wurjadowane.
Band 47, Nr. 2, Juni 1998, S. 181-207 Fam.
Ulyssipone S. 412 1790.
Bjerezniki je město w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži při rěce Kama w zapadnym předkraju Uralskich horin w Permskim regionje něhdźe 170 kilometrow sewjernje Perma.
Sydlišćo je so w 17. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1932 měšćanske prawa.
Sydlišćo je so w lěće 1872 załožiło a ma wot lěta 2004 měšćanske prawa.
Liwny je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1177 załožiło a ma wot lěta 1586 měšćanske prawa.
Leži w historiskej Podolskej něhdźe 80 kilometrow juhozapadnje města Winnycje.
Sydlišćo je so wokoło 1383 prěni raz naspomniło a ma dósta 1588 Magdeburgske měšćanske prawo.
Wot 1985 ma tež moderny status města.
Mjeno pochadźa wot španiskeho Baja Mar.
Hač do lěta 1973 běchu Bahamy britiska krónowa kolonija.
Geografisce słušeja k Zapadoindiskim kupam a z tym k Sewjernej Americe.
Najwyši dypk na kupach je hórka Mount Alvernia, a najniši pobrjóh Atlantiskeho oceana.
Wot wjace hač 700 kupow su jenož 30 zasydlene.
Wjes leži juhowuchodnje Rěčic na prawym brjohu Běłeho Šepca.
Po sydlišćowej formje wobsteji wjes z dweju dźělow – słowjanskeho kulowca a najskerje pozdźišo załoženeho dróhowca.
Prěnje stawizniske naspomnjenje jako Quolsdorf pochadźa z lěta 1390.
Hač do lěta 1994 běchu Chwalecy samostatna gmejna.
Kostroma je stare město w europskim dźělu Ruskej federaciji.
Kostroma ma něhdźe 270 tysac wobydlerjow.
Protyka za lěto 1898 Přez zjednoćenje samostatneju gmejnow Zemic a Tumic nastanje gmejna Zemicy-Tumicy.
29. junija: W Chwaćicach połoži so zakładny kamjeń za nowu wosadnu cyrkej.
07. awgusta: W Małym Wjelkowje wotměje so pod nawodom Oty Wićaza 24. schadźowanka.
Ma přestrjeń 371 000 kwadratnych kilometrow a wobjim 78 200 kubikowych kilometrow.
Kaspiske morjo leži w Aziji a mjezuje na juhu z Iranom a z Ruskej federaciju a na wuchodźe z Kazachstanom a z Turkmenistanom.
Najwjetše přitoki Kaspiskeho morja su Wolga, Ural a Kura.
Je zarjadniske sydło Bjalyničskeho rajona.
Leži něhdźe 40 kilometrow sewjerozapadnje Mahiljowa.
Sydlišćo je so w lěće 1577 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1634 měšćanske prawa.
Zapadobaltiske rěče je podskupina baltiskich rěčow, kotrež dźensnišo su mortwe.
21. septembra abo 21. požnjenca je 264. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 101 dnjow hač do kónca lěta.
Mjezynarodny folklorny festiwal Łužica je najwjetše folklorne zarjadowanje we Łužicy a wotměje so wot lěta 1995 kóžde druhe lěćo w Budyšinje, Chrósćicach a Hochozy.
Wot organizaciskeho komiteja Domowiny wuhotowany a wot załožby spěchowany festiwal traje wot štwórtka do njedźele a ma cyłkownje něhdźe 10.000 wopytowarjow.
Festiwal započnje so štwórtk wječor ze swjedźenskim ćahom po Budyšinje a swjatočnym zahajenjom na hrodźe.
Pjatk wustupuja serbske a mjezynarodne skupiny w delnjołužiskej Hochozy.
Sobotu a njedźelu su Chrósćicy srjedźišćo programa.
Na Chróšćanskich burskich statokach wotměje so sobotu wodnjo folklorny a hudźbny program.
Sobotny wječor z wulkim koncertom je dalši wjeršk festiwala.
Njedźelu dopołdnja slěduja wjacerěčne kemše pod hołym njebjom a swjedźenski ćah wobdźělnikow po wsy ze zakónčacym programom na swjedźenskej łuce při sewjernej kromje wsy.
Serbska skupina Wusmuž tematizuje folklorny festiwal „Łužica" we swojim spěwje Festiwal.
Nimo serbskich a druhich słowjanskich rejowanskich a folklornych ansamblow su za čas festiwala skupiny ze wšeho swěta z hosćom we Łužicy, wosebje pak zastupjerjo narodnych mjeńšin.
Rybnoje je město w Ruskej federaciji.
Wjeska Rybino je so w lěće 1597 prěni raz naspomniła a ma wot lěta 1961 měšćanske prawa.
Wolodarsk je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w 19. lětstotku jako wjes Sejma załožiło a ma wot lěta 1956 měšćanske prawa.
Jantarnyj je sydlišćo měšćanskeho typa w Ruskej federaciji.
Leži w republice Baškirskej něhdźe 140 kilometrow wuchodnje Ufy a něhdźe 50 kilometrow sewjernje Bjelorjecka.
Sydlišćo je so w lěće 1979 załožiło a ma wot lěta 1995 měšćanske prawa.
Artjomowskij je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Wón je žiwy w Africe a w dźělu južneje Azije.
Hórski klon je za čas lěća zeleny štom, kotryž docpěje wysokosć wot 25 hač do 30 m.
Ma šěroku, hustu krónu.
Štom docpěje starobu 500 lět a je zmjerzkokruty.
Króna je šěroka a zhorbjena.
Kmjen najčasćišo je krótki, skerje přechadźe do tołstych hałuzow.
Móže tołstosć wot 3 metrow dosahować.
Zymske pupki su owalne a dosahuja wulkosć wot 10 mm.
Łopjena su napřećostejne, stołpikate a docpěja dołhosć wot 3 hač do 15 cm.
Su do połojcy nutř rězane, na hornim boku ćmowozelene, na delnim boku jasniše, šěro kosmate a maja brunojće-wołmojte pažowe brody.
Nazymske barbjenje je złotožołte hač karminčerwjene.
Płody su nahe, na kónčkach šěroko křidłate worješki a steja we wisacych promjenjach.
Dźělpłód docpěje dołhosć wot 3,5 a 4,5 cm a šěrokosć wot 15 mm.
Dla symetriskeho natwara so při lětanju wjerću.
Wone w nalěće kochory pušćeja a na pućowych kromach abo na parkowych trawnikach často huste wobrosty wutworja.
Hórski klon je w Europje rozšěrjeny, při čimž wot Portugalskeje hač do Kaspiskeho morja wustupuje.
Krute, trajnje swětło wostajace drjewo so za rězbiny, za parket a za twar hudźbnych instrumentow wužiwa.
'Erythrocarpum' ma čerwjene płody, kotrež steja w napadnych promjenjach.
W lěće bywaja běłojte a maja zelene žiłkowanje.
Na swěće je wokoło 9 600 družinow ptakow.
Město prědnjeju nohow maja křidle.
Ale někotre ptaki njemóžeja z křidłomaj lětać, kaž na př. štrus, emu, pinguin.
Lagań je městačko z 13.493 wobydlerjemi w ruskej republice Kalmykskej.
Leži při sewjerozapadnym pobrjoze Kaspiskeho morja, 320 kilometrow wuchodnje wot republikskeje stolicy Elisty a něhdźe 170 kilometrow južnje Astrachana.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1871 jako wjeska ruskich burow na tehdyšej kupje załožiło a ma wot lěta 1963 měšćanske prawa.
Trjechow je wjes w Hornjej Łužicy, kotraž słuša ke gmejnje Smělna-Póckowy.
Přez wjes běži młoda rěčka Čornica.
Wjes naspomni so prěni raz w lěće 1374 jako Trebechow a bě přez lětstotki z wudworom Póckowskeho ryćerkubła.
Hač do 19. lětstotka słušeše Trjechow hišće k serbskemu rěčnemu rumej.
Tak rěčachu po Mukowej statistice z lětow 1884/85 tehdy hišće dźesać wot cyłkownje 284 Trjechowčanow serbsce.
Dalše serbske mjeno je wodoklon.
Wšědna rjapuška je rostlina ze swójby słódkich trawow.
Rěče nałožuje etniska skupina Frizow, kotřiž su při pobrjohu Sewjerneho morja na teritorijach Nižozemskeje, Němskeje a Danskeje žiwi.
Friziske rěče su z jendźelšćinu blisko přiwuzne.
Saterfrizišćina je zdobom posledni powostank wuchodofriziskeje rěče, kotraž je so we Wuchodnej Friziskej hižo dawno zhubiła.
Rozšćěpjenje do tych třoch rěčnych hałuzow nasta hižo w srjedźowěku.
Dokelž su friziske rěče jara rozdźělne, rěča rěčespytnicy skerje wo skupinje friziskich rěčow město jedneje friziskeje rěče.
Leži při rěce Wilnjanka něhdźe 25 kilometrow sewjerowuchodnje wot města Zaporižžja.
Sydlišćo je so w lěće 1840 załožiło a ma wot lěta 1966 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 60 kilometrow sewjerowuchodnje Donjecka.
Sydlišćo je so w lěće 1908 załožiło a ma wot lěta 1965 měšćanske prawa.
Wot lěta 2014 steji Bunhe pod kontrolu njepřipóznateje separatistiskeje „Ludoweje republiki Donjeck".
Kabinet Kretschmer bě wot 13. decembra 2017 hač do 20. decembra 2019 amtěrowace statne knježerstwo Sakskeje w šestej legislaturnej periodźe.
-Lusaka je stolica afriskeho stata Sambija a z wjace hač 1,7 milionami wobydlerjow zdobom jeho najwjetše město.
Lusaka je hospodarske a politiske srjedźišćo Sambije a jedne z najspěšnišo rosćacych městow afriskeho kontinenta.
Železniske čary zwjazuja stolicu z městami Livingstone, Ndola, Kasama a Nakonde.
Mjezynarodne lětanišćo Lusaka je 26 kilometrow zdalene wot centruma.
W měsće knježi tropiska klima, při čimž je dla wysokeho połoženja chłódnišo hač w druhich tropiskich kónčinach.
Přerězne temperatury leža při 7 do 24° C w juliju a 16 do 32° C w oktobrje.
Sydlišćo załoži so hakle w zwisku z twarjenjom železniskeje čary w lěće 1905 wot europskich sydlerjow blisko staršeje afriskeje wsy a dósta swoje mjeno po tamnišim włodyce Lusakaa.
Wot 1935 bě stolica britiskeje kolonije Sewjerneje Rhodesije.
Z njewotwisnosću Sambije w lěće 1964 sta so ze stolicu noweje republiki a ze sydłom nowozałoženeje uniwersity.
Leži na juhozapadźe Ferganskeho doła něhdźe 70 kilometrow zapadnje Fergany a něhdźe 165 kilometrow juhowuchodnje Taškenta.
Ma něhdźe 233 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1610 prěni raz naspomniło.
Sydlišćo je so w 10. lětstotku prěni raz naspomniło a wuwiwaše so do wuznamneho wikowanskeho suka při židźanej dróze.
Wot 1709 do 1876 bě Kokand hłowne město Kokandskeho khanata.
Hakle wot 1876 słušeše k Ruskemu carstwu.
Ștefan Vodă je městačko na juhowuchodźe Moldawskeje, blisko ukrainskeje hranicy.
Je zarjadniske sydło Ștefanvodăskeho rajona.
Leži něhdźe 85 kilometrow juhowuchodnje Kišinjowa.
Ma něhdźe wósom tysac wobydlerjow Sydlišćo je so w lěće 1909 wot němskich sydlerjow pod mjenom Kizil załožiło a ma wot lěta 1964 měšćanske prawa.
W samsnym lěće dósta mjeno ruskeho generala Aleksandra Suworowa.
Winowa palma je ród ze swójby palmowych rostlinow.
Leži pod Karpatami w historiskej Galiciskej něhdźe 70 kilometrow juhozapadnje Lwowa.
Sydlišćo je so w 1950tych lětach załožiło a ma wot lěta 2005 měšćanske prawa.
Leži při rěce Zbruč w historiskej Podolskej něhdźe 70 kilometrow zapadnje Chmelnyckeho.
Sydlišćo je so w lěće 1463 prěni raz naspomniło.
Leži na sewjeru pusćiny Karakum při lěwym brjoze rěki Amudarja něhdźe 330 kilometrow sewjerozapadnje Türkmenabata.
Andrianampoinimerina bě załožer kralestwa Madagaskar a kral tuteje kupy.
Jako syn krala Andriamiaramanjaka z dynastije Imerinow přewza w lěće 1787 móc w małym kralestwje Ambohimanga něhdźe 20 kilometrow sewjernje Antananariva.
1794 zdoby tež susodne kralestwo Antananarivo a přepołoži kralowske sydło do tutoho města.
Poněčim rozšěrješe swoju móc nimale přez cyłu kupu a natwarješe takle kralestwo Madagaskar.
Organizowaše zarjadnistwo kraja a spisa mjez druhim chłostanski zakonik.
Jeho mjeno woznamjenjenja „princ we wutrobje Imerinow".
Královéhradecký kraj je jedyn ze štyrnaće krajow Čěskeje republiki.
Nadeńdźe so w sewjerowuchodnych Čechach a ma něhdźe 550.000 wobydlerjow.
Zarjadniske sydło a z něhdźe 92.000 wobydlerjemi najwjetše město je Hradec Králové.
Královéhradecký kraj mjezuje z Delnjošleskim wojewódstwom na sewjeru a wuchodźe, z Pardubickim krajom na juhu, ze Srjedźočěskim krajom na zapadźe a z Libereckim na sewjerozapadźe.
Wobsteji ze 448 gmejnow w pjeć wokrjesach.
Najwažniša rěka w Královéhradeckim kraju je Łobjo, kotrež so w Kyrkonošach na sewjeru kraja wužórli.
Tute horiny, w kotrychž nadeńdźe so ze Sněžku tež najwyša hora Čěskeje, tworja přirodnu hranicu ze Šleskej.
Udmurtšćina ma 15 padow a njeznaje gramatiski ród.
, Udmurt// Glottolog 2.7.
Běłohród je stolica Serbiskeje a najwjetše město bywšeje Juhosłowjanskeje.
Strumica je město we wuchodnej Makedonskej.
Pawownik △ Pawownik Hlej wotpowědne dataje we Wikimedia Commons: Pawownik Kral, Jurij: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
Rólna skopička je jednolětna rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 5 hač 30cm.
Kćenja su 4 hač 7 mm wysoke.
Truki wodorunje abo zrunanje wotsteja.
Bě prěnja kćenjowa rostlina, kotrejež genom je so dospołnje rozklučić był.
Rosće na rolach, suchich trawnikach, murjach, smjećach, pustych płoninach.
Rostlina so rady za laborowe pospyty wužiwa.
Wisata lipa je štom, kotryž docpěje wysokosć wot 10 hač do 25 m.
Króna je kehelojta, pozdźišo wusahowaca.
Jich horni bok je ćmowozeleny a delni bok je slěbro-pjelsćojty.
Swětłožołte kćenja steja w nakónčnych promjenjach.
Płody su worjechojte.
Rys je ród ze swójby kóčkow.
Leža při prawym brjoze Kremenčukskeho jězora, spjateho jězora Dnjepra, něhdźe 190 kilometrow juhowuchodnje Kijewa, stolicy Ukrainy a maja něhdźe 283 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1394 jako město.
W Druhej swětowej wójnje wojowaštej w zymje 1943/44 sowjetske a němske wójsko w kotołowej bitwje přećiwo sebi.
Čerkasy su sydło statneje a techniskeje uniwersity.
Přez město wjedźe železniska čara Moskwa–Odesa.
1. julija abo 1. pražnika je 182. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 183 dnjow hač do kónca lěta.
1951: W Bórkowach wotměje so Serbski kulturny zjězd.
1958: Załoženje Ludoweho nakładnistwa Domowina.
1867: Wustawa Sewjeroněmskeho zwjazka nabudźe płaćiwosć.
1867: Kanadiska konfederacija bu njewotwisna wot Zjednoćeneho kralestwa.
1962: Ruanda a Burundi buštej njewotwisnej wot Belgiskeje.
Šprjejcy su cyrkwinska wjes na sewjeru sakskeho wokrjesa Budyšin, blisko braniborskeje hranicy.
Ke gmejnje Sprjewiny Doł słušaca wjes leži 107 m nad mórskej hładźinu a ma 356 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Sprewitz sta so w lěće 1419.
1884 měješe wjes po Mukowej statistice 329 wobydlerjow, mjez nimi 325 Serbow.
W cyłej Šprjejčanskej wosadźe chodźachu tehdy 972 wosadnych k serbskej a 131 k němskej spowědźi.
Paćerskich dźěći bě 16 serbskich a 14 němskich.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 39 %.
93. → wšě wjeski Arnošt Muka: Statistika Łužiskich Serbow.
Leži mjez 290 a 335 metrow nad mórskej hładźinu južnje měšćanskeho centruma a ma 879 wobydlerjow.
Bamž je hłowa romsko-katolskeje cyrkwje a stata Vatikanskeho města.
W tutym zastojnstwje je wón tež posledni absolutny monarch Europy.
Wot 13. měrca 2013 je argentinski kardinal Jorge Mario Bergoglio pod mjenom Franciskus 266. bamž katolskeje cyrkwje.
Korutanska je zwjazkowy kraj Awstriskeje z něhdźe 560.000 wobydlerjemi.
Korutanska je najjužniši zwjazkowy kraj republiki a mjezuje ze zwjazkowymi krajemi Tirol w zapadźe, Salzburg w sewjerje a Štyrska w sewjerje a wuchodźe ale tež z Italskej a Słowjenskej w juhu.
Stolica je Celowc.
Zubrica wostanje jasnje mjeńša.
Wot apryla 2013 je stadło zubrow žiwe w swobodźe w Rothaarskich horinach w Sewjerorynsko-Westfalskej.
Jako cechi woznamjenjeja so stawowe zjednoćenstwa rjemjeslnikow, kotrež su so w srjedźowěku ze zaměrom zakitowanja zhromadnych zajimow załožili a hač do 19. lětstotka eksistowali, w někotrych kónčinach tež dlěje.
Wone běchu hladajo na strukturu a zaměr gildam podobne, při čimž so druhe zapřijeće dźensa jenož hišće na zhromadźenstwa překupcow poćahuje.
Čłonojo podležachu cechowemu porjadej, kotryž jenož powołanske prašenja njerjadowaše, ale tež wosobinske.
Cechownistwo wuwiwaše so w srjedźnej, zapadnej a sewjerozapadnej Europje we wysokim srjedźowěku, hromadźe ze załoženjom a wutwarjenjom wjele městow.
Jako najstarša dopokazana cecha płaći w lěće 1106 we Wormsu załožena rybarska cecha.
W prjedy słowjanskich kónčinach dźensnišeje wuchodneje Němskeje běše Serbam sčasami zakazane, cecham přistupić.
Z tym chcychu měšćanscy rjemjeslnicy přićehnjenju konkurency ze wsow zadźěwać.
Pólsko-Litawska zhubi swoje nadknjejstwo we wuchodnej Europje.
20. junija: Jako naslědnik Aleksandra VII. wuzwoli so kardinal Giulio Rospigliosi za noweho bamža Klemensa IX.
Marek Michał Grechuta bě pólski spěwar, basnik, komponist, moler kaž tež studowany architekt.
Wón haješe wosebity zajim za skulptury a filozofiju.
Grechuta je nimo Niemena najwažniši zastupjer „spěwaneje poezije", žanr, w kotrymž so elementy rocka, jazz-rocka a progresiwneho rocka jewja.
Wona je wot 2005 zapósłanča pólskeho sejma za wólbny wokrjes Chrzanów.
Wot 1998 do 2005 bě z měšćanostku městačka Brzeszcze.
Czerniewice su wjes a přisłušaca gmejna w srjedźnej Pólskej.
Sydlišćo naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1396.
Smjerdźaca čemjerca je přeco zelena wjacelětna rostlina.
Ćmowozelene łopjena su dźělene.
Kćěje w zymje abo zažnym nalěću.
Kćenja su blědozelene, čerwjenje wobrubjene, zwonojte a steja na krótkich stołpikach, w promjenjach.
Donnerhak, Budyšin Hlej wotpowědne dataje we Wikimedia Commons: Smjerdźaca čemjerca Smjerdźaca čemjerca.
Palmowy paproć je ród ze swójby palmowych paproćow.
Dźiwja jabłučina je štom, kotryž docpěwa wysokosć wot 8 hač 10 m.
Łopjena su kulojte hač jejkojte, fajn zubate, na delnim boku jenož na nerwach kosmate a docpěwaja dołhosć wot 3 hač 5 cm.
Krónowe łopješka su na hornim boku běłe, na delnim boku čerwjenje přeběžane.
Płody su małke, drjewjane a twjerde.
Rosće we łučinowych lěsach a žiwych płotach.
Nopawy su łažaki, kotrež maja skorpawu, do kotrejež zwěrjo zwjetša móže hłowu, wopuš a nohi zaćahować.
Dźensa je 301 družinow nopawow.
Je zarjadniske sydło Sakarçägskeho wobwoda.
Mjezysłowjanšćina je konstruowana mjezynarodna słowjanska rěč.
Mjezysłowjanšćina je naturalistiska rěč, kotraž tohorunja ma prostu, njekomplikowanu gramatiku.
Je tež jara zjednorjena warianta bjez padow, Slovianto.
Mjezysłowjanšćina wužiwa dwaj alfabetaj: łaćonski a kyriliski.
Słowjesa znaja tři časy.
Narodna Pravda, 22 awgusta 2009.
Podroždź je hornjołužiska wjes w Zhorjelskim wokrjesu na samym wuchodźe Sakskeje.
Słuša wot lěta 1994 ke gmejnje Krušwica.
Wjes leži na lěwym brjohu Łužiskeje Nysy při hranicy z Pólskej.
Sewjerozapadnje wsy leži Wjertko a na juhowuchod Přibuzk.
Južnje wsy wupřestrěwa so wojerske zwučowanišćo Hornja Łužica.
Najbliši hraničny přechod do Pólskeje nadeńdźe so w Přibuzu.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Podegros pochadźa z lěta 1521.
Ležownostne knjejstwo njewukonješe ryćerkubło we wsy, ale Mužakowske stawowe knjejstwo, kotrež wobhospodarješe tež wudwór we wsy.
Wot toho časa měješe swójsku wosadu, do kotrejež słušachu tež někotre wsy wuchodnje Łužiskeje Nysy, potajkim w dźensnišej Pólskej.
Dźensa słuša Podroždźanska cyrkej jako filiala do ewangelskeje wosady Podroždź-Pěchč.
We wobłuku nacionalsocialistiskeho přemjenowanja łužiskich wsow dósta Podroždź w lěće 1936 nowe němske pomjenowanje Grenzkirch.
Stare mjeno so pak po němskej poražce w Druhej swětowej wójnje w lěće 1947 zaso wróći.
Mjedźojz je wjes ze 152 wobydlerjemi w juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša wot lěta 1968 ke gmejnje Zemicy-Tumicy a leži mjez 240 a 250 m nad mórskej hładźinu w hornjołužiskej pahórčinje.
Hač do lěta 1968 bě Mjedźojz samostatna gmejna z Brězyšćom jako wjesny dźěl.
Susodne wjeski su Nowe Spytecy na sewjeru, Cokow na wuchodźe, k Dobruši-Husce słušaca Kosarnja zady železnicy na juhu, Brězyšćo na zapadźe a Karlecy na sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Medewicz je z lěta 1362.
Znajmjeńša ze 16. lětstotka bě wjes knježe sydło.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 146 wobydlerjow, mjez nimi 119 Serbow.
Dźensa njesłuša Mjedźojz k oficielnemu serbskemu sydlenskemu rumej.
Křesćanscy Mjedźojženjo přewažnje su protestanća a přisłušeja Hušćanskej wosadźe.
Elba je kupa w Srjedźnym morju a po Sicilskej a Sardiniskej třeća najwjetša kupa Italskeje.
Leži mjez Ligurskim a Tyrrenskim morjom, dźesać kilometrow zapadnje italskeje twjerdźe a połsta kilometrow wuchodnje francoskeje kupy Korsiki.
Přestrjeń kupy je něhdźe 224 kwadratnych kilometrow a jeje wobjim něhdźe 147 kilometrow.
Najwjetše město Elby je Portoferraio z dwanaće tysac wobydlerjemi.
Leži při rěce Oril něhdźe 75 kilometrow južnje Dnipra.
Sydlišćo je so w lěće 1764 załožiło a ma wot lěta 2000 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Čawuskeho rajona.
Leži při rěce Basja něhdźe 40 kilometrow juhowuchodnje Mahiljowa.
Sydlišćo je so w lěće 1581 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1604 měšćanske prawa.
Leži na juhu Ferganskeho doła něhdźe 105 kilometrow zapadnje Fergany a něhdźe 20 kilometrow juhozapadnje Kokanda.
Jeho němske mjeno je Meseritz.
Je zdobom najstarše w Čěskej a jedne z 10 najstaršich na swěće.
Wono leži při jednej z hłownych železniskich čarow: TEN 22 (Berlin–Drježdźany–Praha–Brno–Budapest–Sofia.
Dwórnišćo nadeńdźe so na při nutřkownym měšćanskim wobkruhu wosrjedź města.
Leži w republice Chakaskej něhdźe 16 kilometrow sewjernje Abakana njedaloko rěki Jenisej.
Ma něhdźe 73 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1907 jako wjes Černogorskije Kopi załožiło a ma wot lěta 1936 měšćanske prawa.
Leži w Sibirskej na połkupje Kamčatka při brjoze Beringoweho morja w Kamčatskim regionje něhdźe 700 kilometrow sewjernje Petropawlowska-Kamčatskeho.
Ležeše něhdźe štyri kilometry sewjernje něhdyšeje wsy Wórlica-wjes we Wórličanskich winicach.
Hač na mały dźěl pola cyrkwjow na sewjerowuchodźe dźensnišeje Wórlicy bu Raj w lětomaj 1925/1926 wotbagrowany za Murjowsku brunicowu jamu.
Susodne sydlišća běchu Wórlica-wjes na juhu, Wórlica na wuchodźe, Šejkow na zapadźe, Murjow a Sowjo na sewjeru a město Zły Komorow same na juhowuchodźe.
Karta z lěta 1850 Katolska cyrkej swj.
Wokrjes ma přestrjeń wot 938 km² a něhdźe 57.000 wobydlerjow.
Budyšinska cyrkej je ewangelsko-lutherska cyrkej w Budyšinku w Budyskim wokrjesu.
Wona słuži ewangelskej wosadźe Poršicy-Budyšink w cyrkwinskim wobwodźe Budyšin-Kamjenc ewangelskeje krajneje cyrkwje w Sakskej.
Pomnik za padnjenych Prěnjeje swětoweje wójny steji při južnej fasadźe cyrkwje a ma serbski napis.
Ewangelska cyrkej w Budyšinku steji jako kulturny pomnik pod škitom.
Cyrkwinski twar z lěta 1680 słuša k najstaršim wobchowanym wjesnym cyrkwjam w Budyskim kraju.
Budyšinska cyrkej bě wokoło lěta 1500 filialna cyrkej Budyskeje wosady a sta so w lěće 1602 z wosadnej cyrkwju.
Cyrkwine byrgle z 12 registrami su so w lěće 1887 wot znateho Budyskeho zawoda Hermann Eule twarili.
Do małeje Budyšinskeje wosady słušeja wjesce Budyšink a Přiwćicy.
Prjedy słušachu najskerje tež Běła Hora, Skanecy, Krakecy, Delnja Hórka a Brězynka do Budyšinskeje wosady.
Kěrchowske wrota Sewjerna fasada Nutřkowny napohlad Nutřkowny napohlad Wołtar a knježa loža Cornelius Gurlitt: Kleinbautzen.
Domestikacija k howjadu so hižo stała w 9. lěttysacu př.
Jako dokład płaći, zo wot 8300 př.
Rólna mjetlička je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 15 hač 45 cm.
Rostlina je kosmata a aromatisce wonja.
Kćenja steja w hustych kćenjowych mutličkach w rozporach hornich 6-12 łopjenowych porow, ale nic na kóncu stołpika.
Króna docpěwa dołhosć wot 4 hač 6 mm a je róžojta abo wioletna.
Rosće we włóžnych łukach, njerodźowych wobrostach na mokrych rolach a na drjebiznowych městnach.
Preferuje wutkate, zwjetša słabje kisałe pódy.
Michael Kretschmer je sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje unije a wot 13. decembra 2017 jako naslědnik Stanisława Tilicha ministerski prezident swobodneho stata kaž tež wot 9. decembra předsyda krajneho zwjazka CDU.
Do toho bě Kretschmer wot lěta 2005 generalny sekretar sakskeje unije a wot 2009 do 2017 městopředsyda frakcije CDU/CSU w němskim zwjazkowym sejmje.
Po wukubłanju na běrowoweho informaciskeho elektronikarja studowaše Kretschmer hospodarske inženjerstwo w Drježdźanach a wotzamkny studij w lěće 2002 jako diplomowy hospodarski inženjer.
Michael Kretschmer je ewangelski, njewoženjeny a ma dweju synow.
Kretschmer bě wot 1994 do 1999 čłon Zhorjelskeje měšćanskeje rady.
Wot 2002 do 2017 bě přez štyri legislatury zapósłanc w zwjazkowym sejmje.
Při wólbach do zwjazkoweho sejma dnja 24. septembra 2017 zhubi direktny mandat w Zhorjelskim wólbnym wokrjesu na kandidata strony AfD.
Dla schorjenja słucha koncentrowaše so wot započatka 19. lětstotka dźeń a bóle na komponowanje.
Wosebje wuznamne su jeho dźewjeć sinfonijow.
Lubochow je wjes na juhozapadźe Delnjeje Łužicy we wokrjesu Hornje Błóta-Łužica, kotraž słuša wot lěta 2002 do gmejny Nowa Jazorina.
Wjeska nadeńdźe so w sewjernym dźělu gmejny, něhdźe dźewjeć kilometrow juhozapadnje Drjowka.
Susodne wjeski su Rašyn na sewjerowuchodźe, Lindow na juhowuchodźe, Lask na juhozapadźe a Chójany při Starodarbnjanskim jězoru na zapadźe.
Prěni raz naspomni so wjeska w lěće 1486 jako Lubichow.
Po statistice Arnošta Muki měješe Lubochow srjedź 1880tych lět cyłkownje 159 wobydlerjow, z kotrychž bě połsta Serbow a 109 Němcow.
Franc Rajš bě serbski wučer, stawiznar a publicist.
Rodźeny Delnjošlezičan wopyta gymnazij swj.
Mateja we Wrócławju a słužeše jako wojak w Druhej swětowej wójnje.
Z pomocu Domowiny, ke kotrejž bě z wójnskeje jatby styki nawjazał, poradźi so jemu přesydlenje k staršimaj, kotrajž běštaj mjeztym jako wusydlencaj we Łužicy žiwaj.
Tam wopytowaše w lěće 1948 Serbski wučerski wustaw w Radworju a nastupa 1949 prěnje městno jako nowowučer w Čornym Chołmcu.
1950 złoži swoje 1. a 2. wučerske pruwowanje.
W lěće 1954 přewza načolnistwo tehdy załoženeje redakcije za serbske wučbnicy.
1958 powabi so na městno prěnjeho direktora nowozałoženeho Ludoweho nakładnistwa Domowina.
Po zwrěšćenju kandidatury dźěłaše wěsty čas jako sekretar Zwjazkoweho předsydstwa Domowiny.
W 1960tych a 1970tych lětach běše wědomostny sobudźěłaćer Akademije pedagogiskich wědomosćow w Budyšinje.
Wot 1976 do 1982 skutkowaše jako nawoda dokumentacije a archiwa w LND a potom jako wědomostny sobudźěłaćer Instituta za serbski ludospyt.
Rajš bě wot 1951 do 1965 čłon Zwjazkoweho předsydstwa Domowiny a přez 35 lět předsyda Budyskeje měšćanskeje skupiny.
Rajš bě wot lěta 1955 woženjeny a měješe tři dźowki, mjez nimi serbska basnica Měrana Cušcyna.
Jeho mandźelska Erika pochadźeše z Mješic a bě serbska wučerka.
Stawizny Domowiny we słowje a wobrazu.
Budyšin 1987 K zakazej Domowiny před 55 lětami.
360–364 Tři dotal njeznate wopory fašizma.
342–349 Serbske nakładnistwa a ćišćernje.
6 a 9–12 Dopomnjenki na prof. dr.
2 dźělej, w RZ 46, č.
405–407, 439–442 Jeho cyłe žiwjenje bě dźěło za serbstwo.
[K stotym narodninam dr.
Jana Cyža], w RZ 48, čo.
2–7 Před 35 lětami 7. wuwjedźenske postajenje.
3 dźěle, w RZ 49, č.
144–147, 192–198, 235–236 Před 60 lětami.
92–95 Manfred Laduš: Za Francom Rajšom.
Hućinjanska cyrkej je ewangelsko-lutherska cyrkej w Hućinje w Budyskim wokrjesu.
Wona słuži ewangelskej wosadźe Malešecy-Hućina w cyrkwinskim wobwodźe Budyšin-Kamjenc ewangelskeje krajneje cyrkwje w Sakskej.
Tam steji tež wojerski pomnik za padnjenych Prěnjeje swětoweje wójny z lěta .... ze serbskim napisom.
Ewangelska cyrkej w Hućinje steji jako kulturny pomnik pod škitom.
Dźensniša cyrkej bě w běhu Bitwy pola Budyšina wupaliła a so potom wot lěta 1816 wobnowiła.
Do historiskeje Hućinjanskeje wosady słušeja wjeski Brězyna, Hlina, Lemišow, Nowa Wjeska a dźěl Bukojny.
Hornčer bě posledni serbski farar w Hućinje a zdobom scyła posledni samostatneje Hućinjanskeje wosady.
Cyrkwina wěža Zachodne durje Tafla nad zachodom Wojerski pomnik před cyrkwju Narowne kamjenje sowjetskich wojakow Cornelius Gurlitt: Guttau.
Wjelełopjenkata lupina je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 100 hač 150 cm.
Łopjena su pjerite a wobsteja z 9-17 dźělnych łopješkow.
Wone steja w zrunanej, hustej, maksimalnje 60 dołhej kići a maja zrosćeny čołmik.
Wobsedźi za łušćinowcy typiske korjentne boblije z bakterijemi, kotrež dusyk z powětra zwjazuja.
Rosće často na skłoninach a lěsnych pućach jako picu za dźiwiny a so za polěpšenje pódy a skrućenje pódy wosyja.
Wona je zdźěla wodźiwjena a zdomjacnjena.
Pochadźa originalnje ze Sewjerneje Ameriki.
Donnerhak, Budyšin Hlej wotpowědne dataje we Wikimedia Commons: Rozkłóskowaca rězna Rozkłóskowaca rězna.
Sahara je z dźewjeć milionami kwadratnych kilometrow najwjetša pusćina na zemi.
Rěčna oaza Nila přetorhuje Saharu w Egyptowskej.
Staty w Saharje su Egyptowska, Libyska, Mali, Niger, Čad, Sudan, Mawretanska, Zapadna Sahara, Marokko, Algeriska a Tuneziska.
Sławna pěskowa pusćina twori jenož pjećinu cyłeje přestrjenje.
Najwyše městno w Saharje je Emi Koussi w horinach Tibesti.
Jenička stajna rěka je Nil.
Klima w Saharje je sucha a wodnjo horca, cyłolětnje z pasatowym wětrom.
Nocy pak móža być jara zymne, w zymje samo z temperaturami pod nul stopnjemi.
Malediwy su mały, husće wobsydleny kupowy stat w Indiskim oceanje blisko južneho kónca Indiskeje.
Na kupach knježi stajnje horca, tropiska klima ze sylnymi spadkami předewšěm w juniju a juliju a cyłolětnymi přerěznymi temperaturami wokoło 27 °C. Najwyše městno kupow leži jenož 2,4 metry nad mórskej hładźinu.
Dźensa su woblubowany turistiski cil, kotryž bu pak wosebje z klimoweje změny wohroženy.  Commons: Malediwy – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Informacije němskeho wonkowneho zarjada Staty a wotwisne kraje w Aziji Afghanistan • Armenska • Azerbajdźan • Bahrain • Bangladeš • Bhutan • Brunei • China • Cypernska • Egyptowska2 • Filipiny • Georgiska • Indiska • Indoneska3 • Irak • Iran • Israel • Japanska • Jemen • Jordaniska • Južna Koreja • Kambodźa • Katar • Kazachstan1 • Kirgiska • Kuwait • Laos • Libanon • Malajzija • Malediwy • Mongolska • Myanmar • Nepal • Oman • Pakistan • Ruska1 • Sawdi-Arabska • Sewjerna Koreja • Singapur • Sri Lanka • Syriska • Tadźikistan • Taiwan • Thailandska • Turkmenistan • Turkowska1 • Uzbekistan • Vietnam • Wuchodny Timor • Zjednoćene Arabske Emiraty Wotwisne teritorije Hodowna kupa • Hongkong • Kokosowe kupy • Macao • Palestina • Tibet • Ujgurska Zwadne teritorije Abchaziska • Južna Osetiska • Nahórski Karabach • Turkowska republika Sewjerna Cypernska 1 leži zdźěla w Europje.
21. junija abo 21. smažnika je 172. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 193 dnjow hač do kónca lěta.
Na tutym dnju steji słónco připołdnju při sewjernym wobrotniku w ceniće.
Z tym je 21. junija w sewjernej hemisferje najdlěši dźeń lěta a zdobom spočatk lěća.
1948: Z měnowej reformu zawjedźe so w zapadnych wobsadniskich pasmach Němskeje Němska hriwna.
Unječa je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1887 załožiło a ma wot lěta 1940 měšćanske prawa.
Jehłancojta šěrawka docpěwa wysokosć wot 30 hač 80 cm.
Pakić je šwižna, ma formu pyramidy a docpěwa dołhosć wot 5 hač 12 cm.
Rosće na wapnowe suchich trawnikach w chójnowych lěsach.
Rostlina je w južnej Skandinawiskej a srjedźnej Europje rozšěrjena.
Skoworodino je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1908 załožiło jako wjes Zmjeinyj a ma wot lěta 1927 měšćanske prawa.
1031 Arctica je asteroid, kotryž ma přeměr 77 km a kotryž wotkry Sergej Ivanovič Beljavskij 6. junija 1924.
Jurij Měrćink bě serbski awtor, žurnalist, kubłar a direktor Serbskeje ludoweje uniwersity.
Wotrosće na nanowym statoku w Chelnje a wopytowaše najprjedy Radworsku ludowu šulu a pozdźišo měšćansku šulu w Budyšinje, hdźež złoži 1933 maturu.
Dokelž z politiskich přičin – njezastupi do nacionalsocialistiskeho studentskeho zwjazka – w Lipsku studować njesmědźeše, započa w lěće 1933 w Praze studij germanistiki a sorabistiki.
Bě w tutym času tež z aktiwnym sobustawom Praskeje Serbowki.
Dnja 16. awgusta 1937 bu při překročenju němsko-čěskeje hranicy blisko Habrachćic zajaty, dokelž měješe lětaki a kwitowanki mjeztym zakazaneje Domowiny kaž tež wjetšu sumu pjenjez sobu.
To bě nacijam składnosć za wobsadźenje Serbskeho domu a zajeće dalšich serbskich prócowarjow.
Měrćink sam wosta cyłkownje nimale wósom lět w nacistiskich jastwach, wot 1940 samo w Sachsenhausenskim koncentraciskim lěhwje.
Po Druhej swětowej wójnje organizowaše serbske narodne žiwjenje w čěskej stolicy, kaž na přikład rozšěrjenje serbskeho eksilneho časopisa „Naš puć" a „Našich nowin", serbske wusyłanja w čěskim rozhłosu a załoženje Domowiny w ČSR.
Jako tajny informant ze serbskeho miljeja za Nutřkowne ministerstwo w Praze rozprawješe wo "Łužiskich-serbskich politiskich a narodnych organizacijach".
Mjez 1949 a 1952 bě z direktorom Serbskeje ludoweje uniwersity a organizowaše na wjace hač sto wsach rěčne kursy.
Potom slědowaše dźěławosć jako wučer na Serbskim wučerskim wustawje.
Wot 1955 do 1962 běše ze sobudźěłaćerjom Serbskeho pedagogiskeho instituta a wudawaše cyłkownje něhdźe 2.500 stron serbskeho pedagogiskeho materiala.
Wot 1962 skutkowaše jako wědomostny sobudźěłaćer Instituta za serbski ludospyt.
W lěće 1961 wozjewješe prěni serbski roman wo žiwjenju w koncentraciskim lěhwje.
W ramiku dźěławosće w Instituće za serbski ludospyt běše mjez druhim na projekće „Němsko-hornjoserbskeho słownika" wobdźěleny.
Měrćink zemrě w starobje 73 lět w Budyšinje a bu na tamnišim Mikławšku pochowany.
Anton Nawka: Dopomnjenki na dobreho přećela.
W Rozhledźe 38, čisło 5, s.
Ben Budar: Za serbstwo so horił: dopomnjenki k 80. posmjertnym narodninam Jurja Měrćinka.
W Rozhledźe 44, čisło 5, s.
Leži něhdźe 1200 kilometrow južnje wot Moskwy.
Dźensniše sydlišćo je so hakle w lěće 1865 załožiło a ma wot lěta 1930 měšćanske prawa.
Lipjeck je město z něhdźe poł milionom wobydlerjow w europskim dźělu Ruskeje.
Leži 445 kilometrow južnje Moskwy.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1730 jako ruska twjerdźizna załožiło.
Bjelinskij je městačko w Ruskej federaciji.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1708 jako wjes Čembar załožiło a ma wot lěta 1780 měšćanske prawa.
Wón leži zwjetša w Karelskej, něhdźe 600 kilometrow sewjernje Moskwy a 350 kilometrow wuchodnje Pětrohroda.
Wot wotběha do rěki Swir w juhu hač do města Mjedwježjegorsk při samym sewjernym kóncu měri jězor wjace hač 250 kilometrow.
Runje w sewjernym dźělu namaka so wjele kupow, mjez druhim Kiži z jeje znatymi cyrkwjemi, kotrež steja na lisćinje swětoweho kulturneho herbstwa.
Onjegaski jězor je přez kanale do ruskeje wobchadneje syće zapřijaty.
Jeho jenički wotběh Swir zwjazuje jón z něhdźe 150 kilometrow zdalenym Ladogaskim jězorom a dale z Baltiskim morjom.
Přez rěku Wytegru a Wolgo-baltiski kanal wobsteji zwisk ze srjedźnej Ruskej a dale z Kaspiskim a Čornym morjom.
W sewjeru zwjazuje Běłomórsko-baltiski kanal Onjegaski jězor z Běłym morjom.
Romske mócnarstwo bě za čas antiki wulki imperij ze srjedźišćom w dźensnišej italskej stolicy Romje, kotryž wobknježeše sčasami kónčiny kołowokoło cyłeho Srjedźozemskeho morja.
Měješe prowincy w Europje, Africe a dźělach Azije.
Roubaix je stare industrijne město na sewjeru Francoskeje blisko hranicy z Belgiskej.
Anenii Noi je městačko na wuchodźe Moldawskeje.
Je zarjadniske sydło Anenniinoiskeho rajona.
Leži něhdźe 40 kilometrow juhowuchodnje Kišinjowa.
Protyka za lěto 2020 2020 je přestupne lěto z 366 dnjemi.
01. januara: Chorwatska přewozmje předsydstwo rady Europskeje unije.
03. januara: Z pomocu wobrónjeneho truta morja Zjednoćene staty w Bagdadźe iranskeho generala Qasema Soleimanija, komandera Quds-brigadow a hłowneho zamołwiteho za iranske wojerske aktiwity na Bliskim wuchodźe.
05. januara: W Chorwatskej podleži amtěrowaca statna prezidentka Kolinda Grabar-Kitarović w rozsudźacym druhim kole prezidentowych wólbow bywšemu premierej Zoranej Milanovićej wot opozicionelneje SDP.
31. januara: Zjednoćene kralestwo wustupi po 47 lětach z Europskeje unije.
05. februara: W Durinskej woli so frakciski předsyda tamnišeje FDP, kotraž bě při wólbach w oktobrje 2019 5 % hłosow dóstała, z hłosami zapósłancow CDU a AfD za noweho ministerskeho prezidenta a naslědnika Boda Ramelowa.
23. februara: Parlamentowe wólby w Hamburgu: SPD 39,2 %, Zeleni 24,2, CDU 11,2, Lěwica 9,1, AfD 5,3.
Tak zawrěja šule, zarjadnišća, sportnišća a dalše městnosće a zakazaja zarjadowanja, mjez nimi tež Bože słužby.
Z něhdźe 10,5 milion wobydlerjemi na 1.081 km² je wone na wobydlerjow najbohatše město Europy.
Moskwa je kulturelne a ekonomiske srjedźišćo kraja a leži při rěce Moskwa, po kotrejž bu pomjenowana.
Prěni raz naspomni so město w lěće 1147.
Wot 1328 do 1712 bě Moskwa z ruskej stolicu, potom so pak nowozałoženy Pětrohród wot carja Pětra Wulkeho jako hłowne město wuzwoli.
Hakle 1922 sta so Moskwa pod sowjetskim knjejstwom zaso ze stolicu.
Wot 1991 je Moskwa hłowne město njewotwisneje Ruskeje.
Wona je z 2,73 milionami kwadratnych kilometrow najwjetša połkupa na swěće.
Najwjetši stat na połkupje je Sawdi-Arabska.
Na zapadźe mjezuje ze Čerwjenym morjom a Zaliwom Akaby, na juhowuchodźe z Arabskim morjom a na sewjerowuchodźe ze Zaliwom Omana a Persiskim zaliwom.
Jeho přestrjeń je 2 780 000 km².
7. septembra 2008 je na stronskej klawsurje SPD swój wotstup z tutoho zastojnstwa wozjewił.
Beck běše mjez 1994 a 2013 ministerski prezident zwjazkoweho kraja Porynsko-Pfalca.
Je zarjadniske sydło Alytuskeho wobwoda.
Leži při rěce Njemen něhdźe 85 kilometrow juhozapadnje Vilnius a něhdźe 55 kilometrow južnje Kaunasa.
Hranicy z Pólskej a Běłoruskej stej wobě něhdźe połsta kilometrow zdalenej.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1377 w chronice Wiganda z Marburga jako regionalny centrum a dósta w lěće 1581 Magdeburgske měšćanske prawa.
Mužakowske stawowe knjejstwo bě najwjetše ze štyrjoch hornjołužiskich stawowych knjejstwow, kotrež wobsteješe wot 14. hač do 20. lětstotka.
Wone wobjimowaše nimale cyły sewjerowuchodny dźěl Hornjeje Łužicy.
Jeho srjedźišćo bě Mužakowski hród, kotryž bě nastał z wodoweho hrodu, při Nysy za čas němskeje kolonizacije załoženeho.
Za čas jeho najwjetšeho rozpřestrěća kónc 17. lětstotka słušeše do knježeho wobsydstwa přestrjeń wot wjace hač 500 kwadratnych kilometrow.
Do stawoweho knjejstwa słušachu nimo centralneho městačka Mužakowa ze swojim hrodom 36 zwjetša serbskich wsow, šěsć wazalskich wsow, 23 wudworow, tři hamory, 14 młynow, dwě cyhelnicy, papjerowy młyn, alawnowe podkopki a wjele rybjacych hatow.
Serbske wjeski we wobsydstwje Mužakowskich knjezow běchu mjez druhim Trjebin, Jabłońc, Wuskidź, Podroždź a Čelno.
Ležo w rědko wobsydlenej holanskej krajinje bě stawowe knjejstwo wjetše hač někotrežkuli němske wjerchowstwo tehdyšeho časa.
Najsławniši knjez Mužakowskeho stawoweho knjejstwa bě wjerch Pückler, kotremuž słušeše knjejstwo wot 1811 do 1845.
Za čas jeho knjejstwa nasta Mužakowski hród kaž tež Mužakowski park w swojej dźensnišej formje.
Dnja 11. julija 1945 bu swójba Arnim-Muskau wuswojena, wobsydstwo přeńdźe na Rózborski wokrjes.
Walbowa třěcha ma pak při wšěm ponošk, hewak by so wo pyramidowu resp. stanowu třěchu jednało.
7. oktobra abo 7. winowca je 280. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 85 dnjow hač do kónca lěta.
1925: Załoženje Serbskeje ludoweje rady 1949: Załoženje Němskeje demokratiskeje republiki na teritoriju Sowjetskeho wobsadźenskeho pasma.
Pablo Neruda bě chilski basnik, spisowaćel a politikar.
Wón bě aktiwist přećiwo fašizmej w Španiskej a swojim ródnym kraju.
Rogozno je wjes a měšćanski dźěl Choćebuza w braniborskej Delnjej Łužicy.
Ma něhdźe 650 wobydlerjow a nadeńdźe so mjez Choćebuzom a Picnjom na kromje brunicoweje jamy Choćebuz sewjer při zwjazkowej dróze 168 a železniskej čarje do Gubina a Frankobroda.
Susodne wjeski su Hus na sewjerowuchodźe, Nowa Wjas na wuchodźe, něhdyša Łakoma na juhu a Škódow na zapadźe.
Po statistice Arnošta Muki bě Rogozno we 1880tych lětach ryzy serbska wjes.
27. junija: Sakski kurwjerch Awgust Sylny wuzwoli so za noweho krala Pólskeje, po tym zo bě katolsku wěru přiwzał.
František „Fero" Griglák je słowakski rockowy gitarist skupiny Fermata.
Wokrjes ma přestrjeń wot 715 km² a něhdźe 37.000 wobydlerjow.
Paide je město w Estiskej.
Je zarjadniske sydło wobwoda Järvamaa.
Leži něhdźe 75 kilometrow juhowuchodnje Tallinna.
Kalewala je sydlišćo měšćanskeho typa w Ruskej federaciji.
Mahiljow je z něhdźe 380.000 wobydlerjemi třeće najwjetše město w Běłoruskej.
Nadeńdźe so nad Dnjeprom na wuchodźe kraja, něhdźe 200 kilometrow wuchodnje stolicy Minsk.
Mahiljow je so w lěće 1267 k prěnjemu razej naspomnił a dósta 1577 měšćanske prawo.
Pódla Odyseje a Iliady Homera je Teogonija najstarše znate žórło grjekskeje mytologije.
Spočatnje bě chaos, kotryž njejapcy nasta, njeje jasnje zwotkel a na kajke wašnje.
Z chaosa wuńdźeštej Eros a Gaia, tohorunja Tartarus, štóž bě podswět a runočasnje bóh.
Z chaosa nastaštej Erebos a Nyks.
Z poslednjeju wuńdźe Aither a Hemera.
Bjez wopłodźenja wuńdźechu z Gaie Uranus a Pontus.
Rozhněwana wopraša so wona swoje dźěći titanow, hač njebychu jeho za to pochłostali.
Jeničce Kronos, najmłódši, so zwólniwje wupraji.
Mjeztym rodźeše Nyks njewopłodźena dalše dźěći, hačrunjež běše zmandźelena z Erebosom: Moros a Moirai.
Titan Kronos bě přewzał móc nad kosmosom a chcyše sebi ju zawěsćić.
Uranos a Gaia staj jemu wěšćiłoj, zo budźe jedne z jeho dźěći jeho přemóc.
Tuž jich wšěch spóžrě.
Rhea, žona a sotra Kronosa, schowa po radźe staršeju Uranosa a Gaie najmłódše dźěćo, Zeusa.
Tutón wjedźeše pozdźišo wulku wójnu přećiwo titanam, po tym zo bě Kronosej jěd podał a tutón wšě spóžrěte dźěći zaso wuplunył.
Wójna traješe dźesać lět.
Wón pak pokradny boham Olympa woheń a da jón ludźom.
Hakle Herakles, jedyn z wjele synow Zeusa, jeho wumóži a jeho pohoni, zo by Zeusej přeradźił wěšćenje, štó jeho přemóže.
Pardubický kraj je jedyn ze štyrnaće krajow Čěskeje republiki.
Nadeńdźe so we wuchodnych Čechach a ma něhdźe 520.000 wobydlerjow.
Zarjadniske sydło a z něhdźe 90.000 wobydlerjemi najwjetše město su Pardubicy.
Pardubický kraj mjezuje z Královéhradeckim krajom na sewjeru, z Delnjošleskim wojewódstwom na samym sewjerowuchodźe, z Olomouckim krajom na wuchodźe a Juhomorawskim na juhowuchodźe, z Vysočinu na juhu a ze Srjedźočěskim krajom na zapadźe.
Wobsteji ze 453 gmejnow w štyrjoch wokrjesach.
Najwažniša rěka w Pardubickim kraju je Łobjo, kotrež ćeče přez Pardubicy.
Při pólskej hranicy na sewjerowuchodźe kraja nadeńdu so Worjołske horiny; najwyši wjeršk je Králický Sněžník.
Pyšny kobołk je wjacelětna rostlina, kotraž rosće zruna.
Kćenja intensiwnje po kobołku wonjeja.
Mam radšo přesakliwe, humusowe, čerstwe hač włóžne zahrodowe pódy.
Wone apetit pozbudźuja a požiwanje podpěraja.
Pomhaj Bóh je měsačnje wuchadźacy časopis ewangelskich Serbow w Hornjej Łužicy.
Wudawa so w hornjoserbšćinje, składnostnje wozjewja tež přinoški w delnjoserbskej rěči.
Pomjenowany je po starodawnym postrowje ewangelskich Serbow „Pomhaj Bóh".
Časopis wobsahuje hłownje přinoški wo přitomnosći a stawiznach ewangelskich Serbow w Hornjej a Delnjej Łužicy.
Nimo aktualnych rozprawow z dwurěčnych wosadow wobjednawa powšitkowne nabožne, kulturne a kulturnostawizniske temy.
Zamołwita redaktorka je Trudla Malinkowa.
Zhromadnej wudawaćelej stej Serbski wosadny zwjazk a Serbske ewangelske towarstwo z.t.
Z Rujan pochadźacy Chrjebjanski farar Friedrich Selle, kiž bě tam za krótki čas serbsce nawuknył, załoži Pomhaj Bóh jutry 1891 jako tydźensce wuchadźace njedźelske łopjeno za serbske ewangelske wosady Hornjeje Łužicy.
Časopis słužeše nabožnemu natwarjenju, powučenju, informaciji a zabawje.
Hromadźe z druhimi serbskimi ćišćerskimi wudźěłkami jón nacionalsocialisća 1937 zakazachu.
Znowawuchadźenje bě wot decembra 1950 jako měsačnik móžne.
Jako přiłoha Pomhaj Bóh wuńdźeštej wot 1988 do 1990 wob lěto dwě čisle nowozałoženeho delnjoserbskeho nabožneho časopisa Pomogaj Bog.
Tutón wuchadźa wot 1991 jako měsačna wosebita strona delnjoserbskeho tydźenika Nowy Casnik.
Błażejewice je wjes w Pólskej.
Wudawar je "Sennacieca Asocio Tutmonda".
Ród, kotryž je daloko w sewjernej połkuli rozšěrjeny, wobsahuje po Bartels 160 družinow.
Dajiwy hórkowc je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 1 m.
Stołpik je kosmaty a zrunany, šwižny, na chłódkojtych městnach přewisowacy hač ležacy.
Łopjena su přećiwostejne,lancetojte abo owalne, kónčkojte, sedźace, 5-nerwowe a docpěwaja dołhosć wot 4 hač 8 cm.
Kćenja su mnoholičbne, steja po jednym hač po třoch w łopjenowych rozporach a docpěwaja dołhosć wot 3 hač 5 cm.
Keluch ma krótke, šwižnje lancetojte kónčki.
Dajiwy hórkowc rosće w płonych bahnach, na włóžnych łukach.
Preferuje čerstwe hač włóžne, zwjetša wapnite, stuchłe-pochate pódy.
Pilzeń je wulkoměsto w zapadnej Čěskej.
Ma něhdźe 170.000 wobydlerjow.
Swětodaloko znate je Pilzeńske piwo.
12. apryla abo 12. jutrownika je 102. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 263 dnjow hač do kónca lěta.
1715: Woheń w Malešecach zniči tykowanu cyrkej, šulu, ryćerkubło a 14 burskich statokow.
1999: Z Budyskeho studija MDR wusyłaše k prěnjemu razej młoda serbska žołma Radijo Satkula.
Kabinet Kohl IV bě wot 18. januara 1991 hač do 17. nowembra 1994 amtěrowace zwjazkowe knježerstwo Němskeje w 12. legislaturnej periodźe.
Kabinet čorno-žołteje koalicije stronow CDU, CSU a FDP pod zwjazkowym kanclerom Helmutom Kohlom bě 17. kabinet zwjazkoweje republiki a prěni po znowazjednoćenju kraja.
Hajno Rizo běše serbski ewangelski farar a składnostny basnik.
Hajno Rizo narodźi so jako syn wučerja Mata Riza, kotryž jeho w prěnich šulskich lětach tež wuwučowaše.
Chorosće dla pak dyrbješe wukubłanje přetorhnyć, tak zo wopyta hakle wot 1891 do 1893 znowa gymnazij w Frankobrodźe nad Wódru.
Po tym studowaše Hajno Rizo teologiju w Berlinje a Hali a powoła so 1901 do Janšojc, hdźež skutkowaše z nim po 17 lětach zaso serbski farar.
Tu woženi so zdobom z Helenu Gerstenbergojc z Inowrocławja, z kotrejž měješe tři dźěći.
W lěće 1911 bu do najwjetšeje delnjoserbskeje wosady w Bórkowach powołany.
Hajno Rizo dyrbješe so choreje wutroby dla hižo někotre razy w kupjelach lěkować, schori pak jutry 1917 krućišo a zemrě w Choćebuskej chorowni.
Rizo běše čłon delnjołužiskeho młodoserbskeho hibanja a spisa někotre basnje, kotrež so w Pratyji a Bramborskim Casniku wozjewichu.
Wón zasadźi so za wudawanje cyrkwinskeje nowiny Wosadnik a za wuchowanje serbskeje rěče w zjawnym žiwjenju.
Bogumił Šwjela: Nekrolog LXXXII.
Gerat Hančka: Rizo, Hajno.
Tři Žony su wjesny dźěl sakskeje gmejny Łaz w krajnym wokrjesu Budyšin ze 37 wobydlerjemi.
Wjes leži wuchodnje Wojerec a sewjernje Łaza.
Wudobywanja brunicy dla zniči so dźěl wjeski, kotraž leži dźensa njeposrědnje přibrjoha jězora.
Prěnje naspomnjenje jako Dreyweibern sta so hakle w lěće 1509.
Z toho časa přisłušeše wjeska Łazowskej ewangelskej wosadźe, bu pak w 1920tych lětach do Delnjeho Wujězda přerjadowana.
Arnošta Muki běchu w lěće 1884 wšitcy Třižonjenjo serbsce rěčacy.
Dźensa tu jenož hišće někotre starše žony serbsce rěča.
W Třoch Žonach njewobsteji žadyn wjesny předstejićer.
Wjeska je Běłemu Chołmcej podrjadowana.
Leži wuchodnje Moskwy.
Sydlišćo je so w 14. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1981 měšćanske prawa.
Leži w zapadźe Sibirskeje při rěce Tom a ma něhdźe poł miliona wobydlerjow.
Uglič je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 937 jako město Ugleče Pole załožiło a słuša tuž k najstaršim městam srjedźneje Ruskeje.
Horni jězor je najwjetši jězor Sewjerneje Ameriki a druhi najwjetši cyłeho swěta.
Wón je jedyn z pjeć „wulkich jězorow" a namaka so na hranicy mjez Zjednoćenymi statami a Kanadu.
Jězor leži 184 metrow nad mórskej hładźinu a je z přestrjenju 82.103 km² tak wulki kaž Awstriska.
Sewjerny pobrjóh jězora słuša ke kanadiskej prowincy Ontario a k US-ameriskim statej Minnesota; južny pobrjóh k zwjazkowymaj statomaj Wisconsin a Michigan.
Najwjetša kupa w jězoru je Isle Royale.
Lubina Holanec Rawpowa bě serbska koncertna organistka.
Narodźi so jako dźowka Budyšinskeho wučerja Arnošta Holana a młódša sotra Ludmile Holanec a wopytowaše 1938–46 realny gymnazij w Budyšinje.
Pola cyrkwinskeho hudźbneho direktora Horsta Schneidera da so na pišćele wukubłać a studowaše wot 1947 na Lipšćanskej Wysokej šuli za hudźbu, 1948 pokročowaše na Praskim konserwatoriju pola Jiřija Reinbergera, kotryž přiwza ju w lěće 1949 do swojeje pišćeloweje rjadownje při Akademiji hudźbnych wuměłcow.
Wot 1954 do 1956 běše z aspirantku pola Thomasoweho kantora Günthera Ramina w Lipsku, zdobom wudospołni so pola Roberta Köhlera na cembalu a pola Amadeusa Webersinke na klawěrje.
Wona běše mandźelska serbskeho komponista Jana Rawpa, z kotrymž měješe zhromadneho syna.
Lubina Holanec-Rawpowa so na wuznamnych koncertnych zarjadowanjach, mjezynarodnych wurisanjach a hudźbnych festiwalach wobdźěli.
W lěće 1962, hižo schorjena, přewjedźe turneju přez Sowjetski zwjazk a hraje w Moskwje, Leningradźe, Rize a Tallinnje.
Achim Brankačk: Rawpowa-Holanec, Lubina.
Pinsk je wulkoměsto z něhdźe 140.000 wobydlerjemi w Běłoruskej.
Je zarjadniske sydło Pinskeho rajona.
Město ma widźenja hódny barokowy centrum.
Leži něhdźe 160 kilometrow wuchodnje Bresta.
Město je so w lěće 1097 k prěnjemu razej naspomniło a słušeše wot 1793 do 1920 do Ruskeje.
Mjez wójnomaj běše z dźělom Pólskeje.
Do Druheje swětoweje wójny měješe město židowsku wjetšinu wot 90 % wobydlerstwa.
Nimale wšitcy buchu pod němskim wobsadźenjom w lětomaj 1941/42 zamordowani.
Prěni israelski prezident Chaim Weizmann běše ze šulerjom Pinskeho gymnazija.
Niš je třeće najwjetše město w Serbiskej a zdobom zarjadniske sydło wobwoda Nišava.
Wulkoměsto je wuznamne industrijowe a wikowanske srjedźišćo na juhu Serbiskeje a sydło prawosławneho biskopa.
Leži při rěce Borzenka něhdźe 120 kilometrow juhowuchodnje Černihiwa.
Sydlišćo je so w lěće 1634 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1966 měšćanske prawa.
Chabařovice je městačko na sewjeru Čěskeje, kotrež słuša k Wusčanskemu krajej.
Gmejna Chabařovice wobsteji z gmejnskeju dźělow Chabařovice a Roudníky.
Sydlišća w gmejnje su Chabařovice, Roudníky, Vyklice a Zalužany.
Sydlišćo při južnej kromje Rudnych horin naspomni so w lěće 1352 k prěnjemu razej jako Kagrnitz a běše tehdy wosadna wjes w Riesenburgskim knjejstwje.
W lěće 1426 wotmě so mjez Chabařovicami a Trmicami při hórce Na Běhání Bitwa pola Wusćow mjez Husitami a němskimi ryćerjemi.
Karbitz měješe znajmjeńša z 1520 měšćanske prawo a dósta 1549 wot romsko-němskeho kejžora Ferdinanda I. prawo na měšćanski wopon a pječat.
Z wotkryćom brunicowych jamow južnje města zničichu so někotre tamniše wjeski a Chabařovice stachu so z hórniskim sydlišćom, kotrež dósta w lěće 1858 dwórnišćo při čarje z Wusćow do Teplic.
Z Wusćemi bě město wot 1928 hač do 1964 přez tramwajku zwjazane.
Něhdyša brunicowa jama słuži wot lěta 2015 jako 2,5 kilometrow dołhi jězor „Milada" wočerstwjenju. historiska radnica, natwarjena 1609 Cyrkej Marijineho narodźenja z lěta 1352 Cyrkej swj.
Skrunda je město w Kurskej na zapadźe Letiskeje.
Je zarjadniske sydło Skrundskeho wobwoda.
Leži při rěce Venta něhdźe 130 kilometrow juhozapadnje Rigi a něhdźe 35 kilometrow južnje Kuldīgi.
Sydlišćo naspomni so prěni raz pisomnje w lěće 1253 a ma wot lěta 1996 měšćanske prawa.
Ohrid je město na juhowuchodźe Sewjerneje Makedonskeje.
Leži bjezposrědnje při Ohridskim jězorje, ma 54.380 wobydlerjow a wobjima płoninu wot 358 km².
W Ohridźe załoži swj.
Klemens Ohridski, wučomnik swj.
Cyrila a Metoda, klóšter swj.
Panteleimona, kiž wuwi so na centrum zažneho słowjanskeho pismowstwa a bě sydło Ohridskeje uniwersity.
Ohrid je jara wažne turistiske srjedźišćo w Sewjernej Makedonskej, kotrež kóžde lěto wjace hač 20.000 turistow wopytuje.
Najwažniše cyrkwje su mjez druhim Swj.
Harari je semitiska rěč wokoło Etiopiskeho města Harar.
Rěči z njej narod Aderi.
Leži při rěce Oster něhdźe 90 kilometrow juhowuchodnje Černihiwa.
Sydlišćo je so w lěće 1078 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1625 měšćanske prawa.
Bahnowy žiwotnik docpěwa wysokosć wot 60 hač do 120 cm.
Próškowe łopješka su zrunane a žołtojte.
Rosće w łučinowych lěsach a na łuhojtych łukach.
Rostlina je w srjedźnej a juhowuchodnej Europje rozšěrjena, při čimž w Mecklenburgskej, wuchodnej Pruskej a Durinskej a regionach wot Donauwa a Maina a w Alpach wustupuje.
Horjany su krajina w zapadnym dźělu Hornjeje Łužicy a tworja južny, wyše ležacy a mjeńši dźěl katolsko-serbskeho kraja při hornim běhu Klóšterskeje wody.
Leži pod Kawkazom něhdźe 45 kilometrow sewjerowuchodnje Nalčika a 12 kilometrow južnje Prochladneho.
Sydlišćo je so w lěće 1824 załožiło jako wjes Prišibskaja a ma wot lěta 1965 měšćanske prawa.
Narodźi so jako syn fararja a wopytowaše kubłarnju bratrowskeje wosady w Małym Wjelkowje a pozdźišo gymnazij w Budyšinje.
Wot 1825 do 1829 studowaše ewangelsku teologiju na Lipšćanskej uniwersiće.
Po nawróće do Łužicy bě najprjedy wot 1831 do 1832 z diakonom w Klukšu a skutkowaše potom wot 1832 do 1840 jako farar při Budyskej Michałskej cyrkwi.
Krygar bě hižo z gymnazialnych lět přećel Handrija Zejlerja a załoži pozdźišo hromadźe z nim jako čłon a podstarši Serbskeho prědarskeho towarstwa rukopisnu Serbsku nowinu, kotruž wudawaštej přez wjacore lěta w cyłkownje něhdźe 60 čisłach.
Tam nadeńdu so jeho prěnje pěsnjerske pospyty, předewšěm dwě romantiskej elegiji patriotiskeho razu: Serbskemu towarstwu a Wěšćenje.
Wosebje so zajimowaše pak za serbski rěčespyt a serbske pismowstwo.
Krygarjowe bohate zběrki serbskich ćišćow stachu so sobu ze zakładom za serbske literarne stawizny a słužachu wosebje Korli Awgustej Jenčej při pisanju tutych.
Jeho syn Arnošt Krygar bě runje tak z fararjom w Poršicach a pokročowaše tež z literarnostawizniskim dźěłom swojeho nana.
Neues Lausitzer Magazin 20, str.
Ludmila Mětškowa: Krygar, Hendrich Awgust.
Grodkowski spjaty jězor je kumštny jězor w Delnjej Łužicy na juhowuchodźe Braniborskeje.
Rěčna zawěra słuži hromadźe z Budyskej a Kwětanečanskej hłownje zastaranju brunicowych milinarnjow z wodu, škitej před wulkej wodu wosebje w Błótach, dobywanju miliny a wočerstwjenju.
Sydom kilometrow dołhi spjaty jězor nadeńdźe so při Sprjewi, šěsć kilometrow sewjernje Grodkowskeho stareho města.
Južna połojca słuša do měšćanskeho teritorija, sewjerna ke gmejnje Kopańce.
Hromadźe z pobrjohom steji jězor pod přirodoškitom.
Jeničke sydlišćo, kotrež měješe so za spjaty jězor wopušćeć, bě mała wjeska Nowy młyn.
Spjaty jězor je z 9,33 km² po přestrjeni najwjetši we Łužicy a cyłej Braniborskej, najwjetši při Sprjewi a štwórty najwjetši w cyłej Němskej.
Wón ma maksimalny wolumen wot 42,7 milionow m³.
Ajaccio je po wobydlerstwje najwjetše město a zarjadniske sydło k Francoskej słušaceje kupy Korsiki w Srjedźnym morju.
Wone nadeńdźe so při zapadnym pobrjoze kupy a ma něhdźe 70.000 wobydlerjow.
Město leži při sewjernym brjoze mórskeho zaliwa ze samsnym mjenom.
Juhowuchodnje města namaka so mjezynarodne lětanišćo Ajaccio Napoléon Bonaparte, najwjetše a najwažniše lětanišćo na Korsice.
Wikowanski přistaw je druhi najwjetši na kupje, po Bastia.
Korsiska železnica jězdźi mjez Ajacciom a Bastiju.
Městno při zaliwje bě hižo za čas Ptolemeja wobsydlene.
W romskim času wobsteješe tam sydlišćo pod mjenom Adiacium.
Dźensniše město so pak hakle w lěće 1492 wot Genuezow załoži.
Hakle 1768 přińdźeštej město a kupa znowa pod francosku kontrolu.
Wimm. ex W.D.J. Koch) je rostlina ze swójby łušćinowcow.
Jeho hałuzy su hranite, prutojte a zwjetša zrunane.
Młode hałuzy su tróšku židźane kosmate, pozdźišo nahe.
Kćenja su złotožołte, steja na 1 cm dołhich stołpikach po jednym abo po dwěmaj w łopjenowych rozporach a docpěja dołhosć wot hač do 2,5 cm.
Jich kćenjowe łopješka su 4 cm dołhe, płone, na kromje kosmate, hewak nahe.
Próškowe łopješka su kaž časnikowe pjera zakulene.
Płody su wopłonjene łušćiny, kotrež docpěja dołhosć wot hač do 5 cm.
Wón rosće na holach, lěsowych zahonach, pod kerčinami a na nadróžnych kromach.
Chošćowc je w zapadnej, južnej a srjedźnej Europje rozšěrjeny.
We wuchodźe a sewjerje su rědki, dokelž wón ma mału twjerdosć přećiwo mrózej.
Prjedy jeho hałuzy buchu za wjazanje chošćow wužiwane.
Kćenjowe pupki, wotewrjene kwěty a młode płody krótko po wopłodźenju Chošćowc na eksponowanej ekstensiwnej pastwje Ilustracija Kwěty Kwěty W internetowym słowniku: Geißklee Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Donnerhak, Budyšin Völkel, Pawoł: Hornjoserbsko-němski słownik, Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin Hlej wotpowědne dataje we Wikimedia Commons: Chošćowc Chošćowc.
Běła kichawa je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 50 hač 150 cm.
Rostlina ma wjace tołstych korjenjow.
Hwězdate, běłe abo žołtojte, zwonka zelenojte kćenja docpěwaja šěrokosć wot 8 hač 15 mm a steja w kićach, kotrež su k nakónčnej, maksimalnje 50 cm dołhej pakići zjednoćene.
Delnjej kćeni stej dwusplažnej.
Kćenjowe łopješka su ćmowšo žiłowane.
Alkaloidy móžeja samo intaktnu kožu předrěwaja.
Rosće často na łukach a składźišćach za zwěrjata Alpow, na łuhojtych łukach a w łučinowych lěsach blisko Alpow.
Preferuje čerstwe hač mokre, wutkate, zwjetša wapnite pódy.
Mateusz Jakub Morawiecki je pólski manager a politikar strony Prawo i Sprawiedliwość, kiž je wot 11. decembra 2017 jako naslědnik Beaty Szydło z ministerskim prezidentom Pólskeje.
Do toho bě zastupowacy ministerski prezident kaž tež hospodarski a finančny minister w kabineće swojeje předchadnicy.
Morawiecki je syn antikomunistiskeho disidenta Kornela Morawieckeho a angažowaše so w młodych lětach a jako student při Wrócławskej uniwersiće tohorunja za opoziciju w Ludowej republice Pólskej.
1992 dokónči swój studij stawiznow z magistrom.
Po dalšim studiju dósta w lěće 1995 diplom Wrócławskeje hospodarskeje akademije.
Wot 2007 do 2015 bě předsyda třećeje najwjetšeje banki Pólskeje, Bank Zachodni WBK.
Wot 16. nowembra 2015 bě hospodarski minister w kabineće Beaty Szydło, wot 28. septembra 2016 zdobom finančny minister.
25. februara abo 25. małeho róžka je 56. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 309 dnjow hač do kónca lěta.
Hłohonc je ród štomow ze swójby róžowych rostlinow.
Hłohoncołopjenata jabłučina je małki štom.
Šěrozelene łopjena su rězane.
Płody su swětłočerwjene.
Hebridy su skupina kupow před sewjerozapadnym pobrjohom Šotiskeje a słušeja do Britiskich kupow.
Podrjaduja so do Wonkownych a Nutřkownych Hebridow, kiž su dźělene přez mórski přeliw „Little Minch".
Najwyše městno Hebridow je 993 m wysoki Sgurr Alasdair na kupje Skye.
Wot něhdźe 500 kupow je jenož wokoło 70 wobsydlene.
Cyłkownje maja Hebridy wokoło 60.000 wobydlerjow, wot kotrychž rěči wjetšina hišće šotisko-gelsce, wosebje na Wonkownych Hebridach a na kupje Skye.
Zarjadniski centrum kupow je městačko Stornoway na kupje Lewis.
3. meje abo 3. róžownika je 123. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 242 dnjow hač do kónca lěta.
Nowak je serbske a pólske swójbne mjeno slědowacych wosobow: Andreas Nowak Andreas Nowak, bubonar hudźbneje skupiny Silbermond Bjarnat Nowak, towaršnowědnik, 1. sekretar Domowiny Herbert Nowak, farar a literat Jakub Nowak, farar a kulturny prócowar Jakub Nowak-Horjanski, farar, domiznowědnik, spisowaćel Jakub Nowak-Kaščanski, farar, powědančkar Jan Nowak, farar, słownikar Józef Nowak, farar, basnik, dramatikar, redaktor Jurij Nowak, kapłan, redaktor, narodny prócowar Karlo Nowak, wučer, wuměłski moler a grafikar Měrćin Nowak-Njechorński, moler, grafikar, publicist, spisowaćel Němska forma mjena je zwjetša Noack abo Neumann.
Šmica je ród ze swójby słódkich trawow.
Je 499,5 metrow wysoki a na wjeršku steji hórska chata z rozhladnej wěžu.
Pawoł Alwin Mitaš bě serbski wědomostnik, slědźer na polu analytiskeje chemije a profesor.
Wón narodźi so jako syn wučerja w tehdy hišće poměrnje serbskim Dažinje pola Lubija a wopytowaše wot 1883 do 1889 Krajnostawski wučerski seminar w Budyšinje.
Wot 1889 do 1892 dźěłaše jako pomocny wučer při ludowymaj šulomaj w Klukšu a Komorowje.
Připódla wopytowaše na uniwersiće čitanja w předmjeće chemija a zahaji w lěće 1895 tež studij chemije, hačrunjež žanu maturu njeměješe.
Alwin Mitaš bě woženjeny z Doru Marthu, rodźenej Jägerec, a měješe dweju synow Heinz a Helmut, z kotrejuž starši pak hižo zahe zemrě.
Mitaš płaći jako wuznamny chemikar, kiž zaběraše so hłownje z katalyzatorami.
Wón bě mějićel 80 ameriskich patentow a wozjewi nahladnu ličbu wědomostnych spisow.
Titul profesora dósta w lěće 1949 wot krajneho knježerstwa Badensko-Württembergskeje.
W Ludwigshafenje je naměsto po Mitašu pomjenowane.
Disertacija, Leipzig 1902.
Lejnjanski jězor je kumštny jězor we Łužiskej jězorinje, sewjerozapadnje wot Wojerec.
Wjetši dźěl jězora leži w Sakskej a mjeńši časć w Braniborskej.
Jězor nasta z něhdyšeje brunicoweje jamy Košyna, kotraž bu pjelnjena z wodu Čorneho Halštrowa.
Ma přestrjeń wot 6,2 km² a maksimalnu hłubokosć wot 34 metrow.
Při juhowuchodnym brjoze jězora leži wjeska Lejno, na zapadźe braniborska wjeska Košyna, měšćanski dźěl Złeho Komorowa.
Žarnowski kanal zwjaza Lejnjanski ze Sedličanskim jězorom.
Wot lěta 2013 je jězor přez Košynski kanal tež ze susodnym Złokomorowskim jězorom zwjazany.
Rostlina docpěwa wysokosć wot 10 hač 15 cm a twori kupy.
Purpurowe kćenja steja w krótkich, łopjenatych kićach.
Rosće w niskich hórskich połoženjach.
Ho Chi Minh město je najwjetše město a hospodarske srjedźišćo Vietnama, něhdyša stolica Cochinchiny a do apryla 1975 pod starym mjenom stolica Južneho Vietnama.
Město same ma přestrjeń 2043 km² a metropolowy rum ma wjace hač dźewjeć milionow wobydlerjow.
Anadyr je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w Sibirskej na prawym boku Anadyra a při brjoze Beringoweho morja něhdźe 12600 kilometrow wuchodnje Moskwy a něhdźe 1500 kilometrow sewjerowuchodnje Magadana.
Je najwjetše město a stolica Awtonomneho wokrjesa Čukčow.
Sydlišćo je so w lěće 1889 załožiło a ma wot lěta 1965 měšćanske prawa.
1046 Edwin je asteroid, kotryž ma přeměr 121 km a kotryž wotkry George Van Biesbroeck 1. decembra 1924.
Donnerhak, Budyšin Hlej wotpowědne dataje we Wikimedia Commons: Wapnowy hórkowc Wapnowy hórkowc.
Komorovice je wjesna gmejna w Čěskej.
Leži 573 m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe dwěsćě wobydlerjow.
W lětomaj 1918-1919 bě wona předsydka nowozałoženeje Komunistiskeje strony Němskeje.
Na to přizamkny hač do 1971 studij filozofije a teologije w Jarobrodźe, běše 1971/72 hladar chorych w Kamjenicy, hdźež 1972 maturu na ludowej uniwersiće nachwata.
Po tym běše wón dramaturgiski asistent w Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle, studowaše wot lěta 1975 do 1980 dźiwadłowe wědomosće w Lipsku a skutkowaše na to jako dramaturg.
Benedikt Dyrlich bě w času politiskeho přewróta w opozicionalnej Serbskej ludowej zhromadźiznje aktiwny a mjez 1990 a 1994 zapósłanc frakcije SPD w sakskim krajnym sejmje.
Wot 1995 do 2014 skutkowaše wón zdobom jako předsyda Zwjazka serbskich wuměłcow.
Dyrlich je nošer wustawoweje medalje Swobodneho stata Sakskeje a Myta Ćišinskeho.
Wón je zmandźeleny z Moniku, rodź.
Rozowskec, ma dweju dorosćeneju synow a bydli w Drježdźanach.
Druhi serbski terminus je pozdatny płód.
Awtonomna regiona wobsahuje pjeć wobsydlenych kupow Mallorca, Menorca, Ibiza, Formentera a Cabrera kaž tež 146 njewobsydlenych kupow.
Najwjetša kupa je Mallorca z přestrjenju wot 3.620 km²; cyłkowna přestrjeń je 4.992 km².
Kupy su mjez 90 a 200 km zdalene wot španiskeje twjerdźe.
Skandinawiska połkupa je połkupa na sewjeru Europy.
Leža na njej Norwegska, Šwedska a dźěl Finskeje.
Skandinawiska połkupa je něhdźe 1850 kilometrow dołha a 370 hač 805 kilometrow šěroka.
Na juhowuchodźe mjezuje z Baltiskim morjom a z jeho Bottniskim zaliwom.
Na zapadźe a juhozapadźe mjezuje ze Sewjernym morjom.
Leži w juhowuchodźe Sibirskeje a mjezuje na juhu z Chinskej.
Rěka Amur twori tam rusko-chinsku hranicu.
Zarjadniske sydło a zdobom jeničke wulkoměsto je Blagowešćensk.
W lěće 2010 měješe Oblasć Amur 830.103 wobydlerjow.
Obojań je město w Ruskej federaciji.
Pargolowo je sydlišćo w Ruskej federaciji.
Wón je so w Běłohródskim měšćanskim wobwodźe Zemun narostł a studowaše prawnistwo na Běłohródskej uniwersiće.
W lěće 1993 zastupi do nacionalistiskeje Serbiskeje radikalneje strony a bu k prěnjemu razej woleny do serbiskeho sejma.
1995 sta so w starobje jenož 25 lět z generalnym sekretarom strony.
W knježerstwje Mirka Marjanovića bě wot 1998 do 2000 z informaciskim ministrom.
2004 a 2008 přěhra dwójce přećiwo kandidatam Demokratiskeje strony při wólbach za měšćanostu Běłohroda.
W lěće 2008 přestupi k nowej stronje SNS Tomislava Nikolića.
Wot 27. julija 2012 bě jako naslědnik Ivica Dačić zastupowacy ministerski prezident a zdobom hač do septembra 2013 zakitowanski minister.
Je zarjadniske sydło Podgorenskeho rajona.
Leži při rěce Suchaja Rossoš, přitoku Dona, něhdźe 190 kilometrow južnje Woronježa.
Z nich su 86 % Ukrainojo.
Sydlišćo je so w lěće 1740 załožiło a ma wot lěta 1958 měšćanske prawa.
Leonid Makarowyč Krawčuk je ukrainski politikar.
Leži něhdźe 180 kilometrow sewjerozapadnje Sumow.
Ma něhdźe 77 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1739 załožiło a ma wot lěta 1924 měšćanske prawa.
Corinna Harfouch (rodź.
Dwułopjenata kokulinda je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 15 hač 45 cm.
Zwonkowne tři kćenjowe łopješka su lancetojte, wotstejace, mjeztym zo znutřkownej kćenjowej łopješce stej krótšej, wušej a horje měrjenej.
Kašćiki próšnikow steja wusko jedyn při druhim a nimale paralelnje.
Kćenja wonja wosebje po nocach kaž całtki.
Rosće w swětłych lěsach, holach, na suchich trawnikach a płonych tymjenjach.
Kasli je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1747 załožiło a ma wot lěta 1942 měšćanske prawa.
Nowoaltajsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži při rěce Ob w Altajskim regionje něhdźe 12 kilometrow wuchodnje Barnaula a ma něhdźe 73 tysac wobydlerjow.
Oljokminsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije w Jakutskej.
Leži nad rěku Lena něhdźe 500 kilometrow zapadnje Jakutska a ma něhdźe dźewjeć tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1635 załožiło jako zepěranišćo Kozakow a ma wot lěta 1783 měšćanske prawa.
Linz je město na sewjeru Awstriskeje a krajna stolica Hornjeje Awstriskeje.
Z 200.000 wobydlerjemi je po Wienje a Grazu třeće najwjetše město Awstriskeje.
Metropolowy rum je z wjace hač 760.000 wobydlerjemi druhi najwjetši w kraju.
Město leži na woběmaj brjohomaj Dunaja w Linzskej žłobinje a je wuznamne industrijne stejišćo.
Město naspomni so prěni raz hižo za čas Romjanow jako Lentia.
W 13. lětstotku so město po planje natwari.
Kónc 15. lětstotka bě Linz mjez 1489 a 1493 pod kejžorom Bjedrichom III. samo rezidenca Swjateho romskeho mócnarstwa.
Srjedź 19. lětstotka zahaji so industrializacija ze załoženjom łódźnicy a lokomotiwoweje fabriki.
Wot lěta 1923 je Linz wulkoměsto z wjace hač sto tysac wobydlerjemi.
W lěće 2009 bě město hromadźe z litawskej stolicu Vilnius kulturna stolica Europy.
Su swětodaloko wosebje w subtropiskich přibrjóžnych kónčinach žiwy.
Yardımlı je městačko na juhu Azerbajdźana, při samej iranskej hranicy.
Leži něhdźe 290 kilometrow juhozapadnje Bakuwa a něhdźe 80 kilometrow juhozapadnje Masallıja.
Ma sydom tysac wobydlerjow.
Drobna šlinčina je rostlina ze swójby łušćinowcow.
Drobna šlinčina je ležaca hač wustupowaca rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 5 hač 25 cm.
Pódlanske łopješka su cyłokromne abo maja krótke zubki.
Žołte kćenja docpěwaja dołhosć wot 3 hač 5 mm a steja po třoch hač po wosmjoch w hłójčkach.
Rosće na wapnitych suchich trawnikach, pěskowych nawěwach, wowčich pastwach a pućach.
52.3-3.6 Koordinaty: 52° S, 4° Z Waliziska je jedyn wot štyrjoch dźělow Zjednoćeneho kralestwa a leži na juhozapadźe kupy Wulkobritaniskeje při Irskim morju.
Stolica je Cardiff.
Hamtskej rěči Waliziskeje stej walizišćina a jendźelšćina.
Němska demokratiska republika běše socialistiski stat w srjedźnej Europje, na teritoriju dźensnišich němskich zwjazkowych krajow Sakskeje, Braniborskeje, Durinskeje, Mecklenburgsko-Předpomorskeje a Saksko-Anhaltskeje kaž tež we wuchodnym dźělu Berlina.
Najwažniša knježaca strona bě Zjednoćena socialistiska strona Němskeje, kotraž je w Narodnej Fronće ze slědowacymi stronami knježiła: CDU DBD LDPD NDPD Němska demokratiska republika wobsteješe wot 7. oktobra 1949 hač do 2. oktobra 1990.
Dnja 3. oktobra 1990 přistupi Zwjazkowej republice Němskej.
10. februara abo 10. małeho róžka je 41. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 324 dnjow hač do kónca lěta.
Katolski Posoł je časopis katolskich Serbow, kotryž tydźensce w hornjoserbšćinje wuńdźe.
Časopis wudawa Towarstwo Cyrila a Metoda z.t. a ma prawidłowny nakład něhdźe 2.150 eksemplarow.
Prjedy wukonješe tute dźěło wot lěta 1978 Baćoński farar Gerat Wornar.
Na iniciatiwu Michała Hórnika wuńdźe w lěće 1863 prěnje čisło Katolskeho Posoła, wudawane wot 1862 załoženeho Towarstwa swjateju Cyrilla a Methoda.
Za čas nacionalsocialistow so cyrkwinska nowina w lěće 1939 zakaza.
Katolski Posoł wuńdźe po wójnje hakle 1950 zaso, podleži pak statnej nowinarskej censury.
Leži při rěce Hajčur něhdźe 100 kilometrow wuchodnje wot města Zaporižžja.
Sydlišćo je so w lěće 1785 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
15. januara abo 15. wulkeho róžka je pjatnaty dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 350 dnjow hač do kónca lěta.
Hórska serlica je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 5 hač 30 cm.
Delnje łopjena steja po štyrjoch w mutličkach.
Płód je zornaty-hruby.
Preferuje ćopłe, słónčne, suche, zwjetša wapnite, čumpate pódy.
Cuzy kobołk je wjacelětna, zelišćowa rostlina.
Cuzy kobołk docpěje wysokosć wot 30 - 60 cm.
Rostlina je na wysokich hórstwach Europy a Azije.
Leži na juhowuchodźe pusćiny pod mjenom Hlódna Stepa něhdźe 60 kilometrow juhowuchodnje Gulistona.
Sydlišćo je so w lěće 1972 załožiło a ma wot lěta 1972 měšćanske prawa.
Bahnowa pyskawa Bruna pyskawa Łučna pyskawa Krejojta pyskawa Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Wón płaći jako jedyn z najwliwnišich hudźbnikow 20. lětstotka.
Za „swoje poetiske nowotwórby we wulkej ameriskej songowej tradiciji" spožči so jemu w lěće 2016 Nobelowe myto za literaturu.
Dylan je spěwar a hraje gitaru, hubnu harmoniku, pišćele kaž tež klawěr.
Po prěnich wuspěchach we folku přiwobroći so srjedź 1960tych lět rockowej hudźbje, steji pak tež w tradicijach druhich směrow kaž country, blues abo gospel.
Leži něhdźe 20 kilometrow juhowuchodnje Donjecka.
Wot lěta 2014 słuša Mospyne k njepřipóznatej separatistiskej „Ludowej republice Donjeck".
Je zarjadniske sydło Akmenskeho rajona.
Leži něhdźe 60 kilometrow sewjerozapadnje wot města Šiauliai a něhdźe 40 kilometrow wuchodnje wot města Mažeikiai.
Dubrowka je ród ze swójby słódkich trawow.
65-18 Koordinaty: 65° S, 18° Z Islandska je kupowy stat z něhdźe 300.000 wobydlerjemi w sewjernym dźělu Atlantiskeho oceana, mjez Skandinawiskej a Grönlandskej.
Jeho hłowne a najwjetše město je Reykjavík při juhozapadnym brjoze.
Hłowna kupa Islandskeje je zdobom najwjetša wulkaniska kupa na swěće.
Islandska je załoženski čłon NATO.
CIA World Factbook: Trochowanje za 2015  Commons: Islandska – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Staty a wotwisne teritorije w Europje Staty • Albanska • Andorra • Awstriska • Belgiska • Běłoruska • Bołharska • Bosniska a Hercegowina • Čěska republika • Čorna Hora • Danska • Estiska • Finska • Francoska • Grjekska • Chorwatska • Irska • Islandska • Italska • Letiska • Liechtenstein • Litawska • Luxemburgska • Madźarska • Malta • Moldawska • Monaco • Němska • Nižozemska • Norwegska • Pólska • Portugalska • Rumunska • Ruska1 • San Marino • Serbiska • Sewjerna Makedonska • Słowakska • Słowjenska • Španiska • Šwedska • Šwicarska • Turkowska1 • Ukraina • Vatikanske město • Zjednoćene kralestwo Zwadne teritorije: Kosowo • Podnisterska Druhe teritorije: Åland • Baskiska • Bretanja • Ferejske kupy • Friziska • Friulska • Gagauska • Galicija • Gibraltar • Guernsey • Jendźelska • Jersey • Katalanska • Korniska • Łužica • Man • Sewjerna Irska • Svalbard • Šotiska • Waliziska 1 Leži zdźěla w Aziji.
Irak je njewotwisny stat w juhozapadnej Aziji abo na Bliskim wuchodźe w starej Mezopotamiskej.
Jeho susodźa su na juhu Kuwait a Sawdi-Arabska, na zapadźe Jordaniska, na sewjerozapadźe Syriska, na sewjeru Turkowska a na wuchodźe Iran.
Na samym juhu ma Irak přistup k Persiskemu golfej.
Dźensniši Irak nasta w lěće 1920 z třoch osmaniskich prowincow Bagdad, Basra a Mossul.
Mjez 1979 a 2003 knježeše Saddam Husein jako diktator.
Pod jeho knježerstwom wjedźeše Irak wójnu přećiwo Iranej kaž tež dwójce přećiwo mjezynarodnej koaliciji pod wjednistwom Zjednoćenych statow.
Wot kónca Huseinoweho knježerstwo knježi w někotrych kónčinach Iraka byrgarska wójna.
Wot 2014 su kónčiny na sewjerozapadźe kraja pod kontrolu tak mjenowaneho „Islamskeho stata".
Sewjerna Irska je kraj a dźěl Zjednoćeneho kralestwa.
Nadeńdźe so w sewjerowuchodnym dźělu kupy Irska a mjezuje na juhu a zapadźe z Irskej republiku.
Ma přestrjeń 13 843 km² a někak 1,8 milionow wobydlerjow.
Hłowne a najwjetše město je Belfast.
Běła cycawka je wjacelětna, zelišćowa, zymokruta rostlina.
Stołpiki su najčasćišo jednore a štyrihranite.
Łopjena su napřećostejne, stołpikate, třiróžkate-owalne, na spódku słabje wutrobojte, na kromje hrubje rězate, dołho kónčkojte a docpěja dołhosć mjezy 3 a 7 cm.
Rostlina kćěje wot apryla hač do awgusta.
Keluch je likojty z njerunymi wótrymi zubkami.
Hornja huba ma dołhe kosmy.
Srjedźne lapy su nutř rězane a 2-kónčkate.
Kćenja ze jara cokorowym nektarom buchu wosebje wot čmjełow wopróšene.
Běła cycawka je picowanska rostlina za pčoły a za čmjeły.
Běła cycawka rosće pod kerčinami, płotami, na pućowych kromach, na smjećišćach, lěsnych kromach, w přirowach, na murjach, hnójnych hromadach, w juchowych jamach.
Běła cycawka je we wulkich dźělach Europy, sewjernej a wuchodnej Aziji rozšěrjeny.
Kćenja hižo za čas srjedźowěka bu k hojenskim zaměram wužiwane, kaž na při. přećiwo tuberkulozy, infekcijam dychanskich pućow atd.
Mjezuje z Burkinu na sewjeru, z Togom na wuchodźe a ze Słonowinowym pobrjohom na zapadźe.
Stolica a najwjetše město je Accra, kotrež so při pobrjoze Atlantiskeho oceana w juhu kraja nadeńdźe.
Hač do lěta 1957 běše Ghana jako Złoty pobrjóh britiska kolonija.
Najwyše městno je Mount Afadjato.
Spjaty jězor při rěce Volta je najwjetša wodźizna Ghany a wot swojeho zahajenja w lěće 1966 zdobom najwjetši kumštny jězor na cyłym swěće.
Jehły su zwjetša jedyn raz wokoło wóski wjerćane.
A wone steja po dwěmaj na krótkich wurostkach a docpěwaja dołhosć wot 3 hač 7 cm.
Kćěje wot meje hač junija, mjeztym kćěw w starobje wot 30 hač 70 lět započina.
Njeličomne próški maja dwaj powětrowej měchaj, a tohodla su jara lochke.
Hable su kulojte hač jejkojte, na bazy zwjetša křiwe a docpěwaja dołhosć wot 2,5 hač 6 cm.
Symjenja hakle w druhim lěću po kćěwje dozrawja.
Rosće w přirodźe na skałach, łukach, w nahłych zwisach a tymjenjach.
Preferuje skerje ćopliše, suche pódy a potrjebuje wjele swětła.
Łažawy tryčk je trajne zelo abo kerk, kotryž docpěwa wysokosć wot 30 hač 60cm.
Stołpiki su ležace abo stupace.
Delnje łopjena su 3-ličbne a hornje su jednore.
Kćenja su róžojte, rědko nimale běłe.
Rosće na suchich trawnikach a pastwach, pućach a skłoninach.
Preferuje ćopłe, w prawej měrje suche, často ćežkich pódach.
Falk Neubert je něhdyši sakski politikar Lěwicy, kiž bě wot 1999 do 2017 přez krajnu lisćinu woleny zapósłanc sakskeho krajneho sejma a rěčnik swojeje frakcije za medijowu politiku.
W lěće 2017 złoži swój mandat.
Wukubłany kuchar a komunikaciski wědomostnik Neubert je nježenjeny, nan jednoho dźěsća a bydli w Mittweidźe.
Jako wudwór woznamjenjenja so wjetši hospodarski statok abo ratarske kubło, kotrež podsteji ryćerkubłu abo druhemu knjezej.
Tak mějachu tež wjetše hrody – kaž na přikład Budyski – swoje wudwory, zo bychu so zežiwili.
Vorjohann je diplomowany ludowy hospodar a politologa.
Wón je woženjeny a ma dwě dźěsći.
Vorjohann je wot lěta 2005 z čłonom CDU.
Kruwowka je ród ze swójby nalikowych rostlinow.
Kitkaty rupik je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 10 hač 40 cm.
Kćenja docpěwaja wulkosć wot 0,8 hač 1,5 cm.
Rosće w skalnych škałbach, skalnych hłowach a skalnych trawnikach srjedźnych horinow a Alpow hač do wysokosćow wot 1300-3400 m.
Rostlina je w horinach Europy rozšěrjena.
Šćětkowy lišćak je ród ze swójby słódkich trawow.
Nadeńdźe so při zapadnym brjoze najwjetšeje kupy Njazidja, kotraž je tež znata pod swojim francoskim mjenom Grande Comore.
Město leži pod aktiwnym wulkanom Karthala, kotryž wot 19. lětstotka hižo dwaceći króć wubuchny, dotal posledni raz w lěće 2016.
Dla bliskosće kupow k ekwatorej su tež cyklony huste.
Sydlišćo je so prawdźepodobnje w 10. lětstotku wot arabskich sydlerjow załožiło a wuwiwaše so w 15. lětstotku pod wliwom arabskich a persiskich překupcow k wikowanskemu stejišću.
Łuknadź je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 50 cm.
W hornim dźělu stołpiki su rozhałužkowane.
Hornje łopjena su sedźace.
Wona maja 5 šěroko-owalnych, tučnje błyšćacych kćenjowych łopjenow.
Kćenja buchu wot insektow wopróšene, při čimž wone přez sylnu žołtu barbu, ale tež přez UV-reflektowace brěčkowe znamješka namakaja puć k nektarej.
Wón rosće na brjohach rěčkow, na mokrych łukach a rěčnych lěsach.
Preferuje mokre, wutkate a bazowe hlinjane a běłohlinowe pódy.
Bahnowy łuknadź je w Europje, w Alpach we wysokosćach wot hač do 2400 m, sewjernej Aziji a Americe rozšěrjeny.
Je najlóši drohopłun.
Chemiske wjazby njejsu znate dla jeho inertnosće.
Helium nastawa za čas jadroweje fuzije w hwězdach.
Leži we wuchodnym dźělu Hornjołužiskich honow we wysokosći 225 m nad mórskej hładźinu wyše Kotołki.
Susodne wjeski su Łusk w sewjeru, Špikały w juhowuchodźe, Wujezd w juhu a Kołwaz w juhozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Czornaw je z lěta 1381.
Ležownostne knjejstwo we wsy měješe přez lětstotki Čornjowske ryćerkubło.
We 1880tych lětach měješe wjes po Mukowej statistice cyłkownje 189 wobydlerjow, z nich 167 Serbow a 22 Němcow.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot hišće 62,3 %.
Při gmejnskej reformje 1994 bu přerjadowany do Bukečanskeje gmejny.
Hižo ze starodawna bě słušał do Bukečanskeje wosady.
Wona bu załožena 2. decembra 1409 a je tuž po Heidelbergskej druha najstarša uniwersita na dźensnišim teritoriju Němskeje.
Lipšćanska uniwersita je wot lěta 1951 stejišćo jeničkeho instituta za sorabistiku na swěće.
Bójswecy su wjeska z 59 wobydlerjemi w juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słušeja wot 1. januara 2010 k městu Šěrachow-Korzym a leža 260 m nad mórskej hładźinu při rěčce Butrowa woda.
Hač do lěta 1934 běchu samostatna gmejna a po tym wjesny dźěl Korzymja.
Susodne wjeski su sydlišćo Słónčna Hora w sewjerowuchodźe, Korzym w juhu a město Wjelećin w zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Basslewicz je z lěta 1433.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 78 wobydlerjow, mjez nimi 64 Serbow.
Bójswecy běchu tehdy najjužniša wjes serbskeho jadroweho rěčneho ruma.
Dźensa leža zwonka oficielneho serbskeho sydlenskeho ruma.
Filip Jakubaš – wučer a słownikar Józef Jakubaš – farar, basnik, spisowaćel staw: 9. meje 2011; Wuslědki censusa 2011 za Šěrachow-Korzym Křesćan Bohuwěr Pful: Łužiski serbski słownik.
Protyka za lěto 1907 30. měrca: W Chrósćicach załoži so towarstwo Serbska Pčólnica z předsydu Pětrom Hilu.
11. awgusta: W Bukecach wotměje so pod nawodom Jana Cyža 33.
29. nowembra: W Pančicach załoži so Serbske spěwarske towarstwo Lipa Serbska z dirigentom Jurjom Słodeńkom.
Minusinsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije w Krasnojarskim regionje.
Leži při rěce Jenisej něhdźe 420 kilometrow južnje Krasnojarska a 25 kilometrow wuchodnje Abakana.
Sydlišćo je so w lěće 1739 załožiło a ma wot lěta 1822 měšćanske prawa.
Ust-Ilimsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1966 załožiło a ma wot lěta 1973 měšćanske prawa.
Jelizowo je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w Sibirskej na połkupje Kamčatka w Kamčatskim regionje něhdźe 30 kilometrow zapadnje Petropawlowska-Kamčatskeho.
Sydlišćo je so w lěće 1848 pod mjenom Staryj Ostrog załožiło a ma wot lěta 1975 měšćanske prawa.
Sewjerny čop je we wobchadnej rěči najsewjerniši dypk na zemi.
Nimo toho wobstejitej arktiski magnetowy čop a arktiski geomagnetiski čop.
Tuchwilu nadeńdu so wšě štyri čopy sewjerneje hemisfery po kóždej definiciji w Sewjernym polarnym oceanje resp. na jednej z jeho kupow.
Je zarjadniske sydło Babrujskeho rajona.
Leži při rěce Bjarezina něhdźe 110 kilometrow juhozapadnje Mahiljowa.
Přez město wjedźetej dalokodróha a železniska čara z Minska do Homela.
Ma něhdźe 217 tysac wobydlerjow.
Jako tajki je wón wobstatk Sewjerozapadneje pasaže, najkrótšeho zwiska mjez Atlantikom a Pacifikom.
Zapadny pobrjóh na połkupje Čukotka słuša k Awtonomnemu wokrjesej Čukčow w Ruskej, wuchodna strona k zwjazkowemu statej Alaska w Zjednoćenych statach.
Na najwušim městnje – mjez najwuchodnišim dypkom Azije a najzapadnišim Ameriki – stej wobě stronje 82 kilometrow wot so zdalenej.
Přerězna hłubokosć přeliwa je jenož 30 do 50 metrow.
Přez Beringowy přeliw běži mjezynarodna datumowa hranica.
Před 10.000 lětami wobsteješe na městnje dźensnišeho přeliwa zwisk mjez kontinentomaj, kotryž zmóžni tehdy tež wobsydlenje Sewjerneje Ameriki.
Leži pod Kawkazom něhdźe 50 kilometrow wuchodnje Nalčika.
Sydlišćo je so w lěće 1876 załožiło jako wjes Murtazowo a ma wot lěta 1967 měšćanske prawa.
Leži při rěce Garonne a je wuznamny přistaw při Atlantiskim oceanje.
Stary přistaw słuša wot lěta 2007 k swětowemu namrěwstwu UNESCO.
Wobmjezowanje regiona njeje jednotne, zwjetša liča so pak slědowace staty k srjedźnej Aziji:  Kazachstan  Kirgiska  Tadźikistan  Turkmenistan  Uzbekistan Tute kraje běchu hač do lěta 1991 dźěl Sowjetskeho zwjazka a maja dohromady nimale 70 milionow wobydlerjow.
Wotwisnje wot definicije liča so druhdy tež dźěle susodnych krajow Chiny, Mongolskeje, Afghanistana a Irana k srjedźnej Aziji.
Po kóždej definiciji su typiske za geografiju srjedźneje Azije předewšěm wulke pusćiny kaž na přikład Karakum a Kyzylkum, stepy kaž tež wysoke horiny, kotrež jadrowy region wobdawaja.
Su to předewšěm Altaj na wuchodźe, Tienšan a Pamir na juhowuchodźe, kaž tež Hindukuš a Kopet-Dag na juhu.
Jeničkej wuznamnej rěce stej Amudarja a Syrdarja, kotrejž wuliwaštej so wobě hač do druheje połojcy 20. lětstotka do Aralskeho jězora, něhdy najwjetšeje wodźizny w srjedźnej Aziji, kotryž je mjeztym nimale dospołnje wuschnył.
Na zapadźe twori Kaspiske morjo přirodnu hranicu.
Mjez srjedźnej Aziju a sewjernje ležacej Sibirskej njewobsteji žana přirodna hranica.
K tomu přińdu rěče něhdyšich imperijow respektiwnje dźensnišich wulkich narodnych statow, potajkim předewšěm rušćina a chinšćina.
Najwjetši dźěl ludnosće je islamskeje wěry.
Najwjetšej měsće srjedźneje Azije stej uzbekska stolica Taškent z něhdźe 2,5 milionami a něhdyša kazachska stolica Almaty z 1,8 milionami wobydlerjow.
Wokrjes ma 135.000 wobydlerjow a přestrjeń wot 1587 kwadratnych kilometrow.
Powiat wobsteji z třinaće gmejnow, z nich štyri měšćansko-wjesne gmejny a dźewjeć wjesnych gmejnow.
Najwjetši dźěl wokrjesa je oficielnje dwurěčny pólsko-němski.
Němski podźěl wobydlerstwa wučini w tutych gmejnach wjace hač 20 %.
Křćeńca je křesćanski ritus, kotryž wobsteji wot časa Noweho zakonja.
Křćeńca woznamjenjenja přiwzaće křćency do zhromadźenstwa křesćanow.
Wuměnjenja, wotběh a wuskutki křćeńcy so po konfesijach rozeznawaja.
Swjedźeń křćeńcy rěka křćizna.
Abraham Frencel bě serbski ewangelski farar, sorabist, rěčespytnik a uniwersalny slědźer.
Wón bě syn Michała Frencela.
Wopytawši gymnazij w Budyšinje studowaše w lětach 1679–1682 we Wittenbergu teologiju.
1684 nastupi farske městno w Husčanskej wosadźe a wot 1686 bě hač do swojeje smjerće 1740 farar w Šunowje pola Berzdorfa, kotryž ležeše tehdy hižo za hranicami dwurěčneje Łužicy.
Frencel bě najpłódniši slědźer swojeje doby, přirunowaše serbšćinu z druhimi słowjanskimi rěčemi, ale tež z hebrejšćinu.
Wulki dźěl z jeho dźěłow pak zawosta w rukopisu.
Rudolf Jenč: Po slědach Abrahama Frencla.
W: Rozhlad 59. str.
Jan Petr: Abraham Frencel.
Wrocław/Warszawa/Kraków: Ossolineum, 1967.
Wrocław/Warszawa/Kraków: Ossolineum, 1978.
Dalše serbske mjena su brunawka, hłowjace zelo a mrětwowe zelo.
Mały jězončik je trajne zelo, kotrež docpěwaja wysokosć wot 5 hač 30 cm.
Rostlina je rozpjeršenje kosmata a ma nadzemske wuběžki.
Łopjena su cyłokromne abo krótko zubate a dołhojće-jejkojte a docpěwaja dołhosć wot 2 hač 4 cm..
Krónowe rołka je zrunana.
Rosće na łukach, pastwach, w parkach, na zahrodowych trawnikach, brjohach a lěsnych pućach.
Preferuje čerstwe abo włóžne pódy na swětłych stejnišćach.
Jeho horni por łopjenow je wotsunjeny.
Zahrodna mjetlička je wjacelětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 60 cm.
Rostlina wutwori wotnožki.
Stołpiki rostu z ricomow.
Donnerhak, Budyšin Krasna česnička.
Dalše serbske mjeno je figowy kaktus.
Alersandrowsk je město w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w zapadnym předkraju Uralskich horin w Permskim regionje při rěce Lytwa něhdźe 180 kilometrow wuchodnje Perma.
Sydlišćo je so w lěće 1783 załožiło a ma wot lěta 1951 měšćanske prawa.
Kibuš je wjes a wot lěta 2003 měšćanski dźěl Choćebuza w braniborskej Delnjej Łužicy.
Ma něhdźe 1.300 wobydlerjow a nadeńdźe so juhowuchodnje Choćebuskeho centruma při prawym brjoze Sprjewje.
Susodne wjeski su Rogeńc na sewjeru, Kórjeń na wuchodźe, Gołynk na juhu a Módłej na zapadnym brjoze Sprjewje.
Wjes naspomni so prěni raz w lěće 1427.
Po statistice Arnošta Muki bě Kibuš we 1880tych lětach hišće ryzy serbska wjes z 316 wobydlerjemi.
Wón je jenička družina w rodźe Melittis.
424, pod hesłom Weiße Nesselblume, Bienensaug.
Družiny su jednolětne abo wjacelětne rostliny, kotrež su na ameriskim kontinenće domjace.
Rostliny su zwjetša kosmate.
Stołpiki su dołhe a hrube.
Kosmate łopjena su zwjetša lěpjate, cyłokromne abo zubate.
Kćenja wutworja wulke złotožołte kćenjowe hłójčki.
Wone steja po jednym abo w čumpatych wokołkojtych kićach.
W rodźe słónčnicow je něhdźe 52 hač 67 družinow: Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Magadan je město a přistaw w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1929 załožiło a ma wot lěta 1939 měšćanske prawa.
Jeho mjeno rezultuje z fakta, zo bě wón sedmy měsac romskeje protyki mjeztym zo měrc bě prěni, před dodaćom januara a februara.
September je nazymski měsac w sewjernej hemisferje a nalětni měsac w južnej hemisferje.
Codiakalnej znamjeni w septembrje stej Knježna a Waha.
Franka Potente je němska filmowa hrajerka.
Krušwa je płód krušwiny.
Krušwa někotre witaminy a balastowe maćizny wobsahuje.
Krušwy bu njewarjene jědźene abo k brěčce abo kompotej předźěłane.
Na rozdźěl wot jabłukow so njehodźa dołho chować.
Liškow bě wjes a samostatna gmejna w Delnjej Łužicy, kotraž bu w lětomaj 1982 a 1983 wotbagrowana.
Po hamtskich ličbach dyrbješe so 255 wobydlerjow přesydlić, při čimž bě dźěl Liškowčanow wjes hižo po wozjewjenju brunicoweho plana w lěće 1972 wopušćił.
Wobydlerjo přesydlichu so zwjetša do Choćebuskich nowotwarskich štwórćow.
Liškow ležeše sewjerowuchodnje Choćebuza.
Wjeska naspomni so prěni raz w lěće 1351 jako Grozßen Lisekow a bě hižo w 15. lětstotku wosadna wjes.
Wjesne mjeno pochadźeše prěnjotnje najskerje wot słowa „lěsk" abo „lěska" a nic wot liški.
Liškow bě dróhowc a podsteješe hač do lěta 1574 Choćebuskemu hamtej a po tym hač do lěta 1832 Picnjanskemu.
Do wulkeje Liškowskeje wosady słušachu wokolne wsy Liškowk, Šlichow, Tšawnica, Klinka, Groźišćo, Móst a Barbuk.
W lěće 2013 woswjećichu składnostnje 16. dnja wotbagrowanych wsow wopomnjenski kamjeń na městnje něhdyšeho Liškowa.
Wobydlerstwo bě hač do 20. lětstotka přewažnje serbske.
Po Mukowej Statistice Łužiskich Serbow měješe Liškow w lěće 1884/85 cyłkownje 521 wobydlerjow, z kotrychž rěčeše 511 serbsce.
Vindeballe je sydlišćo w Danskej, na kupje Ærø w regionje Južna Danska.
Ma 225 wobydlerjow.
Pakić je kwětnistwo, při kotrymž bóčne wóski njesu jednore abo rozhałuzowane kiće.
Bóčne wóski, ale tež hłowna wóska njesu nakónčne kćenje.
Pakić je jako kwětnistwo daloko rozšěrjena a so namaka na př. při ricinusu, při winowym pruće abo při wowsowych a jahłowych družinach.
Wowča rutwica Čorna bozanka při kćěwje.. a z płodami Jeli zwonkowne kćenja leža wyše hač znutřkowne, tak zo ma formu lika, potom je likowa pakić.
Tajke kwětnistwo maja bahnowa smjetanka, škripiny a syćinowe rostliny.
Leži při rěce Kljazma něhdźe 20 kilometrow sewjernje Moskwy.
Sydlišćo je so w lěće 1573 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Wysock je městačko w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 1.100 wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1532 załožiło a ma wot lěta 1940 měšćanske prawa.
Mjez 1917 a 1940 słušeše k njewotwisnej Finskej.
Hrodźišćo je hornjołužiska wosadna wjes z 246 wobydlerjemi we wuchodźe sakskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša z lěta 1994 k městu Wóspork; hač do toho bě Hrodźišćo samostatna gmejna z wjesnymi dźělemi Chortnicu, Wichowymi a Wuježkom.
Wjes leži wokoło 15 kilometrow wuchodnje wokrjesneho města Budyšin wyše rěki Lubaty, kotraž přeběži tu znatu Hrodźišćansku skału.
Srjedźišćo wsy bu załožene w formje kulowca.
Wjes naspomni so k prěnjemu razej pisomnje w lěće 1222 pod mjenom Gradis a přisłuša tuž najstaršim hornjołužiskim městnam.
Hrodźišćanske hrodźišćo na wuběrnym stejišćo nad Lubatu słužeše pak hižo dawno jako wućek.
Tež swójsku cyrkej měješe Hrodźišćo hižo do 15. lětstotka; ležownostne knjejstwo wukonješe ryćerkubło we wsy samej.
Wot lěta 1903 měješe Hrodźišćo zastanišćo při železniskej čarje Lubij–Bart, kotraž so 1906 hač do Radworja podlěši, hdźež bě z čaru Budyšin–Wojerecy zwjazana.
W juniju 1921 załožichu Serbja z Hrodźišća a wokoliny serbske towarstwo „Zerja" z předsydu Janom Róžu z Chortnicy.
Kónc 19. lětstotka bě w Hrodźišću po podaćach Arnošta Muki 390 wobydlerjow žiwe, mjenujcy 338 Serbow a 52 Němcow.
Rěčna změna k němčinje so hłownje hižo w prěnjej połojcy 20. lětstotka wotmě.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 32,3 %.
Ewangelska wosadna cyrkej, kotraž bu w lěće 1902 natwarjena Hrodźišćanske hrodźišćo Napohlad ze zapada Skała a hród w lěće 1775 Christa Kämpfe, Trudla Malinkowa: Gröditzer Geschichten.
Lusatia-Verlag, 2014.
Lětopis B 35, str.
Trudla Malinkowa: Hrodźišćo.
W Rozhledźe 6/1994, str.
Krautiger Backenklee) je rostlina ze swójby łušćinowcow.
Świdnica je město z nimale 60.000 wobydlerjemi w pólskim wojewódstwje Delnja Šleska a zarjadniske sydło wokrjesa ze samsnym mjenom.
Nadeńdźe so na juhozapadźe Pólskeje při rěce Bystrzycy pod Sowjacymi horinami.
Město bě wot lěta 1291 z rezidencu wojewódstwa Świdnica.
Ewangelska měrowa cyrkej w nutřkownym měsće steji wot 2001 na UNESCO-lisćinje swětoweho kulturneho herbstwa.
Łopjeno je asimilaciski organ wyšich rostlinow a wobsahuje zwjetša zeleny chlorofyl.
Sedźa na kolenkach wubitkoweje wóski.
Tambow je město w Ruskej federaciji.
Leži 460 kilometrow južnje wot Moskwy w europskim dźělu Ruskeje a ma něhdźe 288 tysac wobydlerjow.
Sobolkecy su wjes na wuchodźe Hornjeje Łužicy.
Leža w Žarowskim wokrjesu w pólskim Lubušskim wojewódstwje a słušeja ke gmejnje Přibuz.
Maja sto wobydlerjow.
Wjes leži napřećo Łodnjowej při prawym brjoze Łužiskeje Nysy, kotraž twori tule hranicu z Němskej.
Hač do lěta 1945 běchu Sobolkecy dźěl Němskeje, wot toho časa słušeja k Pólskej Jurij Kral: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
Ľudovít Štúr bě wuznamna wosobina słowakskeho narodneho wozrodźenja w 19. lětstotku.
Jako rěčespytnik, spisowaćel a politikar w tehdyšej Rakusko-Wuherskej wuwiwaše dźensnišu słowaksku spisownu rěč.
Narodźi so jako druhe dźěćo wučerja Samuela a Anny Štúrec w srjedźnej Słowakskej, tehdy do Madźarskeje słušacej a wopytowaše ewangelski gymnazij w Bratisławje, hdźež bě ze sobustawom a wot 1835 městopředsyda wot studentow załoženeho Čěskosłowakskeho towarstwa.
Wot 1836 do 1838 podawa sam wučbu na gymnaziju, mjez druhim čěsku a pólsku rěče a stawizny.
W tym času zahaji žiwu korespondencu z Palackým, Šafárikom, Jungmannom a Kollárom.
Wot lěta 1838 studowaše w Hali teologiju, filozofiju, stawizny a rěčespyt a zeznajomi so z teorijemi Hegela a Herdera.
W lěće 1847 jeho za město Zvolen do madźarskeho krajneho sejma wuzwolichu, hdźež so wosebje za prawa Słowakow w Madźarskej zasadźeše.
W europskim rewolucionarnym lěće 1848 słušeše k organizatoram a wjednikam słowakskeho boja wo swobodu a čłonam we Winje załoženeje Słowakskeje narodneje rady, za čož madźarska strona jeho přesćěhowaše.
Po smjerći swojeho bratra Karola w lěće 1851 přećahny do jeho domu w Modrje pola Bratisławy, zo by so wo jeho swójbu starał.
Po hońtwjerskim zranjenju w decembrje 1855 wumrě dnja 12. januara 1856 w starobje jenož 40 lět.
Dotal běše słowakšćina – runje kaž serbšćina – do ewangelskeje a katolskeje warianty rozpačena.
W lěće 1851 připózna tež katolska strona Štúrowu słowakšćinu jako nowy standard.
Štúr da wažny nastork za wuwiće serbskeho narodneho hibanja.
Jako student w Hali wopyta wón w aprylu a meji 1839 Łužicu.
Přez Handrija Lubjenskeho a Bjedricha Adolfa Klina zezna so wón z Budyskimi studentami nowozałoženeho gymnazialneho towarstwa.
Wón zetka so z nimi w hotelu k „Złotemu lawej" w Budyšinje, rozprawi jim wo nowym narodnym žiwjenju mjez Čechami a Słowakami a zahori jich za narodne skutkowanje.
Woni powědachu jemu wo Smolerju, kotryž bě hižo 1832 nastork k wutworjenju serbskeho cyłka dał.
Słowjanski entuziast Štúr wosta někotre dny w Budyšinje, wopyta ze studentami Wownjowsku dolinu, Hrodźiško, Čornobóh, Prašicu a serbske kemše w Michałskej cyrkwi.
Přez Štúra nasta zwisk Serbow k mnoho dalšim Słowjanam, kaž ke Kollárjej.
Z Janom Arnoštom Smolerjom sej Štúr pozdźišo hišće dopisowaše.
Zdobom bě wón 1840 jeho wobnowjeny analogiski prawopis chwalił a skrući jeho w měnjenju, zo je za Serbow wosebity časopis trěbny.
K tutej Tydźenskej Nowinje dóńdźe z basnikom Handrijom Zejlerjom 1842.
W lěće 1948 bu słowakske městačko Parkan do „Štúrovo" přemjenowane, hačrunjež Štúr sam z nim žanoho zwiska njeměješe.
Nimo toho planetoid Štúr po nim pomjenowachu.
W Bratisławje a dalšich městach dóstachu naměsta a dróhi mjeno Štúra.
Wot 1993 do 2008 bě na słowakskej bankowce 500 krónow zwobraznjeny a w jubilejnym lěće 2015 wuda Słowakska pomjatny pjenjez w hódnoće dwaj euraj z jeho wobličom.
W uniwersitnym parku w Hali steji wot lěta 2004 Štúrowy pomnik.
Słowakska webstrona wo Štúrje Zdeněk Boháč: Štúr, Ľudovít.
Ľudovít Štúr: Cesta do Lužic.
Lětnik 13, čo.
Michał Hórnik: Jan Kollár a łužiscy Serbja.
Josef Páta: Z čěskeho listowanja J. E. Smolerja.
Leži na samym wuchodźe Ferganskeho doła něhdźe 55 kilometrow zapadnje Dźalal-Abada.
Sydlišćo je so w lěće 1952 załožiło a ma wot lěta 2003 měšćanske prawa.
Gagawšćina je turkowska rěč.
Wuchodny Timor je mały njewotwisny stat na wuchodźe kupy Timor we skupinje kupow Małe Sundy.
Hłowne město je Dili.
Kraj dósta w lěće 1975 njewotwisnosć wot Portugalskeje, bu pak potom wot Indoneskeje wobsadźeny.
Hakle po byrgarskej wójnje a měrowym procesu bu njewotwisnosć w lěće 2002 připóznata.
Z tym słuša Wuchodny Timor k najmłódšim statam na swěće.
Hłupońca je wjeska z 23 wobydlerjemi w srjedźišću wokrjesa Budyšin w Hornjej Łužicy.
Z lěta 1994 słuša ke gmejnje Pančicy-Kukow.
Wjes leži pola Porchowa, něhdźe 18 km zapadnje Budyšina.
Wjeska naspomni so k prěnjemu razej pisomnje w lěće 1374 pod mjenom Glupenicz.
Ležownostne knjejstwo wukonješe přez lětstotki Klóšter Marijina hwězda, při čimž měješe we 18. lětstotku tež Budyski krajny bohot podźěl Hłupońcy w swojim wobsydstwje.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 52 wot cyłkownje 98 Hłupońčanow serbsce.
Z tym bě Hłupońca najmjenje serbska wjeska w dźensnišej gmejnje Pančicy-Kukow.
Nimo Kašec a Žuric je wona tež jedna z třoch gmejnskich dźělow Pančic-Kukowa bjez katolskeje wjetšiny a scyła jenička bjez přispomnjenja hódneho katolskeho wobydlerstwa – 1925 běštaj mjez cyłkownje 69 wobydlerjemi runje dwaj katolskaj.
Wjelike Dobrynje su wjes w braniborskej Delnjej Łužicy a wot lěta 2004 gmejnski dźěl Kopańc.
Susodne wjeski su Małe Dobrynje na sewjerowuchodźe, Radušc na juhozapadźe a Huraz na sewjerozapadźe.
Cyrkej naspomni so prěni raz w lěće 1346 jako Magna Dobryn, wjes sama hakle 1450.
Po statistice Arnošta Muki mějachu Wjelike Dobrynje we 1880tych lětach cyłkownje 526 wobydlerjow, z nich 518 Serbow a jenož wósom Němcow.
Hač do lěta 2004 běchu Wjelike Dobrynje samostatna gmejna.
Laçın je městačko na zapadźe Azerbajdźana, kotrež steji pod kontrolu Nahórskeho Karabacha.
Leži při samej armenskej hranicy a při najwažnišej dróze z Jerewana do Stepanakerta.
Wot lěta 1923 ma měšćanske prawa.
Do wójny wo Karabach měješe město něhdźe 14 tysac wobydlerjow, bu pak w běhu bitwy wopušćene.
Leži při rěce Dowžyk něhdźe 75 kilometrow juhozapadnje Luhanska.
Wot lěta 2014 słuša Dowžansk k njepřipóznatej separatistiskej „Ludowej republice Luhansk".
Hałzata jěželnja je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 2 m.
Muske a žónske kćenja steja we wšelakich kulojtych kwětnistwach na jednej rostlinje.
Zrałe płody móžeja hač do 12 měsacow we wodźe płuwać.
Wona rosće w stejacych a pomału běžacych wodźiznach z maksimalnej hłubokosć wot 0,5 m, hrjebjach a bahnach.
Hałzata jěželnja je w nimale cyłej Europje z wuwzaćom někotrych kupow, Aziji a sewjernej Americe rozšěrjena.
Družina ma sćěhowace poddružiny, kotrež so z wuwzaćom prěnjeje w starych žórłach hišće jako swójske družiny wjedu.
Domin, Preslia 13-15: 53 maja owalne hač do kulojte płody.
W: FloraWeb.de. Hałzata jěželnja.
Prawy kwětlowc je kerk abo štom, kotryž docpěwa wysokosć wot 4 hač do 6 m.
Łopjena su jejkojte abo owalne, na hornim boku blědźe zelene, na delnim boku husto pjelsćojće kosmate a docpěwaja dołhosć wot 5 hač do 10 cm.
Kćenjowe łopješka su róžojte.
Wone w oktobrje zrawja.
Jich koža je wóskowa hač wolijowa.
Njewarjene su twjerde, jěre-kisałkojte płody lědma jědźne, ale so hodźa k słódnej brěčce, kompotej abo želejej předźěłać.
Zrałe płody su blědožołte abo ćmowožołte.
W lěće žanu włóžnosć njeznjese.
Hižo je před wjace hač 2500 lětami k južnej Europje a pozdźišo tež k srjedźnej Europje přišoł.
Dalše serbske mjeno je lopa.
Carsten Biesok je němski politikar Swobodneje demokratiskeje strony, kiž bě wot 2009 do 2014 přez krajnu lisćinu woleny zapósłanc sakskeho krajneho sejma a prawniskopolitiski rěčnik swojeje frakcije.
Wón je bjezkonfesionelny a ženjeny.
Delnjoserbski dźěćacy ansambl je měšany dźěćacy chór a rejwanska skupina z Choćebuza.
Wuměłska nawodnica w lěće 1993 załoženeho cyłka je Marja Elikowska-Winklerowa; dołholětny organizatoriski nawoda bě Bjarnat Rjentš.
Karin Sepanowa je nawodnica rejwanskeje skupiny.
Nomenklatura je system z wědomostnych mjenow za žiwochi a z prawidłow k jich wutworjenju a wužiwanje.
Za kóždy slědźenski předmjet eksistuje swójska sada prawidłow .
Hłowny cil nomenklaturnych prawidłow je zaručenje jednozymslnosće za wědomostne mjena.
Wědomostne mjeno družiny zestaja so z dweju słowow: prěnje słowo je mjeno roda a druhe słowo je epiteton družiny (resp.
Dwě słowje tworitej mjeno družiny, kotrež ma jednozmyslne być.
Adjektiw dyrbi w gramatiskim genusu mjenu roda wotpowědować a připodobnje so tež wotpowědnje při změnje roda.
W ćišćowym napohledźe pak ma wědomostne mjeno kursiwnje napisane abo podšmórnjene być.
Mjeno družiny wobsteji z dweju nomenow; tute tworja cyłkowne mjeno, kotrež ma jednozmyslne być.
Znutřka roda družiny dyrbja rozdźělne mjena měć, ale samsny družinowy epiteton w rozdźělnych rodach je dowoleny.
Wariacije tutoho systema su: podaće mjena poddružiny, kotrež so małe za mjenom družiny pisa (na př.
Wottud so namaka wjele rostlinowych mjenow formy „ród družina L.", při kotrymž „L." za Linné steji.
Jeli so družina druhemu rodej jako do toho připisa, so mjeno/skrótšenka systematikarja, kotryž je družinu najprjedy zarjadował, w spinkomaj za mjenom pisa.
Hlej k tomu lisćinu skrótšenkow biologow.
Mjena rodoweje a družinoweje skupiny so často z wosebiteho znamjenja, z městna wotkryća abo z wosoboweho mjena wotwodźa.
Mjenodaće stawa so zwjetša přez awtora, kotryž je ród abo družinu po prawidle zawjedł.
Jeli wobdźěłar wobhladuje wjacore mjena jako synonymy jedneje a teje sameje družiny, da ma starše k dispoziciji stejace mjeno prioritu.
BioCode chce při tym jednotny system nomenklatury za wšě žiwochi z wuwzaćom wirusow zawjesć, tuž systemy ICBN, IRZN, ICNB a ICNCP narunać.
PhyloCode wotpohladuje, prawidła za pomjenowanje wšěch nad družinu stejacych hierarchiskich skupinow dać.
Na pr. woznamjenja rodowe mjeno Oenanthe w rostlinstwje wódna koprica, w zwěrinstwje běła mlaskawa.
Dalše dwójce wužiwane rodowe mjena su na př.
Alsophila, Ammophila, Arenaria, ...
Jako maćeršćinu woznamjenja w zažnym dźěćatstwje bjez formalneje wučby wuknjenu rěč, prěnju rěč.
Tuta zašćěpi w jeje zwukowej podobje a gramatiskej strukturje tak hłuboko, zo rěčnicy jich maćeršćina do dalokeje měry zawtomatizowanje wobknježa.
W cyłku njemóže něhdźe wot puberty žana druha rěč tute městno wjace wobsadźić.
Kóždy nic na wosebje rěčnu słabosć chorowacy čłowjek nawuknje w tutym času w jeho wokolinje přewažowacu rěč w samsnej perfektnosći kaž předchadna generacija.
Psycholog Steven Pinker a linguist Noam Chomsky měnitaj, zo młody čłowjek nad přinarodźenymi strukturami disponuje, kotrež rěčne přiswojenje aktiwnje podpěraja.
Tutu nasadu rozšěri Jerome Bruner wo staršiski podpěranski system za rěčne přiswojenje, kotryž k tomu wjedźe, zo interakcija z mjeńšimi dźěćimi jich wuknjenje wosebje pohnuwa.
W Zjednoćenych statow Ameriki, ale tež w druhich dźělach swěta, so hodźi tendenca wobkedźbować, kóždu wosobu, kotraž ma chětro wužitne znajomosće w cuzej rěči, jako „bilingualna" abo „multilingualna" woznamjenić.
Bilingualnosć w eksaktnym woznamje rěka, zo so druha rěč z runje tajkej wysokej kompetencu kaž maćeršćina rěči.
Maćeršćina da jeje charakteristiski raz po tutym slědźenskim wuslědku tuž tež hudźbje kraja.
Jeli so rozeznawa na přikład wysokosć tona jedyn na druhi sćěhowaceju złóžkow we potrjechenej rěči sylnje, da pokaza tež hudźba wurazne skoki tonow.
Dacian Cioloș je rumunski agrarny inženjer a bjezstronski politikar, kotryž bu dnja 17. nowembra 2015 wot rumunskeho sejma woleny za noweho ministerskeho prezidenta pod prezidentom Klausom Iohannisom.
Do toho bě wot 2010 do 2014 europski komisar za ratarstwo a nakrajne wuwiće a zasadźeše so za spěchowanje ekologiskeho ratarstwa.
Po jeho wotstupje w januarje 2017 sta so Sorin Grindeanu z nowym premierom.
Wón studowaše na uniwersiće za agrarne wědomosće a weterinarnu medicinu w Cluj-Napoca a wotzamkny studij jako diplomowy inženjer za zahrodnistwo.
Promomowaše na polu ludoweho hospodarstwa w Montpellieru.
Protyka za lěto 1954 01. januara: W Běłej Górje załoži so Delnjoserbska rěčna šula, kotraž bu pozdźišo w Dešanku zaměstnjena.
Tuta lisćina serbskich wsow naličuje wuslědki Arnošta Černikowych demografiskich přepytowanjow w gmejnach dwurěčneje Łužicy, kotrež w lěće 1954 w nadawku Domowiny přewjedźe.
Herta Wićazec bě prěnja serbska basnjerka.
Hačrunjež bě jeje serbske mjeno „Jetka", wona „Herta" pisaše.
Herćiny nan bě Jan Korla Gusta Wićaz, krawc a wobsedźer hosćenca, a jeje mać rěkaše Marja, rodźena Mučerjec.
Herta je swoje dźěćatstwo na Budyskej Kamjentnej hasy přežiwiła, hdźež stej staršej krawcownju měłoj, ale tež sadowu zahrodu, wo kotrejž pisaše basnjerka znowa a znowa na wšelakich městnach swojeho dźěła.
Swoje cyłe žiwjenje je w Budyšinje bydliła a dźěłaše jako šwalča.
Herta je jako jara wotewrjena duša wotrostła, štož je so pozdźišo změniło.
Jara zahe je literarnje dźěłać započała – je hižo pisała, hdyž bě 13 lět stara.
Herta je pozdźišo tež w chórje spěwała.
Budyšin bě centrum duchowneho žiwjenja Serbow; wosebje wožiwjenje serbskeje kultury přez spěwanje serbskich spěwow w cyrkwi a załoženje Maćicy Serbskeje stej dobre wuměnjenja za serbsku kulturu tworiłoj.
Tehdy Zejlerjowa zběrka ludowych spěwow hišće wušła njebě a eksistowaše jenož jako rukopis.
W lěće 1856 bě so artikl Boženy Němcoveje w Serbskich Nowinach wozjewił, w kotrymž wona wo čěskich spisowaćelkach pisaše; Smoler je artikl tak komentował, zo móže so wón jenož na Hertu Wićazec jako serbska spisowaćelka dopomnić a zo su hač do lěta 1900 jenož dwě abo tři druhe serbske spisowaćelki wothladajo wot Herty znate, kotrež pak tajki wuznam kaž wona nimaja.
Dokelž njemějachu w tym času Serbowki móžnosće dobreho šulskeho kubłanja abo dalekubłanja po Smolerju žana z nich ani w cyrkwi serbske spěwy spěwała njeje ani bibliju abo Serbske Nowiny čitała abo čitać móhła.
Smoler je wo jednym podawku rozprawił: Bě so z jednej Serbowku w někajkej wsy zetkał, kotraž jemu při tutej přiležnosći mału serbsku knihownju přepoda, byrnjež serbsce ani rěčeć ani čitać njemóhła.
Herta njeje wosobinski přikład měła, kak so serbsce pisa a kak ma serbsku kulturu podpěrać – wona kaž wjele Serbow njeje wědźała, što je serbska identita.
Hakle Jan Bohuwěr Mučink je ju k tomu inspirował, serbsce pisać, ale najprjedy je so wona za němsku literaturu zajimowała a je pilnje němskich klasikarjow studowała a je wšitko přiwzała.
Jako młoda šwalča bě so w lěće 1841 z Mučinkom zeznała, kotryž je so tež z lyriku wuznał a kotryž bě jako młody wučer a jako publicist předměrca znaty, wosebje bě za jeho powučace powědančko „Ribowčenjo" z lěta 1849 – jedyn přećel Mučinka je ju na nje skedźbnił.
Wona je jemu při wuchodźowanju swoje aforizmy a basnje pokazała a wón je ju pozbudźił, serbsce pisać a swoje basnje na Serbske Nowiny pósłać, ale njeje jasne, hdy je wona započała, serbsce pisać.
Hačrunjež je so Herta Wićazec z Smolerjom, z Bartkom, z Radyserbom a pozdźišo z Hórnikom zeznała, a hačrunjež je ju jara inspirowało, hdyž je Smoler swoje spěwy na spěwanskim wječoru pola přećelow spěwał, móžemy zwěsćić, zo cyłe dźěło zwisuje ze znajomstwom z Mučinkom.
Dokelž bě jedna noha krótša hač druha snadź njeje muža měła, a snano so tohodla Mučink z njej njeje ženił.
Chcyše pak hač do kónca žiwjenja z njej w přećelskim kontakće wostać.
Njeje jasne, hač je dla problemow z nohami bolosće měła, w basnjach so jenož aluzija namaka.
Wothladajo wot Mučinka je tež Smoler ju pozbudźił, dale serbsce pisać, a wona je dale, jenož z mału přestawku mjez lětami 1851 a 1854, hač do lěta 1859 pisała.
Hakle jako so Mučink z Julijanu Louisu woženi, je Herta přestała jemu listy pisać a basnić.
Čehodla je wona womjelknyła?
Radyserb je na prašenje wotmołwił: dokelž su powědanja eksistowali, zo je sej ze swojimi spěwami chcyła muža popadnyć, ale Radyserb je nas tež dopomnił, zo je dale pisała, mjenujcy němske basnje a aforizmy za sekle na narownych wěncach za přiwuznych a znatych, ale wona njeje swoje basnje wozjewiła.
Jan Ceśli je pozdźišo wo Herće Wićazec a Mučinku w swojej antologiji pisał: „Herta a Horisław".
Wo kóncu jeje žiwjenja njewěmy wjele, jenož zo je so woporniwje wo chorych starała a zo je hač k swojej smjerći w měrcu lěta 1885 w Budyšinje bydliła.
Mučinkej bě měsac před swojej smjerću listy na nju wróćo dał a wón njeje je zničił abo zhubił, hačrunjež bě sej wona přała, zo so listy spala.
Herta Wićazec słuša k ewangelskim Serbam štyrcetych lět wosomnateho lětstotka.
Bohužel su jenož třiceći basnjow wot njeje zwostali, tohodla njeměješe za serbsku literaturu wulki wuznam.
Wobsah jeje basnjow je lubosć k přirodźe a mystika, ale tež jeje dźěło je „miły šlewjer, kotry wosłabi barby radosće", je to předčuće wosebiteje bolosće.
Domašcyna je tři fazy jeje dźěła wopisała: mjez l.
Spočatk jeje dźěło je „Njezapomnička", prěnja prozowa baseń wot njeje, kotraž je so w Serbskich Nowinach wozjewiła w lěće 1848 a kiž dopomina na idylu němskeje literatury teje doby. prěnja faza: wona je do zjawnosće stupiła a je swoje dźěła we wšelakich nowinach publikowała.
Temy su lubosć a ćerpjenja jeje duše. druha faza: wona njeje ničo publikowała, to bě čas metafyziskeje refleksije wo nabožinje a přihotowanja aktiwneje fazy jeje basnistwa z křesćanskimi wobsahami třeća faza: To je transcendentna faza jeje dźěła.
Herta je so w druhim swěće pozhubiła, je depresiju přežiwiła, jenož čistosć wutroby a wěra stej puć k zbožu.
Ale po Herće njeje zbožo na swěće ničo trajace, wona je předstawy woneho swěta wo raju měła.
Antagonizm mjez zemskim swětom a wonym swětom je so w jeje basnjach formował.
Wona je wo wěcach wšědneho žiwjenja pisała, kaž na přikład wo spěwanskich swjedźenjach, wo lubosći, wo přirodźe.
Michał Hórnik je w swojej Čitance z lěta 1863 na Hertu Wićazec skedźbnił.
Po tym je Adolf Černý w lěće 1900 w Časopisu Maćicy Serbskeje podał zarys jeje žiwjenja a znowa wotkrył basnje Wićazec.
W lěće 1906 slědowaše w samsnym časopisu dodawk k jeje žiwjenju – tež z němskimi basnjemi.
Róža Domašcyna a Christian Prunitsch stej jeje dźěło 1993 znowa hódnoćiłoj – Wićazec so po tym jako předchadnica subjektiwneje lyriki wopisa.
Jedyn přikład jeje basnjow je „Čista wutroba", baseń, na kotruž Michał Hórnik w jeho zhromadźenych basnjach skedźbnił.
Adolf Černý: „Herta Wićazec.
Róža Domašcyna: „Herta Wićazec".
W Rozhledźe 9/2019, str.
6–8 Bohumila Šretrová: Herta Wićazec.
W Rozhledźe 10/11 1958, str.
337-340 Pawoł Wićaz: Herta Wićazec - prěnja serbska spisowaćelka a pěsnjerka.
W Serbskej protyce 1956, str.
614 A. Černý: Herta Wićazec.
Přinošk k serbskemu basnistwu.
Časopis Maćicy Serbskeje čo.
Bohata hasa je hasa w Budyskim starym měsće, kotraž zwjazuje Hłowne torhošćo na zapadźe ze Žitnymi wikami na wuchodźe.
Na jeje wuchodnym kóncu steji 56 metrow wysoka Bohata wěža.
Hasa běše přez lětstotki bydlišćo najbohatšich překupskich swójbow.
Tute stawizny so w architekturje při Bohatej wotbłyšćuja.
Hłowna zajězd z wuchoda do stareho města wjedźeše přez 1968 wottorhane Bohate wrota a Bohatu hasu bjezposrědnje na Hłowne torhošćo jako centrum Budyšina.
Hač do dźensnišeho je Bohata hłowna nakupowanska hasa w starym měsće z wobchodami w přizemju nimale kóždeho domu.
Nimale kóždy dom na Bohatej steji jako kulturny pomnik pod škitom.
Přewažuja barokne byrgarske domy z wupyšenymi fasadami, kotrež so po wulkim měšćanskim wohnju lěta 1709 natwarichu.
W někotrych twarjenjach su so tež gotiske powostanki wobchowali, kaž na přikład w čo.
W Baskiskej bydli narod Baskow, kotryž rěči baskišćinu, kotraž je tu tež prěnja hamtska rěč.
Španišćina je druha hamtska rěč.
Hłowne město Baskiskeje je Vitoria.  Commons: Baskiska – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Staty a wotwisne teritorije w Europje Staty • Albanska • Andorra • Awstriska • Belgiska • Běłoruska • Bołharska • Bosniska a Hercegowina • Čěska republika • Čorna Hora • Danska • Estiska • Finska • Francoska • Grjekska • Chorwatska • Irska • Islandska • Italska • Letiska • Liechtenstein • Litawska • Luxemburgska • Madźarska • Malta • Moldawska • Monaco • Němska • Nižozemska • Norwegska • Pólska • Portugalska • Rumunska • Ruska1 • San Marino • Serbiska • Sewjerna Makedonska • Słowakska • Słowjenska • Španiska • Šwedska • Šwicarska • Turkowska1 • Ukraina • Vatikanske město • Zjednoćene kralestwo Zwadne teritorije: Kosowo • Podnisterska Druhe teritorije: Åland • Baskiska • Bretanja • Ferejske kupy • Friziska • Friulska • Gagauska • Galicija • Gibraltar • Guernsey • Jendźelska • Jersey • Katalanska • Korniska • Łužica • Man • Sewjerna Irska • Svalbard • Šotiska • Waliziska 1 Leži zdźěla w Aziji.
Islam je jedna wot wulkich monoteistiskich swětowych nabožinow.
Swjata kniha islama je koran.
Nabožina załoži so w prěnjej połojcy 7. lětstotka wot profeta Mohammeda na Arabskej połkupje w městomaj Medina a Mekka a rozšěrješe so potom spěšnje na cyłym Bliskim wuchodźe a w sewjernej Africe.
Dźensa je we swěće něhdźe 1,6 miliardow muslimow, tuž je islam po křesćanstwje druha najwjetša swětowa nabožina.
Dalše serbske mjeno je zemski worješk.
Lěsna žerchwica je jednolětna abo dwulětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 10 hač 50 cm.
Rostlina ma wostawacu spódnju rozetu.
Stołpik je deleka kosmaty, často tróšku zrychtowane a často horje rozhałuzowany, zwjetša jednotliwy.
Kćenja njesu štyri łopatkojte krónowe łopješka a steja w kićach.
Wona ma 32 chromozomow, mjeztym zo wobaj wuchadnej družinje matej jenož po 16.
Rosće w žórłach, na pućach a w hrjebjach w lěsach, rědko w parkach.
W internetowym słowniku: Glanzgras Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Bartgras Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Zuckerrohr Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Kammgras Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Schwingel Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Mariengras Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Kopfgras Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Gerste Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
171, pod hesłom Pfriemengras.
W internetowym słowniku: Mais Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Rispengras Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Fuchsschwanz Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Liebesgras Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Honiggras Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Lolch Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Lieschgras Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Perlgras Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Stachelgras Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Flattergras W internetowym słowniku: Schwaden Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Strandhafer Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Schillergras Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Něžna smjelzyna je tež ludowe serbske mjeno za něžnu wjechelcu.
Běły topoł je rostlina ze swójby wjerbowych rostlinow.
Sydlišćo je so w lěće 1914 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Wot lěta 2014 słuša město de facto k tak mjenowanej separatistiskej Ludowej republice Luhansk.
Městačko namaka so něhdźe połsta kilometrow sewjerowuchodnje Černowic a 25 kilometrow wot dźensnišeje moldawskeje hranicy.
Hač do 18. lětstotka bě Chotyn při Dnjestrowskim brjoze wažna namjezna twjerdźizna mjez Pólskej a pod osmaniskim nadknjejstwom stejacej Moldawskej.
Korla Bohuwěr Šěca bě serbski wučer, přirodospytnik a spisowaćel.
Narodźi so jako syn wojnarja w ewangelskej wsy Klukš a wopytowaše wot 1872 do 1877 Krajnostawski wučerski seminar w Budyšinje.
Potom bě wot 1877 do 1921 z wučerjom wjesneje šule w Rachlowje pod Čornobohom.
Jako slědźer wo mjetelach je sej mjezynarodnje připóznaće nadźěłał.
Dokładnje přeslědźeše kónčinu wokoło Čornoboha.
W serbskich a němskich časopisach wozjewješe wědomostne a popularnowědomostne studije kaž tež domiznowědne nastawki, wosebje wo serbskich kónčinach južnje a wuchodnje Budyšina, ale tež pućowanske wobrazki z Triesta, Helgolanda a Mecklenburgskeje.
Najmłódše z jeju pjeć dźěći bě domiznowědnik, wučer a botanikar Božidar Šěca.
Šěcowy row nadeńdźe so na nowym kěrchowje w Bukecach.
Šěca bě wot lěta 1879 čłon Maćicy Serbskeje.
Škódnicy našich lěsow.
Ota Wićaz: Přirodospytnik a narodny wučer Korla Bohuwěr Šěca.
45–46 J. Krawc: Korla Bohuwěr Šěca jako přirodospytnik.
Hajno Jordan, bratr Karla Jordana narodźi so w Popojcach jako druhi syn Hendricha Jordana a jeho mandźelskeje Emilije rodź.
Wón wopyta šulu swojeho nana w Popojcach a po tym gymnazij w Choćebuzu.
Mjez 1901 do 1904 chodźeše na wučerski seminar w Starej Darbni a skutkowaše po tym jako wučer w Gołbinje.
Wot lěta 1913 běše wučer w Slepom a wot 1916 wojak w prěnjej swětowej wójnje, hdźež we wojowanjach při rěce Somme zemrě.
W Časopisu Maćicy Serbskeje wozjewi Hajno Jordan nastawki wo ležownostnych mjenach w Delnjej Łužicy a w Bramborskim Casniku dalše mjeńše přinoški.
Wón běše čłon serbskeho towarstwa w Starej Darbni a 1910 bu jako naslědnik nana předsyda Błótowskeho wučerskeho towarstwa.
Gerat Hančka: Jordan, Hajno.
Najdlěša šćežka w pólskich horach je něhdźe 496 km dołha a wjedźe přez Šleski Beskid, Żywiecki Beskid, Gorce, Sądecki Beskid, Niski Beskid a Bieszczady.
Hłowna beskidska šćežka běše mjezy swětowymaj wójnomaj zatwarjowana.
Mjezy 1935 a 1939 nosyła mjeno pólskeho prezidenta Józefa Piłsudskeho.
Na sewjeru twori baltiski pobrjóh přirodnu hranicu.
Leži něhdźe 85 kilometrow wuchodnje Dnipra.
Sydlišćo je so w lěće 1779 załožiło a ma wot lěta 1784 měšćanske prawa.
Leži při pobrjoze Ćicheho oceana we juhowuchodnej Sibirskej.
Jeho zarjadniske sydło je Chabarowsk.
Dalšej wulkoměsće stej Komsomolsk nad Amurom a Amursk.
Najwažniša rěka je Amur w juhu regiona.
Z toho běchu 89,8 % Rusojo.
Krasnoufimsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Stolica a zdobom jeničke wulkoměsto je Rzeszów.
Druhe wuznamne města su Przemyśl, Stalowa Wola a Mielec.
W lěće 2019 měješe wojewódstwo 2.127.462 wobydlerjow.
Podkarpatske wojewódstwo mjezuje na wuchodźe z Ukrainu a na juhu ze Słowakskej.
Najwjetša rěka je San.
Kralowski hród w Rzeszówje Rěka San a město Przemyśl Hród w Przemyślu W Beskidach Drjewjana cyrkej w Medyce při ukrainskej hranicy Population.
Błohašecy su sydlišćo w Hornjej Łužicy, kotrež je wot lěta 2007 měšćanski dźěl wulkeho wokrjesneho města Budyšina.
Ma přestrjeń něhdźe 1,53 km² a měješe w lěće 2012 135 wobydlerjow.
Wjeska leži zapadnje Budyskeho centruma w hornjołužiskich honach a mjezuje na sewjeru ze zwjazkowej awtodróhu 4.
Južnje wot Błohašec wjedźe statna dróha S 111 a přez wjes S 100 do Kamjenca.
Mjez wjesku a awtodróhu nadeńdźe so přemysłowa přestrjeń Słona Boršć.
Susodne wsy su Horni Wunjow na sewjeru, Słona Boršć na sewjerowuchodźe, Tři Hwězdy na juhowuchodźe, Nowe Błohašecy na juhu, Debrikecy a Janecy na zapadźe kaž tež Bolborcy na sewjerozapadźe.
Stara wjes je typiski kulowc a naspomni so prěni raz w lěće 1296 jako knježe sydło wěsteho Heinemannus de Bloschwicz.
W lěće 1580 podstejachu Błohašecy Wjazońčanskemu ryćerkubłu a 1777 běchu dźělene mjez Bolborčanskim a Debrikečanskim kubłom.
Cyrkwinsce słušachu ewangelscy Błohaščenjo ze starodawna do Hodźijskeje wosady.
Błohašecy słušachu hač do lěta 1969 do Bolborčanskeje gmejny a běchu potom dźěl gmejny Słona Boršć-Bolborcy, kotraž bu w lěće 1994 zagmejnowana do Małeho Wjelkowa.
1999 přińdźe hromadźe z Małym Wjelkowom do Budyšina.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 93 wot cyłkownje 98 Błohaščanow serbsce.
Bayerski geograf běše mnich z klóštra swjateho Emmerama njedaloko Rězna, kotryž k prěnjemu razej sydlišća we Łužicy w tak mjenowanej ludowej tafli swj.
Mnich wotpisa wokoło 11. do 12. lětstotka wot originala z 9. lětstotka 58 mjena sewjernje a wuchodnje Dunaja zasydlenych słowjanskich kmjenow a poda jich rozměr.
Ungare Uuislane.
Za druhe wuznamy hlej Holca.
Holca je młody čłowjek žónskeho splaha, kotryž njeje starobu dorosćenych docpěł, tuž dźěćo abo młodźinska, kotraž hišće žona njeje.
Protyka za lěto 2001 2001 bě powšitkowne lěto z 365 dnjemi.
Załoženje rěčneho centruma WITAJ Załoženje serbskeje rockoweje skupiny DeyziDoxs 10. junija: Komunalne wólby we wjele łužiskich gmejnach 20. januara: George W. Bush sta so ze 43. prezidentom Zjednoćenych statow.
24. januara: W Pólskej załoži so konserwatiwna Platforma Obywatelska.
27. januara: Při zemjerženju w indiskim zwjazkowym staće Gudźarat wumrě něhdźe 20.000 ludźi.
04. měrca: W Šwicarskej wupraja so 76,8% wothłosowacych přećiwo přistupej kraja do Europskeje unije.
Bjezdowy su hornjołužiska wjes z 333 wobydlerjemi w samym sewjeru Budyskeho wokrjesa, kotraž słuša z lěta 1995 ke gmejnje Halštrowska Hola.
Leži we Łužiskej jězorinje mjez Blunjanskim a Parcowskim jězorom.
Wjes naspomni so prěni raz hakle w lěće 1568 jako Klein Partitz.
We 1880tych lětach mějachu Bjezdowy po statistice Arnošta Muki cyłkownje 165 wobydlerjow, z nich 163 Serbow a jenož dwaj Němcaj.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wot 83,2 %.
Ewangelscy wobydlerjo přisłušeja z lěta 1875 Blunjanskej wosadźe. staw: 31. decembra 2016; Podaća gmejnskeho zarjada Halštrowska Hola Křesćan Bohuwěr Pful: Łužiski serbski słownik.
Maćica Serbska, Budyšin 1866, str. 21. Filip Jakubaš: Hornjoserbsko-němski słownik.
Gargždai je město w Klaipėdskim rajonje Klaipėdskeho wobwoda na zapadźe Litawskej.
Leži při rěce Minija, přitoku Njemena, něhdźe 20 kilometrow wuchodnje Klaipėdy.
Nimo města wjedźe dalokodróha 1 z Klaipėdy přez Kaunas do Vilniusa.
Sydlišćo je so w lěće 1253 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1792 měšćanske prawa.
Trikolora je třibarbna chorhoj ze třomi pasmami jenakeje šěrokosće.
Windows Vista je dźěłowy system softwaroweje firmy Microsoft, kotryž bu spočatk lěta 2007 předstajeny.
Cyły nowy system zestaja so z komponentow, to rěka, zo je móžno jenož to instalować, štož wužiwar woprawdźe trjeba.
Njeje na přikład hižo trjeba, Internet Explorer hromadźe ze systemom instalować, ale je móžno, wot wšeho spočatka Firefox a druhe browsery za internet wužiwać.
Tuta funkcija pak wobsteji tuchwilu jeničce za jendźelšćinu, ze serbšćinu a tež druhimi, wjetšimi rěčemi to hišće móžno njeje.
Praktisce rěka to, zo hodźi so wona jako zakładna rěč wuzwolić a zo hodźi so serbski tastaturowy layout wužiwać.
Proslava je planowa słowjanska rěč.
Michał Domaška bě farar a serbski pěsnjer.
Mjez druhim spisa woblubowany spěw „Naše Serbstwo z procha stawa".
Michał Domaška narodźi so w Komorowje pola Rakec jako syn ratarja.
Wot lěta 1842 do 1845 studowaše wón teologiju w Lipsku a běše mjez 1846 do 1849 pomocny prědar w Delnim Wujězdźe.
Wot lěta 1849 do 1892 skutkowaše Michał Domaška jako farar w Nosaćicach.
Michał Domaška běše 1847 mjez załožerjemi Maćicy Serbskeje a wudźěła w jeje wuběrku Wulku próstwu Serbow.
W politisce liberalnym zmysle pisaše wón za čas Němskeje rewolucije 1848/1849 do Smolerjoweje Tydźenskeje Nowiny.
Mjez druhimi je wón z awtorom basnje Naše serbstwo z procha stawa, kotraž so do lěta 1945 často jako hymna na swjedźenjach zanošowaše.
Po rewoluciji wozjewi swoje, nětko přewažnje nabožinske basnje w Zerničce, Misionskich powěsćach a Misionskim Posole, kotrehož redaktor mjez 1887 do 1897 zdobom běše, a knihach „Adwentska harfa" a „Zionske hłosy".
Wot lěta załoženja 1847 bě Michał Domaška čłon Maćicy Serbskeje a wot 1889 jeje čestny sobustaw.
Budestečanski farar a prěni serbski wyši farar Franc Moric Domaška bě jeho syn.
M. –a.: Nekrolog XXXIV.
Zwjazk 51, čo.
2. oktobra abo 2. winowca je 275. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 90 dnjow hač do kónca lěta.
14. junija abo 14. smažnika je 165. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 200 dnjow hač do kónca lěta.
1940: Němske jednotki wobsadźa francosku stolicu Paris.
Leži w hórkatej stepowej krajinje sewjerneho předkraja Kawkaza.
Jeho zarjadniske sydło a najwjetše město je Stawropol.
Dalše wulke města su Pjatigorsk, Kislowodsk, Njewinnomyssk a Jessentuki.
Najwažniša rěka je Kuban.
W lěće 2010 měješe Region Stawropol 2.786.281 wobydlerjow.
Z toho běchu 81,6 % Rusojo a 5,5 % Armenjenjo.
Jurjewjec je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1150 załožiło a ma wot lěta 1778 měšćanske prawa.
Myškin je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w 15. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1777 měšćanske prawa.
Pětra je najwjetši Boži dom w Budyšinje a simultana cyrkej, kotraž přisłuša tachantskej wosadźe swjateho Pětra a ewangelskej wosadźe samsneho mjena.
Jako jedna z najstaršich simultanych cyrkwjow w Němskej wužiwa so wot katolskich a ewangelskich wěriwych zhromadnje.
Cyrkej nadeńdźe so na Mjasowych wikach wosrjedź města a je po zdaću starša hač Serbska cyrkej při Žitnych wikach.
Wona běše tež sydło tachantskeho kapitla swjateho Pětra.
Prěnje dopokazane naspomnjenje pochadźa z lěta 1217, hačrunjež eksistuje tež starši zapisk wokoło lěta 1000.
W lěće 1218 bu prěni raz z kamjenja natwarjena a 24. junija poswjećena.
Mjez 1921 a 1980 běše ze sydłom ponowjeneho Mišnjanskeho biskopstwa, kotrež so pak w lěće 1980 do Drježdźan přesydli.
We hłownej łódźi je syćowy wjelb, w južnej hwězdny.
Cyrkwinska łódź je 59 metrow dołha, 30 metrow šěroka a 17 metrow wysoka.
Tachantska wěža je 83 m wysoka.
K ewangelskej wosadźe swj.
Pětra słušeja protestanća města Budyšina.
Katolska wosada měješe w lěće 2016 3.825 čłonow z Budyšina a wokolnych wsow.
Serbskorěčne kemše wotměwaja so w cyrkwi Našeje lubeje knjenje.
Do katolskeje tachantskeje wosady słušeja mjez druhim katolscy wobydlerjo Dźěžnikec, Hrubjelčic, Mnišonca a Słoneje Boršće.
Napohlad ze sewjera Zakładny rys Hłowna łódź Wuhlad z wěže na Budyski hród Cornelius Gurlitt: Der Dom St. Peter.
1–58. Webstrony wosady swj.
Pětra – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Webstrony katolskeje tachantskeje wosady Cyrkwje w ewangelskim cyrkwinskim wobwodźe Budyšin-Kamjenc Bart | Bukecy | Budestecy | Budyšink | Budyšin, swj.
Michał | Halštrow | Hodźij | Horni Wujězd | Hrodźišćo | Hućina | Huska | Chwaćicy | Klukš | Korzym | Kotecy | Kumwałd | Łupoj | Malešecy | Minakał | Njeswačidło | Palow | Porchow | Poršicy | Protecy | Rakecy | Smělna | Smječkecy | Wjelećin | Wóslink | Załom Cyrkwje w Budyskim dekanaće Baćoń | Biskopicy | Budyšin, swj.
Leži při Pečorje něhdźe 1500 kilometrow sewjerowuchodnje Moskwy a něhdźe 660 kilometrow sewjerowuchodnje Archangelska na sewjeru Wuchodoeuropskeje nižiny zapadnje polarneho Urala.
Je najwjetše město a stolica Awtonomneho wokrjesu Nencow.
Sydlišćo je so w lěće 1931 załožiło a ma wot lěta 1935 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Čačerskeho rajona.
Leži při rěce Čečora něhdźe 55 kilometrow sewjernje Homela.
Sydlišćo je so w lěće 1159 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1972 měšćanske prawa.
Temirtau je město w Kazachstanje.
Leži něhdźe 30 kilometrow sewjernje Karagandy při Samarkandskim spjatym jězorje.
Ma něhdźe 296 tysac wobydlerjow.
Leži něhdźe 10 kilometrow južnje Rigi.
Sydlišćo je so w lěće 1947 załožiło a ma wot lěta 1991 měšćanske prawa.
Je stolica mjezynarodnje njepřipóznateho stata Podnjesterska.
Leži při lěwym brjoze rěki Dnjestr něhdźe 75 kilometrow juhowuchodnje Kišinjowa a něhdźe 105 kilometrow sewjerozapadnje wot ukrainskeho města Odessa.
Ma něhdźe 128 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1792 załožiło a ma wot lěta 1795 měšćanske prawa.
Ma najmjeńše atomy wšěch elementow.
Je jenički element, kotrehož jadro při najčasćišim izotopje jenož proton ma, ale žadyn neutron nima.
Na zemi wodźik je najčasćišo chemisce zwjazany, dokelž je jara reaktiwny.
Zjednoći so w hwězdach k heliumej.
Při wěstym měšenskim poměrje so to kaž eksplozija stanje.
H2O je najčasćiša wjazba wodźika.
Nastanje přez spalenje wodźika.
14. měrca abo 14. nalětnika je 73. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 292 dnjow hač do kónca lěta.
1951: W Korejskej wójnje dobudu jednotki Zjednoćenych narodow južnokorejsku stolicu Seoul wróćo.
Bělšecy su hornjołužiska wjes z 224 wobydlerjemi w juhu Budyskeho wokrjesa, kotraž słuša wot lěta 1950 k Budestečanskej gmejnje.
Wjes leži štyri kilometry južnje Budyšina na sewjerozapadnej skłoninje Lubina při zwjazkowej dróze 96, wjedźacej z wokrjesneho města do Žitawskeho směra.
W staršej delnjej wsy namaka so křižowanišćo krajneje dróhi z pućom, kiž wjedźe přez Lubjenc do Rachlowskeje doliny pod Čornobohom.
Młódša hornja wjes nasta hakle po lěće 1900, leži něhdźe 30 metrow wyše a je ze susodnym Rašowom zwjazana.
We wokolinje Bělšec wužórlitej so Bobolčanska a Třělanska woda, přitokaj Albrechtowki.
Słowjanska wjeska naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1365 jako Belczewicz, Belcschewicz.
Němska mjenowa forma zjewi so hakle w lěće 1732 jako Ebendörffel.
Hišće hač do kónca 19. lětstotka bě w oficielnych kartach alternatiwne mjeno Belschwitz zapisane.
Tute pochadźa wot staroserbskeho muskeho mjena Běliš.
Stara wjes wobsteji ze sedmich wulkich statokow, při čimž najwjetši statok sudnisku móc wukonješe.
Ležownostne knjejstwo měješe wot 15. hač do 19. lětstotka Budyske tachantstwo, čehoždla so wěsty katolski podźěl wobydlerstwa dźeržeše.
W lěće 1900 wotewri Bělšečanski bur Robert Fleischer nowu cyhelnju při Bobolčanskej wodźe, kiž přeńdźe 1904 do zhromadneje cyhelnje Budyskich twarskich mištrow.
Hlinu wottwarichu w bliskich wotkrytych jamach.
W lěće 1822 bě w Bělšecach jednaće swójbow ze swójskej žiwnosću žiwych, cyłkownje 36 wosobow.
21 swójbow z 48 čłonami dźěłachu za dnjowu mzdu.
Wothladajo toho běštej korčma a kowarnja we wsy, kaž tež 12 konjow, wołaj, 44 kruwow, wósom ćelatow a 200 wowcow.
We 1880tych lětach mějachu Bělšecy po Mukowej statistice 226 wobydlerjow, z nich 210 Serbow a 16 Němcow.
Wot časa reformacije je wjetšina Bělšečanow ewangelska, bě pak dla ležownostneho knjejstwa dołho nuzowana, so w Budyskej Serbskej cyrkwi křćić a wěrować dać.
Přisłušne pohrjebnišćo bě katolski kěrchow w Mnišoncu.
W lěće 1925 bě mjez 368 wobydlerjemi 319 ewangelskich a 49 katolskich.
Ewangelscy wěriwi přisłušeja znajmjeńša wot spočatka 17. lětstotka k Budestečanskej wosadźe, katolscy chodźa ze starodawna do Budyskeju cyrkwjow.
We wsy samej nadeńdźemy při Hłownej dróze derje zdźeržanu tykowanu chěžu ze stołom.
Na w zašłosći tule knježacu ekumenu pokazujetej katolski modlerski stołp wot 1865 a ewangelski Lutherowy kamjeń wot 1883.
Zarinsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži při rěce Čumyš w Altajskim regionje něhdźe 90 kilometrow wuchodnje Barnaula a ma něhdźe 47 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1748 załožiło a ma wot lěta 1979 měšćanske prawa.
Welar je wopřijeće z rěčespyta.
Wono wopisuje zwuki, kiž móže čłowjek w hubje při njebjeskach abo welumje tworić.
Pšyne je delnjołužiska wjes w braniborskim wokrjesu Hornje Błóta-Łužica a wot lěta 2003 gmejnski dźěl Wětošowa.
Ma něhdźe 430 wobydlerjow a nadeńdźe so šěsć kilometrow južnje Wětošowskeho stareho města při rěčce Łukajcy.
Susodne wjeski su Jažyn na sewjeru, Łaz na juhowuchodźe, Hogrozna na juhu a Gołyń na zapadźe.
Cyrkej w nawsowcu Pšyne naspomni so prěni raz w lěće 1346.
Po statistice Arnošta Muki měješe Pšyne we 1880tych lětach cyłkownje 351 wobydlerjow, z kotrychž bě hišće 30 Serbow a 321 Němcow.
Červený Kostelec je městačko w sewjerowuchodnej Čěskej, blisko pólskeje hranicy.
Je zarjadniske sydło Wjerchnjadzwinskeho rajona.
Leži při wuliwje rěki Drysy do Zapadneje Dwiny něhdźe 160 kilometrow sewjerozapadnje Wicebska a 20 kilometrow wot letiskeje hranicy.
Sydlišćo je so w lěće 1386 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Serbski powědar a kurěr bě prěnja serbska ćišćana a prawidłownje wuchadźaca nowina.
Budyski ćěsla Jan Bohuchwał Dejka wuda nowinu wot 1809 do 1812 w Lubiju.
Pod so měnjacymi titulemi měješe powučaca a zabawjaca nowina tež rozswětlerstwo mjez Serbami šěrić.
Dejka namaka za nowinu jenož mało podpěry, ju sam pisaše a dyrbješe ju małeje ličby woteběrarjow dla 1812 zaso zastajić.
Dejka wěnowaše so po tym zaso němskorěčnemu nowinarstwu a redigowaše wot 1813 do 1837 nowinu Oberlausitzer Landbote.
3. junija abo 3. smažnika je 154. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 211 dnjow hač do kónca lěta.
1994: Wotewrjenje Serbskeho muzeja w Choćebuzu.
Minjar je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1771 załožiło a ma wot lěta 1943 měšćanske prawa.
Hrodna je z něhdźe 368.000 wobydlerjemi pjate najwjetše město w Běłoruskej.
Nadeńdźe so nad rěku Njemen na samym zapadźe kraja, blisko pólskeje a litawskeje mjezy a 280 kilometrow zapadnje stolicy Minsk.
Hrodna so w lěće 1128 k prěnjemu razej jako twjerdźizna ruskeho wjerchowstwa Polock naspomni.
Za čas sakskeho knježerstwo nad Pólskej bě stary Hrodnjanski hród z kralowskej rezidencu.
Wot 1919 do 1939 słušeše město do Pólskeje.
Sudety su dołhi horinski rjećaz mjez Čechami w juhu a Šleskej w sewjeru, kotryž zwjazuje Rudne horiny na zapadźe z Karpatami na wuchodźe.
Wone su dźěl Čěskich namjeznych horin, kiž wobdawaja Čechi na třoch bokach.
Přez horinski hrjebjeń běži čěsko-pólska mjeza.
Sudety wobsteja z wjacorych masiwow, z kotrychž su Kyrkonoše a Worjołske horiny najmarkantniše.
Najwyši wjeršk Sudetow je Sněžka w Kyrkonošach.
Cyłkowny rjećaz je něhdźe 310 kilometrow dołhi a mjez 30 a 50 km šěroki.
Na spadki bohate Sudety su dźěl hłowneho wódneho rozwoda w Europje mjez Sewjernym a Baltiskim morjom.
Najwažnišej ze Sudetow pochadźacej rěce stej Łobjo a Wódra.
Juhowuchodny dźěl Sudetow wotwódnja přez Morawu a Dunaj do Čorneho morja.
Sudety wobsteja z třoch wotrězkow: Zapadne Sudety su najzapadniši dźěl horinskeho rjećaza a nadeńdu so we Łužicy, Čěskej a Pólskej.
Najwyša hora je Sněžka.
Na samym zapadźe Sudetow leža Zapadołužiska pahórčina, Łužiske hory a Łužiske horiny ze Žitawskimi horinami.
Mjez Łužiskimi horinami a Kyrkonošemi leža Jizerske horiny.
Srjedźne Sudety su dźěl rjećaza wokoło města Wałbrzych w Delnjej Šleskej.
Tam namakaja so wuznamne łožišća kamjentneho wuhla.
Najwyša hora je Velká Deštná w čěskich Worjołskich horinach.
K Srjedźnym Sudetam słušeja tež Sowjace horiny.
Wuchodne Sudety su dźělne horiny w Šleskej a Morawsko-Šleskej.
Novi Pazar je město a přisłušaca wulkogmejna w južnej Serbiskej.
Słuša k wobwodej Raška.
Město nadeńdźe so w historiskim regionje Sandźak při čornohórskej hranicy a njedaloko Kosowa.
Přez město běži rěčka Raška, po kotrejž je cyła kónčina pomjenowana.
Njedaloko Noweho Pazara nadeńdu so powostanki srjedźowěkowskeho města Stari Ras, stolicy něhdyšeho serbiskeho wójwodstwa Raška.
Trjochgornyj je město w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 32 tysac wobydlerjow. europskim Sydlišćo je so w lěće 1952 jako wjes Wasilowka załožiło a ma wot lěta 1955 měšćanske prawa.
Skalny hokowc je ćernjojty kerk, kotryž docpěje wysokosć wot 50 hač do 100 cm.
Rosće na lěsnych kromach a w słónčnych kerčinach.
Rostlina je w južnej Němskej, w Alpach, juhowuchodnej Europje a na juh hač do sewjerneje Španiskeje a srjedźneje Italskeje rozšěrjena.
Woda je chemiska wjazba, kotraž je njeparujomna za wšěch žiwochow na zemi.
Wona pod normalnymi wuměnjenjemi je kapalny při temperaturach mjez 0 °C a 100 °C. Pod škrějnym dypkom bywa kruta maćizna, a to lód.
Nad warjenskim dypkom bywa para.
Woda wobsteji z wodźika a kislika w poměrje 2:1.
Wona wobsahuje w drobnych mnóstwach ćežku wodu.
Tři štwórćinow powjerch zemje su přikryte přez wulku kopicu wody, oceany.
Cirkulacija wody mjez oceanami a powětrom zwjetša kreěruje wjedro.
Woda je hłowny napoj wšěch zwěrjatow.
Woda je jara jednora chemiska wjazba.
To woznamjenja, zo molekul wody ma 2 atomaj wodźika, a 1 atom kislika.
Jednora ale wažna a jónkróćna kajkosć wody je, zo jeje kruta forma płuwa na kapalnej.
Kruta faza je mjenje husta hač kapalna woda, dla geometrije sylnych wodźikowych wjazbow kotrež so jenož při niskich temperaturach zdźěłuja.
Tohodla hłuboka woda wostanje kapalna, ćopliša hač lodowy powjerch, a wodowe organizmy móžeja lodowe wumjenja přežiwić.
Při połćežkej wodźe, jedyn wodźikowy atom so přez deuterium naruna.
Ćežka woda so wot wšědneje wody we fyziskich a chemiskich kajkosćach rozeznawa, na př. ma wyši škrějny dypk, warjenski dypk a je husćiša.
Wodowy molekul wobsteji z dweju wodźikoweju atomow a jednoho kislikoweho atoma.
Geometrisce wodowy molekul je kutny a wotpowěduje VSEPR-teoriji, AB2E2-typej.
Dwaj atomaj wodźika a dwaj poraj elektronow su přesunjenej do róžkow předstajeneho tetraedra.
Nastanje dla wulkeje potrjeby na rumje swobodnych porow elektronow daloko idealneho tetraedroweho nuhela.
Rumowy natwar wodoweho molekula Geometrija wodoweho molekula Rumowy model wodoweho molekula Woda je najnuzniša substanca za wšěch žiwochow, dokelž ma wjacore rědke kajkosće kotrež su jara wažne za žiwjenje.
Je dobra rozpušćadło, a ma sylnu powjerchowu napjatosć.
Čerstwa woda je najhusćiša při 4 °C; jeje hustosć wotewza, hdyž mjerznje abo so zhrěje.
Dokelž woda ma wysoku specifisku ćopłotu kotraž stabilizuje klimu na cyłym swěće.
Bańkowe membrany wužiwaja tutu kajkosć z by starosćiwje kontrolowali wzajomne skutkowanje mjez swojimi wobsahami a eksternymi chemiskimi wěcami.
To bu tróšku wot powjerchoweje napjatosće wody wolóžowane.
Wodowe kapki su stabilne dla sylneje powjerchoweje napjatosće wody.
Tuta kajkosć je trěbna za rostlinowu transpiraciju.
Na powjerchu zemje so nahromadźuje wodowe masy běžace dele — na př. rěčki a rěki — a stajace na wěstym niwowje — na př. jězory, morja, a oceany.
Rěčka w wysokich horinach, Grizon, Šwicarska Otava rěka, Kanada Rěka Titikaka, Peru / Boliwiska Kraje z njedosahanjom pitneje wody Dokelž woda je trěbna za čłowjeske, zwěrjeće a rostlinowe žiwjenje, jeje disponujomnosć ma wulku wažnosć sociusku a politisku.
Pódlanska mapa pokaza w čerwjenej barbje kraje, w kotrychž steji kóždemu wobydlerjej wob lěto mjenje hač 500 m³ wobnowjeneje wody k dispoziciji.
Dokelž přeprěkuja někotre rěki, kotrež su wažne za wodowe zastaranje (na př.
Wona rěči jendźelsce a němsce jako cuzu rěč.
Kimjelčka je ród ze swójby wokołkowych rostlinow.
Ród wobsahuje něhdźe 20 družinow.
Wón je stara kulturna rostlina z orienta.
Sok je jednolětna rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 30 hač do 50 cm.
Łopjena su w porach pjerite a so zwjetša w zawiječkach kónča.
Małke, namódry běłe kćenja steja po jednym hač po třoch w kićach w rozporach.
Płone symjenja sedźa zwjetša po jednym hač po dwěmaj we łušćinach.
Wone su tačelojte, zelenojće-brune hač čorne abo čerwjenojte a přinjesu na bělkowinach a wuhlowych hydratach bohatu zeleninu.
Rosće w suchim a ćopłym klimje.
Rostlina je jako kulturnu rostlinu w Europje wot młodokamjentneje doby dopokazana.
Ze symjenjow so tež muka zhotowja, kotraž móže jako přidawk při chlěbpječenju słužić.
Zelo a słoma stej na bělkowinach bohatu skótnu žratwu.
Wot bronzoweje doby su znate kulturne formy z wjetšimi symjenjemi.
5. julija abo 5. pražnika je 186. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 179 dnjow hač do kónca lěta.
Lisćina kulturnych pomnikow w Budyšinje wobsahuje připóznate kulturne pomniki wulkeho wokrjesneho města Budyšina.
Žizdra je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1146 załožiło a ma wot lěta 1777 měšćanske prawa.
Europski parlament je najwyše demokratisce wolene zastupnistwo wobydlerjow Europskeje unije, kotrež so wot lěta 1979 přeco na pjeć lět woli.
Jeho sydło je w francoskim Strasbourgu; dalšej oficielnej dźěłowej městnje stej Brüssel a Luksemburg.
Po přichodnych wólbach změje europski parlament cyłkownje 750 čłonow.
Europski parlament njeje jenož jenički direktnje woleny organ Europskeje unije, ale tež jenička direktnje wolena mjezynarodna institucija na cyłym swěće.
Tuchwilu ma 766 zapósłancow, kotřiž z cyłkownje 160 narodnych stronow pochadźeja a zwjetša jednej wot sydom europskich frakcijow přisłušeja.
Najwjetšej frakciji stej Europska ludowa strona a Progresiwna alianca socialistow a demokratow.
Z třećej najwjetšej frakciju je Alianca liberalnych a demokratow za Europu; z štwórtej najwjetšej Zeleni/Europska swobodna alianca.
Jedne sydło mjenje maja Europscy konserwatiwni a reformisća.
Wot 17. januara 2017 je italski zapósłanc Antonio Tajani jako naslědnik Němca Martina Schulza z předsydu parlamenta.
Zubornica je wjeska w zapadźe sakskeho wokrjesa Zhorjelc.
Leži 163 m nad mórskej hładźinu w gmejnje Wysoka Dubrawa a ma 87 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Sobirnicz běše wokoło lěta 1400.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 181 wobydlerjow, mjez nimi 149 Serbow.
Po Wienskim kongresu słušeše Zubornica kaž cyły sewjer Hornjeje Łužicy k Pruskej.
Hač do lěta 1945 ležeše wjeska při prusko-sakskej hranicy.
A: Cyła kłóska je wot dweju, rědko jedneje abo wjace přikrywnych pluwiznow wobdata.
W jeho rozporje kćenje steji.
C: Na kónčku kryjaca pluwizna často njese prosty seršćik, kocht.
Při přikrywnych pluwiznach kochty su rědke.
3: Přez wustupowanje rozepěraja Lodiculae pluwizny, kćenje so puka a so próškowe łopješka jewja.
5: Pěsta Wjacore kłóski so k kłosam abo pakićam na hłownej wósce zjednoćuja.
Mortkow je hornjołužiska wjes ze 152 wobydlerjemi w sewjeru Budyskeho wokrjesa, kotraž słuša z lěta 1994 k Łazowskej gmejnje.
Leži w krajinje hornjołužiskeje hole a hatow při južnym brjoze Slěborneho jězora na kromje Łužiskeje jězoriny.
Wjeska naspomni so prěni raz w lěće 1359 jako Mortkaw.
Ležownostne knjejstwo měješe we 18. lětstotku Łazowske ryćerkubło.
We 1880tych měješe Mortkow po statistice Arnošta Muki 166 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća Serbja.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wot jenož hišće 51,7 %.
Ewangelscy wobydlerjo přisłušeja znajmjeńša ze 16. lětstotka Łazowskej wosadźe.
Leži něhdźe 80 kilometrow wuchodnje Moskwy.
Sydlišćo je so w lěće 1930 załožiło a ma wot lěta 1937 měšćanske prawa.
Leži na sewjerowuchodźe Zjednoćenych statow při brjoze Atlantiskeho oceana.
Metropolowy region z 19 milionami wobydlerjow je jedyn z najwuznamnišich hospodarskich rumow a wikowanišćow na swěće, sydło mnohich mjezynarodnych organizacijow a institucijow a wažny přistaw ameriskeho wuchodneho brjoha.
Eksistuja někotre hypotezy wo móžnej přiwuznosći baskišćiny z druhimi rěčemi, ale dotal njeje žana z nich powšitkownje akceptowana.
Rěč ma sydom hłownych narěčow, a to Biskaya, Gipuzkoa, Araba a Nafarroa w Španiskej kaž tež Lapurdi, Nafarroa Beherea a Zuberoa we Francoskej.
Tu ma so jenož powšitkowny přehlad podać.
Wokalny system je třischodźenkowy a njerozezna žanu wokalne kwantity.
Konsonanty su w sćěhowacej tabeli wopisane.
Alfabet Baskišćiny ma 22 pismikow.
Sprotawa je městačko w Lubušskim wojewódstwje na juhozapadźe Pólskeje.
Leži při rěce Bobr někak dwanaće kilometrow wuchodnje Žahanja a ma dwanaće tysac wobydlerjow w měsće samym a wokoło 21.000 w cyłej gmejnje.
Město naspomni so prěni raz w lěće 1000 w zwisku ze zetkanjom němskeho kejžora Oty III. a pólskeho wójwody Bolesława Chrobreho w hrodźe Ilva, štož wotpowěduje po wšěm zdaću dźensnišemu gmejnskemu dźělej Iława.
Měšćansko-wjesna gmejna Sprotawa měješe dnja 30. junija 2019 cyłkownje 20.684 wobydlerjow, z nich 11.820 w měšćanskim a 8.864 we wjesnym dźělu.
Bageńc je wjes w braniborskej Delnjej Łužicy a wot lěta 2004 gmejnski dźěl Kopańc.
Ma něhdźe 260 wobydlerjow a nadeńdźe so južnje Kopańc a wuchodnje Grodkowskeho spjateho jězora.
Bageńc ma zastanišćo při železniskej čarje Berlin–Zhorjelc.
Do gmejnskeho dźěla słuša sydlišćo Kaminka.
Susodne wjeski su Kózle na sewjerowuchodźe, Mokre na juhu a Brjazynka na sewjerozapadźe.
Po statistice Arnošta Muki měješe Bageńc we 1880tych lětach cyłkownje 303 wobydlerjo, z kotrychž bě 268 Serbow a 35 Němcow.
Njabožkojce su delnjołužiska wjes w braniborskim wokrjesu Hornje Błóta-Łužica a wot lěta 2002 gmejnski dźěl Wětošowa.
Maja něhdźe 230 wobydlerjow a nadeńdu so 4,5 kilometrow sewjernje Wětošowskeho stareho města a štyri kilometry juhozapadnje Bórkowow w Błótach a słuša do biosferoweho rezerwata Błóta.
Do gmejnskeho dźěla słuša tež susodna wjes Długi na juhu, kotraž bu w lěće 1974 zagmejnowana.
Dalša jězba dale do sewjera bě jenož z čołmikom móžna.
Po statistice Arnošta Muki mějachu chětro wotležane Njabožkojce we 1880tych lětach 359 wobydlerjow, kiž běchu bjezwuwzaćnje Serbja.
Hač do 31. decembra 2001 běchu Njabožkojce samostatna gmejna.
Leži zapadnje Uralskich horin při rěkomaj Kama a Wjatka.
Jeje stolica je Ižewsk.
W lěće 2010 měješe Udmurtska 1.521.420 wobydlerjow.
Udmurća su w swójskej republice mjeńšina wot něhdźe 27 %.
60 % wobydlerstwa staja Rusojo.
Dalša wuznamna mjeńšina su Tatarojo.
Čorna dźiwizna je dwulětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 50 hač 120 cm.
Ćěmnozelene łopjena su horjeka nimale nahe.
Króna často ma na spódku čerwjene blečki.
Rostlina njese dołhe, huste abo wotměnjace kwětnistwo.
Stameny su fijałkojće kosmate .
Rosće na lěsowych zahonach, smjećowych městnach, pućowych kromach a skłoninach.
Preferuje čerstwe, wutkate, humozne pódy we słóncu abo połsćinje.
Cəlilabad je město na juhu Azerbajdźana.
Leži něhdźe 170 kilometrow juhozapadnje Bakuwa.
Ma wokoło 43 tysac wobydlerjow.
Šotiska wysočina su horiny na sewjeru Šotiskeje.
Kónčina je dźensniše srjedźišćo šotiskeje gelšćiny a mjezynarodnje sławna dla produkowanja whiskyja.
Přez hrjebje běži Kaledonski kanal.
Leži w republice Burjatskej při mongolskej hranicy něhdźe 230 kilometrow južnje Ulan-Ude.
Sydlišćo je so w lěće 1727 załožiło a ma wot lěta 1805 měšćanske prawa.
Steve Ittershagen je sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje unije a wot lěta 2014 direktnje woleny zapósłanc w sakskim krajnym sejmje.
Wón je dowěrnik přepytowanskeho wuběrka sejma za NSU.
Při wólbach dnja 31. awgusta 2014 dósta we wólbnym wokrjesu Srjedźna Sakska 2 42,2 % wotedatych hłosow.
Ittershagen studowaše hač do lěta 2004 při TU Drježdźany politiske wědomosće a stawizny.
Wot 1995 je čłon CDU a wot 2009 čłon Freibergskeje měšćanskeje rady.
Sarkan je město w južnym Kazachstanje.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1857 jako ruska wjes Sarkandskaja załožiło a ma wot lěta 1968 měšćanske prawa.
Mikławš Bejmak bě serbski wučer a kulturny prócowar.
Narodźi so jako syn žiwnosćerja a wopytowaše wot 1911 do 1916 Tachantsku šulu a Katolski wučerski seminar w Budyšinje.
Wot 1916 do 1918 wojowaše w prěnjej swětowej wójnje.
Po nawróće z wójny skutkowaše jako wučer najprjedy w Drježdźanach a potom wot 1922 do 1939 w Pančicach.
Po kóncu druheje swětoweje wójny bě 1945–46 zaso wučer w Pančicach a wot 1947 do 1951 na Serbskej ludowej uniwersiće w Chrósće a Radworju.
1951 nawróći so na Pančansku šulu, hdźež bě 1957–58 zdobom naměstnik direktora.
1946 załoži Domowinsku skupinu w Pančicach sobu a bě wot 1952 do 1957 jeje předsyda.
W powójnskim času wudźěłowaše a posudźowaše serbske wučbnicy a dźěłaše we wšelakich komisijach dwurěčneho šulstwa sobu.
438 Marja Kubašec: Bejmak, Mikławš.
Rudolf Medek bě čěski spisowaćel, basnik, dramatikar, publicist a general.
Šiškaty dub je zymokruty.
Ma sylne hałuzy a hustu, šěroku krónu.
Kmjen docpěje tołstosć wot 2 m.
Nakónčny pupk je husto wot bóčnych pupkow wobdaty.
Łopjena su lapate, měnjate, jara krótko stołpikate.
Zwjercha su ćmowozelene, błyšćate, wot spody jasniše a na žiłkach kosmate.
Kćenja su njenahladne a steja w jednosplažnych kwětnistwach.
Žónske kćenja steja na kónčku młodych wurostkow w dołho šiškatych, 1- hač do 3-kćenjowych kłóskach.
Młode duby počinaja hakle w starosći wot 15-20 lět za kćeće zrałe być.
Dołho šiškate žołdźe su jejkojte abo dołhojte a docpěja dołhosć wot 2 hač do 3,5 cm a su w delnjej třećinje wot płodoweho keluška zawalowane.
Wobsahuja hač do 30% škroba a tohodla su hódnotne za čerwjenu dźiwinu kaž picu.
Šiškaty dub je runja druhim dubam wětrny kćějak.
Płody buchu předewšěm wot sojow a wjewjerčkow rozšěrjene.
Šiškaty dub je w Europje, sewjernej Anatoliji, Kawkazu rozšěrjeny; w srjedźnej Europje wot nižiny hač do wysokosće wot 1000 metrow w Alpach.
Leži při rěce Ičeńka něhdźe 140 kilometrow juhowuchodnje Černihiwa.
Sydlišćo je so w 14. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1957 měšćanske prawa.
Leži při rěce Siwerski Donec něhdźe 70 kilometrow juhowuchodnje Charkiwa.
Sydlišćo je so w lěće 1663 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Eksistuje 300 hač 600 družinow, z kotrychž 27 w Europje domjace su.
Z jeho skory so prawa skorica zhotowja.
Rosće dźiwje na Ceylonje.
Berberske rěče je skupina Afroaziskich rěčow w sewjernej Africe.
Michał Handrik-Ćěsla bě z Radworja pochadźacy mjezynarodnje připóznaty wuměłski knihiwjazar.
Narodźi so jako syn chěžkarja a wo šěsć lět młódši bratr Jana Ćěsle w Radworju a wotrosće w Budyšinje.
Po wučbje knihiwjazarja pućowaše jako rjemjeslnik hač do zasydlenja w Šwicarskej.
W Šwicarskej přebywacy Serbja schadźowachu so w jeho domje.
Frankowske mócnarstwo běše zažny srjedźoeuropski stat, kotryž so w 5. lětstotku załoži a po štyrjoch lětstotkach w lěće 843 z dźělenjom do Zapadofrakowskeho a Wuchodofrankowskeho mócnarstwa rozpušći, při čimž bě jako prěnje mjenowane zakład pozdźišeje Francoskeje a druhe zakład Swjateho romskeho mócnarstwa němskeho naroda.
Při wuchodnej hranicy wojowaše Frankowske mócnarstwo nanajpozdźišo wot 7. lětstotka přećiwo Słowjanam, mjez druhim Serbam.
Mjezuje z Gineju w sewjeru, ze Słonowinowym pobrjohom we wuchodźe a ze Sierra Leone w zapadźe.
Stolica je Monrovia, kotraž so namaka při atlantiskim pobrjoze w zapadźe kraja.
W najwjetšim dźělu Liberije knježi horca, włóžna, tropiska klima z přerěznymi temperaturami mjez 24 a 30 °C. W sewjernym dźělu maja suchi čas mjez oktobrom a měrcom.
Najwyše městno je Mount Wuteve w sewjeru kraja.
Liberija bě jedyn z prěnich njewotwisnych statow na afriskim kontinenće.
Swjata Zdźisława je křesćanska swjata.
Najstarše pisomne zapiski wo Zdźisławje pochadźeja ze spočatka 14. lětstotka, to rěka z doby jenož poł lětstotka po jeje wumrěću, a to w Dalimilowej chronice a w Zdźarskej chronice.
Pozdźiše legendy spušćomne njejsu.
Historikar Zdeněk Kalista napisa wo Zdźisławinej dobje a jeje rodźe dwě historiskej studiji.
Wona běše dźowka knjeza Přibyslava z Křižanova, kralowskeho hrodoweho hrabje w Brnje a na hrodźe Veveří, a knjenje Sibyle.
Porodźi jemu štyri dźěći: Havla, Markétu, Jaroslava a Zdislava.
Najskerje zetka so ze zbóžnoprajenym Česlavom, z pólskim dominikanom, wučomcom swj.
Swjata bywaše Zdźisława jako mandźelska a mać swójby, ale jeje žiwjenje a skutkowanje so jenož na priwatne žiwjenje njewobmjezowaše: Zdźisława tež hrodowsku čeledź wuwučowaše a wukubłowaše, staraše wo chorych, chudych, bjezdomnych a dezerterow a pomhaše jim tež hewak.
W dobje časteje njepřitomnosće jeje mandźelskeho dyrbješe wona cyłe knjejstwo za njeho wjesć.
Zdźisława wumrě najskerje na tuberkulozu,, je w krypće klóšterskeje cyrkwje w Jablonnym pohrjebana; jeje nop je w relikwiarje na Marijnym wołtarju nalěwo w cyrkwinskej łódźi.
Jeje row so njepřestajneje česćownosće wěrićelow wot jeje smjerće do dźensnišeho wjeseli, putnikuja sem nic jenož Češa a Morawjenjo, ale tež Słowacy, Polacy, Serbja, Němcy a Rakušenjo.
Do dźensnišeho dóńdźe při jeje rowje k wusłyšenjam, wustrowjenjam a hinašim dźiwam přez zasadźenje tuteje swjateje.
Tohodla bu hižo we 18. lětstotku na městnje prjedawšeje gotiskeje cyrkwje k jeje přichodnemu zbóžnoprajenju, wo kotrež so započa prócować, wulkotna barokna katedrala swj.
Ławrjenca wot sławneho Wienskeho architekta Jana Lukaša Hildebrandta postajena; twarjenje financowaše hrabja Berka z Duby a po jeho smjerći knjeni hrabina Kinská.
K zbóžnoprajenju wšak dóńdźe hakle w lěće 1907.
We wobłuku lětdźesatka duchowneho wobnowjenja naroda bu lěto 1991 zbóžnoprajenej Zdźisławje a temje swójba wěnowane.
Tehdy bu zběrka studijow "Zdislava" wudata a sta so hišće wjele dalšich zajimawych aktiwitow.
Dnja 24. oktobra 2000 - w lěće Wulkeho jubileja – postaji ju za hłownu patronku Litoměriskeje diecezy.
Wo swjatoprajenju Knjenje Zdźisławy je so tehdyši prowincial dominikanow pater Ambrož Maria Svatoš wjele zasłužbow dobył, a to z hromadźenjom Zdźisławskich studijow a historiskich dokumentow.
Nětko ma mjenujcy nimale sto w rukopisu dokumentowanych padow dźiwotwornych wusłyšenjow přez zasadźenje Knjenje Zdźisławy ze zańdźenosće.
Straki připóznate, swójbneho nana, pola kotrehož dnja 19. septembra 1989 w Brnje w chorowni k zastaću wutroby, k na nul spadowacemu krejnemu ćišćej, ke kliniskej smjerći mozow dóńdźe; tutón staw přez tři hodźiny traješe.
Smjertne powostanki swjateje Zdźisławy su wěrićelam nimo w Jablonnym tež w Litoměriskej katedrali swj.
Šćěpana (na wołtarju swj.
Jana Nepomuka) a we Wołomucy w dominikanskej cyrkwi Knježny Marije (na wołtarju swj.
Dominika) k česćowanju wustajene.
Při 750. róčnicy smjerće zbóžnoprajeneho Česlava w lěće 1992 je swjata Zdźisława tutoho swjateho wopytała: jeje nop pućowaše z Jablonneho do pólskeho Wrócławja a bu tu ze statniskimi česćemi přijata.
Swoju tuchwilu poslednje dušepastyrske pućowanje přewjedźechu smjertne powostanki swjateje Zdźisławy z Litoměrjec na lětanišćo we Wołomucy - na swjatoprajenje přez bamža Jana Pawoła II. dnja 21. meje 1995.
Dnja 24. oktobra 2000 postaji bamž Jan Pawoł II. swjatu Zdźisławu za hłownu patronku Litoměričanskeje diecezy.
Wot nalěća 2002 je wona po postajenju wokrjesneho zastupnistwa patronka cyłeho Liberecskeho wokrjesa.
K swjatej Zdźisławje so do dźensnišeho Waldsteinowi hrabjojo jako z njej zdaleni přiwuzni přiznawaja, wopytuja jeje row w Jablonnym.
Je ta swěca, kotruž Zdźisława wupromjenja: wona je na ewangelij nic jenož posłuchała, ale běše za njón žiwa.
A to na žadyn pad w klóštrje wotzamknjena, ale běše w swojej swójbje a w tym swěće, kotryž ju wobdawaše.
Wěra njeběše jenož priwatna naležnosć za jeje hrodowsku kapałku, ale běše to tež wěc za žiwjenje.
Zdźisława hród wopušći a běše za ewangelij wšudźe wokoło žiwa, hdźež chudźi a wbozy běchu.
A to je jeje poselstwo za swójby.
Jako mać praji wšěm žonam, ale tež wšěm, kotřiž su w swójbje žiwi: je trjeba lubować a za wostatnych žiwy być.
Dolistova, Marie: Paní Zdislava z Lemberka, 1. nakład, nakładnistwo ŘÁD, Praha.
Kirillow je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1397 załožiło a ma wot lěta 1776 měšćanske prawa.
Hłowa stata knježi hač do swojeje smjerće abo hač k wotstupej a přepodawa politisku móc swojemu naslědnikej.
Jako tajka płaća dźensa jenož hišće Brunei, Sawdi-Arabska, Swaziska a jako wosebita forma tež Vatikanske město.
Wotpowědujo titlej knježićela woznamjenja so monarchije w europskim konteksće na přikład jako kralestwo, kejžorstwo, wjerchowstwo abo wójwodstwo.
W islamskim swěće rěčimy zwjetša wo sultanatach a emiratach.
Ma delikatnu, elastisku čorno-běłu kožu.
Šup je znaty dla swojeje zwučenosće myć swoju picu we wodźe před žranjom.
Nohi su chětro krótke.
Šup w zemskich abo štomowych jamach zymski měr dźerža.
Pochadźa z sewjerneje a srjedźneje Ameriki, ale nětko tež w Europje a Japanskej wustupujo.
Dźensa w někotrych krajach šupy so často městam přibližuja a sej samo zwaža přepytować wotpadkowe tuny!
Leži při rěce Wyr něhdźe 45 kilometrow sewjerozapadnje Sumow.
Leži něhdźe 70 kilometrow sewjerozapadnje Luhanska.
Leži něhdźe 65 kilometrow južnje Luhanska.
Sydlišćo je so w lěće 1705 załožiło a ma wot lěta 1943 měšćanske prawa.
Leži něhdźe tři kilometra wot Nowochopjorska.
Wot lěta 1928 ma měšćanske prawa.
1041 Asta je asteroid, kotryž ma přeměr 60 km a kotryž wotkry Karl Wilhelm Reinmuth 22. měrca 1925.
1053 Vigdis je asteroid, kotryž ma přeměr 44 km a kotryž wotkry Max Wolf 16. nowembra 1925.
Mõisaküla je městačko na juhu Estiskeje, bjezposrědnje při letiskeje hranicy.
Leži něhdźe połsta kilometrow juhowuchodnje Pärnuwa a 190 kilometrow južnje Tallinna.
Ma něhdźe 800 wobydlerjow a je z tym najmjeńše estiske sydlišćo z měšćanskim prawom.
Sydlišćo załoži so w lěće 1895 při wuskokolijowej železnicy z Pärnuwa do Valgi, jako natwari so tule lokomotiwowy depot.
Čara bu 1896 zahajena, dalša železnica z Mõisaküle přez Fellin a dale do Tallinna hižo lěto pozdźišo, tak zo sta so sydlišćo ze železniskim sukom.
1909 bydlachu w Mõisaküli hižo wokoło tysac ludźi.
W lěće 1938 dósta měšćanske prawa a měješe při wudyrjenju Druheje swětoweje wójny nimale 3000 wobydlerjow.
W běhu wójny bu městačko pak do wulkeje měry zničene.
Protyka za lěto 2011 2011 bě powšitkowne lěto z 365 dnjemi.
26. měrca: Na 15. hłownej zhromadźiznje Domowiny wuzwolichu delegaća w Delnim Wujězdźe Dawida Statnika za noweho předsydu Zwjazka Łužiskich Serbow a z tym za naslědnika Jana Nuka.
13. junija: W Drježdźanach bu serbski kapłan a martrar Alojs Andricki w přitomnosći wokoło 11.000 ludźi zbóžnoprajeny.
7.–10. julija: IX. mjezynarodny folklorny festiwal „Łužica" wotmě so w Budyšinje, Hochozy a Chrósćicach.
19. nowembra: W Budyskej Krónje wotmě so 137. schadźowanka, tón raz pod nawodom Stefana Cuški.
01. januara: Estiska přistupuje europasmu.
11. měrca: Při ćežkim zemjerženju sylnosće 9,0 a slědowacym tsunamiju wumrě w Japanskej wjace hač 19.000 ludźi.
Jadrowa milinarnja Fukushima sewjerowuchodnje Tokija bu ćežko wobškodźena.
6. junija abo 6. smažnika je 157. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 208 dnjow hač do kónca lěta.
1950: W Zhorjelskim zrěčenju mjez Němskej demokratiskej republiku a Ludowej republiku Pólska wujednaja „Wódro-Nysowu liniju" jako zapadnu hranicu Pólskeje.
1944: Inwazija aliěrowanych w Normandiji.
16. junija abo 16. smažnika je 167. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 198 dnjow hač do kónca lěta.
Jan Skala bě serbski publicist a spisowaćel.
1901 wopytowaše wón jenož chwilku katolsku tachantsku šulu w Budyšinje, dokelž njemóžachu jeho staršej šulski pjenjez dozapłaćić.
1910 so prěni raz někotre ze swojich serbskich basnjow wozjewichu.
Wot 1916 do 1918 bě Skala jako wojak na Balkanje a na wuchodnej fronće w Ruskej.
Tam wuknješe wón serbochorwatsce a rusce.
1919/20 bě Jan Skala redaktor Serbskeho Dźenika w Běłej Wodźe.
Kónc lěta 1919 wobdźěli so při załoženju Łužiskeje ludoweje strony, kotraž měješe politiske zajimy Serbow zastupować.
Strona bu 1924 do "Serbskeje ludoweje strony" přemjenowana.
Při wólbach njezdoby pak ženje žane mandaty.
Tohorunja wobdźěli so Skala při załoženju Serbskeho Sokoła.
1921 dźěłaše Skala někotre měsacy při Serbskich Nowinach w Budyšinje.
Tu zapřimny mjez druhim do publicistiskeho rozestajenja wo zawrjenju Serbskeho seminara ze strony Budyskeho tachantstwa.
W samsnym lěće dósta městno při „Prager Presse", oficielneje němskorěčneje nowiny čěskosłowakskeho knježerstwa.
1923 wozjewi w Budyšinje mału zběrku basnjow „Škrě.
W lěće 1924 zastupi do słužby „Zwjazka Polakow w Němskej".
Organizacija najwjetšeje mjeńšiny w Němskim mócnarstwje měješe swoje sydło w Berlinje.
Wot 1925 do 1927 wobdźěli so na Europskich mjeńšinowych kongresach w měsće Genf.
Skala natwari 1925 redakciju časopisa „Kulturwille" a wodźeše jón jako hłowny redaktor hač do jeho zakazanja w lěće 1936.
Bě to časopis „Zwjazka narodnych mjeńšinow w Němskej".
Skala wróći so do Budyšina a bu tam 1938 wot Gestapo zajaty a dźewjeć měsacow bjez wobskóržby w přepytowanskim jastwje w Drježdźanach zawrjeny.
Po pušćenju dźěłaše wón we wšelakich Budyskich a Berlinskich zawodach.
1943 wopušći Berlin a přećahny do Erbenfelda w Delnjej Šleskej k přiwuznym swojeje žony.
W bliskim městačku Namslau přistajichu jeho w elektrotechniskej firmje.
Tam měješe kontakty k pólskim spjećowarjam.
Jako w januarje 1945 Čerwjena armeja do Erbenfelda zaćahny, witaše Skala wojakow jako wuswobodźerjow.
Krótko na to zwadźi so ze sowjetskim wojakom, kotryž jeho zatřěli.
W Njebjelčicach, Budyšinje a Kamjencu su dróhi po Janu Skale pomjenowane.
W pólskim Namysłowje dopomni pomnik na njeho.
Jan Skala wozjewi jenož mało swójskich knihow.
Wjetšina swojich basnjow, nastawkow a artiklow publikowachu so w serbskich a němskich nowinach a w časopisu „Kulturwehr".
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1990 Jan Cyž: Skala, Jan. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn: Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow.
Nowa Wjeska je hornjołužiska wjes w Budyskim wokrjesu, kotraž k Worklečanskej gmejnje słuša.
Nowa Wjeska leži něhdźe dwaceći kilometrow na sewjerozapad wot Budyšina a něhdźe dźesać kilometrow na wuchod wot Kamjenca na woběmaj brjohomaj Klóšterskeje wody we wysokosći 150 metrow nad mórskej hładźinu.
Zapadnje wsy nadeńdźe so wulke přemysłownišćo.
Susodne wsy su Haty a Hrańca na sewjeru, Hórki na wuchodźe, Worklecy na juhu a Horni Hajnk na sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Newdorff pochadźa z lěta 1617.
Ležownostne knjejstwo měješe Worklečanske ryćerkubło.
Cyrkwinsce słušeše Nowa Wjeska ze starodawna ke Chróšćanskej wosadźe.
Jako kulturne pomniki škitane su šěsć swjatych křižow, domske na Hórčanskej čo.
2, kapałka na Hórčanskej a twarjenja małeho třistronskeho statoka na Hórčanskej čo.
Hlej tež: Lisćinu kulturnych pomnikow w Nowej Wjesce Jurij Čornak – młynk, předewzaćel a politikar Benedikt Dyrlich − spisowaćel, politikar, nowinar a šefredaktor Serbskich Nowin Stanisław Tilich − politikar, ministerski prezident Swobodneho stata Sakskeje Jan Wornar: Tam w dólčku kwětkatym so k hórce tula mała wjeska.
W Rozhledźe 3/1994, str.
Leža při Małej Sprjewje a słušeja wot lěta 1994 k Łazej.
Maja 184 wobydlerjow.
Susodne wsy su Drěwcy za holu na sewjerowuchodźe, Wjesel a Lipič na juhowuchodźe, Psowje na juhu a Wysoka na sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Hermanßdorff pochadźa z lěta 1419.
Ležownostne knjejstwo wukonješe hižo 1426 naspomnjene ryćerkubło we wsy samej.
Po Wienskim kongresu lěta 1815 přińdźechu Hermanecy kaž cyły sewjer Hornjeje Łužicy k Pruskej, susodny Lipič wosta pak sakski.
We 1880tych lětach měješe Rudej po Arnošta Mukowej statistice 280 wobydlerjow, z nich 279 Serbow a jenički Němc.
Mjetelowy bóz je kerk, kotryž docpěwa wysokosć wot 1 hač do 2 m.
W zymnych zymach drjewa často daloko wróćo mjerznje, zaso so pak počina zelenić.
Jeje kónčki su rozšěrjene a na zachodźe sylnje žołte.
Na nektar bohate kćenja předewšěm mjetele přiwabjeja.
Płody su brunojte kapsle, kotrež w septembrje dozrawja.
Jedyn kerk móže na lěće wjacore miliony symjenjow wutwori.
Rosće na pustych płoninach w městach, na železniskich nasypach, na kromach dróhow a na rěčnym šotrje.
Potrjebuje za kołochowanje wotewrjene pódy.
Pochadźa z Chinskeje a z Japanskeje.
Ale nětko nimale jenož w mnoholičbnych zahrodnych sortach w Europje wustupuje.
Václav Klaus je čěski ekonom, konserwatiwny politikar a běše wot 2003 do 2013 prezident Čěskeje republiki.
W lětach 1958–1963 je Klaus studował wukrajne wikowanje na Wysokej ekonomiskej šuli w Praze.
Při studiju je so zeznał ze swojej pozdźišej žónskej Liviju.
Klaus je za to wjedł rozmołwy z Mečiarom.
Winicy dźělenja jeho za to hač do dźensnišeho kritizuja.
W februarje 2003 je so wuzwolił jako prezident Čěskeje republiki.
Wón płaći jako najwažniši čłowjek za reformy k zawjedźenju swobodneho wikoweho hospodarstwa w ČR.
Wón je woženjeny a ma dweju synow.
Cyłkowna bibliografija Václava Klausa wobsahuje hač donětka 34 wšelakich titulow.
Delčewo je małe makedonske město blisko makedonsko-bołharskeje hranicy.
Delčewo je mjenowane po makedonskim rewolucionarje Goce Delčew.
Gmejna Delčewo ma přestrjeń wot 423 km² a 22 sydlišća, to rěka: K městu słušeja wsy Bigla, Wetren, Wirče, Wratislawci, Gabrowo, Grad, Dramče, Dźwegor, Iliowo, Kiseliva, Kosowo Dabje, Now Istewnik, Očipala, Poleto, Razlowci, Selnik, Stamer, Star Istewnik, Trabotiwište, Turija a Čiflik.
Składnostnje jubileja 100 lět turizma w Pólskej w lěće 1973 spožči Komisija hórskeho turizma Hłowneho zarjadnistwa PTTK Hłownej sudetskej šćežce mjeno Mieczysława Orłowicza w připóznaću jeho přinoška za turizm a domiznowědu.
W běhu wjele lět přeměnješe so přeběh šćežki.
Dźensa so započina w Świeradowje-Zdroju, wjedźe přez Jizerske horiny do Szklarskeje Poręby, potom přez Kyrkonoše do Karpacza; dalše etapy su horiny Rudawy Janowickie do Krzeszowa, Kamjentne a Čorne hory do Jedliny-Zdroju, Sowje hory, Slěborny přechod dźělacy ju wot Bardzkich hor.
Šćežka wobjima někotre wažne sudetske dypki, kaž wjerškaj Sněžki a Śnieżnika.
Dołhosć šćežki je něhdźe 440 kilometrow, a čas přechoda je 104 hodźiny.
Wyše přispomnjene mjena su přełožk z pólšćiny.
Tute su originalne wersije někotrych z nich: Jizerske hory – pol.
Jizerské hory, Kyrkonoše – pol.
Krkonoše, Přechod pod Sněžku – Przełęcz pod Śnieżką, Kamjentne hory – pol.
Stolové hory, Orlicke hory – pol.
Orlické hory, Bystrzycke hory – pol.
Bystřické hory, Masiw Śnieżnika – pol.
Králický Sněžník, Złote hory – pol.
Rychlebské hory, Opawske hory – pol.
Je wjele hórskich chat w rjadowanju PTTK.
Pólske hórske chaty su winowate kóždeho zaměstnjeć, kiž njemóže do chowanja słónca žane druhe městno nańć abo w nuzowym padźe.
Přez swoje wužiwanje orientaliskich instrumentow a harmonijow wot srjedź 1960tych lět sta so z pućrubarjom swětoweje hudźby.
Protyka za lěto 1973 Dewastacija Małsec a Hněwsec za Budysku rěčnu zawěru kaž tež Jasenja pola Grodka za brunicowu jamu Wjelcej-juh.
03. awgusta: Z Wochožanskeje jamy wudobywa so prěnja brunica.
24. nowembra: W Budyšinje wotměje so 99. schadźowanka.
11. septembra: Wojerski puč w Chilskej: Při ze strony US-ameriskeje tajneje słužby CIA iniciěrowanym a podpěrowanym puču powali chilske wójsko pod wjednistwom Augusta Pinocheta demokratisce wolene knježerstwo prezidenta Salvadora Allendea.
W prěnich dnjach po puču zamorduje wójsko wjace hač 3000 Chilčanow.
06. oktobra: Započatk Jomkippurskeje wójny w Bliskim wuchodźe: Egyptowska a Syriska nadběhujetej israelsku frontu na Golanskich wyšinach a při Sueskim kanalu.
Leži zwjetša na połkupje Kola w samym sewjerozapadźe kraja při pobrjohach Barentsoweho a Běłeho morja a mjezuje na zapadźe z Finskej a Norwegskej.
Jeje zarjadniske sydło a z 307.000 wobydlerjemi jeničke wulkoměsto je Murmansk, kotryž je zdobom baza ruskeje Sewjerneje floty.
Dalše wuznamne města su Apatity a Mončegorsk.
W lěće 2010 měješe Oblasć Murmansk 795.409 wobydlerjow.
Z nich běchu 80,7 % Rusojo.
Awtochtona ludnosć Murmanskich kónčin su Samojo, kiž wučinja dźensa jenož hišće 0,2 % wobydlerstwa.
Pawlowsk je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1777 załožiło a ma wot lěta 1796 měšćanske prawa.
Wón je w cyłej Europje wot Britiskich kupow a Iberiskeje połkupy při Atlantiskim oceanje hač k Wolze, ke Kawkazej a do Afghanistana žiwy.
Šwincy w druhich kónčinach Azije słušeja k druhim družinam.
Sewjerna hranica rozšěrjenišća je polarny kruh.
Šwincy su tež na někotrych kupach Srjedźozemskeho morja, nic pak na Balearach, Kreće a Rhodosu.
Šwincy bydla zwjetša w hórkatej, lěsojtej krajinje, hdźež twari swoju jamu při skłoninach.
Ma jara šěroki cyrobny spektrum, kotryž saha wot wudźenkow přez insekty, małe cycaki, pólny płód hač k jahodkam.
Šwinc ma šwižnu hłowu, rydłu podobnu klamu a sylne tlapy, z kotrymiž móže derje hrjebać.
Waži přerěznje mjez 7 a 14 kg, zrědka tež hač 17 kg.
Charakteristisce je čorno-běła rysowanka hłowy.
Algirdas Butkevičius je litawski socialdemokratiski politikar a bě wot decembra 2012 hač do nowembra 2016 z ministerskim prezidentom Litawskeje.
Wot 1996 je bjez přestawki zapósłanc litawskeho sejma.
Wón je studowany hospodarski inženjer za twarstwo a dźěłaše hač do lěta 1990 jako twarski nawoda a měšćanski architekt.
1991 zastupi do nowozałoženeje Socialdemokratiskeje strony, po tym zo bě wot 1985 do 1988 skrótka z čłonom Komunistiskeje strony.
Wot 1997 do 1999 a znowa wot 2001 je čłon stronskeho předsydstwa.
Algirdas Butkevičius je woženjeny a ma jednu dźowku.
Balachna je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1474 jako wjes Sol-na-Gorodce załožiło a ma wot lěta 1536 měšćanske prawa.
Leži při rěce Sluč něhdźe 90 kilometrow sewjerozapadnje Žytomyra.
Sydlišćo naspomni so w lěće 1256 prěni raz jako Woswjagel.
Při třećim dźělenju Pólskeje w lěće 1793 přeńdźe město do Ruskeho carstwa.
Po Pólsko-sowjetskej wójnje sta so 1921 z dźělom Sowjetskeho zwjazka a ležeše njedaloko noweje pólskeje hranicy.
W Druhej swětowej wójnje bě wot 1941 do 1944 wot Němskeje wobsadźene.
Z Nowohrada pochadźeše wuznamna ukrainska basnjerka Lesja Ukrajinka.
31 Nowogród Wołyński — Warszawa : Filip Sulimierski i Władysław Walewski, 1886. — T. VII : Netrebka — Perepiat.
Anna Jurjewna Njetrjebko je ruska operowa spěwarka.
Swjatki su křesćanski swjedźeń, kotryž wotměwa so kóždolětnje na 50. dnju jutrowneho časa, potajkim 49 dnjow po jutrowničce.
Wěriwi swjeća pósłanje swjateho Ducha.
Swjatki su zdobom kónc jutrowneho časa.
Prěni móžny termin swjatkownički je 10. meje, posledni 13. junija.
W Nowym zakonju so rozprawi, zo přińdźe swjaty duch nad japoštołow a wučomnikow, jako so składnostnje židowskeho swjedźenja Šawuot w Jeruzalemje schadźachu.
Tutón podawk płaći po křesćanskej tradiciji jako załoženski dźeń cyrkwje.
Jako křesćanski swjedźeń naspomnichu so swjatki k prěnjemu razej w lěće 130.
Swjatkowna póndźela je zakonski swjaty dźeń w Němskej, Awstriskej a wjele druhich europskich krajach. „ A hdyž swjatkownička přińdźe, běchu wšitcy hromadźe na jednym městnje.
A nahle zašumi z njebja kaž sylny wichor, a napjelni cyły dom, hdźež sedźachu.
Wšitcy buchu ze Swjatym Duchom napjelnjeni a počachu we wšelakich rěčach powědać, kaž jim Duch rěčeć da.
W Jerusalemje bydlachu nabožni židowscy mužojo ze wšěch ludow, kiž su pod njebjom.
Wot lěta 1905 bě sekretar dźěłarnistwa a wot 1907 dźěłaćerski sekretar w Drježdźanach.
W tutym zastojnstwje skutkowaše hač do 1918.
Za SPD bě wot 1908 do 1918 čłon Drježdźanskeje měšćanskeje rady.
Z tym bě tež čłon wustawu dawaceje zhromadźizny 1919 a sejma Weimarskeje republiki.
Po Nowemberskej rewoluciji 1918 bě Buk hač do oktobra 1919 kultusowy minister w prěnim knježerstwje Swobodneho stata Sakskeje.
Pod jeho wjednistwom wobzamkny so nowy šulski zakoń ze zasadnym prawom na serbsku maćernorěčnu wučbu za dźěći, kotrychž starši sej to žadaja.
Jako ministerski prezident předsteješe wot 5. meje 1920 hač do 21. měrca 1923 cyłkownje třom knježerstwam.
Po wotchadźe ze zastojnstwa bě hišće hač do lěta 1933 wokrjesny hejtman w Drježdźanach.
W meji 1926 wopušći SPD a załoži swójsku stronu ASPD.
Za tutu stronu bě w lětomaj 1929/30 skrótka čłon Sakskeho krajneho sejma.
W: Serbskich Nowinach dnja 19. nowembra 2009, strona 2.
Morača je rěka w srjedźnym dźělu Čornohórskeje.
Wužórli so na sewjernej skłoninje 2226 m wysokeje hory Kapa Moračka blisko wjeski Ljevišta w gmejnje Kolašin; běži po tym něhdźe 100 kilometrow do juha, přez čornohórsku stolicu Podgorica a wuliwa so blisko Vranjiny do Skadarskeho jězora, kotrehož najwjetši přitok wona je.
Tuta je jenička wuznamna runina Čornohórskeje a do směra na Skadarski jězor wotewrjena.
Najwuznamniši lěwy přitok je Cijevna, kotraž so juhozapadnje Podgoricy do Morače wuliwa.
Kamjenej je wjeska z 101 wobydlerjemi w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin.
Kamjenej namaka so při zwjazkowej dróze 96 a je znata za wulku kaolinownju.
Susodne wjeski su Šćeńca na sewjerowuchodźe, Wysoka na wuchodźe, Nowa Wjes na juhowuchodźe, Rakecy na juhu, Komorow na zapadźe a Stróža na sewjerozapadźe.
Po sydlišćowej formje jedna so wo přidróžny nawsowc.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Camen pochadźa hakle z lěta 1532.
Ležownostne knjejstwo wukonješe Rakečanske ryćerkubło, kotrež wobhospodarješe w Kamjenej tež swójski wudwór.
Po Wienskim kongresu lěta 1815 přińdźe cyły sewjer Hornjeje Łužicy k Pruskej, Kamjenej wostawaše pak sakska.
Hranica běžeše hač do lěta 1945 přez krajnu dróhu mjez Kamjenej a Stróžu.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 174 wobydlerjow, z nich 164 Serbow.
Ewangelscy Kamjenjenjo přisłušeja znajmjeńša ze 16. lětstotka Rakečanskej wosadźe.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 97 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 46 lět.
Mjezuje z Kolumbiskej w sewjeru a z Peruwom w juhu.
Stolica je město Quito, kotrež leži w Andach we wysokosći wot 2850 metrow.
Najwjetše město je pak w runinje při pobrjoze Pacifika ležacy Guayaquil.
Mjeno dósta kraj po ekwatorje, kotryž přeběži stat ze zapada do wuchoda.
K Ekwadorej słušeja tež 1000 km wot pobrjoha zdalene Galapagoske kupy z jónkrótnej fawnu a floru.
W Ekwadorje knježi zasadnje tropiska, włóžna klima, wosebje w přimórskej runinje a w Amaconasowej nižinje we wuchodźe.
Na wysočinje w srjedźišću kraja je pak zymnišo a chětro sucho.
Najwyši wjeršk Ekwadora je wulkan Chimborazo, kotryž je – ze srjedźišća zemje ličene – najwyše wuhorbjenje na swěće.
Małe Radměrcy su hornjołužiska wjeska, kotraž słuša wot lěta 2003 k Lubijej.
Leža we wuchodnym dźělu Hornjołužiskich honow sydom kilometrow sewjerowuchodnje Lubijskeho stareho města a 210 m nad mórskej hładźinu na prawym boku Lubaty.
Prěnje naspomnjenje jako Rademariz pochadźa z lěta 1249.
Wot lěta 1895 mějachu Małe Radměrcy zastanišćo při železniskej čarje Lubij–Wóspork, kotraž so 1903 hač do Barta a 1906 hač do Radworja podlěši, hdźež bě z čaru Budyšin–Wojerecy zwjazana.
Po statistice Arnošta Muki mějachu Małe Radměrcy w lěće 1884 194 wobydlerjow, mjez nimi 174 Němcow a 20 Serbow.
Ewangelscy Radměrčenjo přisłušeja wot 16. lětstotka Ketličanskej wosadźe.
Leži něhdźe 150 kilometrow juhozapadnje Mahiljowa a 110 kilometrow juhowuchodnje Minska.
Ma něhdźe 700 wobydlerjow.
Sydlišćo je so w 19. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1949 měšćanske prawa.
1063 Aquilegia je asteroid, kotryž ma přeměr 17 km a kotryž wotkry Karl Wilhelm Reinmuth 6. decembra 1925.
Arkalyk je město w srjedźnym Kazachstanje.
Leži něhdźe 400 kilometrow juhowuchodnje Kostanaja a ma 29 tysac wobydlerjow.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1956 załožiło a ma wot lěta 1965 měšćanske prawa.
Arkalyk bě wažne stejnišćo sowjetskeho swětnišćoweho łódźnistwa.
Dźensa su bawksitowe podkopki najwjetši dźěłodawar w měsće.
Je zarjadniske sydło Grobinskeho wobwoda.
Leži něhdźe 185 kilometrow juhozapadnje Rigi a něhdźe 10 kilometrow wuchodnje wot města Liepāja.
Sydlišćo je so w 13. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1695 měšćanske prawa.
W internetowym słowniku: Fieberklee Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Philipp Lahm je něhdyši němski kopar.
Hraješe pola FC Bayern München prěnjorjadnje jako škitar.
Nimo toho běše kapitan němskeho narodneho mustwa wot 2011 do 2016.
Jeho poslednja hra běše 20. meje 2017 napřećo SC Freiburg.
Prěnje kroki jako kopar čini Philipp Lahm z mustwom FT Gern.
Wot 1995 hraješe w młodźinje wot FC Bayern München, wot 2001 potom za druhe mustwo samsneho towarstwa.
W młodźinje hraješe srjedźa, prjedy toho běše samo nadběhowar.
Prěnje zasadźenje pola profijow běše 2003, jako bu w 90. mjeńšinje zasadźeny.
Tam hraješe dohromady 53 hrow a třěleše dwě wrota.
2005 so Philipp Lahm k FC Bayern München nawróći.
Jeho Comeback přećiwo Arminia Bielefeld běše jeho prěnja hra w zwjazkowej lize.
Philipp Lahm ma jednoho syna ze swojej žonu Claudia Lahm.
Zarječnyj je město w Ruskej federaciji.
Cokorina je ród ze swójby słódkich trawow.
Ma něhdźe 5,3 miliony wobydlerjow na 225.000 km² a je tuž jara rědko wobsydleny.
Stolica je Saint Paul z 285.000 wobydlerjemi, najwjetše město pak Minneapolis.
Něhdźe dwě třećinje wobydlerstwa stej w metropolowym teritoriju wokoło tuteju městow žiwej.
Mjeno Minnesota pochadźa wot słowa Mnísota w rěči Dakota, kotrež ma woznam „jasna woda".
Stat mjezuje z kanadiskimaj prowincomaj Manitoba a Ontario na sewjeru, z Wisconsinom na wuchodźe, z Iowu na juhu kaž tež z Južnej a Sewjernej Dakotu na zapadźe.
Na juhowuchodźe twori Horni jězor přirodnu hranicu.
Při jeho brjohach nadeńdźe so přistawne město Duluth.
Něhdźe 38 % wobydlerstwa je němskeho pochada, 32 % z nordiskich krajow, 12 % z Irskeje a jenož 6 % z Jendźelskeje.
Leži na wuchodźe pusćiny Karakum při prawym brjoze rěki Amudarja něhdźe 10 kilometrow sewjerozapadnje Türkmenabata.
Sydlišćo je so w 19. lětstotku prěni raz naspomniło a ma wot lěta 2016 měšćanske prawa.
Sedłowa třěcha je klasiska a najhusćišo wustupowaca forma třěchi w zymnych a měrnych klimowych pasmach.
Wona wobsteji z dweju porno sebi nakłonjeneju třěšneju płoninow, kotrejž zetkatej so na najwyšej, wodorunej kromje - na tak mjenowanym ponošku.
Přičina toho, zo tuta forma tak husto wustupuje, je jednory natwar kózłow a praworóžkata forma třěšneju płoninow.
Eksponowane twarjenja maja husto komplikowaniše formy, na př. walbowe třěchi atd., kotrež su wot zakładneje formy sedłoweje třěchi wotwodźene.
Leži nad rěku Worskla něhdźe 300 kilometrow juhowuchodnje Kijewa.
Ma něhdźe 294 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1174 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1641 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 30 kilometrow wuchodnje Moskwy.
Sydlišćo je so w lěće 1760 załožiło a ma wot lěta 1926 měšćanske prawa.
Sydlišćo je so w lěće 1671 załožiło a ma wot lěta 1967 měšćanske prawa.
Polessk je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1258 załožiło a ma wot lěta 1642 měšćanske prawa.
Sjasstroj je město w Ruskej federaciji.
Město leži 152 kilometrow wuchodnje Pětrohróda.
Sydlišćo je so w lěće 1927 załožiło a ma wot lěta 1992 měšćanske prawa.
Archipelowy stat z najwjace kupami je Indoneska.
W italšćinje je so słowo Arcipelago najprjedy wužiwało jako swójske mjeno za – na kupy bohate – Egejske morjo.
Batromjecy su hornjołužiska wjes w sakskim wokrjesu Zhorjelc.
Leža 290 m nad mórskej hładźinu a běchu hač do 31. decembra 2012 samostatna gmejna z wjesnym dźělom Rennersdorf.
Warnoćicy su wjes ze 151 wobydlerjemi na juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin, kotraž słuša wot lěta 1999 ke gmejnje Dobruša-Huska.
Wjes leži něhdźe dźewjeć kilometrow juhozapadnje Budyšina mjez 300 a 350 m nad mórskej hładźinu w hornjołužiskej pahórčinje pod Wulkim Pichowom a Ćeleńcom.
Susodne wjeski su Zdźar na sewjerowuchodźe, Wostašecy na juhowuchodźe, Tućicy zady Pichowa na juhu a Drječin na sewjerozapadźe.
Sydlerskostawiznisce su Warnoćicy nadróžny nawsowc, kotryž so prěni raz pisomnje naspomni w lěće 1363 jako Arnoldisdorf.
Ležownostne knjejstwo wukonješe přez lětstotki ryćerkubło we wsy samej, kotremuž słušachu tež někotre wokolne wjeski kaž Słónkecy.
Hač do lěta 1936 běchu Warnoćicy samostatna gmejna, po tym najprjedy dźěl Drječinjanskeje a wot lěta 1974 Hušćanskeje gmejny.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 289 wobydlerjow, mjez nimi 176 Serbow.
Protyka za lěto 1914 28. junija: Gavrilo Princip zatřěli rakusko-wuherskeho trónoweho naslědnika Franca Ferdinanda a jeho mandźelsku.
28. julija: Z připowědźenjom wójny wot Rakusko-Wuherskeje na Serbisku so prěnja swětowa wójna započnje.
Z wjetšeho dźěla wobsteja Andy z dweju paralelneju rjećazow.
Najwyši dypk wulkaniskich sfałdowanych horin je Aconcagua při hranicy mjez Chilskej a Argentinskej, kiž je nadobo najwyša hora cyłeje Ameriki.
Ród wobsteji z něhdźe 38 družinow, z kotrychž 12 w Europje wustupuja.
W Srjedźnej Europje njeje žana domjaca.
Franckh, Stuttgart 1990, S. 202.
7. měrca abo 7. nalětnika je 66. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 299 dnjow hač do kónca lěta.
1937: Hłowna zhromadźizna Domowiny wotpokaza přiwzaće nowych wustawow w zmysle nacionalsocialistow.
0321: Romski kejžor Konstantin Wulki postaji z dekretom njedźelu za wotpočny dźeń.
1902: Turkowske knježerstwo zakaza maćernorěčnu wučbu w armenskich šulach.
1946: W sowjetskim wobsadniskim pasmje załoži so Swobodna němska młodźina.
Chr.: Aristoteles – grjekski filozof 0161: Antoninus Pius – romski kejžor 1274: swj.
Wón je wjedł byrgarsku wójnu přećiwo Južnym statam a přesadźił rjad rewolucionarnych kaznjow, kaž na přikład wuswobodźenje njewólnikow a zakoń za dawanje zemje ludźom bjez zemje.
10. junija abo 10. smažnika je 161. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 204 dnjow hač do kónca lěta.
1848: W Praze zahaji so prěni Słowjanski zjězd.
Krasnoslobodsk je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1870 jako wjes Bukatin załožiło a ma wot lěta 1955 měšćanske prawa.
Donskoj je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1773 załožiło a ma wot lěta 1939 měšćanske prawa.
Sasowo je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1642 załožiło a ma wot lěta 1926 měšćanske prawa.
Protyka za lěto 2014 2014 bě powšitkowne lěto z 365 dnjemi.
01. januara: Letiska přistupuje europasmu.
22. februara: Po tři měsacy trajacych demonstracijach a ćežkich njeměrach wotsadźi ukrainski sejm prezidenta Wiktora Janukowyča.
10. meje: W Madźarskej wuzwoli so Viktor Orbán znowa za ministerskeho prezidenta.
22.–25. meje: Wólby k europskemu parlamentej 25. meje: Komunalne wólby w Badensko-Württembergskej, Braniborskej, Hamburgu, Sewjerorynsko-Westfalskej, Porynsko-Pfalcy, Mecklenburgsko-Předpomorskej, Posaarskej, Sakskej, Saksko-Anhaltskej a Durinskej 12. junija–13. julija: 20. swětowe mišterstwo kopańcy w Brazilskej 31. awgusta: Wólby do sakskeho krajneho sejma 14. septembra: Wólby do krajneju sejmow Braniborskeje a Durinskeje 18. septembra: Pola referenduma wo njewotwisnosći rozsudźi so snadna wjetšina šotiskich wobydlerjow za zdźerženje Zjednoćeneho kralestwa.
Staćanstwo je juristiska přisłušnosć přirodneje wosoby k jednomu statej, z kotrejež wuchadźa wěste byrgarske prawa a winowatosće.
Jednotliwc přisłuša potajkim prawniskemu zhromadźenstwu staćanow.
Staćanstwo je we wjetšinje krajow njewotwisne wot etniskeje přisłušnosće abo narodnosće, na přikład su Serbja zwjetša němscy staćenjo, potajkim Němcy w prawniskim zmysle.
Kóždy stat ma swójske zakonje, kotrež rjaduja dobyće a zhubjenje swojeho staćanstwa.
W Němskej spožčuje so staćanstwo zwjetša přez narodźenje a wotwisnje wot staćanstwa staršeju, abo tež přez zadomjenje wukrajnikow.
Staćan ma wosebite prawa, kaž na přikład prawo na swobodne pućowanje abo w demokratijach wólbne prawo.
Staćanstwo dokumentuje so na oficielnych dokumentach, na přikład na pućowanskim pasu abo na personalnym wupokazu.
W někotrych krajach – předewšěm w něhdyšich socialistiskich statach – je tež narodnosć do dokumentow zapisana.
Jednotne němske staćanstwo wobsteji hakle z lěta 1934.
Před tym mějachu němske kraje – na přikład Sakska a Pruska – swójske staćanstwa.
Hačrunjež měješe NDR tež swójske staćanstwo, płaćachu wšitcy byrgarjo z perspektiwy zwjazkoweje republiki jako němscy staćenjo.
Při rozpadnjenju statow móže w někotrych padach k problemam dóńć, njedóstanu-li wšitcy něhdyši staćenjo staćanstwo jednoho z naslědnych statow.
Napřećiwny pad su ludźo z wjacorymi staćanstwami – zwjetša jedna so wo dwójne staćanstwo něhdyšich připućowarjow, potomnikow tych připućowarjow abo byrgarjow Europskeje unije, kiž su so w druhim kraju zasydlili.
Za byrgarjow druhich čłonskich statow EU je dwójne staćanstwo w Němskej zasadnje dowolene, za tamnych wobsteja wěste wobmjezowanja.
30. meje abo 30. róžownika je 150. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 215 dnjow hač do kónca lěta.
22. awgusta abo 22. žnjenca je 234. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 131 dnjow hač do kónca lěta.
Němske Pazlicy su hornjołužiska wjes ze 448 wobydlerjemi w srjedźišću Budyskeho wokrjesa, kotraž słuša wot lěta 1999 k městu Kamjencej.
Wjes leži sewjerowuchodnje Kamjenskeho stareho města na prawym boku Jawory a njedaloko Čorneho Halštrowa wosrjedź rybjacych hatow.
Wjesne hona maja přestrjeń wot 5,74 km².
Za Halštrowom sewjerowuchodnje Němskich Pazlic so Kamjenske lětanišćo namaka.
Wjes naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1225 jako Pazeliz, při čimž dospołnje jasne njeje, wo kotre Pazlicy so jedna.
Po Arnošta Mukowej statistice mějachu Němske Pazlicy we 1880tych lětach 310 wobydlerjow, mjez nimi 185 Serbow a 125 Němcow.
W lěće 1925 bě mjez 378 wobydlerjemi 358 ewangelskich a 18 katolskich.
Ewangelscy wěriwi přisłušeja znajmjeńša ze 16. lětstotka ke Kamjenskej wosadźe.
Leži něhdźe 50 kilometrow wuchodnje Moskwy.
Njemen je 937 kilometrow dołha rěka w zapadnej Běłoruskej a w južnym Baltikumje.
Třeći najdlěši přitok Baltiskeho morja wužórli so na Běłoruskich wyšinach blisko městačka Uzda něhdźe połsta kilometrow juhozapadnje běłoruskeje stolicy Minsk a běži přez zapadnu Běłorusku a wulkoměsto Hrodno do Litawskeje.
Tam namaka so druhe najwjetše město kraja, Kaunas, při jeje brjoze.
Na ruskim boku leži městačko Sowjetsk, něhdyši Tilsit.
Tuta kónčina słušeše jako Memelland hač do kónca Druheje swětoweje wójny k Němskej.
Z małej rěčnej deltu wuliwa so Njemen do Kurskeho zaliwa, dźěla Baltiskeho morja, z nim zwjazaneho přez wuski přeliw pola wulkeho litawskeho přistawa Klaipėda.
W juliju 1807 podpisa so Tilsitski měr mjez francoskim kejžorom Napoléonom I., ruskim carjom Aleksandrom I. a pruskim kralom Bjedrichom Wylemom III. na spławje wosrjedź rěki.
Oleśnica je město z něhdźe 37.000 wobydlerjemi na sewjerowuchodźe pólskeho wojewódstwa Delnja Šleska a zarjadniske sydło wokrjesa ze samsnym mjenom.
Nadeńdźe so na juhozapadźe Pólskeje, něhdźe 30 kilometrow sewjerowuchodnje při puću do Waršawy.
Sydlišćo so w lěće 1189 prěni raz naspomni a dósta 1255 měšćanske prawa.
Wot lěta 1312 bě město z rezidencu wojewódstwa Oleśnica.
Šelechow je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1953 załožiło a ma wot lěta 1962 měšćanske prawa.
Qobustan je městačko w Azerbajdźanje.
Leži něhdźe 90 kilometrow zapadnje Bakuwa.
Ma wokoło wósom tysac wobydlerjow.
Leži něhdźe 180 kilometrow sewjerozapadnje Bakuwa.
Jan Józef Hawštyn Hauptmann bě serbsko-katolski duchowny a spisaćel.
Tam wopytowaše wot 1728 do 1730 gymnazij a w lětomaj 1730/31 studowaše filozofiju a teologiju.
Za tutón čas bě tež z prefektom seminara.
Po nawróće do Łužicy bě wot 1734 do 1741 kapłan w Budyšinje a zdobom prědar w Zdźěri, wot 1741 do 1759 bě kanonik Budyskeho tachantstwa a wot 1759 senior.
Hauptmann bě awtor prěnjeho rukopisneho kataloga łužiskeho katolskeho duchownstwa Catalogus Cleri Lusatii a spisa tež serbske prědowanja kaž tež Wučby, napominanja a próstwy za chorych.
Rudolf Kilank: Hauptmann, Jan Józef Hawštyn.
Leži pod Karpatami w historiskej Galiciskej něhdźe 50 kilometrow juhozapadnje Lwowa a něhdźe 25 kilometrow juhozapadnje Sambira.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1472 załožiło a ma wot lěta 1939 měšćanske prawa.
Wladimir Wladimirowič Putin je ruski politikar.
Wot 8. awgusta 1999 hač do 7. meje 2000 běše Putin premierminister Ruskeje Federacije, wot 31. decembra 1999 hač do 7. meje 2000 amtěrowaše wón tež jako prezident.
Wot 8. meje 2008 bě Wladimir Putin znowa z premierministrom, dokelž smě ruski prezident jenož wósom lět w zastojnstwje wostać.
Tuž přewza Dmitrij Mjedwjedjew za dobu štyrjoch lět prezidentstwo.
Čelchow je sydlišćo w sakskim wokrjesu Budyšin, kotrež słuša wot lěta 1994 ke gmejnje Wulka Dubrawa.
Prěnje historiske naspomnjenje Čelchowa bě w lěće 1360 jako Czelchowe abo Czelchow.
Wot zažneho 18. lětstotka bě wjeska sydło ryćerkubła.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 125 wot cyłkownje 137 Čelchowčanow serbsce.
Ewangelscy Čelchowčenjo přisłušeja Klukšanskej wosadźe.
Přez Čelchow wjedźe zwjazkowa dróha 156 z Běłeje Wody do Budyšina.
Buk je serbske swójbne mjeno, kotrež wot štomoweho mjena buk pochadźa.
20. januara abo 20. wulkeho róžka je dwacety dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 345 dnjow hač do kónca lěta.
Barbuk je wjes w Delnjej Łužicy.
Słuša wot 31. hodownika 2000 ke gmejnje Gatojce w braniborskim wokrjesu Sprjewja-Nysa.
Leži něhdźe pjeć kilometrow juhowuchodnje Picnja na wysokosći wot 65 metrow nad mórskej hładźinu a měješe w lěće 2005 239 wobydlerjow.
Po Mukowej Statistice Łužiskich Serbow rěčachu srjedź 1880tych lět wšitcy 256 wobydlerjow delnjoserbsce.
Trenčín je město na sewjerozapadźe Słowakskeje, njedaloko wot čěskeje mjezy.
Blido je mebl, kotryž so přez přistupnu, zwjetša wodorunu płoninu charakterizować hodźi, kotraž na jednej abo wjacorych nohach steji.
Wot lěta 1996 je Załožba za serbski lud nošer Schadźowanki.
Je zarjadniske sydło Leninskeho rajona.
Leži štyri kilometry wot Moskowskeje měšćanskeje hranicy.
Sydlišćo je so w lěće 1651 załožiło a ma wot lěta 1965 měšćanske prawa.
Šćeńca je hornjołužiska wjes z 304 wobydlerjemi, kotraž słuša wot lěta 1994 k Łazowskej gmejnje.
Šćeńca leži něhdźe 14 km juhowuchodnje Wojerec a 18 km sewjernje Budyšina w krajinje hornjołužiskeje hole a hatow njedaloko Małeje Sprjewje.
Wuchodnje wsy rozpřestrěwa so Minakałska hola, jedyn z najwjetšich lěsow Hornjeje Łužicy.
Susodne wsy su Bjedrichecy a Mortkow w sewjeru, Wysoka w juhowuchodźe, Kamjenej w juhozapadźe a Stróža w zapadźe.
Najstarše namakanki na Šćeńčanskich honach pochadźeja z pózdnjeje kamjentneje doby.
W bliskosći dźensnišeho hrodu běše w železowej dobje pohrjebnišćo.
Pola wurywanja w lěće 1938 namakachu tam tři popjelnicy, wósom pódlanskich sudobjow a bronzowy pjeršćeń.
Na druhim pohrjebnišću sewjernje wsy namakachu w lětomaj 1924/25 cyłkownje 32 rowow, zdźěla tež z sudobjemi a pjeršćenjemi.
Na kopcu zapadnje Małeje Sprjewje wurywachu nimo toho powostanki srjedźowěkowskeho sydlišća.
W srjedźowěku bě tule křižowanišćo mjez wažnymaj wikowanskimaj pućomaj.
Z Hodźija wjedźeše stara dróha přez Stróžišćo do Mužakowskeho směra.
Młódša wikowanska dróha zwjazowaše Budyšin z Wojerecami a Grodkom.
Wjes naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1306 jako Steinicz.
Mjeno pochadźa snadź wot staroserbskeje formy Stajnica za městno, hdźež běše konjenc").
Hranica ze Sakskej běžeše hač do lěta 1945 južnje wot Šćeńcy přez Dubič.
1819 dóńdźe Šćeńčanske kubło k prěnjemu razej do byrgarskeho wobsydstwa, jako je překupc Andreas Jordan z Frankobroda nad Wódru kupi.
Alwin Kluge pozdźišo kuble w Šćeńcy a Kołpicy ze susodnym Wysočanskim hońtwjerskim hrodom zjednoći.
Po Arnošta Mukowej statistice měješe Šćeńca we 1880tych lětach 281 wobydlerjow, mjez nimi 278 Serbow a jenož třo Němcy.
W lěće 1925 bě mjez 289 wobydlerjemi 254 ewangelskich.
Ewangelscy wěriwi słušeja znajmjeńša ze 16. lětstotka k Rakečanskej wosadźe.
Při křižowanišćo wosrjedź wsy stejitej srjedźowěkowskej kamjentnej křižej, kiž buštej wšak hakle w 1930tych lětach tam nastajenej.
Na mjeńšim kamjenju je mječ zarěznjeny.
Bórk je sydlišćo w Hornjej Łužicy w Sakskej a wot lěta 1973 měšćanski dźěl Budyšina z 323 wobydlerjemi.
Bórk leži na sewjerowuchodnej kromje wulkeho wokrjesneho města, mjezy zwjazkowej dróhu 156 na wuchodźe a Budyskej rěčnej zawěru na zapadźe.
Zwjazkowa awtodróha 4 běži južnje wot Bórka.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 119 wot cyłkownje 138 Bórkowčanow serbsce.
Wot toho časa chodźa Bórkowske dźěći do Budyšina.
7. januara abo 7. wulkeho róžka je sedmy dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 358 dnjow hač do kónca lěta.
Leži při rěce Kwirila něhdźe 190 kilometrow zapadnje Tbilisija a něhdźe 30 kilometrow juhowuchodnje Kutaisija.
Ma něhdźe 20814 wobydlerjow.
Rostlina njewobsahuje chlorofyl a je žołtojta hač bruna a horjeka purpur přeběžana.
Pjenk je mjasny a rozhałuzowany.
Stołpik je rołkojty a njese małko šupiznowych łopješkow.
Nošne łopješka su owalne, ćeńke a běłojte.
2-4 kćenja su blědožołte a čerwjenojće smužkate a steja w dołhich kićach.
Hubka je horje měrjena a njese na spódku dwě bóčnej, kulowatej wotrězkaj.
Jeje srjedźna lapa je owalna a na kromje kudźerjata.
Płody hižo za čas kćěwa zrawja.
Rosće w mochojtych jehlinowych a lisćowych měšanych lěsach.
Preferuje čerstwe, w prawym měrje kisałe, humusowe pódy.
Wona tež rosće na hnijacym drjewje.
Rostlina je w sewjernej a srjedźnej Europje rozšěrjena, při čimž w juhu w horinach wustupuje.
Leži při rěce Perehnojiwka w historiskej Galiciskej něhdźe 50 kilometrow wuchodnje Lwowa a něhdźe 35 kilometrow zapadnje Zoločiwa.
Sydlišćo je so w lěće 1379 prěni raz naspomniło a dósta 1397 Magdeburgske měšćanske prawo.
Leži w Karpatach w historiskej Galiciskej něhdźe 105 kilometrow juhozapadnje Lwowa a něhdźe 115 kilometrow sewjerowuchodnje Užhoroda.
Wot lěta 1730 měšćanske prawa.
Wokrjes nadeńdźe so na juhowuchodźe wojewódstwa, při hranicy z Pomorskim a Wulkopólskim wojewódstwom.
Powiat wobsteji ze šěsć gmejnow: jedneje měšćanskeje gmejny, třoch měšćansko-wjesnych a dweju wjesneju gmejnow.
Marjorie Dias de Oliveira je brazilska dźiwadźelnica a spěwarka.
Fabiana 2004: Malhação ...
Natasha Ferreira 2006: Páginas da Vida ...
Marina Andrade Rangel 2006: Sob Nova Direção ...
Nely Li 2007: Duas Caras ...
Tônia 2010: S.O.S. Emergência ...
Flávia Menezes 2011: Amor em Quatro Atos ...
Letícia 2011: Malu de Bicicleta ...
Sueli 2011: Cine Conhecimento ... - 2011: A Vida da Gente ...
Manuela Fonseca 2012: Lado a Lado ...
Laura Assunção 2013: O Tempo e o Vento ...
Protyka za lěto 1846 21. oktobra: W Praze załoži so serbske studentske towarstwo „Serbowka".
28. decembra: Iowa přiwza so jako 29. zwjazkowy stat do Zjednoćenych statow Ameriki.
Lošinj je chorwatska kupa w Jadranskim morju, kotraž nadeńdźe so w Kvarnerskim zaliwje južnje města Rijeka.
Ma něhdźe 8.000 wobydlerjow na přestrjeni wot 74 km².
Hłowne sydlišćo na kupje je Mali Lošinj.
Susodnej kupje stej Cres na sewjerje a Unije na zapadźe.
Lošinj a Cres stej přez krótki wobwjertny móst nad kanalom ze sobu zwjazanej, mjeztym zo wobsteja přewozne zwiski k mjeńšim kupam we wokolinje.
Dolní Poustevna je městačko w Šluknovskim wuběžku na sewjernu Čěskeje, blisko Zebnicy při samej němskej hranicy.
Sydlišćo je so w 1280tych lětach wot němskich kolonistow załožiło.
Přez Dolní Poustevnu wjedźe železniska čara Rumburk–Dolní Poustevna a dale do Zebnicy.
Leži něhdźe 210 kilometrow juhozapadnje Čerkasow.
Sydlišćo je so w lěće 1574 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1954 měšćanske prawa.
Donnerhak, Budyšin Lěćne mydleško.
Jan Löffler je sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje Unije Němskeje a wot lěta 2009 zapósłanc wólbneho wokrjesa 8 w sakskim krajnym sejmje.
Löffler bu 2009 jako direktny kandidat swojeje strony z 39,5 % hłosow woleny.
Wukubłany bankowy překupc je nježenjeny a bydli w Neukirchenje/Plesna.
Dalše mjeno je ananasowc.
Dobrošecy su wjes ze 168 wobydlerjemi we wuchodźe hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słušeja ke gmejnje Malešecy a leža 154 m nad mórskej hładźinu a šěsć kilometrow sewjerowuchodnje Budyšina při Małej Sprjewi.
Susodne wjeski su Plusnikecy w sewjeru, Krakecy w juhu a Delnja Hórka zady hatow w zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako sydło wěsteho knjeza Hugo de Doberswicze pochadźa z lěta 1280.
Ležownostne knjejstwo měješe přez lětstotki z wjetšeho dźěla ryćerkubło we wjesce samej, při čimž słušeše wěsty podźěl tež Budyskej měšćanskej radźe.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 153 wobydlerjow, kotřiž běchu bjez wuwzaća Serbja.
Ewangelscy wobydlerjo słušeja ze starodawna do Malešanskeje wosady.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 164 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 47,9 lět.
Dažin je hornjołužiska wjeska, kotraž słuša wot lěta 1994 k Lubijej.
Leži štyri kilometry sewjerozapadnje stareho města a mjez 313 a 345 m nad mórskej hładźinu w hornjołužiskej pahórčinje pod Wowčej horu a Bubnikom.
Prěnje naspomnjenje jako Dyzin abo Desen pochadźa z lěta 1242.
Ewangelska wjes bě hač do 19. lětstotka z wobsydstwom Budyskeho tachantstwa.
Ewangelscy Dažinjenjo přisłušeja wot 16. lětstotka Ketličanskej wosadźe.
Po statistice Arnošta Muki měješe Dažin w lěće 1884 480 wobydlerjow, mjez nimi 348 Serbow a 132 Němcow.
Mjez 1928 a 1997 měješe Dažin swójske dwórnišćo při železniskeje čary Budestecy-Lubij, kotraž bu w lěće 1998 zawrjena.
Hrjehor Martini – serbski farar a spisaćel; rodźeny w Dažinje Pawoł Alwin Mitaš – serbski chemikar; rodźeny w Dažinje Gustaw Alwin Mjerwa – serbski farar a redaktor ewangelskeho časopisa Pomhaj Bóh Jurij Kral: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
Jelnja je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1150 załožiło a ma wot lěta 1776 měšćanske prawa.
Žukow je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1656 jako wjes Ugodskij Zawod załožiło a ma wot lěta 1936 měšćanske prawa.
Zerzawy naporst je robustna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot něhdźe 1,2 m.
Wona je dwulětna abo krótko žiwje wjacelětna.
Łopjena su wuske a mócnje zelene.
Leži na prawym brjoze rěki Prypjat něhdźe 130 kilometrow sewjernje Kijewa.
Sydlišćo je so w lěće 1193 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1919 měšćanske prawa.
Po nuklearnej katastrofje w bliskej jadrowej milinarni W. I. Lenin dnja 26. apryla 1986 bu město wopušćene.
Bramborski Serbski Casnik bě prěni serbski časopis w Braniborskej.
Dołholětny redaktor Bramborskeho Casnika bě wučer Kito Šwjela.
Rostlina rosće spěšnje a je zmjerzkokruta.
Hłowne hałuzy steja nahle zrunanje.
Wone njesu dwě žałzy na stołpiku.
Małe, běłe, wonjace kćenja docpěwaja šěrokosć wot 1 cm a steja po něhdźe třicećoch w wisacych, maksimalnje 15 cm dołhich kićach.
Płody su hróšatko wulke, ćmowočerwjene hač čorne.
Wone su jenož předźěłane jědźne.
Na kónčku stołpika njese zbytk kelucha.
Rostlina so jako škit přećiwo wětrej a pioněrske drjewa plahuje, po tym zo je hižo w lěće 1623 k Europje dóšła.
W někotrych regionach tež wodźiwjene wustupuje.
Pochadźa ze wuchodneje sewjerneje Ameriki.
Pochowc je ród ze swójby hórkowcowych rostlinow.
W hebrejšćinje ma jich rěč wjacore mjena, najbóle korektny zda so być terminus „židowska čěšćina".
Tute glosy su napisane z hebrejskim alfabetom, ale jich rěč njerozeznawa so wot tehdyšeje čěšćiny.
Na zakładźe židowskich glosow z Čěskeje hodźi so potajkim prajić, zo situacija w tutym kraju bě podobna skerje situaciji we Španiskej abo w Němskej, hdźež so rěč židowskich wobydlerjow wot rěče jich křesćanskich susodow hišće jara njerozezna.
Berlin: Mouton de Gruyter.
Protyka za lěto 1872 1872 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
12. nowembra: We wulkej wodźe při němskim přibrjoze Baltiskeho morja wumrě 271 ludźi.
30. nowembra: W Glasgowje přewjedźe so prěnja mjezystatna hra w kopańcy na swěće mjez Jendźelskej a Šotiskej.
Jan Jurij Prokop Hančka bě serbski rjadnik, rěčespytnik a spisaćel nabožinskich spisow.
Narodźi so jako syn wučerja w Radworju a bě wot 1749 do 1751 chowanc Serbskeho seminara w Praze, hdźež wopytowaše gymnazij.
Po studiju zastupi do rjada cisterciensow w klóštrje Nowa Cala pola Frankobroda a přiwza mjeno Prokop.
Hančka prócowaše so wo ponowjenje serbskeho prawopisa, wosebje wo zbliženje rozdźělneju wašnjow pisanja katolskich a ewangelskich spisaćelow kaž tež wo wučisćenje serbšćiny wot cuzych słowow.
Mjeztym zo mjenowachu jeho přećeljo kaž Jurij Mjeń „serbskeho Gottscheda", dósta tež raznu kritiku ze strony fararjow.
W lěće 1765 wuda Paćerske knihi Duchowna brónjernja, jeho gramatika kaž tež němsko-serbski słownik wostaštej pak w rukopisu.
Drobny šlěz je jednolětna abo dwulětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 15 hač 50 cm.
Jasnoróžojte abo nimale běłe kćenja docpěwaja šěrokosć wot 1 hač 2,5 cm a steja zwjetša na dlěšich stołpikach w łopjenowych rozporach.
Krónowe łopješka su hłuboko zarěznjene a docpěwaja dołhosć wot 8 hač 10 mm.
Płód ma formu tačałki.
Rosće w njerodźowych wobrostach na pućach, na rólnych kromach, na hnojowych městnach, na dworach, w zahrodach a na winicach.
Ruslavsk je planowa słowjanska rěč.
Podswójba Agavoideae ma nimale swětodaloke rozšěrjenje.
Přirodny areale dosahnu wot juha USA, wo srjedźnej Americe, hač do sewjerneje južneje Ameriki a Azije.
Do toho bě samostatna swójba Agavaceae.
Rody buchu prjedy tež do Liliaceae Juss. zarjadowane.
Typusowy ród je Agave L..
Beschorneria de:Prärielilien Chlorogalum Kunth: Z něhdźe pjeć družinami w zapadnej sewjernej Americe, předewšěm Kaliforniskej. de:Grünlilien Echeandia Ortega: Z něhdźe 60 hač 80 družinami wot juhozapadnych USA hač do sewjerozapadneje Argentinskeje, južneje Boliwiskeje a južneje Perua.
Hastingsia S.Watson: Z něhdźe štyri družinami w zapadnej sewjernej Americe.
Herreria Ruiz & Pav.: Z něhdźe wósom družinami w južnej Americe.
W internetowym słowniku: Agave Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Sibirska chójna docpěwa wysokosć wot 25 m.
Króna je kehelojta abo walcojta.
Wone hakle w druhim lěće po kćěwje zrałe budu.
Płodowe šupizny su módrojte a maja bruny kónčk.
Tuta lisćina wobsahuje sydlišća we Łužicy, kotrež su so w ramiku nacionalsocialistiskeje germanizacije prěnjotnje serbskich wjesnych mjenow w lětomaj 1936/1937 přemjenowali.
Wjetšina wsow dósta swoje stare mjeno po Druhej swětowej wójnje wróćo.
W tamnych padach pisaja so wotpowědne nowe mjena w tołstym pismje.
Tež w druhich kónčinach na wuchodźe tehdyšeho Němskeho mócnarstwa, tak na přikład we Wuchodnej Pruskej, narunachu so mnohe wjesne mjena, kotrež wočiwidnje němskeho pochada njeběchu.
Při tym jednaše so zwjetša wo dospołnje nowotworjene mjena, druhdy tež wo přełožki prěnjotneho mjena do němčiny.
W někotrych padach přeněmčichu so jenož kóncowki abo přiměri so prawopis.
Tuta žołma přemjenowanjow skónči so we Łužicy spočatk lěta 1938 z wojerskich přičin, dokelž boješe so wójsko komplikacijow dla wulkeje ličby nowych mjenow na kartach.
Tute přemjenowanja stachu so zwjetša w pruskim dźělu Hornjeje a w Delnjej Łužicy, mjeztym zo bě w Sakskej mjenje potrjechenych wsow.
Wjetšina přemjenowanych wsow dósta swoje prěnjotne mjeno mjez 1946 a 1949 po postajenju krajneho knježerstwa wróćo.
Sida Košutić bě juhosłowjanska spisowaćelka a basnica z Chorwatskeje.
Košutić běše wučerka a přisłušeše chorwatskemu kulturnemu towarstwu Napredak.
Nimo toho bě sobuzałožerka Chorwatskeho towarstwa spisowaćelow.
Wona bu na Zagrebskim kěrchowje Mirogoj pochowana.
Sida Košutić spisa basnje, romany a dramy, kotrež so wosebje ze žiwjenskim a emocionalnym swětom žony w ratarskej towaršnosći chorwatskeho zadnjeho kraja rozestajachu.
Wysočiny su 406 metrow wysoka hora we wuchodnej Hornjej Łužicy a po Ahlbergu druhi najwyši wjeršk Limasa w Zhorjelskim wokrjesu.
Nadeńdu so sewjerozapadnje Kralowskeho haja a juhowuchodnje Ćěmnic.
Blisko wjerška namakatej so hórski hosćenc a 22 metrow wysoka rozhladna wěža kaž tež wjacore skalne wěže ze zornowca.
Mikławš Kral bě serbski ludowy herc.
Narodźi so jako syn žiwnosćerja w Ćemjercach pola Budyšina a wopytowaše ludowu šulu w měsće.
Jako młodostny dósta wulke serbske husle darjene a nawukny na nich hrać – najprjedy jako awtodidakt a pozdźišo pola ludoweho herca Kóče z Kukowa.
Jako herc na kwasach sta so tak mjenowany „rjany Mikławš" z woblubowanym huslerjom, hraješe pak tohorunja na trompeće.
W Kralowym wobsydstwje bě wobšěrna rukopisna notowa kniha z 99 serbskimi a 27 němskimi ludowymi spěwami kaž tež 44 serbskimi rejemi a 12 kwasnymi spěwami, kotruž bě jemu najskerje njeznaty zastupjer serbskeje měšćanskeje inteligency přepodał.
W: Lětopis C 5, str.
W: Rozhlad 32, čo.
VEB Domowina-Verlag, Bautzen 1983.
Přeměnita lipnica je rostlina ze swójby słódkich trawow.
Friziska je prowinca na sewjerje Nižozemskeje ze 646.000 wobydlerjemi.
Hłowne město je Leeuwarden.
Wone ma 91.000 wobydlerjow.
Dalše serbske mjeno je kałaty pócćiw.
Donnerhak, Budyšin Třirjapikojta rězna.
Donnerhak, Budyšin Žitojta rězna.
Dźiwi drapalc je dwulětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 70 hač 200 cm.
Łopjena ma často kałate srjedźne nerwy.
Stołpikowe łopjena su lancetojte, zubate abo cyłokromne, přećiwostejne a na spódku w formje titki zarosćene.
Štyrikónčkowe, lila kćenja steja w hustych,jejkojtych, walcojtych, kehelojtych abo cylindrojtych hłójčkach z dołhosću wot 3 hač 8 cm.
Njesu dołhe, wobłukate, kałace přikrywne łopješka w dwěmaj rjadomaj a seršćate pluwowe nošne łopješka, kotrež su dlěše hač kćenja a hišće dołho po kćěwje zawostanu.
Jeje rołka docpěwa dołhosć wot něhdźe 1 cm.
Keluch je štyrihranity.
Rosće w njerodźowych wobrostach na pućach, nasypach, brjohach a pustych płoninach.
Rostlina je w srjedźnej a južnej Europje, juhozapadnej Aziji, sewjernej Americe a na Kanariskich kupach rozšěrjena.
Wulka krawina je zrunana rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 50 hač 100 cm.
Wona na spódku wodrjewi.
Łopjena su přećiwostejne abo w mutličkach po třoch a lancetojte.
Wone docpěwaja dołhosć wot 10 cm.
Fijałkočerwjene kćenja docpěwaja šěrokosć wot 1,5 hač 2,5 cm a maja 6 šwižnych krónowych łopješkow.
Šěsć krónowych łopješkow docpěwa dołhosć wot 8 hač 12 mm.
12 próškowych łopješkow ma rozdźělne dołhosće.
Kóžda rostlina ma 3 rozdźělne typy kćenjow, kotrež so w dołhosći pěstkow a próškowych łopješkow rozeznawaja.
Rosće na mokrych łukach, we łukowych přirowach a na hatnych přibrjohach.
Preferuje wutkate, tež wapnite hlinjane a běłohlinowe pódy.
Naha husowka je jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 60 hač do 120 cm.
Stołpiki su zrunane a husto łopjenowane.
Spódnje łopjena su kosmate a zahe wjadnu.
Kćenja docpěwa wulkosć wot 3 hač 7 mm a steja w nakónčnych, hustych, wjace hač 40 cm dołhich kićach.
Krónowe łopješka su nažołć abo nazeleń běłe.
Rosće na kerčinowych kromach, na lěsnych kromach, na pućowych kromach, na skłoninach a na hólnišćach a w swětłych dubowych lěsach.
Připućna rukej je jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 30 hač 60 cm.
Delnje łopjena su dwaj hač pjeć porow bóčnych wotrězkow.
Štyri krónowe łopješka su blědźe žołte a wopak-jejkojte.
Rosće w njerodźowych wobrostach na pućach, dróžnych kromach, brjohach, drjebiznowych městnach a pustych płoninach.
Leži w Ferganskim dole něhdźe 20 kilometrow juhowuchodnje Andijona.
Dornička je ród ze swójby słódkich trawow.
Gesine Lötzsch je němska politikarka Lěwicy.
Dalše serbske mjeno je wohnik.
Typusowy ród je Erythroxylum P.Browne.
Leži při rěce Drjezna něhdźe 80 kilometrow wuchodnje Moskwy.
Sydlišćo je so w lěće 1897 załožiło a ma wot lěta 1940 měšćanske prawa.
Čany je sydlišćo měšćanskeho typa w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1875 załožiło a ma wot lěta 1947 měšćanske prawa.
Mikławšk je romsko-katolski kěrchow w Budyskim starym měsće, kotryž wobsteji wot lěta 1455.
Nadeńdźe so w rozwalinje něhdyšeje Mikławskeje cyrkwje a jeje wokolinje před Mikławskimi wrotami při sewjernej kromje stareho města, wysoko nad Sprjewju a njedaloko Budyskeho hrodu.
Cyrkej sama bě so w Třicećilětnej wójnje při woblěhowanju Budyšina přez sakske wójsko w lěće 1620 zničiła.
Wot lěta 1745 wužiwa so tež ruina sama jako pohrjebnišćo.
Na Mikławšku steji z lěta 1852 mała kapałka za puste wječory a pohrjebne kemše.
Na Mikławšku namaka so wjele rowow katolskich Serbow z města a wokoliny.
Michał Hórnik Filip Rězak Michał Nawka Anton Nawka Marja a Jurij Młynkec Ben Budar Jurij Łusčanski Matej a Jakub Kućank Cornelius Gurlitt: Nikolaikirchhof.
Milo Đukanović je čornohórski politikar a wot meje 2018 znowa ze statnym prezidentom Čorneje Hory.
Wón je najwuznamniši politikar swojeho kraja po přewróće a bě wjacekróć premier a jónu tež prezident republiki.
Nimo toho je wot lěta 1997 předsyda Demokratiskeje strony socialistow Čorneje Hory.
Đukanović studowaše hospodarske wědomosće a zastupi we wosomdźesatych lětach do Zwjazka komunistow Juhosłowjanskeje.
Po rozpadźe Juhosłowjanskeje sta so w lěće 1991 k prěnjemu razej z ministerskim prezidentom.
Po nutřkostronskim wojowanju wo móc přesadźi so přećiwo Momirej Bulatovićej a zdoby prezidentowe wólby 1998.
Wojowaše za statnu njewotwisnosć Čorneje Hory wot Serbiskeje a docpě tutón cil přez ludowe wothłosowanje dnja 21. meje 2006.
Edirne je wulkoměsto na samym sewjerozapadźe Turkowskeje, při hranicy z Bołharskej a Grjekskej.
Město bu w lěće 1362 wot Osmanow zdobyte a bě wot 1368 hač k dobyću Istanbula w lěće 1453 stolica Osmaniskeho mócnarstwa.
Korecy su hornjołužiska wjeska, kotraž słuša wot lěta 2003 k Lubijej.
Leža we wuchodnym dźělu Hornjołužiskich honow 3,5 kilometry sewjerowuchodnje stareho města a 225 m nad mórskej hładźinu na lěwej stronje Lubaty.
Njedaloko wsy twori rěčka znatu Korečansku skału.
Prěnje naspomnjenje jako Gorguwitz pochadźa z lěta 1305.
Kulowc Korecy bě wot 14. hač do 16. lětstotku sydło ryćerkubła, potom z wobsydstwom města Lubija.
Po statistice Arnošta Muki mějachu Korecy w lěće 1884 250 wobydlerjow, mjez nimi 186 Němcow a 64 Serbow.
Ewangelscy Korečenjo přisłušeja wot 16. lětstotka Ketličanskej wosadźe Jurij Kral: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
Protyka za lěto 1744 1744 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
Prěnje historiske naspomnjenje wjeski Hory pola Wojerec.
12. junija abo 12. smažnika je 163. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawatej hišće 202 dnjej hač do kónca lěta.
Zahrodny mak je jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 40 hač do 150 cm.
Našěr zelene łopjena su nahe, njedźělene a eliptiske.
Kćenja su běłe, róžojte, čerwjene abo wioletne, docpěwaja wulkosć wot 10 cm a na spódku njesu ćmowe blečki.
Krónowe łopješka su rědko čerwjene.
Zahrodne sorty často maja pjelnjene kćenja.
Kapslowy płód je nimale kulowaty.
Rosće na smjećach, pustych płoninach.
Preferuje wutkate a wapnite hlinjane pódy.
Pochadźa z Bliskeho Wuchoda.
Zrałe symjenja so jako pječenski wobstatk a za makowy wolij wužiwaja, dokelž wjace alkaloidy njewobsahuja.
Donnerhak, Budyšin Völkel, Pawoł: Hornjoserbsko-němski słownik, Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin Hlej wotpowědne dataje we Wikimedia Commons: Zahrodny mak Zahrodny mak.
Dokelž žana spisowna rěč njeje, so wužiwaja k pisanskej komunikaciji Awarišćinu abo Rušćinu, kotraž najwjetši Cezy jara derje wobknježa.
Wona ma wjele požčonkow z rušćiny, awaršćiny, persišćiny, georgišćiny a turkskich rěčow regiona.
Cezišćina pokaza inwentar 33 konsonantow.
Konsonantowe zeskupjenja buchu často wułamane přez zasunjenje epentetiskeho wokala [e].
Po [j], zasunjeny wokal je [i].
Někotre słowniki pisaja to jako VIC , kotrež čini sćěh CVIC dwuzmyslny.
Žołty ćernjowc je dwudomna rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 5 hač 20 cm a ma podzemske wurostki.
Stołpik njenjese kałače.
Běłe kćenja su nakónčne, steja po jednym a docpěja šěrokosć wot 2 cm.
Płód je swětłočerwjeny hač oranžowy a je jědźny.
Rosće we wysokich a přechodnych tymjenjach.
Programěrowanske rěče nastachu z nuznosće, za čłowjeka a mašiny zrozumliwe algoritmy namakać.
Hdyž so tajke spočatnje hišće jenož na mašinach orientowachu, wuwichu so tute bóle k problemo-orientowacym, přirodnym rěčam přichilenym konstruktam, kotrež so z pomocu specielneje softwary, tak mjenowanych compilerow, do za mašiny čitajomnej formy transformować hodźa.
Cil wšelakich gremijow je, programěrowanske rěče tak standardizować, tak zo so hodźa na wšelakich mašinach resp. ličakach zasadźować.
Mašinowa rěč wobsahuje wšitke programy, kotrychž komanda z kombinacijow wot 0 a 1 wobsteja.
Tajki z 0 a 1 wobstejacy kode mjenuje so tež objektowy kode.
Assembler-rěč pak wobsahuje wšitke programy, kotrež ze symboliskimi mašinowymi komandami wobsteja a kotrež so wot jednoho přełožowarja, tak mjenowaneho assemblera eksaktnje do objektoweho koda přenjesu.
Druha móžnosć wobsteji w tym, jenož jednotliwe komanda programa wučitać, do objektoweho koda přenjesć a direktnje wuwjesć.
Ada pak poskića přidatnje móžnosć datoweje abstrakcije z pomocu abstraktnych datowych typow.
Deskriptiwne programěrowanske rěče dowola rezultat problema wopisać, bjez toho zo so specifikuje, kak rozrisanje problema wupada.
Tute rěče su so zwjetša za specielne datowe bankowe systemy wuwili a su dla toho wotwisne wot producenta.
Z SQL je so pak producentow přesahowacy, internacionalnje normowany standard za relacionalne datowe bankowe systemy wuwił.
Při tym so daty a funkcije w objektach zjednoća.
Tajke objekty so w klasach wuwołaja a móža z pomocu pósłanja wot "powěsćow" mjez sobu informacije wuměnjeć.
Powěśće, kotrež so wot objektow zrozumja a předźěłać móža, dyrbja so definować.
Dóstanje-li objekt jednu powěsć, tak wotmołwi tutón ze druhim objektom.
Klasy móža tež atributy a operacije z druhich klasow zdźědźić.
Tak je tež wjacekróćne zdźědźenje móžne.
C++, jako rozšěrjenje programěrowanskeje rěče C. Tajke rěče so tež jako hybridne rěče wopisaja.
Kolonizacija Noweje Jendźelskeje zahaji so w zažnym 17. lětstotku při brjohach Atlantiskeho oceana.
Boston sta so w běhu 18. lětstotku z jednym wot najwuznamnišich ameriskich přistawnych městow a je hač do dźensnišeho najwjetše město Noweje Jendźelskeje.
3.Malabo je stolica a najwjetše město Ekwatorialneje Gineje w Africe.
Malabo je wažne stejišćo wudobywanja a předźěłanja zemskeho wolija w zapadnej Africe.
Jako přińdźe kupa Bioko 1843 zaso pod španiske knjejstwo, bu město na Santa Isabel přemjenowane.
Kehra je městačko na sewjeru Estiskeje.
Leži při rěce Jägala něhdźe 40 kilometrow juhowuchodnje Tallinna.
Je zarjadniske sydło Piskentskeho wobwoda.
Leži něhdźe 90 kilometrow južnje Taškenta.
Ma něhdźe 90 tysac wobydlerjow.
Wot lěta 1966 měšćanske prawa.
Leži na zapadźe pusćiny Karakum něhdźe 205 kilometrow wuchodnje Balkanabata a něhdźe 225 kilometrow sewjerozapadnje Ašchabada.
Sydlišćo je so we 18. lětstotku prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1935 měšćanske prawa.
Indiski wódny bónčk je trajne zelo, kotrež njeje zmjerzkokrute.
Běłe kćenja maja žołte srjedźišćo, mjeztym zo kromy kćenjowych łopješkow njesu charakteristiske trodle.
Rostlina je na wšěch kontinentach w tropiskich regionach rozšěrjena.
Psowje su wjes ze 185 wobydlerjemi w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin.
Słušeja ke gmejnje Rakecy a leža 138 m nad mórskej hładźinu pod Kaponicu.
Hač do lěta 1994 běchu samostatna gmejna ze zapadnje ležacym wjesnym dźělom Njeradk.
Susodne wjeski su do Łazowskeje gmejny słušace Hermanecy na sewjeru, Lipič na sewjerowuchodźe, Minakał na wuchodźe, Droby na juhowuchodźe a wjesny dźěl Njeradk na zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Obczow je z lěta 1353.
Po Wienskim kongresu lěta 1815 přińdźe cyły sewjer Hornjeje Łužicy k Pruskej, Psowje wostachu pak sakski.
Hranica běžeše hač do lěta 1945 při samej zapadnej kromje Njeradka.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 280 wobydlerjow, z nich 251 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot hišće 74,7 %.
Ewangelscy Psowjenjo přisłušeja ze 16. lětstotka Minakałskej wosadźe.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 202 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 45,2 lět.
Wjelkow je wjes z 226 wobydlerjemi w pólskim dźělu Hornjeje Łužicy.
Słuša ke gmejnje Sulików w Zgorzelecskim wokrjesu Delnjošleskeho wojewódstwa.
Přez wjes wjedźe železniska čara ze Zhorjelca do Zawidowa.
Hody su swjedźeń narodźenja Jězusa Chrysta a jako tajki jedyn z najwažnišich křesćanskich swjedźenjow, kotryž swjeći so w zapadnych cyrkwjach w času wokoło 25. decembra.
W armenskej japoštołskej cyrkwi swjeća so hakle 6. januara, w prawosławnych cyrkwjach zwjetša po gregorianskej protyce dnja 7. januara.
Swjatočnosće započnu sej hižo z patoržicu dnja 24. decembra, kotryž je we wjele krajach zakonski swjaty dźeń.
W Němskej, Pólskej a druhich krajach je tež 26. decembra jako druhi hodowny dźeń swjatk.
Hody su nimo Jutrow a Swjatkow jedyn z třoch hłownych swjedźenjow cyrkwinskeho lěta.
Prěni liturgiski wjeršk hodowneho časa je boža nóc w nocy wot patoržicy na prěni hodowny dźeń.
Jako cyrkwinski swjatk je 25. decembra hakle w lěće 336 z Roma prěni raz naspomnjeny.
Kak je k tomu datumej dóšło, je njewěste.
Tak bě kejžor Aurelian w lěće 274 postajił 25. decembra za swjedźeń słónčneho boha Sol Invictus w cyłym mócnarstwje.
Mjez tutym bohom a „Chrystom, samym słóncom" widźachu zažni křesćenjo paralele.
Křesćenjo a njekřesćenjo swjeća Hody dźensa zwjetša zhromadnje jako swójbny swjedźeń z wobradźenjom.
Tutón nałožk je so w dobje reformacije jako alternatiwa k dotalnemu nałožkej darow na dnju swjateho Mikławša doporučował wot Martina Luthera, kotryž chcyše předewšěm kedźbnosć dźěći preč wot česćenja swjatych k česćenju Chrysta samoho.
Přidružichu so dalše stare a nowše nałožki wšelakeho pochada, kaž na přikład hodowne hry wot 11. lětstotka, hodowne štomy a rumpodich, kotryž wotměni we wjele kónčinach – wosebje ewangelskich – dźěćatko a swjateho Mikławša jako přepodawar darow.
Na přikład w Slepjanskej kónčinje dźěćatko pak hač do dźensnišeho dary njese.
13. nowembra abo 13. nazymnika je 317. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 48 dnjow hač do kónca lěta.
1918: Załoženje Serbskeho narodneho wuběrka 1918: Posledni sakski kral Bjedrich Awgust III. wotstupi.
2015: Při teroristiskich nadpadow islamistow w Parisu zemrě wjace hač 120 ludźi.
Holca je wjeska ze 104 wobydlerjemi w juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša wot lěta 1999 ke gmejnje Dobruša-Huska a leži mjez 249 a 260 m nad mórskej hładźinu w hornjołužiskej pahórčinje juhowuchodnje Budyšina.
Hač do lěta 1936 bě Holca samostatna gmejna, po tym najprjedy Husčanski wjesny dźěl.
Susodne wjeski su Kočica na sewjerowuchodźe, Demjany na juhu a Huska na zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako wudwór Golitz pochadźa z lěta 1498.
Ležownostne knjejstwo wukonješe Husčanske ryćerkubło.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 212 wobydlerjow, z nich 162 Serbow.
Holger Apfel je němski prawicarski politikar Nacionaldemokratiskeje strony Němskeje, kiž bě wot 2004 do 2014 přez krajnu lisćinu zapósłanc sakskeho krajneho sejma kaž tež předsyda frakcije NPD.
Wot 13. nowembra 2011 hač do 19. decembra 2013 bě nimo toho zwjazkowy předsyda swojeje strony.
Apfel je bjezkonfesionelny, ženjeny a nan třoch dźěći.
Chorzów je město na juhu Pólskeje, kotrež leži w Šleskim wojewódstwje.
Jeho němske mjeno je Königshütte.
Wón je tróšku mjerzliwy.
Skora je hruba a hłuboko brózdźena a ćmowa.
Šěrozelene łopjena su wuske a docpěwaja dołhosć wot hač do 10 cm.
Wone su njeprawidłownje zubate.
Žołdźe sedźa w šupiznatych bónčkach a dozrawja po dwěmaj lětomaj.
Rosće tež w bliskosći pobrjoha a na bazowych pódach.
Štom je w srjedźnej a južnej Europje domjacy.
Bělenk je ród ze swójby nalikowych rostlinow.
26. junija abo 26. smažnika je 177. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 188 dnjow hač do kónca lěta.
1945: Křesćansko Demokratiska Unija Němskeje bu załožena.
Nowa Wjes je wjes ze 87 wobydlerjemi w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin.
Słuša ke gmejnje Rakecy a leži 144 m nad mórskej hładźinu.
Susodnje wjesce staj Jeńšecy na juhowuchodźe a Rakecy na zapadźe.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 92 wobydlerjow, z nich 90 Serbow.
Ewangelscy Nowšenjo přisłušeja ze 16. lětstotka Rakečanskej wosadźe.
Heiko Josef Maas je němski politikar Socialdemokratiskeje strony Němskeje, kiž je wot 14. měrca 2018 wonkowny minister zwjazkoweje republiki w kabineće Merkel IV.
Do toho bě wot 17. decembra 2013 zwjazkowy minister za justicu a škit konsumentow w kabineće Merkel III a wot 9. meje 2012 posaarski minister za hospodarstwo, dźěło, wobchad a energiju a zdobom zastupowacy ministerski prezident.
Wot 1999 do 2012 bě jako frakciski předsyda SPD w posaarskim krajnym sejmje wjednik opozicije.
Maja něhdźe tři tysac wobydlerjow.
Jan Bryl bě serbski wučer, stawiznar a jedyn z nawodow Serbskeho narodneho wuběrka po Prěnjej swětowej wójnje.
Skutkowaše potom wot 1907 hač k rewoluciji w lěće 1917 jako gymnazialny wučer w Moskwje.
W druhim połlěće 1919 běše někotre měsacy z redaktorom politiskeho tydźenika Serbske Słowo.
Je napisał rjadu drobnych naćiskow a přełožowaše z čěšćiny a rušćiny.
Zestaji w lěće 1920 Serbske stawizny w zańdźenosći a přitomnosći.
Wot 1908 bě čłon Maćicy Serbskeje.
Gerald Stone, November 1918: The Wendish National Committee, Slav Outposts in Central European History: The Wends, Sorbs and Kashubs Dějiny SPL Bart, Arnošt, Sächsische Biografie Jurij Młynk: Bryl, Jan. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn: Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow.
Leži při lěwym brjoze rěki Ob w Altajskim regionje něhdźe 170 kilometrow sewjerozapadnje Barnaula a ma něhdźe 41 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1751 załožiło a ma wot lěta 1915 měšćanske prawa.
Leži při rěce Strypa w historiskej Galiciskej něhdźe 40 kilometrow sewjerozapadnje Ternopila.
Přez Zboriw wjedźe železniska čara Lwów–Ternopil.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1166 a ma wot lěta 1639 měšćanske prawa.
1772 přeńdźe z pólskeho pod rakuske knjejstwo.
Hač do Druheje swětoweje wójny měješe Zborów wuznamny židowski podźěl wobydlerstwa, kiž bu po wobsadźenju města přez němske wójsko zwjetša zničeny.
Stróžawka je ród ze swójby zestajenkow.
Za Centaurea L. su někotre synonymy: Acosta Adanson, Cnicus L., Grossheimia Sosnowsky & Takhtajan, Jacea Miller, Leucacantha Nieuwland & Lunell.
W internetowym słowniku: Kornblume Hlej wotpowědne dataje we Wikimedia Commons: Stróžawka Wědomostnje orientowana strona wo stróžawkach.
Stróžawki w zelowej knize wot Jacobus Theodorus Tabernaemontanus.
Ma 6,7 milionow wobydlerjow a přestrjeń 55.673 km², potajkim 120 wobydlerjow na kwadratnym kilometru.
Statna stolica je Shimla.
Himačal Pradeš ma Hindišćinu jako jeničku zarjadnisku rěč, ale tam so tež Pandźabi rěči.
Stat leži w Himalaji a mjezuje z Dźamu a Kašmirom na sewjeru, Chinu na wuchodźe, Utarančalom na juhowuchodźe, Harjanu na juhu a Pandźabom na zapadźe.
W zwjazkowym staće so tež McLeodGanj, sydło Dalai Lama, namaka.
Hromadnik je 514 metrow wysoka hora w Hornjej Łužicy, kotraž słuša k Čornobóskeho rjećaza.
Hora namaka so dźewjeć kilometrow juhowuchodnje Budyšina w prěnim rjećazu Hornjołužiskich horin a twori zapadny wukónc Čornobóskeho masiwa.
Pod Hromadnikom leža na sewjeru wjeski Rachlow, Delany, Splósk a Chójnica, na zapadźe Kózły a na juhu Kumwałdski doł.
Hromadnik je městno wšelakorych powědančkow, při čimž hraje tež tak mjenowana woporna škla mjez wjerškomaj Hromadnika a Čornoboha wěstu rólu.
Tež mjeno hory so na mytisku słowjansku zašłosć jako pozdatne hromadźišćo poćahuje, njeje pak historiske, ale – kaž mjenje Čornobóh a Běłobóh – wumyslenka z doby romantiki.
Na wjeršku hory namakaja so skały, kotrež so mjez druhim za krosnowanje wužiwaja.
Předewšěm na zapadnych skłoninach Hromadnika wudobywachu z wjacorych małych skałow kamjeniznu, wosebje zornowc.
Dla połoženja při zapadnym kóncu hórskeho rjećaza je Hromadnik na dešćach bohaty a žórlišćo wjele małych rěčkow.
Bjerdsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Ma něhdźe 102 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1716 załožiło a ma wot lěta 1944 měšćanske prawa.
Sorsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1940 jako wjes Posjolok Dzeržinskij załožiło a ma wot lěta 1966 měšćanske prawa.
Złoto je chemiski element ze symbolom Au a rjadowej ličbu 79.
Złoto je jedyn z drohometalow a słuša hromadźe z koporom k pisanym metalam.
Po smjerći Korle dóńdźe pak k zhromadnemu zběžkej mecklenburgskich a braniborskich Słowjanow přećiwo frankowskemu knjejstwu.
W lěće 931 podćisny sej kral Hendrich I. Obodritow, lěto pozdźišo tež Milčanow a Łužičanow, zhubi jich kónčiny pak krótko po tym zaso.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1977.
Kaišiadorys je městačko w Litawskej.
Je zarjadniske sydło rajona ze samsnym mjenom, sydło romsko-katolskeho biskopstwa a ma něhdźe sydom tysac wobydlerjow.
Leži něhdźe 30 kilometrow wuchodnje Kaunasa a něhdźe 55 kilometrow sewjerozapadnje Vilniusa při wotbočenju železniskeju čarow z litawskeje stolicy do Rigi resp.
W lěće 1590 naspomni so prěni raz kublerski dwór Košeidarowo, z kotrehož so sydlišćo pozdźišo wuwi.
Přecozeleny kerkowy kozylist je přecozeleny kerk.
Ćmowozelene łopjena su kožane a docpěwaja dołhosć wot 1 cm.
Rostlina je w chinskimaj prowincomaj Yünnan a Szetschuan domjaca.
Sorta 'Aurea' ma žołte a panašowane łopjena.
Jich njenapadne kćenja su nažołć zelene.
Słušeja ke gmejnje Rakecy a leža 144 m nad mórskej hładźinu pod Kaponicu.
Susodnej wjesce stej Njeradk na wuchodźe a Nowa Wjes na zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Janßdorff je hakle z lěta 1565.
Po Wienskim kongresu lěta 1815 přińdźe cyły sewjer Hornjeje Łužicy k Pruskej, Jeńšecy wostachu pak sakske.
Hranica běžeše hač do lěta 1945 přez holu wuchodnje wjeski.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 77 wobydlerjow, z nich 76 Serbow.
Ewangelscy Jeńšečenjo přisłušeja ze 16. lětstotka Rakečanskej wosadźe.
Der Bremer Schlüssel je hymna města Bremen w Němskej.
Wjerchnjaja Pyšma je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1821 jako wjes Mjednyj Rudnik zawod załožiło a ma wot lěta 1946 měšćanske prawa.
Mikławš Zarjenk bě serbski katolski farar, basnik a spisowaćel.
Wot 1887 do 1890 studowaše teologiju w Praze, dokónči studij pak w Kölnje.
Jako student w Praze pisaše basnje, fejetony a powědančka do Kwětkow, rukopisneho časopisa towarstwa Serbowka.
Zdobom wozjewi 1885 a 1886 někotre basnje w Praskim studentskim časopisu Łužiski Serb.
Wobraz z Napoleonskich wójnow.
Nimo toho pisaše někotre zabawne dźiwadłowe hry.
Jurij Młynk: Zarjenk, Mikławš.
Stolica a zdobom najwjetše město je Białystok.
Druhe wuznamne města su Suwałki, Łomża, Augustów a Bielsk Podlaski.
W lěće 2019 měješe wojewódstwo 1.179.430 wobydlerjow.
Je tuž po wobydlerstwje třeće najmjeńše z pólskich wojewódstwow.
Podlaske wojewódstwo mjezuje na wuchodźe z Běłoruskej a na sewjerowuchodźe z Litawskej.
Najwjetše rěki su Narew, Biebrza a Bug, kiž twori južnu hranicu wojewódstwa.
Podlaske wojewódstwo je srjedźišćo běłoruskeje mjeńšiny w Pólskej.
W někotrych gmejnach wužiwa so běłorušćina jako druha hamtska rěč.
Někotre wjeski při wuchodnej hranicy wojewódstwa maja muslimsko-tatarske wobydlerstwo.
Cyrkej w Białystoku Radnica w Bielsku Podlaskim Dwurěčne pólsko-běłoruske znamjo Prawosławna cyrkej blisko běłoruskeje hranicy Stary bunker Molotowskeje linije Population.
Je zarjadniske sydło Kapylskeho rajona.
Leži něhdźe 90 kilometrow juhozapadnje Minska.
Sydlišćo je so w lěće 1274 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1984 měšćanske prawa.
Leži w Adźarskej při brjoze Čorneho morja něhdźe 250 kilometrow zapadnje Tbilisija a něhdźe 25 kilometrow sewjernje Batumija.
Wot 1944 ma měšćanske prawa.
Walizišćina je nětko najbóle wužiwana keltiska rěč na swěće.
Walizisce rěči wokoło 750 tysac ludźi.
Nimo toho je walizišćina hordosć a identitu wuskutkowacy element wjele Walizičanow, samo jeli ju sam wjace njewobknježa.
Po ludličenju wot lěta 2001 rěči wokoło 21 % Walizičanow rěč.
Limitowane Waliziske znajomosće maja něhdźe 8 % wobydlerstwa.
Jedne mało wuwzaćow je Cymráeg = „waliziski".
Murjowy wonječk ma krónowe łopješka z dołhosću wot 4 hač 8 mm.
Zapřijeće bu w lěće 1819 wot Jacoba Grimma do rěčewědy za poznamjenjenje prawidłowneje změny w zdónkowym wokalu při fleksiji germanskich sylnych werbow.
Rozeznawa so mjez kwalitatiwnym ablawtom a kwantitatiwnym ablawtom.
Pola sylnych werbow wšak chětro prawidłowny ablawt wustupuje, to rěka, tam so hłowne wokale při konjugaciji měnjeja.
Pismowy wobraz husto starše formy dołho wobchowuje, kotrež su so w rěčanej rěči hižo změnili.
Chuang Sienfan studowaše 1926–1935 na normalnej uniwersiće Peking a 1935–1937 na uniwersiće Tokio, powšitkowny historiji, filologiji a Japanšćina.
Wot lěta 1941 hač do lěta 1942 je Chuang Sienfan profesuru za stawizny na uniwersiće Sun Jatsen.
Wot lěta 1943 hač do lěta 1953 je Chuang Sienfan profesuru za stawizny na uniwersiće Kuangsi.
Bilibino je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w Sibirskej w Awtonomnym wokrjesu Čukčow něhdźe 650 kilometrow sewjerozapadnje Anadyra a něhdźe 1100 kilometrow sewjerozapadnje Magadana.
Sydlišćo je so w lěće 1955 załožiło jako wjes Karalwaam a ma wot lěta 1993 měšćanske prawa.
Leži při rěce Sewerski Donec něhdźe 115 kilometrow juhowuchodnje Charkiwa.
Sydlišćo je so w lěće 1681 załožiło a ma wot lěta 1685 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 125 kilometrow zapadnje Luhanska.
Sydlišćo je so w lěće 1910 jako wjes Nowojekaterinowka załožiło a ma wot lěta 1961 měšćanske prawa.
Wot lěta 2014 słuša Artemiwsk k njepřipóznatej separatistiskej „Ludowej republice Luhansk".
Česká Lípa je wjes a gmejna na juhu Łužiskich horin w sewjernej Čěskej, 90 kilometrow sewjernje Prahi a 50 kilometrow zapadnje Libereca.
Je zarjadniske sydło wokrjesa Česká Lípa w Libereckim kraju a nadeńdźe so nad rěčku Ploučnice.
Přez město wjedźetej železniskej čarje Bakov nad Jizerou–Habrachćicy a Děčín–Česká Lípa.
Nimo toho leži Česká Lípa při awtobusowych linijach z Prahi do Rumburka a Warnoćic.
Sydlišćo Lípa dósta w lěće 1381 měšćanske prawa.
1850 sta so z wobwodnym městom a zdobom ze železniskim křižowanišćom na sewjeru Rakusko-Wuherskeje.
Po Druhej swětowej wójnje załožichu dnja 2. decembra 1945 na gymnaziju w Čěskej Lipje docyła prěnje serbske gymnazialne rjadownje, kiž přesydlichu so pozdźišo do Warnoćic a Libereca.
Widźenja hódne su něhdyši Awgustinski klóšter, kotryž bu w lěće 1627 wot Wallensteina załoženy a słuži dźensa jako muzej, kaž tež Měšćanske torhošćo, cyrkej Marje Madleny z 13. lětstotka a stare židowske pohrjebnišćo.
Sněžka je z wysokosću wot 1.603 m najwyše wuhorbjenje w Kyrkonošach a najwyša hora Sudetow, srjedźohorinskeho proha a Čěskeje.
Přez wjeršk běži statna hranica mjez Pólskej a Čěskej.
Na pólskim boku wjerška namaka so mjez 1665–81 natwarjena kapałka swj.
Na čěskim boku wjerška je póstowy zarjad a wjeršna stacija sedłoweho lifta.
Protyka za lěto 1704 1704 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
Leži při rěce Čirčik něhdźe 30 kilometrow sewjerowuchodnje Taškenta.
Ma něhdźe 149 tysac wobydlerjow.
Rědka rězna je dwudomna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 10 hač do 30 cm.
Stołpik je hruby a třihranity.
Łopjena su seršćojte.
Płodowe hadźicy žónskich kćenjow wotsteja a docpěwaja dołhosć wot 3 hač do 5 mm.
Wone su brune a tróšku skřiwjene.
Rosće we wapnitych žórłowych a płonych tymjenjach.
Rostlina je w srjedźnej Europje rozšěrjena.
Chinska ma 14 susodnych krajow na twjerdźi.
Jeje hranica je cyłkownje 22.800 km dołha.
Susodne kraje su Indiska a Nepal.
Leži něhdźe 25 kilometrow sewjernje wot města Marijampolė a něhdźe 35 kilometrow juhozapadnje Kaunasa.
Michał Rostok běše serbski wučer, botanikar a entomolog, kiž płaći jako jedyn z najwuznamnišich serbskich přirodospytnikow.
Narodźi so jako syn Bělšečanskeho chěžkarja-krawca a dźěłaše po zakónčenju wučerskeho seminara w Budyšinje najprjedy jako pomocny wučer w Hodźiju a potom hač do wuměnka w lěće 1884 jako wučer w Drječinje pod Pichowom.
Poslednje lěta swojeho žiwjenja bydleše w Husce, hdźež bu tež pochowany.
W cyłku wozjewi Rostok 68 wědomostnych dźěłow w serbskej a jednaće w němskej rěči, mjez druhim w fachowym časopisu „Berliner Entomologische Zeitschrift".
Zdobom płaći jako stworićel serbskeje přirodowědneje terminologije, kotruž wozjewješe we wjele nastawkach w Časopisu Maćicy Serbskeje.
Krzemienica je wjes w Pólskej.
Wjes ke gmejnje Czerniewice słuša.
Krzemienica prěni raz naspomni w 15. lětstotku.
W lěće 2006 je tam bydliło 210 ludźi.
Prawy hokowc je kerk, kotryž docpěje wysokosć wot 1 hač do 3 m.
Hałuzy so často ze ćernjom skónča.
Łopjena su kulowate hač šěroko-jejkojte a docpěja dołhosć wot 4 hač do 6 cm.
Wone njesu na woběmaj bokomaj 3-4 wobłukate nerwy.
Na staršich hałuzach steja w promjenjach, mjeztym zo na młódšich hałuzach su přećiwostejne.
Łopjenowy stołpik je dlěše hač pódlanske łopješka.
Rosće w słónčnych žiwych płotach, na lěsnych kromach, w swětłych lěsach a suchich pastwach.
Rostlina ja w južnej Skandinawiskej, w srjedźnej a južnej Europje rozšěrjena.
Prjedy bu z płodow zelena barba zhotowana, kotraž bu w molerstwje a k barbjenju papjery a kože wužiwana.
Apryl je nalětni měsac w sewjernej hemisferje a nazymski měsac w južnej hemisferje.
Codiakalnej znamjeni w aprylu stej Boran a Byk.
Prawokutny třiróžk je třiróžk, kotry ma jedyn kut prawy.
Zwisk mjezy dołhosćemi stronow prawokutneho třiróžka wopisuje sada Pythagorasa.
Paćerki je ród ze swójby nalikowych rostlinow.
Nižozemska je kralestwo, kotrež leži zwjetša w zapadnej Europje.
Stolica je Amsterdam a sydło knježerstwa Den Haag.
Nižozemska mjezuje z Němskej na wuchodźe, Belgiskej na juhu a Sewjernym morjom na sewjerozapadźe.
K Nižozemskej słušeja tež někotre kupy w Karibiskim morju, kotrež su powostanki něhdy wulkeho kolonialneho mócnarstwa.
Alojs Andricki bě serbski katolski duchowny a martrar Mišnjanskeho biskopstwa.
Wón běše wurazny přećiwnik nacionalsocializma a bu w Dachauskim koncentraciskim lěhwje zamordowany.
Andricki bu 2011 jako prěni Serb zbóžnoprajeny.
Jeho wopomnjenski dźeń je 3. februar.
Alojs Andricki, syn wučerja Jana Andrickeho a Madleny (rodź.
Cyžec) a bratrowc Mikławša Andrickeho, narodźi so 1914 jako štwórte ze šěsć dźěći w Radworju.
Najmłódši bratr Alfons, kotryž přisłušeše jezuitskemu rjadej, padny jako wojak w Druhej swětowej wójnje.
Sotra Marta bydleše hač do swojeje smjerće w ródnym Radworju.
Andricki wopytowaše 1921 ludowu šulu w Radworju, hdźež běše jeho nan šulski nawoda.
Po štyrjoch lětach změni wón na Budysku Katolsku wyšu a natwarjacu šulu, hdźež maturu z wuznamjenjenjom złoži.
Wot 1934 do 1937 studowaše na filozofisko-teologiskej akademiji w Paderbornje a zastupi po tym do měšniskeho seminara w Smochćicach.
Dnja 30. julija 1939 wuswjeći biskop Petrus Legge Alojsa Andrickeho w Tachantskej cyrkwi w Budyšinje na měšnika.
Swoju primicu woswjeći wón 6. awgusta 1939 w domjacej wosadźe w Radworju.
Jako šuler běše Andricki sobustaw a mjez 1931 do 1933 starši gymnazialneho towarstwa Włada.
W Radworju wutwori so 1933, po tym zo sportowe zjednoćenstwo Sokoł swoju dźěławosć zastaji „Radworska katolska hólčina".
Mjez 1933 a 1934 běše Alojs Andricki prěni nawoda hólčiny, kotraž měješe młodostnych nabožnje a narodnostnje kubłać a sportowsce hromadźe zwjesć.
Za čas swojeho studija wuzwoli so wón 1936 na redaktora a staršeho serbskeho studentskeho časopisa Serbski student.
W lěće 1939 nastupi Andricki kapłanstwo při Drježdźanskej Dwórskej cyrkwi, hdźež wukonješe předewšěm nadawki dušepastyrja za młodostnych, prefekta Drježdźanskich kapałnikow a prezesa Drježdźanskeje Kolpingoweje swójby.
Swojeje sprawnosće, wotpokazowaceho wustupowanja napřećo nacionalsocialistiskej ideologiji w zjawnosći a serbskeho pochada dla, běše dušepastyr Andricki NSDAP a statnym organam njepřijomny.
Andricki a dalši kapłanojo předstaja z Drježdźanskej młodźinu 5. januara 1941 Oberufersku hru wo Jězusowym narodźe w Drježdźanskej Dwórskej cyrkwi.
Při dalšim předstajenju 12. januara 1941 w Pěrnom kontroluje Gestapo hru, na čož sćěhowachu wótre rozestajenja.
Alojs Andricki dyrbješe so spočatnje z přesłyšowanjemi zatrašić, zaja pak so 21. januara 1941 wot Gestapo.
Po dalšich přesłyšowanjach dowjedźechu jeho 7. februara 1941 do přepytowanskeje jatby do Drježdźanskeho přepytowanskeho jastwa na George-Bährowej dróze.
Před Drježdźanskim wosebitym sudnistwom bu 15. julija 1941 dla „zachribjetnych nadpadow stata a strony" wobskorženy a k šěsć měsacam kłódy zasudźeny.
Tam bě z druhimi duchownymi w „farskim bloku" zaměstnjeny.
Nawod lěhwa připokaza jemu čisło jateho 27829.
Wotpowědnje swojemu měšnistwu prócuje so kapłan Andricki, najebać njepřihódnych wuměnjenjow za čas přebywanja w lěhwje, wo wědomje křesćanske zmyslenje a žiwjenje.
Hromadźe z druhimi duchownymi studowaše prawidłownje Swjate pismo a wutwori z nimi liturgiski kruh.
Krótko po hodźoch lěta 1942 schori tež Alojs Andricki, přizjewi so pak hakle 19. januara w rewěrje chorych.
W tutym času ležeše hromadźe z Hermannom Scheipersom w barace za chorych na brjušny tyfus.
Próstwu wo spožčenju swjateho woprawjenja na smjerć choremu Andrickemu wotpokaza hladar jatych a jeho na to z injekciju zajědojći.
Andricki zahiny w starobje 29 lět.
Popjelnicu morjeneho měšnika, kotruž Dachauske zarjadnistwo swójbje připósłała, pochowachu 15. apryla 1943 w Drježdźanach na Starym katolskim kěrchowje při Bjedrichowej dróze.
Zbóžnoprajenje Alojsa Andrickeho zahaji biskop Joachim Reinelt z informatiwnym procesom 2. julija 1998 na putniskej Božej mši w Róžeńće.
Dnja 10. decembra 2010 zdźěli kongregacija za zbóžno- a swjatoprajenje w Romje, zo je proces zbóžnoprajenja wotzamknjeny.
Swjatkownu póndźelu 13. junija 2011 bu Alojs Andricki w pontifikalnej Božej mši, kotrejž slěduja wjace hač 2000 wěriwych, před katedralu zbóžnoprajeny.
Z tym je Andricki prěni zbóžny Serb a zdobom prěni zbóžny rodźeny Saksa.
Na prěnjej Schadźowance po Druhej swětowej wójnje, kotraž wotmě so jutry 1946 w Radworju, počesćichu serbscy studenća swojeho něhdyšeho staršeho z wopomnjenskej taflu při Křižnej cyrkwi.
Wot tutoho časa je hrodźišćo zdobom zetkanišćo katolskeje młodźiny.
W samsnym lěće připrawi so tež při ródnym domje Andrickeho w Radworju koporowy relief grafikarja Wernera Juzy jako wopomnjenska tafla.
W zwisku z přihotowanjemi jeničkeho zjězda katolikow w NDR, so w februaru 1987 w Drježdźanach dróha po Andrickim pomjenowa, ale tež w Budyšinje a Radworju stej dróze po nim pomjenowanej.
W Drježdźanskej Katedrali swjateje Trojicy a wot lěta 1993 tež w Dachauskim muzeju stej tafli k wopominanju Alojsa Andrickeho připrawjenej.
Radworska katolska pěstowarnja nosy mjeno „Dom Alojsa Andrickeho" a w delnjošleskim Rząsiny je zakładna šula wot lěta 2005 po Alojsu Andrickim pomjenowana.
K wopominanju Alojsa Andrickeho dari Radworska farska wosada zwón, kotryž so 4. februara 1990 wuswjeći a jako šesty zwón na cyrkwinej wěži připrawi.
W Radworčanskej kapałce, hdźež namaka so tež Njeswačanska madona, je wot lěta 2010 wokno z jeho podobiznu.
Při wołtarju je popjeł třoch martrarjow Alojsa Andrickeho, Bernharda Wenscha a Aloysa Scholzy zaměstnjeny, kotryž so ze Stareho katolskeho kěrchowa w Drježdźanach wuwza.
Lipšćanska Katolska studentska wosada woli 2013 Alojsa Andrickeho jako patrona za nowu kapałku na tamnišej Harkortowej dróze.
W zwisku ze zbóžnoprajenjom postaja so 3. februar jako katolski wopomnjenski dźeń Alojsa Andrickeho.
W lěće 1967 wuda Marja Kubašec literarnu biografiju Alojs Andricki, w kotrejž bój wojowarja, martrarja přećiwo fašizmej a wo dostojny přichod čłowjeka skicuje.
Kniha wuńdźe 1979 a 1999 w Ludowym nakładnistwje Domowina znowa.
We wuměłskej widejowej instalaciji Andricki.
Wuznaće rozestaji so Sonja Toepfer na eksperimentelne wašnje ze žiwjenjom Alojsa Andrickeho.
Składnostnje stotych posmjertnych narodninow Alojsa Andrickeho předstajitaj Budyske Němsko-Serbske ludowe dźiwadło a Serbski ludowy ansambl 12. apryla 2014 prapremjeru serbskeje hudźbneje dramy Chodźić po rukomaj Jěwy-Marje Čornakec a Ulricha Pogody.
Marja Kubašec: Alojs Andricki.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1999.
Siegfried Seifert: Kaplan Alois Andritzki.
Šćěpan Delan, Benno Schäffel: Alojs Andricki.
84 – 86, ISSN 1212-0790 Anna Měrćinowa: Změna w historiskim wopominanju na přikładźe Alojsa Andrickeho.
22–25  Commons: Alojs Andricki – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Alojs Andricki – Literatura w katalogu Němskeje narodneje biblioteki Biografija: Alojs Andricki – Alois Andritzki Wjacerěčna webstrona wo žiwjenju a procesu zbóžnoprajenja Andrickeho Alojs Andricki w Ekumeniskim leksikonje swjatych Widejowa instalacija k zahajenju zbóžnoprajenja Marja Kubašec: Andricki, Alojs.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 2009, str.
Nazhonjenja luda we wosudźe jednotliwca.
W: Měrćin Völkel: Spisy Serbskeho instituta 5 – Přinoški k stawiznam serbskeho pismowstwa lět 1945–1990.
Junna Pjetrowna Moric je ruska basnjerka a přełožowarka.
Leži w europskim dźělu Ruskeje w republice Dagestan něhdźe 150 kilometrow južnje Machačkale.
Dolní Habartice su wjes a gmejna w sewjernej Čěskej, w Čěskich srjedźnych horinach něhdźe dźesać kilometrow juhowuchodnje Děčína.
Přez Dolní Habartice wjedźe železniska čara Děčín–Varnsdorf.
Europski lětni čas je rjadowanje, po kotrymž so štyrjom Europskim časowym pasmam za čas nalěća hodźinu doda, zo bychu ludźo dnjowske swětło lěpje wužiwać móhli.
Lětni čas płaći wot 1:00 hodź.
UTC poslednjeje njedźele měrca hač do 1:00 hodź. poslednjeje njedźele oktobra.
Mjena časowych pasmow změnja so kaž slěduje: Zapadoeuropski lětni čas a Moskowski lětni čas.
Zapadoeuropski lětni čas je lětne časowe pasmo Färöskich kupow, sewjerowuchodneje Grönlandskeje, Irskeje, Kanariskich kupow, Madejry, Manksoweje kupy, Manikowych kupow, Portugalskeje a Zjednoćeneho kralestwa.
Srjedźoeuropski lětni čas je lětne časowe pasmo tych krajow, kotrež su dwě hodźinje po koordinowanym swětowym času.
Tež radijowe wusyłanja so husto na Moskowski čas wusměrja.
Hornja Kina je sydlišćo w sakskej Hornjej Łužicy a wot lěta 1974 měšćanski dźěl Budyšina.
Leži na juhu města we wysokosći 210 metrow nad mórskej hładźinu.
K měšćanskemu dźělu słuša tež wjeska Bobolcy, kotraž bě wot 1. julija 1934 z dźělom gmejny Hornja Kina.
Blisko wjeski běži rěčka Albrechtowka.
Cyły měšćanski dźěl Hornja Kina ma dźensa něhdźe wósom stow wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje Bobolc je z lěta 1209.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 71 wot cyłkownje 89 Hornjokinjanow serbsce.
Kćěje w pózdnjej nalěću a lěću.
Módre, lawendlowe abo běłe kćenja su keluškojte, docpěwaja šěrokosć wot 2,5 hač do 5 cm.
Wone steja na 20-30 cm wysokich stołpikach.
Arnoltice su wjes a gmejna w Połobskich pěskowčinach na sewjeru Čěskeje, na prawym wysokim brjoze Łobja a sydom kilometrow sewjernje Děčína.
Wujezd je hornjołužiska wjes na wuchodźe Budyskeho wokrjesa a wot lěta 1994 gmejnski dźěl Bukec.
Leži we wuchodnym dźělu Hornjołužiskich honow w dolinje Kotołki mjez Byčinom a Popicu a ma 166 wobydlerjow.
Susodne wjeski su Čornjow na sewjeru, Špikały na sewjerowuchodźe, Walowy na wuchodźe, Njeznarowy a Stwěšin na juhu, Lejno na juhozapadźe a Kołwaz na sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Wgest je z lěta 1252.
Ležownostne knjejstwo wukonješe w lěće 1777 Ketličanska fara.
Tež cyrkwinsce słušeše přewažnje ewangelske wobydlerstwo do Ketličanskeje wosady.
Hač do lěta 1994 bě Wujezd samostatna, k Lubijskemu wokrjesej słušaca gmejna.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 261 wot cyłkownje 281 Wujezdźanow serbsce.
Jan Hórčanski bě serbski spisowaćel, gymnazialny wučer a rozswětler.
We Wujezdźe je zastanišćo železniskeje čary Drježdźany–Zhorjelc.
Čara wjedźe hižo z lěta 1846 přez Wujezd.
Wot lěta 1906 měješe Wujezd swójske dwórnišćo, kotrež so pak 1994 zaso wottorha.
Južnje Wujezda wjedźe zwjazkowa dróha 6. staw: 31. decembra 2016; Podaća gmejnskeho zarjada Bukecy Walter Wenzel: Oberlausitzer Ortsnamenbuch.
W lěće 2008 bě wón załožer noweje strony Srpska Napredna Stranka.
Alexej Pludek bě čěski spisowaćel a komunistiski politikar.
Króna je šěroka, kulojta a husta.
Zdónk je dołhi a runy.
Młode wurostki su zwjetša čerwjenojće-brune a móškate.
Skora młodych hałuzow při sorće Rubra je błyšćaca čerwjena.
Korjenjowy system je daloko rozhałuzowany.
Čopojty korjeń je sylny.
Zymske pupki su čerwjenojte a njesu 2-5 šupiznow.
Wone su jejkojte hač křiwje-jejkojte a na kónčku kosmate, ale kónčki pupk faluje.
Kroma łopjena je wótro rězana.
25 hač 30 próškowych łopješkow tróšku krónowe łopješka přesahuje, při čimž sterilne próškowe łopješka faluja.
Płódnistwo njese 7-8 cm dołhe, 14-18 cm šěroke křidleška a docpěje dołhosć wot hač do 10 cm.
Ma radšo wutkate a bazowe, často wapnite hač na prawym měrje kisałe, kamjentne hlinjane pódy.
Rostlina je w zapadnej, srjedźnej a juhowuchodnej Europje rozšěrjena, ale tež rozpjeršowane w Małej Aziji a w Kawkazu wustupuje.
Ale faluje w zapadnym a južnym dźělu iberiskeje połkupy, na britiskich kupach a w najwjetšim dźělu Skandinawiskeje, na Sardinje a Sicilskej, ale tež w madźarskej runinje.
Na tej je hódnota wot 110 pjenježkow a 0,56 € ćišćana.
Zwobrazowany štom steji w městnych dźělu Himmelsberg města Kirchhain.
Talgar je město w južnym Kazachstanje.
Je zarjadniske sydło Talgarskeho rajona.
Leži něhdźe 15 kilometrow wuchodnje města Almaty.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1858 jako ruska wjes Sofijskaja załožiło a ma wot lěta 1959 měšćanske prawa.
Leži na zapadźe pusćiny Karakum při lěwym brjoze rěki Amudarja něhdźe 70 kilometrow sewjerozapadnje Türkmenabata.
Sydlišćo je so w lěće 1973 załožiło a ma wot lěta 1990 měšćanske prawa.
Leži při rěce Kura-Suu něhdźe 190 kilometrow sewjernje Dźalal-Abada.
Sydlišćo je so w lěće 1962 załožiło a ma wot lěta 1977 měšćanske prawa.
Šleske pěsnje je zběrka basnjow Pětra Bezruča.
Josef Páta přełoži w lěće 1933 wuběr z nich do hornjoserbšćiny a delnjoserbšćiny.
Zběrka basnjow zwobrazuje potłóčowanje čěskeje narodnosće w prjedawšej rakuskej Šlezskej. wot Němcow, Židow a Polakow.
W dobach Třećeho reicha bu zběrka zakazana.
Cyžecy su mała wjeska ze 44 wobydlerjemi we wuchodźe hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słušeja ke Kubšiskej gmejnje a leža 180 m nad mórskej hładźinu w hornjołužiskich honach při Wuježčanskej wodźe.
Małe burske sydlišćo bě wot starodawna wjesny dźěl Bošec.
Susodne wjeski su Delnja Kina w sewjeru, Bošecy we wuchodźe, Jenkecy w juhu a Nadźanecy w zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Stresewicz je z lěta 1359.
1558 wustupi prěni raz mjenowa forma Schzischiz.
Burska wjeska bě sydło ryćerkubła, kotrež wukonješe ležownostne knjejstwo w jednym dźělu wsy, mjeztym zo słušeše tamny dźěl Budyskej radźe.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 47 wobydlerjow, z nich 44 Serbow.
Přewažnje ewangelske wobydlerstwo słušeše ze starodawna do serbskeje Michałskeje wosady.
Na rozdźěl wot aplikacije Mozilla Sunbird, Lightning njeje jako samostatny program mysleny, ale jako kalendrowe rozšěrjenje za póstowy program Mozilla Thunderbird.
Aktualna wersija je 0.9 a steji wot 23. septembra 2008 za sćehnjenje k dispoziciji. „Lightning" je dźěłowy titul a nic oficielne produktowe mjeno.
Tohodla je mjeno „Mozilla Lightning" njekorektne.
Leži w historiskej Galiciskej něhdźe 110 kilometrow juhozapadnje Lwowa a něhdźe 20 kilometrow sewjerozapadnje Stareho Sambira.
Wot lěta 1566 ma měšćanske prawa.
Prěnje historiske naspomnjenje Dalic, Łusča a Smochćic 04. měrca: W Ferrarje załoži so uniwersita.
Leži při rěce Hnylopjat něhdźe 40 kilometrow južnje Žytomyra.
Sydlišćo je so w lěće 1320 prěni raz naspomniło.
Wot lěta 1546 ma měšćanske prawa.
1 : Abablewo — Januszowo.
Leži na juhu pusćiny Karakum při lěwym brjoze rěki Tejen něhdźe 195 kilometrow juhowuchodnje Ašchabada, z kotrymž je přez dalokodróhu M 37 zwjazany.
Sydlišćo je so w 19. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1925 měšćanske prawa.
Cantemir je městačko na juhu Moldawskeje.
Je zarjadniske sydło Cantemirskeho rajona.
Leži něhdźe 130 kilometrow juhozapadnje Kišinjowa při wuchodnym brjoze rěki Prut, kotraž tworja tule statnu hranicu z Rumunskej.
Dankow je město w Ruskej federaciji.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1568 załožiło a ma wot lěta 1957 měšćanske prawa.
Depsk je wjes a měšćanski dźěl Choćebuza w braniborskej Delnjej Łužicy.
Měšćanski dźěl ma něhdźe 1.700 wobydlerjow a nadeńdźe so na sewjeru Choćebuskeho měšćanskeho teritorija při lěwym brjoze Sprjewje.
Susodnej wjesce stej Škódow na juhu a Dešno na zapadźe.
K Depskej słuša wudwór Majberk při prawym Sprjewinym brjoze sewjernje Depska.
Wjes naspomni so prěni raz pisomnje hakle w lěće 1559 a je sydło ewangelskeje kaž tež starolutherskeje wosady.
Po Mukowej Statistice Łužiskich Serbow rěčachu srjedź 1880tych lět wšitcy 633 wobydlerjow delnjoserbsce.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot hišće 80 %, štož bě jedyn z najwjetšich w cyłej Delnjej Łužicy.
Nowe Poršicy su hornjołužiska wjeska w sakskim wokrjesu Budyšin, kotraž słuša wot lěta 1994 ke Kubšicam.
Dotal běchu ze starodawna wjesny dźěl Poršičanskeje gmejny.
Sydlišćo leži při Wósporskej dróze při južnej kromje Budyskeho lětanišća, kiž bu 1910 załožene jako wojerske zwučowanišćo.
Nasta hakle po 1802 jako wutwar Poršic při šoseji Budyšin–Wóspork a wobsteješe prěnjotnje z korčmy, kowarnje a pjeć burskich chěžow.
Atbasar je město w sewjernym Kazachstanje.
Je zarjadniske sydło Atbasarskeho rajona.
Leži při rěce Žabaj, přitoku Išima, něhdźe 230 kilometrow sewjerozapadnje stolicy Astany a něhdźe 200 kilometrow južnje města Kokšetau.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1845 jako wjes Atbasarskaja załožiło a ma wot lěta 1878 měšćanske prawa.
Jerejmjentau je město w sewjernym Kazachstanje.
Je zarjadniske sydło Jerejmjentauskeho rajona.
Leži něhdźe 130 kilometrow sewjerowuchodnje stolicy Astany a něhdźe 310 kilometrow juhowuchodnje města Kokšetau.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1948 załožiło a ma wot lěta 1965 měšćanske prawa.
Dalše serbske mjeno je hribowe zelo.
Próškowe nitki njejsu wołmojte.
Hłójčka pěsty je šěrša hač płódnik.
Bjezwotrožka je ród ze swójby orchidejowych rostlinow.
Cornești je městačko w srjedźnej Moldawskej.
Leži něhdźe 70 kilometrow sewjerozapadnje Kišinjowa.
Sydlišćo je so w lěće 1436 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1994 měšćanske prawa.
Leži při hornim běhu rěki Ialpug něhdźe 80 kilometrow juhozapadnje Kišinjowa.
Ma něhdźe 26 tysac wobydlerjow a je tuž sedme najwjetše město Moldawskeje.
Sydlišćo załoži so w lěće 1789 w běhu zasydlenja Gagawzow a Bołharow w tutej kónčinje ma wot lěta 1957 měšćanske prawa.
Wot lěta 2002 je stolica awtonomneje Gagauskeje sydło statneje uniwersity.
Kozelsk je město w Ruskej federaciji.
Mikławš Žur bě serbski katolski duchowny při Budyskim tachantstwje a awtor nabožinskich spisow kaž tež dźiwadłowych hrow.
Narodźi so jako syn Worklečanskeho žiwnosćerja a dźěłaše po ludowej šuli najprjedy jako kruwar pola bura w Zejicach.
W lětomaj 1873/74 wopytowaše Katolski wučerski seminar w Budyšinje a wot 1874 do 1881 bě chowanc Serbskeho seminara w Praze.
W tym času wopytowaše tamniši němskorěčny Małostronski gymnazij.
1881/82 wotsłuži swoju wojersku słužbu w Budyšinje a nawróći so po tym do Prahi, zo by tam studował teologiju.
1895/96 bě kapłan při Drježdźanskej Dwórskej cyrkwi a wot 1896 z fararjom w Radworju.
W lěće 1903 přewza farske městno při Serbskej cyrkwi w Budyšinje.
Mikławš Žur bě čłon Praskeje Serbowki a w lětomaj 1884/85 jeje starši.
W lěće 1885 załoži časopis Łužiski Serb a bě wobě lěće jeho wuchadźenja hłowny redaktor.
W lětach 1904–06, 1908/09 a 1914–16 bě z redaktorom Katolskeho Posoła.
Nimo toho spisa tři nabožinske knižki za dźěći a štyri krótke wjeselohry.
Jako Radworski administrator namjetowaše nowotwar Cyrkwje swj.
Marije, kralowny róžowca.
Po smjerći Jakuba Skale sta so 1925 z předsydu Towarstwa Cyrila a Metoda.
Nahrabnosće mzda abo Něčeje horjo, něčeji směch.
Budyšin 1893 Prěni wobjed.
Budyšin 1900 Připady.
Budyšin 1922 Njewjesćinska nadoba.
Budyšin 1924 Jurij Młynk: Žur, Mikławš.
1002 Olbersia je asteroid, kotryž ma přeměr 56 kilometrow a kotryž wotkry ruski a sowjetski astronom Wladimir Aleksandrowič Albickij dnja 15. awgusta 1923.
Wón je pomjenowany po němskim astronomje Heinrich Wilhelm Olbers.
Barbjerski róžat ma njerozdźělene łopjena.
Kić je jara wuska, při čimž kćenja maja jenož štyri krónowe łopješka.
Leži něhdźe 25 kilometrow južnje Taškenta.
Je zarjadniske sydło Bäherdenskeho wobwoda.
Leži na juhu pusćiny Karakum něhdźe 100 kilometrow wuchodnje Ašchabada.
Kónčkaty klon je w lěću zeleny štom, kotryž docpěje wysokosć wot 20 hač do 30 m a starobu wot 150 hač do 200 lět.
Štom je zmjerzkokruty, ale ćopły klima njewudźeržuje.
Na sewjer polarneho kruha jenož wysokosć wot kerka docpěje.
Króna štoma je kulojta hač šěroko kehelojta a kmjen je krótki a ma sylne hałuzy.
Ma dołhe kwěkańcy a je rjapikata.
Młode hałuzy su brune, nahe.
Na hornim boku su ćěmnozelene, błyšćace, nahe, na delnim boku - jasniše, tróšku módrojte a na žiłkach - kosmate.
Jich stołpiki mlokowu mězu wobsahuja.
Pjećličbne kćenja so před zazelenjenju lisća jewja.
Steja w krótkich, zrunanych, wokołkojtych pakićach, kotrež docpěja dołhosć wot 4 hač do 8 cm.
Kćenjowy přikryw je dwójny.
W kwětnistwje su dwusplažne a jednosplažne kćenja, kotrež stołpiki docpěja dołhosć wot 1-2 cm.
Próškowe łopješka su wósom.
Kćenja buchu wot pčołow wopróšene.
Płody su křidłate worjechi, při čimž křidlešce w tupym kuće abo nimale wodorunje wotstejitej.
Płody zrawja w oktobrje.
Płody buchu wot wětra rozšěrjene.
Rosće na wšěch pódach ale preferuje hłuboko sahace, włóžne, wutkate a bazowe hlinjane a kamjentne drjebiznowe pódy.
Kónčkaty klon je w nimale cyłej Europje rozšěrjeny.
Rozšěrjenje saha na wuchodźe hač do Urala a na sewjerje hač do Srjedźneje Šwedskeje a Južneje Finskeje.
Tež rosće w Małej Aziji, Kawkazu, sewjernej Persiskej; w srjedźnej Europje wot nižiny hač do horiny z wysokosć wot 1000m.
Pobrachuje we Wulkej Britaniskej a na kupach srjedźneho morja.
Zwonka přirodneho rozšěrjenskeho teritorija so často w parkach a na alejach plahuje.
Na łopjenach so často čorne blečki jewja, kotrež hrib zawinuje.
Jenož ród sćinowa jědla słuša k swójskej swójbje.
Kulowc je sydlišćowa forma, kotraž ma jeje wuchadźišćo w srjedźowěku.
Wosebitosć je, zo su domske, dwory abo statoki w pódkowej formje rjadowane.
Kulowcy namakaja so mjez Baltiskim morjom a Rudnymi horami, wosebje při něhdyšej hranicy mjez Słowjanami a Němcami.
Saarlouis je němske město w Posaarskej.
Saarlouis ma 38.189 wobydlerjow.
Měšćanosta je Roland Henz.
Łućo bě wjes we Wojerowskim wokrjesu a sydło gmejny ze samsnym mjenom.
W lěće 1978 bu za Bjerwałdsku jamu wotbagrowana.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Merteinsdorf pochadźa z lěta 1418.
Ležownostne knjejstwo měješe w 17. lětstotku Wujězdźanske a we 18. lětstotku Manjowske ryćerkubło.
Hač do lěta 1978 bě Łućo samostatna gmejna, wot 1957 z wjesnymaj dźělomaj Bjerwałd a Šepšecy.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 217 wot cyłkownje 226 Łućanow serbsce.
W cyłej Łućanskej wosadźe chodźachu tehdy 436 wosadnych k serbskej a jenož 38 k němskej spowědźi.
Podswójba Sterculioideae wobsahuje po aktualnym stawku dwanaće rodow.
Wona wobsahowaše prjedy wjace rodow, kotrež buchu pak hewak zarjadowane.
Tuta swójba wobsahowaše wjace rodow a někak 1000 družinow.
Borderea Miégev., Botryosicyos Hochst., Elephantodon Salisb., Epipetrum Phil., Hamatris Salisb., Helmia Kunth, Higinbothamia Uline, Hyperocarpa G.M.Barroso Merione Salisb., Nanarepenta Matuda, Oncorhiza Pers., Oncus Lour., Polynome Salisb., Rajania L., Rhizemys Raf., Ricophora Mill., Sismondaea Delponte, Strophis Salisb., Tamus L., Tamnus Mill., Testudinaria Salisb. ex Burch., Ubium J.F.Gmel.
3. apryla abo 3. jutrownika je 93. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 272 dnjow hač do kónca lěta.
20. awgusta abo 20. žnjenca je 232. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 133 dnjow hač do kónca lěta.
Je zarjadniske sydło Lunineckeho rajona.
Leži při rěce Pripjat něhdźe 210 kilometrow wuchodnje Bresta.
Sydlišćo je so w lěće 1449 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1940 měšćanske prawa.
Stróža je wjes ze 161 wobydlerjemi we wuchodźe hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša ke gmejnje Malešecy a leži 144 m nad mórskej hładźinu blisko jězora Olba.
Hač do lěta 1950 běše samostatna gmejna z wjesnym dźělom Lemišow.
W Stróži namakatej so šulski muzej „Korla Awgust Kocor" a „Dom tysac hatow", informaciski centrum Biosferoweho rezerwata Hornjołužiska hola a haty.
Susodne wjeski su Dubo we wuchodźe, Zubornička w juhowuchodźe, Hućina zady hatow w juhozapadźe a Lemišow w zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Wartha pochadźa z lěta 1331.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 237 wobydlerjow, z nich 225 Serbow.
W něhdyšej Stróžanskej šuli při Wjesnej dróze nadeńdźe so dźensa šulski muzej „Korla Awgust Kocor".
Nad zachodom je hišće něhdyši serbski napis „Dajće dźěćatkam ke mni přińć" spóznać, kotryž bu za čas nacionalsocialistiskeho knjejstwa w lěće 1937 wotstronjeny.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 153 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 44,1 lět.
Korla Awgust Kocor – serbski komponist, dźěłaše jako wučer w Stróži Wartha/Stróža.
Zapřijeće, z kotrymž běše w pjatym lětstotku do Chrystusa uniwersalne kubłanje měnjene, dźe na Hippiasa z Elisa wróćo.
Nimo uniwersalnych encyklopedijow su tež fachowe encyklopedije z wobmjezowanjom na wěsty temy.
Encyklopedije hodźa so z pomocu kajkosćow předmjet, zaměr, metoda, rozrjadowanje a proces nastaća definować.
Encyklopediske dźěła maja za cil, wažne zhromadźene znajomosće z wěsteho předmjeta přinjesć; w tutym zmysle so přez podrobnosće a rozpjeće rozeznawaja.
Historisce eksistujetej dwaj rozdźělnej typaj ćišćanych encyklopedijow: z alfabetiskim porjadom a hierarchiskim porjadom po kategorijach.
Elektroniske encyklopedije zwjetša wobě metodźe zwjazuja, nimo toho zmóžnjeja přepytowanje, indeksowanje a mjezsobne wotkazy w měrje, kotraž je při ćišćanych dźěłach njepředstajomna.
Encyklopediji w serbskim wobłuku stej Serbski kulturny leksikon a serbska Wikipedija.
27. apryla abo 27. jutrownika je 117. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 248 dnjow hač do kónca lěta.
Kabardinšćina je rěč ze skupiny Kawkaskich rěčow a jedna z hłownych rěčow w Karačajsko-Čerkeskej a Kabardino-Balkarskej, hdźež słuži tež jako hamtska rěč nimo rušćiny.
, Kabardian// Glottolog 2.7.
Dalše serbske mjeno je smjerdźawa.
Dalše serbske mjena je kwětak.
Wjacelětna zelišćowa rostlina docpěje wysokosć mjezy 30 a 120 centimetrami.
Stołpiki je njerozhałuzowane a dudławe.
Přećiwostejnje rjadowane Łisćowe łopjena su dołhojte a na bazy wutrobojte.
Docpěwaja dołhosć wot 8 hač 12 cm.
Čas kćěwa traje wot meje hač awgusta.
Kćenja steja w małkich kićach w hornich łopjenowych rozporach.
Próškowe łopješka a pěsta wutworja centralny kompleks.
Płody docpěja dołhosć wot 3 hač 5 cm.
Rosće na lěsnych kromach, kamjentnych drjebiznowych nasypnišćach a skalnych trawnikach.
Borodino je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije w Krasnojarskim regionje.
Leži při rěce Olchowka něhdźe 150 kilometrow wuchodnje Krasnojarska a ma něhdźe 16 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1949 załožiło a ma wot lěta 1982 měšćanske prawa.
Šack je město w Ruskej federaciji.
Bjelyj je městačko w Ruskej federaciji.
Rański jězor je nastawacy kumštny jězor w zapadźe Łužiskeje jězoriny mjez Ranjom a Sedlišćom w Delnjej Łužicy.
Jězor nastawa w něhdyšej Murjowskej brunicowej jamje.
Žmórc abo Šmórc je 412,4 metrow wysoka hora, kotraž słuša k sewjernemu hórskemu rjećazej Łužiskich horow a leži njedaloko Budyšina.
Susodnej horje stej tróšku wyši Lubin w zapadźe a niši Lubjenc w sewjerowuchodźe.
W juhowuchodźe přizamknje so Čornobóski rjećaz.
Pod Žmórcom leža wsy Bónjecy w sewjerozapadźe, Lubjenc w sewjeru, Splósk we wuchodźe, Chójnica w juhowuchodźe a Chójnička kaž tež Kózły w juhu.
Na Žmórcu nadeńdźe so kamjentny, dwójny kołojty nasyp ze zornowcowych blokow, kotrehož twarcy znaći njejsu.
Nutřkowny nasyp ma přeměr wot 60 do 90 metrow a wysokosć wot hač do 3 metrow.
Wonkowny nasyp měri wokoło 170 metrow w přeměrje.
W srjedźišću nutřkowneho koła namaka so kumštnje wuhrjebana jama, kotraž so jako rubježna jama mjenuje.
Po powědkach bě hród na wjeršku něhdy přez tajny tunl z Budyskim starym městom zwjazany.
Při wurywanju w lětach 1904–06 namaka Richard Needon tam mjez druhim železowu žahlinu, wuhlo, powostanki małych škrěwakow a keramiku.
Cyły kompleks je husće zarosćeny a steji wot lěta 1971 jako zemski pomnik pod škitom.
W lěće 1584 kupi město Budyšin wjesku Lubjenc hromadźe ze Žmórcom jako narunanje za zhubjeny Lubin a wužiwa hórski lěs wot tutoho časa jako hajniski rewěr.
Akademie-Verlag, Berlin 1967, str.
Jan Mahr bě serbski katolski farar, doktor teologije a dobroćel katolskich Serbow.
Narodźi so jako syn Njebjelčanskeho ratarja a wopytowaše gymnazij w Budyšinje.
Wot 1777 do 1781 bě chowanc Praskeho Serbskeho seminara a šuler tamnišeho němskeho Małostronskeho gymnazija.
Po nawróćenju dźěłaše jako domjacy wučer w Bernstadće a kapłan w Haagu.
W lěće 1796 nastupi farske městno při Budyskej tachantskej cyrkwi, hdźež hač do lěta 1819 skutkowaše.
Za spěchowanje katolskich serbskich studentow, šulerjow a wučomnikow sakskeje Hornjeje Łužicy wotkaza wjetšu załožbu.
Jan Meškank: Mahr, Jan. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn: Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow.
Protyka za lěto 1656 1656 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
30. julija: W Druhej nordiskej wójnje předobudźe Šwedska pólsko-tatarske wójsko w Bitwje pola Waršawy.
Šamlug je městačko w Armenskej, njedaloko georgiskeje hranicy.
Leži při rěce Achtala w Loriskej prowincy něhdźe 200 kilometrow sewjernje Jerjewana.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1770 załožiło a ma wot lěta 1996 měšćanske prawa.
Leži w historiskej Galiciskej něhdźe 35 kilometrow južnje Ternopila.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1097 załožiło a ma wot lěta 1389 měšćanske prawa.
Leži při rěce Venta něhdźe 30 kilometrow sewjerozapadnje wot města Šiauliai.
Sydlišćo je so w lěće 1561 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1946 měšćanske prawa.
Ale rozšěrjene sorty su zwjetša bóle kompaktne.
Sorta 'Emerald Gaiety' je kompaktna a docpěje wysokosć wot hač do 1 m a šěrokosć wot hač do 1,5 m.
Łopjena su ćmowozelene a maja běłe kromy.
Sorta 'Emerald 'n' Gold' rosće husće a docpěje wysokosć wot něhdźe 30 cm a šěrokosć wot něhdźe 1 m.
Zelene łopjena maja złotu kromu.
Jeje łopjena su wulke a maja běłu kromu.
Pokaza róžojte barbjenje kromy často cyłolětnje.
Přikušene kóžki docpěwaja dołhosć wot 1 mm.
Kryjace pluwizny njesu 10-20 mm dołhe šmotawe kochty.
Rosće we wólšowych abo jasenjowych łučinowych lěsach, na włóžnych pućach a w lisćowych lěsach.
Rostlina je w južnej Skandinawiskej, srjedźnej Europje, na juh hač do srjedźneje Italskeje rozšěrjena.
Rosće w dubowych a jědlowych lěsach.
Čorne Noslicy su wjes z 291 wobydlerjemi w juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słušeja ke gmejnje Hornja Hórka a leža mjez 240 a 280 m nad mórskej hładźinu na sewjernym boku Małeho Pichowa.
Běchu hač do lěta 1936 samostatna gmejna, po tym najprjedy wjesny dźěl Mnišonca a wot lěta 1950 dźěl Hornjohórčanskeje gmejny.
Susodne wjeski su Słónkecy na sewjeru, Dźěžnikecy na sewjerowuchodźe a Hornja Hórka na wuchodźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Nowazodlicz abo Nowosedlicz je z lěta 1241.
W 17. a 18. lětstotku wukonješe Wołbramečanske ryćerkubło ležownostne knjejstwo we wjetšim dźělu wsy.
Tamny dźěl podsteješe Budyskemu tachantstwu.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 225 wobydlerjow, mjez nimi 206 Serbow.
Ewangelscy Čornonosličenjo přisłušeja Budestečanskej wosadźe.
Rostlina je charakteristiska za afrisku sawanu.
Afriski wopiči chlěbowc je štom.
Wone móžeja wysokosć wot 25 m abo wjace docpěć a přeměr wot hač do 12 m.
Forma króny jara wariěruje.
Jeho drjewo je njekrute.
Wone so jedyn raz w lěće krótko před dešćowym časom zazelenja, so w štyri tydźenjach wuwiwaja, ale so po dešćowym času wotmjetaja.
Za čas 9 měsacow štom móže nahi być.
Forma łopjenow jara wariěruje.
Při sadźenkach a młodych rostlinach, ale tež při prěnim zazelenju starych štomow maja jednore formy.
Pozdźišo so dwójne abo trójne łopjena jewja.
Ale wone skoro wotpadnu.
Wone su měnjate a steja najčasćišo na kónčkach wubitkow.
Jich stołpik je na spočatku husto kosmaty, ale so pozdźišo wobnažuje.
Pjerkate łopješka su sedźace abo krótko stołpikate a docpěja dołhosć wot 5 hač do 15 cm a šěrokosć wot 1,5 hač do 7 cm.
Wone maja 12 hač 18 pódlanskich žiłkowych porow a su cyłokromne.
Kćěje w dešćowym času.
Płody su kórkojte a docpěja dołhosć wot něhdźe 50 cm.
Jich skorpawa je drjewjana.
Płodowe žro je suche a jědźne.
Jich płodowe mjaso je słódkojte a so wot wjele družinow zwěrjatow česći.
Symjenja wobsahuja wolij.
Wustupje předewšěm na kromje Sahary, ale tež w južnej Africe.
Najčasćišo je rozšěrjeny we wysokosćach wot 450 hač 600 m.
Družina faluje w regionach centralnoafriskeho dešćoweho lěsa.
Wolchow je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1918 při železniskej čarje z Pětrohroda do Čerjepowjeca załožiło a ma wot lěta 1933 měšćanske prawa.
Jan Arnošt Michał Holan bě serbski gymnazialny wučer a spisowaćel.
Wón wopytowaše Drječinjansku ludowu šulu pola wučerja Michała Rostoka a wot 1866 do 1874 Budyski gymnazij.
Po wojerskej słužbje studowaše 1875–78 w Lipsku klasisku a němsku filologiju a běše ze stipendiatom Ruskeho filologiskeho seminara.
Hłowne polo jeho literarneje dźěławosće běchu pak reportaže, najprjedy z Delnjeje Łužicy, hdźež z Muku pućowaše, a pozdźišo z Ruskeje a dalšich słowjanskich krajow.
Nimo toho přełoži tež někotre bajki Lewa Tolstoja.
Ze serbskimi prócowarjemi w domiznje wudźeržowaše stajny zwisk přez listowanje a wopyty.
Za swoje pedagogiske zasłužby w Ruskej bu tam 1911 do zemjanstwa pozběhnjeny.
Wot 1874 bě z čłonom Maćicy Serbskeje.
Hronow a druhe powědančka.
Babuškin je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w republice Burjatskej při brjoze Bajkalskeho jězora něhdźe 170 kilometrow zapadnje Ulan-Ude.
Sydlišćo je so w lěće 1760 jako wjes Wyselok Mysowskij załožiło a ma wot lěta 1902 měšćanske prawa.
Pawoł Krawc bě serbski twarski mišter, Domowinski funkcionar a twarski nawoda Serbskeho domu.
Narodźi so jako syn twarskeho mištra Jana Krawca a nawukny powołanje mulerja.
W lěće 1931 namrě nanowy twarski wobchod a cementownju w Lemišowje, kotrejž nawjedowaše hač do přepodaća zawoda do ludoweho swójstwa w lěće 1952.
Wot 1954 do 1967 dźěłaše jako twarski inženjer w Podstupimskim wobwodźe.
W lěće 1928 organizowaše podpismowu akciju za podawanje serbskeje wučby w šulskim wobwodźe Hućina-Zubornička a wustupowaše na zarjadowanjach Domowiny přećiwo wutupjenju serbstwa w narańšich kónčinach.
W februarje 1934 bu tohodla zajaty a běše wjacore měsacy w koncentraciskim lěwje Hohnstein.
Po Druhej swětowej wójnje sta so z prěnim wjesnjanostu w Stróži a bu powołany do Budyskeje wokrjesneje komisije za rólnu reformu.
Jako twarski inženjer nawjedowaše po 1947 natwar noweho Serbskeho domu při Póstowym naměsće w Budyšinje.
Pawoł Krawc bě nan serbskeho spisowaćela Křesćana Krawca.
Rozpominanje historiskeje zhromadźizny dowěrnikow Domowiny l.
Po boku doprědkarskich narodow kročimy do lěpšeho přichoda.
W: Nowa doba, 12. oktobra 1947.
Měrćin Völkel: Krawc, Pawoł [2].
Nowa doba dnja 4. oktobra 1980.
Je zarjadniske sydło Paxtaobodskeho wobwoda.
Leži při rěce Karadarja w Ferganskim dole něhdźe 20 kilometrow sewjerowuchodnje Andijona.
Protyka za lěto 1929 22. septembra: W Zahorju poswjeći so pomnik za Korlu Awgusta Kocora.
Carjownica je ród ze swójby Lilijowych rostlinow.
Jěra mlóčeń je wjacelětna rostlina, kotrejež stołpik docpěje wysokosć wot 15 hač do 30 cm.
Žałzy njesu dwaj róžkaj.
Rosće na suchich łukach, drjebiznowych městnach, na rěčnych brjohach, na ladach a na skłoninach.
Rostlina je w Europje šěroko rozšěrjena, při čimž w Němskej předewšěm we wulkich dolinach wulkich rěkow wustupuje.
Mutličkate paćerki docpěwaja wysokosć wot 5 hač 25 cm.
Stołpik je ležacy a na sukach korjeni.
Krónowe łopješka su běłe a nitkojte.
Rosće na włóžnych kromach pućow a na pěskowych pódach.
Žičenk je wjeska pola Hodźija w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin.
Słuša k wjesnemu dźělej Žičeń.
Wjeska nadeńdźe so 500 metrow juhowuchodnje Žičenja přewažnje na prawym brjoze Dołheje wody, kotraž je so tule hłuboko do Hornjołužiskich honow zaryła.
Hrodźišćowy puć zwjazuje Žičenk ze Žičenjom.
Při puću blisko mosćika přez Dołhu wodu steji wojerski pomnik za padnjenych Prěnjeje swětoweje wójny.
Druhej dróze wjedźetej do wuchodneho směra do Dźiwoćic a Družkec a na juh k železniskemu zastanišću při čarje Drježdźany–Zhorjelc.
K Žičenkej słuša tež dźěl dwórnišćoweho sydlišća kaž tež Póžeric młyn při Hušćanskej rěčce něhdźe połdra kilometra na juh.
Prěnje pisomne naspomnjenje jako Parva Zyczchen, Parvum Zyczchen pochadźa z lěta 1374 abo 1382, mjeztym zo bě Žičeń hižo wot lěta 1017 znaty.
Ležownostne knjejstwo měješe wot 16. lětstotka ryćerkubło w samej wsy, kiž bě nastał z něhdyšeho wudwora.
Hač do lěta 1936 bě Žičenk samostatna wjesna gmejna, potom bu zjednoćeny ze Žičenjom.
Hromadźe přińdźeštej wobě wsy w lěće 1974 k Hodźijskej gmejnje.
Žičenčanska gmejna měješe w lěće 1890 108 wobydlerjow; 1925 bě jich 108.
Ewangelscy Žičenjo přisłušachu ze starodawna Hodźijskej wosadźe.
Po statistice Arnošta Muki měješe wjes we 1880tych lětach cyłkownje 104 wobydlerjow, z nich 61 Serbow a 43 Němcow.
Z tym bě serbski podźěl niši hač w susodnym Žičenju.
Võhma je městačko w srjedźnej Estiskej, we wokrjesu Viljandi.
Leži něhdźe 130 kilometrow južnje Tallinna a 70 kilometrow sewjerowuchodnje Pärnuwa.
Z něhdźe jedyn tysac wobydlerjemi je jedne z najmjeńšich městow w kraju.
Chinske mjeno Hēilóng Jiāng ma woznam „rěka čorneho zmija".
Amur nastanje při chinsko-ruskej hranicy z rěkow Arguna a Šilki a je wottam hač k morju něhdźe tak dołhi kaž Dunaj.
Ličimy-li pak přitok Argun a jeho žórlicu Kerulen k tomu, je rěka z wjace hač 5000 kilometrami sedma najdlěša na swěće.
Amur tworja wot lěta 1858 na něhdźe 2000 kilometrach hranicu mjez Ruskej a Chinskej a ma přitočnišćo wot nimale 1,9 milionow km², potajkim pjeć króć wjetše hač Němska.
Před Chabarowskom, najwjetšim městom nad Amurom, wuliwa so wotprawa rěka Ussuri.
Wottam běži Amur hač k morju přez ruski teritorij.
Někotre kilometry wuchodnje města Nikolajewska wuliwa so rěka do Tatarskeho přeliwa, kiž zwjazuje Ochotske z Japanskim morjom.
Leži w historiskej Wołyńskej něhdźe 100 kilometrow juhozapadnje Riwneho.
Sydlišćo je so w lěće 1564 prěni raz naspomniło.
Wot lěta 1870 měšćanske prawa.
63 Radziwiłłów — Warszawa : Filip Sulimierski i Władysław Walewski, 1888. — T. IX : Poźajście — Ruksze.— S. 476.
Digraf je dwójny pismik, kotryž steji za jedyn zwuk.
Mjetelica je ród ze swójby róžowych rostlinow.
Stara warianta mjena je mjetlica.
Ród wobsteji z tři družinow wot wjacelětnych rostlinow z ricomom, kotrež w měrnych a subarktiskich regionach sewjerneje hemisfery wustupuja.
Jich wotrězki su rězane.
Małke kćenja su cremebarbne abo běłe a steja w 20-45 cm dołhich pakićach wysoko nad lisćom na grotojtych stołpikach.
Maja radšo włóžne, humusowe, ale přesakliwe pódy.
Donnerhak, Budyšin Hlej wotpowědne dataje we Wikimedia Commons: Krótkokłóskata rězna Krótkokłóskata rězna.
Wuchadźa měsačnje a zastupuje lěwicarske pozicije.
Nimo toho wjele awtorow zastupuje antiněmske stejnišća. wopisanje: časopis za politiku a kulturu nakładnistwo: KVV KONKRET GmbH & Co.
 je zjednoćenstwo serbskich křesćanow.
TCM ma swoje sydło w Budyšinje a zastupuje w cyłku zajimy katolskich Serbow.
We wustawkach mjenowane nadawki su mjez druhim: sobudźěło w katolskej cyrkwi a zasadźowanje za zajimy Serbow wudaće Katolskeho Posoła a druheje katolskeje serbskeje literatury rozšěrjenje swojich zajimow w medijach spěchowanje w zakładnym zakonju zapisaneho rozšěrjenja nabožneje wědy w serbskich kubłanišćach spěchowanje nabožnych nałožkow jako wuraz nabožneho žiwjenja hladanje nabožneje kultury w serbskich wosadach spěchowanje ekumeniskich kontaktow zapřijeće serbskich wašnjow do cyrkwinskeho, towaršnostneho žiwjenja wubudźowanje stroweho narodneho wědomja pola młodostnych nawjazanje stykow k druhim ludam, wosebje mjeńšinam prócowanja wo samsne prawa za mjeńšiny zasadźowanje za sprawnosć, měr a wobchowanje stwórby pomoc za potrěbnych ludźi wosebje w słowjanskim wukraju Towarstwo Cyrila a Metoda ma wosobinske a kooperatiwne sobustawy.
Kooperacije su: Bratrowstwo Chróšćanski cyrkwinski chór Spěwne towarstwo Lilija z Ralbic SJ Chrósćicy Serbscy skawća TCM je sobustaw Domowiny.
Towarstwo Cyrila a Metoda bu 13. decembra 1862 wot serbskeho měšnika Michała Hórnika w zmysle słowjanskeju japoštołow Cyrila a Metoda załožene.
Hižo w januaru lěta 1863 wuńdźe prěni Katolski Posoł.
W běhu lětow publikowachu so dalše knihi, kaž na př. lětopis Krajan.
Najwjetši projekt w prěnich lětdźesatkach towarstwowych stawiznow bě hłownje přez dary ze serbskeje ludnosće zmóžnjeny nowotwar Baćońskeje cyrkwje Jězusoweje wutroby a załoženje tamnišeje wosady jako najmłódšeje w Serbach.
Za čas nacionalsocializma bu TCM zakazane.
Po Druhej swětowej wójnje so we wuchodnej Němskej wozrodźenje towarstwa znjemóžni.
Najebać toho katolske měšnicy w zmysle towarstwa jednachu.
Tak móžeše so wot 1950 Katolski Posoł znowa wudawać, w prěnich lětach jenož jónu, po tym dwójce wob měsac.
Tola podležeše kóžde wudaće masiwnej statnej censury.
Wot 1992 wuchadźa Katolski Posoł zaso tydźensce.
Je pola Serbow přeco hišće jara woblubowany.
Wón ma najwyši nakład wšěch serbskich, ćišćanych medijow.
Dnja 15. awgusta 1985 załoži so Zjednoćenstwo Cyrila a Metoda jako biskopske zjednoćenstwo Drježdźansko-Mišnjanskeho biskopstwa.
Bě to hižo w NDRskim času pospyt lajkow sylnišo do pastoralneho dźěła zawjazać.
Z přewrótom zasadźi znowa žiwe towarstwowe žiwjenje.
Babajewo je město w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1902 załožiło a ma wot lěta 1925 měšćanske prawa.
Zelenogorsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije w Krasnojarskim regionje.
Leži při rěce Kan něhdźe 130 kilometrow wuchodnje Krasnojarska a ma něhdźe 62 tysac wobydlerjow.
Leži něhdźe 250 kilometrow zapadnje Tbilisija.
Ma něhdźe 3744 wobydlerjow.
Leži při rěce Enguri něhdźe 250 kilometrow sewjerozapadnje Tbilisija.
Je z něhdźe 42 tysac wobydlerjemi šeste najwjetše město Georgiskeje.
Leži při rěce Swislač něhdźe 25 kilometrow sewjerozapadnje Minska.
Blisko města nadeńdźe so Zaslawski spjaty jězor, tak mjenowane „Minskowske morjo".
Sydlišćo załoži so po zdaću w lěće 985 wot Wladimira I. a bu po jeho synje pomjenowane.
W 11. lětstotku natwarichu měšćanske wobtwjerdźenje.
Druskininkai je město w Alytuskim wobwodźe na samym juhu Litawskeje, njedaloko běłoruskeje hranicy.
Leži při rěce Njemen něhdźe 45 kilometrow južnje Alytusa, něhdźe 110 kilometrow juhozapadnje Vilniusa a něhdźe 40 kilometrow sewjerowuchodnje Hrodny.
Ma něhdźe dwanaće tysac wobydlerjow, z toho někak 4 % Polakow a 3,6 % Rusow.
Sydlišćo je so w lěće 1563 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1793 Magdeburgske měšćanske prawa.
Krabat je serbska powěsćowa postawa dobreho kuzłarja, kotraž bazuje na žiwjenju chorwatskeho połkownika Janka Šajatovića, kiž wojowaše w 17. lětstotku w sakskej słužbje.
Jako dźak dósta w lěće 1691 wot sakskeho kurwjercha Jana Jurja III. spožčene knjejstwo nad Wulkimi Zdźarami.
Šajatović zemrě w lěće 1704 a bu jako katolski Chorwat a wliwny knjez w Kulowskej wosadnej cyrkwi pochowany.
W Krabatowej powěsće zwjazowachu w běhu 18. a 19. lětstotka historiske podawki wokoło Šajatovića z powšitkownym kuzłarskim motiwom, kotryž bě we wjele europskich kulturach prezentny.
Po ludowej powěsći njepochadźa Krabat z Chorwatskeje, ale z hornjołužiskeho Jitka pola Rakec a nawukny kuzłarstwo pola „čorneho młynka" w Čornym Chołmcu.
Z Krabatowej maćiznu zaběrachu so w 19. lětstotku mjez druhim Michał Hórnik (Krabat.
Powjestka z ludu, 1858), Jurij Gustav Kubaš, Křesćan Bohuwěr Pful (Krabat.
Nadregionalnu popularnosć zdoby sej Krabat předewšěm přez knihi Jurja Brězana resp.
Otfrieda Preußlera kaž tež přez wobrazy Měrćina Nowaka-Njechorńskeho a němski hrajny film režisera Marca Kreuzpaintnera z lěta 2008.
Figura Krabata je dźensa jedna z najznaćišich w Hornjej Łužicy a słuži tež wabjenju za dwurěčnu kónčinu mjez Budyšinom, Wojerecami a Kamjencom.
Tak eksistuja na přikład dožiwjenski dwór „Krabatowy młyn" w Čornym Chołmcu, Krabatowy kolesowarski pućik, Krabatowe swjedźenje, Krabatowa mlokarnja w Koćinje, Krabatowa limonada kaž tež serbska kompjuterowa hra wokoło Krabata.
Krabatowe towarstwo z Njebjelčic koordinuje wjele tutych aktiwitow.
Měrćin Nowak-Njechorński: Mišter Krabat.
LND, Budyšin 1954 Jurij Brězan: Čorny młyn.
Wuske łopjena su owalne, eliptiske abo wopak jejkojte, sćeńka rězane a docpěja dołhosć wot 2 hač do 8 cm.
Jich delnje boki su pjelsćojće kosmate, mjeztym zo hornje boki su błyšćace.
Jich nazymske barbjenje je swětłočerwjene.
Jich stołpiki a keluškowe łopješka su pjelsćojće kosmate.
Płody su jědźne, ale jenož małko słódne.
Rostlina je njenaročna a zmjerzkokruta.
Pochadźa ze sewjerowuchodneje Ameriki.
Powiat ma přestrjeń wot 1.213,32 km² a něhdźe 65.000 wobydlerjow.
Je zarjadniske sydło Tupkaraganskeho rajona.
Leži při wuchodnym brjoze Kaspiskeho morja něhdźe 120 kilometrow sewjerozapadnje města Aktau.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1846 jako ruska twjerdźizna załožiło a ma wot lěta 1899 měšćanske prawa.
Dósta mjeno ukrainskeho basnika Tarasa Šewčenko.
Estiska je njewotwisny stat w sewjerowuchodnej Europje, kotryž słuša k baltiskim krajam.
Stolica a najwjetše město je Tallinn, ležacy w sewjeru kraja při Baltiskim morju.
Po Prěnjej swětowej wójnje běše Estiska mjez 1918 a 1940 k prěnjemu razej njewotwisna a wot Druheje swětoweje wójny hač do lěta 1991 dźěl Sowjetskeho zwjazka.
Wot awgusta 1991 je wona znowa njewotwisny stat, kotryž přisłuša kaž Letiska a Litawska wot lěta 2004 k Europskej uniji.
Estiska mjezuje na wuchodźe z Ruskej, na juhu z Letiskej a na sewjeru a zapadźe z Baltiskim morjom.
Wuchodna hranica k Ruskej, kotraž běži hłownje přez Peipuski jězor, pjaty najwjetši jězor Europy, je zdobom wonkowna hranica Europskeje unije.
Najwyša hora je Suur Munamägi w juhowuchodźe Estiskeje a najniše městno je pobrjóh Baltiskeho morja.
Najwjetše města su: Tallinn – 400.387 wobydlerjow Tartu – 101.169 wobydlerjow Narva – 68.680 wobydlerjow Kohtla-Järve – 47.679 wobydlerjow Pärnu – 45.500 wobydlerjow Viljandi – 20.756 wobydlerjow  Commons: Estiska – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Čłonske staty Europskeje unije Awstriska | Belgiska | Bołharska | Cypernska | Čěska | Danska | Estiska | Finska | Francoska | Grjekska | Chorwatska | Irska | Italska | Letiska | Litawska | Luxemburgska | Madźarska | Malta | Němska | Nižozemska | Portugalska | Pólska | Rumunska | Słowakska | Słowjenska | Španiska | Šwedska Kandidaty: Čorna Hora | Serbiska | Sewjerna Makedonska | Turkowska Staty a wotwisne teritorije w Europje Staty • Albanska • Andorra • Awstriska • Belgiska • Běłoruska • Bołharska • Bosniska a Hercegowina • Čěska republika • Čorna Hora • Danska • Estiska • Finska • Francoska • Grjekska • Chorwatska • Irska • Islandska • Italska • Letiska • Liechtenstein • Litawska • Luxemburgska • Madźarska • Malta • Moldawska • Monaco • Němska • Nižozemska • Norwegska • Pólska • Portugalska • Rumunska • Ruska1 • San Marino • Serbiska • Sewjerna Makedonska • Słowakska • Słowjenska • Španiska • Šwedska • Šwicarska • Turkowska1 • Ukraina • Vatikanske město • Zjednoćene kralestwo Zwadne teritorije: Kosowo • Podnisterska Druhe teritorije: Åland • Baskiska • Bretanja • Ferejske kupy • Friziska • Friulska • Gagauska • Galicija • Gibraltar • Guernsey • Jendźelska • Jersey • Katalanska • Korniska • Łužica • Man • Sewjerna Irska • Svalbard • Šotiska • Waliziska 1 Leži zdźěla w Aziji.
Módry kurymór je jednolětna rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 5 hač 30 cm.
Stołpik je ležace hač postupowacy.
Łopjena su jejkojte, přećiwostejne, sedźace a docpěja dołhosć wot 2,5 cm.
Kćenjowe stołpiki su 0,6-1,2 raz tak dołhe kaž słušace łopjeno.
Keluch je mjez fajn zubatymi krónowymi kónčkami widźomny.
Rosće na žitowych rolach a šćernišćach.
Aleksejewka je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1685 załožiło a ma wot lěta 1954 měšćanske prawa.
Leži při prawym brjoze rěki Tysa něhdźe 110 kilometrow juhowuchodnje Užhoroda.
Sydlišćo załoži so po Mongolskich wójnow srjedź 13. lětstotka; prěnje naspomnjenje pochadźa pak hakle z lěta 1329.
Wot měrca 1939 hač do kónca wójny bě znowa dźěl Madźarskeje.
Ivanka Brađašević je chorwatska spisowaćelka a basnica.
Wona studowaše chorwatsku rěč a literaturu a knihownistwo při filozofiskej fakulće Zagrebskeje uniwersity a dźěłaše potom jako wučerka na srjedźnej šuli w Labinje a Zagrebje.
20. julija abo 20. pražnika je 201. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 164 dnjow hač do kónca lěta.
W Němskej je datum wosebje zwjazany ze zwrěšćenym atentatom Stauffenberga na Hitlera w lěće 1944.
1944: Zwrěšćeny atentat na němskeho diktatora Adolfa Hitlera w swojim hłownym kwartěrje „Wolfsschanze" we Wuchodnej Pruskej.
10. meje abo 10. róžownika je 130. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 235 dnjow hač do kónca lěta.
1945: Znowazałoženje w lěće 1937 zakazaneje Domowiny w Chrósćicach.
Miloš je słowjanske muske předmjeno, kotrež je předewšěm w Čěskej a Serbiskej rozšěrjene.
Šwižny bělenk je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 10 hač do 40 cm.
Ćmowozelena rostlina je mjenje bóle kosmata.
Krónowe łopješka su hłuboko dwušpaltowe a docpěwaja dołhosć wot 4 hač 7 mm, něhdźe tak kaž keluch.
Kapslowe płody su rohojte.
Rosće na łukach, na pastwach, na rolach a na pućach.
Drapaty rohačk je podnurjaca wódna rostlina a trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač 80 cm.
Rostlina je bjez-korjenjowa, ale z wurostkami na pódźe zakorjenjena abo přez powětrowe zawrjenki we wurostkach a łopjenach swobodnje płuwaca.
Łopjena steja w mutličkach a maja 2-4 jehłojte proste, zubate kónčki.
Rosće w hatach, starych wodach kaž tež měrnych jězorowych zaliwach.
Preferuje wutkatu wodu z hłubokosć wot 0,5 hač 10 m.
Atkarsk je město w juhu Ruskeje federacije.
12. septembra abo 12. požnjenca je 255. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 110 dnjow hač do kónca lěta.
Brunicowa jama Wjelcej-juh je wotkryta brunicowa jama zapadnje Grodka w Delnjej Łužicy, kotraž so wot firmy Lausitz Energie Bergbau AG wobhospodarja.
Wona bu pomjenowana po bliskim městačku Wjelcej a je jedna ze štyrjoch hišće aktiwnych brunicowych jamow we Łužiskim brunicowym rewěrje.
Planowana doba wudobywanja saha něhdźe hač do lěta 2040, jeli so wot LEAG požadane wotbagrowanje při južnej kromje jamy ležaceje wsy Prožym přizwola.
Hižo rekultiwěrowane płoniny we wuchodnym dźělu słušeja do Grodka.
Z prěnjeje brunicoweje woršty wudobywachu hižo w 19. lětstotku wuhlo z podkopkow, zdźěla njepřizjewjenych.
Prěnja wotkryta jama bě „Clara I", kotraž dźěłaše wot lěta 1866.
W lěće 1957 zahajichu prěnje trjebjenja a planěrowanja za dźensnišu jamu; 1959 započa wotwódnjenje terena.
Poprawne wotkryće jamy zahaji so 19. nowembra 1962 a 14. nowembra 1966 wudobywachu z njeje prěnju brunicu za płunowy kombinat Čorna Pumpa.
Dnja 13. meje 2016 wobsadźi wjace hač 1600 aktiwistow pod hesłom „Ende Gelände" brunicowu jamu a blokěrowachu wudobywanje wuhla.
Za jamu wotbagrowachu hač do lěta 2011 cyłkownje 17 wjeskow, w kotrychž so zdźěla hišće hač k wotbagrowanju serbsce rěčeše: Bukow a Zagroda.
Poršiska cyrkej je ewangelsko-lutherska cyrkej w Poršicach w Budyskim wokrjesu.
Poršičanski kěrchow z někotrymi wobchowanymi serbskimi narownymi pomnikami leži južnje cyrkwje.
Pomnik za padnjenych Prěnjeje swětoweje wójny steji dale do wuchodneho směra při Hłownej dróze a nima serbski napis.
Na kěrchowje nadeńdu so tež stare Poršičanske zwony ze serbskimi napisami.
Ewangelska cyrkej w Poršicach steji jako kulturny pomnik pod škitom.
1584 natwarjena ewangelska cyrkej je so 1719–22 wutwariła a słuša k najstaršim cyrkwjam Budyskeho kraja.
Wona bu w běhu Bitwy pola Budyšina w meji 1813 wulce wobškodźena, potom wobnowjena a 1816 znowa poswjećena.
Do historiskeje Poršiskeje wosady słušeja wjeski Bošecy, Konjecy, Krakecy, Kubšicy, Kumšicy, Lětoń a Nowe Poršicy.
Farar Handrik bě posledni, kiž tež serbsce prědowaše.
Napohlad južneje fasady Historiski narowny kamjeń při cyrkwi Cyrkwina wěža Zwony ze serbskimi napisami Serbski narowny pomnik na kěrchowje Cornelius Gurlitt: Purschwitz.
-Lüderitz je namibiske přistawne město při Lüderitzowym zaliwje juhowuchodneho Atlantiskeho oceana.
Sydlišćo załoži so dnja 12. meje 1883 wot němskeju wobchodnikow Heinrich Vogelsang a Adolf Lüderitz.
Wot awgusta 1884 steješe oficielnje pod škitom Němskeho kejžorstwa.
Dalše serbske mjeno je woknate róže.
Wšědna woknješička je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 15 hač do 30 cm.
Wisace kćenja je brjuchate-zwonojte, kaž šachownica mustrowane purpurčerwjene a běłe blakate.
Wone steja po jednym, rědko po dwěmaj hač po třoch a docpěwaja dołhosć wot 3 hač do 4 cm a šěrokosć wot něhdźe 2 cm.
Kćenjowe łopješka su tupje na kónčkach zhibnjene a njesu na znutřkownym boku podołhostnu brózdu, kotraž wobsahuje dosć nektara, kotryž pčoły a čmjeły přiwabjuja.
Rosće na njehnojenych, nic před aprylu syčenych powodźenskich abo mokrych łukach.
Wona tež na bahnojtych łučinowych łukach wustupuje.
Protyka za lěto 2010 2010 bě powšitkowne lěto z 365 dnjemi.
20. nowembra: W Budyskej Krónje wotmě so 136. schadźowanka.
10. apryla: Při spadnjenju lětadła blisko Smolenska wumrě 96 ludźi, mjez druhim pólski statny prezident Lech Kaczyński a dalši zastupjerjo pólskeje elity.
11. apryla: W Madźarskej wuzwoli so Viktor Orbán za noweho ministerskeho prezidenta.
We wopismje klóštra Marijina hwězda naspomnja so wjeski Koćina, Konjecy, Němcy, Nowa Wjes a Ralbicy k prěnjemu razej.
Dalše serbske mjeno je pěskowa lucerna.
Ma kćenja ze žołtym a zelenym barbnym podźělom.
Tuapse je město w Krasnodarskim regionje w južnej Ruskej.
Sydlišćo je so w lěće 1838 załožiło a ma wot lěta 1916 měšćanske prawa.
Georg Johannes Unland je sakski wysokošulski wučer a politikar Křesćansko-demokratiskeje unije, kiž bě wot 2008 do 2017 z finančnym ministrom Swobodneho stata Sakskeje.
Do toho dźěłaše w hospodarstwje a wědomosći.
Wón studowaše wot 1972 mašinotwar w Darmstadće a bu 1980 promowowany.
W februarje 2000 wolichu jeho za rektora akademije.
W juniju 2008 bu jako bjezstronjan powołany do kabineta Tilich I a sta so z naslědnikom dotalneho finančneho ministra Stanisława Tilicha.
W januarje 2010 přistupi stronje CDU.
Nadeńdźe so na juhu kraja při zapadnym brjoze Nila, něhdźe 1200 kilometrow južnje Khartuma.
Město ma něhdźe 500.000 wobydlerjow, při čimž dokładne ličby njepředleža.
Jubaski móst přez Nil je jenička w cyłym kraju.
W měsće knježi horca, tropiska klima z přerěznymi maksimalnymi temperaturami mjez 30,6° C w juliju a 37,6° C w februarje.
Prěnje sydlišćo bu hakle w lěće 1922 na sewjernym brjoze Nila załožene wot małeje skupiny Grjekow, kiž běchu z Osmaniskeho mócnarstwo ćěkali.
Na jeje wjeršku wobsteješe grjekska gmejna w Jubje z 10.000 wosobow.
12. a 13. junija 1947 wotmě so w měsće Sudan Administration Conference, na kotrejž wobzamknychu Britojo a zastupjerjo sewjerneho Sudana zjednoćenje južneho a sewjerneho dźěla Sudana.
Byrgarska wójna wo njewotwisnosć Južneho Sudana traješe wot 1955 do 1972 a znowa wot 1983 hač do lěta 2005.
Leži w republice Baškirskej při rěce Bjelaja něhdźe 160 kilometrow južnje Ufy, něhdźe 20 kilometrow zapadnje Sterlitamaka a 10 kilometrow zapadnje Salawata.
Geografiske nadpisy wyše toho słuža jenož jako pomoc, zo bychu so swójby do přehladnišo rjadowali hač njestrukturowana lisćina něšto stow rěčnych swójbow.
Waikurian) Iroquoian rěče Kalapuyan rěče Kiowa-Tanoan rěče Maiduan rěče Mayan rěče Mixe-Zoquean rěče Muskogean rěče Na-Dené rěče Oto-Manguean rěče Palaihnihan rěče Plateau Penutian rěče (a.k.a.
Shahapwailutan) Pomoan rěče Salishan rěče Shastan rěče Siouan rěče Tequistlatecan rěče Totonacan rěče Tsimshian rěče Utian rěče Uto-Aztecan rěče Wakashan rěče Wintuan rěče Yokutsan rěče Yukian rěče Yuman-Cochimí rěče Alacalufan rěče Algic rěče Arauan rěče Araucanian rěče Arawakan rěče Arutani-Sape rěče Aymaran rěče Barbacoan rěče Cahuapanan rěče Carib rěče Chapacura-Wanham rěče Chibchan rěče Choco rěče Chon rěče Comecrudan rěče Guacurian rěče (a.k.a.
Waikurian) Harakmbet rěče Ge rěče Jicaquean rěče Jivaroan rěče Katukinan rěče Lencan rěče Lule-Vilela rěče Macro-Ge rěče Maku rěče Mascoian rěče Mashakalian rěče Mataco-Guaicuru rěče Mayan rěče Misumalpan rěče Mosetenan rěče Mura rěče Na-Dené rěče Nambiquaran rěče Oto-Manguean rěče Paezan rěče Panoan rěče Peba-Yaguan rěče Quechuan rěče Salivan rěče Tacanan rěče Tequistlatecan rěče Tucanoan rěče Tupi rěče Uru-Chipaya rěče Uto-Aztecan rěče Witotoan rěče Xincan rěče Yanomam rěče Yuman-Cochimi rěče Zamucoan rěče Zaparoan rěče Aikaná Andoque Aymara Betoi Camsá Canichana Cayubaba Cofán Huaorani (a.k.a.
Kriol) Bislama Pijin Tok Pisin Torres Strait Creole (a.k.a.
Broken, Cape York Creole, Lockhart Creole) Broken Oghibbeway (a.k.a.
Slavey Jargon, Broken Slavé) Callahuaya (a.k.a.
Machaj-Juyai, Kallawaya) Carib Pidgin (a.k.a.
Chinook Jargon Creole (a.k.a.
Capeverdian Creole, Crioulo, Kriol, Caboverdiano, Kabuverdianu) Delaware Jargon (a.k.a.
Língua Geral Paulista, Tupi Austral) Loucheux Jargon (a.k.a.
Voegelin, C. F.; & Voegelin, F. M..
Bože ćěło je wysoki swjedźeń w cyrkwinskim lěće katolskeje cyrkwje, z kotrymž swjeći so ćělna přitomnosć Jězusa w sakramenće eucharistije.
Ewangelske cyrkwje tutón swjedźeń njeznaja.
Štwórtk jako termin steji we wuskim zwisku ze zelenym štwórtkom, na kotrymž swjećeše Jězus sam poslednju wječer.
Najwažniši dźěl swjedźenja su kemše, po kotrychž slěduje we wjele kónčinach – tak tež w katolskich Serbach – procesion přez wupyšenu wjes abo město.
Dokładny termin swjedźenja je wotwisny wot jutrow a leži na štwórtku po prěnjej njedźeli po swjatkach.
Najzaši termin je tuž 21. meje, najpozdźiši 24. junija.
2016: 26. meje 2017: 15. junija 2018: 31. meje 2019: 20. junija 2020: 11. junija W Němskej je Bože ćěło zakonski swjaty dźeń w Badensko-Württembergskej, Bayerskej, Hessenskej, Sewjerorynsko-Westfalskej, Porynsko-Pfalcy a Posaarskej kaž tež w někotrych gmejnach z přewažnje katolskej ludnosću w Sakskej a Durinskej.
Elva je městačko w Tartuskim wokrjesu na juhu Estiskeje.
Leži při rěce Elva něhdźe 20 kilometrow juhozapadnje Tartuwa a 200 kilometrow juhowuchodnje Tallinna.
Přez město wjedźe dalokodróha 3 z Rigi do Tartuwa.
Sydlišćo nasta wokoło 1889 natwarjeneho dwórnišća při železniskej čarje Tartu–Valga.
Wón bě botaniku w uniwersiće w Berlinje wučił a nawjedowaše Turinsku botanisku zahrodu.
W lěće 1766 je Manipulus Insectorum Tauriniensium wudał.
Połobscy Słowjenjo běchu słowjanske kmjeny w dźensnišej wuchodnej Němskej.
Woni sydlachu wot 7. lětstotka w kónčinach mjezy Wódru a Łobjom.
Na sewjero-zapadnym boku bydlachu Obodritojo: Drjewjenjo, Glinjany, Warinojo, Wagry, Połobjenjo a dalši.
Na sewjernym a srjedźnym boku bydlachu Wjeletojo: Chyžany, Doleńcy, Habolenjo, Redarojo, Wukranojo a dalši.
Połobscy Słowjenjo rěčachu wšelakore narěče połobšćiny, kotrež pak spisowne njeběchu.
Po někotrych pospytach, inkluziwnje ideografije, jeho dźěło je płodźiło přez wudźěłanje złóžkoweho alfabeta, nic alfabet kaž tón sydlerjow.
Někotre ze symbolow su připadnje přewzate z alfabeta sydlerjow, a druhe su cyle wunamakane z jeho přestajenja.
Serafimowič je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1589 jako wjes Ust-Mjedwjedickaja załožiło a ma wot lěta 1933 měšćanske prawa.
Donat Józef Ćěsla bě serbski katolski duchowny a spisaćel.
Po zakónčenju studija teologije skutkowaše syn Chróšćanskeho roboćana wot 1650 w čěskim Mutěnínje jako farar.
W lěće 1676 přińdźe na Njebjelčansku faru a wuzwoli so jako kanonik.
1679 bu do Budyšina powołany, hdźež bě wot 1681 do 1690 ze seniorom tachantstwa.
Wuznamny za regionalnu stawiznowědu je jeho wopis połoženja Njebjelčanskeje wosady po Třicećilětnej wójnje z lěta 1678.
Jurij Młynk: Ćěsla, Donat Józef.
-Sydney je najwjetše město Awstralskeje a hłowne město zwjazkoweho stata Nowy Južny Wales.
Leži na juhowuchodnej kromje Awstralskeje při brjoze Ćicheho oceana a ma wjace hač štyri miliony wobydlerjow.
Město załoži so dnja 26. januara 1788 a je dźensa wikowanske, industrijne a finančne srjedźišćo Awstralskeje kaž tež stejišćo wjacorych uniwersitow, muzejow a galerijow.
Swětoznata je Sydneyska opera.
W internetowym słowniku: Grasnelke Hlej wotpowědne dataje we Wikimedia Commons: Alpska dychnička Alpska dychnička.
Leži něhdźe 6 kilometrow juhowuchodnje Moskwy.
Sydlišćo je so w 15. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1957 měšćanske prawa.
Ljubim je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1538 załožiło a ma wot lěta 1777 měšćanske prawa.
Mały princ je z wjace hač 140 milionami předatych eksemplarow najbóle čitana francoska kniha na swěće.
Spisał bě ju francoski pilot a spisowaćel Antoine de Saint-Exupéry.
Kniha nasta w lěće 1943 – za čas Druheje swětoweje wójny – po tym zo bě Saint-Exupéry dla wobsadźenja Francoskeje přez němske wójsko do Zjednoćenych statow wupućował.
Tam předstaji so prěni raz w New Yorku.
Original wobsahuje tójšto pisanych akwarelow, kiž bě awtor sam rysował.
Wobhladuješ-li sej knihu zwjeršnje, móhł měnić, zo jedna so tu wo jednoru dźěćacu knihu.
Ale woprawdźe namakaš w njej wotmołwy na prašenja za zmysłom žiwjenja a k poćahej mjez ludźimi – kniha je potajkim filozofiski spis.
Šěrachow je sydlišćo z 2.735 wobydlerjemi w Hornjej Łužicy a słuša wot 1. januara 2011 k městu Šěrachow-Korzym.
Leži něhdźe dwanaće kilometrow južnje Budyšina na lěwej stronje Sprjewje pod Chołmami.
Šěrachow je katolska enklawa w hewak ewangelskich hornjołužiskich horinach a je znaty za jeho póstnicy.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Scherigiswalde pochadźa z lěta 1376.
6: 13–16 Kubát, K.
Wólbny wokrjes Budyšin 4 je wólbny wokrjes za Sakski krajny sejm.
Wón je so w lěće 2014 wutworił a wobjimuje wulke wokrjesne město Wojerecy a gmejny Bóšicy, Halštrowsku Holu, Łaz, Njeswačidło, Radwor, Rakecy a Sprjewiny Doł w Budyskim wokrjesu.
Wólbokmani běchu za zašłe wólby krajneho sejma 48.005 wobydlerjow.
Najwjetši dźěl wólbneho wokrjesa słušeše hač do lěta 2014 k wólbnemu wokrjesej Wojerecy.
Rozrjadowanje wólbnych wokrjesow za krajny sejm 2014 Statistiski krajny zarjad Swobodneho stata Sakskeje: Wahlkreis: 055 Budyšin 4.
Sprjowje su wjeska na sewjeru sakskeho wokrjesa Zhorjelc, kotraž ke gmejnje Hamor słuša.
Leža 123 m nad mórskej hładźinu při prawym brjoze Čorneho Šepca krótko před wuliwom do Sprjewje a maja 66 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Sprey pochadźa z lěta 1597.
Wjeska – po sydlišćowej formje dróhowc z kulowcom jako jadrom – podsteješe přez lětstotki Mužakowskemu stawowemu knjejstwu.
We 1880tych lětach měješe wjes po Mukowej statistice 128 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća Serbja.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot hišće 90,7 %, štož bě jedna z najwyšich ličbow w serbskej holi.
Bu hakle w šěsćdźesatych lětach załoženy, ma někak sydom stow tysac wobydlerjow a je tuž dźesate najwjetše město stata.
Jan Lajnert bě serbski wučer, basnik a spisowaćel.
Wot 1922 do 1934 bě wučer w Delnim Wujězdźe, hdźež dirigowaše tež chór serbskeho towarstwa Zahrodka; potom bu přesadźene do němskich kónčin.
Po Druhej swětowej wójnje skutkowaše wot 1946 do 1950 jako docent a direktor Serbskeho wučerskeho wustawa w Radworju a wot 1951 do 1960 jako šulski nawoda a wučer w Bošecach.
Lajnert bě wot lěta 1923 čłon Maćicy Serbskeje a dósta 1962 Literarne myto Domowiny.
Zhromadźene basnje, Budyšin 1928.
Budyšin, 1962 Žana chójna přewysoka.
Budyšin, 1975 Rostlinske mjena.
Wokrjes je po němskim komunalnym prawu zwjazk gmejnow a teritorialna korporacija.
Organy wokrjesa su wokrjesna rada a krajny rada.
Wótromudka je ród ze swójby orchidejowych rostlinow.
Selorodźenc je ród ze swójby pólšicowych rostlinow, prjedy.
Nadeńdźe so sewjerowuchodnje wulkoměsta Šćećin a słuša k jeho metropolowemu regionej.
Powiat Goleniowski wobsteji ze šěsć gmejnow, z nich štyri měšćansko-wjesne a dwě wjesnej gmejnje.
Lubāna je městačko w Letiskej.
Je zarjadniske sydło Lubānskeho wobwoda.
Leži při rěce Aiviekste něhdźe 160 kilometrow wuchodnje Rigi.
Sydlišćo je so w lěće 1455 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1992 měšćanske prawa.
Pola tutych njesteja měchi swobodnje, ale su přez wóskowu włokninu wjazane abo wot njeje wobdate.
Je zarjadniske sydło Rahačowskeho rajona.
Leži při prawym brjoze Dnjepra něhdźe 100 kilometrow sewjerozapadnje Homela.
Sydlišćo je so w lěće 1142 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Kóžde čisło ilustruje jedyn dobry, ale nic tak cyle znaty čěski grafikar abo ilustrator.
W redakciji tutoho časopisa skutkuje tež w Serbach znaty basnik a publicist Milan Hrabal.
Stołpiki docpěja dołhosć hač do 2 m a su zrunane z mutličkami z 8 hač 12 jehłojtych łopjenow.
Małke kćenja su zelene a steja w łopjenowych rozporach.
Jenički płódnik je spody stejacy.
Wón rosće w stejacych a pomału běžacych, wutkatych, zwjetša wapnojtych, čistych, chłódnych wodach, kotrež docpěwaja maksimalnu hłubokosć wot 2 m.
Leži při rěce Wodla w republice Karelskej a ma něhdźe dźewjeć tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1382 załožiło a ma wot lěta 1785 měšćanske prawa.
Markus Ulbig je něhdyši sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje unije, kiž bě wot septembra 2009 hač do decembra 2017 nutřkowny minister Swobodneho stata Sakskeje.
Do toho bě wot 2001 wyši měšćanosta města Pěrna.
Při wólbach do sakskeho krajneho sejma w lěće 2014 zdoby direktny mandat wólbneho wokrjesa 47.
W juniju 2015 kandidowaše za CDU při wólbach Drježdźanskeho wyšeho měšćanosty, dósta pak w prěnim wólbnym kole jenož 15,4 %.
Při wólbach do krajneho sejma lěta 2019 hižo njenastupi.
Jana Pinka je sakska politikarka Lěwicy, kotraž bě wot 2009 do 2019 přez krajnu lisćinu wolena zapósłanča sakskeho krajneho sejma a rěčnica swojeje frakcije za wobswětowu politiku a technologiju.
Wona bě wot lěta 1983 čłonka SED.
Z 25. městnom na krajnej lisćinje Lěwicy njeporadźi so jej při wólbach 2019 znowa do sejma zaćahnyć.
Tři Studně je wjeska a gmejna w Čěskej.
Leži 733 m nad mórskej hładźinu na historiskej Morawje a ma něhdźe sto wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1645.
Sydlišćo je so w lěće 1914 załožiło a ma wot lěta 1990 měšćanske prawa.
Hat je hornjołužiska wjes w Budyskim wokrjesu a wjesny dźěl Minakała.
Leži w hornjołužiskej holanskej a hatowej krajinje při Małej Sprjewi we wysokosći 136 metrow nad mórskej hładźinu.
Słuša wot lěta 1999 ke gmejnje Radwor a ma 61 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Teiche je hakle z lěta 1600.
Ležownostne knjejstwo wukonješe Minakałske ryćerkubło.
Tež cyrkwinsce słušachu Hatowčenjo do Minakałskeje wosady.
Gudermes je město w Ruskej federaciji w Čečenskej něhdźe 40 kilometrow wuchodnje Grozneho a něhdźe 130 kilometrow zapadnje Machačkale.
Trubčewsk je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 975 załožiło jako wjes Trubjež a ma wot lěta 1778 měšćanske prawa.
1039 Sonneberga je asteroid, kotryž ma přeměr 80 km a kotryž wotkry Max Wolf 24. nowembra 1924.
Žuricy su wjes w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin, kotraž słuša ke gmejnje Pančicy-Kukow.
Wjeska namaka so we wužłobinje zapadołužiskeje pahórčiny něhdźe štyri kilometry juhowuchodnje Halštrowa.
Wjesne hona maja přestrjeń wot 3 km².
Susodne wsy su Kašecy a Hłupońca w sewjerowuchodźe, Porchow w juhu a Jědlow w sewjerozapadźe.
Woznam wjesneho mjena je dotal njejasny.
W 17. lětstotku dóńdźe k njeměram, jako zwyši klóšter dawki.
W lěće 1652 wotpokazachu Žuričenjo žadanje klóštra, přichodnje za njón předźeno přasć.
Po Mukowej statistice mějachu Žuricy we 1880tych lětach 157 wobydlerjow, mjez nimi 86 Serbow a 71 Němcow.
Hač do dźensnišeho leži wjeska při rěčnych mjezach serbšćiny.
W lěće 1925 bě mjez 164 wobydlerjemi 93 ewangelskich a 71 katolskich.
Žuricy su nimo Kašec a Hłupońcy jedna z třoch gmejnskich dźělow Pančic-Kukowa bjez katolskeje wjetšiny.
Ewangelscy wěriwi słušeja wot lěta 1875 k Porchowskej wosadźe, katolscy chodźa wot 1772 do Wotrowa.
Židow běše hač do lěta 1922 samostatna gmejna w Sprjewinym dole niže Budyskeho hrodu a słuša wot toho časa k měšćanskemu teritorijej, dźensa k měšćanskemu dźělej Zapadne předměsto.
Při zapadnym kóncu Židowa namaka so něhdyše kubło Smolicy, po kotrymž je hač do dźensnišeho dróha w Zapadnym předměsće – Smoličanski puć – pomjenowana.
Židow leži zwjetša na lěwym boku Sprjewje, direktnje sewjernje Budyskeho stareho města.
Wobsydlene dźěle namakaja so w dolinomaj Sprjewje a Jordanki we wysokosći wot přerěznje 170 metrow nad normalnej nulu.
Židow bu wobmjezowany wot wyšiny stareho města w juhu, Hrodźiška w zapadźe a Kamjentneje hory w sewjerowuchodźe.
Dla połoženja w Sprjewinym dole słuša Židow k mało měšćanskim dźělam, kotrež su wot wulkeje wody wohrožene.
Židowski gmejnski kěrchow namaka so na Hrodźišku a je mjez druhim pohrjebnišćo Jana Arnošta Smolerja, Marka Smolerja, Ivana Smolerja, dr.
Sydlišćo naspomni so w lěće 1359 k prěnjemu razej jako Sydaw.
Tež dale w sewjeru ležaca wjeska Židow přisłušeše wokoło 1550 k wićestwu a bu wot krajneho bohotstwa zarjadowana.
Někotre ležownosće při sewjernym zwisu Hrodowskeje wyšiny běchu we wobsydstwje tachantstwa.
Tuž mějachu Židowčenjo tři rozdźělne prawodawstwa we wjesce, štož bě předewšěm nastupajo piwarske, rězne a palne prawa pytnyć.
Hižo tehdy chcychu někotři Židowčenjo so do Budyšina zagmejnować, štož pak Budyska měšćanska rada 1842 wotpokaza.
Po hóršenjow Židowskich wobydlerjow wo harje a wohroženju přez wotražki přepołoži so třělernja do juha Budyšina.
1867 prosy Židowska gmejnska rada znowa wo zagmejnowanje, štož so w lěće 1870 wot Budyskeje strony zaso wotpokaza.
W běhu industrializacije a dla njedostatka městna w měsće přeměnichu swoje měnjenje a po krutych jednanjach zagmejnowa so Židow w nowembru 1922 do Budyšina.
W běhu bitwy wo Budyšin zapalichu němscy zakitowarjo dnja 21. apryla 1945 předměsto Židow, zo bychu dalšemu postupej sowjetskich jednotkow na hród a třělernju zadźěwali.
Po Arnošće Muce pochadźa mjeno Židow pak wot serbskeho słowa žid, pak wot słowa žida, za čož pak žadyn historiski zakład njedawa.
Po Mukowej statistice měješe Židow we 1880tych lětach 2662 wobydlerjow, wot kotrychž běchu 1976 Serbow a 686 Němcow.
W lěće 1910 bydlachu hižo nimale 3500 wobydlerjo na Židowje.
W 19. lětstotku wobhospodarješe Ochranowska bratrowska wosada na Židowje swoju jeničku societu na dźensnišim Budyskim teritoriju.
Na rozdźěl wot Židowskeje gmejny njebě město skutkowanju nabožinskeje konkurency ewangelsko-lutherskeje cyrkwje w Budyšinje přihłosowało.
Židowska dróha stwori dźensa najkrótši zwisk mjez nutřkownym městom a awtodróhu 4, je pak jara wuska a njepřewidna.
Po hóršenju na Židowje bydlacych zawrě so dróha w lěće 2007 za přechodny wobchad.
Židow měješe hač do lěta 1965 zastanišćo při dźensa zawrjenej železniskej čarje Budyšin–Wojerecy.
Wottam wjedźeše mjez 1893 a 1994 tak mjenowana Sprjewinodołska železnica jako industrijowa železnica k Židowskim fabrikam při Sprjewi.
Pětr Ponich, farar a cyrkwinski stawiznar Handrij Nyča, pućowacy a wučenc, sakski dwórny radźićel Jan Jakub Pětška, diakon a wudawar biblije Jan Arnošt Smoler, filolog, spisowaćel a nakładnik; bydleše přez 20 lět na Židowskej čo.
40 Jan Radyserb-Wjela, basnik a spisowaćel; narodźi so na Židowskej čo.
15 Marko Smoler, redaktor Serbskich Nowin a narodny prócowar; narodźi so na Židowskej čo.
59. → wšě wjeski Židow w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje Trudla Malinkowa: Serbski Židow.
Družina so prjedy rodej Betonica přirjadowaše.
Wšědna bukwica je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač 100 cm.
Rostlina je na spódku wodrjewjena.
Stołpik njese 1-3 pory lisćowych łopjenow.
Spódnje łopjena su dołho stołpikate a wusko-jejkojte.
Hornja hubka je nimale płona.
Rosće na łuhojtych łukach, hórskich łukach a holach.
Rostlina je w srjedźnej a južnej Europje, sewjernje hač do Skandinawiskeje rozšěrjena.
Dripatka je ród ze swójby kropačkowych rostlinow.
Wot někotrych so družiny šćónow rodej Actaea zarjaduja.
Ma přestrjeń wot 1387,83 km² a něhdźe 58.000 wobydlerjow.
Na spódku ma mnoholičbne kulojte lehnjenske cyble, kotrež su twjerde.
Čumpata pakić ma horje zrunane hałužki.
Rosće na łukach, suchich trawnikach, trawojtych skłoninach a w lěsach z dubow a hrabow.
Dalše serbske ludowe mjeno je dźiwje wino.
Dalnjerečensk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w Sibirskej w Primorskim regionje při chinskej hranicy něhdźe 400 kilometrow sewjernje Wladiwostoka.
Sydlišćo je so w lěće 1859 załožiło jako wjes Iman a ma wot lěta 1917 měšćanske prawa.
Wolgograd je wuznamny přistaw při rěce Wolga.
Ma někak milion wobydlerjow.
Johannes Müller je sakski lěkar a něhdyši prawicarski politikar Nacionaldemokratiskeje strony Němskeje, kiž bě wot 2004 do 2014 přez krajnu lisćinu woleny zapósłanc sakskeho krajneho sejma a parlamentariski jednaćel frakcije NPD w sejmje.
Wón je wot lěta 1998 čłon prawicarskeje strony.
Z njewuspěchom NPD při wólbach 2014 zhubi swój mandat w sejmje.
Promowowany lěkar Müller je bjezkonfesionelny, dźěleny a nan jedneje dźowki.
Bjezunčenjo běchu poměrnje mały zapadosłowjanski kmjen, kotryž bydleše podłu Łužiskeje Nysy wokoło Zhorjelca a Pjeńska.
Woni naspomnichu so w chronice Bayerskeho geografa, pochadźacej z druheje połojcy 9. lětstotka.
Srjedźišćo małeho kmjena, kotryž so w žórłach jenož jónu mjenuje, běše najskerje hrodźišćo na Sedle blisko Zhorjelca.
Na to pokazuje tež mjeno blisko Sedła ležaceje něhdyšeje wsy Běžnica, kotraž je dźensa měšćanski dźěl Zhorjelca.
Hranicu k susodnym Milčanam tworješe Limas.
Prěčecy su hornjołužiska wjes ze 176 wobydlerjemi při přechodźe přez Čornicu, kotraž ke gmejnje Hodźij słuša.
Wone leža w Hornjołužiskich honach sewjerozapadnje Budyšina.
Naspomnichu so k prěnjemu razej w lěće 1292 jako Prischewicz a stejachu pod ležownostnym knjejstwom klóštra Marijina hwězda.
Po Mukowej statistice mějachu Prěčecy we 1880tych lětach cyłkownje 131 wobydlerjow, z nich 117 Serbow a 14 Němcow.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 13,4 %.
Kirow je wulkoměsto w Ruskej federaciji.
Leži při rěce Wjatka w europskim dźělu Ruskeje něhdźe 800 kilometrow wuchodnje Moskwy.
Wšědna słónčnička je kerk, kotryž docpěwa wysokosć wot 10 hač 20 cm.
Stołpik je ležacy abo wustupowacy, deleka bruny a wodrjewjeny.
Pódlanske łopješka su lancetojte.
Kóžde kćenje jenož jedyn dźeń je žiwe a so popołdnju začini a krónowe łopješko wotpadnu.
Rosće na słónčnych suchich trawnikach, mjezach a w chójnowych lěsach.
Preferuje suche, wapnite pódy.
Stołpik njese horjeka sylnje wotstejace, dołhe bóčne hałužki.
Delnja hubka ma dwaj wottykanej bóčnej kónčkaj.
Póžěradło steji šěroko wotewrjene.
Rostlina je kaž čerwjeny munčik połpřižiwnik.
Rosće na suchich trawnikach, słónčnych zwisach, nawěwach a kromach chójnowych lěsow.
Dźiwje wino je ród ze swójby winowych rostlinow.
Dźiwje wino je tež serbske ludowe mjeno za wšědny pomurnik.
Leži něhdźe dźesać kilometrow na juh wot Jeruzalema we wysokosći 760 metrow nad mórskej hładźinu a ma někak třiceći tysac wobydlerjow.
Wón je přiwuzny z nosowymi mjedwjedźemi, so pak w swójskim rodźe Nasuella wjedźe.
Wopuš je ćmowje kudźerjeny.
Hórski nosowy mjedwjedź je žiwy w horinach sewjerozapadneje južneje Ameriki.
8. nowembra abo 8. nazymnika je 312. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 53 dnjow hač do kónca lěta.
Leži něhdźe 120 kilometrow juhowuchodnje Taškenta a něhdźe 13 kilometrow sewjernje Angrena.
Dźensnišej modernej persišćinje jara podobna je tež tadźikišćina (jenička hamtska rěč za něhdźe šěsć milionow wobydlerjow Tadźikistana.
Persišćina ma dwaj numerusaj, ale nima žadyn genus, na rozdźěl wot stareje persišćiny.
Kosmata žerchwica je jednolětna rostlina, kotraž docpěwa 7 hač 30 cm.
Rostlina je často wioletnje přeběžana a ma rozetu a wjacore, nahe abo rozpjeršenje kosmate stołpiki.
Stołpikowe łopjena njesu jednotliwe kosmy.
Kćenja ma štyri wuske, běłe krónowe łopješka, kotrež hdys a hdys faluja.
Krónowe łopješka su něhdźe dwójce tak dołhe kaž keluškowe łopješka.
Kiče na spočatku su wokołkojte a pozdźišo podlěšene.
Zwjetša štyri próškowe łopješka njesu žołte próšniki.
Rostlina preferuje wutkatu, małowapnatu, pěskojtu pódu.
Rostlina je w nimale cyłej Europje rozšěrjena, předewšěm w zapadźe.
Buksowc je ród ze swójby pušponowych rostlinow.
Wołmjana kaledźina je kerk, kotryž docpěwa wysokosć wot 1 hač 3 m.
Kćenja su mazanje běłe a docpěwaja wulkosć wot 6 hač 8 mm a steja w 5 hač 10 cm šěrokich wokołkowych pakićach.
Króna je běła a docpěwa šěrokosć wot 6 hač 8 mm.
Płody su najprjedy čerwjene a pozdźišo čorne, jejkojte a wopłonjene a docpěwaja dołhosć wot 7 hač 9 mm.
Rosće na słónčnych lěsnych kromach, we swětłych lěsach, skalnych, suchich zwisach a w žiwych płotach.
Dalše serbske mjeno je słónčna rosa.
Słónčna mlóčeń je jednolětna rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 10 hač do 30 cm.
Jeje stołpik je zrunany.
Rostlina wobsahuje běłu brěčku a je zwjetša rozhałuzowana.
Wone su krótko stołpikate, prědku kulojte a sćeńka rězane a docpěja dołhosć wot 2 hač do 4 cm.
Při tym wone spody horje wjetše bywaja.
Promjenja su často kaž widlički rozhałuzowane.
Štyri žołte žałzy na kromje kćenjoweho keluška su kulowate-owalne.
Wone do třoch dźělnych płodow rozpadnu.
Rosće na rolach, w zahrodach a we winicach.
Ma radšo wutkate a bazowe čumpate pódy.
Rostlina je w Europje rozšěrjena, při čimž je w Němskej nimale wšudźe časta, jenož w Alpach je rědka.
Jeje płody maja 3 lajsty.
Kuwšinowo je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1624 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
9. awgusta abo 9. žnjenca je 221. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 144 dnjow hač do kónca lěta.
1945: Prěnje mjetanje atomoweje bomby na japanske město Nagasaki.
Jeho fachowe polo je zaběranje z medijemi.
Wón wozjewja předewšěm w tydźenskich časopisach.
Dźensa pisa za dźenik Libération.
Indoneska rupija je měna stata Indoneskeje.
Mjezynarodnje zwučena skrótšenka je IDR.
Aktuelna Rupiah so su w decembrje 1965 k hódnoće wot 1000 starych Rupiah zawjedowali.
Wona je na měnowych wikach swobodnje konwertibelna.
Indoneske Rupiah su w slědowacych bankowkach a pjenjezach: Bankowki w hódnotach wot 100, 500, 1000, 5000, 10.000, 20.000, 50.000 a 100.000 Rupiah Twjerde pjenjezy w hódnotach wot 25, 50, 100, 200, 500 a 1000 Rupiah.
Bankowy wot 100 a 500 Rp. so njehóda wjace namakać, runje tak mało kaž twjerde pjenjezy wot 25, 50 a 1000 Rp.
Bankowki wot 20.000 Rp. a 100.000 Rp. su wot kóncu 2004 w nowym designje, předchadne wudawki wobchowaja jich płaćiwosć.
Nowe 50.000-Rp.-noty su tež w wobběhu.
Sydlišćo je so w lěće 1535 załožiło a ma wot lěta 1706 měšćanske prawa.
Zawolžje je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1947 jako wjes Pjestowo załožiło a ma wot lěta 1964 měšćanske prawa.
Ma něhdźe 1,4 miliony wobydlerjow na přestrjeni wot 28.000 kwadratnych kilometrow.
Stolica a z 337.000 wobydlerjemi zdobom najwjetše město je Honolulu na třećej najwjetšej kupje Oʻahu.
Najwyši dypk je wulkan Mauna Kea na najwjetšej kupje Hawai'i, kotraž je zdobom najwyša hora na zemi, wot podmorja ličene.
W lěće 1898 bu wot Zjednoćenych statow anektowany.
W lěće 2008 rěčeše 75 % wobydlerstwa doma jenož jendźelsce.
Najwjetše mjeńšinowe rěče běchu Tagalog a Ilokano.
Sorta 'Staefa' ma sylny róst.
Jeje kćenja su módre.
24. junija: Domowina wutwori župy „Jan Arnošt Smoler" w Budyšinje, „Michał Hórnik" w Chrósćicach, „Handrij Zejler" we Wojerecach a „Hendrich Jordan" w Choćebuzu.
26. junija: Mišnjanske biskopstwo wobnowi so po nimale 400 lětach ze sydłom w Budyšinje.
Zwjazkowa awtodróha 72 je awtodróha w zapadnej Sakskej a sewjernej Bayerskej, kotraž zwjazuje awtodróhu A 4 pola Kamjenicy z Dwórcom w bayerskim dźělu Bohotskeje, hdźež wobsteji zwisk z awtodróhu A 9.
Odesa je město na južnej Ukrainje.
Ma něhdźe milion wobydlerjow a je tuž po Kijewje, Charkiwje a Dniprje štwórte najwjetše město Ukrainy.
Leži při sewjernym brjoze Čorneho morja něhdźe 440 kilometrow južnje Kijewa a je najwuznamniši čornomórski přistaw Ukrainy.
Město je so w lěće 1794 po rozkazu Katariny Wulkeje jako ruski přistaw załožiło; město bě pak hižo prjedy wobsydlene a wužiwaše so tež wot Osmanow jako zepěranišćo.
Pad je w gramatice fleksiska kategorija nomena.
Z nim pokaza nomen swoju funkciju znutřka zmysłoweho zwiska sady.
W morfologiji je kazus morfologiska kategorija, kotraž je přez system na sebi napřećo stejacych formowych rjadow woznamjenjowany, při tym tute formy poćah předmjeta k druhim předmjetam w dokładnej situaciji wróći.
Typisce njese słowo jenož jeničke kazusowe markěrowanje, w někotrych rěčach tola eksistuja tež słowa z dwěmaj a wjace kazusowymi markěrowanjemi .
Pomjenowanje kazus etymologisce wot grjekskeho gramatikarja Dionysios Thrax wróćo chodźe.
Přejimanje zapřijeća łaćonšćiny je hač dźensniša wobchowało.
Ličba kazusow je zdźěla rozdźělna we słowjanskich rěčach, dokelž bołharšćina a makedonšćina wjace nimatej kazusy při nomenach, ale małe kazusy při pronomenach.
Wšě druhe rěče maja šěsć abo sydom kazusow.
Prasłowjanska rěč měješe sydom kazusow.
Zapadosłowjanske a wuchodosłowjanske rěče maja rozdźěl mjezy mjechkej a twjerdej deklinaciju, ale w južnosłowjanskich rěčach tutón rozdźěl wjace njeeksistuje.
Tež němčina měješe před 1.000 lětami hišće instrumental.
Njeindoeuropske rěče znaja zdźěla jasnje wjace kazusow.
W finšćinje su na přikład pjatnaće, w madźaršćinje wósomnaće.
Tola je prawje ćežko, dać zapřijeću powšitkownje płaćacu definiciju.
Někotre fachowcy dwěluja na tym, zo hodźi so wón na wšě rěče nałožować.
Mikławš Andricki bě serbski katolski duchowny, publicist a redaktor.
Bě wuběrny stilist serbskeje rěče a zawjedźe fejeton do serbskeje literatury.
Mikławš Andricki narodźi so 30. meje 1871 jako najstarši syn w Pančicach, hdźež jeho nan jako šewc mału žiwnosć wobsedźeše.
Hdyž bě Andricki poł lěta stary, přesydli so swójba po skónčenju němsko-francoskeje wójny do dobyteje Elsaskeje.
Nan přistaji so jako pisar w fabrice w městačku Schwindratzheimje pola Strasburga.
Lěto pozdźišo zemrě jemu mać a po šěsć lětach nawróći so swójba 1877 zaso do Pančic, hdźež so nan druhi raz woženi.
Mjez 1886 a 1895 běše Mikławš Andricki chowanc Serbskeho seminara na Małej Stronje w Praze.
Jako čłon „Serbowki" wuzwoli so wón jako naslědnik Jakuba Šewčika 1892 za jeje staršeho.
Jako student zastupi do Maćicy a wuzwoli so pozdźišo tež za předsydu beletristiskeho wotrjada.
Hižo tu wojuje pak ze swojim wosudom so z duchownym stać, přeswědčeny pak, zo na tute wašnje swojemu ludej najlěpje słuži.
W lěće 1895 skónči studij, da so na měšnika wuswjećić a přińdźe jako kapłan do Ralbic.
Arnošt Muka postaji Andrickeho 1896 za redaktora časopisa „Łužica".
Dźewjeć lět wukonješe tutón nadawk, zdźěla časopis sam ze swojimi přinoškami pjelnjo, dokelž pisaše w tutym času mało Serbow literarne přinoški.
W lěće 1900 załoži Koło serbskich spisowaćelow sobu a bě do lěta 1906 z jeho sekretarom.
W lěće 1903 bu Andricki do Budyšina přesadźeny, hdźež potom tež Katolski Posoł redigowaše.
Wot 1904 do 1906 bě farski administrator nowozałoženeje wosady w Hajnicach, hdźež słuži přewažnje čěskim dźěłaćerjam.
Redaktorstwo Łužicy a Posoła sebi tu pak wobchować njemóže.
Dokelž cyrkwinska wyšnosć z wašnjom žiwjenja Andrickeho přezjedna njeběše, pósła so na pokutu do klóštra w Zákupach, w Čěskej.
Jako so nawróći, přińdźe přećiwo swojej woli do Žitawy, hdźež bu na druheho kapłana degradowany.
Tam schori na suchoćinu a zemrě dnja 18. decembra 1908.
Mikławš Andricki je w Žitawje pochowany.
Mikławš Andricki płaći jako jedyn z najlěpšich stilistow serbskeje rěče.
Wón je fejeton po přikładźe Čecha Jana Nerudy do serbšćiny zawjedł.
Kaž druzy Prascy studenća je započał prěnje nastawki do „Serbowki" pisać.
W lěća 1889 jewi so jeho prěnja krótka twórba w beletristiskim časopisu „Łužica".
Přinoški sahachu wot čućiwych skicow z přirody a počasow, přez fejetony ze žiwjenja jednorych ludźi, reminiscency z narodnych stawiznow a pućowanske zaćišće k portretam wuznamnych wótčincow.
Tu wuzběhuje so wosebje literarno-historiska studija „Jakub Ćišinski", kotruž napisa k pjećdźesatym narodninam basnika.
Nimo toho přełožowaše Andricki nimale ze wšěch słowjanskich rěčow, najhusćišo pak z pólšćiny a čěšćiny.
Za serbske dźiwadło spisa a wobdźěła wjele krótkich hrow.
Najwjetše jeho dźěło bě přełožk Jirásekoweje hry „Gero", kiž wuńdźe 1906 w Budyšinje lěto po prapremjerje w Praskim Narodnym dźiwadle.
Zasłužby ma Mikławš Andricki tež na polu twara Serbskeho doma.
Jeho cyłe žiwjenje a tworiwosć wusměri na to, serbskemu narodej słužić.
1892 pisaše wón Zalěskemu: „Bóh budź mi ze swědkom, tak dołho hač budu dychać, kóžde wodychnjenje słuša słužbje mojeho naroda." Na tutym nadawku pak bě so złamał.
Rudolf Jenč: Stawizny serbskeho pismowstwa.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1960 Rudolf Jenč: Mikławš Andricki jako stilist.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1973, 12, str.
9-18 Mikławš Krječmar: Kak sej Mikławš Andricki jako kapłan z Francom Kralom dopisowaše.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1955, str.
17-41 Mikławš Krječmar: Mikławš Andricki – jeho žiwjenje a skutkowanje.
Spisy Instituta za serbski ludospyt 3, Budyšin 1955 Trudla Malinkowa: Zrudoba to běše a nadźija.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1988 Frido Mětšk: Listy Mikławša Andrickeho Bogumiłej Šwjeli, pisane w lětach 1894 – 1908.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1967, str.
84-107, 216-244 Michał Nawka: Listy z Prahi z lět 1886 – 1895.
Leži něhdźe 70 kilometrow juhozapadnje Kropywnyckeho.
Sydlišćo je so w lěće 1769 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Skora je šěra a podołhostnje rozpukana.
Łopjena su šěroko-lancetojte, dołho-kónčkojte, sćeńka rězane a docpěwaja dołhosć wot 5 hač do 15 cm.
Na hornim boku su ćmowozelene błyšćace, při čimž srjedźna žiłka je žołta.
Młode łopjena lěpjaty sekret wudźěluja, kotryž aromatisce wonja.
Próškowe łopješka zwjetša su pjeć.
Rostlina je w srjedźnej a sewjernej Europje a Aziji rozšěrjena.
Při tym na juhu hač do Pyrenejow, sewjerneje Italskeje a balkanskeje połkupy wustupuje.
W Aziji wustupuje w Turkowskej, w Kawkazu, w Sibirskej, w Kazachstanje, w Mongolskej a Chinskej.
Děčín je město w Čěskej republice.
Nomto Očirowič Očirow, kalmykski narodny prócowar.
3.Kuala Lumpur je hłowne a najwjetše město Malajzije.
Město same ma přestrjeń wot 244 km² a połdra miliona wobydlerjow; cyła aglomeracija pak wjace hač 7,2 milionaj wobydlerjow.
Sydli tu Malajziski parlament a tež Malajziski kral.
Kisalnik je ród ze swójby róžowych rostlinow.
Třepotata rězna je wjacelětna, zelišćowa rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 30 hač do 70 cm.
Stołpik docpěwa samsnu dołhosć kaž spódnje łopjena.
Deleka steja muske, ale horjeka - žónske kćenja.
Třepotata rězna rosće we włóžnych lěsach, w lisćowych měšanych lěsach, w łučinowych lěsach, w lěsnych swětlinach a kromach.
Prjedy bu wona kaž polstrowy material tak sylnje wužiwana, zo w jednotliwych lěsnišćach w dole Ryna je dochody z tutoho pódlanskeho wužiwanja dobytk z drjewoweje produkcije přesahował.
Prjedy bu přez wutorhowanje dobywana.
Wusušichu ju na słónčnych městnach, zwjertnychu z jednorymi mašinami powjazy z njeje a přinjesechu ju w tutej formje do překupstwa.
Rostlina je sylnje kosmata.
Dołhojte łopjena su wutrobojte a kosmate.
Čerwjenowioletne kćenja steja w rozhałuzowanych kwětnistwach.
Rostlina je w zapadnej Aziji, w Europje domjaca, mjeztym zo bu w sewjernej Americe zdomjacnjowana.
Běły porstnik je rostlina ze swójby róžowych rostlinow.
Běły porstnik docpěwa wysokosć wot 5 hač 20 cm.
Pjerite łopješka su lancetojte a docpěwaja dołhosć wot 3 hač 6 cm a maja na woběmaj bokomaj jedyn hač štyri zubki.
Wón rosće w suchich lisćowych měšanych lěsach.
Běły porstnik je we wuchodnej a srjedźnej Europje rozšěrjeny.
Rozšěrjenske kónčiny su tropiska Južna Amerika a Madagaskar.
Wón so w cyłkownych tropach jako pyšna rostlina w parkach plahuje.
Wón móže jara wulki być a twori zdónk.
Phenakospermum Endl.: Z jenož jednej družinu.
Endl. ex Miq.: Wona je jara rozšěrjena w cyłkownej žłobinje Amaconasa w tropiskej sewjernej a centralnej Južnej Americe na wuchod Andow.
Pólny wjaz je kerk abo štom, kotryž docpěje wysokosć wot 1 hač do 40 m.
Hałuzy maja často křidłojte lajsty.
Symjo sedźa w płodźe blisko hornjeje kromy.
Rosće w łučinowych lěsach a kerčinach a słónčnych zwisowych lěsach.
-Gaborone je stolica a z něhdźe 230.000 wobydlerjemi zdobom najwjetše město a hospodarske srjedźišćo južnoafriskeho kraja Botswana.
Wothladajo wot 1287 metrow wysokich horin Kgale Hills je wokolina chětro płona.
Město so w lěće 1890 wot hłowy kmjena Batklowa, Kgosi Gaborone, załoži.
Britiska kolonialna administracija mjenowaše je Gaberones a přepołoži w lěće 1965 zarjadniske sydło kolonije Betšuana wot južnoafriskeho Mahikeng sem.
Z tym zahaji so wutwar dotal jenož 1000 wobydlerjow ličaceho městačka.
Lěto pozdźišo sta so Gaborone ze stolicu noweje njewotwisneje Botswany.
W lěće 1982 załoži so w měsće Uniwersita Botswany jako prěnja wysoka šula w kraju.
Holan je serbske swójbne mjeno, pochadźace wot słowa hola.
Wólbny wokrjes Budyšin 2 je wólbny wokrjes za Sakski krajny sejm.
Wón wobjimuje wulke wokrjesne město Kamjenc, města Halštrow, Połčnica a Wulke Rědorjecy kaž tež gmejny Großnaundorf, Chrósćicy, Haselbachtal, Njebjelčicy, Ohorn, Pančicy-Kukow, Ralbicy-Róžant, Sćenjow, Swětła, Warnoćicy a Worklecy w Budyskim wokrjesu.
Wólbokmani běchu za zašłe wólby krajneho sejma 48.832 wobydlerjow.
Wólby za krajny sejm lěta 2004 mějachu slědowacy wuslědk: Rozrjadowanje wólbnych wokrjesow za krajny sejm 2014 Statistiski krajny zarjad Swobodneho stata Sakskeje: Wahlkreis: 053 Budyšin 2.
Petra Inge Zais je sakska politikarka Zelenych, kotraž bě wot 2014 do 2019 přez krajnu lisćinu wolena zapósłanča w sakskim krajnym sejmje a rěčnica swojeje frakcije za kubłanje, dźěłowe wiki a sport kaž tež za azyl a migraciju.
Wona dźěłaše wot 1980 do 1984 a znowa wot 1987 do 1989 při wobwodnej stronskej šuli SED w Mittweidźe a bě wot 1977 do 1990 čłon strony.
Wróćo hladajo woznamjeni so samu jako „ideologisku zepěru systema".
Wot 2001 do 2010 skutkowaše jako mobilna poradźowarka za towarstwo Kulturbüro Sachsen.
Zais bě wot 1992 do 1999 čłonka Kamjeničanskeje měšćanskeje rady, kotrejž přisłuša znowa wot 2009.
Při wólbach do zwjazkoweho sejma 2009 a 2013 kandidowaše w Kamjenicy jako zelena direktna kandidatka.
Jakub Cyž běše serbski narodny prócowar a podpěrowar antifašistow.
Narodźi so jako syn žiwnosćerja a wopytowaše najprjedy Wotrowsku šulu, potom ratarsku šulu w Budyšinje.
Dźěłaše jako praktikant w Čěskej a běše pozdźišo wobsedźer hospodarstwa w Njebjelčicach.
Skutkowaše aktiwnje za serbske towarstwa w katolskich kónčinach a dopisowaše do Serbskich Nowin a Katolskeho Posoła.
W lěće 1923 běše sobuzałožer Serbskeho ratarskeho dorosta.
Za čas nacionalsocializma chowaše Cyž antifašistow w swojim domje w Njebjelčicach, mj. dr. swojeho bratra, dr.
Jana Cyža, a zmóžni tam tež pólskim nućenym dźěłaćerjam tajne zetkanja.
Je zarjadniske sydło Zyrjanowskeho rajona.
Leži něhdźe 120 kilometrow wuchodnje Oskemena, blisko ruskeje hranicy.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1791 jako wjes Zyrjanowskoje załožiło a ma wot lěta 1941 měšćanske prawa.
Varakļāni je městačko w Letiskej.
Je zarjadniske sydło Varakļānskeho wobwoda.
Leži něhdźe 165 kilometrow juhowuchodnje Rigi.
Sydlišćo je so w lěće 1226 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1928 měšćanske prawa.
Poplołopjenata wijawka je wjacelětna rostlina, kotraž so z podzemskimi ricomami rozšěrjuje.
W miłym klima móže druhe rostliny přerosć.
Stołpiki su wijace abo lězuce.
Łopjena su owalne, wutrobojte a sylnje lapate.
Wone lochko slěbrojće błyšća.
Kćenja su róžojte a docpěja rozměr wot 2,5 hač do 4 cm.
Protyka za lěto 1993 1993 bě powšitkowne lěto z 365 dnjemi.
W tymle lěće dewastěrujetej so dwě łužiskej wjesce za brunicu, a to Klěšnik pola Grodka za jamu Wjelcej-juh a Mochowc pola Rěčic za Rychwałdsku jamu.
01. januara: Ludowe nakładnistwo Domowina přeńdźe do wobsydstwa Maćicy Serbskeje, Serbskeho šulskeho towarstwa, Zwjazka serbskich wuměłcow a Domowiny.
25. meje: W Den Haagu załoži so Mjezynarodne chłostanske sudnistwo za něhdyšu Juhosłowjansku.
12. decembra: W Ruskej wotměja so prěnje swobodne wólby.
Sacha je awtonomna republika w aziskim dźělu Ruskeje, najwjetši federaciski subjekt wšeho kraja a zdobom najwjetša njestatna zarjadniska jednotka cyłeho swěta.
Wobsteji w juhu zwjetša z horatych lěsnych krajinow a w sewjeru z tundry.
Přirodnu hranicu twori Sewjerny polarny ocean.
Jeje stolica a jeničke wulkoměsto je Jakutsk při Lenje, kotraž je najwažniša rěka w Jakutskej.
K republice słušeja tež Nowosibirske kupy.
Nimo toho je w Jakutskej wjele mjeńšich sibirskich ludow žiwych, kaž na přikład Ewenkojo a Ewenojo.
Jakutska je bohata na zemskich pokładach kaž na přikład na diamantach, złoće, wuhlu, nafće a zemskim płunje.
Horní Habartice su wjes a gmejna w Čěskich srjedźnych horinach na sewjernu Čěskeje, blisko Benešova a dźesać kilometrow wuchodnje Děčína.
Nadeńdźe so při rěčce Bystrá a słuša k Děčínskemu wokrjesej Wusčanskeho kraja.
Přez Horní Habartice wjedźe železniska čara Děčín–Varnsdorf.
Leži něhdźe 90 kilometrow sewjerowuchodnje Odesy.
Sydlišćo je so w lěće 1802 załožiło a ma wot lěta 1962 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 105 kilometrow wuchodnje Kijewa w Dnjeprskej nižinje při brjoze Supijskeho jězora.
Sydlišćo je so w lěće 1552 załožiło a ma wot lěta 1957 status města.
Wot 1648 do 1781 bě garnizonowe město Perejaslawskeho regimenta.
Wokoło Jahotyna nadeńdu so wjacore wojerske pohrjebnišća z rowami němskich wojakow Druheje swětoweje wójny.
Leži při rěce Dubysa něhdźe 30 kilometrow juhowuchodnje wot města Raseiniai a něhdźe 55 kilometrow sewjerozapadnje Kaunasa.
Sydlišćo je so w lěće 1253 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1792 Magdeburgske měšćanske prawa.
Şirvan je město w Azerbajdźanje.
Leži při rěce Kura něhdźe 130 kilometrow juhozapadnje Bakuwa.
Ma 75 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w 19. lětstotku wot ruskich sydlerjow pod mjenom Zubowka załožiło a ma wot lěta 1954 měšćanske prawa.
Do 2008 bě pomjenowane po komunistiskim statniku Ali Bajram.
Bajkonur je město w Kazachstanje.
Do 2050 je jako federalne město Ruskeje federacije.
Leži na prawym brjoze Syrdarji něhdźe 190 kilometrow sewjerozapadnje Kyzylordy.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1955 załožiło a ma wot lěta 1969 měšćanske prawa.
Jako statny minister za hospodarstwo a dźěło a zastupowacy ministerski prezident bě wón mjez 2004 a 2009 čłon sakskeho knježerstwa, zastupowacy ministerski prezident a předsyda sakskeje SPD.
W lěće 2013 bu jako načolny kandidat sakskeje SPD do zwjazkoweho sejma woleny.
Šuja je město w Ruskej federaciji.
Smjetanka je ród ze swójby róžowych rostlinow.
Ród smjetanka bu w lěće 1754 wot Philip Miller najprjedy wopisany.
Módre, wonjace kćenja docpěja wulkosć wot 30 cm.
Rostlina w Awstraliji a Nowej Gineji rozšěrjena.
Leži něhdźe 60 kilometrow južnje Taškenta.
Sydlišćo je so w lěće 1935 załožiło a ma wot lěta 1980 měšćanske prawa.
Biblija mjenuje so wot přiwisnikow křesćanskeje nabožiny tež Swjate pismo, dalše wopisowanja su tež Słowo Bože abo Kniha knihow.
Prěni dźěl biblije twori Stary zakoń, kotryž wobsahuje židowski kompleks swjatych knihow, kotryž su křesćenjo z židowstwa přewzali.
Stary zakoń je w originalu z wulkeho dźěla hebrejsce spisany, dźěle pak předleža tež aramejsce a grjeksce.
Druhi dźěl biblije, Nowy zakoń, je specifisce křesćanski a nawjazuje na Stary zakoń.
Nowy zakoń je w originalu grjeksce spisany.
Biblija wobsteji ze wšelakich knihow a kapitlow.
Stawizniske knihi Kniha Genezis Kniha Eksodus Kniha Lewitikus Kniha Numeri Kniha Deuteronomium Kniha Jozua Kniha sudnikow Kniha Rut 1. kniha Samuel 2. kniha Samuel 1. kniha kralow 2. kniha kralow 1. kniha chroniki 2. kniha chroniki Kniha Esra Kniha Nehemia Kniha Tobit Kniha Judit Kniha Ester 1. kniha Makkabejow 2. kniha Makkabejow Powučne knihi Kniha Ijob Psalmy Kniha přisłowow Kniha Kohelet Pěseń pěsnjow Kniha mudrosće Kniha Jězus Sirach Profetiske knihi Kniha Jezaja Kniha Jeremia Kniha žałosćenjow Kniha Baruch Kniha Ecechiel Kniha Daniel Kniha Hozea Kniha Joel Kniha Amos Kniha Obadja Kniha Jona Kniha Micha Kniha Nahum Kniha Habakuk Kniha Cefanja Kniha Haggai Kniha Sacharja Kniha Maleachi Ewangelije Ewangelij po Mateju Ewangelij po Marku Ewangelij po Lukašu Ewangelij po Janu Japoštołske skutki Listy swjateho Pawoła List swjateho japoštoła Pawoła Romjanam 1. list swjateho japoštoła Pawoła Korinćanam 2. list swjateho japoštoła Pawoła Korinćanam List swjateho japoštoła Pawoła Galatam List swjateho japoštoła Pawoła Efezanam List swjateho japoštoła Pawoła Filipjanam List swjateho japoštoła Pawoła Kolosanam 1. list swjateho japoštoła Pawoła Tesaloničanam 2. list swjateho japoštoła Pawoła Tesaloničanam 1. list swjateho japoštoła Pawoła Timotejej 2. list swjateho japoštoła Pawoła Timotejej List swjateho japoštoła Pawoła Titusej List swjateho japoštoła Pawoła Filemonej List Hebrejam Katolske listy List swjateho japoštoła Jakuba 1. list swjateho japoštoła Pětra 2. list swjateho japoštoła Pětra 1. list swjateho japoštoła Jana 2. list swjateho japoštoła Jana 3. list swjateho japoštoła Jana List swjateho japoštoła Judy Zjewjenje swjatemu Janej Swjate pismo stareho a noweho zakonja.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 2006.
Serbskorěčna webstrona wo Swjatym pismje Bibelserver.de Přełožki we wjacorych rěčach KatolskiPosol.de Stawizny biblije w serbskej rěči Biblija - Stary zakoń Genezis • Eksodus • Lewitikus • Numeri • Deuteronomium • Jozua • Sudnikow • Rut • 1.
Druhe serbske mjeno je čura.
Wona rěči němsce a jendźelsce.
Wolijowcowe rostliny su swójba ze symjeńcow.
Wobsahuje sćěhowace rody: Abeliophyllum: z jenož jednej družinu w Korejskej Chionanthus: 80 hač 100 družinow w Americe, Africe, Aziji, Awstraliji.
Comoranthus: Z tři družinami na Madagaskarje a Komorach.
Dimetra: Z jenož jednej družinu w Thailandskej.
Fontanesia: Z jenož jednej družinu w regionje Srjedźneho morjo a Azije.
Forestiera: Ze dźesać družinami w Americe.
Haenianthus: Z tři družinami na Karibiskich kupach.
Jasmin: Z něhdźe 200 družinami w Africe, Aziji, Awstraliji.
Liguster, ptačica: Z něhdźe 45 družinami w Euraziji a Awstraliji, a w sewjernej Americe zadomjene.
Menodora: Z 24 družinami w Americe a južnej Africe Myxopyrum: Z jenož štyri družinami w Aziji.
Noronhia: Z něhdźe 40 družinami na Madagaskarje a Komorach.
Notelaea: Z něhdźe dwanaće družinami w Awstraliji a Tasmanskej.
Wolijowc: Z něhdźe 41 družinami w regionje Srjedźneho morja a Južnej Africe, južnej Aziji, wuchodnej Awstraliji, Nowej Kaledonskej.
: Z něhdźe 30 družinami w juhowuchodnej Aziji, Nowej Kaledonskej, USA, Mexiko.
Phillyrea: Z jenož dwěmaj družinomaj w regionje Srjedźneho morja a zapadnej Aziji.
Picconia: Z jenož dwěmaj družinomaj w Makroneziji.
Priogymnanthus: Z jenož dwěmaj družinomaj w južnej Americe.
Schrebera: Z štyri družinami w Africe a Indiskej.
Bozowc: Z něhdźe 20 družinami w měrnych conach Eurazije.
W internetowym słowniku: Forsythie Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Esche Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Jasmin Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Liguster Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Ölbaum Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Lyskowo je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1410 załožiło a ma wot lěta 1922 měšćanske prawa.
Lawičk je tež mjeno za pólnu lawicu.
Vodice je městačko při Jadranskim morju w Chorwatskej a ma něhdźe 6.700 wobydlerjow.
Najbliše susodne město je Šibenik něhdźe dźesać kilometrow sewjerozapadnje.
Vodice su woblubowany turistiski cil.
Krakecy su wjes ze 199 wobydlerjemi we wuchodźe hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Hač do lěta 1979 běchu wone samostatna gmejna, po tym najprjedy wjesny dźěl Poršic a wot 1994 słušeja do Kubšiskeje gmejny.
Krakecy leža w Hornjołužiskich honach we wysokosći 160 m nad mórskej hładźinu při Albrechtowce.
Susodne wjeski su Dobrošecy w sewjeru, Poršicy we wuchodźe, Lětoń w juhowuchodźe, Delnja Kina w juhozapadźe a Bozankecy w zapadźe.
Sewjerowuchodnje wsy so Krakečanske hórki namakaja.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Krekewicz je z lěta 1352.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 239 wobydlerjow, mjez nimi 229 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wot hišće 80,5 %.
Tuž běchu Krakecy tež po Druhej swětowej wójnje hišće jedna z najbóle serbskich wsow w Budyskim ewangelskim kraju.
Krakecy w 20. lětstotku.
W lětomaj 1816 a 1840 bu město ćežko potrjechene wot jětroweju epidemijow.
Šardara je město w južnym Kazachstanje, kotrež słuša k Juhokazachskemu wobwodej.
Je zarjadniske sydło Šardarskeho rajona.
Leži při rěce Syrdarja blisko Šardarskeho spjateho jězora něhdźe 240 kilometrow juhozapadnje Šymkenta.
Ma něhdźe 30 tysac wobydlerjow a wot lěta 1968 měšćanske prawa.
Wone bu w februarje 2005 wot něhdyšich sobudźěłaćerjow firmy PayPal Chad Hurley, Steve Chen a Jawed Karim załožene.
Diližan je město w Armenskej.
Leži w Tawušskej prowincy něhdźe 100 kilometrow sewjerowuchodnje Jerjewana a něhdźe 30 kilometrow juhozapadnje Idžewana.
Wot lěta 1951 ma měšćanske prawa.
W lětomaj 2018/19 přisłušeše sejmej znowa.
Do toho bě wot 1994 do 2006 čłon Lipšćanskeje měšćanskeje rady.
Clemen bu jako direktny kandidat swojeje strony z 29,4 % hłosow woleny.
Při wólbach 2014 zhubi jako jenički direktny kandidat CDU swój direktny mandat na Julianu Nagel wot Lěwicy.
2018 zaćahny jako nastupnik za Alexandera Kraußa znowa do sejma.
Wón je ewangelski a nan jedneje dźowki.
Cyrkej swjateje Marije, kralowny róžowca je wot lěta 1896 Radworska wosadna cyrkej.
Přetož stej w Radworju hišće dalšej cyrkwi bu wona tež jako nowa wosadna cyrkej woznamjenjena.
Pódla cyrkwje bu w lěće 1926 nowa Radworska šula natwarjena.
Serbske bože słužby so wšědnje swjeća, njedźelu tež w němskej rěči.
K wosadźe słuša nimo toho wot lěta 2005 filialna cyrkej w Zdźěri, hdźež swjeća dwójce wob tydźeń serbske kemše.
Po tym, zo běchu eksperća w posudku zwěsćili hubjenu twarsku situaciju stareje wosadneje cyrkwje při nawsy, rozsudźi so komisija Radworskeje wosady a gmejny dnja 18. julija 1888 za twar noweho Božeho domu, dokelž bychu kóšty za restawraciju stareje cyrkwje wyše byli hač płaćizna za nowotwar.
Nowotwar namjetował a za njeho wabił bě administrator Mikławš Žur.
Dnja 2. awgusta 1895 so swjatočnje zakładny kamjeń za nowu cyrkwju połoži.
15. nowembra 1896 biskop Ludwig Wahl nowu wosadnu cyrkwju wuswjeći.
Dnja 6. awgusta 1939 swjeći Alojs Andricki w Radworskej wosadnej cyrkwi swoju primicu.
Cyrkej wobsteji z njewobmjetowaneho łamaneho kamjenja a ma sedłowu třěchu z wysokim wotewrjenym třěšnym stołom nad 18 metrow wysokej srjedźnej łódźu.
Na reprezentatiwnym zapadnym boku při dróze dr.
Marje Grólmusec steji kwadratna 52 metrow wysoka zwonica.
Spočatnje běštej dwě wěži planowanej, z kotrejuž so pak jenož jedna zrealizowa.
Cyrkej je so 1988–90 originalej přiměrjenje wotnutřka restawrowała.
Nutřka namakaja so wjacore postawy ze stareje wosadneje cyrkwje, kiž buchu hač do lěta 1939 z cyrkwinskeho muzeja w starej cyrkwi do noweje přenjesene, mjez druhim Hana samotřeća z 15. lětstotka a tři gotiske postawy japoštołow z pěskowca.
Wot dźesać japoštołow wobdata „Njeswačanska mać boža" pochadźa z gotiki a bu po zaćehnjenju reformacije w Njeswačidle 1547 do Radworja přenjesena.
Při hłownym wołtarje su swjata Marija z dźěćatkom na ruce w srjedźišću a swjataj Katyrna a Dominik na bokomaj.
W lěće 1938 dósta Boži dom nowe pišćele Budyskeje firmy Eule.
Spočatnje měješe cyrkej pjeć mosazowych zwonow, wot kotrychž dyrbjachu tři w Prěnjej swětowej wójnje k produkciji brónjow wotedać.
1933 buštej dwaj nowej zwonaj poswjećenej, w decembrje 1941 dyrbjachu so pak zaso wšitke dla wójnskeho hospodarstwa wotedać, hač na najmjeńši, kiž do Baćonja přińdźe.
Hakle w lěće 1956 dósta wosada nowe železne zwony a 1958 elektriske zwonjenje.
Šesty a najmjeńši zwón bu k česći Alojsa Andrickeho darjeny a dnja 4. februara 1990 poswjećeny.
Michale, wojowarjo za bože prawo a božu česć, budź nam přikład a pomocnik" as', 753 kg – „Swj.
740–41 Michał Lajder: Radworska wosada.
Marija, kralowna róžowca – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Webstrona Radworskeje wosady Cyrkwje w Budyskim dekanaće Baćoń | Biskopicy | Budyšin, swj.
Syćojta wjerba je w lěću zeleny spalěrowy kerk, kotryž docpěwa wysokosć wot jenož 5 hač do 15 cm.
Jeje zdónk su rozhałuzowane, wšudźe korjenja a lěze a hałuzy leža.
Purpurowe micki su dołho stołpikate, wobsteji z małko kćenjow a docpěwaja dołhosć wot hač do 3 cm.
Rosće we wysokich horinach wyše lěsneje hranicy we wysokosćach wot hač do 2800 m.
Rostlina je w Arktisy, w Skandinawiskej, w Alpach, Pyrenejach, w Jura, w Šotiskej a na Balkanje rozšěrjena.
Hunćericy su wjes z 99 wobydlerjemi w juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słušeja wot lěta 1999 ke gmejnje Dobruša-Huska a leža 253 m nad mórskej hładźinu w hornjołužiskej pahórčinje juhowuchodnje Budyšina.
Hač do lěta 1935 běchu samostatna gmejna, po tym Husčanski wjesny dźěl.
Susodne wjeski su Huska na juhu a Cokow na sewjeru.
Sydlerskostawiznisce su Hunćericy nawsowc.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Guntersdorf pochadźa z lěta 1230.
Ležownostne knjejstwo nad wsu wukonješe přez lětstotki Husčanske ryćerkubło..
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 128 wobydlerjow, z nich 102 Serbaj.
Chlumec je městačko we Wusčanskim kraju na sewjeru Čěskeje.
Chlumec nadeńdźe so pjeć kilometrow sewjerowuchodnje Krupki a słuša k Wusćanskemu wokrjesej.
Domjaca hora je Horka při sewjerowuchodnej kromje města.
Susodne wsy su Stradov a Přestanov na zapadźe, Chabařovice a Český Újezd na juhu kaž tež Žandov na sewjerowuchodźe.
Chlumec leži při statnej dróze 13 z Teplic do Děčína, z kotrejež wotbočuje při kromje města statna dróha 30 do Wusćow.
Sewjernje běži Železniska čara Děčín–Chomutov.
Chlumec ležeše tehdy při křižowanišćo Łužiskeje dróhi a Serbskeho puća, dweju wuznamneju wikowanskeju pućow.
1228 zhubi Chlumec dla přeměnjenja čary swoju funkciju jako cłownja.
1352 bu cyrkej we wsy k prěnjemu razej naspomnjena.
Dnja 21. awgusta 2012 dósta Chlumec status města. kapałka swj.
Trojicy z lěta 1691 z rownišćom swójby Westphalen-Fürstenberg na Hórce stołp z pietu z 18. lětstotka stołp „Ecce homo" z wotbagrowaneje wsy Vyklice z lěta 1738 cyrkej swj.
Gallusa w Chlumecu, natwarjena prawdźepodobnje wokoło 1130 a 1358 prěni raz naspomnjena.
Trojicy na Hórce Jubilejowy pomnik Cyrkej swj.
Serbski Sokoł je třěšny zwjazk serbskich sportowych towarstwow, kotrež so z cilemi słowjanskeho sokołskeho hibanja zwjazane čuja.
W centrumje steji spěchowanje masoweho sporta.
Nimo kooperatiwnych čłonow zwjazkej tež mnoholičbne jednotliwcy přisłušeja.
1993 załoženy serbski sportowy zwjazk nawjaza na tradicije za čas Weimarskeje republiki wobstejaceho Serbskeho Sokoła.
Zwjazk zarjaduje dźensa sportowe swjedźenje a turněry w rozdźělnych mustwowych sportowych družinach a organizuje wobdźělenja na mjezynarodnych Sokoł-zetkanjach.
K tomu wudawa časopis Sokołske listy.
Serbski Sokoł je tež zamołwity za zestajenje Serbskeje koparskeje wubranki.
1920 so w Budyšinje pod nawodnistwom Jana Skale a Arnošta Lorenca prěnja serbska sokołska jednota załoži.
Přikład bě čěskosłowakske sokołske hibanje.
W Pančicy-Kukowje wotměwaše so 1924 prěnje zwjazkowe zetkanje Serbskeho Sokoła.
Prěni předsyda łužiskeho Sokoła bě publicist Jan Skala.
Cil zwjazka bě, serbske dźěći, młodostnych a dorosćenych za sportowe skutkowanje dobyć a k tomu tež k posylnjenju narodneho wědomja přinošować.
Hižo w 1920tych lětach so serbscy sportowcy tež na wšosłowjanskim sokołskim zetkanju w Čěskosłowakskej a w Juhosłowjanskej wobdźělichu.
Dźěle katolskeho duchownstwa mějachu wobmyslenja napřećo Serbskim Sokołej, předewšěm dokelž sprěnja při sporće Serbja wobeju konfesijow w intensiwnym kontakće stejachu a zdruha dokelž so čěskosłowakski bratrowski zwjazk jako cyrkwi napřećo njepřećelsce hódnoćeše.
Z tuteje přičiny so Serbski Sokoł 1930 do dweju po konfesijach rjadowanych sokołskich zwjazkow rozdźěli.
1933 so Serbski Sokoł rozpušći – zakaz přez nacionalsocialistiske knježerstwo bě hižo přihotowany.
Znowawožiwjenje narodneho sportoweho zwjazka po Druhej swětowej wójnje so njeradźi.
Tež knježerstwo NDR njedowoleše nowozałoženje po 1949 .
W lěće 1996 přistupi Serbski Sokoł třěšnemu zwjazkej serbskich zwjazkow Domowina.
Alfons Wićaz: Serbski Sokoł.
Šunow je wjes z 276 wobydlerjemi w hornjołužiskim Budyskim wokrjesu.
Wot lěta 1994 słuša ke gmejnje Ralbicy-Róžant a je po wobydlerstwje jeje třeći najwjetši wjesny dźěl.
Šunow leži wokoło tři kilometry sewjerozapadnje gmejnskeho centra Ralbic we wysokosći 136 metrow nad mórskej hładźinu na lěwym brjoze Klóšterskeje wody w serbskich Delanach.
Najblišej měsće stej Kulow něhdźe sydom kilometrow na sewjer a Kamjenc něhdźe jědnaće kilometrow na juhozapad.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Schzonow je z lěta 1374.
Ležownostne knjejstwo měješe přez lětstotki Klóšter Marijina hwězda, kotremuž słušeše tež klóšterske kubło w Šunowje.
We 1880tych lětach měješe Šunow po statistice Arnošta Muki cyłkownje 247 wobydlerjow, z nich 237 Serbow a dźesać Němcow.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl ludnosće wot 90 %.
Jurij Gustav Kubaš, farar a publicist Jurij Młynk, literarny stawiznar a přełožowar Franc Šěn, literarny stawiznar a bibliograf Alois Langa: Šunow – wjes serbskich swjedźenjow.
W Rozhledźe 2/1994, str.
Wanilija je ród tropiskich a subtropiskich rostlinskich družinow ze swójby orchidejowych rostlinow.
Wutlik je ród ze swójby orchidejowych rostlinow.
Z tym załoži so zwjazkowa republika jako nowy němski stat.
Zakładny zakoń bu w nadawku třoch zapadnych wobsadniskich mocow wot parlamentariskeje rady a krajnych sejmow němskich krajow přiwzaty - ludowe wothłosowanje njebě.
Po znowazjednoćenju zapadneje Němskeje ze sowjetskim pasmom chcychu poprawom tež nowu wustawu nadźěłać, k tomu pak njeje přišło.
Ze znowazjednoćenjom Němskeje přistupi Němska demokratiska republika dnja 3. oktobra 1990 zwjazkowej republice, tak zo je zakładny zakoń wot toho dnja wustawa cyłeje němskeje statneje ludnosće.
We Łazu, do kotrehož so swójba w lěće 1821 přesydli, skutkowaše jako wučer a ewangelski kantor.
Jako angažowany kulturny prócowar spěwaše wot lěta 1845 na prěnich serbskich spěwanskich swjedźenjach a běše w lěće 1847 sobuzałožer Maćicy Serbskeje.
Jan Cyž: Smoler, Korla Jan. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn: Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow.
Wulka rěčnička je podnurjena rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 10 hač 100 cm.
Kćenja su njenahladne a sedźa w łopjenowych rozporach.
Rosće w měrnych wodźiznach, zwjetša na łuhowych pódach.
Lenger je město w južnym Kazachstanje, kotrež słuša k Juhokazachskemu wobwodej.
Leži pod Ugomskimi horinami něhdźe 30 kilometrow juhowuchodnje Šymkenta a ma 24 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w 19. lětstotku załožiło jako wjes Lenger-saj a ma wot lěta 1945 měšćanske prawa.
Staicele je městačko na sewjeru Letiskeje, w Alojskim wobwodźe.
Leži něhdźe 130 kilometrow sewjerowuchodnje Rigi.
Sydlišćo załoži so w lěće 1897 při 1887 twarjenym mosće přez rěku Salaca a dósta w lěće 1992 měšćanske prawa.
Protyka za lěto 1931 01. januara: Oficielne rozpušćenje gmejny Bukojna za brunicowu jamu Werminghoff.
Wobydlerjo běchu so zwjetša hižo wot 1926 přesydlili do susodnych wsow.
30. awgusta: Na Łazowskim torhošću poswjeći so pomnik Handrija Zejlerja z ryzy serbskim napisom.
Jethro Tull je jendźelska rockowa hudźbna skupina.
Lars Rohwer je sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje Unije Němskeje a wot lěta 1998 zapósłanc sakskeho krajneho sejma.
Dźensa je wón młodźinskopolitiski rěčnik frakcije CDU w sejmje.
Rohwer bu 2009 jako direktny kandidat swojeje strony we wólbnym wokrjesu 46 z 35,9 % hłosow woleny.
Na wuchodźe mjezuje z połkupu Kamčatka, na juhowuchodźe z Kurilemi, na juhozapadźe z japanskej kupu Hokkaido, na zapadźe ze Sachalinom a na sewjeru z ruskej twjerdźu.
Přestrjeń Ochotskeho morja je někak 1,5 miliona kwadratnych kilometrow a maksimalna hłubokosć je 3521 metrow.
Najwažniši přitok Ochotskeho morja je rěka Amur.
Zwjazkowa dróha 169 je zwjazkowa dróha w Němskej, kotraž so wjedźe wot Neuensalza w Sakskej do Choćebuza w Braniborskej.
Wone bu w lěće 1907 załožene jako Čěsko-serbske towarstwo Adolf Černý.
Jeje sydło nadeńdźe so w twarjenju něhdyšeho Serbskeho seminara na Praskej Małej stronje.
Tuchwilny předsyda je Lukáš Novosad.
Serbski seminar, stronki Towarstwa přećelow Serbow Oficialne stronki Leoš Šatava: Towarstwo přećelow Łužicy – stolětny móst mjez ludomaj.
Sprjewinodołski jězor je nastawacy kumštny jězor we Łužiskej jězorinje mjez Wojerecami a Grodkom na teritorijomaj gmejnow Sprjewiny Doł a Halštrowska Hola.
Jězor nastawa w něhdyšej brunicowej jamje Sprjewiny Doł.
Pławny kanal budźe w přichodźe zwjazować Sprjewinodołski jězor ze Zabrodskim jězorom.
Lobendava je wjes a gmejna w Šluknovskim wuběžku na samym sewjeru Čěskeje.
Najsewjerniša gmejna Čěskeje republiki leži we Łužiskich horinach a mjezuje na sewjeru a zapadźe ze sakskimi gmejnami Załom, Wołbramecy a Neustadt w Sakskej.
Gmejna wobsteji z wjesneju dźělow Lobendava a Severní, najsewjernišeje čěskeje wjeski.
Lobendava nasta prawdźepodobnje w 12. abo 13. lětstotku, naspomni so pak hakle w lěće 1449 k prěnjemu razej.
Přez wjes wjedźeše Čěska šćežka, wikowanski puć mjez Čechami a Hornjej Łužicu.
Pólny hórkowc docpěwa wysokosć wot 5 hač do 30 cm.
Rostlina je ze spódku rozhałuzowana.
Łopjena su łopatkojte.
Króna je wioletna, rědko běła, w póžěrku brodata a ma jenož štyri kónčki.
Rosće na silikatowych suchich trawnikach a na pućnych mjezach.
Rostlina je w Skandinawiskej, srjedźoeuropskich srěnich horinach, we wuchodnych Alpach, w Pyrenejach a Abruzzach rozšěrjena.
Nalětni jabrik je jednolětna rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 10 hač 80 cm.
We wodźe ma podnurjene stołpiki a nakónčne rozety, mjeztym zo krajna forma je jenož małke centimetry wysoka a njese jara małke łopjena.
Stołpik je nitkojty a ćeńki.
Kćenja su móličke a steja we łopjenowych rozporach.
Muske kćenja maja jedne próškowe łopješko a žónske kćenja maja jedyn płódnik.
Rosće na jězorowych brjohach, hatach, w hrjebjach, a w nachwilnje wusušenych łužičkach na lěsnych pućach.
Junij je šesty měsac lěta w gregorianiskej protyce.
Wón ma mjeno po łaćonskim słowje Juno, mandźelska Jupitera, kralowna romskich bohow a bohowka mandźelstwa.
Junij je lětni měsac w sewjernej hemisferje a zymski měsac w južnej hemisferje.
Codiakalnej znamjeni w juniju stej Dwójniki a Rak.
Jako titularny narod woznamjenja so narodnosć, kotraž dawa jednomu statej, krajej abo nišej zarjadniskej jednotce swoje mjeno.
Zwjetša wučini tutón narod tež wjetšinu wobydlerstwa w datym staće.
Přikłady za titularne narody su Němcy w Němskej, Češa w Čěskej abo Słowacy w Słowakskej.
Wjetšina statow zwonka Europy nima titularny narod, kaž na přikład Zjednoćene staty Ameriki abo Južna Afrika.
Tež w Europje su staty, kotrež njejsu po tutym principje pomjenowane, kaž Zjednoćene kralestwo, Belgiska abo Šwicarska.
Nimo toho je wjele etniskich skupin, kotrež nihdźe z titularnym narodom njejsu, kaž Serbja a Kašubojo, ale tež Kurdojo jako najskerje najwjetša etniska skupina bjez swójskeho stata.
We wjele republikach Ruskeje federacija je titularny narod sam jenož etniska mjeńšina, kaž na přikład w Mordwinskej.
Husmanecy su wjes w Hornjej Łužicy.
Wjes je wot 1999 najzapadniši měšćanski dźěl Rózborka w sakskim wokrjesu Zhorjelc.
Přez wjes wjedźe železniska čara Berlin-Zhorjelc a ćeče Běły Šepc.
Husmanecy su prawdźepodobnje němske sydlišćo a naspomnichu so prěni raz w lěće 1388 jako Osansdorf.
Hač do lěta 1999 běchu samostatna gmejna.
Budar je serbske swójbne mjeno slědowacych wosobow: Ben Budar, spisowaćel a přełožowar Beno Budar, basnik a přełožowar Hańža Budarjowa, ludowa basnjerka Jan Budar, předsyda załožboweje rady Jan Michał Budar, ryćerkubler w Hornjej Hórce, adwokat a dobroćel Serbow Ludmila Budarjowa, slawistka, pedagogowka a předsydka Serbskeho šulskeho towarstwa z.t.
Alois Jirásek bě čěski spisowaćel historiskich romanow, basnik, dramatikar, publicist a politikar.
Su to romany: "Mjez zmohami", "Přećiwo wšěm", "Bratrowstwo", "Husitski kral", "W cuzych słužbach", "Ćěmno", "Psohlavci", "F. L. Věk". - Z powědančkow je najznaćiša "Filosofska historija" ze studentskich stawiznow města Litomyšle lět 1848.
Jara so lubja jeho hry z wjesneho žiwjenja: Wojnarka a Lucerna a Nan.
Za dźěći zhotowi rjanu knižku "Stare powěsće čěske".
Noworžew je městačko w Ruskej federaciji.
Oğuz je město na sewjeru Azerbajdźana, blisko ruskej hranicy.
Leži něhdźe 270 kilometrow sewjerozapadnje Bakuwa.
Andrej Babiš je čěski předewzaćel a politikar słowakskeho pochada.
Po časopisu Týden je Babiš ze 4 do 5 miliardami eurow druhi najbohatši wobydler Čěskeje a załožer holdingoweje towaršnosće Agrofert.
Z politiskej protestowej stronu ANO 2011 zastupi wón do politiki a sta so w lěće 2014 z finančnym ministrom w kabineće premiera Bohuslava Sobotki.
Po wotwołanju Babiša dla tukanja na dawkowe wobšudstwo a wobwliwowanje medijow doby ANO parlamentowe wólby w oktobrje 2017 jasnje.
Po dołhich koaliciskich jednanjach dósta druhi kabinet Babiša dnja 12. julija 2018 dowěru parlamenta.
Miliardarej so porokuje, zo je za swoju firmu Agrofert w lěće 2007 njewoprawnjenje dóstał subwencije Europskeje unije we wysokosći wjacorych milionow eurow.
W nalěću 2019 žadachu sej prawidłowne demonstracije w Praze Babišowy wotstup.
Lesny sydrik trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 15 hač 30 cm.
Stołpik je postupowacy.
Wone docpěwaja dołhosć wot 0,5 hač 2 cm Kćěje wot junija hač septembra.
Běłe hač zelenojte kćenja docpěwaja wulkosć wot něhdźe 3 mm a steja w čumpatych pozdatnych wokołkach.
Króna njese štyri wótre, płonje rozšěrjene kónčki a docpěwa šěrokosć wot 3 mm.
Płody njesu kótwički.
Rosće w na mochu bohatych jehlinowych lěsach a lěsach .
Preferuje čerstwe hač włóžne, po prawym měrje kisałe hač kisałe, po prawym měrje wutkate pódy w regionach z wysokej włóžnosću powětra na chłódkojty stejnišćach.
Druhe serbske mjeno je žabjaca hwěžka.
Leži při rěce Dnjepr něhdźe 450 kilometrow juhowuchodnje Kijewa.
Je wuznamny přistaw při Čornym morju.
Katowice su město w Pólskej, kotrež leži w šleskim wojewódstwje w južnym dźělu kraja.
Jeho němske mjeno je Kattowitz.
Město je wažny industrijny centrum šleskeho regiona.
Onjega je městačko w Ruskej federaciji.
Leži w sewjeru europskeje Ruskeje při prawym boku rěki Onjegi njedaloko wot pobrjoha Běłeho morja.
Orhei je město w srjedźnej Moldawskej.
Je zarjadniske sydło Orheiskeho rajona.
Leži při brjoze rěki Reut něhdźe 40 kilometrow sewjernje Kišinjowa.
Sydlišćo je so w lěće 1470 prěni raz naspomniło.
December je dwanaty a posledni měsac lěta w Gregorianiskej protyce.
W lěće 153 do Krystusa wšak so spočatk lěta wo dwaj měsacaj doprědka sćahny, tak zo poćah mjez mjenom a ličenjom wotpadny.
Padnje-li 29., 30. abo 31. december na póndźelu, da přiliča so dny wot póndźele prěnjemu protykowemu tydźenju přichodneho lěta.
Praha je stolica a samostatny wobwod Čěskeje.
Leži při rěce Wołtawa a je z nimale 1,3 milionami wobydlerjow na 496 km² po wobydlerjach najwjetše město a kulturelne kaž tež ekonomiske srjedźišćo kraja.
W lěće 2000 bě Praha jedna z dźewjeć kulturnych stolicow Europy.
Wokolina města je ze starodawna husće zasydlena.
Wot 6. lětstotka su Słowjenjo w tamnišich kónčinach žiwi.
Wokoło 1230 stawaše so Praha z rezidencnym městom kralestwa Čechi a w 14. lětstotku jako rezidencne město Swjateho romskeho mócnarstwa ze kulturnym srjedźišćom srjedźneje Europy.
W Praze załoži so w lěće 1348 prěnja uniwersita srjedźneje a wuchodneje Europy.
Přez lětstotki běše Praha multikulturne město, w kotrymž zetkachu so čěske, němske, židowske a dalše kultury.
Tak mjenowane „Złote město" je hač do dźensnišeho harmoniskeho, předewšěm barokoweho a gotiskeho raza.
Tež za Serbow bě Praha jako stejnišćo Serbskeho seminara, kubłanišćo serbskich katolskich duchownych a skutkowanišćo towarstwa Serbowka, uniwersitne město a wot lěta 1918 jako stolica susodneje Čěskosłowakskeje resp.
Čěskeje wažny kulturny a politiski centrum.
Leži při rěce Inhul něhdźe 250 kilometrow juhowuchodnje Mykolajiwa.
Ma něhdźe 231 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1754 załožiło a ma wot lěta 1775 měšćanske prawa.
27. julija abo 27. pražnika je 208. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 157 dnjow hač do kónca lěta.
Leži 665 kilometrow sewjernje Syktywkara w předkraju polarneho Urala.
K městu słuša teritorij wot něhdźe 30.100 kwadratnych kilometrow, štož wotpowěduje wulkosći cyłeje Braniborskeje.
Sydlišćo je so w lěće 1942 załožiło jako baza k wotkrywanju wulkich wuhlowych łožišćow a ma wot lěta 1954 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 60 kilometrow zapadnje Moskwy.
Sydlišćo je so w 15. lětstotku załožiło a ma wot lěta 2004 měšćanske prawa.
Ma 11.000 wobydlerjow na přestrjeni wot 297 km² a je tuž kaž po wobydlerstwje tak po wulkosći štwórta najwjetša kupa Chorwatskeje a cyłeho Jadrana.
Hłowne sydlišćo na kupje je Hvar.
Susodnej kupje stej Brač na sewjeru a Korčula na juhu.
Wobsteja přewozne zwiski z Bračom, Korčulu, Splitom a Drvenikom.
Na kupje nadeńdu so měsće Hvar a Stari Grad kaž tež gmejnje Jelsa a Sućuraj.
Turkmenistan je nutřkokrajny pusćinowy stat w srjedźnej Aziji, kotryž bě hač do lěta 1991 z dźělom Sowjetskeho zwjazka.
Hłowne a najwjetše město je Ašgabat.
Susodne kraje su Afghanistan na juhowuchodźe, Iran na juhu, Kazachstan na sewjerozapadźe a Uzbekistan na sewjerowuchodźe.
Na zapadźe twori pobrjóh Kaspiskeho morja přirodnu hranicu.
Wjetšinu stata twori pusćina Karakum.
Z rěki Amudarje wotbočuje Karakumski kanal, kotryž ju z hłownym městom wjaza.
Za hospodarstwo kraja je wosebje wudobywanje zemskeho płuna wažne.
Jako Türkmenbaşy steješe hač do swojeje smjerće w lěće 2006 na čole Turkmenistana.
Wot toho časa je Gurbanguly Berdymuhamedow ze statnym prezidentom.
Jenička hamtska rěč Turkmenistana je turkmenšćina, uzbekšćinje a kazachšćinje podobna turkska rěč.
Hinak hač w susodnych republikach nima rušćina žanoho oficielneho statusa.
Marja Kubašec bě spisowaćelka a prěnja serbska wučerka.
Marja Kubašec narodźi so jako dźowka žiwnosćerja-bura Mikławša Kubaša a jeho mandźelskeje Madleny, rodź.
Kralec w Chasowje a měješe dwě młódšej sotře a jednoho bratra.
Po Radworskej ludowej šuli wopyta wot 1902 do 1909 gymnazij w Erfurće.
W lěće 1949 bu wona zaso jako wučerka w Budyšinje přistajena a dźěłaše wot lěta 1952 jako docentka za serbsku a němsku literaturu při Serbskim wučerskim wustawje w Radworju resp. w Małym Wjelkowje.
Wot 1956 běše wona jako wuměnkarka a spisowaćelka w Chasowje žiwa.
Pod wliwom Arnošta Muki a Oty Wićaza započa so po Prěnjej swětowej wójnje za serbske narodne hibanje angažować.
W tutym času redigowaše dźěćacy časopis Raj, wot 1920 do 1922 nowinsku přiłohu Serbski student a přinošowaše k prěnim serbskim čitankam wyšeho schodźenka.
Zdobom nastachu w 1920tych lětach prěnje swójske literarne dźěła, kaž nowela Wusadny abo dźiwadłowa hra Chodojta (prapremjera na 50.
Schadźowance 1925 w Chrósćicach).
Za čas skutkowanja na němskimaj šulomaj w Połčnicy a Wulkich Rědorjecach nastachu tež někotre němske hry.
Jako wučerka bě Marja Kubašec za čas nacionalsocializma čłonka NSDAP.
Po Druhej swětowej wójnje přistupi Marja Kubašec 1947 Kołu serbskich spisowaćelow a 1954 Zwjazkej spisowaćelow NDR.
Nawjazujo kubłanju młodych Serbow a wozrodźenju serbskeje literatury běše wona 1964 při załoženju Serbskeho pioněrskeho dźiwadła wobdźělena, z kotrehož wuńdźe po politiskim přewróće 1990 Serbske dźěćace dźiwadło při Budyskim Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle.
Wosebje z jeje biografijomaj wo woporomaj nacionalsocializma Mari Grólmusec a Alojsu Andrickim, ale tež z historiskej trilogiju wo serbskim kutowym wučerju 18. lětstotka Bosćiju Serbinje namaka Kubašec wulki wothłós.
Nimo toho přełoži wona mnoho hrow z čěšćiny a pozdźišo tež z rušćiny.
W lěće 1962 bu Marja Kubašec z Mytom Ćišinskeho, 1966 z Literarnym mytom Domowiny a 1975 z Medalju Johannesa R. Bechera wuznamjenjena.
Smoler, Budyšin 1925.
Hra w třoch jednanjach.
Smoler, Budyšin 1926.
Basnik młodźiny a přichoda 1856-1909.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1949.
Wubrana zběrka powědančkow.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1959.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1960.
Ptače worakawstwa a druhe powědančka.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1961 Bosćij Serbin.
Trilogija, Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1963, 1964 a 1965.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1967.
Lěto wulkich wohenjow.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1978.
Trudla Malinkowa: A znowa maš so rozsudźić.
Žiwjenski wobraz Marje Kubašec.
Dietrich Scholze-Šołta : „Kubašec, Marja".
1. apryla abo 1. jutrownika je 91. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 274 dnjow hač do kónca lěta.
1605: Allesandro de Medici wuzwoli so za noweho romsko-katolskeho bamža Lea XI., zemrě pak hižo 26 dnjow po tym.
25. apryla abo 25. jutrownika je 115. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 250 dnjow hač do kónca lěta.
1952: Załoženje němskeho zwjazkoweho kraja Badensko-Württembergska z dotalnych krajow Badenska, Württembergsko-Badenska a Württembergsko-Hohenzollernska.
Sykora je serbske swójbne mjeno slědowacych wosobow: Arnošt Sykora, šewc a towarstwowy prócowar w Malešecach Herman Sykora, bur a załožer Łužiskeho burskeho zwjazka Jan Awgust Sykora, farar, spisowaćel a ludowědnik Mjeno pochadźa wot ptačka sykorka.
Połpica je wjes ze 185 wobydlerjemi we wuchodźe sakskeho wokrjesa Budyšin.
Wjes słuša ke gmejnje Malešecy a leži 140 m nad mórskej hładźinu při Sprjewi.
Połpica leži w Hornjej Łužicy a serbskim sydlenskim rumje.
Susodne wjeski su Cympl a Turjo zady wulkich lěsow w sewjerowuchodźe, Dubo we wuchodźe, Lemišow w juhu, Lichań a Kobjelń w juhozapadźe a Nowa Wjes w sewjerozapadźe.
W 1920tych lětach bu Sprjewja před a za Połpicu zrunana, zo by woda spěšnišo wotběžała.
Wot lěta 2017 so někotre stare promjenja zaso wožiwichu.
Runočasnje natwarichu w Połpicy škitnu sćěnu při rěce, zo by so wjeska přiwšěm před wulkej wodu škitała.
Wjes naspomni so prěni raz w lěće 1374 jako Halbindorf.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 243 wobydlerjow, mjez nimi 238 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot hišće 71,3 %.
W lěće 1966 měješe ewangelski časopis Pomhaj Bóh w Połpicy hišće 17 abonentow.Dźensa je podźěl serbsce rěčacych wobydlerjow snadny, byrnjež so serbšćina tu w šuli hač do 1990tych lět wuwučowała.
Ewangelscy Połpičenjo přisłušeja Klukšanskej wosadźe.
Na kěrchowje w Połpicy natwarichu započatk 1950tych lět kěrchowsku kapałku.
Po ludličenju w lěće 2011 bydleštaj we wsy 202 wobydlerjej w přerěznej starobje wot 52,2 lět.
[324 wobydlerjow, z nich 155 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 10 z pasiwnymi, 66 serbskich dźěći a młodostnych, 93 bjez znajomosćow] → wšě wjeski Z wosadow.
Sludjanka je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1899 załožiło a ma wot lěta 1936 měšćanske prawa.
18.25-66.5 Koordinaty: 18° S, 67° Z Puerto Rico je oficielnje swobodny stat we wuchodnej Karibice, blisko zwjazany ze Zjednoćenymi statami, ale w praksy je jich awtonomny teritorij.
Geografisce słuša Puerto Rico k Sewjernej Americe.
Wot decembra 2019 je wona statna sekretarka w sakskim Statnym ministerstwje za socialne a towaršnu zhromadnosć.
Wědomostne rozdźělenje roda swětlik je hišće diskutowane.
Wšědny swětlik je jednolětna zelišćowa rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 2 hač 45 cm.
Čas kćěwa je wot meje hač oktobra.
Kćenja su běłe, často fijałkojće žiłkowe a maja na delnich kćenjowych łopjenach žołty blečk.
Jako stejnišćo čerstwe łuki a pasenski trawnik hač do wysokostnych połoženjow wot 2300 m NN preferuje.
Rozšěrjenske ćežišćo je w srjedźnej, zapadnej a južnej Europje.
W Awstriskej je tuta družina často we wšěch zwjazkowych krajach nadeńć.
Wšědny swětlik bu w ludowej medicinje za lěkowanje wóčnych chorosćow nałožowany.
W 14. lětstotku wěnowa Arnoldus Villanovanus swětlikej cyłu knihu.
Villanovanus bě samo wot toho přeswědčeny, zo by tuta rostlina slepym zamóžnosć widźenja wróćo dać móhła.
Předewšěm při zahorjenjach wokoło wočow, kaž tež při wóčnych bolenjach a regionalnje při žołdkowych bolenjach bu swětlik wužiwany.
Krasnokamsk je město w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži při rěce Kama w zapadnym předkraju Uralskich horin w Permskim regionje něhdźe 30 kilometrow zapadnje Perma.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1840 wot ruskich sydlerjow pod mjenom Prišib załožiło a ma wot lěta 1967 měšćanske prawa.
Howannes Tumanjan bě wuznamny armenski basnik a spisowaćel.
Luchow je hornjołužiska wjeska, kotraž słuša wot lěta 2003 k Lubijej.
Leži tři kilometry sewjernje stareho města a 293 m nad mórskej hładźinu při železniskej čarje Drježdźany–Zhorjelc.
Prěnje naspomnjenje jako Luchowe pochadźa z lěta 1306.
Po statistice Arnošta Muki měješe Luchow w lěće 1884 105 wobydlerjow, mjez nimi 75 Serbow a 30 Němcow.
Ewangelscy Luchowčenjo přisłušeja wot 16. lětstotka Ketličanskej wosadźe.
Jan Krawc – serbski wučer a domiznowědnik; rodźeny w Luchowje Richard Zahrodnik – serbski wučer a ludowy spisowaćel; rodźeny w Luchowje Jurij Kral: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
Njechań je hornjołužiska wjeska, kotraž słuša wot lěta 1994 k Lubijej.
Leži tři kilometry sewjerozapadnje stareho města a 288 m nad mórskej hładźinu při zwjazkowej dróze 6.
Wjes nadeńdźe so při žórlicy Kotołki juhozapadnje 320 m wysokeje Wowčeje hory we wuchodnym dźělu Hornjołužiskich honow.
Přez wjes wjedźe Budysko-Lubijska šoseja, sewjernje běži železniska čara Drježdźany–Zhorjelc a na wuchodźe wutwarjena B 178.
Susodne sydlišća su Młynčki při železnicy na sewjeru Njechanja, Luchow za B 178 na sewjerowuchodźe, město Lubij na juhowuchodźe, Dažin na juhozapadźe a Njeznarowy na sewjerozapadźe.
Kulowc Njechań naspomni so prěni raz pisomnje w lěće 1306 jako Neechan, hdyž bu wot Braniborskich markhrabjow stajeny pod sudnisku móc Lubija.
Najebać bliskosće k Lubijej kupi pozdźišo Budyska měšćanska rada wjes a měješe ju tež we 18. lětstotku hišće w swojim wobsydstwje.
Hač do lěta 1939 běše Njechań samostatna wjesna gmejna a bu potom zagmejnowany do susodnych Njeznarow.
Wot 1. januara 1994 słušatej wobě wsy k městu Lubijej.
Po statistice Arnošta Muki měješe Njechań w lěće 1884 93 wobydlerjow, mjez nimi 83 Serbow a 10 Němcow.
Wjeska ležeše tehdy při juhowuchodnej kromje serbskeho rěčneho teritorija.
Rěčna změna k němčinje sta so w Njechanju w prěnjej połojcy 20. lětstotka a bu po Druhej swětowej wójnje hižo wotzamknjena, tak zo so we wjesce dźensa hižo njeserbuje.
Ewangelscy Njechanjenjo přisłušeja ze starodawna Ketličanskej wosadźe.
Jan Bohuwěr Mučink – serbski spisowaćel, wučer a domiznowědnik; rodźeny w Njechanju Jurij Kral: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
Sagowa palma je ród ze swójby palmowych rostlinow.
1010 Marlene je asteroid, kotryž ma přeměr 45 kilometrow a kotryž wotkry němski astronom Karl Wilhelm Reinmuth dnja 12. nowembra 1923.
Rutownik je ród ze swójby Nitrariaceae.
Ojmjakon je wjes w aziskim dźělu Ruskeje federacije w Jakutskej.
Leži něhdźe 700 kilometrow sewjerowuchodnje Jakutska a ma něhdźe 400 wobydlerjow.
Wjes płaći jako jedne z najzymnišich na swěće, najniša dotal znata temperatura bě −71 °C a −77.8 °C.
312–979 N.A. Stepanova.
Zwónčki su ród ze swójby zwónčkatych.
Družiny su jednolětne a dwulětne rostliny.
Forma a wulkosć łopjenow jara wariěruje, při čimž łopjena steja na zrunanych stołpikach.
Rostliny su w měrnych conach sewjerneje hemisfery rozšěrjene.
Groznyj je město w južnym dźělu Ruskeje federacije a stolica kaž tež najwjetše město Čečenskeje republiki.
Ma něhdźe 200 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1818 załožiło a ma wot lěta 1869 měšćanske prawa.
W dwěmaj Čečenskimaj wójnomaj 1990tych a 2000tych lět bu ćežko wobškodźene.
Wowča dornica je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 10 hač 60 cm.
Rostlina twori huste kupy.
Stwjelco je zwjetša štyrihranite.
Stołpik ma zwjetša jenož 1-2 kolence.
Łopjenowe kóžki su jara krótke.
Z krytymi łopjenami, kotrež často njesu worštu z wóska, rostlina je derje na suchotu přeměrjena.
Pakić docpěwa dołhosć wot 5 hač 12 cm a je małko rozhałuzowana ze zrunanymi hałuzami.
Krywne pluwizny su zwjetša kochtate.
Rosće na suchich łukach, pastwach, skalnych škałobach, w swětłych lěsach.
Łuki z wjele wowčeje dornicy so jenož jako wowču pastwu hodźa.
Leži w samym sewjerowuchodźe europskeho dźěla Ruskeje w republice Komi něhdźe 1100 kilometrow wot Syktywkara a 2300 kilometrow wot Moskwy.
Płaći jako zastupnik jara konserwatiwnych kołow w romsko-katolskej cyrkwi a bě přećiwnik cyrkwinskich a politiskich reformow.
Měrćin je serbske muske předmjeno kaž tež swójbne mjeno, kotrež pochadźa wot łaćonskeho mjena Martinus, wotwodźeneho wot romskeho wójnskeho boha Mars.
Swjedźeń swjateho Měrćina je dnja 11. nowembra.
Serbska wotwodźenka je swójbne mjeno Měrćink.
Wurostki su zrunane a njesu brune seršće.
Płody su seršćate łušćiny, kotrež docpěja dołhosć wot hač do 10 cm.
Rostlina rosće w suchich lěsach w južnym wuchodźe Zjednoćenych statach Ameriki.
Donnerhak, Budyšin Pjedličkate mydleško.
Dobbertin je gmejna w Němskej.
30. junija 2006 bydleše w gmejnje 1313 wobydlerjow.
10. apryla abo 10. jutrownika je 100. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 265 dnjow hač do kónca lěta.
2010: Při spadnjenju lětadła blisko Smolenska wumrě 96 ludźi, mjez druhim pólski statny prezident Lech Kaczyński a dalši zastupjerjo pólskeje elity.
Pětr Dučman bě lěkar a serbski narodny prócowar.
Pětr Dučman, bratr Handrija Dučmana, narodźi so 1839 jako syn bura w Bozankecach.
W lěće 1858 wón seminar wopušći a započinaše po tym, zo 1860 maturitne pruwowanje wobsteješe, studij mediciny w Praze.
Zakónčiwši swój studij 1865 z promociju, bu Dučman asistent při powšitkownej chorowni w Praze.
1866 přewodźeše wón sakske wójsko jako ciwilny lěkar do Rakuskeje a bu wot 1867 lěkar w Budyšinje.
Při tym běše wot 1873 druhi a wot 1885 prěni lěkar při Budyskej měšćanskej chorowni.
Wón zemrě 6. februara 1907 w Budyšinje a bu 9. februara na Mikławšku pochowany.
W Praze zdoby Michał Hórnik, tehdyši nawoda Serbowki, Pětra Dučmana za skutkowanje w towarstwje.
Mjez druhim na iniciatiwu Dučmana so prěnje serbske dźiwadłowe předstajenje předstaji.
Za to přełoži z Janom Ćěslu čěsku wjeselohru Rohowin Štyrirohač Václava Klimenta Klicpery z lěta 1821.
Dučman sam přednjese do předstajenja swjedźenski prolog, w kotrymž so programej a zaměrej serbskeho dźiwadła wěnowaše.
Prolog bu 1862 we Łužičanje (čo.
Nimo toho dopisowaše wón do tež do Časopisa Maćicy Serbskeje, do Katolskeho Posoła a Łužicy.
Při tym wužiwaše často pseudonym Lipinski.
W Carskojim Sele, lětnej rezidency ruskeho kejžora, běštaj tež Serbaj w delegaciji, kotrejž kejžor Aleksander II. awdiencu skićeše.
W Moskwje wopytachu wobdźělnicy zjězda potom Wšorusku etnografisku wustajeńcu.
Wón wuznamjenješe so tam za swoje wědomostne fotografije kóžnych chorosćow.
Wot 1862 běše wón sobustaw Budyskeje Bjesady a 1867 tež Towarstwa swj.
Handrij Dučman: Nekrolog LVI.
Lětnik 62, čo.
Po diplomowanju na Filozofiskej fakulće w Skopju dźěłaše jako nowinar w NIP Nova Makedonija.
Manevski je tež w Serbach znaty.
Wón bě makedonski partner Ludoweho nakładnistwa Domowina při wudawanju dweju antologijow – antologije makedonskich powědančkow w serbskej rěči a antologije serbskich powědančkow w makedonšćinje.
Wolgadeutsche Republik) wobsteješe wot 19. oktobra 1918 hač 28. awgusta 1941.
Čast' I. Avtonomnaja Oblast' 1918-1924.
Saratov 1992 German A. Nemeckaja Avtonomija na Volge.
Bjelozersk je městačko w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 862 jako město Bjeloozero a słuša tuž k najstaršim městam Ruskeje.
12. awgusta abo 12. žnjenca je 224. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 141 dnjow hač do kónca lěta.
Ze sto tysac wobydlerjemi je Celowc najwjetše korutanske město a šeste najwjetše w cyłej Awstriskej.
Město leži wosrjedź Celowskeho korta a ma přestrjeń wot 120 km².
Celowc je so 1192 abo 1199 k prěnjemu razej pisomnje naspomnił a běše hač do darjenja města přez kejžora Maksimiliana I. korutanskim krajnym stawam małe městačko bjez wulkeho wuznama.
Po darjenju sta so město z korutanskej stolicu a kulturnym centrumom.
Dźensa je Celowc sydło korutanskeho krajneho knježerstwa, romsko-katolskeje diecezy Gurk, uniwersity Alpow a Adrije, mjezynarodneho lětanišća a wjele institucijow korutanskich Słowjencow kaž na přikład jich gymnazija a młodźinskeho domu.
Dla swojeho stareho města, wjele kulturnych poskitkow a bliskosće k jězorej ma město tež turistiski wuznam.
Sebastian Krumbiegel je němski spěwar a hudźbnik, kiž je hłownje jako spěwar skupiny Die Prinzen znaty, ale tež jako solowy hudźbnik aktiwny.
Wot 1987 do 1991 studowaše při Lipšćanskej hudźbnej wysokej šuli bijadło a spěw.
Za čas studija załoži z komilitonami skupinu Die Herzbuben, z kotrejež nastachu 1991 Die Prinzen, jedna z najwuspěšnišich němskich skupin 1990tych lět.
Nimo hudźby je tež politisce aktiwny, hdźež wustupuje hłownje přećiwo rasizmej.
Skalny ćernjowc je jednolětna rostlina abo trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 10 hač 25 cm.
Stołpik njeje wodrjewjeny.
Kćenja steja po dwěmaj hač po dźesaćoch a docpěja wulkosć wot 1 hač 1,5 cm.
Keluškowe łopješka su po kćěwje wróćo zhibnjene.
Běłe krónowe łopješka steja zrunanje a docpěja dołhosć wot 5 mm.
Swětłočerwjeny kompleksny póčkaty płód wobsteji z 2-6 płodźikow.
Wone su jědźne, ale maja kisały a hłuchi słód.
Nimo toho so wot dźiwiny rozšěrjuja.
Rosće w jehlinowych a lisćowych měšanych lěsach, wosebje w horinach.
Prjedy bu wón tež do swójby Liliaceae zarjadowany.
Rodaj Sprekelia a Hippeastrum stej blisko přiwuznej, runje tak kaž tute buchu prjedy rodej Amaryllis přirjadowane.
W: Herbertia, 1999, 54, S. 228-231 najprjedy wopisana.
Wustupuje jenož w južnym Mexiko.
Přiwuznosć Sprekelia z Hippeastrum je tak bliska, zo hdys a hdys křižowanki su móžne.
Snadnokwětna rězna je jednodomna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 5 hač do 10 cm.
Stołpik je tupje třihranity.
Kłosa wobsahuja na spódku muske kćenja a horjeka žónske kćenja.
3 hač 5 płodowych hadźicow je wotstejace abo wočinjene, žołtojte, dołho pyskate a docpěwa dołhosć wot 7 mm.
Rosće we wysokich tymjenjach.
Rostlina je w sewjernej Europje a w horinach zapadneje, srjedźneje a juhowuchodneje Europy rozšěrjena.
Gawdina je ród ze swójby słódkich trawow.
Mjedyń je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1386 załožiło a ma wot lěta 1776 měšćanske prawa.
Wochožanska jama je brunicowa jama firmy LEAG we Łužiskim brunicowym rewěrje na sewjeru Hornjeje Łužicy.
Nadeńdźe so juhowuchodnje Běłeje Wody w serbskim sydlenskim rumje mjez Wochozami na juhu a Slepom na sewjeru.
Wot brunicoweje jamy bjezposrědnje potrjechene su teritorije gmejnow Běła Woda, Trjebin a Hamor w Mužakowskej holi.
Zapadnu hranicu jamy twori Sprjewja.
Z jamy wudobywaja lětnje někak 18 milionow tonow brunicy za Hamorsku milinarnju.
Přihotowanske dźěła kaž wotwódnjenje zahajichu so w lěće 1960.
1968 započinachu z bagrowanjom a hižo dwě lěće do toho bu wjeska Miłoraz zdźěla přesydlena.
1979 bu wosadna wjes Čelno wotbagrowana.
W planowanym wudobywanskim pasmje běchu serbske wjeski Miłoraz, Rowno a Mułkecy wohrožene wot wotbagrowanja.
Hižo zhubił je so tak mjenowany Bělkowski pralěs.
W měrcu 2017 rozsudźi LEAG, nowy mějićel łužiskich jamow, zo so jama wjace njerozšěrja hač do Rownoho a Mułkec.
Leži na juhu pusćiny Kyzylkum něhdźe 85 kilometrow sewjerozapadnje Buchary.
Amudarja je rěka w zapadnym dźělu srjedźneje Azije, kotraž běži z Pamira přez Turansku nižinu na směr Aralskeho jězora, kotryž wona pak wjace njedocpěwa.
Jeje přitočnišćo wobjimuje 465.000 km².
Rěka nastawa na juhu Tadźikistana při afghaniskej hranicy ze žórlicow Pandź a Wachš, kotrejž pochadźatej wobě z tadźikiskeho Pamira.
Běži potom hłownje do zapadneho a sewjerozapadneho směra a twori pola města Termiz statnu hranicu mjez Uzbekistanom a Afghanistanom.
W Termizu wjedźe „móst přećelstwa" přez rěku.
Južnje města Atamyrat wotbočuje 1445 kilometrow dołhi Karakumski kanal do zapadneho směra.
Wón słuži zastaranja turkmenskich městow a polow z wodu, je pak runje tak zamołwity za dźensniše wusušenje Amudarje daloko před něhdyšim wuliwom do Aralskeho jězora.
Na dalšim běhu předstaji rěka přirodnu hranicu mjez pusćinomaj Karakum na lěwym a Kyzylkum na prawym boku.
Leži při lěwym brjoze rěki Reut něhdźe 130 kilometrow sewjerozapadnje Kišinjowa a něhdźe 10 kilometrow zapadnje wot města Florești.
Sydlišćo je so w lěće 1837 jako židowska wjes Starowka załožiło a ma wot lěta 1994 měšćanske prawa.
W lěće 1897 běchu nimale wšitcy wobydlerjo Židojo.
Židowska wosada je so přez holocaust dospołnje zničiła.
Wona ma 90 wobydlerjow.
W lětach wokoło 1850 wot serbskich wupućowanych załožene městno leži něhdźe 80 kilometrow wuchodnje Austina.
Něhdźe 550 serbskich Lutheranow ze sakskeje a pruskeje Łužicy so tule pod wjednistwom fararja Jana Kiliana srjedź 19. lětstotka zasydli.
Woni běchu prěnje sobustawy ewangelsko-lutherskeje cyrkwje w Texasu.
Poslednju serbsku konfirmaciju swjećeše farar Herman Kilian w lěće 1905.
Hačrunjež so w Serbinje dźensa hižo serbsce njerěči, zdźerža sej wobydlerjo dopomnjeće na jich prjedownikow a haja kontakty do stareje domizny.
Powědančko wo Józefje powěda jeho stawiznu a twori přechod wot stawiznow wótca Genezis k stawiznje Israelitow w Eksodusu, kotryž z Mójzesom započina.
Józef je był jedyn z dweju synow, kotrež Jakub je z Rachel měł.
Hdyž bě Józef sydomnaće lět, paseše wón so swojimi bratrami wowcy.Israel lubowaše Józefa bóle hač wšěch swojich synow, dokelž bě so jemu jako staremu narodźił.
Jako jeho bratřa widźachu, zo jeho nan bóle lubuje hač wšěch swojich druhich synow, hidźachu jeho a njezamóchu žane přećelne słowo z nim rěčeć.
Jónu měješe Józef són a wón powědaše jón swojim bratram.
Hlejće běchmy na polu a wjazamy snopy.
A tu mój snop stany a wosta stejo.
Tu prajichu jemu bratřa: Chceš ty snano samo nad nami kral być a nam knježić?
A woni hišće bóle hidźachu jeho sona a jeho rěčow dla.
Bratřa předadźa Józefa.
Sta so, zo złoži žona jeho knjeza wóčko na Józefa.
Wón pak so spjećowaše.
Knjez da Józefa wupřimać a do jastwa ćisnyć, hdźež přebywachu kralowi jeći.
Něšto časa po tym sta so, zo so pinčnik a pjekar egyptowskeho krala přećiwo swojemu knjezej egyptowskemu kralej přeńdźeštaj.
Farao rozhněwa so na wobeju komornikow, na wyšeho naliwarja a wyšeho pjekarja, a da jeju do jastwa ćisnyć, do domu nawody ćělneje straže, na městno, hdźež tež Józef jaty sedźeše.
Nětko měještaj wobaj samsnu nóc són.
Józef rjekny naliwarjej: Farao sadźi će do twojeho zastojnstwa.
Józef rjekny pjekarjej: Po třoch dnjach pozběhnje farao twoju hłowu.
Potom farao ma sonaj.
Józef wujasni sonaj a bě powyšeny.
Józef so zetka ze swojimi bratrami.
Józef swojich bratrow spózna, njespóznachu jeho woni.
Karlheinz Blaschke je němski archiwar a stawiznar, kiž płaći jako nestor sakskeho stawizniskeho slědźenja po Druhej swětowej wójnje.
W decembrje 1950 promowowaše jako šuler Rudolfa Kötzschka wo „Lipšćanskich uniwersitnych wsach" w 15. lětstotku.
Wot lěta 1969 bě Blaschke docent při teologiskim seminarje w Lipsku, dokelž njedósta dla swojich politiskich nahladow žane wučbne dowolenje za Karla Marxowu uniwersitu.
Wot 1992 do 1998 měješe profesuru za sakske krajne stawizny při Techniskej uniwersiće w Drježdźanach.
Wot 2000 do 2004 bě předsyda Hornjołužiskeje towaršnosće wědomosćow.
Za swoje zasłužby na polu sakskeho stawizniskeho slědźenja spožčichu jemu w lěće 1997 Saksku wustawowu medalju a 1999 Zwjazkowy zasłužbowy křiž I. rjadownje.
Smolnicowa lilija je ród ze swójby alowejowych rostlinow.
Hordlica je ród ze swójby nalikowych rostlinow.
Łopjena su jehłojte abo šupiznojte.
Jahodowe hable su mjasne a namódry běłe.
Rostlina je w Himalaji, Chinskej, Mongolskej a Japanskej rozšěrjena.
Njedawno so tuta družina wjace k rodej njeliči.
Kerčkata hłuchawa docpěje wysokosć wot 1,5 m.
Ma wulke korjentne boble.
Małke kćenja su róžojte hač wioletne a steja po něhdźe 40 na jednym přaslenku.
Rostlina je w juhowuchodnej Europje a srjedźnej Aziji rozšěrjena.
Alpska lilija je ród ze swójby lilijowych rostlinow.
Okrouhlice je wjes a gmejna w Čěskej.
Leži 405 m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe 1200 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1207.
Bjerwałd je wjes w sewjeru sakskeho wokrjesa Zhorjelc.
Słuša wot lěta 1998 ke gmejnje Hamor a leži 123 m nad mórskej hładźinu.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Berwalt je z lěta 1400.
Přez wobzamknjenja Wienskeho kongresa přidźěli so dotal k Sakskej słušacy sewjerny dźěl Hornjeje Łužicy z Bjerwałdom w lěće 1815 Pruskej.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 145 wobydlerjow, mjez nimi 138 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 38,5 %.
Šarja je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1906 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Wohenčk je rostlina ze swójby róžowych rostlinow.
Partizansk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w Sibirskej w Primorskim regionje něhdźe 100 kilometrow wuchodnje Wladiwostoka.
Sydlišćo je so w lěće 1896 załožiło a ma wot lěta 1932 měšćanske prawa.
Jizera je srjedźoeuropska rěka, kotraž ćeče na sewjeru Čěskeje.
Wužórli so w Jizerskich horinach při horje Smrk njedaloko pólskeje mjezy a běži potom hłownje do južneho směra.
Po 164 kilometrach so wuchodnje Prahi blisko městačka Lázně Toušeň wotprawa do Łobja wuliwa.
Dwojołopjenaty pstruhačk je wjacelětna rostlina, kotraž dosahuje wysokosć wot 5 hač do 20 cm.
Kćenjowy stołpik je łopjenaty.
Kćenja ma šěsć próškowych łopješkow.
Płódnik je horje stejacy.
Płód je kulojta, žołta hač do čerwjena jahoda z najčasćišo jenož 1 symjenjom a dosahuje wulkosć wot 6 mm.
Młode rostliny ćěrja w prěnich lětach jenož jedne łopjeno, bjez toho zo bychu kćěłe.
Po prěnim kćenju rostlina dale rosće z bóčnym pupkom z paže podzemskeho šupiznojteho łopjena.
Kćenja wonjeja něžnje a wotdźěluja něšto nektara, z tym předewšěm přiwabjuja muchi.
Dwojołopjenaty pstruhačk je typiska sćinowa rostlina, kotraž bu wot insektow wopróšowana.
Wón rosće w lisćowych a jehłowych lěsach a so wostaji wapno.
Dwojołopjenaty pstruhačk je we wulkich dźělach Europy z wuwzaćom iberiskeje połkupy, Islandskeje, Irskeje, južneho Balkana a Małeje Azije, w sewjernej Aziji, hač do Japanskeje rozšěrjeny.
Nalětni porstnik je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 5 hač 20 cm.
Ležace stołpiki korjenja na sukach a wutworja na kónčku nowu rozetu łopjenow.
Łopješka docpěwaja dołhosć wot 1 hač 3 cm.
Stołpikowe łopjena su šwižniše hač spódnje łopjena.
Łopjena su na woběmaj bokomaj zelene a kosmate.
Žołte kćenja docpěwaja wulkosć wot 1 hač 2 cm a steja po třoch hač po dźesaćoch w čumpatym kwětnistwje.
Pěstka je horjeka jako pleco stołstnjena.
Rosće na suchich trawnikach, skalnych zwisach, skalnych hłójčkach, winicowych murjach a nadróžnych skłoninach.
Preferuje słónčne, ćopłe stejnišća na suchej, bazowej pódu.
Rostlina je w srjedźnej Europje, sewjernje hač do Skandinawiskeje a južnje hač do južneje Francoskeje rozšěrjena.
Přistawne město nadeńdźe so 18 kilometrow zdalene wot Čorneho morja a ma něhdźe 50 tysac wobydlerjow.
W lěće 105 dobychu Romjenjo tutu kónčinu a załožichu prowincu Dacia.
Pozdźišo sta so město při wuliwje Dnjestra ze zepěranišćom romskeje floty.
Za čas pućowanja ludow so město zniči.
Pozdźišo so wot wuchodosłowjanskich Tiwercow pod mjenom Bjelgorod zaso natwari, bu pak wot Tatarow znowa zničene.
Po lěće 1261 załoži Genua tu wikowanski přistaw Maurocastro, kotryž bu w 14. lětstotku wot moldawskich wjerchow do twjerdźizny wutwarjeny.
1484 přińdźe hromadźe z Kiliju při Dunaju pod kontrolu Osmanow a rěkaše nětko Akkerman.
Hakle 1812 přińdźe twjerdźizna po Bukarestskim měrje k Ruskemu carstwu a steješe hač do lěta 1918 pod ruskim knjejstwom.
Wot 1918 do 1940 a znowa za čas Druheje swětoweje wójny słušeše do Rumunskeje.
1006 Lagrangea je asteroid, kotryž ma přeměr 35 kilometrow a kotryž wotkry ruski a sowjetski astronom Sergej Ivanovič Beljavskij dnja 12. septembra 1923.
Wón je pomjenowany po francosko-italskim astronomje a matematikarju Joseph-Louis Lagrange.
Juro Surowin bě němski publicist, rěčewědnik a jako humanist zakitowar mjeńšinowych rěčow w Němskim kejžorstwje.
Georg Sauerwein narodźi so jako syn fararja w Hannoverje a je w Gronauje wotrostł.
Ze 17 lětami je złožił maturu a je šoł na studij rěčnych wědomosćow a teologije do Göttingena.
Je pak chodźił tež na čitanja fyziki, chemije a botaniki.
Po třoch lětach je studij bjez wotzamknjenja přetorhnył a je por lět we Walesu a Jendźelskej přežiwił.
Za čas swojeho žiwjenja je nawuknył wjace hač 60 rěčow a dialektow.
Ze 24 lětami wozjewi jendźelsko-turkowski słownik.
Wot 1857 běše priwatny wučer princesny Elisabethy z Neuwieda, pozdźišeje kralowny Rumunskeje, kotraž bě znata jako spisowaćelka pod pseudonymom Carmen Sylwa.
Powěda so, zo měještaj přez někotre lěta tajnu lubosćinsku aferu.
Wot 1856 do 1896 skutkowaše jako swobodny sobudźěłaćer w Britaniskim bibliskim towarstwje a wobdźěleše so na přełožowanju biblije do wjacorych rěčow a dialektow.
29. meje 1873 spožčichu tehdy 42-lětnemu titul doktora filozofije a magistra swobodnych wuměłstwow.
Dnja 16. decembra 1904 zemrě w Kristianiji a bu w Gronauje pódla swojeju staršeju pochowany.
W měšćanskim archiwje Gronau je dźensa centralny archiw Surowina zaměstnjeny.
Gronauska realna šula bu po nim pomjenowana, kaž tež dróhi w Gronauje, Hannoverje, Dovre, Klaipedźe a Bórkowach.
Surowin płaćeše jako najwjetši w rěčach wučeny swojeho časa.
Jako so wuznawacy pacifist so přećiwo imperializmej kejžorstwa angažowaše a wozjewi mjezy druhim dwurěčne basnje składnostnje měroweho kongresa 1899 w Parisu, w kotrychž k měrej napomina.
Mochowy zwónčk je ród ze swójby Linnaeaceae.
Chasow je wjes ze 149 wobydlerjemi w srjedźišću hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša wot lěta 1999 ke gmejnje Radwor a leži mjez 154 a 180 m nad mórskej hładźinu na južnej kromje krajiny hornjołužiskeje hole a hatow.
Hač do lěta 1936 bě Chasow samostatna gmejna, po tym najprjedy Łuhowski wjesny dźěl a mjez lětomaj 1994 a 1999 dźěl Njeswačanskeje gmejny.
Susodne wjeski su Bronjo a Radwor na wuchodźe, Čorny Hodler na juhu a Łuh na zapadźe.
Sydlerskostawiznisce je Chasow přidróžny nawsowc.
Prěnje historiske naspomnjenje jako knježe sydło Chozow abo Kazow je z lěta 1242.
Wot lěta 1890 měješe Chasow zastanišćo při železniskej čarje Budyšin–Rakecy, kotraž wjedźeše wot 1908 hač do Wojerec.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 174 wobydlerjow, z nich 168 Serbow.
Křesćanscy Chasowčenjo su přewažnje protestanća, kiž přisłušeja Njeswačanskej wosadźe.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 168 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 41,4 lět.
Mikławš Krječmar, docent serbskeje filologije w Praze, literarny stawiznar, rěčespytnik a přełožowar Marja Kubašec, prěnja serbska wučerka, spisowaćelka, rodźena w Chasowje Trudla Malinkowa, serbska wědomostnica a redaktorka časopisa Pomhaj Bóh, rodźena w Chasowje Chasowska nawjes Ródny dom Marje Kubašec Chasowske ryćerkubło w lěće 1859 Zadnja strona Chasowkeho kubła Něhdyše zastanišćo při železniskej čarje Budyšin–Wojerecy Quoos/Chasow.
Arnošt Grofa: Chasow – wjes bohatych stawiznow.
W Rozhledźe 10/1994, str.
Protyka za lěto 1902 10. awgusta: We Łazu wotměje so pod nawodom Jana Wjeńki 28.
07. měrca: Turkowske knježerstwo zakaza maćernorěčnu wučbu w armenskich šulach.
19. junija: Z nowym kralom Sakskeje sta so Jurij, bratr dotalneho krala Alberta.
09. awgusta: Krónowanje noweho britiskeho krala Edward VII. w Londonje.
Chřibská je městačko w sewjernej Čěskej, něhdźe dwanaće kilometrow juhozapadnje Warnoćic.
Leži mjez Łužiskimi horinami a Połobskimi pěskowčinami južnje Šluknovskeho wuběžka w dole rěčki Chřibská Kamenice.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1352 jako wosadna wjes, kotraž słušeše k Tolštejnskemu knjejstwu.
Prěnjotnje jednaše so wo słowjanske sydlišćo při wikowanskim puću mjez Čechami a Hornjej Łužicu.
Přez Chřibsku wjedźe železniska čara Bakov nad Jizerou–Ebersbach.
Mała hłuška je jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 10 hač do 60 cm.
Rostlina je nimale naha.
Stołpik je zwjetša jednory, často ćěmnje smužkaty.
Rołka je na chribjeće zrunana.
Wona zwjetša sedźi na trawiznach.
Rosće na suchich łukach.
Slawistika je wědomosć słowjanskich rěčow, literaturow a kulturow.
W Němskej je 39 uniwersitow, na kotrychž so slawistika wuči, na přikład w Berlinje, Freiburgu, Gießenje, Greifswaldźe, Hamburgu, Jenje, Lipsku, Mohuču, Podstupimje, Rěznje a Tübingenje.
Instituty maja wšo dohromady něhdźe 12.000 studentow.
Domaška je serbske swójbne mjeno, kotrež wot předmjena Tomaš abo Domaš pochadźa.
Na předwječoru 25. januara staja dźěći prózdny taler na wokno abo před durje.
Rano namakaja na nim słódkosće w formje ptačkow abo hněžkow.
Typisce su ćěstowe ptački ze cokorowej glazuru, tak mjenowane sroki.
Woprawdźity ptači kwas swjeća dźěći předrasćeni na ptački w pěstowarni abo w šuli ze spěwami, rejemi abo samo ze swjedźenskim ćahom, kaž na přikład w Chrósćicach.
Znajmjeńša kwasny por zwjetša w serbskej kwasnej drasće chodźi.
W Serbach je tradicionalnje hawron nawoženja a sroka njewjesta, přećiwo čemuž staj w němskich pěstowarnjach kaž tež w němskorěčnej wersiji ludoweho spěwa wo ptačim kwasu kós a drózna njewjesćinski por.
Košice su druhe najwjetše město Słowakskeje.
Maja nimale 240.000 wobydlerjow a leža na wuchodźe kraja.
Košice maja wulke stare město z centralnym naměstom, hdźež namaka so katedrala swj.
Hilžbjety - najwjetša katedrala Słowakskeje.
Kito Lorenc bě serbski basnik, spisowaćel, přełožowar a esejist.
Wón płaći jako jedyn z najwuznamnišich serbskich awtorow přitomnosće.
Kito Lorenc – wnuk serbskeho spisowaćela Jakuba Lorenca-Zalěskeho a bratr dźiwadźelnika Michała Lorenca – wopytowaše wot 1952 do 1956 Serbsku wyšu šulu w Choćebuzu a studowaše wot 1956 do 1961 slawistiku a pedagogiku w Lipsku.
Mjez 1961 a 1972 běše Lorenc sobudźěłaćer Instituta za serbski ludospyt w Budyšinje a bě wot 1972 do 1979 jako dramaturg při Statnym serbskim ludowym ansamblu w Budyšinje přistajeny.
Kito Lorenc bě čłon PEN-centruma Němskeje a Sakskeje akademije wuměłstwow.
Wón skutkowaše wot lěta 1979 jako swobodny spisowaćel a bydleše we Wuježku pod Čornobohom.
Lorenc běše wot lěta 1973 do 2014 wudawaćel rjadu Serbska poezija, w kotrymž so hornjo- a delnjoserbske basnje spisowaćelow w jednotliwej abo we wobsahowej zběrce wozjewja.
Rjad wuńdźe w Ludowym nakładnistwje Domowina.
Kitej Lorencej so spočatk nowembra 2008 „Kluč Smederejeva", najwuznamniše serbiske mjezynarodne myto poezije, 18. decembra 2008 titul čestneho doktora fakulty rěčnych, literarnych a kulturnych wědomosćow TU Drježdźany, 17. januara 2009 Lessingowe myto Swobodneho stata Sakskeje, za kotrež bu wot sakskeje ministerki za wuměłstwo Eva-Maria Stangowej pomjenowany, 23. junija 2012 Myto Petrarcy Huberta-Burdoweje załožby a 2016 Myto Christiana Wagnera spožči.
Nimo toho dósta Lorenc Hermanna Hesseowy stipendij a dwójce Literarne myto Domowiny.
Eseje, rozmołwy, nastawki.
Basnje a druha nadoba z dwanatka lět.
Trysk z dwěmaj kóncomaj.
Po wšelakich serbskich žórłach.
Tajke a wonajke basnje.
Poł kopy basni a tři basnički dźěćom a dźědam, dźowkam a wowkam.
Basnje z lět 1962-1968 z dodawkom spěwow.
Nowe časy – nowe kwasy.
Basnje ze studentskich lět.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1962.
Swětło, prawda, swobodnosć.
Antologija serbskeho demokratiskeho basnistwa.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1963.
Handrij Zejler: Serbske fabule.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1966.
Mina Witkojc: Po pućach časnikarki.
Přełožk do hornjoserbšćiny, Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1964.
Franc Šěn: Kito Lorenc.
Serbske wokno, 02.12.2008.
Choćebuz, 12. decembra 2008.
Drježdźany 13.07.2008.
Šlumpf je małki, módry, njese běłe cholowy z dźěru za swoju małku wopušku a běłu frygisku čapku.
Najbóle kedźbyhódna kajkosć šlumpfow je jich rěč .
Woni hromadźe bydla, přibližnje sto, we wsy, kotraž z wulkich dudławych hribow wobsteji.
Jich włodyka je Wulki šlumpf, kotryž je spóznajomny po čerwjenej čapce.
Je tež wón, kotremuž so dźakowano mudrosći a kuzłanju přeco zaso radźi, nic tak mudrych druhich šlumpfow wuchować.
Jenički žónski šlumpf rěka Šlumpfka.
Njepřećel šlumpfow je činkar Gargamel — wón bydli w samsnym lěsu kaž woni, ze swojej kóčku Azrael.
Gargamel je něhdy Šlumpfku stworił.
Wulki šlumpf (najstarši ze šlumpfow.
Šlumpfka Brylaty šlumpf (moralist wsy.
W Poruhrskej nawukny wón pólšćinu a staraše so tam za ewangelskich pólskich dźěłaćerjow.
Za přebywacych Serbow w Berlinje zdoby sej Nytška wot wyšnosće prawo, so tam zhromadźować a serbske kemše wotměwać.
W Časopisu Maćicy Serbskeje poda wón 1876 z delnjołužiskimi dodawkami słownikarske dźěło.
Nytška wobknježeše a pisaše w hornjo- a delnjoserbšćinje a běše wot lěta 1873 čłon Maćicy Serbskeje.
Wylem Nowy: Nekrolog XLVIII.
Króna je jejkojta hač kulojta.
Młode hałuzy su pjelsćojte.
Jich lapy su wótre, při čimž delnje su wulke a horicontalnje wotsteja.
Jabłukowy płód je jejkojty a na spočatku žołte hač načerwjeń žołte, w zrałosći načerwjeń bruny z swětłymi dypkami, docpěje dołhosć wot 2 cm.
Ma radšo w prawej měrje suche, w lěću ćopłe, najwjetša wapnite, kamjenjate pódy.
Rudolf Jenč bě serbski literarny historikar a rěčespytnik kaž tež kulturny prócowar.
Rudof Jenč narodźi so jako syn młynskeho pohonča w Budyšinje a wopyta wot 1917 do 1924 tamniši Krajnostawski wučerski seminar.
Wot 1924 do 1940 skutkowaše jako wučer a kantor we Worcynju, Poršicach a Budestecach a bě jako tajki tež čłon NSDAP.
Mjez 1940 a 1945 běše jako wojak w Druhej swětowej wójnje.
Po wójnje bě najprjedy pola Domowiny přistajeny, w šulskim lěće 1948/1949 wučerješe na Serbskim gymnaziju w čěskich Warnoćicach, hdźež podawaše serbšćinu, stawizny, zemjepis, łaćonšćinu a němčinu.
Wot 1949 do 1951 bě ze sekretarom wědomostneho wotrjada Domowiny a wot 1951 z wědomostnym sobudźěłaćerjom Instituta za serbski ludospyt.
Jako nawoda wotrjada za rěč a literaturu w Instituće za serbski ludospyt zahaji tam slědźerske dźěło na polu literarnych stawiznow a serbskeho rěčespyta.
W tym zwisku napisa standardne dźěło Stawizny serbskeho pismowstwa, kotrež so w dwěmaj zwjazkomaj 1954 a 1960 wozjewi a so zaběra ze serbskej literaturu do Prěnjeje swětoweje wójny.
Nimo toho Jenč dźěło na němsko-hornjoserbskim słowniku a na gramatice hornjoserbskeje spisowneje rěče zahaji.
Jako nawoda hornjoserbskeje rěčneje komisije přinošowaše k stabilizaciji prawopisneje normy serbšćiny a k wuwiću serbskeje fachoweje terminologije.
W towaršnostnym žiwjenju bě nawjedowar chórow, organist a spěwar we wjacorych chórach.
Wot lěta 1923 bě z čłonom Maćicy Serbskeje.
Wón bu na Budyskim Hrodźišku pochowany.
Jeho syn bě rěčespytnik Helmut Jenč.
Polewskoj je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1718 jako wjes Polewskoj zawod załožiło a ma wot lěta 1942 měšćanske prawa.
Mark Rutte je nižozemski politikar a wot 14. oktobra 2010 jako naslědnik Jana Petra Balkenende z ministerskim prezidentom Nižozemskeje.
Wot 2006 do 2010 bě jeje frakciski předsyda w nižozemskim sejmje.
Igor Matovič je słowakski předewzaćel a politikar, kiž je wot 21. měrca 2020 jako naslědnik Petra Pellegrinija z ministerskim prezidentom Słowakskeje.
Do swojeje politiskeje karjery bě nawoda 2002 załoženeho swójskeho nakładnistwa regionPRESS.
SaS sta so z čłonom noweje knježerstwoweje koalicije.
Po hłosowanju přećiwo koaliciji bu Matovič w februarje 2011 ze strony wuzamknjeny.
Tež 2016 bu strona z 11,02 % třeća najsylniša móc.
Z Matovičom jako načolnym kandidatom dósta OĽaNO při wólbach dnja 29. februara 2020 25 % wolerskich hłosow a sta so z najsylnišej stronu.
Matovič dósta wot statneje prezidentki Zuzany Čaputoveje nadawk knježerstwo wutworić.
Ivan Janez Janša je słowjenski politikar, wot lěta 1993 předsyda Słowjenskeje demokratiskeje strony a wot 13. měrca 2020 znowa ministerski prezident Słowjenskeje.
Janša bě w 1980tych lětach aktiwny w komunistiskej młodźinskej organizaciji Słowjenskeje a wozjewješe kritiske nastawki w jeje časopisu Mladina.
Dla tutych aktiwitow bu 1988 k 18 měsacam jastwa zasudźeny.
1989 bě wobdźěleny na załoženju prěnjeje wjetšeje opozicionelneje strony Słowjenskeje, Słowjenskeje demokratiskeje unije a po tym jeje městopředsyda.
Po dobyću wólbneho zwjazka DEMOS při prěnich demokratiskich wólbach 1990 sta so Janez Janša ze zakitowanskim ministrom a bě w tutej funkciji wyši rozkazowar słowjenskich jednotkow w dźesaćdnjowskej wójnje wo njewotwisnosć 1991.
Po rozpušćenju koalicije DEMOS wosta zakitowanski minister a zastupi do Socialdemokratiskeje strony Słowjenskeje, kotraž so 2003 na Słowjensku demokratisku stronu přemjenowa.
Při wólbach dnja 3. oktobra 2004 dósta SDS 30 % wolerskich hłosow a sta so tuž z najsylnišej stronu w parlamenće.
Při wólbach 2008 zhubi knježerstwowa koalicija pod Janezom Janšu swoju wjetšinu na socialdemokratiski zwjazk.
Po wólbach w decembrje 2011 twori Janša jako nawoda druheje najsylnišeje strony koaliciju z wjacorymi mjeńšimi srjedźno-prawicowymi stronami a sta so druhi raz z ministerskim prezidentom, zhubi zastojnstwo pak lěto pozdźišo po porokach korupcije, dla kotrychž bu tež zasudźeny.
Při parlamentowych wólbach 2018 bu SDS znowa najsylniša strona, njenamaka pak dosć partnerow za koaliciju.
W zašłych lětach zastupuje Janša přiběrajcy kontrowersne pozicije.
Tak dwěluje na čłowjeskim podźělu na globalnym woćoplenju a wupraji so za prawo na priwatne brónje.
Na Twitteru rozšěrješe wjacore přinoški Identitarneho hibanja.
Stolica a najwjetše město je Paris.
K Francoskej słušeja tež wšelakore kupy a teritorije na druhich kontinentach.
Mjezuje z Belgiskej na sewjerowuchodźe, z Němskej, Šwicarskej a Italskej na wuchodźe, ze Španiskej a Andorru na juhozapadźe.
Nowe Zdźarki su sydlišćo w gmejnje Wulka Dubrawa w Budyskim wokrjesu.
Mała wjeska wobsteji z mało chěžow a nadeńdźe so při křižowanišću zwjazkoweje dróhi 156 ze statnej dróhu S 101 něhdźe 800 metrow sewjerozapadnje Zdźarja.
Na ležownosći Mužakowska čo.
4 steji kamjentny pokutny křiž ze zornowca z lěta 1838.
Zahony Nowych Zdźarkow słušachu ze starodawna k Zdźarjej.
Januškowc je jenički ród ze swójby kosmačkowych rostlinow.
Hałuzy často su čerwjenojće přeběžane.
Před wotpadom so do čerwjeneho abo oranžoweho zbarbja.
Kćěje w pózdnjej zymje abo na spočatku nalěća.
Kćenja su zelenojte, žołte, čerwjene abo róžojte.
Zdźěla seršćate běłe, šarlachčerwjene, wioletne, zelene abo čorne jahody su zwjetša jědźne.
Swójba Grossulariaceae bu lěće 1805 wot Augustin-Pyrame de Candolle w Flore Française, Troisième Édition, 4, S. 405 nastajena.
Někotre hišće při A. Cronquist 1981 do Grossulariaceae zarjadowanych rodow z kapslowymi płodami dźensa su swójske swójby: Itea jako Iteaceae a Escallonia Mutis ex L. f. jako Escalloniaceae.
Swětodaloko ród wobsahuje něhdźe 140 hač 160 družinow.
W Chinskej wustupuje 59 družinow, z kotrychž 25 jenož tam.
53 družinow wustupuje w sewjernej Americe.
Přećiwo tomu su jenož mało družinow w južnej Americe domjace.
Rostliny su w chłódno-měrnych regionach sewjerneje hemisfery rozšěrjene.
W internetowym słowniku: Johannisbeere Swójba kosmačkowych rostlinow při GRIN - Germplasm Resources Information Network. Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Leži mjez Sewjernym a Baltiskim morjom při hranicy z Danskej a ma nimale tři miliony wobydlerjow.
Krajna stolica je Kiel.
Kraj mjezuje z Mecklenburgsko-Předpomorskej na juhowuchodźe a z Hamburgom a Delnjej Sakskej při Łobju na juhu.
K Schleswigsko-Holsteinskej słušeja tež Sewjerofriziske kupy kaž na přikład Sylt w Sewjernym morju a kupa Fehmarn w Baltiskim morju.
Wón nawjeduje koaliciju z CDU, Zelenych a FDP, tak mjenowanu „Jamaika-koaliciju".
Leži w historiskej Wołyńskej něhdźe 300 kilometrow zapadnje Kijewa.
Sydlišćo je so w lěće 1283 prěni raz naspomniło a dósta w lěće 1492 měšćanske prawa.
Přez Riwne wjedźe europska dróha 40: Calais – Gent – Köln – Drježdźany – Budyšin – Wrócław – Krakow – Lwów – Kijew.
Ma něhdźe 248 tysac wobydlerjow.
6. januara abo 6. wulkeho róžka je šesty dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 359 dnjow hač do kónca lěta.
1949: Załoženje Serbskeho wučerskeho wustawa.
1929: Kral Aleksander I. přemjenuje Kralestwo Južnych Serbow, Chorwatow a Słowjenjow do „Juhosłowjanska".
Błóta su nižinowa krajina w Delnjej Łužicy, kotruž Sprjewja a jeje so rozhałžkowace rěčne promjenja a kanale přeběža.
Jako łučna nižina a bahnišćo maja nadregionalny wuznam za přirodoškit a su oficielnje jako biosferowy rezerwat připóznate.
Kulturna krajina Błótow bu předewšěm přez Serbow wuformowana.
Błóta słušeja k najwoblubowanišim pućowanskim cilam Braniborskeje.
Błóta namakaja so w krajnych wokrjesach Sprjewja-Nysa, Dubja-Błóta a Hornje Błóta-Łužica.
Wobsteji z wjetšich Hornich Błótow w juhu a mjeńšich Delnich Błótow w sewjeru.
Mjez tutymaj dźělomaj zjednoći so Sprjewja na krótkej čarje w měsće Lubin.
Přirodna južna hranica Błótow je Łužiska wuhroda.
W sewjeru twori sucha Luboraska hola markantnu krajinowu mjezu.
Łamane pismo, tež mjenowane frakturne pismo abo fraktura je swójba pisma za łaćonski alfabet.
Bu wutworjena w 16. lětstotku za čas Maksimilijana I., kejžora Swjateho romskeho mócnarstwa a wužiwaše so w Němskej hač do zakaza přez nacionalsocialistow 1941.
Dźensa płaći wone w němčinje kaž tež w serbšćinje jako zestarjene.
Leži něhdźe 10 kilometrow sewjerozapadnje Kutaisija.
Ma něhdźe 11281 wobydlerjow.
Frankobrod nad Wódru je bjezwokrjesne město w Braniborskej.
Leži na lěwym brjoze Wódry napřećo pólskemu městu Słubice w Pólskej.
Ma něhdźe šěsćdźesat tysac wobydlerjow.
Přez město běži kolesowanska šćežka Wódra-Nysa.
Čorna Woda je wjes a gmejna w braniborskim wokrjesu Hornje Błóta-Łužica a słuša k Hornjej Łužicy.
Leži dźesać kilometrow na juh wot Złeho Komorowa.
Ke gmejnje słuša gmejnski dźěl Bělno.
Gmejna je dźěl Rólanskeho hamta.
Leži při Čornym Halštrowje na brjoze Złokomorowskeho jězora.
Ma wokoło 25.000 wobydlerjow a je zarjadniske sydło wokrjesa Hornje Błóta-Łužica.
Město słuša wot 2017 zaso do připóznateho sydlenskeho ruma Serbow w Braniborskej.
Najblišej wulkoměsće stej Choćebuz něhdźe 40 kilometrow sewjerowuchodnje a Drježdźany něhdźe 60 kilometrow juhozapadnje.
Zły Komorow leži při Čornym Halštrowje runje na brjohu Złokomorowskeho jězora a na zapadnej kromje Łužiskeje jězoriny.
Do Złeho Komorowa słušeja měšćanske dźěle Brězk a Hóznja južnje Złokomorowskeho jězora, Košyna a Košynka při wuchodnym kóncu jězora kaž tež Sedlišćo sewjerowuchodnje města.
Něhdyše wjeski Bukojna a Nowe Městko słušeja mjeztym do jadroweho města a njejsu oficielne měšćanske dźěle.
Přez Zły Komorow wjedźetej zwjazkowej dróze 96 a 169.
Město je tež ze železniskim křižowanišćom čarow Lubnjow–Kamjenc a Priestewitz–Choćebuz.
Hač do 20. lětstotka rěčeše so w Złym Komorowje a wokolnych wjeskach Złokomorowska narěč, jedyn ze serbskich namjeznych dialektow.
Grabin je delnjołužiske město w braniborskim wokrjesu Łobjo-Halštrow.
Nadeńdźe so w zapadnym dźělu Delnjeje Łužicy mjez Ranjom na wuchodźe a Dobrjoługom na zapadźe.
Přez město wjedźe zwjazkowa dróha 96.
Šejkow je gmejna w braniborskim wokrjesu Hornje Błóta-Łužica.
Leži na juhu Braniborskeje zapadnje Złeho Komorowa.
Šejkow ležeše tehdy při zapadnej kromje serbskeho rěčneho teritorija.
Grodk je městačko w braniborskim wokrjesu Sprjewja-Nysa.
Ma něhdźe 23.000 wobydlerjow, leži w Delnjej Łužicy a słuša do serbskeho sydlenskeho ruma.
Grodk leži na juhu Braniborskeje we wysokosći 97 metrow nad mórskej hładźinu blisko hranicy ze sakskim wokrjesom Budyšin.
Přez město ćeče rěka Sprjewja, na sewjeru nadeńdźe so Grodkowski spjaty jězor.
Město Choćebuz leži něhdźe dwaceći kilometrow sewjernje a němsko-pólska hranica běži při Łužiskej Nysy něhdźe pjećadwaceći kilometrow wuchodnje Grodka.
Zapadnje města a zdźěla na měšćanskim teritoriju rozpřestrěwa so brunicowa jama Wjelcej-juh.
Ke Grodkej słušeja slědowace wsy a sydlišća: Čorna Pumpa, 1.859 wobydlerjow Dubrawa, 1.915 wob.
Gózdź, 603 wob.
Łojow, 262 wob.
Lěsk, 225 wob.
Lěšće, 401 wob.
Prašyjca, 96 wob.
Syjk, 340 wob.
Terpje, 264 wob.
Wjaska, 830 wob.
Zakrjejc, 164 wob.
Zakrjow, 117 wob.
Ze zapada na wuchod wjedźe přez Grodk zwjazkowa dróha 156 z Ranja do Budyšina.
W Grodku je dwórnišćo železniskeje čary Berlin-Zhorjelc.
Sydlišćo a hród naspomništej so prěni raz pisomnje dnja 3. awgusta 1301 w zrěčenju mjez durinskim hrabju Dietrichom a Dźěwinskim biskopom Burchardom II.
Wot 1738 do 1815 słušeše Grodk hromadźe z cyłej Delnjej Łužicu k Sakskej.
Na zakładnej šuli Kollerberg w Grodku so wučba serbšćiny jako cuzeje rěče poskića.
Bukow je wjes a gmejna w Braniborskej, słuša pak k Hornjej Łužicy.
Ma něhdźe tysac wobydlerjow a je dźěl Rólanskeho hamta.
Bukow mjezuje na Hóznju a leži něhdźe dźesać kilometrow na juh wot centra Złeho Komorowa.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Vockaw pochadźa z lěta 1495.
Hač do lěta 1823 prědowachu Bukowscy fararjo w tamnišej ewangelskej cyrkwi tež serbsce.
Hochoza je delnjołužiska wjes a gmejna w braniborskim wokrjesu Sprjewja-Nysa.
Leži we wysokosći 61 metrow nad mórskej hładźinu mjez Choćebuzom w juhu a Luboraskej holu w sewjeru a ma něhdźe 800 wobydlerjow.
Słuša do připóznateho sydlenskeho ruma Serbow w Braniborskej a k wonym delnjołužiskim gmejnam, w kotrychž je delnjoserbšćina hišće žiwa.
Hochoza je dźěl Picnjanskeho hamta.
Gmejna nadeńdźe so něhdźe 15 kilometrow sewjernje Choćebuskeho stareho města a dźesać kilometrow južnje Luboraza při južnej kromje Luboraskeje hole.
Susodne gmejny su Luboraz na sewjeru, Turnow-Pśiłuk a Drjenow na wuchodźe, Choćebuz a Dešno-Strjažow na juhu kaž tež Smogorjow-Prjawoz na zapadźe.
Južnje wot gmejny ćečetej Sprjewja a Małksa.
K Hochozy słušeja wjesne dźěle Hugon a Pódgóla.
K tomu přińdźetej wobydlenej městnje Gólnikaŕnja na Dołku a Gólnikaŕnja w Škrjokach.
Po statistice Arnošta Muki měješe Hochoza srjedź 1880tych lět 1138 wobydlerjow, z nich 1038 Serbow a sto Němcow.
Wokrjes Sprjewja-Nysa je krajny wokrjes w juhowuchodnej Braniborskej, kiž wobsteji wot 6. decembra 1993 a ma něhdźe 118.000 wobydlerjow na přestrjeni wot 1.647 km².
Sydło krajnoradneho zarjada je Baršć.
Wokrjes je so stworił ze starych wokrjesow Baršć, Choćebuz, Grodk a Gubin.
Wokrjes Sprjewja-Nysa mjezuje z wokrjesom Wódra-Sprjewja w sewjeru, we wuchodźe z Pólskej, w juhu ze sakskimaj wokrjesomaj Zhorjelc a Budyšin, w zapadźe z wokrjesom Hornje Błóta–Łužica a w sewjerozapadźe z wokrjesom Dubja-Błóta.
Wjelcej je delnjołužiske městačko, kotrež słuša k braniborskemu wokrjesej Sprjewja-Nysa a leži na juhowuchodnej kromje wokrjesa blisko hranicy ze Sakskej.
Ma něhdźe štyri tysac wobydlerjow a wobsteji z měšćanskeju dźělow Wjelcej a Prožym.
Město słuša do připóznateho sydlenskeho ruma Serbow w Braniborskej.
Njedaloko města namaka so brunicowa jama Wjelcej-juh.
Brjazyna je delnjołužiska gmejna, kotraž słuša k braniborskemu wokrjesej Sprjewja-Nysa.
Ma něhdźe wósom stow wobydlerjow a leži w Błótach sewjerozapadnje wot Choćebuza we wysokosći 58 metrow nad mórskej hładźinu.
Gmejna słuša do připóznateho sydlenskeho ruma Serbow w Braniborskej.
Na zakładnej šuli w Brjazynje so WITAJ-wučba poskića.
Gmejna nadeńdźe so něhdźe wosom kilometrow sewjerozapadnje Choćebuskeho stareho města a sydom kilometrow wuchodnje Bórkowow při wuchodnym kóncu Błótow.
Susodne gmejny su Smogorjow-Prjawoz na sewjeru, Dešno-Strjažow na wuchodźe, město Choćebuz na juhowuchodźe, Gołkojce na juhu, Wjerbno na juhozapadźe a Góry na zapadźe.
Po statistice Arnošta Muki měješe Brjazyna srjedź 1880tych lět cyłkownje 519 wobydlerjow, z nich 510 Serbow a jenož dźewjeć Němcow.
Ke gmejnje słušatej wjesny dźěl Janecy a gmejnski dźěl Lipsa.
Gmejna leži na juhu Braniborskeje při hranicy ze Sakskej a je dźěl Rólanskeho hamta.
Wjes je so w lěće 1489 k prěnjemu razej pisomnje naspomniła.
Rań je městačko w Delnjej Łužicy w braniborskim wokrjesu Hornje Błóta-Łužica.
Rań leži na juhu Braniborskeje, blisko hranicy ze Sakskej, 110 kilometrow južnje Berlina a 64 kilometrow sewjernje Drježdźan.
Leži we wysokosći 115 metrow nad mórskej hładźinu při brjoze z brunicoweje jamy nastateho jězora Ilse.
Ernst Eichler a Hans Walther wotwodźujetaj wjesne mjeno wot Rěčina, potajkim „wjes při rěčce".
Hač do zjednoćenja wobeju wsow w lěće 1925 bě Rańk stajnje wjetša hač Rań.
Přez rozmach brunicoweje industrije kónc 19. lětstotka přińdźechu mnozy připućowarjo z druhich dźělow Němskeje, ale tež z Čech a Pólskeje do Ranja a přeměnichu tamnišu etnisku strukturu razantnje, tak zo so serbšćina dźeń a bóle ze wšědneho dnja zhubjowaše.
Ličba wobydlerstwa stupaše wot 486 w lěće 1875 přez 1192 w lěće 1890 na hižo 6093 w lěće 1910.
W lěće 1965 dósta z mjeztym nad 12.000 wobydlerjemi najwjetša wjes NDR měšćanske prawa.
Arnošt Muka: Pućowanja po Serbach.
Nakład Domowiny, Budyšin 1957, str.
Lubnjow je delnjołužiske město w braniborskim wokrjesu Hornje Błóta-Łužica.
Město Lubnjow wobsteji nimo jadroweho města ze slědowacych měšćanskich dźělow: Bobolce Buchow z gmejnskim dźělom Buchojc Cerkwica Dłopje z gmejnskimi dźělemi Stańšojce a Tłukom Klěšow z gmejnskimaj dźělomaj Klěšojc a Rědłojce Kśimnice Lubń Lědy Lipje Radyńc z gmejnskim dźělom Radyń Rogow Wótšowc Želnjojce Nimo toho słušeja do města slědowace wobydlene městna: Dolck W Lubnjowje je dwórnišćo železniskeje čary Berlin-Zhorjelc a spočina tu železniska čara Lubnjow-Kamjenc.
Runje přez Lubnjow wjedźe zwjazkowa dróha 115.
Baršć je braniborske město z 19.000 wobydlerjemi w Delnjej Łužicy.
Je to wokrjesne město wokrjesa Sprjewja-Nysa.
Leži na zapadnej kromje Braniborskeje na lěwym brjoze Łužiskeje Nysy při hranicy z Pólskej.
Wot lěta 2017 słuša zaso cyłe město do hamtskeho sydlenskeho ruma Serbow.
Derbno je delnjołužiske městačko w braniborskim wokrjesu Sprjewja-Nysa a zarjadniske sydło Derbnjanskeho hamta.
Derbno leži někak pjećadwaceći kilometrow juhowuchodnje Choćebuza a pjatnaće kilometrow južnje Baršća, wuchodnje Grodka a sewjerozapadnje Mužakowa.
Přez město wjedźe zwjazkowa dróha 115 a někak tři kilometry wot města běži zwjazkowa dróha 156.
K Derbnu słušeja gmejnski dźěl Dubrawka a bydlišća Brjazyna a Derbnojski Młyn.
Derbno ma wot 3. oktobra 1969 měšćanske prawo.
Cersk je delnjołužiske sydlišćo a gmejna w braniborskim wokrjesu Sprjewja-Nysa.
Leži w holi někak 30 kilometrow juhowuchodnje Choćebuza blisko hranicy ze Sakskej.
Cersk je jedna ze sydom gmejnow Derbnjanskeho hamta a wobsteji z gmejnskeju dźělow Cersk a Śisej.
K tomu přińdu wobydlene městna Adamowa Kjarcma a Pastyŕski Młyn.
Přez Cersk wjedźe zwjazkowa dróha 156 z Choćebuza do Mužakowa.
Picnjo je delnjołužiske městačko w braniborskim wokrjesu Sprjewja-Nysa.
Ma něhdźe štyri a poł tysac wobydlerjow a leži na sewjer Choćebuza, při rěčce Małksy a zwjazkowej dróze 168.
Město słuša do připóznateho sydlenskeho ruma Serbow w Braniborskej a je zarjadniske sydło Picnjanskeho hamta, ke kotremuž słuša hišće sydom dalšich gmejnow.
Na zakładnej šuli w Picnju so wučba serbšćiny jako cuzeje rěče poskića.
Turjej je gmejna w braniborskim wokrjesu Sprjewja-Nysa.
Leži sewjernje Picnja w Delnjej Łužicy a ma něhdźe sydom stow wobydlerjow.
Gmejna słuša do připóznateho sydlenskeho ruma Serbow a je dźěl Picnjanskeho hamta.
Turjej nadeńdźe so 18 kilometrow sewjerowuchodnje Choćebuza a 18 kilometrow zapadnje Gubina při južnej kromje Luboraskeje hole.
Po statistice Arnošta Muki měješe Turjej srjedź 1880tych lět cyłkownje 825 wobydlerjow, z nich 805 Serbow a 20 Němcow.
Drjowk je delnjołužiske městačko w braniborskim wokrjesu Sprjewja-Nysa z nimale šěsć tysac wobydlerjemi.
Drjowk nadeńdźe so juhozapadnje Choćebuza w južnym dźělu Delnjeje Łužicy.
Susodne gmejny su Gołkojce na sewjeru, město Choćebuz na sewjerowuchodźe, Kopańce na wuchodźe, Grodk na juhowuchodźe, Wjelcej a Nowe Wiki na juhu, Nowa Jazorina na juhozapadźe, Stara Darbnja na zapadźe a město Wětošow při Malińskim jězoru na sewjerozapadźe.
Najstarše wobchowane přispomnjenje města pochadźa z lěta 1353.
Prjedy wuchadźachu wot toho, zo běštej měsće Drjowk a susodny Wjelcej hižo w lěće 1280 prěni raz naspomnjenej, kaž bě pozdatnje w špatnje čitajomnym pergamenće napisane.
Nimo jadroweho města słušeja slědowace měšćanske dźěle do Drjowka: Domašojce Chusej Jazorki Kózle Lubošc Lutol Maliń Skjarbošc Źiwize Slědowace wobsydlene městna njejsu jako měšćanske dźěle připóznate: Gólašow a Wóseńck.
Lubin je wokrjesne město w braniborskej Delnjej Łužicy.
Leži w Błótach a je zarjadniske sydło wokrjesa Dubja-Błóta.
W Lubinje su serbske nałožki hišće hač do dźensnišeho žiwe a Domowinska skupinka aktiwna.
Wot apryla 2016 słuša město tež zaso k oficielnemu serbskemu sydlenskemu rumej.
Drjenow je delnjołužiska wjes a gmejna sewjernje Choćebuza w braniborskim wokrjesu Sprjewja-Nysa.
Gmejna słuša do připóznateho sydlenskeho ruma Serbow w Braniborskej a je dźěl Picnjanskeho hamta.
Gmejna nadeńdźe so při sewjernych mjezach města Choćebuza, něhdźe 12 kilometrow sewjernje stareho města.
Na sewjeru rozpřestrěwa so Luboraska hola; susodnej gmejnje na wuchodźe a zapadźe stej Turnow-Pśiłuk a Hochoza.
Po statistice Arnošta Muki měješe Drjenow srjedź 1880tych lět 690 wobydlerjow, kotřiž běchu bjez wuwzaća serbscy.
Łukow je delnjołužiske město w braniborskim wokrjesu Dubja-Błóta.
Ma něhdźe dźesać tysac wobydlerjow a leži sewjernje Łužiskeje wuhrody při rěčce Brěšća.
Město je jedna z historiskich stolicow Delnjeje Łužicy.
Stara Niwa-Wózwjerch je braniborska gmejna w Delnjej Łužicy.
Leži při južnej kromje wokrjesa Dubja-Błóta.
W srjedźu Stareje Niwy steji pomnik woporam Prěnjeje swětoweje wójny.
Wjerbno je gmejna w Delnjej Łužicy.
Leži w juhowuchodnym dźělu Braniborskeje we wokrjesu Sprjewja-Nysa a słuša do připóznateho sydlenskeho ruma Serbow w Braniborskej.
Je jedna ze šěsć gmejnow Bórkowskeho hamta.
Gmejna nadeńdźe so we wuchodnych Błótach něhdźe dwanaće kilometrow sewjerozapadnje Choćebuza a štyri kilometry juhowuchodnje Bórkowow.
Ke gmejnje słušatej wjesce Brama a Rubyn, kotrejž ležitej juhozapadnje resp. juhowuchodnje Wjerbna.
Susodne gmejny su Smogorjow-Prjawoz za Sprjewju na sewjeru, Góry na wuchodźe, Gołkojce na juhu kaž tež Bórkowy na zapadźe.
Po Mukowej statistice měješe wjes we 1880tych lětach 1703 wobydlerjow, z nich 1687 serbskich a jenož 16 němskich.
W Rozhledźe 4/1994, str.
Zeleny Hózd je wjes a gmejna w sewjerozapadnym dźělu Hornjeje Łužicy, kotraž słuša k Rólanskemu hamtej.
Leži šěsć kilometrow sewjerozapadnje Njedźichowa a jednaće kilometrow juhowuchodnje Rólan njedaloko sakskeje hranicy w braniborskim wokrjesu Hornje Błóta-Łužica.
Susodne wjeski su Bukow na sewjeru, Wětnica na juhowuchodźe, Zelena Hrabowka na juhu a Wudwor na sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1529.
Gólišyn je město w Delnjej Łužicy.
Słuša k wokrjesej Dubja-Błóta w Braniborskej.
Leži nad rěku Dubju při zapadnej kromje wokrjesa a ma něhdźe dwaj a poł tysac wobydlerjow.
Gólišyn ma pjeć měšćanskich dźělow: Stary Gólišyn Landwehr Přerow Mahlsdorf Zyceń z dźělomaj Gersdorf a Zakrjejc Přez Gólišyn wjedźetej zwjazkowej dróze 115 a 96.
Drogojce su delnjołužiska gmejna w braniborskim wokrjesu Dubja-Błóta, kotraž słuša do hamta Delnje Błóta.
Maja wjace hač šěsć stow wobydlerjow.
Přez gmejnski teritorij ćeče rěka Dubja.
Gmejna wobsteji z wjesneju dźělow Drogojce z gmejnskim dźělom Krosnom a Sokolnik z gmejnskim dźělom Schäcksdorf.
Běła Góra-Bělin je gmejna w Delnjej Łužicy.
Leži při sewjernej kromje Błótow a na juhu braniborskeho wokrjesa Dubja-Błóta.
Gmejna, kotraž słuša k oficielnemu Serbskemu sydlenskemu rumej, wobsteji z dweju wjesneju dźěłow: Běłeje Góry a Bělina.
Wobě gmejnje so dnja 26. oktobra 2003 dobrowólnje zjednoćištej.
Za čas nacionalsocializma měješe Běła Góra němske mjeno Geroburg po markhrabi Gero, Bělin rěkaše Waldseedorf.
Krynica je gmejna w Delnjej Łužicy.
Leži w braniborskim wokrjesu Łobjo-Halštrow.
Prěni raz naspomni so wjeska pisomnje we wopismowej knize Dobrjoługskeho klóštra dnja 21. decembra 1275 jako sydło wěsteho knjeza Martinius de Crinitz.
Wikow je małe město w braniborskim wokrjesu Łobjo-Halštrow.
Wikow leži při zliwje Połčnicy a Čorneho Halštrowa, 48 kilometrow na sewjerozapad wot Drježdźan a 11 kilometrow na juhowuchod wot Rukowa.
Rukow je město w braniborskim wokrjesu Łobjo-Halštrow.
Leži při Čornym Halštrowje někak 60 kilometrow sewjerozapadnje Drježdźan a ma nimale dźesać tysac wobydlerjow.
Jemjelnica je braniborska gmejna w Delnjej Łužicy.
Leži we wuchodnym kuće wokrjesa Dubja-Błóta.
Jemjelnica mjezuje na juhowuchodźe z Derbnom a na zapadźe z městom Luboraz.
Nowe Wiki su gmejna w braniborskim wokrjesu Hornje Błóta-Łužica.
Ma něhdźe połdra tysac wobydlerjow a mjezuje z gmejnami Drjowk, Wjelcej, Stara Darbnja a Rań.
Gmejna je dźěl Starodarbnjanskeho hamta a słuša wot 2017 zaso do připóznateho sydlenskeho ruma Serbow w Braniborskej.
Dźensniše sydlišćo Nowe Wiki nasta kónc 19. lětstotka južnje stareje wjeski Wiki wokoło dwórnišća 1870 poswjećeneje železniskeje čary.
Serbski Bukojc je małe město w braniborskim wokrjesu Dubja-Błóta.
Leži w srjedźu wokrjesa při rěce Dubje.
Kropnja je gmejna w Hornjej Łužicy.
Leži w braniborskim wokrjesu Hornje Błóta-Łužica a ma wjace hač sydom stow wobydlerjow.
Přisłuša Wótrańskemu hamtej.
Kropnja leži w małym braniborskim dźělu Hornjeje Łužicy při južnej kromje wokrjesa Hornje Błóta-Łužica a tež při hranicy mjez Braniborskej a Sakskej.
Přez gmejnu ćeče rěčka Połčnica.
Mjeno Kropnja je snadź serbskeho pochada.
Sliwin je městačko w braniborskim wokrjesu Łobjo-Halštrow.
Ma něhdźe 2400 wobydlerjow a je z wjace hač tysaclětnymi stawiznami najstarše město tutoho wokrjesa a jedne z najstaršich w Braniborskej.
Wokrjes Wódra-Sprjewja je wokrjes we wuchodźe Braniborskeje.
Wokrjes ma něhdźe 180.000 wobydlerjow.
Najwjetše města su Přibor, Eisenhüttenstadt, Erkner, Storkow a zarjadniske sydło Bezkow.
Juhowuchodny dźěl wokrjesa leži zdobom w historiskej Delnjej Łužicy.
Wokrjes mjezuje na sewjeru z wokrjesom Markowsko-Wódrowski kraj, na wuchodźe z Pólskej, na juhu z wokrjesom Sprjewja-Nysa, na juhozapadźe z wokrjesom Dubja-Błóta a na sewjerozapadźe z Berlinom.
Najwjetšej rěce we wokrjesu stej Wódra, kotraž twori zdobom wuchodnu hranicu, a Sprjewja.
Rěce stej přez Wódro-Sprjewiny kanal mjez sobu zwjazanej.
Šydłow je gmejna na samym zapadźe Delnjeje Łužicy.
Leži we wokrjesu Łobjo-Halštrow w južnej Braniborskej a ma pjeć stow wobydlerjow.
Dobrjoług-Góstkow je město w Delnjej Łužicy.
Wokrjes Uckermark je krajny wokrjes w sewjerowuchodnej Braniborskej, kiž wobsteji wot 6. decembra 1993 a ma něhdźe 120.000 wobydlerjow na přestrjeni wot 3.077 km².
Sydło krajnoradneho zarjada je Přibysław.
Najwjetši braniborski wokrjes je so stworił ze starych wokrjesow Angermünde, Prenzlau a Templin, do toho bjezwokrjesneho města Schwedt a gmejny Bölkendorf dotalneho wokrjesa Eberswalde.
Wokrjes Uckermark mjezuje z wokrjesom Předpomorsko-Greifswald w sewjeru, we wuchodźe z Pólskej, w juhu z wokrjesom Barnim, w zapadźe z wokrjesom Hornja Habola a w sewjerozapadźe z wokrjesom Mecklenburgska jězorina.
Bryland je městačko na sewjeru Delnjeje Łužicy.
Leži w braniborskim wokrjesu Wódra-Sprjewja a ma někak 3100 wobydlerjow.
Sydło krajnoradneho zarjada je Łukowc.
Plesow je gmejna w braniborskim wokrjesu Łobjo-Halštrow.
Plesow leži někak wósom kilometrow wuchodnje wot Wikowa a někak dźesać kilometrow zapadnje wot Łuchowa.
Južnje wot Plesowa ćeče Čorny Halštrow.
Ke gmejnje słušatej wjesnej dźělej Dolinki a Kałow kaž tež sydlišćo Plesow-juh.
Přez Plesow wjedźetej zwjazkowa dróha 169 a železniska čara Lipsk–Wojerecy.
Wokrjes Podstupim-Srjedźna marka je krajny wokrjes w zapadnej Braniborskej, kiž wobsteji wot 6. decembra 1993 a ma něhdźe 205.000 wobydlerjow na přestrjeni wot 2.592 km².
Sydło krajnoradneho zarjada je Bělsko, najwjetše město pak při kromje Berlina ležacy Werder.
Wokrjes Markowsko-Wódrjanski kraj je krajny wokrjes we wuchodnej Braniborskej, kiž wobsteji wot 6. decembra 1993 a ma něhdźe 187.000 wobydlerjow na přestrjeni wot 2.159 km².
Sydło krajnoradneho zarjada je Seelow.
Wokrjes mjezuje z Pólskej we wuchodźe, w juhu z Frankobrodom a wokrjesom Wódra-Sprjewja, w zapadźe z Berlinom a w sewjeru z wokrjesom Barnim.
Habolski kraj mjezuje z wokrjesomaj Ostprignitz-Ruppin w sewjeru a Hornja Habola w sewjerowuchodźe, z Berlinom w samym wuchodźe, z bjezwokrjesnymaj městomaj Podstupim a Branibor kaž tež z wokrjesom Podstupim-Srjedźna marka.
Wokrjes Ostprignitz-Ruppin je krajny wokrjes w sewjerozapadnej Braniborskej, kiž wobsteji wot 6. decembra 1993 a ma něhdźe 98.000 wobydlerjow na přestrjeni wot 2.527 km².
Sydło krajnoradneho zarjada je Neuruppin.
Wokrjes Barnim je braniborski krajny wokrjes sewjerowuchodnje Berlina, kiž wobsteji wot 6. decembra 1993 a ma něhdźe 173.000 wobydlerjow na přestrjeni wot 1.477 km².
Sydło krajnoradneho zarjada je Eberswalde.
Bezkow je město w Delnjej Łužicy, wokrjesne město wokrjesa Wódra-Sprjewja w Braniborskej.
Bezkow leži při Sprjewi we wuchodnym dźělu Braniborskeje, někak 30 kilometrow juhozapadnje wot Frankobroda nad Wódru.
Do Bezkowa słušeja slědowace wjeski: Bórnow a Schneeberg.
Je po wobydlerstwje třeće najwjetše a po přestrjeni najwjetše bjezwokrjesne město kraja a ma wjace hač tysaclětne stawizny.
We wopismje z lěta 1170 naspomni so Branibor jako město, tuž běše prěnje braniborske sydlišćo z měšćanskimi prawami.
Branibor leži při Haboli na zapadźe Braniborskeje mjez Berlinom a Dźěwinom, něhdźe 70 kilometrow zapadnje němskeje stolicy.
Habola twori hranicu mjez historiskimaj krajinomaj Habolski kraj w sewjeru a Zauche w juhu.
Najwyša hórka na měšćanskich honach je 70 metrow wysoka a namaka so zady awtodróhi při južnej kromje města.
Marijina hora wosrjedź města je 69 metrow wysoka.
Pódy wokoło Branibora su zwjetša pěskojte a lědma płódne.
Branibor je wobdaty wot wokrjesow Podstupim-Srjedźna marka a Habolski kraj.
Centralne měšćanske dźěle su Stare město při prawym brjoze Habole, Nowe město při lěwym a Tachantska kupa wosrjedź rěki.
Tute wopismo pochadźa najskerje z lěta 948.
Serbske mjeno z kóncowku -bor je sekundarna forma.
Na dźensnišej Tachantskej kupje bě hłowny hród słowjanskich Habolanow, kotryž so w lětomaj 928/929 přez Hendricha I. zdoby.
W běhu słowjanskeho zběžka zdobychu Habolenjo w lěće 983 swój hród wróćo.
Posledni słowjanski wjerch Přibisław měješe swoje sydło w hrodźe na Tachantskej kupje.
Po jeho smjerći 1150 přeńdźe kraj do wobsydstwa markhrabje Albrechta I., kotryž po krótkim zběžku pod nawodom wjercha Jaksa z Kopjenika hród zdoby a braniborsku marku załoži.
Herzberg nad Halštrowom je městačko z něhdźe 9.000 wobydlerjemi a zarjadniske sydło wokrjesa Łobjo-Halštrow na juhu Braniborskeje.
Nadeńdźe so něhdźe 90 kilometrow južnje Berlina při Čornym Halštrowje při mjezach Sakskeje a Saksko-Anhaltskeje.
Přez Herzberg wjedźetej zwjazkowej dróze B 101 a B 87.
Nadeńdźe so při juhowuchodnej měšćanskej hranicy Berlina, njedaloko Parska, při lěwym brjoze Dubje.
Ewangelska cyrkej měra Cyrkwina wrota Techniska fachowa šula Hušše Łomy, Röthegrund, Schwartzkopff-Siedlung, Waldsiedlung a Bergsiedlung.
Čorny Gózd je industrijne město z něhdźe 5.700 wobydlerjemi na juhu Braniborskeje.
Město Čorny Gózd je so dnja 1. oktobra 1936 z gmejnow Zschornegosda a Naundorf wutworiło, při čimž so stare mjeno serbskeho pochada w němčinje zhubi.
Wjeska Čorny Gózd bě so k prěnjemu razej w lěće 1449 jako Cschörnegast naspomniła, Naundorf hižo 1421 jako Nuwendorff.
Industrijne wuwiće stejišća zahaji so pod nacionalsocialistiskim knjejstwom w lěće 1935 ze załoženjom zawoda Hydrierwerk Schwarzheide firmy BRABAG, w kotrymž dobywachu naftu z łužiskeje brunicy.
Po přewróće přewza w lěće 1990 BASF Čornogózdski zawod.
Čorny Gózd leži při awtodróze 13 a při železniskimaj čaromaj Falkenberg–Choćebuz a Wulki Hojn–Choćebuz.
Miłoraz je městačko z něhdźe 4.500 wobydlerjemi na wuchodźe Braniborskeje.
Nadeńdźe so při Žłobi mjez Wulkim a Małym Miłoraskim jězorom we wokrjesu Wódra-Sprjewja, něhdźe 14 kilometrow juhozapadnje Frankobroda nad Wódru a sewjerowuchodnje wokrjesneho města Bezkow.
Přez městačko wjedźetej Wódrino-Sprjewiny kanal a zwjazkowa dróha 87.
Damna je město z něhdźe 5.000 wobydlerjemi na juhu Braniborskeje.
Městno je so prěni raz w lěće 1182 jako srjedźišćo hrodowskeho wobwoda naspomniło a słušeše do wobsydstwa Dźěwinskeho arcybiskopa Wichmann.
Mjez 1150 a 1300 zasydlichu so Flamojo w tutej kónčinje a załožichu wjeski a města.
Wopis z lěta 1265 mjenuje Dahme jako město.
Přez město wjedźe zwjazkowa dróha 102.
Bronkow je delnjołužiska wjes a přisłušaca gmejna w južnej Braniborskej.
Leži we wokrjesu Hornje Błóta-Łužica, něhdźe dźesać kilometrow južnje města Kalawy.
Gmejna přisłuša Starodarbnjanskemu hamtej.
Gmejna Bronkow mjezuje z Kalawu na sewjeru, z gmejnu Łukajcyny doł na wuchodźe, ze Starej Darbnju na juhowuchodźe, z Ranjom na juhu, ze Załhozdźom na zapadźe a z Mašowom na sewjerozapadźe.
Uebigau-Wahrenbrück je městačko z něhdźe 5.500 wobydlerjemi na juhu Braniborskeje, kotrež je so dnja 31. decembra 2001 z městow Uebigau a Wahrenbrück wutworiło.
Nadeńdźe so při Čornym Halštrowje we wokrjesu Łobjo-Halštrow něhdźe štyri kilometry sewjernje Rukowa a 25 kilometrow wuchodnje Torhowa.
Uebigau ma dwórnišćo při železniskej čarje Hala–Choćebuz.
Přibor je město z něhdźe 30.000 wobydlerjemi na wuchodźe Braniborskeje.
Je po ličbje wobydlerstwa najwjetše město wokrjesa Wódra-Sprjewja.
Město nadeńdźe so 60 kilometrow juhowuchodnje Berlina a 30 kilometrow zapadnje Frankobroda při delnjej Sprjewi.
Přez město wjedźetej awtodróha A 12 kaž tež železniska čara z Berlina přez Frankobrod do Waršawy.
Přez Wódrino-Sprjewiny kanal je Přiborska Sprjewja z Wódru na wuchodźe a z Dubju na zapadźe zwjazana.
Přibor měješe dla swojeho přihódneho połoženja hižo w 13. lětstotka wulki wuznam jako wikowanske město a je jedne ze štyrjoch tachantskich městow Braniborskeje.
Großkmehlen je wjes a přisłušaca gmejna w južnej Braniborskej při sakskej hranicy.
Leži při lěwym brjoze Połčnicy na juhu wokrjesa Hornje Błóta-Łužica, zapadnje města Wótranja a přisłuša Wótrańskemu hamtej.
Wjeski w gmejnje Großkmehlen słušeja k mało městnam we wokrjesu, kotrež njeleža w historiskej Łužicy, ale w krajinje Schraden.
Najwyši dypk gmejnskeho teritorija a zdobom cyłeje Braniborskeje je hórka Kutschenberg.
Ewangelska cyrkej swj.
Eberswalde je němske město na sewjerowuchodźe Braniborskeje a zarjadniske sydło Barnimskeho wokrjesa.
Je z něhdźe 39.000 wobydlerjemi sedme najwjetše město zwjazkoweho kraja a leži 45 kilometrow sewjerowuchodnje Berlina.
Njedaloko měšćanskeho jadra je so tež słowjanske hrodźišćo namakało.
Město leži při železniskej čarje Berlin–Šćećin a njedaloko awtodróhi A 11.
Přez Eberswalde wjedźe Wódro-Habolski kanal kaž tež starši Finowski kanal.
Zapadnje města nadeńdźe so lětanišćo Eberswalde-Finow.
Powětrowy wobraz nutřkowneho města Radnica Najstarši znaty wobraz města z lěta 1625 Cyrkej swj.
Lipina je wjes a přisłušaca gmejna w južnej Braniborskej.
Leži na juhu wokrjesa Hornje Błóta-Łužica, štyri kilometry sewjerozapadnje města Wótrań a přisłuša Wótrańskemu hamtej.
Lipina je najzapadniša gmejna Hornjeje Łužicy a leži při prawym brjoze Połčnicy při hranicy historiskeje krajiny Schraden.
Wjes je so wokoło lěta 1200 załožiła, jako wusušachu dotal bahnojtu kónčinu mjez Połčnicu a Čornym Halštrowom.
W lěće 1346 so prěni raz naspomni.
Neuruppin je němske město na sewjeru Braniborskeje a zarjadniske sydło wokrjesa Ostprignitz-Ruppin.
Ma něhdźe 30.000 wobydlerjow a nadeńdźe so při Ruppinskim jězoru rěki Rhin něhdźe 60 kilometrow sewjerowuchodnje Berlina.
Neuruppin je po přestrjeni jedne z najwjetšich městow w Němskej.
Do 10. lětstotka běše Ruppinske hrodźišćo ze srjedźišćom słowjanskich kmjenow tuteje kónčiny.
Po němskim dobyću załoži so na tutym městnje hród němskich zemjanow.
Sydlišćo Neuruppin naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1238 a dósta 1256 měšćanske prawa.
Město leži njedaloko awtodróhi A 24 a je přez železnisku čaru Kremmen–Meyenburg z Berlinom zwjazane.
Blisko města leži wojerske zwučowanišćo Wittstock.
Frauendorf je wjes a přisłušaca gmejna w južnej Braniborskej, blisko sakskeje mjezy.
Leži na juhu wokrjesa Hornje Błóta-Łužica, sewjernje města Wótranja a přisłuša Wótrańskemu hamtej.
Gmejna nadeńdźe so w samym sewjerozapadnym kuće Hornjeje Łužicy mjez Połčnicu na juhu a Čornym Halštrowom na sewjeru.
Wobě rěce tworitej historiske hornjołužiske hranicy.
Schwedt je němske město nad Wódru na samym sewjerowuchodźe Braniborskeje w Uckermarkskim wokrjesu.
Ma něhdźe 30.000 wobydlerjow a nadeńdźe so na wuchodźe Uckermarka, 85 kilometrow sewjerowuchodnje Berlina a 45 kilometrow južnje Šćećina při hranicy Pólskeje na lěwym brjoze Wódry.
W 7. lětstotku zasydlichu so Słowjenjo při delnjej Wódrje.
Njedaloko města nadeńdźe so 1995 załoženy narodny park Delni Wódrjanski doł.
W nutřkownym měsće Katolska cyrkej swj.
Łukajcyny doł je delnjołužiska gmejna w južnej Braniborskej.
Leži we wokrjesu Hornje Błóta-Łužica, sewjerozapadnje Stareje Darbnje a přisłuša Starodarbnjanskemu hamtej.
Gmejna je pomjenowana po rěčce Łukajcy.
Gmejna Łukajcyny doł mjezuje z Kalawu na sewjeru, z Wětošowom na sewjerowuchodźe, ze Starej Darbnju na wuchodźe a juhu a z Bronkowom na zapadźe.
Přez gmejnu wjedźe železniska čara Lubnjow–Kamjenc ze zastanišćom Luckaitztal blisko Bukowinki.
Běły Gózd je gmejna w braniborskim wokrjesu Dubja-Błóta.
Nadeńdźe so na sewjerozapadźe Delnjeje Łužicy, něhdźe wósom kilometrow sewjerozapadnje Lubina.
Gmejna słuša k hamtej Delnje Błóta a nasta w lěće 2001 z dotalneju gmejnow Běły Gózd a Waldow-Brand.
Přez gmejnski teritorij wjedźetej awtodróha A 13 a železniska čara Berlin–Zhorjelc z dwórnišćom Schönwalde.
Nowa Jazorina je delnjołužiska gmejna w južnej Braniborskej.
Leži we wokrjesu Hornje Błóta-Łužica, zapadnje Wjelceje w sewjerozapadnym dźělu Łužiskeje jězoriny mjez Parcowskim a Sedličanskim jězorom na juhu a Starodarbnjanskim jězorom na sewjeru.
Gmejna přisłuša Starodarbnjanskemu hamtej a wot lěta 2017 serbskemu sydlenskemu rumej.
Přez gmejnu wjedźetej zwjazkowa dróha 169 a železniska čara Choćebuz–Wulki Hojn.
Łobje je wjes a gmejna w braniborskim wokrjesu Dubja-Błóta.
Nadeńdźe so při rěce Dubi, něhdźe 15 kilometrow sewjerowuchodnje Gólišyna a 60 kilometrow južnje Berlina.
Gmejna słuša k hamtej Schenkenländchen.
Łobje su znate za wulke wojerske pohrjebnišćo z Druheje swětoweje wójny, hdyž wumrě w Bitwje pola Łobja krótko do kónca wójny něhdźe 60.000 wojakow.
Přez gmejnski teritorij wjedźetej awtodróha A 13 z wujězdom Teupitz a železniska čara Berlin–Zhorjelc z dwórnišćomaj Halbe a Oderin.
Je z něhdźe 37.000 wobydlerjemi wosme najwjetše město zwjazkoweho kraja a nadeńdźe so při hornim běhu rěčki Panke něhdźe 20 kilometrow sewjernje Berlina.
Město je so spočatk 13. lětstotka załožiło.
Bernau leži při awtodróze A 11 a při železniskej čarje Berlin–Šćećin.
Bernauske dwórnišćo je kónčny dypk linije S 2 Berlinskeje S-Bahn.
Bělsko je městačko w braniborskim wokrjesu Podstupim-Srjedźna marka a sydło jeho krajnoradneho zarjada.
Sydlišćo naspomni so prěni raz hižo w lěće 997, štož je za wuchodne kónčiny dźensnišeje Němskeje jara zahe.
Wot 13. lětstotka słušeše Bělsko k Sakskemu wojewódstwu.
W Třicećilětnej wójnje so město w lěće 1636 nimale dospołnje zniči.
Wěrna Brjazyna je braniborske městačko z něhdźe sydom tysac wobydlerjemi w Flemingu.
Słuša k wokrjesej Podstupim-Srjedźna marka a leži někak 25 km zapadnje Łukowca a 20 km sewjerozapadnje Jutroboha při rěce Nieplitz.
Stare město Radnica we Wěrnej Brjazynje Cyrkej swjateje Marije z 13. lětstotka Město: Wěrna Brjazyna z Lüdendorfom a Tiefenbrunnenom Gmejnske dźěle: Bardenitz z Klausdorf a Pechüle, Brachwitz, Dietersdorf, Feldheim ze Schwabeck, Frohnsdorf, Lobbese z Pflügkuff a Zeuden, Lühsdorf, Marzahna z Schmögelsdorf, Niebel, Niebelhorst, Rietz z Neu-Rietz, Rietz-Ausbau a Rietz-Bucht Sydlišća: Berliner Siedlung, Schwabeck Gasthof a Treuenbrietzen Süd.
Nadeńdźe so při wuchodnej kromje Delnich Błótow a sewjerowuchodnje Lubina.
Přez gmejnu běži Sprjewja.
Sydło gmejnskeho zarjada je Lutol při Lutolskim jězoru.
Gmejna wobsteji ze slědowacych gmejnskich dźělow: Błotko Dołgi Dubrawa Dwóry Groźišćo Kuškow Lubochol Lutol Małe Linje Mrocna Njacyna Skulin-Łuka z wjesnymaj dźělomaj Skulin a Łuka Stary Škódow Witanojce-Bukowka z wjesnymaj dźělomaj Witanojce a Bukowka Wjelike Linje Wusoki Móst-Nowy Škódow z wjesnymaj dźělomaj Wusoki Móst a Nowy Škódow Zglic Nimo toho wopřijima gmejna slědowace wobydlene městna bjez statusa gmejnskeho dźěla: Błota a Wudwór Amalijiny Dwór.
Serbski institut, Budyšin 2018, str.
Nadeńdźe so w holanskej krajinje z chójninami něhdźe dźesać kilometrow juhowuchodnje Parska a 30 kilometrow zdalene wot Berlina w tamnišej jězorinje.
Kózle-Gólsk je gmejna w braniborskim wokrjesu Dubja-Błóta, na sewjerozapadźe Delnjeje Łužicy.
Gmejna słuša k hamtej Delnje Błóta.
Přez gmejnu wjedźe zwjazkowa dróha 96.
Gmejna wobsteji z gmejnskich dźělow Kózle, Gólsk a Sucha a z wobsydlenych městnow Jetš a Sypice.
Kózle naspomnichu so k prěnjemu razej w lěće 1346, Gólsk jako Golcz w lěće 1396.
1926 zjednoćištej so gmejnje Kózle a Gólsk.
Kemjel je wjes a gmejna w braniborskim wokrjesu Dubja-Błóta.
Nadeńdźe so sewjernje Delnich Błótow blisko městačka Serbski Bukojc, něhdźe 25 kilometrow sewjernje Lubina a 20 kilometrow juhowuchodnje Parska.
Z mjenje hač 500 wobydlerjemi na přestrjeni wot 62 kwadratnych kilometrow słuša gmejnski teritorij Kemjela k jara rědko wobsydlenym kónčinam Němskeje.
Trjebin je městačko w braniborskim wokrjesu Teltow-Fleming.
Dwórnišćo Radnica a wiki w Trjebinje Cyrkej swjateje Marije Kapałka swjateje Anny Trjebin leži při zwjazkowymaj dróhomaj 101 a 246 a je přez železniske čary mjez druhim z Berlinom, Halu nad Solawu, Stralsundom, Schwedtom, Wikow-Běłu a Wittenbergom zwjazany.
Wona je sydło hamta Tšemušnica, ke kotremuž słušeja hišće štyri dalše gmejny.
Z pjeć tysac wobydlerjemi je Zarow najwjetše sydlišćo při brjoze Tšemušnicy.
Zarow je znaty za swoje termalne žórła a na mineralijach bohate błóto, kotrež słužeše hižo wokoło lěta 1900 lěkowanju kóžnych chorosćow.
Gmejna leži při sewjernym dźělu Tšemušnicy něhdźe 70 kilometrow juhowuchodnje Berlina, 20 kilometrow sewjerozapadnje Bezkowa a wosom kilometrow južnje Přibora.
Ke gmejnje słušeja nimo Zarowa samoho wot lěta 2002 tež gmejnskej dźělej Nowy Chółm a Pětšojce.
Mnohe wjesne a ležownostne mjena pokazuja pak na zaše wobsydlenje přez Serbow.
Wuwiće něhdy chudeje wjeski zahaji so hakle spočatk 20. lětstotka ze załoženjom prěnich kupjelow a přizamknjenjom na železnisku syć 1912.
W Zarowje bydleše němski pjasćowar Max Schmeling.
Sowjetski basnik Maksim Gorkij přebywaše tu w lětomaj 1922/23.
Schönefeld je braniborska gmejna we wokrjesu Dubja-Błóta při južnej hranicy Berlina.
W Schönefeldskej gmejnje nadeńdźe so lětanišćo Berlin-Schönefeld.
K Schönefeldej słušeja slědowace wjeski: Schönefeld z Thiekesiedlung Großziethen z Kleinziethenom Kiekebusch ze sydlišćom Karlshof Selchow Waltersdorf ze sydlišćemi Rotberg, Siedlung Hubertus, Siedlung Waltersdorf, Tollkrug a Vorwerk.
Waßmannsdorf ze sydlišćom Klärwerk Cyrkej w Schönefeldźe Kěrchowska kapałka Nadróžny wobchad Schönefeld leži při zwjazkowej dróze B 96a a zwjazkowych awtodróhach A 10, A 13 do Drježdźan, A 113 do Berlin-Neuköllna, A 117 do Altglinicke kaž tež při krajnej dróze L 75 wot Berlin-Buckowa do Mahlowa.
Spreenhagen je wjes a gmejna w braniborskim wokrjesu Wódra-Sprjewja a je sydło hamta ze samsnym mjenom.
Wjes Spreenhagen nadeńdźe so při Wódrino-Sprjewinym kanalu mjez Přiborom a Parskom, něhdźe 37 kilometrow juhowuchodnje Berlinskeho měšćanskeho centruma.
Sprjewja sama přez wjes njećeče, ale twori sewjernu gmejnsku mjezu.
Wjetšina gmejnskich zahonow wobsteji z chójniny.
Ke gmejnje słušeja gmejnske dźěle Braunsdorf, Hartmannsdorf, Markgrafpieske a Spreenhagen.
Přez južny dźěl gmejnskeho teritorija wjedźe zwjazkowa awtodróha 12.
Sydło zarjadnistwa je Wótrań.
Wobsteji ze slědowacych šěsć gmejnow: Ćětowa Frauendorf Großkmehlen Kropnja Lipina Wótrań Hamt nadeńdźe so na juhozapadźe wokrjesa při krajnej hranicy ze Sakskej.
Sydło zarjadnistwa je Stara Darbnja.
Wobsteji dźensa ze slědowacych pjeć gmejnow: Bronkow Łukajcyny doł Nowa Jazorina Nowe Wiki Stara Darbnja Hamt nadeńdźe so wosrjedź wokrjesa a mjezuje na sewjeru z Kalawu a Wětošowom, na wuchodźe z Drjowkom a Wjelceju a na juhu z Ranjom a Złym Komorowom.
Sydło zarjadnistwa su Bórkowy.
Wobsteji ze slědowacych šěsć gmejnow: Bórkowy Brjazyna Dešno-Strjažow Góry Smogorjow-Prjawoz Wjerbno Hamt nadeńdźe so na sewjerozapadźe wokrjesa w Hornich Błótach.
Neißemünde je gmejna na juhowuchodźe Braniborskeje, kotraž přisłuša wokrjesej Wódra-Sprjewja.
Gmejna je dźěl hamta Nowa Cala ze sydłom w bliskej Nowej Cali a leži sewjernje Gubina.
Wobě rěce tworitej tule wot 1945 statnu hranicu mjez Němskej a Pólskej.
Na tamnym boku rěki nadeńdźe so pólske wojewódstwo Lubuš.
Gmejna wobsteji po swojich wustawkach ze slědowacych dźělow: Brjazowy Ług Kóšyna Radšow Wjelmice Gmejna Neißemünde je so dnja 31. decembra 2001 wutworiła přez zjednoćenje štyrjoch dotal samostatnych gmejnow. ličba wobydlerstwa: staw 31. decembra.
Přez gmejnski teritorij wjedźe zwjazkowa dróha 112, zwjazujo Eisenhüttenstadt z Gubinom.
Najbliša wujězd awtodróhi je Frankfurt-Mitte při zwjazkowej dróze 12 Frankobrod–Berlin, něhdźe 30 km zdalena.
Nimo toho nadeńdźetej so w gmejnje zastanišći Wjelmice a Kóšyna při železniskej čarje Frankobrod–Gubin.
Sydło zarjadnistwa je městačko Picnjo.
Wobsteji ze slědowacych wosom gmejnow: Drjenow Gatojce Hochoza Janšojce Móst Picnjo Turjej Turnow-Pśiłuk Hamt nadeńdźe so w Delnjej Łužicy sewjernje Choćebuza.
Wšě gmejny słušeja do serbskeho sydlenskeho ruma.
Přibysław je město na sewjerowuchodźe Braniborskeje.
Je wokrjesne město a zarjadniske sydło Uckermarkskeho wokrjesa a historiske srjedźišćo regiona.
W srjedźowěku słušeše hromadźe z Berlinom-Chelnom, Frankobrodom a Stendalom k najwjetšim městam braniborskeje marki.
Městnostne mjeno je słowjanskeho pochada a bu w němskich zapiskach mjez 15. a 19. lětstotkom pisane pak jako Prentzlau/Prenzlau, pak Prentzlow/Prenzlow.
Serbske městne mjeno je najskerje rekonstruowane.
W Přibysławje wotpušći rěčka Ucker Delni Uckerski jězor – najwjetši ze wšěch Uckermarkskich jězorow – do směra na Šćećinski zaliw.
Měšćanski teritorij bě hižo w kamjentnej dobje wobsydleny.
Wot 7. lětstotka zasydlichu so prěnje słowjanske kmjeny a mjez 10. a 13. lětstotkom wuwi so sydlišćo k centralnemu hrodowskemu kompleksej.
Wot 10. do 12. lětstotka nasta słowjanske hrodźišćo zapadnje rěki Ucker a wot 11. lětstotka słowjanske sydlišćo wokoło hrodu.
K sydlišću słušeštej tež cyrkej a jedna z třoch pomorskich pjenježernjow.
1234 dósta Přibysław wot wójwody Barnima I. měšćanske prawa.
1250 měješe město hižo štyri cyrkwje a jedyn klóšter, mjez nimi Marijina cyrkej jako prěnja halowa cyrkej wuchodnje Łobja.
W Třicećilětnej wójnje bu město ćežko wobškodźene a potom hakle kónc 17. lětstotka přez Hugenotow zaso wobsydlene.
Nacionalsocialisća zničichu w nowembrje 1938 w lěće 1832 natwarjenu synagogu kaž tež wobě židowskej pohrjebnišći.
W Druhej swětowej wójnje bu potom wulki dźěl stareho města zničene.
Přibysław leži při awtodróhomaj A 11 a A 20 (přez Roztok do Lubicy kaž tež při železniskej čarje Berlin–Stralsund.
Sydło zarjadnistwa su Rólany.
Wobsteji ze slědowacych gmejnow: Bukow Čorna Woda Hermanecy Rólany Wudwor Zeleny Hózd Hamt nadeńdźe so na juhu wokrjesa, juhozapadnje Złeho Komorowa při krajnej hranicy ze Sakskej.
Sydło zarjadnistwa je městačko Derbno.
Wobsteji ze slědowacych sydom gmejnow: Cersk Derbno Dolina Nysy a Małksy Feliksowy Jazor Jemjelica-Źěwink Łukojce Tśěšojce-Žymjerojce Hamt nadeńdźe so na juhowuchodźe wokrjesa a mjezuje ze Sakskej na juhu a z Pólskej na wuchodźe.
Žłobiny doł je gmejna w braniborskim wokrjesu Wódra-Sprjewja.
Wona leži w dolinje rěčki Žłobje a słuša do hamta Žłobiny doł ze sydłom w Miłorazu.
Gmejna nadeńdźe so zapadnje města Eisenhüttenstadt a něhdźe 15 kilometrow wuchodnje Bezkowa.
Gmejnske dźěle su Brěmjow a Kislica.
Wone běchu hač do lěta 2003 samostatne gmejny a zjednoćichu so potom do noweje gmejny Žłobiny doł.
Sakska je zwjazkowy kraj na wuchodźe Němskeje.
Hłowne město su Drježdźany, po ličbje wobydlerjow najwjetše pak Lipsk.
Kaž hižo za čas Weimarskeje republiki mjenuje so Sakska oficielnje „swobodny stat".
Z něhdźe štyrjomi milionami wobydlerjow a přestrjenju wot 18.400 km² steji Sakska mjez 16 němskimi zwjazkowymi krajemi na srjedźnym městnje.
Stawizniske jadro Sakskeho kurwjerchowstwa bě w 10. lětstotku we wot Serbow wobsydlenym kraju załožene Mišnjanske markhrabinstwo.
Po znowazjednoćenju lěta 1990 stwori so z něhdyšeju wobwodow Kamjenica a Drježdźany, najwjetšeho dźěla Lipšćanskeho a južneho dźěla Choćebuskeho wobwoda znowa kraj Sakska, kotryž so wot wokrjesneje reformy lěta 2008 do 10 wokrjesow a třoch bjezwokrjesnych městow rozrjaduje.
Sakska leži na juhowuchodźe Němskeje w srjedźnej Europje.
Mjezuje z Braniborskej na sewjeru, z Pólskej na wuchodźe, z Čěskej na juhu, z Bayerskej na juhozapadźe, z Durinskej na zapadźe a ze Saksko-Anhaltskej na sewjerozapadźe.
Najwyša hora Sakskeje je Šmrěčnik, kotryž so w Rudnych horach blisko čěskeje hranicy namaka.
Tež zwonka sakskich mjezow je Sakska Šwica při Łobju znata jako woblubowane wulětnišćo.
Wuchodny dźěl Sakskeje słuša k Hornjej Łužicy.
Slědowace rěki so ze Sakskeje dótkaja abo přez Saksku běža: Tři najwjetše města Sakskeje a zdobom jeničke wulkoměsta su Lipsk, Drježdźany a Kamjenica.
Dalše města z wjace hač 50.000 wobydlerjemi su Šwikawa, Pławno a Zhorjelc.
Hač do lěta 2004 móžeše sama knježerstwo tworić, 2004–09 knježeše we „wulkej koaliciji" ze SPD, 2009–14 hromadźe z FDP a wot nazymy 2014 znowa ze SPD.
Dotalni ministerscy prezidenća Sakskeje běchu Kurt Biedenkopf a Michael Kretschmer.
Tuchwilne knježerstwo Sakskeje je kabinet Kretschmer II.
W sedmym sakskim krajnym sejmje je pjeć stronow zastupjene: CDU, AfD, Lěwica, Zwjazk 90/Zeleni a SPD.
Wone wobsadźa cyłkownje 119 sydłow w parlamenće.
Poslednje wólby běchu dnja 1. septembra 2019; přichodne budu w lěće 2024.
Po wotchada FDP z krajneho sejma stej CDU a SPD koaliciske zrěčenje podpisałoj.
Hižo mjez 2004 a 2009 knježeše w Sakskej tak mjenowana wulka koalicija.
Wot srjedź 1990tych lět słušatej wjesce Rowno a Mułkecy ke gmejnje.
Slepo je jako wosada w serbskim sydlenskim rumje srjedźišćo Slepjanskeho regiona, w kotrymž Slepjanski dialekt serbskeje rěče a Slepjanska drasta stej doma.
W Slepjanskim dialekće ma tute sydlišćo njeoficielne mjeno Slěpe.
Gmejna Slepo leži w sewjernym dźělu wokrjesa, blisko hranicy z Braniborskej.
Leži 10 km na sewjerozapad wot Běłeje Wody a 13 km na wuchod wot měšćanskeho wobwoda Grodka.
Z gmejnu mjezuja gmejny Dźěwin na wuchod, Trjebin na juh, Sprjewiny Doł na zapad a město Grodk ze swojimaj městnymaj dźělomaj Syjk a Lěsk na sewjer.
Gmejna je z dwórnišćom k železniskej čarje Berlin–Zhorjelc přiwjazana.
Zwjazkowa dróha 156 přeběži na sewjer wot gmejny, planowana zwjazkowa dróha 160 by při realizaciji sewjerneje trasy přez teritorij gmejny přeběžała.
Slepo leži w lěsatych kónčinach na sewjernej kromje Mužakowskeje hole.
Na teritoriju gmejny leži dźěl Brězowskeho jězora a Přirodoškitneho pasma „Altes Schleifer Teichgelände".
Charakteristiska za Slepjanski region je nimo toho rěčka Struga, kotraž běži přez wšitke tři gmejnske dźěle gmejny.
Slepjanska gmejna wobsteji ze slědowacych wsow: Slepo bu 21. januara 1272 prěni raz jako Slepe we wopismje naspomnjene.
W tutym času bě sydlerski proces, kotryž w Slepjanskim regionje najskerje w 12. abo zažnym lětstotku přez Serbow z Delnjeje Łužicy započa, w połnym běhu.
Najebać bliskosće k staremu sydlenskemu teritorijej Mužakowskeho knjejstwa běchu wsy w krajnoknjejskim wobsydstwje.
W Třicećilětnej wójnje wuskutkowaše so połoženje wsy při Delnjej krajnej dróze, kotraž wjedźe wot Lipska přez Grodk, Mužakow a Žarow do Waršawy, žałostnje.
Mjez 1630 a 1647 zapustny 21 z 40 žiwnosćow přez přećah wójskow a jich sćěwki.
Wokoło kónca wójny dóńdźe knjejstwo Mužakow přez žeńtwu ke Callenbergec hrabjam.
Kruće rozsudźeny, burske spjećowanje łamać, zwužitkowa swoje knjejske móžnosće.
Wot jeho syna, hrabje Aleksandra z Callenberga, dósta Slepo w lěće 1730 šulu.
W Napoleonskich wójnach pochodowachu wójska wobeju stronow přez Slepo.
Sakska, wojujo na francoskej stronje, dyrbješe tohodla 1815 mj. dr. wuchodny dźěl Hornjeje Łužicy wotstupić.
Slepo dóńdźe přez to do nowotworjeneho wokrjesa Rózbork, prowinca Šleska.
Regulowanske procesy komdźachu wotstronjenje feudalizma w Slepom přez 30 lět hač do 1858.
Wudwór Slepo bě 1873 dźewjaty a posledni z dwaceći knjejskich wudworow, kotrež buchu wot stawoweho knjejstwa Mužakow špatnych wunoškow dla rozpušćene.
W nocy wot 2. do 3. junija 1889 steješe žiwnosć w płomjenjach.
Mócny wuchodny wětřik na woheń přeskočić, tak zo po krótkim času 31 twarjenjow so paleše.
Přez woheń zniči so 11 statokow na woběmaj bokomaj wjesneje dróhi.
Na tutón wulkowoheń dopomina tafla z napismom Eben-Ezer, kotraž bu w nowotwarje bydlenskeho domu poslednjeho potrjecheneho statoka zasadźena.
Železniska čara Berlin–Zhorjelc Berlinskeho-Zhorjelskeho železniskeho towarstwa bu 1867 na juh wote wsy přez ležownosć Slepo wjedźena.
Mjez Grodkom a Slepom dóńdźe 7. awgusta 1905 dla čłowjeskich zmylkow k zražce dweju ćahow, při kotrejž 13 ludźi zemrě.
Tute přestrjenje buchu do parcelow rozdźělene a na zajimcow předate.
Přez to nastate sydlišćo kaž tež ludnostny prud ze zhubjenych wuchodnych teritorijow wuskutkowachu enormny přiběranje ludnosće.
Přez Slepo, hižo před wubuchom Prěnjeje swětoweje wójny elektrifikowane, bu 1926 100-kV-milinowód wot milinarnje Dubrawa do Žahanja stajeny.
Tutón milinowód bu 1946 jako reparaciski wukon za Sowjetski zwjazk wottwarjeny.
Mjeno je so drje wot słowjanskeho „slip" kaž ‚bórbotanje‘ wotwodźiło, štož móhło wot bórbotacy šum při stupanju na łuhowu pódu pochadźeć.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 595 wot cyłkownje 615 Slepjanow serbsce.
W cyłej Slepjanskej wosadźe chodźachu tehdy 4094 wosadnych k serbskej a 402 k němskej spowědźi.
Wot 57 paćerskich dźěći lěta 1884 bě 42 serbskich.
Mnohota nabožneje ludnosće je ewangelska.
K wosadźe słuša sydom wsow zarjadniskeho zjednoćenstwa a braniborski Lěsk.
Samsne bě so hižo prjedy z Drětwju stało.
W Rownjanskej Witaj-pěstowarni a w zakładnej a srjedźnej šuli „Dr. Marja Grólmusec" podawa so tež serbšćina přidatnje k normalnemu wučbnemu planej.
Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 57 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 157.
W Slepom naby Jakub Lorenc piłu, kotrejež dochody jemu dowolichu, jako swobodnje skutkowacy literat pod pseudonymom Zalěski dźěłać.
Płaći jako najwuznamniši serbski lyrikar přitomnosće.
Spisowaćel, basnik a grafikar Julius Eduard Wjelan narodźi so 1817 w Slepom a skutkowaše wot 1852 do 1892 jako ewangelski farar w swojej ródnej wsy.
Tež serbski wědomostnik a statistikar Arnošt Černik pochadźa ze Slepoho.
Jako fararjo skutkowachu w Slepom nimo toho Handrij Rheniš a Matej Handrik.
Grojlich, M.: Mjez horami a holu.
117–123 Lange, A., Krawc, E., Historiske wuměnjenja za wuwiće Slepjanskeje ludoweje kultury.
Budyšin: Dom za serbsku ludowu kulturu, 1991.
Merkel, W., Lange, A., Balke, L., K materielnej ludowej kulturje Slepjanskich Serbow.
Pietsch, K., Musiat, S., Wašnja a nałožki Slepjanskich Serbow.
Aktualne ličby wobydlerstwa po gmejnach 2019; Statistiski krajny zarjad Sakskeje W internetowym słowniku: Schleife Statistiski krajowy zarjad Swobodneho stata Sakska podawa z 4187 ha gmejnskeje přestrjenje 2324 ha jako lěsnu přestrjeń, hlej Gmejnska statistika za Slepo.
Statistiski krajny zarjad Sakskeje: gmejna Slepo Slepo w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje Po přikładźe bibliskeho sydlišća Eben-Ezer, 1.
Běła Woda je wulke wokrjesne město w sewjerowuchodnym dźělu Hornjeje Łužicy, kotrež słuša k sakskemu wokrjesej Zhorjelc.
Třeće najwjetše město Zhorjelskeho wokrjesa je dźěl serbskeho sydlenskeho ruma.
Městačko leži mjez Mužakowskim zahorkom na sewjeru, Mužakowskej holu na sewjerowuchodźe a Wochožanskej jamu na juhozapadźe w lěsatej wokolinje a njedaloko pólskeje hranicy.
Najblišej měsće stej Grodk a Mužakow.
Wulki dźěl měšćanskeho teritorija wobsteji z brunicoweje jamy resp. z rekultiwěrowanych płoninow.
Běła Woda mjezuje z Dźěwinom a Jabłońcom na sewjeru, z Krušwicu a Wuskidźom na wuchodźe, z Hamorom na juhu, Sprjewinym Dołom na zapadźe a z Trjebinskej gmejnu na sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje pod dźensnišim mjenom je z lěta 1552.
Měšćanske prawa ma pak hakle wot 1935.
Ležownostne knjejstwo měješe přez lětstotki Mužakowske stawowe knjejstwo.
Po industrializowanju w 20. lětstotku přez natwar škleńcowych a brunicowych zawodow kaž tež Wochožanskeje jamy a bliskeje Hamorskeje milinarnje nasta z něhdyšeje holanskeje wsy město z nimale 39.000 wobydlerjemi.
Po přewróće bu wjetšina zawodow zawrjena a wobydlerstwo Běłeje Wody woteběraše, tak zo ma město dźensa zaso telko wobydlerjow kaž w 1960tych lětach.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 1200 wobydlerjow, mjez nimi 731 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 5 %.
Runje přez Běłu Wodu wjedźe zwjazkowa dróha 156 z Mužakowa do Budyšina.
Nimo toho ma město dwórnišćo při železniskej čarje Berlin–Zhorjelc.
Jan Awgust Warko – farar, spisowaćel, serbski prócowar Korla Hendrich Warko – wučer, spisowaćel, basnik, serbski prócowar Město słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 57 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 157.
Wojerecy su wulke wokrjesne město w sewjeru sakskeho wokrjesa Budyšin a po wobydlerstwje třeće najwjetše město Hornjeje Łužicy.
Leža při Čornym Halštrowje na južnej kromje Łužiskeje jězoriny.
Město słuša do připóznateho sydlenskeho ruma Serbow w Sakskej.
Sydlišćo na tutym městnje wobsteješe prawdźepodobnje wot 12. lětstotka.
W lěće 1423 dóstachu Wojerecy měšćanske prawa, wostachu pak hač do 1950tych lět małe krajne město bjez nadregionalneho wuznama.
Hakle ze zahajenjom wudobywanja brunicy w srjedźnej Łužicy bu město po planje wutwarjene a přirosće wot někak 10.000 wobydlerjow w lěće 1956 na wjace hač 71.000 w lěće 1981.
Po přewróće a kóncu brunicy zhubichu Wojerecy swoju centralnu rólu we Łužiskim brunicowych rewěrje a ličba wobydlerstwa so w jenož 25 lětach zaso połojcowaše.
K Wojerecam słušeja nimo stareho a noweho města slědowace měšćanske dźěle: Brětnja-Michałki, 1.389 wobydlerstwo Čorny Chołmc, 850 wob.
Ćisk, 939 wob.
Hórnikecy, 722 wob.
Němcy, 697 wob.
Město słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 55 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 156.
Dillingen/Saar, Němska Huittinen, Finska Wojerecy leža při křižowanišću zwjazkoweju dróhow B 96 a B 97.
Nimo toho wjedźe tež železniska čara Lipsk–Falkenberg–Zhorjelc přez město.
We wosobowym wobchadźe wobstejitej zwiskaj do Lipska a Zhorjelca.
Manfred Laduš: Ze serbskeje wsy na kupach městačko nastało.
SN, 25. meje 2018 [předźenak], str.
Pławno je město při Běłym Halštrowje w juhozapadnym dźělu Sakskeje a wokrjesne město Bohotskeho wokrjesa.
Wone ma wokoło 66.000 wobydlerjow.
Aktualne ličby wobydlerstwa po gmejnach 2019; Statistiski krajny zarjad Sakskeje Filip Jakubaš: Hornjoserbsko-němski słownik.
Njebjelčicy su wjes a přisłušaca gmejna w serbskej Hornjej Łužicy.
Wone přisłušeja zarjadniskemu zwjazkej „Při Klóšterskej wodźe" w Budyskim wokrjesu a maja něhdźe 1.200 wobydlerjow.
Gmejna leži w katolskim jadrje serbskeho sydlenskeho ruma.
Njebjelčanska gmejna z wjesnymi dźělemi Miłoćicy, Njebjelčicy, Pěskecy, Serbske Pazlicy a Wěteńca namaka so při wuchodnych měšćanskich mjezach Kamjenca podłu rěčki Jawora, praweho přitoka Čorneho Halštrowa.
Hłowna wjes sama leži něhdźe štyri kilometry juhowuchodnje Kamjenskeho centruma a 21 kilometrow sewjerozapadnje Budyšina w serbskich Horjanach.
Za zapadny wjesny dźěl na lěwym boku Jawory su wulke tři- a štyristronske burske statoki typiske, mjeztym zo přewažuja na tamnym boku mjeńše dwory něhdyšich chěžkarjow a jednoswójbne domy.
Njebjelčicy słušeja po wobydlerstwje a přestrjeni k mjeńšim gmejnam Budyskeho wokrjesa.
Gmejna saha wot Němskopazličanskeho wulkeho hata a Bušenki w sewjeru hač do Miłočanskeje skały w juhu.
Južna połojca gmejnskeho teritorija słuša hišće k Horjanam, mjeztym zo je zbytna połojca přewažnje płona a w samym sewjeru wokoło Pěskec tež husće z jehlinowym lěsom porosćena.
Gmejna mjezuje na Wóslink w samym sewjeru, Ralbicy-Róžant w sewjerowuchodźe, Worklecy we wuchodźe, Pančicy-Kukow a Halštrow w juhu a Kamjenc w zapadźe.
Najwjetša wodźizna gmejny je Stary hat mjez Pěskecami a Smjerdźacej.
Pěskečanska jama, kiž wužiwa so dźensa jako kupanišćo, leži hižo na Worklečanskich honach.
Jenička přispomnjenja hódna rěčka je Jawora, kotraž běži přez Miłoćicy a Njebjelčicy.
Najwyši dypk je Kamjentna hórka mjez Serbskimi Pazlicami a Wěteńcu a najniši při Špitałskich łukach w Pěskečanskim lěsu njedaloko Bušenki.
Ke geografiskim zajimawostkam słuša tak mjenowana „Miłočanska žaba", hoberski błudźenk wupadacy kaž žabka, kiž steji njedaloko Miłoćic při Jaworje.
Do Njebjelčanskeje gmejny słušeja slědowace wsy: Prěnje historiske naspomnjenje jako sydło knjeza Peter de Nebelsicz sta so w lěće 1289.
Wjesne mjeno pochadźa prawdźepodobnje wot staroserbskeho muskeho mjena Nebělš abo Nebělk, zestajeneho z „nje-" a „běły".
Znajmjeńša wot 15. lětstotka wobsteji Njebjelčanska wosada, ke kotrejž słušeja ze starodawna susodne Serbske Pazlicy.
Drjewjana cyrkwička z kěrchowom steješe pak hižo w lěće 1346 wosrjedź wsy.
Kapałka w Pěskecach płaći jako filialna cyrkej.
Ležownostne knjejstwo měješe hač do 19. lětstotka klóšter Marijina hwězda, čehoždla wosta wjes tež po reformaciji katolska.
W běhu třicećilětneje wójny 1631 a hišće raz 1739 bě wjes wot wulkeju wohnjow potrjechena.
Dźensniša cyrkej swj.
Wot lěta 1765 słušeja tež Pěskecy k najmjeńšej serbsko-katolskej wosadźe.
Nimo toho chodźachu katolscy wobydlerjow z hewak ewangelskich Němskich Pazlic a Čornowa do Njebjelčic kemši.
W 19. lětstotku wobsteješe hišće wosadna šula we wsy, kotruž wopytachu katolscy hólcy z wosady kaž tež z ke Chróšćanskej wosadźe słušaceje Wěteńcy.
Arnošt Muka w swojej Statistice 14 burskich kubłow naliči: Marec, Roblec, Koklic, Kralec, Hostakec, Libšec, Ródlec, Hajnišec, Grósec, Strancec, Bjenšec, Nowakec, Knjezec a Šibšec.
Dale běchu we wsy štyri žiwnosće, a to Rajskec, Bryckec, Ławrjenčkec a Ledźborec.
W Njebjelčicach skutkowachu slědowace serbske towarstwa: Serbske burske towarstwo – čłon Zjednoćenych serbskich towarstwow, kiž załožichu so w oktobrje a nowembrje lěta 1848 we wjacorych gmejnach serbskeje Łužicy; zakaza so w awgusće 1849 zhromadnje z druhimi serbskimi a němskimi „wótčinskimi towarstwami".
Jeho předsyda bě Jan Kokla z Njebjelčic.
Pobočne serbske burske towarstwo při Towarstwje serbskich burow – wotrjad Chróšćanskeho burskeho towarstwa Towarstwo knježnow – towarstwo za serbskich holcow po přikładźe Radworskeho towarstwa knježnow ze zaměrom, katolske nabožinske žiwjenje a serbske wašnja a nałožki hajić; po lěće 1920 čłon Domowiny; zhromadnje z njej 1937 zakazane Serbska katolska Bjesada w Njebjelčicach – čłon towarstwa Cyrila a Metoda a po lěće 1920 tež Domowiny; załožene ze zaměrom hajenja serbskeje rěče, tradicijow a katolskeje nabožiny w kónčinach blisko němskeho Kamjenca; organizowaše chór, dźiwadłowu skupinu, swjedźenje, darjenske akcije a politiske diskusije; mjez załožerjemi běchu Franc Kral, kapłan Michał Mič, farar Jurij Gustav Kubaš, farar Jakub Žur a kubler Jurij Łusčanski; zhromadnje z Domowinu 1937 zakazane Towarstwo młodźencow – čłon Zwjazka towarstwow serbskich młodźencow Jednota Sokoł – wotrjad Serbskeho Sokoła z 25 čłonami; steješe w konkurency ze Serbskim ratarskim dorostom a wustupi kaž wšitke katolske Sokołske jednoty 1930 ze zwjazka; prěni předsyda bě wučer Filip Jakubaš.
Serbski ratarski dorost – čłon Zwjazka serbskeho ratarskeho dorosta; załožene, zo by pomjeńšało wliw němskeho „Landbund" na serbskich wsach Sportowa jednotka Njebjelčicy bu dnja 8. nowembra 1957 załožena.
Po Arnošta Mukowej statistice mějachu Njebjelčicy we 1880tych lětach 271 wobydlerjow, mjez nimi 256 Serbow a 15 Němcow.
Hižo lětstotki dołho leža Njebjelčicy při zapadnej kromje serbskeho rěčneho ruma.
W lěće 1925 bě we wsy samej mjez tehdy 353 wobydlerjemi 303 katolskich a 49 ewangelskich.
Po ludličenju lěta 2011 bě 84,4 % wobydlerjow Njebjelčanskeje gmejny katolskeje a 4,2 % ewangelskeje konfesije.
11,4 % njepřisłušachu žanomu nabožinskemu zhromadźenstwu.
Spočatk 2000tych lět rěčeštej dwě třećinje wobydlerstwa serbsce.
Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 53 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 156.
Njebjelčanska gmejnska rada ma tuchwilu dwanaće čłonow.
Komunalne wólby lěta 2014 mějachu slědowace wuslědki: Gmejnskej radźe přisłušeja wot 2019 slědowace radźićeljo a radźićelki: CDU: Tomaš Šwejda, Frank Kral, Tomaš Klar, Silvio Reinecke, Enrico Wätzig, Christina Łušćanscyna, Kristin Domšowa, Daniel Möller Swobodni wolerjo: Claudia Liznarjowa, Oliver Loch Přećeljo sporta: Frank Domš Lěwica: Lukaš Deleńk Čestnohamtski wjesnjanosta Njebjelčic je Tomaš Čornak.
Wón bu dnja 7. junija 2015 z 58,2 % hłosow w zastojnstwje wobkrućeny.
Přećiwny kandidat Jurij Šwejda wot wolerskeho zjednoćenstwa Pěskecy dósta 41,8 %.
Wolerske wobdźělenje wučini 72,6 %.
W Rozhledźe 11/1992, str.
399–403 Aktualne ličby wobydlerstwa po gmejnach 2019; Statistiski krajny zarjad Sakskeje Statistiski krajny zarjad Sakskeje: gmejna Njebjelčicy Njebjelčicy w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje Arnošt Muka: Statistika łužiskich Serbow.
Z nakładom spisaćela, Budyšin 1884–86, str.
W: Lětopis 51, zwjazk 1 Tole su woleni gmejnscy a měšćanscy radźićeljo.
W Serbskich Nowinach dnja 29. meje 2019.
Worklecy su wjes a gmejna w sakskej Hornjej Łužicy.
Wone su čłonska gmejna zarjadniskeho zwjazka Při Klóšterskej wodźe.
Gmejna leži w katolskim jadrje serbskeho sydlenskeho ruma; wulki dźěl wobydlerstwa su Serbja.
Gmejna leži něhdźe wósom kilometrow na wuchod wot wokrjesneho města Kamjenc a wokoło 15 kilometrow sewjerozapadnje wot Budyšina w serbskich Horjanach.
A 4 je přez najězd na awtodróhu Horni Wujězd docpějomna.
Gmejna leži w zapadnej Hornjej Łužicy na kromje Zapadołužiskeje pahórčiny, w přechodźe mjezy płonymi hatnišćemi na sewjer a Łužiskich hór na juhu.
Přez Worklecy běži Klóšterska woda, prawy přitok Čorneho Halštrowa.
Worklecy buchu w lěće 1280 jako Rokolewicz prěni raz přez wopismo naspomnjene.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 522 wot cyłkownje 539 Worklečanow a Nowowješćanow serbsce.
Gmejnska rada ma tuchwilu dwanaće čłonow.
Komunalne wólby lěta 2019 mějachu slědowace wuslědki: Gmejnskej radźe přisłušeja wot 2019 slědowace radźićeljo a radźićelki: CDU: Dr. Beno Wałda, Maćij Bjeńš, Florian Šołta, Sigrid Brücknerowa, Jadwiga Richterowa, Pětr Brězan, Robert Šołta, Marcel Rjelka Serbske wolerske zjednoćenstwo: Antje Bobcyna, Jan Kliman, Stefan Hicka, Měrko Šmit Čestnohamtski wjesnjanosta Worklec je hižo z 1970tych lět Franc Brusk, kiž je zdobom najdlěje amtěrowacy wjesnjanosta Budyskeho wokrjesa.
Wón bu posledni raz dnja 7. junija 2015 z 79,8 % hłosow w zastojnstwje wobkrućeny.
Wolerske wobdźělenje wučini 57,9 %.
Kedźby hódna je hrodowska kapałka Marije Maćerje Božeje w Beuronskim stilu, kotraž słuša ke Chróšćanskej wosadźe.
W knježim domje běše chorownja připrawjena.
W zahrodowym domje su sotry žiwe, kotrež běchu hač do swojeho wuměnka w chorowni dźěłali.
Bóšicy su wjes a gmejna něhdźe dwanaće kilometrow sewjerozapadnje Budyšina w Hornjej Łužicy.
Słušeja ke zarjadniskemu zjednoćenstwu Njeswačidło.
Gmejna je po ličbje wobydlerstwa najmjeńša w Budyskim wokrjesu a pjata najmjeńša cyłeje Sakskeje.
Gmejna słuša do připóznateho sydlenskeho ruma Serbow w Sakskej.
Wosebje w Jaseńcy, Łusču, Nowej Jaseńcy a na Horje rěči wulki dźěl wobydlerstwa serbsce.
Bóšicy leža w srjedźišću krajneho wokrjesa Budyšin.
Južnje gmejny běži awtodróha A 4.
Tuta je přez najězd Słona Boršć docpějomna.
Wuchodnje gmejny běži B 96.
Prěnje historiske naspomnjenje wsy jako Bisziz pochadźa z lěta 1245.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 244 wobydlerjow, z nich 204 Serbow.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 98 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 41 lět.
W samsnym lěće bě 49 % gmejnskich wobydlerjow katolskeje a 17 % ewangelskeje konfesije.
Ewangelscy wobydlerjo přisłušeja Njeswačanskej wosadźe, katolscy Chróšćanskej.
Do Bóščanskeje gmejny słušeja slědowace wsy: Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 55 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 156.
Bóšičanska gmejnska rada ma tuchwilu dwanaće čłonow.
Komunalne wólby lěta 2019 mějachu slědowace wuslědki: Gmejnskej radźe přisłušeja wot 2019 slědowacy radźićeljo: Rjemjesło Bóšicy: Sebastian Meißner, Georg Müller, Krystof Šołta, Markus Bjarš, Alojs Bjarš Łužiske wolerske towarstwo Bóšicy: Robert Šołta, André Macala, Měrćin Šołta, Bjarnat Cyž, Matthias Wowčer Čestnohamtski wjesnjanosta Bóšic je wot lěta 2008 Stanisław Ryćer, kiž bu posledni raz při wólbach 2014 ze 57,6 % w zastojnstwje wobkrućeny.
Pančicy-Kukow je hornjołužiska gmejna a wjeska w sakskim wokrjesu Budyšin.
Gmejna słuša k zarjadniskemu zwjazkej „Při Klóšterskej wodźe" a k serbskemu sydlenskemu rumej a leži něhdźe dźewjeć kilometrow juhowuchodnje Kamjenca w serbskich Horjanach.
Pančicy-Kukow ma wokoło 2.200 wobydlerjow, wot kotrychž je něhdźe połojca we wsy samej žiwa.
W lěće 2001 rěčachu 49,7 % wobydlerstwa serbsce.
Přez Pančicy-Kukow běži Klóšterska woda, přitok Čorneho Halštrowa, kotraž dźěli historiskej wjesnej dźělej Pančicy a Kukow.
Pančicy-Kukow nasta w lěće 1957 ze samostatneju wjeskow Pančicy a Kukow.
Ke gmejnje słušeja slědowace wjeski: Po ludličenju z lěta 2011 bydlachu w gmejnje Pančicy-Kukow 2.141 wobydlerjow.
Z tutych přisłušachu 1.662 romsko-katolskej cyrkwi a 278 k druhej abo žanej nabožinskej zhromadnosći.
Katolscy wobydlerjo słušeja ke Chróšćanskej wosadźe.
Nimale wšitke wsy maja katolsku wjetšinu wobydlerstwa, nimo Žuric, Kašec a Hłupońcy na juhu gmejny, kotrež běchu tradicionelnje přewažnje ewangelske z katolskej mjeńšinu.
Tamniši protestanća přisłušeja ewangelskej wosadźe w Hornim Wujězdźe.
Wón bu dnja 31. awgusta 2014 z 84,5 % hłosow wuzwoleny.
Wolerske wobdźělenje wučini 67,5 %.
W Pančicach-Kukowje nadeńdźe so Serbska zakładna „Šula Ćišinskeho".
Mišno je stare město při Łobju w Sakskej a wokrjesne město wokrjesa Mišno.
Mišnjanski hród załoži so pod mjenom Misnia w lěće 929 na zapadnym brjoze Łobja.
Tuž słuša Mišno k najstaršim znatym městam na teritoriju dźensnišeje wuchodneje Němskeje.
Wot lěta 968 bě Mišno sydło biskopstwa; tu skutkowaše tež sławny biskop Beno.
Pozdźišo załoženemu Mišnjanskemu markhrabinstwu přisłušachu tež dźěle dźensnišeje Hornjeje Łužicy.
Dla swojeho wulkeho wuznama płaći Mišno jako stawizniske jadro moderneje Sakskeje.
Kamjenc je město z něhdźe 17.000 wobydlerjemi w zapadźe Hornjeje Łužicy.
Štwórte najwjetše město Budyskeho wokrjesa leži něhdźe 40 kilometrow sewjerowuchodnje Drježdźan a něhdźe 30 kilometrow sewjerozapadnje Budyšina při Čornym Halštrowje a při kromje Zapadołužiskeje pahórčiny.
Dźěl města słuša oficielnje do serbskeho sydlenskeho ruma.
297 metrow wysoka Pastwina hora na zapadnej kromje města je woblubowane wulětnišćo a ma znate jewišćo pod hołym njebjom.
W lěće 1225 so Kamjenc k prěnjemu razej naspomni a wot 1319 běše swobodne město.
Wot 1346 do 1815 bě Kamjenc – hromadźe z Budyšinom, Lubanjom, Lubijom, Zhorjelcom a Žitawu – sobustaw Zwjazka šesćiměstow.
Ke Kamjencej słušeja slědowace wjeski jako měšćanske dźěle: Měšćanske dźěle Brěznja, Hlinowc, Jěžow, Kamjenc a Němske Pazlicy su dźěl serbskeho sydlenskeho ruma.
Město słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 53 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 156.
Alzey, Porynsko-Pfalca Kolín, Čěska Karpacz, Pólska Gotthold Ephraim Lessing, němski rozswětlerski dramatikar; rodźeny w Kamjencu Jurij Wićaz, serbski žurnalist, awtor a přełožowar; rodźeny w Špitlu Lukas Rietzschel, němski awtor; wotrosće w Kamjencu Kamjenc.
Ralbicy-Róžant je w lěće 1994 nastata gmejna w srjedźišću hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Leži w serbskich Delanach při Klóšterskej wodźe a słuša k zarjadniskemu zwjazkej Při Klóšterskej wodźe.
Gmejna leži w katolskim jadrje serbskeho sydlenskeho ruma; wjetšina wobydlerstwa su Serbja.
Ke gmejnje słušeja slědowace wjeski: Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 53 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 156.
Ralbičansko-Róžeńčanska gmejnska rada ma tuchwilu dwanaće čłonow.
Komunalne wólby lěta 2019 mějachu slědowace wuslědki: Gmejnskej radźe přisłušeja wot 2019 slědowace radźićeljo a radźićelki: Swobodne wolerske zjednoćenstwo „Delany": Michał Šołta, René Wjacławk, Józef Woko, Tomaš Bjeńš, Detlef Šewc, Jana Bjeńšowa, Jan Hrjehor CDU: Eduard Luhmann, Tilo Žur, Sylvio Čórlich, Janina Wjeselina, Alojs Wowčer Posedźenja rady wotměwaja so zasadnje w serbskej rěči; jenički radźićel serbsce njerěči.
Čestnohamtski wjesnjanosta gmejny Ralbicy-Róžant je Hubertus Ryćer.
Wón bu dnja 7. junija 2015 z 91,9 % hłosow w zastojnstwje wobkrućeny.
Wolerske wobdźělenje wučini 43,5 %.
W Ralbicach nadeńdźetej so Serbska zakładna a Serbska wyša šula kaž tež serbska pěstowarnja „Dr. Jurij Młynk".
Aktualne ličby wobydlerstwa po gmejnach 2019; Statistiski krajny zarjad Sakskeje Statistiski krajny zarjad Sakskeje: gmejna Ralbicy-Róžant Tole su woleni gmejnscy a měšćanscy radźićeljo.
Chrósćicy su wjes a gmejna w Hornjej Łužicy, kotraž leži w serbskich Horjanach něhdźe dwanaće kilometrow wuchodnje města Kamjenc w katolskim jadrje serbskeho sydlenskeho ruma.
Gmejna słuša k zarjadniskemu zwjazkej „Při Klóšterskej wodźe".
Wjace hač 90 % ludnosće wobknježi serbšćinu a němčinu a wjele wobydlerjow ma serbšćinu jako maćeršćinu.
Žiwe nabožne žiwjenje słuša k serbsko-katolskej tradiciji.
W ludowym erće so husto praji zo su Chrósćicy srjedźišćo serbskeje Hornjeje Łužicy.
Přez Chrósćicy běži rěčka Satkula.
Wjes so k prěnjemu razej w lěće 1225 jako Crostiz naspomni, bě pak hižo do toho wobsydlena, kaž dopokazuja štyri narowne kamjenje z 11. abo 12. lětstotka, kotrež słušeja k najstaršim wobchowanym swědkam křesćanskeje wěry w Hornjej Łužicy.
W aprylu 1945, w druhich kónčinach běše Druha swětowa wójna hižo dokónčena, wotměwachu so w Chrósćicach wojowanja mjez wojerstwom juh, někotrymi SS-jednotkami a Čerwjenym wójskom.
Pomnik na Fulkec hórce w Chrósćicach wopomina woporow, kotřiž běchu předewšěm pólscy wojacy.
Ke gmejnje słušeja wjeski Hórki a Prawoćicy.
Kubłanje w Chrósćicach a wokolinje započina so hižo w pěstowarni: w serbskej pěstowarni „Chróšćan kołć".
Tuta pěstowarnja w nošerstwje Serbskeho šulskeho towarstwa wobdźěluje so na WITAJ-projekće k zdźerženju serbskeje rěče.
Witane su tu wšitke serbske a němske dźěći w starobje wot 6 do 10 lět.
Serbska zakładna šula „Jurij Chěžka" je tohorunja do WITAJ-projekta zapřijata.
Wot tutoho časa sem wita starownja wšěch pomocy potrěbnych starych ludźi.
Chrósćicy leža w juhozapadźe sydlišćoweje kónčiny Serbow w Hornjej Łužicy.
Při kromach pućow pokazaja křiže, modlerske stołpy a serbske napisma žiwosć serbskeje rěče a kultury, kotraž nosy husto katolski raz.
Serbske tradicije so wosebje w Chrósćicach a w kónčinje dokoławokoło jara hladaja, tak zo so tu kóžde lěto chodojty pala, meje mjetaja, ptački kwasuja a swjateho Měrćina swjeći.
1772 natwarjena farska cyrkej je kóžde lěto centralny dypk wšěch Chróšćanskich křižerjow.
Po zhromadnej mši wšitkich jěcharjow jěchaja tute do susodneje gmejny Pančicy-Kukow.
Na Chróšćanskim kěrchowje bu sławny serbski spisowaćel Jurij Brězan pohrjebany.
Dalše atrakcije: serbska lajska dźiwadłowa skupina Chrósćicy dujerska kapała Horjany Serbski folklorny ansambl Wudwor stary a nowy pomnik za padłych pólskich wojakow Cyrkej swjateju japoštołow Symana a Judy Tadeja tykowany dom w Chrósćicach swjećatko w Prawoćicach postawa swj.
Marije w prózdnjeńcy Hlej tež: Lisćina kulturnych pomnikow w Chrósćicach Po Arnošta Mukowej statistice mějachu Chrósćicy we 1880tych lětach 538 wobydlerjow, z nich 523 Serbow a 15 Němcow.
W lěće 1925 bě we wsy samej mjez 563 wobydlerjemi 540 katolskich a 23 ewangelskich.
Po ludličenju lěta 2011 bě 93,4 % wobydlerjow Chróšćanskeje gmejny katolskeje a 1,9 % ewangelskeje konfesije.
Z tym běchu Chrósćicy gmejna z najwyšim podźělom katolikow w Budyskim wokrjesu.
Chróšćanska gmejnska rada ma tuchwilu dwanaće čłonow.
Wón bu dnja 7. junija 2015 z 87,2 % hłosow za naslědnika dołholětneho wjesnjanosty Maćija Brycki wuzwoleny.
Wolerske wobdźělenje wučini 46,8 %.
Z wuchoda přińdźe S 98, kotraž so tule skónči.
Wokrjesne dróhi zwjazuja wjes z Pančicami, Njebjelčicami a Haslowom.
Pomnik padnjenym pólskim wojakam Chróšćanska fara Serbska zakładna šula „Jurij Chěžka" W cyrkwi swj.
Wulki Hojn je wulke wokrjesne město w sewjeru sakskeho Mišnjanskeho wokrjesa při hranicy k Braniborskej.
Ma wokoło 19.000 wobydlerjow.
Aktualne ličby wobydlerstwa po gmejnach 2019; Statistiski krajny zarjad Sakskeje Jurij Kral: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
Łaz je cyrkwinska wjes a gmejna w sewjernej Hornjej Łužicy.
Leži w krajinje hornjołužiskeje hole a hatow w sewjernym dźělu Budyskeho wokrjesa a je jeho po přestrjeni najwjetša gmejna kaž tež jedna z dźesać najwjetšich w cyłej Sakskej.
Łaz leži wosrjedź něhdyšeho Łužiskeho brunicoweho rewěra.
Wjes so prěni raz w lěće 1343 jako Lose naspomni.
W 20. lětstotku narosće Łaz k wulkej industrijnej gmejnje.
W lěće 1938 so Radska, Tři Žony a Nydej zagmejnowachu.
1994 přizamknychu so Běły Chołmc, Bjerwałd, Hermanecy, Šćeńca a Złyčin nowej jednotnej gmejnje Łaz.
W lěće 2005 přińdu Wulke Ždźary wot rozpušćeneje gmejny Hórnikečanski jězor do Łaza.
Po Mukowej statistice měješe Łaz w lěće 1884 cyłkownje 467 wobydlerjow, z nich 432 Serbow a 35 Němcow.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 1702 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 49,2 lět.
Ke gmejnje słuša 15 wjesnych dźělow: Ewangelska cyrkej a kěrchow z rowami Handrija Zejlerja, Jurja Malinka a Jana Pawoła Nagela Zejlerjowy pomnik – namaka so při torhošću a bu dnja 30. awgusta 1931 wot fararjow Křižana a Malinka poswjećeny Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 55 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 156.
We Łazu nadeńdźe so zastanišćo při železniskej čarje Wojerecy–Zhorjelc.
Linija OE 64, tak mjenowany shuttle jězorina-Nysa, zwjazuje Łaz z woběmaj městomaj.
Halštrowska Hola je gmejna při Čornym Halštrowje w sakskim wokrjesu Budyšin.
Po přestrjeni druha najwjetša gmejna Budyskeho wokrjesu leži sewjernje Wojerec w samym sewjeru Hornjej Łužicy a słuša k něhdyšemu Łužiskim brunicowym rewěrej.
Ke gmejnje słušeja slědowace wsy: Wjesce Parcow a Škodow kaž tež wjesne dźěle Blunja a Zabroda so dla wudobywanja brunicy wotbagrowachu.
Hory pola Wojerec słušeja do gmejnskeho dźěla Nowa Łuka.
Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 55 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 156.
Sprjewiny Doł je gmejna w samym sewjeru sakskeje Hornjeje Łužicy, kotraž słuša k wokrjesej Budyšin.
Po přestrjeni třeća najwjetša gmejna wokrjesa leži wosrjedź Łužiskeje hole w Łužiskim brunicowym rewěrje, njedaloko Čorneje plumpy.
Wona je so dnja 1. januara 1996 załožiła přez zjednoćenje prjedawšich gmejnow Bórkhamor, Nowe Město a Sprjejcy a słuša do připóznateho sydlenskeho ruma Serbow w Sakskej.
Ke gmejnje słušeja slědowace wsy: Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 55 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 156.
W Nowej Wsy wobsteji zakładna šula, na kotrejž so tež serbšćina wuwučuje.
Kulow je městačko při Čornym Halštrowje w Hornjej Łužicy, kotrež k serbskemu sydlenskemu rumej słuša.
Kulow namaka so něhdźe pjeć kilometrow južnje Wojerec při Halštrowje.
Kulowska wokolina je płona, wódnata a lěsata.
W sewjerozapadźe města so Dubrjenske bahno namaka, jedne z najwjetšich přirodoškitnych pasmow Sakskeje.
Město wobsteji ze slědowacych měšćanskich dźělow: Městno naspomni so w lěće 1248 k prěnjemu razej jako Witigenow w załoženskim wopismje klóštra Marijineje hwězdy.
W lěće 1286 mjenuje so Kulow prěni króć jako město.
Za załožerja městačka płaći we wopismje mjenowany Witego I. z Kamjenca, na čož pokazuje tež němske městne mjeno.
Serbske mjeno pochadźa wot susodneje wjeski Kulowc, na kotrychž ležownosćach so město natwari.
Do 18. lětstotka słušeše městačko zhromadnje z mnohimi mjeńšimi delanskimi sydlišćemi ke klóšterskemu wobsedźenstwu.
Po wobzamknjenjach Wienskeho kongresa přewza pruske kralestwo Delnju Łužicu, kaž tež sewjerne kónčiny Hornjeje Łužicy, tak zo słušeše Kulow z wokolinu mjez 1815 a 1945 k Pruskej.
Wot lěta 1908 měješe městačko dwórnišćo při starym běhu železniskeje čary Budyšin–Wojerecy.
Kulowski wopon pokazuje knježnu Marju, kotraž dźerži Jězusa w ruce, a nasta z wopona Marijineje hwězdy.
W lěće 2011 běchu mjez cyłkownje 5.879 wobydlerjemi 3.397 katolskich a 2.015 bjezkonfesionelnych abo přisłušacych druheje nabožinskeje zhromadnosće.
Po Mukowej statistice z lěta 1880 měješe Kulow tehdy 2.500 wobydlerjow, wot kotrychž běše połojca serbska a połojca němska.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 32 %.
Město słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 54 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 156.
W měsće namakatej so Krabatowa zakładna šula a wyša šula „Korla Awgust Kocor".
Datowa banka Zensusa na zensus2011.de.
Porchow je wjes a gmejna w Hornjej Łužicy.
W njej wužórlitej so Klóšterska woda a Satkula.
Gmejnski dźěl Nowy Dwór słuša oficielnje do serbskeho sydlenskeho ruma.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Purcowe je z lěta 1312.
1414 mjenuje so Porchow jako sydło ryćerja.
W lěće 1600 kaž tež 1777 wukonješe tudyše ryćerkubło ležownostne knjejstwo nad dźělom wsy, mjeztym zo podsteješe tamny dźěl klóštrej Marijina hwězda.
W tehdy hišće dwurěčnym Porchowje bydlachu w 17. lětstotku prjedownicy němskeho filozofa Friedricha Nietzscheho.
W lěće 1925 běchu nimale wšitcy Porchowčenjo ewangelscy.
Po ludličenju lěta 2011 bě 51,6 % gmejnskich wobydlerjow ewangelskeje a 4,6 % katolskeje konfesije, při čimž bydla tući hłownje we wsach na sewjeru gmejny.
Do Porchowskeje gmejny słušeja slědowace wsy: Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 52 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 156.
Michał Čoch – gymnazialny wučer, składnostny basnik Aktualne ličby wobydlerstwa po gmejnach 2019; Statistiski krajny zarjad Sakskeje Porchow w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje Marko Malink: Słowjanski pochad Friedricha W. Nietzscheho.
Hodźij je wjes a gmejna w Hornjej Łužicy, zapadnje Budyšina.
Wjes sama ma 906 wobydlerjow, gmejna wokoło 3.000.
Cyła gmejna słuša oficielnje do serbskeho sydlenskeho ruma.
Wjes Hodźij leži w Hornjołužiskich honach zapadnje Budyšina při Dołhej wodźe a statnej dróze S 111 do Biskopic.
Juhowuchodnje wjesneho jadra nadeńdźe so wot 1960tych lět Hodźijske spjatnišćo, spjaty jězor Dołheje wody.
Za Hodźijom zastupuje rěčka do Darinskeje skały.
Sydlišćo Hodźij ma wjace hač 1000-lětne stawizny.
Naspomni so prěni raz w lěće 1007 jako Godobi.
Po Budyšinje bě Hodźij z lěta 1076 druhe farske městno Mišnjanskeho biskopstwa w Hornjej Łužicy.
Hodźij a přisłušne hrodźišćo słušachu hižo wot spočatka 11. lětstotka do wobsydstwa biskopow.
W lěće 1010 běchu prěnju kapałku na městnje dźensnišeje cyrkwje swj.
Pětra a Pawoła natwarili.
Młodźi Serbja so na tutej šuli za studij teologije přihotowachu.
Wot srjedźowěka hač do spočatka 19. lětstotka bě Hodźij schadźowanišćo serbskeho wěca.
Při tutym sudnistwje wotměchu so procesy po starych serbskim prawje.
Wone bě zamołwite za serbsku ludnosć we wjetšej wokolinje.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 468 wot cyłkownje 574 Hodźijčanow serbsce.
Po ludličenju 2011 bě 38,9 % gmejnskich wobydlerjow ewangelskeje a 13,8 % katolskeje konfesije.
Wjetšina ewangelskich wsow słuša k Hodźijskej wosadźe. partnerska gmejna Kunfehértó w Madźarskej Ke gmejnje słuša slědowacych 32 wsow: Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 52 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 156.
W Hodźiju wobsteji zakładna šula, na kotrejž so tež serbšćina jako cuza rěč wuwučuje.
Jan Jurij Temler, do 1559 posledni katolski farar w Hodźiju Wjacław Warichius, wot 1589 do 1618 farar w Hodźiju; pioněr spisowneje hornjoserbšćiny Jaroměr Hendrich Imiš, wot 1858 do 1897 farar w Hodźiju a mandźelska Mila Imišowa, basnjerka Jan Pawoł Křižan, farar, spisaćel a dołholětny předsyda Maćicy Serbskeje; 1883–98 kapłan a 1898–1923 farar w Hodźiju Jurij Pilk, stawiznar, domizniski slědźer, hudźbnik a komponist Gustaw Feurich, přirodospytnik Jan Křižan, farar, kulturny prócowar a předsyda Domowiny Korla Božidar Křižan, farar a nabožinski spisaćel Za dalšich fararjow hlej zapisk wo Hodźijskej cyrkwi.
Wudało Gmejnske zarjadnistwo Hodźij, Lusatia-Verlag 2006.
Gerhard Billig & Jurij Knebel: Hodźij – před 1000 lětami.
Wokrjes Budyšin we wuchodnej Sakskej je najwjetši wokrjes Swobodneho stata.
Ma něhdźe 302.000 wobydlerjow.
Wulke wokrjesne města su Budyšin, Biskopicy, Kamjenc, Radeberg a Wojerecy.
Budyski wokrjes přisłuša euroregionej Nysa.
Wokrjes mjezuje na sewjeru z braniborskim wokrjesom Sprjewja-Nysa, na wuchodźe ze Zhorjelskim wokrjesom, na juhu z Čěskej a wokrjesom Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory, na juhozapadźe z Drježdźanami, na zapadźe z Mišnjanskim wokrjesom a na sewjerozapadźe z wokrjesom Hornje Błóta-Łužica.
Najwjetšej rěce na wokrjesnym teritoriju stej Sprjewja a Čorny Halštrow.
Tamne naspomnjenja hódne rěčki su Čornica, Klóšterska woda, Lubata, Połčnica a Wjazońca.
Najwyša hora je Sokolnik blisko Wjazońcy.
Dubrjenske bahno pola Kulowa słuša k najwjetšim přirodoškitnym pasmam Sakskeje.
Po wobydlerstwje najwjetše město wokrjesa je Budyšin, najmjeńše je Halštrow.
Gmejna z najmjenje wobydlerjemi su Bóšicy.
Wóspork je małe městačko we wuchodźe hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Namaka so w Hornjołužiskich honach na wuchodnej kromje serbskeho sydlenskeho ruma při Lubaće a zwjazkowej awtodróze 4.
Južnje stareho města zběha so 264 metrow wysoka Wósmužowa hora.
Město Wóspork słuša oficielnje do serbskeho sydlenskeho ruma.
Město naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1217 jako Wisenburc a dósta swoje němske mjeno najskerje wot susodneje wsy Běła Hora.
W lěće 1884 měješe městačko po Mukowej statistice 1242 wobydlerjow, mjez nimi 300 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći 1956 jenož hišće snadny serbski podźěl wobydlerstwa wot 5,8 %.
Wot lěta 1895 měješe město dwórnišćo při železniskej čarje Lubij–Wóspork, kotraž so 1903 hač do Barta a 1906 hač do Radworja podlěši, hdźež bě z čaru Budyšin–Wojerecy zwjazana.
K městu słušeja slědowace wsy: Do měšćanskeho dźěla Běła Hora słuša sydlišćo Nowa Běła Hora.
Město słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 56 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 156.
Kumwałd je wjes a gmejna w Hornjej Łužicy.
Leži 315 m nad morskej hładźinu mjez Čornobohom a Běłobohom w hornjołužiskich horach.
W Kumwałdźe nadeńdźe so najwjetša wjesna cyrkej w cyłej Němskej.
Ke gmejnje słušeja sydlišća Albert-Schweitzer-Siedlung, Bärhäuser, Frühlingsberg, Klipphausen, Nowa Wjes a Wuhančicy-Koblica.
Hač do druheje połojcy 17. lětstotka prědowaše so w Kumwałdskej cyrkwi tež serbsce, přetož bě serbšćina z maćeršćinu wulkeho dźěla ludnosće.
Posledni serbski statok přeńdźe pak hakle 1898 do wobsydstwa němskeje swójby.
Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 52 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 156.
Biskopicy su wulke wokrjesne město w sakskej Hornjej Łužicy.
Pjate najwjetše město Budyskeho wokrjesa je wot hórkow, horow a lěsow wobdate.
Wone je w sewjeru přez Butrowu horu a Stiebitzberg, w juhu přez Rüdenberg a w juhozapadźe přez Napoleonowy kamjeń wobmjezowane.
Přez město běži rěčka Wjazońca.
Znate němske přimjeno města Schiebock pochadźa wot serbskeho při boku.
Prěnje naspomnjenje předleži z lěta 1227 wot biskopa Bruna II. z Mišnja.
Wuchadźišćo bě na jednym boku kupowa ležownosć wosrjedź hatow, žumpadłow, wodźičkow a rěkow, na druhim boku dobry zwisk do Budyšina a Stołpina.
1559 poda so město pod knjejstwo sakskeho kurwjercha.
Něhdyša železniska čara Kamjenc–Biskopicy je wot lěta 1998 zawrjena.
Město słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 52 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 156.
Radwor je wjes a přisłušaca gmejna we wokrjesu Budyšin w Hornjej Łužicy, něhdźe 10 km sewjernje Budyšina.
Wjes sama ma wokoło 650 wobydlerjow, gmejna wokoło 3200.
Wosebje w přewažnje katolskim juhu gmejny rěči wulki dźěl ludnosće serbsce.
Južny dźěl gmejny słuša k pahórkatym Hornjołužiskim honam z wunošnymi pódami.
Najwyše wuhorbjenje je 199,3 m wysoka Kaponica mjez Drobami a Łupjanskej Dubrawku.
Přez płony sewjer gmejny běži Mała Sprjewja, najdlěša rěka w Radworskej gmejnje a zdobom zakład mnohich rybjacych hatow.
Z jeje přitokom je z Łomska pochadźaca Łomšćanka.
W samym sewjeru leži z Minakałskej holu jedne z najwjetšich lěsnišćow Hornjeje Łužicy.
Radwor mjezuje na gmejnje Łaz a Hamor w sewjeru, Wulku Dubrawu we wuchodźe, město Budyšin a gmejnu Hodźij w juhu a na gmejnje Njeswačidło a Rakecy w zapadźe.
Wjes naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1221 jako Ratibor, bě pak hižo w srjedźowěku stejišćo wodoweho hrodu, ležaceho w sewjernym dźělu nowowěkowskeho hrodu.
Hrjebja tuteje twjerdźizny je pola dźensnišeho hrodu přeco hišće spóznajomna.
Na Hrišći, małym kopcu z dobrym wuhladom přez nižinu Łomšćanki při puću do Kamjeneje, namakachu w běhu twarjenja železniskeje čary Radwor–Lubij w lěće 1905 zažnostawizniske pohrjebnišćo, kotrež so wot srjedźneje bronzoweje doby hač do zažneje železoweje doby wjace hač tysac lět dołho wužiwaše.
Prěnja drjewjana cyrkej steješe hižo w lěće 1270 při nawsy.
Jako zarunanje dósta Radwor kermušne wiki za holanske produkty.
W lěće 1397 załoži wěsty Sigmund Behr z Budyšina Radworsku křižnu cyrkej a dari ju wjesku Kamjenej.
W lěće 1495 naspomni so Radworska cyrkej w Mišnjanskim wopismje jako jedna z 18 Budyskemu tachantstwu podrjadowanych cyrkwjow.
Wot teje stareje wosadneje cyrkwje z 15. lětstotka je so jenož něhdyše wołtarnišćo wobchowało, kotrež je dźensa po zdaću najstarše twarjenje we wsy.
Posledni pohrjeb na tamnišim starym kěrchowje bě 1883.
Jeho naslědnik kejžor Rudolf II. w ramiku pobyta w Budyšinje zasadźenje katolskeho duchowneho w Radworju wosobinsce podpěrowaše.
Diferency mjez Radworčanami a jich knjezom trajachu hač do lěta 1675 a Radwor wosta jako wuslědk jenička katolska wosada z ewangelskim knjezom w cyłej Sakskej.
Mikławš Brojer wuwučowaše w lěće 1836 na přikład cyłkownje 120 šulerjow w třoch rjadownjach.
W rewoluciskimaj lětomaj 1848 a 1849 wuwi so Radwor k srjedźišću serbskeho burskeho hibanja.
Při tym hraješe Serbske burske towarstwo, kotrež so 4. junija 1848 załoži, z jeho předsydu Michałom Ćěslu centralnu rólu.
Po tutym přikładźe załožichu so podobne towarstwa w dalšich serbskich wsach, kotrež wjesne towaršnostne žiwjenje organizowachu.
W oktobrje 1848 so 17 towarstwow z 1200 čłonami k Zjedoćenym serbskim towarstwam zjednoćichu a tak prěni serbski třěšny zwjazk załožichu.
Po poraženej byrgarskej rewoluciji w meji 1849 bu zwjazk zakazany.
Hakle 1882 so jutrowne jěchanje, po wjace hač dwě sćě lětach, znowa wožiwi, spočatnje do Zdźěrje a wot 1892 do noweje Baćońskeje wosady.
Tam natwari so w lětomaj 1895/96 po namjeće Mikławša Žura a pod nawodom Drježdźanskeho architekta Ernsta Giese nowa wosadna cyrkej „Marije kralowny róžowca".
Na hibanju za serbsku awtonomiju wokoło Serbskeho narodneho wuběrka wobdźělichu so tež wjacori Radworčenjo, wosebje Michał Nawka.
Dnja 29. oktobra 1922 załoži so Radworska jednota Serbskeho Sokoła pod nawodnistwom Mikławša Bjarša a Michała Rječki.
W lěće 1935 wučachu při Radworskej šuli pjećo serbscy a jedyn němski wučer, štož bě w tym času nimale jónkrótne.
Prawidłownje protestowaše wjednistwo nacionalsocialistiskeho „Jungvolka" přećiwo tymle wobstejnosćam a přećiwo narodnemu nastajenju serbskich wučerjow, při čimž naspomnichu wosebje wučerja Michała Nawku a šulskeho nawodu Jana Andrickeho jako „radikalneju Serbow".
Zdobom spyta němski wučer Ebermann na šuli struktury nacionalsocialistiskeho młodźinskeho dźěła přesadźić.
Farar Józef Nowak a serbscy wučerjo přećiwo tomu swójske serbsko-katolske młodźinske dźěło zesylnjachu, tak zo bě w awgusće 1935 jenož 29 wot 64 Radworskich hólcow z čłonom Jungvolka.
Přez rólnu reformu rozdźělichu so ležownosće ryćerkubła.
Pri tym přeńdźe tež dźěl něhdyšeho kublerskeho lěsa za dźensnišim stadionom do wobsydstwa Radworskeje gmejny, kotryž słuša dźensa k poslednim lěsam na Radworskich honach.
Při starej Budyskej dróze južnje wsy steji srjedźowěkowski kamjentny křiž.
Ze starej wosadnej cyrkwju z 15. lětstotka při nawsy, trochu staršej křižnej cyrkwju na kěrchowje při puću do Lutobča a nowej wosadnej cyrkwju swjateje Marije, kralowny róžowca z lěta 1896 steja w Radworju tři katolske cyrkwje.
We wsy a na Radworskich honach namakaja so mnoho swjatych křižow a postawow madony, kotrež zwjetša z 19. a 20. lětstotka pochadźeja.
Radworski hród je so ze zažneho 18. lětstotka wobchował.
Po Arnošta Mukowej statistice měješe Radwor we 1880tych lětach 571 wobydlerjow, mjez nimi 548 Serbow a 23 Němcow.
W lěće 1925 bě we wsy samej mjez 705 wobydlerjemi 579 katolskich a 126 ewangelskich.
Po ludličenju lěta 2011 bě 34,4 % wobydlerjow Radworskeje gmejny katolskeje a 32,6 % ewangelskeje konfesije.
33 % njepřisłušachu žanomu nabožinskemu zhromadźenstwu.
Wobkedźbowanja hódny je snadny podźěl žónskeho wobydlerstwa w starobje 18–29 lět.
Wot 385 wobydlerjow w tutej starobnej skupinje bě 234 mužow a jenož 151 žonow.
Dźewjatej najwjetšej gmejnje Budyskeho wokrjesa přisłušeja slědowace dohromady 21 wjesnych dźělow: Sydlišći Stróžišćo a Přezdrěnk słušatej k Miłkecam respektiwnje Wulkemu Přezdrěnjej.
Radworska gmejnska rada ma tuchwilu 16 čłonow.
Minjene komunalne wólby mějachu slědowace wuslědki: Gmejnskej radźe přisłušeja wot 2019 slědowace radźićeljo a radźićelki: Swobodni wolerjo: Dr. Monika Liznarjowa, Thomas Wierig, Manfred Hörauf, Maik Wirrig, Eva-Maria Chěžcyna CDU: Philipp Wjerš, Sven Lorenz, Tomaš Rječka, Pětr Kliman, Šćěpan Dej, Domizniscy přećeljo Minakał: Thomas Scheffel, Madeleine Rentsch, Ronny Janaš, Lothar Bomsdorf Serbske wolerske zjednoćenstwo: Jovan Hrjehor, Pětr Hantuš Radworska wjesnjanostka je wot apryla 2020 Madeleine Rentschowa z Łomska.
Rentschowa je prěnja wjesnjanostka Radworja po 1945, kiž serbsce njerěči.
Jeje předchadnik bě Wincenc Baberška, kiž gmejnu přez 27 lět nawjedowaše.
W zwisku ze sakskej wokrjesnej reformu chcyše so gmejnske zarjadnistwo w lěće 2008 ze susodnej Wulkej Dubrawu zjednoćić.
Při wobydlerskimaj rozsudomaj rozsudźi so w Radworju snadna wjetšina za fuziju, we Wulkej Dubrawje pak wulka wjetšina přećiwo tomu.
Najwažniše dróhi na gmejnskim teritoriju su Zwjazkowa dróha 96, kiž zwjazuje Budyšin z Wojerecami a wjedźe přez Chelno a Čorny Hodler kaž tež statnej dróze 106 a 107.
Najblišej najězdaj awtodróhi 4 stej Budyšin-zapad něhdźe sydom a Słona Boršć wokoło wósom kilometrow wot Radworja.
Na železniskej čarje Lubij–Radwor z dwórnišćomaj pola Lutobča a Radworja jězdźachu wot 1. meje 1906 hač do nazymy 1972 wosobowe ćahi.
W 1990tych lětach so čara tež za nakładny wobchad zawrě a so w lěće 2004 doskónčnje wottwari.
Kolesowanska šćežka „Serbske impresije" wjedźe přez Měrkow, Lutobč, Radwor a Chasow dale do Njeswačidła.
W Radworskej gmejnje stej dwě šuli; Serbska zakładna a Serbska wyša šula „dr.
Marja Grólmusec" w Radworju samym.
Do zakładneje šule chodźachu w šulskim lěće 2014/15 149 šulerjow.
Na wyšej šuli běchu w samsnym času 170 šulerjow a 22 wučerjow.
Šulske twarjenje bu w lětomaj 1925/26 natwarjene.
Pěstowarnja eksistuje we wsy hižo z lěta 1898.
Pod nacionalsocialistiskim knjejstwom přińdźe statna pěstowarnja k tomu, w kotrejž so pak zwjetša němsce rěčeše, tež w časach NDR.
Prěni statny žłobik nasta hakle w lěće 1991.
Hańža Winarjec-Orsesowa: Radwor - starodawna cyrkwinska wjes.
LND, Budyšin 2006, 168 str.
Radwor w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje Cornelius Gurlitt: Radibor.
Aktualne ličby wobydlerstwa po gmejnach 2019; Statistiski krajny zarjad Sakskeje Hańža Winarjec-Orsesowa: Wobraz Radworja něhdy a dźens.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 2002, str.
126 Přehlad něhdyšich jednotow Sokoła, wotwołane dnja 25. januara 2020 Edmund Pjech: Wuskutki nacionalsocializma na serbske šulstwo w Sakskej.
57/58 Edmund Pjech: Wuskutki nacionalsocializma na serbske šulstwo w Sakskej.
W Rozhledźe 3/53 [2003], str.
[1418 wobydlerjow, z nich 759 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 5 z pasiwnymi, 274 serbskich dźěći a młodostnych, 380 bjez znajomosćow] → wšě wjeski Wuslědki censusa 2011 za Radworsku gmejnu: Nabožina Wuslědki censusa 2011 za Radworsku gmejnu: Staroba a splah Statistiski krajny zarjad Sakskeje: gmejna Radwor Tole su woleni gmejnscy a měšćanscy radźićeljo.
Wjelećin je městačko w sakskim wokrjesu Budyšin.
Leži pod Mnišoncom w hornjołužiskich horach.
Wjelećin je po cyłej Němskej sławny za produkowanje palenca.
Ma z lěta 1969 měšćanske prawa.
Wjeska Welentin abo Welintin naspomni so prěni raz w lěće 1222 a bě hižo w druhej połojcy 13. lětstotka z knježim sydłom.
Hač do kónca 19. lětstotka słušeše Wjelećin hišće k serbskemu rěčnemu rumej.
Ze spěšnej industrializaciju wot 1850tych lět sem přeměni so tež wobydlerska struktura.
We 1880tych lětach mějachu we Wjelečanskej cyrkwi hišće kóždu njedźelu serbske a němske kemše.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy hišće 651 wot cyłkownje 2025 Wjelećanow serbsce.
Poslednjej serbskaj fararjej běštaj Měrćin Renč a jeho syn Jan.
K městu słušeja wjeski Tućicy a Zdźar.
Wulka Dubrawa je wjes a gmejna w sakskej Hornjej Łužicy, sewjernje Budyšina.
Sydlišćo same namaka so něhdźe dwanaće kilometrow sewjernje wokrjesneho města na wokoło 200 metrow wysokim wuhorbjenju zapadnje Sprjewineje nižiny.
Tutón kopc wobsteji z šćerkoweje terasy, kiž je powostank stareho běha Łobja w pleistocenje.
Bjezposrědna wokolina je žłobičkata a zwjetša zalěsnjena.
Najwažnišej rěce stej Sprjewja, kotraž běži přez Klukš, a Mała Sprjewja, běžaca přez Lichań, Kobjelń, Komorow, Kupoj a Jatřob.
Wulka Dubrawa mjezuje na Hamor w sewjeru, Malešecy we wuchodźe, město Budyšin w juhu a Radwor w zapadźe.
Ke gmejnje słušeja slědowace wsy: Wjeska naspomni so w lěće 1396 k prěnjemu razej jako sydło wěsteho knjeza Lehemann de Dobraw.
Hač do lěta 1628 měješe Budyskej tachantstwo ležownostne knjejstwo, po tym załoži so Wulkodubrawske ryćerkubło.
Hač do druheje połojcy 19. lětstotka bě Wulka Dubrawa snadna serbska holanska wjeska z něhdźe 200 wobydlerjemi, kotraž so pak po wotewrjenju hlinowych a brunicowych jamow kaž tež wulkich zawodow spěšnje do industrijneho sydlišća z wjace hač 1.500 wobydlerjemi přetworješe.
Wot lěta 1906 měješe Wulka Dubrawa dwórnišćo při železniskej čarje Lubij–Radwor, kotraž bě w Radworju z čaru Budyšin–Wojerecy zwjazana.
Wotrězk Bart–Radwor wužiwaše so hišće hač do 1994 za nakładowy wobchad, wosebje z Wulkodubrawskeje Margarěćineje hěty a Bartskeje bazaltownje.
Po Arnošta Mukowej statistice měješe Wulka Dubrawa we 1880tych lětach – potajkim před industrializaciju wsy – 227 wobydlerjow, mjez nimi 185 Serbow a 42 Němcow.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl gmejnskeho wobydlerstwa wot jenož hišće 30 %.
W někotrych wjeskach so pak hač do dźensnišeho serbsce rěči.
W lěće 1925 bě we wsy samej mjez 1201 wobydlerjemi 1088 ewangelskich a 41 přiwisnikow druhich konfesijow.
Po ludličenju lěta 2011 bě 31,7 % wobydlerjow gmejny ewangelskeje a 7,7 % katolskeje konfesije.
Wulka wjetšina wot 60,6 % njepřisłušeše žanomu nabožinskemu zhromadźenstwu.
Wulka Dubrawa sama žanu cyrkej nima.
Ewangelskej cyrkwi namakatej so w Klukšu a Chwaćicach a k Radworskej wosadźe słušacy katolski Boži dom wot lěta 1968 w Zdźěri.
Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 56 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 156.
Wulkodubrawska gmejnska rada ma tuchwilu 16 čłonow, mjez nimi štyri žony.
Komunalne wólby zašłych lět mějachu slědowace wuslědki: Hłownohamtski wjesnjanosta Wulkeje Dubrawy je Siegfried Schuster.
Wón bu dnja 8. junija 2008 z 62,6 % hłosow w zastojnstwje wobkrućeny.
Kandidat CDU Tobias Hilbert dósta jako najsylniši přećiwny kandidat 24 %.
Wolerske wobdźělenje wučini 62 %.
W zwisku ze sakskej wokrjesnej reformu chcyše so gmejnske zarjadnistwo w lěće 2008 ze susodnym Radworjom zjednoćić.
Při ze strony wobydlerskeje iniciatiwy zahajenym wobydlerskim rozsudźe hłosowaše we Wulkej Dubrawje wulka wjetšina přećiwo tomu planej, w Radworju pak snadna wjetšina za fuziju.
We Wulkej Dubrawje maja zakładnu šulu kaž tež swobodnu wyšu šulu Johann Heinrich Pestalozzi.
Ke gmejnje słušatej wjesce Trjebin a Miłoraz kaž tež sydlišća Zagora a Trjebink.
Gmejna Trjebin słuša do teritorija Slepjanskeje narěče a je dźěl serbskeho sydlenskeho ruma.
Trjebin nadeńdźe so někak pjeć kilometrow sewjerozapadnje Běłeje Wody a tři kilometry juhowuchodnje Slepoho při Struze w zapadnym dźělu Mužakowskeje hole.
Sewjernje Trjebin leži Brězowski jězor, woblubowany kupanski jězor.
Susodne gmejny su Slepo a Dźěwin na sewjeru, Běła Woda na wuchodźe a juhu kaž tež Sprjewiny Doł na zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Trebindorf pochadźa z lěta 1382.
Druhdy mjenowaše so po serbskim přikładźe tež jenož Dreben resp.
Treben abo tež Dorff Treben.
W lěće 1999 bu wjes Miłoraz zagmejnowana do Trjebinskeje gmejny.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 375 wot cyłkownje 385 Trjebinjanow serbsce.
Wobydlerjo přisłušachu ze starodawna Slepjanskej wosadźe.
Nazymu 1945 załožichu Trjebinjenjo pod nawodom Mateja Pawla swójsku Domowinsku skupinu.
Zemicy-Tumicy su wjes a gmejna pod Klóšterskej horu wuchodnje Biskopic w Hornjej Łužicy, kotraž nasta w lěće 1898 přez zjednoćenje gmejnow Zemic a Tumic.
Gmejna leži při młodej Čornicy na kromach serbskeho kraja a ma dwórnišćo při železniskej čarje z Drježdźan do Zhorjelca.
Ke gmejnje słušeja slědowace wjeski: K wjesnemu dźělej Zemicam-Tumicam słuša nimo toho sydlišćo Brězyšćo.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy hišće 35 wot 499 Zemičanow a 49 wot 196 Tumičanow serbsce.
W dźensnišich gmejnskich dźělach Počaplicy, Čerwjene Noslicy, Chanecy a Mjedźojz bě serbšćina samo hišće wjetšinowa rěč.
W Zemicach-Tumicach je wot lěta 1846 dwórnišćo železniskeje čary Drježdźany–Zhorjelc.
Přez Zemicy-Tumicy wjedźe statna dróha 111 .
Budestecy su wjes a gmejna w Hornjej Łužicy, ležaca w Sprjewinym dole mjez Lubinom a Mnišoncom něhdźe sydom kilometrow južnje Budyšina.
Hač na Jiłocy słušeja wšitke gmejnske dźěle oficielnje do serbskeho sydlenskeho ruma.
Susodne gmejny su Kubšicy na sewjerowuchodźe, Kumwałd na juhowuchodźe, město Šěrachow-Korzym na juhu, Hornja Hórka na zapadźe a wulke wokrjesne město Budyšin na sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Bustewitz pochadźa z lěta 1331.
W lěće 1413 mjenuje so wjes jako knježe sydło, ležownostne knjejstwo měješe pak znajmjeńša wot 15. lětstotka Budyska měšćanska rada.
Wot toho časa su Budestecy tež wosadna wjes za wokolinu.
W 1930tych lětach zagmejnowachu so Dźenikecy, Hajnicy a Rašow kaž tež Zahor, Kózły a Chójnička.
Z komunalnej reformu 1994 dóstanu Budestecy Bónjecy a Lubjenc wot Kubšiskeje gmejny a 1999 so Jiłocy zagmejnowachu.
Wot 1877 do 2004 mějachu Budestecy dwórnišćo při železniskej čarje Budyšin–Žandawa.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 575 wobydlerjow, z nich 432 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 14,3 %.
Posledni serbski farar Budestečanskeje wosady bě Bohuměr Rejsler, kiž tu wot lěta 1947 skutkowaše a w lěće 1968 zemrě.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 1723 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 48,1 lět.
Po samsnym ličenju bě 33,6 % wobydlerjow Budestečanskeje gmejny ewangelskeje a 7,2 % katolskeje konfesije.
Gmejnska rada ma tuchwilu štyrnaće čłonow.
Komunalne wólby lěta 2019 mějachu slědowace wuslědki: Hłownohamtski wjesnjanosta Budestec je wot lěta 2019 Markus Michauk.
Wón bu dnja 16. junija 2019 w druhim wólbnym kole ze 66,5 % hłosow za naslědnika Franka Lehmanna woleny.
Wolerske wobdźělenje wučini 57,3 %.
Michał Frencel – farar, basnik Jan Gotthelf Běmar – farar, spisaćel nabožinskich spisow Jan Gotthold Běmar – prědar, spisaćel nabožinskich spisow Jan Gotttrau Běmar – farar, spisaćel nabožinskich spisow Michał Frencel – farar, rěčespytny slědźer, sobuzałožer hornjoserbskeje spisowneje rěče; 1662–1706 Budestečanski farar Jan Běmar – duchowny a spisaćel nabožinskich spisow; 1706–42 Budestečanski farar Handrij Brósk – duchowny a narodny prócowar; 1834–74 Budestečanski farar Jan Herman Mrózak – farar a kulturny prócowar; 1874–1902 w Budestecach Franc Moric Domaška – farar a składnostny spisowaćel; 1902–31 w Budestecach Rudolf Jenč – literarny historikar a rěčespytnik; 1934–40 wučer w Budestecach Jurij Brycka: Radna wjes Budestecy.
W Rozhledźe 12/1992, str.
[4146 wobydlerjow, z nich 433 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 61 z pasiwnymi, 99 serbskich dźěći a młodostnych, 3553 bjez znajomosćow] → wšě wjeski Trudla Malinkowa: Spominamy.
Leža při zwjazkowej dróze 6 mjez Budyšinom a Lubijom.
Gmejnski teritorij rozpřestrěwa so w hornjołužiskich honach wot wjerškow Čornoboha a Rubježneho hroda w juhu nimale hač do doliny Lubaty w sewjeru.
Wjes sama ma 701 wobydlerjow.
Nimo Wujezda słušeja wšitke gmejnske dźěle oficielnje do serbskeho sydlenskeho ruma.
Wjes naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1222 pod swojim serbskim mjenom jako Bukewiz a měješe tehdy hižo swójsku cyrkej.
Prěnjotnja serbska wjes ležeše najskerje dale deleka při haće.
Bukecy stachu so znate přez „nadpad w Bukecach" w Sydomlětnej wójnje, při kotrymž překwapichu a přemóžichu rakuske jednotki pod hrabju Daun dnja 14. oktobra 1758 Prusow pod Bjedrichom II.
W běhu wupućowanja wjele łužiskich swójbow w 19. lětstotku dóstachu so tež mnohe serbske swójby z Bukečanskeje wosady a Bukec samych do Ameriki abo Awstralskeje.
Tak załožichu w lěće 1853 w awstralskim staće Victoria štyri serbske a jedna němska swójba wjes pod mjenom Bukecy, pozdźišo Hochkirch, kotraž je so 1918 na Tarrington přemjenowała.
W lěće 1884 mějachu Bukecy po Mukowej statistice 530 wobydlerjow, mjez nimi 404 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 43,4 %.
Dnja 16. awgusta 1921 załoži so w Bukecach pod nawodnistwom Hermana Ranicha a Jana Zoby jednota Serbskeho Sokoła.
Posledni serbski farar w Bukecach bě Gerat Lazar, kotryž so 1976 na wuměnk poda.
Dźensniši farar Thomas Haenchen je serbsce nawuknył.
W Bukečanskej wosadźe wobsteji Serbska bjesada, kotraž so prawidłownje zetka.
Na delnim pohrjebnišću nadeńdu so pjeć serbskich narownych pomnikow, na kěrchowje tři.
Wot wobeju gmejnskeju zarjadow faworizowane zjednoćenje Bukec a Wósporka je so wot Bukečanskeho wobydlerstwa 2012 we wothłosowanju wotpokazało.
Po ludličenju lěta 2011 bě 45,7 % wobydlerjow Bukečanskeje gmejny ewangelskeje a 4,2 % katolskeje konfesije.
W Bukecach wobsteji zakładna šula, na kotrejž so tež serbšćina wuwučuje.
Pawoł Grojlich: Bukecy − něhdy a dźensa.
Njeswačidło je wosadna wjes a gmejna w Hornjej Łužicy, sewjernje Budyšina.
Wjes naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1268 jako Nyzwas a bu w lěće 1410 jako knježe sydło pomjenowana.
Słušeše hač do 14. lětstotka k Hodźijskej wosadźe a ma z toho časa swójsku wosadu.
Kónc Druheje swětoweje wójny wojowachu němske wójsko a Čerwjena armeja kaž tež pólske jednotki we wobłuku bitwy wo Budyšin tež w Njeswačidle a wokolinje, při čimž bu 85 % twarjenjow we wsy wobškodźene.
Tež ewangelska wosadna cyrkej wupali.
W lěće 1936 zagmejnowachu so Holešow, Nowa Wjes a Łomsk z Lišej Horu.
1974 slědowachu Dobrošicy a 1978 Šešow.
Z wokrjesnej reformu lěta 1994 buštej Zarěč a Łuh do gmejny zapřijatej.
Po Mukowej statistice měješe Njeswačidło we 1880tych lětach 531 wobydlerjow, mjez nimi 441 Serbow a 90 Němcow.
W lěće 1925 bě mjez 736 wobydlerjemi 711 ewangelskich a 22 katolskich.
Po ludličenju 2011 bě 33,6 % gmejnskich wobydlerjow ewangelskeje a 18,9 % katolskeje konfesije.
Njeswačanska gmejnska rada ma tuchwilu štyrnaće čłonow.
Komunalne wólby poslednich lět mějachu slědowace wuslědki: Gmejnskej radźe přisłušeja wot 2019 slědowace radźićeljo a radźićelki: Rjemjesło a přemysło: Norbert Braun, Frank Heidan, Anita Knies, Gerd Graumüller, Anett Pötschke, Křesćan Budar, Roland Lehmann Zhromadźenstwo towarstwow: Jens Wetzko, Ramona Clauß, Dietrich Butter, Frank Koreng, Christoph Thräne CDU: Petra Wowtscherk, Tino Strümpe Čestnohamtski wjesnjanosta Njeswačidła je Gerd Schuster.
Wón bu dnja 7. junija 2015 z 56,6 % hłosow w zastojnstwje wobkrućeny.
Norbert Braun dósta 43,4 %.
Wolerske wobdźělenje wučini 57,7 %.
Lusatia-Verlag, 2000.
Malešecy su wjes a přisłušaca gmejna něhdźe šěsć kilometrow sewjerowuchodnje Budyšina w Sakskej.
Malešanski gmejnski teritorij leži přewažnje w krajinje hornjołužiskeje hole a hatow podłu Sprjewje a Lubaty.
Pjata najwjetša gmejna Budyskeho wokrjesa saha wot awtodróhi 4 w juhu nimale hač k Bjerwałdskemu jězorej w sewjeru a wot Budyskeho spjateho jězora w zapadźe hač k hórkam Wysokeje Dubrawy we wuchodźe.
Malešecy mjezuja na gmejnu Hamor w sewjeru, gmejnu Wysoka Dubrawa we wuchodźe, město Wóspork a gmejna Kubšicy w juhu, město Budyšin w juhozapadźe a gmejnu Wulka Dubrawa w zapadźe.
Najwjetša wodźizna gmejny je něhdyša brunicowa jama Olba pola Zubornički.
K wjetšim přitokam Lubaty słušatej Albrechtowka a Kotołka.
W juhozapadźe gmejny, mjez Malešecami a Delnjej Hórku, ale tež wokoło Hućiny su wjele rybjacych hatow.
Stróžanski „Dom tysac hatow" słuži biosferowemu rezerwatej jako wopytowarski centrum.
Wjes sama leži při wjacorych hatach w bahnojtej nižinje wuchodnje Sprjewje, štož wjedźeše k serbskemu prajidmu w něčim sedźeć kaž Malešecy w błóće.
W sewjerowuchodźe wuhorbjenja při wuchodnym kóncu wsy njedaloko dróhi do Hliny bě so hižo 1777 předstawizniske pohrjebnišćo namakało.
Najstarše wurywanki su někak 3000 lět stare.
Nimo někotrych formow z pózdnjeje bronzoweje doby přewažuje keramika klasiskeje Billendorfskeje kultury ze 7. lětstotka do Chrystusa.
W 1990tych lětach wotkrywachu archeologojo při kromje Załhowskich hatow něhdźe 500 metrow sewjernje „stareho kěrchowa" tež k pohrjebnišću słušace sydlišćo.
To běše zdobom rědkosć za Hornju Łužicu, dokelž so tu hač dotal wjele starych pohrjebnišćow, ale jenož zrědka sydlišćo namaka.
W srjedźowěku namaka so na ležownosći z mjenom „stary hród" na juhozapadnej kromje Malešec wódny hród, kiž steješe při promjenju Małeje Sprjewje.
Twar měješe přeměr wot 50 metrow a běše přez nasyp, kamjentnu murju a 10 metrow šěroku hrjebju škitany.
Prěnje historiske naspomnjenje sydlišća jako Malswiz sta so w lěće 1225.
Prěnjotne staroserbske mjeno Mališovici pochadźa wot wosoboweho mjena Mališ abo Małyš, skrótšenki połneho mjena Malimir.
Znajmjeńša wot lěta 1280 namaka so we wsy knježe sydło, kotrež měješe tež ležownostne knjejstwo.
Malešecy wobstejachu tehdy z dweju wjesneju dźělow z dwěmaj njewotwisnymaj kubłomaj.
Zjednoćenemu ryćerkubłu słušachu 291 wot cyłkownje 620 hektarow wjesnych honow.
Wot toho wužiwachu so 59 ha jako haty a pastwišća.
Ke kubłu słušeše tež wjeska Křiwa Boršć pola Chwaćic.
Malešanska cyrkej bě hižo w 15. lětstotku z filialu Budyskeho tachantstwa a sta so po reformaciji z ewangelskej wosadnej cyrkwju.
Do Malešanskeje wosady słušeja nimo wsy sameje tež Hućina, Brězynka, Dobrošecy, Plusnikecy a Delnja Hórka.
Do poswjećenja Chwačanskeje cyrkwje a załoženja tamnišeje wosady w lěće 1899 běchu tež Ješicy, Mała Dubrawa, Křiwa Boršć a Chwaćicy z dźělemi Malešanskeje wosady.
W bitwje pola Budyšina 20. a 21. meje 1813 běchu Malešecy z bitwišćom mjez francoskimi, ruskimi a pruskimi wójskami a spalichu so nimale dospołnje.
Po nowonatwarje wsy dźěłachu tam srjedź 19. lětstotka piwarnja, pjeć palernjow, dwě korčmje, młyn a kosćetołkarnja.
W 1920tych lětach wotpaleše knježi dom Hornich Malešec a bu po tym zaso natwarjeny.
Po Druhej swětowej wójnje bu ryćerkubło wuswojene a jeho ležownosće na noworatarjow rozdźělene.
W 1950tych lětach załoži so prodrustwo.
Při gmejnskej reformje lěta 1994 dóńdźe k zjednoćenju gmejnow Bart, Budyšink, Delnja Hórka a Malešecy do noweje Malešanskeje wulkogmejny.
W Malešecach skutkowachu slědowace serbske towarstwa: Serbske towarstwo – čłon Zjednoćenych serbskich towarstwow, kiž załožichu so w oktobrje a nowembrje lěta 1848 we wjacorych gmejnach serbskeje Łužicy; zakaza so w awgusće 1849 zhromadnje z druhimi serbskimi a němskimi „wótčinskimi towarstwami".
W 1920tych lětach eksistowaše za wěsty čas druhe towarstwo ze samsnym mjenom.
Nalutowarnja a wupožčowarnja za wosadźe Malešecy a Budyšink při Towarstwje serbskich burow – załoži so jako wotrjad Chróšćanskeho burskeho towarstwa ze zaměrom, serbskich ewangelskich burow z principom drustwa bliže zeznajomjeć a serbske ratarstwo skrućeć; k znatym čłonam słušeštaj Arnošt Holan a Arnošt Bart. K teritorijej dźěławosće słušachu nimo Malešec tež Bozankecy, Brězecy, Čelchow, Klukš, Krakecy, Lemišow, Lětoń, Lichań, Poršicy, Stróža, Zdźar a Zubornička.
Jednota Sokoła w Malešecach – čłon Serbskeho Sokoła, załožene ze zaměrom skrućenja serbstwa w tehdy hižo chětro germanizowanej Malešanskej wokolinje, 1933 zakazane.
Po Arnošta Mukowej statistice mějachu Malešecy we 1880tych lětach 582 wobydlerjow, mjez nimi 554 Serbow a 28 Němcow.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot 60,6%.
Južny dźěl gmejny słuša k teritorijej Budyskeho dialekta, w sewjernych kónčinach so holanski dialekt rěči.
W lěće 1925 bě we wsy samej mjez nětko hižo 570 wobydlerjemi 564 ewangelskich.
Po ludličenju lěta 2011 bě 48% wobydlerjow Malešanskeje wulkogmejny ewangelskeje a 3% katolskeje konfesije.
49% njepřisłušachu žanomu nabožinskemu zhromadźenstwu.
Ke gmejnje słušeja slědowace wjeski: Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 56 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 156.
Malešanska gmejnska rada ma tuchwilu 15 čłonow.
Komunalne wólby lěta 2019 mějachu slědowace wuslědki: Čestnohamtski wjesnjanosta Malešec je Matthias Seidel.
Wón bu dnja 8. junija 2008 z 51,8 % hłosow za naslědnika Güntera Sodana woleny, kotryž dósta jako najsylniši přećiwny kandidat 41,2 %.
Při wólbach 2015 bu ze 67,2 % w zastojnstwje wobkrućeny.
Wolerske wobdźělenje wučini 64,2 %.
Statna dróha 109 wjedźe přez gmejnske hona a zwjazuje Malešecy a Hućinu z Budyšinom a Niskej.
W zapadźe gmejny prěkuje zwjazkowa dróha 156 Delnju Hórku a Lěskej.
Mjez Skanecami a Rakojdami běži awtodróha 4 přez gmejnske hona.
Na železniskej čarje Lubij–Radwor z dwórnišćomaj w Hućinje a Barće jězdźachu wot 1. meje 1906 hač do nazymy 1972 wosobowe ćahi.
Kolesowanska šćežka „Serbske impresije" wjedźe wot Barta přez Zuborničku, Stróžu, Lemišow, Załhow, Malešecy a Delnju Hórku dale do Radworja.
Prěnju cyrkwinsku šulu mějachu Malešecy hižo w lěće 1684.
1807 rozwučowaše tam jedyn wučer 151 dźěći z Malešec, Plusnikec a Dobrošec, kiž wšitcy serbsce rěčachu.
Přidatnje k starej šuli na Małomalešanskej 27 natwarichu w lěće 1900 nowu šulu při Hłownej dróze.
W Malešanskej gmejnje su hišće tři šule, a to zakładnej šuli w Hućinje a Barće a wyša šula w Malešecach.
Do Hućinjanskeje šule chodźeše w šulskim lěće 2014/15 69 šulerjow, mjez nimi šěsć serbsce wuknjacych.
W Bartskej šuli bě w samsnym času 107 šulerjow, wot kotrychž wuknjechu 43 serbšćinu jako cuzu rěč.
Malešanska wyša šula měješe w tymle lěće 333 šulerjow.
W baroknym knježim domje Delnich Malešec je wot lěta 2002 WITAJ-pěstowarnja Serbskeho šulskeho towarstwa zaměstnjena.
Na samsnym městnje namaka so tež Malešanske gmejnske zarjadnistwo.
Wopomnjenska plata woporam wuswobodźenskeje wójny lěta 1813 při nawsy.
Wopomnjenski kamjeń Kurtej Krjeńcej před starej šuli.
Pěskowcowa plata z lěta 1788 nad zachodom kěrchowa z łaćonsko-serbskim napismom.
Jurij Brósk – farar, přełožowar a basnik.
Kurt Krjeńc – skałar, dołholětny předsyda Domowiny w NDR.
Bohačesć Bjedrich Ponich – farar, załožer tak mjenowaneje Ponichoweje knihownje.
Arnošt Sykora, šewc, Domowinski prócowar.
Jan Awgust Sykora – farar, spisowaćel a ludowědnik.
Pětr Elias Šěrach – knihićišćer a nakładnik.
Hrjehor Martini – farar a přełožer; 1618–1623 – Malešanski farar.
Pětr Ponich – farar, cyrkwinski stawiznar.
Hadam Zacharias Šěrach – farar, sobuzałožer Serbskeho prědarskeho towarstwa w Lipsku, basnik, magister.
Za dalšich fararjow hlej zapisk wo Malešanskej cyrkwi.
Partnerske gmejny Malešec su Desná pola Jabloneca w Čěskej, Gromadka pola Bolesławieca w Pólskej a Sióagárd w Madźarskej.
Trudla Malinkowa: Na serbskich slědach po Malešecach.
92–96 Aktualne ličby wobydlerstwa po gmejnach 2019; Statistiski krajny zarjad Sakskeje Walter Wenzel: Oberlausitzer Ortsnamenbuch.
Domowina-Verlag, Bautzen 2008, str.
[1024 wobydlerjow, z nich 439 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 49 z pasiwnymi, 133 serbskich dźěći a młodostnych, 403 bjez znajomosćow] → wšě wjeski Wuslědki censusa 2011 za Malešansku gmejnu: Nabožina Statistiski krajny zarjad Sakskeje: gmejna Malešecy Po wólbnym wuslědku móhła AfD štyri sydła wobsadźić, měješe pak jenož jeničkeho kandidata, tak zo wostanu tři sydła njewobsadźene.
Hornja Hórka je wjes a gmejna w Hornjej Łužicy.
Leži pod Mnišoncom při Sprjewi.
Po přestrjeni je wona druha najmjeńša gmejna Budyskeho wokrjesa.
Prěnje naspomnjenje wsy jako Goric sta so w lěće 1272.
Sydlišćo ležeše tehdy při starej Čěskej šćežce mjez Budyšinom a Prahu.
Po Mukowej statistice měješe Hornja Hórka we 1880tych lětach 380 wobydlerjow, z nich 330 Serbow a 50 Němcow.
Po ludličenju lěta 2011 bě 27 % gmejnskich wobydlerjow ewangelskeje a 7,2 % katolskeje konfesije.
Ewangelscy Hornjohórčenjo přisłušeja Budestečanskej wosadźe.
Gmejna wobsteji ze slědowacych wsow: Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 52 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 156.
Gmejnska rada ma tuchwilu šěsnaće čłonow.
Komunalne wólby lěta 2019 mějachu slědowace wuslědki: Čestnohamtski wjesnjanosta Hornjeje Hórki je wot lěta 2007 Thomas Polpitz.
Wón bu posledni raz dnja 22. junija 2014 ze 57,7 % hłosow w zastojnstwje wobkrućeny.
Wolerske wobdźělenje wučini 62,5 %.
Jan Michał Budar – ryćerkubler, prawiznik a załožer Budarjoweje załožby Jan Arnošt Frajšlag – wučer, komponist a chórowy dirigent; rodźeny w Debsecach Jan Wjela – wikowanski pomocnik, zapósłanc strony SPD w sakskim krajnym sejmje Helmut Gros: Hornjohórčanske serbstwo.
W Rozhledźe 9/1992, str.
Zhorjelc je po ličbje wobydlerstwa najwjetše město Hornjeje Łužicy a leži při Łužiskej Nysy.
Z něhdźe 56.000 wobydlerjemi je šeste najwjetše město w Sakskej.
Połojca města słuša wot lěta 1946 k Pólskej a rěka Zgorzelec.
Zhorjelc je sydło wokrjesa ze samsnym mjenom.
Město leži pod horu Sedło, kotraž je zdaloka widźeć a płaći jako charakteristiske znamjo Zhorjelca.
W 7. lětstotku wobsydlichu słowjanske kmjeny – prawdźepodobnje Bjezunčenjo – wokolinu dźensnišeho Zhorjelca.
Srjedź 12. lětstotka wuwiwaše so potom na městnje wsy wikowe sydlišćo.
Wot 1346 do 1815 bě město – hromadźe z Budyšinom, Kamjencom, Lubanjom, Lubijom a Žitawu – sobustaw Zwjazka šesćiměstow.
Zhorjelc je wuznamne železniske křižowanišćo.
Ze Zhorjelskeho dwórnišća wjedu čary do Drježdźan, Berlina, Nikriša a do Wałbrzycha.
Město słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 58 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 157.
Aktualne ličby wobydlerstwa po gmejnach 2019; Statistiski krajny zarjad Sakskeje Křesćan Bohuwěr Pful: Łužiski serbski słownik.
Smělna-Póckowy je gmejna w Hornjej Łužicy, juhowuchodnje wulkeho wokrjesneho města Biskopic.
Wona nasta w lěće 1994 z gmejnow Smělna, Póckowy a Trjechow a leži při Wjazońcy.
W lěće 1884 měješe Smělna po Mukowej statistice 923 wobydlerjow, mjez nimi 35 Serbow.
W Póckowach bě w samsnym lěće 29 Serbow žiwe.
Ke gmejnje słušeja wjeski Hornje a Delnje Póckowy, Smělna, Trjechow a Nowa Smělna.
Wokrjes Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory je krajny wokrjes w južnej Sakskej, kotryž so po kónčinach na juh wot Drježdźan hač k čěskej hranicy wupřestrěwa.
Wokrjes nasta z wokrjesnej reformu 2008 w Sakskej 1. awgusta 2008 z dotalneju krajneju wokrjesow Sächsische Schweiz a Weißeritzkreis.
Pěrno a něhdyše wokrjesne města Dippoldiswalde, Freital a Zebnica maja wosebity status wulkeho wokrjesneho města.
Ze sakskej komunalnej wólbu 8. junija 2008 bu zestajenje noweho wokrjesneho sejma postajene a nowy krajny rada wuzwoleny.
Prjedawši krajny rada něhdyšeho krajneho wokrjesa Sakska Šwica, Michael Geisler, je wólbu dobył.
Po komunalnych wólbach 2014 je CDU ze 37 městnami dale najsylniša móc we wokrjesnym sejmje před Lěwicu z 13 městnami. Zarjadniske zhromadźenstwa Zarjadniske zhromadźenstwo Altenberg z čłonskimaj gmejnomaj Altenberg a Hermsdorf/Erzgeb.
Dźěwin je wjes a gmejna w sewjerowuchodnym dźělu sakskeje Hornjeje Łužicy.
Leži na samym sewjeru Zhorjelskeho wokrjesa blisko braniborskeje hranicy.
K Dźěwinjanskej gmejnje słuša wot 1999 wjesny dźěl Brězowka.
Dźěwin přisłuša Slepjanskej wosadźe a teritorijej Slepjanskeje narěče a je dźěl serbskeho sydlenskeho ruma.
Gmejna nadeńdźe so někak sydom kilometrow sewjerozapadnje Běłeje Wody a třinaće kilometrow wuchodnje Grodka při sewjerozapadnej kromje Mužakowskeje hole.
Saksko-braniborska krajna hranica wotpowěduje tule tež historiskej hranicu mjez Hornjej a Delnjej Łužicu.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Groß Duben pochadźa z lěta 1464.
Cyrkwinsce bě Dźěwin hižo w 16. lětstotku dźěl Slepjanskeje wosady.
W lěće 1999 bu susodna Brězowka zagmejnowana.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 302 wobydlerjej, mjez nimi 292 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 56,7 %.
Dźěwinska gmejna wobsteji ze slědowaceju wsow: Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 57 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 157.
Zebnica je wot 1. awgusta 2008 wulke wokrjesne město w krajnym wokrjesu Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory a sydło zarjadniskeho zhromadźenstwa Zebnica.
Do 31. julija 2008 słušeše ke krajnemu wokrjesej Sakska Šwica, kotryž wot 1. awgusta 2008 hromadźe z něhdyšim krajnym wokrjesom Weißeritzkreis dźensniši krajny wokrjes twori.
Je statnje připóznate wočerstwjenišćo we wuchodnej Sakskej na kromje Narodneho parka Sakska Šwica.
Zebnica so tež „město kumštnych kwětkow" abo „město židźanych kwětkow" mjenuje.
Město Zebnica leži w dole rěki Zebnicy a jeho bóčnych dołach mjez 250 a 460 m nad NN mjez Sakskej Šwicu a Łužiskimi horami.
Přirodorumje leži měšćanski wobwod w Zapadołužiskej pahórčinje, mjezuje pak ze samym přirodnym rumom Hornjołužiski hórski kraj.
Dokelž přirodny rum Sakska Šwica je tohorunja jara blisko, je krajina wokoło Zebnicy jara wotměnjawa.
Domjaca hora Zebnicy je Tanzplan, kotraž leži hižo w Čěskej.
Měšćanski dźěl Hinterhermsdorf leži nad dołom rěki Kirnitzsch něhdźe 5 km juhowuchodnje wot hłowneho wobwoda města.
Wobaj měšćanskej dźělej stej přez gmejnu Kirnitzschtal dźělenej.
Zebnica je najskerje słowjanske załoženje.
Mjeno dźe najskerje na mjeno Sebenica wróćo.
Najstarši dokumentariski dokład namaka so w Hornjołužiskim hraničnym wopismje z lět 1223/1241, w kotrymž bu hranica mjez kralestwom Čechi a biskopstwom Mišno postajena.
Tamniše naspomnjenje mjena Zebnicy poćahuje so jenož na rěčku Zebnicu.
W běhu wuchodneje kolonizacije postupuja Frankojo do tutych kónčin a město wuwiwa so k městačku rólnikow a tkalcow.
Jako srjedźišćo wičneho sydlišća nastawa w druhej połojcy 12. lětstotka praworóžkate torhošćo jako srjedźišćo hospodarskeho žiwjenja wičneho městna, pozdźišeho města.
Radnica, natwarjena w lětomaj 1714/15 w srjedźiznje torhošća, so w lěće 1854 přez woheń zniči.
Šupiznojty domčk pódla, jětki jako předawanišća rěznikow, zniči so w lěće 1804 přez wulku wodu.
Wosrjedź 19. lětstotka ma město 4.000 wobydlerjow a 375 domow, w lěće 1881 je to 6.354 wobydlerjow a w lěće 1900 8.648 wobydlerjow.
15. septembra 1854 niči wulki měšćanski woheń cyłe měšćanske žro a starozwučeny srjedźowěkowski měšćanski wobraz.
Dohromady padny 72 bydlenskich domow, 42 bróžnjow a zadnich domow, radnica a šula płomjenjam za wopor.
Ze spadom manuelneho tkalcowstwa, předewšěm přez industrializaciju tuteje industrijneje hałuzy w Jendźelskej zawinowany a přez wulki měšćanski woheń lěta 1854 pospěšeny, při kotrymž su so nimale wšě krosna zničili, nabywa pod wliwom čěskich rjemjeslnikow zhotowjenje kumštnych kwětkow wjetši wuznam.
Bě wyše 100 mjeńšich a wjetšich kwětkowych fabrikow z kruće přistajenymi dźěłaćerkami a dźěłaćerjemi a nimo toho z tysacami tak mjenowanych domjacych dźěłaćerjow.
17. měrca 1894 namjetuje domizniski slědźer Alfred Meiche w lokalnej nowinje "Grenzblatt" domizniski muzej załožić.
W nalěću 1908 so přemysłowe towarstwo wo tutu wěc stara a prěnje eksponaty buchu w měšćanskej šuli při cyrkwi zaměstnjene.
W lěće 1909 so natwar wustajeńcy stawa a 23. meje 1909 bu měšćanski muzej zahajeny, kotryž w lěće 1930 nowe rumnosće dósta.
30. septembra 1945 měješe Zebnica 14.500 wobydlerjow.
12. nowembra 1945 so Karl Seewald z nowym měšćanostu sta.
1. junija 1946 měješe Zebnica 13.203 wobydlerjow, 1304 bydlenskich domow a 183 zawodow.
16. februara 1948 wopyta 1.847 dźěći w 47 klasach z 35 wučerjemi zakładnu šulu.
Na nowozałoženej fachowej šuli za hospodarstwo a zarjadnistwo bu 12. julija 1948 prěni raz matura złožena.
Za časy NDR bě VEB Kunstblume Sebnitz jedyn z najwjetšich dźěłodawarjow w regionje.
Po zasozjednoćenju a wotłamanju wotbytnišćow so wšak zawody nimale dospołnje zhubichu.
W lěće 1952 so Zebnica z wokrjesnym městom Zebničanskeho wokrjesa sta.
W lěće 2003 wuhotowa město Dźeń Saksow.
KG, 180 dźěławych Sebnitzer Fensterbau GmbH, 110 dźěławych Bruntál Cascina Montabaur Oficielne měšćanske dźěle su Zebnica, Schönbach, Hainersdorf, Hertigswalde a Hinterhermsdorf.
Wopřijima multimedialnu wustajeńcu a knihownju Nold-Namibia.
Stajny dźěl wustajeńcy pokazuje eksponaty ze štyrjoch zběrkow.
W druhim rumje čaka zběrka Siegfried NEUKIRCH na wopytowarjow.
Tam widźa maski z Gabuna a fotodokumentaciju wo pralěsnej klinice Alberta Schweitzera.
W rumje, hdźež so Heinrich BARTH česćuje, kotraž so ze swojimi dyrdomdejstwami a slědźenjemi w Africe zeznajomi, su objekty ze zběrki towarstwa Heinrich-Barth-Gesellschaft.
Stajnu wustajeńcu wudospołnjeja mjeńše wuměłske eksponaty, na př. fota Leni Riefenstahloweje a wo zaznaću Afriki w myslach Němcow.
Chěže ze stołom a stykowane chěže, kotrež prěnjotnje běchu mnoholičbne, su so jenož w nakromnym wobwodźe nutřkowneho města zachowali.
Wiadukt natwarjeny za Sebnitztalbahn bě prěni wiadukt, kotryž je so we wobłukom a w nachilnosći w cyłej Němskej natwarił.
Je 150 m dołhi a 21 m wysoki.
Jeho prěnjotnje dźesać kamjentnych wobłukow buchu kónc 1980ych lět při generalnym saněrowanju přez dźewjeć betonowych stołpow.
Wot 1970ych lět je centrum za modelowy lět na započatku města, hdźež so kóžde lěto w juniju Mjezynarodny Cup Sakska Šwica lětarjow sputanych modelow wotměwa.
Zebnica je najwjetše statnje připóznate wočerstwjenišćo w Sakskej.
W Zebnicy bu najwjetša židźana róža swěta zhotowjena, z wysokosći 3,7 m, jeje kwět ma přeměr 1,5 m a waži 10 kg.
W Zebnicy nasta započatk 19. lětstotka ludowe wuměłstwo jónkróćne w swěće, Sebničanska sćinohra.
Měšćanski dźěl Hinterhermsdorf doby w lěće 2002 titul "Najrjeńše sydlišćo Němskeje" a wobsadźi druhe městno w europskim přirunanju.
Nowina Bild bě „wotkryła", zo bu šěsćlětny Joseph Kantelberg-Abdullah pječa 13. junija 1997 w Zebničanskej kupjeli pod hołym njebjom wot rasistiskich młodźencow zatepjeny.
Po mało dnjach je so wšak wupokazało, zo ta stawizna bě wot sotry a maćerje hólca wunamakana.
Wjazońca je wjes, gmejna a statnje připóznate wočerstwjenišćo na juhowuchodźe zwjazkoweho kraja Sakska.
Słuša ke krajnemu wokrjesej Budyšin a leži zanurjena mjez dwěmaj hórskimaj rjećazomaj Hornjołužiskich hór pod bohaće zalěsnjenym 587 m wysokim Sokolnikom.
Sokolnik je Wjazońčanska "domjaca hora".
Pod nim so přez Wjazońcu běžaca rěka z jenakim serbskim mjenom Wjazońca, kotrejež němske mjeno je Wesenitz.
Wjetše města we wokolinje stej Budyšin a Biskopicy.
Přimjezowace gmejny su Dobruša-Huska, Wjelećin a Wołbramecy z wjesnym dźělom Rynar w krajnym wokrjesu Budyšin, Neustadt in Sachsen w krajnym wokrjesu Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory kaž tež Smělna-Póckowy w krajnym wokrjesu Budyšin.
W lěće 1222 je so Wjazońca ze swojim němskim mjenom „Neinkirgen" prěni raz we wopismje naspomniła.
W bliskosći sydlišća su so w meji 1813 w zwisku z Bitwu pola Budyšina boje mjez francoskimi a ruskimi jednotkami wotměli.
Ličby wobydlerjow: 1960 - 7.134 2002 - 5.680 2004 - 5.540 Datowe žórło wot lěta 2002: Statistisches Landesamt Sachsen Wot lěta 1992 je Bönnigheim w krajnym wokrjesu Ludwigsburg partnerske město Wjazońcy.
Najebać woteběracych tendencow w Hornjej Łužicy, ma gmejna Wjazońca wobdźiwajomny hospodarski róst.
Bytostny přinošk za to wukonja zhotowjer gratowych mašinow Trumpf, kotryž w regionje wjele dźěłowych městnow wutworja.
Wot Wjazońcy hač do Žitawy wjedźe derje z taflemi wuhotowana kolesowa ruta - hornjołužiska kolesowarska šćežka chěžow ze stołom.
Awtodróha A 4, kotraž 13 km na sewjer Wjazońcy nimo wjedźe, je najspěšnišo po dojězdnej dróze k najězdej Słona Boršć docpějomna.
Lětanišćo Drježdźany je 40 awtowych mjeńšin zdalene.
Hač do něšto lět bě direktny železniski zwisk Žandow–Zebnica–Neustadt w Sakskej–Wjazońca-zapad–Wjazońca-wuchod–Wjelećin–Budyšin.
Mjeztym wšak je wobchad na čarowymaj wotrězkomaj Neustadt w Sakskej - Wjazońca-zapad a Wjelećin - Budyšin zastajeny.
Z regionalnymi busowymi linijemi su Biskopicy, Budyšin, Wopaka a Neustadt w Sakskej docpějomne.
Nimo toho leži Neustadt w Sakskej při železniskej čarje Pěrno–Zebnica–Žandawa.
Wjazońca ma dwě zakładnej šuli, Pestalozziowa šula a Lessingowa šula a jedna srjedźnu šulu.
Leži při samej čěskej hranicy w juhu Budyskeho wokrjesa.
Na tamnym boku hranicy namaka so čěske městačko Šluknov.
Mjez sydlišćomaj wobsteji hraničny přechod.
Ke gmejnje słušatej wjesce Hołbin a Wernarjecy.
Dobruša-Huska je gmejna w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin, juhozapadnje wulkeho wokrjesneho města Budyšin, kotraž je so w lěće 1999 z dotalneju gmejnow Huska a Hnašecy-Dobruša wutworiła.
Hač na Kosarnju a Nowu Wjes słušeja wšitke gmejnske dźěle oficielnje do serbskeho sydlenskeho ruma.
Susodne gmejny su Hodźij a Budyšin w sewjeru, Hornja Hórka we wuchodźe, Wjelećin w juhowuchodźe, Wjazońca w juhu a Smělna-Póckowy kaž tež Zemicy-Tumicy w zapadźe.
Ke gmejnje słušeja slědowace wjeski: Po ludličenju lěta 2011 bě 39,5 % gmejnskich wobydlerjow ewangelskeje a 6,3 % katolskeje konfesije.
Kubšicy su wjes a gmejna w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin.
Gmejnski teritorij rozpřestrěwa so w hornjołužiskich honach wot wjerškow Hromadnika a Čornoboha w juhu hač k zwjazkowej awtodróze 4 a Albrechtowce w sewjeru.
Wjes sama ma 443 wobydlerjow, gmejna wokoło 2.500.
Wjes naspomni so prěni raz wokoło lěta 1088 jako Cupcici a słušeše w srjedźowěku k Stołpinskemu hamtej.
Z tym njebě z dźělom Hornjeje Łužicy.
Zafarowani běchu Kubšičenjo najprjedy raz do Budyšina, pozdźišo pak do Poršiskeje wosady.
Po Mukowej statistice mějachu Kubšicy we 1880tych lětach cyłkownje 245 wobydlerjow, z nich 228 Serbow a 17 Němcow.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wobydlerstwa Kubšiskeje gmejny wot jenož hišće 49,8 %.
Po ludličenju lěta 2011 bě 43,9 % wobydlerjow Kubšiskeje gmejny ewangelskeje a 4,5 % katolskeje konfesije.
Ke gmejnje słuša slědowacych 24 wsow: Do Hruboćic słuša kublerske sydlišćo Jaseńca.
Gmejnska rada ma tuchwilu třinaće čłonow.
Komunalne wólby lěta 2019 mějachu slědowace wuslědki: Wjesnjanosta Kubšic je Olaf Reichert.
Wón bu dnja 7. junija 2015 ze 70 % hłosow w zastojnstwje wobkrućeny.
Wolerske wobdźělenje wučini 68,9 %.
Jurij Wjela, spisowaćel Kubšicy su wot lěta 1846 zastanišćo železniskeje čary Drježdźany–Zhorjelc a wjedźe tu zwjazkowa dróha 6 .
Mužakow je městačko w sewjerowuchodźe Hornjeje Łužicy, kotrež słuša k Zhorjelskemu wokrjesej.
Mužakow leži juhowuchodnje Choćebuza na zapadnym brjoze Nysy a z tym při hranicy mjez Sakskej a Pólskej.
Mužakow je znaty za Pücklerowy krajinowy park, kotryž nadeńdźe so při woběmaj brjohomaj Nysy a słuša k swětowemu herbstwu UNESCO.
Městačko słuša oficielnje do serbskeho sydlenskeho ruma.
Mužakow mjezuje z braniborskim wokrjesom Sprjewja-Nysa a pólskim wojewódstwom Lubuš.
Susodne gmejny su Dolina Nysy a Małksy na sewjeru, Wjeska na wuchodźe, Krušwica na juhu kaž tež Jabłońc a Jemjelica-Źěwink na zapadźe.
Móst přez Nysu zwjazuje Mužakow z pólskim susodnym městom Wjesku.
Městnosć nasta něhdźe w 12. lětstotku jako słowjanske sydlišćo a so w lěće 1245 k prěnjemu razej jako sydło knjezow Berold a Thidricus de Muschow naspomni.
W lěće 1452 spožči so sydlišću měšćanske prawo.
Wot 14. hač do 20. lětstotka běše za čas němskeje kolonizacije jako wodowy hród nastaty Mužakowski hród srjedźišćo Mužakowskeho stawoweho knjejstwa, najwjetšeho w cyłej Hornjej Łužicy.
Pod sławnym wjerchom Pücklerom nasta Mužakowski park a bu hród přetwarjeny.
Wokoło Mužakowa rěčeše so Mužakowska narěč serbšćiny, přechodny dialekt mjez hornjo- a delnjoserbšćinu.
Posledni serbski wosadny farar bě Ota Jurk.
W poslednich tydźenjach Druheje swětoweje wójny bu cyrkej zničena a jeje rozwaliny pozdźišo wottorhane.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1954 jenož hišće 68 wobydlerjow, kiž serbsce rěčachu abo zrozumichu.
Město słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 57 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 157.
Jan Jurij Vogel – Mužakowski superintendent a rozswětlerski spisowaćel; wot 1768 w Mužakowje Nathanael Bohuměr Leska – uniwersitny profesor, přirodowědnik a rozswětler; rodźeny w Mužakowje Aktualne ličby wobydlerstwa po gmejnach 2019; Statistiski krajny zarjad Sakskeje Mužakow w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje Trudla Malinkowa: Mužakowscy Serbja něhdy a nětk.
Rěčicy su wjes a gmejna w sakskim wokrjesu Zhorjelc.
Leža 143 m nad mórskej hładźinu a maja wokoło 2.800 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1362.
Gmejna słuša oficielnje do serbskeho sydlenskeho ruma.
Gmejna Rěčicy leži w krajinje hornjołužiskeje hole a hatow, někak dźesać kilometrow sewjerne města Niska a pjatnaće kilometrow juhowuchodnje Běłeje Wody.
Runje přez Rěčicy ćeče Běły Šepc.
Na sewjeru wjes mjezuje z wojerskim zwučowanišćom Hornja Łužica.
Susodne gmejny su Wuskidź na sewjeru, Krušwica na sewjerowuchodźe a wuchodźe, Rózbork na juhowuchodźe, Wosečk a Niska na juhu, Chrjebja-Nowa Wjes na juhozapadźe a Hamor na zapadźe.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy hišće štyrnaćo wot cyłkownje 1047 Rěčičanow serbsce.
K Rěčičanskej gmejnje słušeja slědowace wjeski: Dubc, 563 wob.
Stary Lubolń, 28 wob.
Na gmejnskim teritoriju ležace wjeski Mochowc, Napojka, Publik, Štyri Duby, Wunšow a Zamosty dla dobywanja brunicy hižo njeeksistuja.
Wopaka je wjes a přisłušaca gmejna w južnym dźělu sakskeho wokrjesa Zhorjelc.
Leži 321 m nad mórskej hładźinu při čěskej hranicy a ma něhdźe 2.700 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1336.
Přez Wopaku wjedźetej zwjazkowej dróze 96 a 98.
Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 59 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 157.
Neustadt in Sachsen je małe město w sakskim krajnym wokrjesu Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory.
Do 31. julija 2008 słušeše ke krajnemu wokrjesej Sakska Šwica, kotryž wot 1. awgusta 2008 hromadźe z něhdyšim krajnym wokrjesom Weißeritzkreis nowy krajny wokrjes twori.
Neustadt leži w Neustadtskim dole mjez hórskim hrjebjenjom Hohwalda a hory Unger blisko čěskeje hranicy.
Neustadtski doł leži při mjezu mjez Łužiskimi horami a Połobskimi pěskowčinami blisko Łužiskeho přesunjenja.
Štóž so ze zapadneho směra z Drježdźan abo Stołpna městnu bliži, přejědźe najprjedy hórku Karrenberg.
Na juhozapadźe leži měšćanski dźěl Polenz.
Polencny doł je sławny za najwjetše přirodne wustupowanje samoróstnych běłych zwónčkow znutřka Němskeje.
Bóle južnje stupa hórski hrjebjeń hory Unger z telewizijnej wěžu a z rozhladnej wěžu.
Předhora Ungera je Götzinger Höhe - rozhladnišćo z wěžu a hosćencom we wysokosći 425 m na juh wot Neustadta.
Tuta je woblubowane wulětny cil Neustadćanow.
Z wěže, kotraž ze železneje konstrukcije wobsteji, maće rjany rozhlad hač do wokolnych horin Połobske pěskowčiny, Rudne hory, Łužiske hory a při dobrym rozhledźe tež hač do Izerskich horin a Kyrkonošow.
W zymje je zjězd z Götzinger Höhe jako sankowanišćo woblubowany.
Za tym su hory sewjernych Čech.
Na sewjerowuchod je lěs Hohwald ze swojim najwyšim wuhorbjenjom, Sokolnikom.
Nimo hłowneho měšćanskeho dźěla Neustadt in Sachsen su měšćanske dźěle Berthelsdorf, Krumhermsdorf, Langburkersdorf, Niederottendorf, Oberottendorf, Polenz, Rückersdorf a Rugiswalde.
Załožerjo běchu Freibergscy hórnicy a mjenowachu město Nuwenstad resp.
Spočatnje słušeše město ke kralestwu Čechi pod knjejstwom zemjanskeho rodu Berka z Duby.
Zo město najebać toho njezhubi na wuznamje, leži na tym, zo bě tu tehdy wažne křižowanišćo dweju wikowanskeju dróhow, Sólnodróhi wot Hale nad Solawu do Prahi a putniskeje dróhi wot Budyšina do čěskeho putniskeho městna Mariaschein.
Při tehdyšej putniskej dróze steješe najskerje hižo před załoženjom města prěnja cyrkej, Hospitalna cyrkej, při nětčišej Hospitalnej hasy.
Bórze po załoženju města je so Jakobowa cyrkej natwariła, kotraž bu kaž Jakobowa cyrkej we Freibergu po wučobniku Jakobus pomjenowana.
Je tež móžno, zo srjedźowěkowski Jakobowy puć tu nimo wjedźeše a cyrkej tohodla swoje mjeno po Jakobje dósta.
W lěće 1451 so město přez kup do wobsydstwa sakskeho kurwjercha Bjedricha Ćichomyslneho dósta a wostawaše wot toho w sakskim wobsydstwje.
Kopija je dźensa w domizniskim muzeju widźeć.
Original je na hrodźe Moritzburg.
Wot 1938 hač do 1945 buchu w najwjetšim industrijny zawod w měsće - Heringwerke - flakowe kanony kalibra 8,8 za wójnu zhotowjene.
Jenož přez zasadźenje katolskeho a ewangelskeho fararjow so zbytne twarjenja zachowachu.
Dźěštej pod smjertnym strachom k sowjetskemu komandantej a prošachu jeho naležnje, zo by zbytk města přelutował.
Spomóžnje při tym bě, zo katolski farar bě Serb a tuž maćeršćinu rěčeše, kotraž je rušćinje a pólšćinje přiwuzna.
Nimo toho je město čłon w najwjetšim přećelstwje Europy.
Kóžde lěto so w druhim Nowym Měsće zetkanje wšěch Nowych Městow wotměwa, w Neustadće in Sachsen je so tute zetkanje hižo dwójce wotměło.
Je tu tež naměsto, hdźež su kamjentne plečicy z mjenami Nowych Městow, kotrež su čłony dźěłoweho zjednoćenstwa, zasadźene.
Zajimawosće wosebiteje družiny je z bronzy zlěta koza, kotraž před muzejom steji.
Bu w lěće 1969 za pěstowarnju na Götzingerskej wutworjena a tam w zahrodźe nastajena, hdźež bu wot dźěći jako woblubowany łaženski grat wužita.
Pozdźišo wšak bu stracha zranjenja dla wotstronjena a steješe potom něšto lět na wyšinje Götzinger Höhe, prjedy hač w 90ych lětach zańdźeneho lětstotka we słodowej hasy swoje nětčiše městno namaka.
Mjeztym koza zaso na wyšinje Götzinger Höhe steji.
Widźenja hódna je tež pěskowcowa figura, kotraž na róžku Böhmische Straße/Markt 5 we wysokosći 4,50 m zwobraznja kwětkowu holcu, kotruž w lěće 1956 Drježdźanski sochar Albert Braun wutwori.
Ma na něhdy florěrowacu industriju kumštnych kwětkow dopominać.
Tuta jenož mało zdrasćena figura zawinowa tójšto rozhorjenja při swojim nastajenju.
Na fasadźe twarjenja Dresdner Straße 3 - šokoladowy wobchod - dopomina relief na „Pfeng-Pauline", wikowansku žonu, kotraž bě wokoło 1900 po cyłym měsće znata wosobina.
We swojim korbiku měješe přeco słódčizny, kotrež za pjenježki, za fenki, na ludowych swjedźenjach wokoliny předawaše.
Bě stajnje chudobnje zdrasćena, z drjewjancami a nahłownym rubiškom, zawostaji wšak po legendźe při swojej smjerći nahladne zamóženje.
Na torhošću dominuja nowe twary z 1950ych lět.
Jenož zbyty stareho wobtwarjenja su so zachowali.
Domizniski muzej w starej słodownicy bywšeje piwarnje Schmole informuje wo wokolnych ryćerkubłach, wuwiću industrije kumštnych kwětkow a wo stawiznach města.
Před domizniskim muzeju steji dźensa Neustadtska koza.
Wot 19. oktobra 2007 je w měšćanskim dźělu Berthelsdorf Dožiwjenske městno "Hohwald – Złoto – mineralije a kamjenje".
Je informaciski centrum wo geologiji, stawiznach a wudobywanju złota, mineralijow a kamjenizny w regionje a zwonka njeho.
Radnica w srjedźiznje torhošća bu wokoło lěta 1700 natwarjena.
Nad portalom radnicy stej Mišnjanski a Neustadtski woponaj.
Zajimawa je radnicowa wěža wupažena z koporom z časnikom.
Cyrkej Sankt Jacobi bu w lěće 1346 prěni raz naspomnjena.
Najstarši dźěl cyrkwje je wołtarnišćo.
Rjany, rězbarjeny wołtar měł so sej za wopyt w Neustadće na kóždy pad wobhladać.
Wěža z časnikom je zdaloka widźomna z wokolnych hórkow a štóž měješe dobre woči, móžeše tohodla tež za časy, hdyž ručne časniki hišće samozrozumliwe njeběchu, na přikład při dźěle na polach přeco dokładny čas wotčitać.
W lěću je cyrkej Sankt Jacobi zwjetša na wutorach za wobhladanja wočinjena, po dorěčenju z faru su tež druhe časy móžno.
Najstarši bydlenski dom Neustadta je farski dom natwarjeny w lěće 1616 w renesansnym stilu.
Tu bydleše tež znaty wuslědźer Sakskeje Šwicy, Wilhelm Leberecht Götzinger.
Katolska cyrkej Sankt Gertraudis w bliskosći měšćanskeho parka bu w lětomaj 1927-1928 natwarjena.
Kombinat Fortschritt Landmaschinen, załoženy po Druhej swětowej wójnje, přinošowaše bytostnje k róstej města.
Zawod „Fortschrittwerk" – nastaty z bywšich "Heringwerke" – bě tehdy najwjetši dźěłodawar regiona.
W zawodźe Neustadt buchu wałowe prasy a hrjadowe syčawy zhotowjene.
Ale wotrjadaj wuwiće a mustrowy twar za wšě tute mašiny, kotrež buchu we firmowymaj barbomaj módry a běły do cyłeho swěta eksportowane, bě w Neustadće.
Bě wjele małych kwětkowych fabrikow, kotrež je so pozdźišo zestatniło a jako zawod „VEB Kunstblume Sebnitz" kumštne kwětki zhotowiło.
Zhotowjenje kwětkow bě často dźěło žonow.
Tute dźěła stawachu so často w domjacym dźěle.
Wotličenje stawaše so po starym ličenskim wašnju z grosom a dwanatkom.
Wustancowanje a druhe dźěła, kotrež njemóžachu so doma přewjesć, buchu wot "kwětkowych holcow" we fabrikach činjachu.
Po "wobroće" tuta industrijna hałuza tunjej konkurency zrosćena hižo njebě.
Hospodarska situacija w Neustadće so dźensa předewšěm přez wysoku bjezdźěłnosć postaja.
W bywšim kombinaće VEB Fortschritt Landmaschinen, hdźež do znowazjednoćenja 6500 ludźi dźěłaše, zahaji twarc bydlenskich wozow "Capron" w nowembrje 2006 produkciju a wutwori něhdźe 150 dźěłowych městnow.
Nimo toho je hišće přemysłowy wobwod na sewjer.
Neustadt wobsedźi derje wutwarjene a wothladane wobjězdne dróhi.
Wobjězd z wuchoda do zapada: Drježdźany-Lubij/Zebnica přez Dr.-Wilhelm-Kaulisch-Straße Wobjězd ze sewjera do juha: Biskupicy-Hohnstein přez Bischofswerdaer Str. - Dr.-W.-Kaulisch-Str. - F.Mildner Str. - Berghausstraße Zwjazkowa awtodróha 4 Najězd Porchow Zwjazkowa awtodróha 17 Najězd Pěrno Neustadt leži na železniskej čarje Pěrno–Neustadt–Zebnica–Žandow.
Tehdy bu na čarowymaj wotrězkomaj Neustadt–Wjazońca-zapad a Wjelećin–Budyšin wobchad zastajeny, mjez Neustadtom a Oberottendorfom je čara tež přetorhnjena.
Wotrězk mjez Zebnicu a Žandowom rěka tež Sebnitztalbahn, dokelž čara přez doł rěčki Zebnica wjedźe.
Tradicionelne mjeno Sächsische Semmeringbahn hižo njesmě so wužiwać, dokelž mjeno bu čarje Windbergbahn na juhu wot Drježdźan přez sudnistwo přisudźene.
Friedrich Adolph Struve - wunamakar kumštneje mineralneje wody, załoži w lěće 1818 w Drježdźanach prěni wustaw mineralneje wody.
Jeho ródny dom pola torhošća je dźensa měšćanska lěkarnja.
Wilhelm Leberecht Götzinger - Wot lěta 1787 skutkowaše jako diakon, pozdźišo jako farar na cyrkwi.
Po nim je wyšina "Götzingerhöhe" pomjenowana.
Sakska železnica Semmering), kaž tež za twarjenje ludoweje šule, hamtskeho sudnistwa a wěžow na wyšinje Götzinger a na horje Unger.
Wilhelm Michael Schaffrath - Předsyda wótčinskeho towarstwa Neustadt załoženeho w lěće 1848 a čłon Frankfurtskeje narodneje zhromadźizny Bruno Dietze - socialnodemokratiski měšćanosta w prěnich lětach po lěće 1945 „Pfeng-Pauline" - Neustadtski original wokoło lěta 1900 Aktualne ličby wobydlerstwa po gmejnach 2019; Statistiski krajny zarjad Sakskeje Webstrony města Neustadt z wjele wobrazami atd.
Halštrow je městačko w Hornjej Łužicy južnje Kamjenca, při kromje Zapadołužiskeje pahórčiny.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Elstrowe je z lěta 1248.
K městu słušeja slědowace wjeski: Krěpjecy přisłušeja jako jenički měšćanski dźěl Halštrowa oficielnje serbskemu sydlenskemu rumej.
Suche Hendrichecy su gmejna w južnym dźělu sakskeho wokrjesa Zhorjelc.
Leža 396 m nad mórskej hładźinu a maja wokoło 1100 wobydlerjow.
Lěwałd je wjes a gmejna w sakskim wokrjesu Zhorjelc.
Leži 314 m nad mórskej hładźinu.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1290.
Ke gmejnje słušatej tež Dažink a Lubow.
Najwyša hora na gmejnskim teritoriju je Rubježny hród na sewjeru, kotryž słuša k Čornobóskemu rjećazej.
Wołbramecy su wjes a gmejna w krajnym wokrjesu Budyšin na juhowuchodźe Sakskeje, při samej mjezy z Čěskej.
Němske mjeno lěsneho łanowca woznamjenja něšto podobne kaž „sydlišćo Wołbrama na kamjentnej pódźe".
Wołbramecy leža na juhu krajneho wokrjesa Budyšin wosrjedź Łužiskich hór.
Su něhdźe 16 km juhowuchodnje wot Biskopic a něhdźe 19 km juhozapadnje wot wokrjesneho města Budyšin.
Wołbramecy leža při B 98 Biskopicy–Wopaka.
Najbliše dwórnišćo je Wjazońca-wuchod na železniskej čarje Drježdźany–Žitawa.
Hłowne sydlišćo Wołbramecy je so wokoło lěta 1250 załožiło; prěnje historiske naspomnjenje jako knježe sydło Stenycht Wolfersdorff běše pak hakle w lěće 1442. šulski muzej cyrkej Wołbramecy z lěta 1861 najmjeńša chěža ze stołom w Rynarju lipa Birkgutlinde, na 550 lět stara, wobjim zdónka 8,15 m wjes Motydło, najwyše ležace sydlišćo Hornjeje Łužicy z wjele chěžemi ze stołom Ke gmejnje Wołbramecy słušeja wjesne dźěle Wołbramecy, Rynar a Motydło.
Wostrowc je městačko při Łužiskej Nysy w sakskim wokrjesu Zhorjelc.
Leži 207 m nad mórskej hładźinu mjez Zhorjelcom na sewjeru a Žitawu na juhu.
Ma wokoło 2.500 wobydlerjow.
Městačko je znate za cistercienski klóšter Marijiny doł, kotryž nadeńdźe so při Nysy južnje stareho města.
Je zdobom jeničke městno w Hornjej Łužicy zwonka serbskich kónčin, hdźež so nałožk Jutrowneho jěchanja haji.
Město słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 59 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 157.
Swóńca je gmejna w sakskim wokrjesu Zhorjelc, njedaloko Lubija.
Leži 304 m nad mórskej hładźinu a ma wokoło 1300 wobydlerjow.
Gmejna je po přestrjeni jedna z dźesać najmjeńšich w Sakskej.
Prěnje historiske naspomnjenje jako sydło knjeza Gunzelinus de Swoynitz je z lěta 1306.
Maćica Serbska, Budyšin 1927. Filip Jakubaš: Hornjoserbsko-němski słownik.
Wódrjeńca je gmejna w juhu sakskeho wokrjesa Zhorjelc.
Leži 350 m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe 5.200 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1320.
Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 60 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 157.
Wulki Šunow je wjes a gmejna w juhu sakskeho wokrjesa Zhorjelc, při samej čěskej hranicy.
Leži 350 m nad mórskej hładźinu a ma wokoło 5.500 wobydlerjow.
Na gmejnskim teritoriju Wulkeho Šunowa namaka so Łysa, najwyša hora Łužiskich horin a k Němskej słušaceho dźěla Hornjeje Łužicy.
Hórka je hornjołužiska wjes a gmejna w sakskim wokrjesu Zhorjelc.
Leži 164 m nad mórskej hładźinu a ma wokoło 1900 wobydlerjow.
K Hórce słušatej wjesce Běhany a Mückenhain.
Něhdźe pjeć kilometrow dołhi dróhowc Hórka nadeńdźe so podłu Běłeho Šepca we wuchodnym dźělu Hornjeje Łužicy na poł puću mjez Niskej na zapadźe a Rózborkom na sewjerowuchodźe.
Susodne wsy su Husmanecy na sewjeru, Geheege na sewjerowuchodźe, kaž tež Hórčanskej gmejnskej dźělej Běhany na wuchodźe a Mückenhain na juhu.
Wjes naspomni so prěni raz pisomnje w lěće 1305, tehdy hižo pod dźensnišim mjenom.
1553 mjenowaše so wjeska Teutzschen Horrcka.
Po Wienskim kongresu přeńdźe wjes ze Sakskeje do pruskeho knježerstwoweho wobwoda Lěhnica w Šleskej.
Hač do lěta 1929 běchu wjesne dźěle Delnja, Srjedźna a Hornja Hórka ze swojimi třomi ryćerkubłami samostatne gmejny, kotrež so potom zjednoćichu.
W běhu nacionalsocialistiskeho přemjenowanja serbskich wjesnych mjenow dósta Hórka w lěće 1936 nowe němske mjeno Wehrkirch, kotrež měješe so poćahować na staru cyrkej we wsy.
Po wójnje spjećowaše so gmejnska rada drje přećiwo dalšemu přemjenowanju, njebě pak wuspěšna, tak zo rěka wjes wot 1947 znowa Horka.
Hórka je železniske křižowanišćo wuznamnych železniskich čarow.
Ze sewjera do juha wjedźe přez Hórku železniska čara Berlin-Zhorjelc a z wuchoda do zapada wjedźe přez Hórku železniska čara Węgliniec–Falkenberg.
We wosobowym wobchadźe wobsteja zwiski do Zhorjelca, Choćebuza a Wojerec.
Najbliša awtodróha je zwjazkowa awtodróha 4, kotra wjedźe ze zapada do wuchoda někak pjeć kilometrow južnje Hórki.
Zapadnje Hórki wjedźe přez Nisku zwjazkowa dróha 115.
Leži 344 m nad mórskej hładźinu a ma wokoło 5.000 wobydlerjow.
Ochranow je nadregionalnje znaty jako wuchadźišćo a centrum Ochranowskeje bratrowskeje wosady kaž tež dla produkcije Ochranowskich hwězdow.
Wodowe Hendrichecy su městačko w južnym dźělu sakskeho wokrjesa Zhorjelc, při samej čěskej hranicy.
Leža 360 m nad mórskej hładźinu a maja wokoło 4.100 wobydlerjow.
Město słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 60 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 157.
Mikow je wjes a gmejna w sakskim wokrjesu Zhorjelc.
Leži 142 m nad mórskej hładźinu a ma wokoło 1.100 wobydlerjow.
Gmejna leži při Čornym Šepcu w Hornjołužiskej holanskej a hatowej krajinje, něhdźe dźesać kilometrow zapadnje Niskeje a 25 kilometrow sewjerowuchodnje Budyšina.
Susodne gmejny su Chrjebja-Nowa Wjes na sewjeru, Kwětanecy při jězoru na wuchodźe, Wysoka Dubrawa na juhozapadźe a Hamor na sewjerozapadźe.
Wjes naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1408 jako Mickow.
Ležownostne knjejstwo měješe znajmjeńša wot lěta 1614 tamniše ryćerkubło.
Pod nacionalsocialistiskim knježerstwom přeněmči so ze serbšćiny pochadźace městnostne mjeno w lěće 1937 na Stockteich.
Přemjenowanje so po wójnje zaso zběhny.
Po statistice Arnošta Muki měješe wjes w lěće 1884 cyłkownje 432 wobydlerjow, z nich 352 Serbow a 80 Němcow.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 661 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 47,4 lět.
Do Mikowskeje gmejny słušeja slědowace wsy: Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 57 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 157.
W Mikowje nadeńdźe so zastanišćo při železniskej čarje Wojerecy–Zhorjelc.
Bejerecy su gmejna w Zhorjelskim wokrjesu w sakskej Hornjej Łužicy.
Gmejna leži pod Běłobohom 384 m nad mórskej hładźinu a ma wokoło 1200 wobydlerjow.
Wona je po přestrjeni jedna z najmjeńšich w Sakskej a najmjeńša w Zhorjelskim wokrjesu.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Begerstorf abo Beyerstorp je z lěta 1272.
Aktualne ličby wobydlerstwa po gmejnach 2019; Statistiski krajny zarjad Sakskeje Walter Wenzel: Oberlausitzer Ortsnamenbuch.
Leža sewjernje Limasa při Běłym Šepcu we wysokosći 328 m nad mórskej hładźinu a maja wokoło 2.600 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1404.
Přez centrum Kodrec wjedźe zwjazkowa dróha 115 a přez wuchodny dźěl Kodrec wjedźe železniska čara Berlin-Zhorjelc.
Něhdyše dwórnišćo Kodrecy je dźensa wužiwane jenož jako zastanišćo.
Jabłońc je gmejna na sewjeru sakskeho wokrjesa Zhorjelc, při braniborskej hranicu.
Leži 138 m nad mórskej hładźinu a ma wokoło 1800 wobydlerjow.
Susodne gmejny su Jemjelica-Źěwink na sewjeru, Mužakow a Krušwica na wuchodźe, Běła Woda na juhu a Dźěwin na zapadźe.
Wjes naspomni so prěni raz w lěće 1268 jako Gabelenze a słušeše přez lětstotki jako wudwór k Mužakowskemu stawowemu knjejstwu.
Hižo wokoło lěta 1500 steješe tu farska cyrkej.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 755 wot cyłkownje 793 Jabłońčanow serbsce.
Njehladajo na to chodźachu w cyłej wosadźe 740 wosadnych k němskej a jenož 371 k serbskej spowědźi.
Wšitke paćerske dźěći lěta 1884 běchu hižo němske.
Jabłońc Kromola Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 57 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 157.
Kralowski haj je gmejna a wjeska ze samsnym mjenom, kotraž leži pod Limasom w sakskim wokrjesu Zhorjelc.
Leži 233 m nad mórskej hładźinu a ma wokoło 1.200 wobydlerjow.
Najwyši dypk gmejnskeho teritorija su Wysočiny.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1298.
Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 58 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 157.
Aktualne ličby wobydlerstwa po gmejnach 2019; Statistiski krajny zarjad Sakskeje Filip Rězak: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče.
Nowosólc-Horni Hródk je město w juhu sakskeho wokrjesa Zhorjelc, blisko čěskeje hranicy.
Leži 325 m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe 3.500 wobydlerjow.
Město nasta w lěće 1920 přez zjednoćenje městačka Nowosólc z Hornim Hródkom.
Mittelherwigsdorf je wjes a gmejna w juhu sakskeho wokrjesa Zhorjelc, sewjernje Žitawy.
Leži 304 m nad mórskej hładźinu a ma wokoło 3.800 wobydlerjow.
Łuty su małe łužiske město na samym sewjeru sakskeho wokrjesa Budyšin.
Leža južnje Čorneho Halštrowa, na južnej kromje Łužiskeje jězoriny, njedaloko Saksko-braniborskeje hranicy we wysokosći wot 123 metrow nad mórskej hładźinu.
Maja něhdźe 8.500 wobydlerjow.
Łuty wobsteja ze šěsć měšćanskich dźělow: Łutow samych, Starych Łutow a Janoweho Doła.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Luthe pochadźa z lěta 1374.
We 1880tych lětach mějachu po Mukowej statistice cyłkownje 470 wobydlerjow, z kotrychž jeničce dwaj serbsce njerěčeštaj.
1861 z wulkeho dŹela wotpaliłe.
1827 z nowa twarjena.
Rychbach je městačko w sakskim wokrjesu Zhorjelc.
Leži 134 m nad mórskej hładźinu mjez Lubijom a Zhorjelcom při Čornym Šepcu a ma něhdźe 3.900 wobydlerjow.
Rychbach je wot lěta 1847 zastanišćo železniskeje čary Drježdźany–Zhorjelc.
Sewjernje městačka běži zwjazkowa dróha 6.
Leža 154 m nad mórskej hładźinu a maja něhdźe 1.300 wobydlerjow.
Gmejna bu pomjenowana po wsy ze samsnym mjenom, kotraž Kwětanečanskeho spjateho jězora dla hižo njeeksistuje.
Gmejnskej dźělej Hóršow a Hóznica słušatej oficielnje do serbskeho sydlenskeho ruma.
Hóršow Chołm Hóznica Sprjojcy Kamjentna Wólšinka Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 57 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 157.
Rosenbach je gmejna w sakskim wokrjesu Zhorjelc.
Leži juhowuchodnje Lubija we wysokosći wot 237–350 m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe 1.700 wobydlerjow.
Gmejnje Rosenbach přisłušeja slědowace wjeski: Biskopice Hornje Biskopice Jěrkecy Steinberg Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 59 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 157.
Kinspork je město w zapadźe Budyskeho wokrjesa.
Namaka so na zapadnej hranicy Łužicy při rěce Połčnicy.
Ma wokoło 4500 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Kuningesbruk je z lěta 1248.
Kinspork Gräfenhain, prěnje historiske naspomnjenje 1309 jako Greuinhain Röhrsdorf, prěnje historiske naspomnjenje 1376 jako Rudigersdorph Město słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 54 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 156.
Eigen) je gmejna w sakskim wokrjesu Zhorjelc.
Leži 220 m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe 1.600 wobydlerjow.
Łužnica je wjes a gmejna w sakskim wokrjesu Budyšin.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Lusenytz je z lěta 1289.
Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 54 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 156.
Wachow je wjes a gmejna w sakskim Budyskim wokrjesu.
Ma něhdźe 4400 wobydlerjow.
K Wachowej słušeja sydlišća Feldschlößchen, Leppersdorf, Łomnica a Seifersdorf.
Wachow leži w juhowuchodnym dźělu Budyskeho wokrjesa na hranicy z bjezwokrjesnym městom Drježdźany we wysokosći 223 m nad mórskej hładźinu.
Centrum Drježdźan je někak pjećadwaceći kilometrow na juhowuchod.
Prěnje historiske naspomnjenje jako sydło knjeza Godeboldus de Wachowe je z lěta 1218.
Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 54 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 160.
Aktualne ličby wobydlerstwa po gmejnach 2019; Statistiski krajny zarjad Sakskeje Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče.
Sćenjow je wjes a gmejna w sakskim wokrjesu Budyšin.
Leži někak třiceći kilometrow sewjerowuchodnje Drježdźan w Zapadołužiskej pahórčinje.
Pěrno je wulke wokrjesne město na juhu Sakskeje.
Je hłowne město wokrjesa Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory w Drježdźanskim direkciskim wobwodźe.
Leži při Łobju we wysokosći 109 metrow nad mórskej hładźinu.
Pěrno ma někak štyrceći tysac wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Perne pochadźa z lěta 1233.
W Pěrnje kónči železniska čara z Kamjenca do Pěrna a wjedźe tu železniska čara Drježdźany–Dźěčin.
Železniske čary Pěrno–Bad Gottleuba, Pěrno–Großcotta a Pěrno–Herrenleite buchu wotstajene.
Přez Pěrno běži zwjazkowa awtodróha 17 a zwjazkowe dróhi 172, 172a a 177.
Woseč je wulke wokrjesne město z něhdźe 15.000 wobydlerjemi w Sakskej.
Wokrjes Lipsk je krajny wokrjes na sewjerozapadźe Sakskeje.
Wobsteji w dźensnišej formje wot 1. januara 2008 a ma wokoło 257.000 wobydlerjow na přestrjeni wot 1647 kwadratnych kilometrow.
Wulke wokrjesne města su Borno, Grima, Markkleeberg a Worcyn.
Najwjetše rěki na wokrjesnym teritoriju su Běły Halštrow, Modłej a Plesna.
W zapadźe wokrjesa namakaja so wulke kumštne jězory w něhdyšich brunicowych jamach.
Habrachćicy-Nowe Jěžercy su městačko na juhu sakskeho wokrjesa Zhorjelc při čěskej mjezy.
Bu wutworjene dnja 1. januara 2011 z dotal samostatneju městow Habrachćicy a Nowe Jěžercy.
Město leži we Hornjołužiskich horinach při hornim běhu Sprjewje, kotraž so na teritoriju města wužórli.
Susodne gmejny su Kotmar na wuchodźe, Lutarjecy na juhowuchodźe, Wodowe Hendrichecy a Rumburk na samym juhu, Jiříkov na zapadźe kaž tež Nowosólc-Horni Hródk na sewjerozapadźe.
Hłomač je małe sakske město w Mišnjanskim wokrjesu.
Leži wosrjedź płódneje hlininoweje krajiny, tak mjenowanych Głomačanskich zahonow.
Prěnjotnje sydlišćo kmjena Głomačenjow naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1286 jako Lomats.
Hižo z lěta 1190 znajemy knjeza Thiemo de Lomacz.
Tutón słowjanski kmjen je po jich hłownym swjatnišću, swjateho žórleška sewjernje dźensnišeho města a njedaloko Łobja pomjenowany.
Najstarše twarjenje w Hłomaču je spočatk 16. lětstotka natwarjena Wjacławska cyrkej.
Wot lěta 1539 je Hłomač ewangelski.
W Třicećilětnej wójnje bu Hłomač w lěće 1632 wot kejžorskeho wójska nimale dospołnje zničeny.
Měšćanostka Hłomača je stawiznarka Dr. Anita Maass.  Commons: Hłomač – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Aktualne ličby wobydlerstwa po gmejnach 2019; Statistiski krajny zarjad Sakskeje Jurij Kral: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
Frankenthal je sakska gmejna w Budyskim wokrjesu a najmjeńša gmejna tohole wokrjesa.
Leži wokoło pjeć kilometrow zapadnje wulkeho wokrjesneho města Biskopic na zapadnej kromje Hornjeje Łužicy a přisłuša zarjadniskemu zwjazkej Großharthau.
Najwyši kopc na gmejnskej přestrjeni je 335 m wysoki Pfarrberg njedaloko wjesneho srjedźišća.
Přez wjesku běži nimo toho rěčka Gruna.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Vrankental, Frankintal abo Vrankendale je z lěta 1241.
Delič je wulke wokrjesne město w sewjerozapadnej Sakskej při hranicy ze Saksko-Anhaltskej.
Je z něhdźe 26.000 wobydlerjemi po wobydlerstwje najwjetše město Sewjerosakskeho wokrjesa.
W srjedźowěku běše Delič z kmjenowym srjedźišćom słowjanskich Susłow.
Sydlišćo same naspomni so w lěće 1166 k prěnjemu razej a dósta wokoło lěta 1200 měšćanske prawa.
Aktualne ličby wobydlerstwa po gmejnach 2019; Statistiski krajny zarjad Sakskeje Jan Brankačk, Frido Mětšk: Stawizny Serbow.
Haselbachtal je sakska gmejna w Budyskim wokrjesu.
Leži wokoło sydom kilometrow juhozapadnje wulkeho wokrjesneho města Kamjenca w Zapadołužiskej pahórčinje při rěčkomaj Połčnicy a Haselbach.
Ke gmejnje słušeja wjesne dźěle Biskopicy, Girsecy, Haslowy, Möhrsdorf, Rychbach a Rychnow.
W Gersdorfje namaka so zakładna šula gmejny.
Wjesny dźěl Biskopicy bu w lěće 1225 k prěnjemu razej naspomnjene.
Sydlišćo je – kaž tež Rychbach, Gersdorf a Möhrsdorf – typiski lěsny łanowc z doby němskeho wobsydlowanja tuteje kónčiny.
Gmejna Haselbachtal bu dnja 1. januara 2001 załožena.
Hłuchow je wulke wokrjesne město w sakskim wokrjesu Šwikawa.
Ma wjace hač 24 tysac wobydlerjow.
Hłuchow leži při Šwikawskej Modłeji na kromje Rudnohorinskeje žłobiny we wysokosći 266 metrow nad mórskej hładźinu.
Sewjernje Hłuchowa běži zwjazkowa awtodróha 4.
Cytań je sakska gmejna w sewjerozapadźe Mišnjanskeho wokrjesa.
Leži sewjernje Ryzawy na prawej stronje Łobja a ma wokoło 6.000 wobydlerjow.
Ebersbach je sakska gmejna we wuchodźe Mišnjanskeho wokrjesa.
Leži sewjerowuchodnje Mišna a ma wokoło 4.600 wobydlerjow.
Ebersbach je jedna z najwjetšich gmejnow krajneho wokrjesa.
Ryzawa je sakske wulke wokrjesne město w Mišnjanskim wokrjesu.
Leži při Łobju na sewjeru swobodneho stata, blisko braniborskeje hranicy.
Město namaka so w rěčnym wobłuku Łobja při wuliwje rěčki Dolnica, něhdźe 45 km sewjerozapadnje Drježdźan a 60 km wuchodnje Lipska.
Prěnjotnje słowjanske sydlišćo při rěce naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1119 jako Reszoa w pismje bamža Calixta II. składnostnje poswjećenja prěnjeho klóštra Mišnjanskeho markhrabinstwa.
Dźensniša forma městnostneho mjena bu najprjedy w lěće 1451 wužiwana.
1623 dósta Ryzawa měšćanske prawa, kotrež so pak bórze zaso zhubja.
Hač do natwarjenja železniskeje čary w 19. lětstotku a z tym zwjazaneho spěšneho wuwiwanja wosta Ryzawa relatiwnje njewuznamne wikowe sydlišćo, potom dóstanje w lěće 1859 znowa status města - wot lěta 1952 samo wokrjesneho města.
Do dźensnišeho leži město při železniskimaj čaromaj Berlin-Kamjenica a Drježdźany-Lipsk.
Měšćanostka Ryzawy je wot 2003 Gerti Töpfer.
Nadregionalnje znate je město tež dla tam produkowanych nudlow a šwabličkow.
W časach NDR bě Ryzawa sydło najwjetšeho metalurgiskeho kombinata republiki, kotryž měješe wokoło 13.000 sobudźěłaćerjow.  Commons: Ryzawa – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Aktualne ličby wobydlerstwa po gmejnach 2019; Statistiski krajny zarjad Sakskeje Jurij Kral: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
Klipphausen je sakska gmejna w juhu Mišnjanskeho wokrjesa.
Leži južnje Mišna na lěwej stronje Łobja a ma wokoło 10.500 wobydlerjow.
Schönteichen bě sakska gmejna w Budyskim wokrjesu, kotraž přisłušeše zarjadniskemu zwjazkej Kamjenc-Schönteichen.
Wona wobsteješe wot wutworjenja w měrcu 1994 hač k zjednoćenju ze susodnym Kamjencom dnja 31. decembra 2018.
Schönteichen ležeše něhdźe pjeć kilometrow sewjerozapadnje wulkeho wokrjesneho města Kamjenca mjez krajinu hornjołužiskeje hole a hatow w sewjeru a Zapadołužiskej pahórčinu w juhu.
Hlinka, 553 wob.
Lubnjow, 160 wob.
Šwobicy, 164 wob.
Wukecy, 157 wob.
Wjesne dźěle Běła a Šwobicy buchu w lěće 1225 k prěnjemu razej naspomnjene.
Wjetšina tutych sydlišćow bu w formje nadróžneho nawsowca natwarjena, mjeztym zo je Hlinka lěsny łanowc.
Gmejna słušeše do sakskeho wólbneho wokrjesa 53 a zwjazkoweho wólbneho wokrjesa 156.
Rudnohórski wokrjes je krajny wokrjes na juhozapadźe Sakskeje.
Wobsteji w dźensnišej formje wot 1. awgusta 2008 a ma wokoło 350.000 wobydlerjow na přestrjeni wot 1828 kwadratnych kilometrow.
Sydło krajnoradneho zarjada je Annaberg-Buchholz.
Wokrjes mjezuje z městom Kamjenica na sewjeru, z wokrjesom Srjedźna Sakska na wuchodźe, z Čěskej na juhu, z Bohotskim wokrjesom na juhozapadźe a z wokrjesom Šwikawa na zapadźe.
Wulke wokrjesne města su Annaberg-Buchholz, Aue, Marienberg, Sapawa, Schwarzenberg a Stollberg.
Najwjetša rěka na wokrjesnym teritoriju je Šwikawska Modłej.
Käbschütztal je sakska gmejna w juhu Mišnjanskeho wokrjesa.
Hirschstein je sakska gmejna w zapadźe Mišnjanskeho wokrjesa.
Wokrjes Šwikawa je krajny wokrjes na zapadźe Sakskeje.
Wobsteji w dźensnišej formje wot 1. januara 2008 a ma wokoło 338.000 wobydlerjow na přestrjeni wot 949 kwadratnych kilometrow.
Najmjeńši wokrjes Sakskeje ma najwyšu hustosć wobydlerstwa wšěch wuchodoněmskich wokrjesow.
Wokrjes mjezuje na sewjeru z durinskim wokrjesom Altenburgski kraj, na sewjerowuchodźe ze Srjedźosakskim wokrjesom, na wuchodźe z Kamjenicu a Rudnohórskim wokrjesom, na juhozapadźe z Bohotskim wokrjesom a na zapadźe z wokrjesom Greiz.
Wulke wokrjesne města su Crimmitschau, Hłuchow, Hohenstein-Ernstthal, Limbach-Oberfrohna, Šwikawa a Werdau.
Najwyša hora je Hirschenstein blisko Kirchberga.
Diera-Zehren je sakska gmejna w srjedźišću Mišnjanskeho wokrjesa.
Priestewitz je sakska gmejna w srjedźišću Mišnjanskeho wokrjesa.
Nünchritz je sakska gmejna w srjedźišću Mišnjanskeho wokrjesa.
Leži wuchodnje Ryzawy na prawym boku Łobja a ma wokoło 6.000 wobydlerjow.
Lampertswalde je sakska gmejna w sewjerowuchodźe Mišnjanskeho wokrjesa.
Leži wuchodnje Großenhaina při braniborskej hranicy a ma wokoło 2.800 wobydlerjow.
Stauchitz je sakska gmejna w zapadźe Mišnjanskeho wokrjesa.
Weinböhla je sakska gmejna a statnje připóznate wočerstwjenišćo na juhu Mišnjanskeho wokrjesa.
Niederau je sakska gmejna w srjedźišću Mišnjanskeho wokrjesa.
Sydlišćo nastawaše po 1200 pódla staršeho hroda, kotryž běše ze srjedźišćom w 10. lětstotku załoženeho hrodowskeho wobwoda.
Prěnje naspomnjenje hroda jako Doblin pochadźa z lěta 981, hdyž bu hromadźe z wokolinu wot kejžora Oty II.
Memlebenskemu klóštrej darjeny.
Wokoło lěta 1220 dósta městno měšćanske prawa.
Doblinski hród bu najskerje w lěće 1450 přez Čechow zničeny.
W Sydomlětnej wójnje wojowachu Prusy a Rakušenjo w lěće 1762 blisko Doblina.
To bě jeničke znate wójnske rozestajenje we wokolinje města.
W Druhej swětowej wójnje wosta Doblin nimale njewobškodźeny a bu 6. meje 1945 wot zwjazkarjow wobsadźeny.
Chitań je małe sakske město w juhu Lipšćanskeho wokrjesa.
Leži w sakskej pahórčinje při rěčce Eula.
Sydlišćo a městne mjeno staj serbskeho pochada a městno bu w lěće 1186 k prěnjemu razej jako Chiten naspomnjene.
Tehdy słušeše Chitań ze swojej cyrkwju swj.
Mikławša k Mjezyborskemu biskopstwu.
W Třicećilětnej wójnje bu městačko cyłkownje sydomnaće razow wurubjene.
W Druhej swětowej wójnje bu Chitań jenož jónu bombardowany a hižo dźeń pozdźišo – dnja 14. apryla 1945 – wot US-ameriskich jednotkow wobsadźeny.
Wot 1952 do 1994 bě město zarjadniske sydło krajneho wokrjesa Chitań.
Moritzburg je sakska gmejna w juhowuchodźe Mišnjanskeho wokrjesa.
Leži při hranicy krajneje stolicy Drježdźany a ma wokoło 8.300 wobydlerjow.
Röderaue je sakska gmejna w sewjeru Mišnjanskeho wokrjesa.
Leži při delnim běhu Rědory a braniborskej hranicy a ma wokoło 2.900 wobydlerjow.
Wülknitz je sakska gmejna w sewjeru Mišnjanskeho wokrjesa.
Leži sewjerowuchodnje Ryzawy a ma wokoło 1.700 wobydlerjow.
Gmejna słuša k zarjadniskemu zwjazkej Röderaue-Wülknitz.
Ottendorf-Okrilla je sakska gmejna, kotraž leži w zapadźe Budyskeho wokrjesa.
Wona je z nimale 10.000 wobydlerjemi šesta najwjetša gmejna wokrjesa po wobydlerstwje a najwjetša, kotraž žane měšćanske prawa nima.
Ottendorf-Okrilla leži při zapadnych mjezach Budyskeho wokrjesa, jenož 20 kilometrow sewjernje wot Drježdźanskeho stareho města.
W sewjeru mjezuje gmejna z Łužničanskej holu a gmejnskim teritoriju Łužnicy, w juhu z rěku Rědoru.
We wuchodźe leži gmejna Wachau.
Gmejnske dźěle su Grünberg a Ottendorf-Okrilla.
Gmejnski dźěl Ottendorf-Okrilla wobsteji z městnow Ottendorf, Großokrilla, Kleinokrilla, Moritzdorf a Cunnersdorf.
Gmejna Ottendorf-Okrilla załoži so w lěće 1921 z gmejnow Ottendorf-Moritzdorf a Großokrilla.
Ottendorfska wosada eksistowaše hižo w 16. lětstotku.
Zwjazkowa awtodróha 4 ma na gmejnskim teritoriju wotjězdaj Ottendorf-Okrilla a Hermsdorf.
Tež B 97 běži přez Ottendorf-Okrillu.
Njedaloko městna namaka so Drježdźanske lětanišćo z mjezynarodnymi linijemi.
Neukirch je wjes a přisłušaca gmejna w zapadźe sakskeho wokrjesa Budyšin, kotraž słuša k zarjadniskemu zwjazkej Kinspork a ma něhdźe 1.700 wobydlerjow.
Gmejna Neukirch leži w zapadnej Hornjej Łužicy mjez Kinsporkskej holu w sewjerozapadźe a zapadołužiskimi horami w juhowuchodźe.
Susodne gmejny su Sepicy na sewjeru, Kamjenc na wuchodźe, Haselbachtal na juhu a město Kinspork na zapadźe.
Kamjenske stare město namaka so dźesać kilometrow wuchodnje wot Neukircha.
Z přerěznje 43 wobydlerjemi na kwadratnym kilometru je gmejnski teritorij poměrnje rědko wobsydleny.
Ke gmejnje słušeja slědowace wsy: Chojny, 275 wobydlerjow Kočica, 259 wobydlerjow Neukirch, 460 wobydlerjow Šmorkow, 485 wobydlerjow Weißbach, 274 wobydlerjow Přez Neukirch běži statna dróha 100 mjez městomaj Kinspork a Kamjenc.
Wjesny dźěl Šmorkow leži při zwjazkowej dróze 97.
Čara bu w lětomaj 2004 a 2005 wottwarjena.
Prěnje naspomnjenje Neukircha jako sydło ryćerja Theodericus de Nuenkirchen pochadźa z lěta 1225, tehdy mějachu we wjesce tež hižo cyrkej, po kotrejž so sydlišćo pomjenowaše.
Wjesny dźěl Šmorkow naspomni so w lěće 1342 k prěnjemu razej.
Nětčiša gmejna Neukirch bu přez gmejnsku reformu w lěće 1994 z gmejnow Neukirch, Šmorkow, Kočica a Weißbach załožena.
Chojny słušeja wot 1999 ke gmejnje.
Worcyn je sakske město na sewjeru Lipšćanskeho wokrjesa.
Městno leži při wuchodnym pobrjoze Modłeje, wokoło 30 kilometrow wuchodnje Lipska.
Město je nadregionalnje znate mjez druhim dla produkowanja žiwidłow.
Sydlišćo a městne mjeno staj serbskeho pochada.
Spočatnje słušeštaj hród a wikowanske sydlišćo k Mjezyborskemu biskopstwje a wot lěta 995 k Mišnjanskemu.
Herwig – Mišnjanski biskop Joachim Ringelnatz – němski spisowaćel, kabaretist a moler  Commons: Worcyn – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Aktualne ličby wobydlerstwa po gmejnach 2019; Statistiski krajny zarjad Sakskeje Jurij Kral: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
Radobyle su wulke wokrjesne město w sakskim wokrjesu Mišno.
Leža na prawym boku Łobja při sewjerozapadnej měšćanskej kromje krajneje stolicy Drježdźan a juhowuchodnje Mišna.
Wot lěta 2011 su Radobyle po wobydlerstwje najwjetše město Mišnjanskeho wokrjesa.
Zahrodowe město wobsteji z wósom historiskich sydlišćowych jadrow a namaka so podłu stareje póštoweje dróhi mjez něhdyšim rezidencnym městom Drježdźanami a sydłom biskopstwa w Mišnje kaž tež mjez Łobjom na juhu a winicami na sewjeru.
Dla tutoho rjaneho geografiskeho połoženja we hórkatej winicowej krajinje tak mjenowaneje Lěsnicy pomjenowachu so Radobyle druhdy tež jako Sakske Nizza, bazěrujo na přispomnjence sakskeho krala Jana wokoło lěta 1860.
Radobylska kónčina běše a je hač do dźensnišeho jedyn z najwoblubowanišich bydlenskich wobwodow Drježdźanskeho regiona.
Městnostne mjeno je so k prěnjemu razej w lěće 1349 jako Radebůl přispomniło a pochadźa wot staroserbskeho mužaceho mjena.
Strjela je małe město we wokrjesu Mišno w Sakskej.
Leža na južnym, lěwym brjoze Łobja w sewjerozapadnym róžku wokrjesa a mjezuja na wuchodźe z Cytanjom, na juhu z Ryzawu, na zapadźe z gmejnomaj Liebschützberg a Cavertitz we wokrjesu Sewjerna Sakska a na sewjeru z městom Mühlberg/Elbe w Braniborskej.
Ohorn je wjes a přisłušaca gmejna w sakskim wokrjesu Budyšin.
Gmejna leži w zapadołužiskej pahórčinje něhdźe dwanaće kilometrow juhozapadnje Kamjenca, jednaće kilometrow sewjerozapadnje Biskopic a jenož tři kilometry juhowuchodnje Połčnicy pod Žiwinom a Schwedensteinom.
Susodne gmejny su Sćenjow w sewjeru, město Halštrow we wuchodźe, Ramnow w juhowuchodźe, Wulke Rědorjecy w juhozapadźe a Połčnica w zapadźe.
Wjeska bu w lěće 1350 k prěnjemu razej jako Ahorn abo Ohorn naspomnjena a běše wot 14. hač do 20. lětstotka knježe sydło.
Ewangelscy Ohornjenjo přisłušeja znajmjeńša wot 16. lětstotka Połčničanskej wosadźe.
Horstka katolskich wobydlerjow słuša k Wotrowskej wosadźe.
Přez gmejnu wjedźaca zwjazkowa awtodróha 4 ma tamle wotjězd Ohorn.
Najbliše dwórnišćo je při čarje Kamjenc–Drježdźany w Połčnicy.
Thiendorf je sakska gmejna w sewjerowuchodźe Mišnjanskeho wokrjesa.
Leži při Zwjazkowej awtodróze 13 a ma wokoło 3.700 wobydlerjow.
Schönfeld je sakska gmejna w sewjerowuchodźe Mišnjanskeho wokrjesa.
Leži wuchodnje Großenhaina při braniborskej hranicy a njedaloko Kinsporskeje hole a ma wokoło 1.900 wobydlerjow.
Altenberg je sakske městačko we wokrjesu Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory.
Leži w Rudnych horach při čěskej hranicy a ma něhdźe 8.000 wobydlerjow.
Dla wysokeho połoženja w horinach je woblubowane zymske sportnišćo.
Heidenau je sakske město we wokrjesu Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory.
Leži juhowuchodnje Drježdźan na poł puću do Pěrna a při wuliwje Mohilnicy do Łobja.
Ma něhdźe 16.000 wobydlerjow.
Prěnje naspomnjenje sydlišća jako Heydenowe pochadźa z lěta 1347.
Wot 1924 ma měšćanske prawo.
Choćebuz je najwjetše město Delnjeje Łužicy a kulturelne srjedźišćo tamnišich Serbow.
Ze 100.000 wobydlerjemi na 164 km² je wone zdobom na wobydlerjow druhe najbohatše město Braniborskeje a jeničke łužiske wulkoměsto.
Choćebuz leži nad Sprjewju.
Prěni raz naspomni so město w lěće 1156.
Město leži při awtodróze 15 a je přez wjacore železniske čary mjez druhim z Berlinom, Lipskom, Zhorjelcom, Baršćom a Frankobrodom zwjazane.
Stolica je Podstupim.
Braniborska mjezuje z Mecklenburgsko-Předpomorskej na sewjeru, z Pólskej při Wódrje na wuchodźe, ze Sakskej na juhu, ze Saksko-Anhaltskej na zapadźe a z Delnjeje Sakskej na sewjerozapadźe při rěce Łobjo.
W Braniborskej je wjace hač 3.000 jězorow.
Najwyša hora zwjazkoweho kraja je Kutschenberg, kotryž so blisko sakskeje hranicy pola Wótranja nadeńdźe.
W lěće 1952 wotstronichu so pak kraje w Němskej demokratiskej republice a město toho wutworichu so wobwody Podstupim, Frankobrod nad Wódru a Choćebuz.
Ministerscy prezidenća po přewróće běchu Manfred Stolpe a Dietmar Woidke.
Braniborska je rozrjadowana do 420 gmejnow, mjez nimi 112 městow, z kotrychž su města Branibor, Choćebuz, Frankobrod nad Wódru a Podstupim bjezwokrjesne.
W Braniborskej su slědowace wokrjesy.
W tuchwilnym braniborskim sejmje z cyłkownje 88 městnami je šěsć stronow zastupjenych: SPD Lěwica a Braniborske zjednoćene byrgarske hibanja/Swobodni wolerjo.
Jedyn zapósłanc je bjez frakcije.
Poslednje wólby běchu 14. septembra 2014.
Kalawa je delnjołužiske městačko w južnej Braniborskej.
Ma něhdźe wósom a poł tysac wobydlerjow a słuša do serbskeho sydlenskeho ruma.
Městačko leži wosrjedź Delnjeje Łužicy při južnej kromje Błótow a něhdźe 25 kilometrow zapadnje Choćebuza.
K městu słušeja wjeski Bólašojce a wobydlene gmejnske dźěle Batowk Změšowk a Žytym.
Město so pisomnje 1279 prěni raz naspomni.
W Kalawje dawaše tehdy hród z mjenom Dunkelsburg a ležeše w sewjero-zapadźe města.
Ale hižo w 16. lětstotku bě tutón sylnje rozpadnjeny.
Dźensa so jenož hišće někotre zbytki něhdyšich murjow namakaja.
Město ležeše při wikowanskim křižowanišću, tak zo so w srjedźowěku tam wěste derjeměće wuwiwaše.
Kalawa běše hižo ze 14. lětstotka wokrjesne město.
To zaležeše po wšěm zdaću na tehdyšim dominowacym hospodarskim połoženju města porno druhim bliskim městam južnje Błótow.
Teritoriji wokrjesa pak so přez lětstotki často přeměnješe.
W měsće běše serbšćina nimo němčiny wobchadna rěč hač do prěnjeje połojcy 19. lětstotka.
Na Kalawskej Carla Anwandterowej zakładnej šuli poskića so delnjoserbšćina jako cuza rěč.
Oranienburg je město w braniborskim wokrjesu Horni Habolski kraj sewjernje Berlina.
Ma něhdźe 42.000 wobydlerjow.
Měšćanosta je Hans-Joachim Laesicke.
Město bě za čas nacionalsocializma stejišćo koncentraciskeho lěhwa Sachsenhausen.
Altlandsberg je němske město w braniborskim wokrjesu Markowsko-Wódranski kraj wuchodnje Berlina.
Wone ma něhdźe dźewjeć tysac wobydlerjow.
Wětošow je němsko-delnjoserbske město w Braniborskej, ležace w Błótach we wokrjesu Hornje Błóta-Łužica.
Wětošow ma wokoło dźewjeć tysac wobydlerjow.
Měšćanosta je Bengt Kanzler.
Městačko leži při južnej kromje Błótow juhowuchodnje Lubnjowa, sewjernje Kalawy a něhdźe 18 kilometrow zapadnje Choćebuza.
Jako oficielne měšćanske dźěle Wětošowa płaća: Herpna, 95 wobydlerjow Hogrozna, 213 wob.
Chórice, 184 wob.
Kósojce, 235 wob.
Łaz, 404 wob.
Njabožkojce, 235 wob.
Pšyne, 425 wob.
Raduš, 698 wob.
Zušow, 246 wob.
Dalše wobsydlene městna, kotrež pak jako měšćanske dźěle njepłaća, su Běłośin a Tarnojsk.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1302 jako Veczicz.
Dalše naspomnjenja běchu pod mjenami Vetczaw a Fetczaw.
W lěće 1527 mjenowachu Fetzscho k prěnjemu razej jako městačko.
Oficielnje dósta Wětošow swoje měšćanske prawa pak hakle 1543.
Rěčna změna k němčinje wotzamkny so tule – pospěšene přez wotstronjenje serbskich kemšow a přesadźenje němčiny jako šulskeje rěče – we hłownym hač dosrjedź 20. lětstotka.
Wuhenje Wětošowskeje milinarnje běchu hižo zdaloka widźeć a płaćachu jako symbol města.
Wětošowski hród, nastał wokoło 1540, dźensa sydło měšćanskeho zarjadnistwa Serbsko-němska dwójna cyrkej ze 17. lětstotka tykowana chěžka w Hrodowskej hasy čo.
8, najstarše wobchowane domske w měsće Słowjanski hród w Radušu Na zakładnej šuli we Wětošowje so WITAJ-wučba poskića.
Přez Wětošow wjedźetej nimo toho zwjazkowa awtodróha 15 z Wrócławja do Berlina a zwjazkowa dróha 115.
We Wětošowje so narodźili abo tam bydlili su mjez druhim delnjoserbski basnik, diplomat a pedagoga Jan Bok a wědomostnica-moderatorka Anja Pohončowa.
Tšupc je wjes a gmejna při sewjernej kromje Błótow, ležaca w braniborskim wokrjesu Dubja-Błóta.
Tšupc je zarjadniske sydło hamta Luboraz/Hornje Błóta a słuša k oficielnemu Serbskemu sydlenskemu rumej.
Ke gmejnje słušatej wobydlene městna Wótšow a Błotny Młyn.
Hač do kónca 19. lětstotka słušeše Tšupc k delnjoserbskemu rěčnemu rumej.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy hišće 150 wot cyłkownje 1277 Tšupčanow serbsce.
Na zakładnej šuli w Tšupcu so WITAJ-wučba poskićuje.
Podstupim je stolica zwjazkoweho kraja Braniborskeje, něhdyša rezidenca pruskich kralow a jedne z wuznamnych wědomostnych stejišćow Němskeje.
Z wjace hač 160.000 wobydlerjemi na 187 km² je před Choćebuzom na wobydlerjow najbohatše město zwjazkoweho kraja.
Nimo toho płaći dla filmoweho studija Babelsberg jako jedne z wodźacych filmowych městow cyłeje Europy.
W 7. lětstotku załožichu słowjanscy Habolčenjo napřećo wuliwej rěčki Nuthe do Habole prěnje hrodźišćo.
Prěni raz naspomni so město potom w lěće 993 pod mjenom Poztupimi we wopismje kejžora Oty III.
Wot 17. lětstotka bě Podstupim z lětnej rezidencu wšelakich regentow.
Hród Sanssouci z parkom, kotryž bu we 18. lětstotku w nadawku Bjedricha Wulkeho natwarjeny, je dźensa najwuznamniša zajimawostka města.
Po Druhej swětnej wójnje rozsudźichu zwjazkarjo w lěće 1945 w Podstupimskim hrodźe Cäcilienhof wo přichodźe Němskeje.
Rokokowy hród Sanssouci Powětrowy wobraz města Cyrkej swj.
Tule wotbočuje Wódrino-Sprjewiny kanal wot Wódry a zwjazuje ju ze Sprjewju pola Přibora.
Neustadt Fürstenberg Schönfließ Diehlo Měšćanska rada w Eisenhüttenstadće wobsteji z 36 wosobow.
(Staw: Komunalna wólba, 26.
Oktobra 2003) Dimitrowgrad w Bołharskej Drancy w Francoskej Hłohow w Pólskej Saarlouis w Posaarskej.
Prěnje němsko-němske partnerske město.
Bórkowy su wjes a gmejna w Błótach, we wokrjesu Sprjewja-Nysa.
Jedna so wo najwjetšu wjes w samych Błótach a wuznamny turistiski centrum.
Bórkowy su zarjadniske sydło Bórkowskeho hamta, kotremuž přisłuša pjeć dalšich gmejnow.
Gmejna nadeńdźe so 15 kilometrow sewjerozapadnje Choćebuza a wosom kilometrow sewjerowuchodnje Wětošowa we wuchodnym dźělu Błótow.
Ke gmejnje słušeja wjesne dźěle Prizaŕske Bórkowy a Myšyn ze sydlišćom Pawlikojc Młyn.
1315 so Borkowy prěni raz pisomnje naspomnichu.
Tež Serbja tutón nasyp wobsydlichu.
W 10. lětstotku bu pak wot Němcow doskónčnje zničeny.
Wo Hrodowej horje eksistuja mnoho serbskich bajkow a powědkow.
Prěnjotnje wobsta jenož wjesny dźěl Wobsedne Bórkowy.
W prěnjej połojcy 18. lětstotka nasta rozbrojene sydlišćo Kuparske Bórkowy a srjedź 18. lětstotka přidružichu so Prizarske Bórkowy.
Po statistice Arnošta Muki mějachu Bórkowy srjedź 1880tych lět 4506 wobydlerjow, z nich 4106 Serbow a štyri sta Němcow.
Na zakładnej šuli w Bórkowach so WITAJ-wučba poskića, na wyšej šuli serbšćina jako cuza rěč.
Wjeska leži w dole mjez ze zapada do wuchoda wupřestrěwacymaj pěskojćenymaj wysočinomaj.
Prěnje naspomnjenje bě w lěće 1285.
Stara Darbnja je zarjadniske sydło hamta ze samsnym mjenom, kotremuž přisłušeja štyri dalše gmejny.
Ke gmejnje słušeja wjesne dźěle Pricyn a samostatnej wjesce Rańšow a Rědoŕ.
Gubin je delnjołužiske město we wuchodnej Braniborskej.
Gubin ma něhdźe 20.000 wobydlerjow.
Amtěrowacy měšćanosta je Fred Mahro.
Gubin leži při Łužiskej Nysy a z tym njeposrědnje při pólskej mjezy, napřećo pólskemu městu ze samsnym mjenom.
Wokrjes Hornje Błóta-Łužica je krajny wokrjes w braniborskim dźělu Delnjeje Łužicy, při hranicy ze Sakskej.
Ma něhdźe 113.000 wobydlerjow.
Nowa Niwa je wjes a gmejna při sewjernej kromje Błótow, ležaca w braniborskim wokrjesu Dubja-Błóta.
Słuša hromadźe ze sydom druhimi gmejnami k hamtej Luboraz.
Gmejna je dźěl oficielneho Serbskeho sydlenskeho ruma.
K Nowej Niwje słušatej gmejnskej dźělej Brjazyna nad Jazorom a Kamjeńki kaž tež slědowace wobsydlene městna, kotrež oficielnje gmejnske dźěle njejsu: Pśi Jazorje Kice Sedlišćo Winica Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy hišće 200 wot cyłkownje 1047 wobydlerjow serbsce.
Po Černiku bě w lěće 1954 jenož hišće jedyn jenički wobydler Noweje Niwy ze serbskimi rěčnymi kmanosćemi.
Gołkojce su delnjołužiska wjes a wulkogmejna w braniborskim wokrjesu Sprjewja-Nysa.
Gmejna leži něhdźe pjeć kilometrow zapadnje wot Choćebuza a ma nimale dźesać tysac wobydlerjow.
Wona słuša do připóznateho sydlenskeho ruma Serbow w Braniborskej.
Gołkojce leža přez zapadnej hranicu města Choćebuza něhdźe šěsć kilometrow zdalene wot stareho města.
Susodne gmejny su nimo Choćebuza na wuchodźe tež Brjazyna na sewjeru, Kopańce a Drjowk na juhu, Wětošow na zapadźe, Bórkowy na sewjerozapadźe a Wjerbno na sewjeru.
Zapadnje Gołkojc rozpřestrěwaja so rybniki.
Ke gmejnje słušeja wjesne dźěle Bobow, Brodkojce, Cazow, Dalic, Dubje, Glinsk, Gogolowk, Gołbin, Gołkojce, Górnej, Hajnk, Kokrjow, Kósobuz, Kśišow, Limbark, Naseńce a Popojce.
Po statistice Arnošta Muki mějachu Gołkojce srjedź 1880tych lět 1445 wobydlerjow, z nich 1386 Serbow a 77 Němcow.
Přez industrializaciju a geografiske połoženje blisko wulkoměsta a při wažnych wobchadnych čarow wotběži rěčna změna k němčinje tule spěšnišo hač w Błótowskich gmejnach na sewjeru.
Přez Gołkojce wjedźetej železniska čara Berlin–Zhorjelc z dwórnišćomaj Gołkojce a Kósobuz a krajna dróha L49 z Choćebuza do Wětošowa.
Janšojce su wosadna wjes a přisłušaca gmejna w Delnjej Łužicy, na wuchodźe wokrjesa Sprjewja-Nysa w Braniborskej.
Leža na lěwym brjoze Łužiskeje Nysy blisko hranicy z Pólskej a słušeja do připóznateho sydlenskeho ruma Serbow w Braniborskej.
Janšojce su wot lěta 2003 dźěl Picnjanskeho hamta.
Na zakładnej šuli w Janšojcach so WITAJ-wučba poskića.
Janšojce-Wjas Janšojce-Pipanojce Janšojce-Jutšo Drjejce Grešno Prěni raz naspomni so cyrkwinska wjes w lěće 1346 jako Genschwalde w tak mjenowanej Mišnjanskej matrikli, dokelž měješe wosada biskopstwu lětnje płaćić tři najgroše dawkow.
Po Mukowej Statistice Łužiskich Serbow mějachu Janšojce srjedź 1880tych lět cyłkownje 792 wobydlerjow, z kotrychž bě 768 Serbow a 24 Němcow.
Tśěšojce-Žymjerojce je gmejna w Delnjej Łužicy.
Gmejna leži južnje Baršća w juhowuchodnej Braniborskej blisko hranicy mjez Němskej a Pólskej a słuša do wokrjesa Sprjewja-Nysa.
Wona wobsteji z wjesneju dźělow Tśěšojce a Žymjerojce a je jedna ze sydom gmejnow Derbnjanskeho hamta.
Přez Žymjerojce ćeče rěčka Małksa.
Gmejna wutwori so dnja 31. decembra 2001 přez dobrowólne zjednoćenje dotal samostatneju gmejnow Tśěšojc a Žymjerojc.
Dešno-Strjažow je delnjołužiska gmejna w braniborskim wokrjesu Sprjewja-Nysa.
Jeje gmejnskej dźělej stej Dešno a Strjažow.
Gmejna słuša do připóznateho sydlenskeho ruma Serbow w Braniborskej a je jedna ze šěsć gmejnow Bórkowskeho hamta.
Gmejna nadeńdźe so při sewjernych mjezach města Choćebuza, něhdźe dźewjeć kilometrow sewjernje stareho města.
Susodne gmejny su Smogorjow-Prjawoz a Hochoza na sewjeru, Choćebuz na wuchodźe a juhu kaž tež Brjazyna na zapadźe.
Turistisce zajimawe su domizniski muzej a muzejowa wjeska Stary lud w Dešnje kaž tež renaturěrowany Sprjewiny łuh sewjernje wsy.
Po statistice Arnošta Muki měješe Dešno srjedź 1880tych lět 815 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća Serbja.
W Strjažowje bě mjez 416 wobydlerjemi jenički Němc.
Wobě wsy słušeštej tuž k najbóle serbskim w Delnjej Łužicy.
Góry su mała delnjołužiska gmejna w Braniborskej.
Leža na sewjerozapadźe wokrjesa Sprjewja-Nysa a maja někak pjeć stow wobydlerjow.
Gmejna nadeńdźe so něhdźe dźewjeć kilometrow sewjerozapadnje Choćebuskeho stareho města a šěsć kilometrow juhowuchodnje Bórkowow při wuchodnej kromje Błótow.
Mjezuja na sewjeru z gmejnu Smogorjow-Prjawoz, na zapadźe z Wjerbnom a na wuchodźe z Brjazynu.
Po statistice Arnošta Muki mějachu Góry srjedź 1880tych lět 510 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća Serbja.
Móst je delnjołužiska gmejna w Braniborskej.
Ma někak šěsć stow wobydlerjow a słuša do připóznateho sydlenskeho ruma Serbow w Braniborskej.
Móst je dźěl Picnjanskeho hamta.
Mjezuje na juhowuchodźe z Baršćom, na juhozapadźe z Choćebuzom, na zapadźe z Gatojcami a na sewjerowuchodźe z Janšojcami.
We wuchodnej połojcy gmejny nadeńdźe so Janšojska brunicowa jama.
Přez Móst ćeče rěčka Małksa.
Do gmejny słuša wjesny dźěl Groźišćo kaž tež wobydlene městna Wutwarki, Radowiza a Zawóda.
Wjeska naspomni so k prěnjemu razej pisomnje w lěće 1411 jako Henrichsbrugk.
Po sydlišćowej formje je Móst dołhi dróhowc.
Wot lěta 1462 słušeše wjes jako dźěl Picnjanskeho knjejstwa do Braniborskeho kurwjerchowstwa.
Po Mukowej statistice z 1880tych lět běchu tehdy wot cyłkownje 632 wobydlerjow 624 Serbow a jenož wósom Němcow.
Tež po Druhej swětowej wójnje rěčeše hišće wjetšina Mósćanarjow serbsce – 74,5 % w lěće 1956.
Móst bě tehdy jedna z najwjetšich zwostawacych serbskich wsow w Delnjej Łužicy.
Kopańce su gmejna w Braniborskej.
Gmejna leži w srjedźišću wokrjesa Sprjewja-Nysa a ma někak pjeć tysac wobydlerjow.
Gmejna mjezuje na sewjeru z Choćebuzom, na wuchodźe z Łukojcami, na juhu z gmejnu Lěšće-Zakrjejc a z Grodkom a na zapadźe z Drjowkom.
Na juhu gmejny nadeńdźe so Grodkowski spjaty jězor při Sprjewi.
Feliksowy Jazor je delnjołužiska gmejna we wokrjesu Sprjewja-Nysa w Braniborskej, kotraž bu w lěće 2001 załožena.
Leži při južnej kromje wokrjesa na hranicy mjez Braniborskej a Sakskej a słuša k Serbskemu sydlenskemu rumej.
Feliksowy Jazor je jedna ze sydom gmejnow Derbnjanskeho hamta.
Do gmejny słušeja gmejnske dźěle Błobošojce a Ruśi.
K tomu přińdu wobydlene městnosće Adamowa Kjarcma a Wutwaŕki.
W Bóšojcach je serbsko-němski spisowaćel Erwin Strittmatter wotrostł.
Dolina Nysy a Małksy je gmejna we wokrjesu Sprjewja-Nysa w Braniborskej.
Ma někak 1800 wobydlerjow a je jedna ze sydom gmejnow Derbnjanskeho hamta.
Gmejna leži při wuchodnej kromje wokrjesa — na wuchodźe mjezuje z Pólskej, na juhu ze Sakskej, z gmejnu Jemjelica-Źěwink a z Derbnom, na zapadźe z gmejnu Feliksowy Jazor a z Łukojcami a na sewjeru z gmejnu Tśěšojce-Žymjerojce a z Baršćom.
Najbliše wulke město je Choćebuz někak 25 kilometrow na sewjerozapad.
Rěka Nysa ćeče po wuchodnej kromje gmejny a rěčka Małksa přez zapadny dźěl.
Ke gmejnje słušeja jako gmejnske dźěle Jarješk a Wjeliki Kólsk.
K tomu přińdu wobydlene městna Barań a Selc kaž tež sydlišća Błotny Młyn a Kacarjowy młyn.
Jemjelica-Źěwink je mała gmejna w juhowuchodnom kuće wokrjesa Sprjewja-Nysa w Braniborskej.
Ma nimale pjeć stow wobydlerjow a słuša hromadźe ze šěsć dalšimi gmejnami k Derbnjanskemu hamtej.
Jemjelica-Źěwink leži při hranicy mjez Braniborskej a Sakskej a tež njedaloko hranicy mjez Němskej a Pólskej.
Na juhu mjezuje ze Sakskej, na zapadźe z Cerskom a z Derbnom a na sewjeru z gmejnu Dolina Nysy a Małksy.
Gmejnskej dźělej stej Jemjelica a Źěwink.
Sosny su město w braniborskim wokrjesu Teltow-Fleming.
Město leži južnje wot Berlina při zwjazkowej dróze 96.
Wokolne městačka su Chudowina na sewjerowuchodźe, Tupc na juhowuchodźe, Želm na juhu a Trjebin na zapadźe.
Přez měšćanski teritorij ćeče kanalizowana rěka Notte.
Pisomnje so sydlišćo k prěnjemu razej w lěće 1320 naspomni jako Sossen, Suzozne abo Zozne.
Němski hród na sewjerozapadźe města měješe prawdźepodobnje słowjanski předchadnik w formje hrodźišća při brodźe přez rěku Notte.
W srjedźowěku běchu Sosny srjedźišćo małeho knjejstwo, kotrež přińdźe 1490 do wobsydstwa braniborskeho markhrabje Johanna Cicera.
Sosnam daloko sahace prawa a priwilegije.
Město ma dwórnišćo při železniskej čarje Berlin–Drježdźany.
Nimo zwjazkoweje dróhi 96 wjedźe tež B 246 přez Sosny.
Smogorjow-Prjawoz je gmejna w Braniborskej.
Leži při sewjerozapadnej kromje wokrjesa Sprjewja-Nysa we wysokosći 55 metrow nad mórskej hładźinu.
Gmejna nadeńdźe so něhdźe 13 kilometrow sewjerozapadnje Choćebuskeho stareho města a šěsć kilometrow wuchodnje Bórkowow při južnej kromje Luboraskeje hole.
Susodne gmejny su Gójacki jězor na samym sewjeru, Hochoza na wuchodźe, Dešno-Strjažow, Brjazyna a Góry na juhu, Wjerbno a Bórkowy na juhozapadźe kaž tež Běła Góra-Bělin na sewjerozapadźe.
Po statistice Arnošta Muki měješe Smogorjow srjedź 1880tych lět 707 wobydlerjow, z nich 701 Serb a jenož šěsć Němcow.
W Prjawozu bě mjez 419 wobydlerjemi jenički Němc.
Gatojce su gmejna w juhowuchodnej Braniborskej, kotraž ma něhdźe jědnaće stow wobydlerjow.
Gmejna leži w Delnjej Łužicy a mjezuje na wuchodźe z Mostom, na sewjeru z Janšojcemi a Picnjom a na juhu a zapadźe z Choćebuzom.
Gmejnske dźěle su Barbuk a Hus.
Parsk je město w samym sewjeru braniborskeho wokrjesa Dubja-Błóta před wrotami Berlina.
Je z něhdźe 34.000 wobydlerjemi po wobydlerstwje najwjetše město wokrjesa.
Leži nad rěku Dubju, někak 36 kilometrow wot centra zwjazkoweje stolicy, 53 kilometrow wuchodnje Podstupima a 53 kilometrow sewjernje Lubina.
Serbske mjeno Parsk ma połobski wuznam pusta wjes.
Hač do lěta 1718 rěkaše město němsce Wendisch Wusterhausen.
Luboraz je braniborske městačko z něhdźe 1500 wobydlerjemi w Delnjej Łužicy.
Słuša k wokrjesej Dubja-Błóta a leži někak 30 km sewjernje Choćebuza za Luboraskej holu.
Po swojich wustawkach ma město Luboraz štyri měšćanske dźěle: Brjazka Dobrobuz Chóžyšća Trjebice Wobsydlene gmejnske dźěle su Bělow a Michow.
Na Comeniusowej zakładnej šuli w Luborazu so wučba serbšćiny jako cuzeje rěče poskića.
Rólany su město w braniborskim wokrjesu Hornje Błóta-Łužica na zapadnej mjezy Łužicy.
Leža zapadnje Wojerec a wuchodnje Wikowa při Čornym Halštrowje a je zarjadniske sydło Rólanskeho hamta.
Rólany leža při zwjazkowej awtodróze 13, kotraž dźe wot Drježdźan do Berlina.
Hačrunjež leža w Braniborskej, słušeja Rólany k Hornjej Łužicy.
Najbliše susodne město je Zły Komorow na sewjerowuchodźe.
Rólany běchu hižo prjedy lěta 1200 wosadna wjes.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Rulant je z lěta 1317.
W srjedźowěku a w zažnym nowowěku fungowaše město jako hranična straža mjez Łužicomaj.
Hač do lěta 1635 słušeše k Čecham, po tym k Sakskej.
W lěće 1815 buchu Rólany pruske.
Dwórnišćo bu w lěće 1870 wotewrjene.
Slopišća su delnjołužiska gmejna w braniborskim wokrjesu Dubja-Błóta.
Maja wjace hač šěsć stow wobydlerjow a słušeja wot 2016 do připóznateho sydlenskeho ruma Serbow w Braniborskej.
Wjes leži sewjernje města Lubina w delnich Błótach, bjezposrědnje při Sprjewi.
Do gmejny słušeja tež wobydlena městna Błotny młyn a Forsthaus Buchenhain.
Wjes naspomni so hižo w lěće 1004 k prěnjemu razej pisomnje w darjenskim wopismje kejžora Hendricha II.
Nienburgskemu klóštrej a słuša tuž do najstaršich znatych sydlišćow we Łužicy.
Wudwor je wjes a gmejna w sewjerozapadnym dźělu Hornjeje Łužicy.
Leži pjeć kilometrow juhowuchodnje Rólan a jenož tři kilometry sewjernje sakskeje hranicy w braniborskim wokrjesu Hornje Błóta-Łužica.
Sydlerskostawiznisce je Wudwor z lěsom wobhrodźeny přidróžny nawsowc.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1349, hdyž Wudwor stawnemu knjejstwu Rólany přisłušeše.
W lěće 1575 bu Wudworski hród prěni raz přispomnjeny.
13. nazymnika 1918 wotstupi sakski kral Bjedrich Awgust III. na tamnišim hrodźe.
Po Druhej swětowej wójnje bu hród wottorhany.
Mjez 1974 a 1990 bě Wudwor gmejnski dźěl Čorneje Wody, potom zaso samostatna gmejna.
Mašow je gmejna w Delnjej Łužicy.
Leži w braniborskim wokrjesu Łobjo-Halštrow blisko Grabina.
Dalše bliske města su Zły Komorow dwajatřiceći kilometrow juhowuchodnje, Łuchow šěsćadwaceći kilometrow južnje a Lubnjow dwajaštyrceći kilometrow sewjernje.
Bliske wulke město je Choćebuz dwajapjećdźesat kilometrow sewjerowuchodnje.
Cyła gmejna ma přestrjeń 75,63 km² a někak 2.000 wobydlerjow.
Runje přez Mašow wjedźe zwjazkowa dróha 96 ze Žitawy na Rujany.
Ke gmejnje słušeja wjesne dźěle Babin a sydlišća Buschmühle, Gröbitz Siedlung, Obermühle, Rehain, Siedlung Erika a Tanneberg.
Łuchow je město w Delnjej Łužicy.
Łuchow leži při Čornym Halštrowje někak 45 kilometrow sewjernje Drježdźan mjez Złym Komorowom a Wikowom.
Choćebuz je 50 kilometrow na sewjerowuchod a Grabin 25 kilometrow na sewjer.
Njedaloko Łuchowa wjedźetej zwjazkowej dróhi 13 a 169.
Nowa Cala je gmejna w Delnjej Łužicy.
Leži w braniborskim wokrjesu Wódra-Sprjewja a přisłuša hamtej ze samsnym mjenom.
Nowa Cala ma něhdźe 4.400 wobydlerjow a je předewšěm znata za tamniši klóšter cisterciensow, kotryž wobsteješe hač do lěta 1817.
Gmejna je sydło hamta Nowa Cala, ke kotremuž słušatej tež gmejny Ławojce a Neißemünde.
Trjebicy su gmejna w juhozapadźe Delnjeje Łužicy.
Leža we wokrjesu Łobjo-Halštrow w Braniborskej a maja něhdźe wósom stow wobydlerjow.
Kšušwica-Wódowy Grod je gmejna w Delnjej Łužicy.
Gmejna ma wokoło šěsć stow wobydlerjow.
Ma někak 2200 wobydlerjow a je zarjadniske sydło Wótrańskeho hamta.
Wótrań leži při rěce Połčnicy, 24 kilometrow juhozapadnje Złeho Komorowa a 36 kilometrow sewjerne Drježdźan.
Leži na hranicy mjez Hornjej Łužicu a Schradenom – w Hornjej Łužicy leži jenož wjesny dźěl Burkersdorf.
Zapadnje Wótranja wjedźe zwjazkowa awtodróha 13 a wuchodnje wjedźe železniska čara Wulki Hojn–Choćebuz.
Chudowina je městačko w braniborskim wokrjesu Dubja-Błóta.
Město nadeńdźe so 30 kilometrow južnje Berlinskeho centruma mjez Parskom na sewjerowuchodźe a Sosnami na juhozapadźe.
Na tak mjenowanym „serbskim kěrchowje" juhozapadnje městačka namakachu w lěće 2004 nimo powostankow něhdyšeho sydlišća tež 25 rowow z 11. a 12. lětstotka.
Kónčina wokoło Chudowiny bě tehdy hišće wot Słowjanow wobsydlena.
W srjedźowěku za čas němskeje kolonizacije bě Chudowina nimo Kopjenika srjedźišćo Wettinskeho knjejstwa na Teltowje.
Wuchodnje Chudowiny běži zwjazkowa awtodróha 13 z wujězdom Mittenwalde, něhdźe tři kilometry zdalenej.
Přez městačko wjedźe kanalizowana rěka Notte, kotraž słuži jako wodowa dróha.
Załhozdź je wjes a přisłušaca gmejna w Delnjej Łužicy.
Leži w braniborskim wokrjesu Łobjo-Halštrow a ma někak połdra tysac wobydlerjow.
Wjetše města w bliskosći su Grabin 14 km zapadnje, Zły Komorow 18 km juhowuchodnje, Łuchow 24 km južnje, Lubnjow 48 km sewjernje a Choćebuz 52 km sewjerowuchodnje.
Groźišćo je město we wokrjesu Łobjo-Halštrow w Braniborskej.
Leži w Delnjej Łužicy něhdźe wósom kilometrow sewjerozapadnje Grabina a ma něhdźe tři a poł tysac wobydlerjow.
Ke Groźišću słušeja slědowace měšćanske dźěle: Bóryń a Zagorina.
Wokrjes Łobjo-Halštrow je krajny wokrjes w južnej Braniborskej.
Jeho wuchodny dźěl słuša k Delnjej Łužicy.
Ma něhdźe 110.000 wobydlerjow.
Najwjetše města su Grabin, zarjadniske sydło Herzberg nad Halštrowom, Rukow, Dobrjoług-Góstkow a Wikow.
Wokrjes mjezuje na sewjeru z wokrjesomaj Teltow-Fleming a Dubja-Błóta, na wuchodźe z wokrjesom Hornja Błóta-Łužica, na juhu ze sakskim wokrjesom Mišno, na juhozapadźe ze Sewjerosakskim wokrjesom a na sewjerozapadźe z Wittenbergskim wokrjesom.
Najwjetša rěka na wokrjesnym teritoriju je Łobjo při zapadnej hranicy wokrjesneho teritorija.
Dalšej naspomnjenja hódne rěčce staj Čorny a Mały Halštrow.
Turnow-Pśiłuk je gmejna w braniborskej Delnjej Łužicy.
Leži blisko městačka Picnjo a při kromje Luboraskeje hole w sewjernym dźělu Sprjewjansko-Nysoweho wokrjesa.
Gmejna přisłuša Serbskemu sydlenskemu rumej a je dźěl Picnjanskeho hamta.
Gmejna nadeńdźe so něhdźe 15 kilometrow sewjernje Choćebuza a 13 kilometrow juhowuchodnje Luboraza při južnej kromje Luboraskeje hole.
Susodne gmejny su Luboraz w sewjeru, Derbno w sewjerowuchodźe, Turjej we wuchodźe, město Picnjo w juhu a Drjenow kaž tež Hochoza w zapadźe.
Přez gmejnu wjedźe zwjazkowa dróha 168.
Po statistice Arnošta Muki měješe Turnow srjedź 1880tych lět cyłkownje 836 wobydlerjow, z nich 828 Serbow a wósom Němcow.
W Pśiłuku běchu wšitcy 396 wobydlerjow Serbja.
Wokrjes Prignitz je krajny wokrjes w sewjerozapadnej Braniborskej mjez Berlinom a Hamburgom, kiž wobsteji wot 6. decembra 1993 a ma něhdźe 78.000 wobydlerjow na přestrjeni wot 2.139 km².
Sydło krajnoradneho zarjada je Perleberg.
Ćětowa je gmejna w samym sewjerozapadźe Hornjeje Łužicy blisko Rólan.
Leži w braniborskim wokrjesu Hornje Błóta-Łužica a ma někak 800 wobydlerjow.
Gmejna je dźěl Wótrańskeho hamta.
Sydło krajnoradneho zarjada je Oranienburg.
Wokrjes Hornja Habola mjezuje z wokrjesom Mecklenburgska jězorina w sewjeru, we wuchodźe z wokrjesomaj Uckermark a Barnim, w juhu z Berlinom a wokrjesom Habolski kraj a w zapadźe z wokrjesom Ostprignitz-Ruppin.
Łukojce su wot lěta 2002 wobstejaca gmejna w braniborskej Delnjej Łužicy, kotraž leži mjez Choćebuzom a Baršćom njedaloko hranicy z Pólskej a słuša k wokrjesej Sprjewja-Nysa.
W decembru 2015 přistupi, přidatnje k Matyjojcam, cyła gmejna serbskemu sydlenskemu rumej.
Łukojce su jedna ze sydom gmejnow Derbnjanskeho hamta.
Gmejna wobsteji z wjesnych dźělow Dubrawa a Trjebejce.
Jutrobóh je městačko z něhdźe 12.000 wobydlerjemi w braniborskim wokrjesu Teltow-Fleming.
Nadeńdźe so při rěčce Nuthe mjez Wysokim a Niskim Flemingom.
Wjeska bu w lěće 1007 wot Thietmara Mjezyborskeho k prěnjemu razej jako Jutriboc naspomnjena.
W lěće 1157 doby Dźěwinski arcybiskop Wichmann městno a přetwori je do němskeho hrodźika, kiž dósta hižo 1174 měšćanske prawa.
Z tym je Jutrobóh druhe najstarše město dźensnišeje Braniborskeje.
Wot kónca Třicećilětneje wójny 1648 hač k Wienskemu kongresej 1815 słušeše město do Sakskeje, zhubi pak w mjezyčasu swój stary wuznam jako wikowanske a zarjadniske srjedźišćo.
Derbno je braniborska gmejna w Delnjej Łužicy ze 16 wjesnymi dźělemi.
Leži zapadnje Gubina a sewjerowuchodnje Choćebuza blisko pólskeje hranicy a słuša k wokrjesej Sprjewja-Nysa.
Ke gmejnje słušeja wsy Barklawa a Wótšowaš.
Energijowy koncern Vattenfall planowaše lěta dołho rozšěrjenje Janšojskeje brunicoweje jamy na juhu gmejnskeho teritorija a z tym wotbagrowanje Wótšowaša, Kerkojc a Grabka.
Ludnosć tutych wjeskow so tomu spjećowaše.
Po přewzaću jamy přez LEAG bu rozšěrjenje wotprajene.
Želm je městačko z něhdźe 4.000 wobydlerjemi w braniborskim wokrjesu Teltow-Fleming.
Městno je so w lěće 1234 k prěnjemu razej naspomniło a słušeše dołho do sakskeho wobsydstwa.
Wot 1616 steješe pod Dźěwinskim měšćanskim prawom.
Po Wienskim kongresu 1815 přińdźe Želm z wokolinu k Pruskej.
Wuchodnje Želma běži awtodróha A 13.
Přez město wjedźetej nimo toho zwjazkowej dróze B 96 a B 115.
Erkner je město z něhdźe 12.000 wobydlerjemi w braniborskim wokrjesu Wódra-Sprjewja.
Nadeńdźe so při juhowuchodnej měšćanskej hranicy Berlina, z kotrymž je přez S-Bahn zwjazany.
Sydlišćo je so hakle w lěće 1579 prěni raz jako Arckenow naspomniło a dósta hakle 1998 jako prěnje město we wuchodnej Němskej po přewróće měšćanske prawa Přez Erkner wjedu awtodróha A 10, železniska čara Berlin–Frankobrod a rěka Sprjewja.
Łukowc je město z něhdźe 20.000 wobydlerjemi w južnym dźělu Braniborskeje a zarjadniske sydło wokrjesa Teltow-Fleming.
Nadeńdźe so něhdźe 50 kilometrow južnje Berlina mjez Jutrobohom na zapadźe a Želmom na wuchodźe při rěčce Nuthe.
Městno, na kotrymž bydlachu hižo ze 7. abo 8. lětstotka Słowjenjo, je so w lěće 1216 prěni raz jako hród naspomniło.
Wot 1285 běštej hród a sydlišćo we wobsydstwje klóštra Zinna.
Přez Łukowc wjedźetej zwjazkowa dróha 101 a železniska čara Berlin–Hala.
Tupc je městačko z něhdźe 1.800 wobydlerjemi w braniborskim wokrjesu Dubja-Błóta, něhdźe 40 kilometrow južnje Berlina.
Słowjanske sydlišćo při Tupcowskim jězoru je so prěni raz w lěće 1307 naspomniło jako Tupcz.
Wuchodnje města běži awtodróha A 13.
Mühlberg nad Łobjom je městačko z něhdźe 4.000 wobydlerjemi na prawym brjoze Łobja na juhozapadźe Braniborskeje.
Falkenberg nad Halštrowom je městačko z něhdźe 6.500 wobydlerjemi na juhu Braniborskeje.
Nadeńdźe so we wokrjesu Łobjo-Halštrow při Čornym Halštrowje něhdźe 90 kilometrow južnje Berlina, 65 kilometrow sewjerowuchodnje Lipska a 80 kilometrow zapadnje Choćebuza.
Falkenberg je jedne z najwažnišich železniskich křižowanišćow južneje Braniborskeje z čarami do Lipska, Choćebuza, Drježdźan, Wojerec a Dźěwina.
Schönewalde je městačko z něhdźe 3.000 wobydlerjemi we wokrjesu Łobjo-Halštrow na juhu Braniborskeje.
Nadeńdźe so při južnym kóncu Fleminga.
Storkow je městačko z něhdźe 9.000 wobydlerjemi na zapadźe braniborskeho wokrjesa Wódra-Sprjewja.
Nadeńdźe so při Storkowskim jězoru sewjernje Błótow a juhowuchodnje Berlina a je přez Storkowski kanal zwjazany z Dubju na zapadźe a z Tšemušnicu na wuchodźe.
Sydlišćo je so k prěnjemu razej we wopismje z lěta 1209 jako město naspomniło, z čimž je najstarše znate město mjez Dubju a Wódru.
Mjeno je serbskeho pochada a woznamjenja „puć přez bahno".
Město ležeše na sewjernej mjezy Łužicy při wikowanskej dróze z Barnima do Lubina a Lipska.
Hišće hač do 17. lětstotka rěčeše so w Storkowje tež serbsce, při čimž bě wobydlerstwo po Pirnaskim mnichu hižo w lěće 1530 dwurěčne.
Błośańska Góla je w lěće 2003 nastata gmejna w braniborskim wokrjesu Dubja-Błóta, na sewjeru Delnjeje Łužicy.
Nadeńdźe so sewjernje Hornich Błótow, něhdźe dźesać kilometrow zapadnje Luboraza a štyri kilometry sewjernje Tšupca.
Gmejna słuša k hamtej Luboraz/Hornje Błóta.
Wuchodnje gmejny so Luboraska hola rozpřestrěwa.
Po gmejnskej wustawje wobsteji gmejna Błośańska Góla ze štyrjoch gmejnskich dźělow: Bucyn Łaz Zakrjow Waldow Prěnje historiske naspomnjenje Bucyna a Łaza pochadźa z lěta 1294.
Dnja 26. oktobra 2003 so gmejny Bucyn, Łaz a Zakrjow-Waldow dobrowólnje zjednoćichu.
Delnje Błóta je w lěće 2001 nastata gmejna w braniborskim wokrjesu Dubja-Błóta, na sewjernej kromje Delnjeje Łužicy.
Nadeńdźe so na woběmaj bokomaj Sprjewje w Delnich Błótach, něhdźe 20 kilometrow sewjernje Lubina.
Rathenow je němske město na zapadźe Braniborskeje a zarjadniske sydło Habolskeho kraja.
Sydlišćo naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1216 a dósta 1295 wot braniborskeho markhrabje Oty IV. měšćanske prawa.
W Třicećilětnej wójnje so město nimale dospołnje zniči, tak zo měješe w lěće 1648 jenož hišće 48 wobydlerjow.
Přez město wjedźe železniska čara Berlin–Hannover.
Powětrowy wobraz přistawneje promenady Cyrkej swj.
Pjate najwjetše město Hornjeje Łužicy leži w samym juhowuchodźe Sakskeje při Nysy a Mandawje a mjezuje z Pólskej a Čěskej.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1238.
Wot 1346 do 1815 bě město – hromadźe z Budyšinom, Kamjencom, Lubanjom, Lubijom a Zhorjelcom – sobustaw Zwjazka šesćiměstow.
Niska je městačko we wokrjesu Zhorjelc na sewjerowuchodźe Hornjeje Łužicy.
Sydlišćo Wuhelc słuša ke gmejnskemu dźělej Jězor.
Městačko Niska nasta z hakle w lěće 1742 załoženeje kolonije Ochranowskich bratrow a je tuž jedne z najmłódšich sydlišćow Zhorjelskeho wokrjesa, wuwiwaše so pak spěšnje do regionalnje wuznamneho města.
Zakładny kamjeń prěnich třoch domow połožichu eksulanća z Čechow dnja 8. awgusta 1742.
Ležownosć słušeše tehdy ryćerkubłu w Trjebuzu, kotrehož wobsedźer Siegmund August z Gersdorfa bě sam čłon Ochranowskeho bratrowstwa.
W decembrje 1750 bu ryćerkubłu wot młodeho sobustawa wosady kupjene.
Mjeno noweho sydlišća njepochadźa z lokalneje serbšćiny, ale bjezposrědnje z čěšćiny.
Porno čěskej domiznje ležeše nowa domizna nabožinskich ćěkancow nisko.
W lěće 1935 dósta Niska z nimale 7000 wobydlerjemi měšćanske prawo.
Niska ma dwórnišćo při železniskej čarje Wojerecy–Hórka–Węgliniec.
Linija OE 64, tak mjenowany shuttle jězorina-Nysa, zwjazuje Nisku z Wojerecami a Zhorjelcom.
Lubij je město w Hornjej Łužicy, na juhowuchodnej kromje serbskeho kraja.
Leži při rěčce Lubaće pod Lubijskej horu a ma wokoło 16.000 wobydlerjow.
Město naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1221 přez biskopa Bruna II. z Mišna jako Lubaw a bu pod čěskim knjejstwom jako wobtwjerdźene wikowanske a přemysłowe městno na platowje wyše Lubaty zapołožene.
W lěće 1346 załoži so w Lubiju Zwjazk hornjołužiskich šesćiměstow.
Dla centralneho połoženje w Hornjej Łužicy bě Lubij hač do lěta 1815 ze schadźowanišćom zwjazka.
Do Lubija słušeja slědowace wsy a měšćanske dźěle: Dalše sydlišća na měšćanskim teritoriju su Dołhaćicy, Serbske Kundraćicy a Serbske Pawlecy a Wujer.
W někotrych tutych wsow wužiwachu hač do spočatka 20. lětstotka Lubijski dialekt serbšćiny.
Přez Lubij wjedźetej zwjazkowej dróhi 6 a 178.
W Lubiju namakatej so železniske dwórnišćo a křižowanišćo.
Běži přez njón železniska čara Drježdźany–Zhorjelc a započinatej tu železniskej čarje do Habrachćic a do Žitawy.
Na ćělesu čary natwarichu kolesowansku šćežku.
Rakecy su wjes a gmejna w Hornjej Łužicy, sewjernje Budyšina.
Wjes nadeńdźe so při zwjazkowej dróze B96 mjez Budyšinom a Wojerecami a leži we łučinje Čornicy na prawym brjoze rěčki.
Južnje Rakec wotboča Młynska hrjebja wot hłowneho promjenja Čornicy a ćeče potom nimo něhdyšeho ryćerkubła a ewangelskeje cyrkwje přez wjes.
Stary wjesny dźěl nadeńdźe so zapadnje zwjazkoweje dróhi wokoło charakteristiskeho torhošća, za wjesne poměry chětro wulkeho.
Wuchodnje Hłowneje dróhi rozpřestrěwaja so sydlišća z 20. lětstotka.
Tam nadeńdźetej so tež nowe pohrjebnišćo a katolska cyrkwička.
Susodne wsy su Kamjenej z kaolinownju na sewjeru, Nowa Wjes a Jeńšecy na wuchodźe, Šešow na juhu, Niža Wjes na juhozapadźe kaž tež Kača Korčma, Komorow a Trupin na sewjerozapadźe.
Za něhdyšim dwórnišćom při zapadnej kromje Rakec nadeńdźe so přemysłowa přestrjeń na ležownosći něhdyšeho municijoweho zawoda „Muna".
Prěnje historiske naspomnjenje jako sydło wěsteho knjeza Svidegerus de Warta pochadźa z lěta 1238.
Hižo tehdy mějachu Rakecy drjewjanu cyrkwičku na městnje dźensnišeje wosadneje cyrkwje, kotraž podsteješe wot lěta 1213 Budyskemu tachantstwu.
Ležownostne knjejstwo we wsy wukonješe wulke Rakečanske ryćerkubło, kotrež měješe tež wobsydstwo w susodnych wjeskach.
Wot lěta 1890 měješe wjes dwórnišćo při železniskej čarje Budyšin–Rakecy, kotraž wjedźeše wot 1908 hač do Wojerec.
Po wjacorych lětdźesatkach ma Rakečanska wosada wot 2. septembra 2018 z dr.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 1119 wobydlerjow, z nich 969 Serbow.
W prěnjej połojcy 20. lětstotka so wjes zwjetša přeněmči.
Wěriwa ludnosć je z wjetšeho dźěla ewangelska; za katolsku mjeńšinu wobsteji we wsy cyrkej Jězusoweje wutroby, kotraž přisłuša Ralbičanskej wosadźe.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu w Rakečanskej gmejnje 3742 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 45,5 lět.
W lěće 1936 zagmejnowachu so dotal samostatne susodne gmejny Kamjenej, Jeńšecy, Nowa Wjes a Niža Wjes; po Druhej swětowej wójnje slědowaštej Jitk a Komorow.
Z gmejnskej reformu 1994 přińdźechu Psowje do Rakečanskeje gmejny a při rozpušćenju gmejny Hórnikečanski jězor w lěće 2005 bu tež Stróža do Rakec přerjadowana.
Wjesnjanosta je wot lěta 2015 Swen Nowotny; jeho předchadnik bě Jurij Paška.
Hrodowski hat Něhdyše ryćerkubło Měznikaj a wojerski pomnik na torhošću Zejlerjowy pomnik za ryćerkubłom Serbski narowny kamjeń na starym kěrchowje Korla Mička – ludowy basnik a narodny prócowar Jan Gólč – farar a kulturny prócowar Jan Kruža – ludowy basnik Jan Lajnert – basnik a wučer Bohuměr Leska – farar a přełožowar; 1757–1776 w Rakecach Jan Křesćan Koernig – farar, składnostny basnik a komponist; 1820–1858 Rakečanski farar Julius Herman Gólč – farar a zakitowar serbstwa; 1862–1902 Rakečanski farar Jan Dwórnik – Rakečanski małoratar; sobuzałožer Domowiny, Łužiskeje ludoweje strony a Łužiskeho burskeho zwjazka Korla Božidar Křižan – farar a spisaćel nabožinskeje literatury; 1917–1924 Rakečanski farar Za dalšich fararjow hlej zapisk wo Rakečanskej cyrkwi.
Sigmund Musiat: Rakecy a jich serbske stawizny.
Wosečk je wjes a gmejna w sakskim wokrjesu Zhorjelc.
Leži při Běłym Šepcu we wysokosći wot 152 m nad mórskej hładźinu a ma wokoło 1300 wobydlerjow.
Ke gmejnje słušeja wjesne dźěle Chwalecy, Sprjewje, Trjebuz a Wosečk.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Heynichen je z lěta 1390.
Krušwica (němsce Krauschwitz, hamtsce Krauschwitz i.d.
O.L.) je gmejna w sewjeru sakskeho wokrjesa Zhorjelc při Łužiskej Nysy.
Leži južnje Mužakowa we wysokosći wot 119 m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe 3.600 wobydlerjow.
Susodne gmejny su Rózbork a Rěčicy na juhu, Wuskidź a Běła Woda na zapadźe kaž tež Mužakow na sewjeru.
Wuchodnu hranicu gmejnu twori Nysa, kotraž předstaji zdobom statna hranica mjez Němskej a Pólskej.
Južna połojca gmejnskeho teritorija słuša k wojerskemu zwučowanišću „Hornja Łužica" a je tuž zawrjene pasmo.
Dwaj mostaj zwjazujetej Krušwicu z Pólskej, a to mjez Krušwicu a Wjesku na sewjeru a mjez Podroždźom a Přibuzom na juhu.
Wjes so k prěnjemu razej w lěće 1374 jako Kruzhewicz naspomni a słušeše w zašłosći zwjetša do Mužakowskeho stawoweho knjejstwa.
W lěće 1938 zagmejnowaše so sydlišćo Kij a 1994 zjednoćichu so gmejny Krušwica, Pěchč, Přibuzk, Skarbišecy a Zagor k nowej jednotnej gmejnje Krušwicy.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy hišće 222 wot cyłkownje 258 Krušwičanow serbsce.
Do Krušwičanskeje gmejny słušeja slědowace wsy: Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 57 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 157.
Hainewalde je wjes a gmejna w juhu sakskeho wokrjesa Zhorjelc.
Leži 322 m nad mórskej hładźinu a ma wokoło 1600 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1272.
Wuskidź je wjes a gmejna w sewjeru sakskeho wokrjesa Zhorjelc.
Leži 126 m nad mórskej hładźinu a ma wokoło 1.300 wobydlerjow.
Wuskidź leži na sewjeru Zhorjelskeho wokrjesa njedaloko hranicy mjez Němskej a Pólskej, něhdźe šěsć kilometrow wuchodnje Běłeje Wody a pjeć kilometrow južnje Mužakowa.
Južna połojca gmejnskeho teritorija słuša k wojerskemu zwučowanišću Hornja Łužica a je tuž zawrjene pasmo.
Susodne gmejny su Krušwica na sewjeru a wuchodźe, Rěčicy a Hamor na juhu kaž tež Běła Woda na zapadźe.
Runje přez Wuskidź wjedźe zwjazkowa dróha 115.
Při wuchodnej kromje gmejny leži při železniskej čarje Berlin-Zhorjelc dwórnišćo Wuskidź, kotrež so hižo za wosobowy wobchad njewužiwa; najbliše wosobowe dwórnišćo namaka so w Běłej Wodźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Weißkeusel pochadźa z lěta 1452.
Dźensa su ewangelscy Wuskidźenjo zafarowani do Krušwicy.
Po statistice Arnošta Muki měješe wjes w lěće 1884 cyłkownje 755 wobydlerjow, z nich 739 Serbow a 16 Němcow.
Tule rěčeše so Mužakowska narěč, přechodny dialekt mjez hornjo- a delnjoserbšćinu.
Wysoka Dubrawa je gmejna w zapadźe sakskeho wokrjesa Zhorjelc.
Leži 132 m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe 2100 wobydlerjow.
Nasta w lěće 1995 z gmejnow Hbjelsk, Radšow a Wukrančicy a pomjenowa so po rjećazu hórkow ze samsnym mjenom.
Gmejnske dźěle Borštka, Dubo, Hbjelsk, Hornje Brusy, Wukrančicy a Zubornica słušeja oficielnje do serbskeho sydlenskeho ruma.
Gmejna nadeńdźe so w lěsojtej kónčinje při južnej kromje Hornjołužiskeje holanskeje a hatoweje krajiny a juhozapadnje Kwětanečanskeho jězora.
Susodne gmejny su Hamor na sewjeru, Mikow a Kwětanecy na sewjerowuchodźe, Waldhufen na wuchodźe, Vierkirchen na juhowuchodźe, město Wóspork na juhu a Malešecy na zapadźe.
Gmejna wobsteji ze slědowacych wsow: Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 57 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 157.
Vierkirchen je gmejna w zapadźe sakskeho wokrjesa Zhorjelc.
Leži zapadnje Limasa na wysokosći 200 m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe 1800 wobydlerjow.
Ke gmejnje słušeja slědowace wsy: Mjeno dawace štyri cyrkwje w gmejnje Arnsdorf Ćetow Křišow Měrjow Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 58 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 157.
Olbersdorf je gmejna w juhu sakskeho wokrjesa Zhorjelc.
Leži 273 m nad mórskej hładźinu mjez Žitawu a Žitawskimi horinami a ma něhdźe 5.500 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1319.
Jonsdorf je wjes a gmejna w juhu sakskeho wokrjesa Zhorjelc.
Leži 549 m nad mórskej hładźinu a ma wokoło 1700 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1539.
Ojbin je gmejna na juhu sakskeho wokrjesa Zhorjelc.
Leži 389 m nad mórskej hładźinu w Žitawskich horinach a ma wokoło 1.400 wobydlerjow.
Markoćicy su wjes a gmejna w sakskim wokrjesu Zhorjelc.
Leža 242 m nad mórskej hładźinu pod Sedłom při Běłym Šepcu a maja wokoło 4.100 wobydlerjow.
K Markoćicam słušeja wjeski Friedersdorf, Gersdorf, Holećin, Jawernik, Nechow, Němske Pawlicy a Popojcy.
Eigen) su małe městačko w juhu sakskeho wokrjesa Zhorjelc.
Leži 231 m nad mórskej hładźinu a ma wokoło 4000 wobydlerjow.
Leži 170 m nad mórskej hładźinu a ma wokoło 1.800 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje najstaršeho gmejnskeho dźěla Krušowa je z lěta 1315.
Najwuchodniša gmejna Němskeje bu dnja 1. julija 1995 załožena.
Přez gmejnu běži kolesowanska šćežka Wódra-Nysa.  Deško Emmerichswalde Krušow Krušowk Neu Krauscha Studźeńka Zadźěl Zentendorf Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 57 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 157.
Aktualne ličby wobydlerstwa po gmejnach 2019; Statistiski krajny zarjad Sakskeje Serbske mjeno njeje oficialnje připóznate.
Njedźichow je małe město w sakskej Hornjej Łužicy w sewjerozapadźe wokrjesa Budyšin.
Město leži w hatnej krajinje, wobdateje wot přewažnje chójnowych lěsow.
K městu słušeja tež wjesne dźěle Waldhof a Wětnica.
Prěnje pisomne naspomnjenje městnosće běše w lěće 1438, słowjanske sydlišćo same nasta hižo něhdźe 1100.
Němske pomjenowanje wotwodźuje so wot Berharda, něhdyšeho knjeza z Kamjenca.
Serbske pomjenowanje wotwodźuje so ze serbskich wosobowych mjenow Nezdech abo Nezdich.
Přez lětstotki bě Njedźichow mała burska wjeska.
Hakle kónc 19. lětstotka wuwije so městnosć k přemysłowej městnosći a z tym ličba wobydlerjow přiběraše.
Po Wienskim kongresu bě Njedźichow Pruskej připadnył, mjeztym zo wosta bliska Nadrózna Hrabowka sakska.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice jenož 270 wobydlerjow, mjez nimi 150 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 0,1 %.
1968 spožči so Njedźichowej měšćanske prawo.
Leži 143 m nad mórskej hładźinu w hornjołužiskej holanskej a hatowej krajinje a ma wokoło 1.000 wobydlerjow.
Ke gmejnje słuša tež wjeska Černsk.
Wobě wjesce nadeńdźetej so při Čornym Šepcu.
Susodne gmejny su Rěčicy na sewjeru, Niska na wuchodźe, Kwětanecy a Mikow na juhowuchodźe a Hamor na zapadźe.
W lěće 1884 měješe Chrjebja po Mukowej statistice 665 wobydlerjow, mjez nimi 465 Serbow.
W Nowej Wsy běchu w samsnym lěće mjez 223 wobydlerjemi 214 Serbow.
W cyłej wosadźe chodźachu tehdy 1350 wosadnych k serbskej a 450 k němskej spowědźi.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 35 % w Chrjebi a 32 % w Nowej Wsy.
Šepcowy Doł je gmejna w sakskim wokrjesu Zhorjelc.
Leži něhdźe 230 m nad mórskej hładźinu při Běłym Šepcu a ma něhdźe 2.500 wobydlerjow.
Leži 380 m nad mórskej hładźinu a ma wokoło 1.200 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1306.
Bertsdorf-Hörnitz je gmejna na juhu sakskeho wokrjesa Zhorjelc.
Leži 309 m nad mórskej hładźinu a ma wokoło 2400 wobydlerjow.
Lutarjecy su wjes a gmejna w juhu sakskeho wokrjesa Zhorjelc.
Leža 392 m nad mórskej hładźinu a maja něhdźe 3.800 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1347.
Folge Hetzwalde Lutarjecy Neuwalde Sorge Spitzkunnersdorf Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 60 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 157.
Wokrjes Zhorjelc leži we wuchodnej Sakskej a ma něhdźe 255.000 wobydlerjow.
Wulke wokrjesne města su Běła Woda, Lubij, Niska, Zhorjelc a Žitawa.
Někotre gmejny wokoło Slepoho w sewjernym dźělu wokrjesa słušeja k oficielnemu serbskemu sydlenskemu rumej.
Wokrjes mjezuje na sewjeru z braniborskim wokrjesom Sprjewja-Nysa, na wuchodźe z Delnjošleskim wojewódstwom w Pólskej, na juhu z Libereckim krajom w Čěskej a na zapadźe z Budyskim wokrjesom.
Najwjetša rěka na wokrjesnym teritoriju je Nysa, kotraž twori hranicu k Pólskej.
Najwyša hora je Łysa w Žitawskich horach.
Hamor je wjes a gmejna w sewjeru sakskeho wokrjesa Zhorjelc.
Hamor je stejišćo Hamorskeje milinarnje, jedneje z najwjetšich brunicowych milinarnjow w Němskej.
Hamor nadeńdźe so něhdźe dwanaće kilometrow južnje Běłeje Wody, 25 km wuchodnje Wojerec a 28 km sewjernje Budyšina při wuchodnej kromje Łužiskeje jězoriny.
Hamorska gmejna je najwjetša w Sakskej nimo wulkoměstow Drježdźan, Lipska a Kamjenicy a města Grima.
Wulki podźěl gmejnskeho teritorija njeje pak wobsydlene, dokelž wobsteji pak z aktiwneje abo něhdyšeje brunicoweje jamy, pak z wodźiznow.
Najwjetši jězor w Hamorskej gmejnje je Bjerwałdski, něhdyša brunicowa jama.
Južny dźěl gmejny – wokoło Klětnoho — leži hižo w Hornjołužiskej holanskej a hatowej krajinje.
Susodne gmejny su Běła Woda a Wuskidź na sewjeru, Rěčicy a Chrjebja-Nowa Wjes na wuchodźe, Wysoka Dubrawa, Malešecy a Wulka Dubrawa na juhu, Radwor na juhozapadźe kaž tež Łaz a Sprjewiny Doł na zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Boksberg pochadźa z lěta 1366.
Přez lětstotki podsteješe wjes, wobstejaca z dweju kulowcow, Mužakowskemu stawowemu knjejstwu.
We 18. lětstotku wukonješe tež Rychwałdske ryćerkubło ležownostne knjejstwo nad dźělom Hamora.
Přez wobzamknjenja Wienskeho kongresa přidźěli so dotal k Sakskej słušacy sewjerny dźěl Hornjeje Łužicy z Hamorom w lěće 1815 Pruskej.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 237 wot cyłkownje 337 Hamorčanow serbsce.
Hamorska gmejna wobsteji ze slědowacych wsow: Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 57 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 157.
Jazowa Łućo Šepšecy Hlej tež: Lisćinu wotbagrowanych wsow Kulturne pomniki w Hamorje Aktualne ličby wobydlerstwa po gmejnach 2019; Statistiski krajny zarjad Sakskeje Křesćan Bohuwěr Pful: Łužiski serbski słownik.
Waldhufen je hornjołužiska gmejna, kotraž leži na sewjernym boku Limasa w sakskim wokrjesu Zhorjelc.
Leži 163 m nad mórskej hładźinu a ma wokoło 2.700 wobydlerjow.
Ke gmejnje słušeja slědowace wsy: Bartecy Ćěmnicy Dźěže Němske Jenkecy Oćicy Schäferei Šiborćicy Wilhelminenthal Wułdrichecy Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 57 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 157.
Połčnica je małe město w zapadźe sakskeho wokrjesa Budyšin.
Leži při rěce Połčnicy w Zapadołužiskej pahórčinje a ma někak 7700 wobydlerjow.
Nimo městačka samoho słušeja k Połčnicy tež měšćanske dźěle Friedersdorf, Friedersdorf Siedlung a Oberlichtenau.
Ma něhdźe 4.000 wobydlerjow a leži na prawym brjoze Łobja při wuliwje rěčki Kirnitzsch a blisko hranicy z Čěskej republiku.
Susodna gmejna na čěskim boku je Hřensko.
Freiberg je wulke wokrjesne město w srjedźišću Sakskeje.
Je hłowne město wokrjesa Srjedźna Sakska, kotryž słuša k direkciskemu wobwodej Kamjenica.
Ma něhdźe štyrceći tysac wobydlerjow a leži při Freibergskej Modłeji we wysokosći wot 400 metrow nad mórskej hładźinu.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Vriberge je z lěta 1175.
Leži w sewjernym dźělu wokrjesa při Čornym Halštrowje.
Hišće w prěnjej połojcy 20. lětstotka słušachu Wóslink a susodne wjeski k serbskemu rěčnemu teritorijej.
Tamniši ewangelscy Serbja rěčachu wosebitu Wóslinčansku narěč.
Hač do dźensnišeho nadeńdźemy při a we Wóslinčanskej ewangelskej cyrkwi tež serbske napisy, mjeztym zo wjes sama k oficielnemu serbskemu sydlenskemu rumej hižo njesłuša.
Prěnje historiske naspomnjenje sydlišća jako Ossilink je z lěta 1374.
Po statistice Arnošta Muki měješe wjes w lěće 1884 cyłkownje 449 wobydlerjow, z nich 253 Serbow a 196 Němcow.
Na Wóslinčanskej ewangelskej šuli podawaja hač do dźensnišeho serbšćinu.
Do Wóslinčanskeje gmejny słušeja slědowace wjeski: Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 54 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 156.
Torhow je wulke wokrjesne město na sewjeru Sakskeje.
Je hłowne město Sewjerosakskeho wokrjesa a leži při Łobju.
Ma něhdźe dwaceći tysac wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Torgua je hižo z lěta 965.
Z tym słuša Torhow k najstaršim městam dźensnišeje Sakskeje.
Přez Torhow wjedu zwjazkowe dróhi 87, 182 a 183.
Rózbork je městačko w sewjernym dźělu sakskeho wokrjesa Zhorjelc.
Leži 160 m nad mórskej hładźinu při Łužiskej Nysy a tuž blisko pólskeje hranicy.
Ma wokoło 5.100 wobydlerjow.
Přez město wjedźe kolesowanska šćežka Wódra-Nysa.
K městu słušeja nimo Rózborka tež wjesne dźěle Bremenhain, Geheege, Husmanecy, Łodnjow, Neusorge, Nieder-Neundorf a Steinbach.
Hišće hač do druheje połojcy 17. lětstotka rěčeše so w Rózborku tež serbsce, byrnjež prawdźepodobnje po reformaciji žane serbske kemše hižo njeměli.
Radeberg je wulke wokrjesne město w zapadźe sakskeho wokrjesa Budyšin a zdobom jeho třeće najwjetše město.
Leži njedaloko krajneje stolicy Drježdźan při zapadnej kromje Łužiskich horow we wysokosći 250 metrow nad mórskej hładźinu.
Radeberg ma něhdźe wosomnaće tysac wobydlerjow.
Město słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 54 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 160.
Šwikawa je wulke wokrjesne město w juhozapadnej Sakskej.
Je zarjadniske sydło Šwikawskeho wokrjesa a ma něhdźe 93.000 wobydlerjow.
Leži při kromje Rudnych horow při Šwikawskej Modłeji we wysokosći 241 metrow nad mórskej hładźinu.
Njedaloko Šwikawy běžitej zwjazkowej awtodróze 4 a 72.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Zwicowe je z lěta 1112.
Borno je wulke wokrjesne město na sewjeru Sakskeje a zarjadniske sydło Lipšćanskeho wokrjesa.
Ma někak dwaceći tysac wobydlerjow a leži pjećadwaceći kilometrow južnje Lipska we wysokosći 159 metrow nad mórskej hładźinu při rěčce Wyhra.
Wokrjes Srjedźna Sakska je krajny wokrjes w Sakskej.
Mjezuje na zapadźe z Durinskej a na wuchodźe z Čěsku republiku.
Na sewjeru mjezuje z wokrjesami Lipsk, Sewjerna Sakska, Mišno a Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory, na juhu z Šwikawskim a Rudnohórskim wokrjesom kaž tež z bjezwokrjesnym městom Kamjenica.
Wulke wokrjesne města su Brand-Erbisdorf, Doblin, Flöha, Freiberg, Mittweida a Rochlica.
Najwjetšej rěce na wokrjesnym teritoriju staj Freibergska a Šwikawska Modłej.
Wokrjes Mišno je sakski krajny wokrjes w Drježdźanskim direkciskim wobwodźe.
Na sewjeru mjezuje z Braniborskej, na wuchodźe z Budyskim wokrjesom, na juhowuchodźe z bjezwokrjesnym městom Drježdźany, na juhu z wokrjesom Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory, na juhu a zapadźe z wokrjesom Srjedźna Sakska a na zapadźe z wokrjesom Sewjerna Sakska.
Ma wot lěta 2008 přestrjeń 1452,39 km² a něhdźe 250.000 wobydlerjow.
Wulke wokrjesne města su Kosowiki a Wulki Hojn.
Najwjetša rěka na wokrjesnym teritoriju je Łobjo.
Wulke Rědorjecy su sakske město w Hornjej Łužicy w Budyskim wokrjesu.
Městačko leži južnje wot Połčnicy w Zapadołužiskej pahórčinje a ma něhdźe dźesać tysac wobydlerjow.
Dnja 1. januara 2017 bu susodna gmejna Bretnig-Hauswalde zagmejnowana.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Grozen-Rudigersdorf pochadźa z lěta 1350.
Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 53 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 160.
Sepicy su wjes a gmejna w sewjerozapadźe sakskeje Hornjeje Łužicy.
Słušeja wot lěta 2008 k Budyskemu wokrjesej.
Gmejna nadeńdźe so na sewjerozapadźe Budyskeho wokrjesa, nimale 40 kilometrow zdalene wot Budyšina při dróze z Njedźichowa do Kinsporka.
Gmejnski teritorij mjezuje na sewjeru z Braniborskej; w zapadnym dźělu gmejny rozpřestrěwa so Kinsporska hola.
Bólericy 159 wobydlerjow Sepicy, 1596 wobydlerjow Zelena Hrabowka, 382 wobydlerjow Wjes – po sydlišćowej formje nawsowc – naspomni so prěni raz pisomnje w lěće 1387 jako sydło knjeza Nicolaus de Swepetenycz.
Ležownostne knjejstwo wukonješe přez lětstotki Kinsporske stawowe knjejstwo, kotrež wobhospodarješe tež swójski wudwór w Sepicach.
W 19. lětstotku mějachu Sepicy zaso njewotwisne ryćerkubło.
W lěće 1996 zagmejnowachu so hač dotal samostatne gmejny Bólericy, Zelena Hrabowka a Kózły-Ćisow.
Kralowc je małe město při Łobju w sakskim wokrjesu Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory.
Burgstädt je město w sakskim wokrjesu Srjedźna Sakska.
Leži někak 15 kilometrow sewjernje Kamjenicy mjezy rěkomaj Šwikawska Mulda a Kamjenica.
Ma něhdźe 11.000 wobydlerjow.
Annaberg-Buchholz je město w Sakskej a zarjadniske sydło Rudnohórskeho wokrjesa.
Leži w Rudnych horinach we wysokosći 600 m nad mórskej hładźinu.
Ramnow je sakska wjes a gmejna w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin.
Ramnow leži někak štyri kilometry sewjerowuchodnje Biskopic we wysokosći 296 metrow nad mórskej hładźinu.
Blisko sydlišća wjedźe zwjazkowa awtodróha 4.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Ramnow je z lěta 1230.
Swětła je sakska wjes a přisłušaca gmejna w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin.
Leži we wysokosći 326 metrow nad mórskej hładźinu w Zapadołužiskej pahórčinje.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Lichtenberg je z lěta 1350.
Großharthau je wjes a gmejna w zapadnej Hornjej Łužicy.
Leži na južnej kromje Budyskeho wokrjesa při zwjazkowej dróze 6 mjezy Drježdźanami a Budyšinom, wot wobeju je někak pjećadwaceći kilometrow daloko.
Ma něhdźe 2.700 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Hart je z lěta 1241.
Jiłow je město z něhdźe 16.000 wobydlerjemi w sakskim wokrjesu Sewjerna Sakska.
Leži při rěce Modłeji někak dwaceći kilometrow sewjerowuchodnje wot Lipska a dwaceći kilometrow juhozapadnje wot Torhowa.
Nosyn je městačko z něhdźe 7.000 wobydlerjemi w sakskim wokrjesu Mišno.
Nosyn leži 31 kilometrow na zapad wot Drježdźan, 36 kilometrow na sewjerowuchod wot Kamjenicy a 73 kilometrow na juhowuchod wot Lipska.
Njedaloko města wjedźe zwjazkowa awtodróha 4 a spočina tu zwjazkowa awtodróha 14.
Šěrachow-Korzym je małe město w sakskim wokrjesu Budyšin.
Bu 1. wulkeho róžka 2011 ze Šěrachowa, Korzymja a Chróstawy stworjene a leži w hornjołužiskich horach.
Sydło měšćanskeho zarjadnistwa je Korzymska radnica.
27. nalětnika 2011 bu Sven Gabriel za měšćanostu wuzwoleny.
Warnoćicy su gmejna wuchodnje Drježdźan při južnej hranicy Budyskeho wokrjesa w Sakskej.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1350 jako Arnoldistorf.
Přez Warnoćicy běži železniska čara Drježdźany–Zhorjelc a kónči tu čara z Kamjenca.
Jeje podlěšowanje směr Pěrna je dźensa zawrjena.
Wokrjes Sewjerna Sakska je krajny wokrjes w sewjerozapadźe Sakskeje.
Wobsteji w dźensnišej formje wot 1. januara 2008 a ma nimale 200.000 wobydlerjow na přestrjeni wot 2020 kwadratnych kilometrow.
Sydło krajnoradneho zarjada je Hród Hartenfels w Torhowje.
W srjedźnym dźělu nadeńdźe so z Dübenskej holi hoberska lěsna kónčina.
Wulke wokrjesne města su Delič, Eilenburg, Skudźicy, Torhow a Woseč.
Najwjetšej rěce na wokrjesnym teritoriju staj Łobjo a Modłej.
Großnaundorf je sakska gmejna w zapadźe Budyskeho wokrjesa a słuša po wobydlerstwje k najmjeńšim gmejnam wokrjesa.
Leži wokoło šěsć kilometrow sewjerozapadnje Połčnicy a sydom kilometrow južnje Kinsporka w Zapadołužiskej pahórčinje a přisłuša zarjadniskemu zwjazkej Połčnica.
Najwyši kopc na gmejnskej přestrjeni je 413 m wysoka Heja w sewjeru gmejny.
Wjesnej dźělej stej Großnaundorf a Mittelbach.
Prěnje historiske naspomnjenje sydlišća jako Nuwendorf je z lěta 1309.
Mjeno jednorje woznamjeni „Nowu wjesku".
Bohotski wokrjes je krajny wokrjes w juhozapadźe Sakskeje.
Wobsteji w dźensnišej formje wot 1. awgusta 2008 a ma wokoło 232.000 wobydlerjow na přestrjeni wot 1412 kwadratnych kilometrow.
Zarjadniske sydło je Pławno.
Wokrjes mjezuje z durinskim wokrjesom Greiz na sewjeru, z wokrjesom Šwikawa na sewjerowuchodźe, z Rudnohórskim wokrjesom na wuchodźe, z Čěskej na juhu a na zapadźe z wokrjesomaj Dwórc a Solawa-Orla.
Wulke wokrjesne města su Auerbach, Wolešnica, Pławno a Reichenbach w Bohotskej.
Najwjetšej rěce na wokrjesnym teritoriju staj Šwikawska Modłej a Běły Halštrow.
Glaubitz je sakska gmejna w sewjeru Mišnjanskeho wokrjesa.
Leži wuchodnje Ryzawy a ma wokoło 2.000 wobydlerjow.
Donin je město w Sakskej.
Leži při rěce Mohilnicy we wokrjesu Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory a ma něhdźe šěsć tysac wobydlerjow.
Glashütte je sakske městačko we wokrjesu Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory.
Leži při Mohilnicy we wuchodnych Rudnych horinach južnje Drježdźan a ma něhdźe 7.000 wobydlerjow.
Dla zhotowjenja časnikow je město swětodaloko znate.
Prěnje naspomnjenje města jako Glaßehütte pochadźa z lěta 1445.
Bad Gottleuba-Berggießhübel je sakske městačko we wokrjesu Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory, kotrež je w lěće 1999 nastało přez zjednoćenje městow Bad Gottleuba a Berggießhübel z gmejnomaj Bahratal a Langenhennersdorf.
Leži něhdźe 30 kilometrow južnje Drježdźan při čěskej hranicy a ma něhdźe 5.700 wobydlerjow.
Prěnje naspomnjenje města Bad Gottleuba jako Gotlavia pochadźa z lěta 1363.
Wjes Gyßhobel bu w lěće 1412 k prěnjemu razej naspomnjene.
Berlin je stolica a samostatny zwjazkowy kraj Němskeje.
Z wokoło 3,6 milionami wobydlerjow na 892 km² je wone po wobydlerjach najwjetše město kraja.
Berlin je jedne wot politiskich, kulturelnych a medijowych srjedźišćow Europy.
Wón je dospołnje wot Braniborskeje wobdaty.
Přez Berlin běžitej rěce Sprjewja a Habola.
Prěni raz naspomni so město w lěće 1244, měšćanski dźěl "Cölln" pak hižo w lěće 1237.
W běhu stawiznow běše Berlin stolica a rezidencne město Braniborskeje, Pruskeje a wot 1871 Němskeho mócnarstwa.
Po lěće 1949 běše wuchodny dźěl města faktisce ze stolicu Němskeje demokratiskeje republiki.
Mjez 1961 a 1989 běše město přez Berlinsku murju dźělene.
Po přewróće a němskeho znowazjednoćenju w lěće 1990 bu Berlin zaso cyłoněmska stolica a pozdźišo tež sydło knježerstwa, zwjazkoweho prezidenta, zwjazkoweho sejma, zwjazkoweje rady kaž tež wjele ministerstwow a wulkopósłanstwow.
We woprawdźitosći bu woponowe zwěrjo wot mjena wotwodźene.
Wot zarjadniskeje reformy w lěće 2001 wobsteji němska stolica ze slědowacych dwanaće wobwodow: [01] Mitte [02] Friedrichshain-Kreuzberg [03] Pankow [04] Charlottenburg-Wilmersdorf [05] Spandau [06] Steglitz-Zehlendorf [07] Tempelhof-Schöneberg [08] Neukölln [09] Treptow-Köpenick [10] Marzahn-Hellersdorf [11] Lichtenberg [12] Reinickendorf Klimowy diagram Plan Berlina wot Abrahama Guiberta Dusableau Braniborske wrota po Němsko-francoskej wójnje 1871 Berlin a wokolina 1885 Podstupimske naměsto 1945 Berlinska murja Nofretete w Berlinskim muzeju Berlinska filharmonija Swětowy časnik w Berlinje Cyrkej pomjatka Filip Jakubaš: Hornjoserbsko-němski słownik.
Lubhozdź je wjes ze 143 wobydlerjemi w sewjeru hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša ke gmejnje Wóslink a leži 142 m nad mórskej hładźinu.
Běše hač do lěta 1950 samostatna gmejna, po tym najprjedy wjesny dźěl Sulšec a wot lěta 1994 dźěl Wóslinčanskeje gmejny.
Hospodarsce wažne je wudobywanje šěrawca we wokolinje wsy.
Susodne wjeski su ke Kulowej słušacy Dubrjenk na sewjeru, Salow na wuchodźe, Sulšecy na juhowuchodźe, Skaskow na juhozapadźe a Wóslink na zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Lubegast je z lěta 1419.
Ležownostne knjejstwo wukonješe w lěće 1777 Skaskowske ryćerkubło.
Po Wienskim kongresu 1815 připadny wjes Pruskej a nowa hranica ze Sakskej běžeše přez haty při južnej kromje Lubhozdźa.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 99 wobydlerjow, mjez nimi 92 Serbow.
Lěska je wjes z 301 wobydlerjemi w sewjeru hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša ke gmejnje Wóslink a leži 157 m nad mórskej hładźinu.
Hospodarsce wažny je wudobywanje šěrawca we wokolinje wsy.
Susodne wjeski su Ćisow na sewjeru, Wóslink na wuchodźe, Debricy na juhowuchodźe a Wysoka na juhozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Lesik je z lěta 1374.
Jako připadny sewjerny dźěl Hornjeje Łužicy po Wienskim kongresu 1815 Pruskej, wjedźeše nowa hranica Sakskeje přez holu na sewjernej kromje Lěskeje.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 242 wobydlerjow, mjez nimi 222 Serbow.
Rěčna změna k němčinje sta so potom w prěnjej połojcy 20. lětstotka.
[342 wobydlerjow, z nich 39 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 6 z pasiwnymi, 11 serbskich dźěći a młodostnych, 286 bjez znajomosćow] → wšě wjeski Helmut Faßke, Siegfried Michalk: Sorbische Dialekttexte VI.
Debricy su wjes ze 182 wobydlerjemi w sewjeru hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słušeja ke gmejnje Wóslink a leža 139 m nad mórskej hładźinu při Čornym Halštrowje.
Běchu hač do lěta 1969 samostatna gmejna, po tym najprjedy wjesny dźěl gmejny Skaskow-Debricy a wot lěta 1994 gmejnski dźěl Wóslinka.
Susodne wjeski su Skaskow na sewjerowuchodźe, Tradow na wuchodźe, Smjerdźaca zady lěsa na juhowuchodźe, Jitro na juhozapadźe a Lěska na sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje nawsowca jako Dobyr je z lěta 1374.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 162 wobydlerjow, mjez nimi 133 Serbow.
Rěčna změna k němčinje sta so w prěnjej połojcy 20. lětstotka.
Skaskow je wjes z 244 wobydlerjemi w sewjeru hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša ke gmejnje Wóslink a leži mjez 137 a 147 m nad mórskej hładźinu na lěwej stronje Čorneho Halštrowa.
Běše hač do lěta 1969 samostatna gmejna, po tym najprjedy wjesny dźěl gmejny Skaskow-Debricy a wot lěta 1994 dźěl Wóslinčanskeje gmejny.
Susodne wjeski su Lubhozdź na sewjerowuchodźe, Sulšecy na wuchodźe, Tradow na juhowuchodźe, Debricy na juhozapadźe a Wóslink na sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje nawsowca jako Skasskaw je z lěta 1383.
Po Wienskim kongresu 1815 běžeše hranica mjez kralestwomaj Pruska a Sakska wuchodnje Skaskow.
Mjeztym zo wosta Skaskow dźěl Sakskeje, přidźělichu so susodne Sulšecy Pruskej.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 233 wobydlerjow, mjez nimi 191 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 6,2 %.
Jitro je wjes z 313 wobydlerjemi w sewjeru hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša ke gmejnje Wóslink a leži 141 m nad mórskej hładźinu na woběmaj stronomaj Čorneho Halštrowa.
Běše hač do lěta 1994 samostatna gmejna a je jenički Wóslinčanski gmejnski dźěl, kotryž oficialnje serbskemu sydlenskemu teritorijej přisłuša.
Susodne wjeski su Debricy na sewjerowuchodźe, Křidoł na juhozapadźe a Wysoka na sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje nawsowca jako Milstrich je z lěta 1348.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 305 wobydlerjow, mjez nimi 285 Serbow.
Ewangelscy Jitrowčenjo přisłušeja Wóslinčanskej wosadźe, katolscy Ralbičanskej.
Pisany Doł je wjeska ze 74 wobydlerjemi w sewjeru hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša ke gmejnje Wóslink a leži 128 m nad mórskej hładźinu na južnej kromje Dubrjenskeho bahna.
Susodne wjeski su Dubrjenk na wuchodźe, Wóslink na juhu a k Njedźichowej słušacy Ćisow na zapadźe.
Tradow je wjeska z 78 wobydlerjemi w sewjeru hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša ke gmejnje Wóslink a leži 137 m nad mórskej hładźinu.
Běše hač do lěta 1969 samostatna gmejna, po tym najprjedy gmejnski dźěl Skaskowa-Debric a wot lěta 1994 dźěl Wóslinčanskeje gmejny.
Susodne wjeski su Sulšecy na sewjerowuchodźe, Šunow zady lěsa na juhowuchodźe, Debricy na zapadźe a Skaskow na sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje kulowca jako sydło wěsteho Matei Tradow je z lěta 1374.
Hranica běžeše hač do lěta 1945 přez łuku wuchodnje Tradowa.
Ewangelscy Tradowčenjo přisłušeja Wóslinčanskej wosadźe, katolscy Ralbičanskej.
Wysoka je wjes z 270 wobydlerjemi w sewjeru hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša ke gmejnje Wóslink a leži mjez 155 a 179 m nad mórskej hładźinu.
Susodne wjeski su Lěska na sewjerowuchodźe, Jitro na juhowuchodźe a Nadrózna Hrabowka na zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje nawsowca jako Wisok je z lěta 1374.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 274 wobydlerjow, mjez nimi 228 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 7 %.
[448 wobydlerjow, z nich 27 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 5 z pasiwnymi, 0 serbskich dźěći a młodostnych, 416 bjez znajomosćow] → wšě wjeski Helmut Faßke, Siegfried Michalk: Sorbische Dialekttexte VI.
Kamjenica je bjezwokrjesne město w juhozapadnej Sakskej a z wjace hač 240.000 wobydlerjemi třeće najwjetše město w swobodnym staće.
Mjez 1953 a 1990 měješe oficielne mjeno „Karl-Marx-Stadt".
Město je so w lěće 1143 k prěnjemu razej naspomniło.
Mjeno Kamjenica je serbskeho pochada a bu wot přez město běžaceje rěki wotwodźene.
Z industrijnej rewoluciju wuwi so Kamjenica k wažnemu industrijnemu stejišću a słuša dźensa k 30 najwjetšim městam Němskeje.
Kamjenica ma Technisku uniwersitu.
3. januara abo 3. wulkeho róžka je třeći dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 362 dnjow hač do kónca lěta.
1959: Alaska sta so z 49. zwjazkowym statom Zjednoćenych statow.
Leži w sewjerowuchodnym dźělu oceana blisko sewjerozapadnych brjohow Europy.
Zahrodny banjowc je na formach bohata družina roda banjowcow.
Tuž, so wjacore poddružiny rozeznawaja, ale tež wjacore sortowe skupiny.
Dźiwje formy njejsu znate.
Cocozelle-skupina: płód je dołhi, cylindriski, wot šěrokeho kónca kćenja bywacy wuži; poměr mjez dołhosću a šěrokosću je wjace 3,5.
R. W. Robinson, D. S. Decker-Walters: Cucurbits.
Hadam Zacharias Šěrach bě serbski ewangelski farar, sobuzałožer Serbskeho prědarskeho towarstwa w Lipsku, basnik a magister.
Wón narodźi so jako syn Chrjebjanskeho fararja Pětra Šěracha w tehdy dospołnje serbskej wosadnej wsy.
Wot 1707 do 1714 wopytowa Wjerchowsku šulu w Mišnje a 1714–17 studowaše w Lipsku filozofiju a teologiju.
Tam załoži z pjećomi dalšimi studentami Serbske prědarske towarstwo.
W lěće 1720 nastupi prěnje farske městno w Nosačanskej wosadźe, hdźež dźewjeć lět wosta.
Wot 1729 hač do swojeje smjerće w lěće 1758 skutkowaše jako farar w Malešecach.
Šěrach basnješe grjeksce a hebrejsce, ale tež němsce a serbsce, wot čehož so pak skoro ničo zachowało njeje.
Někotre nabožinske knihi do serbšćiny přełoži.
Hadam Zacharias Šěrach bě přirodny bratr Křesćana Bohuchwała Šěracha a nan Hadama Bohuchwała a Pětra Eliasa Šěracha.
Narownaj pomnikaj Šěracha a jeho mandźelskeje Heleny nadeńdźetej so we wěžowej hali Malešanskeje cyrkwje.
Błažij Nawka: Šěrach, Hadam Zacharias.
Balakowo je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1762 załožiło a ma wot lěta 1911 měšćanske prawa.
Leži při rěce Kazym, prawym přitoku Oba w Awtonomnym wokrjesu Chantow a Mansow něhdźe 530 kilometrow sewjerozapadnje Chanty-Mansijska.
Sydlišćo je so w lěće 1969 jako zepěranišćo při twarjenju płunowodow wot Jamalskeje połkupy do Europy załožiło a ma wot lěta 1988 měšćanske prawa.
Nižnewartowsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži při Obje w Awtonomnym wokrjesu Chantow a Mansow něhdźe 400 kilometrow wuchodnje Chanty-Mansijska.
Ma něhdźe 268 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1909 załožiło a ma wot lěta 1972 měšćanske prawa.
Sebjež je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1414 załožiło a ma wot lěta 1772 měšćanske prawa.
Mikławš Just bě serbski katolski farar a kulturny prócowar.
Wón narodźi so w lěće 1885 jako syn žiwnosćerja w Kukowje a bě po ludowej šuli we Łužicy wot 1900 do 1910 z chowancom Serbskeho seminara w Praze.
1911 dokónči swój studij w Paderbornje.
Wot 1911 do 1928 skutkowaše jako kapłan w serbskich wosadach w Chrósćicach, Ralbicach, Njebjelčicach a Budyšinje.
Za čas Druheje swětoweje wójny bu – kaž wšitcy katolscy serbscy duchowni – z Łužicy wuhnaty a nastupi swoje farske městno we Wotrowje hakle po kóncu wójny znowa.
Nimo toho wozjewi wjacore nastawki a fejetony w časopisu Łužica a w Serbskich Nowinach.
Dźěłaše tež na polu serbskeho rěčespyta.
Jědla je ród ze swójby chójnowych rostlinow.
Aline Fiedler je sakska politikarka Křesćansko-demokratiskeje Unije Němskeje, kotraž bě wot 2009 do 2019 zapósłanča wólbneho wokrjesa 43 w sakskim krajnym sejmje a kulturnopolitiska rěčnica swojeje frakcije.
Fiedler bu 2009 jako direktna kandidatka swojeje strony z 33,2 % hłosow wolena.
Wona je ewangelska a bydli w Drježdźanach.
Jan Bartko běše serbski wučer, spisowaćel, basnik a zastupjer zajimow serbskich burow w času rewolucije wot 1848.
Bartko skutkowaše jako wučer w Chwaćicach a Nosaćicach.
Jako poda so w lěće 1890 na wuměnk, přesydli so do Budyšina.
Bě tež na serbskej Burskej peticiji sakskemu kralej wobdźěleny.
Jan Bartko běše wot lěta załoženja 1847 čłon Maćicy Serbskeje, skutkowaše wot 1893–98 jako zarjadnik Maćičneho domu a 1894 jako předsyda twarskeho wuběrka za prěni Serbski dom.
Wot 1898 běše čestny sobustaw Maćicy Serbskeje.
Prěnja čitanka za serbske šule.
Budyšin 1872, 1882, 1883, 1887.
Bibliske stawizny za serbsko-němske šule.
Pětr Kunze: Bartko, Jan. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn: Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow.
Leži při rěce Ruza něhdźe 80 kilometrow zapadnje Moskwy.
Sydlišćo je so w lěće 1328 załožiło a ma wot lěta 1781 měšćanske prawa.
Ze swojej přestrjenju wot 160 km² je Liechtenstein štwórty najmjeńši stat w Europje – po Vatikanje, Monako a San Marino.
Hłowne město stata je Vaduz.
W Liechtensteinje je němčina jenička hamtska rěč.  Commons: Liechtenstein – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Staty a wotwisne teritorije w Europje Staty • Albanska • Andorra • Awstriska • Belgiska • Běłoruska • Bołharska • Bosniska a Hercegowina • Čěska republika • Čorna Hora • Danska • Estiska • Finska • Francoska • Grjekska • Chorwatska • Irska • Islandska • Italska • Letiska • Liechtenstein • Litawska • Luxemburgska • Madźarska • Malta • Moldawska • Monaco • Němska • Nižozemska • Norwegska • Pólska • Portugalska • Rumunska • Ruska1 • San Marino • Serbiska • Sewjerna Makedonska • Słowakska • Słowjenska • Španiska • Šwedska • Šwicarska • Turkowska1 • Ukraina • Vatikanske město • Zjednoćene kralestwo Zwadne teritorije: Kosowo • Podnisterska Druhe teritorije: Åland • Baskiska • Bretanja • Ferejske kupy • Friziska • Friulska • Gagauska • Galicija • Gibraltar • Guernsey • Jendźelska • Jersey • Katalanska • Korniska • Łužica • Man • Sewjerna Irska • Svalbard • Šotiska • Waliziska 1 Leži zdźěla w Aziji.
Die Woche in Australien su awstralske nowiny za němsku mjeńšinu w Awstralskej.
Prěnje wudaće bě w lěće 1957.
Wocl je metalowa lećina, kotrejež hłowny wobstatk je železo a kotryž wobsahuje zwjetša mjeńše hač 2,06% wuhlika.
Eksistuja někotre sorty a družiny, kaž na př. njezerzawjacy wocl a drohowocl.
Dźiwja měchawka je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 25 hač do 60 cm.
Srjedźnozelene łopjena su třiróžkate-jejkojte, wótre.
Wone docpěja dołhosć wot 10 cm.
Małke kćenja su běłe a w srjedźišću žołte.
Zrałe jahody su jědźne.
Rosće we łučinowych lěsach a w žiwych płotach winicow.
Rostlina je w južnej Europje a Japanskej domjaca.
Hačrunjež Francozojo jenož krajinu zdobychu, so bitwa jako dobyće Napoleona hódnoći.
W času bitwy přebywachu tři monarchojo wójnskich přećiwnikow w Hornjej Łužicy.
Wokoło Budyšina koncentrowachu so wokoło 250.000 wojakow a něhdźe 30.000 konjow.
W bitwje wojowachu zdźěla Němcy přećiwo sebi – někotre staty Porynskeho zwjazka na francoskej a Pruska na zwjazkarskej stronje.
Dokelž skićeše přihódna kónčina wokoło Budyšina dobre zakitowanske wobstejnosće, so zwjazkarjo w meji 1813 k dalšej bitwje zestupachu.
Za Napoleona běše to zdźěla składnosć, wójnu k jeho lěpšinje rozsudźić.
Jako přičiny, zo so jemu to njeporadźi, mjenuja so mjez druhim zmylki jednoho ze swojich maršalow, swójska njerozsudźenosć a dobry planowany, rjadowany wotchad zwjazkarjow.
Napoleon pósła maršala Neya přez Torhow, zo by přećiwo Berlinej postupił.
Napoleon přikaza maršalej Neyej puć do Berlina přetorhnyć a přez Wojerecy přećiwo prawemu bokej zwjazkarjow wojować.
Po tym zo pósła diwiziju Peri k zjednoćenju z Neyom, so wón 18. meje sam z Drježdźan wójsku přidruži.
Z wulkeho dźěla zniči drje Barclay diwiziju Peri, Yorck trjechi pak pola Wysokeje na přesahowacu móc Lauristona, tak zo wobaj k stejnišću Budyšin wróćo spěchaštaj.
Na wuchodnym brjohu Sprjewje zabrachu zwjazkarjo hłownu poziciju, hdźež Barclay prawe křidło, Gortschakow lěwe křidło a Blücher zhromadnje z Yorckom centrum wobsadźichu.
Na předwječoru bitwy posudźi Napoleon bitwišćo z třoch wuhladnišćow pola Stróžišća, na Tchórju pola Słoneje Boršće a na Wiwalcy blisko Wulkeho Wjelkowa.
85.000 zwjazkarjow stejachu 163.000 wojakam na francoskej stronje napřećo.
Po překročenju wyše a pola Budyšina da Napoleon swoje korps připochodować – Oudinot při prawym křidle, potom Macdonald, Marmont, Bertrand a jako rezerwu gardy pod Mortierom a kawalerijowej korpsaj.
Nadběhi Oudinota na wyšiny wokoło Bukec zwrěšća, w centrumje zdobychu so Sprjewja a na lěwym křidle zabra předwójsko Neya přechod pola Klukša bjez toho, zo so Sprjewja překroči.
Napoleona měješe nětko swój hłowny kwartěr w Budyšinje a monarchojo zwjazkarjow we Worcynje.
Znowa nadběhowaše Oudinot pod wulkimi stratami wyšiny při čimž jemu kejžor podpěru wotpokaza, dokelž dyrbjachu tři korpsy Neya rozsud na lěwym křidle docpěć.
Hdyž Ney k bitwišću dóńdźe nadběhowaše hnydom Barclaya na prawym křidle a zdoby Přiwćicy a wyšiny wokoło Hliny.
Na to da Napoleon Krakečanske wyšiny w centrumje, kotrež tworjachu jadro stejišća Blüchera, nadběhować – po surowej bitwje je zdoby.
Ney wohrožeše prawe křidło do tajkeje měry, zo so zwjazkarjo k wotchadej nuzowachu.
Po bitwje běše Napoleon přesłapjeny.
Formalnje je dźě dobył, w cyłku běše to pak jenož z wulkimi stratami docpěł.
Francoske wójsko zhubi pola Budyšina 25.000 wojakow – zwjazkarjo mějachu po wšelakich žórłach mjez 10.850 do 11.200 padnjenych wobžarować.
Po tutych datach jednaše so wo pyrrhusowe dobyće za Napoleona.
Druhe žórła so pak tež wyše straty zwjazkarjow złoža, po kotrychž tež woni něhdźe 20.000 wojakow zhubichu.
Napoleon pak tohodla žadyn jeho cilow njedocpě a mocy swojeho wójska njedosahachu, zwjazkarjow hnydom w dalšej bitwje nadpadnyć.
Nimo toho padny jeho zastupjer Grand Maréchal du palais Duroc krótko po bitwje.
W šleskim Poischwitzu so 4. juniju 1813 nachwilny měr wujedna.
Napoleon sebi pozdźišo wumjetowaše, zo ležeše w tym rozsudny zmylk, dokelž zwjazkarjo zaso k mocam přińdźechu a so dale posylnichu.
Naposledk podleži pola Lipska w Bitwje narodow wot 16.–19. oktobra 1813.
Rozměr bitwy a intensita wojowanja pokaza so w tym, zo po dwěmaj dnjomaj bitwy wjace hač 10.000 wojakow padnychu.
Budyšin běše z ranjenymi přepjelnjeny, čehoždla w měsće tyfus wudyri.
Mnoho wokolnych wsow běchu dospołnje zapusćene a wjacore cyrkwje wupalene, mjez druhim Bartska, Hućinjanska a Poršiska.
Na Tuchorskim pohrjebnišću w Budyšinje namaka so jedne z masowych rowow z padnjenymi Rusami, Němcami a Francozami.
Lusatia Verlag, Bautzen 2003.
Lusatia, Bautzen 1993.
Weller, Bautzen 1913.
Gustaw Alwin Mjerwa bě serbski ewangelski farar, kulturny prócowar a wot 1938 do 1941 ze zastupowacym předsydu Maćicy Serbskeje.
Wón so jako syn kublerja w Dažinje pola Lubija narodźi, wopytowaše gymnazij w Budyšinje a studowaše wot 1904 do 1908 teologiju w Lipsku, hdźež běše ze sobustawom Serbskeho prědarskeho towarstwa.
Po skónčenju studija skutkowaše najprjedy dwě lěće jako wikar a wot 1910 jako farar w Bukecach.
W lěće 1942 bu wot fašistow z Łužicy wuhnaty a měješe hač do 1946 farske městno w Oelsy za Drježdźanami.
Wot 1946 hač do swojeje smjerće w lěće 1958 bě znowa farar w Bukečanskej wosadźe.
Mjerwa ma wosebite zasłužby při wudaću Spěwarskich w lěće 1931 a bě 1937 předsyda serbskeje prědarskeje konferency, čehoždla jeho nacionalsocialistiska wyšnosć wobkedźbowaše.
Po Druhej swětowej wójnje bu serbski wyši farar a 1948 prěni serbski superintendent.
Jako tajki steješe w konflikće ze socialistiskim wjednistwom Domowiny pod Kurtom Krjeńcom.
Pospyty dialoga a rozrisanja mjezsobnych problemow njeběchu wuspěšne.
Farar Mjerwa bě wot 1919 čłon Maćicy Serbskeje a redigowaše wot 1955 do 1958 ewangelski časopis Pomhaj Bóh.
Gerhard Wirth: Mjerwa, Gustaw Alwin.
Domowina-Verlag, Bautzen 2010, str. 66.
Patrick Schreiber je sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje unije Němskeje, kiž bě wot 2009 do 2019 zapósłanc sakskeho krajneho sejma a młodźinskopolitiski rěčnik frakcije CDU.
Wot 2004 do 2010 bě nimo toho měšćanski radźićel w ródnych Drježdźanach.
Wón bu 2009 jako direktny kandidat we wólbnym wokrjesu 45 z 29,5 % hłosow woleny.
2014 zakitowaše swój mandat.
Studowany stawiznar a politologa je nježenjeny a bydli w Drježdźanskim Nowym měsće.
Prawy kuklik je trajne zelo, kotraž docpěwa wysokosć wot 50 cm.
Rozrosćeny stołpik njese jara čumpate kwětnistwo.
Łopjena na stołpiku su třidźělne.
Prawy kuklik je w nimale cyłej Europje rozšěrjeny.
184, pod hesłom kuklik.
Kosmos Naturführer Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče.
Dźibrachćicy su wjes na juhozapadźe Hornjeje Łužicy, kotraž słuša wot lěta 1974 k Biskopicam.
Leži při starym puću wot Biskopic do Kamjenca pod južnym bokom Butroweje hory a sewjernje Biskopičanskeho nutřkowneho města.
Wjes bu w dobje němskeje kolonizacije jako lěsny łanowc załožena a w lěće 1226 prěni raz jako Giselbregtisdorf naspomnjena.
W lěće 1834 mějachu Bałdrijanecy hišće 348 wobydlerjow.
W běhu sćěhowaceho lětstotka přiběraše ličba wobydlerstwa na 587 po Druhej swětowej wójnje. staw: 9. meje 2011; Wuslědki censusa 2011 za město Biskopicy Křesćan Bohuwěr Pful: Łužiski serbski słownik.
Klóšter Marijiny doł je cistercienski klóšter pola Wostrowca w Hornjej Łužicy.
Klóšter załoži so w lěće 1234 wot čěskeje kralowny Kunhuty – mandźelskeje krala Wjacława I. – při wikowanskim puću z Prahi do Zhorjelca a je tuž najstarši klóšter cistercienskeho rjada w Němskej, kotryž bjez přestawki hač do dźensnišeho wobsteji.
Klóšter nadeńdźe so mjez Zhorjelcom a Žitawu při lěwym brjoze Łužiskeje Nysy, kotraž tworja němsko-pólsku hranicu.
Dla swojeho połoženja bě w zašłosći často wot powodźenjow potrjecheny, kaž na přikład w lěće 2010.
Twarjenja klóštra wužiwaja so dźensa zdźěla za mjezynarodny zetkawanski centrum Marijiny doł.
Ke klóštrej słušeja nimo toho pjekarnja, mały rězak a piwarnja.
Chinski sumak je kerk abo štom, kotryž docpěje wysokosć wot wjace hač 6 m.
Jeho króna je šěroka.
Rostlina je čućiwa přećiwo zmjerzkej.
Jich stołpiki njesu křidleška.
Łopješka su tróšku zubate.
Běłe kćenja steja w promjenjach.
Jako swět pomjenowaše so dołho najwyša kategorija w biologiskej systematice žiwych stworjenjow.
Jurij Libš bě serbski katolski farar, spisowaćel a rěčespytnik kaž tež awtor hornjoserbskeje gramatiki.
Napisa tež syłu drobnych, žiwjenjopisnych naćiskow do Łužicy a Serbskich Nowin.
Narodźi so jako syn Miłočanskeho kublerja a běše wot 1873 do 1879 a znowa wot 1881 do 1883 chowanc Serbskeho seminara w Praze, hdźež wopytowaše wot 1873 do 1879 němskorěčny Małostronski gymnazij.
Po wojerskej słužbje w Budyšinje nawróći so do čěskeje stolicy, zo by tam studował teologiju.
Po zakónčenju studija skutkowaše najprjedy jako kapłan w Ralbicach a w Seitendorfje.
Wot 1889 do 1893 bě katechet a tachantski prědar w Budyšinje a w lěće 1893 nastupi město jako kapłan w nowozałoženej Baćońskej wosadźe.
1902 přewza tamniše farske městno.
W Praze bě Libš čłon serbskeho towarstwa Serbowka a wot 1877 do 1883 jeho starši.
Jako hłowny starši serbskeje studowaceje młodźiny nawjedowaše schadźowanku 1883 w Bukecach.
Za čas studija započa literarnje skutkować a napisa rjad nastawkow do zwjazkow Serbowki, mjez druhim powěsće z erta ludu, portrety wuznamnych Słowjanow, powědančka a přełožki z druhich słowjanskich rěčow.
Wot 1890 wozjewješe w Serbskich Nowinach zwjetša přełožene powědančka předewšěm z čěskeje literatury.
Jeho w Posole wozjewjene powědančka wuńdźechu 1920/21 w dwěmaj knižkomaj.
Libš zepěraše so na staw ludoweje rěče a bjerješe přikłady z ludoweje folklory.
Metodiski zakład za Libšowu syntaksu bě teorija rěče słowakskeho slawista Martina Hattale.
Njeporadźi so jemu, přihotować jeje druhe wudospołnjene wudaće ani napisać přirunowacu hornjo- a delnjoserbsku gramatiku.
Jeho row nadeńdźe so při zadnim boku cyrkwje w Baćonju.
Jan Petr: Libš, Jurij.
Leži při sewjernej kromje kraja při brjoze Srjedźneho morja.
Kokla je serbske swójbne mjeno slědowacych wosobow: Adolf Kokla – farar, nabožinski spisaćel Michał Kokla, burski kubler a zapósłanc krajneho sejma Michał Kokla, politiski prócowar a ludowy powědar Mikławš Kokla, ludowědny zběrar a zapisowar Mjena pochadźa wot ptačka kokula.
Iargara je město na juhu Moldawskeje.
Leži něhdźe 90 kilometrow juhozapadnje Kišinjowa a něhdźe 25 kilometrow juhowuchodnje wot města Leova.
Ma něhdźe pjeć tysac wobydlerjow Sydlišćo je so w lěće 1902 załožiło.
Marco Böhme je sakski politikar Lěwicy, wobswětowy aktiwist a wot lěta 2014 přez krajnu lisćinu woleny zapósłanc w sakskim krajnym sejmje.
Tam je rěčnik frakcije za škit klimy, energiju a mobilitu kaž tež wot 2017 městopředsyda frakcije.
Jeho płód je brěšk, brěška.
Jeli bělizka płoda je hładka, potom je nektarina.
Brěškowc je w lěću zeleny kerk abo štom, kotryž docpěje wysokosć wot 3 hač 10 m.
Króna často je wustupowaca a płona.
Měnjate, stołpikate łopjena su wótro rězane, šěroko-lancetojte, hładke, nahe, nad srjedźišćom najšěrše a docpěja dołhosć wot 8 hač do 15 cm.
Róžojte abo čerwjeno wioletne kćenja so před abo z łopjenami jewja.
Wone docpěja přeměr wokoło 3 cm.
Eksistuja sorty ze žołtym a běłym płodowym mjasom.
Ma radšo ćopłe stejnišća a je mjerzliwe drjewa.
Rosće najlěpšo na přesakliwych, humusowych a čerstwych pódach.
Pochadźa originalnje z Chinskeje a je přišła přez Persiskeje do antikneje Grjekskeje a Romskeje mócnarstwa a wottam k srjedźnej a zapadnej Europje.
Někotre sorty so jako płodowe štomy plahuja, mjeztym zo druhe sorty jako pyšne rostliny plahuja.
Sorta 'Alba Plena' so dla wupjelnjenych, běłych kćenjow plahuje.
Kćenje Kćenja Rozrěznjeny płód Brěška jako přikład za póčkaty płód Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Zelenina je rostlinske žiwidła, kotrež njewarjene abo po wosebitym přihotowanju čłowjeskej cyrobje słuža.
Ale sad a zakładne žiwidła žito a běrna k tomu njesłušeja.
Łopjena su transparenće dypkowane, přećiwostejne, sedźace, jejkojće-dołhojte a docpěwaja dołhosć wot 1 hač 2 cm.
Keluškowe łopješka su lancetojte, wótre a docpěwaja dołhosć wot 4 hač 5 mm a su dlěše hač płodowy spódk.
Krónowe łopješka su złotožołte a docpěwaja dołhosć wot 10 hač 15 mm.
Rosće na suchich łukach, trawnikach, holach, njewobdźěłanych rolach, kerčinowych a lěsnych kromach, skłoninach, železniskim šotrje, drjebiznowych městnach a pustych płoninach.
9. měrca abo 9. nalětnika je 68. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 297 dnjow hač do kónca lěta.
1422: Po wotprawjenju husitskeho prědarja Jana Zelivskeho dóńdźe w Praze ke krawnym njeměram, pod kotrymiž wosebje Prascy Židźa ćerpja.
1848: Zwjazkowy sejm Němskeho zwjazka wobzamknje w Frankobrodźe nad Mohanom, zo by přichodnje čorno-čerwjeno-złote jako zwjazkowe barby wužiwał.
Z tym dóstanu tute barby k prěnjemu razej oficielny status narodneho symbola.
1888: Po smjerći swojeho nana Wylema I. sta so Bjedrich III. z nowym němskim kejžorom, wumrě pak hižo po 99 dnjach na kyrkowy rak.
1945: Pola bomboweho nadpada Zjednoćenych statow na japansku stolicu Tokijo, kotryž płaći jako najćeši konwencionelny nadpad w stawiznach, wumrě něhdźe 100.000 ludźi.
Hórski rozkólnik docpěwa wysokosć wot 5 hač 15 cm.
Łopjena su lancetojte a maja zeleny abo čerwjenojty kónčk.
Eksistuja štyri poddružiny.
Stolony su krótke a šwižne.
Ma wjele wjetše rozety.
Je zarjadniske sydło Parkentskeho wobwoda.
Leži něhdźe 50 kilometrow wuchodnje Taškenta.
Ma přestrjeń wot 625 km² a něhdźe 39.000 wobydlerjow.
Die Welle je němski hrajny film.
Trjebiša je 37 kilometrow dołha rěčka w Sakskej, kotraž je lěwy přitok Łobja.
Kanalowe kupy njejsu dźěl Zjednoćeneho kralestwa, ale podsteja bjezposrědnje britiskej krónje.
Guernsey so namaka w Saint-Maloskim zaliwje při francoskim brjohu.
K bohotstwu słušeja hłowna kupa Guernsey a kupy Alderney, Sark, Herm, Jethou, Brecqhou, Burhou a dalše.
Na kupje maš pahórčinu a, wosebje w juhu, nahłe pobrjohi.
Zahrodna lawica je wutrajna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 20 hač 100 centimetrow.
Čas kćěwa je wot junija hač septembra.
Njebjeska je zwjetša žołta.
Płodowa kapsla ma porowe wočinjenja.
Bónčawa je ród ze swójby bónčawow.
Rosće na hatach, jězorach a pomału běžacych wodźiznach.
Na cyłym swěće rozšěrjeny ród wobsteji z něhdźe štyrceći družinow.
Systematika roda Nymphaea Nimo toho so wulka ličba sortow plahuje.
Zwjazkowa dróha 97 je zwjazkowa dróha w Němskej, kotraž wjedźe z Drježdźan do juha Braniborskeje na němsko-pólsku hranicu njedaloko Gubina.
Dalše wuznamne města při zwjazkowej dróze 97 su Kinspork, Njedźichow, Wojerecy, Grodk a Choćebuz.
Słónčna Hora je sydlišćo z 45 wobydlerjemi w juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša k městu Šěrachow-Korzym a leži mjez 265 a 280 m nad mórskej hładźinu na wuchodnej skłoninje hory ze samsnym mjenom.
Skupina chěžow bě ze starodawna wjesny dźěl Rozwodec.
Jědlow je wjes ze 116 wobydlerjemi w srjedźišću hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša wot lěta 1994 k městu Halštrow a leži mjez 220 a 235 m nad mórskej hładźinu pod Žiwinom južnje Halštrowa.
Hač do lěta 1950 bě Jědlow samostatna gmejna, po tym najprjedy dźěl Rušičanskeje gmejny.
Susodne wjeski su Krěpjecy na sewjeru, Kašecy zady lěsa na wuchodźe, Žuricy na juhowuchodźe a Rušica na zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Jedle je z lěta 1374 abo 1382.
Hórska maslenka je wšelakora rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 5 hač 30 cm.
Kćenja su złotožołte a docpěwaja šěrokosć wot 12 hač 25 mm.
Rosće na hórskich łukach a pastwach, ale tež w swětłych lěsach, hač do wysokosćow wot 1000-3000 m.
Rostlina je w Alpach, Čornym lěsu, Jurje a Karpatach rozšěrjena.
Phlomis carica Rech.f.
Josef Tomeš je čěski historikar a předsyda Towarstwa Viktora Dyka.
Sydlišćo je so w 17. lětstotku załožiło a ma hakle wot lěta 2004 měšćanske prawa.
Dalše serbske mjeno je kosmičkata maslenka.
Je zarjadniske sydło Darganatskeho wobwoda.
Leži na sewjeru pusćiny Karakum při lěwym brjoze rěki Amudarja něhdźe 220 kilometrow sewjerozapadnje Türkmenabata.
Ma něhdźe sydom tysac wobydlerjow a ma wot lěta 2016 měšćanske prawa.
Medijowu dataju wothrać Rychwałdska jama je wotkryta brunicowa jama we Łužiskim brunicowym rewěrje, kotruž firma LEAG wobhospodarja.
Brunicowa jama leži w sewjerowuchodźe sakskeje Hornjeje Łužicy a bu po susodnej wsy Rychwałd pomjenowana.
Z brunicu, kotraž leži w tutej kónčinje něhdźe 85 metrow pod zemskim powjerchom so jeničce Hamorska milinarnja zastara.
Dotalne wudobywanišćo rozpřestrěwa so na cyłkownje něhdźe tři króć pjeć kilometrach na teritorijomaj Hamora a Rěčic w Zhorjelskim wokrjesu.
Jama so w 1980tych lětach wotewri a mjezuje w sewjeru na wojerske zwučowanišćo, we wuchodźe na gmejnu Rěčicy, w juhu na Rychwałd a w zapadźe na Krynhelecy.
Cyłkownje leža w Rychwałdskim wudobywanišću něhdźe 366 milionow tonow brunicy.
W lěće 1980 spřistupni so južnje staršeje Wochožanskeje jamy najwuchodniša jama Łužiskeho brunicoweho rewěra, z kotrejž so 1987 prěnja brunica wudobywaše.
W lěće 1999 so wudobywanje z přičinow rentability wusadźi, ale hižo 2007 so znowawotewrjenje přihotowaše.
Wudobywanje je hač do lěta 2040 planowane.
Dla Rychwałdskeje jamy dyrbješe so hižo we 1980tych lětach cyła gmejna Wunšow přesydlić.
Nimo toho buchu wulke dźěle Rychwałdskich hatow, přirodny běh Běłeho Šepca a jeho zliw z Čornym Šepcom zničene.
Rěka sama so přepołoži a běžeše wot toho časa jako runočarny kanal při sewjernej kromje brunicoweje jamy.
Za rozšěrjenje jamy do wuchodneho směra přesydlichu so mjez 1993 a 1995 wobydlerjo Mochowca, Štyrjoch Dubow, Zamostow a Stareho Lubolnja.
Dla přetorhnjenja wudobywanja běchu powostanki tutych wjeskow hač do lěta 2013 widźeć.
Wot rozšěrjeneje brunicoweje jamy je tež hatowa krajina pola Hamoršća potrjechena.
Nimo toho dyrbi so w přichodźe železniska čara Berlin–Zhorjelc přepołožić.
17. awgusta abo 17. žnjenca je 229. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 136 dnjow hač do kónca lěta.
Přetorhnjena třasawka je rostlina ze swójby słódkich trawow.
Ma něhdźe pjeć stow wobydlerjow.
Wolfram Günther je sakski jurist, wuměłstwowy historikar a politikar Zelenych, kiž je wot lěta 2014 přez krajnu lisćinu woleny zapósłanc w sakskim krajnym sejmje.
Do toho bě wón rěčnik swojeje frakcije za wobswět a přirodoškit, ratarstwo, twarstwo a pomnikoškit a wot lěta 2018 předsyda zeleneje frakcije w sejmje.
Günther je woženjeny a ma štyri dźěći.
Wokrjes ma přestrjeń wot 780 km² a něhdźe 61.000 wobydlerjow.
Powiat wobsteji z třoch měšćansko-wjesnych gmejnow a třoch wjesnych gmejnow.
Leži při rěce Mokra Sura něhdźe 60 kilometrow zapadnje Dnipra.
Sydlišćo je so w lěće 1884 załožiło a ma wot lěta 1956 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 60 kilometrow wuchodnje Jizzaxa.
Sydlišćo je so w 19. lětstotku wot ruskich sydlerjow pod mjenom Obručewo załožiło a ma wot lěta 1974 měšćanske prawa.
Gagauska ma přestrjeń wot 1.832 km².
Zestawa so z jadra teritorija wokoło hłowneho města Comrat, kónčiny wokoło města Vulcănești a dweju dalšeju enklawow, wsow Kopceac a Karbolia.
W Gagauskej bydli 134 000 wobydlerjow.
Wobydlerstwo Gagauskeje je přewažnje turkowskeho pochada.
Nadeńdźe so w Indiskim oceanje před juhowuchodnym pobrjohom Indiskeje, něhdźe 240 wuchodnje južneho kónca indiskeho subkontinenta.
Stolica a najwjetše město je Colombo.
Sri Lanka ma wokoło 21 milionow wobydlerjow.
Najwjetšej etniskej skupinje stej Singalezojo a Tamilojo.
Nimo buddhizma su hinduizm, křesćanstwo a islam wažne nabožiny na kupje.
Dla swojeho geografiskeho połoženja tworješe kupa z antiki hač do moderny wažne strategiske křižnišćo za namórnistwo mjez Bliskim wuchodom a juhowuchodnej Aziju.
Sri Lanka je wosebje znate za plahowanje čaja a kofeja kaž tež jako turistiski cil.
Henry Hübchen je němski dźiwadźelnik a komponist.
Znatosć docpě wosebje přez zhromadne dźěło z režiserom Frankom Castorfom při Berlinskim dźiwadle Volksbühne.
Po časopisu Rolling Stone steji na 32. městnje 100 najlěpšich gitaristow wšěch časow.
Wona rěči so wot wjace hač dźesać milionow ludźi, předewšěm wot Ujgurow w chinskej awtonomnej prowincy Xinjiang, ale tež w susodnym Kazachstanje, w Kirgiskej a w Uzbekistanje.
Rolf Seidel je něhdyši sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje unije Němskeje, kiž bě wot 1994 do 2014 zapósłanc sakskeho krajneho sejma a wot 2009 předsyda nutřkowneho wuběrka parlamenta.
Nimo toho bě wón wokrjesny radźićel w Lipščanskim wokrjesu a předsyda tamnišeje frakcije CDU.
Wón bu 2009 jako direktny kandidat we wólbnym wokrjesu 31 z 39,8 % hłosow woleny.
Slawsk je městačko w samym zapadźe Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1292 załožiło a ma wot lěta 1946 měšćanske prawa.
Stolica a najwjetše město je Doha.
Oficielna statna nabožina je islam a žórło zakonjedawarstwa je šarija.
Katar je sydło znateho arabskeho telewizneho sćelaka Al-Jazeerah a wuhotuje w lěće 2018 swětowe mišterstwo kopańcy.
Kraj wobsteji z połkupy a někotrych małych kupow při wuchodnym pobrjoze wjetšeje Arabskej połkupje a je na třoch bokach wobdata wot Persiskeho zaliwa.
Na juhu mjezuje Katar na 60 kilometrach ze Sawdi-Arabskej.
Na sewjerozapadźe leži blisko Katara mały kupowy stat Bahrain.
Leži při brjoze Čorneho morja něhdźe 40 kilometrow sewjerozapadnje Sochumija.
Do Abchaziskeje wójny spočatk 1990tych lět měješe město něhdźe 15.300 wobydlerjow, dźensa jenož hišće wokoło sydom tysac wobydlerjow.
Leži něhdźe 80 kilometrow juhozapadnje Tbilisija.
Blisko Dmanisija namakachu so pak kosće 1,8 milionow lět stareho zažneho čłowjeka, najstarše dotal znate powostanki z družiny Homo zwonka Afriki.
Dźensniše sydlišćo je so hakle w 19. lětstotku jako ruska wjes Baškičet załožiło a ma wot lěta 1981 měšćanske prawa.
W lěće 2012 bě wjacore měsacy hospodarski minister Ukrainy pod prezidentom Wiktorom Janukowyčom.
Porošenko je miliardar a słuša k dźesać najbohatšim Ukrainjanam.
Nazymska horiwka je jednolětna rostlina.
Stołpiki su rozhałuzowane a docpěja wysokosć wot 30 hač do 40 cm.
Měnjate łopjena su słabje rozdźělene.
Błyšćace čerwjene kćenja docpěja přeměr wot něhdźe 2,5 cm.
Wone njesu pjeć hač wósom krónowych łopješkow, kotrež su wočinjene a skoro wotpadnu.
W jich centrumje je čorne.
Pochadźa z južneje Europy a juhozapadneje Azije.
Do toho bě wot 2009 do 2014 měšćanosta swojeho ródneho města Florenca a wot 2004 do 2009 prezident Florencskeje prowincy.
Dnja 8. decembra 2013 wolichu jeho čłonojo strony PD za předsydu.
Sydlišćo je so w lěće 1884 załožiło jako wjes Galkino-Wrasskoje a ma wot lěta 1946 měšćanske prawa.
W internetowym słowniku: Schotendotter Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Dotter Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Gänsekresse Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Meerrettich Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Hellerkraut W internetowym słowniku: Täschelkraut Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Levkoje Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Pfriemenkresse Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Graukresse Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Windsbock Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Felsenblümchen Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Su zarjadniske sydło Asipowičskeho rajona.
Leža při rěce Sinjaja něhdźe 130 kilometrow juhozapadnje Mahiljowa.
Maja něhdźe 31 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1872 załožiło a ma wot lěta 1935 měšćanske prawa.
1005 Arago je asteroid, kotryž ma přeměr 62 kilometrow a kotryž wotkry ruski a sowjetski astronom Sergej Ivanovič Beljavskij dnja 5. septembra 1923.
Wólbny wokrjes Drježdźany 7 je jedyn ze sydom Drježdźanskich wólbnych wokrjesow za Sakski krajny sejm.
Wón wobjimuje cyły městny hamt Pieschen, měšćanskej dźělej Friedrichstadt a Wilsdruffer Vorstadt/Seevorstadt-West z městneho hamta Stare město a měšćanski dźěl Cotta z Friedrichstadt-Südwest z městneho hamta Cotta.
Wólbokmani běchu 62.501 wobydlerjow.
Rozrjadowanje wólbnych wokrjesow za krajny sejm 2014 Statistiski krajny zarjad Swobodneho stata Sakskeje: Wahlkreis: 047 Drježdźany 7.
Rîșcani je město na sewjeru Moldawskej.
Je zarjadniske sydło Rîșcaniskeho rajona.
Leži něhdźe 175 kilometrow sewjerozapadnje Kišinjowa.
Sydlišćo je so w lěće 1602 prěni raz jako wjes Ryškanowka naspomniło a ma wot lěta 1994 měšćanske prawa.
Radama I. běše prěni kral Madagaskara wot lěta 1810 do 1828.
Pawoł Wirt bě serbski wučer, slawist a załožer serbskeje rěčneje geografije.
Narodźi so jako syn Stróžanskeho bura, wopytowaše wot 1918 do 1927 wyšu šulu we Wojerecach a potom gymnazij a Krajnostawski wučerski seminar w Budyšinje.
Na seminarje bě čłon serbskeho towarstwa „Swoboda" a zastupi do Maćicy Serbskeje.
Po nawróće do Łužicy bě wot 1934 do 1936 z wučerjom w Malešecach, Klukšu a Budyšinku, njedósta pak trajne wučerske městno w Serbach.
Tuž skutkowaše wot 1936 do 1939 w Kleinmachnowje a potom skrótka na Wučerskim wustawje w Schneidemühlu.
Jako rěčespytnik skutkowaše wot 1936 w Pruskej akademiji wědomosćow sobu.
Wirt bě awtor rjada nastawkow wo problemach serbskeje dialektologije a recensent tu- a wukrajnych sorabistiskich wozjewjenjow.
Jako prěni Serb zapisowaše dialektalne teksty fonografisce, wobdźěłaše a wuda je w ćišću.
Gerat Wirth: Naš bratr.
Hinc Šewc: Pozabyty serbski rěčespytnik.
K 50. posmjertnym narodninam Pawoła Wirtha.
W: Rozhlad 9/1956, str.
Jan Petr: Štó je za Arnošta Muku jeho naslědnika P. Wirtha namakał?
W: Rozhlad 11/1969, str.
Žornosyki su hornjołužiska wjeska na wuchodnej kromje Budyskeho wokrjesa a słušeja wot lěta 1973 ke gmejnje Bukecy.
Leža pod Rubježnym hrodom a Žornosyčanskej horu we wysokosći mjez 310 a 346 m nad mórskej hładźinu a su potajkim najwyše ležacy wjesny dźěl Bukečanskeje gmejny.
Wobydlerstwo wotležaneje wsy bě hač do druheje połojcy 20. lětstotka přewažnje serbske.
Susodne wjeski su Błócany na sewjerowuchodźe, Lejno na wuchodźe a Wuježk na zapadźe.
Wjeska naspomni so prěni raz pisomnje w lěće 1225 jako sydło wěsteho knjeza Wernerus de Surnzic.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 114 wot cyłkownje 122 Žornosyčanow serbsce.
Pfulec bě serbska basnjerka a mandźelska Jaroměra Hendricha Imiša.
Mila Imišowa narodźi so 26. měrca 1827 jako starša dźowka wobsedźerja Budyskeho měšćanskeho kubła Michała Pfula a jeho mandźelskeje Hany rodź.
Němcec z Małeje Nydeje a sotra Křesćana Bohuwěra Pfula.
Wona wopyta serbsku šulu swj.
Michała a pozdźišo seminarsku šulu w Budyšinje, dósta pak tež priwatne duchowne rozwučowanje.
Tam wona na sćěhi chorosće 21. februara 1895 zemrě.
Wona pisa pak tež nabožinske a dźěćace basnje, pozdźišo wosebje za swojeho syna Měrćina Imiša.
Mila Imišowa běše wot załoženskeho lěta 1847 čłonka Maćicy Serbskeje.  Commons: Mila Imišowa – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Marja Kubašec: Imišowa, Mila, rodź.
Zběrka basni a spěwow.
Z přidawkom pěsni a spěwow Mile Imišoweje rodź.
K wopomnjeću njezapomniteje wótčinki knjenje Mile Imišoweje při składnosći złoteho jubileja Maćicy Serbskeje serbskemu ludej podał Dr. Ernst Muka.
Z nakładom Maćicy Serbskeje, Budyšin 1897.
Sněhowy hórkowc je mólička rostlina, kotrež docpěwa wysokosć wot 2 hač do 15 cm.
Spódnje łopjena su tupe, małke.
Stołpikowe łopjena su jejkojte a wótre.
Ćmowomódre kćenja steja po jednym na kóncach hałuzow.
Jich zubki su lancetojte a wótre.
Rosće na wapnitych kamjentnych trawnikach a drobnej drjebiznje.
Róža Domašcyna je serbska basnica, přełožowarka a wudawaćelka.
Po wukubłanju na hospodarsku překupcu, dźěle w hórnistwje a studiju literatury započa w 1990ych profesionalnje pisać.
Dźensa je wona jako swobodna spisowaćelka w Budyšinje žiwa a płaći jako wažna zastupjerka noweje serbskeje lyriki.
Domašcyna je nošerka Mörikeoweho myta města Fellbach a Myta Anny Seghers.
Wjertulka je ród ze swójby orchidejowych rostlinow.
Baryš je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w 17. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1954 měšćanske prawa.
Prawy ławrjenc je šěroki štom, kotryž docpěje wysokosć wot 12 hač do 15 m a šěrokosć wot 9 m.
Jeho króna je kehelojta.
Kožane, błyšćace łopjena su lancetojte, ćmowozelene a na kromje často žołmate.
Płody su kulojte a zelene, kotrež w nazymje čorno-wioletne bywaja.
Łopjena a płody so jako korjeninu wužiwaja.
Nimo toho so wolij z płodow k medicinskim zaměram zhotowja.
Birjuč je městačko w Ruskej federaciji.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1705 załožiło a ma wot lěta 2005 měšćanske prawa.
Jurij Gustav Kubaš bě serbski katolski farar a publicist, wot lěta 1869 bě čłon Maćicy Serbskeje.
Po ludowej šuli w Ralbicach a Małostronskim gymnaziju w Praze, hdźež bě chowanc Serbskeho seminara, studowaše tam filozofiju a teologiju.
Jako kapłan dźěłaše najprjedy wot 1870 do 1875 w Kralowskim haju pola Zhorjelca, 1875/76 w Ralbicach a wot 1876 do 1890 w Njebjelčicach.
Jako farar skutkowaše 1890/91 znowa w Ralbicach a wot 1891 do 1918 při Njebjelčanskej cyrkwi swj.
W mnohich nastawkach za Katolski Posoł wuwiwaše Kubaš razny antijudaizm, kotryž měješe hłownje nabožinski zakład, wužiwaše pak tež typiske antisemitiske předsudki swojeho časa a chcyše postupowanje stata a ludnosće přećiwo Židam wosprawnjeć.
Kubaš bě wot 1869 čłon Maćicy Serbskeje a podpěrowaše załoženje Serbskeho burskeho towarstwa w lěće 1888.
Wuchodne předměsto je bydlenske sydlišćo w Hornjej Łužicy a měšćanski dźěl Budyšina.
Ma někak 5.900 wobydlerjow.
Wuchodne předměsto leži na wuchod wot Južneho předměsta, na juhowuchod wot Sewjerowuchodneho wobkruha, na juhozapad wot Nadźanec, na zapad wot Wuric a na sewjerowuchod wot Hornjeje Kiny.
21. oktobra abo 21. winowca je 294. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 71 dnjow hač do kónca lěta.
Mólička woka je jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 15 hač 60 cm.
Stołpiki su ćeńke, klunkate.
Pjerite łopješka su šwižne, prědku přikušene abo třizubate a docpěwaja dołhosć wot 5 hač 10 mm.
Předewšěm pčołki a mjetele wopytuja kćenja dla bohateho nektara.
Łušćinowy płody docpěwaja dołhosć wot něhdźe 1 cm, wobsahuje dwě symjeni a su mjechko kosmate.
Rosće na žitowych rolach, na pućach, drjebiznowych městnach a pustych płoninach.
Preferuje ćopłe, w prawej měrje suche pódy.
Twori korjenjowe wotnožki.
Łopjena su tróšku wjetše hač te tatarskeho drěna.
Rosće w lisćowych lěsach a brjohowych kerčinach.
Pochadźa ze sewjerneje Ameriki, ale nětko tež w Europje wustupuje.
Znjese nic jenož słónco, ale tež sćin.
Wona je z 235 kilometrami najdlěši přitok Mosele a ma přitočnišćo wot 7431 km², wot toho 3.826 km² we Francoskej a 3.605 km² w Němskej.
Wot Saargemünd sem je rěka pławna.
Přez Saarski kanal je z francoskim kanalowym systemom zwjazana.
Najwjetše město při jeje brjohach je Saarbrücken, krajna stolica Posaarskeje.
Modłej je 124 kilometrow dołha rěka w Sakskej a Saksko-Anhaltskej a lěwy přitok Łobja.
Nastawa ze zjednoćenjom Freibergskeje a Šwikawskeje Modłeje blisko Sermutha juhowuchodnje Lipska a wuliwa so blisko Dessau-Roßlaua wotlěwa do Łobja.
Modłej je štwórty najwjetši přitok Łobja a wotwódnja wulke dźěle sewjernych Rudnych horin.
Najwjetše města při Modłeji su Grima, Worcyn, Jiłow w Sakskej a Bitterfeld-Wolfen w Saksko-Anhaltskej.
Susann Šenkec je wot 2016 předsydka załožboweje rady Załožby za serbski lud.
Wona je so w Drježdźanach narodźiła a w Budyšinje a Měrkowje narostła.
Po maturje na Serbskim gymnaziju studowaše w Lipsku a Drježdźanach.
Wotzamkny swój studij jako diplomowa komunikaciska hospodarka při Berlinskej Uniwersiće wuměłstwow.
Pod jeje nawodnistwom wotewrě FUEN w lěće 2014 kontor Domu mjeńšinow we Flensburgu a europski běrow w Brüsselu kaž tež zastupnistwo FUEN a dźěłoweje skupiny němskich mjeńšin w Berlinje.
Šenkec je wot 2014 čłonka załožboweje rady a bu dnja 22. nowembra 2016 jako naslědnica Jana Budarja za předsydku wolena.
Na posedźenju dnja 7. meje 2019 bu w tutym zastojnstwje wobkrućena.
Susann Šenkec ma štyri dźěći a bydli w Oxlundźe w Schleswigsko-Holsteinskej.
Stepnjak je městačko w sewjernym Kazachstanje.
Je zarjadniske sydło Jenbjekšilderskeho rajona.
Leži něhdźe 35 kilometrow sewjerowuchodnje Makinska a něhdźe 130 kilometrow juhowuchodnje města Kokšetau.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1934 załožiło a ma wot lěta 1937 měšćanske prawa.
Jehłancojty zběhowc docpěwa wysokosć wot 10 hač 20 cm.
Rostlina nima wuběžki.
Łopjena su w křižu přećiwostejne, husto stejace, horje mjeńšace.
Hornje łopjena su často wioletnje přeběžane.
Kćenja steja po dwěmaj hač po štyrjoch w mutličkach.
Łopješka w kwětnistwje su něhdźe dwójce tak dołhe kaž kćenja.
Wustupuje na suchich stejnišćach.
Wšědna hordlica docpěwa wysokosć wot 50 hač 150 cm.
Łopjena su jejkojte, wótre a krótko stołpikate.
Kćenja steja w čumpatych kwětnistwach.
Krónowe łopješka su hłuboko dwudźělne, nazeleń běłe.
Płody su čorne pozdatne jahody a docpěwaja dołhosć wot 6 hač 8 mm.
Rosće we łučinowych lěsach, kerčinach na wutkatych jiłowych pódach w rěčnych dołach.
Rostlina je w srjedźnej a južnej Europje, sewjernje hač južneje Jendźelskeje, rozšěrjena.
Njenapadny pucherjak ma 12-18 mm dołhu krónu, kotrejež delnja hubka je nimale kruhojta, płono rozšěrjena, zdźěla časćiša.
Putnikołopjenata hrimanka je jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot hač do 60 cm.
Wutwori na spódku stejacu rozetu.
Rostlina je ćopłych a suchich regionach Europy domjaca.
Předłoha:Infokašćik kupa/wothladanje/wobraz faluje Irska je kupa na sewjerozapadźe Europy a druha najwjetša z Britiskich kupow.
Wona docpěje dołhosć wot něhdźe 450 km a šěrokosć wot něhdźe 260 km.
Wona leži w Atlantiskim oceanje.
Na kupje ležitej Irska a Sewjerna Irska, kotraž je dźěl Zjednoćeneho kralestwa.
Šumawa su 120 km dołhe srjedźne horiny při hranicy mjez Čěskej a Bayerskej respektiwnje Awstriskej, něhdźe 60 km južnje Pilzenja a 40 km zapadnje Čěskich Budźejowic.
Geologisce słuša tež Bayerski lěs w Němskej k Šumawje, tuž je Großer Arber jeje najwyša hora.
Najwažniše sydlišćo w Šumawje je Český Krumlov na južnej kromje horin.
18.15-77.3 Koordinaty: 18° S, 77° Z Jamaika je njewotwisny kupowy stat w zapadnej Karibice a čłon Commonwealtha.
Leži w Karibiskim morju južnje Kuby a zapadnje Hispaniole.
Dalše mjeno je brazilski žiwicowc.
Rěčne pomniki su teksty ze staršich etapow rěče, w kotrychž je so starši rěčny staw zachował.
Z jich pomocu je husto móžno, staršu podobu konkretneje rěče rekonstruować a tak wuwiće rěče sćěhować.
Za serbšćinu je poměrnje mało rěčnych pomnikow dokładźenych, štož ma wšelake, wosebje socialne přičiny.
Nimo drobnych glosow z 12. lětstotka namakamy zachowane serbske rěčne pomniki hłownje wot 16. lětstotka.
Frenclowy Mały katechizm - Mały katechizm w přełožku Michała Frencla z lěta 1693 Psaltar 1703 - Psaltar w přełožku wjacorych serbskich duchownych z lěta 1703 Nowy Zakon 1706 - Přełožk Michała Frencla Noweho Zakonja z lěta 1706 Biblija 1728 - Prěnje wudaće cyłeho swjateho pisma w přełožku wjacorych serbskich duchownych z lěta 1728 Schuster-Šewc, H.: Sorbische Sprachdenkmäler 16.-18.
Jahrhundert, Budyšin 1967.
Schuster-Šewc, H.: Rukopis Jana Cichoriusa z lěta 1663, Budyšin 2006.
Wölkowa, S.: Gregoriusowe kěrlušowe knižki a jich pozicija mjez najstaršimi hornjoserbskimi rěčnymi pomnikami, Budyšin 2007.
Pawoł Erich Krawc bě serbski pedagoga, ludowědnik a domiznowědnik.
Krawc wopytowaše wot 1920 do 1927 Krajnostawski wučerski seminar w Budyšinje, hdźež bě čłon towarstwa serbskich seminaristow „Swoboda", a nastupi 1927 swoje prěnje wučerske městno we Worcynje.
Po studiju pedagogiki w Drježdźanach wot 1930 do 1933, hromadźe z Pawołom Nowotnym, běše potom hač do wudyrjenja Druheje swětoweje wójny z wučerjom w Poršicach.
W swojim eksamenskim dźěle, kotrež so połsta lět pozdźišo w Lětopisu wozjewi, zaběraše so Krawc z drjewjanymi narownymi křižemi na kěrchowach sewjerneje Hornjeje Łužicy.
Po kóncu nacionalsocializma a nawróće z ameriskeje wójnskeje jatby w Bozenje bě wot 1947 wědomostny sobudźěłaćer, najprjedy pola Domowiny a pozdźišo při Instituće za serbski ludospyt.
Nimo toho bě awtor někotrych šulskich knihow a wudawaćel časopisa Serbska šula kaž tež serbskeje wottorhanskeje protyki Moja domizna.
W Ludowym nakładnistwje Domowina wuda serbske bajki a powěsće.
Jako docent při Serbskim wučerskim wustawje staraše so wot 1953 a 1979 wo wukubłanje serbskich wučerjow, předewšěm w metodice a ludowědźe.
Serbska ludowa uniwersita, Budyšin 1953.
Što radosć rjeńšu dawa hač dróhu pućować...: Dźěłajmy-spěwajmy-pućujmy.
LND, Budyšin, tam: Za 8. šulski lětnik, Amerika.
Šulski lětnik 8, Zapadna Azija, Afrika, Awstralija, Oceaniska, Polarnej wobwodaj.
W: Lětopis C 1983, str.
Serbske powěsći: Z pokłada serbskich bajow.
Rozšěrjene nowowudaće, LND, Budyšin 1962.
 Hanka Fascyna, Gizela Brukowa: Spominanje na Ericha Krawca.
W: Rozhledźe 45 5, str.
Jurij Nuk-Wutołčanski: Na wopominanje: Ludowědnik Erich Krawc.
W: Rozhledźe 6/2020, str.
Wosadnik mjenuja so spěwarske a modlerske knižki katolskich Serbow.
Pod mjenom „Wosadnik.
Modlitwy a kěrluše katolskich Serbow" wuńdźe 1961 předźěłana edicija, kotraž dožiwi 1977 dalši rozšěrjeny nakład.
W druhim dźělu přizamknu so kěrluše.
Je jedna druhej zrozumliwa z danšćinu a norwegšćinu.
Šwedšćina ma dwaj genusaj, dwaj numerusaj a dwaj padaj.
Kolčugino je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1871 załožiło a ma wot lěta 1931 měšćanske prawa.
Werra je rěka w srjedźnej Němskej, kotraž běži přez Durinsku, Hessensku a Delnju Saksku.
Wona je prawa a z nimale 300 kilometrami tež dlěša žórlica Wesera, dokelž je zapadna žórlica Fulda jenož 220 kilometrow dołha.
Rěka wužórli so w Durinskich šćěpjelowych horinach při južnej skłoninje Durinskeho lěsa blisko bayerskeje hranicy a běži potom najprjedy přez samón juhozapad Durinskeje a měsće Meiningen a Bad Salzungen.
Za Salzungenom běži pak na zapadnej pak na wuchodnej stronje durinsko-hessenskeje mjezy, něhdyšeje hranicy mjez wuchodnej a zapadnej Němskej.
Na juhowuchodźe Delnjeje Sakskeje so Werra w měsće Hann.
Münden z Fuldu do Wesera zjednoća.
Dla lětdźesatki dołho trajaceho wottwarjenja kalija při srjedźnym běhu Werry bu wona z najsólnišej rěku w srjedźnej Europje, tak zo bě fawna w rěce podobniša morju hač słódkowódnym rěkam.
Kalijowy zawod w Heringenje Stary móst nad Werru w Mündenje Wodowa milinarnja při Werrje Zamjerznjena Werra pola Eschwege w januarje 2009 Zliw Werry a Fuldy w Hann.
Göyçay je město w Azerbajdźanje.
Leži při rěce Gjojčaj něhdźe 200 kilometrow zapadnje Bakuwa.
Ma wokoło 42 tysac wobydlerjow.
Sieghard Kozel: Žiwjenje za serbsku kulturu.
W: Rozhledźe 9/2018, str.
Měšćanske mjeno woznamjenja po słowje „běła hórka".
Město leži něhdźe sto kilometrow wot ruskeje hranicy a 1340 kilometrow zapadnje stolicy Astany a ma wjace hač 400.000 wobydlerjow.
Wona je zarjadniske sydło wobwoda ze samsnym mjenom a leži nad rěku Ilek, lěwym přitoku Urala.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1869 jako ruska twjerdźizna Ak-Tobe załožiło a ma wot lěta 1891 měšćanske prawa.
Po njewotwisnosći Kazachstana wuwiwaše so město k wuznamnemu stejišću wolijoweje industrije.
Pawoł Nedo bě serbski wučer, ludowědnik, narodny prócowar a předsyda Domowiny wot 1933 hač do jeje rozpušćenja w lěće 1937, kaž tež mjez 1945 a 1950.
Jeho naslědnik bě komunist Kurt Krjeńc.
Pawoł Nedo narodźi so jako syn Jana Awgusta Neda a Ernestine Berthy w Kotecach blisko Wósporka.
K jutram lěta 1915 zastupi Nedo do wjesneje šule, w kotrejž běše kubłanje wobstejnosćow Prěnjeje swětoweje wójny dla wobmjezowane.
Swójba přećahny 1919 do Wósporka, hdźež bě nan Jan jako dźěłaćer přistajeny.
Byrnjež staršej mjez sobu serbowałoj, rěčeštaj ze synom němsce.
Wotpowědnje staj staršiski dom a wokolina skerje mjenje Nedowu serbsku identitu wowliwowałoj.
Wot apryla 1922 sem chodźeše na krajnostawsku wyšu šulu w Budyšinje z cilom abituru złožić, zo by móhł studować.
Nóclěh namaka w internaće na Schillerowych zelenišćach.
Wo serbskej wučbje a wo wučerju Arnošće Polanje zludany praješe, zo „nawuknył tam wjele njej[e], a serbskeho wědomja [jim] [wučer] njezamó zašćěpić".
Alternatiwu namaka w serbskich šulskich towarstwach, kaž na přikład w towarstwje serbskich seminaristow „Swoboda" za ewangelskich wučerjow, w kotrymž so čłonojo ze serbskej literaturu zaběrachu a serbsce spěwachu.
Finančneho połoženja staršeju dla přizasłuži sej něšto z dopomocu a złoži w lěće 1928 abituru.
Poprawom běše so Nedo za žurnalistiku zajimował, tola lěpšich powołanskich móžnosćow dla rozsudźi so za studij wučerstwa.
Wot apryla 1928 sem studowaše tři lěta na filologiskej fakulće na Lipšćanskej uniwersiće, štož wón z pomocu stipendija financowaše.
Wopytowaše mjez druhim zarjadowanja w pedagogice, germanistice a ludowědźe, za kotruž so wosebje zajimowaše.
Pochadźacy z etnisce njerozsudneje swójby a bjez kmaneho serbskeho rěčneho kubłanja w šuli, zaběraše so hakle w běhu studija ze swójskeje iniciatiwy ze serbskej rěču a kulturu.
Zahorjeny student pospyta so 1929 w Lipsku kaž tež na Schadźowance prěnjej razaj w přednošowanju k etnografiskim temam.
Tute hesło zakitowaše wón jako program we wědomosći, kaž tež pozdźišo w swojej politice.
Wot julija 1930 sem běše sobustaw Maćicy Serbskeje, hdźež pak wón bórze pasiwnosć sobustawow propagowaše.
W času studentskeho hibanja so sam zwjetša jenož pasiwnje w towarstwach wobdźěli, snano falowacych rěčnych znajomosćow dla.
Bórze pak namaka Nedo serbskich přećelow a wobdźěli so aktiwnje na studentskich zetkanjach a serbskich blidach.
Wowliwowany wot idejow wědomostneje ludowědy a patriotiskich ambicijow nowych serbskich přećelow, wěnowaše so młody student mjez druhim ludowym spěwam, domjacym zwěrjatam w ludowych nałožkach a dźěłu w Serbskim muzeju.
Pytajcy za nowymi materialijemi, zběraše zhromadnje z Měrćinom Nowakom-Njechorńskim po puću z kolesom wokoło Wojerec bajki, prajidma a fotografije.
Młodźencow zwjazowaše, zo běštaj wobaj němsce wotrostłoj.
Runje to rozbudźi ćim wjetšu zahoritosć so ze serbskej kulturu a literaturu zaběrać.
Ćišinski wjedźeše jeho k mjeńšej zhromadnosći serbskich patriotow, kotřiž bóle Domowinu a lokalne towarstwa podpěrachu, hač Maćicu Serbsku.
Tuta nowa serbska zhromadnosć w Lipsku twori ramik Nedoweho narodneho kubłanja.
Tež w studentskim towarstwje serbskich akademikarjow „Arnošt Muka", załoženym w lěće 1928, w kotrymž so studenća mjez sobu wuwučowachu, běše z čłonom.
W lěće 1931 zakónči Nedo studij a bu 1932 jako probowy wučer w Klukšu přistajeny.
We wjesnym chórje a w towarstwje „Zernička" w Lichanju so aktiwnje w serbskim towarstwowym žiwjenju angažowaše.
Hižo zahe widźeše nuzu w serbskim ludźe a chcyše na praktiske wašnje pomhać, nic jenož wědomostnje.
Charismatiski Nedo sympatizowaše z wažnymi serbskimi wosobinami, mjez druhim z komponistom Bjarnatom Krawcom a z Křesćanom Křižanom.
Wot lěta 1932 bě ze sobustawom zjednoćenstwa serbskich wučerjow.
Organizowanje kubłanskich a wědomostnych strukturow wosta čas žiwjenja jeho najlubši nadawk.
Woblubowany, angažowany wučer znaješe wliwapołnych Serbow a móžeše so wuběrnje zwuraznjować.
Nimo toho měješe za swoju starobu hižo sebjewědome wustupowanje a wědźeše lud zahorić.
Tuž bu Nedo jako kandidat za předsydstwo Domowiny namjetowany a bu 1933 jednohłósnje woleny.
Skónčnje namaka kruh, kotryž bě zwólniwy nowe ideje přesadźić.
Jako wučer, přistajeny w zjawnej słužbje, bu z wusměrjenjom Sakskeho wučerskeho zwjazka awtomatisce ze sobustawom nacionalsocialistiskeho wučerskeho zwjazka.
Běše tež stajnje zwólniwy, loyalnosć napřećo nacionalsocialistiskej wyšnosći pokazać, z čimž nježněješe pola wšitkich kolegow wothłós.
Měješe wotpohlad, Domowinu po nacionalsocialistiskich zasadach znowa rjadować a mocy za skutkowanje za serbski lud wjazać.
Widźeše w tym jeničku móžnosć, akceptancu němskeje wyšnosće zdobyć.
Wědomje stajnje jara na formulacije kedźbowaše, zo by w statutach zapisany zaměr docpěł, Domowinu k jeničkej zastupnicy serbskeho ludu wutwarić.
Klučowe słowo w skutkowanju Neda běše „narodna disciplina" pod ćežišćomaj wuwić wědomje serbskeho luda a kultury a wonkowne zastupowanje serbskich zajimow.
W nowym organizatoriskim organje „Naša Domowina" jako wotdźěl Serbskich Nowin, wudawaše Nedo wot 1935 do 1937 swoje napohlady.
Wón spyta po přikładźe nacionalsocialistiskeje propagandy serbsku narodnosć a identitu do srjedźišća stajić a z konceptom ludoweje zhromadnosće wšě serbske mocy do cyłka zhromadźić.
Wosebje wažne bě jemu při tym natwar młodźinskich zarjadow, zo by zaměrnje młodźinu za serbsku kulturu zahorił.
Dobromyslny, młody Nedo namołwješe tež serbski lud Hitlera a NSDAP wolić, dokelž spočatnje wočakowaše, zo so druhe ludy w Němskej njepřeněmča.
Tola wot lěta 1935 dźeń a wjac antiserbskich naprawow sćěhowachu, kaž tež wobmjezowanja a zakazy Serbam napřećo.
Z tym so tež Nedowe nastajenje režimej napřećo raznje změni.
Wón, kaž tež druzy aktiwisća, su přepozdźe spóznali, zo so NS-ideologija ze zaměrami Serbow hromadźe njehodźi.
Rozsudźichu so za spjećowanje w formje serbskich swjedźenjow a zarjadowanjow, kotrež so pak stajnje bóle bojkotowachu.
Nedo, hišće jara młody, jako so za politiske zajimy Serbow angažowaše, zdaše so być wyšnosći napřećo wobwliwujomny.
Tola jemu njezby ničo druhe, dokelž steješe wot 1936 sem pod stajnej kontrolu knježerstwa.
Tute zadźerženje wjedźeše k tomu, zo płaćeše pola Němcow jako „poměrnje měrny a rozumny serbski wjednik".
Wot 1933 běše Nedo sobustaw SA, snano falowacych pjenjez dla, dokelž běše jenož jako probowy wučer přistajeny.
Lěto pozdźišo bu pak zaso ze SA wuzamknjeny, dokelž so přemało na zarjadowanjach wobdźěleše.
Bjez swójskeho přičinjenja bu tež ze sobustawom nacionalsocialistiskeho wučerskeho zwjazka, kiž běše wotdźěl NSDAP.
Na politiske abo wosobinske wuwiće Neda njeměještej ani sobustawstwo SA, ani NSLB wliw.
Dale so w tutym ćežkim času, jako steješe Smolerjec drustwo 1934 před zawrjenjom, sylnišo za serbske nowinarstwo zasadźowaše.
Dźěłaše jako redaktor, pisaše artikle a přewza tydźenske Serbske Nowiny za dźěći.
W samsnym lěće bu do Rakojd na ludowu šulu přesadźeny, na kotrejž so wón znowa wo serbsku wučbu prócowaše.
Přewza běrokratiske nadawki šulskeho wjednika, organizowaše šulske swjedźenje a nazwučowaše dźiwadłowe hry, z čimž wón připóznaće pola šulerjow a staršich žněješe.
Tež priwatnje namaka Nedo w Rakojdach žiwjenski puć, jako zezna přichodnu mandźelsku Marju Budarjec.
Nedowy angažement za Serbstwo wowliwowaše tež jeho powołanski puć jako přistajeny w zjawnej šulskej słužbje.
Chłostanja a poroki zarjadow Neda njewottrašachu, hačrunjež so w zjawnosći trochu měrnišo zadźeržeše.
Jako pak jemu přesadźenje do němskorěčneje šule hrožeše, rozsudźi so 1937 powołanje dobrowólnje wupowědźić a Łužicu z ćežkej wutrobu wopušćić.
Přez poćahi ze zwjazkom Polakow w Němskej dósta dźěło na pólskej nalutowarni w Berlinje.
Tak dyrbješe z 28 lětami swójbu, žonu a Łužicu wopušćić.
Krótko po tym so serbske towarstwowe dźěło přez zakaz zhromadźiznow nimale znjemóžni, pod čimž tež dźěło Domowiny ćerpješe.
Zwonka Łužicy měješe Nedo wšak jenož wobmjezowane móžnosće, tola zasadźowaše so dale za Serbow a namołwješe wšitkich, dale wojować.
Ze spočatkom Druheje swětoweje wójny, jako Němska 1. septembra 1939 Pólsku nadpadny, zlikwidowachu so pólske towarstwa a zarjady w Němskej a Nedo zhubi dźěło.
Namaka nowe přistajenje jako knihiwjednik na ryćerkuble pola Wilmersdorfa, 90 kilometrow sewjerozapadnje Berlina.
Dwaj měsacaj pozdźišo so njejapcy zaja a měsac w jastwje přebywaše.
Wot 1940 sem běše jemu zakazane, we wokrjesu Drježdźany-Budyšin přebywać.
Namaka pak nowe přistajenje jako domjacy wučer a sekretar w Rietz-Neuendorf.
Nowozmandźelenaj wuhotowaštaj sej bydlenčko we Wulkim Rěcu, daloko wot domizny zdalenym a dnja 19. oktobra 1941 narodźi so jimaj syn Michał.
W lěće 1942, lěto po tym, zo bě so Domowina dospołnje zakazała, zwoła so Nedo do wójska a bu na militaristiske wukubłanje na ličenskeho wjednika w Frankobrodźe nad Wódru słany.
Na kóncu wójny 1945 so wot sowjetskich wojakow njezranjeny z jatby wuswobodźi.
Wróćiwši so do Budyšina přewza Nedo, kotryž widźeše šansu swoje ideale znowa zwoprawdźić, zaso dźěławosć jako nawoda Domowiny a slědowachu prěnje postupy k wožiwjenju tuteje.
Z elanom namołwješe wšěch po swěće rozbrojenych serbskich přećelow so do Łužicy nawróćić a při nowonatwarje pomhać.
Nedo bu ze sobustawom strony KPD a namaka w socializmje perfektnu towaršnostnu formu za runoprawosć Serbow.
Spočatk junija 1945 přistaji so jako šulski rada sewjerneho dźěla Budyskeho šulskeho wokrjesa.
Hospodarskeje a bydlenskeje nuzy dla poradźi so hakle w nazymje, zo so mandźelska a syn do Budyšina přidružitaj.
Swójba bu kompletna, jako so druhi sym Matej dnja 10. awgusta 1947 narodźi.
Domowina spyta z kulturnym programom serbsku kulturu a rěč wožiwić.
We fokusu steješe wutwarjenje serbskeho šulskeho kubłanja, wuhotowanje rěčnych kursow, hajenje kultury ze spěwami, hudźbu, basnjemi, swjedźenjemi, rejemi a přednoškami.
Intensiwnje zasadźowaše so Nedo za to, zo so Serbja w za Serbow wažnych powołanskich městnach zasadźa, kaž na přikład jako wjesnjanosta, pola policije a w zarjadach.
Skrótka fungowaše Domowina jako dźěłowa bursa w lěće 1947, jako so referat za powołanske poradźowanje tam zarjadowaše.
Nedo widźeše w tym móžnosć, młodźinu za powołanje wučerja wabić, wšako knježeše hoberski deficit tutych po wójnje.
Z połoženjom zakładneho kamjenja Serbskeho domu na Póstowym naměsće njesteješe nowonatwarej ničo wjac napřećo.
Jako šulski rada steješe před ćežkim nadawkom, so mjez druhim wo wučbne plany starać, wo wabjenje a wukubłanje wučerjow, přihoty šulow a wučbnych materialijow.
Nedo liči tež jako iniciator pedagogiskeho časopisa „Serbska šula" a staraše so wo wudawanje serbskich wučbnicow.
Je dźiw, kak je so jemu poradźiło, swójbu, naročne powołanje a čestnohamtske předsydstwo Domowiny a z tym wulku zamołwitosć zwjazać.
Lěto pozdźišo so Domowina jako towarstwo zapisa.
Tola přichodne problemy so bližachu.
Załoži so Serbski zarjad jako statna institucija z Nedom jako nawodu.
To pak woznamjenješe krizu za Domowinu, dokelž sobudźěłaćerjo k statnej instituciji měnjachu.
Z tutych a ze strowotniskich přičin wotstupi wón 1951 po 17 lětach na čole Domowiny.
Jeho naslědnik běše komunist Kurt Krjeńc, kotryž njewidźeše jako hłowny nadawk Domowiny, zastupować zajimy Serbow, ale přesadźić statnu a stronsku politiku zawjedźenja socializma w Serbach.
Po 1951 započa so druhi žiwjenski wotrězk Pawoła Neda z nowym powołanskim a bydlenskim městnom, z nowymi činitostnymi wobłukami a přećelskimi kruhami.
Dźěło jako předsyda Domowiny je jeho stajnje wupjelniło, tola žedźba za měrnym wědomostnym dźěłom běše wulka.
Tuž skutkowaše Nedo wot prěnjeho měrca 1951 sem we hłownym wotrjedźe wuměłstwa a literatury w Sakskim ministerstwje za ludowe kubłanje w Drježdźanach.
Z nowym bydlenskim a dźěłowym městnom njebě aktiwny angažement we Łužicy kaž dotal móžny.
Wón přewza komentowacu funkciju a pisaše recensije a rozprawy wo wšelakich serbskich zarjadowanjach.
Karjera dowjedźe jeho dale do Sakskeho krajneho sejma, hdźež přepoda so jemu 10. januara 1952 wjednistwo zarjadnistwa za wuměłske naležnosće.
Tež na institucionalizowanju sorabistiki měješe Nedo podźěl.
Tak załoži so 1. meje 1951 Institut za serbski ludospyt w Budyšinje a w samsnym lěće Serbski institut na Lipšćanskej uniwersiće.
Wot 16. awgusta 1952 bu wón z wjednikom wědomostneho wuměłskeho dźěłoweho wobłuka w centralnym domje za lajske wuměłstwo w Lipsku.
Z nowym přistajenjom měješe dosć swobody, so dale intensiwnje ze sorabistiskimi wědomostnymi temami rozestajeć a dźěłaše wusko hromadźe z Budyskim institutom.
Móžeše so skónčnje temam wěnować, za kotrež bě so hižo jako student zahorił: Zaběraše so ze slědźenjom wo bajkach a powědkach, z přirunowacymi studijemi k spěwam, bajkam a prajidmam.
Za swoju promociju hromadźeše Nedo bajki, kiž běchu do toho jenož zdźěla předleželi.
W njej naliča so zhromadnosće zapadosłowjanskich bajkow a paralele k němskim bajkam.
Dale wudawaše monografiju k wušiwanju narodnych drastow, hromadźeše materialije k ludowej hudźbje wokoło Slepoho a napisa rozjimanje wo ludowym powědančku wo Krabaće.
Po namjeće Pawoła Nowotneho bu Nedo jako direktor serbskeho instituta na Karla Marxowej uniwersiće powołany, na kotrejž w lětach 1951 do 1958 serbsku ludowědu wuwučowaše.
Studentam běše wón jako woblubowany docent z měrnym, přećelnym wustupowanjom a ze zajimawymi čitanjemi w pomjatku wostał.
Nimo toho měješe Nedo mnoho funkcijow a sobustawstwow w nacionalnych kaž tež internacionalnych wědomostnych gremijach, čehoždla běše wón husto w republice a we wukraju po puću.
Prócy na uniwersiće so wupłaćichu, tak zo poskići so jemu w lěće 1959 profesura z wuwučowanskim nadawkom za serbski ludospyt a literaturu, kaž tež za němsku ludowědu na filozofiskej fakulće na Karla Marxowej uniwersiće.
Byrnjež to połne městno njebyło, rozsudźi so wón za dalše dźěło při uniwersiće.
W lěće 1963 habilitowaše Nedo pod temu „Podrys serbskeho ludoweho basnistwa" a lěto na to dósta wón połne městno profesury z wuwučowanskim nadawkom za powšitkownu a serbsku ludowědu.
Tež jeho prócowanja za wróćo zdobyće wukubłanja serbskich wučerjow do Lipska pokazachu w tutym lěće wuspěch.
Po pjećoch lětach na Lipšćanskej uniwersiće dósta Nedo poskitk profesury za ludowědu na Humboldtowej uniwersiće w Berlinje, kotruž wón 1964 přiwza.
Bydlacy pak wosta ze swójbu w Lipsku.
Přiběraceho hubjeńšeho strowotneho połoženja dla požada so wón k swojim 60. narodninam na dočasne emeritowanje.
Wuměnk njemóžeše sej strowoty dla prawje lubić dać.
K tomu hišće zrudny dóńt swójbu porazy, jako młódši syn Matej 1971 ze štyriadwaceći lětami njeskutka dla w Berlinje zemrě.
W tutym ćežkim času so jemu čim bóle za łužiskej domiznu styskaše, tola mjez druhim swójba staršeho syna Michała jeho w Lipsku dźeržeše.
Najebać toho běchu 70-te lěta produktiwny čas, w kotrymž so Nedo dale z wědomosću rozestaješe.
Nimo toho wěnowaše so wudawaćelskim dźěłam, mjez druhim bajkow a ludowych žortow z titulom „Wólsace hnězdo" 1983 pod nakładnistwom Domowiny.
Dalši naročny wobłuk, kotremuž so wón wěnowaše běchu serbske kulturne stawizny.
Tute dźěło pak njeje ženje dokónčił.
Zhromadnje z Wolfgangom Jacobeitom a muzejom za ludowědu w Berlinje, wuhotowaštaj Nedo a Pawoł Nowotny wustajeńcu pod titulom „Serbja w NDR – Ze žiwjenja najmjeńšeho słowjanskeho luda", kotraž so wot julija 1973 do apryla 1974 tam a po tym w Drježdźanach a w Lipsku wustaješe.
Tež muzeje jemu hižo přeco na wutrobje ležachu.
Nic jenož jako młodostny w Serbskim muzeju, ale tež we wyšej starobje so čestnohamtsce w Lipšćanskim ludowědnym muzeju angažowaše.
Zwjazanosć z Łužicu jeho pak ženje njepušći.
Hakle w 70-tych lětach, po wotstupje Krjeńca, so ekstremny pohlad na Nedowu politisku dźěławosć rewidowaše.
Nic za konfrontaciju ale stajnje za narunanjom pytacy měješe wón skónčnje móžnosć, sebi zaso dobry poćah k domiznje natwarić.
Pawoł Nedo zemrě 24. meje 1984 z pjećasydomdźesat lětami a bu dnja 2. junija na Južnym pohrjebnišću w Lipsku pochowany.
Annett Bresan: Pawoł Nedo 1908–1984.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 2002.
Franc Rajš: Dopomnjenki na prof. dr.
Frolowo je město w juhu Ruskeje federacije.
Lutz Hillmann je dźiwadźelnik, režiser a wot lěta 1999 intendant Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadła.
Hillmann je we Wjazońcy narostł a nawukny po šuli powołanje fachoweho dźěłaćerja za BMSR-techniku.
Tomu sćěhowaše činohrajny studij w Lipsku a Drježdźanach, kotryž 1985 z wysokošulskim diplomom zakónči.
Dósta angažement jako dźiwadźelnik a režiser w Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle a sta so w lěće 1999 z jeho intendantom.
Hillmann ma tři dźěći.
Leži něhdźe 40 kilometrow sewjerozapadnje Vilniusa.
Jan Blahoslav bě čěski teologa, přełožowar, spisowaćel a biskop Bratrowskeje jednoty.
Wedi je město w Armenskej.
Leži w Araratskej prowincy při rěce Wedi něhdźe 15 kilometrow wuchodnje Artašata a połsta kilometrow juhowuchodnje Jerjewana.
Sydlišćo je so w 13. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1995 měšćanske prawa.
Goris je město na juhu Armenskeje, njedaloko hranicy njepřipóznateje republiki Nahórski Karabach.
Leži při rěce ze samsnym mjenom w Sjunikskej prowincy něhdźe 240 kilometrow juhowuchodnje Jerjewana a něhdźe 70 kilometrow sewjernje Kapana.
Město je znate za prózdnjeńcowe bydlenja, tak mjenowane stare město, kotrež běchu hač do 20. lětstotka wobydlene.
Hórski lenčk je tež ludowe serbske mjeno za lěsnu wjerbinku.
24.5-12.7 Koordinaty: 25° S, 13° Z Zapadna Sahara je stat w sewjerozapadnej Africe, kotrehož najwjetši dźěl steji pod kontrolu Marokka.
Jeho susodźa su Algeriska, Mawretanska a Marokko.
Njewotwisnosć Zapadneje Sahary njebu wot wšitkich druhich statow připóznata.
Porno Marokku je pak Zapadna Sahara z čłonom Afriskeje unije.
Hrodźišćanska cyrkej je ewangelsko-lutherska wosadna cyrkej w Hrodźišću w Budyskim wokrjesu.
Wona słuži Hrodźišćanskej ewangelskej wosadźe w cyrkwinskim wobwodźe Budyšin-Kamjenc ewangelskeje krajneje cyrkwje w Sakskej.
Hač do 1990tych lět je so tu tež serbsce prědowało, na čož dopominaja mjez druhim serbske napisy nad wołtarjom a w zachodnej hali.
Hrodźišćanski kěrchow, mjez druhim z rowom Měrćina Nowaka Njechorńskeho a pomnikom za padnjenych Prěnjeje swětoweje wójny, nadeńdźe so zady cyrkwje na jeje sewjernym boku.
Ewangelska cyrkej w Hrodźišću steji jako kulturny pomnik pod škitom.
Hrodźišćanska wosada słuša k najstaršim w Budyskim kraju a je so hižo w lěće 1222 naspomniła, jako bu Budyskemu dekanatej podstajena.
Napohlad z kěrchowa Zachodne durje Cyrkwina wěža Nutřkowny napohlad Serbski napis w zachodnej hali Cornelius Gurlitt: Gröditz.
Ipatowo je město w juhu Ruskeje federacije.
Leži w europskim dźělu Ruskeje w Stawropolskim regionje a ma něhdźe 24 tysac wobydlerjow.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1860 załožiło a ma wot lěta 1979 měšćanske prawa.
Nimo toho přisłuša wona wot lěta 2004 Kamjeničanskej měšćanskej radźe.
Saborowski-Richter bu 2009 jako direktna kandidatka swojeje strony z 32,1 % hłosow wolena.
Wona je ženjena, mać jednoho dźěsća a bydli w Kamjenicy.
Nadym je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije, na sewjerozapadźe Sibirskeje.
Leži při rěce Nadym w Awtonomnym wokrjesu Jamalskich Nencow něhdźe 300 kilometrow juhowuchodnje Salecharda.
Město je so w lěće 1972 załožiło jako dźěłaćerske sydlišćo a dósta hišće w samsnym lěće měšćanske prawa.
Wosrjedź Roma namaka so tež njewotwisny stat Vatikanske město, hdźež je sydło bamža.
Rom leži w prowincy Roma na rěce Tiber.
Ma přestrjeń 1285 km² a někak 2,7 milionow wobydlerjow.
Jörg Kiesewetter je sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje unije a wot lěta 2014 direktnje woleny zapósłanc w sakskim krajnym sejmje.
Wón je čłon wustawoweho a prawniskeho wuběrka kaž tež wuběrka za socialne, škit konsumentow, runostajenje a integraciju.
Při wólbach dnja 31. awgusta 2014 dósta we wólbnym wokrjesu Sewjerna Sakska 2 45,1 % wotedatych hłosow.
Kiesewetter je diplomowany zarjadniski hospodar a dźěłaše do 2014 w zarjadnistwje Deličskeho resp.
Sewjerosakskeho wokrjesa.
Wot 2002 je čłon CDU a wot 2004 čłon měšćanskeje rady w Deliču.
Wón je njewoženjeny a ma jedne dźěćo.
Stróžišćo je małe sydlišćo w Hornjej Łužicy.
Leži w sakskim wokrjesu Budyšin, ma jenož dźesać wobydlerjow a słuša wot lěta 1998 k Radworskej gmejnje.
Stróžišćo wobsteji z třoch burskich statokow.
Prěnje historiske naspomnjenje Stróžišća je z lěta 1419 jako Stroschitz.
Mjeno je serbskeho pochada a ma woznam straža, štož poćahuje so prawdźepodobnje na strategisce wuznamne połoženje sydlišća při starej wikowanskej dróze z Hodźija do Grodkowskeho směra.
Ležownostne knjejstwo wukonješe přez lětstotki Budyske tachantstwo.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy wšitcy 23 Stróžćenjo serbsce.
W Stróžišću nadeńdźe so pjeć swjatych křižow, najstarši z nich z lěta 1801, kaž tež kamjentnej „piwowej kamjenjej", kotrejž markěrowaštej tak mjenowanu piwowu milu wokoło města Budyšina, hdźež smědźeše so jenož měšćanske piwo předać.
Tež Milenijowy pomnik nadeńdźe so na Stróžišćanskich zahonach.
Jan Krawc: Stróžć – wjeska na wyšinje.
86–88. staw: 31. decembra 2016; Podaća gmejnskeho zarjada Radwor Křesćan Bohuwěr Pful: Łužiski serbski słownik.
Běłoruska je nutřkokrajny stat we wuchodnej Europje, kotryž mjezuje z Pólskej, Litawskej a Letiskej na zapadźe, Ruskej na sewjerje a wuchodźe a Ukrainu na juhu.
Jeho stolica a najwjetše město je Minsk, kotryž so w srjedźišću kraja namaka.
Při rozpušćenju Sowjetskeho zwjazka sta so něhdyša sowjetska republika z njewotwisnym statom a wot lěta 1994 je awtoritarnje knježacy Aljaksandr Lukašenka z prezidentom.
Zapadni wobkedźbowarjo pomjenuja Běłorusku husto jako „poslednju diktaturu Europy".
Mjeno Belarus je wot srjedźowěka sem znate a woznamjenja poprawom „zapadna Rus".
W oficielnych běłoruskich a němskich dokumentach wužiwa so tohodla hamtske mjeno Belarus město Weißrussland.
W NDRskich časach běše oficielne pomjenowanje Belorußland.
Běłoruska je třinaty najwjetši kraj w Europje a najwjetši nutřkokrajny stat, kotryž słuša dospołnje k Europje.
Kraj rozpřestrěwa so we Wuchodoeuropskej płoninje; najwyši wjeršk je jenož 345 metrow wysoka Dzjaržynskaja hara zapadnje Minska, kotraž słuša k Běłoruskemu hórskemu hrjebjenjej.
Dalše wažne rěki su Berezina, kotraž so do Dnjepra wuliwa, Njemen w zapadźe, Dwina w sewjeru a Bug, kotryž stwori zapadnu hranicu z Pólskej a Europskej uniju.
Podłu Pripjata namakaja so w juhu Běłoruskeje hoberske bahnišća, kotrež su jenož zrědka wobsydlene.
Třećina přestrjenje je z lěsom porosćena.
Běłoruska je najhórje wot Černobylskeje katastrofy potrjechena.
W Běłoruskej je cyłkownje 14 městow z wjace hač 100.000 wobydlerjemi.
Najwjetše z nich su nimo Minska Homel a Brest.
CIA World Factbook: Trochowanje za 2015  Commons: Běłoruska – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Zjednoćenstwo njewotwisnych krajow Armenska | Azerbajdźan | Běłoruska | Kazachstan | Kirgiska | Moldawska | Ruska | Tadźikistan | Turkmenistan | Uzbekistan Staty a wotwisne teritorije w Europje Staty • Albanska • Andorra • Awstriska • Belgiska • Běłoruska • Bołharska • Bosniska a Hercegowina • Čěska republika • Čorna Hora • Danska • Estiska • Finska • Francoska • Grjekska • Chorwatska • Irska • Islandska • Italska • Letiska • Liechtenstein • Litawska • Luxemburgska • Madźarska • Malta • Moldawska • Monaco • Němska • Nižozemska • Norwegska • Pólska • Portugalska • Rumunska • Ruska1 • San Marino • Serbiska • Sewjerna Makedonska • Słowakska • Słowjenska • Španiska • Šwedska • Šwicarska • Turkowska1 • Ukraina • Vatikanske město • Zjednoćene kralestwo Zwadne teritorije: Kosowo • Podnisterska Druhe teritorije: Åland • Baskiska • Bretanja • Ferejske kupy • Friziska • Friulska • Gagauska • Galicija • Gibraltar • Guernsey • Jendźelska • Jersey • Katalanska • Korniska • Łužica • Man • Sewjerna Irska • Svalbard • Šotiska • Waliziska 1 Leži zdźěla w Aziji.
Gurjewsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1965 załožiło jako Gurjewskij zawod a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Stolica a zdobom najwjetše město je Lublin.
Druhe wuznamne města su Chełm, Zamość a Biała Podlaska.
W lěće 2019 měješe wojewódstwo 2.112.216 wobydlerjow.
Lublinske wojewódstwo mjezuje na wuchodźe, hdźež twori rěka Bug přirodnu hranicu, z Běłoruskej a Ukrainu.
Hlej tež: Lisćina městow w Lublinskim wojewódstwje Kralowski hród w Lublinje Wurywanje w něhdyšim koncentraciskim lěhwje Sobibor Zamość Prawosławna cyrkej w Hrubieszowje Kazimierz Dolny Population.
Horni Wunjow je hornjołužiska wjeska z 89 wobydlerjemi, kotraž słuša wot lěta 1999 k Budyšinej.
Wjes leži mjez Bolborcami a Smochćicami sewjerozapadnje Budyskeho centruma.
K měšćanskemu dźělej słuša tež susodne sydlišćo Delni Wunjow.
Prěnje historiske naspomnjenje kulowca jako knježe sydło Unaw pochadźa z lěta 1359.
W zažnym 16. lětstotku słušeše Wunjow k wobsydstwu Miłkečanskeho ryćerkubła, w lěće 1580 wobsteješe pak zaso swójske kubło, kotrež měješe ležownostne knjejstwo w Hornim Wunjowje, nic pak w Delnim.
Podźěl wjeski słušeše tež k Bolborčanskemu kubłu.
Po Mukowej statistisce měješe Horni Wunjow we 1880tych lětach 97 wobydlerjow, z nich 93 Serbow a štyrjoch Němcow.
Ewangelscy wobydlerjo słušeja k Hodźijskej wosadźe.
Leži něhdźe 145 kilometrow zapadnje Batkena.
Sydlišćo je so w lěće 1868 załožiło a ma wot lěta 1940 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Edinețskeho rajona.
Leži něhdźe 170 kilometrow sewjerozapadnje Kišinjowa při dalokodróze M-14, wjedźacej k ukrainskej hranicy.
W lěće 1930 wučinjachu Židźa 90,4% měšćanskeho wobydlerstwa.
Po okupaciji zarjadowachu Rumunojo tule w awgusće 1941 přechodne lěhwo za deportaciju židowskeje ludnosće z cyłeje Bessarabskeje a Bukowiny.
Marko je muske předmjeno słowjanskeho pochada, kotrež so mjez druhim w serbšćinje wužiwa, ale tež w južnosłowjanskich rěčach.
Jakub Žur bě serbski katolski farar a narodny kaž tež socialny prócowar.
Narodźi so jako syn kublerja na Horje pola Jaseńcy a bě wot 1834 do 1846 chowanc Serbskeho seminara w Praze, hdźež wopytowaše do 1842 němskorěčny Małostronski gymnazij.
Po nawróće do Łužicy skutkowaše najprjedy jako katechet a kapłan při Budyskej Tachantskej cyrkwi a wot 1851 zdobom wučer nabožiny při Katolskim wučerskim seminarje.
Wot 1861 do 1887 bě z fararjom w němskim Šěrachowje a wot 1886 tež kanonik Budyskeho tachantstwa.
Žur staraše so wo polěpšenje socialneho połoženja chudoby.
W lěće 1849 swjećeše w Drježdźanskej Dwórskej cyrkwi prěnju serbsku božu mšu za katolskich Serbow w krajnej stolicy.
1869 wuda němske spěwarske za Šěrachowsku wosadu.
Wot lěta 1847 bě z čłonom Maćicy Serbskeje.
Jurij Młynk: Žur, Jakub [2].
Rachlow pod Čornobohom je hornjołužiska wjes w sakskim wokrjesu Budyšin a słuša ke Kubšicam.
Leži 289 m nad mórskej hładźinu pod Hromadnikom a Čornobohom a ma 158 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Rachelow abo Rachlow je z lěta 1359.
Wot lěta 1936 bě Rachlow samostatna gmejna z wjesnymi dźělemi Delanami, Splóskom, Chójnicu a pozdźišo tež z Wysokej.
Wot lěta 1974 přisłuša Kubšiskej gmejnje.
W lěće 1884 ličeše Rachlow po Mukowej statistice 225 wobydlerjow, mjez nimi 219 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 53 %.
Ewangelscy Rachlowčenjo přisłušachu ze starodawna Bukečanskej wosadźe.
Wot 1849 do 1866 skutkowaše w Rachlowje Serbske ewangelsko-lutherske towarstwo, kotremuž přisłušachu čłonojo z Rachlowa, Sowrjec, Brězowa a dalšich pod Čornobohom ležacych wsow.
Zetkanišćo towarstwa bě chěža městopředsydy Handrija Ponicha w Rachlowje.
Věžnička je wjeska a gmejna w Čěskej.
Leži 490 m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe 130 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1502.
Leži w historiskej Galiciskej něhdźe 65 kilometrow juhowuchodnje Lwowa a něhdźe 15 kilometrow wuchodnje Žydačiwa.
Sydlišćo je so w lěće 1394 prěni raz naspomniło.
Wot lěta ma 1436 měšćanske prawa.
Leži při rěce Oskol něhdźe 105 kilometrow juhowuchodnje Charkiwa.
Sydlišćo je so w lěće 1655 załožiło a ma wot lěta 1779 měšćanske prawa.
Wulkoměsto leži na juhu po nim pomjenowaneho Ferganskeho doła něhdźe 235 kilometrow juhowuchodnje Taškenta a je industrijne kaž tež kulturne srjedźišćo regiona.
Sydlišćo załoži so hakle w 19. lětstotku blisko prastareho města Margilan a ma wot lěta 1876 měšćanske prawa.
Rulik je ród ze swójby wrónidłowych rostlinow.
Dalšej serbskej mjenje stej błudna wišeń, čertowa wišeń.
Ród wrónidłowych rostlinow z 5 družinami.
Družiny w měrnych conach Eurazije wustupuja.
Leži při rěce Psjol něhdźe 340 kilometrow wuchodnje Kijewa.
Sydlišćo je so w lěće 1652 załožiło a ma wot lěta 1780 měšćanske prawa.
Queen bě jendźelska rockowa hudźbna skupina z Londona, kotraž eksistowaše mjez 1970 a 1995.
17. septembra abo 17. požnjenca je 260. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 105 dnjow hač do kónca lěta.
Banćikaty wonječk je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač 80 cm.
Stołpik je na bazy wodrjewjeny a bohaće łopjenaty.
Syrikžołte kćenja docpěwaja dołhosć wot něhdźe 2 cm a steja w čumpatych kićach.
Kćenjowe stołpiki su dwójce hač trojće tak dołhe kaž kćenja.
Trukowe płody docpěwaja dołhosć wot 2 hač 6 cm, su tróšku wopłonjene a wobstejace a wobsahuja wjele symjenjow w dwěmaj rjadomaj.
Jich stołpiki maja samsnu dołhosć.
Rosće na pućach, drjebiznowych městnach, rolach, pustych płoninach, dwórnišćach a přistawach.
W internetowym słowniku: Birke Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Koralička je ród ze swójby orchidejowych rostlinow.
Pripjat je 775 kilometrow dołha rěka we wuchodnej Europje.
Běži přez južnu Běłorusku a sewjernu Ukrainu a je najwjetši přitok Dnjepra.
Wužórli so we Wołynskej na samym sewjerozapadźe Ukrainy, blisko hranicy z Pólskej.
Najwjetše město při rěce je běłoruski Pinsk.
Cybalin je wjeska w pólskim dźěłu Hornjeje Łužicy.
Słuša k městu Trjebule w Lubušskim wojewódstwje a leži někak 1,5 kilometra južnje wot historiskeje hranicy mjez Hornjej a Delnjej Łužicu.
Statna hranica k Němskej je šěsć kilometrow zdalena.
Hač do lěta 1811 mějachu w Cybalinskej cyrkwi serbske Bože słužby.
Mendelejewsk je město w Ruskej federaciji.
Leži w republice Tatarstan při Kamje něhdźe 230 kilometrow wuchodnje Kazanja a ma něhdźe 22 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1868 jako wjes Bondjužsk załožiło a ma wot lěta 1967 měšćanske prawa.
Tichwin je město w Ruskej federaciji.
Město leži 236 kilometrow wuchodnje Pětrohróda.
Sydlišćo naspomni so w lěće 1383 prěni raz a ma wot lěta 1773 měšćanske prawa.
Nazymske barbjenje je čerwjene.
Małke kćenja su zelene na njenapadnych hałuzach.
Płody su purpurowe kapsle ze štyrjomi fachami.
Pochadźa z Japanskeje, Chiny a Korejskeje.
Kito Albin bě delnjoserbski ewangelski farar a spisaćel nabožinskich spisow.
Narodźi so jako syn bura w mjeztym wotbagrowanym Jasenju pola Grodka a wopytowaše gymnazij w Choćebuzu.
Potom studowaše w Hali nad Solawu ewangelsku teologiju.
Wot 1828 do 1884 skutkowaše při Gorjenowskej cyrkwi, najprjedy jako pomocny a wot 1833 jako hłowny farar.
1863 wozjewi w němskorěčnej nowinje Der Schulfreund někotre delnjo- a hornjoserbske přisłowa z namołwu, tute we wučbje sobu wobkedźbować.
1868 bě wobdźěleny při wudaću delnjoserbskeje biblije.
Jako rukopis zawostaji wobšěrnu chroniku Gorjenowskeje wosady a zběrku swojich prědowanjow.
Gerat Hančka: Albin, Kito.
Antonina Aleksandrowna Kymytwal bě wuznamna čukčiska basnjerka.
Wot lěta 1966 wuknješe w Literarnym instituće w Moskwje, hdźež 1967 maturowaše.
Je zarjadniske sydło Ilukstskeho wobwoda.
Leži něhdźe 170 kilometrow juhowuchodnje Rigi a něhdźe 25 kilometrow sewjerozapadnje Daugavpilsa.
Sydlišćo je so w lěće 1550 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1917 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Serhetabatskeho wobwoda.
Leži něhdźe 310 kilometrow južnje wot města Mary.
Sydlišćo je so w lěće 1890 jako ruska twjerdźizna Kuška załožiło a ma wot lěta 1967 měšćanske prawa.
Bóšericy su mała wjeska ze 16 wobydlerjemi w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin.
Je zdawna wjesny dźěl Hodźija a leži 200 m nad mórskej hładźinu.
Susodne wjeski su Janecy w sewjeru, Debrikecy we wuchodźe, Hodźij w juhu a Darin w zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Byscheritz je z lěta 1377.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 36 wobydlerjow, wot tych 33 Serbow. staw: 31. decembra 2016; Podaća gmejnskeho zarjada Hodźij Křesćan Bohuwěr Pful: Łužiski serbski słownik.
Bošecy su wjes z 251 wobydlerjemi we wuchodźe hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słušeja ke Kubšiskej gmejnje a leža mjez 190 a 195 m nad mórskej hładźinu njedaloko Budyšina.
Hač do lěta 1979 běchu samostatna gmejna z wjesnymaj dźělomaj Cyžecy a Nadźanecy.
Prěnje historiske naspomnjenje dróhowca jako Poswicz pochadźa z lěta 1349.
Bošecy běchu hižo do 16. lětstotka sydło ryćerkubła, kotrež wukonješe ležownostne knjejstwo nad dźělom wsy.
Tamny dźěl słušeše w lěće 1777 k Cyžečanskemu kubłu.
Cyrkwinsce słušachu Bošečenjo znajmjeńša ze 16. lětstotka do Poršiskeje wosady.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 246 wobydlerjow, z nich 239 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wot jenož hišće 40,1 %.
Lichań je wjes při Małej Sprjewi w Hornjej Łužicy.
Leži na wuchodźe Sakskeje w Budyskim wokrjesu a słuša wot lěta 1994 ke gmejnje Wulka Dubrawa.
Lichań leži w krajinje hornjołužiskeje hole a hatow, někak třinaće kilometrow na sewjer wot Budyšina.
Južnje wsy so wotdźěluje Mała Sprjewja wot Sprjewje, kotraž ćeče wuchodnje wsy.
Lichań mjezuje na sewjerowuchodźe z Połpicu, na wuchodźe z Lemišowom, na juhowuchodźe z Brězynu a Hućinu, na juhu z Klukšom, na zapadźe ze Zdźarom a na sewjerozapadźe z Kobjelnjom.
Wjes naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1394 jako Lycham a bě wot 15. lětstotka z knježim sydłom.
W Lichańskej Šiwartec korčmje załoži so w lěće 1924 serbske towarstwo „Zernička".
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 207 wot cyłkownje 214 Lichańčanow serbsce.
Ewangelscy wobydlerjo přisłušeja Klukšanskej wosadźe. staw: 31. decembra 2016; Podaća Wulkodubrawskeho gmejnskeho zarjada Jurij Kral: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
Akademie-Verlag, Berlin 1954. → wšě wjeski Spreewiese/Lichań.
Mandawa je něhdźe 41 kilometrow dołha rěčka w Čěskej republice a Sakskej.
Někotři awtorojo tutu družinu jako poddružinu rólna woka definuja.
Leži w serbskim sydlenskim rumje Hornjeje Łužicy.
Susodne wjeski su Zdźar w sewjerowuchodźe, Klukš we wuchodźe, Čelchow w juhu a Brěmjo w zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje Zdźěrje jako Dzyr bě w lěće 1400.
W lěće 1413 so k prěnjemu razej ryćerkubło w Zdźěri naspomni, kotrymž hač do 1595 ležownostne knjejstwo přisłuša.
Po tym přeńdźe wjeska zhromadnje z Brěmjenjom do wobsydstwa Budyskeho tachantskeho kapitla, štož wujasni wobstaće katolskeje diaspory w Zdźěri hač do dźensnišeho.
W lěće 1884 měješe wjeska po Mukowej statistice 244 wobydlerjow, mjez nimi 241 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći 1956 w Zdźěrjanskej gmejnje serbski podźěl wobydlerstwa wot hišće 63,8 %.
Wot lěta 1906 měješe Zdźěr zastanišćo při železniskej čarje Lubij–Radwor, kotraž bě w Radworju z čaru Budyšin–Wojerecy zwjazana.
Katolske bože słužby wotměwachu so w Zdźěrjanskej hrodowskej kapałce wot lěta 1721 a buchu wobstarane najprjedy z Budyšina a wot 1862 wot Radworskeho fararja.
Wot 1923 do 2005 bě wjeska ze sydłom romsko-katolskeje wosady „Swjata Marija bjezhrěšneho podjeća", kotraž wobjimowaše katolikow Zdźěrje, Brěmjenja a z přewažnje ewangelskich wsow na wuchodźe Budyskeho wokrjesa.
Wot 2005 je w lětach 1965–68 natwarjena Zdźěrjanska cyrkej filiala Radworskeje wosady Swj.
Ewangelscy wobydlerjo přisłušeja Klukšanskej wosadźe.
Přez Zdźěr wjedźe zwjazkowa dróha 156 z Budyšina do Běłeje Wody.
Mjez Zdźěrju a Zdźarom leži lětanišćo Klukš, kotrež słuži hłownje płujadłam.
159–177. staw: 31. decembra 2016; Podaća Wulkodubrawskeho gmejnskeho zarjada Křesćan Bohuwěr Pful: Łužiski serbski słownik.
Kokulinda je ród ze swójby orchidejowych rostlinow.
Dalše serbske mjeno je žerich.
Kuzłar je čłowjek, kotryž ma magiske kmanosće.
Při tym poćahuje so to najbóle na perspektiwu wobhladowarjow, kiž wosebite kmanosće tak mjenowaneho „kuzłarja" njerozumja.
2. měrca abo 2. nalětnika je 61. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 304 dnjow hač do kónca lěta.
0986: Po smjerći Lothara I. postupi Ludwig V. na trón Zapadofrankowskeho mócnarstwa.
1825: Ćežke zemjerženje zniči algeriske město Blida.
1956: Marokko bu njewotwisne wot Francoskeje.
1969: Na sowjetsko-chinskej hranicy při Usuriju dóńdźe k smjertnym bojam mjez komunistiskimaj statomaj.
1970: Něhdyša britiska kolonija Rhodeziska sta so pjeć lět po jednostronskej deklaraciji njewotwisnosće z republiku, bu pak jeničce wot susodneje Južneje Afriki připóznata.
0959: En'yū – 64. kejžor Japanskeje 1316: Robert II. – kral Šotiskeje 1459: Hadrijan VI.
Do toho dźěłaše jako prawiznik a bě mjez 2004 a 2009 měšćanski radźićel w Drježdźanach.
Modschiedler bu 2009 jako direktny kandidat swojeje strony z 35,6 % hłosow woleny.
Kunda je městačko na sewjeru Estiskeje.
Leži při rěce Kunda njedaloko jeje wuliwa do Baltiskeho morja něhdźe 90 kilometrow wuchodnje Tallinna.
Jan Bohumił Junghänel bě serbski ewangelski farar, ludowědnik a składnostny basnik.
Narodźi so jako syn Wósporskeho šewca a wopytowaše najprjedy šulu we Wulkim Wjelkowje a potom wot 1769 do 1775 gymnazij w Budyšinje.
Wot 1775 do 1778 studowaše ewangelsku teologiju při Lipšćanskej uniwersiće.
Po nawróće do Łužicy skutkowaše najprjedy wot 1778 do 1783 jako katechet w Delnjej Hórce a přewza w lěće 1783 farske městno we Wochozach.
Poslednje tři lěta swojeho žiwjenja bě z fararjom w Slepjanskej wosadźe.
Junghänel pisaše składnostne basnje, kaž na přikład kwasny spěw dźowce Jana Jurja Vogela.
Michał Hórnik: Rukopis Jana B. Junghänela.
Brunow je hornjołužiska wjes w Budyskim wokrjesu, kotraž słuša wot lěta 2019 ke Kamjencej.
Do lěta 1994 bě samostatna gmejna z wjesnymi dźělemi Rohrbach, Petershain a Šwobicy a wot 1994 do 2018 po wobydlerstwje třeći najwjetši dźěl gmejny Schönteichen.
Leži někotre kilometry zapadnje Kamjenca při puću do Kinsporka.
Wjes naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1225 jako Brunowe a bě hižo w lěće 1284 knježe sydło.
Nowotroick je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1920 załožiło a ma wot lěta 1945 měšćanske prawa.
Rietavas je městačko w Telšiaiskim wobwodźe w Litawskej.
Leži něhdźe 50 kilometrow juhozapadnje wot města Telšiai w regionje Žemaitija.
Wón skutkowaše wot 1721 do 1726 jako farar w Rychwałdźe, nastupi dnja 4. junija 1726 městno jako prěni diakon w Njeswačanskej wosadźe a bě tam wot 1727 hač do swojeje zažneje smjerće w lěće 1729 z fararjom.
Smoler wobstara 1729 nowe wudaće psalmow Dawida, kotrež bě farar Pawoł Prätorius w lěće 1703 prěni króć wudał a doda jim 21 nowych modlitwow.
Rudolf Kilank: Smoler, Handrij.
Leži při lěwym brjoze pomjezneje rěki Prut něhdźe 205 kilometrow sewjerozapadnje Kišinjowa a něhdźe 25 kilometrow juhozapadnje wot města Briceni.
Ma něhdźe pjeć wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1699 prěni raz naspomniło.
Wolfen je měšćanski dźěl města Bitterfeld-Wolfen w bliskosći Lipska w Saksko-Anhaltskej.
Hač do lěta 2007 bě samostatne město.
Tute město je nastało wokoło 1834 a měješe w tutym času 220 wobydlerjow.
Pozdźišo nasta tam wodarnja, kiž staraše so wo energiju.
1909 natwarichu tam fabriku za filmy.
1925 je fabrika najwjetša filmowa twornja w Europje a druha najwjetša w swětowej měrje – po tworni Kodac.
Wobydlerstwo tutoho městačka je rozrostło na 45 000 ludźi.
Hwězdata rězna docpěwa wysokosć wot 10 hač 30 cm.
Kłosy su tři hač pjeć, kulowate a docpěwaja dołhosć wot 4 hač 6 mm.
Hadźicy su zwonka zhorbjene, znutřka płone.
Rosće w niłkich bahnach, na žórłach a w hrjebjach.
Kukow je sydlišćo w serbskej Hornjej Łužicy a wot 1957 z dźělom gmejny Pančicy-Kukow.
Do toho bě samostatna gmejna z wjesnym dźělom Stara Cyhelnica.
Nadeńdźe so na prawym boku Klóšterskeje wody napřećo Pančicam a sewjernje klóštra Marijina hwězda.
Sewjerowuchodnje wsy při Klóšterskej wodźe nadeńdźe so Kukowske hrodźišćo, kotrež słužeše Milčanam hižo do přichada Němcow jako zepěranišćo.
Wjes naspomni so prěni raz w lěće 1248 jako Kucov.
Ležownostne knjejstwo měješe susodny klóšter Marijina hwězda.
Kukowske kubło bě z klóšterskim wudworom.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 335 wot cyłkownje 345 Kukowčanow serbsce.
Wón studowaše prawnistwo na uniwersiće Nancy we Francoskej a dźěłaše potom jako prawiznik.
Wot 1994 do 2002 bě předsyda Luxemburgskich młodych liberalnych.
W lěće 1999 bu do parlamenta woleny a bě tehdy ze 26 lětami najmłódši zapósłanc.
Leži w historiskej Galiciskej něhdźe 40 kilometrow sewjerozapadnje Iwano-Frankiwska.
Sydlišćo je so w lěće 1437 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1549 měšćanske prawa.
Zahrodny zdźer docpěwa wysokosć wot hač do 2 m.
Jich stołpiki docpěwaja dołhosć wot 30 cm.
Krzysztof Kamil Baczyński bě pólski basnik a wojak Waršawskeho zběžka.
Nan Krzysztofa Kamila Baczyńskeho bě pólski spisowaćel Stanisław Baczyński a mać je napisała humanistiske a pedagogiske spisy.
Wón wopyta gymnazij „Stefan Bartory" we Waršawje a přistupi w lěće 1935 młodźinskej, socialistiskej organizaciji „Spartakus".
Baczyński spřećeli so w lěće 1940 ze spisowaćelom Jerzymom Kamilom Weintraubom.
Wojowaše we Waršawskim zběžku a zemrě 4. awgusta 1944.
Preiļi je městačko w Letiskej.
Je zarjadniske sydło Preilskeho wobwoda.
Leži něhdźe 180 kilometrow juhowuchodnje Rigi.
Sydlišćo je so w lěće 1250 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1928 měšćanske prawa.
Malta je kupowy stat w Srjedźnym morju južnje Italskeje.
Je wot lěta 2004 čłon Europskeje unije.
Maltaska skupina kupow leži w strategiskim połoženju w Srjedźnym morju 95 km južnje Sicilskeje a 290 km wuchodnje Tuneziskeje.
Rólny kolij je zrunana jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 10 hač do 50 cm.
Wone maja na delnim boku podołhostnu brózdu.
Kćenja docpěwaja wulkosć wot 5 hač do 8 mm a steja w čumpatych, jako widlički rozhałuzowanych kwětnistwach.
Pjeć běłych krónowych łopješkow je kulojte, njedźělene a docpěwaja dołhosć wot 2 hač do 4 mm.
Keluškowe łopješka su jejkojte a docpěwaja dołhosć wot 2,5 hač 4,5 mm.
Kćenjowe stołpiki su po kćěwje wočinjene.
Kćenja so jenož při słónčinje puknu, mjeztym zo při złym wjedrje so same wopróša.
Rosće w njerodźowych wobrostach na wobkopankowych rolach, na wotewrjenych stejnišćach a pustych płoninach.
Załožer a šefredaktor je Justin Raimondo.
Manfred Stolpe bě němski politikar.
Wón bě wot 1990 do 2002 prěni ministerski prezident Braniborskeje po přewróće a po tym wot 2002 do 2005 zwjazkowy minister za wobchad, twarstwo a bydlenja w kabineće Schröder II.
Stolpe studowaše wot 1955 do 1959 prawnistwo při uniwersiće Jena a bě diplomowy jurist.
Wot 1969 do 1981 bě nawoda sekretariata Zwjazka ewangelskich cyrkwjow w NDR.
Wot januara 1982 bě konsistorialny prezident wuchodneje regiony Berlinsko-Braniborskeje ewangelskeje cyrkwje a hač do lěta 1989 zdobom městopředsyda Zwjazka ewangelskich cyrkwjow.
Wot 1. nowembra 1990 hač do 26. junija 2002 bě Stolpe z braniborskim ministerskim prezidentom a zastupowaše zdobom jako direktny woleny zapósłanc wólbny wokrjes Choćebuz w krajnym sejmje.
W juniju 2002 wotstupi ze zastojnstwo a wuzwoli Matthiasa Platzecka za swojeho naslědnika.
Po wólbach do zwjazkoweho sejma w septembrje 2002 bu Stolpe dnja 22. oktobra wot kanclera Gerharda Schrödera do zwjazkoweho kabineta powołany.
Je zarjadniske sydło Hluskeho rajona.
Leži při rěce Pcič něhdźe 45 kilometrow juhozapadnje Babrujska a 155 kilometrow juhozapadnje Mahiljowa.
Sydlišćo je so w lěće 1360 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
FC Bayern München je koparske towarstwo w Němskej.
Bu 27. februara 1900 załoženy a ma 284.041 čłony.
Stanojšćo je wjes we wuchodnej Hornjej Łužicy w Zhorjelskim wokrjesu.
Słuša wot lěta 1994 k Niskej.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Stanewicz je z lěta 1358.
Nadeńdźe so južnje Sylta a zapadnje Föhra a słuša do wokrjesa Nordfriesland w Schleswigsko-Holsteinskej.
Z wulkosću wot 20,46 km² je wona dźesata najwjetša kupa Němskeje.
Donnerhak, Budyšin Kosmičkata skalinka.
Nowa Wjes je sydlišćo ze 183 wobydlerjemi w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin.
Słuša ke gmejnje Njeswačidło a leži 150 m nad mórskej hładźinu při Čornicy.
Susodne wjeski su Holešowska Dubrawka na wuchodźe, Holešow na juhowuchodźe a Njeswačidło na juhozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Nuwendorf pochadźa z lěta 1362.
Wjes nasta jako wutwark Njeswačanskeho knjejstwa ze swójskim kubłom.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 175 wobydlerjow, z nich 139 Serbow.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 189 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 47,1 lět.
Arnošt Muka je slědowace ležownostne mjena w swojej Statistice zapisał: Kadłoby, Brylawki, Stare Błóto.
Gorbatow je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w 16. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1779 měšćanske prawa.
Zapadnje nadeńdźe so Delnjošleske a sewjernje Wulkopólske wojewódstwo.
Wokrjes ma něhdźe 44.000 wobydlerjow.
Powiat wobsteji z pjeć gmejnow, z nich jedna měšćansko-wjesna a štyri wjesne gmejny.
Leži něhdźe 10 kilometrow sewjernje Donjecka.
Sydlišćo je so w lěće 1778 załožiło a ma wot lěta 1956 měšćanske prawa.
Dalše serbske mjeno je lěsna syć.
Lěsna škripina je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač do 100 cm.
Rostlina wutwori tež njekćějace kiješki.
Płone, błyšćace zelene łopjena su na kromje hrube a docpěwaja dołhosć wot 1 m a šěrokosć wot 2 cm.
Kćenja steja w sylnje rozhałuzowanym, hač 20 cm šěrokim, wot wysokich łopješkow přesahowacym kwětnistwje, při čimž małke, jejkojte, načorń zelene kłóski wutworja čumpate kłosy.
Rosće na mokrych łukach, na lěsnych bahnach a na hatnych kromach.
Preferuje chłódne pódy.
Wonjaty sydrik je wjacelětna zelišćowa rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 15 hač do 30 cm.
Wonjeja intensiwnje při wjadnjenju.
Přewulke mnóstwo pak zawinuje hłowybolenje a pohłušenosć.
Ma radšo čumpate, humozne, na mulu bohate hlinjane pódy.
W internetowym słowniku: Felsenbirne Kubát, K.
Dalše serbske mjeno je husta dróstnica.
Husta rybnica docpěwa wysokosć wot 20 hač 40 cm.
Łopjena su podnurjene, lancetojte, rězane a docpěwaja dołhosć wot 1 hač 2 cm.
Kłosa wobsteji z małko kćenjow.
Rosće w pomałku běžacych, chłódnych wodźiznach.
2raumwohnung je němska hudźbna skupina.
Mutličkata želbija je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač 60 cm.
Stołpiki su zrunane a zwjetša rozhałuzowane.
Wone docpěwaja dołhosć wot 4 hač 12 cm a šěrokosć wot 3 hač 10 cm.
Delnje łopjena su za čas kćěwa zwjetša zahinjene.
Wioletne kćenja docpěwaja dołhosć wot 10 hač 15 mm a steja po wosmjoch hač po štyriadwacećoch čumpaće jedyn nad druhim we wjacorych mutličkach.
Króna docpěwa dołhosć wot 10 hač 15 mm.
Kosmaty keluch je wusko-zwónčkojty a docpěwa dołhosć wot 4 hač 7 mm.
Próškowe łopješka su njepohibliwe.
Rosće na ćopłych połsuchich łukach, pućach, nasypach a skłoninach.
Pochadźa z wuchodneho dźěla regiona Srjedźneho morja.
Věž je wjes a gmejna w Čěskej.
Leži 538 m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe wósom stow wobydlerjow.
Mała kopřiwa je jednodomna, jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 10 hač 60 cm.
Łopjena su přećiwostejne, eliptiske abo jejkojte, tupe, swětłozelene a docpěwaja dołhosć wot 2 hač do 4 cm.
Pakić njese muske a žónske kćenja a je krótša hač łopjenowy stołpik.
Palenje je při tutej družinje sylniše hač při wulkej kopřiwje.
Rosće na smjećowych městnach, zanjerodźenych zahrodach, hnojowych městnach, winicach, hródźach.
Krónowe łopješka krótše abo lědma dlěše hač próškowe łopješka.
Kadźaran je městačko na juhu Armenskeje, njedaloko hranicy z azerbajdźanskej eksklawu Nachičewan.
Leži při rěce Wochči w Sjunikskej prowincy něhdźe 350 kilometrow juhowuchodnje Jerjewana a něhdźe 25 kilometrow zapadnje Kapana.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1950 załožiło a ma wot lěta 1958 měšćanske prawa.
Leži při wuliwje rěki Rioni do morja něhdźe 70 kilometrow sewjernje Batumija a něhdźe 260 kilometrow zapadnje Tbilisija.
Leži při rěce Udaj něhdźe 160 kilometrow sewjerozapadnje Poltawy.
Sydlišćo je so w lěće 1155 załožiło a ma wot lěta 1592 měšćanske prawa.
Leži na wuchodźe pusćiny Kyzylkum něhdźe 190 kilometrow sewjerozapadnje wot města Navoiy.
Wodu dóstawa město z 250 kilometrow zdaleneje rěki Amudarja.
Ma něhdźe 100 tysac wobydlerjow.
Rachlow je wjes z dwěsćě wobydlerjemi w sewjeru hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša k městu Kulow a leži 130 m nad mórskej hładźinu.
Běše hač do lěta 1950 samostatna gmejna; po tym najprjedy gmejnski dźěl Hózka a wot lěta 1994 je Rachlow dźěl Kulowa.
Susodne wjeski su k Łazej słušace Wulke Zdźary na sewjerowuchodźe, Komorow na juhowuchodźe, Koćina na zapadźe a Hózk na sewjerozapadźe.
W Rachlowje nadeńdźe so korčma „Häuslerschenke", kotraž słuži tež serbskim skupinam jako zetkawanišćo.
Ležownostne knjejstwo měješe přez lětstotki Wojerowske stawowe knjejstwo.
Po Wienskim kongresu lěta 1815 přińdźe Rachlow kaž cyły sewjer Hornjeje Łužicy k Pruskej, susodny Komorow wosta pak sakski.
W běhu nacionalsocialistiskeho přemjenowanje łužiskich wsow dósta Rachlow w lěće 1936 nowe wumyslene mjeno Wiesdorf.
Wot 1947 ma znowa swoje originalne wjesne mjeno.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 147 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća Serbja.
Katolscy Rachlowčenjo přisłušeja Kulowskej wosadźe, ewangelscy Zdźarowskej. staw: 31. decembra 2016; Podaća měšćanskeho zarjadnistwa Kulow staw: 31. decembra 2016; Podaća měšćanskeho zarjadnistwa Kulow Wjesny hosćenc woblubowany.
W Serbskich Nowinach dnja 7. januara 2015.
Mnišonc je sydlišćo ze 192 wobydlerjemi w juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša ke gmejnje Hornja Hórka a leži mjez 235 a 265 m nad mórskej hładźinu na lěwym boku Sprjewje a pod horu ze samsnym mjenom.
Běše hač do lěta 1950 samostatna gmejna z wjesnymi dźělemi Małe Bobolcy, Hornja Hórka a Čorne Noslicy.
W lěće 1950 bu gmejna zjednoćena z Debsecami a Dźěžnikecami; nowe mjeno bě Hornja Hórka.
Susodne wjeski su Debsecy na sewjerowuchodźe, Lejno na juhowuchodźe a Hornja Hórka na sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje nawsowca jako kubło Minichswalde je z lěta 1562.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 199 wobydlerjow, mjez nimi 167 Serbow.
Ewangelscy Mnišončenjo přisłušeja Budestečanskej wosadźe, katolscy Budyskej.
Amerika je dwójny kontinent w tak mjenowanej zapadnej hemisferje zemje, kotryž wobsteji ze Sewjerneje a Južneje Ameriki.
W Americe namakaja so 35 suwerenych statow, z nich jenož tři w sewjernym, 12 w južnym a 20 w srjedźnym dźělu.
Łužiska Alianca je mała politiska strona w Zwjazkowej republice Němskej, kotraž rozumi so wosebje jako zastupjerka Serbow we Łužicy.
Předsyda je Hannes Kell.
Strona bu załožena w lěće 2005 pod mjenom Serbska ludowa strona.
Wona njeje w komunalnych, wokrjesnych abo krajnych gremijach zastupjena.
Louchi je sydlišćo měšćanskeho typa w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1913 załožiło a ma wot lěta 1944 měšćanske prawa.
Lěwanćikowa wjerba je w lěću zeleny wulki kerk, kotryž docpěwa wysokosć wot něhdźe 3 hač do 6 m.
Jeje łopjena su krótko stołpikate, na delnim boku husto pjelsćojće kosmate.
Zwjetša pódlanske łopješka faluja.
Zelenojće žołte kćenja su dwudomnje rozšěrjene a so krótko před abo z łopjenami jewja.
Křiwjene micki docpěwaja dołhosć wot hač do 2,5 cm resp. wot 3 hač do 5 cm.
Ma radšo na chwilu suche pódy.
Rostlina je w Pyrenejach, w Alpach, w Karpatach, w Abrucach, na Balkanje, ale tež w regionje hornjeho Ryna hač do Karlsruha rozšěrjena.
Leži při rěce Krywyj Torec něhdźe 60 kilometrow sewjernje Donjecka.
Sydlišćo je so w lěće 1870 załožiło a ma wot lěta 1932 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Daugavpilskeho wobwoda.
Leži při brjoze Zapadneje Dwiny něhdźe 230 kilometrow juhowuchodnje Rigi.
Sydlišćo je so w lěće 1275 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1582 měšćanske prawa.
Měšćanske mjeno bu wotwodźene wot letiskeju słowow Daugava a pils.
Z něhdźe 95 tysac wobydlerjemi – z toho někak 54 % Rusow – je historiska stolica regiona Latgalska druhe najwjetše město w Letiskej a najwjetše město Europskeje unije z ruskej wjetšinu.
Nuknica je wjeska ze 56 wobydlerjemi w srjedźišću Budyskeho wokrjesa w Hornjej Łužicy.
Z 1974 słuša ke gmejnje Chrósćicy.
Njedaloko Nuknicy so kóžde lěćo rockowy festiwal Nukstock wotměje, organizowany wot młodźinskeho kluba Baraka.
Nuknica leži něhdźe dwaj kilometraj juhowuchodnje Chrósćic na prawym boku Satkule.
Susodne wsy su Prawoćicy na sewjeru, Baćoń na wuchodźe, Pozdecy na juhowuchodźe, Lejno na juhozapadźe a Kopšin na zapadźe.
W lětomaj 1546 a 1580 mjenowachu ju Forberg, potajkim „wudwór".
Ležownostne knjejstwo měješe 1548 hišće Nukničanske ryćerkubło, 1580 pak hižo zdalene kubło we Łuze pola Njeswačidła.
W 17. a 18. lětstotku słušeše Nuknica k Worklečanskemu ryćerkubłu.
Po statistice Arnošta Muki měješe Nuknica w lěće 1884 90 bjez wuwzaća serbskich wobydlerjow.
Adresowa kniha z lěta 1901 podawa za Nuknicu slědowace swójby: Donatec (Jakub, čo.
5), Jaworkec (Jurij, čo.
2, kubler a gmejnski sudnik), Kralec (Michał, čo.
1), Lebzec (Jakub, čo.
3), Smolic (Pětr, čo.
7) a Wawrikec (Jakub, čo.
Gmejnski předstejićer bě w tutym lěće Mikławš Ješki z Kopšina.
Věra Bartošková je čěska publicistka a basnica.
Absolwowaše studij na Filozofiskej fakulće Karloweje Uniwersity w Praze, wot 1974 je wona w Duchcovje žiwa.
Sobuskutkuje aktiwnje w někotrych ekologiskich a ciwilnych njestatnych organizacijach.
Swětowa premjera zaklinči w lěće 2004 w Teplicach w přednošku Sewjeročěskeje filharmonije a solistow Narodneho Dźiwadła.
We swojich wjeršach wuzběhuje jónkróćnosć přirody a krajiny a dótka so stracha wo nju, wosebje wo Rudne hory a Čěske srjedźne hory.
Pyta skryte a wudźěłane zwiski z antikskej a keltiskej mytologiju.
Xızı je městačko w Kawkazu na sewjeru Azerbajdźana.
5. měrca abo 5. nalětnika je 64. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 301 dnjow hač do kónca lěta.
1955: Nowy Casnik wuńdźe prěni raz po wójnje jako samostatna nowina.
1945: Bombowy nadpad na Kamjenicu zniči wulki dźěl města.
1969: Zwjazkowa zhromadźizna woli Gustava Heinemanna za noweho zwjazkoweho prezidenta.
Wichowy su hornjołužiska wjes z 98 wobydlerjemi na wuchodźe Budyskeho wokrjesa, kotraž słuša z lěta 1994 k městu Wóspork.
Leža nad Hrodźišćanskej skału rěki Lubaty jenož połdra kilometra zdalene wot Wósporskeho stareho města.
Susodne wsy su Wuježk za starej železniskej čaru na sewjerowuchodźe, Kotecy na juhu a Hrodźišćo na zapadźe.
Na hórce při zapadnej kromje Wichow namaka so pohrjebnišćo z bronzoweje a zažneje železoweje doby, kotrež bu w lěće 1873 namakane.
Wjes sama naspomni so prěni raz hižo w lěće 1241 jako sydło knjeza Reinhardus de Wichowe.
Hač do 19. lětstotka měješe Wichowske ryćerkubło, kotrež słušeše mjez druhim rodomaj Gersdorff a Heynitz, ležownostne knjejstwo.
1937 namakachu 88 čěskich, sakskich, šwicarskich a nižozemskich pjenjezow ze 16. a 17. lětstotkow.
Po Mukowej statistice mějachu Wichowy we 1880tych lětach 175 wobydlerjow, mjez nimi 159 Serbow a 16 Němcow.
W lěće 1925 rěčeše po hamtskej statistice jenož hišće 28 wot 170 wobydlerjow serbsce.
W lěće 1925 bě mjez 170 wobydlerjemi 165 ewangelskich a tři katolscy.
Leži 32 km. wot hłowneho města prowincy a 192 km. wot Madrida.
W lěće 2004, bě 5.786 wobydlerjow Nimo Almazána eksistuja někotre susodne městna zastawane wot municipiuma z mjeńše hač 30 wobydlerjow.
6.004 wobydlerjow po redakciji wot Heraldo de Soria 29. awgusta 2007.
Elstaras meblowa industrija.
 kral Kastilije podpisałoj.
Juan Hurtado de Mendoza , w lěće 1392 je pomjenował na měšćanostu wot krala Henriko 3.
Město ma wšelake kubłanske centry: CEIP Diego Laínez (Pza.
Leži něhdźe 10 kilometrow južnje Kaunasa při europskej dróze 67.
Sydlišćo je so w lěće 1809 załožiło a ma wot lěta 1958 měšćanske prawa.
Maćij Wjacław Jakula bě wuznamny serbski rězbar Praskeje barokoweje doby.
Přesydli so w lěće 1684 do Prahi a załoži dźěłarnju w tamnišim Starym měsće.
Jeho twórby namakaja so mjez druhim w Praze, Čěskim Krumlowje, Broumowje, Sedljeci, Dobřanach, Chtěšovje, Drježdźanach, Pančicach-Kukowje, Kulowje a Žďarje nad Sázavou.
Dnja 20. nowembra 1684 woženi so na Praskej Małej stronje ze 17-lětnej Mariju Elisabeth Hylbert, z kotrejž měješe dohromady 13 z mjenom znate dźěći.
17. meje 1691 dóstachu Jakula a synaj Tobias a Jan Emanuel Praske byrgarske prawo.
Jeho syn Anton Jakula a přichodny syn Franc Ignac Weiss běštaj jeho sobudźěłaćerjej w dźěłarni.
Maćij Wjacław Jakula wumrě 1738 w Praze w starobje 82 lět.
Jakulowa wobdarjenosć je tak wurazniwa a přirodna była, zo so hižo w jeho dźěćatstwje zjewi.
Jeho postawy su w eksaltěrowanym ekspresiwnym pohibje z wurazom połnym nabožneho pohnuća, kotryž bu w krótkim wokomiku zapopadnjeny, jara typiske za wysoki barok.
Druhdy su ruki do ruma wupřestrěte.
Jan Ewangelista, kaž tež swjateju japoštołow Symana a Judy Tadeja) 1700-1701: Postawy w cyrkwi swj.
Franca z Assisi - rjada křižownikow 1707: Skupina postawow: swj.
Marija mać Boža a dźěćo Bože na Korlowym mosće 1708: Skupina postawow: Madonna mać Boža, swj.
Tomaš z Akwina na Korlowym mosće 1709: Skupina postawow: Knjeni Marija a swj.
Bjarnat na Korlowym mosće 1718-1720: jědnaće skulpturow w klóštrje Marijina hwězda 1729: swj.
Bjarnat na Korlowym mosće Knjeni Marija a swj.
Tomaš z Akwina na Korlowym mosće Swj.
Marija mać Boža a Bože dźěćo na Korlowym mosće wulki wołtar: 1722/23, Maćij Wjacław Jakula blokowy wołtar: 1972, Gottfried Zawadzki wołtarny retabl: 1597, Andreas Dreßler Christina Boguszowa: Maćij Wjacław Jakula – rězbar barokoweje doby.
W Rozhledźe 55 9/10, str.
Praha Motto 2008 Jindřich Mudra: Wodźenje po M. W. Jakulowych skulpturach w Praze.
W Rozhledźe 50 6, str.
Lubomír Neumann: Český barok.
Praha Odeon 1974, str.
W Rozhledźe 38 1, str.
Oldřich Blažíček: Matěj Václav Jäckel.
Panorama, Praha 1988, 384 str.
Anonym: W ródnym měsće pozabyty? – K 350. narodninam rězbarja Maćija Wjacława Jakule.
W Serbskich Nowinach 15-176, Budyšin.
Jana Tischerová: Matěj Václav Jäckel.
Leipzig 1986  Commons: Maćij Wjacław Jakula – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Zastavení s Matějem Václavem Jäcklem ČT - Čěska telewizija Měrćin Völkel: Kulturnostawizniski kalendarij za lěta 2006–2015.
Zawidow je město w pólskim dźěłu Hornjeje Łužicy.
Leži w Delnjošleskim wojewódstwu při hranicy z Čěskej a ma něhdźe štyri a poł tysac wobydlerjow.
Hłowne město krajneho wokrjesa je Žarow.
Łopjena su owalne, kulowate abo wutrobojte a njeprawidłownje hrubje a dwójce zubate.
Wone su mjechko kosmate a docpěja dołhosć wot 5 hač 12 cm.
Jich nazymske barbjenje je blědožołte.
Muske micki docpěja dołhosć wot 10 cm.
Płodowa wobalka je rołkojta abo zwónčkojta a něhdźe tak dołha kaž worjech.
Žónske kćenja čerwjenu pěstu maja, su w pupku schowane a steja po dwěmaj hač po šesćoch.
Za čas ćopłych dnjow nalěto pčołki kerki wopytaja.
Wone so wot próška žiwja jako jedne jich žórłow cyroby.
Ale kerk njewopróša, dokelž žónske kćenja njewopytaja.
Płody su twjerdoskorpiznate, brune lěškowe worješki.
Zrałe worješki njesu zelenu, na kromje trundlatu wobalku, kotraž wjeršk worješka swobodny wostaji.
Rosće w žiwych płotach, na lěsowych kromach, w lisćowych lěsach a na blokowych smjećowych skłoninach.
K Acoram słuša dźewjeć hłownych a wjacore mjeńše kupy, kotrež nadeńdu so něhdźe 1400 kilometrow zapadnje europskeje twjerdźe.
Cyłkowna přestrjeń kupow wučini 2333 kwadratnych kilometrow.
Najwjetša a hłowna kupa Acorow je São Miguel, hdźež nadeńdźe so tež město Ponta Delgada, zarjadniske sydło regiona a uniwersitne město.
Geologisce su kupy dźěl Srjedźoatlantiskeho hrjebjenja a leža při hranicy Europskeje a Afriskeje platy.
Najzapadnišej kupje Flores a Corvo słušeja hižo k Sewjeroameriskej plaće.
Jan Michał Haška bě serbski katolski farar a spisowaćel nabožinskich spěwow.
Narodźi so jako syn měšćanskeho žiwnosćerja a běše wot 1792 do 1802 chowanc Serbskeho seminara w Praze, hdźež wopytowaše wot do 1797 němskorěčny Małostronski gymnazij.
Po tym studowaše hač do lěta 1799 filozofiju a wot 1799 do 1802 teologiju.
Po nawróće do Łužicy skutkowaše 1802–24 jako kapłan a wot 1824 do 1834 jako farar w Chrósćicach.
Haška bě spřećeleny z młodym Francom Schneiderom a wuda w 1840tych lětach někotre nabožinske spisy.
Měrješe so přećiwo reformam w serbskej rěči a prawopisu.
Najebać toho bě sobuzałožer Maćicy Serbskeje a hač do lěta 1853 jeje wuběrkownik.
Wendisches Seminar, čěs.
W prěnich lětdźesatkach běchu tam jenož serbscy chowancy.
Po změnjenju mjezow diecezow přidružichu so wot kónca 18. lětstotka tež němscy studenća.
W tutymaj nimale dwěmaj lětstotkomaj pak běchu w seminarje serbscy studenća we wjetšinje.
Tohodla ma Serbski seminar wažne městno w stawiznach serbskeho luda.
Dźensa słuži twarjenje něhdyšeho seminara na Praskej Małej stronje jako běrow Swobodneho stata Sakskeje w Čěskej kaž tež jako sydło Towarstwa přećelow Serbow a Hórnikoweje knihownje, najwjetšeje zběrki serbskeje a sorabistiskeje literatury w Čěskej.
1706 bě na Małej stronje blisko Karloweho mosta ležownosć na předań, kotraž so 19. apryla 1706 do čěskeje krajneje tafle zapisa.
Traješe pak hišće 20 lět, prjedy hač so předewzaće Šimanec bratrow zešlachći.
12. februara 1724 spisa so w Praze załoženske wopismo, kotrež so wot Budyskeho tachantstwa swj.
Pětra přiwza a 6. julija 1725 wot kejžora Korle VI. wopodstatni.
W 16. lětstotku přisłušeše Hornja Łužica Čěskemu kralestwu a bě tak pod knjejstwom katolskich Habsburgow.
Pod škitom kejžora wostachu Budyske tachantstwo, někotre klóštry a dźěl burskich poddanow w romskej cyrkwi.
Zbytne katolske pasma přisłušachu Mišnjanskemu biskopstwu, kotrež běše so w běhu reformacije zhubiło.
Wot połojcy 16. lětstotka přewza Budyske tachantstwo w dalokej měrje nadawki biskopa.
Njebě wšak jim dowolene, duchownych wuswjećić.
Hižo tehdy dyrbjachu so bohosłowcy druhdźe wukubłać.
Dźěchu mj. dr. na uniwersitu w Krakowje a Wienje abo přiwzachu so w Jezuitskich kolegijach w Olomoucu, Praze abo Lanžhoće.
Wosebje wuske běchu styki do susodnych Čech.
W Praskim měrje 1635 wotstupi kejžor Ferdinand II.
Protokol přepodaća rjadowaše mj. dr. konfesionalny status quo.
Tak bě tež pod protestantiskimi kurwjerchami wobsydstwo katolskeje cyrkwje garantowane.
Kaž hižo do toho dźěchu katolscy łužiscy bohosłowcy na studij do Habsburgskich krajow.
Ze załoženjom měšniskeho seminara chcyštaj Šimonec bratraj tuž wjace Łužičanam teologiski studij zmóžnić.
Tohodla přewza bórze Budyske tachantstwo patronat nad Serbskim seminarom.
Po přewinjenju mnohich ćežow a formalitow, móžachu w zymje 1725/1726 twarske zrěčenja podpisać.
15. julija 1726 połoži so zakładny kamjeń.
Nasta jednore barokowe twarjenje, kotrež mjenowaše so „Serbski seminar" resp. „Łužiski seminar".
Japoštoł Syman Pětr bu za škitneho patrona.
Konkretny dźeń poswěćenja njeje znaty.
W nazymje lěta 1728 zaćahnychu prěni studenća, dwaj teologaj, dwaj filozofaj a 15 gymnaziastow.
Alumnojo, kiž w Serbskim seminarje bydlachu, so tu w prěnim rjedźe duchownje kubłachu.
Serbja móžachu so nimo toho na maćernorěčnych zwučowanjach wobdźělić.
Tachan a jemu podrjadowany prezes, kiž bě přez Budyske tachantstwo zasadźeny, tworještaj wjednistwo domu.
Załožba Šimonec bratrow dósta dobru rezonancu pola duchownych a wěriwych we Łužicy.
Z pomocu bohatych pjenježnych darow so bórze dalše studijne městna wutworichu.
Po tym zo bě sakske knježerstwo we 18. lětstotku ke katolskej konfesiji přešło, nastawachu tež w Sakskej katolske wosady.
Dźěl jich měšnikow bě so tohorunja na Serbskim seminarje wukubłało.
Wot 19. lětstotka hač do zawrjenja seminara studowachu tam prawidłownje studenća ze sakskich krajow.
21. winowca 1846 załoži Jakub Buk zhromadnje z druhimi studentami serbske šulerske a studentske towarstwo, Serbowku.
Z protestantiskeje němskeje strony so twjerdźeše, zo je Serbski seminar pječa panslawistiski a z tym strach za Saksku a samo Němsku.
Rěčeše a pisaše so wo słowjanskich "Hetzkapläne" a Sakskemu knježerstwu so wumjetowaše, zo wona to wšo pječa ćerpješe.
Ze stron Habsburgskeho knježerstwa Rakusko-Wuherskeje so tak a tak jara němske nastajenje njewočakowaše.
K stajnym přisłodźenjam dyrbještaj so Budyski biskop a Praski prezes pospochi wuprajeć.
Po rozpadźe Rakusko-Wuherskeje monarchije a Sakskeho kralestwa padny seminar do hłubokeje krizy, kotruž njezmištrowa.
Nowi čěskosłowakscy knježićeljo skónčichu studijnu swobodu a hrožachu z tym, pjenjezy załožby sćazać.
Budyske tachantstwo njezamó dla inflacije w Němskej pomhać.
Za dawno trěbne twarske wobnowjenja Serbskeho seminara falowachu pjenjezy.
Žiwjenske zastaranje alumnow njeběše hižo zaručene.
Knježerstwje Sakskeje a Němskeho mócnarstwa wukonještej ćišć na katolsku cyrkej, kotrejž seminar słušeše.
Wona dyrbješe jón zawrěć, dokelž nochcyše wukubłanje měšnikow w njepřećelskim słowjanskim wukraju dale ćerpjeć.
Wot lěta 1917 płaćace nowe cyrkwinske prawo žadaše sej hinaše wukubłanje přichodnych měšnikow.
Po dołhich tajnych jednanjach bu započatk 1922 w Budyskim biskopskim ordinariaće skónčnje wobzamknjene, Serbski seminar rozpušćić a spředać.
Posledni prezes J. Jakubaš dósta wotpowědne přikazy.
W žnjencu lěta 1922 buchu posledni studenća wróćo pósłani, we winowcu samsneho lěta so Serbski seminar předa.
Wjele katolskich Serbow měješe předaće seminara za nadběh na serbsku narodnosć, štož bě jedna z přičin za to, zo steješe dźěl Serbow wótrje přećiwo biskopej Christianej Schreiberej.
Wot 1728 do 1922 wopyta 768 alumnow Serbski seminar w Praze, mjez nimi 428 Serbow, 319 Němcow a 21 z druhich narodow.
W seminarje wjedźenu matriklu wšitkich šulerjow a studentow wuda PhDr.
Za wuhódnoćenje rozdźěli Boháč stawizny seminara do třoch periodow.
Prěnja perioda: 1728 do 1783, tehdy běchu jenož Serbja w seminarje.
Pochadźachu z wobwoda klóštra Marijiny doł a z Drježdźan.
Do třećeje periody padnjetej tež załoženje Němskeho mócnarstwa a rosćacy nacionalizm, kotryž so po prěnjej swětowej wójnje hišće zesylni.
Předstejićel seminara běše pak Serb, pak Němc, pak Čech – problemy dla toho lědma běchu.
Serbja a Němcy studowachu zhromadnje.
Hlej tež: Zapiski wo chowancach Serbskeho seminara Dieter Rothland: Das Wendische Seminar.
26. februara abo 26. małeho róžka je 57. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 308 dnjow hač do kónca lěta.
Z tym skónči so wojowanje w Němsko-francoskej wójnje.
Bohuwěr je zestarjene serbske muske předmjeno a přełožk w 17. lětstotku nastateho němskeho mjena Traugott.
Madona je městačko w Letiskej.
Je zarjadniske sydło Madonskeho wobwoda.
Leži něhdźe 170 kilometrow wuchodnje Rigi.
Sydlišćo je so w lěće 1461 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1926 měšćanske prawa.
18. oktobra abo 18. winowca je 291. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 74 dnjow hač do kónca lěta.
Tt T abo t je 19. pismik klasiskeho a 20. moderneho łaćonskeho alfabeta kaž tež 29. w hornjoserbskim alfabeće.
W Morsowym alfabeće zwoprawdźuje so T přez −.
Jakub Xaver Ticin SJ bě jezuitski rjadnik, serbski gramatikar, sobuzałožer spisowneje rěče a nabožneho pismowstwa katolskich Serbow.
Wón wuda 1679 prěnju ćišćanu hornjoserbsku gramatiku.
Jakub Xaver Ticin narodźi so 1656 jako syn kopornika w Kulowje.
W lětomaj 1678 a 1679 studowaše wón filozofiju w Nysy w Šleskej a wot 1679 do 1682 w Praze.
Po tym skutkowaše wón jako wučer w Nysy a Chomutovje abo do klóštra w Oseku.
Ze spisom Principia Linguae Wendicae wuda Ticin 1679 prěnju hornjoserbsku ćišćanu gramatiku w Praze, w kotrejž so přiwuznosće dla přewažnje na čěsku ortografiju zepěra a so z tym mjez druhim na ideje Mateja Dubrawa z Kulowa poćahowaše.
Wón přełoži katechizm Kanizija do serbšćiny a wuda 1692 z Epitome Historiae Rosenthalensis stawizny hnadowneho města Róžanta, z kotrychž nimo awtobiografiskeho tež wobšěrne listowanje z druhimi serbskimi duchownymi kaž Francom Jurjom Zyndu a Hodanom Hawštynomm Hałšom wuchadźa.
Ze spisom spěchowaše Ticin putnikowanje k tamnišej postawje swjateje Marije, k Našej lubej knjeni z lipy, štož bě za čas nabožneho konstituowanja wažna kótwica katolskeje a serbskeje identity w přewažnje protestantiskej Hornjej Łužicy.
W lěće 1994 so naměsto w Kulowje po Ticinu pomjenowa.
Jurij Młynk: Ticin, Jakub Xaver.
Skrótšenka jezuitskeho rjadu, Societas Jesu.
Dźeń swjateho Michała je 29. septembra.
Wulka koalicija je knježerstwowa koalicija najsylnišeju stronow w parlamenće.
W zwjazkowej republice Němskej stej to tradicionelnje CDU/CSU a SPD, tak mjenowanej ludowej stronje.
W knježerstwowych dobach wulkich koalicijow je parlamentariska opozicija chětro mała, štož je hłowny dypk kritiki napřećo tajkim politiskim konstelacijam.
W Awstriskej bě wulka koalicija po Druhej swětowej wójnje najčasćiši koaliciski model.
Wona leži w serbskim sydlenskim rumje w Hornjej Łužicy.
Wjeska nadeńdźe so něhdźe štyri kilometry sewjerozapadnje Budyskeho centruma w Hornjołužiskich honach při skłoninje hory Tchór, kotryž je z 268 metrami najwyše wuhorbjenje w blišej wokolinje Budyšina.
Wjeska leži we wysokosći wot 239 do 266 metrow nad mórskej hładźinu a je tuž najwyše ležacy měšćanski dźěl Budyšina.
Susodne sydlišća su Zajdow a Mały Wjelkow na sewjerowuchodźe, Ćemjercy na wuchodźe, Tři Hwězdy na juhu a Horni Wunjow a Bolborcy na zapadźe.
Wuchodnje Tchórja namakachu so popjelnicy, brónje a druhe powostanki sydlišćow, z kotrychž so na wobsydlenje před 4000 lětami slědować hodźi.
Wjeska sama so prěni króć w lěće 1359 jako Salczforst naspomni.
Hižo wot srjedźowěka přeběži njedaloko wjeski nadregionalnje wuznamna Wysoka dróha, kotraž tu ze Židowa dale do Kamjenca wjedźeše.
Z tym hodźeše so Słona Boršć wot druhich sydlišćow we wokolinje, kotrež so tež Boršć mjenowachu rozeznawać.
Serbske mjeno je při tym přełožk němskeho mjena.
Na zakładźe wuhlada na Słonoboršćanskim Tchórju wudźěła Napoleon 19. meje 1813, dźeń do bitwy pola Budyšina, plan bitwišća.
Hač do lěta 1969 běše Słona Boršć samostatna gmejna z wjesnymi dźělemi Smochćicy, Horni Wunjow a Lešawa a Ćemjercy.
W lěće 1969 zjednoćeštej so Słona Boršć a Bolborcy ke gmejnje Słona Boršć-Bolborcy, kotraž so 1994 Małemu Wjelkowej a 1999 zhromadnje Budyšinej přizamkny.
W lěće 1834 měješe Słona Boršć 161 wobydlerjow, mjez nimi 71 katolikow.
W přichodnych lětdźesatkach stupaše ličba wobydlerjow wot 198 a 210 hač na 221.
W lěće 1925 naličichu so při tym 197 ewangelskich a 24 katolskich wěriwych.
W jeho statistice naliči Arnošt Muka 1883/84 213 wobydlerjow, mjez kotrymiž běchu 180 Serbja a 33 Němcy.
Po Druhej swětowej wójnje zwyši so wobydlerstwo dla přesydlenja z wuchoda krótkodobnje.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot hišće 44 %.
Dźensa je ličba wobydlerstwa stabilna.
Ewangelscy wěriwi su do Budyskeje wosady swj.
Michała a katolscy wěriwi do wosady swj.
Jakub Delenka, rězbar, narodźeny w Słonej Boršći Handrij Zejler, serbski basnik a załožer serbskeje narodneje literatury, narodźeny w Słonej Boršći Michał Kětan, farar a redaktor, narodźeny w Słonej Boršći Wopomnišćo při wuchodnej skłoninje Tchórja dopomni wot lěta 1948 na 43 židowskich žonow z Němskeje, Madźarskeje, Pólskeje, Francoskeje, Belgiskeje, Nižozemskeje, Čěskeje a Słowakskeje, kotřiž běchu so přez SS-komando 12. februara 1945 tu w pěskowej jamje zamordowali.
We wsy dopomni pomnik na Handrija Zejlerja, najsławnišeho syna Słoneje Boršće.
Při jeho ródnym domje dopomni tež taflička na njeho.
Hlej tež: Kulturne pomniki w Słonej Boršći  Commons: Słona Boršć – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow M. Kral: Stawizniske powěsće z našich serbskich wsow [=Serbska ludowa knihownja, čo.
Składuje dataje w formaće OpenDocument, kiž je standard ISO/IEC, móžno pak je tež konwersija do druhich formatow, na přikład Microsoft Office.
6. apryla abo 6. jutrownika je 96. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 269 dnjow hač do kónca lěta.
10. awgusta abo 10. žnjenca je 222. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 143 dnjow hač do kónca lěta.
Prěnje historiske naspomnjenje Banec, Bjerwałda, Brězowa, Droždźija, Holešowa, Chójnicy, Chróstawy, Krušwicy, Krynhelec, Lemišowa, Publika, Šekec, Wochoz, Wuric, Wysokeje, Zdźěrje a Zubornicy.
14. februara: Jaty jendźelski kral Richard bu zamordowany.
Měsačne pismo k rozwučenju a wokřewjenju běše prěni pospyt ćišćaneje serbskeje nowiny.
Wuńdźe bjez licency w lěće 1790 w Budyšinje.
Jako nastork za załoženje serbskeje nowiny płaća wuskutki Francoskeje rewolucije a z njej zwjazana zahoritosć za ludowu rěč.
Serbskej rozswětlerjej Jan Awgust Janka a Korla Bohuchwał Šěrach chcyštaj serbsku ludnosć z pomocu měsačnika nastupajo moraliske, nabožinske a přirodowědne prašenja dale kubłać.
Nowina zakaza so pak hižo po wuchadźe prěnjeho čisła wot censora z přispomnjenjom, zo njeměli so "Serbja po přikładźe Francozow přećiwjeć swójskemu knježerstwu".
Franc Šěn: Meteor w Budyskej atmosferje.
W Rozhledźe 1/2017, str.
Jan Laras bě serbski pedagog a spisowaćel, profesor w čěskej Šleskej a přełožer psalmow.
Narodźi so jako syn Lejnjanskeho žiwnosćerja a bě wot 1861 hač do 1870 chowanc Serbskeho seminara w Praze, hdźež wopytowaše hač do lěta 1867 němskorěčny Małostronski gymnazij.
Přestawši studować sta so přez posrědkowanje přiwuznych z domjacym wučerjom pola hrabje Larischa w Prostřednej Suchej a pozdźišo w Karvínje a Ćěšinje w čěskej Šleskej.
Tam załoži w lěće 1889 hólči pensionat a žiwješe so jako priwatny wučer.
Laras bě sobustaw Praskeho serbskeho towarstwa Serbowki a wot 1868 do 1870 jeho starši.
Do Kwětkow podawaše basnje a nastawki.
Přełoži z hebrejšćiny Psalmy, kotrež wuńdźechu 1872 w Budyšinje.
Jako wučer w Ćěšinje wuda pedagogisku přiručku Der Hofmeister a didaktiske powědančko Vater Niklas, kotrež wuńdźe 1911 w serbskim přełožku jako Šibakec nan.
W reportaži Kamjenjo-wuhlowe podkopki pod Karpatami zaběraše so ze socialnej problematiku podkarpatskeje industrijoweje krajiny.
W Ćěšinje skutkowaše nimo toho jako spěwar a dirigent we wuměłskich towarstwach Čechow a Polakow.
Krótko do swojeje smjerće wotkaza Maćicy Serbskej, kotrejež čłon bě hižo wot 1864, wulki dźěl swojeho zamóženja.
Franc Šěn: Laras, Jan. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn: Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow.
Něžny stolistnik ma kwětnistwo, kotrež docpěwa dołhosć wot 3 cm.
Łopjenowe wotrězki docpěwaja dołhosć wot 1,5 cm.
Donnerhak, Budyšin Něžny stolistnik.
Dwusplažne, napadne kćenja su sylnje róžojte a so pokaza w samsnym času z łopjenami w aprylu hač meji.
Wone steja po 5 hač 30 w 3−7 cm dołhich, zrunanych abo přewisowacych kulojtych kićach.
Kćenjowe stołpiki su žałzojte.
Jahody su něhdźe 1 cm wulke; wone su jědźne, maja pak małko aromy.
Wjele sortow je su plahowane.
'White Icicle': Ma běłe kćenja.
Leži při rěce Kupawinka něhdźe 20 kilometrow wuchodnje Moskwy a něhdźe 15 kilometrow zapadnje Noginska.
Sydlišćo je so w 14. lětstotku załožiło a ma hakle wot lěta 2004 měšćanske prawa.
Staraja Ladoga je wjes w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 753 załožiło a słuša tuž k najstaršim ruskim městam.
W srjedźowěku bě jedyn z najwažnišich wikowanskich přistawow sewjerneje Europy.
W zwisku z natwarom noweje stolicy Pětrohród załoži car Pětr Wulki w tymle lěće twjerdźiznu Nowaja Ladoga při wuliwje Wolchowa a přemjenowa stare město do Staraja Ladoga.
Michajlowsk je městačko w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1805 załožiło a ma wot lěta 1961 měšćanske prawa.
Nadeńdźe so mjez Zhorjelcom a Bólesławom a słuša k Bólesławskemu wokrjesej Delnjošleskeho wojewódstwa.
Město same ma něhdźe štyri tysac wobydlerjow, měšćanska a krajna gmejna wokoło 15.000.
Přez město wjedźe Železniska čara Jelenia Góra–Zahań.
Sydlišćo załoži so při brodźe Wysokeje dróhi přez rěku Hwizdź a dósta w lěće 1233 měšćanske prawa.
Hač do lěta 1815 bě tehdyši Naumburg hranične město Šleskeje z Hornjej Łužicu.
Nowogrodziec ma gmejnske partnerstwo z Wulkej Dubrawu.
Měšćansko-wjesna gmejna Nowogrodziec měješe dnja 30. junija 2019 cyłkownje 15.214 wobydlerjow, z nich 4.243 w měšćanskim a 10.971 we wjesnym dźělu.
Zapadopolešćina rěči so jako mjeńšinowa rěč we wjacorych wariantach we wuchodnej Pólskej, juhozapadnej Běłoruskej a w sewjerowuchodnej Ukrainje.
Zapadopolešćina je přechodna rěč z elementami běłorušćiny a ukrainšćiny.
Rež je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1773 jako Režkij zawod załožiło a ma wot lěta 1943 měšćanske prawa.
Murom je město w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 110 tysac wobydlerjow.
Laišewo je městačko w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w republice Tatarstan při Kujbyšewskim spjatym jězorje Wolgi a Kamy něhdźe 50 kilometrow južnje Kazanja a ma něhdźe wósom tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1557 załožiło a ma wot lěta 2004 měšćanske prawa.
Lubor Kasal je čěski basnik, publicist a šefredaktor časopisu Tvar.
Pyšny indigo je zrunany kerk, kotryž docpěje wysokosć wot 1 hač do 3 m.
Jeho młode wurostki su mjechko kosmate, pozdźišo so pak wobnažuja.
Łopješka su dołhojće-owalne hač eliptiske, njesu prědku krótki kałačowy kónčk a docpěja dołhosć wot 1,5 hač do 4 cm.
Kćenja su małke a steja w 7 hač 15 cm dołhich, zrunanych, nakónčnych kićach abo dwójnych kićach.
Jenož šěroka chorhojčka eksistuje wot typiskich krónowych łopješkow, mjeztym zo pódlanskej křidlešce a čołmik faluja.
Płody njejsu typiske łušćiny, ale jednosymjenjowe, nabok wopłonjene, zmoršćene worješki.
Rosće w swětłych lisćowych lěsach, na kromach, w prerijach a w suchich kerčinach.
Pochadźa originalnje z kontinentalnych regionow sewjerneje Ameriki, wot Kanady hač do Floridy a Mexika.
Drochia je město na sewjeru Moldawskeje.
Je zarjadniske sydło Drochiaskeho rajona.
Leži něhdźe 135 kilometrow sewjerozapadnje Kišinjowa a 70 kilometrow sewjerowuchodnje rumunskeho města Iaşi.
Sydlišćo je so w lěće 1777 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1973 měšćanske prawa.
Amaconas je wulkorěka na sewjeru Južneje Ameriki, kotraž přeprěkuje něhdźe 300 kilometrow južnje ekwatora Amaconasowu nižinu z najwjetšim tropiskim dešćowym lěsom swěta.
Wón je na wodu najbohatša rěka na swěće a wobsahuje při wuliwje do Atlantiskeho oceana wjace wody hač slědowace sydom rěkow a něhdźe 70 króć wjace hač Ryn.
Po Nilu je Amaconas ze 6.448 kilometrami druha najdlěša rěka na zemi.
Wón nastanje na wuchodźe Peruwa ze žórlicow Marañón a Ucayali a běži potom hłownje do wuchodneho směra přez zwjetša njewobsydlene kónčiny.
Najwjetše město při rěce je Iquitos z 400.000 wobydlerjemi.
Manaus sam při rěce njeleži.
Peter Seamus Lorcan O'Toole bě irski dźiwadźelnik a filmowy hrajer.
Wona rěči so hłownje w Južnej Africe, hdźež je jedna z hamtskich rěčow a je tež w Namibiji a Botswanje připóznata jako mjeńšinowa rěč.
Rěči so wot něhdźe 6,8 milionow ludźi jako maćeršćina, hłownje wot potomnikow nižozemskich sydlerjow, tak mjenowanych Burow.
, Afrikaans// Glottolog 2.7.
Dalše serbske mjeno je pisany zabrij.
Mušotowa želbija je dwulětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 1 m.
Somotowe łopjena su wutrobojte.
Wone často su purpur přeběžane.
Rostlina je w južnej Europje a Syriskej domjaca.
Rostlina je zwjetša jednosplažna.
Wurostki su hładke a swětłozelene abo swětłošěre.
Hałuzy njenjesu ćernje.
Wone steja na krótkich wurostkach w hustych promjenjach a docpěja dołhosć wot 2 hač 4 cm.
Muske kćenja steja po dźesaćoch hač po třicećoch w zrunanych, 2-3 cm dołhich kićach, mjeztym zo žónske kćenja steja po dwěmaj hač po pjećoch w zrunanych, krótšich kićach.
Krónowe łopješka su krótše hač keluškowe łopješka.
Jahody su kulowate, přeswěćujo čerwjene a njesłódnje słodźa.
Ma radšo wutkate, zwjetša wapnite pódy.
Ale tež na ćmowych stejnišćach rosće.
Kulturne sorty so za plahowanje žiwych płotow wužiwaja a pódla dróhach plahuje, dokelž derje połsćin a wotpłuny znjesu.
Beno Budar je serbski lyrikar, prozaist, wudawaćel a přełožowar.
Po tym zo wopyta Beno Budar Serbsku rozšěrjenu wyšu šulu w Małym Wjelkowje, poda so wot 1964 do 1969 na studij slawistiki do Lipska.
Wot lěta 1969 bě lektor Ludoweho nakładnistwa Domowina w Budyšinje a pozdźišo tež redaktor Płomjenja.
Wuměłske myto Domowiny Myto za wuměłski dorost Hłowne Myto Ćišinskeho 2013 Mikus a Dajkus Spać w meji měli zakazać W susodstwje makrelow Na křižerjach L. N. Tolstoj, Tři mjedwjedźe A. Sobolew, Njewjedrowa stepa R. Kaz, E. Sazonow, Třo musketěrojo Č.
Serbski gymnazij Budyšin.
Dźensniše sydlišćo je so hakle w lěće 1950 załožiło a ma wot lěta 1957 měšćanske prawa.
Annett Louisan je němska spěwarka.
Donnerhak, Budyšin Blědy hwězdnik.
Rjana Łužica je narodna hymna Serbow.
W zašłosći wužiwachu so zdźěla tež druhe spěwy jako serbske hymny, tak na přikład po Prěnjej swětowej wójnje spěwaj Hišće Serbstwo njezhubjene a Naše serbstwo z procha stawa.
Baseń wobsteješe ze šěsć štučkow a bu w samsnym lěće wot studenta teologije Korle Benjamina Hatasa prěni raz zhudźbnjena.
W tutej formje so wona na załoženskim swjedźenju prědarskeho towarstwa wot sobustawow zanjese.
Po tym zo zahaji so w lěće 1844 čas žiwjenja trajace wunošne přećelstwo mjez basnikom Zejlerjom a komponistom Korlu Awgustom Kocorom, skomponowa Kocor na tutu Zejlerjowu baseń w lěće 1845 nowu melodiju.
Z nowej melodiju předstaji so pěseń prěni raz w zjawnosći na wot Kocora zarjadowanym prěnim serbskim spěwarskim swjedźenju 17. oktobra 1845 w Budyskej třělerni.
Wona zdoby sebi pozdźišo městno serbskeje narodneje hymny.
Dźensa spěwatej so jenož dwě štučce.
Handrij Zejler Korla Awgust Kocor Baseń ma pjeć linkow w kóždej štučce, melodija k tomu wopřija sydom taktow z nataktom.
Serbska narodna hymna njeje ani w serbskim zakonju Braniborskeje ani w sakskim serbskim zakonju hamtsce definowana.
Někotre wustawki wokrjesow serbskeho sydlenskeho ruma poćahuja so pak wuraznje na tutón spěw.
Prěnjotnje měješe Zejlerjowa baseń hišće dalše štyri štučki, kotrež pak k dźensnišej serbskej hymnje hižo njesłušeja.
Stanowe třěchi su třěchi z jednej špicu.
Žołty žanowc je kerk, kotryž docpěwa wysokosć wot 2,5 hač 5 m.
Dołho stołpikate, zrunane kići wobsteji z dweju hač wosmjoch žołtych kćenjow, kotrež docpěwaja dołhosć wot 1,5 hač 2,5 cm.
Chorhojčka kćenja njese brunočerwjene smužki.
Keluch ma formu zwónčka a ma pjeć rozdźělnych zubkow.
Płody na rozdźěl wot druhich łušćinowych płodow so njepuknu, ale so jako cyłk wot wětra preč wěja.
Wone docpěwaja dołhosć wot 6 hač 8 cm.
Preferuje ćopłe w lěće suche, zwjetša wapnite pódy.
Rostlina je w južnej Němskej, delnjej Awstriskej a južnej Europje rozšěrjena.
Wona je jenička družina roda.
Gerd Lippold je sakski politikar Zelenych a wot januara 2020 statny sekretar w statnym ministerstwje za energiju, škit klimy, wobswět a ratarstwo.
Lippold bě wot lěta 2014 přez krajnu lisćinu woleny zapósłanc w sakskim krajnym sejmje.
Tež při wólbach dnja 1. septembra 2019 bu zaso do krajneho sejma woleny.
Wón bě tam čłon wuběrka za hospodarstwo, dźěło a wobchad a rěčnik swojeje frakcije za energijowu a klimowu politiku, za hospodarsku politiku kaž tež za turizm.
Spočatk januara 2020 złoži swój mandat, zo by zastojnstwo statneho sekretara přewzał.
Promowowany fyzikar je wot lěta 2004 čłon Zelenych.
Wón je woženjeny a ma tři dźowki.
Jan Šołta bě serbski stawiznar.
Wón bě dołholětny čłon Domowiny a Instituta za serbski ludospyt.
Šołta pochadźeše z burskeje swójby a přebywaše za čas dźěćatstwa husćišo pola přiwuznych we Wudworju.
Wot 1940 słužeše jako wojak w Druhej swětowej wójnje.
1947 započa Šołta ze studijom prawnistwa we Wrócławju a studowaše potom hospodarske wědomosće w Poznanju a stawizny w Lipsku.
Wot 1950 bě Jan Šołta 1. sekretar wobwodneho wjednistwa Domowiny.
Po promociji w hospodarskich wědomosćach wo ratarstwje na něhdyšich ležownosćach klóštra Marijina hwězda w lěće 1956 přewza znowa funkciju w Domowinje a bě wot 1958 zaso zastupowacy direktor Instituta.
Nachwilnje bě tam tež stronski sekretar SED a wot 1960 nawoda stawizniskeho wotrjada.
W lěće 1967 habilitowaše.
Po skónčenju swojeje dźěławosće w instituće 1986 skutkowaše dale jako publicist a poda so 1989 na wuměnk.
Jan Šołta bě čłon Stawizniskeje towaršnosće NDR a dalšich komisijow.
Turinsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1600 załožiło a ma wot lěta 1782 měšćanske prawa.
Korsika je štwórta najwjetša kupa Srjedźneho morja a słuša k Francoskej.
Z wulkeho zdźěla z wysokich horin wobstejaca kupa ma přestrjeń wot 8680 km² a něhdźe 330.000 wobydlerjow.
Najwjetše město a zarjadniske sydło je Ajaccio při zapadnym brjoze.
Dalše wjetše města su Bastia na sewjerowuchodźe, Calvi na sewjerozapadźe, Porto-Vecchio a Bonifacio na juhu kaž tež něhdyša stolica Corte w horinach wosrjedź kupy.
Leži zapadnje 90 kilometrow zdaleneje Italskeje, sewjernje jenož jednaće kilometrow zdaleneje Sardiniskeje a 170 kilometrow juhowuchodnje francoskeho pobrjoha.
Widličkaty lěpjenk ma widłate kwětnistwo, kotrež wobsahuje jedne srjedźnej kćenje a dwě bóčnej hałuzy z nutř wobroćenymi kćenjemi.
Stołpik] njeje lěpjaty.
Cyłkownje je z někak 40 kupow wobstejacy kupowy rjećaz Kurilow něhdźe 1200 kilometrow dołhi a saha wot južneho kónca połkupy Kamčatki hač ke kupje Hokkaido na juhozapadźe.
Tradicionelnje su Kurile wot ludu Ainu wobsydlene.
Kuriliske kupy su wulkaniskeho pochada a husto wot zemjerženjow potrjechene.
Wot cyłkownje 68 wulkanow na kupach je 36 aktiwnych.
Jako prěni slědźer ze zapadneje Europy docpě w lěće 1643 nižozemski kapitan Maarten Gerritszoon de Vries Kuriliske kupy.
Dla wobsadźenja kupow přez Sowjetski zwjazk a pozdźišo Rusku nimatej wobaj krajej hač do dźensnišeho žane měrowe zrěčenje.
Leži při rěce Dnjepr njedaloko jeho wuliwa do Čorneho morja něhdźe 45 kilometrow južnje Chersona.
Sydlišćo je so w lěće 1709 wot Kozakow załožiło a ma wot lěta 1958 měšćanske prawa.
Georgijewsk je město w juhu Ruskeje federacije.
Leži w europskim dźělu Ruskeje w Stawropolskim regionje něhdźe 210 kilometrow juhowuchodnje Stawropola.
Ma něhdźe 70 tysac wobydlerjow.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1777 załožiło a ma wot lěta 1786 měšćanske prawa.
Leži w sewjernym Kawkazu w republice Dagestan něhdźe 240 kilometrow južnje Machačkale.
Ma něhdźe 400 wobydlerjow.
Jurij Žur bě serbski wučer a serbowědny slědźer.
Narodźi so jako syn małeho žiwnosćerja w Židźinom a wopyta najprjedy měšćansku šulu we Wojerecach a wot 1803 do 1807 Budyski gymnazij.
Wot 1807 do 1810 studowaše teologiju w Lipsku.
Wot 1810 do 1813 dźěłaše jako wučer při nowozałoženej šuli za chude dźěći w Budyšinje.
Žur studowaše serbske dialekty, dźěłaše na słowniku a serbskej rěčnicy, haješe w Lipsku wuske kontakty z druhimi Słowjanami a nawukny čěsce, pólsce, serbisce a rusce.
Jako wučer wuznamjenješe so ze zasłužbami wo wuwiće ludoweho šulstwa.
Marja Kubašec: Žur, Jurij [1].
25. oktobra abo 25. winowca je 298. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 67 dnjow hač do kónca lěta.
Wulki putnik je słabje kosmata rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 30 cm.
Łopjena steja w stejacej na spódku rozeće.
Kćenja steja w hustej, cylindriskej, hač 10 cm dołhej kłosy.
Štyri keluškowe łopješka steja swobodnje.
Žołtojta króna je rołkojta a njese štyri kónčki.
Wón rosće na pućach, włóžnych łukach.
Wulki putnik je po cyłym swěće rozšěrjeny.
Gukowo je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1878 załožiło a ma wot lěta 1955 měšćanske prawa.
Čerwjena bozanka je kerk abo małki, w prawym měrje rozhałuzowany štom, kotryž docpěwa wysokosć wot 1 hač do 4 metrow.
Hałuzy je zrunane abo tróšku přewisuja.
Nazymske barbjenje je blědožołte.
Kćěja wot apryla hač meje.
Kwětnistwo je něhdźe 5 hač 8 cm dołha, jejkojta pakić.
Wone přijomnje wonjeja.
Ale jich płodowe mjaso je jenož po wohrěwanju jědźna.
Ptaki rad płody jědźa.
Rosće w swětłych kerčinach, jehlinowych lěsach, na kromach, na pućnych kromach.
Rostlina je w srjedźnej a južnej Europje, južnje hač do Pyrenejow, sewjerneje Italskeje a Bołharskeje rozšěrjena, při čimž w Skandinawiskej jenož z kulturow wodźiwjena a w Alpach we wysokosćach wot hač do 1400 m wustupuje.
Nimo toho tež w Prědnjej Aziji hač Chinskeje wustupuje.
Kćenjowe a jahodowe hałuzy wužitneje rostliny so jako wazowu debu wužiwaja.
Płody so móžeja kaž te wot družiny čorna bozanka předźěłaja.
Předźenak bě prěnja serbska protyka a wuchadźeše wot 1855 hač do zakaza wšěch serbskich spisow w lěće 1937.
Redaktorojo Předźenaka běchu Korla Herman Robert Rjeda a Ota Wićaz.
Hłowne a najwjetše město je Damask, jedne z najstaršich městow na swěće.
Wot lěta 2011 knježi w Syriskej krawna byrgarska wójna, w kotrejž je hač dotal wjace hač 220.000 ludźi swoje žiwjenje zhubiło.
Něhdźe štyri miliony Syričanow su jako ćěkancy we wukraju.
Susodne kraje su Turkowska na sewjeru, Irak na wuchodźe, Jordaniska na juhu, Israel na juhozapadźe a Libanon na zapadźe.
Najwažniša rěka je Euphrat, kotryž běži přez Syrisku pusćinu na wuchodźe kraja.
Wokrjes ma přestrjeń wot 710 km² a něhdźe 45.000 wobydlerjow.
Jan Wjela bě serbski wučer, awtor a nakładnistwowy lektor.
Narodźi so jako syn Jurja a Anny Elisabeth Wjelic w Komorowje, hdźež bě nan z wučerjom.
Po ludowej šuli poda so 1930 na gymnazij do Budyšina.
Wot 1936 do 1939 wuknješe na wobchodnej šuli w Žitawje, hdźež złoži tež maturu.
W Druhej swětowej wójnje słužeše jako němski wojak a běše po kóncu wójny w Italskej w ameriskej wójnskej jatbje.
1947 poda so na hospodarski studij do juhosłowjanskeje stolicy Běłohród, kotruž dyrbješe pak hižo lěto pozdźišo dla konflikta mjez Titom a Stalinom zaso wopušćić.
Po krótkim času wučerjenja a dźěła w Serbskim zarjedźe přińdźe 1954 jako lektor do nowozałoženeje Redakcije serbskich wučbnicow, hdźež bě hłowny zamołwity za zestajenje serbskich čitankow.
Nimo sam spisanych powědančkow za dźěći bě tež sobuawtor někotrych twórbow swojeho nana, kaž na přikład Bjez prócy a potu njepřińdźeš k złotu a Wulke přećelstwo.
Ludwig Zahrodnik: Spomnjeće.
W Serbskich Nowinach, 23. awgusta 2010.
Wosebitosć skupiny běše jeje twjerdy stil, kotryž je skupinu k najtwjerdšej serbskej skupinje činił.
Wot Blind Judgement eksistuja wjacore natočenja. spěwar - Syman Bogusz bas a do toho 2. gitara - Christof Pólk bijadło - Jan Čórlich gitara - Měrćin Wjenk spěwar - Matej Dźisławk bas - Veronika Lebsec W lěće 2001 wot Mateja, Jana, Romana a Měrćina na iniciatiwu Mateja a Jana załožena, zwučowaše skupina tehdy hišće pod mjenom S.O..
Tež prěnjej wustupaj złoži skupina pod tutym mjenom, ale hižo z Veroniku.
Ze změnu wobsadźenja so tež mjeno změni.
W lěće 2004 Syman do skupiny jako druhi spěwar zastupi.
W běhu dalšeho lěta Matej wustupi.
Slědowachu wustupy na přikład na Nukstocku a Dnjach młodźiny.
Dalše serbske mjeno je čorny žonop.
Wona wotrosće w Mnichowje, hdźež bu tež za dźiwadźelnicu wukubłana.
Swoju dźiwadłowu karjeru zahaji w Mnichowje a Berlinje.
Hannelore Elsner měješe zhromadneho syna z režiserom Dieterom Wedelom.
Kćenja docpěwa dołhosć mjezy 1,5 a 1,8 cm.
Rostlina ma dwě poddružinje.
Nyman ma mazane wioletne kćenja.
Albrechtsbach – Albrechtowka Bärwalder See – Bjerwałdski jězor Bernsteinsee – Jantarowy jězor Dahme – Dubja Donau – Dunaj Dreiweibernsee – Třižonjanski jězor Elbe – Łobjo Freiberger Mulde – Freibergska Modłej Geierswalder See – Lejnjanski jězor Graureihersee – Čaplacy jězor Havel – Habola Halbendorfer See – Brězowski jězor Kleine Elster – Mały Halštrow Kleine Spree – Mała Sprjewja Kleinhänchener Wasser – Satkula Klosterwasser – Klóšterska woda Knappensee – Hórnikečanski jězor Löbauer Wasser – Lubata Löknitz – Łuknica Mandau – Mandawa Mortkasee – Mortkowski jězor Müglitz – Mohilnica Mulde – Modłej, abo tež Mulda Neiße – Łužiska Nysa Neuwieser See – Nowołučanski jězor Oder – Wódra Partwitzer See – Parcowski jězor Pleiße – Plesna Polenz – Polnica Preßnitz – Brěznica Pulsnitz – Połčnica Quitzdorfer See – Rěčna zawěra Kwětanecy abo Kwětanečanski jězor Rhein – Ryn Röder – Rědora Saale – Solawa Sabrodter See – Zabrodski jězor Scheibesee – Šibojski jězor Schwarze Elster – Čorny Halštrow Schwarzer Schöps – Čorny Šepc Schwarzwasser – Čornica Silbersee – Slěborny jězor Spree – Sprjewja Spreetaler See – Sprjewinodołski jězor Stausee Bautzen – Budyska rěčna zawěra abo Budyski spjaty jězor Weiße Elster – Běły Halštrow Weißer Schöps – Běły Šepc Weißeritz – Bystrica Wesenitz − Wjazońca Wiederitz – Wydrica Zwickauer Mulde – Šwikawska Modłej Filip Rězak: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče.
Kohren-Sahlis je měšćanski dźěl sakskeho městačka Frohburg w Lipšćanskim wokrjesu, kotrež je znate předewšěm za hornčerstwo.
Nadeńdźe so 40 kilometrow južnje Lipska a 11 kilometrow wuchodnje Starohroda při durinskej krajnej hranicy a rěčce Wyhra a ma něhdźe 2.500 wobydlerjow.
Nasta w lěće 1934 přez zjednoćenje města Kohrena z wjesku Sahlis.
W běhu němskeje kolonizacije serbskeho kraja južnje Lipska bu hród w 12. lětstotku wutwarjeny.
Sahlis bu w lěće 1350 naspomnjeny jako knježe sydło.
Srjetensk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije w Zabajkalskim regionje něhdźe 380 kilometrow wuchodnje Čity.
Sydlišćo je so w lěće 1689 załožiło jako Srjetenskij Ostrog a ma wot lěta 1926 měšćanske prawa.
Vilkija je městačko w Kaunaskim rajonje Kaunaskeho wobwoda w Litawskej.
Leži při prawym brjoze Njemena něhdźe 25 kilometrow sewjerozapadnje Kaunasa.
Sydlišćo je so w lěće 1364 prěni raz jako Wilkenbethe naspomniło a ma wot lěta 1950 měšćanske prawa.
Nowe Błohašecy su małe sydlišćo w hornjołužiskej gmejnje Hodźij.
Sydlišćo nadeńdźe so něhdźe jedyn kilometer južnje starych Błohašec při statnej dróze S 111 mjez Hodźijom a Třomi Hwězdami a wobsteji z hosćenca a někotrych bydlenskich domow.
Susodne wsy su Tři Hwězdy na wuchodźe, Mała Boršć na juhu, Praskow na juhozapadźe, Hodźij na zapadźe, Debrikecy na sewjerozapadźe a Błohašecy na sewjeru.
Kolesowarska šćežka zwjazuje Nowe Błohašecy z Budyšinom a Hodźijom.
Nowe Błohašecy buchu hakle započatk 19. lětstotka wot Bolborčanskeho ryćerkubła na swójskich zahonach załožene a słušachu spočatnje tež k Bolborčanskej gmejnje.
Króńca je hornjołužiska wjeska z 28 wobydlerjemi w srjedźišću Budyskeho wokrjesa, kotraž słuša z lěta 1993 k Njeswačanskej gmejnje.
Sydlišćo, kotrež je ze starodawna wjesny dźěl Wbohowa, leži zapadnje Čornicy.
Susodne wsy su Wbohow na sewjeru, Łuh na wuchodźe a Zarěč na juhu.
Zapadnje Króńcy nadeńdźe so Wětrowska deponija.
Arnošt Muka je slědowace ležownostne mjena w swojej Statistice zapisał: Rudźina, Sekera a Smažki.
Wjeska naspomni so prěni raz w lěće 1419 jako Crebenitz.
Ležownostne knjejstwo měješe we 18. lětstotku Wbohowske ryćerkubło.
Mała Dubrawa je sydlišćo w gmejnje Wulka Dubrawa w Budyskim wokrjesu.
Wobsteji ze stareje wjeski južnje Wulkeje Dubrawy a z nowšeho sydlišća při puću do Chwaćic.
Hač do lěta 1936 bě samostatna krajna gmejna Susodnej wjesce stej Ješicy na juhu a Brězynka na juhowuchodźe.
W 17. a 18. lětstotku běše Mała Dubrawa wudwór Delnjohórčanskeho ryćerkubła.
Cyrkwinsce słušeše wjes hač do lěta 1899 do Malešanskeje wosady a wot toho časa do tehdy nowozałoženeje Chwačanskeje.
W lěće 1925 měješe gmejna Mała Dubrawa cyłkownje 54 wobydlerjow, z toho 52 ewangelskich.
Po hamtskej statistice běchu w lěće 1900 82,6 % wobydlerstwa Serbja a 1925 hišće 77,8 %.
Z Małeje Dubrawy pochadźeše serbski ludowy basnik Gusta Hatas.
Šmička je ród ze swójby słódkich trawow.
Nartušowy podlěsk je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 20 hač 40 cm.
Stołpik a łopjena su kosmate.
Spódnje łopjena su dołho stołpikate a rukojte.
Pjeć, rědko šěsć, kćenjowych łopješkow je nahe a běłe, zwonka často čerwjenojte.
Pupk je často čerwjeny.
Kćenja njewobsahuja běłe barbizny, ale z powětrom pjelnjene mjezoty, kotrež dopadowace běłe swětło reflektuja.
Rosće na kerčinowych kromach a połsuchich trawnikach.
Preferuje wapnite, suche pódy.
Skimija je ród ze swójby rutowych rostlinow.
Eksistuje jenož štyri hač wosom družinow.
Kerk abo małki štom z wysokosću wot hač 15 m.
Kerk z wysokosću wot hač 7 m.
Kćenja wonja nasłódko (hlej Syn.
Kerk abo małki štom z wysokosću wot hač 13 m.
Arabski mjenowy dźěl Darussalam woznamjenja domizna abo přistaw měra.
Mjeno Brunei je přiwuzne z kupowym mjenom Borneo.
Po někotrych žórłach je swójska swójba.
Jan Karl Bohuwěr Pjech bě serbski knihikupc, přełožowar, publicist, słowjanski prócowar a spěchowar němsko-słowjanskeje wzajomnosće.
Zaso wustrowjeny so wón w oktobru 1859 wučbje knihikupstwa w Drježdźanach přiwobroći a hač do srjedź lěta 1863 pola K. Höcknera wuknješe a jako pomocnik dźěłaše.
Za knihownju centralnišeho połoženja dla přesydli so Pjech 1870 do Lipska.
Při wšěm pak njenamaka za jeho zaměry wotpowědny wothłós a financielnu podpěru.
Wot lěta 1870 do 1913 skutkowaše Pjech tuž jako lektor a słowjanski korespondent w nakładnistwje Friedricha Arnolda Brockhausa.
Mjez druhim wobdźěłaše wón hesła wo Słowjanach za 12. nakład Brockhaus-Konversationslexikona.
Z tym poda wón prěnje stawizny serbskeho pismowstwa.
W swojich młódšich lětach dopisowaše Jan Bohuwěr Pjech tež do Serbskich Nowin, Łužičana a Łužicy, hdźež poda rozprawy wo němskej a swětowej literaturje a wšelake přełožki.
Wón zezna so 1876 z Tomášom Garrigueom Masarykom, pola kotrehož pozbudźi zajim za Serbow.
W swójskim nakładźe wuda Pjech někotre disertacije młodych slawistow a spisy Surowina.
Wot lěta 1863 bě Pjech čłon Maćicy Serbskeje, wobdźěli so prawidłownje na Serbskim blidźe a zetkanjach serbskich studentow w Lipsku.
Arnošt Muka: Nekrolog LXVI.
Zwjazk 66, čo.
5. januara abo 5. wulkeho róžka je pjaty dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 360 dnjow hač do kónca lěta.
Walow je wjeska ze 54 wobydlerjemi w zapadnej Hornjej Łužicy.
Susodnej wsy stej Protecy na wuchodźe a Bódricy na juhu.
Wjes naspomni so prěni raz w lěće 1420 jako Walaw.
Znajmjeńša wot prěnjeje połojcy 17. lětstotka bě Walow z knježim sydłom a Walowske ryćerkubło měješe ležownostne knjejstwo we wsy samej kaž tež w někotrych susodnych sydlišćach.
Jako něhdyša knježa wjes bě Walow pod mjenom Ländchen Wohla hač do lěta 1950 samostatna gmejna z wjesnymi dźělemi Bódricy, Dobrik, Wóslin, Talpin a Wjelkow.
Ma něhdźe 8.000 wobydlerjow na přestrjeni wot 284 km² a je tuž po wulkosći pjata a po wobydlerstwje šesta najwjetša kupa Chorwatskeje.
Hłowne sydlišćo na kupje je Pag.
Wosebje znaty je tak mjenowany „partyjowy přibrjóh" Zrće.
Susodne kupy su Rab na sewjerje, Maun na zapadźe a Vir na juhozapadźe.
Wobsteji přewozny zwisk z Rabom.
Starý Šachov je wjes a gmejna w sewjernej Čěskej.
Nadeńdźe so při prawym brjoze rěki Ploučnice w sewjernym dźělu Čěskich srjedźnych horin, juhowuchodnje města Benešova a 13 kilometrow zdalene wot Děčína.
Gmejna wobsteji z wjesneju dźělow Malý Šachov a Starý Šachov.
Susodne gmejny su Velká Bukovina na sewjeru, Žandov na wuchodźe, Merboltice na juhu kaž tež Valkeřice a Františkov na zapadźe.
Přez Šachov wjedźe Benešov nad Ploučnicí–Česká Lípa, kotraž bu w lěće 1872 zahajena.
Wjes naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1328 jako Schokaw.
Recep Tayyip Erdoğan je turkowski politikar a wot 28. awgusta 2014 dwanaty statny prezident Turkowskeje.
Hač do lěta 2014 bě předsyda muslimsko-konserwatiwneje Strony za sprawnosć a pozběh.
W 1970tych a 1980tych lětach bě aktiwny čłon konserwatiwnych stron, naposledk Pócćiwostneje strony.
W lěće 2001 załoži hromadźe z dalšimi něhdyšimi čłonami tuteje strony nowu stronu AKP a sta so z jeje předsydu.
Leža něhdźe 13 kilometrow juhowuchodnje wot města Widnoje a maja něhdźe štyri tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w 18. lětstotku załožiło.
Leži něhdźe 30 kilometrow sewjerowuchodnje wot města Tauragė při dróze do Klaipėdy.
Na tamnym brjoze Njemana nadeńdźe so město Sowjetsk, něhdyši Tilsit.
Firewall je system softwarowych a hardwarowych komponentow, kotryž haća wzajomny přistup mjezy wšelakimi syćemi ličakow, zo by so wěsty wěstotny koncept přesadźił.
Hardwarowe komponenty firewalle su ličaki z přistupom do syće, na př. routery abo hosty.
Wótro třihranity stołpik je hač horje łopjenaty.
Pysčičkowe zubki su rozepěrace a docpěwaja dołhosć wot 1 mm.
Rosće na brjohach łužow, na starych wodźiznach, w hrjebach a na wólšowych tonidłach.
Leži něhdźe 40 kilometrow juhowuchodnje Moskwy a je wažne stejišćo ruskeje kosmonawtiki.
Sydlišćo je so hakle w lěće 1950 załožiło a ma wot lěta 1981 měšćanske prawa.
Porčizna je ród ze swójby słódkich trawow.
Leži něhdźe 70 kilometrow juhowuchodnje Užhoroda njedaloko wuliwa rěki Boršawy do Tysy.
Wjetšinu z nich wučinja Madźarojo.
Berehowe je sydło Reformowaneje cyrkwje w Zakarpatskej.
Prěnje naspomnjenje jako Beregzaza pochadźa z lěta 1284.
Wot 1342 bě Beregzaza kralowske swobodne město.
Potom słušeše z cyłej Zakarpatskej hač do lěta 1938 do Čěskosłowakskeje a wot 1938 do 1945 znowa do Madźarskeje.
Židowske wobydlerstwo bu po wobsadźenju Madźarskeje přez němske wójsko w měrcu 1944 do Auschwitza deportowane a tam zamordowane.
Wot kónca Druheje swětoweje wójny słušeše město do sowjetskeje Ukrainy.
Leži při brjoze Čorneho morja něhdźe 30 kilometrow južnje Odesy.
Město je so w lěće 1952 załožiło a bu wokoło 1958 wotewrjeneho přistawa natwarjene.
W lěće 1973 dósta měšćanske prawa.
Hač k wotstronjenju sowjetskich mjenow na Ukrainje w lěće 2016 měješe město mjeno Illičiwsk, po Wladimirje Iljiču Leninje.
Z Čornomórskeho přistawa, jednoho z najwjetšich w Europje, wobsteja přewozne zwiski přez morjo do Georgiskeje a Turkowskeje.
Zwjazkowa awtodróha 13 je awtodróha w Němskej.
Běži wot Drježdźan přez Saksku a Braniborsku hač do Schönefeldskeje křižowanki južnje Berlina.
Cyłkowna dołhota je 152 kilometrow.
A 13 zwjaza A 4 z Berlinskim wobkruhom.
Rostlina je małki kerk, kotryž docpěwa wysokosć wot nimale 50 cm.
Lochko kosmate łopjena kaž kamfer wonja.
Pochadźa z Portugalskeje.
Kobjelin je wjes na sewjerowuchodźe Hornjeje Łužicy.
Leži w sakskim wokrjesu Zhorjelc při lěwym brjoze Łužiskeje Nysy a słuša wot lěta 1950 k městu Mužakow.
Wjes nadeńdźe so sewjernje Mužakowskeho stareho města mjez Młynskej hrjebju, z Jemjelicy pochadźacej, a Nysu na wuchodźe.
Wjesne hona mjezuja na sewjeru a zapadźe z braniborskim teritorijom a na wuchodźe, za Nysu, z pólskim.
Saksko-braniborska mjeza je tule zdobom historiska hranica mjez Hornjej a Delnjej Łužicu.
Kobjelin je najsewjerniše sydlišćo we wuchodnej Sakskej a z 98 metrami nad mórskej hładźinu zdobom najniši dypk Zhorjelskeho wokrjesa.
Prěnje pisomne naspomnjenje Kobjelina jako Gobelin abo Cobelin na karće Hornjeje Łužicy pochadźa z lěta 1590.
Serbske mjeno je starše hač němske a ma swój pochad najskerje w słowje kobła.
Wjes słušeše přez lětstotki k Mužakowskemu stawowemu knjejstwu a steješe prěnjotnje na prawym, wuchodnym brjoze Nysy.
W lěće 1815 rozsudźi so wjerch Pückler jako ležownostny knjez za přesydlenje Kobjelina na tamny pobrjóh, zo by dóstał wjace městna za swój planowany krajinowy park.
Tak bu wjes na zapadny bok Nysy přeměstnjena a wostawaše tež po Druhej swětowej wójnu w Němskej.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 373 wot cyłkownje 573 Kobjelinjanow serbsce.
Ewangelscy wobydlerjo přisłušeja Mužakowskej wosadźe.
Orkan je jara sylny wětr, kotryž ma sylnosć wot 12 po skali Beauforta.
Protyka za lěto 1917 07. nowembra: Oktoberska rewolucija w Ruskej.
Bolšewisća móc přewozmu.
Protyka za lěto 1949 januar: Załoženje Serbskeje centralneje biblioteki w Budyšinje.
15. meje: Pod nawjedowanjom Wylema Arndta wutwori so Domowinski sekretariat za Delnju Łužicu.
07. junija: Maćica Serbska dyrbi samostatnosć spušćić a so do Domowiny zarjadować.
23. meje: Parlamentariska rada wozjewi Zakładny zakoń za Zwjazkowu republiku Němsku, kotraž so z tym załoži.
08. awgusta: Bhutan bu njewotwisny wot Wulkeje Britaniskeje.
14. awgusta: Wólby k prěnjemu Zwjazkowemu sejmej Němskeje.
01. oktobra: Załoženje Ludoweje republiki Chiny.
Christian Hartmann je sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje Unije Němskeje, wot lěta 2009 zapósłanc wólbneho wokrjesa 47 w sakskim krajnym sejmje a komunalnopolitiski rěčnik frakcije CDU.
Wot 25. septembra 2018 je wón jako naslědnik Franka Kupfera předsyda frakcije CDU w sejmje.
Hartmann bu 2009 jako direktny kandidat swojeje strony z 33,3 % hłosow woleny.
Wón je ewangelski a bydli w Langebrücku.
Sigmar Gabriel je politikar Socialnodemokratiskeje strony Němskeje a bě wot 17. decembra 2013 naměstnik zwjazkoweje kanclerki a zwjazkowy minister za hospodarstwo a energiju w kabineće Merkel III.
Kabinetej Merkel IV wjace njepřisłuša.
Wot 2009 do 2017 bě Gabriel zwjazkowy předsyda strony SPD.
Gabriel narodźi so jako druhe dźěćo komunalneho zarjadnika Waltera Gabriela a chorobneje sotry Antonie Gabriel w Goslaru.
Po dźělenju staršeju bě w prěnich dźesać lětach pola nana a wowki žiwy, potom pola maćerje.
Gabriel je ewangelski a wot 2012 w druhim mandźelstwje z Anke Gabriel woženjeny.
Wón ma dorosćenu dźowku z prěnjeho mandźelstwa a druhu z nětčišej mandźelskej.
Sigmar Gabriel złoži 1979 na Goslarskim radnym gymnaziju maturu.
Po wobornej słužbje studowaše wot 1982 w Göttingenje germanistiku, politiku a sociologiju, štož 1987 ze statnym eksamenom za gymnazialne wučerstwo absolwowaše.
Gabriel je wot 1977 ze sobustawom SPD.
Wot 1976 do 1989 bě w Socialistiskej młodźinje aktiwny, mjez druhim jako předsyda Goslarskeje městneje skupiny, předsyda Brunšwikskeho wobwodneho zwjazka a naposledku jako čłon zwjazkoweho předsydstwa.
Na komunalnej runinje bě wot 1987 do 1998 ze čłonom Goslarskeho wokrjesneho sejmika a wot 1991 do 1999 ze čłonom měšćanskeje rady.
1990 bu k prěnjemu razej do delnjosakskeho krajneho sejma woleny, kotrehož zapósłanc wosta do 2005.
Wot 1998 do 1999 a znowa mjez 2003 a 2005 bě frakciski předsyda SPD w krajnym sejmje.
Dnja 15. decembra 1999 přewza zastojnstwo delnjosakskeho ministerskeho prezidenta, po tym zo bě jeho předchadnik Gerhard Glogowski po jenož 14 měsacach dla porokowanjow korupcije wotstupił.
Pola wólbow ke krajnemu sejmej dnja 2. februara 2003 zhubi SPD z Gabrielom přećiwo CDU pod načolnym kandidatom Christianom Wulffom swoju knježerstwowu wjetšinu.
Při wólbach k zwjazkowemu sejmej w lěće 2005 doby Sigmar Gabriel direktny mandat we wólbnym wokrjesu Salzgitter–Wolfenbüttel z 52,3 procentami hłosow.
We wólbach wot 2009 a 2013 móžeše mandat zakitować.
Wot 22. nowembra 2005 hač do 27. oktobra 2009 bě we wulkej koaliciji ze zwjazkowym ministrom za wobswět, přirodoškit a wěstotu reaktorow w kabineće Merkel I. Po přěhratych wólbach 2009 bu 13. nowembra na zwjazkowym stronskim zjězdźe SPD w Drježdźanach z 94,2 procentami hłosow za noweho zwjazkoweho předsydu woleny.
Na zjězdomaj w decembru 2011 a w nowembru 2013 bu z 91,6 resp.
83,6 procentami znowa wuzwoleny.
Jako wobswětowy minister wjedźeše politiku swojeho předchadnika Jürgena Trittina dale a zasadźeše so za spušćenje wužiwanja atomoweje energije.
Nadeńdźe so při Wódrje, kotraž twori tule statnu hranicu mjez Pólskej a Braniborskej.
Wokrjes ma přestrjeń wot 1.000 km² a něhdźe 48.000 wobydlerjow.
Kornišćina bě keltiska rěč, kotraž eksistowaše w swojej klasiskej formje hač do 18. lětstotka.
Wužiwaše so w Korniskej w juhozapadnej Jendźelskej.
Pětr Młónk bě serbski ludowy basnik a narodny prócowar.
Pětr Młónk narodźi so 1805 jako syn roboćanskeho žiwnosćerja a ćěsle w Žičenju.
Wot swojeho 17. lěta běše Młónk wobsedźer małeje žiwnosće w Dźiwoćicach a woženi so 1822, zo by so wojerskej słužbje wzdać móhł.
Ze zawjedźenjom powšitkowneje wojerskeje słužby w Sakskej, po kotrejž tež ženjeni do wójska dyrbjachu, běše Młónk wot 1825 do 1833 wojak w Drježdźanach.
Wot lěta 1844 do 1847 běše wón mjez dźěłaćerjemi twara železniskeje čary Drježdźany–Zhorjelc njedaloko Hodźija.
Młónk móžeše so tu wuspěšnje za prawo wužiwanja serbšćiny zasadźić, po tym zo sej dohladowar wot serbskich dźěłaćerjow žadaše, so jich maćeršćinje wzdać.
Němskim dźěłaćerjam, za čas twara železnicy w serbskich swójbach zadomjenych, při tym hrožeše, zo jich nóclěh zhubja.
Młónk běše zdobom wjesny sudnik w Dźiwoćicach a nawjedowaše připódla často procesion přewodźenja zemrětych wot domu na kěrchow.
Při přewodźenju małeho dźěsća zemrě Pětr Młónk, wot Božej ručki zajaty, 6. februara 1887 na hórce mjez Małej Boršću a Praskowom.
Na městnje smjerće dopomina hač do dźensnišeho prosty wopomnjenski kamjeń z jeho inicialemi na Młónka.
Młónk basnješe hižo na straži we wojerskej słužbje, ale tež jako dźěłaćer při twarje železnicy.
Tute wudźěłki pak w ćišću njewozjewješe a zažne twórby pozdźišo tež zniči.
Hakle Jan Arnošt Smoler spózna 1848 jeho basniski dar a zdoby jeho k wotćišćenju twórbow w Tydźenskich Nowinach.
Młónk zbasni něhdźe tysac pěsnjow, kotrež běchu často nabožneho, ale tež žortniweho a powučaceho razu.
Nimo toho spisa Młónk składnostne basnje, kotrež sebi ludźo často k swójbnym podawkam pola njeho skazachu.
Z tym běše wón z přikładom mnohim serbskim ludowym basnikam po nim a ludowi spisowaćeljo kaž Hańža Budarjowa, Handrij Falka, Jan Hajnca, Gusta Hatas abo Jan Kruža orientowachu so w swojej dźěławosći na nim.
Jeho zhromadźene basniske twórby so 1879 w Budyšinje pod titulom Kěrluše a spěwy wot Pětra Młónka w Dźiwoćicach wudachu.
W rewoluciskim lěće 1848 podpěra wón Wulku próstwu Serbow, běše zapisowar Serbskeho towarstwa w Třoch Hwězdach, załoži zhromadnje z Jaroměrom Hendrichom Imišom 1862 Serbske ewangelske knihowe towarstwo a skutkowaše w nim hač do swojeje smjerće jako zapisowar.
Młynk běše čłon Maćicy Serbskeje a wuzwoli so 19. apryla 1876 na jeje čestneho čłona.
Manfred Laduš-Hermančanski: W Dźiwoćicach dźensa lědma znaty.
K 200. narodninam ludoweho pěsnjerja Pětra Młónka.
W: Serbskej protyce 2005, str.
Jan Křižan: Posmjertna wopomnjenka k wobrazej Pětra Młóńka, serbskeho basnika z ludu.
Prilep je město w centralnej Makedonskej na juhu wot Skopje a wot Velesa.
Ma 73,925 wobydlerjow a wobsedźi płoninu 1.675 km². swj.
Keltiske rěče tworja staru skupinu indoeuropskich rěčow.
Na přewróće ličenja časa rěčeše je wobydlerstwo wulkeho dźěla zapadneje, srjedźneje a juhowuchodneje Europy.
Hač do 21. lětstotka su jenož štyri z nich přetrali, wužiwane w Bretani, w Irskej a w Wulkej Britaniskej.
1907; přełožowar z čěšćiny.
Po nowych spóznaćach ród jemjel słuša k swójbje.
Japanski klon je zmjerzkokruty štomojty kerk abo małki štom, kotryž docpěwa wysokosć wot 3 hač do 5 m.
W nazymje někotre łopjena hižo zahe bywaja oranžowe abo čerwjene, mjeztym zo druhe hač do podzymy jich lětne barbjenje wobchowuja.
Njewutraje wusušowace wětry a preferuje włóžne a škitane stejnišća.
Ma radšo słabje kisałe, přesakliwe, humozne, požitne, čerstwe hač włóžne pódy.
'Vitifolium' njesu lapate łopjena, kotrež w nazymje bóle intensiwnje šarlachčerwjene hač žołte swěća.
Łažawa žołtnica je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 10 hač 50 cm.
Stołpiki su ležace a w delnim dźělu korjenja.
Łopjena su kulojte hač owalne, přećiwostejne a tupe.
Wone za čas zymy su zelene a docpěja wulkosć wot 3 cm.
Złotožołte kćenja steja na dołhich stołpikach w rozporach srjedźnych łopjenow, docpěja šěrokosć wot 1 hač 2 cm a njesu pjeć kónčki.
Keluškowe kónčki su wutrobojte, mjeztym zo króny su złotožołte, často čerwjenje dypkate a docpěwaja wulkosć wot 1 hač 2,5 cm.
Rostlina wutwori wulke přestrjency a so hodźi jako pódowy kryčk w zahrodach.
Ma radšo skerje włóžne, wutkate a bazowe pódy na wotewrjenych stejnišćach.
Rostlina je w nimale Europje rozšěrjena, ale faluje w regionje Srjedźneho morja.
Castela Turpin Eurycoma Jack Gymnostemon Aubrév. & Pellegr.
Iridosma Aubrév. & Pellegr.
Odyendea Pierre ex Engl.
Quassia L., na př.
Jako jenička rěka swěta přeprěkuje cyłkowny subtropiske suche pasmo a zdobom ze Saharu najwjetšu pusćinu na zemi.
Wosebite kajkosće rěki běchu zakład nastaća jedneje z prěnich wysokich kulturow čłowjestwa w Egyptowskej.
Hač do dźensnišeho hraje Nil jako jenička wulka rěka w hewak suchim kraju wulku hospodarsku rólu.
Dla wuparjowanja a wužiwanja Niloweje wody za powodźenje ratarskich płoninow docpěja jenož 1250 m³/s rěčny delta, napřećo čemuž ma Amaconas 200 króć wjetše mnóstwo wody.
Poprawny Nil nastanje hakle pola sudanskeje stolicy Khartum z Běłeho a Módreho Nila, při čimž je druhi – z Etiopiskeje pochadźacy – krótši, ale bohatši na wodu.
Wódny staw Nila so wot lěta na lěto přeměnjuje, štož je wosebje za wot Niloweje wody wotwisnu Egyptowsku problematiske a sčasami zwadny dypk mjez krajemi při hornim Nilu a tutymi při delnim běhu.
Zdźar je wjeska ze 70 wobydlerjemi, kotraž přisłuša wot lěta 1994 Wulkodubrawskej gmejnje.
Leži połdra kilometra sewjernje Klukša w nižinje Małeje Sprjewje, njedaloko zwjazkoweje dróhi 156.
Ležownostne knjejstwo měješe Lichańske ryćerkubło.
Wot 1940tych lět wobsteji w bliskosći Zdźarja lětanišćo za płujadła.
We 1880tych lětach mějachu Chwaćicy po statistice Arnošta Muki cyłkownje 162 wobydlerjow, z nich 160 Serbow a jenož dweju Němcow.
Ma štyri a poł miliony wobydlerjow a přestrjeń wot nimale 270.000 kwadratnych kilometrow, potajkim je wjetša hač Wulka Britaniska, ma pak jenož dźesaćinu jeje wobydlerstwa.
W lěće 1947 bu njewotwisna wot Zjednoćeneho kralestwa, wostanje pak hač do dźensnišeho z čłonom Commonwealtha.
Dwě najwjetšej a hłownej kupje stej Južna a Sewjerna kupa.
Južna kupa ma wjetšu přestrjeń, ale Sewjernu kupu wobydla wjace ludźi.
Najwjetše město Sewjerneje kupy je Auckland z wjace hač 400.000 wobydlerjemi, mjeztym zo ma na samsnej kupje ležaca stolica Wellington jenož wokoło 200.000 wobydlerjow.
Najwjetše město Južneje kupy je Christchurch z něhdźe 350.000 wobydlerjemi.
Ród Orbea wobsahuje nětko 56 družinow.
Wuktyl je městačko w Ruskej federaciji.
Leži w samym sewjerowuchodźe europskeho dźěla Ruskeje w republice Komi něhdźe 500 kilometrow sewjerowuchodnje Syktywkara.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1964 załožiło a ma wot lěta 1984 měšćanske prawa.
Protyka za lěto 1851 16. awgusta: Pod nawodom Jana Swory wotpućowa z Budyšina skupina 92 Serbow do Awstralskeje.
Horní Podluží je wjes a gmejna we Łužiskich horinach na sewjeru Čěskeje.
Nadeńdźe so w dole rěčki Lužnička blisko Warnoćic a pod Łysu.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1411 w zwisku z natwarjenjom drjewjaneje cyrkwje.
Přez wjesku wjedźe železniska čara Rybniště–Varnsdorf.
Wuhotowar běše Domowina, třěšny zwjazk serbskich towarstwow a organizacijow we Łužicy.
Wulosowanje skupinow jednotliwych mustwow je so 1. decembra 2011 w sakskim krajnym zastupnistwje w Berlinje wotměło.
W cyłku 20 mustwow trjecheše w pjeć skupinach jedne na druhe.
Partnerojo a sponsorojo Europeady 2012 běchu mjez druhimi Swobodny stat Sakska, Zwjazkowe nutřkowne ministerstwo a energijowy koncern Vattenfall.
Medijowy partner běše Srjedźoněmski rozhłós.
Dobyćer druheje Europeady běše znowa mustwo z Južneho Tirola.
Serbska wubranka docpě štwórćfinale.
Finale wotmě so na Budyskej Młynkec łuce.
Nowy a stary europski mišter Europeady je němskorěčna mjeńšina z Južneho Tirola, kotraž doby finalnu hru 3:1 přećiwo Romam z Madźarskeje.
W małym finalu − hry wo třeće městno − doby Chorwatska mjeńšina ze Serbiskeje přećiwo Korutanskim Słowjencam 1:0.
Bohužel je serbske mustwo tónkróć w štwórćfinalu wupadnyło.
Ale nadźija wostawa, zo změja za přichodnu Europeadu 2016 wjace wuspěcha.
Trenar běše znowa Frank Ričl.
Dalše serbske ludowe mjeno je huserki.
Sergejewka je město w sewjernym Kazachstanje, kotrež słuša k Sewjerokazachskemu wobwodej.
Leži při rěce Išim, blisko Sergejewskeho spjateho jězora, něhdźe 880 kilometrow zapadnje Petropawla.
Dalše serbske mjeno je pružnička.
Gornozawodsk je město w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w zapadnym předkraju Uralskich horin w Permskim regionje něhdźe 125 kilometrow wuchodnje Perma.
Sydlišćo je so w lěće 1947 załožiło a ma wot lěta 1965 měšćanske prawa.
Tawda je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1910 załožiło a ma wot lěta 1937 měšćanske prawa.
Maiac je městačko w mjezynarodnje njepřipóznatym staće Podnjesterska, kiž słuša po ludowym prawje do Moldawskeje.
Leži na wuchodźe Moldawskeje něhdźe 60 kilometrow sewjerowuchodnje Kišinjowa a něhdźe 60 kilometrow sewjerozapadnje wot města Tiraspol.
Sydlišćo je so w lěće 1968 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1978 měšćanske prawa.
Tutón kraj rěkaše najprjedy „Kralestwo Južnych Serbow, Chorwatow a Słowjeńcow.
W lěće 1943 – wosrjedź Druheje swětoweje wójny załožichu komunisća pod nawodnistwom Josipa Broza „Tita" tak mjenowanu druhu Juhosłowjansku a přewzachu hač do kónca 1945 móc.
Wot nětka rěkaše kraj „Socialistiska zwjazkowa republika Juhosłowjanska".
Stolica kraja bě kaž dotal Běłohród.
Spočatk 90tych lět rozpadny Socialistiska federatiwna republika Juhosłowjanska w běhu wjacorych krawnych wójnow, najprjedy w Słowjenskej a naposledk w Bosniskej.
Čorna Hora a Kosowo zwostawaštej najprjedy samej ze Serbiskej w nowej „Zwjazkowej republice Juhosłowjanska".
W lětomaj 1998 a 1999 wotmě so poslednja juhosłowjanska wójna, a to w Kosowje.
Po wójnje, na kotrejž wobdźěleše so mjez druhimi tež Němska, steješe Kosowo pod kontrolu Zjednoćenych narodow.
Po wotsadźenju juhosłowjanskeho prezidenta Slobodana Miloševića w lěće 2000 sta so Vojislav Koštunica z prezidentom.
Po referendumje wozjewi Čorna Hora w lěće 2006 swoju njewotwisnosć, štož bu ze serbiskeje strony hnydom připóznate.
Mongolšćina je najwuznamniša rěč ze skupiny Mongolskich rěčow a hłowna rěč w Mongolskej.
Chalcha-Mongolšćina słuša k centralnej hałuzy mongolskich rěčow, kotrež buchu pak z Turkowskimi rěčemi a Tunguziskimi rěčemi k altajskim rěčam zjimane.
Wo klasifikaciji hlej nastawk Mongolske rěče.
Centralna Mongolšćina je najčasćišo rěčana mongolska rěč a buchu wot něhdźe 2,3 milionow rěčnikow w mongolskej republice a něhdźe 3,5 milionow w Nutřkownej Mongolskej rěčana.
Mongolšćina ma wokalnu harmoniju.
We słowje wustupuja regularnje jenož prědnje abo jenož zadnje wokal. /i/ móže z woběmaj wustupować.
Słowo, kotrež jenož krótke wokale wobsahuje, bu přeco na prěnjej złóžce přizwukowane.
Njepřizwukowane krótke wokale buchu zwjetša sylnje redukowane, na kóncu słowa wone cyle wotpaduja.
Dalše detaile a konkretne přikłady wo nominalnej a werbalnej morfologiji su w nastawku Mongolske rěče.
Za mongolski nomen je předewšěm kategorija pad relewantna.
Numerus hra druhorjadnu rólu.
Při wužiću numeralow bu skerje žadyn plural njemarkěrowany.
Pluralowy sufiks steji před padowym sufiksom.
Nimo móžnosće, wužiwać wosobowe pronomeny w genitiwje jako posesiwny pronomen, Mongolšćina ma tež sufiksy, z kotrymž so wobsedźenstwo abo přisłušnosć wuprajeć móhłe.
Posesiwne sufiksy steja za padowym sufiksom.
Tež tu njeje rozdźěl po genusu.
Mongolšćina ma bohaty repertoire na werbowych formach.
Při tym so rozeznawa mjezy tři skupinami, kotrež rozdźělane funkcije wupjelnjuja.
Wšěm zhromadne pak je, zo wupraja wone předewšěm tempus, aspekt a modus a zo njepokazaja žanu kongruencu.
Finitne werbowe formy móžeja jenož jako predikat hłowneje sady wustupować.
Rozeznawaja so tež skupiny indikatiwnych formow a dospołnych a přikazowych formow.
Konwerby wustupuja jenož w wotwisnosći.
Pak buchu direktnje wot werba zasadźowane (na př.
Wone so móžeja kaž adjektiwy deklinować a narunuja w negěrowanych sadach regularnje finitne werby.
Dalše detaile w nastawku Mongolske rěče.
Słowoslěd w sadźe je SOV.
Prašenske a modalne partikule wězo za werbje steja.
Najstarši zdźerženi pismowy dopokaz we formje rowneho napisa pochadźa z tutoho časa.
Klasiska forma tutoho tradicionelneho mongolskeho pismo bu w 17. lětstotku sfiksowana.
Wona bu hač dźensa w Nutřkownej Mongolskej wužiwana.
Wob čas buchu hišće wjacore druhe pismowe systemy namjetowane, na př. wot Zanabazara wuwiwane Sojombo-pismo.
Wot lěta 1994 bu klasiske pismo w Mongolskej zaso w hornich šulach wučene.
Wono so často za firmowe tafle, loga a podobne dekoratiwne zaměry wužiwa, za wšě dalše dale kyriliski alfabet.
Šilka je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije w Zabajkalskim regionje něhdźe 200 kilometrow wuchodnje Čity.
Kćenja docpěwaja dołhosć wot něhdźe 2 cm a maja zestajene kćenjowe łopješka.
Woni tworja dołhe kwětnistwo, kotrež móže wobsteji z wjace hač 30 orchidejowych kćenjow.
Rosće w lěsach a kerčinach.
Karl Richard Needon běše němski pedagoga, stawiznar a domiznowědnik.
Wopytowaše wot lěta 1872 Budyski gymnazij a wot 1978 kralowski gymnazij w Drježdźanskim Nowym měsće.
Wot 1881 studowaše w Lipsku filologiju a stawizny a promowowaše w lěće 1885.
1894 přińdźe wróćo do Budyskeho gymnazija, hdźež skutkowaše potom třiceći lět jako wučer.
Wot 1911 do 1922 bě wón z nawodu Budyskeje měšćanskeje knihownje.
Needon slědźeše předewšěm na polu sakskich stawiznow, wosebje wo Hornjej Łužicy a stawiznach Budyšina.
Wozjewješe nimo monografijow tež wjele přinoškow w časopisach Bautzener Geschichtshefte, Bautzener Tageblatt, Oberlausitzer Heimatzeitung kaž tež w Nowym łužiskim magacinje.
Richard Needon zemrě 5. awgusta 1931 w Budyšinje dla chorosće wutroby a bu na Tuchorskim kěrchowje pódla mandźelskeje Marie pohrjebany.
Protyka za lěto 1999 1999 bě powšitkowne lěto z 365 dnjemi.
09. apryla: MDR wusyła k prěnjemu razej Radijo Satkula.
30. meje: Na železniskej čarje Budyšin–Wojerecy jědźe posledni wosobowy ćah.
12. měrca: Rozšěrjenje NATO-a do wuchoda: Pólska, Čěska a Madźarska přistupja zwjazkej.
17. awgusta: Při zemjerženju sylnosće 7,4 w sewjerozapadźe Turkowskeje wumrě wjace hač 18.000 ludźi.
Łopješka su sedźace abo runje krótko stołpikate.
Pódlanske łopjena su dołhojće-lancetojte.
Kćenjowe stołpiki su krótše hač keluškowa rołka.
Rosće na łuhojtych łukach, na pućach, na hrjebjowych kromach a na suchich hórskich łukach.
Rostlina je w nimale cyłej Europje rozšěrjenja, při čimž předewšěm w horinach wustupuje.
Greene Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Jich kónčki su zwjetša 4-6 razow tak dołhe kaž šěroke.
6-15 blědźe róžojtych, na kónčku ćmowych, šwižnych kćenjow steji w kićach a docpěwa dołhosć wot 5 hač 6 mm.
Keluškowe łopješka lochko wotpadnu.
Rosće na rolach, winicach, prózdnych rolach, pustych płoninach, pućach a murjach.
Preferuje w lěću ćopłe pódy.
Dalšej serbskej mjenje stej ćernjowka a ćernjowa jahoda.
Čorny ćernjowc je kerk, kotryž docpěje wysokosć wot 1 hač 4 m.
Stołpik je zwjetša wobłukojty a ćernjojty.
Łopješka su jejkojte, wótre, rězane, sedźace hač rozdźělnje stołpikate.
Jeho brěčka je wioletna.
Rostlina je na formach bohata družina z wjele małkimi družinami, kotrež so hodźi jenož ćežko rozeznawać.
Rosće w kerčinach, na lěsnych kromach, w skałach a na suchich trawnikach.
Najčasćišo na wapno chudych pódach wustupuje.
Rostlina je w Europje z wuwzaćom sewjera rozšěrjena, při čimž w Alpach we wysokosćach wot hač do 1700 m wustupuje.
Płód je purpurowo-čorny a ma kisały a słódki słód.
Čini so konfitira, wino, liker a zyrop z płodow.
Z łopjenow so móže zelo zhotowić.
Wono ma krej čisćacy a krejny cokor znižacy wuskutk.
Jahody su dobre žórło za witaminy A a C, wobsahujo kalium, magnezij a kopor.
Jahody čornych ćernjowcow překrawjenje podpěruju a pomhaja za čas zymnicy.
Tróšku woćoplowany brěčka čornych ćernjowcow je jara dobry lěk přećiwo škropawemu abo womučnjenemu hłosej.
Dolní Podluží je wjes a gmejna we Łužiskich horinach na sewjeru Čěskeje blisko Warnoćic.
Nadeńdźe so pod Łysu a słuša k Děčínskemu wokrjesej Wusčanskeho kraja.
Přez Dolní Podluží wjedźe železniska čara Rybniště–Varnsdorf.
Łučna křižnička je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 5 hač 20 cm.
Kič je spočatnje zawalita, pozdźišo podlěšena.
Kćenja su módre abo fijałkojte, rědko róžojte abo běłe.
Rosće na suchich trawnikach, nad silikatowej kamjeniznu, na holach, pućowych kromach a w skłoninach.
Łopjena njesu na kromje čorne žałzy, su jejkojte, přećiwostejne a docpěwaja dołhosć wot 1 hač 1,5 cm.
Kćenja steja w pakićach a docpěwaja wulkosć wot 0,5 hač 1,5 cm.
Swětłožołte krónowe łopješka njesu na kromje čorne žałzy a su tróšku dlěše hač keluch.
Keluškowe łopješka su dołhojte a cyłokromne.
Próškowe łopješka su 15 hač 20.
Rosće na lěsnych pućach, lěsniskich pućach, brjohach, njewobdźěłanych rolach a trawnikowych městnach.
Kamjenej je wjes ze 101 wobydlerjom we wuchodźe hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša wot lěta 1936 ke gmejnje Radwor a leži mjez 153 a 163 m nad mórskej hładźinu na južnej kromje krajinje hornjołužiskeje hole a hatow sewjernje Budyšina.
Hač do lěta 1936 bě Kamjenej samostatna gmejna.
Susodne wjeski su Łomsk na sewjeru, Wulka Dubrawa na wuchodźe, Měrkow na juhu, Radwor na juhozapadźe, Bronjo na zapadźe, a Nowe Bronjo kaž tež Łupoj na sewjerozapadźe.
Sydlerskostawiznisce je Kamjenej nawsowc.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Camyn pochadźa z lěta 1381.
W 16. lětstotku zastawaše Njeswačanske kubło ležownostne knjejstwo.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 166 wobydlerjow, z nich 158 Serbow.
Kamjenjanscy křesćenjo su přewažnje katolikojo, kiž přisłušeja Radworskej wosadźe.
Protestanća słušeja k Minakałskej wosadźe.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 107 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 40,3 lět.
Aleksander VIII. bě italski duchowny, cyrkwinski jurist, biskop w Brescia a bu 6. winowca 1689 w starobje 79 lět jako naslědnik Innocenca XI. wuzwoleny za 240. bamža romsko-katolskeje cyrkwje.
Neckar je srjedźoeuropska rěka, kotraž běži přez němskej zwjazkowej krajej Badensko-Württembergsku a Hessensku.
Wón je z 362 kilometrami po Aary, Maas, Moseli a Mohanje pjaty najwjetši přitok Ryna a dwanata najwjetša rěka cyłeje Němskeje.
Wužórli so blisko Villingena-Schwenningena na juhu Badensko-Württembergskeje, mjez Čornym lěsom na zapadźe a Šwabskej albu na wuchodźe.
Jeho něhdźe 14.000 km² wulke přitočnišćo wobjimuje srjedźny dźěl zwjazkoweho kraja.
Neckar běži mjez druhim přez Rottweil, Tübingen, Esslingen, krajnu stolicu Stuttgart, Heilbronn a Heidelberg, před tym zo so w Hornjorynskej nižinje pola Mannheima wotprawa do Ryna wuliwa.
Na něhdźe 15 kilometrow dołhim wotrězku w Odenwaldźe wuchodnje Heidelberga twori hranicu mjez Badensko-Württembergskej a Hessenskej.
Neckar je wot Plochingena hač k wuliwej wutwarjeny wodowy puć a přez kanal z Dunajom zwjazany.
Sowjetskij je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1963 załožiło a ma wot lěta 1996 měšćanske prawa.
Družiny su spěšnje rosćace, w lěće zelene štomy.
Wulke łopjena su owalne a přećiwostejne.
Zwónčkojte kćenja rostu w nakónčnych pakićach a kićach.
Ma radšo włóžne, přesakliwe pódy na słónčnych, škitanych stejnišćach.
Rostliny su we wuchodnej Aziji a sewjernej Americe rozšěrjene.
Wot Li 2008 su štyri Macrocatalpa-družiny, kotrež wšě na Karibiskich kupach su domjace, do roda Catalpa zarjadowane.
Eksistuje něhdźe dźesać Catalpa-družinow .
W internetowym słowniku: Trompetenbaum Zapisk při GRIN.
Łopjena su seršćikojte.
Pluwizny su brunojte a njesu zeleny kosač.
Wysoke łopjena kwětnistwo daloko přesahuja.
Rosće na mokrych lěsnych pućach, na brjohach, w łuhojtych hrjebjach.
Rostlina je w srjedźnej a južnej Europje rozšěrjena, při čimž sewjernje hač do južneje Skandinawiskej wustupuje.
Dnja 6. meje 2016 bu znowa woleny.
Enda Kenny bu hižo w lěće 1975 w starobje 24 lět k prěnjemu razej do irskeho parlamenta woleny a je z toho lěta bjez přestawki ze zapósłancom.
Wot 1986 do 1987 bě ze statnym ministrom w kubłanskim ministerstwje a wot 1994 do 1997 z ministrom za turizm a wikowanje.
Po poražce swojeje strony při wólbach 2002 sta so w samsnym lěće z nowym předsydu.
W juniju 2017 wotstupi ze zastojnstwow předsydy a premiera.
Našěrzeleny rupik docpěwa wysokosć wot 2 hač 10 cm a twori kompaktne kulowe polstry.
Stołpik njese dwě hač šěsć kćenjow.
Rosće na wapnowych skałach, kamjentnych trawnikach, hač do wysokosćach wot 1600-3000 m.
Tekeli je město w južnym Kazachstanje.
Leži při rěce Karatal něhdźe 300 kilometrow sewjerowuchodnje města Almaty.
Kisały zdźer je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač do 100 cm.
Tróšku stołpikate spódnje łopjena su kłokojte a njesu wótre, dele měrjene róžki.
Stołpikowe łopjena stołpik wobdadźa a su sedźace.
Čerwjene hač zelene, njenahladne kćenja steja w rozhałuzowanych, čumpatych, zrunanych kwětnistwach ze zwjetša jednorych bóčnymi hałuzami.
Płody njesu wočinjene zwonkowne kćenjowe łopješka.
Rostlina wobsahuje oksalnu kisalinu a kaliumowy oksalat.
Rosće na tučnych łukach, suchich łukach, na pastwach, na pućowych kromach, na přirěčnych a rěčnych brjohach.
Preferuje wutkate, humusowe pódy.
Młode łopjena so hodźa jako solotwjowy přidawk a w supach wužiwać.
Ale wjetše mnóstwa wjedu k běhawje a bluwanju a móžeja dla tworjenja kalciumoweho oksalata škody na jěrchenjow zawinować.
Sydlišćo je so w lěće 1960 załožiło jako wjes Ust-Zejskaja ma wot lěta 1858 měšćanske prawa.
Mehmed Meša Selimović bě juhosłowjanski awtor a kulturnik.
Wopytowaše gymnazij w bosniskim ródnym měsće a studowaše potom wot 1930 do 1934 při filozofiskej fakulće Běłohrodskeje uniwersity.
Po studiju dźěłaše hač k započatkej Druheje swětoweje wójny 1941 při wšelakich šulach w Tuzli.
Po wójnje bydleše Selimović wot 1947 w Sarajewje, hdźež skutkowaše mjez druhim jako profesor při pedagogiskej fakulće, wuměłstwowy nawoda firmy Bosna-Film, direktor narodneho dźiwadła a redaktor w nakładnistwje Svjetlost.
Selimović bě dźěćo z muslimskeje swójby, wuzběhowaše pak husćišo, zo so jako etniski Serb čuje.
Wón bu wjacekróć namjetowany za Nobelowe myto za literaturu, njeje je pak ženje dóstał.
Ivo Andrić, Meša Selimović, Dževad Karahasan.
Křipica je ród ze swójby křipicow.
Čerwjeny jěrowc je štom, kotryž docpěwa wysokosć wot 10 hač 15 m.
Kćěje w meji, mjeztym zo hakle wot 10. lěta kćěje.
Kapslowy płód ma jenož małko kałačow abo nima kałače.
Rosće zwjetša w parkach, na dróhach, w zelenišćach a je lědma wodźiwjena.
Lawica je rostlinski ród, kotryž po wobmjezowanju roda 20 hač 40 družinow wopřijima.
Leži při rěce Dnjepr něhdźe 50 kilometrow juhozapadnje wot města Zaporižžja.
Chołmy su 487 metrow wysoka hora w Hornjołužiskich horach.
Nadeńdu so w druhim hórskim rjećazu juhowuchodnje Šěrachowa, južnje Chróstawy a sewjerowuchodnje Załomja.
Zapadnje Chołmow běži Sprjewja.
Na wjeršku namaka so mały skalny masiw ze zornowca a sćelak Němskeje póšty.
Tyhelk je holanska wjes w Hornjej Łužicy a wot lěta 1994 gmejnski dźěl Łaza.
Wuchodnje Tyhelka ćeče kanalizowana Mała Sprjewja, na zapadźe nadeńdźe so susodna wjeska Roholń.
Tehdy běše wudwór ryćerkubła w Běłym Chołmcu.
Dalše historiske mjena běchu Dyglich a Tieglich resp. serbsce Tygelk.
Mjeno pochadźa wot němskeho słowa Tiegel a poćahuje so prawdźepodobnje na geografiske połoženje sydlišća we wužłobinje Małeje Sprjewje.
Maćica Serbska, Budyšin 1927 Walter Wenzel: Oberlausitzer Ortsnamenbuch.
Jeho předchadnik běše srjedźowěkowski hród, załoženy snano we 40. lětach 13. lětstotka jako stražna pomjezna twjerdźizna na wobchodnej šćežce z Čech do Žitawy.
Mjeno hrodu, kotrehož eksistenca je prěni raz w lěće 1244 dokładźena, bu wot rodoweho znamjenja Markwartičanow, kotrež běše lawica, wotwodźene.
Załožićel hrodu běše najskerje Havel z Lemberka, kiž k prěnim wosobinam na kralowskim dworje Wjacława I. a Přemysła Otakara II. słušeše a běše wuznamna zepěra cyrkwje w Čechach.
Při wuprawje Wjacława I. na Morawu zezna swoju přichodnu mandźelsku Zdźisławu, kotrejež nan běše morawski magnat Přibyslav z Křižanova, knjez na Veveří a Brnje.
Jeje mać Sibylla, jedna z dwórnych damow kralowny Kunhuty, załoži klóšter we Žďáru nad Sázavou.
Po žeńtwje z Havelom přesydli Zdźisława na Lemberk a zhromadnje z nim wobdźěleše so na natwarje města Jablonné kaž tež na załoženju tamnišeho klóštra.
Měješe dwě dźěsći a pokazowaše w tej dobje njewšědne socialne čuće: z financielnymi srědkami a swójskim dźěłom podpěrowaše klóšterski hospital a chudownju.
Po přeslědźenju jich kosćowcowych powostankow je starobu 30-35 lět docpěła a zemrě po wšěm zdaću na tuberkulozu krótko před lětom 1252; jeje rownišćo je w katedrali Swj.
Zdźisławy w Jablonné.
Knježa z Lemberka dźeržachu hród hač do kónca 14. lětstotka, hdyž jeho wobsedźer Hašek z Lemberka, kotryž Korlu IV. na jeho diplomatiskich pućowanjach do cuzbnicy dopřewodźi.
Za čas wobrónjenych zwadow Wjacława IV. z kuzenkom Joštom dóńdźe ke konfliktej mjez Hašekom a Janom z Wartenberga, při kotrymž bu Lemberk w lěće 1398 woblěhowany a po wšěm zdaću tež zdobyty.
Po Hašekowej smjerći wokoło lěta 1400 so hród do wobsydstwa Wartenbergčanow dósta.
Ani po bitwje pola Lipan wšak njenasta pokoj w tudyšej kónčinje.
Na někotrych hrodach, na přikład na njedalokim Starym Falkenburku, wostawachu husitske wobsadki, kotrež rubježne wupady do wokoliny přewjedźechu.
Po jeho smjerći so wobsedźerjo často wotměnjachu, po zdaću bu tohodla dosć zapusćeny.
K wožiwjenju hospodarstwa a z tym tež cyłeho knjejstwa hač po lěće 1550, hdyž Wilhelmowy hibićiwy přichodny syn Hendrich Kurcpach z Trachenberga Lemberk zdźědźi.
Tón da srjedźowěkowskej twjerdźiznje tež přez nowe přitwary a připrawy renesansny charakter knjejskeho sydła a srjedźišća hospodarstwa.
Ród Doninow pak je cyłu kónčinu hač do kónca třicećilětneje wójny wobknježili, hdyž jich wobsydstwo po konfiskaciji wot Běłeje Hory 1623 kejžorskej krónje připadny.
Za njeho a jeho syna Christof dóńdźe po lěće 1660 k baroknemu přetwarej hrodu po planach italskeho architekta Nicola Sebregondi.
Srědki za te drohe twary nabywachu často přez njesmilne postupjenje napřećo njewólnikam, štož w lětomaj 1679 a 1680 k burskim zběžkam wjedźe.
Rólnicy wusłachu najprjedy pósłanstwo ke kejžorej Leopold I., ale hdyž bu na pohnuće Christofa Bredy w Praze zajata, wotpokazachu wjesnjenjo roboćić.
W lěće 1726 kupi Filip Josef Gallas Lemberk, kiž tehdy hižo na sewjerje Čech Frýdlant a Grabštejn wobsedźi.
Ale ani potom na knjejstwje pokoj njeběše.
Za čas sydomlětneje wójny wobsadźi w lěće 1758 pruske wójsko Jablonné a Lemberk a w hrodźe bu wójskowy lacaret připrawjeny.
W lěće 1775 bu Lemberk přez zběžkarskich rólnikow poškodźeny a w awgusće 1813 bu zaso přez Napoleonowe wójska wobtřělował.
Hród běše potom hač do lěta 1941 wobydleny, hdyž nacistiske zarjadnistwo jón zabra.
Po lěće 1945 přeńdźe Lemberk do swójstwa stata, w lěće 1951 buchu w nim wustajenja muzeja za bydlensku kulturu 15.-19. lětstotka zaměstnjene.
Lěta njezdźeržany objekt sej wšak rozsahłe porjedźenja wunući, tak zo wot lěta 1976 bu hród zawrjeny a je hakle wot njedawna zaso zjawnosći přistupny.
Zdźisławje, zaměstnjenej.
Nimo wobhladanjow tu tež koncerty a dźiwadłowe předstajenja wotměwaja.
Prěnjotnu podobu hrodu z 13. lětstotka njeznajemy, dokelž bu přez pozdźiše přetwary zdźěla změnjena.
Za nimi pokročuje zastupny puć wokoło renesansneho domika wrotarnje ze 16. lětstotka k druhim, renesansnym wěžowym wrotam ze šindźelowej třěchu ze cyblemi a słónčnym časnikom nad portalom.
Na lěwym boku steji gotiska hrodowska wěža, kotraž je najstarši dźěl hrodu a ze 14. lětstotka pochadźa.
Pod wěžu je na dworje barokna torhošćowa studnja.
Dźensnišu podobu dósta Lemberk něhdy mjez lětami 1560-1580, hdyž bu na městnje prěnjotneho wobtwjerdźenja wuchodne křidło hrodu wutwarjene a přez jeho zwjazanje ze zapadnym křidłom běše hrodowski blok wokoło dwora wotzamknjeny.
Po nastupje Bredow, kotřiž po wšěm zdaću chcychu z Lemberka rodowe sydło wutworić, běše hród z interjerom baroknje připrawjeny.
Wot spočatka 18. lětstotka běše Lemberk nakrajny hród, na kotrymž so wyšnosć jenož při składnosći zdźeržowaše.
W sewjernym křidle hrodu nasta přez zwjazanjom dweju poschodow wulka žurla z bohatymi stukami, štyrjomi wjerchowymi mólbami a 16 freskami ze scenami z třicećilětneje wójny.
Te wšak pochadźeja ze 17. lětstotka, ale w 19. lětstotku buchu přez přemolowanje wothódnoćene.
W kapałce je tohorunja dotal fungowacy pišćelowy pozitiw z lěta 1723.
W zapadnym křidle je rozsahła renesansna jědźernja, mjenowana Bajkowa žurla po kasetowym wjerchu, w kotrehož 77 polach su sceny z Ezopowych bajkow molowane, kotrež z doby wokoło lěta 1610 pochadźeja.
We wuchodnym křidle su štyri dalše rumnosće z bohatymi wjerchowymi stukaturami, wobnowjenymi w prěnim lětdźesatku 20. lětstotka.
W přizemju pod wěžu je rumnosć t. mj. čorneje kuchnje z wuhotowanjom ze 17. lětstotka.
W předhrodźe, zwonka areala hrodu steja tři jednoposchodowe tykowane chěže ze 17. lětstotka pódla sebje.
Dom z čisłom 5 je prěnjotny hosćenc z rumnej wjelbowej pincu z lěta 1680.
Na kromje zahrodneje terasy su torsa mytologiskich sochow rozdźělneho pochada a barokne plastiki připisowane Maćijej B. Braunej.
W parku su tež dwě fontanje ze 17. a 18. lětstotka.
Nawjazowaca škitana lipowa aleja wjedźe k wobhrodźenemu bywšemu małemu kěrchowej z njewobchowanej Zdźisławinej kapałku z wěžičku a narownikami.
Dalšej dwě škitanej aleji stej pod wyšinu pola wsy Lvová.
Wyšina pod hrodom ma poměrnje bohate historiske podzemjo.
W pěskowcowych skałach podłu hatow we wsy pod hrodom su wjacore pincy, z kotrychž někotre statne kubło wužiwa.
Po rozsahu najwjetše su pincy na městnje zwottorhaneje knjejskeje piwarnje, wućesane w dźewjećdźesatych lětach 17. lětstotka.
Wosebitosć je, zo so w podzemju tež přewažny dźěl technologije piwarnje inkluziwnje warjernje namaka.
Zajimawy je tež w skale ćesany wódny podkopk ze žórłom.
Pod hrodom samym leži tež 35 m dołhi podkopk, w kotrymž bu železowa ruda wudobyta.
Snano wjedźechu runje mnoholičbne prózdnicy k nastaću powěsćow wo tajnych chódbach a chowankach, bjez kotrychž so Lemberk hižo njehodźi předstajić.
Wozjewjenje je so z dowolnosću awtora čěskeho originala stał.
Wšědny wódny bónčk je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 80 hač do 150 cm.
Wobšěrne nerwy ze centruma won běža.
Złotožołte kćenja jenož mało z wody wusahuja, docpěwaja wulkosć wot 3 hač do 3 cm.
Kćenja maja 5 wupřestrětych kónčkow.
Kroma krónowych łopješka njese trodle.
Symjenja so přez wodowy prud rozšěrja.
Nimo toho při pjerju, pysku a płuwanskej koži wódnych ptačkow wisajo wostanu, jeli ptačk wodu wopušći.
Rostlina je w dźělach Europy a w Japanskej rozšěrjena.
Zamoršćeny rěpisk je jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 25 hač 60 cm.
Čopojty korjeń je mały.
Hornjo łopjena su njedźělene.
Rosće na hlinjanych rolach.
Rostlina je w južnej Němskej a južnej Europje rozšěrjena.
Domjaca wjerjebina je w lěće zeleny štom, kotryž docpěwa wysokosć wot 8 hač 15 m.
Króna je šěroka, často tróšku njeprawidłowna.
Měnjate, dołho stołpikate łopjena su pjerkate.
Kćenja docpěwaja šěrokosć wot něhdźe 1,5 cm a steji po šesćoch hač po dwacećoch we wokołkowych pakićach a su běłe abo sylnje čerwjenojte.
Jědźny jabłukowy płód je krušwojta abo kulojta, žołty, na słónčnym boku často čerwjeny.
Wone su dołho stołpikate a docpěwaja wulkosć wot 1,5 hač 4 cm.
Preferuje ćopłe, zwjetša wapnite, kamjenite hlinjane a běłohlinjane pódy.
Rostlina je wot sewjerozapadneje Afriki, po iberiskej połkupje a Balkanje hač do Małkeje Azije rozšěrjena.
W Němskej předewšěm so w regionach z plahowanjom wina plahuje.
Leži při rěce Južny Bug něhdźe 250 kilometrow zapadnje Kropywnyckeho.
Sydlišćo je so w lěće 1752 załožiło a ma wot lěta 1949 měšćanske prawa.
Wokrjes ma přestrjeń wot 396 km² a něhdźe 46.000 wobydlerjow.
Wón přisłuša euroregionej Nysa.
Wulke Ždźary su hornjołužiska cyrkwinska wjes w Budyskim wokrjesu, kotraž wot lěta 2005 k Łazej słuša.
Wulke Ždźary leža w zapadnym dźělu gmejny Łaz južnje Hórnikečanskeho jězora při rěce Čornicy.
Sewjerozapadnje Wulkich Ždźarow leži město Kulow a runje přez wsu wjedźe zwjazkowa dróha 96 z Wojerec do Budyšina.
Wjes słušeše to Wojerowskeho stawoweho knjejstwa.
Wot 1691 hač do swojeje smjerće w lěće 1704 bě chorwatski połkownik Janko Šajatović knjez nad Wulkimi Zdźarami.
Wón je historiski zakład serbskeje powěsćoweje postawy dobreho kuzłarja Krabata.
Dnja 31. awgusta 1852 zniči wulki woheń 22 Zdźarowskich statokow.
Z wotewrjenjom prěnich brunicowych jamow spočatk 20. lětstotka podwoji so wobydlerstwo wosadneje wsy w běhu jenož 25 lět wot 519 w lěće 1905 na 1088 w lěće 1925, při čimž so tež rěčna situacija we wsy spěšnje přeměni, dokelž bě wjetšina zapućowacych dźěłaćerjow z němskich kónčin.
Wot lěta 1908 měješe wjes zastanišćo při železniskej čarje Budyšin–Wojerecy.
Dnja 5. meje 1912 załožichu we wsy na iniciatiwu Franca Krala, Awgusta Lapšticha a Jana Haješa Serbske towarstwo za Wulke Ždźary a wokolinu z něhdźe 140 čłonami, kotrež bě tež jedne ze załoženskich towarstwow Domowiny.
Z prěnim předsydu towarstwa, kiž měješe jako zaměry „hajenje a škit serbskeje rěče a serbskich zakładnych prawow" w dobje razantneje industrializacije, sta so wjesny předstejićer Handrij Hajnk.
W 1920tych lět słušeše tež Jurij Wjela, kiž bě tehdy z wučerjom w bliskim Komorowje, do aktiwnych čłonow towarstwa a skutkowaše jako dirigent jeho měšaneho chóra.
Po statistice Arnošta Muki mějachu Wulke Zdźary we 1880tych lětach cyłkownje 519 wobydlerjow, z nich 510 Serbow a jenož dźewjeć Němcow.
W cyłej Zdźarowskej wosadźe chodźachu tehdy 2120 wosadnych k serbskej a jenož pjećo k němskej spowědźi.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 33,9 %.
We Wulkich Zdźarach wobsteji zakładna šula, na kotrejž so tež serbšćina jako cuza rěč wuwučuje.
Jan Ćichor – farar, magister a přełožer; narodźeny w Zdźarach Bjedrich August Bergan – farar a zakitowar serbstwa; 1852–98 we Wulkich Zdźarach Oswald Mrózak – farar a nabožinski prócowar; narodźeny w Zdźarach Jurij Mucha – chěžkar, serbski braška, ludowy spisaćel; narodźeny w Zdźarach Pawoł Wićaz – wučer, kulturny historikar, lektor, awtor; narodźeny w Zdźarach Za dalšich fararjow hlej zapisk wo Zdźarowskej cyrkwi. staw: 31. decembra 2016; Podaća gmejnskeho zarjada Łaz Walter Wenzel: Oberlausitzer Ortsnamenbuch Wulke Ždźary w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje Zyguš: Wulke Ždźary.
90. → wšě wjeski Arnošt Muka: Statistika Łužiskich Serbow.
Němski hórkowc je dwulětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 5 hač 40 cm.
Stołpikowe łopjena su jejkojće-lancetojte a zwjetša wótre.
Čerwjenowioletne kćenja maja pjeć wuskich kónčkow, njesu dołhu brodaćicu na zachodźe klamy a docpěwaja šěrokosć wot 1 hač 2,5 cm a dołhosć wot 2 hač 4 cm.
Jich likojta rołka docpěwa dołhosć wot 2,5 hač 3,5 cm.
Keluch je wusko křidłaty.
W podlěću kćějace formy su jenož mało rozhałuzowane, mjeztym zo w nazymje kćějace formy su sylnje rozhałuzowane, zwinjene a njesu hač do 50 kćenjow.
Brodaćica na kćenjach zadźěwa insektam nutř lězć.
Ale čmjeły a dnjowniki z dosć dołhim rypakom móžeja nektar cycać.
Čmjeły z krótkim rypakom kćenja wot boka nakusnu.
Rosće na suchich trawnikach, pastwach pod wapnom, předewšěm w srjedźnych horinach.
Rostlina je w srjedźnej Europje a Alpach rozšěrjena.
Viljandi je město na juhu Estiskeje.
Je zarjadniske sydło wobwoda Viljandimaa.
Leži na sewjernym brjoze jězora Viljandi něhdźe 60 kilometrow wuchodnje Pärnuwa a 65 kilometrow zapadnje Tartuwa blisko wulkeho bahnišća Soomaa.
Sydlišćo naspomni so prěni raz hižo w lěće 1154 přez arabskeho geografa Al-Idrisi.
Estojo běchu pak prawdźepodobnje hižo do toho natwarili hród při tudyšim brjoze Viljandiskeho jězora.
W lěće 1224 zahaji němski rjad twarjenje mócneho rjadneho hrodu, kotryž płaćeše sčasami jako najwjetši w cyłym Baltikumje.
W lěće 1283 dósta sydlišćo wokoło hrodu měšćanske prawa.
Započatk 14. lětstotka sta so ze sobustawom Hansy a wuznamnym wikowanišćom po puću do Ruskeje.
W Liwlandskej wójnje 1560 a znowa w Pólsko-ruskej wójnje započatk 17. lětstotka so město a hród nimale dospołnje zničištej, tak zo su jenož rozwaliny mócnych murjow hač do dźensnišeho wobchowali.
Łopjena su klinojte, cyłokromne abo tróšku zubate a na hornim boku kosmate.
Kćenja su běłe abo róžojte a steja na spočatku w hustych, pozdźišo w čumpatych kićach.
Štyri krónowe łopješka docpěwaja dołhosć wot 2 hač do 5 mm.
Wone wobsahuje mnoholičbne symjenja a maja šěroku, swětłu dźělensku sćěnu.
Rosće na rolach, pućach, murjach, kolijowych připrawach, třěchach, suchich a pěskowych trawnikach, pustych płoninach.
Při skalinkach krónowe łopješka njejsu rozpačene.
13. nowembra: Jendźelski kral Aethelred II. přikaza zamordowanje wšěch Danow w swojim kralestwje, zo by pozdatnemu ludowemu zběžkej zadźěwał.
Naličuja so tež postawy swjatych, dalokož woni charakter stołpow maja, to rěka na swójskim spódku a nic we wukuće twarjenja nastajene njejsu.
Popisanja pomnikow podawaja so kaž su widźeć, njehladajo na prawopis.
Mikławš Jacsławk bě serbski duchowny, basnik wótčinskeje lyriki a satiriski spisowaćel.
Wustudowawši w Praskim Serbskim seminarje sta so z kapłanom w Njebjelčicach.
Jacsławk narodźi so jako syn Nowosličanskeho ratarja a wopytowaše najprjedy gymnazij w Chomutovje.
Po studiju skutkowaše najprjedy hač do 1854 jako pomocny wučer a němski prědar při Budyskim tachantstwje a wot 1855 hač do swojeje zažneje smjerće w starobje jenož 35 lět jako kapłan při Njebjelčanskej cyrkwi swjateho Měrćina.
Mikławš Jacsławk bě sobuzałožer Praskeho serbskeho towarstwa Serbowka a wot 1850 do 1852 jeho starši.
Swoje prěnje, hłownje romantiske, basnje podawaše do Kwětkow, wot 1848 tež do Jutnički, hdźež bě jedyn z najaktiwnišich sobudźěłaćerjow.
Z čěšćiny přełoži Tylowe powědančko Šwanda dudak a pěseń Pod hrodźišćom niže klóštra.
W rewoluciskim času mjez 1848 a 1850 napisa někotre satiriske fejetony a skicy, mjez nimi Zaječu zhromadźiznu, parodiju na Narodnu zhromadźiznu w Frankobrodźe.
1855 předpołoži Maćicy Serbskej 200 stronow wobšěrnu knihu Powěsće z Delan, kotraž pak njebu wozjewjena a kotrejež manuskript so na njeznate wašnje zhubi.
Sam bě wot 1847 čłon Maćicy a w lětomaj 1854/55 jeje wuběrkownik.
1980, 47 s., wobr., brošura Hronow a druhe powědančka, Budyšin 1967, str.
21–45 Mikławš Jacsławk, Sorbisches Lesebuch.
Verlag Philipp Reclam jun.
Jurij Łušćanski: Jacsławk, Mikławš.
Keluch je napadniši hač króna a so po kćěwje podlěši.
Wón rosće w bahnach a so wostaji wapno.
Bahnowy porstnik je w nimale cyłej Europje, sewjernej Aziji a sewjernej Americe rozšěrjeny.
19. februara abo 19. małeho róžka je 50. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 315 dnjow hač do kónca lěta.
Susodne staty su Etiopiska na zapadźe, Dźibuti na sewjerozapadźe a Kenija na juhozapadźe.
Na wuchodźe a sewjeru je kraj wot Indiskeho oceana a Adenskeho golfa wobdaty.
Somalski stat dźensa jenož na papjerje eksistuje.
Kraj je rozdźěleny do někotrych regionow, kotrež su pod kontrolu mjezynarodnje njepřipóznateju republikow Somaliland a Puntland kaž tež wjacorych wobrónjenych skupinow.
Tuchwilne přechodne knježerstwo ma sydło w měsće Baidoa.
Wone bu w lěće 2012 wolene a je tež wot mjezynarodneho zhromadźenstwa připóznate.
Nowaja Ljalja je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Iwan Sergejewič Turgenjew bě wuznamny ruski basnik a spisowaćel.
Kodinsk je město w Ruskej federaciji w Krasnojarskim regionje.
Leži něhdźe 480 kilometrow sewjerowuchodnje Krasnojarska a ma něhdźe 16 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1977 załožiło a ma wot lěta 1989 měšćanske prawa.
Dalše serbske mjena su worjołčka, přećiwne zelo, módry zwónčk a zahrodne zwónčki.
Wšědna akelaja je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 40 hač do 80 cm.
Stołpik je zrunany a jara rozhałuzowany.
Spódnje łopjena su dołho stołpikate, mjeztym hornje su sedźace.
Jich próškowe łopješka jenož mało wusahuja.
Rosće w swětłych lisćowych lěsach, w kerčinach, na kromach žiwych płotow a na łukach.
Jeho próškowe łopješka su dlěše.
Wjerbjež je hornjołužiska wjes ze 153 wobydlerjemi, kotraž słuša wot lěta 2011 do města Šěrachow-Korzym.
Wjeska nadeńdźe so we wysokosći wot 305 do 365 metrow při sewjernym boku druheho rjećaza Łužiskich horow při zwjazkowej dróze 96, tule wjedźacej do Žitawskeho směra přez Wjerbježski přesmyk mjez Běłobohom a Chołmami.
Na zapadźe leži Chróstawa, na sewjerowuchodźe Kumwałd a na juhu, za přesmykom, Wopaka.
Łanowc Wjerbjež naspomni so prěni raz w lěće 1408 jako Wurbiss.
Dalše historiske formy wjesneho mjena běchu Worpus a Worpß.
Wjerbjež słuša oficielnje wot 1835 do Chróstawskeje wosady, do toho do Kumwałdskeje.
Hač do lěta 1934 bě samostatna gmejna a potom tež politisce z dźělom Chróstawy.
Dla rytmiki a melodije dyrbja so wjacore linki wospjetować.
Tuta družina so jako korjenjowu zeleninu abo picowansku rostlinu kultiwuje.
Zahrodna morchej je dwulětna rostlina.
Dimensija wšěch rostlinskich dźělow su tróšku wjetša hač při dźiwjej formje.
Wón wobsahuje karotin.
Jeho znutřkowna cona je tróšku jasniša hač zwonkowna.
Kćenja su běłe, rědko nažołć-běle abo róžojte a wutworja wokołk, kotryž je bóle wjelbowany a mjenje płony hač tón dźiwjeje morchwje.
Biškek je hłowne město a runočasnje politiske, ekonomiske a kulturne srjedźišćo Kirgiskeje.
Ma něhdźe 894.000 wobydlerjow.
Biškek leži w Čujskim dole we wysokosći 800 metrow nad mórskim niwowom při sewjernym dźělu hač do 4800 metrow wysokeho Ala-Too-hórskeho hrjebjenja, podlěšk Tian Shan-horiny.
Blisko města běži rěka Čuj.
Sydlišćo je so w lěće 1760 prěni raz naspomniło.
W lětu 1825 daše uzbekski Chanpo z Kokanda twarić tam cyhelowu twjerdźiznu, kotruž ruske wojacy su w lětu 1862 okupowali a rozbiwali.
Rusy su tam garnizonu załožowali a přiwabjowane ruscy burja su produktiwne čornozemjowe dno zwužitkowali a městno wuwiwaše so spěšnje.
W lěće 1878 su tam załožili město Pišpek.
W lěće 1926 město so sta hłowne město nowje załožowaneje, sowjetskeje Kirgiziskeje a runočasnje změni mjeno k Frunze – po Michail Wasiljewič Frunze, kotryž so narodźeny w Pišpeku a wuspěšnje wojował za čas Ruskeje nutřkokrajneje wójny w centralnej Aziji za bolšewizm.
Z njewotwisnosću Kirgiziskeje zaso dósta město swoje stare mjeno – w kirgiziskej formje – a rěka wot toho časa Biškek.
Eksistuja wjele legendow, kotrež pospytuja zwisk mjezy městom a tajkim sudobjom dopokazować.
Dla krótkich stawiznow, Biškek nima stawizniske twarjenja.
Po poražce socialistow při wólbach 2002 skutkowaše jako jich frakciski předsyda w portugalskim sejmje.
Wot 2004 do 2005 bě čłon Europskeho sejma a jedyn z jeho wiceprezidentow, prjedy hač so jako statny minister za nutřkowne naležnosće do Portugalskeje nawróći.
Dnja 15. julija 2007 bu woleny za wyšeho měšćanosty Lissabona a 2009 kaž tež 2013 znowa woleny.
Kisylk bě holanska wjeska w sewjernym dźělu Hornjeje Łužicy, ležaca mjez jězoromaj sewjerowuchodnje Łaza a sewjerozapadnje Bjerwałda.
Bu w lěće 1960 wotbagrowana za Łazowsku brunicowu jamu.
Wjetšina wobydlerjow přesydli so do bydlenskich blokow we Łazu.
Wjes naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1538 jako Kieselitz a słušeše k ryćerkubłu w susodnej Radskej.
Bě dźěl Łazowskeje wosady.
Jako dźěl Radskeje bu 1938 do Łaza zagmejnowana.
Wjetšina wobydlerjow wopušći Kisylk hižo do Druheje swětoweje wójny a zasydli so zwjetša we Łazu, prózdna wjes bu pak hakle 1960 wotbagrowana.
Dźensa dopomina pomnik na Radsku a wjesnej dźělej Kołpin a Kisylk.
Po statistice Arnošta Muki rěčachu w lěće 1884 245 wot cyłkownje 249 wobydlerjow gmejny Radska serbsce.
Leži při rěce Horyn w historiskej Podolskej něhdźe 100 kilometrow sewjernje Chmelnyckeho.
Sydlišćo je so w lěće 1390 prěni raz naspomniło.
Wot lěta 1583 měšćanske prawa.
Leži při rěce Tašań něhdźe 80 kilometrow sewjernje Poltawy.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1604, jako bě tuta kónčina dźěl Pólsko-Litawskeje.
Tehdy natwari so na tutym městnje hród.
Kónc 17. lětstotka přińdźe sydlišćo pod ruske knjejstwo a dósta 1781 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Kitobskeho wobwoda.
Leži něhdźe 123 kilometrow sewjerowuchodnje wot města Qarshi.
Soják Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Krjemjonki je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w 17. lětstotku załožiło a ma wot lěta 2004 měšćanske prawa.
Taštagol je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1939 załožiło a ma wot lěta 1963 měšćanske prawa.
Wysoka je hornjołužiska wjeska w sakskim wokrjesu Budyšin, kotraž słuša z lěta 1974 ke gmejnje Kubšicy.
Leži něhdźe 320 m nad mórskej hładźinu a ma 25 wobydlerjow.
Ze šěsć ležownosćow wobstejaca wjeska leži šěsć kilometrow juhowuchodnje Budyšina a tři kilometry južnje Kubšic při sewjernej skłoninje Brězowskeje hory.
Susodne wsy su Brězow na sewjeru, Sowrjecy a Šekecy na sewjerowuchodźe, Rachlow na juhowuchodźe, Delany na juhu, Splósk a Lubjenc na juhozapadźe kaž tež Zrěšin na sewjerozapadźe.
W lěće 1931 namakachu na hórce zapadnje Wysokeje row ze srjedźeneje bronzoweje doby.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Wysag bě w lěće 1400.
Wjesne mjeno poćahuje so na geografiske połoženje wysoko nad susodnymi wsami.
Wysoka bě kaž bliska Torońca jedna z wonych wjeskow, kiž podstejachu Budyskej měšćanskej radźe.
Hač do lěta 1936 bě Wysoka samostatna gmejna.
Po statistice Arnošta Muki měješe wjeska we 1880tych lětach cyłkownje 42 wobydlerjow, z nich 39 Serbow a třo Němcy.
Jako kulturne pomniki připóznate su kamjentny pućnik při křižowanišću sewjernje wjeski kaž tež dwě chěžce třistronskeho statoka Wysoka čo.
Napohlad wjeski z wjesnym hatom Tykowana chěžka na statoku čo.
Mjezuje na wuchodźe ze Sawdi-Arabskej a Jemenom a na zapadźe ze Sudanom a Eritreju, na sewjerje a zapadźe z Egyptowskej a na sewjerowuchodźe z Israelom a Jordaniskej.
Při sewjernym kóncu Čerwjeneho morja namaka so połkupa Sinai, hdźež zwjazuje Sueski kanal Čerwjene ze Srjedźnym morjom.
31. awgusta abo 31. žnjenca je 243. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 122 dnjow hač do kónca lěta.
Wšědna klukoćina docpěwa wysokosć wot 5 m.
Łopjena su přećiwostejne, dołho stołpikate a wobsteja z 5 abo 7 jejko-lancetojtych, fajn zubatych, pjerow z dołhosću wot 6 hač 10 cm.
Płód je kóžkojta a naduta kapsla, kotraž docpěwa dołhosć a šěrokosć wot 3 hač 4 cm.
Rostlina je w južnej Němskej, Elsaskej, francoskej Jurje, Alpach a juhowuchodnej Europje rozšěrjena.
40-2 Koordinaty: 40° S, 2° Z Španiska je kralestwo, kotrež leži zwjetša na Iberiskej połkupje w juhozapadnej Europje.
Jeho susodźa su Francoska a Andorra na sewjerje, Portugalska na zapadźe a k Zjednoćenemu kralestwu słušaca połkupa Gibraltar w juhu.
K Španiskej słušeja nimo teritorijow na europskej twjerdźi tež Baleary w Srjedźnym morju, Kanariske kupy w Atlantiskim oceanje a eksklawje Ceuta a Melilla w sewjernej Africe, kotrejž mjezujetej z Marokkom.
W zašłosći słušeše Španiska k najmócnišim kolonialnym mócnarstwam swěta, čehoždla so hač do dźensnišeho předewšěm w Južnej a Srjedźnej Americe kaž tež na Filipinach španisce rěči.
Wot 1. januara 1986 je Španiska čłon Europskeje unije.
Z Mytom Ćišinskeho wuznamjenja Załožba za serbski lud wosobiny abo tež skupiny wosobinow k wopomnjeću na Jakuba Barta-Ćišinskeho.
Z mytom hódnoća a spěchuja so „wusahowace wukony na polu serbskeje kultury, wuměłstwa a wědomosće".
Myto Ćišinskeho a spěchowanske Myto Ćišinskeho so dwulětnje w Pančicach-Kukowje, po móžnosći na předwječoru posmjertnin Ćišinskeho, dnja 15. oktobra spožčitej.
K prěnjemu razej so myto w lěće 1956, składnostnje stotych narodnin Ćišinskeho a tehdy hišće jako statne myto Němskeje demokratiskeje republiki spožči.
Kuratorij, kotryž wobsteji ze zastupjerjow Załožboweje rady, Domowiny z Hornjeje Łužicy, Domowiny z Delnjeje Łužicy, Zwjazka serbskich wuměłcow, Zwjazka serbskich spěwarskich towarstwow, Maćicy Serbskeje a Serbskeho šulskeho towarstwa, rozsudźi wo spožčenju myta.
Myto spožči so wosobinje abo skupinje wosobinow jenož jónu.
2003: hłowne myto: Marja Ulbrichec a spěchowanske myto: Měrana Cušcyna 2005: hłowne myto: Pětš Janaš a spěchowanske myto: Tanja Donatec 2007: žane myto spožčene 2009: hłowne myto: Měto Pernak a spěchowanske myto: István Kobjela 2011: hłowne myto: Benedikt Dyrlich a spěchowanske myto: Jěwa-Marja Čornakec 2013: hłowne myto: Beno Budar a spěchowanske myto: Michał Cyž 2015: hłowne myto: Manfred Laduš a spěchowanske myto: Sebastian Elikowski-Winkler 2017: hłowne myto: Juro Mětšk a spěchowanske myto: Lubina Hajduk-Veljkovićowa 2019: hłowne myto: Marja Elikowska-Winklerowa a spěchowanske myto: Radijo Satkula Wustawki Myta Ćišinskeho Załožby za serbski lud.
Anglicizm woznamjeni wliw jendźelšćiny na druhe rěče, na přikład serbšćinu abo němčinu.
Tutón je móžny nic jenož na wšěch polach rěčneho systema, kaž na přikład w słowoskładźe abo w syntaksy, ale tež na wšěch rěčnych runinach, potajkim w spisownej a wobchadnej rěči kaž tež w žargonje a druhich.
Je zarjadniske sydło Făleștiskeho rajona.
Leži něhdźe 130 kilometrow sewjerozapadnje Kišinjowa.
Ma něhdźe 17 tysac wobydlerjow Sydlišćo je so w lěće 1429 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1940 měšćanske prawa.
Dalše serbske mjeno je čorny janski jahodowc.
Jeho płód je čorna janska jahodka.
Rostlina njenjese ćernje.
Při tym 3 lapy su wulke, ale 2 stej małkej.
Na krótkich wurostkach kaž w promjenjach kopate wustupuja.
Krónowe łopješka su zrunane a krótše hač wróćo křiwjene, husto kosmate keluškowe łopješka.
Kulowate płody su čorne, jědźne, brěčkate jahody, kotrež docpěja šěrokosć wot 10 hač 15 mm.
Wone wot junija dozrawja a su bohate na witaminy.
Rostlina je předewšěm w srjedźnej a sewjernej Europje rozšěrjena, ale tež w sewjernej a wuchodnej Aziji wustupuje.
Jahody so njewarjene jědźa abo k marmeladźe předźěłaja.
Herman Šleca bě serbski wučer, wědomostnik a jedyn z organizatorow serbskeho towarstwoweho žiwjenja za čas Weimarskeje republiki.
Narodźi so jako syn ratarskeho dźěłaćerja w Droždźiju pola Wósporka a wopytowaše wot 1908 do 1914 Krajnostawski wučerski seminar w Budyšinje.
Wot 1914 do 1917 dźěłaše jako pomocny wučer w Bukecach a 1917/18 bu při Lipšćanskej uniwersiće na wyšeho wučerja přihotowany.
Wot 1918 do 1923 studowaše filozofiju na Korlowej uniwersiće w Praze a promowowaše z dźěłom Dr. Jan Pětr Jordan, jeho žiwjenje a skutkowanje.
Wot 1924 do 1927 bě ze sekretarom Domowiny, Serbskeje narodneje rady, Serbskeje ludoweje strony a jednaćel Serbskeho sokołskeho zwjazka.
Wot 1927 do 1945 skutkowaše jako wučer zwonka Łužicy, najprjedy 1927/28 w Engelsdorfu a wot 1928 w Großstädtelnje pola Lipska a bu za čas nacionalsocializma wospjet zajaty, na přikład hnydom w lěće 1933 dla pozdatneje „wulkopřerady".
Po Druhej swětowej wójnje bě wot 1946 hač do swojeje zažneje smjerće w lěće 1948 z wučerjom na Serbskim realnym gymnaziju w čěskich Warnoćicach.
Wo přičinach smjerće so tehdy ničo njepisaše; hakle Šlecowy dobry přećel Pawoł Grojlich w lěće 1992 naspomni, zo bě tutón „w duchownym zaćěmnjenju" wudychał.
Po Timje Meškanku wza so Šleca w zwisku z komunistiskim přewrótom w Čěskosłowakskej a „w atmosferje zatrašenja a hońtwy na hinak myslacych" žiwjenje.
Šleca hraješe wuznamnu rólu w serbskim narodnym žiwjenju Weimarskeho časa.
1919 bě hłowny starši schadźowanki kaž tež załožer a w lětomaj 1919/20 prěni předsyda Zwjazka serbskeho studentstwa.
W samsnym lěće zastupi w Praze do Sokoła a w nowembrje 1920 załožichu hromadźe z Markom Smolerjom a Janom Skalu w Budyšinje prěnju serbsku sokołsku jednotu.
1925 załoži Sokołske listy a dopisowaše tež do Serbskich Nowin.
Nimo toho nadźěła tež serbsku ćěłozwučowansku terminologiju (Serbski ćěłozwučowanski system.
Budyšin 1927) a zestaji Sokołski spěwnik.
Organizowaše Domowinske zjězdy, Sokołske zlěty kaž tež zajězdy towarstwow a dźiwadłowych skupin do Delnjeje Łužicy a wuchodnych kónčin Hornjeje Łužicy.
Jako wučer we Warnoćicach wuwučeše hromadźe z Rudolfom Jenčom mjez druhim stawizny a napisa prěnje serbske wučbnicy.
Wón bě wot lěta 1919 čłon Maćicy Serbskeje.
Herman Šleca bě woženjeny z Ludmilu Smolerjec, dźowku Marka Smolerja.
Šleca bu pochowany w Smolerjec swójbnym rowje na Budyskim Hrodźišku.
W Rozhledźe 7/1958, str.
Pawoł Grojlich: Na wopominanje: Herman Šleca.
W Rozhledźe 7/8, 1992, str.
Timo Meškank: Kultura w słužbje totalitarneho režima.
Klukšanska cyrkej je ewangelski cyrkwinski twar w hornjołužiskim Klukšu.
Cyrkej dósta w lěće 1893 cyłkownje nowy napohlad a nowe wuhotowanje přez twarskeho mištra Theodora Quentina, nutřka wosebje wumolowany wjerch a z drjewom wupaženu emporu.
Drjewjana klětka z postawu Jana Křćenika pochadźa pak z lěta 1702.
Tež pěskowcowy wołtar bu hižo w tutym lěće w Klukšanskej cyrkwi nastajeny, pochadźa pak najskerje z Drježdźanskeje cyrkwje swjateje Sofije a je najskerje dźěło Christopha Waltera II. z 1580tych lět.
Drjewjana dupa nasta w lěće 1688.
Při sewjernej sćěnje nadeńdźe so narowny pomnik Franca z Nostitza z lěta 1576.
Dalše epitafy steja w chórje a we wěžowej hali kaž tež zwonka cyrkwje.
Na kěrchowje steji němskorěčny pomnik za padnjenych Prěnjeje swětoweje wójny z Klukšanskeje wosady kaž tež rowy wjace hač 200 němskich wojakow z poslednich dnjow Druheje swětoweje wójny.
Hižo składnostnje prěnjeho pisomneho naspomnjenja Klukša w lěće 1222 naspomni so tež tamniša cyrkej, kotraž słuša tuž k najstaršim w cyłej Hornjej Łužicy.
Jako wosadnej cyrkwi přisłušachu jej 14 wsow we wokolinje.
W lěće 1737 bě farar Faber tule po namjeće hrabje Friedricha Caspara z Gersdorffa załožił łaćonsku šulu, kotraž měješe serbskich hólcow z wokoliny přihotować na gymnazij.
Jako Faber šěsć lět pozdźišo zemrě, přećahny šula na hrabinski hród do Delnjeho Wujězda, tola Klukšanska wosada wostanje tež dale centrum pietizma w serbskej Łužicy.
W běhu swojich stawiznow wotpali Klukšanska cyrkej znajmjeńša trójce, a to w lětach 1680, 1792 a 1830.
Wot 1832 do 1835 skutkowaše młody Handrij Zejler jako diakon w Klukšanskej wosadźe.
W lěće 1966 měješe ewangelski časopis Pomhaj Bóh w Klukšanskej wosadźe hišće 70 abonentow.
Byrgle Nutřkowny napohlad z dwurěčnym napisom Klětka Wěža Do poměrnje wulkeje Klukšanskeje wosady słušeja nimo Klukša samoho wokolne wjeski Čelchow, Kobjelń, Kupoj, Lěskej, Lichań, Nowa Wjes/Sprjewja, Połpica, Załhow a Zdźar kaž tež ewangelski podźěl Brěmjenja a Zdźěrje.
Cornelius Gurlitt: Klix.
Wilhelm Józef Bogusławski bě pólski prawiznik, stawiznar a pólski přećel Serbow.
Wón je hromadźe z Michałom Hórnikom prěni zarys cyłkownych serbskich stawiznow napisał.
Wilhelm Bogusławski narodźi so w Lachowicach blisko Žitomira na Wołynskej.
Mjez 1837 do 1846 wopyta wón gymnazij w Žitomiru a studowaše po tym spočatnje medicinu a pozdźišo prawnistwo w Pětrohrodźe.
W Kazanju přizamknje dodatny studij mjezynarodneho prawa.
W statnej słužbje docpě w Pětrohrodźe schodźenk woprawdźiteho statneho radźićela.
W lěće 1896 so Bogusławski na wuměnk podawši do swojeje domizny w Žitoměrskim kraju wróći.
Nimo swojeho powołanja wěnowaše so Wilhelm Bogusławski stawizniskemu slědźenju, wosebje stawiznam zapadnych Słowjanow.
Pohnuty přez nastawki Maciejowskeho, Zmorskeho, Srjeznjewskeho a Hilferdinga zbliži so tež Serbam a wopyta Łužicu w lětomaj 1858 a 1884.
W lěće 1861 wuda w Pětrohrodźe prěni stawizniski zarys serbskich stawiznow, kotryž spisa w pólskej rěči.
Hromadźe z Michałom Hórnikom wobdźěła tutu twórbu, kotruž wudaštaj 1884 jako knihu Historija serbskeho naroda.
Wot lěta 1880 bě Wilhelm Bogusławski čłon Maćicy Serbskeje a wot 1885 jeje čestny sobustaw.
Hlej wotpowědne dataje we Wikimedia Wikisource: Wilhelm Bogusławski Wilhelm Bogusławski – Literatura w katalogu Němskeje narodneje biblioteki Jan Šołta: Bogusławski, Wilhelm Józef.
Klóšterska hora abo Pinč je hora w Hornjej Łužicy.
Ma wysokosć 394 metrow nad mórskej hładźinu a słuša k Łužiskim horam.
Leži w Budyskim wokrjesu mjez gmejnomaj Zemicy-Tumicy a Smělna-Póckowy.
Wokoło Klóšterskeje hory ćeče rěčka Čornica.
Tartu je z něhdźe 100.000 wobydlerjemi druhe najwjetše město Estiskeje a sydło Tartuskeje uniwersity, najstaršeje wysokeje šule w Estiskej.
W lěće 2024 budźe Tartu jedna z třoch kulturnych stolicow Europy.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1030 jako Tharbatas, hdyž zniči Kijewski wulkowjerch Jarosław Mudry tamnišu drjewjanu twjerdźiznu a załoži pod mjenom Jurjew nowy hród.
W 13. lětstotku sta so město ze sydłom biskopstwa.
Zdobom wuwiwaše so pod hrodom hansowe město.
Riga) a ruskimi městami kaž Pskowom a Nowgorodom.
W lěće 1632 załoži so uniwersita.
Wot 1721 słušeše město k ruskemu carstwu.
Wulki woheń zniči w lěće 1775 nimale cyłe nutřkowne město, čehoždla su najwažniše twarjenja – kaž na přikład radnica – dźensa zwjetša z 18. a 19. lětstotka.
1802 bu Tartuska uniwersita jako jenička němskorěčna uniwersita Ruskeje wobnowjena.
Dalše serbske mjena su barica, barjace pacy, barjace pazory a barjace palcy.
Lěsna šmica je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač 80 cm.
Rostlina wutwori małke, čumpate kupy.
Kłóski docpěwaja dołhosć wot něhdźe 5 mm a steja w čumpatych pakićach a maja dwaj kochtaj.
Rosće w lěsach, w lěsnych zahonach, na pastwach a holach.
Preferuje kisałe a suche pódy.
Čerwjeny drěn je w lěću zeleny kerk, kotryž docpěje wysokosć wot 1 hač do 5 m.
Rostlina twori wotnožki.
Wurostki su husto kosmate.
Drjewo je twjerde a zhibujomne.
Młode hałuzy su čerwjene.
Na spočatku su kruće zrunane, mjeztym zo pozdźišo jako wobłuk přewisuja.
Přećiwostejne łopjena su eliptiske abo owalne, jejkojte hač šěroko-lancetojte, wótre, cyłokromne, krótko stołpikate a docpěja dołhosć wot 5 hač do 8 cm.
Wone ma 3-4 pory nerwow a su na woběmaj bokomaj zelene.
Na delnim boku su kosmate.
Jich nazymske barbjenje je čerwjene.
Štyriličbne kćenja su běłe a steja w 4-8 cm šěrokich, hustych wokołkowych pakićach.
Rosće w žiwych płotach, w swětłych lěsach a na lěsnych kromach.
Tatarski drěn ma łopjena z 4-8 porami nerwow.
Hałuzy su w zymje a nalěće swěćace čerwjene.
Płody su běłe hač módrojte.
Wón je pyšny kerk w zahrodach.
Rostlina so jako pioněrsku drjewinu dla tworjenja wotnožkow plahuje, předewšěm při rekultiwowanju drjebiznowych a pustych płoninow.
Lafontaine bě kanclerski kandidat SPD při wólbach dnja 2. decembra 1990 a wot 1995 do 1999 zwjazkowy předsyda SPD.
W Lěwicy bě wón wot 2005 do 2009 hromadźe z Gregorom Gysijom frakciski předsyda w zwjazkowym sejmje a wot 2007 do 2010 hromadźe z Lotharom Biskyjom předsyda strony.
Oskar Lafontaine je k štwórtemu razej zmandźeleny a ma dweju synow.
Jeho tuchwilna mandźelska je lěwicarska politikarka Sahra Wagenknecht.
Bukečanska cyrkej je ewangelsko-lutherska cyrkej w Bukecach w Budyskim wokrjesu.
Wona słuži Bukečanskej ewangelskej wosadźe w cyrkwinskim wobwodźe Budyšin-Kamjenc ewangelskeje krajneje cyrkwje w Sakskej.
Wona słuša k mało ewangelskim cyrkwjam, hdźež so sčasami tež dźensa hišće serbsce prěduje.
Stary Bukečanski kěrchow z někotrymi serbskim narownymi pomnikami, mjez druhim wot Kita Lorenca, nadeńdźe so wokoło cyrkwje, mjeztym zo leži wo wjele wjetše nowe pohrjebnišćo kusk zdalene do wuchodneho směra.
Tež tu so někotre serbske narowne kamjenje namakaja, mjez druhim wot Lubjenskec a Zobic swójbow.
Na starym kěrchowje nadeńdu so tež stare Bukečanske zwony ze serbskimi napisami.
Ewangelska cyrkej w Bukecach steji jako kulturny pomnik pod škitom.
Bukečanska cyrkej wobsteješe hižo w zažnym 13. lětstotku a bu w lěće 1222 Budyskemu dekanatej podstajena.
Bitwu pola Bukec dnja 14. oktobra 1758 kaž tež Bitwu pola Budyšina w meji 1813 cyrkej bjez wjetšich wobškodźenjow přetra.
Do Bukečanskeje wosady słušeja wjeski Błócany, Čornjow, Delany, Kołwaz, Koporcy, Lejno, Mješicy, Něćin, Pomorcy, Rachlow, Rodecy, Sowrjecy, Šekecy, Trjebjeńca, Wadecy, Wawicy, Wuježk, Wysoka a Žornosyki.
Južna fasada z knježej ložu Narowny pomnik při cyrkwinej muri Nutřkowny napohlad Dwurěčny napis při misionskim kašćiku Cyrkwine byrgle Cornelius Gurlitt: Hochkirch.
Bobr je zwěrjo, kotrež słuša do wulkeje skupiny hrymzakow.
Bobry su w Europje a Sewjernej Americe žiwe.
Najbóle su znate swojich haćidłow dla, kotrež na rěkach twarja.
Ludźo łója bobry jich kožucha a jich bobriny dla.
Z toho časa, zo su škitane, zasydluja so bobry znowa w kónčinach, hdźež su ze srjedźowěka sem wutupjene.
Swójba z jeničkeho roda z dwěmaj družinomaj wobsteji.
Wšědny rohowc je přeco zeleny štom, kotryž docpěje wysokosć wot hač do 12 m.
Błyšćace łopjena su w porach pjerite.
Kćěje w nalěću a nazymje.
Čerwjene kćenja nimaja krónowe łopješka.
Družina je zdźěla dwudomna, tak zo za rozmnoženje so wjacore štomy potrjebuja.
Płody su łušćiny, kotrež docpěja dołhosć wot hač do 12 cm.
Wone w zrałosći wostanu začinjene a wobsahuja jědźnu płodowu mučku.
Štom potrjebuje suche, horce lěća a njeje zmjerzkokruty.
Rostlina je we wuchodnym regionje Srjedźneho morja domjaca.
Łušćiny so tež jako skótnu picu a za zhotowanje zarunanku kofeja wužiwaja.
Niedercunnersdorf je wjes w juhu sakskeho wokrjesa Zhorjelc, južnje Lubija.
Do toho bě samostatna gmejna.
Ležownostne knjejstwo měješe přez wjacore lětstotki Budyske tachantstwo.
Njagań je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1965 załožiło a ma wot lěta 1985 měšćanske prawa.
1069 Planckia je asteroid, kotryž ma přeměr 43 km a kotryž wotkry Max Wolf 28. januara 1927.
Ruska je stat we wuchodnej Europje a sewjernej Aziji a zdobom po přestrjeni najwjetši kraj swěta.
Stolica a najwjetše město je Moskwa.
Ruska saha wot wuchodneje Europy a brjohow Baltiskeho, Čorneho a Kaspiskeho morja přez Ural a Sibirsku hač k Ćichemu oceanej a Beringowemu přeliwej.
Najwjetši dźěl kraja je jara rědko wobsydleny.
W Ruskej nadeńdu so najwjetši jězor swěta a najwjetšej jězoraj Europy, Ladogaski a Onjegaski jězor.
Bajkalski jězor w Sibirskej je najhłubši na swěće.
Wažne rěki su Wolga, Dnjepr a Don w europskim a Lena, Jenisej, Ob a Amur w aziskim dźělu Ruskeje.
Najwjetša kupa Ruskeje je Sachalin před wuchodnym brjohom Sibirskeje.
Leži při Srjedźnym morju na juhowuchodźe Francoskeje, dospołnje wobdaty wot francoskeho teritorija a blisko Italskeje.
Ma 38.000 wobydlerjow a najwyšu hustosć zasydlenja wšěch statow.  Commons: Monako – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Staty a wotwisne teritorije w Europje Staty • Albanska • Andorra • Awstriska • Belgiska • Běłoruska • Bołharska • Bosniska a Hercegowina • Čěska republika • Čorna Hora • Danska • Estiska • Finska • Francoska • Grjekska • Chorwatska • Irska • Islandska • Italska • Letiska • Liechtenstein • Litawska • Luxemburgska • Madźarska • Malta • Moldawska • Monaco • Němska • Nižozemska • Norwegska • Pólska • Portugalska • Rumunska • Ruska1 • San Marino • Serbiska • Sewjerna Makedonska • Słowakska • Słowjenska • Španiska • Šwedska • Šwicarska • Turkowska1 • Ukraina • Vatikanske město • Zjednoćene kralestwo Zwadne teritorije: Kosowo • Podnisterska Druhe teritorije: Åland • Baskiska • Bretanja • Ferejske kupy • Friziska • Friulska • Gagauska • Galicija • Gibraltar • Guernsey • Jendźelska • Jersey • Katalanska • Korniska • Łužica • Man • Sewjerna Irska • Svalbard • Šotiska • Waliziska 1 Leži zdźěla w Aziji.
Leži při rěce Syrdarja něhdźe 115 kilometrow južnje Taškenta.
Jaroměr Hendrich Imiš bě serbski ewangelski duchowny a narodny prócowar.
1832–1840 wopyta gymnazij w Budyšinje a běše 1839 sobuzałožer serbskeho gymnazialneho towarstwa „Societas Slavica Budissinensis".
Wot 1840 studowaše teologiju při Lipšćanskej uniwersiće a zastupi 1841 do studentskeho korpsa Lusatia.
Mjez 1851 a 1858 běše Imiš farar we Wóslinčanskej wosadźe a wot 1858 hač do swojeje smjerće 1897 farar při cyrkwi swj.
Pětra a Pawoła w Hodźiju.
Bórze namaka so mjez frontomaj serbskeho narodneho wozrodźenja a přiběraceje germanizacije ze stron sakskeje wyšnosće.
Kóžde lěćo móžachu so tam serbscy fararjo w běhu štyrjoch tydźenjow dale kubłać.
Literarne tworjenje Imiša bě wobmjezowane na nabožnu literaturu.
Redigowaše 1881 a 1893 hornjoserbskej wudaći biblije a wobstara wudaća spěwarskich a liturgiskich knihow.
Lipšćanske krajne sudnistwo tute zasudźenje pozdźišo zaso zběhny.
Sakski kral počesći Imiša ze zasłužbowym rjadom I. klasy, Lipšćanska uniwersita spožči jemu čestne doktorstwo.
1876–1881 bě Imiš čłon krajneje synody Ewangelsko-lutherskeje cyrkwje w sakskim kralestwje, wot 1886 bě čestny předsyda Maćicy Serbskeje.
K dopomnjeću na skutkowanje Imiša dósta Budyska starownja Diakoniskeho skutka w cyrkwinskim wobwodźe Budyšin z.t. w lěće 2006 mjeno „Dom Imiša".
2. zwjazk, Budyšin 1960.
Jan Šołta: Imiš, Jaroměr Hendrich.
Sydlišćo je so w lěće 1892 załožiło a ma wot lěta 1960 měšćanske prawa.
Wjerchnjeuralsk je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1734 załožiło a ma wot lěta 1781 měšćanske prawa.
Brückner z Brückensteina běše prěni organizator wuwića pismowstwa katolskich Serbow a spěchowaše serbsko-čěske poćahi.
Po tym, zo bě so 1634 Mikławšowa cyrkej wohenja dla zničiła, přińdźe 1649 serbska katolska wosada w Budyšinje k Cyrkwi našeje lubeje knjenje, kotraž so tohorunja wotpali ale zaso znowa natwari.
Něhdźe wot lěta 1691 wotměwaše wón tam tež serbske kemše.
Na cyrkej da křiž z dwójnym prěkušom, znamjo Praskeho arcybiskopstwa, stajić.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, str. str.
23. oktobra abo 23. winowca je 296. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 69 dnjow hač do kónca lěta.
Baltoji Vokė je městačko z tysac wobydlerjemi w Šalčininkaiskim rajonje Vilniuskeho wobwoda na juhowuchodźe Litawskej.
Leži něhdźe 30 kilometrow zapadnje města Šalčininkai a něhdźe 30 kilometrow južnje litawskeje stolicy Vilniusa.
Anapa je město w Krasnodarskim regionje w južnej Ruskej.
Sydlišćo je so w lěće 1781 załožiło a ma wot lěta 1846 měšćanske prawa.
Osijek je štwórte najwjetše město Chorwatskeje.
Osijek leži při brjoze Drawy na wuchodźe historiskeho chorwatskeho regiona Sławonskeje, něhdźe 20 kilometrow před wuliwom Drawy do Dunaja, a ma po ludličenju 2011 něhdźe 108.000 wobydlerjow.
Wjetšinu wobydlerstwa staja z 88,58% Chorwaća.
Při ludličenju 1991 měješe Osijek z předměstami hišće 130.000 wobydlerjow.
Město ma wjacore něhdy samostatne jadra: Stare město abo twjerdźizna (chor.
Nimo mnohich muzejow a dźiwadłow ma Osijek tež uniwersitu.
Osijek haji ze slědowacymi městami měšćanske partnerstwo: Pécs, wot 1973 Pforzheim, wot 1994 Maribor, wot 1995 Tuzla, wot 1996 Lausanne, wot 1997 Nitra, wot 1997 Budapest XIII.
W decembru 2014 je Mozilla wozjewił, zo wersiju Firefox za iOS wuwiwa.
Wotwołane dnja 8. awgusta 2015.
Wotwołane dnja 26. oktobra 2015.
Jurga je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1886 załožiło a ma wot lěta 1949 měšćanske prawa.
Leži w historiskej Galiciskej něhdźe 40 kilometrow sewjerozapadnje Lwowa.
Sydlišćo je so w lěće 1965 załožiło a ma wot lěta 1986 měšćanske prawa.
Wot 21. awgusta 2015 je wón z wyšim měšćanostu Budyšina.
Druhi studij wobzamkny z druhim juristiskim statnym eksamenom.
Po zakónčenju studija dźěłaše w Chinskej jako zawodowy jurist za wulke němske industrijne předewzaća.
Po 2002 absolwowaše w Němskej dalše wukubłanje jako fachowy prawiznik za dawkowe prawo a dźěłaše zdobom hižo wot lěta 2000 jako samostatny prawiznik w Berlinskej kencliji.
Ahrens je woženjeny a ma štyri dźěći.
Za wólby Budyskeho wyšeho měšćanosty w lěće 2015 bě Ahrens jako bjezstronjan ze zhromadnym kandidatom SPD, Lěwicy a wobydlerskeho zwjazka BBBz.
Po tym, zo měješe hižo w prěnim přechodźe najwjace hłosow, doby w druhim přechodźe z 48,1 % hłosow nad kandidatom CDU, Matthiasom Knaakom a sta so tuž z naslědnikom dołholětneho měšćanosty Christiana Schramma.
W meji 2019 bu na stronje SPD do Budyskeho wokrjesneho sejmika woleny.
Hižo wot lěta 2014 je Ahrens čłon dohladowanskeje rady BBB.
Wot apryla 2016 je jako zastupjer Zwjazka sakskich městow a gmejnow z čłonom załožboweje rady Załožby za serbski lud.
Družiny su jednolětne a wjacelětne rostliny.
Nimo toho wustupuja někotre družiny w hórskich regionach centralneje Afriki.
Jeničce w Chinskej wustupuja 173 družinow, z kotrychž su 150 tam endemiske.
61 družinow su w Sewjernej Americe domjace.
Wona je lědma rozhałuzowana.
Kćenja maja formu lika a sedźa po jednym na dołhich, kosmatych stołpikach.
Keluškowe łopješka su k zwónčkej zrosćene a njesu dołhe kónčki.
Króna je purpurowa, docpěje šěrokosć wot 3 hač do 5 cm a so wot keluškowych kónčki přesahuje.
Małke symjenja su brune a jědojte.
Rosće na žitnych rolach, na ladach, na pućnych kromach a wobkromach.
Prjedy bě často na rolach, ale dźensa je dla nałoženja herbicidow sylnje wróćo tłóčena.
Rostlina wutwori čumpate trawniki.
Łopjenowe kóžki su krótke a přikušene.
Delnja hałuza pakiće je poł tak dołha kaž pakić.
Rosće na łukach, na pastwach a na połsuchich trawnikach.
Jamno je wjes w sakskim wokrjesu Zhorjelc, kotraž słuša k Hamorej.
Leži 132 m nad mórskej hładźinu a ma 250 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Jamen je z lěta 1390.
Mjeno pochadźa wot serbskeho słowa jama.
1938 bu Jamno zagmejnowane do susodneho Klětnoho.
We 1880tych lětach měješe wjes po Mukowej statistice cyłkownje 291 wobydlerjow, z nich 262 Serbow a 29 Němcow.
Murjow je sydlišćo w braniborskim wokrjesu Hornje Błóta-Łužica.
Leži zapadnje Złeho Komorowa a słuša wot 2001 ke gmejnje Šejkow.
Wjes je so w lěće 1474 prěni raz pisomnje naspomniła.
Hamtski hejtman kursakskeho hamta Zły Komorow naspomni Murjow hromadźe ze susodnymaj wjeskomaj Rowna a Sowjo w rozprawje wo wobstejnosćach w hamće.
W lěće 1965 měješe so tohodla 20 wobydlerjow přesydlić.
Na terenje něhdyšeje jamy natwarichu wot lěta 1998 EuroSpeedway Łužica.
Wjeska so 1974 do susodneho Drochowa zagmejnowa, dósta pak w lěće 1990 swoju samostatnosć wróćo.
Dnja 31. decembra 2001 so z pjeć susodnymi gmejnami zjednoći do noweje Šejkowskeje wulkogmejny.
Murjow ležeše tehdy při zapadnej kromje serbskeho rěčneho teritorija.
Truskalcojty porstnik dosahuje wysokosć wot 15 cm.
Wón rosće w lisćowych měšanych lěsach, na lěsowych a pućnych kromach.
Truskalcojty porstnik je w nimale cyłej Europje z wuwzaćom regiona Srjedźneho morja rozšěrjeny.
Pjatk je po modernym ličenju pjaty dźeń tydźenja, a šesty po židowsko-křesćansko-muslimskej protyce.
Wón je zdobom posledni dźeń normalneho dźěłoweho a šulskeho tydźenja.
W Islamje je pjatk dźeń najwjetšich božich słužbow w mošejach.
Po starej křesćanskej tradiciji so na pjatkach žane mjaso njejě.
Leži w historiskej Galiciskej něhdźe 45 kilometrow sewjernje Iwano-Frankiwska a je stejišćo wažneje wuhloweje milinarnje.
Wot 1772 bě dźěl awstriskeho kraja Galiciska a mjez 1918 a 1939 znowa wobstatk Pólskeje.
Hakle 1993 dósta měšćanske prawa.
Leži něhdźe 70 kilometrow juhozapadnje Vilniusa, něhdźe 35 kilometrow wuchodnje Varėny a něhdźe 35 kilometrow wuchodnje města Šalčininkai.
Sydlišćo je so w lěće 1384 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1950 měšćanske prawa.
Stolica a zdobom najwjetše město je Opole.
Druhe wuznamne města su Kędzierzyn-Koźle, Nysa a Brzeg.
W lěće 2019 měješe wojewódstwo 984.345 wobydlerjow.
Je tuž po wobydlerstwje druhe najmjeńše z pólskich wojewódstwow.
Opolske wojewódstwo mjezuje na juhu z Čěskej.
Najwjetša rěka je Wódra.
Opolske wojewódstwo je jako dźěl historiskeje Hornjeje Šleskeje srjedźišćo němskeje mjeńšiny w Pólskej.
W někotrych gmejnach wužiwa so němčina jako druha hamtska rěč.
Stolica wojewódstwa: Opole nad Wódru Katedrala w Opolach Stare město Nysa Brzeg Paczków Population.
18.33-64.83 Koordinaty: 18° S, 65° Z Ameriske knježniske kupy su skupina kupow mjez Karibiskim morjom a zapadnym Atlantiskim oceanom a zdobom z lěta 1917 wotwisny teritorij Zjednoćenych statow.
Ameriske knježniske kupy słušeja k Małym Antilam a tuž k Sewjernej Americe.
Mogoča je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije w Zabajkalskim regionje něhdźe 700 kilometrow sewjerowuchodnje Čity.
Sydlišćo je so w lěće 1910 załožiło a ma wot lěta 1950 měšćanske prawa.
Kinajcht je něhdyša wjes na sewjeru Hornjeje Łužicy a dźensniši dźěl města Wojerec w Budyskim wokrjesu.
W běhu wutwarjenja Wojerec bu samostatna gmejna w lěće 1960 zagmejnowana.
Sydlišćo nadeńdźe so na wuchodźe Wojerowskeho noweho města při kromje lěsa, sewjernje Łazowskeje dróhi.
Stare wjesne žro je wobdate wot nowšich sydlišćow a přemysłowych přestrjenjow.
Šibojski jězor je něhdźe dwaj kilometraj zdaleny; na juhowuchodźe něhdyšeje wsy nadeńdźe so Lěsne pohrjebnišćo, najwjetše we Wojerecach.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Kinicht pochadźa z lěta 1556.
Kinajcht běše tehdy wudwór Wojerowskeho stawoweho knjejstwa, kotrež wukonješe tež ležownostne knjejstwo.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 138 wot cyłkownje 140 Kinajchćanow serbsce.
Měrćin Kašpor: Kinajcht.
W: Serbskej protyce 2004, str.
125sl. staw: 9. meje 2011; Wuslědki censusa 2011 za Wojerecy Kinajcht w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje Walter Wenzel: Oberlausitzer Ortsnamenbuch.
Kabinet Schröder II bě wot 22. oktobra 2002 hač do 22. nowembra 2005 amtěrowace zwjazkowe knježerstwo Němskeje w 14. legislaturnej periodźe.
Druhi kabinet tak mjenowaneje čerwjeno-zeleneje koalicije stronow SPD a Zwjazk 90/Zeleni pod zwjazkowym kanclerom Gerhardom Schröderom bě 20. kabinet zwjazkoweje republiki.
Łužiska wuhroda je přirodny rum w sewjerowuchodnej Sakskej a južnej Braniborskej.
Wona twori přirodnu hranicu mjez Delnjej a Hornjej Łužicu.
Łužiska wuhroda słuša k Južnej hórčinje a rozpřestrěwa so wot Łužiskeje Nysy pola Běłeje Wody hač k Dubi zapadnje Łukowa, hdźež je z Flemingom zwjazana.
Na wuchodnym boku Nysy rěka pokročowanje Łužiskeje wuhrody pólsce Wał Trzebnicki.
Tam, dokładnje blisko Žarowa, namaka so tež najwyši kopc cyłeho rjećaza, 227 metrow wysoka Góra Żarska.
Łužiska wuhroda wobsteji z něhdźe 150.000 lět starych kónčnych morenow ze Solawskeje lodoweje doby.
Dla geologiskich stawiznow wuhrody namakaja so tamle wulke brunicowe składy.
Tohodla je dźensa wulki dźěl přirodneho ruma přez brunicowe jamy Łužiskeho brunicoweho rewěra přeformowany.
Złoty kitkowc je kerk abo štom, kotryž docpěje wysokosć wot 8 m.
Złotožołte kćenja steja we wisacych kićach z dołhosću wot 10 hač 25 cm.
Drjewa wobsahuja jědojte alkaloidy, kotrež ke krawnemu bluwanju, widlišćam a smjerći přez dychanske zlemjenje wodźa.
Rostlina je domjaca w horinach wuchodneje Europy, ale tež je časty wozdobny štom.
Rosće hdys a hdys wodźiwjeny we swětłych lěsach a na słónčnych zwisach.
Jedna so wo dźesatu najdlěšu rěku cyłeje Europy.
Za starym wjerchowskim městom Halyč započina charakteristiski, hač do 160 metrow hłuboki Dnjestrowski kanjon z wjele rěčnymi kolenami, stejacymi pod přirodoškitom.
Za něhdyšej osmanisko-pólskej namjeznej twjerdźiznu Chotyn twori Dnjestr něhdźe 140 kilometrow dołhi Nowodnistrowski spjaty jězor.
W srjedźnym běhu je Dnjestr přirodna hranica najprjedy mjez Ukrainu a Moldawskej a potom mjez Moldawskej a separatistiskej Přidnjestrowskej republiku, kotrejež stolica Tiraspol so jako najwjetše město při Dnjestrje na wuchodnym brjoze rěki namaka.
Dnjestr je něhdźe 70 dnjow wob lěto zamjerznjeny a njehodźi so w tym času hospodarsce wužiwać.
Lipnica je ród ze swójby słódkich trawow.
Heinz Lehmann je sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje Unije Němskeje, kiž bě wot 1990 do 2019 direktnje woleny zapósłanc w sakskim krajnym sejmje a předsyda parlamentariskeho wuběrka za šulu a sport.
Lehmann bu 2009 jako direktny kandidat swojeje strony we wólbnym wokrjesu 59 z 41,7 % hłosow woleny.
Prawa myšpla je ćernjojty, 3 m wysoki kerk abo 6 m wysoki štom.
Kultiwowane sorty njejsu ćernjojte.
Skora je oliwozelena a dołho hładka wostanje.
Młody hałuzy su husto kosmate, pozdźišo so wobnaža.
Zymske pupki su jejkojte a docpěja dołhosć wot 5 mm.
Jich kroma je sćeńka rězana abo cyłokromna.
Krónowe łopješka su kulojte.
Jabłukowe płody su brune, jara twjerde, krušwojte hač nimale wopak-kehelojte a docpěja wulkosć wot něhdźe 2-3 cm, při kultiwowanych sortach 4 cm.
Rosće w bohatych na družinach dubowych měšanych lěsach, rědko w regionach plahowanja wina a w swětłych lěsach wodźiwjena, ale so zdźěla jako wozdobne drjewa plahuje.
Ma radšo w lěće ćopłe, wutkate, humusowe abo kamjentne wapnite abo hlinjane pódy.
Rostlina je w juhozapadnej Aziji, w Kawkazu, w sewjernej Persiskej, juhowuchodnej Europje a w južnych Alpach rozšěrjena, při čimž we zapadnej Europje a na sewjer Alpow jenož wodźiwjene wustupuje.
Dźiwja forma při nas njewustupuje.
Prawa myšpla bě woblubowany sadowy štom za čas srjedźowěka.
Jeje płody su dla wysokeho wutka na pektinach a kisalinach same abo w měšenju z jabłukami, winom a cokorom k wuhotowanju wot marmelady přihódne.
Nimo toho wone jako přidawk k jabłukowym a krušwowym moštam tych dźeržomnosć polěpša.
Kafrowc je ród ze swójby ławrjencowych rostlinow.
Dalše serbske mjeno je kamferowc.
Rostlina je naha a na spódku wodrjewjena.
Złotožołte kćenja steja w čumpatych pakićach a docpěja wulkosć wot 1 hač 2 cm.
Keluškowe łopješka su tupe a njesu na kromje sedźace abo krótko stołpikate čorne žałzy.
Próškowe łopješka su w prawym měrje mnoholičbne.
Płódniki su oranžojte hač čerwjenojte.
Pupk je často čerwjenje přeběžany.
Rosće na swětlinach a pućach wot kisałych dubowych měšanych lěsach, chójnowych kupach a holanskich wobkromach.
Rostlina je srjedźnej Europje a južnej Skandinawiskej rozšěrjena.
Jeho kiće su husćiše hač te pólneho wotrožnika.
Třiłopjenkata žerchwica docpěwa wysokosć wot 10 hač 20 cm.
Štyri krónowe łopješka su běle, docpěwaja dołhosć wot 8 hač 11 mm.
Rosće w na zelo bohatych bukowych a měšanych lěsach a w hórskich lěsach.
Minakał je cyrkwinska wjes w sewjerowuchodźe Budyskeho wokrjesa w Sakskej.
Wona słuša k Hornjej Łužicy a wot 1. januara 1999 ke gmejnje Radwor.
Minakał leži w serbskim sydlenskim rumje a ma 338 wobydlerjow.
Wjeska leži 15 kilometrow sewjernje Budyšina w krajinje hornjołužiskeje hole a hatow we wysokosći 136 metrow nad normalnej nulu.
Wokolina je poměrnje płona a charakteristiska přez rěki a přirodne a rybjace haty.
Wjeska so k prěnjemu razej 1322 jako Milekal naspomni a ryćerkubło k prěnjemu razej w lěće 1430.
Po Wienskim kongresu zwosta wjes w Sakskej.
Hač do kónca lěta 1998 běše Minakał samostatna gmejna, so pak 1. januara 1999 Radworjej přidruži.
W lětomaj 1884/85 zliči Arnošt Muka w Minakale 436 wobydlerjow, z kotrychž běchu 389 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot hišće 57,1 %.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 366 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 47,2 lět.
Do Minakałskeje ewangelskeje wosady – dźensa dźěl wosady Minakał-Łupoj – słušeja wsy Droby, Chróst, Kamjenej, Łomsk, Lipič, Psowje a Wjesel.
Jan Langa, Minakałski farar wot 1710 do 1727 Handrij Šała, wučer a składnostny basnik, rodźeny w Minakale Za dalšich fararjow hlej zapisk wo Minakałskej cyrkwi.
Protyka za lěto 1883 12. awgusta: W Bukecach wotměje so pod nawodom Jurja Libša dźewjata Schadźowanka.
11. nowembra: Na Křiču pola Delnjeje Hórki poswjeća ewangelscy Serbja pomnik składnostnje 400. narodnin Martina Luthera.
12. meje: Při brjohu Atlantiskeho oceana w juhozapadnej Africe załožitaj němskaj wobchodnikaj sydlišćo Lüderitz.
Tutajew je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1419 załožiło a ma wot lěta 1777 měšćanske prawa.
Kronštadt je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1704 jako ruska twjerdźizna załožiło.
Sydlišćo je so w lěće 1931 załožiło a ma wot lěta 1957 měšćanske prawa.
Prawy kisalnik je kerk, kotryž docpěwa wysokosć wot 0,3 hač 2 m.
Keluškowe łopješka docpěwaja dołhosć wot 2 mm.
Jabłukowe płody su čerwjene, kulowate a nahe a docpěwaja šěrokosć wot 6 hač 8 mm.
Rosće w skalnych kerčinach, skalnych zwisach a kamjentnych suchich lěsach.
Jejsk je město w Krasnodarskim regionje w južnej Ruskej.
Sydlišćo při sewjerowuchodnym pobrjoze Azowskeho morja je so w lěće 1848 załožiło.
Druhe serbske mjeno je sowjerka.
W rodźe Amaryllis stej dźensa dwě družinje.
Sewjeromorsk je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1896 załožiło a ma wot lěta 1951 měšćanske prawa.
Jeho komedije a tragedije słušeja k najwuznamnišim a najhusćišo předstajenym dźiwadłowym krucham swětoweje literatury.
Shakespearowy cyłkowny wupłód wobjimuje 38 dramow, 154 sonetow a episke hrónčka.
Jeho wuznam za spisownu rěč je w cyłym swěće připóznaty.
Hromadźe z Homerom płaći jako najwuznamniši spisowaćel literarnych stawiznow a z 2 do 4 miliardami předatych eksemplarow najwuspěšniši awtor wšěch časow.
Wjacore kruchi buchu tež hižo w serbskej rěči předstajene.
Nimo pisanja bě Shakespeare wuspěšny dźiwadłowy předewzaćel w Londonje a mějićel tamnišeho Globe Theatre.
Leži něhdźe 800 kilometrow wuchodnje stolicy Astany při rěce Irtyš.
Ma něhdźe 339 tysac wobydlerjow.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1720 jako ruska twjerdźizna Ust-Kamjennaja załožiło a ma wot lěta 1868 měšćanske prawa.
580, pod hesłom Wasserliesch Butomus.
Cypernska je stat na kupje ze samsnym mjenom we wuchodnym dźělu Srjedźozemskeho morja, na juh wot Turkowskeje.
Sewjerna połojca kupy je wot turkowskeho wójska wobsadźena a twori republiku Sewjerneje Cypernskeje, kotraž pak mjezynarodnje připóznata njeje.
Leži na sewjernym brjoze połkupy Kola při Kolskim zaliwje, 12 kilometrow daloko wot Barentsowa morja a blisko hranicy mjez Ruskej federaciju a Norwegskej.
Murmansk ma někak tři sta tysac wobydlerjow a je najwjetše město sewjernje polarneho kruha.
Je jara wuznamny přistaw.
Leži w Gagauskej při brjoze rěki Lunga něhdźe 135 kilometrow južnje Kišinjowa a něhdźe 30 kilometrow juhowuchodnje wot města Comrat.
Sydlišćo je so w lěće 1841 załožiło a ma wot lěta 1958 měšćanske prawa.
Chomutov je město w Čěskej, kotrež leži 340 m nad mórskej hładźinu.
Ma 49.187 wobydlerjow a je zarjadniske sydło Chomutovskeho wokrjesa.
Město nadeńdźe so w sewjernych Čechach pod Rudohorami.
Pjetuški je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1861 załožiło a ma wot lěta 1965 měšćanske prawa.
Wot lěta 1991 moderěrowaše wjacore diskusijne formaty pola wšelakich němskich telewiznych a rozhłosowych sćelakow, tak na přikład Willemsens Woche na ZDF, Literaturclub šwicarskeje telewizije, literarny magacin SpielArt sćelaka WDR 5.
Za tydźenske wusyłanje 0137 na Premiere spožčichu jemu hižo 1993 Grimmowe myto.
Nimo toho dósta připóznaće za swoje awtorske dźěło a bě prawidłownje z čitanskimi programami z hosćom w dźiwadłach cyłeho němskorěčneho ruma.
Zwjazkowa awtodróha 14 je awtodróha w Němskej, kotraž wobsteji z dweju dźělow, kotrejž dotal ze sobu zwjazowanej njejstej.
Dalše serbske mjeno je pochowy hórkowc.
Leži při rěce Ros něhdźe 120 kilometrow južnje Kijewa.
Město je so w lěće 1032 wot Jarosława Mudreho załožiło a bu 1240 wot Mongolow zničene.
1620 dósta Magdeburgske měšćanske prawo.
Z rozdźělenjom Pólskeje w lěće 1793 přińdźe pod ruske knjejstwo.
Wot 1938 ma tež po sowjetskich zakonjach status města.
Leži při rěce Esman něhdźe 140 kilometrow sewjerozapadnje Sumow.
Sydlišćo je so w lěće 1152 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1644 měšćanske prawa.
Maja maksimalnu wahu wot 6 kg a docpěwaja dołhosć wot něhdźe 64 cm.
Wone wutworja skupiny z někotrych dźesatkow indiwiduumow, hdźež hierarchiski rang je determinowany wot sančkow.
Wone móžeja žiwe hač 30 lět być.
Wustupuja w južnej Aziji mjez Afghanisku a Chinsku.
One London běše mała prawicarska strona w Zjednoćenym kralestwje, kotraž eksistowaše jenož wot 2005 do 2008.
Słušeja ke Kubšiskej gmejnje a leža w hornjołužiskich honach mjez 180 a 195 m nad mórskej hładźinu w hornjołužiskej pahórčinje.
Běchu hač do lěta 1957 samostatna gmejna, wot 1936 z Kumšicami jako wjesny dźěl.
Susodne wjeski su Nowe Poršicy w sewjeru, Kumšicy w sewjerowuchodźe, Wadecy w juhu, Kubšicy w juhozapadźe a Bošecy w zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje kulowca jako Conewicz pochadźa z lěta 1361.
Ležownostne knjejstwo wukonješe w lěće 1547 Budyska rada.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 176 wobydlerjow, mjez nimi 159 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wot jenož hišće 36 %.
Křesćanscy Konječenjo přisłušeja Poršiskej wosadźe.
Jan Wjela – serbski ewangelski farar; nan Hendricha Božidara Wjele Arnd Zoba: Moje dopomnjenki na Konjecy.
W: Serbskej protyce 2019, str.
Horni Hajnk je małe sydlišćo w sakskej Hornjej Łužicy.
Leži w Budyskim wokrjesu a słuša ke gmejnje Worklecy.
W Hornim Hajnku bydleše dołho spisowaćel Jurij Brězan a bydli tu tež spisowaćel Beno Budar.
Přez Horni Hajnk běži kolesowanska šćežka Na slědach Krabata.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Dreihäuser je z lěta 1875.
Hižo na sakskej karće wot spočatka 19. lětstotka bě sydlišćo pak pod němskim mjenom Berghäuser zapisane.
Leži při wuliwje rěki Moskwa do Oki něhdźe 100 kilometrow juhowuchodnje Moskwy.
Protyka za lěto 1869 Tokio bu stolica Japanskeje.
18. februara: W Grjekskej bu prěnja železniska čara wotewrjena, kotraž wjedźe wot Athenow do Pireusa.
7. awgusta: W Eisenachu započnje so załoženski kongres Socialdemokratiskeje dźěłaćerskeje strony, z kotrejž nastawa pozdźišo Socialdemokratiska strona Němskeje.
16. nowembra: Wotewrjenje Sueskeho kanala.
Šepšecy běchu holanska wjeska na sewjeru Hornjeje Łužicy, kotraž bu w lěće 1981 wopušćena a potom za Bjerwałdsku brunicowu jamu wotbagrowana.
Po hamtskich ličbach mějachu so 70 wobydlerjow přesydlić.
Wjetšina z nich přećahny do susodneho Delnjeho Wujězda.
Šepšecy ležachu na prawym boku Sprjewje sewjernje Delnjeho Wujězda a juhozapadnje Łuća, w dźensnišim zapadnym zaliwje Bjerwałdskeho jězora.
Sydlišćo steješe na kopcu, zo by před wulkej wodu Sprjewje škitane było.
Prěnje historiske naspomnjenje městna jako Schewbsdorf pochadźa z lěta 1418.
Přez lětstotki podsteješe wjeska ryćerkubłu w Delnim Wujězdźe.
Šepšečenjo zhonichu wot planowaneho přesydlenja swojeje wsy hakle 1976 w běhu přesydlenja susodneho Łuća.
W lěće 1981 rozpušći so gmejna a dnja 8. měrca wotmě so rozžohnowanska swjatočnosć w Šepšecach.
Po statistice Arnošta Muki mějachu Šepšecy w 1880tych lětach 122 wobydlerjow, kotřiž běchu bjez wuwzaća Serbja.
Ewangelscy Šepšečenjo přisłušachu Łućanskej wosadźe.
27. oktobra abo 27. winowca je 300. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 65 dnjow hač do kónca lěta.
1991: Turkmenistan bu njewotwisny wot Sowjetskeho zwjazka.
Kotołka je rěčka w Hornjej Łužicy, kotraž wužórli so blisko Jawornika w Bukečanskej gmejnje a běži mjez druhim přez Wujezd, wusku Łušćansku skału, Kotecy, Worcynsku łučinu a Skanecy.
Poslednja wjes při běhu Kotołki je Hlina w Malešanskej gmejnje.
Horni běh Kotołki mjez Jawornikom a Kołwazom mjenuje so tež Butřanka.
Hlej tež: Nastawki wo při Kotołce ležacych sydlišćach Jurij Kral: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
Kaltan je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1946 załožiło a ma wot lěta 1959 měšćanske prawa.
Leži w Karpatach něhdźe 200 kilometrow juhowuchodnje Užhoroda.
Město leži při rěce Tysa, kotraž nastanje blisko Rachiwa z Čorneje a Běłeje Tysy.
Sydlišćo je so w lěće 1447 k prěnjemu razej naspomniło a ma wot lěta 1958 měšćanske prawa.
Mjechki nahlenc je jednolětna rostlina abo trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 10 hač 50 cm.
Žołte kćenja docpěwaja wulkosć wot 0,5 hač 1,2 cm.
Rosće w zahrodach, na pućach, w kwětkowcach, sadźenskich čworach, plestrowych fugach a na pohrjebnišćach.
Preferuje wutkate, zwjetša małowapnate pódy.
Družina pochadźa originalnje z južneje Europy a bu na spočatku 19. lětstotka jako pyšnu rostlinu zawjedźena.
Dźensa wustupuje w ćopłych krajinach swětodaloko.
Amurowa wišnja je štom, kotryž docpěje wysokosć wot 15 m.
Małke běłe kćenja rostu w krótkich, hustych kłosach na kónčkach krótkich lońšich wurostkow.
Płody su móličke, suche a čorne.
Rostlina je domjaca w Korejskej, sewjerowuchodnej Chinskej a wuchodnej Siberiskej.
Leži při rěce Nedra něhdźe 70 kilometrow juhowuchodnje Kijewa.
Sydlišćo je so w lěće 1616 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1981 měšćanske prawa.
Berezań ma dwórnišćo při železniskej čarje Kijew–Poltawa.
Leži něhdźe 100 kilometrow zapadnje Tbilisija.
Ma něhdźe 3707 wobydlerjow.
Leži něhdźe 180 kilometrow juhozapadnje Kišinjowa a něhdźe 70 kilometrow juhozapadnje wot města Comrat.
Sydlišćo je so w lěće 1605 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1995 měšćanske prawa.
Jakub Korjeńk bě serbski dźěłaćer a wopor nacionalsocializma.
Wón dźěłaše w kaolinowni w Kamjenej pola Rakec a skutkowaše w Sokołskej jednoće Ralbicy a tamnišim spěwnym towarstwje „Lilija" sobu.
Na swojim dźěłowym městnje w kaolinowni podpěrowaše sowjetskich wójnskich jatych ze žiwidłami a drastu a dopomha dwěmaj k ćeknjenju.
W nowembrje 1944 bu Korjeńk dla toho zajaty.
Sobujaty pozdźišo swójbje rozprawješe, zo běchu jeho hromadźe z 20 druhimi jatymi zabili.
Franc Rajš: Tři dotal njeznate wopory fašizma.
W Nowej dobje 29 čo.
101, Předźenak, str.
W Płomjenju 17/1971, str.
Južnosłowjanske rěče su podskupina słowjanskich rěčow, kotraž tež słuša k indoeuropskim rěčam.
Rohodź je ród ze swójby rohodźowych rostlinow.
Dalše serbske mjeno je potač.
Skora je zwjetša načerwjeń bruna.
Hałuzy su krótke a ćeńke a w delnim wobłuku dele wisaja.
Łopjena dołhich wurostkow su małke.
Dwójne jehły su ćmowozelene a płone a rostu w rozporach krótkich wurostkow.
Wone docpěja dołhosć wot 5 hač do 15 cm a su po 20 hač po 40 w mutličkach wokoło wurostkow rjadowane.
Muske kwětnistwa su žołte a kulowate.
Jich šupizny su šěroke a šěroko-kulojte.
Hable za čas 2 lětow dozrawja.
Rosće na słónčnych, w młodosći lochko zasćinjenych městnach.
Štom so při składnosći w parkach ale rědko w zahrodach plahuje.
Sciadopityoideae Silba, wona bu tuž jako dźěl swójby Taxodiaceae hódnoćena.
Steven J. Brunsfeld et al. pokazowaše w lěće 1994, zo je samostatna swójba .
Wólbny wokrjes Budyšin 5 je wólbny wokrjes za Sakski krajny sejm.
Wón wobjimuje wulke wokrjesne město Budyšin, město Wóspork a gmejny Bukecy, Dobruša-Huska, Kubšicy, Malešecy a Wulka Dubrawa w Budyskim wokrjesu.
Při wólbach 2004 a 2009 słušachu přidatnje hišće slědowace gmejny k wólbnemu wokrjesej: Bóšicy, Njeswačidło, Radwor a Rakecy.
Wone su wot 2014 dźěl wólbneho wokrjesa Budyšin 4.
Wólby za krajny sejm lěta 2004 mějachu slědowacy wuslědk: Rozrjadowanje wólbnych wokrjesow za krajny sejm 2014 Statistiski krajny zarjad Swobodneho stata Sakskeje: Wahlkreis: 056 Budyšin 5.
Zdenka Hásková bě čěska spisowaćelka, žurnalistka a přełožowarka.
Zahor je wjesny dźěl gmejny Budestecy w Sakskej z 75 wobydlerjemi.
Zahor leži juhowuchodnje Budyšina při dróze z Budestec do Hornjeje Hórki we Łužiskich horach.
Wjeska leži při sewjerowuchodnej skłoninje 384 m wysokeje Słónčneje Hory nad dolinje Sprjewje.
W zapadźe přesaha 447,4 m wysoki Mnišonc Zahor.
Prěni króć naspomni so wjeska w lěće 1374 jako Bergk a 1486 jako Perig.
Hač do lěta 1486 přisłušeše wjeska najprjedy k ležownosćam w Jiłocach a po tym ke klóštrej Marijina hwězda.
Za swoju statistiku naliči Arnošt Muka 1883/84 145 wobydlerjow, mjez kotrymiž běchu 112 Serbja a 33 Němcy.
Při jeho ródnym domje dopomni w lěće 1929 stajeny pomnik na njeho.
Ararat je město na juhu Armenskeje.
Leži něhdźe 70 kilometrow juhowuchodnje Jerjewana w Araratskej prowincy njedaloko rěki Aras, kotraž tworja tam armensko-turkowsku hranicu.
Město je pomjenowane po armenskej narodnej horje Ararat, kotraž so na turkowskim teritoriju nadeńdźe.
Sydlišćo je so w lěće 1939 załožiło a ma wot lěta 1962 měšćanske prawa.
Brěza je ród ze swójby brězowych rostlinow.
Družina brězow su w lěće zelene a zmjerzkokrute.
Krótke łopjena su šěroke a rězane.
Jich nazymske barbjenje je zwjetša złote.
Žónske micki su cylindriske.
Małke symjenja su křidłate.
Tuž, rědko w měšanych lěsach wustupuja.
Rostu najlěpje w połnym słóncu abo w połsćinje, na hłubokich, přesakliwych pódach.
Rostliny su wot sewjernych regionow hač do horinow w relatiwnej bliskosći ekwatora rozšěrjenje.
Hacıqabul je město w Azerbajdźanje.
Leži něhdźe 120 kilometrow juhozapadnje Bakuwa při železniskej čarje Baku–Tbilisi.
Ma něhdźe 25 tysac wobydlerjow .
Ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Wot 1939 do lěta 2000 rěkaše město Qaziməmməd.
Wokrjes ma teritorij wot 745 km² a něhdźe 55.000.
Zarjadniske sydło je centralnje połožene, ale do wokrjesa njesłušace město Lěhnica.
Po druhich žórłach su lěskowe rostliny swójska swójba.
Hraby su štomy abo kerki.
Zdónki a hałuzy su hładke a mustrowane.
Małke łopjena su w lěće zelene a rězane.
Płody su jednosymjenjowe, křidłate worjechi, kotrež steja w promjenjach.
Hraby su wot Europy hač do wuchodneje Azije rozšěrjene, při čimž leži rozšěrjenske ćežišćo we wuchodnej Aziji.
Jedna družina je w sewjernej Americe domjaca.
Nikol, Hamburg 2002, S. 95ff.
Schwärmer) su swójba mjetelow.
Kosmata popla je kosmata, jednolětna abo dwulětna rostlina.
Lotowe wotchilenje je nuhel mjez lotowym směrom a elipsoidowej normalu w krajměrjenskim dypku.
Tež hdyž lotowe wotchilenje je nul, njepokazuje lotowy směr k srjedźišću zemje, ale wopłonjenja zemje dla hač k 0,2° nimo.
Druhdy rěči so tež w twarstwje wo lotowym wotchilenju – hdyž twarjenje abo fasada z lota přińdźe.
Porno tomu bazuje grawimetriske lotowe wotchilenje na postajenju lotoweho směra přez měrjenja ćežitosće a wobličuje so přez rozrisanje geodetiskeho problema nakromneje hódnoty.
Kotru wulkosć lotowe wotchilenje móže docpěć, wotwisuje wot wjacorych faktorow: wot topografije – wot wysokosće a njerunosće terena.
W Alpach móža jednotliwe horinske rjećazy lokalne wotwjedźenja lotoweho směra hač na wšě 60 łukowych sekundow zawinować wot geologije – wot podzemskeho přeběha kamjentnych worštow.
Mjeztym zo we wysokich horinach Europy srjedźne lotowe wotchilenja wostawaja pod 0,5′ = 30″, su w Andach a Himalaji nimale dwójce tak wysoke hódnoty móžno.
W pahórčinje docpěwaja tute efekty na měrjenja něšto łukowych sekundow resp. něšto centimetrow na kilometer, w horach dźesaćore z toho.
Zo so na př. prjedawše tunlowe twary najebać relatiwnje dokładnje hromadźe hodźachu, zaleži na přibližnej symetriji najwjace horinskich rjećazow.
Prěnje měrjenja lotoweho wotchilenja su so wokoło 1800 po teoretiskich přeslědźenjach wot Carla Friedricha Gaußa w běhu Hannoverskeho krajměrjenja přewjedli, a to w kónčinach Smolinow, hdźež Gauß a jeho asistenća najwjetše efekty wočakowachu.
Milčo Mančevski je mjezynarodnje najznaćiši makedonski režiser a scenarist.
Solikamsk je město w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži při rěce Kama w zapadnym předkraju Uralskich horin w Permskim regionje něhdźe 200 kilometrow sewjernje Perma.
Sydlišćo je so w lěće 1430 załožiło a ma wot lěta 1573 měšćanske prawa.
Leži při jězorje Lukomskaje něhdźe 90 kilometrow juhozapadnje Wicebska.
Sydlišćo je so w lěće 1964 załožiło a ma wot lěta 1970 měšćanske prawa.
Kohtla-Järve je město we wobwodźe Idu-Virumaa Estiskeje.
Leži něhdźe 140 kilometrow wuchodnje Tallinna.
Ma něhdźe 36 tysac wobydlerjow, z toho někak 80 % Rusow.
Wonkowna Lawska hasa je hasa w Budyskim starym měsće.
Wona wjedźe wot Lawskeje wěže do južneho směra hač k něhdyšemu stejišću wonkownych Lawskich wrotow při cłownicy, hdźež přeńdźe do Nowosólskeje.
Sewjerny kónc Wonkowneje Lawskeje a přechod do Nutřkowneje Lawskeje předstaja Lawska wěža abo dokładnišo něhdyše stejišćo nutřkownych Lawskich wrotow.
Při sewjernym kóncu dróhi nadeńdźe so tež domicil Serbskeho ludoweho ansambla.
Při tak mjenowanym Vogelowym křižowanišću křižujetej dróze Při Mosće měra a Lawske hrjebje, kotrejž stej dźěl statneje dróhi S 111, něhdyšeje zwjazkoweje dróhi B 6.
Wot Wonkowneje Lawskeje wotbočuja hasy Při młynskich wrotach, Hošic hasa, Zadnja, Burska hasa a Drježdźanska dróha.
Jako kulturne pomniki škitane su bydlenske domy čo.
5, 9, 32, 34, 40, 42, 44, 48 a 60, zahrodna chěža na ležownosći čo.
16, něhdyša syrotownja (čo.
23), něhdyša chłostarnja (čo.
33), dwójny bydlenski dom čo.
50/52 a něhdyša cłownica při wonkownych Lawskich wrotach, dźensa hosćenc (čo.
Pod pomnikoškitom steji runje tak najwuznamniše twarjenje při dróze, Nowa wodarnja při Nowych wrotach z lěta 1606.
Finska je republika při Baltiskim morju w sewjerowuchodnej Europje.
Stolica a najwjetše město je Helsinki.
Mjezuje z Norwegskej na sewjeru, z Ruskej na wuchodźe, z Baltiskim morjom na juhu a zdźěla na zapadźe, ze Šwedskej na sewjerozapadźe.
Najwyša hora je Haltitunturi.
Najwjetše města nimo stolicy Helsinki su Espoo a Turku.
Wot 1. januara 1995 je čłon Europskeje unije.  Commons: Finska – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Hlej zapisk w hornjoserbskim Wikisłowniku: Finska Čłonske staty Europskeje unije Awstriska | Belgiska | Bołharska | Cypernska | Čěska | Danska | Estiska | Finska | Francoska | Grjekska | Chorwatska | Irska | Italska | Letiska | Litawska | Luxemburgska | Madźarska | Malta | Němska | Nižozemska | Portugalska | Pólska | Rumunska | Słowakska | Słowjenska | Španiska | Šwedska Kandidaty: Čorna Hora | Serbiska | Sewjerna Makedonska | Turkowska Staty a wotwisne teritorije w Europje Staty • Albanska • Andorra • Awstriska • Belgiska • Běłoruska • Bołharska • Bosniska a Hercegowina • Čěska republika • Čorna Hora • Danska • Estiska • Finska • Francoska • Grjekska • Chorwatska • Irska • Islandska • Italska • Letiska • Liechtenstein • Litawska • Luxemburgska • Madźarska • Malta • Moldawska • Monaco • Němska • Nižozemska • Norwegska • Pólska • Portugalska • Rumunska • Ruska1 • San Marino • Serbiska • Sewjerna Makedonska • Słowakska • Słowjenska • Španiska • Šwedska • Šwicarska • Turkowska1 • Ukraina • Vatikanske město • Zjednoćene kralestwo Zwadne teritorije: Kosowo • Podnisterska Druhe teritorije: Åland • Baskiska • Bretanja • Ferejske kupy • Friziska • Friulska • Gagauska • Galicija • Gibraltar • Guernsey • Jendźelska • Jersey • Katalanska • Korniska • Łužica • Man • Sewjerna Irska • Svalbard • Šotiska • Waliziska 1 Leži zdźěla w Aziji.
Stolica a zdobom najwjetše město je Phnom Penh při Mekongu, jednej z dźesać najdlěšich rěkow na swěće.
Kraj słuša k najchudšim krajam w regionje.
Zakład Kambodźe běše srjedźowěkowske mócnarstwo Kambuja mjez 9. a 15. lětstotkom, kotrehož powostanki kaž na přikład swjatnišćo Angkor Wat słušeja dźensa k swětowemu herbstwu UNESCO.
Kambodźa leži na Indochinskej połkupje při sewjerowuchodnym pobrjoze Thailandskeho zaliwa.
Mjezuje z Laosom na sewjerowuchodźe, z Vietnamom na wuchodźe a z Thailandskej na sewjerozapadźe.
Na juhozapadźe twori 443 kilometrow dołhi pobrjóh Thailandskeho zaliwa přirodnu hranicu.
Do Kambodźe słuša nimo toho 64 kupow.
Wosrjedź kambodźaskeje wužłobiny, na třoch bokach wot horinow wobmjezowaneje, leži wulki a niłki jězor Tonle Sap, kiž přeměnja swoju wulkosć wot 2.500 km² w suchim počasu na něhdźe 20.000 km² w dešćowym počasu.
Slěborny porstnik je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 20 hač 50 cm.
Kćenja docpěwaja wulkosć wot 1 hač 1,5 cm a steja po dwěmaj hač po dwacećoch w čumpatych pakićach.
Krónowe łopješka su žołte a dlěše hač lancetojty keluch a słabje zarěznjene.
Rosće na suchich a pěskowych trawnikach, skalnych hłójčkach, pućnych kromach a železniskim terenje.
Preferuje skerje wotewrjene, zwjetša małowapnate, pěskowe hač šćerkowe pódy.
Rosće jenož na dwěmaj městnomaj na swěće - Kyrkonoše a Slawkowski lěs w Čěskej.
Slepjanska narěč je serbska přechodna narěč w kónčinje na sewjerowuchodnej kromje Sakskeje.
Slepjanski region z relatiwnej rěčnej a kulturnej samostatnosću je dźensa dźěl Zhorjelskeho wokrjesa w Swobodnym staće Sakskej, mjezuje pak bjezposrědnje z Braniborskej.
K Slepjanskej wosadźe słuša sydom dwurěčnych wsow: Slepo, Dźěwin, Brězowka, Trjebin, Miłoraz, Rowno a Mułkecy.
K wosadźe słuša tohorunja nětko němskorěčny Lisk, kiž leži hižo w Braniborskej.
Slepjanska narěč rěči so jenož w horjeka mjenowanych sydom dwurěčnych wsach, na sewjeru přizamknje so Wuchodna Gródkowska narěč, na wuchodźe Mužakowska narěč, na juhu Wochožanska narěč a na zapadźe Sprjejčanska narěč.
Najbliše přiwuznistwo wobsteji k Mužakowskemu dialektej, kiž je dźensa nimale hižo wotemrěty.
Přičiny za to su wšelakore: restriktiwna politika pruskeje wyšnosće; industrializacija a wudobywanje brunicy; wójny a jich politiske, demografiske, administratiwne a hospodarske wuslědki; towaršnostne změny; zacpěwanje a wusměšowanje w zjawnosći a mnohe dalše faktory.
Negatiwnje wuskutkowa so w Slepjanskej wosadźe fakt, zo njeje po Gottfriedu Rösleru wot lěta 1938 žadyn serbski abo serbsce rěčacy farar wjace w Slepom skutkował.
Do toho běchu so tajcy wuznamni duchowni kaž Jan Wjelan a Matej Handrik wo zdźerženje a hajenje rěče a tradicijow mjezy swojimi wosadnymi prócowali abo so z pruskimi statnymi instancami dla toho rozestajeli.
Srjedźna generacija, młodostni a dźěći rěča němsce, su pak zdźěla hornjoserbšćinu w šuli měli.
Wjelan a Handrik w Časopisu Maćicy Serbskeje a druhdźe zawostajiłoj słowne zběrki, teksty, linguistiske a etnografiske studije.
Wažny přinošk na polu fonetiki a fonologije tuteje narěče spisa Arnulf Schroeder.
Při tym je Handrik zdźěla do originala zasahował, narunujo wosebje němske požčonki ze serbskimi słowami.
Z etiskich přičin pak wjetši dźěl rukopisow njewozjewi.
Wědomostnu ediciju najwjetšeho dźěla zdźeržanych rukopisow wobstara nižozemska sorabistka Hélène Brijnen, kotraž tekst zdobom dokładnje analyzuje.
Tutón fakt je wospjet wjedł k přemyslowanjam jednotliwcow, wužiwać tutu narěč jako zhromadnu spisownu rěč wšitkich Serbow.
Měrćin Nowak-Njechorński w swojich dopomnjenkach „Zapiski Bobaka" po wopyće Slepjanskeje wosady tydźeń do jutrow lěta 1937 slědowace: "Farar njeprěduje w spisownej serbšćinje, ale rěči k holanam w jich rjanej jadriwej podrěči, kiž je jedna z najrjeńšich podrěčow serbskeje krajiny, rjeńša hač naša spisowna rěč.
Kak rjenje by było, hdy bychu před sto lětami serbscy prócowarjo město Budyskeje narěče sej slepjanšćinu wuzwolili za literarnu rěč!
Wěčna škoda, kiž so njeda hižo narunać. Bě hižo chětro pozdźe popołdnju, hdyž wopušćichmy Slepo, stražnicu Serbowstwa na pomjezach našeje narodnosće, hdźež běchmy wjele nawědźili a noweje nadźije nabyli do přichoda, přetož běchmy widźeli a spóznali, zo Serbstwo kruće steji a traje tež tam, hdźež njeje ani kruteje zwonkowneje formy narodneje organizacije.
Nimo toho su pospyty kodifikacije jednotneho prawopisa tuteje narěče, štož wjedźe k natwarjenju noweje słowjanskeje rěče.
Sobu najwjetša zběrka historiskich napisow w Slepjanskej narěči nadeńdźe so při historiskich narownych kamjenjach na Rownjanskim kěrchowje.
Rodecy su hornjołužiska wjes we wuchodźe sakskeho wokrjesa Budyšin a słušeja k Bukečanskej gmejnje.
Leža mjez 193 a 216 m nad mórskej hładźinu wyše rěčki Koporčanka.
Susodne wjeski su Łusk we wuchodźe, Něćin w juhu, Pomorcy w juhozapadźe a Droždźij w sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako knježe sydło bratrow Gevehardus a Luderus de Rodeswi je z lěta 1232.
Ležownostne knjejstwo nad wjetšim dźěłom wsy měješe we 18. lětstotku Rodečanske ryćerkubło, při čimž słušeše mjeńši dźěl krajnemu bohotej w Budyšinje.
We 1880tych lětach měješe wjes po Mukowej statistice cyłkownje 226 wobydlerjow, z nich 195 Serbow a 31 Němcow.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 23,9 %.
Ewangelscy Rodečenjo přisłušeja ze starodawna Bukečanskej wosadźe.
Měrjow je hornjołužiska wjes w Zhorjelskim wokrjesu.
Słuša wot lěta 1994 ke gmejnje Vierkirchen a je sydło gmejnskeho zarjada.
Nadeńdźe so při lěwym brjoze Čorneho Šepca něhdźe šěsć kilometrow wuchodnje Wósporka.
Napřećo wjesce, na prawym brjoze rěčki, steji stare hrodźišćo, kotrež so tež wot serbskich Milčanow wužiwaše.
Prěnje historiske naspomnjenje wjeski sameje jako Merowe pochadźa z lěta 1239.
Hišće w druhej połojcy 16. lětstotka prědowaše so w Měrjowskej cyrkwi tež serbsce.
Rěčna změna k němčinje bě pak nanajpozdźišo kónc 17. lětstotka wotzamknjena.
Měrjowske towarstwo Die Milzener e.V. zaběra so z kulturu a tradiciju pohanskich Miłčanow, prjedownikow hornjołužiskich Serbow.
Darin je hornjołužiska wjeska ze 36 wobydlerjemi w Budyskim wokrjesu, kotraž słuša wot lěta 1923 do Hodźijskeje gmejny.
Wjeska, po sydlišćowej formje rozšěrjeny kulowc, leži we wysokosći wot 176 metrow nad mórskej hładźinu w hornjołužiskich honach nad Dołhej wodu.
Susodne wjeski su Debiškow w sewjerowuchodźe, Bóšericy we wuchodźe, Hodźij w juhowuchodźe, Njezdašecy w zapadźe a Běčicy w sewjeru.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Darin abo Daryn pochadźa z lěta 1373.
Tež w slědowacych lětstotkach wukonješe ležownostne knjejstwo we wjesce Darinske ryćerkubło same.
Cyrkwinsce słuša Darin ze starodawna do Hodźijskeje wosady.
-6.Jakarta je stolica a najwjetše město Indoneskeje.
Leži na sewjerozapadnym brjoze kupy Java.
Ma přestrjeń 661 km² a 9,5 miliona wobydlerjow, tuž je najwjetše město juhowuchodneje Azije a dźesate najwjetše město cyłeho swěta.
9-80 Koordinaty: 9° S, 80° Z Panama je njewotwisny stat w Srjedźnej Americe, kotryž leži při najwušim městnje srjedźoameriskeje krajneje wužiny.
Panamaski kanal zwjazuje wobě mori a je jedyn z najwažnišich wodowych pućow na swěće.
Panama leži mjez Karibiskim morjom na sewjeru a Ćichim oceanom na juhu a mjezuje z Kolumbiskej na wuchodźe a Kostu Riku na zapadźe.
Najwyši dypk je wjeršk wulkana Chiriqui.
Dešćowy čas je w tropiskich a subtropiskich kónčinach swěta tón čas, hdyž so wjetšina lětnych spadkow dźe.
Mjez sewjernym a južnym wobrotnikom so přibližnje potom dešćuje, hdyž steji słónco tam w ceniće, potajkim w sewjernych tropach mjez aprylom a oktobrom a w južnych tropach mjez oktobrom a aprylom.
W někotrych krajach blisko ekwatora maja tuž dwaj dešćowaj časaj w jednym lěće.
Město zymy a lěća maja tam dešćowy a suchi čas.
Do toho bě wón mjez meju 2002 a nowembrom 2004 jako statny minister za hospodarstwo a dźěło čłon sakskeho knježerstwa w kabineće Milbradt I. Wot 2009 do 2014 bě Gillo społnomócnjeny krajneho sejma za wukrajnikow.
Gillo bu posledni raz w lěće 2009 jako direktny kandidat swojeje strony z 43,3 % hłosow woleny.
Leži hłownje w Sajanskich horinach při hornim běhu Jeniseja.
Jeje stolica je Abakan ze 176.000 wobydlerjemi, najwjetše město pak Černogorsk z 73.000 wobydlerjemi a Sajanogorsk z 48.000 wobydlerjemi.
W lěće 2010 měješe Chakaska 532.403 wobydlerjow.
Chakaski podźěl ludnosće leži pola 12 %.
Leži w republice Udmurtskej při rěce Kama něhdźe 60 kilometrow juhowuchodnje Ižewska a ma něhdźe 99 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1621 załožiło a ma wot lěta 1780 měšćanske prawa.
Milutinović bydleše wot 1825 do 1827 w Lipsku, hdźež zezna tehdyšeho studenta teologije Handrija Zejlerja, kotrehož tež materielnje podpěrowaše.
Wot 1827 přebywaše w Čornej Horje při dworje tamnišeho wjercha-biskopa Petra Petrovića-Njegoša, kiž zmóžni jemu wudawanje bohateje zběrki serbiskich ludowych pěsnjow a Stawiznow Čorneje Hory.
Wot lěta 1840 bě Milutinović zaso w Serbiskej a měješe wysoke zastojnstwo w kubłanskim ministerstwje.
Manfred Stoj: Milutinović-Sarajlija, Sima.
Kopjenik je měšćanski dźěl Berlinskeho wobwoda Treptow-Köpenick na juhowuchodźe němskeje stolicy.
Leži při zjednoćenju Sprjewje a Dubje a nasta w lěće 1920 ze samostatneho města Kopjenik.
Hižo za čas Słowjanow běše na městnje dźensnišeho Kopjenika hród.
Srjedź 12. lětstotka nadeńdźe so tu hłowny hród słowjanskeho kmjena Sprjewjanow pod wjerchom Jaksu z Kopjenika.
Wokoło 1232 dósta Kopjenik měšćanske prawo.
Leža něhdźe 20 kilometrow zapadnje wot města Odincowo.
Sydlišćo je so w lěće 1526 prěni raz naspomniło a maja wot lěta 2001 měšćanske prawa.
Wón ma přestrjeń wot 643 km² a něhdźe 140.000 wobydlerjow.
Wokrjes leži centralnje w Šleskim wojewódstwje.
Susodne wokrjesy su na sewjeru Lubliniec, na wuchodźe Myszków a Będzin, na juhu bjezwokrjesne města Piekary Śląskie, Bytom, Zabrze a Gliwice a na zapadźe wokrjesaj Gliwice a Strzelce Opolskie w Opolskim wojewódstwje.
Wón ma přestrjeń wot 1.003 km² a něhdźe 120.000 wobydlerjow.
Wokrjes nadeńdźe so na sewjerowuchodźe Šleskeho wojewódstwa a mjezuje na wuchodźe ze Swjatokřižskim wojewódstwom a na juhu z Małopólskim.
Powiat wobsteji z dźesać gmejnow: dweju měšćanskeju, štyrjoch měšćansko-wjesnych a štyrjoch wjesnych gmejnow.
Je zarjadniske sydło Dagdskeho wobwoda.
Leži při brjoze jězora Dagda něhdźe 230 kilometrow juhowuchodnje Rigi.
Sydlišćo je so w 17. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1992 měšćanske prawa.
Stojaty šlěz je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot hač 40 hač 125 cm.
Kćenja docpěwaja šěrokosć wot 4 hač 7 cm a steja po jednym we łopjenowej rozporje a w kićach na kóncu stołpika.
Zwonkowne, tři keluškowe łopjena su jejkojte abo šěroko lancetojte a na spódku rozšěrjene a docpěwaja dołhosć wot 3 hač 5 mm.
Próškowe nitki su k rołce zrosćene.
Rosće na nadróžnych kromach, skłoninach, pustych płoninach a słónčnych pastwach.
Donnerhak, Budyšin Völkel, Pawoł: Hornjoserbsko-němski słownik, Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin Hlej wotpowědne dataje we Wikimedia Commons: Stojaty šlěz Stojaty šlěz.
Dulkata smjetanka je wjacelětna rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 30 hač 60 cm.
Paproćojte łopjena su na woběmaj stronomaj zelene, pjerite z 21-81 hrubje zubatymi łopjenami.
Wona ma zwjetša 6 kćenjowe łopješka, kotrež docpěja dołhosć wot 5 hač 10 cm.
Jeje krónowe łopješka zwonka zwjetša su čerwjenojte.
Běłe kćenja steja w njeprawych wokołkach.
Někotre zahrodne warjetety njesu róžojte kćenja.
Wona rosće na suchich łukach, w kerčinach, na lěsowych kromach a swětłych lěsach.
Rostlina je w Europje a w Aziji rozšěrjena.
Auflage, Spektrum Akademischer Verlag, Heidelberg, Berlin Kubát, K.
27. awgusta abo 27. žnjenca je 239. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 126 dnjow hač do kónca lěta.
Měrćin Renč, bratr Jana Renča, narodźi so 11. nowembra 1853 jako syn tehdyšeho Ketličanskeho diakona a pozdźišeho fararja Jana Korle Renča a jeho mandźelskeje Hany Thusneldy rodź.
Fuhrmanec a bu 1. decembra samsneho lěta wukřćeny.
Hižo tu bu Renč, přewažnje wot historikarja Heinricha Theodora Flathea, profesora při gymnaziju, za stawizniske studije zahorjeny.
Jako gymnaziast dopisowaše hižo literarne pospyty do Łužičana.
Wot lěta 1874 studowaše Renč teologiju w Lipsku a wopytowaše tež stawizniske a slawistiske čitanja pola Leskiena.
W Lipsku běše z čłonom Łužiskeho prědarskeho towarstwa a dlěši čas podstarši jeje serbskeho wotrjada.
Po wobstaću teologiskeho pruwowanju w awgusće 1877 wobdźěli so wón na wot Imiša nawjedowanym serbskim prědarskim seminarje w Hodźiju.
Po tym bu Renč krótki čas pomocnik swojeho nana w Ketlicach, doniž powołanje za fararja do Klětnoho njedósta.
Za tute zastojnstwo w Pruskej měješe wón pak najprjedy wědomostne statne pruwowanje za teologow w filozofiji, stawiznach a literaturje wotpołožić, štož so 26. februara 1878 we Wrócławju sta.
W lěće 1881, dnja 3. awgusta, bu Renč w Jenje z disertaciju Pedagogika Augusta Hermanna Francki we swojich zasadach wědomostnje rozpisana promowowany.
Po něhdźe štyrjoch lětach sta so Měrćin Renč 23. apryla 1882 jako naslědnik Korle Awgusta Kubicy z fararjom we Wjelećinje, hdźež postara so zdobom wo nowotwar cyrkwje 1901/02 a polěpšenje šulow a šulskeje wučby.
Dnja 5. septembra 1882 so wón z Theklu Domškec z Klětnoho woženi.
Jenička dźowka Renča wobdźěli so 1906 při hołdowanju Serbow sakskemu kralej před Budyskim Serbskim domom w Klětnjanskej narodnej drasće.
K tomu běše Renč nan třoch synow.
Na wutrobu schorjeny Renč zemrě 28. oktobra 1911 we Wjelećinje a bu 31. oktobra z wulkim wobdźělenjom wosadnych a duchownstwa blisko cyrkwje pochowany.
Narowny pomnik ze serbskim hrónčkom je wobchowany.
Jeho farske městno přewza syn Jan, kiž skutkowaše tule hač do swojeje smjerće w lěće 1945.
Wot lěta 1877 bě Měrćin Renč čłon Maćicy Serbskeje a bě dołhi čas zdobom jeje wuběrkownik.
Sakski kral wuznamjeni jeho jako ryćer sakskeho Albrechtskeho rjadu prěnjeje rjadownje.
Jan Křižan: Nekrolog LXVI.
Rudolf Kilank: Renč, Měrćin.
Nabjerežnyje Čelny je wulkoměsto w Ruskej federaciji.
Leži w republice Tatarstan při Kamje něhdźe 230 kilometrow wuchodnje Kazanja a je z něhdźe 524 tysac wobydlerjemi druhe najwjetše město republiki.
Sydlišćo je so w lěće 1626 k prěnjemu razej w ruskich zapisach naspomniło a ma wot lěta 1930 měšćanske prawa.
Rjaponka je ród ze swójby bałdrijanowych rostlinow.
Přiwćicy su wjes při Albrechtowce w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin.
Susodne wjeski su Hlina w sewjerowuchodźe, Bart a Rakojdy we wuchodźe, Skanecy w juhowuchodźe, Budyšink w juhozapadźe a Malešecy w sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Priwiticz je z lěta 1250.
W běhu bitwy pola Budyšina bu wjeska w meji 1813 nimale dospołnje zničena.
Po statistice Arnošta Muki měješe wjes w lěće 1884 cyłkownje 272 wobydlerjow, z nich 254 Serbow a 18 Němcow.
Ewangelscy wobydlerjo słušeja do Budyšinskeje wosady.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 245 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 45,7 lět.
Leži něhdźe 70 kilometrow juhowuchodnje Donjecka.
Wot lěta 2014 steji Amwrosijiwka pod kontrolu njepřipóznateje separatistiskeje „Ludoweje republiki Donjeck".
Pozdźišo často fałdate bywaja a so na hornim boku zelenojće přebarbjuja.
Rostlina je w sewjernje Europje rozšěrjena.
Tuchwilna chorhoj bu akceptowana dnja 17. decembra 1997.
Wona je horicontalna módro-zeleno-čerwjena trikolora.
Proporcija chorhoje je 2:3.
Po poslednjej modifikaciji statneje chorhoje Komijoweje Sowjetskeje Socialistiskeje Republiki wupadaše wona runje kaž chorhoj RSFSR z přidatnym napismom Komi ASSR w hornim lěwym dźělu.
Prěnja chorhoj po-sowjetskeje Komijoweje republiki bě po zakonju akceptowana 27. nowembra 1991.
Jeje proporcija bě 1:2.
Tuchwilna chorhoj bu prěnjotnje naćisnjena w lěće 1917 jako baškirska narodna chorhoj a planowachu ju znowa zawjesć jako chorhoj republiki Baškirskeje.
Parlament Republiki Komi akceptowaše ju pak tři měsacy do baškirskeho parlamenta, čehoždla dyrbješe sej Baškirska druhu wariantu trikolory wubrać.
Leži při rěce Ljubosejewka něhdźe 20 kilometrow sewjerowuchodnje Moskwy.
Sydlišćo je so w lěće 1584 załožiło a ma wot lěta 1951 měšćanske prawa.
Protyka za lěto 1672 1672 bě přestupne lěto z 366 dnjemi. datum njeznaty: Jurij Water – serbski rězbar baroka 16. meje: Křesćan Leonhardi – serbski farar a spisaćel 09. junija: Pětr Wulki – ruski car 28. awgusta: Jan Wawer – serbski farar, nabožinski a kulturny prócowar 16. decembra: Jan II.
Jurjew-Polskij je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1152 załožiło a ma wot lěta 1778 měšćanske prawa.
Sydlišćo je so w lěće 1931 załožiło a ma wot lěta 1953 měšćanske prawa.
Dósta swoje mjeno po zamordowanym sowjetskim funkcionarje Sergeju Kirowje.
Wulke wokrjesne město je zapřijeće z němskeho komunalneho prawa za wokrjesej přisłušace města, kotrež maja porno druhim gmejnam we wokrjesu wosebite přidatne nadawki, kotrež za wokrjes přewozmu.
Tajke města z wosebitym statusom maja w Sakskej, Bayerskej a Badensko-Württembergskej.
Zwjetša su to něhdyše wokrjesne města, potajkim sydła wokrjesneho zarjada, kotrež tutón status přez wokrjesne reformy zhubichu.
Budyski wokrjes ma pjeć wulkich wokrjesnych městow, runje tak kaž wokrjes Zhorjelc.
Nimo Radeberga běchu wšě města pak wokrjesne města něhdyšich krajnych wokrjesow pak bjezwokrjesne.
Stolica a zdobom najwjetše město je Riwne.
Oblasć ma něhdźe 1,1 milion wobydlerjow na přestrjeni wot 20.000 kwadratnych kilometrow.
Oblasć mjezuje w Pripjatskich bahnach na sewjeru z Běłoruskej.
Wšě wjetše rěki su přitoki Pripjata a ćeku do sewjerneho směra.
W lěće 1939 bu teritorij wot Sowjetskeho zwjazka wobsadźeny a wot 1941 do 1944 steješe pod němskej kontrolu.
Dwanatnik je ród ze swójby kropačkowych rostlinow.
Rołkojte kćenja su zhibnjene a přijomnje wonjeja.
Normalnje su běłe, róžojte abo lila.
Jich klama je kosmata.
6. měrca abo 6. nalětnika je 65. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 300 dnjow hač do kónca lěta.
1882: Serbiske wjerchowstwo proklamuje so za kralestwo.
1957: Njewotwisnosć Ghany wot Wulkeje Britaniskeje.
1983: Při wólbach k dźesatemu Zwjazkowemu sejmej Němskeje dóstanje CDU/CSU 48,8 %, SPD 38,2 %, FDP 7,0 % a Zeleni 5,6 %.
Gusew je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1525 załožiło a ma wot lěta 1724 měšćanske prawa.
Ma něhdźe sydom stow tysac wobydlerjow.
Prjedawše mjena běchu Akmolinsk a Astana.
Tirana je stolica a najwjetše město Albanskeje republiki.
Leži w płoninje pod horu Dajti a ma něhdźe 420.000 wobydlerjow.
Po swójskich podaćach ma město wokoło 625.000 wobydlerjow a metropolowy rum někak 900.000.
Tirana je kulturne, administratiwne a hospodarske srjedźišćo centralistisce organizowaneje Albanskeje a sydło albanskeho parlamenta a knježerstwa.
Pobrjóh Jadranskeho morja z přistawnym městom Durrës, druhim najwjetšim městom kraja, je jenož 30 kilometrow zdaleny.
Stejišćo dźensnišeho města bě hižo za čas Romjanow wobsydlene.
Kónc 16. lětstotka bydlachu we wokolinje Tirany po osmaniskich podaćach někak 20.000 ludźi.
Sofija leži w starym dźělu Ohrida w Sewjernej Makedonskej.
W tutej cyrkwi su freski z 11. - 13. lětstotka zachowani.
Marijetta Sergejewna Šaginjan bě ruska basnjerka a spisowaćelka.
Mailand je z 1,3 milionami wobydlerjow druhe najwjetše město Italskeje a stolica Lombardiskeje.
Mailandski metropolowy region ma něhdźe wósom milionow wobydlerjow a je najwjetši w Italskej.
Město leži w runinje mjez rěku Po na juhu a wuběžkami Alpow na sewjeru.
Přez město same běžitej rěce Olona a Lambro.
Sydlišćo je keltiskeho pochada a dožiwi pod romskim knjejstwom spěšny pozběh.
W běhu swojich stawiznow steješe Mailand pod wliwom němskich, francoskich a rakuskich kejžorow a wuwiwaše so po zjednoćenju Italskeje w druhej połojcy 19. lětstotka k najwjetšemu industrijnemu městu.
Čerjemchowo je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1772 załožiło a ma wot lěta 1917 měšćanske prawa.
Bycantinske mócnarstwo bě bjezposrědni nastupnik Romskeho imperija w jeho wuchodnym dźělu, tuž je znate tež pod mjenom Wuchodoromske mócnarstwo.
Hłowny jazyk mócnarstwa bě grjekšćina město łaćonšćiny, kotraž bě wužiwana w Romskim imperiju a w tak mjenowanym Zapadoromskim mócnarstwje.
Hłowna nabožina bě křesćanstwo.
Leži něhdźe 1500 kilometrow južnje wot Moskwy při rěce Terek njedaloko hranicy z Georgiskej.
Leži 16 kilometrow sewjernje wot Wladikawkaza.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1847 wot osetskich nomadow załožiło.
W lěće 1950 dósta měšćanske prawa.
Přez wzaće wjace hač 1200 zastajencow w Beslanskej šuli dnja 1. septembra 2004 bu Beslan swětodaloko znaty.
Železnogorsk je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1957 załožiło a ma wot lěta 1962 měšćanske prawa.
Wot lěta 2007 zastupi Sanders zwjazkowy stat Vermont w senaće zjednoćenych statow Ameriki.
Kudymkar je město w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži při rěce Ińwa w Permskim regionje něhdźe 200 kilometrow sewjerozapadnje Perma.
Sydlišćo je so w lěće 1579 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Großenwiehe je gmejna w hamće Schafflund wokrjesa Schleswigska-Flensburg na sewjeru Schleswigsko-Holsteinskeje.
Nadeńdźe so něhdźe dwanaće kilometrow juhozapadnje Flensburga a dźesać kilometrow južnje danskeje hranicy.
Ke gmejnje słušeja tež wjeski Schobüll, Oxlund, Nordwiehe a Loftlund.
Lensk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije w Jakutskej.
Leži nad rěku Lena něhdźe 840 kilometrow zapadnje Jakutska a ma něhdźe 23 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1663 jako wjes Muchtuja załožiło a ma wot lěta 1963 měšćanske prawa.
Leži w Sibirskej w Chabarowskim regionje něhdźe 640 kilometrow wuchodnje Chabarowska.
Cornelia Falken je sakska wučerka a politikarka Lěwicy, kotraž bě wot 2004 do 2019 přez krajnu lisćinu wolena zapósłanča sakskeho krajneho sejma a kubłanskopolitiska rěčnica swojeje frakcije.
Wona je bjezkonfesionelna, ženjena a mać dweju dźěsćow.
Cornelia Falken bydli w Lipsku.
Flath bu 2009 jako direktny kandidat swojeje strony z 48,0 % hłosow woleny.
Kerstin Köditz je sakska politikarka Lěwicy, wot lěta 2001 přez krajnu lisćinu zapósłanča sakskeho krajneho sejma a rěčnica swojeje frakcije za antifašistisku politiku.
Wona je bjezkonfesionelna, nježenjena a bydli w Grimje.
Póstowe čisło eksistuje w Němskej hižo wot lěta 1941, hdyž so w Němskim reichu dwucyfrowe ličby za roznošenje paketow a pakćikow zawjedźechu.
Wot lěta 1944 płaća tute ličby tež za listowy wobchad, kotrež so tež po Druhej swětowej wójnje dale wužiwachu.
W lěće 1962 so w Zwjazkowej republice Němskej a 1965 w Němskej demokratiskej republice samostatnej systemaj póstowych čisłow zawjedźetej.
W zjednoćenej Němskej wotměni 1993 pjećcyfrowy system Zwjazkoweje póšty starej systemaj.
Wokrjes ma přestrjeń wot 443,06 km² a něhdźe 88.000 wobydlerjow.
Na Frankobrodskej synodźe załoži němsko-romski kejžor Hendrich II.
Prěnje naspomnjenje Hodźija jako Godobi.
Wjes je tuž jedna z najstaršich znatych w Hornjej Łužicy.
Dobrjanka je město w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži při rěce Kama w zapadnym předkraju Uralskich horin w Permskim regionje něhdźe 60 kilometrow sewjernje Perma.
Sydlišćo je so w lěće 1623 załožiło a ma wot lěta 1943 měšćanske prawa.
Radužnyj je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži při rěce Agan w Awtonomnym wokrjesu Chantow a Mansow něhdźe 650 kilometrow sewjerowuchodnje Chanty-Mansijska.
Sydlišćo je so w lěće 1973 załožiło a ma wot lěta 1985 měšćanske prawa.
Čerwjeny munčik je jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 10 hač do 45 cm.
Łopjena su lancetojte, zwjetša zubate a krótko kosmate.
Rosće na pućnych kromach, lěsowych kromach a pastwach.
Sydlišćo je so w lěće 1137 załožiło a ma wot lěta 1778 měšćanske prawa.
Rjažsk je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1502 załožiło a ma wot lěta 1778 měšćanske prawa.
Bogorodsk je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1570 załožiło a ma wot lěta 1923 měšćanske prawa.
Leži 178 metrow nad mórskej hładźinu nad lěwym brjohom Nysy napřećo Pjeńskej a ma 590 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje kulowca jako Zcodel pochadźa z lěta 1325.
Ležownostne knjejstwo wukonješe přez lětstotki ryćerkubłu w Zadźělu samym.
Wjes bě hižo do lěta 1500 stejišćo wosadneje cyrkwje.
Je zarjadniske sydło Göroglyskeho wobwoda.
Leži na sewjeru pusćiny Karakum něhdźe 20 kilometrow južnje Türkmenabata.
Ma něhdźe 18 tysac wobydlerjow a ma wot lěta 2016 měšćanske prawa.
Njesterow je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1539 załožiło a ma wot lěta 1722 měšćanske prawa.
Wijel ma někotre woznamy: Mokre brěmjo, alternatiwny terminus Medicina Wijel je wokoło ćěła wity płat Botanika Wijel, typ kwětnistwa Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Mozy su dźěl čłowječeho a zwěrjaceho ćěła, mjenuja so tež centralny čuwowy system abo centralny nerwowy system.
Protyka za lěto 1868 1868 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
Na Kamjenskej Pastwinej horje natwari so rozhladna wěža.
13.–15. awgusta: Po mórskim rženju w Ćichim oceanje wumrěja w Awstralskej, Nowoseelandskej a Chilskej tysacy ludźi přez tsunami.
22. awgusta: W Čěskej deklaraciji žadaja sej čěske zapósłancy, zo by rakusko-wuherski stat sprawnje z čěskim narodom postupował.
10. oktobra: Na Kubje započnje so bój wo njewotwisnosći wot Španiskeje.
Maloarchangelsk je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w 17. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1778 měšćanske prawa.
Druhdy je tež mjenowana jako najstarša němska uniwersita, dokelž wulki dźěl prěnich wučerjow a studentow bě němsce rěčacy.
Dźensa ma někak pjećdźesat tysac studentow.
Karlowa uniwersita bu załožena 26. wulkeho róžka 1347 wot bamža Klementa VI., załoženje bu wobkrućene wot čěskeho krala Karla IV.
7. jutrownika 1348 a uniwersita spočała fungować w lěće 1349.
Karlowa uniwersita bu prěni uniwersita w regionje, tohodla jejne wučerja a studenća njebě jenož z Krajinow Čěskeje króny, ale tež z Sakskeje, Bayerskeje, Durinskeje, Awstriskeje, Pólskeje, Madźarskeje a dalšich.
Wulki dźěl wukrajnych studentow ale wopušćił Karlowu uniwersitu w lěće 1409, hdyž čěski kral Václav IV. wuda w Kutnej Horje Kutnohorský dekret, kotryž wobmjezował jich woprawnjenja.
Wot nich bu to same lěto załožena Lipšćanska uniwersita.
Sorabistika bu wuwučowana na Karlowej uniwersiće hižo wot spočatka 20. lětstotka.
C abo c ma wjacore woznamy.
Prošu tam čitać: C, c je třeći pismik łaćonskeho alfabeta.
W baseballu C je skrótšenka za poziciju łójaceho.
W fyzice c je spěšnosć swětła.
W chemiji C je symbol wuhlika.
W informatice C je mjeno programoweje rěče.
Jako hudźbny terminus C je mjeno tona.
Jako romska ličba C je 100.
Po systemje SI c je prefiks za stoćinu.
Po systemje, kotryž je popularny we wjele krajach, °C je jednotka temperatury, po celsiusu. c w kružku © je symbol copyrighta.
C je jedna z třoch fazow třifazoweho elektriskeho šaltowanskeho kruha.
Radšowk je wjeska w sakskim wokrjesu Zhorjelc, kotraž słuša k Hamorej.
Leži 137 m nad mórskej hładźinu a ma 31 wobydlerjow.
Mała holanska wjeska nadeńdźe so někak štyri kilometry wuchodnje Klětnoho, južnje statneje dróhi 121, kotraž wjedźe z Klětnoho do Chrjebje.
Sydlišćo naspomni so hakle w lěće 1658 prěni raz jako Ratzschholtz a je tuž wo wjele młódše hač Radšow.
Mjeno pochadźa prawdźepodobnje wot staroserbskeho předmjena Radiš.
Radšowk słušeše dołho k Mikowskemu ryćerkubłu.
We 1880tych lětach měješe wjes po Mukowej statistice cyłkownje 102 wobydlerjej, z nich 85 Serbow a 17 Němcow.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot hišće 52,2 %.
Kulturne pomniki w Radšowku Klein-Radisch/Radšowk.
Serbske Nowiny su jenički dźenik w hornjoserbskej rěči.
Nowiny wudawa Ludowe nakładnistwo Domowina a spěchuje Załožba za serbski lud.
Serbske Nowiny maja něhdźe 2.000 abonentow a wuńdu pjeć króć wob tydźeń.
Nowina steji w tradiciji 1842 wot Handrija Zejlerja a Jana Arnošta Smolerja wudawaneje nowiny Tydźenska nowina abo serbske Powěsće za hornich Łužičanow, kotrež so 1854 na Serbske Nowiny přemjenowachu.
Po zakazu Serbskich Nowin přez nacionalsocialistow 1937, wuchadźachu nowiny po Druhej swětowej wójnje w Němskej demokratiskej republice pod mjenom Nowa doba.
Wot lěta 2011 je Janek Wowčer jako naslědnik Benedikta Dyrlicha šefredaktor SN.
Türi je městačko w Estiskej.
Leži při rěce Pärnu něhdźe 95 kilometrow juhowuchodnje Tallinna.
Ze susodnymi Horami twori Nowa Łuka zhromadny gmejnski dźěl.
Wjes nadeńdźe so něhdźe štyri kilometry sewjerozapadnje Wojerowskeho stareho města w nižinje Čorneho Halštrowa a leži na lěwym brjoze kanalizowaneje rěki.
Stary Halštrowski běh ćeče bjezposrědnje přez Nowołučansku nawjes.
Susodnej wsy stej Hory na sewjerozapadźe a Narć w juhozapadźe.
Sewjernje wsy nadeńdźe so přemysłowy park Nowa Łuka-Hory.
Mjez Nowej Łuku a Horami běži Stara Berlinska dróha, dźensniša statna dróha 234.
Nowa Łuka je po sydlišćowej formje typiski holanski nawsowc z cyhelowymi chěžemi a naspomni so prěni raz pisomnje w lěće 1401 jako Weze.
Přez lětstotki wukonješe Wojerowske stawowe knjejstwo ležownostne knjejstwo we wsy.
W prěnjej połojcy 18. lětstotka nasta sewjerowuchodnje Noweje Łuki jako wutwar nowa wjeska Hory, kotrež mjenowaše so w lěće 1744 tež Ober-Neuwiese.
W lěće 1938 buchu Hory do Noweje Łuki zagmejnowane.
Samostatna gmejna Nowa Łuka wobsteješe hač do lěta 1995, jako zjednoćichu so gmejny Bjezdowy, Bluń, Lejno, Narć, Nowa Łuka, Ptačecy, Zabrod a Židźino k nowej wulkogmejnje Halštrowska Hola.
Po Arnošta Mukowej statistice měješe wjes we 1880tych lětach cyłkownje 251 wobydlerjow, z kotrychž běchu nimo jednoho jeničkeho wšitcy Serbja.
Citronowa pelargonija je zrunany, małko rozhałuzowany kerk, kotryž docpěwa wysokosć wot 1 m.
Łopjena su małke a lapate.
Jich kromy su zmoršćene kudźerjate.
Při rybowanju jako citrona wonjeja.
Rozpjeršene róžojte kćenja docpěwaja přeměr wot hač do 2,5 cm.
Rostlina pochadźa z kapoweje prowincy w Južnej Africe.
Norilsk je ruske wulkoměsto při sewjerozapadnych wuběžkach Srjedźosibirskich horin na sewjeru Sibirskeje.
Słuša ke Krasnojarskim regionej a je z něhdźe 175.000 wobydlerjemi najsewjerniše wulkoměsto na swěće.
Dla produkcije nikla je wobswět w měsće a wokolinje jara zanjerodźeny.
Město nadeńdźe so něhdźe 300 kilometrow sewjernje polarneho kruha.
Něhdźe sto kilometrow zapadnje Norilska je přistaw Dudinka při Jeniseju, kotryž zmóžnja zwisk z wotewrjenym morjom.
Wuchadźišćo dźensnišeho města bě w lěće 1935 załožene dźěłowe lěhwo Gulaga, kotrež słužeše wottwarej zemskich pokładow.
Wot lěta 1953 ma Norilsk měšćanske prawa.
-Komory su njewotwisny kupowy stat w Indiskim oceanje před afriskim pobrjohom.
Leža mjez Madagaskarom w juhowuchodźe a Tanzaniju w sewjerozapadźe.
Stolica je Moroni při zapadnym pobrjoze hłowneje kupy Grande Comore.
Na kupach knježi maritimna tropiska klima z cyłolětnymi přerěznymi temperaturami mjez 22 a 27 °C. Dešćowy čas je mjez nowembrom a aprylom.
Venta je městačko w Akmenskim rajonje Šiauljaskeho wobwoda na sewjeru Litawskeje, njedaloko letiskeje hranicy.
Leži při rěce Venta něhdźe 55 kilometrow sewjerozapadnje města Šiauliai.
K Scharfensteinskemu knjejstwu słušaca wjes naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1410 w měšćanskej knize Českeje Kamenicy.
Kabinet Kohl I bě po kóncu čerwjeno-žołteje koalicije pod kanclerom Helmutom Schmidtom wot 4. oktobra 1982 hač do 29. měrca 1983 amtěrowace zwjazkowe knježerstwo Němskeje w 9. legislaturnej periodźe.
Kabinet čorno-žołteje koalicije stronow CDU, CSU a FDP pod zwjazkowym kanclerom Helmutom Kohlom bě 14. kabinet zwjazkoweje republiki.
Protyka za lěto 1720 1720 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
27. meje abo 27. róžownika je 147. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 218 dnjow hač do kónca lěta.
1880: W Choćebuzu załoži so Maśica Serbska z předsydu Janom Bjedrichom Tešnarjom.
2008: Po wotstupje sakskeho ministerskeho prezidenta Georga Milbradta přewza Stanisław Tilich jako prěni domoródny Saksa a prěni Serb najwyše zastojnstwo swobodneho stata.
11. oktobra abo 11. winowca je 284. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 81 dnjow hač do kónca lěta.
Bozankecy su hornjołužiska wjeska w juhu Budyskeho wokrjesa, kotraž słuša z lěta 1994 k Budyšinej.
Leži pjeć kilometrow sewjerowuchodnje Budyskeho stareho města při Albrechtowce a přisłuša měšćanskemu dźělej Delnja Kina.
Wjeska naspomni so prěni raz w lěće 1365 jako Bosenkewicz abo Bosinkewicz.
We 1880tych lětach mějachu Bozankecy po statistice Arnošta Muki 43 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća Serbja.
Po ludličenju 1925 běchu wot cyłkownje 49 wobydlerjow 39 ewangelskich a dźesać katolskich.
Ewangelscy wobydlerjo chodźa do Budyšina kemši.
W Bozankecach so narodźištaj Handrij Dučman; farar, spisowaćel a basnik Pětr Dučman; lěkar a narodny prócowar Basankwitz/Bozankecy.
Leži něhdźe 180 kilometrow zapadnje Čerkasow.
Přez město wjedźe dalokodróha M 05.
Sydlišćo je so w lěće 1636 załožiło a ma wot lěta 1956 měšćanske prawa.
W Druhej swětowej wójnje bě wot 19. julija 1941 hač do 7. oktobra 1944 wot němskeho wójska wobsadźene.
Ze Žaškiwa pochadźa židowski spisowaćel a politikar Šmuel Dajan, nan generala a politikarja Moše Dajan, jednoho ze załožerjow Israela.
Wón wobsteji ze zakładneho pismika O a smužki a reprezentuje wokal mjez O a U. Pismik wužiwa so nimo serbskeju rěčow tež w druhich słowjanskich rěčach kaž tež w rěčach z druhich rěčnych skupin, při čimž stej jeho woznam a wurjekowanje wšelakorej.
Unicode wobsahuje Ó w bloku Latin Extended-A jako U+00D3 a U+00F3.
Druhe serbske mjeno je čećikata wišeń.
Čećikata wišnja je kerk abo štom, kotryž docpěwa wysokosć wot 1 hač 6 m.
Hałuzy su wotstejace rozhałuzowane.
Jeje drjewo jara přijomnje wonja.
Łopjena su jejko-kulojte a njesu stajeny kónčk.
Běłe kćenja so před abo z łopjenami jewja a steja po štyrjoch hač po dźesaćoch w čećikach.
Płody su jejkojte a docpěwaja wulkosć wot 6 hač 8 mm.
Rosće w słónčnych žiwych płotach, w bukowych lěsach, na skalnych zwisach a w dubowych lěsach.
Rostlina je w južnej Němskej, Awstriskej a južnej Europje rozšěrjena.
14-89 Koordinaty: 14° S, 89° Z El Salvador je poměrnje mały njewotwisny stat při Ćichim oceanje w Srjedźnej Americe.
Jeho stolica je San Salvador.
El Salvador mjezuje z Hondurasom na sewjeru a wuchodźe a z Guatemalu na zapadźe.
Južnu hranicu twori Ćichi ocean.
Jako jenički srjedźoameriski kraj nima swójski přistup ke Karibiskemu morju.
Najwyši dypk kraja je wjeršk hory El Pital.
W lěće 1969 wumrě w krótkej wójnje z Hondurasom něhdźe 3.000 ludźi.
W krawnej byrgarskej wójnje mjez wójskom a opoziciju zasadźi wot 1980 do 1991 něhdźe 70.000 wobydlerjow swoje žiwjenje.
Protyka za lěto 1768 1768 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
Gorodišće je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1681 załožiło a ma wot lěta 1780 měšćanske prawa.
Zubcow je městačko w Ruskej federaciji.
Orlow je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1459 załožiło a ma wot lěta 1780 měšćanske prawa.
-Canberra je stolica a z něhdźe 350.000 wobydlerjemi wosme najwjetše město Awstralskeje.
Wone je najwjetše město w nutřkownym kraju a nadeńdźe so w Australian Capital Territory 290 kilometrow juhozapadnje Sydneyja a 670 kilometrow sewjerowuchodnje Melbournea.
Canberra je wot US-ameriskeho architekta Waltera B. Griffina planowana stolica a je so w lěće 1908 jako kompromis mjez najwjetšimaj městomaj Melbourne a Sydney jako hłowne město postajiła.
Twarske dźěła zahajichu so 1913 a dnja 9. meje 1927 dósta nowe město status stolicy.
Ma ćopło-měrnu klimu z horcym, suchim lěćom a – za awstralske poměry – zymnej zymu z častym zmjerzkom.
Słowakska je nutřkokrajny stat w srjedźnej Europje, kotryž mjezuje na Čěsku w zapadźe, na Pólsku w sewjeru, na Ukrainu we wuchodźe, na Madźarsku w juhu a na Awstrisku w juhozapadźe.
Słowakska nasta přez měrliwe rozdźělenje Čěskosłowakskeje federatiwneje republiki dnja 1. januara 1993.
Stolica a najwjetše město je Bratisława při Dunaju, najwažnišej rěce kraja.
Při pólskej hranicy na sewjeru nadeńdu so Wysoke Tatry, najmjeńše wjelhoriny Europy.
Wot 2004 je Słowakska ze sobustawom Europskeje unije, wot lěta 2009 płaći zhromadna měna euro.
Słowakska ma cyłkownje něhdźe 5,4 miliony wobydlerjow.
Wjetšina z nich su Słowacy; najwjetšu etnisku mjeńšinu předstaja Madźarojo, kotřiž su přewažnje na juhu Słowakskeje žiwi.
Dwaj procentaj wobydlerjow so k romskej narodnosći wuznawatej a předewšěm w Karpatach na wuchodźe kraja bydla Rusinojo, kotřiž wučinja 0,6 % cyłkowneje ludnosće.
Wot dźělenja Čěskeje a Słowakskeje w lěće 1993 płaća tež Češa jako etniska mjeńšina.
Statistiski zarjad Słowakskeje  Commons: Słowakska – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Oficielna strona słowakskeho knježerstwa Čłonske staty Europskeje unije Awstriska | Belgiska | Bołharska | Cypernska | Čěska | Danska | Estiska | Finska | Francoska | Grjekska | Chorwatska | Irska | Italska | Letiska | Litawska | Luxemburgska | Madźarska | Malta | Němska | Nižozemska | Portugalska | Pólska | Rumunska | Słowakska | Słowjenska | Španiska | Šwedska Kandidaty: Čorna Hora | Serbiska | Sewjerna Makedonska | Turkowska Staty a wotwisne teritorije w Europje Staty • Albanska • Andorra • Awstriska • Belgiska • Běłoruska • Bołharska • Bosniska a Hercegowina • Čěska republika • Čorna Hora • Danska • Estiska • Finska • Francoska • Grjekska • Chorwatska • Irska • Islandska • Italska • Letiska • Liechtenstein • Litawska • Luxemburgska • Madźarska • Malta • Moldawska • Monaco • Němska • Nižozemska • Norwegska • Pólska • Portugalska • Rumunska • Ruska1 • San Marino • Serbiska • Sewjerna Makedonska • Słowakska • Słowjenska • Španiska • Šwedska • Šwicarska • Turkowska1 • Ukraina • Vatikanske město • Zjednoćene kralestwo Zwadne teritorije: Kosowo • Podnisterska Druhe teritorije: Åland • Baskiska • Bretanja • Ferejske kupy • Friziska • Friulska • Gagauska • Galicija • Gibraltar • Guernsey • Jendźelska • Jersey • Katalanska • Korniska • Łužica • Man • Sewjerna Irska • Svalbard • Šotiska • Waliziska 1 Leži zdźěla w Aziji.
Raduš je wjes ze 698 wobydlerjemi w Delnjej Łužicy.
Leži w braniborskim wokrjesu Hornje Błóta-Łužica a je dźěl Wětošowa.
Ma něhdźe sydom stow wobydlerjow a je tuž najwjetši gmejnski dźěl Wětošowa nimo města samoho.
Dornica je ród ze swójby słódkich trawow.
Pryšćencowy kokornak je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 30 hač 70 cm.
Stołpik je zrunany a njerozhałuzowany.
Łopjena su hłuboko wutrobojte, nažołć zelene a nahe.
Kćenja docpěja dołhosć wot 3 hač 8 cm a su rołkojte, horjeka jazykojte.
Rosće na winicach a winicowych kromach.
Rostlina je w srjedźnej a južnej Europje rozšěrjena, při čimž pochadźa z regiona Srjedźneho morja.
Za čas starowěka rostlina bu jako hojensku rostlinu přećiwo kusnjenjam hadow wužiwana.
W srjedźowěku je jako zrodźenje podpěraca płaćiła.
Ale wot lěta 1981 jeje nałožowanje je zakazane.
Aristolochijowa kisalina změni herbske kajkosće a móže tumory wuwabjeć.
17. meje abo 17. róžownika je 137. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 228 dnjow hač do kónca lěta.
64.15-21.933333333333 Koordinaty: 64° 9′ S, 21° 56′ Z Reykjavík je stolica a najwjetše město Islandskeje a zdobom najsewjerniše hłowne město swěta.
Město leži při zaliwje Faxaflói Atlantiskeho oceana pod horu Esja.
Reykjavík ma wokoło 120.000 wobydlerjow, štož je wjace hač třećina wobydlerstwa cyłeho kraja.
Reykjavík bu w lěće 870 wot prěnich sydlerjow pod nawodu Ingólfura Arnarsona załoženy a je z tym zdobom najstarše sydlišćo Islandskeje.
W měsće namaka so wjetšina fakultow jeničkeje islandskeje uniwersity, kaž tež dźiwadło, muzeje a mórski přistaw.
W lěće 2000 bě Reykjavík jedna z dźewjeć kulturnych stolicow Europy.
Ma někak połdra miliona wobydlerjow a leži we wuchodnym dźělu kraja při rěce Kura.
Město je so hižo w štwórtym lětstotku na romskej karće k prěnjemu razej pod mjenom Pilado naspomniło.
Tbilisi nadeńdźe so tehdy při křižowanišću wikowanskich pućow wot Čorneho morja do Persiskeje.
Matekec, w Delanach pod Hromadnikom.
Jeho mać zemrě hižo w lěće 1813 a nan 1821.
Po smjerći nana so dźesaćlětnemu hólcej statok w Delanach přepisa, kotryž so pak dla jeho małolětnosće wot wuja Jana Mateka z Něćina wobhospodarješe.
Kilian wopyta mjez 1826 a 1831 gymnazij w Budyšinje a studowaše wot 1831 do 1834 teologiju w Lipsku.
Wot lěta 1834 skutkowaše wón w Bukecach jako kapłan a wot 1837 jako farar a naslědnik zemrěteho wuja w Kotecach.
Kilian podpěrowaše 1843 załoženej starolutherskej wosadźe w pruskimaj hraničnymaj wjeskomaj Klětno a Wukrančicy.
W samsnym lěće, dnja 14. nowembra woženi so Jan Kilian z Marju Gröschelec ze Žarkow.
W Serbinje měještaj pozdźišo dalšich pjeć dźěći, mjez nimi najmłódši syn a naslědnik nana jako Serbinski farar Herman Kilian.
Kónc lěta 1854 nawjedowaše Jan Kilian skupinu něhdźe 600 Serbow z wšelakorych kónčin Hornjeje Łužicy, na přikład z Duboho, Hrodźišća, Zubornicy, Jamnoho, Klětnoho, Malešec, Rakojd a Rychwałda na jendźelskej łódźi „Ben Nevis" so sewjerneje Ameriki.
Wjetši dźěl wupućowarjow pochadźeše z pruskeho dźěla Hornjeje Łužicy a mjeńši dźěl z sakskeho dźěla Hornjeje Łužicy.
Woni wopušćichu Łužicu z ekonomiskich, nabožnych, ale tež rěčnych přičinow a chcychu sebi w Americe nowu domiznu natwarić.
Blisko Austina w Texasu załožichu woni sydlišćo Serbin, hdźež Kilian hač do jeho smjerće jako farar skutkowaše.
Kilian přełožowaše wulke mnóstwo nabožnych twórbow z němčiny do hornjoserbšćiny, wudawaše spěwarske a spisa kěrluše a pěsnje.
Trudla Malinkowa: K brjoham nadźije – wupućowanje Serbow do zamórskich krajow.
Zwjazk 58, čo.
70–73. Trudla Malinkowa: Lutherski farar – serbski kěrlušer – nawoda wupućowarjow.
20. junija abo 20. smažnika je 171. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 194 dnjow hač do kónca lěta.
Mario Ančić je chorwatski tenisowy hrajer.
Matthias Haß je němski zarjadniski jurist a politikar Křesćansko-demokratiskeje unije, kiž bě wot 18. decembra 2017 hač do 20. decembra 2019 z finančnym ministrom Swobodneho stata Sakskeje w kabineće Kretschmer I. Wón studowaše wot 1988 ewangelsku teologiju a prawnistwo w Kielu a Münsterje a bu 1997 na Münsterskej uniwersiće promowowany.
Wot 1998 do 2006 dźěłaše w sakskim finančnym ministerstwje.
Haß je ewangelsko-lutherskeje konfesije a woženjeny.
0.Kenija je republika z něhdźe 46 milionami wobydlerjow we wuchodnej Africe mjez Indiskim oceanom na wuchodźe a Viktoriaskim jězorom na zapadźe kaž tež Etiopiskej na sewjeru a Tanzaniju na juhu.
Na wuchodźe mjezuje nimo toho ze Somaliju, na zapadźe z Ugandu a na sewjerozapadźe z Južnym Sudanom.
Stolica je Nairobi, sydło wjele mjezynarodnych organizacijow.
Najwyše městno kraja je Mount Kenya.
-7.Seychelle su skupina kupow a na nich ležacy stat w zapadnym Indiskim oceanje, kotryž bu w lěće 1976 njewotwisny wot Zjednoćeneho kralestwa.
Wone su dla wulkeho mnóstwa rědko wobsydlenych kupow z běłymi přibrjohami woblubowany turistiski cil.
Na hłownej kupje Mahé namakaja so stolica Victoria, najwyši wjeršk Morne Seychellois a mjezynarodne lětanišćo.
Na Seychellach knježi tropiska klima z dešćowym a suchim časom, kotrajž staj wot monsuna postajenaj.
Přerězne temperatury leža cyłe lěto mjez 24 a 30° C, wódna temperatura zwjetša při 26° C. 82,3 % wobydlerstwa je romsko-katolske, něhdźe 7,7 % protestantojo abo anglikanojo – zwjetša potomnicy britiskich namórnikow a farmarjow.
5,1 % přisłuša islamej a 2,9 % Seychellanow je hinduistiske.
Hustosć zasydlenja je přerězna ličba wobydlerjow na wobmjezowanej přestrjeni za wěsty teritorij, na přikład za staty, wokrjesy, gmejny a podobne.
Wona so zwjetša jako ličbu wobydlerjow na kwadratnym kilometrje podawa.
Jeje pendant w zwěrinstwje je hustosć populacije.
Přerězna hustosć zasydlenja jako ličba njeje přeco jara wuprajiwa.
Tak ma na přikład Egyptowska přerěznu hustosć zasydlenja wot jenož 80 wobydlerjow na kwadratnym kilometrje, wšak njehodźa so wjace hač 90 % jeje teritorija scyła wobsydleć, tak zo je we wobydlomnych kónčinach často wjace hač 1000 wobydlerjow na kwadratnym kilometrje žiwe.
Němska ma jako poměrnje husće wobsydleny srjedźoeuropski kraj hustosć zasydlenja wot něhdźe 230 wobydlerjow na km².
Hałuzy njenjesu ćernje a su běle dypkate.
Wone njesu na kóždym boku 7-12 bóčnych nerwow.
Płody su čerwjene, pozdźišo ćmowomódre, 5-8 mm šěroke, kulowate jahody.
Rosće we łučinach, tymjenjach, wjerbowych kerčinach a we swětłych lěsach.
Květinov je wjesna gmejna w Čěskej.
Leži 479 m nad mórskej hładźinu.
Ma něhdźe dwěsćě wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1436.
Leži při južnym kóncu „Kijewskeho morja", spjateho jězora Dnjepra, něhdźe 20 kilometrow sewjernje Kijewa.
Sydlišćo je so hižo w lěće 946 prěni raz naspomniło, dósta pak hakle 1968 měšćanske prawa.
Kaž druhe dźěle kralestwa ma swójsku wustawu a swójske knježerstwo.
Kupa leži w južnej Karibice, něhdźe 25 kilometrow před pobrjohom Venezuele.
Geografisce słuša Aruba k Małym Antilam.
Najwyši dypk na kupje je Mount Jamanota, a najniše pobrjóh Karibiskeho morja.
Kupa je něhdźe 30 kilometrow dołha a dźewjeć kilometrow šěroka.
Addis Ababa ma wokoło 3,3 mio. wobydlerjow a je politiske, hospodarske a zarjadniske srjedźišćo Etiopiskeje kaž tež sydło centrale Afriskeje unije.
Sydlišćo załoži so hakle w nowembrje 1886 w bliskosći rezidency krala Menelika II., kotrehož hłowne lěhwo steješe tehdy na horje Entoto.
Tam dosć městna za załoženje noweje stolicy njebě, tak zo ju w dolinje pod horu załožichu.
W lěće 1892 dósta město swoje mjeno.
1905 załoži so prěnja banka, 1908 prěnja šula, 1910 prěnja chorownja a 1911 prěnja ćišćernja.
Kino mějachu w měsće hižo wot lěta 1898.
Dla wysokosći a bliskosći k ekwatorej je klima w etiopiskej stolicy powšitkownje miła, z přerěznymi maksimalnymi temperaturami mjez 21 a 25 °C a minimalnymi temperaturami mjez 5 a 11 °C.
Wob lěto maja přerěznje 123 dešćikojtych dnjow, předewšěm mjez aprylom a septembrom.
Addis Abeba ma mjezynarodne lětanišćo a wot lěta 1950 tež uniwersitu.
Město Luxemburg je stolica a z wjace hač 100.000 wobydlerjemi najwjetše město Luxemburgskeje.
Namaka so w juhu wulkowójwodstwa při rěce Alzette.
Luxemburg je zarjadniske sydło distrikta a kantona samsneho mjena.
Luxemburgčenjo pomjenuja swoje hłowne město zwjetša jenož jako D'Stad.
Luxemburg je nimo Brüssela a Strasbourga zarjadniski centrum Europskeje unije ze sydłom wjele europskich institucijow.
Wothladajo toho je Luxemburg wuznamne financne městno.
Budyska radnica je sydło měšćanskeho zarjadnistwa Budyšina a nadeńdźe so w nutřkownym měsće mjez Hłownym torhošćom a Mjasowymi wikami.
Twar prěnjeho kruteho sydła Budyskeje rady na tutym městnje bu dowoleny wot čěskeho krala Otakara I. Přemysla, kiž městu dowoli, tamle twarić „wosebje nahladny kamjentny dom".
Radnicowa wěža je z wysokosću 54 metrow wobstatk měšćanskeje siluety.
Prěnja radnica bu w lěće 1213 twarjena, při čimž je so wot tutoho prěnjotneho domu dla wjele zničenjow a přetwarow lědma něšto wobchowało.
Po wotewrjenju w 13. lětstotku słužeše wjelb w přizemju radnicy prawdźepodobnje najprjedy jako kupnica za sukelnikow, kiž běchu w tym času najbohatši překupcy w měsće.
Wot załoženja hornjołužiskeho Zwjazka šesćiměstow w lěće 1346 bě Budyska radnica jeho sydło.
W lěće 1489 połoži so zakładny kamjeń za radnicowu wěžu, kotrejež twar so dnja 21. awgusta 1493 zakónči.
1525 bu prěni wěžowy časnik z přisłušnym hodźinskim zwonom při južnym boku wěže zatwarjeny.
1582 wottwarichu kónčk wěže, zo bychu přitwarili dalši poschod.
W běhu tutoho přetwara nasta tež kamjentna chódba spody wěžoweje hawby.
W lěće 1627 slědowaše tež při sewjernym boku wěže časnik.
Wěža a časnik so při měšćanskim wohnju lěta 1634 zničištej a buštej hač do lěta 1644 znowa natwarjenej.
Hižo w lěće 1660 bu pak horni dźěl přez wichor wottorhnjeny a zničeny a bu hač do lěta 1663 znowa rekonstruowany.
Po radnicowym wohnju lěta 1704, hdyž so radnica a wěža znowa wobškodźištej, natwarichu třiposchodowu wěžowu hawbu, hač do dźensnišeho wobchowanu.
Při tym bu horni poschod wutwarjeny, wokna powjetšene a při sewjernym boku schodźišćo z baroknymi dwójnymi schodami přitwarjene.
Při južnej fasadźe radnicy steješe wot 1864 do 1985 na podstołpje postawa „ryćerja Dučmana", kiž ma swoje dźensniše městno zaso na torhošćowej studni.
Wurězk ze Schreiberoweho plana Napohlad wot Hłowneho torhošća Napohlad wot wěže Tachantskeje cyrkwje swj.
Markgraftums Oberlausitz.
Volkmar Zschocke je sakski politikar Zelenych a wot lěta 2014 přez krajnu lisćinu woleny zapósłanc w sakskim krajnym sejmje kaž tež předsyda zeleneje frakcije w parlamenće.
Zschocke je diplomowany socialny pedagoga a dźěłaše wot 1991 do 1999 jako socialny dźěłaćer w Kamjenicy.
Wot 1999 do 2004 bě jednaćel zeleneje frakcije w Kamjeničanskej měšćanskej radźe a wot 2005 sobudźěłaćer zeleneho zapósłanca Johannesa Lichdija.
Při wólbach 2014 bě hromadźe z Antje Hermenau načolny kandidat Zelenych.
Herbert Nowak bě delnjoserbski ewangelski farar, spisowaćel, rěčewědnik a kulturny prócowar.
Po šuli studowaše teologiju a słowjansku filologiju.
Jako jedyn z mało delnjoserbskich fararjow dyrbješe wotsaleny wot domizny w němskorěčnych wosadach skutkować.
Wot 1963 do 1978 skutkowaše w Drjowku.
Herbert Nowak pisaše wučbnicu delnjoserbšćiny, wjacore powědančka a předewšěm nastawki za Nowy Casnik, Pratyju, Rozhlad, Lětopis, Nowu dobu, Pomhaj Bóh a dalše.
Najmłódša dźowka fararja Nowaka je delnjoserbska wědomostnica a něhdyša županka Madlena Norbergowa.
Krótko do 95. narodnin zemrě w aprylu 2011 w Drjowku.
Nowakowy row ze serbskim pomnikom nadeńdźe so na Choćebuskim Južnym pohrjebnišću.
Łopješka sedźa na wšěch lisćowych łopjenach přeco jenož w jednym porje.
3 abo 5 podołhostnych nerwow a dołhe wóčka tworjene syćowe nerwy su najčasćišo jasnje za spóznawać.
Kćenja su 13 hač do 18 mm dołhe a sedźa w najčasćišo jenož 3 hač do 6-kćenjowych, lisćowe łopjena nic abo mało přesahowace kićojtych kwětnistwach z krótkimi nošnymi łopješkami.
Keluchowe zubki su přez šěroke buchty rozdźělowane.
Rosće při słónčnych žiwych płotach, na lěsnych kromach, swětlinach a skłoninach.
Kotelnikowo je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1897 jako wjes Nikolajewskij załožiło a ma wot lěta 1955 měšćanske prawa.
Võru je město na juhowuchodźe Estiskeje.
Je zarjadniske sydło wobwoda Võrumaa, hdźež rěči so wosebity dialekt estišćiny, kotryž je připóznaty jako regionalna rěč.
Město ma něhdźe 13 tysac wobydlerjow.
Leži něhdźe 55 kilometrow južnje Tartuwa a 220 kilometrow juhowuchodnje Tallinna.
Ruska hranica je 30 kilometrow zdalena, letiska 25 kilometrow.
Přez město wjedźetej dalokodróha 2 a wažna železniska čara Pětrohród–Riga, na kotrejž so pak žadyn wosobowy wobchad wjace njeposkići.
Zərdab je město w Azerbajdźanje.
Leži při rěce Kura něhdźe 250 kilometrow zapadnje Bakuwa.
Osinów Dolny je wjes ze 180 wobydlerjemi při Wódrje w Zapadopomorskim wojewódstwje.
Słuša ke gmejnje Cedynia.
Do 1945 přeprěkowaše němska železniska čara Bad Freienwalde–Zehden na tutym městnje Wódru.
Veisiejai je městačko z něhdźe 1200 wobydlerjemi w Lazdijaiskim rajonje Alytuskeho wobwoda na juhu Litawskeje.
Leži na połkupje wosrjedź jězora něhdźe 60 kilometrow juhozapadnje Alytusa a njedaloko pólskeje hranicy.
Sydlišćo nasta w 15. lětstotku, naspomni so prěni raz w lěće 1501 a dósta w lěće 1956 měšćanske prawa.
Svend-Gunnar Kirmes je sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje Unije Němskeje a wot lěta 2009 zapósłanc wólbneho wokrjesa 35 w sakskim krajnym sejmje.
Do toho dźěłaše wot 1984 jako prawiznik w Grimje.
Kirmes bu 2009 jako direktny kandidat swojeje strony z 37,4 % hłosow woleny.
Železnogorsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije w Krasnojarskim regionje.
Leži něhdźe 35 kilometrow sewjerowuchodnje Krasnojarska a ma něhdźe 84tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1950 załožiło a ma wot lěta 1954 měšćanske prawa.
Tirolska rězna docpěwa wysokosć wot 15 hač do 40 cm.
Muske a žónske kłosy maja samsny róst a su wot dołhich nošnych łopješkow přesahowane.
Rosće na słónčnych, wapnitych kamjentnych trawnikach, na čumpatych horach hórskich chójnow a na přirěčnym šćerku.
Rostlina je w Hornjej Bayerskej a w južnych Alpach rozšěrjena.
Je zarjadniske sydło Sirdaryoskeho wobwoda.
Leži na juhowuchodźe pusćiny pod mjenom Hlódna Stepa něhdźe 40 kilometrow sewjernje Gulistona.
Sydlišćo je so w 19. lětstotku wot ruskich sydlerjow załožiło a ma wot lěta 1971 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Gökdepskeho wobwoda.
Leži na juhu pusćiny Karakum něhdźe 45 kilometrow sewjerozapadnje Ašchabada při Transkaspiskej železnicy, dalokodróze M 37 a Karakumskim kanalu, kotrež wjedu wšě z turkmenskeje stolicy ke Kaspiskemu morju.
Kuznjeck je město w Ruskej federaciji.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1699 jako wjes Trujowo załožiło a ma wot lěta 1780 měšćanske prawa.
Lomonosow je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1710 jako ruska twjerdźizna załožiło a ma wot lěta 1780 měšćanske prawa.
Družiny su jednolětne rostliny abo krótko žiwe trajne zela.
Zwjetša zrunane rostliny njesu seršćate kosmy.
Na spódku stejace łopjena su lancetojte a tworja kupy.
W nalěću z nich nastanu spěšnje rozhałuzowace stołpiki z kćenjemi.
Wone su ležace a maja swětłe, zwónčkojte kćenja.
Kaszuby) je krajina w sewjernym dźělu Pólskeje, hdźež su Kašubojo žiwi a so kašubsce rěči.
Bëtowò: Bytów Gduńsk: Gdańsk Gdiniô: Gdynia Hél: Hel Jastarniô: Jastarnia Kartuzë: Kartuzy Pùck: Puck Wiôlgô Wies: Wielka Wieś Mierzwa, P. D.: Wjacore identity pola Kašubow: Žane Kašuby bjez Polskeje a žana Polska bjez Kašubow.
W Rozhledźe 1/2018, str.
Złoty mak je krótkožijne trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot hač do 30 cm.
Šěrozelene łopjena su jara rozdźělene.
Kćěje z přestawkami w nalěće, w lěće a nazymje.
Oranžowe kćenja su likojte a docpěwaja šěrokosć wot 2,5 cm.
Wone so za čas pomróčenja začinja.
Rjapuška je ród ze swójby słódkich trawow.
Wjelezłotowka je ród ze swójby hórkowcowych rostlinow.
Dalše serbske mjeno je šćětka.
Leži něhdźe 45 kilometrow na zapad wot Luhanska.
Sydlišćo je so w lěće 1895 załožiło a ma wot lěta 1932 měšćanske prawa.
Wot lěta 2014 słuša Alčewsk k njepřipóznatej separatistiskej „Ludowej republice Luhansk".
Protyka za lěto 1956 1956 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
7./8. julija: „Zjězd Serbow" w Budyšinje.
08. julija: Na Budyskim Póstowym naměsće poswjeći so nowy Serbski dom.
19. awgusta: Myto Ćišinskeho so k prěnjemu razej spožči.
01. septembra: Dom za serbske ludowe wuměłstwo so wotewri.
01. januara: Sudan bu njewotwisny wot Wulkeje Britaniskeje a Egyptowskeje.
01. měrca: Załoženje Narodneje ludoweje armeje w NDR.
02. měrca: Marokko bu njewotwisne wot Francoskeje.
20. měrca: Tuneziska bu njewotwisna wot Francoskeje.
23. oktobra: W Madźarskej započnje so ludowy zběžk přećiwo komunistiskemu knježerstwu.
05. nowembra: Pochod sowjetskeho wójska do Madźarskeje; powalenje ludoweho zběžka.
12. nowembra: Marokko, Sudan a Tuneziska stanu so z čłonami Zjednoćenych narodow.
18. decembra: Japanska sta so z čłonom Zjednoćenych narodow.
Olonjec je městačko w Ruskej federaciji.
Leži w republice Karelskej při rěce Olonka.
Sydlišćo je so w lěće 1137 załožiło a ma wot lěta 1649 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 40 kilometrow sewjerozapadnje Moskwy.
Sydlišćo je so w lěće 1589 załožiło a ma wot lěta 1781 měšćanske prawa.
Kyriliski alfabet je alfabet, kotryž so wužiwa zwjetša – ale nic jenož – wot słowjanskich rěčow, z kotrychž je rušćina najbóle rozšěrjena.
Kyrilišćinu wužiwaja nimo toho wjele mjeńšinowych rěčow Ruskeje kaž tež ukrainšćina, běłorušćina, bołharšćina, kazachšćina, makedonšćina, mongolšćina a serbišćina.
Wot přistupa Bołharskeje do Europskeje unije je kyriliski alfabet jedyn z třoch oficialnych alfabetow w EU.
W Uzbekistanje płaći kyriliske pismo hišće paralelnje k łaćonskemu.
Alfabet bu pomjenowane po Cyrilu ze Sołuna, kiž wšak njeje jón wunamakał, ale město toho glagolitiski alfabet, předchadnik kyriliskeho.
Dokładny wunamakar alfabeta je njeznaty.
Je pak wěsty, zo wuwiwaše so alfabet w 9. a 10. lětstotku w Bołharskej po modelu grjekskeho.
Nimo toho přidachu so za někotre w grjekšćinje njeznate słowjanske zwuki tež glagolitiske pismiki.
Igarka je městačko w aziskim dźělu Ruskeje federacije w Krasnojarskim regionje.
Leži při rěce Jenisej něhdźe 1800 kilometrow sewjernje Krasnojarska a ma něhdźe štyri tysac wobydlerjow.
Wokrjes ma přestrjeń wot 581,25 km² a něhdźe 52.000 wobydlerjow.
Wokrjes je čłon euroregiona Nysa.
Opole je pólske wulkoměsto w Hornjej Šleskej a zarjadniske sydło Opolskeho wojewódstwa kaž tež Opolskeho wokrjesa, kotremuž pak jako bjezwokrjesne město same njepřisłuša.
Leži nad Wódru w Šleskej nižinje mjez Wrócławjom a Katowicami.
Město je srjedźišćo němskeje mjeńšiny w Šleskej a sydło mnohich mjeńšinowych institucijow kaž tež romsko-katolske biskopske sydło a stejišćo uniwersity.
Historiska stolica Hornjeje Šleskeje naspomni so prěni raz w zažnym 10. lětstotku jako sydło słowjanskeho kmjena Opolanow a słušeše wot lěta 990 k Pólskej.
Plan města z 18. lětstotka Bydlenske domy w nutřkownym měsće Wódra z katedralu Swj. křiža Opolska radnica Hłowne dwórnišćo Population.
Tam je žiwe někak 10.000 wobydlerjow na přestrjeni wot 82 kwadratnych kilometrow.
Hłowne sydlišćo je Sant Francesc de Formentera.
Lubina je zdobom mjeno hłowneho myta Choćebuskeho filmoweho festiwala.
Tsuga je ród ze swójby chójnowych rostlinow.
Horbikata kačizna ma wubitkowe čłonki, kotrež docpěja tołstosć wot 4 mm, su na delnim boku jara horbjene a wobsahuja syćojte prózdnicy.
Wobsteji z 3 wulkich a 2 małkeju lapow, kotrež druhdy su jenož njejasnje wutworjene.
Wone su na delnim boku tróšku kosmate, a na hornim boku chětro zmoršćene.
Wone steja po dźesaćoch hač po pjatnaćoch w hustych, dołho stołpikatych kićach.
Krónowe łopješka so wot dlěšich keluškowych łopješkow jako zwónčk přesahuja.
Kćenja so wot małkich kožokřidłačow a dwukřidłačow, rědko tež wot mjetelow wopytaja a wot tych wopróšuja.
Płody su kulowate, jědźne jahody, kotrež jara kisało słodźa.
Rosće w hórskich lěsach, we wódnych wudolinach, w blokowych nasypach.
Ma radšo wot sakanja włóžne, čumpate, słabje kisałe pódy.
Rostlina je w Europje wot Pyrenejow, přez Alpy hač do Karpatow rozšěrjena, ale tež w sewjernej Afriki a na wuchod hač do wuchodneje Sibirskeje wustupuje.
Při tym je w srjedźnych horinach jara rědka, ale w Alpach we wysokosćach wot wjace hač 2000 m wustupuje.
Kathrin Kagelmann je sakska politikarka Lěwicy, kotraž bě wot 2004 do 2019 přez krajnu lisćinu wolena zapósłanča sakskeho krajneho sejma a rěčnica frakcije Lěwicy za ratarstwo a zwěrinoškit.
Kagelmann bě wot 1984 čłonka SED.
Wona je ženjena, mać třoch dźěći a bydli w Niskej.
Protyka za lěto 1964 1964 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
Dewastacija Štotupka za brunicowu jamu Chóžyšća-sewjer, Baraka za Bzež-wuchod, Bukowiny za Maliń, Groźca za Bzež-zapad a Škodowa za Košynsku jamu.
30. apryla: Ministerstwo za ludowe kubłanje NDR schwali 7. wuwjedźenske postajenje k Zakonjej wo socialistiskim šulstwje w NDR, kotrež so negatiwnje na dwurěčne šulstwo we Łužicy wuskutkowa.
27./28. junija: W Kulowje dožiwi něhdźe 8000 ludźi Festiwal serbskeho ludoweho wuměłstwa.
Myšacy ječmjeń je jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 10 hač 40 cm.
Kłosa docpěwa dołhosć wot 4 hač 12 cm.
Srjedźna kłóska je dwusplažna, mjeztym zo wobě zwonkownej stej muskej abo sterilnej.
Rostlina je w južnej a srjedźnej Europje, sewjernje hač do Skandinawiskeje rozšěrjena.
Mutličkaty stolistnik je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 300 cm.
Stołpik je podnurjeny.
Kwětnistwo wusahuje z wody a je kłóska, kotraž docpěwa dołhosć wot 5 hač 20 cm.
Hornje kćenjowe mutlički su muske, srjedźne su dwusplažne, mjeztym zo delnje su žónske.
Rostlina přetraje zymu we formje specialnych zymnych pupkow.
Rosće mjez druhimi wódnymi rostlinami w stejacych, ćopłych, wapnitych, čistych wodźiznach, hrjebjach a mórskich zaliwach z hłubokosću wot 0,5 hač 3 m.
Dalše serbske ludowe mjeno je kaponjacy hrjebjeń.
Aleksandr Wladimirowič Zacharčenko běše politikar Donjeckeje ludoweje republiki.
Wot lěta 2014 hač do 2018 běše prěni prezident mjezynarodnje njepřipóznateje republiki a zdobom jeje ministerski prezident.
Dnja 31. awgusta 2018 bu w Donjecku zamordowany, po čimž wobwinowaše Ruska wjednistwo Ukrainy, kotrež pak kóždužkuli zamołwitosć wotpokaza.
Leži při rěce Worja něhdźe 40 kilometrow sewjerozapadnje Moskwy.
Sydlišćo je so hakle w lěće 1928 załožiło a ma wot lěta 1947 měšćanske prawa.
Bjelousowo je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1782 załožiło a ma wot lěta 2004 měšćanske prawa.
Malojaroslawjec je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1402 załožiło a ma wot lěta 1776 měšćanske prawa.
Dla dobyća absolutneje wjetšiny při wólbach móžeše ministerski prezident Kurt Biedenkopf ze swojej stronu sam knježić.
Leži w sewjerozapadnej Chinje, w centrje euraziskeho kontinenta, a z přestrjenju 1 660 000 km² je najwjetša prowinca ČLR.
Mm M abo m je dwanaty pismik klasiskeho a třinaty moderneho łaćonskeho alfabeta kaž tež 19. w hornjoserbskim alfabeće.
W Morsowym alfabeće zwoprawdźuje so M přez − −.
M je mjezynarodna awtowa značka za Maltu.
Při němskich awtach steji za město Mnichow.
Kosmata žandawa je w lěću zeleny, ležacy hač zrunany kerk, kotryž docpěje wysokosć wot 15 hač 30 cm a šěrokosć wot hač do 80 cm.
Sorta 'Vancouver Gold' njese złotožołte kćenja a docpěje wysokosć wot hač do 45 cm.
Młode hałuzy, kćenja a spódki łopjenow su kosmate.
Łušćinowy płód je kosmaty a docpěje dołhosć wot 1,5 hač 2,5 cm.
Rosće na holach, lěsnych a pućowych kromach, skalnych zwisach a w lěsach.
Prosta šlinčina je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 15 hač 60cm.
Rosće w słónčnych kerčinach, na lěsowych a pućowych kromach, skłoninach a suchich trawnikach.
-6.8277777777778-35.757777777778 Koordinaty: 6° 50′ J, 35° 45′ Z Arara je městačko w sewjerowuchodnej Brazilskej.
Rtišćewo je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1666 jako wjes Pokrowskoje załožiło a ma wot lěta 1925 měšćanske prawa.
Z 3,8 kilometrami najšěrše městno namaka so pola litawskeho městačka Neringa, z 380 metrami najwuše při ruskim kóncu kosy.
Kosa wobsteji jeničce z pěska, tworjaceho hoberske nawěwy, pod kotrymž su so w zašłych lětstotkach wjacore sydlišća zhubili.
Hakle w druhej połojcy 19. lětstotka je so kosa přez planowane zalěsnjenje stabilizowała.
Přez cyłu kosu wjedźe dróha, na sewjernym kóncu kosy wobsteji přewoz do přistawneho města Klaipėda.
Bukwica je płód lěsneho buka.
Wona docpěje dołhosć wot 12 hač do 22 mm a wobsahuje jenož jedne symjo.
Bukwicy w nazymje dozrawja.
Syćel je ród ze swójby syćinowych rostlinow.
7. februara abo 7. małeho róžka je 38. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 327 dnjow hač do kónca lěta.
Ješicy su wjeska z 59 wobydlerjemi we wuchodźe hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słušeja ke gmejnje Wulka Dubrawa a leža 165 m nad mórskej hładźinu.
Běchu hač do lěta 1936 samostatna gmejna, potom najprjedy wjesny dźěl Chwaćic a su wot 1994 dźěl Wulkodubrawskeje gmejny.
Susodne wjeski su Mała Dubrawa na sewjeru, k Malešecam słušaca Delnja Hórka na juhowuchodźe a Chwaćicy na zapadźe.
Na juhu namaka so Budyska rěčna zawěra.
Prěnje historiske naspomnjenje kulowca jako Gessicz pochadźa z lěta 1364.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 67 wobydlerjow, mjez nimi 62 Serbow.
Ewangelscy Ješičenjo přisłušachu hač do lěta 1899 Malešanskej wosadźe a wot toho časa Chwačanskej.
Sarow je město w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 94 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1310 jako tatarska twjerdźizna Sary Kylyč załožiło a ma wot lěta 1954 měšćanske prawa.
Starica je městačko w Ruskej federaciji.
Alpski mak je rostlina ze swójby makowych rostlinow.
Alpski mak je trajne zelo, kotrež w promjenjach rosće, docpěwa wysokosć wot 20 cm a šěrokosć wot 10 cm.
Kćenja su běłe abo žołte.
Preferuje lochko wapnite pódy.
Sydlišćo je so w lěće 1732 załožiło a ma wot lěta 1933 měšćanske prawa.
Leži při rěce Bug w historiskej Galiciskej něhdźe 45 kilometrow sewjerowuchodnje Lwowa.
Sydlišćo je so w lěće 1097 prěni raz jako «Bužsk, Bužesk» naspomniło a dósta 1411 měšćanske prawa.
Pozdźišo bě wažne srjedźišćo Židow w pólskej Galiciskej.
Wot 1772 słušeše k Rakuskej.
Za čas Druheje swětoweje wójny natwarichu Němcy tu ghetto za Židow z wokoliny.
Lentvaris je město w Trakaiskim rajonje Vilniuskeho wobwoda w Litawskej.
Leži něhdźe 20 kilometrow zapadnje Vilniusa.
Sydlišćo je so w lěće 1596 prěni raz naspomniło a wuwiwaše so wosebje po zahajenju železniskeje čary Waršawa–Pětrohród w lěće 1861.
Lěsna je městačko w Delnjošleskim wojewódstwu w Pólskej.
Leži při rěce Hwizdź něhdźe jědnaće kilometrow južnje Lubanja na samym juhowuchodźe Hornjeje Łužicy a słuša k Lubańskemu wokrjesej.
Wjeska leži w Hornjej Łužicy a serbskim sydlenskim rumje.
Jatřob leži w krajinje hornjołužiskeje hole a hatow něhdźe 14 kilometrow sewjernje Budyšina w přirěčnej łučinje Małeje Sprjewje.
Susodnej wjesce stej Kupoj w juhowuchodźe a Minakał w zapadźe.
Sydlišćo so w lěće 1419 jako Jetzrebie k prěnjemu razej naspomni.
Hižo ze starodawna bě Jatřob wjesny dźěl Kupoje, tak so w lěće 1621 jako wudwór Kupojskeho ryćerkubła registruje.
Za čas nacionalsocializma so wjesne mjeno 1938 na Habichtau germanizowaše, ale w lěće 1949 zaso wróćo přemjenuje.
Arnošt Muka zliči za swoju statistiku Serbow we 1880tych lětach 285 wobydlerjow za Kupoj a Jatřob, mjez kotrymiž běchu 257 Serbja.
W lěće 2016 bydleše w Jatřobje 77 wobydlerjow.
Ewangelscy Jatřobjenjo přisłušeja znajmjeńša z lěta 1614 ke Klukšanskej wosadźe.
Volker Tiefensee je sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje unije Němskeje, kiž bě wot 2009 do 2019 zapósłanc sakskeho krajneho sejma.
Nimo toho je wón wot 1990 wjesnjanosta gmejny Schönwölkau, hač do lěta 2009 hłownohamtsce, wot toho čestnohamtsce.
Wón bu 2009 jako direktny kandidat we wólbnym wokrjesu 32 z 39,8 % hłosow woleny.
Při wólbach 2014 zakitowaše swój mandat ze 46,9 % hłosow.
Tiefensee je katolski, nježenjeny a bydli w Schönwölkauje.
Jeho bratr je politikar SPD a něhdyši zwjazkowy minister Wolfgang Tiefensee.
Rudolf Horst Wehner je sakski politikar Lěwicy, kiž bě wot 2004 do 2019 přez krajnu lisćinu woleny zapósłanc sakskeho krajneho sejma a wot 2009 druhi wiceprezident parlamenta.
Wehner je ženjeny, nan jednoho syna a bydli w Kamjenicy.
Sortěrowanje po lěće je zmóžnjene. wopisanje: twarske a stawizniske drobnostki kulturneho pomnika, wosebje kajkosće pomnika.
Leži při rěce Enguri něhdźe 360 kilometrow sewjerozapadnje Tbilisija, blisko abchaziskeje hranicy.
Blisko Dźwarija nadeńdźe so při rěce Enguri najwjetša wodowa milinarnja Kawkaza z najwyšej wobłukowej spjatnej murju na swěće.
1001 Gaussia je asteroid, kotryž ma přeměr 78 kilometrow a kotryž wotkry ruski a sowjetski astronom Sergej Ivanovič Beljavskij dnja 8. awgusta 1923.
Wón je pomjenowany po němskim matematikarju Carl Friedrich Gauß.
Šwicarski klon je w lěće zeleny štom abo kerk, kotryž docpěwa wysokosć wot 12 m.
Króna je husta a šěroko horbata.
Zdónk je krótki, často křiwy a wjerćany.
Žołte kćenja so před łopjenami jewja a steja w sedźacych wokołkowych pakićach a so před łopjenami jewja.
Zdźěla su dwusplažne a zdźěla su jednosplažne.
Kćenja wot pčołkow a druhich insektow wopróša, dokelž wobsahuja dosć nektara.
Rosće w ćopłych dubowych lěsach.
Rostlina je w južnym Čornym lěsu, Šwicarskim jura, Alpach, Cevennen, Pyrenejach a juhozapadnej Europje rozšěrjena.
Klukoćina je ród ze swójby klukoćinowych rostlinow.
Wolgodonsk je město při Donje w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1950 załožiło a ma wot lěta 1956 měšćanske prawa.
Taganrog je město w juhu Ruskeje federacije.
Ma něhdźe 253 tysac wobydlerjow.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1698 załožiło a ma wot lěta 1775 měšćanske prawa.
Marks je město w juhu europskeje Ruskeje, pomjenowane po němskim filozofje Karl Marx.
Sydlišćo je so w lěće 1765 jako wjes Baronsk wot němskich burow załožiło a ma wot lěta 1918 měšćanske prawa.
Jan Gotthelf Běmar bě serbski ewangelski farar a spisaćel nabožinskich spisow.
Narodźi so w lěće 1704 jako syn Budestečanskeho fararja Jana Běmarja a bratr Jana Gotttraua a Jana Gottholda Běmarjec.
Po wopyće Budyskeho gymnazija studowaše w Jenje a Lipsku teologiju.
W lěće 1734 nastupi swoje prěnje farske městno w Rychwałdźe pola Hamora, hdźež hač do 1738 wosta.
1738–45 bě z fararjom w Hornim Wujězdźe a wot 1745 hač do swojeje zažneje smjerće z diakonom při Pětrowej cyrkwi w Budyšinje.
Jeho rozwučowanje Wučba wot spočatka toho křesćijanstwa wuda so hač do srjedź 19. lětstotka dźesać króć.
Franc Jurij Lok bě serbski katolski biskop, rozswětler, spisaćel a kulturny prócowar.
Wot lěta 1765 studowaše Lok w Praze.
1796 bu tachantski kapitular a šěsć měsacy pozdźišo skónčnje dekan Budyskeho tachantstwa swj.
12. oktobra 1801 bu přez swjećaceho biskopa Waclawa Leopolda Chlumčanskeho w Praze na biskopa wuswjećeny.
Lok zasadźowaše so wosebje za wobnowjenje nabožneho žiwjenja w liturgiji a katechezy.
Tak spisa rukopisnje naćisk wo wužiwanju maćeršćiny w liturgiji.
W teritoriju swojeho tachantstwa, kotrež so tež přez wjacore ewangelske wjeski rozpřestrěwaše, da wjacore nowe šule natwarić a dźěleše něhdźežkuli zastojnstwo šrybarja wot zwóńka.
Mnoho młodych měšnikow zasadźi direktnje jako katechetow za šulsku wučbu a docpě z tym hižo w krótkim času widźomne polěpšenje šulskeho kubłanja a wědy dźěći.
W lěće 1758 załoži so Wotrowska wosada přez biskopa Jakuba Wóskeho z Baerenstamma, ale hakle 1814 přizwoli Lok Wotrowčanam prawo, samostatny jutrowny jěchanski procesion wutworić.
Tehdy nasta partnerstwo k Njebjelčicam.
Wot 1824 bě wón sobustaw Hornjołužiskeje towaršnosće wědomosćow kaž tež Naturforschenden Gesellschaft zu Görlitz.
Lokowy row nadeńdźe so na Budyskim Mikławšku.
Ćichońca je wjes w Hornjej Łužicy a wot lěta 1950 měšćanski dźěl Budyšina z 362 wobydlerjemi, ke kotremuž słušeja tež wjeski Nowa Ćichońca, Nowe Małsecy a Wownjow.
Ćichońca leži na sewjeru wulkeho wokrjesneho města při brjoze Budyskeho spjateho jězora.
Na južnej wjesnej kromje běži zwjazkowa awtodróha 4.
Prěnje historiske naspomnjenje Ćichońcy jako knježe sydło wěsteho Cuno de Thichenicz je z lěta 1303.
Hač do 20. lětstotka měješe Ćichońske ryćerkubło ležownostne knjejstwo.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 165 wot cyłkownje 182 Ćichońčanow serbsce.
Hlej tež: Kulturne pomniki w Ćichońcy Cornelius Gurlitt: Teichnitz.
117. staw: 31. decembra 2019; Statistiska rozprawa města Budyšina za IV. kwartal 2019, měrc 2020 Křesćan Bohuwěr Pful: Łužiski serbski słownik.
Łoboda je ród ze swójby pólšicowych rostlinow.
Zahrodny hroch je jednolětna družina, kotraž z łopjenowymi wobwitkami łazy.
Kćenja su běłe a po jednym steja.
Płody su łušćiny, kotrež docpěwaja dołhosć wot 6 hač do 10 cm.
Jich bělizna je hruba.
Symjenja su kulowate, hładke a nazeleń žołte, čworkojte abo zelene.
Zahrodny hroch ma rozdźělne kulturne formy.
Nimo toho chorhojčka kćenja je blěda.
-17-65 Koordinaty: 17° J, 65° Z Boliwiska je nutřkokrajny stat w južnoameriskich Andach.
Boliwiska mjezuje z Chilskej, Argentinskej, Paraguayjom, Brazilskej a Peruwom.
Najwyši wjeršk w boliwiskich Andach je Sajama.
Ke geografiskim zajimawostkam słuša hoberska słona pónoj Salar de Uyuni, kotraž je z přestrjenju wot 12.000 kwadratnych kilometrow najwjetši słony jězor swěta.
Hill.) je rostlina ze swójby drapalcowych rostlinow.
Włosaty drapalc je dwulětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 60 hač do 120 cm.
Přećiwostejne łopjena su krótko stołpikate, owalne a zubate.
Nažołć běłe kćenja njesu štyri kónčki a steja hustych hłójčkach, kotrež docpěwaja wulkosć wot 2 hač do 2,5 cm a su wot lancetojtych přikrywnych łopješkow wobdate.
Króna je 5-7 mm dołha rołka a njese štyri kónčki.
Rosće we łučinowych lěsach a na włóžnych łukach.
Rostlina je w Europje a zapadnej Azije rozšěrjena.
Protyka za lěto 1927 20. februara: Hłowna zhromadźizna Domowiny w Njeswačidle; Jakub Šewčik sta so z nowym předsydu.
09. meje: Nowo natwarjene město Canberra dósta status stolicy Awstralskeje.
Jechegnadzor je město w Armenskej.
Leži při rěce Arpa něhdźe 120 kilometrow juhowuchodnje Jerjewana.
Je stolica Wajcdzorskeje prowincy.
Jasnogorsk je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1578 jako wjes Laptewo załožiło a ma wot lěta 1958 měšćanske prawa.
Ludwig Nowak bě serbski politikar strony CDU a čłon sakskeho krajneho sejma.
Po wopyće zakładneju šulow we Worklecach a Chrósćicach chodźeše Ludwig Nowak do Serbskeje rozšěrjeneje šule w Małym Wjelkowje, hdźež złoži swoju maturu.
Wot 1965 do 1970 studowaše w Lipsku slawistiku a zakónči studij jako diplomowy wučer za rušćinu a serbšćinu.
Po diplomje bě wot 1970 do 1980 z wučerjom na Worklečanskej serbskej wyšej šuli a potom hač do měrca 1990 ze zastupowacym direktorom šule.
Nowak běše katolski, ženjeny a měješe tři dźěći.
Ludwig Nowak bě wot lěta 1982 z čłonom strony CDU w NDR.
Wot decembra 1989 do septembra 1990 bě sobustaw stronskeho předsydstwa wuchodneje CDU a wot januara 1990 z předsydu Kamjenskeho wokrjesneho zwjazka.
Wot měrca do oktobra 1990 bě z čłonom poslednjeje Ludoweje komory, nawoda dźěłoweje skupiny za kubłanje frakcije CDU a zastupowacy předsyda kubłanskeho wuběrka.
W oktobrje 1990 wuzwoli so Nowak jako direktny kandidat wólbneho wokrjesa 24 do Sakskeho krajneho sejma, kotremuž hač do lěta 1994 přisłuša.
Tam bě čłon wuběrka za zwjazkowe a europske naležnosće kaž tež wuběrka za šulstwo, młodźinu a sport.
Leži někak 80 kilometrow sewjernje Donjecka.
Sydlišćo je so w lěće 1781 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
14.9166-23.5166 Koordinaty: 14° 55′ S, 23° 31′ Z Praia je stolica a ze 154.000 wobydlerjemi tež najwjetše město republiki Kap Verde před brjohom zapadneje Afriki.
Nadeńdźe so při južnym brjoze najwjetšeje kupy Santiago a je sydło romsko-katolskeho biskopstwa Santiago de Cabo Verde.
Tuta sta so 1770 ze stolicu a zarjadniskim sydłom Kapverdiskich kupow, po tym zo bě dotalne hłowne město Ribeira Grande swoju wažnosć jako wikowanišćo zhubiło.
Tobolsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Balassagyarmat je městačko při słowakskej hranicy w sewjernej Madźarskej.
Městačko leži při lěwym boku rěki Ipeľ/Ipoly w Nógrádskej žłobinje.
Sydlišćo je so w lěće 1899 załožiło a ma wot lěta 1956 měšćanske prawa.
Belgern je němske mjeno slědowaceju sydlišćow na wuchodźe Němskeje: měšćanskeho dźěla města Belgern-Schildau w Sewjerosakskim wokrjesu, hlej Belgern-Schildau k městu Wósporkej słušaceje hornjołužiskeje wjeski, hlej Běła Hora Pola wobeju městnow pochadźa mjeno ze serbšćiny.
Bajkalsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži při rěce Sula něhdźe 160 kilometrow sewjerozapadnje Poltawy a něhdźe 10 kilometrow sewjerowuchodnje wot města Lochwycja.
Sydlišćo je so w lěće 1928 załožiło a ma wot lěta 1977 měšćanske prawa.
1027 Aesculapia je asteroid, kotryž ma přeměr 36 km a kotryž wotkry George Van Biesbroeck 11. nowembra 1923.
Leži w sewjernym Kawkazu w republice Dagestan něhdźe 185 kilometrow južnje Machačkale.
Hórska kokorička je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač do 70 cm.
Kćenja maja jara wusku rołku ze šěsć zelenojtymi zubkami.
Preferuje čerstwe, wutkate, wapnite, čumpate pódy na chłódkojtych stejnišćach.
Plećawy kokrik je naha rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 30 hač 100 cm.
Płodowe stołpiki su wróćo zhibnjene.
Rosće na winicach, w zahrodach a na drjebiznje.
Železniska čara Njeswačidło–Wětrow (čo.
6668) bě sakska pódlanska čara w Hornjej Łužicy, kotraž słužeše jenož nakładnemu wobchadej.
Wona wjedźeše wot Njeswačanskeho dwórnišća do Wětrowa.
Krótka industrijowa čara natwari so po kóncu Druheje swětoweje wójny, zo by zwjazała Bóšičanski brunicowy zawod ze železniskej čaru z Budyšina do Wojerec.
Po zawrjenju brunicoweho zawoda w lěće 1960 bě VEB Zawod za wohnjokrute maćizny we Wětrowje jenički wužiwar, kiž měješe na zawodnym přestrjenju swójske dwórnišćo.
W zwisku ze zawrjenjom Wojerowskeje čary zastaji so w lěće 2001 tež wobchad mjez Wětrowom a Njeswačidłom a čara so zwjetša wottwari.
Wón bu pomjenowany po grjekskeje mytologiskeje figurje Laodamia.
Je zarjadniske sydło Köýtendagskeho wobwoda.
Leži na wuchodźe pusćiny Karakum při rěce Amudarja něhdźe 310 kilometrow juhowuchodnje Türkmenabata.
Leži na sewjerowuchodźe Ferganskeho doła něhdźe 120 kilometrow sewjerozapadnje Dźalal-Abada.
Sydlišćo je so w lěće 1930 załožiło a ma wot lěta 1943 měšćanske prawa.
Wuchodoiranske rěče je podskupina iranskich rěčow.
600.000) w Brazilskej.
Kostrjawa je ród ze swójby słódkich trawow.
Radomír Malý je čěski stawiznar, politikar a wysokošulski wučer.
Kćenja ma jenož dwě pěsće.
Rosće w słonych wodźiznach.
Wulki Pichow je 498,6 metrow wysoka hora we Łužiskich horach.
Wón namaka so w Budyskim wokrjesu w Sakskej, přibližnje štyri kilometry sewjerowuchodnje wot Wjazońcy a tři kilometry juhowuchodnje wot Huski.
Bódricy su mała wjeska z 48 wobydlerjemi w srjedźišću hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słušeja wot lěta 1950 k městu Halštrow a leža 236 m nad mórskej hładźinu w Halštrowskich horach pod horu Kälberberg.
Bódricy běchu ze starodawna Walowski wjesny dźěl.
Susodne wjeski su Walow na sewjeru, město Halštrow na juhowuchodźe a Wóslin na juhu.
Sydlerskostawiznisce su Bódricy kulowc.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Poderitz je z lěta 1420.
Druhdy bu swójskej swójbje pólšicowych rostlinow přirjadowany.
Ród je prěnjotnje w regionje Srjedźneho morja a w Srjedźnej Aziji rozšěrjena.
Theiss, Stuttgart 1995, S. 219.
Pěskownička je ród ze swójby nalikowych rostlinow.
Wotpočink je hornjołužiske holanske sydlišćo z 13 wobydlerjemi při wuchodnych hranicach Budyskeho wokrjesa.
Leži na Nowowjesnjanskich honach a słuša wot lěta 2013 k Malešanskej gmejnje.
Sydlišćo naspomni so hakle spočatk 19. lětstotka k prěnjemu razej a měješe w lěće 1871 najwyšu ličbu wobydlerstwa wot 41.
Ležownostne knjejstwo měješe Nowowjesnjanske ryćerkubło.
Po Wienskim kongresu lěta 1815 přińdźeštej susodnej wjesce Lěskej a Košla kaž cyły sewjer Hornjeje Łužicy k Pruskej, tak zo bě Wotpočink hač do lěta 1945 na třoch stronach wot saksko-pruskeje hranicy wobdaty.
Lejno je hornjołužiska serbska wjes ze 112 wobydlerjemi w srjedźišću Budyskeho wokrjesa.
Słuša wot lěta 1974 ke gmejnje Pančicy-Kukow.
Do toho běše samostatna gmejna z wjesnymi dźělemi Zejicy a Časecy.
Sydlišćo naspomni so k prěnjemu razej pisomnje w lěće 1423 pod mjenom Leyn a běše wot 17. lětstotka sydło ryćerkubła.
Do toho wukonješe ležownostne knjejstwo ryćerkubło w Čerwjenych Noslicach, při čimž měješe tež Budyski krajny bohot podźěl wjeski.
Dnja 2. septembra 1877 zahra so w dźensnišim Kubicec hosćencu k prěnjemu razej na wsy serbske dźiwadło.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 95 wot cyłkownje 106 Lejnjanow serbsce.
Dla swojeho wulkeho ryćerkubła a přisłušnosće k ewangelskim knjezam měješe Lejno tradicionelnje chětro wysoki podźěl protestantow.
W lěće 1925 běchu wot cyłkownje 169 wobydlerjow 90 katolskich a 78 ewangelskich.
Papuwa-Nowa Gineja leži sewjernje Awstralskeje a mjezuje w zapadźe z Indoneskej a na wšěch druhich bokach ze Ćichim oceanom.
Je zarjadniske sydło Liskinskeho rajona.
Leži něhdźe 100 kilometrow južnje Woronježa.
Sydlišćo je so w 16. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1937 měšćanske prawa.
Němske Jenkecy su wjes w sakskim wokrjesu Zhorjelc, kotraž ke gmejnje Waldhufen słuša.
Leža 163 m nad mórskej hładźinu při Čornym Šepcu a maja 1108 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1346.
Sibirska česnička je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 10 hač do 15 cm.
1 hač do 5 nygacych kćenjow je zwjetša zwónčkojte.
Wone su módre z ćěmnej srjedźnej smužku.
Preferuje čerstwe, wutkate pódy na tróšku zasćinjenych stejnišćach.
Helmut Faska je hornjoserbski rěčespytnik a sobuawtor Serbskeho rěčneho atlasa.
Němcy a jeho pomocnicy wuwjedźechu jón wot 1941 do 1945 systematisce a wot 1942 tež z industrielnymi metodami ze zaměrom, wšěch Židow w němskim knjejstwowym pasmje zničić.
Tute najwjetše organizowane złóstnistwo w stawiznach čłowjestwa měješe swój zakład w statnje propagowanym antisemitizmje a wotpowědnym rasistiskim zakonjedawstwje nacionalsocialistiskeje Němskeje.
Rozsud za zamordowanje wšěch Židow steješe we wuskim zwisku z nadpadom Němskeje na Sowjetski zwjazk w juniju 1941.
Najwjetši podźěl woporow pochadźeše z 1939 resp.
Janská je wjes a gmejna w sewjernej Čěskej, blisko Českeje Kamenicy a dźewjeć kilometrow wuchodnje Děčína.
K Scharfensteinskemu knjejstwu słušaca wjes naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1380 jako Janspach.
Wot 1980 do 1992 bě Janská wjesny dźěl Českeje Kamenicy.
Přez Jansku wjedźe železniska čara Děčín–Varnsdorf.
Nadeńdźe so južnje Częstochoweje, ma přestrjeń wot 479 km² a něhdźe 72.000 wobydlerjow.
Gorjačij Ključ je město w Krasnodarskim regionje w južnej Ruskej.
Sydlišćo je so w lěće 1868 załožiło a ma wot lěta 1965 měšćanske prawa.
Pawoł Grojlich bě serbski pismikistajer, nawoda ćišćernje „Nowa doba" a ludowy spisowaćel.
Po wopyće ludoweje šule we Worcynje a Budyšinje hač do lěta 1922 nawukny w lětach 1924 do 1928 powołani pismikistajerja a redaktora pola Marka Smolerja a Jana Skale w Serbskich nowinach, hdźež hač do 1933 dźěłaše.
W samsnym času bě tež w młodźinskim wotrjedźe Zjednoćenstwa ewangelskich Serbow a w Sokole aktiwny a hromadźe z Měrćinom Nowakom-Njechorńskim z iniciatorom serbskeho klankodźiwadła.
Mjez 1939 a 1945 słuži jako wojak w Druhej swětowej wójnje, bu pak – mjez druhim dla swojich rěčnych znajomosćow – zwjetša we łužiskich lěhwach za wójnskich jatych zasadźeny.
Po wójnje dźěłaše w serbskej ćišćerni „Nowa doba" w Budyšinje, hdźež bě wot 1956 do 1959 tež z techniskim nawodu.
W swobodnym času spisa wjacore knihi, za čož dósta w lěće 1963 Literarne myto Domowiny.
Wot 1973 běše na wuměnku w Bukecach, hdźež płaći jako najznaćiši a najaktiwniši Serb a Domowinjan.
Pawoł Grojlich zemrě dźeń do swojich 84. narodnin w Bukecach a bu na tamnišim kěrchowje pochowany.
Pawoł Grojlich bě nan serbskeho rozhłosownika a awtora Marka Grojlicha.
A tola Serbam lipa kće.
Ludowe nakładnistwo Domowina 1962.
Z wusadnym za blidom.
Arnošt Simon: Někotre powěsće ze «stareho dobreho časa».
LND 1983 Młode lěta wjesneho hólca.
Dalše serbske mjeno je trukownik.
Ivana Brlić-Mažuranić bě chorwatska spisowaćelka dźěćacych knihow, kotraž je tež zwonka Chorwatskeje znata.
Dwěnka je ród ze swójby orchidejowych rostlinow.
Kćenja steja w 2-3 cm šěrokich potačach.
Při tym delnje potače su šěrše, čornobrune a wobsahuja žónske kćenja.
A hornje potače su wuše, žołtobrune a wobsahuja muske kćenja.
Muske kćenja su móličke, mjeztym zo žónske kćenja maja wulku pěstu a njesu ćeńke kosmy na stołpiku.
Při płodowym času žónske potače docpěja tołstosć wot 2 hač do 3 cm, mjeztym zo při zrałosći rozpadnu.
Rosće w bohatych na wutki wodźiznach, w brjohowych rohodźinach a na łuhowych pódach we wódnych hłubokosćach wot 20 hač do 150 cm.
Rostlina je w nimale cyłej Europje rozšěrjena, při čimž na sewjer hač do južneje Norwegskeje wustupuje.
Łyšćica je ród ze swójby nalikowych rostlinow.
Leži při rěce Irwa w historiskej Galiciskej něhdźe 70 kilometrow sewjernje Ternopila.
Sydlišćo je so w lěće 1064 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1431 měšćanske prawa.
Nad městom nadeńdźe so rozwalina srjedźowěkowskeho hrodu, kotryž njezamóžachu Mongolojo w lěće 1241 dobyć.
Po třećim dźělenju Pólskeje přeńdźe pod ruske knjejstwo a mjez 1918 a 1939 słušeše znowa do Pólskeje.
Wolešnica je wjes w sakskim wokrjesu Zhorjelc, kotraž słuša k Hamorej.
Leži 133 m nad mórskej hładźinu a ma 156 wobydlerjow.
Turjo je wjeska w sakskim wokrjesu Zhorjelc, kotraž słuša ke gmejnje Hamor.
Leži při Wukrančanskej rěčce něhdźe kilometer juhowuchodnje Cympla we wysokosći wot 140 m nad mórskej hładźinu a ma 71 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Thure je z lěta 1447.
Mjeno pochadźa kaž delnjołužiski Turjej wot tura.
We 1880tych lětach měješe wjes po Mukowej statistice cyłkownje 156 wobydlerjow, z nich 153 Serbow a jenož třo Němcy.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wobydlerstwa gmejny Cympl-Turjo wot jenož hišće 32,4 %.
Wopytowaše hač do lěta 1761 Choćebuski a potom Lubinski gymnazij.
Mjez 1766 a 1769 studowaše teologiju w Hali.
Tam dźěłaše tež jako informator w němskej a łaćonskej šuli.
Fryco bě dołholětny farar w ródnych Gołkojcach.
Zelenokumsk je město w juhu Ruskeje federacije.
Leži w europskim dźělu Ruskeje w Stawropolskim regionje a ma něhdźe 35 tysac wobydlerjow.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1781 załožiło a ma wot lěta 1965 měšćanske prawa.
Smalnička je ród ze swójby orchidejowych rostlinow.
Leži w republice Baškirskej při rěce Bjelaja něhdźe 240 kilometrow wuchodnje Ufy a něhdźe 90 kilometrow zapadnje Magnitogorska.
Sydlišćo je so w lěće 1762 jako Bjelorjeckij Zawod załožiło a ma wot lěta 1923 měšćanske prawa.
Tołste kosćadło je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 15 hač do 30 cm.
Pjenk je sukojće stołstnjeny.
Stołpikowe łopjena su jasnje stołpikate.
Wone njewotběžu na stołpiku.
Rosće w zahrodach a w parkach, rědko wodrjewjena na lěsnych kromach, we winicach, pod žiwych płotach.
Wydrica je dźesać kilometrow dołha rěčka w Sakskej we wokrjesu Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory.
Rěčka ćeče přez teritorij městow Freital a Wilsdruff.
Čara słuži dźensa jako kolesowarska sćežka.
Nachodka je přistawne město w Ruskej federaciji.
Leži w Aziji w Primorskim regionje, na wuchodnej kromje stata, při brjoze Japanskeho morja, kotrež słuša k Ćichemu oceanej.
Ma něhdźe 165.000 wobydlerjow a je wuznamny ruski přistaw při Japanskim morju kaž tež wuchodne kónčne dwórnišćo Transsibirskeje železnicy.
Sydlišćo je so w lěće 1864 załožiło a ma wot lěta 1950 měšćanske prawa.
70-40 Koordinaty: 70° S, 40° Z Grönlandska je najwjetša kupa na swěće a awtonomny teritorij danskeho kralestwa w sewjernym Atlantiskim oceanje.
Wona je 1. januara 1985 z Europskeje unije wustupiła.
Geografisce słuša kupa Grönlandska k Sewjernej Americe.
Najwyša hora je Gunnbjørn.
Kraj, kotryž je nimale dospołnje lodźany, płaći jako třeća najwjetša pusćina swěta a ma najnišu hustosć wobydlerstwa wot wšěch krajow.
Wobsydlene městna namakaja so jeničce při pobrjoze.
Najwjetše město a stolica Grönlandskeje je Nuuk, kiž ma jenož něhdźe 16.000 wobydlerjow, štož wotpowěduje wulkosći Kamjenca.
Podolska je historiski region na juhozapadźe dźensnišeje Ukrainy kaž tež na sewjerowuchodźe Moldawskeje.
Podolska krajina nadeńdźe so při južnej kromje Wuchodoeuropskeje runiny a wuchodnje Karpatow.
Najwjetše rěki su Dnjestr, Zbruč a Južny Bug; wuznamne města Winnycja a Chmelnyckyj na wuchodźe kaž tež Kamjanec-Podilskyj a Ternopil na zapadźe.
W pjatym a šestym lětstotku zasydlichu so Słowjenjo w Podolskej.
Pozdźišo přeprěčichu ju Hunojo, Awarojo, Madźarojo a Mongolojo po puću do srjedźneje Europy.
W druhim lěttysacu słušeše kónčina najprjedy do wjerchowstwa Halyč-Wołyńskeje a wot 1366 hač do druheho pólskeho dźělenja w lěće 1793 do Pólsko-Litawskeje.
Pod pólskim knjejstwom wobsteješe Podolska z wójwodstwow Podolska a Bracław.
Kamjanec-Podilskyj bě přez lětstotki najjužniša namjezna twjerdźizna Pólskeho kralestwa.
1772 integrowachu so zapadne kónčiny Podolskeje do rakuskeho kraja Galiciska, 1793 přińdźe wuchodny dźěl pod ruske knjejstwo.
Mjez swětowymaj wójnomaj słušeše potom zapadny dźěl znowa do Pólskeje a wuchodny do Sowjetskeho zwjazka.
Wokrjes ma přestrjeń wot 514,18 km² a něhdźe 180.000 wobydlerjow.
Powiat wobsteji z dźewjeć gmejnow, z nich štyri měšćanske gmejny, dwě měšćansko-wjesnej gmejnje a tři wjesne gmejny.
Třepjetawka je ród ze swójby słódkich trawow.
Wšědna šupica je blěde abo róžojte trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 10 hač 30 cm.
Ricom ma mjasne delnje łopješka.
Łopjena su šupiznojte a čerwjenkojte.
Płody so wot wětra, wody abo mrowjow rozšěrjuja.
Rostlina ze cycacymi korjenjemi korjenje wutrajnych rostlinow, předewšěm wot wólše a topoła, natykuje.
Rostlina je w nimale cyłej Europje a zapadnej Aziji rozšěrjena.
Wjacelětna zelišćowa rostlina docpěwa wysokosć mjez pjeć a 20 cm a ma kosmate stołpiki.
Kćenja steja w hustym, nakónčnym kwětnistwje.
Jeho wnuk bě Kito Lorenc.
Jakub Lorenc wotrosće jako šeste wot dźewjeć dźěći Radworskeje serbskeje swójby.
Wot 1887 wopytowaše katolski tachantski seminar w Budyšinje a wot 1889 němski Małostronski gymnazij w Praze.
Wot lěta 1891 nawukny pola swojeho bratra w Čornjowje powołanje hajnika.
Po wojerskej słužbje we Worcynje dźěłaše wot 1897 jako hajnik w zapadnej Němskej – daloko wot Łužicy.
Dla dochodow z rězaka móžeše připódla jako swobodnje skutkowacy spisowaćel dźěłać.
Hromadźe z Janom Skalu wudawaše w susodnej gmejnje Běła Woda dwurěčny Serbski dźenik.
Přez swój angažement w Zwjazku narodnych mjeńšin w Němskej wobdźěli so 1925 na europskim kongresu mjeńšinow w Genfu.
Jako narodnje wědomy Serb bu po přewzaću mocy přez nacionalsocialistow přesćěhowany a tež krótkodobnje zajaty.
Nimo toho běše jemu zakazane, dale pisać a so na politiskich zarjadowanjach wobdźělić.
Jeho dom bu přepytowany a listowanje kontrolowane.
Za čas swojeho wukubłanja wozjewješe 1892 pod pseudonymom Zalěski cyklus hońtwjerskich powědančkow w časopisu „Łužica".
Mjez 1924 a 1934 běše z předsydu Koła serbskich spisowaćelow.
Wjedźeše literarne listowanje mjez druhim z Mikławšom Andrickim, z kotrymž běše wusce spřećeleny.
W lěće 1931 wozjewjena kniha „Kupa zabytych", kotraž bě hižo mjez 1918 a 1924 nastała, płaći jako měznik moderneho serbskeho powědarskeho wuměłstwa.
W lětomaj 1932 a 1933 spisany romanowy fragment „W putach wosuda" ma awtobiografiske rysy a wosta njedokónčeny.
Powědańcko ze starych serbskich stawiznow.
Koło serbskich spisowaćelow, Budyšin 1937.
Zběrka wubranych spisow.
Roman jedneje pytaceje duše.
Jurij Młynk, Franc Šěn: Lorenc-Zalěski, Jakub.
Tranje su wjeska w sewjeru sakskeho wokrjesa Zhorjelc, kotraž k Hamorej słuša.
Leža 133 m nad mórskej hładźinu a maja 94 wobydlerjow.
Susodne wsy su Delni Wujězd na wuchodźe, Drěwcy na zapadźe a Lipiny na sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Drene je z lěta 1501.
We 1880tych lětach měješe wjes po Mukowej statistice 165 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća Serbja.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot hišće 81,9 %.
Ewangelscy Tranjenjo słušeja do Łazowskeje wosady.
Handrij Suška – seminarski wučer a organizator ludoweho šulstwa; narodźeny w Tranjach Jurij Mucha – braška a ludowy spisaćel; bydleše w Tranjach Kulturne pomniki w Tranjach Drehna/Tranje.
Najčasćišo wužiwaja so USB-tykače jako składowanski medij.
Po podaćach producentow hodźa so na nich daty hač do 10 lět dołho składować.
Hinak hač starše wersije (na př.
USB-tykač z wotewrjenej škitnej kapičku.
Nutřkowne USB-tykača.
Móžne kapacity su 1GB, 2GB, 4GB, 8GB abo wjace.
Babajurt je wjes w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w sewjernym Kawkazu w republice Dagestan něhdźe 90 kilometrow zapadnje Machačkale.
Sydlišćo je so w lěće 1821 jako wjes Magomjetow Most załožiło.
Wukecy su hornjołužiska wjes w Budyskim wokrjesu, kotraž słuša wot lěta 2019 ke Kamjencej.
Leža mjez Kamjenskim nutřkownym městom a Njedźichowom na zapadnym boku statneje dróhi při rěčce Zalěsk.
Wjes naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1308 jako Hvgisdorf.
Porno tamnym wjeskam w gmejnje njesłušeše k ryćerkubłu, ale do wobsydstwa klóštra Marijineje hwězdy.
Martin Haspelmath je němski rěčespytnik.
Haspelmath studowaše 1983–1985 na Uniwersiće Wiena a 1985–1987 na Uniwersiće Kölna indogermanistiku, powšitkowny rěčespyt a slawistiku.
Po wukrajnym lěću na Lomonossow-uniwersiće w Moskwje dźěłaše 1990–1996 na swobodnej uniwersiće Berlina, hdźež 1993 promowowaše a 1996 tež habilitowaše.
Serbska wubranka je narodne mustwo Serbow w kopańcy a wustupuje dźensa zwjetša w ramiku Europeady pod serbsko-jendźelskim mjenom Serbja – Lusatia.
Prěnja hra serbskeje muskeje wubranki wotmě so pak hižo w lěće 1933 we Worklecach, hdyž hraještej dwě serbskej mustwje přećiwo sebi.
Žónska wubranka wustupi wot lěta 2015.
Zamołwity za zestajenje wubranki je Serbski Sokoł.
Trenar mužow je Frank Ričl.
Žony trenuje Pětr Bejmak.
Na prěnjej Europeadźe 2008 w Šwicarskej kaž tež 2012 doma we Łužicy docpě serbska wubranka muži štwórćfinale.
Leži při rěce Belakenčaj něhdźe 450 kilometrow sewjerozapadnje Bakuwa.
Sydlišćo je so w 12. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1930 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 100 kilometrow juhowuchodnje Sochumija.
Do Abchaziskeje wójny spočatk 1990tych lět měješe město něhdźe 15.700 wobydlerjow, dźensa jenož hišće wokoło sydom tysac wobydlerjow.
Wólbny wokrjes Zhorjelc 2 je wólbny wokrjes za Sakski krajny sejm.
Wón wobjimuje měsće Zhorjelc a Rychbach kaž tež gmejny Kralowski haj, Markoćicy a Vierkirchen w Zhorjelskim wokrjesu.
Wólbokmani běchu za zašłe wólby krajneho sejma 54.146 wobydlerjow.
Wólby za krajny sejm lěta 2004 mějachu slědowacy wuslědk: Rozrjadowanje wólbnych wokrjesow za krajny sejm 2014 Statistiski krajny zarjad Swobodneho stata Sakskeje: Wahlkreis: 058 Zhorjelc 2.
Luga je město w Ruskej federaciji.
Jan Arnošt Frajšlag bě serbski wučer, komponist a chórowy dirigent.
Wot 1890 do 1893 skutkowaše jako pomocny a wot toho lěta jako porjadny wučer w Hornjej Hórce.
Frajšlag słušeše do aktiwnych čłonow serbskeho towarstwa w tehdy dla industrializacije hižo chětro přeněmčenej Hornjej Hórce.
Rozsudny pohon za komponowanje dósta přez zetkanje z Jurjom Pilkom.
W Hornjej Hórce nawjedowaše němski muski chór a załoži w lěće 1933 tež serbski měšany chór Łužica.
Wón bě płódny komponist serbskeje a němskeje, sakralneje a swětneje wokalneje hudźby.
Woblubowanej běštej měšanej chóraj Krasna družka witam tebje na tekst Jana Ćěsle a Łužica moja na tekst Pawoła Wićaza-Chróšćanskeho, wobaj z lěta 1926.
Bjarnat Krawc: Jan Arnošt Frajšlag, serbski hudźbnik.
214, 13. septembra a čo.
216, 15. septembra 1934 Jan Rawp: ...z wótčinskeje lubosće...
277, 22. nowembra 1969 [Předźenak] Zb.
Kościów: Hudźbnik z Hornjeje Hórki.
Běły podlěsk docpěwa wysokosć 30 cm.
Wón rosće w lisćowych a měšanych lěsach, kerčinach, chłódkojtych łukach, na wapnojtych, włóžnych pódach.
Běły podlěsk je we wulkich dźělach Europy rozšěrjeny.
Běły kwět kwět Běły podlěsk Ilustracija Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Kwěćikaty jednolist je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 7 hač do 30 cm.
Rosće w łučinowych lěsach, na žórłowych zwisach.
Preferuje ze sakanja włóžne pódy na stejnišćach z wysokej włóžnosću powětra a sćinom.
Załoženje sydlišća njeje dokładnje wuslědźene.
Hižo 1382 a 1390 bě so mjeno Behayn w Zhorjelskich žórłach jewiło.
Mjeno wotwodźuje so wot staroserbskeho wosoboweho mjena Běhan.
Běhany su stare lěsowe sydlišćo z něhdyšim ryćerkubłom.
Leži wuchodnje Urala w sewjerozapadnej Sibirskej při brjoze Karaskeho morja, pódlanskeho morja Sewjerneho polarneho oceana.
K awtonomnemu wokrjesej słuša tež Jamalska połkupa najwažniše wudobywanišćo zemskeho płuna w Ruskej, kaž tež Obski zaliw, šěroki wuliw rěki Ob do morja.
Zarjadniske sydło awtonomneho wokrjesa je Salechard při prawym brjoze rěki Ob, najwjetše město pak „płunowa stolica" Nowy Urengoj ze 105.000 wobydlerjemi.
Awtonomny wokrjes Jamalskich Nencow je jedne z najmjenje wobsydlenych regionow w Ruskej.
Hustosć wobydlerstwa wučinja jenož 0,7 na km².
W lěće 2010 měješe cyłkownje 522.904 wobydlerjow.
Z nich běchu 59,7 % Rusojo.
Najwjetšej mjeńšinje su Ukrainjenjo a mjeno dawacy Nencojo.
Jich podźěl je w zašłymaj lětdźesatkomaj rostł.
Dalše domoródne mjeńšiny su Chantojo, Komi a Selkupojo.
Pilne zwěrjata a jich hnězda su škitane po zwjazkowym postajenju za škit družinow.
Čerwjene lěsne mrowje tworja stat.
Najwjetši dźěl luda mrowjow wučinjeja dźěłaćerki, kiž pak njemóžeja so rozmnožować.
Wone wukonjeja wšitke trěbne dźěła.
Nimo toho so staraja wo cyrobu a wo młode zwěrjata a zaškituju swoju twar přećiwo winikam.
Po tradicionalnym kwasowym lěće wone zemrěja.
Mrowje so zežiwjeja předewšěm wot insektow a druhich małych zwěrjatow, jako su na př. muški, kotrež mjedźik wotedawaja, kiž ja za mrowju jara wažne zežiwjenske žórło.
Nimo toho trjeba mrowja mězu štomow a płodow a tučne symjenja rostlinow, kiž tež dale rozšěrja.
Čerwjenu mrowju namakamy w Europje, w Sibirskej a w sewjernej Americe.
30. měrca abo 30. nalětnika je 89. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 276 dnjow hač do kónca lěta.
1926: Ingvar Kamprad – šwedski předewzaćel, załožer IKEA 1945: Eric Clapton – britiski rockowy a bluesowy gitarist 1875: Jan Awgust Měrćink – serbski šewc, misionar, etnograf 1995: Pawoł Erich Krawc – serbski pedagoga, ludowědnik a domiznowědnik katolski: Leonarda ewangelski: Jana Sćen.
Leži w republice Udmurtskej při rěce Čepca něhdźe 180 kilometrow sewjernje Ižewska a ma něhdźe 94 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1678 załožiło a ma wot lěta 1780 měšćanske prawa.
Deržawinsk je městačko w sewjernym Kazachstanje.
Je zarjadniske sydło Žarkainskeho rajona.
Leži něhdźe 360 kilometrow zapadnje stolicy Astany a něhdźe 320 kilometrow juhozapadnje města Kokšetau.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1956 jako wjes Deržawinka załožiło a ma wot lěta 1966 měšćanske prawa.
Film, wozjewjeny w Sowjetskim zwjazku 7. nowembra 1934, je rjekej Ruskeje byrgarskeje wójny Čapajew wěnowany.
25. kawalerijowa diwizija wojuje při srjedźnej Wolze a w UralUralu přećiwo běłogardistam.
Wojowarjo diwizije su njedawno wolili noweho komandanta – Čapajewa.
Sława jeho bojowych wuspěchow jemu doprědka chwata.
Wšako njebě Čapajew hišće žanu bitwu přěhrał.
Na I. Moskowskim kinowym festiwalu w lěće 1935 wuznamjeni jury pod wjednistwom Sergeja Eisensteina tworićelow filma z prěnim mytom.
Do dźensnišeho je film jara popularny w Ruskej, někotre rěčne wobroty z filma su so stali z "skřidlenymi słowami".
Hłowni rjekojo filma – Čapajew, jeho adjutant Petjka a třělča mašinskeje třělby Anna – su předmjet mnoholičbnych anekdotow.
W ruskim kinowym wuměłstwje so aluzije a direktne pokazy na film "Čapajew" namakaja.
Dźěćacy film, na přikład, jedna wo kinowym wopyće pioněrskeje skupiny, pokazuje emocije dźěći při wobhladowanju filma "Čapajew", kaž wone chcedźa mrějacemu rjekej pomhać.
Hróšik je ród ze swójby łušćinowcow.
Millerowo je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1786 jako wjes Millerowo załožiło a ma wot lěta 1926 měšćanske prawa.
Zawolžsk je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w 19. lětstotku a ma wot lěta 1954 měšćanske prawa.
Budestečanska cyrkej je ewangelsko-lutherska cyrkej w Budestecach w Budyskim wokrjesu.
Wona słuži Budestečanskej ewangelskej wosadźe w cyrkwinskim wobwodźe Budyšin-Kamjenc ewangelskeje krajneje cyrkwje w Sakskej.
Wokoło cyrkwje nadeńdźe so stary Budestečanski kěrchow z někotrymi historiskimi narownymi pomnikami, mjez nimi tež tajke ze serbskim napisom.
Pomnikaj za padnjenych Němsko-němskeje wójny a Prěnjeje swětoweje wójny, wobaj ze serbskim napisom, nadeńdźetej so pak na wjetšim nowym pohrjebnišću zady gmejnskeho zarjada.
W zachodnej hali stejitej narownej pomnikaj fararjow Michała Frencla a Jana Běmarja.
Ewangelska cyrkej w Budestecach steji jako kulturny pomnik pod škitom.
Budestečanska cyrkej je so hižo w lěće 1331 pisomnje naspomniła.
Stara fara, wulki tykowany twar, je so w lěće 1881 wottorhnyła.
Wot lěta 1922 wotměwaše so kóždolětny serbski prědarski seminar pola fararja Domaški na Budestečanskej farje.
Do Budestečanskeje wosady słušeja nimo Budestec tež wjeski Bjedrusk, Bónjecy, Čorne Noslicy, Debsecy, Dźenikecy, Hajnicy, Hornja Hórka, Chójnica, Chójnička, Jiłocy, Kózły, Lejno, Lubjenc, Małe Debsecy, Rašow, Rozwodecy, Splósk, Supow, dźěl Wbohowa a Zahor kaž tež ewangelscy wobydlerjo Mnišonca a Dźěžnikec.
Cyrkwina wěža Zachod do cyrkwje Nutřkowny napohlad Klětka Historiske narowne pomniki na kěrchowje Cornelius Gurlitt: Postwitz.
Wjerchownja je wjes w Delnjej Łužicy a dźěl města Kalawy w braniborskim wokrjesu Hornje Błóta-Łužica.
Leži južnje centruma města we wysokosći 90 metrow nad mórskej hładźinu a ma někak sydom stow wobydlerjow.
Wjes naspomni so prěni raz pisomnje w lěće 1527.
Runje přez Wjerchownju běži železniska čara Hala–Choćebuz.
Sebastian Gemkow je sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje Unije Němskeje a wot lěta 2009 zapósłanc sakskeho krajneho sejma.
Wot 20. decembra 2019 je wón sakski statny minister za wědomosć a wuměłstwo w kabineće Kretschmer II.
Do toho bě hižo wot 13. nowembra 2014 jako statny minister za justicu čłon kabinetow Tilich III a Kretschmer I. Gemkow bu 2009 jako direktny kandidat swojeje strony we wólbnym wokrjesu 26 z 28,5 % hłosow woleny.
Při wólbach 2014 dósta we wólbnym wokrjesu 30 24,9 % hłosow.
Stolica a zdobom najwjetše město je Iwano-Frankiwsk.
Oblasć ma něhdźe 1,4 miliony wobydlerjow na přestrjeni wot 14.000 kwadratnych kilometrow.
Hakle z wobsadźenjom 1940 a doskónčnje 1945 přińdźe pod sowjetsku kontrolu.
Tamsalu je městačko w Estiskej.
Leži něhdźe 100 kilometrow wuchodnje Tallinna.
Sydlišćo je so w lěće 1865 załožiło a ma wot lěta 1958 měšćanske prawa.
Wjazma je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1239 załožiło a ma wot lěta 1776 měšćanske prawa.
Kildinstroj je sydlišćo měšćanskeho typa w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 1,9 tysac wobydlerjow.
Bjelokuricha je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži při rěce Bjelokuricha w Altajskim regionje něhdźe 170 kilometrow južnje Barnaula a ma něhdźe 15 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1803 jako wjes Nowo-Bjelokuricha załožiło a ma wot lěta 1982 měšćanske prawa.
Twjerdačk je ród ze swójby słódkich trawow.
Dalšej serbskej ludowej mjenje stej bjelma a jiwa.
Wšědna wjerba je w lěću zeleny, husto rosćacy kerk, kotryž docpěwa wysokosć wot 3 m.
Jako štom docpěwa wysokosć hač do 9 m.
Šěročorna skora je podołhostnje brózdźena.
Čerwjenobrune, při žónskich rostlinach zwjetša zelene hałuzy na spočatku su jasnje kosmate, ale pozdźišo su nahe.
Nimo toho su jara zhibujomne.
Měnjate, stołpikate łopjena su eliptiske hač wopak jejkojte, na spódku kulojte, prědku wótre, na kromje žołmate hač njeprawidłownje zubate.
Micki so w nalěću před łopjenami jewja.
Při muskich rostlinach su wulke, owalne, njesu žołte próškowe łopješka a docpěwaja dołhosć wot hač do 3 cm.
Při žónskich rostlinach su židźane a slěbrošěre.
Nošne łopješka su dwubarbne a njesu dołhe, běłe kosmy.
Rostliny su prěnje picowanske rostliny za pčołki za čas lěta.
Płody wot meje zrawja.
Rosće na lěsnych zahonach, na lěsnych kromach, w šćerkowych jamach, w skałach, łučinowych lěsach a na nasypach.
Rostlina je w Europje a zapadnej a sewjerowuchodnej Aziji rozšěrjena.
W internetowym słowniku: Weide W internetowym słowniku: Salweide Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Turkowski dźećel je ród ze swójby łušćinowcow.
Wobsahuje sewjerny a južny dypk wobzora, sewjerny a južny njebjeski čop kaž tež cenit a nadir.
Meridian steji nimo toho padorunje na lokalnym wobzoru wobkedźbowarja.
Wobzor wotpowěduje tu, cyle w astronomiskim zmysle, imaginarnej wobzorowej liniji, tohorunja wulki kruh na njebjeskej kuli.
W meridianje docpěwaja wšě hwězdy swoju najwjetšu wysokosć a dwanaće hodźin hwězdneho časa pozdźišo swoju najmjeńšu.
Prěnje historiske naspomnjenje Haslowa, Chrapowa, Chwalec, Jamnoho, Trjebuza a Wosečka.
Błysknica je ród ze swójby słódkich trawow.
Wón wobsteji z něhdźe 220 družinow, z kotrychž su jenož tři w Europje domjace.
Někotre buchu přidatnje zanjesene.
Smjelzyna je ród ze swójby słódkich trawow.
Kapan je město na juhu Armenskeje.
Leži něhdźe 300 kilometrow juhowuchodnje Jerjewana při azerbajdźanskej hranicy.
Na tamnym boku hranicy nadeńdźe so mjezynarodnje njepřipóznata republika Nahórski Karabach.
Kapan je stolica a najwjetše město Sjunikskeje prowincy.
Kapan ma něhdźe 42 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w pjatym lětstotku załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Japanska wišnja je kerk abo štom, kotryž docpěje wysokosć wot něhdźe 9 m.
Rostlina je ródna rostlina najwjetšich japanskich pyšnych wišnjow.
Łopjena su jejkojte hač eliptiske a docpěja dołhosć wot 6 hač do 15 cm.
Zwjetša njesu na kromje wótre zubki.
Nazymske barbjenje je žołte hač oranžowe.
Kćěje w druhej połojcy nalěta, wot apryla hač do meje.
Róžojće pobarbjene, běłe kćenja so z łopjenami abo hižo před łopjenami jewja.
Wone docpěja přeměr wot hač do 5 cm, su dołho stołpikate a steja po dwěmaj hač po sedmjoch w často wisacych kićach.
Sorty z wupjelnjenymi kćenjemi su njepłódne.
Pochadźa z wuchodnej Azije.
Chróst je wjes ze 474 wobydlerjemi we wuchodźe hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša ke gmejnje Wulka Dubrawa a leži 150 m nad mórskej hładźinu.
Běše hač do lěta 1910 wjesny dźěl Łomska a po tym hač do 1992 samostatna gmejna.
Susodne wjeski su Brěmjo na juhowuchodźe, Wulka Dubrawa na juhu a Łomsk na zapadźe.
Na južnej kromje Chrósta namaka so kupanski jězor a něhdyša jama Módra Adrija z campingowanišćom.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Grust je z lěta 1353.
Wot lěta 1756 słušeše Chróst k Łomšćanskemu ryćerkubłu a tuž do Minakałskeho knjejstwa.
Wot 1921 bě do toho samostatny kublerski wobwod Adolfowa hěta dźěl Chróstowskeje gmejny.
Tute sydlišćo bě so załožiło w 1830tych lětach jako bydlišćo brunicowych dźěłaćerjow a bu pomjenowane po tehdyšim kublerju, hrabi Clemensu Adolfu z Einsiedela.
W lěće 1884 měješe gmejna Łomsk hromadźe z Chróstom po Mukowej statistice 233 wobydlerjow, mjez nimi 218 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 20,2 %.
Ewangelscy Chróšćenjo přisłušeja Minakałskej wosadźe.
Antoine Marie Jean-Baptiste Roger de Saint-Exupéry bě francoski spisowaćel a wojerski pilot.
Jeho najznaćiše twórby su: Nócny lět, Twjerdźizna, Mały princ, Anegdoty, atd.
Wón bě hižo za čas swojeho žiwjenja připóznaty a wuspěšny awtor, widźeše sebje samoho pak skerje jako powołanski pilot a hobbyjowy spisowaćel.
Radola Gajda bě čěski general a fašistiski a antikomunistiski politikar.
Leži při brjoze Čorneho morja něhdźe 70 kilometrow sewjerozapadnje Sochumija.
Do Abchaziskeje wójny spočatk 1990tych lět měješe město něhdźe 27 tysac wobydlerjow, dźensa jenož hišće wokoło dwanaće tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1882 załožiło a ma wot lěta 1940 měšćanske prawa.
Togučin je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1867 załožiło a ma wot lěta 1945 měšćanske prawa.
Město je zarjadniske sydło Jeleniogórskeho wokrjesa, kotremuž pak jako bjezwokrjesne město same njepřisłuša.
Nadeńdźe so na juhozapadźe Pólskeje pod Kyrkonošemi, njedaloko čěskeje hranicy něhdźe 90 kilometrow juhozapadnje delnjošleskeje stolicy Wrócławja a 70 kilometrow juhowuchodnje Zhorjelca.
Město naspomni so w lěće 1281 k prěnjemu razej jako Hyrzberc.
Jelenia Góra je partnerske město Budyšina.
15. apryla abo 15. jutrownika je 105. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 260 dnjow hač do kónca lěta.
26. apryla abo 26. jutrownika je 116. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 249 dnjow hač do kónca lěta.
1986: W ukrainskim Čornobylu dóńdźe při eksperimenće k dotal najhóršim njezbožu w jadrowej milinarni, tak mjenowanemu „super-GAU".
Stolica republiki Kabardino-Balkarskeje leži 1430 kilometrow južnje wot Moskwy při sewjernej kromje Kawkaza podłu rěki ze samsnym mjenom.
Na městnje Nalčika je so w lěće 1817 ruska twjerdźizna załožiła.
Dalše serbske mjeno je narańši hórnač.
Wólbny wokrjes Wojerecy bě hač do lěta 2014 wólbny wokrjes za Sakski krajny sejm.
Wobjimowaše wulke wokrjesne město Wojerecy a gmejny Halštrowska Hola, Łaz a Sprjewiny Doł w Budyskim wokrjesu.
Wólbokmani běchu w lěće 2009 43.897 wobydlerjow.
Teritorij něhdyšeho wólbneho wokrjesa słuša wot 2014 k nowemu wólbnemu wokrjesej Budyšin 4.
Wólby za krajny sejm lěta 2004 mějachu slědowacy wuslědk: Rozrjadowanje wólbnych wokrjesow za krajny sejm 2009 Statistiski krajny zarjad Swobodneho stata Sakskeje: Wahlkreis: 055 Wojerecy.
Je zarjadniske sydło Shofirkonskeho wobwoda.
Leži něhdźe 40 kilometrow sewjerowuchodnje Buchary.
Leži w prowincy Gecharkunik blisko Sewanskeho jězora něhdźe 130 kilometrow wuchodnje Jerjewana.
Sydlišćo je so w lěće 1930 załožiło a ma wot lěta 1995 měšćanske prawa.
Leži při rěce Wilchiwka něhdźe 20 kilometrow južnje Luhanska.
Sydlišćo je so w lěće 1896 załožiło a ma wot lěta 1960 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Olchowatskeho rajona.
Leži při rěce Čjornaja Kalitwa něhdźe 200 kilometrow južnje Woronježa, njedaloko hranicy mjez Ukrainu a Ruskej federaciju.
Z nich su 62 % Ukrainojo.
Sydlišćo je so w lěće 1702 załožiło a ma wot lěta 1952 měšćanske prawa.
Bukojna je hornjołužiska wjes při Lubaće we wuchodźe sakskeho wokrjesa Budyšin.
Leži někak štyrnaće kilometrow na sewjerowuchod wot Budyšina a někak wósom kilometrow na sewjerozapad wot Wósporka we wysokosći 147 metrow nad mórskej hładźinu.
Susodne wjeski su Dubrawka we wuchodźe, Bart w juhowuchodźe, Hlina w zapadźe a Hućina w sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Buchinwalde je z lěta 1280.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 299 wobydlerjow, mjez nimi 279 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći w gmejnje 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot 64 %.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 142 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 42,2 lět.
Škitane kulturne pomniki w Bukojnje su dwě bróžni něhdyšeho ryćerkubła a cyłkownje pjeć domskich z hródźu.
Handrij Falka – ludowy basnik Jaroměr Hendrich Imiš – farar, narodny a kulturny prócowar Jurij Ludovici – farar, rěčespytnik, basnik, awtor najstaršeje gramatiki hornjoserbšćiny Buchwalde/Bukojna.
Je zarjadniske sydło Aizputskeho wobwoda.
Leži při rěce Tebra něhdźe 150 kilometrow zapadnje Rigi a něhdźe 50 kilometrow sewjerowuchodnje wot města Liepāja.
Sydlišćo je so w lěće 1248 prěni raz naspomniło, jako da Dietrich Grüningenski, zastupjer Němskeho rjada w Liwlandskej, na tutym městnje natwarić hród.
Hižo w lěće 1378 dósta Hasenpoth měšćanske prawa a běše jako wikowanske srjedźišćo samo čłon Hansy.
Wot 1795 słušeše k Ruskemu carstwu a běše z wokrjesnym městom w Kurskim guwernemenće.
Kóčki su swójba rubježnych zwěrjatow.
Rozeznawaju so znajmjeńša 37 družinow kóčkow, kotrež su sej w ćělnym twarje relatiwnje podobne a wonkownje předewšěm w barbjenju a wulkosći wariěruja.
Jednotny ćělny twar wobćežuje rozrjadowanje swójby na zakładźe morfologiskich kriterijow.
5757: S. 73–77 Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Luchs Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Puma Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Löwe Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Jaguar Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Leopard Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Słušeja wot lěta 1994 ke gmejnje Zemicy-Tumicy a leža 253 m nad mórskej hładźinu pod Stachowom.
Hač do lěta 1936 běchu Počaplicy samostatna gmejna a po tym najprjedy wjesny dźěl Čerwjenych Noslic.
Susodne wjeski su k Hodźijej słušace Lutyjecy na sewjerowuchodźe, Chanecy na wuchodźe, Čerwjene Noslicy na juhowuchodźe, Wjelkowy na juhu a Stachow na zapadźe.
Sydlerskostawiznisce su Počaplicy rozšěrjeny kulowc.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Puczaplicz je z lěta 1374 abo 1382.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 114 wobydlerjow, mjez nimi 100 Serbow.
Michał Awgust Brojer bě serbski wučer a kulturny stawiznar.
Narodźi so jako syn wučerja a prawnuk z Čěskeje pochadźaceho Jana Wencla Brojera w Radworju.
Po ludowej šuli wopytowaše wot 1817 do 1821 Krajnostawski wučerski seminar w Budyšinje a nastupi w lěće 1821 w Chrósćicach swoje prěnje wučerske městno.
W tym času so dwójce podarmo wo wučerske městno w Chrósćicach prócowaše.
1831–33 bě z pomocnym wučerjom na Ralbičanskej šuli a 1833–36 z wučerjom na Budyskej Tachantskej šuli.
The Clash běchu jendźelska punkowa skupina z Londona, kotraž eksistowaše mjez 1976 a 1986.
Le Corbusier bě šwicarsko-francoski architekt, teoretikar architektury, měšćanski planowar, moler, rysowar, rězbar a designer meblow.
Artjomowsk je městačko w aziskim dźělu Ruskeje federacije w Krasnojarskim regionje.
Leži při rěce Olchowka něhdźe 380 kilometrow južnje Krasnojarska a ma něhdźe dwaj tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1700 załožiło a ma wot lěta 1939 měšćanske prawa.
Leži při rěce Wojmjega něhdźe 145 kilometrow wuchodnje Moskwy.
Sydlišćo je so w lěće 1916 załožiło a ma wot lěta 1940 měšćanske prawa.
Šachunja je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1921 załožiło a ma wot lěta 1943 měšćanske prawa.
Primorsk je město w Ruskej federaciji.
Město leži 137 kilometrow sewjerozapadnje Pětrohróda.
Sydlišćo je so w lěće 1268 załožiło a ma wot lěta 1940 měšćanske prawa.
W prezidentowych wólbach lěta 1976 podleža demokratiskemu kandidatej Jimmyjej Carterej.
Leži w pusćinje Kyzylkum při rěce Amudarja něhdźe 15 kilometrow juhozapadnje Nukusa.
Šešow je wjes w sakskej Hornjej Łužicy a leži w Budyskim wokrjesu.
Wot lěta 1978 słuša ke gmejnje Njeswačidło.
Leži 145 m nad mórskej hładźinu, štyrnaće kilometrow na sewjerozapad wot Budyšina blisko rěčki Čornica.
Susodnej wsy stej Njeswačidło a Niža Wjes.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Zchesschow pochadźa z lěta 1357.
Po Mukowej statistice měješe Šešow we 1880tych lětach cyłkownje 285 wobydlerjow, z nich 267 Serbow a 18 Němcow.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 44,7 %.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 309 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 43,3 lět.
Ewangelscy Šešowčenjo přisłušeja Njeswačanskej wosadźe.
Arnošt Muka je slědowace Šešowske ležownostne mjena w swojej Statistice zapisał: Wjelkownja, Krušwy, Włohi, Sedlišća, Smohi, Wumjeńky, Brylowka, Fijany a Kóčowski hat.
Łomšćanka je 8,5 km dołha rěčka w Radworskej gmejnje a zdobom najwjetši přitok Małeje Sprjewje.
Jeje přitočnišćo wobjimuje 38,1 km².
Při pegelu mjez Łomskom a Minakałom je přerězny wotběh 84 l/s.
We wysokosći 152 m twori Łomšćanka mjez Chasowom, Bronjom a Łupoju wottok Łučinskeho hata.
Rěčka spaduje na jeje běhu cyłkownje 17 m.
Najwažniše přitoki su z Boranec pochadźaca Křiwoboršćanska woda, Łučanske hrjebje a Radworska woda.
Přitočnišćo so dźensa zwjetša za rólnistwo wužiwa, čehoždla je koncentracija škódnych maćiznow z hnojiwow a juchi, ale tež z wopłóčkow poměrnje wysoka.
Ekologiska situacija Łomšćanki, wosebje hornjeho běha, płaći tuž jako kritiska.
Kašubšćina je zapadosłowjanska rěč podobna pólšćinje a mortwej połobšćinje.
Rěči so w Pólskej wokoło Gdańska.
Amen W slědowacych městnach so Kašubšćinu rěča.
Maćica Serbska z. t. je wědomostne zjednoćenje Serbow a najstarše serbske towarstwo, kotrež hač do dźensnišeho eksistuje.
Bu w lěće 1847 w Budyšinje załožena.
Mjez 1848 a 1937 wuda towarstwo swójski Časopis Maćicy Serbskeje.
W lěće 1941 sćazachu fašisća swójstwo Maćicy, mjez druhim Serbski dom z biblioteku.
Do 1933 měješe towarstwo něhdźe 300 čłonow.
Maćica, kotraž bu na spočatku tež jako zastupjerka serbskich zajimow załožena, je dźensa z čłonom Domowiny.
Tuchwilny předsyda je wot měrca 2016 kulturny stawiznar Jurij Łušćanski.
Drapalc bě ród ze swójby drapalcowych rostlinow.
Wona ležeše něhdźe dźewjeć kilometrow sewjerowuchodnje Złokomorowskeho stareho města podłu dróhi do Lěski a měješe hromadźe ze Žarnowom něhdźe 340 wobydlerjow.
Wot lěta 1965 bu Zasrjew wopušćeny a w lěće 1972 za Sedličansku jamu wotbagrowana.
Wobydlerjo přesydlichu so hłownje do Ranja, Sedlišća a Złeho Komorowa.
Susodne wjeski běchu Bukojna, Zły Komorow a wjesny dźěl Žarnow na juhozapadźe, Lěska a Wołobuz na sewjerowuchodźe, Sedlišćo na sewjeru kaž tež Košyna, Košynka a Škódow na juhu.
Na městnje něhdyšeje wsy nadeńdźe so dźensa Sedličanski jězor.
Prěnje znate naspomnjenje wjeski jako Sasseraw pochadźa z lěta 1439.
W 16. lětstotku dósta wjes lěpje klinčace němske mjeno Rosendorf.
Po statistice Arnošta Muki běchu we 1880tych lětach wšitcy 154 wobydlerjow Serbja, při čimž so w někotrych swójbach – kaž w susodnej Lěsce – z dźěćimi hižo němsce rěčeše.
Serbsku drastu nošachu někotre žony hišće hač do Druheje swětoweje wójny; někotre serbske nałožki kaž camprowanje hajachu hišće hač k přesydlenju.
Leži při lěwym brjoze Dnjepra napřećo Chersonej.
Sydlišćo je so w lěće 1084 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1854 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 50 kilometrow sewjernje Moskwy.
Raseiniai je město w Litawskej.
Je zarjadniske sydło rajona ze samsnym mjenom a ma něhdźe dźesać tysac wobydlerjow.
Leži něhdźe 80 kilometrow sewjerozapadnje Kaunasa a něhdźe 175 kilometrow sewjerozapadnje Vilniusa w bliskosći awtodróhi z Kaunasa do Klaipėdy.
Sydlišćo je so hižo w lěće 1253 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1492 Magdeburgske měšćanske prawa.
Leži při rěce Ochangaron něhdźe 60 kilometrow južnje Taškenta.
Guliston je město na wuchodźe Uzbekistana.
Leži na juhowuchodźe pusćiny pod mjenom Hlódna Stepa něhdźe 100 kilometrow juhozapadnje Taškenta.
Sydlišćo je so w 19. lětstotku wot ruskich sydlerjow załožiło a ma wot lěta 1959 měšćanske prawa.
Narodźi so hižo po wupućowanju ewangelskich Serbow do Texasa jako najmłódši syn fararja Jana Kiliana a jeho mandźelskeje Marje a wotrosće w skromnych poměrach prěnich lět serbskeho sydlišća w Americe.
W Serbinje chodźeše do wosadneje šule, hdźež skutkowaštaj jeho nan a pozdźišo jeho bratr Gerhard jako wučerjej.
Po nawróće do Serbina sta so w lěće 1883 z naslědnikom nana jako wosadny farar.
Tutón napisa hłownje za njeho w samsnym lěće serbsku cyrkwinsku agendu, jeničku serbsku knihu, kiž je so hdy w zamórskich krajach ćišćała.
Poslednju serbsku konfirmaciju swjećeše w lěće 1905.
Naposledk wotměwaše hišće jónu měsačnje serbske kemše za přewažnje staršich wěriwych.
Ze smjerću Hermana Kiliana womjelkny serbšćina w Serbinje po 65 lětach jako cyrkwinska rěč.
Wón wotpočuje w swójbnym rownišću na Serbinskim kěrchowje.
Kilian bě woženjeny z Marju, rodźenej Mjerwic a měješe z njej dweju synow a dwě dźowce.
Trudla Malinkowa: Spominamy.
Elke Herrmann bě bjezstronska sakska politikarka, kotraž bě wot 2004 do 2014 za Zwjazk 90/Zelenych přez krajnu lisćinu wolena zapósłanča sakskeho krajneho sejma.
Wona bě rěčnica swojeje frakcije za socialnu a migracisku politiku.
Wona bě katolska, ženjena a mać štyrjoch dźěći.
Rěpa je ród ze swójby pólšicowych rostlinow.
Wšědny šmrěk je štom, kotryž docpěje wysokosć wot 50 m.
Hałuzy zu po wotpadanju hablow hrube.
Kćěje wot apryla hač junija, při čimž to w starobje wot 30 hač 60 lět započina.
Žónske kwětnistwo je čerwjenojte, mjeztym zo młode muske kwětnistwo je čerwjene.
Wisace hable docpěja dołhosć wot 10 hač 15 cm a jako cyłk wotpada.
Dźensa je přez sadźenje daloko rozšěrjena a narunuje druhe družiny štomow.
Jednotliwa rostlina wuwiwa na tute wašnje zwisowacy přestrjenc, kotryž móže docpěć wulkosć jednoho kwadratoweho metra.
Dele ležace stołpiki su jenož na spódku tróšku wodrjewjene.
Wonjace łopjena rostliny su małe, błyšćace, eliptiske hač lancetojte a docpěja dołhosć wot 10 mm a šěrokosć wot 4 mm.
Rostlina produkuje w tutym času nektar za wopróšowace insekty.
Za pčołarstwo je pěskowa babyduška tohodla wažna pčołkaca pastwa.
Pěskowa babyduška je typiski wobydler wot chójnowych stepowych lěsow z suchimi, małowapnatymi pěskowymi pódami.
Wón so tam často podłu pućow abo na lěsnych swětlinach namaka.
Typiska přewodna rostlina na tutym stejnišćo ja jatřobnik.
Vilnius je stolica a najwjetše město Litawskeje a leži w juhowuchodźe kraja blisko wuliwa rěki Vilnia do Nerisa.
Ma wjace hač poł miliona wobydlerjow a je tuž druhe najwjetše město w Baltikumje.
Jako sydło w lěće 1579 załoženeje uniwersity je Vilnius jedne z najstaršich uniwersitnych městow wuchodneje Europy.
W lěće 2009 bě zhromadnje z awstriskim Linzom kulturna stolica Europy.
Horadiz je městačko na juhu Azerbajdźana při iranskej hranicy.
Leži při rěce Aras něhdźe 300 kilometrow juhozapadnje Bakuwa a ma wokoło sydom tysac wobydlerjow.
Aral je město w Kazachstanje.
Leži při brjoze sewjerneho Aralskeho jězora něhdźe 370 kilometrow sewjerowuchodnje Kyzylordy.
Město je so w lěće 1905 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Hižo do toho wobsteješe na juhu dźensnišeho města w lěće 1817 wjes z mjenom Alty-Kuduk, kotraž bu wokoło 1870 naspomnjena jako Aralskij.
Wot přizamknjenja na železnisku syć w lěće 1905 wuwiwaše so w měsće při jězoru předewšěm rybarska industrija.
Přez wulki dźěl 20. lětstotka bě Aralsk srjedźišćo jězoroweho rybarstwa a wažny přistaw, štož nahle skónči ze spěšnym wusušenjom jězora wot 1970tych lět sem.
W lěće 1980 dźěłachu jenož hišće 700 wot něhdy 60.000 ludźi w rybarstwje.
Portugalšćina je romaniska rěč, kotruž rěči wjace hač 200 milionow ludźi, z nich pak jenož wokoło 10 milionow w Portugalskej samej.
Wjetšina rěčnikow je w něhdyšich portugalskich kolonijow předewšěm w Africe a Brazilskej žiwa.
Je zarjadniske sydło Uzdenskeho rajona.
Leži něhdźe 70 kilometrow juhozapadnje Minska.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1450 a bě dołho dźěl wulkowjerchowstwa Litawskeje.
Wot 1999 ma měšćanske prawa.
Nytwa je město w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži při rěce Kama w zapadnym předkraju Uralskich horin w Permskim regionje něhdźe 50 kilometrow zapadnje Perma.
Sydlišćo je so w lěće 1756 załožiło a ma wot lěta 1942 měšćanske prawa.
Amderma je wjes w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w Awtonomnym wokrjesu Nencow při pobrjoze Karaskeho morja něhdźe 420 kilometrow sewjerowuchodnje Narjan-Mara a něhdźe 270 kilometrow sewjernje Workuty.
Ma něhdźe 560 wobydlerjow.
Wot 14. měrca 2018 je nutřkowny a domizniski minister w kabineće Merkel IV.
Do toho bě wot 1992 do 1998 ze zwjazkowym ministrom za strowotu w kabinetomaj Kohl IV a Kohl V a wot 2005 do 2008 z ministrom za zežiwjenje, ratarstwo a škit konsumentow w kabineće Merkel I. Wón bě wot 1980 do 2008 z čłonom němskeho zwjazkoweho sejma a wot 2008 do 2019 předsyda strony CSU.
Horst Seehofer płaćeše přez wjele lět jako najwažniši socialny politikar strony CSU a zastupowaše jako bayerski ministerski prezident husto hinaše pozicije hač kanclerka Angela Merkel.
Leži w Karpatach w historiskej Galiciskej něhdźe 60 kilometrow zapadnje Iwano-Frankiwska.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 979 załožiło a ma wot lěta 1525 měšćanske prawa.
Borowsk je město w Ruskej federaciji.
Kamyšin je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1668 załožiło a ma wot lěta 1780 měšćanske prawa.
Nojabrsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w Awtonomnym wokrjesu Jamalskich Nencow něhdźe 550 kilometrow juhowuchodnje Salecharda.
Sydlišćo je so w lěće 1975 załožiło a ma wot lěta 1982 měšćanske prawa.
Protyka za lěto 1998 1998 bě powšitkowne lěto z 365 dnjemi.
27. septembra: Wólby k 14. zwjazkowemu sejmej: SPD 40,9 %, CDU 35,1 %, Zwjazk 90/Zeleni 6,7 %, FDP 6,2 %, PDS 5,1 %.
27. oktobra: Po wólbach sta so Gerhard Schröder z kanclerom prěnjeje čerwjeno-zeleneje koalicije na zwjazkowej runinje a z naslědnikom Helmuta Kohla.
Marko Grojlich: Mjez horami a holu – wjesne zapiski.
Leži w srjedźnej Sibirskej a saha wot Sajanskich horin w juhu hač na połkupu Tajmyr při Sewjernym polarnym oceanje.
Jeho zarjadniske sydło je Krasnojarsk.
Dalše wulke města su Norilsk w samym sewjeru, Ačinsk, Kansk a Železnogorsk.
Najwažnišej rěce stej Jenisej a Angara.
W lěće 2010 měješe Region Krasnojarsk 2.828.187 wobydlerjow.
Bornholm je najbóle na wuchodźe ležaca kupa Danskeje a twori hromadźe z 11 mjeńšimi kupkami najwuchodnišu gmejnu kraja.
Leži w Baltiskim morju mjez Šwedskej w sewjeru a pólskej Pomorskej w juhu.
Danska stolica Kopenhagen leži něhdźe 150 kilometrow do sewjerozapada, Rujany něhdźe 80 kilometrow do juhozapada.
Južny pobrjóh Šwedskeje je 40 kilometrow zdaleny.
Bornholmski pobrjóh je cyłkownje 158 kilometrow dołhi, zwjetša nahły a hač do 22 metrow wysoki.
Pěskowy brjóh so jenož při juhowuchodnym róžku namaka.
Hórkata krajina stupa k 162 metrow wysokemu najwyšemu dypkej Rytterknægten w srjedźišću Bornholma.
W dolinje Døndalen w sewjeru kupy namaka so tež najwyši wodopad Danskeje, kotryž je 22 metrow wysoki.
Hač do 10. lětstotka bě Bornholm samostatne kralestwo, kotrež so mjez 961 a 985 wot Danskeje zdoby.
Wanadzor je město w Armenskej.
Leži něhdźe 140 kilometrow sewjernje Jerjewana.
Je stolica a najwjetše město Loriskeje prowincy.
Mólički dźećel je jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 10 hač do 30 cm.
Stołpik je zwjetša ležacy.
Łopjena su 3-ličbne a njesu łopješka, kotrež docpěwaja dołhosć wot 5 hač 10 mm a su namódry zelene, wopak jejkojte abo wutrobojte, prědku zubate, ale nimaja stajene kónčki.
Pódlanske łopjena su jejkojće-lancetojte.
Zwjadnjena króna je swětłobruna a njewotpada.
Rosće na łukach, pastwach, pućnych kromach, skłoninach, rolach a lěsnych kromach.
Preferuje zwjetša małowapnate hlinjane pódy.
Leži w sewjernym Kawkazu w republice Dagestan něhdźe 100 kilometrow južnje Machačkale.
Ma něhdźe 800 wobydlerjow.
Běła maslenka je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 20 hač 50 cm.
Srjedźny wotrězk je krótko stołpikaty.
Běłe kćenja docpěwa wulkosć wot 1 hač 2,5 cm a steja w pakići.
Keluškowe łopjena su zwonka často čerwjenje přeběžane a zahe wotpadnu.
Rosće na rěčnych brjohach, žórłowych městnach, hnojenych włóžnych łukach a w swětłych włóžnych lěsach.
Rostlina je w horinach srjedźneje a južneje Europy, w Alpach hač do wysokosćow wot 2600 m, rozšěrjena.
Pjerkojta kukelička je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač 80 cm.
Krónowe łopješka při póžěradłowym zachodźe njesu dwudźělnu šupiznu a su hłuboko štyridźělne a maja šwižne kónčki.
Rosće na tučnych łukach, bahnowych a łuhojtych łukach.
Preferuje mokre abo włóžne, wutkate pódy.
Bakterije su předewšěm mikroorganizmy.
Bakterije pak nic jenož zawinuja choroby.
Wone tež zawinuja wjacore dobre wěcy.
Powiat je zarjadniska jednotka w Pólskej, kotraž je přirunajomna z němskimi wokrjesami.
Kobjelń je wjeska z 62 wobydlerjemi we wuchodźe hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša ke gmejnje Wulka Dubrawa a leži 142 m nad mórskej hładźinu při Małej Sprjewi na južnej kromje Kobjelnjanskeje hole.
Běše hač do lěta 1936 samostatna gmejna, potom najprjedy wjesny dźěl Komorowa a je wot 1994 dźěl Wulkodubrawskeje gmejny.
Susodne wjeski su Lichań na juhowuchodźe, Zdźar na juhozapadźe a Komorow na sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Cobelen je z lěta 1419.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 133 wobydlerjow, mjez nimi 125 Serbow.
Ewangelscy Kobjelnjenjo přisłušeja Klukšanskej wosadźe.
53. → wšě wjeski Göbeln/Kobjelń.
9. nowembra abo 9. nazymnika je 313. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 52 dnjow hač do kónca lěta.
1920: Załoženje Serbskeho Sokoła w Budyšinje.
1923: W Mnichowje poraža bayerska krajna policija prawicarski puč pod nawodom Adolfa Hitlera a Ericha Ludendorffa.
1938: W pogromowej nocy dóńdźe w cyłej Němskej k organizowanym nadběham přećiwo židowskim byrgarjam a synagogam.
Jako prěni přechod wočini so w 23.30 hodź.
Bornholmska dróha mjez wuchodnym a zapadnym Berlinom.
Posjolok Iskatelej je sydlišćo w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži při Pečorje něhdźe 4 kilometrow sewjerowuchodnje Narjan-Mara w Awtonomnym wokrjesu Nencow.
Stołpikowe łopjena su 1-2 cm dołho stołpikate.
Pódlanske łopjena su zwjetša cyłokromne.
Rosće na lěsnych pućach, we włóžnych lěsach, na bahnowych łukach.
Albanska je njewotwisny stat, kotryž leži w juhowuchodnej Europje na Balkanskej połkupje.
Kraj wobdawa na zapadźe Jadranske morjo a na juhu z Grjekskej.
Najwažniše města su stolica Tirana, Durrës a Shkodër.
CIA World Factbook: Trochowanje za 2015  Commons: Albanska – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Staty a wotwisne teritorije w Europje Staty • Albanska • Andorra • Awstriska • Belgiska • Běłoruska • Bołharska • Bosniska a Hercegowina • Čěska republika • Čorna Hora • Danska • Estiska • Finska • Francoska • Grjekska • Chorwatska • Irska • Islandska • Italska • Letiska • Liechtenstein • Litawska • Luxemburgska • Madźarska • Malta • Moldawska • Monaco • Němska • Nižozemska • Norwegska • Pólska • Portugalska • Rumunska • Ruska1 • San Marino • Serbiska • Sewjerna Makedonska • Słowakska • Słowjenska • Španiska • Šwedska • Šwicarska • Turkowska1 • Ukraina • Vatikanske město • Zjednoćene kralestwo Zwadne teritorije: Kosowo • Podnisterska Druhe teritorije: Åland • Baskiska • Bretanja • Ferejske kupy • Friziska • Friulska • Gagauska • Galicija • Gibraltar • Guernsey • Jendźelska • Jersey • Katalanska • Korniska • Łužica • Man • Sewjerna Irska • Svalbard • Šotiska • Waliziska 1 Leži zdźěla w Aziji.
Donnerhak, Budyšin Runa mlóčeń.
Leži w sewjernym Kawkazu w republice Dagestan něhdźe 130 kilometrow južnje Machačkale.
Sydlišćo je so w 15. lětstotku załožiło.
Karkaraly je město w Kazachstanje.
Je zarjadniske sydło Karkaralskeho rajona.
Leži něhdźe 220 kilometrow wuchodnje Karagandy.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1824 jako ruska wjes Kar-Karalinskaja załožiło a ma wot lěta 1868 měšćanske prawa.
21. januara abo 21. wulkeho róžka je jedynadwacety dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 344 dnjow hač do kónca lěta.
Srjeznjewskij narodźi so 1812 w ruskim Jaroslawlu, hdźež jeho nan při uniwersiće wuwučowaše.
Jeho nan powoła so pozdźišo na Charkiwsku uniwersitu, hdźež tež sam mjez 1826 do 1829 na filozofiskej fakulće studowaše.
Wón pućowaše přez wšě zapadne a juhozapadne słowjanske kraje.
W lěće 1840 přebywaše tež prěni króć w Hornjej a Delnjej Łužicy, hdźež jeho Smoler přewodźeše.
Srjeznjewskij spisa prěnje ruske nastawki wo Serbach a zahaji studije wo Serbach w Ruskej.
Wot lěta 1847 hač do swojeje smjerće wuwučowaše Srjeznjewskij na Pětrohródskej uniwersiće, hdźež běše mjez jeho šulerjemi tež Baudouin de Courtenay.
Srjeznjewskeho wopyta w Pětrohrodźe tež Jan Arnošt Smoler na swojej jězbje do Ruskeje 1859, nawjazujo literarne a překupske poćahi.
Tež z druhimi serbskimi prócowarjemi haješe Srjeznjewskij zwiski.
Wot lěta 1882 běše Srjeznjewskij čłon Maćicy Serbskeje.  Commons: Izmail Srjeznjewskij – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Ljudmila Pawlowna Laptewa: Srjeznjewskij, Izmail Iwanowič.
Thomas Schmidt je sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje unije Němskeje, wot lěta 2004 zapósłanc sakskeho krajneho sejma a wot julija 2011 městopředsyda frakcije CDU.
Wot 20. decembra 2019 je wón sakski statny minister za regionalne wuwiće w kabineće Kretschmer II.
Hižo do toho bě Schmidt wot 2014 jako minister za wobswět a ratarstwo čłon statneho knježerstwa.
Při wólbach 2014 dósta we wólbnym wokrjesu Srjedźna Sakska 3 samo 47,3 % hłosow.
Protyka za lěto 1836 1836 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
Şərur je městačko na sewjeru Nachičewana w Azerbajdźanje, při samej iranskej hranicy.
Leži něhdźe 60 kilometrow sewjerozapadnje Naxçıvana Ma sydom tysac wobydlerjow.
Do 1991 bě pomjenowane po załožerju Sowjetskeho zwjazka Wladimira Iljiča Lenina.
Sachalin je wulka kupa w sewjerozapadnym Pacifiskim oceanje, před wuchodnym brjohom Sibirskeje.
Na Sachalinje nadeńdu so najbohatše znate łožišća zemskeho wolija a płuna w Ruskej.
Kupa Sachalin nadeńdźe so wuchodnje sibirskeje twjerdźe a sewjernje japanskeje kupy Hokkaido a wotmjezuje Ochotske morjo na wuchodźe wot Japanskeho na zapadźe.
Na najwušim městnje, při tak mjenowanym Tatarskim přeliwje, je Sachalin jenož wósom kilometrow zdaleny wot twjerdźe.
Při jeho zapadnym brjoze – napřećo Sachalinej – wuliwa so Amur do morja.
Hač k Pětrohródskemu zrěčenju w lěće 1875 bě administratiwny status kupy njejasny.
Tehdy wujednaštej Japanske kejžorstwo a Ruske carstwo, zo je Sachalin ruski teritorij, mjeztym zo słušeja Kurile do Japanskeje.
W Rusko-japanskej wójnje 1904/05 wobsadźichu Japančenjo južny dźěl Sachalina, kiž přeńdźe po ruskej poražce pod japanske knjejstwo.
W awgusće 1945 wobsadźi Čerwjena armeja južny dźěl Sachalina kaž tež Kuriliske kupy.
Dnja 28. meje 1995 zemrě při ćežkim zemjerženju sylnosće 7,5 2000 wot cyłkownje 3500 wobydlerjow městačka Neftegorsk.
Leži pod Kawkazom 22 kilometrow wot Čerkeska.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1868 załožiło a ma wot lěta 1971 měšćanske prawa.
Ma něhdźe 4,3 miliony wobydlerjow na přestrjeni wot 104.000 kwadratnych kilometrow.
Statne mjeno je indianskeho pochada a woznamjenja telko kaž „łuka, łučina".
Statna stolica Frankfort ma jenož 25.000 wobydlerjow.
Něhdźe 15 procentow wobydlerstwa maja němskich prjedownikow.
Najsławniši syn Kentuckyja bě předsyda Zjednoćenych statow Abraham Lincoln.
Mjezny dźećel je rostlina ze swójby łušćinowcow.
Mjezny dźećel je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 15 hač do 45 cm.
Rostlina móže přez podzemske wotnožki wupřestrěć a huste skupiny wutworić.
Stołpiki su rozpjeršene kosmate hač nahe.
Łopješka su dołhojće-lancetojte, nimale cyłokromne a njesu swětły abo ćmowy muster.
Purpurowe kćenja steja w jasnje stołpikatych, kulowatych hač jejkojtych, 2-3,5 cm tołstych hłójčkach.
Rosće w kerčinach, w swětłych lěsach a na suchich łukach.
Ma radšo w lěće ćopłe, bazowe pódy.
Sywny turkowski dźećel je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač 60 cm.
Łopjena wobsteja z 15 hač do 29 owalnych, krótko stołpikatych, pjeritych, 3-8 mm šěrokich łopješkow.
Kćenja docpěwaja dołhosć wot 1 hač do 1,5 cm a tworja hustu, zrunanu kić, kotraž před rozkćěwom je jejkojće-dołhojta.
Wone su róžojte, ćěmnje smužkate.
Křidleška su jara małke.
Kćenjowe stołpiki docpěwaja dołhosć wot 1 mm.
Króna je čerwjena a docpěwa dołhosć wot 10 hač 14 mm.
Rosće na wapnowych suchich trawnikach a pućach.
Rostlina je často kultiwowana.
Rostlina pochadźa originalnje z juhowuchodneje Europy a dźensa w nimale cyłej Europje wustupuje.
Nimo toho bydla mjeńše skupiny rěčnikow tež w Madźarskej a Rumunskej.
Etniske skupiny, kotrychž přisłušnicy zwjetša rusinsce rěča, su nimo Rusinow tež Lemkojo, Bojkojo a Huculojo.
Rusinšćina liči do wuchodosłowjanskich rěčow, ma pak sylne zapadosłowjanske wliwy.
Za grafiske podaće Rusinšćiny wužiwa so zwjetša kyrilica, druhdy tež łaćonske pismo po wašnju jednotliweho kraja.
Wot wšelakorych wariantow rusinšćiny stej so dotal jenož dwě poměrnje wuspěšnje standardizowałoj, a to Wojwodinska rusinšćina wot lěta 1923 a Karpatska rusinšćina w swojej słowakskej formje w lěće 1995.
Za čas komunistiskeho knjejstwa so na Ukrainje kaž tež w Słowakskej, Madźarskej a Pólskej wo rusinšćinje jako rěči oficielnje njerěčeše.
Wona płaćeše jako narěč ukrainšćiny a rusinscy šulerjo dóstachu jenož ukrainsku wučbu, štož so pak wosebje w Słowakskej wot wjele staršich njeakceptowaše.
Hakle po přewróće započachu we wuchodnej Słowakskej, hdźež w lěće 2011 něhdźe 55.000 ludźi rusinsce rěčeše, rěč zaso w šulach podawać.
Čerwjena rěpa je přiwuzna z Cokorowej rěpu a z burakom a je kaž tutej kulturna forma wšědneje rěpy.
Romjenjo přinjesechu ju ze srjedźomórskich kónčin do srjedźneje Europy.
Čerwjena rěpa je woblubowana w kuchni srjedźneje a wosebje wuchodneje Europy, hdźež so z njeje na přikład Boršć wari.
Černuška je město w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w zapadnym předkraju Uralskich horin w Permskim regionje něhdźe 200 kilometrow južnje Perma a ma něhdźe 32 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1854 załožiło a ma wot lěta 1966 měšćanske prawa.
Habrachćicy su sydlišćo w juhu sakskeho wokrjesa Zhorjelc a wot 1. januara 2011 dźěl města Habrachćicy-Nowe Jěžercy.
Leža 382 m nad mórskej hładźinu a maja něhdźe 8.000 wobydlerjow.
Niska kostrjawa je rostlina, kotrejež stołpik je horjeka kosmaty.
Kćenja steja w hustych pakićach, na kotrychž hałuzach často 3-5 mjechkich kosmatych kłóskow z dołhosću wot něhdźe 2 cm wisaja.
Wona je zwjetša dwulětna, naćowa rostlina.
Dźiwja morchej docpěwa wysokosć mjezy 50 - 120 cm a ma na stołpikach seršćate kosmy.
Wone su dwójce hač trójce pjerite.
Wokołk je mjenje wjelbowany a bóle płony hač tón zahrodneje morchwje.
W jeho srjedźišću je zwjetša čerwjena abo nimale čorna "morchejowe kćenje".
Kćenja su běłe, nimaja žane keluškowe łopješka a docpěwaja wulkosć wot 5 mm.
5 kćenjowych łopjenow su wutrobojće kromate.
Kćenjowe łopjena na wonkowne kromje wokołka su jasnje wjetše.
Kćenje wosrjedźa cyłkowneho wokołka najčasćišo ma purpurowu krónu.
Płody maja kałački w podołhostnych rjadach.
Wona rosće na tučnych a suchich łukach a njerodźowych honach.
Dźiwja morchej je nimale po cyłym swěće rozšěrjena.
Kaunas je z něhdźe 300.000 wobydlerjemi druhe najwjetše město Litawskeje a wažne kulturne srjedźišćo baltiskeho kraja.
W lěće 2022 budźe Kaunas jedna z dweju kulturneju stolicow Europy.
Ryćerski rjad měješe wotpohlad, swoje wobsydstwa w Estiskej a Wuchodnej Pruskej ze sobu zwjazać, při čimž bě hród w Kaunasu wažny zadźěwk.
W lěće 1408 dósta sydlišćo měšćanske prawa a 1440 zahaji so wikowanski kontor Hansy.
Wot 16. lětstotka wuwiwaše so Kaunas k wuznamnemu centrumej židowstwa w Pólsko-Litawskej.
Po třećim dźělenju Pólskeje přińdźe Kaunas 1795 k Ruskej.
Po njewotwisnosći Litawskeje 1920 sta so Kaunas z prowizoriskej stolicu noweho stata, přetož słušeše Wilna tehdy hišće k Pólskej.
W lěće 1908 wučini židowski podźěl wobydlerstwa wjace hač 41 %.
Pod němskim wobsadźenjom bu židowske wobydlerstwo w Kaunaskim ghetće zajate a pozdźišo zwjetša zamordowane.
Tšemušnica je braniborski jězor, kotryž namaka so mjez Berlinom a Frankobrodom blisko města Přibor.
Tšemušnica je z přestrjenju wot 12,1 km² po Gójackim jězorje druhi najwjetši přirodny jězor w cyłej Braniborskej.
Z maksimalnej hłubokosću wot 29 metrow je Tšemušnica wšak dwójce tak hłuboka kaž Gójacki jězor.
Kalininsk je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1680 jako wjes Balanda załožiło a ma wot lěta 1962 měšćanske prawa.
Dósta w lěće 1962 mjeno komunistiskeho statnika Michaila Kalinina.
-Demokratiska republika Kongo je njewotwisny stat w srjedźnej Africe.
Mjezuje ze Centralnoafriskej republiku w sewjeru, z Južnym Sudanom w sewjerowuchodźe, z Ugandu, Ruandu, Burundijom a Tanzaniju we wuchodźe, ze Sambiju a Angolu w juhu kaž tež z republiku Kongo w zapadźe.
Stolica je wulkoměsto Kinshasa, kotrež so namaka při rěce Kongo w zapadźe kraja.
W horinach blisko wuchodnej hranicy so druhdy tež sněhuje.
Najwyše městno kraja je Margherita Peak blisko ugandiskeje hranicy w horinach Ruwenzori, kotrež je tež třeća najwyša hora Afriki.
Petropawlowsk-Kamčatskij je ruske wulkoměsto při Awačaskim zaliwje a pod wulkanom Korjakskaja Sopka na połkupje Kamčatka.
Z nimale 180.000 wobydlerjemi je zdobom najwjetše město a stolica regiona Kamčatka.
W měsće nadeńdu so wulke łódźnicy kaž tež wědomostne instituty za oceanowe slědźenje a rybarstwo.
Město je so w lěće 1740 załožiło a je wažne stejišćo ruskeho namórnistwa.
Łazk je wjeska ze 74 wobydlerjemi w srjedźišću hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša wot lěta 1994 ke gmejnje Ralbicy-Róžant a leži 138 m nad mórskej hładźinu při Klóšterskej wodźe w serbskich Delanach.
Hač do lěta 1957 bě Łazk samostatna gmejna, po tym najprjedy wjesny dźěl Smjerdźaceje a wot 1974 dźěl Róžeńčanskeje gmejny.
Susodne wjeski su Šunow na sewjeru, Ralbicy na wuchodźe, Róžant na juhu a Smjerdźaca na zapadźe.
Bliski Łazkowski niwowy lěs je přirodoškitne pasmo.
Prěnje historiske naspomnjenje kulowca jako Laske pochadźa z lěta 1417.
W lěće 1568 bě Łazk sydło ryćerkubła, kotrež wukonješe tehdy tež ležownostne knjejstwo we wsy.
1616 kaž 1777 słušeše pak do wobsydstwa klóštra Marijineje hwězdy.
W lěće 1884 měješe Łazk po Mukowej statistice 74 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća Serbja.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot 89 %.
7 hač 15 milimetrow dołhi běrnjacy ryženk je žołty, při čim jeho šijowa taflička čorne blečki ma a na třěškach dźesać ćěmnych podołhostnych smužkow je.
Bruk je swětadaloko rozšěrjeny.
Originalnje pochada, kaž tež běrnowa rostlina, z Ameriki.
Jeho originalna picowa rostlina bě de:Büffelklette, kotraž tež k swójbje wrónidłowych rostlinow słuša.
Přechod na běrnu so poprawom připadnje stał.
W Europje był běrnjacy ryženk prěni raz w lěće 1877 w přistawach wot Liverpool a Rotterdam zawohladany.
W lětomaj 1887 a 1914 su nowe wulke nadpadowe wuchadźišća w Europje wustupowali.
W lěće 1945 je na Łobjo dochadźał, w lěće 1950 na Odru.
W lěće 1960 je skónčnje Pólsku přeprěkował a UdSSR docpěł.
Hakle w poslednich lětdźesatkach su domjace ptače družiny započinali, kaž bažanty, běrnjacy ryženk jako žratwa akceptować.
Běrnjacy ryženk a jeho larwy su žiwe wot dźělow běrnjaceje rostliny.
Wottud tež mjeno "běrnjacy ryženk".
Cyle su na sančka něhdźe 1200 jejkow.
Z jejkow so po 3 hač 12 dnjach larwy wulahnu.
Su čerwjenojte a maja na bokach a na hłowje čorne dypki.
Larwy jara spěšnje wurostu a so tři raz slěkaja.
Delnjošlesko-hornjołužiski wokrjes běše wokrjes w Sakskej.
Najwjetše město běše Běła Woda, wokrjesne město Niska.
(Ličba wobydlerjow 31. dec.
Woznjamjeni telko kaž róh.
Leži w zdalenosće wot 15 km na zapad wot města Ústí nad Labem.
W měsće běchu kupjele, kotrež su wopytali we 18. a 19. lětstotku prominentni ze cyłeje Europy.
Łopjena su małke, tróšku bronzowe, dołho jejkojte.
Běłe kćenja so w nalěće abo pózdnim zymje na hišće nahich hałuzach jewja.
Steja zwjetša po jednym.
Wone su při formach ze zelenymi łopjenami běłe a při formach ze čerwjenymi łopjenami róžojte a docpěja přeměr wot hač do 2,5 cm.
Jich stołpiki su nahe.
Jědźne płody su kulojte a docpěja přeměr wot hač do 3 cm.
Mjaso zwjetša žołteho, rědko čerwjeneho płoda so špatnje wot kamjenja pušći.
Rostlina je domjaca w Małkej Aziji a w Kawkazu, a so w Europje kultiwuje.
Lětni bóz je ród, kotryž wobsahuje něhdźe 100 družinow.
Wone su štomy abo kerki.
Łopjena su lancetojte.
Kćenja steja w kłosach, pakićach.
Wone wobsahuja jara wjele nektara, kotryž mjetele přiwabjuje.
Družiny wustupuja w Americe, w Africe a předewšěm w Azija.
Kaž při najwjetšich tropiskich rostlinskich rodach je znutřkowna systematika diskutowana.
Kukelička je ród ze swójby nalikowych rostlinow.
Pjerkojta kowjel je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 25 hač do 100 cm.
Rostlina wutwori małke, huste kupy.
Módrozelene łopjena su proste a zwjetša zakulene.
Kóžda kłóska njese jedyn dołhi kocht a dwě krótkej kochtaj.
Přikrywne pluwizny docpěwaja dołhosć wot 15 hač do 20 mm.
Kryjace pluwizny njesu 20 hač 30 cm dołhi kocht.
Rosće na ćopłych suchich trawnikach, na słónčnych skalnych zwisach, na skalnych trawnikach.
Preferuje bazowe, často wapnite pódy.
Rostlina je w južnej Šwedskej, srjedźnej a južnej Europje rozšěrjena.
Brjodawkata mlóčeń je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 30 hač do 50 cm.
Rostlina wobsahuje běłu brěčku.
Kwětnistwa su pozdatne wokołki a wobsteja zwjetša z pjeć promjenjow a njesu žołte abo oranžowe šěroko-owalne abo wopak jejkojte wysoke łopješka.
Wobalka z wysokich łopješkow je owalna, njezrosćena a krótko stołpikata.
Rosće na suchich łukach a pastwach, na skłoninach.
Stołpik je ćeńki a nazeleń žołty a njese deleka 3 hač 5 lancetojtych łopjenow a horjeka 1 hač 2 łopjenow.
Kćenja docpěje dołhosć wot 1,2 hač 1,8 cm a nimaja ćerń.
Maja formu muchi a steja po dwěmaj hač po dźesaćoch w kwětnistwje.
Rosće na suchich trawnikach, suchich chójnowych lěsach.
Ma radšo w prawej měrje suche, wapnite, čumpate pódy.
Rostlina je w nimale cyłej Europje rozšěrjena, při čimž sewjernje hač do Irskeje, Šotiskeje a južnje hač do sewjerneje Španiskeje a srjedźneje Italskeje wustupuje.
Bołharjo su južnosłowjanski lud, kotryž je předewšěm w Bołharskej žiwy.
Přispomnjenja hódne bołharske mjeńšiny eksistuja tež w susodnych krajach, na přikład w Serbiskej a Rumunskej.
Pidźin je na Jendźelšćinje bazowaca kreolska rěč, kotraž na Salomonach jako wobchadnu rěč wulki woznam ma.
Wokabular so orientuje wjace na Jendźelšćinje hač tón Tokpisinšćiny na Papuwa-Nowej Gineji.
Gramatika pokazuje melaneziske wosebitosće.
Historisce wuměnjena přiwuznosć wobsteji tež k Bislamje na Vanuatuwje.
Krasnodar je wulkoměsto w južnej Ruskej a zarjadniske sydło Krasnodarskeho regiona.
Ma něhdźe 750.000 wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1793 załožiło a ma wot lěta 1867 měšćanske prawa.
Leži při sewjernym pobrjoze Ladogaskeho jězora w republice Karelskej a ma něhdźe 10 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1499 załožiło a ma wot lěta 1940 měšćanske prawa.
Brody je wjesna gmejna w pólskim dźělu Delnjeje Łužicy.
Leži blisko hranicy mjez Pólskej a Němskej, dwanaće kilometrow wuchodnje wot Baršća a jedynatřiceći kilometrow sewjerozapadnje wot Žarowa w Žarowskim wokrjesu.
Lukavec je měšćanski dźěl města Fulnek z 387 wobydlerjemi, w Šleskej, Čěskej republice a leži na starej wobchodnej šćežce z Morawy do Šleskeje,.
Leži na sewjer města we wysokosći 345 metrow nad mórskej hładźinu.
Lukavec je jenož jedna wjes a gmejna w Čěskej, hdźež jutrowne jěchanje je daloko šěroko znaty nabožny nałožk.
Wuchadźišćo je wjesna cyrkej Swj.
W leće 2010 Ostrawski biskop, Franc hrabja Lobkowicz, z muskimi wobydlerjemi Lukavca jěchał.
Donnerhak, Budyšin Hładka rězna.
Zahrodna husowka je přeco zelene trajne zelo.
Tołste lisćo twori 12 cm wysoke a 45 šěroke maty.
Běłe kćenja steja w čumpatych kićach.
'Plena') ma wupjelnjene kćenja.
W internetowym słowniku: Kresse Zapisk při GRIN.
Zymski kozylist je w leće zeleny abo zdźěla přecozeleny kerk, kotryž docpěwa wysokosć a šěrokosć wot hač do 2 m.
Wone steja w małkich promjenjach a maja krótke rołki.
Jich próšniki su žołte.
Wokrjes nadeńdźe so juhowuchodnje wulkoměsta Šćećina a słuša k jeho metropolowemu rumej.
Najwjetša wodźizna na teritoriju wokrjesa je Jezioro Miedwie.
Powiat wobsteji z cyłkownje dźesać gmejnow, z nich jedna měšćanska gmejna, štyri měšćansko-wjesne gmejny a pjeć wjesnych gmejnow.
Wokrjes ma přestrjeń wot 663 km² a něhdźe 110.000 wobydlerjow.
Wokrjes nadeńdźe so zapadnje wokrjesneho města Gliwice, kotrež jemu pak njepřisłuša.
Přez wokrjesny teritorij ćečetej rěce Kłodnica a Drama.
Leži při prawym brjoze rěki Dnjestr něhdźe 25 kilometrow wuchodnje Kišinjowa.
Sydlišćo je so w lěće 1732 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 2005 měšćanske prawa.
Město leži při rěce Ros někak 80 kilometrow juhozapadnje Kijewa, hłowneho města Ukrainy.
Sydlišćo je so w lěće 1115 prěni raz jako Jurjew naspomniło a ma wot lěta 1589 měšćanske prawa.
-Simbabwe je nutřkokrajny stat w južnej Africe.
Mjezuje z Mosambikom we wuchodźe, z Južnej Afriku w juhu, z Botswanu w juhozapadźe a ze Sambiju w sewjerozapadźe.
Stolica je Harare, kotrež so namaka w sewjerowuchodnym dźělu kraja.
W Simbabwe knježi ćopła subtropiska klima z dešćowym počasom wot nowembra do měrca a horcym suchim počasom z temperaturami wokoło 35 °C. Přerězna temperatura w stolicy je 20 °C. Najwyše městno je Inyangani při mosambikskej hranicy we wuchodźe kraja.
Simbabwe je jedyn z najchudšich krajow na swěće.
Po 37 lět trajacym knjejstwu bu prezident Robert Mugabe, kotryž bě z 93 lětami zdobom najstarši hłowa stata na swěće, w nowembrje 2017 přez wojerski puč wotsadźeny.
Chilok je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije w Zabajkalskim regionje něhdźe 300 kilometrow zapadnje Čity.
Sydlišćo je so w lěće 1895 załožiło a ma wot lěta 1951 měšćanske prawa.
Wólbny wokrjes Zhorjelc 4 je wólbny wokrjes za Sakski krajny sejm.
Wón wobjimuje měsće Wodowe Hendrichecy a Žitawa kaž tež gmejny Bertsdorf-Hörnitz, Hainewalde, Jonsdorf, Lutarjecy, Mittelherwigsdorf, Olbersdorf, Ojbin, Wódrjeńca a Wulki Šunow w Zhorjelskim wokrjesu.
Wólbokmani běchu za zašłe wólby krajneho sejma 51.692 wobydlerjow.
Wólby za krajny sejm lěta 2004 mějachu slědowacy wuslědk: Rozrjadowanje wólbnych wokrjesow za krajny sejm 2014 Statistiski krajny zarjad Swobodneho stata Sakskeje: Wahlkreis: 060 Zhorjelc 4.
Jakub Šajba bě serbski pismikistajer, nakładnik, starosta Sokoła a Domowinski funkcionar.
Jako tajki dźěłaše 1917–19 w Donnerhakec ćišćerni.
Wot 1919 do 1933 bě polygrafiski sobudźěłaćer a wot 1935 hač do jeje zawrjenja w lěće 1937 mašinski stajer w Smolerjec knihićišćerni a nakładnistwje w Budyšinje.
W lěće 1933 bu wot nacionalsocialistow na krótki čas zajaty.
Składnostnje Sokołskeho zlěta w Skopju lěta 1928 spožči so jemu juhosłowjanski Rjad swjateho Sawy.
Wón bu pochowany na Budyskim Mikławšku.
Šajba bě swak Wójćecha Kóčki a Pawoła Krječmarja.
Naša serbska młodźina a Sokoł.
Sokołske listy 5, str.
129–134 Tyrš we swětle serbskeho narodneho prócowanja.
Sokołske listy 8, str.
97–101 Zaměr a nadawki serbskeje žony.
Naša Domowina 2, str.
42 a druhe Betina Kaunowa: Mój dźěd Jakub Šajba a Rjad swjateho Sawy.
W Rozhledźe 2/2019, str.
Jurij Młynk: Šajba, Jakub.
Měrćin Nowak-Njechorński: Sokoł-doprědkar.
W Nowej dobje 3, čisło 66 Pawoł Nowotny: Nekrolog.
Letiska je srjedźny z třoch baltiskich krajow.
Mjezuje z Litawskej na juhu, z Běłoruskej na juhowuchodźe, z Ruskej na wuchodźe a z Estiskej na sewjerje.
Wona je wot lěta 2004 z čłonom Europskeje unije a słuša wot 2014 k europasmu.
Stolica a najwjetše město je Riga, ležaca při Daugavje, najwažnišej rěce Letiskeje.
Hłowna a hamtska rěč Letiskeje je letišćina, baltiska rěč, kotraž je přiwuzna z litawšćinu.
Wosebje we wjetšich městach rěči so pak tež rusce.
Zarjad za statistiku Letiskeje Filip Jakubaš: Hornjoserbsko-němski słownik.
162.  Commons: Letiska – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Čłonske staty Europskeje unije Awstriska | Belgiska | Bołharska | Cypernska | Čěska | Danska | Estiska | Finska | Francoska | Grjekska | Chorwatska | Irska | Italska | Letiska | Litawska | Luxemburgska | Madźarska | Malta | Němska | Nižozemska | Portugalska | Pólska | Rumunska | Słowakska | Słowjenska | Španiska | Šwedska Kandidaty: Čorna Hora | Serbiska | Sewjerna Makedonska | Turkowska Staty a wotwisne teritorije w Europje Staty • Albanska • Andorra • Awstriska • Belgiska • Běłoruska • Bołharska • Bosniska a Hercegowina • Čěska republika • Čorna Hora • Danska • Estiska • Finska • Francoska • Grjekska • Chorwatska • Irska • Islandska • Italska • Letiska • Liechtenstein • Litawska • Luxemburgska • Madźarska • Malta • Moldawska • Monaco • Němska • Nižozemska • Norwegska • Pólska • Portugalska • Rumunska • Ruska1 • San Marino • Serbiska • Sewjerna Makedonska • Słowakska • Słowjenska • Španiska • Šwedska • Šwicarska • Turkowska1 • Ukraina • Vatikanske město • Zjednoćene kralestwo Zwadne teritorije: Kosowo • Podnisterska Druhe teritorije: Åland • Baskiska • Bretanja • Ferejske kupy • Friziska • Friulska • Gagauska • Galicija • Gibraltar • Guernsey • Jendźelska • Jersey • Katalanska • Korniska • Łužica • Man • Sewjerna Irska • Svalbard • Šotiska • Waliziska 1 Leži zdźěla w Aziji.
Frido Mětšk bě serbski spisowaćel, stawiznar, přełožowar a wudawaćel.
Frido Mětšk wopytowaše wot 1927 do 1936 Křižny gymnazij w Drježdźanach a nawukny hišće do studija ze zajima za serbski pochad swojeje maćerje awtodidaktisce delnjoserbšćinu.
Wot 1937 do 1940 studowaše klasisku filologiju, stawizny a slawistiku w Hali a Jenje.
Po krótkim času jako wučerski referendar bě wot 1941 do 1945 z wojakom w Druhej swětowej wójnje.
Po nawróće ze sowjetskeje wójnskeje jatby w Karelskej w lěće 1949 sta so na próstwu Oty Wićaza z direktorom runje załoženeje Serbskeje wyšeje šule w Budyšinje.
Za serbsku wučbu spisa sam material wo serbskich stawiznach.
Wot lěta 1955 dźěłaše Mětšk jako wědomostny sobudźěłaćer Instituta za serbski ludospyt a wot lěta 1959 bě z nawodu Serbskeho kulturneho archiwa a wěnowaše so jeho wutwarej na serbski centralny archiw.
W lěće 1960 dósta Frido Mětšk Myto Ćišinskeho.
1964 habilitowaše na Berlinskej Humboldtowej uniwersiće wo Kurmarkowsko-serbskim distrikće w Braniborskej wot 16. do 18. lětstotka.
Hromadźe z mandźelskej Ludmilu – dźowku Arnošta Holana a sotru Lubiny Holanec – měještaj dwě dźěsći, Wandu a Jura.
1944 Bjerduški.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1967 Frido Mětšk.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1986 Do cuzeje zemje.
LND, Bautzen 1973 Stawizny Serbow, zwjazk I. Wot spočatkow hač do lěta 1789.
LND, Bautzen 1980 Mato Kosyk.
Leži něhdźe 70 kilometrow sewjerozapadnje Donjecka.
Sydlišćo je so w lěće 1875 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Hradec Králové je čěske město při hornim běhu Łobja.
Nadeńdźe so we wuchodnej połojcy Sewjeročěskeje žłobiny w předkraju Kyrkonošow, něhdźe sto kilometrow wuchodnje Prahi.
Zarjadniske sydło Královéhradeckeho kraja je z wjace hač 90.000 wobydlerjemi dźewjate najwjetše město Čěskeje, uniwersitne město kaž tež sydło biskopstwa a Wuchodočěskeho muzeja.
W bliskosći města wotmě so w lěće 1866 bitwa mjez Pruskej a Rakuskej.
Město bě hižo 1062 wobtwjerdźene, pomjenowa so w lěće 1225 za kralowske město a bě wot 1307 sydło Hilžbjety Riksy z Pólskeje, wudowy kralow Wjacława II. a Rudolfa I. Wot toho časa nosy mjeno Grecz Reginae resp.
Hradec Králové město dotalneho Grecz/Grätz.
W němčinje přesadźi so hakle wot 1800 mjeno Königgrätz město stawiznisce praweho Königingrätz.
W 15. lětstotku bě Hradec jedne z prěnich městow, kotrež stejachu na boku Husitow.
1424 bu Jan Žižka tule pochowany.
Hač do Třicećilětneje wójny wosta Hradec přewažnje protestantski.
We wójnje bu 1639 wot šwedskeho wójska wobsadźeny a wurubowany.
1664 sta so ze sydłom nowozałoženeho Hradeckeho biskopstwa romsko-katolskeje cyrkwje.
1866 přemóži pruske wójsko w bitwje pola Königgrätza zwjazkarskej wójsce Sakskeje a Rakuskeje a rozsudźi takle Němsku wójnu za so.
Po rozpadźe Habsburgskeje monarchije słušeše město wot 1918 k Čěskosłowakskej.
W měrcu 1939 bu wot Němskeje wobsadźene a přińdźe 1945 znowa k čěskosłowakskemu statej.
Powětrowy wobraz stareho města Biskopski palast Měšćanske domy při torhošću Synagoga z lěta 1905 Twjerdźizna Hradec wokoło 1890 Awtodróha D 11 zwjazuje Hradec Králové z Prahu.
Do susodnych Pardubic wjedźe spěšnodróha 37.
Nimo toho ma město dwórnišćo, z kotrehož wjedu železniske čary do Prahi, Pardubic, Turnova a Trutnova.
-Pretoria je stolica republiki Južneje Afriki a sydło eksekutiwy.
Nimo njeje matej tež měsće Kapstadt jako sydło parlamenta a połlětne sydło knježerstwa wot januara do junija a Bloemfontein jako sydło najwyšeho sudnistwa někotre funkcije stolicy.
Leži w škitanym, ćopłym a płódnym dole, wobdate wot hórskeho rjećaza Magaliesowych horin a słuša k měšćanskej gmejnje Tshwane.
Z nimale 750.000 wobydlerjemi w měsće a třomi milionami w metropolowym rumje słuša k najwjetšim městam Južneje Afriki.
Město je stejišćo třoch uniwersitow.
Zymske měsacy mjez meju a septembrom su suche; wjetšina dešća pada mjez nowembrom a januarom.
Wóslin je małe sydlišćo z 38 wobydlerjemi w srjedźišću hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša wot lěta 1950 k městu Halštrow a leži 241 m nad mórskej hładźinu w Halštrowskich horach pod Čornej horu.
Wóslin bě ze starodawna Walowski wjesny dźěl.
Susodne wjeski su Bódricy a Walow na sewjeru, město Halštrow na wuchodźe a Talpin na juhu.
Jan Cyž běše serbski katolski farar, narodny prócowar a předsyda Łužiskeje narodneje rady po Druhej swětowej wójnje.
Po studiju teologije skutkowaše jako kapłan w Žitawje, Lipsku a Chrósćicach.
Wot lěta 1922 běše wón farar w Hajnicach pola Budestec, bu pak w lěće 1940 ze strony nacionalsocialistiskeje wyšnosće wotsadźeny a zajaty w koncentraciskim lěhwje Dachau.
Dźěłaše mjez 1925 a 1937 jako redaktor Krajana, słušeše do předsydstwa Domowiny a bě tež čłon Maćicy Serbskeje, kotrejež zastupjer běše w Serbskej ludowej radźe.
Po wuswobodźenju w meji 1945 přewza Cyž předsydstwo Łužiskoserbskeho narodneho wuběrka w Praze, kotryž najprjedy zastupowaše njewotwisnosć Łužicy, pozdźišo zjednoćenje z byrgarskej Čěskosłowakskej a steješe tak wot lěta 1946 w opoziciji k Domowinje.
1947 złoži Cyž swoju funkciju w narodnej radźe.
Leži něhdźe 15 kilometrow sewjerowuchodnje Moskwy.
Sydlišćo je so w lěće 1499 załožiło a ma wot lěta 1925 měšćanske prawa.
Sólnica je ród ze swójby słódkich trawow.
Ghindeşti je městačko na sewjeru Moldawskeje.
Leži při brjoze rěki Răut něhdźe 115 kilometrow sewjerozapadnje Kišinjowa.
Sydlišćo je so w lěće 1952 załožiło a ma wot lěta 1956 měšćanske prawa.
Sydlišćo je so w lěće 1911 załožiło a ma wot lěta 1965 měšćanske prawa.
Čorna Hora je njewotwisny stat w zapadnym dźělu Balkanskeje połkupy w juhowuchodnej Europje.
Leži w Dinariskich horinach při Jadranskim morju.
Stolica a najwjetše město Čorneje Hory je poměrnje mała Podgorica.
Čorna Hora běše mjez 1918 a 2006 z dźělom Juhosłowjanskeje a bu 3. junija 2006 po wothłosowanju zaso njewotwisny.
Je z čłonom Zjednoćenych narodow, zastupowanski kandidat Europskeje unije a wot 5. junija 2017 najmłódši čłon NATO.
Čorna Hora mjezuje ze Serbiskej w sewjeru, Kosowom na wuchodźe, Albanskej w juhu a z Chorwatskej a Bosniskej a Hercegowinu w zapadźe.
Najwyši wjeršk kraja je Zla Kolata, kotraž so namaka w horinach Prokletije při albanskej hranicy.
Durmitor je druhe wysoke horiny w kraju a sławny turistiski cil.
Njedaloko Durmitora namaka so žłobina rěki Tara, kotraž płaći jako najhłubša w cyłej Europje.
Praski rołowy póst je dźensa hižo jenički zachowany system měšćanskeho rołoweho pósta na swěće.
Žałostne powodźenja w lěće 2002 stajichu jón ze słužby.
Prěni měšćanski póst bu w Londonje w lěće 1853 na zakładźe wunamakankow Denisa Papina natwarjeny.
Slědowachu dalše europske města w porjadku Wien, Berlin a Paris.
Praski rołowy póst bu 4. měrc 1899 za zjawnosć do słužby stajeny.
Prěnja trasa bu drje hižo w lěće 1887 natwarjena, ale na spočatku słužeše wona jenož za nutřkowne zaměry.
Pozdźišo bu tuta trasa hač na Praski hród podlěšena, tak zo měrješe přez 5 km.
System bu wosebje za posyłanje telegramow wužita.
Hłowne rozwiće syće wšak započa hakle w lětach hospodarskeho rozkćěwa 1927 - 1932.
Hakle w lěće 1945 buchu specialne módre kašćiki sćehnjene, kotrež wot toho šěrokej zjawnosći specielnje za posyłki posyłane z tym systemom słuža.
Za čas Druheje swětoweje wójny hraješe rołowy póst wažnu rólu při zastarowanju woblěhowaneho twarjenja čěskeho rozhłosa.
Hišće w 90. lětach 20. lětstotka bu ze systemom wokoło 9 tysac schownjow měsačnje transportowane.
Trasy rołoweho pósta su z woclowych rołow z nutřkownej wysokosću 65 mm a tołstosću sćěnow 2,5 hač 3 mm wutworjene.
Z wonkowneje strony su roły połožene do zemje z asfaltowej škleńčanej tkaninu škitane, kotraž je w ćopłym stawje na nje nawita a z horcym asfaltom namazana.
Rołowód je zwjetša pod Praskimi chódnikami we hłubokosći 80 - 120 cm pod powjerchom połoženy.
Znutřka twarjenjow a w Praskej kolektorowej syći bu roła jenož z barbu přećiwo koroziji wuhotowane.
Hromadźe z rołowodom so tež signalizowanski kabl kładźe, z kotrymž so komunikacija z elementami po trasy zawěsćuje.
W nich je móžno rołowód wotewrěć a městno mylenja zwěsćić abo wottud pomhać na čarje tčacy wostanu schownju won wzać.
Přez roły pućuja aluminijowe schownje zhotowjene z rołow z nutřkownym přeměrom 48 mm a dołhosću 200 mm.
Přeměr zadnjeje rynki a prědnjeho wěčka je 57 mm.
Zbywacych 8 mm do nutřkowneje wysokosće rołowoda jenož naspomnjena wjechlawka husći, tak zo su schownje dospołnje njepřepušćate a při tym jenož jara małe rybowanje pokazuja.
Kóžda čara rołoweho pósta je ze swójskim ćěrjacym agregatom wuhotowana, kotryž z dujadła ćěrjeneho z elektromotorom wobsteji.
Jedne dujadło wobsłuži trasowy wotrězk z maksimalnje 3 km, tak zo na dlěšich trasach dyrbja wjacore dujadła zapołožene być.
Dujadło dyrbi wobroćenje chodu dokonjeć a tak w rołowodźe pak nadćišć abo nawopak podćišć wutworjeć.
Dujadła su k rołowodej z T-šaltowanjemi přizamknjena.
Dujadło je najprjedy w modusu srěbanja, tak zo schownju do směra T-šaltowanja srěba.
Před jeho docpěću wšak schownja zapina kontakt, kotryž wobroćenje dujadła přewjedźe.
Mjeztym schownja přeze swoju njehibliwosć wokoło T-šaltowanja přejědźe.
We wokomiku, hdyž je za nim, zawinuje na nim w tym wokomiku hižo wobroćene dujadło nawopak nadćišć.
Nowše dujadła wužiwaja rotěrowacu pěstu.
Do schownjow njeńdu posyłki hač k přeměrej 5 cm a maksimalnej dołhosći 30 cm.
Zwjetša so jednaše wo zakulene telegramowe formulary, ale běše móžno poprawom kajkežkuli posyłki do datych maksimalnych rozměrow a do dateje wahi transportować.
Wězo njemóžachu strašne maćizny wobsahować, kotrež bychu rołowód wobškodźić.
Na druhej stronje so da spěšnosć schownjow regulować, tak zo na přikład rozłamliwa posyłka so tež na jara šonowace wašnje pósłać.
Cyłkowna dołhosć trasow je něhdźe 55 km.
Po cyłej Praze je tak do dźensnišeho 24 stacijow zwostało.
Posyłki buchu w tajkim padźe jednorje wot słužbuwukonjacych z ruku z toboły přepołožene, z kotrejež do zastupa dalšeje trasy za naslědne wotesyłanje přińdźechu.
W praksy wšak so tajke mnóstwo posyłkow njewužiwaše.
Na trasach z wuhibkami dyrbjachu posyłki po prjedy postajenym porjedźe ranžěrowane być.
Wuhibki so dachu mjenujcy jenož před poprawnym započatkom posyłanja schownjow z centrale do aktiwneho stawa stajić.
Tohodla dyrbješe schownja, kotraž měješe wotbočować, w pósłance na prěnjej poziciji zarjadowana być.
Šakiai je městačko w Marijampolskim wobwodźe w Litawskej.
Je zarjadniske sydło Šakiaiskeho rajona.
Leži něhdźe 60 kilometrow sewjernje wot města Marijampolė.
Sydlišćo je so w lěće 1599 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1776 Magdeburgske měšćanske prawa.
Mučow je wjes ze 441 wobydlerjemi na sewjeru hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša k městu Kulow a leži 124 m nad mórskej hładźinu njedaloko Hórnikečanskeho jězora při starym běhu Čornicy.
Běše hač do lěta 1994 samostatna gmejna a je dźensa najwjetši gmejnski dźěl Kulowa.
Susodne wjeski su k Wojerecam słušace Hórnikecy na sewjerowuchodźe, Brěžki na juhozapadźe a Spale na sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Muckendorff je z lěta 1401.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 162 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća Serbja.
15.5-90.25 Koordinaty: 16° S, 90° Z Guatemala je na wobydlerstwo najbohatši kraj w srjedźnej Americe.
Nimo hamtskeje španišćiny su sydom domoródnych rěčow připóznate.
Guatemala leži w srjedźnej Americe.
Na sewjeru a na zapadźe mjezuje z Mexikom, na wuchodźe z Belize, z Karibiskim morjom a z Hondurasom, na juhu z El Salvadorom a na juhozapadźe z Ćichim oceanom.
Najwyša hora je Tajumulco.
Hač do lěta 1821 steješe kraj jako kolonija pod španiskej kontrolu, potom bě z dźělom Centralnoameriskeje konfederacije.
Wot lěta 1840 je Guatemala njewotwisny stat.
Andreas Storr je němski prawicarski politikar Nacionaldemokratiskeje strony Němskeje, kiž bě wot 2009 do 2014 přez krajnu lisćinu woleny zapósłanc sakskeho krajneho sejma.
Do toho bě wón krajny předsyda „Młodych nacionaldemokratow" w Berlinje a pozdźišo předsyda Berlinskeje NPD.
Wukubłany bankowy překupc je nježenjeny a bydli w Zhorjelcu.
Kabinet Kohl II bě wot 30. měrca 1983 hač do 11. měrca 1987 amtěrowace zwjazkowe knježerstwo Němskeje w 10. legislaturnej periodźe.
Kabinet čorno-žołteje koalicije stronow CDU, CSU a FDP pod zwjazkowym kanclerom Helmutom Kohlom bě 15. kabinet zwjazkoweje republiki.
Ilija Dźuvalekovski běše makedonski dźiwadźelnik, režiser a pedagoga.
W awgusće 1944 wupućowa do Visa, hdźež wustupowaše pod nawjednistwom Vjekoslava Afrića w Dźiwadle Narodneho wuswobodźenja.
Po krótkim času wotjědźe do Moskwy, hdźež sta so ze sobustawom přirady rozhłosoweho sćelaka Slobodna Jugoslavija.
Prěnje wuspěchi docpě wón w Makedonskim narodnym dźiwadle w Skopju.
1983 spožčichu jemu myto.
Mikulášovice su městačko w Šluknovskim wuběžku na samym sewjeru Čěskeje.
Gmejna wobsteji z wjesnych dźělow Mikulášovice, Mikulášovičky a Tomášov.
Přez Mikulášovice wjedźetej železniskej čarje Rumburk–Dolní Poustevna a Rumburk–Mikulášovice.
Wokolina bu w 10. a 11. lětstotku wobsydlena a wjes sama prěni raz w lěće 1346 naspomnjena, hdyž měješe hižo cyrkwju.
Typiski lěsny łanowc bu wot Frankow a Durinčanow w běhu němskeje kolonizacije załoženy.
Spočatk 19. lětstotka sta so wjeska z industrijnym srjedźišćom, wosebje dla kowarstwa a tule produkowanych nožow.
W lěće 1910 bě ze 7.000 wobydlerjemi oficielnje najwjetša wjes w cyłej Rakusko-Wuherskej a dósta w lěće 1916 wot kejžora Franca Józefa I. měšćanske prawa.
W lěće 2011 je so w Mikulášovicach tradicija Jutrowneho jěchanja wobnowiła.
Jan Arnošt Hančka bě serbski wučer a ludowy spisowaćel.
Wón narodźi so jako syn žiwnosćerja a wopytowa wot 1882 do 1888 Krajnostawski wučerski seminar w Budyšinje.
Wot 1892 hač do swojeje smjerće w lěće 1928 bě ze šulskim nawodu a kantorom w Poršicach.
Hančka wobkedźbowaše w nadawku Budyskeho hamtskeho hejtmana po 1914 Serbske Nowiny, Łužicu a Katolski Posoł a přełožowaše nastawki.
We Weimarskej republice čini tójšto za wudźěłanje wučbnych planow za serbšćinu a redigowaše šulskej čitance Kwětki a Zahrodka.
Krótko do swojeje smjerće pisa awtobiografiju Z mojich dźěćacych lět.
Hančka bě wot 1910 čłon Maćicy Serbskeje a hač do swojeje smjerće z městopředsydu jeje pedagogiskeho wotrjada.
Na třiceći lět steješe jako wyši wučer na čole serbskich ewangelskich wučerjow.
Jako jich zastupjer wotpokaza spočatk lěta 1919 zawjedźenje obligatoriskeje serbskeje wučby při dwurěčnych šulach.
Kurčaloj je wulka wjes na juhu Ruskeje federacije.
Leži při sewjernej kromje Kawkaza w Čečenskej republice něhdźe 30 kilometrow juhowuchodnje Grozneho.
Wołynska je historiski region we wuchodnej Europje mjez rěkomaj Pripjat a Bug.
Historisce bě Wołynska dołho dźěl Pólskeje resp.
Pólsko-Litawskeje, posledni raz mjez swětowymaj wójnomaj.
Wažne města Wołynskeje su Žytomyr, Riwne, Luck, Kowel a Wolodymyr-Wolynskyj.
14. oktobra abo 14. winowca je 287. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 78 dnjow hač do kónca lěta.
1923: Zjednoćenstwo serbskich wuměłcow so załoži.
1933: Němske mócnarstwo wustupi ze Zwjazka ludow.
Antje Hermenau je něhdyša sakska politikarka Zwjazka 90/Zelenych, kotraž běše wot 2004 do 2014 přez krajnu lisćinu zapósłanča sakskeho krajneho sejma a předsydka zeleneje frakcije w sejmje.
Do toho bě wona hižo mjez 1990 a 1994 čłonka sakskeho sejma a mjez 1994 a 2004 čłonka němskeho zwjazkoweho sejma.
Po wólbach w Sakskej 2014, jako bě nastupiła jako načolna kandidatka swojeje strony, wotstupi w septembrje samsneho lěta z politiskich přičin wot zastojnstwa a mandata a w januarje 2015 wozjewi wustup ze strony po 25 lětach.
Wona je ewangelska, ženjena a wot 2006 mać jednoho syna.
Mikławš Dórnik bě serbski katolski farar a spěchowar serbskeho dźiwadła.
Poslednje lěta bydleše w Šěrachowje.
Jako Radworski kapłan załoži a nawjedowaše tamniše towarstwo młodźencow, kotrež předstaji w lěće 1912 dźiwadłowu hru Jakuba Barta-Ćišinskeho „Na hrodźišću".
Dórnik připrawi tež sam cyły rjad žortnych kruchow, kiž so přez grotesknosć a jaknu ludowu serbšćinu wuznamjenjeja.
Mikławš Dórnik bě wot 1905 sobustaw Maćicy Serbskeje.
Marja Madlena Překlepany Michał a falšna Wórša Na žeńtwu Kuzłarstwo Dawk nježenjencow Hdyž so lesnosć a falš zetkatej Franc Šěn: Dórnik, Mikławš.
Euroregion Nysa je wot lěta 1991 wobstejace hranicu překročace zhromadne dźěło w třikrajowym róžku mjez Němskej, Čěskej a Pólskej.
Njej přisłušeja wokrjesy, města a gmejny w Hornjej Łužicy, Delnjej Šleskej a Sewjernych Čechach.
Delni Wunjow je hornjołužiska wjeska, kotraž słuša do Budyskeho měšćanskeho dźěla Horni Wunjow.
Wjeska je po sydlišćowej formje kulowc, kotryž so při sewjernej kromje Hornjeho Wunjowa nadeńdźe, při puću do Smochćic.
Prěnje pisomne naspomnjenje Delnjeho Wunjowa jako Clein Vnaw pochadźa z lěta 1500, mjeztym zo bě so susodny Horni Wunjow hižo 150 lět do toho jako Unaw naspomnił.
Dalše historiske mjena běchu Nydder Vnaw a w lěće 1658 Nieder Uhna.
Ležownostne knjejstwo wukonješe w 16. kaž tež we 18. lětstotku Miłkečanske ryćerkubło.
W lěće 1777 słušeše dźěl wjeski tež Hornjowunjowskemu ryćerkubłu.
Delni Wunjow tworješe hač do lěta 1936 samostatnu gmejnu, doniž njebu hromadźe z Hornim Wunjowom zagmejnowany do Smochćic.
Wšě tři wjeski přińdźechu 1948 do Słonoboršćanskeje gmejny, kotraž bu 1969 přetworjena do gmejny Słona Boršć-Bolborcy.
Wot lěta 1999 słušeja wšě wjeski do města Budyšina.
W lěće 1834 měješe Delni Wunjow 78 wobydlerjow.
Po statistice Arnošta Muki běchu srjedź 1880tych lět wot cyłkownje 79 wobydlerjow 74 serbskich a jenož pjeć Němcow.
1925 bě wot jenož hišće 59 wobydlerjow 55 ewangelskich.
Holanska fijałka je rostlina ze swójby Fijałkowych rostlinow.
Sywny mak je jednolětna rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 30 hač do 60 cm.
Krónowe łopješka druhdy njesu čorne blečki.
Próšniki su módrojte.
Wón wobsteji z štyri hač dźesać pěstowych pruhow.
Rosće na žitnych polach, na pućach, na nasypach, na drjebiznowych nasypach a w skałach.
Alpska syćel je rostlina ze swójby syćinowych rostlinow.
Ćeńka syćina je lězuca rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 10 hač 40 cm.
Kćenjowe łopješka su běłojte a sćeńka kónčkojte.
Nošne łopješka su něhdźe tak dołhe kaž stołpik.
Rosće na płonych a žórłowych tymjenjach a na mokrych łukach.
Alpska wjerba je rostlina ze swójby wjerbowych rostlinow.
Alpska wjerba je niski kerk, kotryž docpěwa wysokosć wot rědko wjace hač 50 cm.
Na spočatku su kosmate, ale pozdźišo su nahe a na woběmaj bokomaj błyšćace zelene.
Muske micki docpěwaja dołhosć wot hač do 2 cm, při čimž próšniki su před wopróšenju čerwjene.
Žónske micki docpěwaja dołhosć wot něhdźe 3 cm, při čimž płódniki su brunojće kosmate.
Rosće na suchich skalnych zwisach, na walankownišćach a alpinskich trawnikach, ale ma radšo wapnite pódy.
Rostlina je we wuchodnych Alpach we wysokosćach wot hač do 2000 m rozšěrjena.
Płody jadrješkateho sada słuša k najbóle woblubowanym cyrobiznam a so móžeja přez wotpowědne wašnja chowanja za čas měsacow w nimale njezměnjenej kwaliće wobchować.
Hatk je wjes w hornjołužiskim Zhorjelskim wokrjesu.
Leži we wuchodnej Sakskej při promjenju Běłeho Šepca we wysokosći 143 metrow nad mórskej hładźinu.
Słuša wot 15. apryla 1992 k Rěčicam a ma 117 wobydlerjow.
Susodne wsy su Dubc na sewjeru, Chwalecy na wuchodźe kaž tež Rěčicy a Nowy Hamor na sewjerozapadźe.
Cyrkwinsce słušachu wobydlerjo ze starodawna do Dubčanskeje wosady.
W lěće 1936 bu wjes wot nacionalsocialistow přemjenowana na Teichrode, dósta pak swoje stare mjeno w lěće 1947 wróćo.
Załožba za serbski lud je załožba, kotraž spěchuje wuwiće serbskeje kultury a serbskeju rěčow.
Bu załožena dnja 19. oktobra 1991 a je z lěta 1998 prawnisce samostatna.
Jeje hłowne sydło je w Budyšinje, nimo toho ma wotnožku w Choćebuzu a regionalnej běrowaj w Chrósćicach a Slepom.
Wot 1. oktobra 2016 je Jan Budar z direktorom jako naslědnik Marka Sucheho, kiž steješe wot 1992 do 2015 na čole załožby.
W mjezyčasu wjedźeše ju Michaela Mošowa jako hamtěrowaca direktora.
Załožba za serbski lud dóstawa swoje financielne srědki – wot lěta 2016 něhdźe 18,6 milionow € – wot Zwjazka, Sakskeje a Braniborskeje.
Załožbowa rada rozsudźi z 15 hłosokmanymi čłonami wo rozdawanju pjenjez.
Kóžde druhe lěto, po móžnosći na předwječoru posmjertnin Ćišinskeho, spožči Załožba za serbski lud Myto Ćišinskeho za „wusahowace wukony na polu serbskeje kultury, wuměłstwa a wědomosće" w klóštrje Marijina hwězda.
Serbscy čłonojo załožboweje rady su w periodźe 2019–23 Susann Šenkec, Julian Nyča, Bjarnat Cyž a Daniel Měrćink za Hornju Łužicu kaž tež Marcus Końcaŕ a Frank Kosyk za Delnju Łužicu.
Jich zastupuja Marko Dźisławk, Lubina Malinkowa, Katharina Jurkowa, Marlis Młynkowa, Diana Šejcowa a Babette Zenkerowa.
Za předsydku załožboweje rady je so dnja 22. nowembra 2016 Susann Šenkec wuzwoliła a bu na posedźenju dnja 7. meje 2019 wobkrućena.
Dalši čłonojo rady su statny sekretar SMWK Uwe Gaul a wotrjadnik SMF Kay-Uwe Voß kaž tež Choćebuski wyši měšćanosta Holger Kelch jako zastupjer braniborskich gmejnow.
Ronald Golias bě brazilski dźiwadźelnik.
Wšědna pócćiwka je dwulětna rostlina abo trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač do 80 cm.
Wone docpěwaja šěrokosć wot něhdźe 1 cm.
Rosće w słónčnych wobrostach njerodźe, na pućnych kromach, na drjebiznowych městnach.
Preferuje w prawym měrje suche pěskowe a šćerkowe pódy.
Albrechtowka je mała rěčka w Hornjej Łužicy, kotraž přez Bobolcy, Hornju Kinu, Třělany, Nadźanecy, Delnju Kinu, Krakecy, Budyšink a Přiwćicy ke Kotołce běži.
Na někotrych kartach je horni běh Albrechtowki mjez Bobolcami a Nadźanecami jako Boblitzer Wasser mjenowany.
Theodor Schütze: Bautzener Land, Domowina-Verlag, Bautzen 1959.
Gerat Kral: Albrechtowka hižo njesmjerdźi, Serbske Nowiny dnja 22. junija 2011, s.
Leži pod Kawkazom při rěce Čerek něhdźe 35 kilometrow južnje Nalčika.
Sydlišćo je so w 17. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1964 měšćanske prawa.
Karksi-Nuia je městačko na juhu Estiskeje.
Leži něhdźe 190 kilometrow južnje Tallinna.
Motörhead bě w lěće 1975 załožena rockowa respektiwnje metalowa skupina ze Zjednoćeneho kralestwa, kotraž měješe swoju najwuspěšnišu dobu mjez 1979 a 1982.
Po smjerći spěwarja-basista Lemmy Kilmister w decembrje 2015 so skupina rozpušći.
, Abkhazian// Glottolog 2.7.
Leži při rěce Rata w historiskej Galiciskej něhdźe 65 kilometrow sewjerozapadnje Lwowa.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1455.
Blisko Rawy-Ruskeje nadeńdźe so jedyn z najwažnišich hraničnych přechodow mjez Pólskej a Ukrainu.
Pallasowka je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1907 jako wjes Noj-Galki załožiło a ma wot lěta 1967 měšćanske prawa.
Mětšk je serbske swójbne mjeno slědowacych wosobow: Frido Mětšk, serbski spisowaćel, stawiznar, přełožowar a wudawaćel Juro Mětšk, serbski komponist Ludmila Mětškowa rodź.
Sekeljo su wusko přiwuzni z Madźarami a jich rěč je madźarska narěč.
Sekelow je w rumunskim regionje Sedmihródskej wokoło 650.000.
Tam bydli tež něhdźe sto tysac rumunskich wobydlerjow.
Sekeljo su narodna wjetšina w regionje, wobstejacym z třoch prowincow: Harghita: 275.841 wobydlerjow Covasna: 164.055 wobydlerjow Mureş: 227.673 wobydlerjow 100–150 tysac Sekelow bydli tež w samej Madźarskej.
Nowe Městačko je małe sydlišćo z dźesać wobydlerjemi w srjedźišću wokrjesa Budyšin w Hornjej Łužicy.
Słuša wot lěta 1994 ke gmejnje Pančicy-Kukow.
Do 1950 běše samostatna gmejna a potom gmejnski dźěl Wotrowa.
Leži njedaloko Wotrowa w dolinje Klóšterskeje wody za Wotrowskim hrodźišćom, něhdźe 18 km zapadnje wot Budyšina.
Ležownostne knjejstwo měješe ryćerkubło, kotrež bě z jadrom sydlišća.
Zastupuja su předewšěm kerki a štomy.
Łopjena su wosebje jednore a měnjate a wobsedźa pódlanske łopjena.
Kćenjowy keluch njeje zwjetša z płodowymi łopješkami zrosćene.
Tež tute su swobodne a njezrosćene.
Wobjim Spiraeoideae bu wot Potter et al.
Physocarpus Neillia (inkl.
Stephandra) Tribus Sorbarieae Sorbarieae wobsedźa měnjate a zestajene łopjena, Adenostoma ma mutličkojte hač měnjate, jednore łopjena.
Adenostoma de:Fiederspieren Chamaebatiaria Spiraeanthus Tribus Spiraeeae Spiraeeae su zelišćowe rostliny abo kerki a tworja druhdy rozety.
Exochorda Oemleria Prinsepia (inkl.
To su wutrajne zelišćowe rostliny, kerki abo štomy.
Při někotrych rodach su łopjena zestajene.
Płodowe łopješka su zwjetša zrosćene.
Leži při Dnjeprje blisko srjedźišća kraja něhdźe 480 kilometrow juhowuchodnje Kijewa.
Ma nimale milion wobydlerjow a je po Kijewje a Charkiwje třeće najwjetše město Ukrainy.
Klemens XII. bě zemjanski italski duchowny a jurist a bu 12. pražnika 1730 w starobje 78 lět jako naslědnik Benedikta XIII. wuzwoleny za 245. bamža romsko-katolskeje cyrkwje.
Leži něhdźe 15 kilometrow sewjernje wot města Šakiai.
Sydlišćo je so w 15. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1958 měšćanske prawa.
Wokrjes ma přestrjeń wot 1.026 km² a něhdźe 84.000 wobydlerjow.
Připadnje bu wokoło lěta 1780 w botaniskej zahrodźe francoskeho města Rouen namakany.
Hałuzy wobłukojće přewisuja.
Lilaróžojte kćenja steja w runych hač nygacych, hač 30 cm dołhich pakićach.
Softwara je cyłk wšitkich programow, kotrež so na jednym ličaku, abo powšitkownje na jednej hardware zasadźić hodźa.
Prefiks "Soft" zwuraznja, zo jedna so při softwarje wo lochko přeměnjomne komponenty ličaka.
Łupoj je cyrkwinska wjes ze 199 wobydlerjemi we wuchodźe hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša wot lěta 1994 ke gmejnje Radwor a leži 155 m nad mórskej hładźinu na lěwym boku Łomšćanki w krajinje hornjołužiskeje hole a hatow.
Hač do lěta 1994 bě samostatna gmejna z Łupjanskej Dubrawku, Bukowku a Łomskom jako wjesne dźěle.
Susodne wjeski su Łomsk na sewjerowuchodźe, Nowe Bronjo na juhu a Łupjanska Dubrawka na sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Luppa je hakle z lěta 1563.
Znajmjeńša ze 17. lětstotka bě wjes tež knježe sydło.
Mjez lětomaj 1739 a 1954 měješe Łupoj swójsku šulu.
Při wojowanjach kónc Druheje swětoweje wójny bu Łupoj mjez 26. a 28. aprylom 1948 ćežko wobškodźena.
W lěće 1884 měješe Łupoj po Mukowej statistice 143 wobydlerjow, z nich 131 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 41,2 %.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 205 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 43,8 lět.
Křesćanscy Łupjenjo su přewažnje protestanća.
Łupoj ma swójsku ewangelsku wosadu.
Katolscy wobydlerjo přisłušeja Radworskej wosadźe.
Do Łupjanskeje ewangelskeje wosady – dźensa dźěl wosady Minakał-Łupoj – słušeja ewangelscy wobydlerjo Łupoje, Bronja, Łupjanskeje Dubrawki a Radworja.
Posledni serbski a zdobom posledni wosadny farar bě Měrćin Fulant.
Awstralija je pomjenowanje za kontinent, stat mjenuje so Awstralska.
Awstralija wobsahuje hłownu twjerdźowu masu, Awstralsku, a před njej ležacej kupje Tasmanisku a Nowu Gineju.
Často so ke kontinentej Awstralija tež w Pacifiku ležace kupowe staty liča, wosebje – z kulturnych a politiskich přičin – Nowoseelandska.
Tutón rozšěrjeny region so z kulturnych přičin jako kontinent Oceanija woznamjenja.
Trjebule su gmejna w pólskim dźělu Łužicy.
Wjetši dźěl gmejny leži w Delnjej Łužicy a cyła gmejna słuša dźensa k Žarowskemu wokrjesej w Lubušskim wojewódstwje.
Trjebule leža někak 22 kilometrow na zapad wot Žarowa a maja šěsć tysac wobydlerjow.
Ke gmejnje słušeja nimo Trjebulow samych tež slědowace wsy: Babjeg, Bukowina, Bjenišow, Bukowka, Cybalin, Jasmjenow, Hendrichojce, Chudzowice, Chwałojce, Kalk, Kamienica nad Nysą Łużycką, Karsówka-Wierzbięcin-Siemiradz, Królów, Małe Hendrichojce, Marcinów, Niwica-Gněwaśice, Nowe Czaple-Brunojcy-Pustków, Przewoźniki, Rytwiny, Selc, Stare Czaple, Tšechlin, Tšěšojce, Włostowice, Wolšynka, Ždźarki, Ždźary.
Palestina je zdźěla samostatna.
Zapadneje jordaniskeje krajiny a Pasma Gaza.
Historisce Palestina je kónčina mjez rěku Jordan a Srjedźnym morjom.
Wenedyk je planowa słowjansko-romaniska rěč.
Wenedyk wužiwa samsne pismiki jako Pólšćina: A Ą B C Ć D E Ę F G H I J K L Ł M N Ń O Ó P R S Ś T U W Y Z Ź Ż Tež, su sydom zwuki pisane z dwěmaj pismikomaj: Ch Cz Dz Dź Dż Rz Sz Wenedyk so runje jako Pólšćina wurjekuje.
Přizwukowanje zwjetša je na druhu poslednju złóžku.
To je wažna diferenca z druhimi Romaniskimi rěčemi a tež z planowymi rěčemi jako na př.
Přičina je zo Pólšćina a najmjeńše druhe Słowjanske rěče nimaja tute słowa, a runje we wulgarnej Łaćonšćinje wone hišće njeběchu.
Wenedyk ma tři pady: direktny pad: wužiwany za subjekt ale tež direktny objekt sady.
Wenedyk tež ma wokatiw.
Eksistuja tři genusy a štyri deklinacije.
Wone su jara podobne jako deklinacije w Łaćonšćinje: prěnja deklinacija wobsahuje wšě słowa na -a, najmjeńše tych su feminine; druha deklinacija wobsahuje zwjetša maskuline a srjedźne słowa kotrež na konsonanće kónča.
To je měšenina druheje a štwórteje deklinacije we Łaćonšćinje; třeća deklinacije wobsahuje zwjetša feminine słowa kotrež na mjechkim konsonanće kónča; štwórta deklinacija wobsahuje słowa na -ej, štož pjatu deklinaciju Łaćonšćiny wotpowěduje.
Tu slěduje tabela pronomenow we Wenedyku: Werby tež maja wjele formow.
Ebenowe drjewo je jara twjerde drjewo, kotrež pochadźa wot rozdźělnych družinow štomow.
Wone so za zhotowanje čornych klawěrnych tastow, za meblowe intarsije a šachowe figury wužiwa.
Europa ma štyri časowe pasma: zapadoeuropski čas a Moskowski čas.
Zapadoeuropski čas je časowe pasmo Färöskich kupow, sewjerowuchodneje Grönlandskeje, Irskeje, Islandskeje za čas cyłeho lěta, Kanariskich kupow, Madeiry, kupy Man, Portugalskeje a Zjednoćeneho kralestwa.
Srjedźoeuropski čas je mjeno časoweho pasma, kotrež ma časowu diferencu jedneje hodźiny wot koordinowaneho swětoweho časa.
Wužiwa so wot wšěch krajow w zapadnej kontinentalnej Europje wothladajo wot Portugalskeje, wužiwaceje zapadoeuropski čas.
Wón wužiwa so nimo toho w cyłym kraju za jězdne abo lětanske plany ćahow, lětadłow, łódźow.
Wono tež wustupuje w telegramach, mejlkach atd.
Čas je často zdźělene wšudźom w kraju za čas radijowych wusyłanjow.
"Moskowski normalny čas" wotpowěduje UTC+3 w zymje, mjez poslednim tydźenjom oktobra a poslednim tydźenjom měrca, lěćni čas wotpowěduje UTC+4.
Bjeljow je město w Ruskej federaciji.
Zinaida Nikolajewna Gippius, ruska]] wuznamna basnjerka a spisowaćelka.
Wisła je z 1047 kilometrami najdlěša a zdobom najwažniša rěka Pólskeje.
K jeje rěčnišću słušeja tež dźěle Słowakskeje, Běłoruskeje a Ukrainy.
Najdlěši wodowy běh w rěčnišću Wisły su 1213 km wot žórła Buga hač do Baltiskeho morja.
Při Wisle namakaja so někotre wažne města Pólskeje, předewšěm stare kralowe sydło Krakow, dźensniša stolica Waršawa, Bydgoszcz, Toruń a hansowe město Gdańsk.
Wona wužórli so w šleskich Beskidach njedaloko městna Wisła a běži najprjedy do wuchodneho směra hač do Krakowa.
Wot městačka Niepołomice hač k zjednoćenju z rěku San tworješe Wisła mjez 1815 a 1916 hranicu mjez Rakusko-Wuherskej a Ruskim carstwom.
Pod Waršawu wobroći so rěka do zapadneho směra a přeběži města Płock, Dobrzyń nad Wisłą, Włocławek a Toruń.
Wuchodnje Gdańska wuliwa so Wisła z rěčnej deltu do Baltiskeho morja, respektiwnje jeje prawe promjo Nogat do Čerstweho zaliwa.
02. septembra: Štyri dny trajacy wulki woheń w Londonje zniči štyri pjećiny města, mjez druhim najwjetši dźěl srjedźowěkowskich twarjenjow.
Lesogorskij je sydlišćo měšćanskeho typa w Ruskej federaciji.
Mjez Prěnjej a Druhej swětowej wójnje słušeše Jääski k Finskej.
Krásná Lípa je městačko we Łužiskich horinach na sewjeru Čěskeje, juhozapadnje Rumburka a zapadnje Warnoćic.
Krásná Lípa nadeńdźe so při hornim běhu rěčki Kirnitzsch při přechodźe mjez Łužiskimi horami a Połobskimi pěskowčinami.
Susodne gmejny su Staré Křečany na sewjeru, Rumburk na sewjerowuchodźe, Varnsdorf na wuchodźe, Rybniště a Chřibská na juhu kaž tež Doubice na zapadźe.
Přez Krásnu Lípu wjedźe železniska čara Bakov nad Jizerou–Ebersbach.
Wjes załoži so njedaloko 1339 zničeneho hrodu Krásný Buk při starym wikowanskim puću mjez Čechami a Hornjej Łužicu a naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1361.
Bě tehdom hižo jedna z mało wosadnych wsow na teritoriju knjejstwa Tolštejn, ke kotremuž słušeše hač do lěta 1573.
W druhej połojcy 19. lětstotka wuwiwaše so Schönlinde do jednoho ze srjedźišćow tekstilneje industrije w Sewjernych Čechach a dósta jako tajke w lěće 1870 měšćanske prawa.
Po kóncu Druheje swětoweje wójny bu němskorěčne wobydlerstwo wusydlene, tak zo je ličba wobydlerstwa dźensa wo wjele niša.
Schönlinde bě ródne město sakskeho stawiznarja a archiwara Karlheinz Blaschke.
Čistoozjornoje je sydlišćo měšćanskeho typa w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1913 załožiło a ma wot lěta 1948 měšćanske prawa.
Jemu slědowaše w lěće 1689 Pietro Vito Ottoboni jako bamž Aleksander VIII.
Protyka za lěto 1937 07. měrca: Hłowna zhromadźizna Domowiny wotpokaza přiwzaće nowych wustawow w zmysle nacionalsocialistow. junij: Fašisća zakazaja serbske towarstwa, z čimž so tež Domowinje zakład dźěławosće wza.
25. awgusta: Fašisća zakazaja Serbske Nowiny a zawrěja serbsku čisćernju.
Město Gustawa Mjerwy pomjenowa so Njeswačanski farar Jan Kapler, přiwisnik „němskich křesćanow" a čłon NSDAP, za noweho serbskeho wyšeho fararja.
Protyka za lěto 1952 1952 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
1. januara: W Budyšinje załoži so Statny ansambl serbskeje ludoweje kultury.
1. apryla: Prěnje čisło dźěćaceho časopisa Płomjo wuńdźe.
15./16. apryla: W Budyšinje wotmě so II. zwjazkowy kongres Domowiny pod nawodu Kurta Krjeńca.
Přećiwo woli wjednistwa wuzwoli so katolski farar Jurij Handrik znowa za městopředsydu narodneje organizacije.
21. decembra: Serbski ludowy ansambl wustupi k prěnjemu razej.
25. apryla: Załoženje němskeho zwjazkoweho kraja Badensko-Württembergska z dotalnych krajow Badenska, Württembergsko-Badenska a Württembergsko-Hohenzollernska.
1. nowembra: W Ćichim oceanje eksploduje prěnja US-ameriska wodźikowa bomba.
Jan Gotttrau Běmar bě serbski ewangelski farar a spisaćel nabožinskich spisow.
Narodźi so w lěće 1710 jako syn Budestečanskeho fararja Jana Běmarja a bratr Jana Gotthelfa a Jana Gottholda Běmarjec.
Po wopyće Budyskeho gymnazija hač do lěta 1728 wuknješe pola staršeju bratrow a studowaše wot 1732 w Lipsku, najprjedy prawnistwo a wot 1733 do 1737 teologiju.
Za tón čas běše z čłonom Serbskeho prědarskeho towarstwa.
Wot 1740 skutkowaše jako pomocny prědar pola swojeho nana w Budestecach, hdźež přewza po nanowej smjerći w lěće 1742 farske městno.
Serbski přełožk Lutheroweje domjaceje postile, Budyšin, 1749 Arnošt Simon: Běmar, Jan Gotttrau.
Donnerhak, Budyšin Mužencowa wjerbinka.
Wón je jenički ród poddružiny Agapanthoideae.
Družiny su trajne zela.
Znajmjeńša módre, druhdy běłe kćenja steja we wokołkach na zrunanym, často wjace hač 1 m dołhim stołpiku.
Rostliny su w Južnej Africe domjace.
Družiny so dla atraktiwnych łopjenow a mnoholičbnych kćenjow jako pyšne rostliny wužiwaja.
Ma přestrjeń wot 123 km² něhdźe 690.000 wobydlerjow, tuž bydli tam pjećina moldawskeho wobydlerstwa.
Město leži wosrjedź płódnych kónčin při rěce Bâc w srjedźišću kraja a ma wjele wulkich zelenišćow.
Sydlišćo je so w lěće 1436 prěni raz naspomniło.
Petzold bu 2009 jako direktny kandidat swojeje strony z 45,6 % hłosow woleny.
Leži nad rěku Turija w historiskej Wołynskej něhdźe 70 kilometrow sewjerozapadnje Lucka.
Kowel dósta jako dźěl wójwodstwa Halyč-Wołynskeje w lěće 1518 měšćanske prawa.
Město ma wjace hač 69 tysac wobydlerjow.
Bliski wuchod je geografiske zapřijeće z europskeje perspektiwy za arabske kraje juhozapadneje Azije a Israel, mjez Srjedźnym, Čerwjenym a Arabskim morjom.
Wosebje region tak mjenowaneho „płódneho połměsačka" a Arabska połkupa słušatej k Bliskemu wuchodej.
Husto liča so nimo tež tež Turkowska, Cypernska, Egyptowska a Iran k tomu.
W stawiznach wobsahowaše zapřijeće cyły teritorij Osmaniskeho mócnarstwa zwonka Europy.
Porno Bliskemu wuchodej słušeja k Dalokemu wuchodej wuchodoaziske kraje kaž China a Japanska.
Bliski wuchod płaći na jednym boku z Mezopotamiskej a Egyptowskej jako najstarši kulturny region na swěće a jako jadrowy kraj třoch wulkich nabožinow – židowstwa, křesćanstwa a islama.
Na tamnym boku so tam dla geostrategiskeho połoženja a wulkeho mnóstwa zemskich pokładow, předewšěm zemskeho wolija, přeco zaso wojuje.
K Bliskemu wuchodej we wuskim zmysle słušeja staty Bahrain, Irak, Israel, Jemen, Jordaniska, Katar, Kuwait, Libanon, Oman, Sawdi-Arabska, Syriska a Zjednoćene arabske emiraty.
Ma něhdźe 25 milionow wobydlerjow na 695.000 km² a je tuž po ludnosći kaž tež po přestrjeni druhi najwjetši zwjazkowy stat.
Stolica a z 865.000 wobydlerjemi štwórte najwjetše město je Austin, najwjetše město pak Houston na juhowuchodźe Texasa.
Na juhu twori Rio Grande přirodnu hranicu mjez Zjednoćenymi statami a Mexikom.
Srjedź 19. lětstotka bě Texas jedyn z hłownych cilow serbskich wupućowarjow z Łužicy, kiž załožichu tam pod wjednistwom Jana Kiliana swoje sydlišćo Serbin, hdźež so serbske tradicije zdźěla hač do dźensnišeho haja.
W lěće 2005 měještej něhdźe dwě třećinje wobydlerstwa jendźelšćinu za maćeršćinu a 29,1 % španišćinu.
Oficielnje nima Texas hamtsku rěč.
Saryagaš je město na samym juhu Kazachstana, kotrež słuša k Juhokazachskemu wobwodej.
Je zarjadniske sydło Saryagašskeho rajona.
Leži něhdźe 120 kilometrow južnje Šymkenta, bjezposrědnje při uzbekskej hranicy jenož 15 kilometrow sewjernje Taškenta.
Žarkent je město w južnym Kazachstanje, blisko chinskeje hranicy.
Leži při rěce Ili, přitoku Urala, něhdźe 300 kilometrow sewjerowuchodnje města Almaty.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1882 załožiło a ma wot lěta 1891 měšćanske prawa.
Leži na wuchodnej kromje Urala blisko hranicy mjez Europu a Aziju.
Jekaterinburg ma něhdźe 1,3 miliony wobydlerjow a je potajkim po Moskwje, Pětrohrodźe a Nowosibirsku štwórte najwjetše město Ruskeje federacije.
Prawoćicy su hornjołužiska wjeska ze 106 wobydlerjemi w srjedźišću Budyskeho wokrjesa.
Wjetšina wobydlerjow rěči serbsce.
Wjesne hona maja poměrnje małku přestrjeń wot 1,11 km².
Starši wjesny dźěl zboka dróhi wobsteji zwjetša z tři- a štyristronskich statokow Susodne wsy su Łusč w sewjerowuchodźe, Nuknica w juhowuchodźe, Kopšin w juhozapadźe a Chrósćicy w sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako sydło wěsteho knjeza Petrus de Pratiz sta so hižo w lěće 1225.
Spočatk 20. lětstotka planowaše sakske knježerstwo rozšěrjenje Sakskeje sewjerowuchodneje železnicy hač do Kamjenca.
Po tutych planach měješe blisko Prawoćic nowe dwórnišćo nastać.
Dla prěnjeje swětoweje wójny a spjećowanja ludnosće njejsu so plany ženje zwoprawdźili.
Po Mukowej statistice mějachu Prawoćicy we 1880tych lětach 62 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća serbscy.
W lěće 1925 běchu wšitcy Prawočenjo katolscy.
Wěriwi słušeja ze starodawna ke Chróšćanskej wosadźe.
Idźewan je město na sewjeru Armenskeje.
Leži při rěce Agstew něhdźe 90 kilometrow sewjerowuchodnje Jerjewana.
Je stolica a najwjetše město Tawušskeje prowincy.
Přez Idźewan wjedźetej dalokodróha M4 a železniska čara z Jerjewana do Bakuwa, kotrejž stej pak wot časa wójny wo Nahórski Karabach přetorhnjenej.
Město ma něhdźe 21 tysac wobydlerjow a je sydło wotrjada Jerjewanskeje statneje uniwersity.
-33.45-70.666666666667 Koordinaty: 33° 27′ J, 70° 40′ Z Santiago de Chile je hłowne a najwjetše město Chilskeje.
Je zarjadniske sydło Žajsanskeho rajona.
Leži něhdźe 320 kilometrow juhowuchodnje Oskemena, blisko chinskeje hranicy.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1868 jako wjes Šemonajewskoje załožiło a ma wot lěta 1941 měšćanske prawa.
Po starym testamenće bě Noemi Ruthowa přichodna mać a potajkim praprawowka Dawida.
Brodačk je ród ze swójby słódkich trawow.
Pěskač je ród ze swójby słódkich trawow.
Winowc je ród ze swójby winowych rostlinow.
Z płodow někotrych družinow so wino prasuje.
Slobodskoj je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1489 załožiło a ma wot lěta 1780 měšćanske prawa.
Bakal je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1757 załožiło a ma wot lěta 1951 měšćanske prawa.
Kabinet Kohl III bě wot 12. měrca 1987 hač do 18. januara 1991 amtěrowace zwjazkowe knježerstwo Němskeje w 11. legislaturnej periodźe.
Kabinet čorno-žołteje koalicije stronow CDU, CSU a FDP pod zwjazkowym kanclerom Helmutom Kohlom bě 16. kabinet zwjazkoweje republiki.
David Cameron je britiski konserwatiwny politikar, kotryž bě wot 11. meje 2010 hač do 13. julija 2016 premier Zjednoćeneho kralestwa.
Zdobom bě wot 6. decembra 2005 hač do julija 2016 předsyda britiskeje Konserwatiwneje strony.
Syda předewšěm w juhowuchodźe Europy, we wotewrjenym lěsnym kraju, w plantažach a na kromach městnow.
Přezymuje předewšěm w Africe.
Leži při rěce Stuhna něhdźe 25 kilometrow juhozapadnje Kijewa.
Hród dóstanje swoje mjeno po křćenskim mjenje Wladimira, Wassili.
W lěće 1586 dósta wot pólskeho krala měšćanske prawa.
Protyka za lěto 1948 1948 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
31. januara: W Praze wotměje so załoženska zhromadźizna „Domowiny, Zwjazka łužiskich Serbow w ČSR".
23. měrca: Schwalenje Zakonja za zachowanje prawow serbskeje ludnosće - prěnjeho serbskeho zakonja - přez Sakski sejm.
01. apryla: Prěnje wudaće fachoweho časopisa „Serbska šula" wuńdźe.
03. meje: Załoženje Serbskeho zarjada kultury a ludoweho kubłanja při Ministerstwje za ludowe kubłanje Sakskeje.
19.–21. awgusta: Zjězd dźěłowych brigadow Serbskeje młodźiny w Delnim Wujězdźe.
11. septembra: Załoženje Koła serbskich tworjacych wuměłcow.
14. septembra: Radworska sportowa jednota mjeno „Slawija", němsce Slavia.
13. oktobra: Załoženje Serbskeho dźiwadłoweho zjednoćenstwa, kotrež sta so pozdźišo ze Serbskim ludowym dźiwadłom.
11. nowembra: Serbske ludowe dźiwadło zahraje prěni króć.
14. nowembra: Prěnje wusyłanje serbskeho programa w sćelaku tehdyšeho sowjetskeho wobsadniskeho pasma.
04. januara: Burma bu njewotwisna wot Wulkeje Britaniskeje.
14. meje: Załoženje stata Israel z prěnim ministerskim prezidentom Davidom Ben-Gurionom.
21. junija: Z měnowej reformu zawjedźe so w zapadnych wobsadniskich pasmach Němskeje Němska hriwna.
Leži 52 kilometrow wot Moskwy při prawym brjoze rěki Moskwy.
Sydlišćo je so w lěće 1453 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1781 měšćanske prawa.
Banja Luka je wulkoměsto z něhdźe 200.000 wobydlerjemi w sewjeru Bosniskeje a Hercegowiny, po wobydlerstwje druhe najwjetše město tutoho kraja a administratiwne kaž tež hospodarske srjedźišćo krajneho dźěla Republika Srpska.
Leži při rěce Vrbas při jeho přechodźe z wudrjeńcy w Dinariskich horinach do Slawonskeje nižiny.
W Bosniskej wójnje njebě město jako srjedźišćo bosniskich Serbow wot wojowanja potrjechene, serbiske jednotki zničichu pak nimale wšě mošeje na teritoriju města.
Dubrjenske bahno je přirodoškitne pasmo na sewjeru Budyskeho wokrjesa.
Leži něhdźe pjeć kilometrow juhozapadnje Wojerec mjez Michałkami na sewjeru, Kulowcom na wuchodźe, Kulowom na juhowuchodźe a Dubrjenkom na juhu a wobsteji z wulkeje nižiny z holanskim bahnom.
Z přestrjenju wot 17,09 km² je Dubrjenske bahno pjate najwjetše přirodoškitne pasmo Sakskeje.
Wono wobsahuje najwjetši wobchowany bahnowy kompleks Hornjeje Łužicy.
Teren z přimjeznymi rybjacymi hatami je wot lěta 1248 we wobsydstwje klóštra Marijina hwězda.
Bahno nasta w Halštrowskej lodowej dobje w pónoji mjez třomi morenami w formje do sewjerneho směra wotewrjeneho pódkowa, w kotrymž so woda nahromadźi.
Přez Dubrjenske bahno wjedźetej Krabatowy a Žabjacy kolesowarski pućik.
Za motorizowany wobchad je zawrjene.
Jan Andricki bě serbski wučer, kantor, dirigent a kulturny prócowar.
Narodźi so jako syn Pančanskeho žiwnosćerja-šewca a młódši bratr Mikławša Andrickeho a wopytowaše wot 1894 do 1899 Tachantsku šulu a Katolski wučerski seminar w Budyšinje.
1908 sta so z nawodu Radworskeje šule.
Dla swojeho serbskeho nastajenja bu 1937 wot nacionalsocialistiskeje wyšnosće suspendowany, kotraž jeho jako „radikalneho Serba" posudźowaše.
Jako Radworski wučer nazwučowaše w lěće 1904 z towarstwom „Meja" činohru Na hrodźišću Jakuba Barta-Ćišinskeho, štož bě zdobom prěnje dospołne předstajenje hry.
Za swoje zasłužby při zběranju pjenjez za twar Serbskeho domu dósta čestny diplom.
We swojej wučbje a swójskich spisach mjez druhim za Serbske Nowiny a Katolski Posoł prócowaše so wo čistu serbšćinu bjez zbytnych cuzych wobrotow.
W fašistiskim času mjez 1937 a 1945 nawjedowaše Radworsku Meju dale jako cyrkwinski chór a staraše so na te wašnje wo dalewobstaće towarstwa.
Wot lěta 1898 bě z čłonom Maćicy Serbskeje.
Jan Andricki bě zmandźeleny z Madlenu, rodź.
Cyžec a nan serbskeho martrarja Alojsa Andrickeho.
Cyłkownje měještaj Andrickec mandźelskaj šěsć dźěći, dwě dźowce a štyrjoch synow.
Marja Kubašec: Andricki, Jan. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn: Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow.
Očjor je městačko w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w zapadnym předkraju Uralskich horin w Permskim regionje něhdźe 120 kilometrow zapadnje Perma.
Sydlišćo je so w lěće 1759 załožiło a ma wot lěta 1950 měšćanske prawa.
Rūjiena je městačko na sewjeru Letiskeje, blisko estiskeje hranicy.
Je zarjadniske sydło Rūjienskeho wobwoda.
Leži něhdźe 145 kilometrow sewjerowuchodnje Rigi.
Sydlišćo je so w 14. lětstotku prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1920 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Quvaskeho wobwoda.
Leži na juhu Ferganskeho doła něhdźe 30 kilometrow sewjerowuchodnje Fergany.
Sydlišćo je so w 10. lětstotku jako Kuba prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1974 měšćanske prawa.
Rostlina je w chłódnych regionach Europy a Azije rozšěrjena.
W internetowym słowniku: Wacholder Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Šadrinsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1662 załožiło a ma wot lěta 1712 měšćanske prawa.
Leži w historiskej Galiciskej něhdźe 25 kilometrow sewjernje Lwowa.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1597 załožiło a ma wot lěta 1603 měšćanske prawa.
Město je zarjadniske sydło Žytkawičskeho rajona.
Sydlišćo je so w lěće 1500 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1971 měšćanske prawa.
Pisaše politiske basnje přećiwo komunistiskemu režimej a bu tohodla po okupaciji Čěskosłowakskeje přez armeje Waršawskeho zrěčenja w lěću 1968 haćeny.
Antonia Rados je awstriska žurnalistka a awtorka.
Promowowana politologowka dźěłaše najprjedy wot 1979 do 1991 za awstriski rozhłós ORF jako korespondentka mjez druhim w Chilskej, Južnej Africe, Somaliji a Iranje.
Wot 1995 do 2008 bě za sćelaki skupiny RTL jako wukrajna korespondentka we wójnskich a krizowych regionach po puću.
Mjez druhim rozprawješe za čas Irakskeje wójny 2003 live z Bagdada.
Rados bydli ze swojim partnerom w Parisu.
Słuša k najwuspěšnišim skupinam 20. lětstotka.
Włóska worješina je ród ze swójby.
Łopjena a muske kwětnistwa.
Žónske kćenje włóskeje worješiny.
Muske kwětnistwa włóskeje worješiny.
Póčkaty płód je zawěracy płód, při kotrymž symjo je wot wodrjewjeneje póčki wobdate.
Při tym eksokarp je kóžkojty, mezokarp je mjasny, mjeztym zo endokarp drjewojtu póčku twori, w kotrejž leži symjo.
Symjo so při tym přez wodrjewjeny endokarp, znutřkownu worštu płodoweje sćěny, za wobškodźenje škita.
Tute su nic přeco za čłowjeka so hodźa jěsć.
Mamadyš je město w Ruskej federaciji.
Leži při Wjatce w republice Tatarstan něhdźe 160 kilometrow wuchodnje Kazanja a ma něhdźe 15 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1391 załožiło a ma wot lěta 1781 měšćanske prawa.
Velká Bukovina je wjes a gmejna w sewjernej Čěskej, wuchodnje Benešov nad Ploučnicí a 14 kilometrow juhowuchodnje Děčína w Čěskich srjedźnych horinach.
Gmejna wobsteji z wjesnych dźělow Karlovka a Velká Bukovina.
Susodne gmejny su Markvartice a Česká Kamenice na sewjeru, Wolfartice na wuchodźe, Žandov a Starý Šachov na juhu kaž tež Dolní a Horní Habartice na zapadźe.
Lěsny łanowc naspomni so prěni raz w lěće 1385 jako Bockven.
Tjukalinsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1759 załožiło a ma wot lěta 1823 měšćanske prawa.
Hrabowa je sydlišćo w sakskej Hornjej Łužicy.
Leži w sewjerozapadźe Budyskeho wokrjesa a słuša wot lěta 1997 k městu Njedźichowej.
Nawsowc naspomni so hižo w lěće 1225 k prěnjemu razej jako Grabowe.
Mjeno pochadźa wot štomoweho mjena hrab.
1481 běše Hrabowa z ryćerskim sydłom.
Tež w 16. lětstotku wukonješe tamniše ryćerkubło ležownostne knjejstwo we wsy.
We 18. lětstotku słušeše Hrabowa ke Kinsporskemu stawowemu knjejstwu.
Prěnjotnje słušachu wobydlerjo Hraboweje do Kamjenskeje wosady, hižo wokoło lěta 1500 mějachu pak swójsku wosadnu cyrkej.
Do Hrabowskeje ewangelskeje wosady słušeja tež Nadrózna Hrabowka, Wětnica a Bólericy.
Ma ličbowu hódnotu 1.
Łopjena su ćmowozelene a docpěwaja dołhosć wot 10 cm.
Sorta 'Ivensii' njese wisace, zhibnjene hałuzy.
Sorta 'Akebono' njese róžojte kćenja.
Narodźi so jako syn žiwnosćerja w Lutyjecach pola Hodźija a wopytowaše wot 1858 do 1865 Budyski gymnazij.
Po tym studowaše w Lipsku ewangelsku teologiju.
Po studiju skutkowaše najprjedy jako farar w Hornim Wujězdźe a wot 1881 při Michałskej cyrkwi w Budyšinje.
W lěće 1865 zastupi do Maćicy Serbskeje a běše wot 1882 do 1894 jeje městopředsyda, 1894/95 tež předsyda.
Jan Šołta: Kalich, Korla Awgust.
Leži w sewjernym Kawkazu w republice Dagestan něhdźe 70 kilometrow južnje Machačkale.
Florenc je wulkoměsto z něhdźe 380.000 wobydlerjemi w Toskanje na sewjeru Italskeje.
Metropolowy region ma 1,5 milionow wobydlerjow, tuž je Florenc najwjetše město kaž tež stolica Toskany.
Leži při rěce Arno a južnje Apenninow.
Jako srjedźišćo srjedźowěkowskeho europskeho wikowanskeho a finančneho systema a sydło wliwneje swójby Medici bě w 15. a 16. lětstotku jedne z najbohatšich městow kontinenta.
Florenc płaći jako kolebka renesansy.
Dla wulkeho kulturneho wuznama – wosebje za tworjace wuměłstwo – mjenuje so hižo wot 19. lětstotka tež jako „italski Athen".
Wjele wuměłcow a duchownych měješe město za domiznu, tak na přikład Leonardo da Vinci, Michelangelo a Galileo Galilei.
Wot 1982 słuša historiske nutřkowne město k swětowemu herbstwu UNESCO.
Wot 1865 do 1870 bě Florenc stolica nowozałoženeho kralestwa Italskeje.
Leži na ukrainskim boku Dunajskeje delty w historiskej Besarabskej něhdźe 210 kilometrow juhozapadnje Odesy.
Wylkowe je poslednje wobsydlene městno před wuliwom Dunaja do Čorneho morja.
Z nich su 60 % Rusojo.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1746, jako steješe Dunajska delta hišće pod osmaniskej kontrolu, wot ruskich sydlerjow załožiło a ma wot lěta 1762 měšćanske prawa.
Sydlerjo běchu nabožinske ćěkancy z Ruskeho carstwa, kotřiž namakachu tu nowu domiznu.
Wot 1918 do 1940 a znowa w Druhej swětowej wójnje słušeše Wylkowe do Rumunskeje.
Dla połoženja w Dunajskej delće je w měsće wjele kanalow a najwažniši wobchadny srědk je čołmik.
Dalše serbske mjeno je smjetanowe łopjeno.
Mukojta dźiwizna je dwulětna, zelišćowa rostlina, kotraž wysokosć wot 60 hač 120, zdźěla tež hač 150 centimetrow dosahuje.
Filamenty su běłojće šešerjate.
Čas kćěwa je wot junija hač awgusta.
Wona w Europje a zapadnej Aziji wustupuje.
Martin Rázus bě słowakski basnik, dramatikar, prozaist, publicist, politikar a ewangelski farar.
Tuchwilu ma wona 27 čłonskich statow.
Čłonske staty su: Awstriska Belgiska Bołharska Cypernska Čěska Danska Estiska Finska Francoska Grjekska Chorwatska Irska Italska Letiska Litawska Luxemburgska Madźarska Malta Němska Nižozemska Pólska Portugalska Rumunska Słowakska Słowjenska Španiska Šwedska Tež Zjednoćene kralestwo bě wot 1973 hač do swojeho wustupa w lěće 2020, tak mjenowaneho Brexita, čłon Europskeje unije.
Islandska je swoje požadanje wo čłonstwo dnja 12. měrca 2015 wróćo wzała.
Prosty šćěrjenc je jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 15 hač 100 cm.
Łopjena su rombisko-jejkojte, na delnim boku na nerwach kosmate, na kromje tróšku žołmate.
Rosće na drjebiznowych městnach, pućnych kromach, rolach a pustych krajach.
Preferuje jara wutkate pódy a wutraje sól.
Pochadźa ze sewjerneje Ameriki a wodźiwi při nas na spočatku 19. lětstotka.
Wšědna wódnjanka je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 15 hač do 30 cm.
Rostlina je swobodnje płuwaca.
Rostlina njesu wuběžki.
Łopjena su kulojte a docpěwaja wulkosć wot 6 cm.
Rostlina njese pak žónske pak muske kćenja, kotrež docpěwaja wulkosć wot 1 hač do 1,5 cm.
Tři krónowe łopješka su kulojte.
Často mjez rostlinami sedźa žaby, kotrež njejědźa łopjena, ale małe zwěrjata jědźa.
Rosće w stejacych abo pomału běžacych, wutkatych, w lěće ćopłych hrjebjach, jězorach, často mjez rohodźinami abo kačiznami.
Lěsna wjerbinka je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 60 hač 120 cm.
Stołpik je zrunany a nahi.
Rosće w lěsnych swětlinach, na hólnišćach, na płoninach, na kotrychž wichor powali wšě štomy, na lěsnych pućach a na brjohach.
Ma radšo čerstwe, zwjetša małowapnate pódy.
Rostlina je w sewjernych regionach a horinach Eurazije a sewjerneje Ameriki rozšěrjena.
Raf. ex Holub stajena.
Tupiske rěče su jedna z najdale rozšěrjenych indigenych rěčnych swójbow w nižinje na wuchodźe Južneje Ameriki.
K jich rozšěrjenskim kónčinam słušeja abo słušachu wulke dźěle Brazilskeje, Paraguay, wuchodna Boliwiska, Francoska Guayana, dźěle sewjerneje Argentinskeje ale tež nakromne kónčiny w sewjerowuchodźe Peruwa a w juhowuchodźe Kolumbiskeje.
Tupiske rěče so tučasnje wot wjele milionow ludźi rěča, při čimž rozšěrjenje jednotliwych hałuzow a rěčow je pak jara njerunostajne.
4 milionow rěčnikow, wučinja ličba rěčnikow wšěch wostatnych rěčow hromadźe mjeńše hač 200.000, a mnoholičbne tutych rěčow su wot wotemrěća pohrožene.
Sćěhowaca přehladka naspomni wšě dźensa hišće rěčana abo dosahace dokumentowane wotemrěte rěče z jich dźensnišimi abo něhdyšimi rozšěrjenskimi kónčkami ale tež jich ličbu rěčnikow.
Jiří Paroubek je politikar Čěskeje strony socialnych demokratow a bě w lětomaj 2005 a 2006 premier Čěskeje republiki.
Janusz Marian Palikot je pólski politikar.
Wón je předsyda strony Twój Ruch, kotraž je ze strony Ruch Palikota a wjacorych małych lěwicarskich stronow nastała.
Rěčny centrum WITAJ, krótko RCW je samostatny wotrjad Domowiny, kotrehož zaměr je spěchowanje, zdźerženje, posrědkowanje a rozšěrjenje hornjo- a delnjoserbskeje rěče.
Wón bu w lěće 2001 w zwisku ze strukturnymi změnami serbskich institucijow załoženy, ma swoje sydło w Budyšinje a wudźeržuje delnjołužisku wotnožku w Choćebuzu.
Do nadawkow słušeja wudawanje wučbnicow a wučbnych srědkow, šulske socialne dźěło, młodźinske dźěło, dalekubłanje kubłarjow a wučerjow kaž tež projektowy management a wědomostny přewod modeloweho projekta WITAJ.
Rěčny centrum WITAJ wudźeržuje internataj Serbskeho gymnazija Budyšin a Delnjoserbskeho gymnazija w Choćebuzu.
Wón wudawa dźěćacej časopisaj Płomjo a Płomje, fachowy časopis za wučerjow Serbska šula a informaciski zešiwk Lutki za pěstowarske dźěći.
Protyka za lěto 1796 1796 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
Z wudaćom Jana Bjedricha Frycoweho přełožka Stareho zakonja předleži prěni raz cyła biblija w delnjoserbskej rěči.
Satbajew je město w Kazachstanje.
Leži něhdźe 460 kilometrow juhozapadnje Karagandy.
1038 Tuckia je asteroid, kotryž ma přeměr 91 km a kotryž wotkry Max Wolf 24. nowembra 1924.
Antsla je městačko na juhu Estiskeje.
Leži něhdźe 60 kilometrow južnje Tartuwa a 250 kilometrow juhowuchodnje Tallinna we wobwodźe Võrumaa a ma něhdźe tři tysac wobydlerjow.
Kumkwat je ród ze swójby rutowych rostlinow.
W srjedźnej Europje najbóle znaty ród je fijałka.
Wobsahuje 23 rodow z 800 družinami.
Prjedy buchu někotre rody tuteje swójby k lilijowym rostlinam stajene.
Rohdea Roth: Roth.: Inklusiwnje Campylandra Baker, Gonioscypha Baker, Titragyne Salisb..
Dźensa z něhdźe 18 družinami.
: Z něhdźe 14 družinami wot Himalaja hač Vietnama a k Indoneskeho Archipela.
Tribus Ophiopogonae: Z dwěmaj rodomaj: Liriope Lour.: Z něhdźe wósom družinami.
Wustupuja we wuchodnej Aziji.
Šěsć družinow je w Chinskej, z kotrychž tři jenož tam.
Wustupuja we wšěch klimowych conach Azije.
W Chinskej je 47 družinow.
Tribus Polygonatae: Z štyri rodami: Disporopsis Hance: Z něhdźe šěsć družinami w Aziji.
Heteropolygonatum M.N.Tamura & Ogisu: Wšě štyri družiny wustupuja jenož w Chinskej.
Pstruhačk: Z 28 hač 38 družinami na sewjernej połkuli.
Tribus Rusceae Dum.: Wobsahuje wobjim Ruscacea s.str..
Kunth) Tribus Dracaeneae: Z dwěmaj rodomaj: Płon: Z něhdźe 38 hač 50 družinami.
: Z něhdźe 60 hač 100 družinami.
Tribus Nolineae: Ze štyri rodami a něhdźe 50 družinami: Beaucarnea Lem.
: Z něhdźe štyri družinami w Mexiko, Belize a Guatemala.
Rauhschopf-Arten: Dasylirion Zucc.: Z něhdźe 15 hač 17 družinami wot juhozapadnych statow USA hač Mexika.
Nolina Michx.: Z něhdźe 25 hač 30 družinow wot juhozapadnych a juhowuchodnych statow USA hač do Mexika.
Z něhdźe dwěmaj družinomaj w Japanskej.
Z něhdźe 102 hač 188 družinami w Capensis a někotre družiny tež bóle na sewjer hač k Saharje.
W internetowym słowniku: Maiglöckchen Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Schattenblume Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Weißwurz Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Convallaria při GRIN.
Hrańčik je wjeska z połsta wobydlerjemi w srjedźišću hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša wot lěta 1950 k městu Halštrow a leži mjez 270 a 305 m nad mórskej hładźinu w Halštrowskich horach pod Čornej horu.
Hač do lěta 1921 bě Hrańčik samostatna gmejna, po tym najprjedy dźěl Walowskeje gmejny.
Susodne wjeski su Dobrik na sewjerowuchodźe, Rušica na juhowuchodźe a Möhrsdorf na zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Reynssdorf je z lěta 1420.
Znajmjeńša ze 17. lětstotka měješe Hrańčik ryćerkubło.
Donnerhak, Budyšin Skalna wjerbinka.
Dalše serbske mjeno je bahnowa cypresa.
Króna je prawidłowna a na spočatku kehelojta, pozdźišo šěrše a bóle wotewrjena.
Načerwjeń bruna skora je hłuboko brózdźena a nitkojta.
Wone najskerje słuža k přewětrjenju korjenjow.
Jehły z krótkimi wurostkami w nazymje po čerwjenojtym barbjenju wotpadnu.
Muske kćenja su žołtojte abo purpurowe a wisaja w 5 hač 12 cm dołhich dwójnych kićach.
Žónske kćenja su móličke, zelene a njenapadne.
Při zrałosći za čas oktobra hač decembra su brune.
Rosće na bahnojtych brjohowych a přepławjenskich kónčinach blisko rěkow.
Štom je w juhowuchodnej sewjernej Americe, wot Floridy hač do Delaware, na zapad hač do Misisipijowych stronach a wuchodneho Texasa domjacy.
W Europje jako pyšnu drjewiznu w parkach pódla hatnych brjohach plahuje.
Malajiski mjedwjedź je najmjeńši mjedwjedź a docpěje dołhosć wot něhdźe 1,4 m a wysokosć ramjenjow wot maksimalnje 70 cm.
Jeho koža je krótka, hładka a čorna.
Jeho žratwa wobsteji z rostlinow, płodow, małkich zwěrjatow a mjedu.
Malajiski mjedwjedź je žiwy w juhowuchodnej Aziji, předewšěm w južnej Chinje, zadnjej Indiskej, na kupomaj Sumatra a Borneo.
5. februara abo 5. małeho róžka je 36. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 329 dnjow hač do kónca lěta.
Łučny hwězdnik je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 10 hač do 50 cm.
Rostlina je trawuzelena.
Štyrihranite stołpiki su klunkate.
Hornje łopjena njesu kóžku.
Płodowa kapsla njese tři zapadaki.
Rosće na płonych łuhojtych trawnikach, na suchich hórskich trawnikach, na suchich pastwach, na rolach a na pućowych kromach.
Dalše serbske mjeno je pjeńca.
Čorna wrónowka je kerk, kotryž docpěje wysokosć wot 30 hač do 100 cm.
Módrozelene łopjena su měnjate, hrube, cyłokromne, tupe, wopak jejkojte a docpěja dołhosć wot 2 cm.
Dołho jejkojte, róžojte abo běłojte kćenja docpěja dołhosć wot 5 mm a njesu zwjetša štyri, rědko pjeć kónčkow.
Płód je módra jahoda z swětłym mjasom a docpěwa šěrokosć wot 6 hač do 10 mm.
Rosće w chójnowych a brězowych tymjenjach a w kerčinach z małoróstnych kerkow w horinach.
Rosće w sewjernej a srjedźnej Europje, w juhu w horinach rozšěrjena, při čimž w Alpach we wysokosćach wot hač něhdźe 2500 m wustupuje.
Rotterdam je po Amsterdamje druhe najwjetše město Nižozemskeje a ma dla swojeho zamórskeho přistawa – najwjetšeho w Europje a třećeho najwjetšeho na swěće – tež wulki hospodarski wuznam za cyłu zapadnu Europu.
Rotterdam ma něhdźe 630.000 wobydlerjow w měsće samym a 1,3 miliony w metropolowym rumje.
Je wodźace industrijne a wikowanske město Nižozemskeje.
Město leži w Rynowej delće zwjetša pod mórskej hładźinu a je wot nasypow škitane.
W lěće 2001 bě hromadźe z portugalskim městom Porto kulturna stolica Europy.
Jedne z tak mjenowanych sotřinych městow Rotterdama su Drježdźany.
Bogusław Linda je pólski filmowy hrajer.
Wona nastanje pola Langburkersdorfa při němsko-čěskej hranicy juhozapadnje hory Roubený z dźewjeć žórlicow, kotrež so we wysokosći wot 363 metrow zjednoća.
Horni běh Polnicy twori přirodnu hranicu mjez Hohwaldom na sewjeru a Sakskej Šwicu na juhu.
Při běhu rěčki do zapadneho směra leža Langburkersdorf, město Neustadt w Sakskej a wjeska Polenz.
Za wjesku twori Polnica wusku, hłuboku wudrjeńcu z wjele seklemi.
Blisko Cunnersdorfa namaka so we łučinje Polnicy jedna z najwjetšich łukow z běłymi zwónčkami w cyłej Němskej, kotraž je wosebje w nalěću woblubowane wulětnišćo.
Blisko městačka Hohnstein wopušći rěčka pasmo łužiskeho zornowca a docpě Połobski pěskowc.
Podoba doliny so naraz přeměni wot za zornowcowe krajiny typiskeje formy V do na kanjon podobneje wudrjeńcy z runopadnymi skalnymi sćěnami.
Horni dźěl doliny steji jako Polenztal pod krajinowym škitom, mjeztym zo słuša delni běh z wudrjeńcu do Narodneho parka Sakska Šwica.
Křesćan Bohuchwał Šěrach bě serbski ewangelski farar a stronjan pietistow.
Narodźi so jako syn fararja Pětra Šěracha a jeho mandźelskeje Jěwy Doroteje a přirodny bratr Hadama Zachariasa Šěracha w Chrjebi a wopytowaše wot 1727 do 1731 Budyski gymnazij.
Wot 1731 do 1733 studowaše w Lipsku ewangelsku teologiju a bě tam z čłonom Serbskeho prědarskeho towarstwa.
Po nawróće do Łužicy skutkowaše Šěrach wot 1737 do 1742 jako farar w serbskich Nosaćicach, wot 1742 do 1749 w delnjošleskim Holzkirchu pola Lubanja a skónčnje hač do swojeje smjerće w lěće 1776 w Tiefenfurće.
Křesćan Bohuchwał Šěrach bě dwójce zmandźeleny.
Z prěnjej žonu Johannu Mariju měješe šěsć dźěći, mjez druhim Bohuchwała Benedikta Šěracha, kiž sta so pozdźišo z prěnim zastupjerjom zemjanskeho rodu Šěrach.
Tež Šěrach sam steješe pietizmej blisko.
Měrko Šołta: Šěrach, Křesćan Bohuchwał.
Chlěbownik je ród ze swójby marušnjowych rostlinow.
Błótoń je wulki jězor w Panonskej nižinje, najwjetša wodźizna Madźarskeje a zdobom najwjetši jězor a nimo Neusiedlskeho jězora tež najwažniši stepowy jězor srjedźneje Europy.
Nimo stolicy Budapest je Błótoń najwuznamniši cil turistow w Madźarskej.
Hospodarski wuznam matej nimo toho tež winicarstwo a rybarstwo.
Nadeńdźe so na zapadźe Madźarskeje, něhdźe 90 kilometrow juhozapadnje Budapesta a je cyłkownje 79 kilometrow dołhi a přerěznje 7,8 kilometrow šěroki.
Z přestrjenju wot 594 km² je wón wo 14 km² wjetši hač Genfski a wo 58 km² wjetši hač Bodamski jězor.
Najwjetši přitok je rěčka Zala.
Staw wody so w běhu počasow přeměnjuje.
Přez Sió-kanal je jězor z Dunajom zwjazany, štož zmóžnja wotwódnjenje při wysokej wodźe a z tym wotwobaranje popławjenjow.
Połkupa Tihany rozdźěla Błótoń do dweju dźělow, kotrejž stej přez 1300 metrow šěroki přeliw ze sobu zwjazanej.
Přerěznje je jězor jenož 3,25 metrow hłuboki a na najhłubšim městnje něhdźe dwanaće metrow.
Tohodla so jeho woda w lěću chětře wohrěwa, husto na wjace hač 30° C. Južny přibrjóh je płony, sewjerny pak pahórkaty.
Nimale cyły jězor je wot šěrokeho sćinoweho pasma wobdaty.
Najwjetše města wokoło Błótonja su Siófok a Balatonfüred.
Pohlad přez jězor k sewjernemu pobrjohej z horu Badacsony Typiske kupanišćo při južnym pobrjohu Łódź w přistawje Siófoka Čornej baćonaj w Błótonju Křesćan Bohuwěr Pful: Łužiski serbski słownik.
12.1-61.7 Koordinaty: 12° S, 62° Z Grenada je husće wobsydleny kupowy stat na juhowuchodźe Karibiki, kotryž słuša k Małym Antilam a je čłon Commonwealtha.
Stolica je město St. George's, kotrež so namaka na južnej kromje kupy.
K statej słušeja nimo hłowneje kupy Grenada tež wjacore mjeńše kupy.
Karpacz je městačko w pólskim dźělu Kyrkonošow při rěčce Łomnica.
Słuša k wokrjesej Jelenia Góra w Delnjošleskim wojewódstwje a ma něhdźe pjeć tysac wobydlerjow.
Centrum městačka leži 630 metrow nad mórskej hładźinu.
Njedaloko Karpacza, při pólsko-čěskej hranicy, nadeńdźe so Sněžka, najwyša hora w Kyrkonošach.
Sydlišćo naspomni so prěni raz hakle w lěće 1599 jako stejišćo wołojowych a železowych podkopkow.
Po Druhej swětowej wójnje přińdźe Karpacz kaž nimale cyła Šleska k Pólskej.
W lěće 1960 dósta měšćanske prawa.
Dźensa je jedne z najwažnišich srjedźišćow turizma w pólskich Sudetach a wuchadźišćo za wulěty do Kyrkonošow.
K partnerskim městam Karpacza słušatej mjez druhim Kamjenc a Rychbach.
Karpacz z Kyrkonošemi w pozadku Krummhübel wokoło 1900 Katolska cyrkej w Karpaczu Drjewjana cyrkej Wang Population.
Jakubaš je serbske swójbne mjeno, pochadźace wot předmjena Jakub.
Magas je městačko ze 4.756 wobydlerjemi w ruskej republice Ingušetskej a z lěta 2003 jeje stolica.
Leži při rěce Sestra něhdźe 65 kilometrow sewjerozapadnje Moskwy.
Sydlišćo je so w lěće 1317 załožiło a ma wot lěta 1781 měšćanske prawa.
Južno-Suchokumsk je město w Ruskej federaciji w republice Dagestan.
Leži w sewjerozapadźe Nogajskeje stepy něhdźe 300 kilometrow sewjerozapadnje Machačkale.
Sydlišćo je so w lěće 1958 załožiło a ma wot lěta 1988 měšćanske prawa.
Pultowe třěchi su nahłe třěchi z jeničkej nakłonjenej třěšnej płoninu.
Delnju kromu twori skap, hornju ponošk.
Žołta cycawka je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 60 cm.
Rostlina twori zwjetša dołhe, nadzemske wotnožki.
Forma rostliny z běłymi blečkami na łopjenach prěnjotnje jenož wustupowaše w zahrodach, ale z někotrych lětdźesatkow wustupuje tež wodźiwjena.
Króna docpěwa dołhosć mjezy 1,7 a 2,5 cm.
Delnja huba ma brune abo brunočerwjene blečki a je 3-lapata.
Keluch docpěwa dołhosć wot 1 cm a ma dołho přikónčene zubki.
Krónu je žołta a docpěwa dołhosć wot 15 hač 25 mm.
Próšniki a próšk su žołte.
Wona rosće w lisćowych měšanych lěsach, kerčinach.
Preferuje čerstwe, wutkate, čumpate pódy.
Žołta cycawka je nimale cyłej Europje rozšěrjena.
Běła wjerbička je rostlina ze swójby róžowych rostlinow.
Eksistuje něhdźe 1400 hač 1500 Begonia-družinow.
Daloko rozšěrjenje jako pyšne rostliny su rozdźělne skupiny hybridow.
Rex-begonije Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Njedźela je po modernym ličenju sedmy a posledni dźeń tydźenja, a prěni po židowsko-křesćansko-muslimskej protyce.
W křesćanstwje je njedźela tydźenski swjaty dźeń, tak zo so na tutym dnju njedźěła.
Beringowe morjo je nakromne morjo Ćicheho oceana.
Leži w sewjernym dźělu Ćicheho oceana, při hranicy ze Sewjernym polarnym oceanom, z kotrymž je přez Beringowy přeliw zwjazane.
Na zapadźe mjezuje z ruskej twjerdźu, z połkupomaj Kamčatka a Čukotka w Aziji, a na wuchodźe z Alasku, zwjazkowym statom Zjednoćenych statow Ameriki na kontinenće Sewjerna Amerika.
Poljarnyj je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1896 załožiło a ma wot lěta 1899 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 240 kilometrow zapadnje wot republikskeje stolicy Elisty, 245 kilometrow sewjernje wot Stawropola a 60 kilometrow južnje wot Salska.
Sydlišćo je so w lěće 1872 wot Kalmykow załožiło a ma wot lěta 1971 měšćanske prawa.
Króna je njeprawidłowna, husto lisćata.
Łopjena su błyšćace zelene, jara w formje wariěruja a sedźa na čerwjenojtych stołpikach.
Wonjace kćenja su nažołć běłe a docpěja šěrokosć wot 1 cm.
Płody su dekoratiwne, róžojto-wioletne, owalne hač kulojte a docpěja dołhosć wot hač do 2,5 cm.
Pochadźa z Awstralije.
Štom w juhowuchodźe a juhozapadźe Zjednoćeneho staty Ameriki jako žiwy płót plahuje.
Nóžnjowa čećorica dosahuje wysokosć wot 20 cm.
Wona rosće na skalnej drjebiznje, dźěratym trawniku a we swětłych lěsach; stajnje na wapnu.
Nóžnjowa čećorica je w južnej Europje a južnej srjedźnej Europje rozšěrjena.
Donnerhak, Budyšin Völkel, Pawoł: Hornjoserbsko-němski słownik, Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin Hlej wotpowědne dataje we Wikimedia Commons: Nóžnjowa čećorica Nóžnjowa čećorica.
Korzym je wjes z 1.703 wobydlerjemi w Hornjej Łužicy, kotraž bě samostatna gmejna hač do 31. hodownika 2010.
Wot toho je měšćanski dźěl noweho města Šěrachow-Korzym.
Leži w Hornjołužiskich horach při Sprjewi.
Wjes naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1349 jako Kürsch, Kirsche abo Körse a běše po 14. lětstotku we wobsydstwje Budyskeho tachantstwa.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy hišće 110 wot cyłkownje 600 Korzymjanow serbsce.
Korzymska ludowa šula płaćeše wot swojeho załoženja w lěće 1874 hač do lěta 1888 jako němsko-serbska, potom jenož hišće jako němska.
Dźiwja nalika je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 15 hač 40 cm.
Stołpik je husto, krótko kosmaty a njese 1-3 kćenja.
Krónowe łopješka maja ćěmnu prěčnu liniju a běłe dypki.
Na spódku kćenjow stej dwě owalnej, krótko kochtatej keluškowej šupiznje.
Rosće na suchich łukach a pastwach nad silikatowej kamjeniznu, skłoninach, pěskowych trawnikach.
Rostliny su kerki, wijawki a štomy z rozdźělnej wulkosću a rozdźělnym róstom.
Wone často aromatisce wonja.
Cyłokromne łopjena su zwjetša ćmowozelene, často wutrobojte abo lancetojte.
Małke płody su zelene, pozdźišo čerwjene.
Preferuje włóžne, humusowe pódy.
Wšědny prostak je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 20 hač do 250 cm.
Wutwori wulke, huste kupy, kotrež bywaja w nazymje načerwjeń žołte.
Delnje čłonki stwjelca su jara krótke, mjeztym zo hornje čłonki su jara dołhe.
Wone so při suchoće zakuluja.
Rosće na mokrych łukach, na łuhojtych łukach, na holach a w swětłych lěsach.
Rostlina je w nimale cyłej Europje rozšěrjena, při čimž w Alpach we wysokosćach wot wjace hač 2000 m wustupuje.
Židźany wowsyčk je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač 80 cm.
Stołpik je na kolenkach a pod tymi kosmaty.
Łopjena docpěwaja šěrokosć wot 3 hač 10 mm a njesu na kromje mikawčki.
Hałužki su jara něžne a wobsteja z tři hač dwanaće kłóskow.
Rosće na łukach, pastwach a hórskich łukach.
Karpinsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1759 jako wjes Bogoslowskij zawod załožiło a ma wot lěta 1941 měšćanske prawa.
Šat dorosćenych ptačkow maja wot druheje zymy.
Wón je daloko rozšěrjeny, předewšěm na hatach a druhich wodźiznach.
Błudnička je mytiska bytosć, kotraž bazuje na žadnych swěćatych zjawach, kiž so wosebje w nocy w bahnach stawaja.
W serbskich powědkach su błudnički strašne figury, kiž zabłudźenych pućowarjow zahubja.
: Něhdźe 40 družinow je předewšěm w Nowoseelandskej rozšěrjene; něhdźe dwě družinje stej w Awstraliji domjacej.
Anisotome Hook.f.: Domizna něhdźe 16 družinow je předewšěm Nowoseelandska.
Gingidia J.W.Dawson: Něhdźe sydom družinow so namaka z pjeć družinami w Nowoseelandskej a dwěmaj družinomaj w Awstraliji.
Scandia J.W.Dawson: Domizna něhdźe dwěmaj družinomaj je Nowoseelandska.
Baill.): Rozšěrjenski teritorij je na sewjerozapadnu Afriku a Kanariske kupki wobmjezowany.
Chamarea Eckl. & Zeyh.
: Něhdźe pjeć družinow je w južnej Africe rozšěrjene.
Koso-Pol.): Něhdźe 20 družinow je w měrnych šěrinach swětodaloko rozšěrjene.
Nyman & A.W.Hill); prěnjotnje domjaca w Europje a najskerje Zapadnej Aziji.
Moris w region Srjedźneho morja.
Tribus Careae Baill.: Aegokeras Raf.
Sróčnik: Z pjeć hač sydom družinami a rozšěrjenje w Europje a Aziji.
Kimjelčka: 20 hač 30 družinow je w Europje, sewjernej Africe a Aziji rozšěrjene.
Boiss.: Domizna je wuchodny region Srjedźneho morja.
Rhabdosciadium Boiss.
Tribus Echinophoreae Benth.: Anisosciadium DC.: Domizna něhdźe třoch družinow leži w Bliskim wuchodźe.
C.C.Towns.: Domizna je Iran.
Pycnocycla Lindl.: Domizna jedneje hač někotrych družinow leži w regionje Bliskeho wuchoda.
Tribus Eriginieae Rydb.: Hansenia Turcz.
Tribus Heteromorpheae M.F.Watson & S.R.Downie: Anginon Raf.
Dracosciadium Hilliard & B.L.Burtt Glia Sond.
Heteromorpha Cham. & Schltdl.
Polemannia Eckl. & Zeyh.
Tribus Oenantheae Dum.: Berle Rozpuk: Z třomi hač wósom družinami w sewjernych měrnych conach.
Helosciadium W.D.Koch Lilaeopsis Greene Limnosciadium Mathias & Constance Neogoezia Hemsl.
Merk: Z něhdźe dźesać hač 15 družinami z rozšěrjenjom w Africe, Euraziji a Sewjernej Americe.
Tribus Pimpinelleae Spreng.: Aphanopleura Boiss.
Arafoe Pimenov & Lavrova Bubon L. Pomocnik: Z něhdźe 150 družinami, z kotrychž 16 z europskim wustupjenjom.
Tribus Pleurospermeae M.F.Watson & S.R.Downie: Aulacospermum Ledeb.
Elaeosticta Fenzl Lagoecia L. Oedibasis Koso-Pol.
Tribus Saniculeae Burnett: Z wósom rodami a něhdźe 333 družinami: Bělan: Z dźesać družinami a přewažnym rozšěrjenjom w Europje.
Mannstreu: Z něhdźe 230 hač 250 družinami we wšěch měrnych a ćopłych regionach, předewšěm w Centralnej Americe a Južnej Americe.
Hojawa: Z něhdźe 37 hač 40 družinami a hłownym rozšěrjenjom w Sewjernej Americe a wuchodnej Azeji; jedna družina wustupuje w srjedźnej Europje.
Tribus Scandiceae Spreng.: Podtribus Daucinae Dumort.: Agrocharis Hochst.
Balansaea Boiss. & Reut.
Pimenov & Kljuykov): Něhdźe 40 družinow wustupuje w Euraziji a sewjernej Americe.
Pimenov & Kljuykov Osmorhiza Raf.
Aletes J.M.Coult. & Rose Lěkarski dźehel: Z 100 hač 200 družinami předewšěm w Africe a Euraziji, ale tež něhdźe 24 družinow w sewjernej Americe.
Chymsydia Albov Cnidiocarpa Pimenov Coelopleurum Ledeb. Cortia DC.
Glehnia F.Schmidt ex Miq.
Karativia Pimenov &Lavrova Libanotis Haller ex Zinn Lomatium Raf.
Neoparrya Mathias Notopterygium H.Boissieu Oreonana Jeps.
Orogenia S.Watson Paraligusticum V.N.Tikhom.
Haarstrang: Z 100 hač 200 družinami w Euraziji a Africe.
Phlojodicarpus Turcz. ex Ledeb.
Podistera S.Watson Polytaenia DC.
Tribus Steganotaenieae C.I.Calviño & S.R.Downie: Z dwěmaj rodomaj a jenož dwěmaj hač třomi družinami: Steganotaenia Hochst.
Koriander: Z dwěmaj družinomaj.
Lubčik): Něhdźe tři družiny su w Afghanistanje, juhozapadnej Aziji, Europje a sewjernej Americe rozšěrjene; na př.
Crantz) Lithosciadium Turcz.
She Menglan, Mark F. Watson: Apiaceae.
W internetowym słowniku: Dill Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
2009, ISSN 1615-6110, str. 237–245. Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Fenchel Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Petersilie Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W: Sociedade Brasileira de Genética: Genetics and Molecular Biology.
W: The Taxonomicon. wotwołany dnja 24. januara 2012. Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Bärenklau Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Zirmet Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Sterndolde Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Sanikel Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Möhre W internetowym słowniku: Mutterwurz Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
W internetowym słowniku: Kälberkropf Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Taxon: Coelopleurum Ledeb..
Taxon: Sphenosciadium A.Gray.
Dobry lenčk je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 20 hač do 75 cm.
Stołpik je zrunany, šwižny, jednory abo na spódku wobšěrny, husto lisćaty.
Rosće na rěčnych šotrach, nasypach železnicy, rolach, pustych płoninach, njewobdźěłanych městnach a pućnych kromach.
Ma radšo słónčne hlinjane, pěskowe a kamjentne pódy.
Čulym je městačko w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1762 załožiło a ma wot lěta 1947 měšćanske prawa.
Narodźi so jako syn Worklečanskeho małoratarja a braški Jurja Handrika a nawukny po ludowej šuli powołanje ćěsle.
W lěću 1948 bě z komandantom brigady „Alojs Andricki" Serbskeje młodźiny, kotraž pomhaše w Juhosłowjanskej při natwarje awtodróhi Běłohród–Zagreb.
Powołansce sta so z nowowučerjom a pozdźišo z wučerjom serbšćiny a stawiznow.
Wot 1950 bě z direktorom Serbskeje šule w Budyšinje a wot 1953 Šule Ćišinskeho w Pančicach-Kukowje.
W lěće 1951 wuzwolichu jeho za čłona Zwjazkoweho předsydstwa Domowiny, štož přez 11 legislaturnych periodow hač do lěta 1990 wosta.
Z tym bě po Měrćinje Nowaku-Njechorńskim a Měrćinje Kasperje čłon z najdlěšej dobu skutkownosće w gremiju.
1956 bu wot narodneje organizacije jako kadrownik přistajeny a wot 1964 hač do julija 1989 bě ze sekretarom zwjazkoweho předsydstwa za kulturu a přisłušeše tuž nutřkownemu kruhej.
W tutej poziciji zrodźi ideju Festiwalow serbskeje kultury a organizowaše je sydom króć hač do přewróta.
Handrik bě 30 lět dołho čłon chóra „Lipa" a w lěće 1964 mjez załožerjemi chóra „Budyšin".
Do knihow pod titlom „Spěw najrjeńši towarš je" pisaše tež swójske teksty, kaž na přikład spěwy Młody je kraj, Pod hrodźišćom a Wětřikec hólcy.
Zhromadnje z Janom Bulankom zestaji tež „Towaršny spěwnik".
Jako awtor dopisowaše do Noweje doby, Rozhlada a Serbskeje protyki.
Jan Handrik bě woženjeny a měješe dwě dźěsći.
Bu na Budyskim Marijinym pohrjebnišću pochowany.
Manfred Laduš: Swoje žiwjenje serbskej kulturje a spěwej wěnował.
W Serbskich Nowinach dnja 5. januara 2016.
Domowina-Verlag, Bautzen 2010, str.
Krasnoselkup je wjes w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži při rěce Taz w Awtonomnym wokrjesu Jamalskich Nencow něhdźe 720 kilometrow wuchodnje Salecharda.
Sydlišćo je so w lěće 1937 załožiło a ma wot lěta 2004 měšćanske prawa.
Soročinsk je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1737 załožiło a ma wot lěta 1945 měšćanske prawa.
Kołpin bě holanska wjeska w sewjernym dźělu Hornjeje Łužicy, sewjerowuchodnje Łaza a zapadnje Bjerwałda.
Wjes naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1531 jako Golpan a słušeše k ryćerkubłu w něhdźe tři kilometry zdalenej Radskej.
Bě wot 16. lětstotka dźěl Łazowskeje wosady.
Wjetšina wobydlerjow wopušći Kołpin hižo do Druheje swětoweje wójny a zasydli so zwjetša we Łazu, prózdna wjes bu pak hakle 1960 wotbagrowana.
W NDRskim času bě kónčina mjez Kołpinom a Kislicu nimo toho wojerske zwučowanišćo.
Dźensa dopomina wopomnjenski kamjeń na Radsku a wjesnej dźělej Kołpin a Kisylk.
Po statistice Arnošta Muki rěčachu w lěće 1884 245 wot cyłkownje 249 wobydlerjow gmejny Radska serbsce, potajkim běše Kołpin dospołnje serbska wjeska.
Marin Čilić je chorwatski tenisowy hrajer.
Wokrjes je so w lěće 1999 přez zarjadnisku reformu załožił z gmejnow prjedawšeho Piłskeho wojewódstwa.
Zwonka Litawskeje je dalša miliona rěčnikow, přewažnje w susodnych statach.
Litawšćina ma dwě narěčnej skupinje, kotrejž hodźitej so dale poddźělić.
Z baltiskich rěčow eksistuje nimo Litawšćina jenož hišće letišćina.
Rozdźělenje Letišćiny a Litawšćiny jedyn wot druheho so za zažny srjedźowěk datuje.
Litawšćina so přez wjele wobchowanych starožitnych gramatiskich formow wuzběhuje, kotrež so zdźěla tež w sanskriće abo w druhich starych indoeuropskich rěčach zaso namakaja.
Žana druha žiwa, w Europje rěčaca rěč je bliža z indiskej hałuzu indoeuropskich rěčow přiwuzna hač Litawšćina.
Přepytowanje wot mjenow wodźiznow je pokazało, zo baltiski sydlerski teritorij so je něhdy wot Wisły hač Moskwy a Kiewa wupřestrěł – wězo smě so wot ćeńkeho wobsydlenja wuchadźeć.
Baltiske ludy buchu tu pozdźišo wot ekspandowacych Słowjanow asimilowane.
Mindaugas je w srjedźowěku litawski stat załožił.
Wo róli Litawšćiny w tutym staće je mało znata.
Jako spisowna rěč je wuchodosłowjanska rěč słužiła, tak mjenowana kencliska Słowjanšćina, w Kyrilici, wězo nabohaćena z litawskim wokabularom.
Litawski alfabet bazuje na łaćonskim alfabeće, ale ma někotre přidate pismiki a diakritiske znamješka.
Nimo na słownych fugach móžeja mjez dwěmaj wokalomaj pak jenož palatalizowane pak jenož njepalatalizowane konsonanty stać.
Na kóncu słowa jenož njepalatalizowane konsonanty wustupuja, chibazo, při wotpowědnym słowje dźe wo krótku formu słowa, kotrež na tutym městnje wobsedźi palatalizowany konsonant.
Artikulaciske městno sćěhuje z poslednjeho tutych konsonantow.
Na poslednim přikładźe móžeja widźeć, zo geminacija samo na słownych fugach njewustupuje.
Litawšćina ma dwaj genusaj a numerusaj.
Dźensniša litawšćina ma 7 padow, ale stara litawšćina je 10 padow měła.
Ale nic wšě werby maja tajke zwukowu změnu.
Brětnja-Michałki je wjesny dźěl Wojerec z 1.389 wobydlerjemi w sakskej Hornjej Łužicy, kotrež wobsteji ze wsow Brětnja a Michałki.
Po wobydlerstwje je najwjetši z pjeć Wojerowskich wjesnych dźělow.
Měšćanski dźěl leži na zapadźe Wojerec na woběmaj bokomaj zwjazkoweje dróhi 97, při čimž nadeńdźe so Brětnja sewjernje a Michałki južnje dróhi.
Susodne wsy su Narć na sewjeru, Němcy na wuchodźe a Čorny Chołmc na zapadźe.
Na juhu rozpřestrěwa so přirodoškitne pasmo Dubrjenskeho bahna.
Přez město ćeče rěka Čornyj Tašlyk.
Sydlišćo załoži so w lěće 1868, jako zahaji so železniska čara.
Dnja 14. meje 1967 dósta měšćanske prawa.
Leži něhdźe 55 kilometrow sewjernje Moskwy.
Sydlišćo je so w lěće 1841 załožiło a ma wot lěta 1940 měšćanske prawa.
Pabianice je industrijne město z něhdźe 67.000 wobydlerjemi w srjedźnej Pólskej.
Pławno Prato Gusjew Rokiškis Population.
Donnerhak, Budyšin Žołty hłowač.
Njerčinsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije w Zabajkalskim regionje něhdźe 300 kilometrow wuchodnje Čity.
Sydlišćo je so w lěće 1653 załožiło a ma wot lěta 1689 měšćanske prawa.
Ciolkowskij je zawrjene město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Hriby su swět z domeny Eukaryotow.
Nimaja chlorofyl, su žiwe heterotrofnje, a rozmnožuja so přez spory.
Formuja po swojich přiznamjenjach samostatny swět nimo rostlinow a zwěrjatow, ke kotrymž tež jednobańkowcy kaž pječenske droždźe, ale tež wjacebańkowcy kaž plěsniwcy a jědźomne hriby słušeja.
Hriby maja 80 000 - 100 000 družinow.
Zahrodna mlóčeń je jednolětna rostlina, kotrejež stołpik docpěje dołhosć wot 10 hač do 30 cm.
Stołpikowe łopjena zahe wotpadnu.
Při tym wšě promjo je dwójce hač trójce dźělene.
Přikrywne łopješka su jejkojte a jako čołmik zhorbjene.
Žałzy kćenjoweho keluška ma formu połměsačka a njesu 2 kónčacej róžkaj z dołhosću wot 1 mm.
Pod wšěm pozdatnym kćenjom je 2 njezrosćenej, jejkojtej, zelenej abo słabje nažołtej wysokej łopješce.
Zrałe płody so při wuschnjenju jako 3 dźělne płody wot rostliny pušća.
Při tym so wočinja a symjenja preč storkaja.
Rosće na rolach, na prózdnych rolach, w zahrodach a na winicach.
Ma radšo wutkate, zwjetša wapnite hlinjane pódy.
Nowy Łusč je hornjołužiska wjeska ze 36 wobydlerjemi w srjedźišću Budyskeho wokrjesa, kotraž słuša z lěta 1936 ke gmejnje Bóšicy.
Leži na kopcu mjez Łusčom a Baćonjom něhdźe dźesać kilometrow sewjerozapadnje Budyšina.
Wjeska załoži so hakle w prěnjej połojcy 19. lětstotka jako wutwar Łušćanskeho ryćerkubła a jeho ležownosćach.
W lěće 1834 měješe hižo 60 wobydlerjow, z kotrychž běchu šěsnaćo katolikow.
Jenički připóznaty kulturny pomnik we wjesce je swjaty křiž na zornowcowym podstołpje před chěžku čo.
Hurtova Lhota je wjes a gmejna w Čěskej.
Leži 455 m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe dwěsćě wobydlerjow.
W internetowym słowniku: Pappel Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Tasta Alt je funkciska tasta na tastaturje kompjutera.
Warandej je wjes w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži při pobrjoze Barentsoweho morja něhdźe 360 kilometrow sewjerowuchodnje Narjan-Mara w Awtonomnym wokrjesu Nencow.
Zemrě hižo po 33 dnjach w zastojnstwje.
Je zarjadniske sydło Nišanskeho wobwoda.
Leži něhdźe 25 kilometrow južnje wot města Qarshi.
Chorosće dla dyrbješe gymnazialne wukubłanje přetorhnyć a so w staršiskim domje wulěkować.
Wot Čornjowskeje wjesneje gmejny bu Zoba bórze na gmejnskeho předstejićerja postajeny, w lěće 1901 ze serbskeje strony jako kandidat 5. sakskeho wólbneho wokrjesa postajeny a za zapósłanca za II. komoru Sakskeho krajneho sejma wuzwoleny.
Jako tajki zasadźi so wospjet za wužiwanje serbšćiny na zjawnych zhromadźiznach a w šuli.
Jan Awgust Zoba běše wot lěta 1903 čłon Maćicy Serbskeje a nawjedowaše z Michałom Koklu wot 1903 Wjesne wólbne towarstwo.
Na žołdk a wutrobu schorjeny zemrě Zoba 7. februara 1911 w Čornjowje a bu 10. februara na Bukečanskim pohrjebnišću pochowany.
Kislowodsk je město w juhu Ruskeje federacije.
Leži w europskim dźělu Ruskeje w Stawropolskim regionje a ma něhdźe 130 tysac wobydlerjow.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1803 załožiło a ma wot lěta 1903 měšćanske prawa.
Wulke jězory je zapřijeće za pjeć wulkich ze sobu zwjazanych jězorow w Sewjernej Americe.
Wone so nadeńdu při hranicy mjez Zjednoćenymi statami na juhu a Kanadu na sewjeru.
Wšě jězory słušeja k 15 najwjetšim na swěće.
Železnogorsk-Ilimskij je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1948 jako wjes Koršunicha załožiło a ma wot lěta 1965 měšćanske prawa.
Nimo toho je Junge wot 1990 měšćanska radźićelka w Kamjencu.
Z 21. městnom na krajnej lisćinje njeporadźi so jej při wólbach 2019 znowa do sejma zaćahnyć.
Diplomowana wučerka bě wot lěta 1989 čłonka SED a po přewróće čłonka PDS a Lěwicy.
Cleopatra Stratan je dźowka spěwytwórca Pavel Stratan a najmłódša spěwarka, kotraž je hdy hit čisła jedyn docpěła.
Jeje najznaćiša pěseń Ghiţă bě w Moldawskej a Rumunskej ale tež mjezynarodnje hit.
Pavel Stratan dźěłaše w lěće 2005 w Bukaresće na swojim třećim albumje.
Jeho małka dźowka bě při nahraćach při tym a hraješe w studiju, mjeztym zo je jej nan swoje spěwy nahrał.
Spontanje wza wona při spěwje Mama jedyn swobodnych mikrofonow a sobu spěwaše.
Studijowy crew bě wot připadneho nahraća zahorjeny a woni wobzamknyli, ju hišće dalše spěwy spěwać dać.
Plata awansowaše z 150.000 předatymi jednotkami k wulkim překwapjenskim wuspěchu a bu z dwaj króć platinom ale tež MTV Award za najlěpši album w Rumunskej w lěće 2006 wuznamjenjeny.
Wosebity hit bě při tym spěw Ghiţă, kotryž bě w Rumunskej za čas pjeć tydźenjow na prěnim městnje chartow.
Spěw so jedna wot małkeje holcy, kotraž hlada kóždy wječor zrudna před zachodom šule jeje najlěpšeho přećela.
Tón pak njepřińdźe, dokelž je wjes wopušćił a je wupućowany.
Wón wopisuje realnosć wjele moldawskich dźěći, přetož chudosće dla wjele wobydlerjow kraj wopušći a we wukraju dźěło namaka.
Album je so na to tež w Japanskej, Taiwanje, Južnej Koreji, Španiskej a Mexiku jewił.
Cleopatra spěwaše nimo rumunskeho originala hišće jendźelsku a rusku wersiju nutř.
Jeje prěni wustup měješe dnja 20. awgusta 2006, hdyž třilětna wot jeje nana na gitarje přewodźena před 400 wopytarjemi w Bukarestskim Teatrul Nottara dwuhodźinski koncert daše.
W decembrje 2006 wustupi hižo štyrilětna při hodownej gala w Piatra Neamț a dóstawaše za spěwanje jeničkeho spěwa 10.000 US-dolarow.
Jeje nan dawaše pozdźišo cyłu sumu w telewiznej show za karitatiwne zaměry.
Runočasnje je wón wozjewił, zo by Cleopatra po enormnej medijowej kekliji tuchwilu žane wustupy wjace činiła.
Dnja 13. decembra 2008 je w Chișinău jeje małki bratr porodźił, kotryž so je na jeje namjeće na mjeno Cezar křćił.
Na jeje prěnim albumje wozjewjeny spěw Ghiţă bě w lěće 2006 za čas pjeć tydźenjow na prědnim městnje rumunskich chart, na časowym dypku hdyž Cleopatra bě hakle štyri lěta stara.
Po Guinesowej knize rekordow je wona tuž najmłódša spěwarka, kotraž je hdy hit čisła jedyn w kraju docpěła.
Rekord zastawaše před njej francoski dźěćacy star Jordy a před tym Shirley Temple.
Wuchodochinske morjo je nakromne morjo Ćicheho oceana.
Mjezuje na zapadźe z Chinu, na sewjeru z Južnej Koreju, na wuchodźe z Japanskej a na juhu z Chinskej republiku.
Na sewjeru je zwjazane ze Žołtym morjom, na sewjerowuchodźe z Japanskim morjom, na juhowuchodźe z Filipinskim morjom a na juhozapadźe z Južnochinskim morjom.
Brunojcy su łužiska wjes při prawym brjoze Nysy, kotraž słuša z lěta 1945 k Pólskej.
Leži na juhu Lubušskeho wojewódstwa, tři kilometry sewjernje Wjeski a sewjerowuchodnje Mužakowa při kromje Pückleroweho parka.
Brunojce słušeja ke gmejnje Trjebule w Žarowskim wokrjesu a maja něhdźe 370 wobydlerjow.
Historisce słušeja k Hornjej Łužicy a ležachu při hranicy Žahańskeho wojewódstwa, kiž bě dźěl Šleskeje.
Brunojce słušachu k staroserbskim sydlenskim rumej wokoło Mužakowa a bě znajmjeńša wot 1366 přez nimale šěsć lětstotki dźěl Mužakowskeho stawoweho knjejstwa a Mužakowskeje wosady.
Dla tutoho połoženja buchu Brunojce w Třicećilětnej wójnje ćežko wobškodźene.
Wot kónca Druheje swětoweje wójny słušeja Brunojce kaž cyła Łužica wuchodnje Nysy k Pólskej.
Rěčeše so Mužakowska narěč serbšćiny.
Jenož wobydlerjo srěnich lětnikow rozumjachu němsce, stari a dźěći porno tomu scyła nic.
Cyłkownje wobsteješe wobydlerstwo z 357 Serbow a 21 Němcow.
Tutón poměr so hakle přez industrializaciju přeměni.
Po 1945 dyrbjachu Serbja a Němcy wjesku wopušćić.
Nakład Domowiny, Budyšin 1957, S. 58f.
Jetřichovice (němsce Dittersbach i.d.
Najwjetši dźěl gmejnskeho teritorija njeje wobsydleny a z dźělom narodneho parka Čěska Šwica.
Wjes nasta w 14. lětstotku při wikowanskim puću z Čechow do Łužicy a naspomni so prěni raz w lěće 1387.
Cyrkej w Jetřichovicach bu w lěće 1752 natwarjena.
Protyka za lěto 1947 01. junija: We Wojerecach wotmě so prěni Serbski ewangelski cyrkwinski dźeń, zarjadowany wot fararja Černika.
06. julija: Prěnje čisło „Noweje doby" wuńdźe.
08. awgusta: Brigada „Serbskeje młodźiny" wotjědźe do Juhosłowjanskeje.
24. awgusta: Na Budyskim Póstowym naměsće połoži so składnostnje 100. róčnicy załoženja Maćicy Serbskeje zakładny kamjeń za nowy Serbski dom.
08. septembra: Załoženje Serbskeje wyšeje šule w Budyšinje.
30. septembra: Po wopodstatnjenju sakskeho krajneho sejma dóstanu mnohe pod nacionalsocialistami přemjenowane wjeski w Sakskej swoje stare ze serbšćiny pochadźace mjeno wróćo.
01. nowembra: Prěnje čisło nowiny Serbskeje młodźiny w ČSR „Naš puć" wuńdźe.
13. decembra: We Wrócławju załoži so towarstwo Lusatia.
15. awgusta: Indiska bu njewotwisna wot Wulkeje Britaniskeje.
Dalše serbske mjeno je korjenita syć.
Prawa babyduška je zrunana rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 20 hač do 40 cm.
Kćenja su lila-róžojte.
Rostlina so jako lěkarsku rostlinu a korjeninu wužiwa.
W internetowym słowniku: Feldkümmel W internetowym słowniku: Thymian Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Donnerhak, Budyšin Hlej wotpowědne dataje we Wikimedia Commons: Prawa babyduška Prawa babyduška.
Rico Anton je sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje unije a wot lěta 2014 direktnje woleny zapósłanc w sakskim krajnym sejmje.
Tam je zastupowacy předsyda wustawoweho a prawniskeho wuběrka kaž tež sobustaw nutřkowneho wuběrka.
Při wólbach dnja 1. septembra 2019 dósta we wólbnym wokrjesu 13 36,8 % wotedatych hłosow a zdoby znowa direktny mandat.
Diplomowany zarjadniski hospodar je wot 2004 čłon CDU.
Krygar je serbske swójbne mjeno, serbska forma němskeho mjena Krüger.
Wien je stolica a z 1,8 milionami wobydlerjow zdobom najwjetše město Awstriskeje a po Berlinje druhe najwjetše němskorěčne město.
Leži we wuchodnym dźělu kraja při Dunaju a tworja swójski zwjazkowy kraj we wobłuku zwjazkoweje republiki Awstriskeje.
Za čas Rakusko-Wuherskeje bě Wien politiski, hospodarski a kulturny centrum wulkeho dźěla srjedźneje Europy.
Wšědna kłósknička docpěwa wysokosć wot 10 hač 30 cm.
Łopjena du dwudźělne a mječikojte.
Kćenja su znutřka žołte, zwonka zelenojte, dołho stołpikate a steja w 6-7 dołhich, čumpatych kićach.
Rosće w holanskich tymjenjach.
Rostlina je w sewjernej Němskej a zapadnej Europje rozšěrjena.
Mały pucherjak je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 5 hač 15 cm.
Wón je často w błóće zakótwjena wódna rostlina.
Blědožołte kćenja docpěwaja dołhosć wot 6 hač 9 mm a steja po dwěmaj hač po pjećoch w kićach, kotrež z wody wusahuja.
Delnja hubka je owalna.
Z pomocu łójenskich pucherjow łóji małke wódne zwěrjata.
Rosće w tymjenjach, jězorowych zaliwach, na bahnojtych łukach w 5-10 cm hłubokej w prawym měrje wutkatym, wapnitym wodźe nad pochatym błótom.
Wučkecy su wjeska z 80 wobydlerjemi w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin.
Słušeja ke gmejnje Porchow a leža 209 m nad mórskej hładźinu.
Susodne wjeski su Lejno w sewjeru, Čěškecy we wuchodźe, Panecy w juhu, Mały Wosyk z Njeradecami w zapadźe a Časecy w sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Uskewicz je z lěta 1365.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 56 wobydlerjow, mjez nimi 52 Serbow.
Dla katolskich knjezow mějachu Wučkecy tradicionelnje chětro wysoki podźěl katolskeje ludnosće.
W lěće 1925 bě wot cyłkownje 57 wobydlerjow 35 ewangelskich a 21 katolskich kaž tež jedyn Žid, štož bě skerje wuwzaće na serbskich wsach. staw: 9. meje 2011; Wuslědki censusa 2011 za Porchowsku gmejnu Filip Jakubaš: Hornjoserbsko-němski słownik.
Klemens IX. bě italski duchowny, bamžowski nuncius w Španiskej wot lěta 1644, pod bamžom Aleksandrom VII. kardinalny statny sekretar a bu 20. smažnika 1667 w starobje 67 lět jako jeho naslědnik wuzwoleny za 237. bamža romsko-katolskeje cyrkwje.
Wón bě wurjadnje woblubowany w romskej ludnosće.
Słuša ke gmejnje Wulka Dubrawa a leži 142 m nad mórskej hładźinu při zwjazkowej dróze 156.
Běše hač do lěta 1994 samostatna gmejna, wot lěta 1936 z wjesnymaj dźělomaj Kobjelń a Kupoj.
Susodnje wjesce staj Kobjelń na juhowuchodźe a Kupoj na zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje kulowca jako Komeraw je z lěta 1399.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 200 wobydlerjow, mjez nimi 168 Serbow.
Rěčna změna k němčinje sta so potom w druhej połojcy 20. lětstotka.
Ewangelscy Komorowčenjo přisłušeja ze 16. lětstotka Klukšanskej wosadźe.
Kaluga je město w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 342 tysac wobydlerjow.
Leži něhdźe 105 kilometrow zapadnje Moskwy.
Sydlišćo je so w lěće 1231 załožiło a ma wot lěta 1277 měšćanske prawa.
Pjetergof je město w Ruskej federaciji.
Michał Žur bě serbski katolski farar a spěchowar serbsko-pólskeje wzajomnosće.
Narodźi so jako syn Hózkowskeho młynka a wopytowaše w Budyšinje najprjedy Tachantsku šulu a potom gymnazij.
Wot 1919 hač do swojeje smjerće w lěće 1929 bě z fararjom w Groß Kottorzu.
Žur skutkowaše jako duchowny mjez Polakami Hornjeje Šleskeje a stwori wokoło sebje mału serbsku koloniju.
Wot lěta 1890 bě z čłonom Maćicy Serbskeje.
Smrk je z 1.124 metrami najwyša hora čěskeho dźěla Jizerskich horin na samym sewjeru Čěskeje, při pólskej mjezy, běžacej přez horu.
Nadeńdźe so južnje městačka Nové město pod Smrkem.
Dalšej znatej městnje we wokolinje stej Lázně Libverda na čěskej a Świeradów Zdrój na pólskej stronje.
Při južnej skłoninje Smrka wužórli so rěka Jizera, při sewjernej rěčka Lužice.
Pólsko-čěska hranica běži přez wuchodny bok hory, při čimž je pólski wjeršk 1123 metrow wysoki.
Taflowy kamjeń na 1072 metrach je zdobom najwyši dypk Hornjeje Łužicy.
Prěnja rozhladna wěža na Smrku bě so w lěće 1892 natwariła a steješe hač do 1950tych lět.
2003 nastajichu nowu, 20 metrow wysoku wěžu z wocla.
Rozhlad saha k Sněžce w Kyrkonošach na wuchodźe, k Łužiskim horinam na zapadźe a přez Hornju Łužicu, Zhorjelc a Sedło hač k Hamorskej milinarni na sewjerozapadźe.
Mjeno Smrk poćahuje so na hoberski šmrěk, kiž steješe hač do lěta 1790 njedaloko wjerška při hraničnym kamjenju čo.
Link ex Spreng., Syst.
Bruxelles 9: 538.
Nat., II, 4: 718.
Kew 1922: 185.
Prekmuršćina słuša do skupiny južnosłowjanskich rěčow.
Prekmurska rěč je jedyn awtonomny dialekt słowjenšćiny.
Prekmuršćina so w Madźarskej a w Słowjenskej rěči.
Weimarska republika rěka historiska epocha Němskeho reicha po prěnjej swětowej wójnje mjez lětami 1918 a 1933.
Zwjazk serbskich wuměłcow z. t. je zjednoćenje serbskich wuměłcow, kotrež so w lěće 1990 załoži.
Čłonstwo wobsteji z něhdźe 100 dźiwadźelnikow, rejowarjow, hudźbnikow, molerjow, spěwarjow a spisowaćelow.
Zwjazk serbskich wuměłcow je jako towarstwo z čłonom Domowiny a zastupuje so wot jednoho sobustawa w jeje zwjazkowym předsydstwje.
Wot lěta 1979 wuhotuje ZSW kóžde lěto mjezynarodny Swjedźeń serbskeje poezije.
Předsyda Zwjazka je wot apryla 2017 Jan Bělk.
Syzrań je město w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1683 załožiło a ma wot lěta 1796 měšćanske prawa.
Leži při rěce Dnjepr něhdźe 50 kilometrow južnje wot města Zaporižžja.
Sydlišćo je so w lěće 1961 załožiło a ma wot lěta 1970 měšćanske prawa.
Dokelž běštaj Jězusowa smjerć a zrowastaće po Nowym zakonju runje za čas tydźenja pesach, postaji termin tutoho wulkeho židowskeho swjedźenja tež datum jutrow.
Po tym maja so tež daty swjedźenjow w jutrownym róčnym času.
Bože mšě wotměwaja so wot toho časa we wjetšinje liturgijow wot poslednjeje wječerje na zelenym štwórtku – t.j. předwječor wulkeho pjatka – přez ćichu sobotu dnja rowoweho měra Knjeza, hač k spočatkej noweho tydźenja na jutrownej njedźeli.
Z jutrownej njedźelu zahaji so jutrowny čas, kotryž ze swjatkami pjećdźesat dnjow traje.
Pozdźišo buchu tute dźěła swobodne dny skrótšene, doniž jenož hišće jutrowna póndźela jako zakonski swjaty dźeń zwosta.
Jutrownu njedźelu hromadźa so we Łužicy křižerjo při wósom katolskich farskich cyrkwjach a w klóštrje Marijina hwězda, zo bychu w formje procesiona a ze žohnowanjom fararja spěwajo poselstwo „Chrystus z mortwych stanył je" do susodneje wosady donjesli.
Dalše serbske, jutrowne nałožki su debjenje jejkow, jutrowne spěwanje, jutrowna woda, klepotanje a walkowanje.
Njelidowo je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1900 załožiło a ma wot lěta 1949 měšćanske prawa.
Obninsk je město w Ruskej federaciji.
Makarjew je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1439 załožiło a ma wot lěta 1778 měšćanske prawa.
Dalše serbske ludowe mjeno je porč.
Kirowo-Čepjeck je město w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe dźesać 75 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1935 załožiło a ma wot lěta 1955 měšćanske prawa.
Kirowgrad je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1661 jako wjes Kalata załožiło a ma wot lěta 1931 měšćanske prawa.
Dósta swoje dźensniše mjeno w lěće 1935 po zamordowanym sowjetskim funkcionarje Sergeju Kirowje.
Protyka za lěto 1655 07. apryla: Jako naslědnik Innocenca X. wuzwoli so kardinal Fabio Chigi za noweho bamža Aleksandra VII.
10. meje: W jendźelsko-španiskej wójnje dobudu Jendźelčenjo kupu Jamaiku.
01. julija: Započatk Druheje nordiskeje wójny mjez Pólsko-Litawskej, Šwedskej a Ruskej wo nadknjejstwo w Baltikumje.
Šu je město w južnym Kazachstanje.
Leži při lěwym brjoze rěki Ču njedaloko kirgiskeje hranicy, něhdźe 110 kilometrow sewjerozapadnje kirgiskeje stolicy Biškek a 270 kilometrow sewjerowuchodnje kazachskeho města Taraza.
Narodźi so jako syn Trjebinskeho žiwnosćerja a dźěłaše jako małoratar a wikowar z wuhlom w Slepom.
Černik hraješe jako Slepjanski ludowy herc na třitrunatych małych serbskich husličkach.
Ze skupinu ludowych hercow wustupowaše na serbskich zjězdach, za rozhłós w Lipsku a Berlinje kaž tež na zajězdach Serbow do wukraja, kaž na přikład do Prahi a Mladeje Boleslavy.
W dwacetych lětach běše městopředsyda Slepjanskeho serbskeho towarstwa Swěrnosć.
W Serbskich Nowinach čo.
216/1934, dnja 15. septembra Achim Brankačk: Černik, Křesćan.
Roman Herzog bě němski jurist a politikar strony CDU.
Wot 23. meje 1994 hač do lěta 1999 bě wón sedmy zwjazkowy prezident Němskeje.
Donnerhak, Budyšin Lěsna husowka.
Donnerhak, Budyšin Lenowa motawa.
8-65 Koordinaty: 8° S, 65° Z Venezuela je njewotwisny stat na sewjeru Južneje Ameriki.
Leži mjez pobrjohom Karibiskeho morja a Amaconasowej nižinu.
Hłowne a najwjetše město je Caracas.
Wotkrywar Amerigo Vespucci pomjenowa kraj po Bjenatkach jako Venezuela.
Venezuela mjezuje z Guyanu na wuchodźe, z Brazilskej na juhu a z Kolumbiskej na zapadźe.
Na sewjeru twori 2800 kilometrow dołhi pobrjóh Karibiskeho morja přirodnu hranicu.
Před wuliwom najwjetšeje rěki Orinoco leži kupowy stat Trinidad a Tobago.
W kónčinje taflowcow na juhu nadeńdźe so najwyši wodopad na swěće, Salto Ángel.
21. měrca abo 21. nalětnika je 80. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 285 dnjow hač do kónca lěta.
1933: Wotewrjenje prěnjeho koncentraciskeho lěhwa w bayerskim Dachauje.
Leži pod Kawkazom při rěce Kuban něhdźe 10 kilometrow južnje Čerkeska.
Sydlišćo bu w lěće 1861 wot Kozakow pod mjenom Ust-Džegutinskaja załožene a ma wot lěta 1975 měšćanske prawa.
Hórka seklička docpěwa wysokosć wot 10 hač 20 cm.
Won měrjene krónowe łopješka docpěwaja dołhosć wot 6 hač 8 mm a su dwójce tak dołhe kaž znutřkowne.
Płodowy stołpik je nimale wodorunje wotstejacy.
Rosće žitnych polach.
Preferuje suche, kamjentne, wapnite pódy.
Rostlina je w zapadnej a srjedźnej Europje rozšěrjena.
Kalhov je wjesna gmejna w Čěskej.
Leži 660 m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe 120 wobydlerjow.
Chrysta Meškankowa je serbska bibliotekarka a awtorka.
Wona narodźi so jako druhe ze štyrjoch dźěći wučerja Maksa Rječki a jeho mandźelskeje Marje, rodźenej Andrickec.
W štyrilětnym dalokostudiju přiswoji sej kwalifikaciju diplomoweje fachoweje bibliotekarki a dźěłaše w Lipšćanskej uniwersitnej bibliotece.
We wólbnym času wěnowaše so hudźbnym wědomosćam.
Po přewróće namaka nowe dźěło w krajnoradnym zarjedźe jako społnomócnjena za runostajenje a serbske naležnosće.
Nimo dźěła podawaše w Chróšćanskej wosadźe katolsku nabožinsku wučbu a dźěłaše z kapłanom Měrćinom Salowskim na wudaću noweho wosadnika.
Za někotre serbske kěrluše napisa nowu melodiju.
Za oratorij Serbske jutry z pjera Jana Cyža zestaji tekst.
W Serbskich Nowinach wozjewi prawidłownje recensije předewšěm wo koncertach.
Z mandźelskim Markom, synom Jana Meškanka, ma tři dźěći.
Jedyn ze synow je serbski stawiznar Timo Meškank.
Gerat Wornar: Chrysta Meškankowa 80 lět.
W Rozhledźe 10/2018, str.
Žanowc je ród ze swójby łušćinowcow.
Smjerdźaca rukej je jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 20 hač 70 cm.
Rostlina je w hornim dźělu rozhałuzowana.
Kćenja docpěwaja wulkosć wot 3 hač 4 mm a steja w bjezłopjenatych kićow.
Trukowe płody docpěwaja dołhosć wot 15 hač 25 mm a steja na ćeńkich stołpikach.
Bərdə je město w Azerbajdźanje.
Leži při rěce Terter něhdźe 260 kilometrow zapadnje Bakuwa.
Někotre družiny so w tropach jako škrobowe dodawarjo plahuja.
Wšě plahowane družiny su po horjeka mjenowanym mjenom, wotwisnje wot regiona, woznamjenjene.
Dokelž wobsahuje korjeń rostliny škrob, je jeje plahowanje šěroko rozšěrjene.
Wona pochadźa originalnje z regionow dźensnišeje Brazilskeje a Paraguaya a bu hižo před wobsydlenjom Ameriki přez Europjanow wot prawobydlerjow za zežiwjenje wužiwana.
Wobsahuja běły mlokowu mězu.
Někotre družiny wobsedźa korjentne boble.
Łopjenowe šiški su dołhe.
Pódlanske łopjena su małke.
Kćenjowa wobalka wobsteji jenož z pjeć keluškowych łopješkow, Krónowe łopješka faluja.
Ród Manihot bu 1754 wot jendźelskeho botanikarja Philip Miller nastajeny.
Znutřka roda so dźensa něhdźe 60 hač 100 družinow rozeznawaja, kotrež wšě z Neotropis pochadźeja, zwjetša z Brazilskeje.
Boissier, II, 5: 671.
Boissier, II, 5: 672.
México 29: 38.
Přez přihódne wobjednanje so pak ćěkawy cyanowodźik wotstroni, a dóstanu potom dobre žiwidła.
Zo by tomu zadźěwał, poruči so přidatne jědźenje na proteinach bohatych Maniok-łopjenow.
Wužiwanje boblow jako žiwidła wróćo dźe na prawobydlerjow južneje Ameriki.
Maniok je tež dźensa hišće wažne hłowne žiwidła w Brazilskej, předewšěm w sewjerje a sewjerowuchodźe kraja.
Boble bu wobělene, rozmlěte a truhane, a potom namočene.
Maniokowa muka so móže podobnje kaž pšeńčnu muku wužiwa.
W druhich regionach dóstanu po modifikowanym jednanju tróšku druhe produkty; tež připrawjuja z muki tykanc (na př.
Čerstwy korjeń wužiwaja jako hojenski srědk při brjodach.
Łopjena manioka so jako zeleninu jědźa.
Beijú, Farofa abo Tarubá.
Maniok so tež w centralnej Africe intensiwnje a rady wužiwa.
Muka so často za družinu kulkoweho ćěsta wužiwa.
Maniokowe łopjena su tež jara lubowana jědź a so z mazom zemskich worješkow, płodami wolijowych palmow abo kokosowym mlokom přihotuje.
Zarěč je wjes ze 126 wobydlerjemi w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin.
Słuša ke gmejnje Njeswačidło a leži 158 m nad mórskej hładźinu při Čornicy.
Susodne wjeski su Króńca na sewjeru, Łuh na sewjerowuchodźe, Łahow na juhu a Banecy na juhozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Scharezk pochadźa z lěta 1412.
Hač do lěta 1993 běše samostatna gmejna z wjesnymi dźělemi Banecy, Króńca, Łahow, Wbohow a Wutołčicy.
W lěće 1884 měješe Zarěč po Mukowej statistice 122 wobydlerjow, z nich 111 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći w Zarěčanskej gmejnje 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 32,7 %.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 130 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 46,1 lět.
Ewangelscy Zarěčenjo přisłušeja Njeswačanskej wosadźe.
Měrćin Kral-Zarěčanski: Přeměnjenje wjesneho załožka Zarěča z přepołoženjom knježeho kubła.
10–15. staw: 31. decembra 2016; Podaća gmejnskeho zarjadnistwa Njeswačidło Křesćan Bohuwěr Pful: Łužiski serbski słownik.
Donnerhak, Budyšin Niska rězna.
Arnošt Lodni bě serbski wučer, kantor a kulturny prócowar.
Narodźi so jako syn žiwnosćerja a wopytowaše wot 1893 do 1899 Krajnostawski wučerski seminar w Budyšinje.
Lodni skutkowaše hač do swojeho 90. žiwjenskeho lěta jako dirigent Bukečanskeho wosadneho chóra, po 1945 tež jako dirigent chóra Domowinskeje skupiny.
Po Prěnjej swětowej wójnje zestaji sobu serbsku čitanku Kwětki.
Arnošt Lodni bě wot 1913 čłon Maćicy Serbskeje.
Pawoł Grojlich: Lodni, Arnošt [2].
350 Arnd Zoba: Arnošt Lodni - něhdyši kantor w Bukecach.
Dalše serbske mjeno je cokorowa sćina.
Cyła rostlina je zwjetša čerwjenje přeběžana.
3-12 dołhich kłosow kaž porsty ruki při sebi steji.
Rosće na rolach, w zahrodach, na winicach, pućach a plestrowych škałobach.
Ma radšo suche, wutkate pódy na ćopłych stejnišćach.
Za čas romskeho mócnarstwa bě w južnej Europje běžna žitna rostlina.
W juhowuchodnej Europje hač do 19. lětstotka plahowachu a krupy ze zorna zhotowachu.
Dźensa we regionach z plahowanjom wina jako njerodź płaći, ale w Americe je picowa trawa.
Šćerkowy rupik docpěwa wysokosć wot 15 hač 30 cm a ma wulku łopjenowu rozetu.
Łopjena su jazykojte, nimale cyłokromne a docpěwaja dołhosć wot 3 hač 5 cm.
Kćenja su načerwjeń žołte.
Rosće na rěčnych brjohach, włóžnym šćerku, pluskotanych skałach.
Rostlina je w Alpach a předkraju rozšěrjena.
Kropačk je ród ze swójby kropačkowych rostlinow.
Basarabeasca je město na juhu Moldawskeje, bjezposrědnje při ukrainskej hranicy.
Je zarjadniske sydło Basarabeascaskeho rajona a dósta swoje dźensniše mjeno po krajinje Bessarabskej, w kotrejž so nadeńdźe.
Město leži při brjoze rěki Cogâlnic něhdźe 95 kilometrow južnje Kišinjowa a ma něhdźe dwanaće tysac wobydlerjow.
Tule nadeńdźe so hraničny přechod mjez Moldawskej a Ukrainu.
Na městnje dźensnišeho města załoži so w lěće 1846 židowska kolonija „Romanowka", kotraž bu k česći ruskeje carskeje swójby tak pomjenowana.
1877 wotewri so blisko wsy zastanišćo při železniskej čarje Bender–Galați z mjenom Bessarabka.
W lěće 1897 měješe wjes cyłkownje 1625 wobydlerjow, z kotrychž bě 70 % Židow.
W lěće 1912 poswjećichu nowu synagogu.
Wot kónca prěnjeje swětoweje wójny přińdźe Romanowka kaž cyła Bessarabska do Rumunskeje a dósta rumunske mjeno Românești.
Wot lěta 1944 steješe pod sowjetskim knjejstwom a dósta w lěće 1957 měšćanske prawa.
Pólna zažnička je cyblowa rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 5 hač do 20 cm.
Njese zwjetša jenož jedne na spódku stejace łopjeno, kotrež docpěje dołhosć wot něhdźe 4 mm.
Kćenjowe łopješka su žołte, zwonka zelenojte.
Rosće na rolach, łukach a w kerčinach.
Ma radšo čumpate hlinjane a hlininowe pódy.
Rostlina je w srjedźnej Europje rozpjeršena rozšěrjena, ale w Němskej relatiwnje rědko wustupuje.
Rožka je ród ze swójby słódkich trawow.
Regionalne słowo je žito, kotrež hewak ma druhi woznam.
Delnja Hórka je wjes w Budyskim wokrjesu.
Delnja Hórka leži w sakskej Hornjej Łužicy při Sprjewi někak pjeć kilometrow sewjernje wot Budyšina.
Susodne wjeski su Brězynka w sewjeru, Dobrošecy w juhowuchodźe a Ješicy w zapadźe.
Wuznamny je tak mjenowany „Delnjohórčanski hoberski dub" blisko wsy, kotryž je wokoło 800 lět stary.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Gorg je z lěta 1349.
Na hórce Křič južnje wsy poswjećichu ewangelscy Serbja w lěće 1883 pomnik składnostnje 400. narodnin Martina Luthera.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 389 wobydlerjow, mjez nimi 364 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot hišće 48,7 %.
Na Delnjohórčanskim pohrjebnišću bu serbski prócowar a sobuzałožer Domowiny Arnošt Bart-Brězynčanski pochowany.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 355 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 47 lět.
Jónkrótneje přirody dla so wón spočatnje jako škitana krajina a wot 1994 jako biosferowy rezerwat wupokaza.
Wón wopřija historisce zrosćenu kulturnu krajinu z bohatej přirodu a wosebitym woznamom za škit přirody a družinow.
Zhromadnje ze sewjernym delnjołužiskim dźělom twori hornjołužiski biosferowy rezerwat najwjetšu zwisowacu hatowu krajinu srjedźneje Europy.
Srjedźišćo biosferoweho rezerwata je „Dom tysac hatow" w Stróži pola Hućiny.
Biosferowy rezerwat Hornjołužiska hola a haty leži we wokrjesomaj Budyšin a Zhorjelc, mjez Wojerecami, Niskej, Běłej Wodu, Wósporkom a Budyšinom.
Běžitaj přez njón mjez druhim Sprjewja a Čorny Šepc.
Železniska čara Drježdźany–Zhorjelc (čo.
6212) je wuznamna dwukolijowa čara we wuchodnej Sakskej.
Wjedźe přez Hornju Łužicu, z Drježdźan přez Biskopicy, Budyšin a Lubij do Zhorjelca.
Z Lubija wjedźetej čarje do Habrachćic a do Žitawy.
Na ćělesu tuteje čary natwarichu kolesowansku šćežku přez Kumwałd.
Ze Zhorjelca wjedu čary do Berlina, Nikriša a do Wałbrzycha.
Na woběmaj brjohomaj Strugi ležaca wjes bě lěta dołho wot planowaneho rozšěrjenja Wochožanskeje jamy wohrožena.
W měrcu 2017 rozsudźi LEAG, nowy mějićel łužiskich jamow, zo so jama hač do Mułkec wjace njerozšěrja.
Wjes naspomni so prěni raz hakle w lěće 1597 jako Mulckwitz a słušeše přez lětstotki k Mužakowskemu stawowemu knjejstwu.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 278 wot cyłkownje 282 Mułkečanow serbsce.
Yoruba), ale tež w Madźaršćinje.
Minjeralnyje Wody je město w juhu Ruskeje federacije.
Leži w europskim dźělu Ruskeje w Stawropolskim regionje a ma něhdźe 75 tysac wobydlerjow.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1878 załožiło a ma wot lěta 1922 měšćanske prawa.
Sydlišćo je so w lěće 1605 załožiło a ma wot lěta 1613 měšćanske prawa.
Sydlišćo je so w lěće 1434 załožiło a ma wot lěta 1778 měšćanske prawa.
Kozy leža w južnej Pólskej, w šleskim wojewódstwje a je z 12.000 wobydlerjemi najwjetša pólska wjes.  Commons: Kozy – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Population.
Kamjentny dom z.t. je sociokulturelny centrum na Kamjentnej 37 w Budyšinje.
Je mjez druhim zarjadowar mnohich koncertow, dźiwadłowych předstajenjow, hudźbneho wubědźowanja BEAT, mjezynarodnych młodźinskich wuměnow, filmowych projektow (n.př.
Małe B při Sprjewi) atd.
Nimo toho je towarstwo nošer młodźinskeho dźěła w Budyšinje a mobilneho młodźinskeho dźěła we wšelakorych wokolnych gmejnow, kaž na přikład Wulka Dubrawa, Malešecy a Radwor.
Kamjentny dom ma wokoło 20 stajnych sobudźěłaćerjow.
Sociokulturny centrum bě mjeztym w tak mjenowanym eksilu na Alberta Schweitzerowej 1b zaměstnjeny.
Protyka za lěto 1919 25. januara: Prěnje čisło tydźenika Serbske Słowo redaktora Maksa Štrympy wuńdźe.
11. apryla: Serbski narodny wuběrk předpołoži měrowej konferency memorandum.
10. awgusta: W Budyšinje wotměje so pod nawodom Józefa Nowaka 45.
Schadźowanka – prěnja po wójnje a w měsće.
01. nowembra: Załoženje Serbskeje ludoweje banki.
02. nowembra: Załoženje Łužiskeje ludoweje strony.
23. junija: Němska narodna zhromadźizna přiwza měrowe zrěčenje.
28. junija: Němska delegacija podpisa Versailleske měrowe zrěčenje.
Slavisk je konstruowana słowjanska rěč.
Při wólbach 2014 hižo žadyn mandat njedósta.
Studowany kubłanski wědomostnik dźěłaše do toho jako socialny dźěłaćer.
Kral je serbske swójbne mjeno slědowacych wosobow: Franc Kral, wučer, prócowar towarstwoweho žiwjenja, sobuzałožer Domowiny Jakub Kral, wučer, domiznowědnik, ludowy spisowaćel Jan Kral, prawiznik, w młodych lětach basnik a přełožowar, spěchowar serbskeho dźiwadła Jurij Kral, farar, słownikar, gramatikar Měrćin Kral, wučer, stawiznar a rěčewědnik Michał Awgust Kral, wučer, spisowaćel, ilustrator Mikławš Kral, ludowy herc Němskej warianće mjena stej mjez druhim Krahl a Grahl.
Budyšink je hornjołužiska cyrkwinska wjes při Albrechtowce w Budyskim wokrjesu.
Słuša wot lěta 1994 k Malešecam a ma wokoło 400 wobydlerjow.
Hač do lěta 1994 bě Budyšink samostatna gmejna z wjesnym dźělom Přiwćicy.
Budyšink leži w hórkatej krajinje Hornjołužiskich honow.
Susodne wjeski su Malešecy w sewjeru, Přiwćicy w sewjerowuchodźe, Poršicy w juhu a Plusnikecy w sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Bawdessen bě w lěće 1419.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 239 wobydlerjow, mjez nimi 214 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 51,4 %.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 429 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 41,4 lět.
Jan Langa – Budyšinski farar wot 1696 do 1704 Jan Balthasar Langa – farar, přełožowar nabožinskeho pismowstwa; w Budyšinku rodźeny Hadam Bohuchwał Šěrach – farar, wuznamny přirodospytnik a pčołar; farar w Budyšinku, hdźež tež zemrě Korla Bohuchwał Šěrach – farar, sobuwudawaćel prěnjeho serbskeho časopisa; w Budyšinku rodźeny Arnošt Holan – wučer a narodny prócowar; 1907–34 wučer w Budyšinku Božidar Dobrucky – farar, narodny prócowar a spisowaćel; 1917–24 Budyšinski farar Lubina Holanec-Rawpowa – koncertna organistka; w Budyšinku rodźena Za dalšich fararjow hlej zapisk wo Budyšinskej cyrkwi.
Kleinbautzen/Budyšink.
Bosćij Michał Wićaz bě serbski korčmar, braška a ludowy basnik.
Narodźi so jako syn wićežneho bura a přewza w lěće 1786 nanowe kubło.
Wićaz je předewšěm znaty jako spisar popularneho spěwa Hlejće nowa wěc so stała, parafrazy powěsće wo ptačim kwasu.
W lěće 1778 da pěseń jako lećace łopjeno prěni króć ćišćeć a bórze bu z ludowym spěwom.
Hrodźišćo je 455 metrow wysoki hórski masiw w Zhorjelskim wokrjesu, kotryž je po jeho najwyšim wjeršku pomjenowany.
Namaka so sydom kilometrow sewjerowuchodnje Lubija a juhozapadnje wjeski Załom pod Hrodźišćom na teritoriju města Rychbach a gmejny Rosenbach.
Wjeski pod Hrodźišćom su Sobołsk w sewjeru, Załom we wuchodźe, Biskopicy w juhozapadźe a Dołhaćicy w sewjerozapadźe.
Sewjernje masiwa běžitej zwjazkowa dróha 6 a železniska čara Drježdźany–Zhorjelc.
Najmarkantniši a najwyši wjeršk hórskeho masiwa je Hrodźišćo.
Jeho susod je Hengstberg z wysokosću wot 421 m.
Zapadny wjeršk masiwa je 396 m wysoki Georgenberg, na kotrymž so zbytki małkeje kapałki z 11. lětstotka namakaja.
Na juhowuchodnym kopcu Hrodźišća namaka so stare słowjanske hrodźišćo, wot kotrehož ma cyła hora swoje mjeno.
Na Hrodźišću steji 21 m wysoka rozhladna wěža, kotraž bu kónc oktobra 2000 poswjećena.
Hrodźišćo bě w lěće 1912 prěnje přirodoškitne pasmo Hornjeje Łužicy a słuša k najstaršim w cyłej Sakskej.
Kabinet Schröder I bě wot 27. oktobra 1998 hač do 22. oktobra 2002 amtěrowace zwjazkowe knježerstwo Němskeje w 14. legislaturnej periodźe.
Prěni kabinet tak mjenowaneje čerwjeno-zeleneje koalicije stronow SPD a Zwjazk 90/Zeleni pod zwjazkowym kanclerom Gerhardom Schröderom bě 19. kabinet zwjazkoweje republiki.
Leži w Zhorjelskim wokrjesu a słuša wot lěta 1994 k Wosečkej.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Trebuz je z lěta 1390.
Zwjazkowa dróha 178 je zwjazkowa dróha we wuchodnej Sakskej.
Wona wjedźe wot Nosaćic pola Wósporka, přez Lubij a do Žitawy.
Město a wokolina nadeńdźetej so w něhdźe 4000 km² wulkej nižinje při Mekongu, kotryž twori tule statnu hranicu z Thailandskej.
Wot lěta 1994 wjedźe tak mjenowany „móst přećelstwa" jako scyła prěni móst při delnim běhu rěki do susodneho kraja.
Vientiane załoži so w 13. lětstotku jako město w mócnarstwje Lan Xang a wuwiwaše so pódla jeho stolicy Luang Prabang, doniž so w lěće 1563 z nowej stolicu njesta.
Po rozpadźe mócnarstwa bě město wot lěta 1707 sydło kralestwa Vieng Chan, kotrež steješe bórze pod thailandskim nadknjejstwom.
Po zwrěšćenym rebelionje krala Anuvonga w lěće 1826 zničichu thailandske jednotki cyłe město – nimo templow – a zawlečechu jeho wobydlerstwo přez Mekong do centralneje Thailandskeje.
Hišće štyrceći lět pozdźišo namakachu francoscy slědźerjo na městnje Vientiana jeničce dźungl a ruiny.
Po poražce Francoskeje přećiwo Němskej w Druhej swětowej wójnje bu kraj wot japanskeho wójska wobsadźeny, steješe pak oficialnje dale pod francoskim zarjadnistwom.
Přimórski wows je ród ze swójby słódkich trawow.
Dalše serbske ludowe mjeno je rězačk.
Łučny rozraz je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 15 hač 40 cm.
Łopjena su přećiwostejne, krótko stołpikate abo sedźace, jejkojte, hrubje zubate, rozpjeršenje kosmate hač nimale nahe a docpěwaja dołhosć wot 3,5 cm.
Azurmódre kćenja docpěwaja wulkosć wot 10 hač 14 mm a steja po wjacorych w čumpatych kićach.
Wone njesu štyri njejenake krónowe kónčki.
Jich póžěrk je běły a njesu ćmowe žiłki.
Keluch je štyridźělny.
Płodowa kapsla je třiróžkata abo wutrobojta a kosmata.
Rosće w žiwych płotach, na kerčinowych a pućowych kromach, łukach, a w swětłych, suchich lěsach.
Preferuje čerstwe hač skerje suche, humozne pódy w słóncu abo w połsćinje.
W internetowym słowniku: Ehrenpreis Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Skora je wosebite na znutřkownym boku sylnje žołta.
Hałuzy su krute a małko rozhałuzowane.
Złotožołte Kćenja docpěwaja šěrokosć wot něhdźe 1 cm, steja w hustych, 5-10 dołhich pakićach abo zrunanych kićach a wobsteja z 6-9 keluškowych łopješkow a šěsć krónowych łopješkow.
Rostlina je pyšny kerk ze zapadneje Sewjerneje Ameriki a rosće w hłubšich městnach tež wodźiwjena.
-Lilongwe je stolica južnoafriskeho kraja Malawi.
Leži w srjedźišću Malawija, jenož 50 km wot mosambikskeje a sambiskeje hranicy a 80 km wot Malawiskeho jězora zdalene we wysokosći wot 1200 metrow nad hładźinu morja we wysokej runinje a ma wokoło 650.000 wobydlerjow.
Lilongwe je politiske a zarjadniske srjedźišćo Malawija, pak nic hospodarske.
Město załoži so hakle w lěće 1947 jako wikowanski centrum tehdyšeje britiskeje kolonije Njassaland.
Po njewotwisnosći Malawija w lěće 1964 rozsudźichu so dla centralneho połoženja za Lilongwe jako stolicu.
Wot lěta 1994 je Lilongwe tež sydło parlamenta, kotrež běše do toho w měsće Zomba - něhdźe 230 km juhowuchodnje wot Lilongwe.
Plećaca palma je ród ze swójby palmowych rostlinow.
16. awgusta abo 16. žnjenca je 228. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 137 dnjow hač do kónca lěta.
1936: Předstajenje Jurja Wjeloweje hry „Paliwaka" před 5000 přihladowarjemi na Kopšinjanskim hrodźišću.
Leži při rěce Moskwa něhdźe 30 kilometrow zapadnje Moskwy.
Sydlišćo je so w lěće 1339 k prěnjemu razej naspomniło a ma wot lěta 1781 měšćanske prawa.
Pod małym kruhom rozumja so te kruhi na kulowym powjerchu, kotrychž runiny srjedźišćo kule njewobsahuja.
Mjeno „małe kruhi" je so jako napřećiwk k „wulkim kruham" wutworiło, kotrychž runiny kulowy centrum wobsahuja a kotrež wšě tak wulke kaž móžno kruhi na kulowym powjerchu wopřimuja.
Najwažniše małe kruhi su šěrokostniki a kruhi zdalenosće.
Třiróžk z tajkich wulkich kruhow rěka po swojich najwažnišich nałoženjach astronomiski abo nawtiski třiróžk, mjenuje so pak tež po swojich róžkowych dypkach třiróžk čop-cenit-hwězda.
Sferiska trigonometrija wužiwa małe kruhi jenož za postajenje měrjenskich wulkosćow a kutowych wotstawkow.
Wone su geometriske městna jenakich zdalenosćow wot jednoho wuchadneho dypka – na přikład při analyzy žołmow zemjerženjow, w nawigaciji abo za měrjenje wysokostneho kuta hwězdow.
Na přikład leža wšitke dypki zemskeho powjercha, na kotrychž so hwězda w samsnej wysokosći h jewi, na małym kruhu wokoło „wobrazoweho dypka" hwězdy.
Mały kruh, kotryž k tutej měrjenskej wulkosći h słuša ma radius 90° − h, štož tež cenitowej distancy wotpowěduje.
Tuta wulkosć wustupuje jako bok w nawtiskim třiróžku, a to mjez hwězdu a cenitom.
Leži w južnej Sibirskej mjez Zapadosibirskej nižinu a Juhosibirskimi horinami a słuša k najbóle wobsydlenym kónčinam Sibirskeje.
Jeje zarjadniske sydło je Kemerowo z 533.000 wobydlerjemi, najwjetše město pak Nowokuznjeck z 548.000 wobydlerjemi.
Dalše wulkoměsta su Prokopjewsk a Leninsk-Kuzneckij.
W lěće 2010 měješe Oblasć Kemerowo 2.763.135 wobydlerjow.
Z nich běchu 91,8 % Rusojo a 1,5 % Tatarojo.
Sudogda je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1552 załožiło a ma wot lěta 1778 měšćanske prawa.
Hłowne město je Windhoek.
Namibija ma něhdźe 2,2 milionaj wobydlerjow.
Mjeno stata pochadźa wot pusćiny Namib, kotraž leži při atlantiskim pobrjoze.
Namibija nadeńdźe so při Atlantiskim oceanje a mjezuje z Angolu na sewjeru, ze Sambiju na samym sewjerowuchodźe, z Botswanu na wuchodźe a z Južnej Afriku na juhu.
Karoliny su skupiny kupow w zapadnym Ćichim oceanje, kotraž słuša k Mikroneziji.
Na juhu leži Papuwa-Nowa Gineja.
Po poražce w Španisko-ameriskej wójnje předachu Španičenjo swój podźěl Němskemu kejžorstwu, tak zo běchu kupy hač do Prěnjeje swětoweje wójny z dźělom němskeje kolonije Němska Nowa Gineja.
Mjez swětowymaj wójnomaj stejachu zwjetša pod japanskim zarjadnistwom a po Druhej swětowej wójnje pod US-ameriskim.
Najwjetši dźěl archipela słuša dźensa k wot 1990 njewotwisnej Mikroneziskej, mjeztym zo twori mały dźěl Zapadnych Karolinow wot 1994 njewotwisnu republiku Palau.
Karoliny su pomjenowane po španiskim kralu Korli II.
Nowe Město je wjes w sewjeru sakskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša ke gmejnje Sprjewiny Doł a leži 122 m nad mórskej hładźinu na woběmaj brjohomaj Sprjewje.
K Nowemu Městu słušeja wjesne dźěle Hamor a něhdyši wudwór Łužki.
Susodne wsy su Mułkecy na sewjerowuchodźe a Sprjejcy na sewjerozapadźe.
Na wuchodźe nadeńdźe so Wochožanska jama a na juhu so teritorij wojerskeho zwučowanišća „Hornja Łužica" rozpřestrěwa.
Wjesny dźěl Daški z wopušćenym něhdyšim wudworom Łužki nadeńdźe so při Sprjewi něhdźe dwaj kilometraj juhowuchodnje wjesneho žra.
Serbscy sydlerjo přińdźechu prawdźepodobnje w 10. lětstotku najprjedy ze sewjera do tuteje kónčiny a běchu potajkim Łužičenjo.
Hakle pozdźišo přińdźechu Milčenjo z juha k tomu.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Nuwinstad sta so w lěće 1433 w jednym protokolu w Budyskich sudniskich knihach.
W lěće 1544 připadny wjeska Wojerowskemu stawowemu knjejstwu.
Hač do lěta 1914 tworješe Sprjewja wosrjedź wsy hranicu mjez Sprjejčanskej a Slepjanskej wosadu.
Mjeztym zo bě wjetši wjesny dźěl na prawym brjoze rěki zafarowany do Slepoho, chodźachu wobydlerjo z Hamora, Daškow a Łužkow na lěwym brjoze do cyrkwje w Sprjejcach.
Po próstwje gmejny přińdźe 1. oktobra 1914 tež sewjerny dźěl wsy k Sprjejčanskej wosadźe.
Tež narodne drasty wobeju wjesneju dźělow so rozeznawachu.
Wjes ma swójsku kapałku na kěrchowje při sewjernej kromje sydlišća.
Po statistice Arnošta Muki měješe Nowe Město we 1880tych lětach 230 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća Serbja.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot hišće 77,5 %.
Rěčnje nadeńdźe so wjes při dótkanišću wjacorych hornjo- a delnjoserbskich narěčow. staw: 9. meje 2011; Wuslědki censusa 2011 za gmejnu Sprjewiny doł 9. meje 2011; Wuslědki censusa 2011 za gmejnu Sprjewiny doł Nowe Město w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje Krautz 1999, str.
[462 wobydlerjow, z nich 249 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 20 z pasiwnymi, 89 serbskich dźěći a młodostnych, 104 bjez znajomosćow] → wšě wjeski Hanne-Lore Krautz: Jónu hranica, přeco hranica.
Oberlausitzer Verlag, Spitzkunnersdorf 2004.
3. februara abo 3. małeho róžka je 34. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 331 dnjow hač do kónca lěta.
Wona je 272 km dołha a jeje přitočnišćo ma přestrjeń wot 5882 km².
W Pólskej leža při rěce města Kamienna Góra, Jelenia Góra, Bólesław, Žahań, Sprotawa a Krosno Odrzańskie, blisko kotrehož so Bobr do Wódry wuliwa.
Delni dźěl Bobra sewjernje Žahanja wotpowěduje historiskej wuchodnej hranicy Delnjeje Łužicy.
Wulki rozraz je wjacelětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot hač do 1 m.
Łopjena su wuske, kónčkojte a jasnje zubate a steja w mutličkach.
Swětłomódrowioletne kćenja steja w hustych, dołhich, zrunanych kwětnistwach.
Rostlina je w sewjernej a srjedźnej Europje a w Aziji rozšěrjena.
Sorta 'Rosea' ma róžojte kćenja na rozhałuzowanych stołpikach.
Nacionalnodemokratiska strona Němskeje je nacionalistiska strona w Němskej, kotraž bu dnja 28. nowembra 1964 załožena.
Komisariski předsyda je wot 19. decembra 2013 Udo Pastörs.
NPD so namaka na prawej kromje němskeho politiskeho spektruma, reprezentuje ekstremne prawicarske pozicije a haji kontakty k namócnym zeskupjenjam.
Wulkołopješkata wjerba je w lěću zeleny wulki kerk abo małki štom, kotryž docpěwa wysokosć wot 2 hač do 6 m.
Jeje drjewo je hładke a nima pruskele.
Často kroma je žołmata.
Wone su na hornim boku nahe, ale na delnim boku su rozpjeršene kosmate.
Kćenja su dwudomnje rozdźělene a so bjezposrědnje před abo z łopjenami jewja.
Micki su sedźace a docpěwaja dołhosć wot něhdźe 3 cm.
Kćenja so wot pčołkow a druhich, wopróšowacych překasanc wopytaja.
Symjenja njesu włosy a tohodla so móžeja wot wětra jara daloko rozšěrjuja.
Rosće w kerčinach z wysokich trajnych zelow, w alpinskich lěsach a na lawinowych smuhach.
Rostlina je w Alpach, w Alpskim předkraju, w Jura, w balkanskich horinach rozšěrjena, při čimž we wysokosćach wot hač do 2100 m wustupuje.
Fonemy su předmjety rěčewědneje discipliny fonologija.
Wone su najmjeńše woznam rozeznawace, nic pak woznam nošace jednotki rěčneho systema.
Rozeznawamy fonemy wot grafemow, kotrež pismikam wotpowěduja.
Bahnowa syćawka docpěwa wysokosć wot 5 hač do 100 cm.
Rostlina ma podzemske wotnožki.
Stwjelco njese nakónčnu kłósku.
Kłóski wobsteji z 20 hač 30, dwusplažnych kćenjow a docpěwa dołhosć wot 5 hač 20 cm a so ženje wot nošneho łopješka přesahuje.
Rosće w conach, kotrež so na suchi kraj přeměnjuja, na mokrych łukach, w hrjebjach, we wutkatych rohodźinach a w rěznych bahnach.
Kormjenka je ród ze swójby nalikowych rostlinow.
Swětodaloko je něhdźe 25 družinow, z kotrychž je 12 w Europje domjace.
Leži w historiskej Podolskej něhdźe 105 kilometrow juhowuchodnje města Winnycje.
Sydlišćo je so w lěće 1240 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1973 měšćanske prawa.
W bliskosći města nadeńdźe so wulki spjaty jězor při Južnym Bugu.
Lisakowsk je město w Kazachstanje.
Leži při prawym brjoze rěki Tobol něhdźe 100 kilometrow sewjerowuchodnje Kostanaja.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1950 załožiło a ma wot lěta 1971 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Nurotskeho wobwoda.
Leži něhdźe 55 kilometrow sewjernje wot města Navoiy.
Wjesny kěrchow nadeńdźe so na juhowuchodźe wsy na kromje hole a je z kulturnostawizniskeho wida zajimawy dla tam postajenych historiskich narownych kamjenjow ze serbskimi napisami.
W 1920tych lětach bu dale do zapadneho směra rozšěrjeny, mjeztym zo so wuchodny dźěl zawrě.
Tamniše narowne kamjenje njebuchu pak wotstronjene, dokelž so přestrjeń dale njewužiwaše.
Tuž so – porno druhim kěrchowam – zdźeržachu a něhdyši kěrchow poněčim zarostowaše.
W 1980tych lětach namakachu mjeztym skoro zabyte kamjenje w holi a donjesechu je nachwilnje do składowanišća blisko Choćebuza.
Po katalogizowanju wšěch 60 wobchowanych kamjenjow přez Trudlu Malinkowu a restawrowanju postajichu prěnich dwanaće kamjenjow w lěće 2011 znowa na Rownjanskim kěrchowje.
Zbytne kamjenje buchu w nalěću 2019 znowa stajene, tak zo nadeńdu so mjeztym wšě wobchowane kamjenje zaso w Rownom.
Tak zarjadowane wopomnišćo, kotrež steji hromadźe z kěrchowskej kapałku pod pomnikoškitom, wopřijima najwjetšu přistupnu zběrku historiskich serbskich narownych kamjenjow w cyłej ewangelskej Łužicy, dokelž je so wjetšina serbsce popisanych pomnikow na tamnych kěrchowach w mjezyčasu zhubiła.
Wono skića tuž jónkrótny dohlad do serbskeje pochowanskeje a žarowanskeje kultury 19. a zažneho 20. lětstotka.
Wjetšina wobchowanych kamjenjow, kiž pochadźeja z časa do 1919, spomina na zemrětych dźěći.
Nimale wšě napisy su w serbskej rěči, a to w starym prawopisu a zwjetša w Slepjanskej narěči.
Ćmowozelene łopjena su přećiwostejne a lancetojte a njesu na delnim boku proste kosmy.
Wone maja nadpadne žiłki.
Króna je zwónčkojta-brjuchata a docpěwa dołhosć wot 3 hač 4 cm.
Rosće na hórskich łukach, lěsnych swětlinach, lěsnych zahonach a kamjentnych nasypach.
Preferuje čerstwe pódy w słóncu abo w połsćinje.
Rostlina je w srjedźnej Europje, južnje hač do južnych Alpow, w sewjernej Grjekskej a w Kawkazu rozšěrjena.
Wone su znutřka kosmate.
Łažawy porstnik je wjacelětna, zelišćowa rostlina, kotraž docpěje wysokosć mjezy 30 a 90 cm.
Łažace stołpiki docpěja dołhosć wot 1 m.
Žołte kćenja steja po jednym we łopjenowych rozporach a docpěja wulkosć wot 1,5 hač do 2,5 cm.
5 kćenjowych přikrywnych łopješkow docpěja dołhosć mjezy 8 a 12 mm.
Płody buchu wot cycakow a mrowjow rozšěrjene.
Wón rosće na rolach, pućach, žiwych płotach, łukach, hrjebjach a brjohach.
Łažawy porstnik je w cyłej Europje rozšěrjeny.
Gornjak je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži při rěce Zolotucha w Altajskim regionje při kazachskej hranicy, něhdźe 360 kilometrow juhozapadnje Barnaula a ma něhdźe 13 tysac wobydlerjow.
Wulki Zymnik je z wysokosću 556 metrow nad mórskej hładźinu druha najwyša hora Sakskeje Šwicy w juhu Swobodneho stata Sakskeje.
Horni dźěl hory wobsteji ze stołpowca, mjeztym zo je spódk z pěskowca.
Přez južny bok Wulkeho Zymnika běži statna hranica mjez Sakskej a Čěskej.
Zymnik namaka so na prawej stronje Łobja; pod horu ležitej wjesce Schmilka a Hřensko.
Na samej horje namakatej so hórski hosćenc a rozhladna wěža.
Pomjenowanje pochadźa z wosebitosće, zo wostanje sněh na Zymniku jeho wysokosće dla dlěje ležo hač we wokolinje.
Wulki Zymnik w pozadku Hórski hosćenc na Zymniku a rozhlad wokoło lěta 1850 Hosćenc w lěće 2009 Korla Bohuwěr Šěca: Na Čornobohu.
Maćica Serbska, Budyšin 1921, s.
Pius IX. bě italski duchowny - mj.dr. arcybiskop w Spoleto - a bu 16. smažnika 1846 jako naslědnik Hrjehorja XVI. za 254. bamža romsko-katolskeje cyrkwje wuzwoleny.
Jeho pontifikat traješe nimale 32 lět a bě tuž najdlěši w stawiznach romsko-katolskeje cyrkwje.
Jemu slědowaše Vincenzo Gioacchino Pecci jako bamž Leo XIII.
Lipki je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w 17. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1955 měšćanske prawa.
Mała gingawa ma 2-3 cm wulke kćenja, kotrež docpěwaja nažołć zelene.
Kćenja docpěwaja wulkosć wot jenož 3 cm a mjenje sylnje wonjeja.
Rosće jara rědko w łuhojtych a horinskich jězorach.
Zwonkowne kćenjowe łopješka su swětłozelene.
) je ród ze swójby orchidejowych rostlinow.
Z přestrjenju wot 1.519 km² najwjetši wokrjes Šleskeho wojewódstwa wobsteji z wjesnych kónčin wokoło wokrjesneho města Częstochowa, kotrež same pak wokrjesej njepřisłuša.
Susodne wokrjesy su na sewjeru Pajęczno a Radomsko we Łódźskim wojewódstwje, na sewjerowuchodźe Włoszczowa w Swjatokřižskim wojewódstwje, na juhowuchodźe Zawiercie, na juhu Myszków a Lubliniec a na zapadźe Kłobuck.
Salaspils je město w Letiskej.
Je zarjadniske sydło Salaspilskeho wobwoda.
Leži při prawym brjoze Dwiny něhdźe 20 kilometrow juhowuchodnje Rigi.
Sydlišćo je so w lěće 1186 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1993 měšćanske prawa.
Pisanske dokłady jenož z gotišćiny eksistuja.
Wón bě jedyn z wodźacych serbskich stawiznarjow za čas NDR.
Jan Brankačk wopytowaše Serbski gymnazij we Warnoćicach a studowaše stawizny w Lipsku.
Wona bu załožena w lěće 2006.
Ma někak 10 226 tysac studentow.
Buzuluk je město w Ruskej federaciji.
Komsomolsk je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1931 załožiło a ma wot lěta 1950 měšćanske prawa.
Kamyšlow je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Wona je jedna z najstaršich skulpturow a najstarši artefakt z keramiki w swěće.
W 1920tych lětach wotkrywachu archeologojo w archeologiskich namakankow juhozapadnje Delnich Věstonic na Morawje, při při sewjernym boku wjerška Děvína-při kromje s chětro nahłymi skłoninami, při kotrychž so wino plahuje.
Na prawym brjoze rěki Morawske Dyje.
Teritorij zasydlichu kmjeny Cro-Magnonskych hońtwjerjow.
Sydlišćo je so w 17. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1965 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 80 kilometrow wuchodnje Simferopola.
Wot lěta 2014 steji město kaž cyła połkupa faktisce pod kontrolu Ruskeje.
Wokrjes ma přestrjeń wot 628 km² a něhdźe 60.000 wobydlerjow.
Wokrjes je dźěl euroregiona Nysa.
Powiat Jeleniogórski nadeńdźe so na juhu Pólskeje pod Kyrkonošemi a mjezuje na juhu z Čěskej.
Wokrjes wobdawa wokrjesne město Jeleniu Góru, kotrež jemu pak jako bjezwokrjesne město njepřisłuša.
Mały Holešow je małe sydlišćo w hornjołužiskej gmejnje Njeswačidło w Budyskim wokrjesu, kotrež jako samostatny wjesny dźěl njepłaći.
Leži juhowuchodnje Njeswačidła a južnje Holešowa mjez Čornicu na zapadźe a zwjazkowej dróhu 96 na wuchodźe a wobsteji z něhdyšeho młyna při Čornicy a někotrych statokow.
Leži něhdźe 110 kilometrow zapadnje Dnipra.
Sydlišćo załoži so w lěće 1886 wokoło dwórnišća a ma wot lěta 1936 měšćanske prawa.
Sydlišćo je so w lěće 1909 załožiło a ma wot lěta 1966 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 20 kilometrow wuchodnje wot města Luchowicy a ma něhdźe šěsć tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1626 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1939 měšćanske prawa.
Protyka za lěto 1859 14. februara: Oregon sta so z 33. čłonom Zjednoćenych statow.
Ćěrjaki su małe programy abo module, kotrež interakciju mjez zwjazanymi hardwarowymi komponentami zmóžnja.
Kić je kwětnistwo, při kotrymž hłowna wóska njese stołpikate kćenja a pódlanske wóski su mjenje bóle jenak dołhe.
Pyskata rězna docpěje wysokosć wot 30 hač do 80 cm.
Hadźicy wotsteja nimale wodorunje a su kulowate-jejkojte.
Rosćena brjohach, na hatach, w hrjebjach, w tymjenjach.
Samiske rěče su podskupina finougriskich rěčow.
Słušeja k uralskim rěčam.
Wone so na sewjer Norwegskeje, Šwedskeje, Finskeje a na sewjerozapad Ruskeje rěča. samiske rěče Zapadosamiske rěče Južnosamiska rěč (č.
Donnerhak, Budyšin Hlebjojta wjerbinka.
Łopjena Kćenje Płody, Městno: Giardino Botanico Alpino "Giangio Lorenzoni", Pian Cansiglio, Tambre d'Alpago, 1000 m s.l.m.
Leža při rěce Čeremoš w historiskej Bukowinje něhdźe 40 kilometrow zapadnje města Černiwci.
Wot lěta 1903 ma měšćanske prawa.
Wot 1774 słušachu Waškiwci k rakuskemu krajej Bukowina.
Po Prěnjej swětowej wójnje přeńdźechu do Rumunskeje a wot kraja Druheje swětoweje wójny su dźěl Ukrainy.
Larik abo škowronč je ród ze swójby chójnowych rostlinow.
Družiny su w lěću zelene a spěšnje rosćace štomy.
Drjewo je jara twjerde.
Jehły su w nalěću swětłozelene a w nazymje wotpadnu.
Muske kćenja wotwisuja, mjeztym zo žónske hable su zrunane.
W lěću šupizny hablow twjerdnu.
Po rozsypowanju symjenjow hable na štomje wostanu.
Rostliny su w hórskich regionach sewjerneje hemisfery domjace.
Po kóždym awtorje so mjez 10 a 20 Larix-družinami rozeznawa.
Wustupuje jenož w južnym dźělu wot Shaanxi.
Ljubljana je stolica a z nimale 290.000 wobydlerjemi zdobom najwjetše město Słowjenskeje a jeje kulturne, hospodarske a politiske srjedźišćo.
Naspomni so k prěnjemu razej pisomnje w lěće 1144 pod swojim němskim mjenom Laibach.
Serbske Pazlicy su wjes, kotraž ke gmejnje Njebjelčicy słuša.
Serbske Pazlicy leža kilometer wuchodnje Njebjelčic w Hornjej Łužicy a maja 270 wobydlerjow, tuž su druhi najwjetši dźěl gmejny.
Na 196 metrow wysokim kopcu z mjenom Spalena hórka při sewjerozapadnej kromje wsy namakachu palne rownišća Billendorfskeje kultury.
Susodne wsy su Pěskecy w sewjeru, Smječkecy a Wěteńca w juhowuchodźe a Njebjelčicy w zapadźe.
Přimjeno słužeše rozeznawanju wot njedaloko ležacych Němskich Pazlic.
Wjacore wulke wrotowe wobłuki wobknježa napohlad wsy, tak na přikład při statokomaj na Njebjelčanskej čo.
Hač do 19. lětstotka běchu Serbske Pazlicy mjez dwěmaj ležownostnymaj knjejstwomaj rozdźělene.
Mjeztym zo słušeše połojca k wobsydstwu Worklečanskeho ryćerkubła, steješe tamna połojca pod knjejstwom klóštra Marijina hwězda.
Dawki płaćeše pak cyła wjes jenož klóštrej.
Po Mukowej statistice mějachu Serbske Pazlicy we 1880tych lětach 179 wobydlerjow, mjez nimi 174 Serbow a jenož pjećo Němcy.
W lěće 1925 bě mjez 244 wobydlerjemi 229 katolskich.
Katolscy wěriwi słušeja ze starodawna k Njebjelčanskej, ewangelscy wot lěta 1902 k Smječkečanskej wosadźe.
Křiwa rězna docpěwa wysokosć wot 5 hač do 25 cm.
Rosće na kisałych a kamjentnych pódach, we wysokosćach wot hač do 2000-3000 m.
Donnerhak, Budyšin Křiwa rězna.
Argun je město w Ruskej federaciji.
Leži při sewjernej kromje Kawkaza w Čečenskej něhdźe 10 kilometrow wuchodnje Grozneho.
Wladimir je město w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 352 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 990 załožiło a słuša tuž k najstaršim městam srjedźneje Ruskeje.
Partwitz je němske mjeno dweju wsow w srjedźnej Łužicy: Bjezdowy, wjesny dźěl Halštrowskeje hole Parcow, něhdyša wjeska njedaloko Bjezdowow Po Partwitzu je pomjenowany Parcowski jězor.
Dalše serbske ludowe mjeno je módry kosmač.
Wšědna hrimanka je dwulětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 25 hač do 100 cm.
Stołpik je zrunany a lisćaty.
Měnjate łopjena su lancetojte.
Likojte kćenja su wioletne a docpěwaja dołhosć wot 1,5 hač do 2 cm a na spočatku steja w zakulenych skupinach, wijelach, a wone tworja kehelojte, hač 50 cm dołhe kwětnistwo.
Jako pupki su čerwjene, pozdźišo róžojte a cyle so pukane módre.
Próškowe łopješka z kćenjow wusahuja.
Tež eksistuja formy z běłymi a róžojtymi kćenjemi.
Při małoróstnych formach běłe, módre, róžojte abo purpurowe kćenja wustupuja.
Rosće na pućach, na železniskim terenje, na přistawach, na drjebiznowych městnach, na pustym kraju a na skałach.
Ubuntu je swobodny dźěłowy system, distribucija Linuxa.
Leži w zapadźe kraja při Tanganjikaskim jězorje we wysokosći wot 780 metrow a ma wokoło 1,1 mio. wobydlerjow.
Hospodarske a zarjadniske srjedźišćo Burundija namaka so něhdźe 370 kilometrow južnje ekwatora, tuž je klima cyłolětnje relatiwnje ćopła - přerězne maksimalne temperatury leža pola 28 do 31 °C; minimalne pola 17 do 19 °C. W lěće 1889 załožichu němscy kolonialisća na městnje burskeje wsy wojersku stražu Marienheim, kotraž wuwiwaše so k małemu městačku.
Hač do lěta 1916 bě Bujumbura dźěl Němskeje wuchodneje Afriki, po prěnjej swětowej wójnje bywaše k stolicy belgiskeho mandatneho kraja Ruanda-Urundi.
Wot njewotwisnosće stata Burundija w lěće 1962 je Bujumbura jeho stolica.
Čóčka, dźěl organa pola ludźi a zwěrjatow.
Mirnyj je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije w Jakutskej.
Leži něhdźe 800 kilometrow zapadnje Jakutska a ma něhdźe 34 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1955 załožiło załožiło a ma wot lěta 1959 měšćanske prawa.
Jüri Ratas je estiski politikar.
Wón je wot 5. nowembra 2016 předsyda Centrumoweje strony a wot 23. nowembra ministerski prezident baltiskeho kraja.
Wón je syn estiskeho profesora biologije a wobswětoweho aktiwista Reina Ratasa, kiž bě wot 1992 do 1999 statny sekretar w estiskim wobswětowym ministerstwje.
Wón je wot lěta 2000 z čłonom Centrumoweje strony a bě wot apryla 2003 zastupowacy měšćanosta stolicy Tallinn.
W nowembrje 2005 bu sam za noweho měšćanostu woleny a zastawaše tute zastojnstwo hač do lěta 2007, jako bu woleny do estiskeho parlamenta.
25. decembra abo 25. hodownika je 359. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće šěsć dnjow hač do kónca lěta.
Jako prěni hodowny dźeń je wón we wjele europskich krajach oficielny swjatk.
Na přestrjeni wot 1.116 km² ma wokrjes wokoło 100.000 wobydlerjow.
Irbit je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1631 załožiło a ma wot lěta 1775 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Payariqskeho wobwoda.
Leži něhdźe 45 kilometrow sewjernje Samarkanda.
Sydlišćo je so w lěće 1899 załožiło wot ruskich sydlerjow pod mjenom Fjodorowka a ma wot lěta 1991 měšćanske prawa.
Michail Illarionowič Kutuzow bě generalny pólny maršal ruskeho wójska.
W Ruskej płaći jako rjek tak mjenowaneje „wótčinskeje wójny" přećiwo Napoleonej.
Ma něhdźe 1500 wobydlerjow na přestrjeni wot 58 km².
Hłowne sydlišćo na kupje je Grohote.
Susodnej kupje su Brač na wuchodźe a Drvenik Veli na sewjerozapadźe.
Wobstejitej přewoznej zwjazkaj z Bračom a Splitom.
Gmejna wobsteji z wjesneju dźělow Dolina a Vilémov.
Susodne gmejny su Velký Šenov na wuchodźe, Mikulášovice a Zebnica na juhu kaž tež Horní a Dolní Poustevna na zapadźe.
Přez Vilémov wjedźe železniska čara Rumburk–Zebnica.
Sydlišćo nasta prawdźepodobnje w 13. lětstotku a naspomni so prěni raz pisomnje w lěće 1410.
Za čas Třicećilětneje wójny bu wot šwedskeho wójska wurubjene.
Lěs leži na teritoriju Porchowskeje gmejny a je wobdaty wot pjeć wjeskow: Wulkeho Wosyka z tak mjenowanej Serbskej hajnkownju na sewjerowuchodźe, Lutyjec na wuchodźe, Stachowa na juhu, Ledźborec na zapadźe a Wujězda na sewjerozapadźe.
Najwyši dypk je Brězowa hora při južnej kromje Tuchorja.
Mjeno Tuchor je serbskeho pochada a wotwodźenka korjenja, kiž znajemy z adjektiwa „stuchły" a słowjesa „stuchnyć" .
W staršej serbšćinje běchu tež hišće formy bjez spočatneho s.
Lěs bě prawdźepodobnje wot lěta 1484 we wobsydstwje města Budyšina, kotryž kupi w tutym lěće wjesku Wujězd.
Do toho steješe Tuchor pod ležownostnym knjejstwom klóštra Marijina hwězda.
Tamniša kapałka bu 1523 wottorhana a před Budyskej měšćanskej murju jako Tuchorska cyrkej zaso natwarjena.
Pječa pochadźa Róžeńčanska Marija z lipy z tuteje kapałki, štož je pak njewěste.
Za čas Prěnjeje swětoweje wójny předa město Tuchorski lěs drjewowej firmje, kotraž chcyše jón poprawom wutrjebić.
W lěće 1935 bu pak wot stata přewzaty.
Dla toho bě lěs hač do lěta 1991 zawrjene pasmo.
1996 přewza Porchowska gmejna Tuchorski lěs za symbolisku hriwnu.
Leži na samym wuchodźe pusćiny Karakum něhdźe 260 kilometrow juhowuchodnje Türkmenabata.
Ma něhdźe 70 tysac wobydlerjow a ma wot lěta 1990 měšćanske prawa.
Wón njeje finitny ani nominalny, dokelž njewustupuje jako hłowny werb sada ani jako werbalny substantiw abo atribut.
Konwerb definuje čin, kotryž so z hłownym činom runočasnje abo předčasnje wotměwa abo tutón bliže postajuje.
Wón wupraja rozdźělne semantiske poćahi k wobsahej hłowneje sady.
Wono bu najprjedy wot Ramstedta wužiwane.
Kompleksny póčkaty płód je specielna płodowa forma, při kotrejž so podłu doprědka horbateje kćenjoweje wóski z mnoholičbnymi płodolistami přeco jedyn małki póčkaty płód wuwiwa.
Tute jednotliwe póčkate płody lěpja mjez sobu hromadźe a tworja přez to kompleksny póčkaty płód, kotryž so při zrawjenju płoda zwjetša jako cyłk wotdźěluje.
Tuta płodowa forma předewšěm při rostlinach roda Rubus wustupuje.
Nadeńdźe so při Tanganjikaskim jězoru a mjezuje z Ruandu na sewjeru, z Tanzaniju na wuchodźe a z Demokratiskej republiku Kongo na zapadźe.
Burundi je jedyn z najmjenje wuwitych a najchudšich krajow na swěće.
W Burundiju knježi tropiska klima z dwěmaj dešćowymaj počasomaj.
Najwyše městno Burundija je wjeršk hory Heha.
W staće namaka so tež najjužniše žórło Nila, najdlěšeje rěki swěta.
Leži něhdźe 45 kilometrow juhozapadnje Luhanska.
Sydlišćo je so w lěće 1889 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Ikškilskeho wobwoda.
Leži při prawym brjoze Dwiny něhdźe 35 kilometrow juhowuchodnje Rigi a něhdźe 15 kilometrow sewjerozapadnje wot města Ogre.
Sydlišćo je so w lěće 1185 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1992 měšćanske prawa.
Smělna je hornjołužiska wosadna wjes z 1.093 wobydlerjemi, kotraž słuša ke gmejnje Smělna-Póckowy.
Nadeńdźe so štyri kilometry wuchodnje Biskopic při hornim běhu Čornicy na samym juhu Budyskeho wokrjesa.
Wjes je typiski hornjołužiski łanowc a nadeńdźe so na sewjerozapadnej kromje Hornjołužiskich hór pod Klóšterskej horu mjez Zemicami-Tumicami na sewjeru a Póckowami na juhu.
Susodna wjes na wuchodźe je Trjechow.
W Smělnje namaka so zastanišćo železniskeje čary Drježdźany–Žitawa.
Wjes naspomni so prěni raz w lěće 1359 jako Smollen a 1412 jako knježe sydło Smolin.
Serbska wjes na sewjeru dźensnišeje Smělneje wobsteješe pak prawdźepodobnje hižo we 8. lětstotku.
Smělna měješe hižo w 14. lětstotku wosadnu cyrkej a w 19. lětstotku samo dwě ryćerkuble – Hornjo- a Delnjosmělnjanske.
Smělna je srjedźišćo ewangelskeje wosady, w kotrejž so hač do spěšneje industrializacije w druhej połojcy 19. lětstotka tež serbsce rěčeše.
Posledni serbski farar w Smělnej bě Jan Awgust Sykora, kiž skutkowaše tam wot 1863 do 1899.
Poslednje serbske Bože słužby běchu pak hižo 1880.
W lěće 1994 zjednoćichu so dotal samostatne gmejny Smělna, Póckowy a Trjechow do noweje gmejny Smělna-Póckowy.
Po Mukowej statistice běchu wot 935 wobydlerjow Smělneje w lěće 1884 hišće 35 Serbow.
Po hamtskim ličenju měješe wjes w lěće 1925 hižo 1934 wobydlerjow, z nich 1796 ewangelskich a 110 katolskich.
Jan Langa – přełožer biblije do serbšćiny, 1704–10 farar w Smělnej Jan Bjedrich Langa – ewangelski farar, přełožowar nabožinskeho pismowstwa; w Smělnej narodźeny.
Korla Herman Robert Rjeda – ewangelski farar, prěni serbski protykar; w Smělnej narodźeny.
Njezdašecy leža w Hornjej Łužicy.
Njezdašecy leža w Hornjołužiskich honach něhdźe jědnaće kilometrow zapadnje Budyšina a něhdźe tři kilometry sewjerozapadnje gmejnskeho centruma Hodźija.
Wjeska leži mjez 180–200 m nad mórskej hładźinu při Čornicy, kotraž tu přez wudrjeńcu Njezdaščanskeje skały čeće.
Susodne wjeski su Koblicy a Běčicy w sewjeru, Darin we wuchodźe, Mała Praha w juhu, Lutyjecy w juhozapadźe a Dobranecy w zapadźe.
Sydlišćo je ze stawizniskeho wida kulowc.
Prěnje historiske naspomnjenje jako knježe sydło Nedaswicz pochadźa z lěta 1317.
Hač do lěta 1936 běchu Njezdašecy samostatna gmejna z Małej Prahu jako wjesny dźěl.
Po tym přisłušachu ke Koblicam a wot lěta 1994 k Hodźijej.
W lěće 1884 měješe wjeska po Mukowej statistice 201 wobydlerjow, mjez nimi 181 Serbow.
Křesćanscy Njezdašenjo su přewažnje protestanća a přisłušeja Hodźijskej wosadźe.
Veritas je mała prawicarska strona w Zjednoćenym kralestwje, kotraž bu w lěće 2005 załožena.
Předsydka je Therese Muchewicz.
25. junija abo 25. smažnika je 176. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 189 dnjow hač do kónca lěta.
1950: Započatk Korejskeje wójny: Sewjerokorejske wójsko nadpaduje južny dźěl kraja.
14. julija: Z nadběhom na jastwo Bastille započnje francoska rewolucija.
Na Hrodźišku poswjeći so nowe gmejnske pohrjebnišćo Židowa.
Swětowa wójna je tajka wójna, kotraž wobwliwuje wjetšinu swěta, wjacore kontinenty a wjetšinu narodow.
Přimjeno swětowa wójna matej jenož dwě wójnje, a to Prěnja swětowa wójna w lětach 1914–1918 a Druha swětowa wójna w lětach 1939–1945 Je pak tež móžno, někotre předchadne wójny kaž na přikład Napoleonske wójny abo Sydomlětnu wójnu jako swětowe wójny woznamjenjować, dokelž so na wjacore kontinenty wuskutkowachu.
Erwin Strittmatter bě serbsko-němski spisowaćel, kiž pisaše w němskej rěči.
Wón płaći jako jedyn z najznaćišich awtorow za čas Němskeje demokratiskeje republiki.
Strittmatter narosće w delnjołužiskich Bóšojcach pola Grodka, hdźež měještaj jeho staršej wobchod a pjekarnju.
Wot 1924 do 1930 běše šuler na Grodkowskim realnym gymnaziju, kotryž nosy wot lěta 1996 jeho mjeno.
Po pjekarskej wučbje dźěłaše jako pjekarski napomocnik, pinčnik, pomocny dźěłaćer a hladar zwěrjatow.
W lěće 1937 so woženi a wot 1941 bě jako wojak w policajskim regimenće w Druhej swětowej wójnje.
1943 spožči Heinrich Himmler wšěm policajskim regimentam čłonstwo w SS, tak zo so Strittmatter awtomatisce z esesowcom sta.
Po Druhej swětowej wójnje dźěłaše najprjedy znowa jako pjekar a potom jako redaktor za nowinu Märkische Volksstimme w Złym Komorowje.
Wot 1954 bydleše w Schulzenhofu w Ruppinskim kraju.
Z trilogiju Der Laden staji swojej dwurěčnej domiznje, zhromadnemu žiwjenju Serbow a Němcow kaž tež městu Grodkej literarny pomnik.
Leži něhdźe 80 kilometrow juhowuchodnje Sochumija.
Do Abchaziskeje wójny spočatk 1990tych lět měješe město něhdźe 22.000 wobydlerjow, dźensa jenož hišće wokoło pjeć tysac wobydlerjow.
Wot lěta 1942 ma měšćanske prawa.
22. septembra abo 22. požnjenca je 265. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 100 dnjow hač do kónca lěta.
1908: Bołharska wozjewi jako carstwo dospołnu njewotwisnosć wot Osmaniskeho mócnarstwa.
2002: Při wólbach do 15. němskeho zwjazkoweho sejma docpě SPD pod kanclerom Gerhardom Schröderom snadne dobyće.
2011: Benedikt XVI. rěči jako prěni bamž w němskim zwjazkowym sejmje.
2013: Při wólbach do 18. zwjazkoweho sejma dósta CDU najwjace hłosow a docpě nimale absolutnu wjetšinu sydłow.
Je zarjadniske sydło Bucharskeho wobwoda.
Zemichow je wjeska z 79 wobydlerjemi w srjedźišću hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša wot lěta 1935 ke gmejnje Hodźij a leži 217 m nad mórskej hładźinu w dołku blisko Hodźija.
Susodne wjeski su Hodźij na sewjerowuchodźe, Žičeń na juhowuchodźe, Brěza na juhu, Spytecy na zapadźe a Mała Praha na sewjerozapadźe.
Sydlerskostawiznisce je Zemichow kulowc.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Zemschow je z lěta 1377.
Znajmjeńša z 15. lětstotka bě wjes tež z knježim sydłom.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 127 wobydlerjow, z nich 118 Serbow.
Lěkarska bimbawka docpěje za čas kćěwa wysokosć wot 15 cm, ale za čas tworjenja płodow docpěje wysokosć wot 40 cm.
Wone su owalne, wjacekróć pjerjate.
Ma mutličku jara rozdźělenych łopješkow.
Kćěja wot měrca hač meje.
Kćenjowe łopjena docpěja dołhosć wot 5 cm.
Najprjedy su zwonojte, ale pozdźišo su rozšěrjene.
Ma 6 přikrywnych łopješkow.
Kćenja bu wot pčołkow a čmjełow wopróšene.
Płody maja pěstku z dołhosću wot 5 cm.
Rozšěrjene worjechowych płodow so přez wětřik přewjedźe.
Rosće na suchich trawnikach, zwjetša na wapnje.
Lěkarska bimbawka je rozšěrjena wot Jendźelskeje a Francoskeje hač Šwedskeje a Ukrainy; w Němskej hač južneje Bayerskeje.
881, pod hesłom zelo.
Jeho łopješka su wuže hač tych žołteho žiwotnika.
Drawa je prawy přitok Dunaja, kotryž so w južnotirolskich Alpach wužórli a Awstrisku, Słowjensku, Chorwatsku a Madźarsku přeběži.
Wona je ze 749 kilometrami po Tysy, Pruće a Sawje štwórty najdlěši přitok Dunaja.
Drawa wužórli so w južnotirolskim Pusterskim dole a docpěwa po někotrych kilometrach hranicu awstriskeho zwjazkoweho kraja Wuchodny Tirol.
W susodnej Korutanskej běži přez město Beljak a wjacore spjate jězory.
Tamniši Maribor je ze 120.000 wobydlerjemi najwjetše město při rěce a wažny regionalny centrum.
Wot wuliwa Mury, najwjetšeho lěweho přitoka Drawy, twori wona chorwatsko-madźarsku mjezu.
Při poslednim wotrězku před zjednoćenjom z Dunajom leži druhe wulkoměsto při Drawje, chorwatski Osijek ze 110.000 wobydlerjemi.
Drawa je wot chorwatskeho městačka Čađavica hač k Dunajej pławna.
Prjedy bu tutón ród swójbje aronowych rostlinow přirjadowana.
Eksistuje šěsć družinow a někotre poddružiny.
Ma 24,4 miliony wobydlerjow a přestrjeń wot 44.212 km², tuž 552 wobydlerjow na kwadratnym kilometru.
Leži při rěce Išim, přitoku Irtyša, něhdźe 430 kilometrow sewjernje stolicy Astana.
Ma něhdźe 216 tysac wobydlerjow.
Mikławš Cyž bě serbski katolski duchowny, spisowaćel a basnik a sobuzałožer serbskeho towarstwa „Serbowka" w Praze.
Zwjetša episke basnje z baladiskimi naběhami.
Narodźi so jako syn Bóščanskeho ratarja a wopytowaše po přesydlenju swójby do města wot 1833 do 1840 tamnišu Tachantsku šulu.
Wot 1840 do 1850 bě chowanc Serbskeho seminara w Praze, hdźež wopytowaše hač do lěta 1847 němskorěčny Małostronski gymnazij.
Po nawróće do Łužicy bě hač do swojeje zažneje smjerće w starobje jenož 27 lět wikar a katechet při Budyskim tachantstwje.
Cyž wobdźěli so aktiwnje na studentskim hibanju a słušeše w lěće 1846 k załožerjam Praskeje Serbowki.
Wot 1847 bě čłon Maćicy Serbskeje a wot 1850 sobustaw Budyskeje Bjesady.
Dnestrovsc je město w mjezynarodnje njepřipóznatym staće Podnjesterska, kiž słuša po ludowym prawje do Moldawskeje.
Leži na samym wuchodźe Moldawskeje bjezposrědnje při ukrainskej hranicy.
Leži při lěwym brjoze rěki Dnjestr něhdźe 90 kilometrow juhowuchodnje Kišinjowa, něhdźe 40 kilometrow juhowuchodnje wot města Tiraspol a něhdźe 65 kilometrow sewjerozapadnje wot ukrainskeho města Odessa.
Sydlišćo je so w lěće 1961 załožiło a ma wot lěta 2002 měšćanske prawa.
Podnjesterska je mjezynarodnje njepřipóznaty, faktisce pak njewotwisny stat we wuchodnej Europje, kotryž bě so po rozpadźe Sowjetskeho zwjazka w Podnjesterskim konflikće wot Moldawskeje wotšćěpił.
Nadeńdźe so zwjetša na lěwym brjoze Dnjestra, po kotrymž je tež pomjenowana.
Podnjesterska mjezuje na wuchodźe z Ukrainu a na zapadźe z teritorijom pod kontrolu moldawskeho knježerstwa w Kišinjowje.
Kirgiska je nutřkokrajny stat w srjedźnej Aziji, kotryž bě hač do lěta 1991 z dźělom Sowjetskeho zwjazka.
Hłowne a zdobom najwjetše město je Biškek, prjedy Frunze.
Susodne kraje su Kazachstan na sewjeru, Chinska na juhowuchodźe, Tadźikistan na juhozapadźe a Uzbekistan na zapadźe.
Kirgiska leži we wysokich horinach Tien Šan, kotrychž najwyši wjeršk je Dźengiš Čokusu.
Při tadźikiskej hranicy na juhu přeńdźe kirgiske horiny do Pamira.
Ratarstwo je jenož na 20% krajneho teritoriju docyła móžne.
Ludnosć bydli předewšěm w dole rěki Čuj na sewjeru a we Ferganskej dolinje při hornim běhu Syrdarje na zapadźe kaž tež wokoło wulkeho jězora Ysyk-kol na sewjerowuchodźe Kirgiskeje.
Přeco zaso je Kirgiska wot ćežkich zemjerženjow potrjechena.
Statna rěč Kirgiskeje je kirgišćina, kazachšćinje a uzbekšćinje podobna turkska rěč.
Jako druha hamtska rěč je rušćina připóznata, kotraž hraje wosebje wot sowjetskeje doby wulku rólu.
Vietnam je njewotwisny stat w juhowuchodnej Aziji na wuchodźe połkupy Zadnja Indiska při pobrjohu Juhochinskeho morja z wjace hač dwaj tysac lět starej historiju.
Stolica je Hanoi na sewjeru, najwjetše město a hospodarske srjedźišćo pak Ho Chi Minh město w delće rěki Mekong na juhu.
Mjez 1954 a 1976 wjedźeštej komunistiski Sewjerny Vietnam a ze Zjednoćenymi statami zwjazany Južny Vietnam mjez sobu krawnu wójnu, na kotrejž wobdźělichu so tež Zjednoćene staty.
Medijowu dataju wothrać Sněholinka a sydom lutkow je jedna z najwjace znatych bajkow z Němskeje.
W tutej bajce dźe wo jara rjana holca, jeje złu přirodnu mać, sydom lutkow a princa.
Anja Pohončowa je serbska wědomostnica při Serbskim instituće a moderatorka delnjoserbskeho magacina Łužyca.
Donnerhak, Budyšin Nažołty pucherjak.
Dalše serbske mjeno je zubkač.
Piekary Śląskie su město na juhu Pólskeje, kotrež leži w Šleskim wojewódstwje.
Jeho němske mjeno je Deutsch Piekar.
Hórnistwowe město nasta w lěće 1934 přez zjednoćenje městačkow Piekary Wielkie a Scharley a dósta 1939 měšćanske prawa.
Piekary su tež znate putniske městno.
Manjow je wjes w sakskim wokrjesu Zhorjelc, kotraž słuša ke gmejnje Hamor.
Leži 136 m nad mórskej hładźinu a ma 102 wobydlerjej.
Manjow a susodna Rudej ležitej wosrjedź hornjołužiskeje holanskeje a hatoweje krajiny při puću mjez Delnim Wujězdom a Minakałom.
Susodne wsy su Lěskej na juhowuchodźe, Rudej na zapadźe a Delni Wujězd na sewjeru.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Maynaw pochadźa z lěta 1394.
Ležownostne knjejstwo wukonješe přez lětstotki ryćerkubło we wsy samej, kotrež wobhospodarješe tež wudwór w susodnej Rudeji.
Po Wienskim kongresu lěta 1815 přińdźe Manjow kaž cyły sewjer Hornjeje Łužicy k Pruskej, susodny Komorow wosta pak sakski.
We 1880tych lětach měješe Manjow po Arnošta Mukowej statistice 139 wobydlerjow, z nich 132 Serbow a sedmjo Němcy.
Cyła rěka běži we wuchodnym a sewjernym dźělu Budyskeho wokrjesa.
Wuchadźa so wot toho, zo běži Mała Sprjewja přez prěnjotne rěčnišćo Sprjewje.
Městna při Małej Sprjewi su na přikład Minakał, Łaz a Běły Chołmc.
Hlej tež: Nastawki wo při Małej Sprjewi ležacych sydlišćach Kleine Spree.
Huska je wulka wjes ze 620 wobydlerjemi na juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša wot lěta 1999 ke gmejnje Dobruša-Huska a leži mjez 240 a 260 m nad mórskej hładźinu w hornjołužiskej pahórčinje juhowuchodnje Budyšina.
Hač do lěta 1999 běchu samostatna gmejna z Hunćericami a Nowej Wsu jako wjesne dźěle.
Susodne wjeski su Hunćericy na sewjeru, Brězynka na sewjerowuchodźe, Holca na wuchodźe, Demjany na juhowuchodźe, Nowa Wjes na juhozapadźe, Kosarnja na zapadźe a Cokow na sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako knježe sydło Gusc abo Guzich je z lěta 1245.
Huska bě sydło wulkeho ryćerkubło, kotrež měješe wobsydstwa we wjele wokolnych wsach.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 454 wobydlerjow, wot tych 254 Serbow.
Łopjena su nadpadnje dołhe, wuske a kónčkojće kónča.
Stołpiki su deleka nahe a horjeka kosmate.
Rosće na hórskich łukach a pastwach.
Rostlina je wot Tirola a Brescia/Trient na wuchod hač do Salzburgskeje, Korutanskeje a Słowjenskeje rozšěrjena.
26. decembra abo 26. hodownika je 360. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće pjeć dnjow hač do kónca lěta.
Jako druhi hodowny dźeń je wón we wjele europskich krajach oficielny swjatk.
Brězyna je hornjołužiska wjes ze 183 wobydlerjemi wobydlerjemi, kotraž słuša wot lěta 2013 k Malešanskej gmejnje.
Wona leži na lěwym boku Lubaty napřećo Hućinje a zapadnje dróhi, zwjazowaceje Budyšin a Nisku.
Sydlerskostawiznisce je Brězyna rozšěrjeny nawsowc, štož je hač do dźensnišeho derje spóznawać.
Wjes naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1433 jako Cleynen Bresin, k lěpšemu rozeznawanju wot njedaloko ležaceje staršeje Brězynki, kotraž so tehdy jako Bresin pomjenowaše.
Znajmjeńša ze 17. lětstotka běše tu ryćerkubło, kotrež wšak sčasami k Hućinjanskemu kubłu słušeše.
Brězyna měješe po Mukowej statistice we 1880tych lětach 226 wobydlerjow, z nich 211 Serbow a 15 Němcow.
W lěće 1999 rěčeše hišće dźesać Brězynjanow serbsce; wobchadna rěč bě pak we wšěch domjacnosćach hižo němska.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 199 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 46,6 lět.
Marko Grojlich: Brězyna.
51. → wšě wjeski Grojlich 1999, str.
Prěnje historiske naspomnjenje Baćonja, Ćěchorjec, Drěnowa, Dźěžow a Trupina.
08. septembra: Ruske wójska pod Moskowskim wulkowjerchom Dmitrijom Donskojom dobudu na Kulikowym pole mongolskich jěcharjow Złoteje hordy.
Smjerdźaca je wjes ze 166 wobydlerjemi w srjedźišću hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša ke gmejnje Ralbicy-Róžant a leži 144 m nad mórskej hładźinu mjez Róžantom a Debricami w serbskich Delanach.
Hač do lěta 1974 bě Smjerdźaca samostatna gmejna z wjesnym dźělom Łazk, po tym dźěl Róžeńčanskeje gmejny.
Nadregionalnje znaty je ródna wjes ludoweho powědarja Mikławša Bjedricha-Radlubina dźensa za Smjerdźečansku rejowansku skupinu.
Smjerdźaca leži něhdźe dźewjeć kilometrow sewjerowuchodnje Kamjenca a 20 kilometrow sewjerozapadnje Budyšina při zapadnej kromje płódneje łučiny Klóšterskeje wody.
Na sewjeru a zapadźe rozpřestrěwaja so wulke lěsy, kotrež wotmjezuja zdobom serbsko-katolski kraj wot ewangelskich a dźensa němskorěčnych susodnych kónčin.
Přez wjesku samu běži Pěskečanska woda, lěwy přitok Klóšterskeje wody.
Susodne wjeski su Šunow na sewjeru, Róžant na juhowuchodźe, Pěskecy na juhozapadźe a Debricy na sewjerozapadźe.
Přez Smjerdźacu wjedźe sakska statna dróha 92.
Po sydlenskich stawiznach je Smjerdźaca kulowc, kotryž je so pozdźišo do sewjerozapadneho směra wutwarił.
Kubło nadeńdźe so wosrjedź wjeski a nasta prawdźepodobnje ze stareho wodoweho hroda.
Prěnje historiske naspomnjenje jako sydło wěsteho knjeza Joris de Smerdacz pochadźa z lěta 1374.
Hač do lěta 1669 měješe Worklečanske ryćerkubło ležownostne knjejstwo nad tehdy do Chrósćic zafarowanej Smjerdźacu.
W tutym lěće załoži so we wsy swójske kubło, kotrež knjejstwo potom přewza.
W tutym lěće bu zagmejnowana do Róžeńčanskeje gmejny.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 108 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća Serbja.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot 92,4 %.
Katolscy Smjerdźečenjo słušeja dźensa k Ralbičanskej wosadźe swj.
K připóznatym kulturnym pomnikam w Smjerdźacej słušeja kamjentny pokutny křiž při wotbóčce do Łazka, kamjentnej pućnikaj, swjaty křiž z lěta 1859 před Šunowskej čo.
4 a zornowcowy podstołp křiža z lěta 1860 při južnym kóncu wsy.
Michał Bjedrich – basnik Mikławš Bjedrich-Radlubin – ludowy powědar, spisowaćel, farar Cornelius Gurlitt: Schmerlitz.
Protyka za lěto 1724 1724 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
Demidow je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1499 jako wjes Porječje załožiło a ma wot lěta 1776 měšćanske prawa.
Čuchloma je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1381 k prěnjemu razej naspomniło.
Wón bě štyri měsacy dołho prěni basist awstralskeje rockoweje skupiny AC/DC, kotraž bu w lěće 1973 wot Angusa Younga załožena.
Tuž je jedyn z hospodarsce najwuznamnišich mórskich přeliwow w Europje.
Je zwadne, hač słuša Kattegat k Sewjernemu abo Baltiskemu morju.
Přestrjeń Kattegata wučini něhdźe 22.000 km², přerězna hłubokosć 80 metrow.
Masallı je město na juhu Azerbajdźana.
Leži něhdźe 250 kilometrow južnje Bakuwa a 30 kilometrow sewjerozapadnje Lənkərana.
Woznjamjenja telko kaž łastojčka.
Wulki krawnik je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 - 70 cm.
Jědojta žołta mlokowa měza prjedy buchu přećiwo kurjacym wokam a brodawkam wužiwana.
Stołpik je krótki a hałuzaty.
Runy, rozhałuzowany stołpik wobsahowa oranžojtu mlokowu mězu.
Jich wotrězki su tupje zubate.
Kćenja su žołte, docpěwaja šěrokosć wot 2 hač do 3 cm, a maja 2 keluškowej łopješce a 4 něhdźe 1 cm dołhe krónowe łopješka z jejkojtej formu.
Płód je truk z dołhosću mjezy 2 a 5 cm.
Płody buchu wot mrowjow rozšěrjene.
Wón rosće na smjećišćach, pućnych kromach, murjach, kerčinach, swětłych lěsach a parkach.
Wulki krawnik je w nimale cyłej Europje, Aziji a sewjernej Africe rozšěrjeny.
W rostlinskim lěkowanstwje wužiwaja so zelko.
Zběraja zelko wot apryla do junija.
Alpski kozylist je kerk, kotryž docpěwa wysokosć wot 50 hač 150 cm.
Łopjena su eliptiske a docpěwaja dołhosć wot 7 hač 10 cm.
Kćenja su mutnje čerwjene.
Porowe, zrosćene jahody su čerwjene a błyšćace.
Rosće w hórskich měšanych lěsach, w Alpach we wysokosćach wot hač do 2300 m.
Kazachstan je wulki nutřkokrajny stat w srjedźnej Aziji, mały dźěl jeho teritorija zapadnje rěki Ural słuša tež k Europje.
Stolica je Nur-Sultan, hačrunjež je Almaty najwjetše město.
Kazachstan leži mjez Kaspiskim morjom a rěku Ural na zapadźe a horami Altaja na wuchodźe w srjedźoaziskej stepje.
Najwyši wjeršk je Chan Tengri w Tienšan ze 7010 metrami.
Po přestrjeni je Kazachstan dźewjaty najwjetši stat na swěće.
Na sewjerozapadźe a sewjerje mjezuje z Ruskej, na wuchodźe z Ludowej republiku China, na juhu su jeho susodźa Kirgizistan, Uzbekistan a Turkmenistan, na juhozapadźe jón wody Kaspiskeho morja wobdawaja.
Kaspiski pobrjóh ma cyłkownu dołhotu wot 1894 kilometrow.
Wot 1936 do 1991 bě Kazachstan jako socialistiska sowjetska republika dźěl Sowjetskeho zwjazka.
Wot njewotwisnosće steji prezident Nursultan Nazarbajew na čole stata.
W lěće 1997 je so sydło knježerstwa a parlamenta z Almaty do Aqmola w srjedźišću Kazachstana přepołožiło.
Statnej rěči stej do turkskich rěčow słušaca kazachšćina a rušćina, při čimž so rušćina wot 85 % wobydlerjow wobknježi, kazachšćina pak jenož wot 62 %.
Něhdźe 70 % ludnosće su muslimskeje wěry.
Najwjetše město Kazachstana je něhdyša stolica Almaty z połdra milionom wobydlerjow.
Dźensniša stolica Nur-Sultan je z 800.000 wobydlerjemi druhe najwjetše sydlišćo w kraju.
Slěduja Šymkent w južnym Kazachstanje a Temirtau.
W internetowym słowniku: Beifuß W internetowym słowniku: Eberraute Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Košla je wjes w sakskim wokrjesu Zhorjelc, kotraž słuša ke gmejnje Hamor.
Leži něhdźe dwaj kilometraj juhozapadnje Klětnoho při puću do Lěskeje we wysokosći wot 135 m nad mórskej hładźinu a ma 124 wobydlerjow.
Wjeska leži wosrjedź biosferoweho rezerwata Hornjołužiskeje hole a hatow.
Susodne wsy su Jamno, Klětno a Wolešnica na sewjerowuchodźe, Cympl na juhowuchodźe kaž tež Wotpočink a Lěskej na juhozapadźe.
We 1880tych lětach měješe wjes po Mukowej statistice cyłkownje 177 wobydlerjow, z nich 171 Serbow a šěsć Němcow.
Kulturne pomniki w Košli Kaschel/Košla.
Asbest je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1889 jako wjes Kudelka załožiło a ma wot lěta 1933 měšćanske prawa.
Słuša z lěta 1994 ke gmejnje Porchow a leži pjatnaće kilometrow zapadnje Budyšina při zwjazkowej awtodróze 4.
Susodne wjeski su Jědlica a Mały Wosyk za awtodróhu na sewjeru, Panecy a Wulki Wosyk na wuchodźe kaž tež Ledźborecy na juhu.
Juhowuchodnje Wujězda rozpřestrěwa so Tuchorski lěs.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Vgez je z lěta 1336.
We 1880tych lětach měješe wjes po Mukowej statistice cyłkownje 315 wobydlerjow, z nich 211 Serbow a 104 Němcow.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 2,6 %.
Posledni farar, kiž we Wujězdźanskej cyrkwi serbsce prědowaše, bě Pawoł Božidar Kapler, kotryž wosadu w lěće 1927 wopušći.
W 20. lětstotku zagmejnowaštej so susodnej wjesce Ledźborecy a Wulki Wosyk.
[723 wobydlerjow, z nich 12 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 5 z pasiwnymi, 2 serbskej dźěsći abo młodostnaj, 704 bjez znajomosćow] → wšě wjeski Wjesne dźěle Porchowa Bukowc | Horni Wujězd (Uhyst a.
Jedna najnowšich klasifikacijow swójby je ta wot C. Jeffrey 2005.
Sćěhowaca zestawa je z Kocyan et al.
2007 přiwzata, kotrež su system wot Jeffrey přez nowe rody rozšěrili, tak zo swójba 126 rodow wobsahuje.
Cremastopus) de:Stachelgurke Echinopepon (inkl.
Apatzingania) Elateriopsis Hanburia Marah Pseudocyclanthera Rytidostylis Vaseyanthus Subtribus Sicyinae Microsechium Parasicyos Sechiopsis (inkl.
Rody Jollifeae tworja skupina na bazy Cucurbitoideae.
Wostatne Trichosantheae tworja skupinu na bazy Sicyeae.
W internetowym słowniku: Zaunrübe W internetowym słowniku: Spritzgurke W internetowym słowniku: Flaschenkürbis Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Blumea, Band 52, 2007, S. 165–177 Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Stara Rawa je wjes w srjedźnej Pólskej.
Wjes słuša ke gmejnje Nowy Kawęczyn.
Łažawy zběhowc je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 7 hač 30 cm.
Rostlina ma nadzemske wuběžki.
Łopjena su w křižu přećiwostejne, cyłokromne abo njejasnje zubate, rozpjeršenje kosmate.
Hornje łopjena su něhdźe tak dołhe kaž kćenja.
Kćenja docpěwaja dołhosć wot 1 hač 1,5 cm a steja po dwěmaj hač po šesćoch w rozporach hornich łopjenow.
Hornja hubka je mólička, zo to tak wupada jako by falowała.
Króna je módra abo čerwjenojta a docpěwa dołhosć wot 10 hač 15 mm.
Rosće na łukach, trawnikowych płoninach, w kerčinach, lěsach a mjezach.
Leži w juhu Wuchodoeuropskeje nižiny na Wolzynej plaće.
Jeje zarjadniske sydło a jeničke wulkoměsto je Penza z 517.000 wobydlerjemi.
W lěće 2010 měješe Oblasć Penza 1.386.186 wobydlerjow.
Z nich běchu 84,1 % Rusojo, 6,2 % Tatarojo a 3,9 % Mordwinjenjo.
Waginalny wobchad je najhusćiša warianta heteroseksualneho splažneho wobchada mjez mužom a žonu, při čimž so erigowany penis do waginy zadobywa.
Waginalny wobchad z wupławjenjom symjenja je powšitkownje bytostne wuměnjenje za přirodne płodźenje potomnikow.
Donnerhak, Budyšin Wšelakołopjenaty stolistnik.
Z geografiskimi koordinatami hodźi so połoženje dypka na zemi wopisać.
Zemja rozdźěluje so při tym do 360 dołhostnikow a 180 šěrokostnikow.
Dołhostniki běža přez sewjerny a južny čop, šěrokostniki paralelnje k ekwatorej.
Stopnjowa syć zemje je mysleny koordinatny system na zemskim powjerchu z prawokutnje křižowacymi so dołhostnikami a šěrokostnikami.
Słuži geografiskemu wobličenju pozicije, to rěka, postajenju swójskeho stejnišća.
Do spočatka 20. lětstotka su w rozdźělnych krajach rozdźělne nulowe meridiany z wašnjom byli (na př.
Při dokładnym wobličenju pozicije je trjeba wobkedźbować, zo zemja kula njeje, ale přibližnje elipsoid, štož móhło přesunjenja městnow wo hač k 20 km wuskutkować.
Tež móža geografiske koordinaty, po kraju, rozdźělne poćahowe systemy měć, kotrychž referencne elipsoidy su regionalnemu polu ćežitosće přiměrjene.
We 18. a 19. lětstotku wurunowachu geodeća wjetše regionalne wotchilenja zemskeje podoby wot idealneho elipsoida přez to, zo woni we wotpowědowacych kónčinach wobličachu najlěpje přizamkowacy elipsoid, zo so k zemskemu powjerchej we wotpowědnych kónčinach derje "přilěhowaše".
Srjedźišćo tajkeho elipsoida njekryješe so z masowym srjedźišćom zemje, wobwjertna wóska wšak běše paralelnje k zemskej wósce.
Koordinatny system je porno druhim tajkim elipsoidam "přesunjeny" a "zhibnjeny".
Tak nastachu dźesatki geodetiskich systemow.
W zemskich abo mórskich kartach, kotrež bazuja nimale přeco na prjedawšich systemach, móhło podaće we wopačnym poćahowym systemje zmylk tójšto stow metrow zawinować, jeli referencny elipsoid podaća njeje samsny kaž tón karty.
Tohodla ma so při dokładnych koordinatnych podaćach poćahowy system přidać.
Koordinaty dadźa so z pomocu přihódneje transformaciskeje softwary z jednoho systema do druheho přeličić.
Tajka software dyrbi parametry wobsahować, kotrež definuja wotchilenje poćahowych systemow jednoho wot druheho resp. wot WGS84 z tak wysokej kaž móžno dokładnosću.
Dokładniše poziciske podaća su trěbne w lětarstwje a nawtice.
Tu podawaja geografisku šěrokosć a dołhosć w stopnju a łukowych mjeńšinach, na př.
Zugspitze Lat = 47° 25' N abo sewjerneje šěrokosće, Lon = 010° 59' E abo wuchodneje dołhosće.
Łukowe mjeńšiny so decimalnje dale poddźěleja.
B a L normje njewotpowědujetej.
Šěrokostna mjeńšina wotpowěduje na zemskim powjerchu čarje wot 1,852 km a definuje dołhosć mórskeje mile.
Wona je potajkim wot šěrokosće wotwisna.
20 m wotpowěduje.
W Němskej je so dotal połoženje krutych dypkow na milimetry dokładne jako koordinata Gauß-Krüger, poćahowane na Besselowy elipsoid podało, resp. na kónčinach NDR, wot 1950ych lět, poćahowane na elipsoid Krassowski.
Poćahuja so na woprawdźity lotowy směr při měrjenskim dypku.
Elipsoidiske koordinaty poćahuja so na směr normale wužiwaneho referencneho elipsoida.
Diferenca mjez lotowym směrom a elipsoidowej normalu je zwjetša mjeńša hač 10″ a mjenuje so lotowe wotchilenje.
Zwjetša njeběži ani lotowy směr ani elipsoidowa normala přez srjedźišćo zemje.
Jeli so jenož snadne žadanja na dokładnosć stajeja, na př. při zwobraznjenjach kartow w jara małych měritkach, přibližuje so zemske ćěleso za zjednorjenje přez kulu.
W tutym padźe wotpowědujetej geografiska šěrokosć a dołhosć kulowym koordinatam.
Jenož potom je šěrokosć nuhelow w srjedźišću zemje mjez ekwatorom a pytanym dypkom.
Rozdźělenje na stopnje jako rozdźělenje połneho nuhela kruha do 360° dźe na astronoma Hypsikles z Alexandrije a Hipparch z Nikaia wróćo.
Hižo Klawdius Ptolemeus wužiwaše w swojim dźěle Geographike Hyphegesis wokoło 150 po Chr.n. stopnjowu syć z dołhostnikami a šěrokostnikami.
Jeho nulowy meridian běše hač do 19. lětstotka zwjetša wužiwany Ferro-Meridian přez najbóle zapadny zemski dypk, kotryž běše tehdom znaty.
Dla wjele přemałeje kalkulacije zemskeho wobjima njewotchileja jeho podaća k geografiskej dołhosći wo 18°3', ale w srjedźnej Europje wo wjace hač 24° wot toho, kotryž so na Greenwich poćahuje.
Jeho podaća wo šěrokosći leža z njejasnych přičinow nad korektnymi.
Duarte Pacheco Pereira polěpši antikne měrjenske metody za globalnu nawigaciju zakótwjenu w Acorach.
Z rozdźělenjom zemjekule do španiskeje a portugalskeje hemisfery w zrěčenju wot Tordesillasa z lěta 1494 doby zaso etablěrowana stopnjowa syć politiski wuznam.
W lěće 1634 je so na El Hierro jako najbóle zapadna z Kanariskich kupow nulowy meridian přez Faro de Orchilla postajiło a hakle wot lěta 1884 předoby so w Jendźelskej meridian wot Greenwicha zwučeny wot lěta 1738 přećiwo druhim narodnym nulowym meridianam.
Přełožowanski namjet, hlej němski terminus Abweitung Claudios Ptolemaios: Geographike Hyphegesis, kap.
Hrodźiško je pomjenowanje hórki na zapadnej stronje hłubokeho Sprjewineho doła w Budyšinje, nad Židowom napřećo staremu městu a Budyskemu hrodej.
Wono je wuběrne wuhladnišćo na stare město.
Tute bě prěnje wobtwjerdźenje we wokolinje dźensnišeho měšćanskeho centruma, hakle pozdźišo so jadro Budyšina a stejišćo hrodu na wuchodny pobrjóh přepołoži.
Na Hrodźišku bu w lěće 1789 nowe gmejnske pohrjebnišćo za Židow a wokolinu poswjećene, kotrež dósta w lěće 1884 kapałku.
Na pohrjebnišću nadeńdźe so mjez druhim Smolerjec swójbny row z rowami Jana Arnošta Smolerja, Marka Smolerja a Jana Cyža kaž tež rowy komponista Jurja Winarja a rěčespytnikow Rudolfa a Helmuta Jenča.
Nowodwinsk je město w sewjeru europskeho dźěla Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1936 załožiło a ma wot lěta 1977 měšćanske prawa.
Kürdəmir je město w Azerbajdźanje.
Leži při rěce Kura něhdźe 150 kilometrow zapadnje Bakuwa.
Leža při rěce Wjedzma něhdźe 200 kilometrow sewjerowuchodnje Bresta.
Sydlišćo je so w lěće 1572 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1931 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Talačynkeho rajona.
Leži při rěce Drut něhdźe 90 kilometrow juhozapadnje Wicebska.
Sydlišćo je so w lěće 1433 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1955 měšćanske prawa.
Leži w nutřkownym kraju na wysokej runinje a je na wysokosći 2.300 metrow nad mórskej hładźinu jedna z najwyše ležacych stolicow na swěće.
Dla wysokeho połoženja knježi w Asmarje přez cyłe lěto přijomna klima z ćopłymi dnjemi a chłódnymi nocami.
Teritorij dźensnišeho města bu we 1880tych lětach wot etiopiskeho kejžora Jana IV. wobsadźeny a dotalne sydlišća wutwarjene k stolicy prowincy Hamasije.
1889 bu wot Italskeje wobsadźene a sta so w lěće 1900 město horceho přistawneho města Massawy při Čerwjenym morju ze stolicu italskeje kolonije Eritreja.
Wot 1911 wobsteješe železniski zwisk z Massawu.
Za čas italskeho fašizma wuwiwaše so město jako wuchadźišćo planowaneho dobywanja Etiopiskeje spěšnje a měješe 1936 wjace hač 100.000 wobydlerjow, z nich wjace hač połojca Italčenjo.
Wot 2017 słuša italski dźěl města jako „modernistiske město Afriki" k swětowemu herbstwu UNESCO.
Přez konfederaciju Eritreje z Etiopiskim kejžorstwom w lěće 1952 zhubi Asmara swój status jako krajna stolica.
Wot 1963 knježeše wobydlerska wójna wo njewotwisnosć Eritreje, kiž skónči ze zdobyćom Asmary přez jednotki eritrejskeje EPLF dnja 24. meje 1991.
Wot toho časa je město stolica samostatneho kraja Eritreja.
Koptiska katedrala swj.
Jurij Křižank bě serbski katolski farar, domiznowědnik a kulturny stawiznar.
Narodźi so jako syn chěžkarja na Židowje a běše wot 1883 do 1892 chowanc Serbskeho seminara w Praze.
Tam wopytowaše hač do lěta 1889 němskorěčny Małostronski gymnazij a studowaše potom teologiju.
Po studiju nastupi městno jako kapłan w Seitendorfje pola Žitawy a přewza 1898 farske městno za Grunau a Seitendorf.
W swobodnym času wěnowaše so historiskim a kulturno-historiskim slědźenjam.
Wosebje so zaběraše ze stawiznami a předstawiznami Wotrowskeje wokoliny.
Na tamnišim hrodźišću přewjedźe wurywanja a załoži z namakankow mały muzej.
Křižank bě wot lěta 1890 čłon Maćicy Serbskeje.
Wo nastaću a wuwiću Budyskeho dekanata.
1–5 Wo łužiskim prawěku.
95–119 Jurij Młynk: Křižank, Jurij.
Serbski narodny wuběrk bě serbski politiski organ, kotryž měješe po kóncu Prěnjeje swětoweje wójny a w spočatnej fazy Weimarskeje republiki zastupować serbske zajimy a zasadźeć so za wjetše kulturne a tež politiske samopostajenje, předewšěm na měrowych konferencach w Parisu.
Nawoda 13. nowembra 1918 – dnja wotstupa sakskeho krala Bjedricha Awgusta III. – załoženeho gremija bě dotalny předsyda Domowiny a zapósłanc sakskeho sejma Arnošt Bart. Domowina sama bě z wudyrjenjom wójny swoju dźěławosć zastajiła.
Mnozy aktiwni Domowinscy prócowarjo słužachu jako wojacy we wójnje, někotři so ženje njewróćichu, kaž na přikład Franc Kral.
Na zakładźe programa US-ameriskeho prezidenta Woodrowa Wilsona wo „prawo samopostajenja ludow" žadaše sej wuběrk pak awtonomiju za zjednoćenu Łužicu, pak jeje njewotwisnosć abo přizamknjenje nowozałoženej Čěskosłowakskej.
Hišće kónc lěta 1918 jednaše wón ze sakskim knježerstwom w Drježdźanach wo prawach Serbow; runočasnje pak nawjaza kontakty k čěskosłowakskemu knježerstwu, wot kotrehož podpěru za serbske zajimy wočakowaše.
Dnja 11. apryla 1919 předpołoži wuběrk memorandum Łužiskich Serbow.
Po zwrěšćenju prócowanjow Serbskeho narodneho wuběrka so Domowina wot lěta 1920 wobnowi.
Po Druhej swětowej wójnje so někotre ideje serbskeho narodneho wuběrka pod samsnym mjenom znowa rozšěrichu.
Čorny Šepc je hornjołužiska rěčka, kotraž běži přez Zhorjelski wokrjes we wuchodnej Sakskej.
Přestrjeń jeho přitočnišćo wučinja 675 km².
Po swojim hornim běhu přeběži rěčka mjez druhim wsy Měrjow, Nieder Seifersdorf a Němske Jenkecy.
Za Jenkecami ćeče do Kwětanečanskeho spjateho jězora, natwarjeneho w lěće 1972.
Za rěčnej zawěrje leži wjeska Sprjojcy, hdźež zastupi Šepc do hornjołužiskeje holanskeje a hatoweje krajiny.
Pola Chrjebje wužiwa so woda Čorneho Šepca za zastaranje tamnišich rybnikow.
Pola Rychwałda wuliwa so z wuchoda pochadźacy Běły Šepc.
Prěnjotnje bě zjednoćenje wobeju Šepcow hakle za Rychwałdom, tamle bu pak běh wobeju rěkow dla Rychwałdskeje brunicoweje jamy přepołoženy.
W poměrnje přirodnym stawje ćeče zjednoćeny Šepc přez Krynhelecy a Hamor, doniž so pola Sprjowjow do Sprjewje njewuliwa.
Niska maslenka je wjacelětna, naha rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 5 hač 20 cm.
Wone so před kćenjemi jewja a sylnje błyšća.
Kćenja su žołte, docpěwa šěrokosć wot 2 hač do 3 cm, maja 3 hač do 7 keluškowych łopješkow a maja 8 hač do 12 błyšćacych podołhojtych kćenjowych łopješkow.
Kćenja buchu wot muchow a pčołow wopróšene.
Wona rosće w lisćowych lěsach, w kerčinach a na włóžnych łukach.
Preferuje włóžne, wutkate a bazowe pódy.
Niska maslenka je w Europje z wuwzaćom Arktisy, sewjernej Africe, Aziji a Kawkazu rozšěrjena.
W internetowym słowniku: Hahnenfuß W internetowym słowniku: Scharbockskraut Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Čejov je wjes a gmejna w Čěskej.
Leži 489 m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe pjeć stow wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1370.
Pāvilosta je městačko w Kurskej na zapadźe Letiskeje.
Je zarjadniske sydło Pāvilostskeho wobwoda.
Leži při Baltiskim morju něhdźe 180 kilometrow zapadnje Rigi a něhdźe 40 kilometrow sewjernje wot města Liepāja.
Sydlišćo je so w lěće 1253 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1991 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 30 kilometrow juhozapadnje Jizzaxa.
Dalše serbske mjeno je myšonc.
Ptači hwězdnik je jednolětna rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 3 hač do 40 cm.
Rostlina wutwori trawniki a płaći jako njerodź, dokelž dwě hač do tři generacije móžeja w jednym lěće rosć.
Ale wona pódu włóžna dźerži a tohodla eroziji wobara.
Stołpiki su ležace abo postupowace, na podołhostnej lince kosmate a docpěja dołhosć wot 10 hač do 30 cm.
Njesu mjez łopjenowymi sukami kosmowu wobkromu.
Jich stołpik je jenož krótki.
Kćenja docpěja wulkosć wot 4 hač 7 mm a steja we łopjenowych rozporach.
Wukćěte kćenja su jasnje dozady zhibnjene.
Rosće w zahrodach, na winicach, na rolach, wosebje mjez wobkopankam, na pustych płoninach, na pućach, na brjohach a w kwětkowcach.
Ma radšo jara wutkate, na dusyk bohate pódy.
Ekstrakt čerstweje rostliny so k lěkowanju reumatizma a bolosćow w zhibadłach wužiwa.
Eksistuje něhdźe wósom hač jědnaće družinow.
Je zarjadniske sydło Mscislawskeho rajona.
Leži při rěce Wichra něhdźe 90 kilometrow wuchodnje Mahiljowa.
Sydlišćo je so w lěće 1136 prěni raz naspomniło.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1880 jako kalmykska wjes Čonyn-Sala załožiło.
Knjaginino je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1569 jako wjes Knjaginin załožiło a ma wot lěta 1998 měšćanske prawa.
Kingisepp je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1384 załožiło a ma wot lěta 1784 měšćanske prawa.
W lěće 1922 bu město k česći estiskeho komunistiskeho rewolucionara Viktora Kingisseppa přemjenowane.
Žołtoběły dźećel wustupowaca rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 20 hač do 40 cm.
Stołpiki su husto kosmate.
Pódlanske łopjena njesu rozćehnjeny kónčk.
Kćenja steja w jeničkich, kulowatych abo jejkojtych hłójčkach, kotrež su krótko stołpikate a docpěwaja dołhosć wot 15 hač do 30 mm.
Jich zubki su njejenake.
Rosće na suchich trawnikach, na suchich łuhojtych łukach a na lěsnych kromach.
Rostlina je w srjedźnej a južnej Europje rozšěrjena, při čimž na sewjer hač do Jendźelskeje, južneje Pólskeje a južneje Ruskeje wustupuje.
Ernst Nolte bě němski stawiznar, filozof a něhdyši wysokošulski wučer na Berlinskej Swobodnej uniwersiće, kiž płaći dla swojich zakładnych spisow w 1960 lět jako nestor slědźenja wo fašizmje w Zwjazkowej republice.
Mecklenburg) je historiski a geografiski kraj w sewjernej Němskej.
Nětko Mecklenburgska leži we zwjazkowym kraju Mecklenburgsko-Předpomorska.
Karpač abo jelenc je ród hribow.
Alpski słódki dźećel je wjacelětna rostlina, kotraž docpěje wysokosć mjezy 5 a 25 cm, rědko hač do 60 cm.
Čopojty korjeń často docpěje dołhosć wot metra.
Pódlanske łopjena su kóžkojte, brune a hač nad srjedźišćom zarostowane.
Kćenja su jaskrawje purpurčerwjene, docpěja dołhosć wot 2 cm, su najčasćišo wisace a sedźa po 10-50 w na kóncu stejacym kiću.
Čołmik je dlěši hač křidleško a chorhojčka.
Wón rosće na hórskich łukach, na wapnitych, kamjenjatych pódach.
Alpski słódki dźećel je wot Pyrenejow hač do Małeje Azije rozšěrjeny.
Korjentne boblije wobsahuja dusyk zwjazowace bakterije.
Je jedna najbóle hódnotnych Alpskich picowanskich rostlinow z wysokim wutkom na bělkowinje a tuku.
Hačrunjež je lochko hórkojty, wón bu rady wot skotu žrany.
Ale wón hubjenje wudźeržuje sylne pasenje; lěpje wón so hodźi k dobyću wot syna.
Solidarność - oficielne dospołne pólske mjeno: Niezależny Samorządny Związek Zawodowy "Solidarność" -, hornjoserbsce: Njewotwisne samozarjadniske dźěłarnistwo "Solidarnosć", je strona w Pólskej, kotraž bu dnja 10. nazymnika 1980 załožena.
Předsyda je Piotr Duda.
Missouri River je ze 4087 kilometrami najdlěši přitok Mississippija a zdobom najdlěša rěka Zjednoćenych statow, dokelž je dlěši hač Mississippi sam.
Jako rěčny system tworitej wobě rěce najdlěšu wulkorěku Sewjerneje Ameriki a štwórtu najdlěšu cyłeho swěta.
Jeho rěčina wobjimuje šesćinu cyłeje přestrjenje Zjednoćenych statow.
Jan XXIII. bu 28. winowca 1958 jako naslědnik Pija XII. za 260. bamža romsko-katolskeje cyrkwje wuzwoleny.
Jemu slědowaše Giovanni Batista Montini jako bamž Pawoł VI.
Leži w historiskej Bukowinje něhdźe 30 kilometrow juhowuchodnje wot města Černiwci.
Z nich su 95 % Rumunojo.
Sydlišćo je so w lěće 1408 prěni raz naspomniło.
Wot lěta 1709 ma měšćanske prawa.
Wot 1775 słušeše Herca k rakuskemu krajej Bukowina.
Handroš je zestarjena delnjoserbska forma muskeho předmjena Handrij.
Znaty nošer mjena bě ewangelski farar a awtor Handroš Tara.
Radworski Haj je hornjołužiska wjeska ze 27 wobydlerjemi w Budyskim wokrjesu, kotraž słuša z lěta 1998 k Radworskej gmejnje.
Sydlišćo nadeńdźe so při statnej dróze 106, kotraž wjedźe z Małeho Wjelkowa do Minakała.
Na sewjeru leži Łomsk, na juhozapadźe Kamjenej.
Hižo do 1840 běchu tamniše kubło a tři statoki wjesny dźěl Kamjeneje.
Do toho běše tule woblubowany hosćenc Haj, kotryž słušeše Łuhowskej ryćerkubłu.
Po ludličenju w lěće 2011 wobsteješe Haj z wosom domjacnosćow, w kotrychž bydlachu 21 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 37,7 lět.
Z tym bě Haj najmłódši wjesny dźěl Radworja.
W Zdźarowskej wosadźe, tehdy k Pruskej słušacej, haješe Bergan serbsku rěč a wašnja a zakitowaše serbšćinu před pruskej wyšnosću.
Přećel Handrija Zejlerja bě wot 1847 čłon Maćicy Serbskeje a wot 1897 jeje čestny sobustaw.
Narowny pomnik Bjedricha Augusta Bergana a mandźelskeje Luizy Klary, rodźeneje Kubicec, nadeńdźe so na Zdźarowskim kěrchowje.
Jeju dźowka Margareta bě zmandźelena z Jánom Emanuelom Dobruckim.
Jan Dobrucký: Nekrolog.
Ota Wićaz: Dopomnjenki na njeboh fararja Bergana we Wulkich Zdźarach.
Leži w Čujskim dole něhdźe 20 kilometrow wuchodnje Biškeka.
Sydlišćo je so w lěće 1934 załožiło a ma wot lěta 1985 měšćanske prawa.
Gmejnska rada je wolene ludowe zastupnistwo na najnišej komunalnej runinje a namaka so w nimale wšěch statach.
Wona wobsteji z wolenych gmejnskich radźićelow.
Jej předsteji zwjetša gmejnski předstejićel.
Gmejnske rady wuwichu so ze srjedźowěkowskich měšćanskich radow, kotrež zwjetša jenož byrgarsku elitu zastupowachu a so tež jenož wot njeje wolichu.
Małsecy běchu hornjołužiska wjeska sewjernje Budyšina, kotraž bu w lětomaj 1972/73 wopušćena a potom za Budysku rěčnu zawěru dewastěrowana.
Małsecy ležachu na lěwej stronje Sprjewje sewjernje Wownjowa, južnje Hněwsec a sewjerozapadnje Bórka.
Prěnje historiske naspomnjenje městna jako Malssicz pochadźa z lěta 1407.
W bitwje pola Budyšina dnja 20. meje 1813 nadpadnychu francoske jednotki Napoléona wot Małsec a Hněwsec sem pruske wójsko, kotrež steješe na kopcach mjez Bórkom a Delnjej Hórku.
W lěće 1834 běchu Małsecy ze 130 wobydlerjemi srěnjowulka wjes w Sprjewinej łučinje njedaloko wokrjesneho města Budyšin.
Mjez wobydlerjemi běše 21 katolskich.
Po statistice Arnošta Muki mějachu Małsecy w 1880tych lětach 136 wobydlerjow, wot kotrychž běchu 109 Serbow.
Ewangelscy a katolscy Małsečenjo přisłušachu Budyskimaj wosadomaj.
Leži při rěce Nara něhdźe 100 kilometrow juhowuchodnje Moskwy.
Sydlišćo je so w lěće 1339 załožiło a ma wot lěta 1374 měšćanske prawa.
Rudne horiny su horiny na hranicy Němskeje a Čěskeje.
Najwyšej horje stej Klinovec na čěskej a Šmrěčnik na němskej stronje.
W zańdźenosći běchu tam wuznamne namakanišća rudy, kaž na přikład slěbra, cyna abo urana.
We wuchodźe Rudnych horinow nawjazuja so Połobske pěskowčiny, w zapadźe Halštrowske horiny a druhe dźěle Bohotskeje, w juhu Sewjeročěska žłobina, Čěske srjedźne horiny a Doupovske horiny.
Dokelž su Rudne horiny typiski přikład za škrutowe horiny, spaduja horiny w sewjeru jenož pomału.
Leži něhdźe 110 kilometrow sewjernje Moskwy.
Sydlišćo je so w lěće 1617 załožiło a ma wot lěta 1929 měšćanske prawa.
Pječory je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1472 załožiło a ma wot lěta 1782 měšćanske prawa.
Słušeše mjez 1920 a 1940 k njewotwisnej Estiskej.
Jan Wawer bě serbski ewangelski farar, nabožinski a kulturny prócowar kaž tež jedyn z přełožerjow biblije do serbskeje rěče.
Narodźi so jako syn Mješičanskeho roboćana a studowaše po wopyće Budyskeho gymnazija wot 1696 teologiju w Lipsku.
Wot lěta 1702 skutkowaše jako pomocny prědar a wot 1708 jako farar w swojej ródnej Bukečanskej wosadźe.
W lěće 1710 běše sobuwudawar prěnich serbskich spěwarskich, kotrež wón sam w lěće 1719 z 42 nowymi kěrlušemi znowa wudać.
Jeho přełožk Augsburgskeho wěrywuznaća do serbšćiny wosta rukopis.
Hromadźe z fararjemi Janom Běmarjom z Budestec, Janom Langu z Minakała a Matejom Jokušom z Hbjelska přełožichu jako prěni cyłu bibliju do serbšćiny.
Přełožk wuńdźe krótko po Wawerjoweje smjerći w lěće 1728.
Rudolf Kilank: Wawer, Jan. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn: Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow.
Wokrjes ma přestrjeń wot 1.131 km² a něhdźe 80.000 wobydlerjow.
Powiat wobsteji z dźewjeć gmejnow, z nich dwě měšćanskej gmejnje, tři měšćansko-wjesne gmejny a štyri wjesne gmejny.
Glodeni je město w Moldawskej.
Je zarjadniske sydło Glodeniskeho rajona.
Leži něhdźe 130 kilometrow sewjerozapadnje Kišinjowa a něhdźe 30 kilometrow zapadnje wot města Bălți.
Sydlišćo je so w lěće 1673 prěni raz naspomniło.
Grigoriopol je město w mjezynarodnje njepřipóznatym staće Podnjesterska, kiž słuša po ludowym prawje do Moldawskeje.
Je zarjadniske sydło Grigoriopolskeho rajona.
Sydlišćo je so w lěće 1792 wot armenskeho biskopa Howsepa załožiło za armenskich wupućowarjow a bě dołhi čas nimale jeničce wot Armenjanow wobydlene.
Dźensa wobsteji ludnosć pak zwjetša z Moldawčanow a Rusow.
W lěće 2002 dósta měšćanske prawa.
Jich nazymske barbjenje je winočerwjene.
Krónowe a keluškowe łopješka su złotožołte.
Płody su čorne jahody, kotrež docpěja wulkosć hróšatkow.
Wone su jědźne a wot junij dozrawja.
Slědni so rozeznawa pak mjez druhim přez wjetše, na kromach a na płoninje sylnišo kosmate łopjena.
Rosće w łučinowych kerčinach, na rěčnych brjohach.
Ma radšo čumpate, humozne pódy.
Pochadźa z pacifiskeje sewjerneje Ameriki, ale nětko z městnami tež wodźiwjene w Europje wustupuje.
Wona so jako pyšnu drjewinu plahuje.
Truskawc bě prjedy jenički ród swójby Hippuridaceae.
Šwikawska Modłej je rěka w Sakskej a lěwa žórlica Modłeje.
3. měrca abo 3. nalětnika je 62. dźeń gregorianiskeje protyki, potajkim wostawaja 303 dny hač do kónca lěta.
1861: Car Aleksander II. oficielnje wotstroni roboćanstwo w Ruskej.
Jenož 20 % wobydlerjow maja wólbne prawo.
1878: Sanstefanske měrowe zrěčenje skónči Rusko-Turkowsku wójnu a Balkansku krizu.
Bołharska bu prěni raz po 500 lětach znowa njewotwisna.
1878: Po swojej wólbje 20. februara bu Leo XIII. w Sikstinskej kapale jako bamž intronizowany.
1918: Brest-Litowski měr skónči w prěnjej swětowej wójnje wojowanje na wuchodnej fronće.
1992: Kirgiziska dóstanje nowu chorhoj.
2002: Wobydlerstwo Šwicarskeje so we wothłosowanju za přistup do Zjednoćenych narodow rozsudźa.
Mohan je rěka w němskich krajach Bayerskej, Badensko-Württembergskej a Hessenskej a z dołhosću 527 kilometrow najdlěši přitok Ryna wot praweje strony.
Nastawa blisko Kulmbacha w Frankskej z Běłeho a Čerwjeneho Mohana.
Prěni je 41 km dołhi a wužórli so na wuchodnym boku hory Ochsenkopfa w Šmrěčinach na wysokosći 887 m, druhi je 73 km dołhi a přińdźe z Frankskeje alby južnje Bayreutha.
Wažne města nad Mohanom su stary Babin, Swinobrod, Würzburg, Aschaffenburg a Frankobrod.
Mohan je wot lěta 1992 přez kanal zwjazany z Dunajom.
Wažne přitoki su Regnitz, Tauber a Frankska Solawa.
Norbert Bläsner je sakski politikar Swobodneje demokratiskeje strony, kiž bě wot 2009 do 2014 přez krajnu lisćinu woleny zapósłanc sakskeho krajneho sejma.
1. septembra abo 1. požnjenca je 244. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 121 dnjow hač do kónca lěta.
1939: Z němskim nadpadom na Pólsku započnje so Druha swětowa wójna.
1951: W Lipsku załoži so Institut za sorabistiku při Karla Marxowej uniwersiće.
10. měrca abo 10. nalětnika je 69. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 296 dnjow hač do kónca lěta.
Leži při rěce Lopasnja něhdźe 50 kilometrow wuchodnje Moskwy.
Sydlišćo je so w 14. lětstotku jako wjes Lopasnja załožiło a ma wot lěta 1954 měšćanske prawa.
Žerdewka je městačko w Ruskej federaciji.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1745 jako wjes Čibisowka załožiło a ma wot lěta 1954 měšćanske prawa.
Grajworon je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1678 załožiło a ma wot lěta 1838 měšćanske prawa.
Wulkoměsto je po dorěčenju Mjezynarodneje statistiskeje konferency lěta 1887 město z wjace hač 100.000 wobydlerjemi.
W lěće 2010 bě na cyłym swěće něhdźe 4000 wulkoměstow.
Wulkoměsta z wjace hač milion wobydlerjemi mjenuja so tež milionowe města.
W lěće 2014 bě w Němskej cyłkownje 77 wulkoměstow, z kotrychž bě 29 w Sewjerorynsko-Westfalskej.
Z nich su štyri milionowe města a dalšich dźewjeć, kotrež maja wjace hač poł miliona wobydlerjow.
W Sakskej su tři wulkoměsta, mjenujcy Lipsk, Drježdźany a Kamjenica.
Jeničke wulkoměsto Łužicy je Choćebuz.
Kogalym je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži w Awtonomnym wokrjesu Chantow a Mansow něhdźe 300 kilometrow sewjerowuchodnje Chanty-Mansijska.
Sydlišćo je so w lěće 1975 załožiło a ma wot lěta 1985 měšćanske prawa.
Sydlišćo je so w lěće 1930 załožiło a ma wot lěta 1960 měšćanske prawa.
Vladimír Špidla je čěski politikar socialdemokratiskeje strony ČSSD, kiž bě wot julija 2002 hač do 26. junija 2004 z ministerskim prezidentom Českeje republiki.
Wón nawjedowaše koaliciju socialdemokratow, křesćanskich demokratow a „Unije swobody".
Promowowany historikar bě wot 1996 čłon čěskeho parlamenta, wot 1997 zastupowacy předsyda ČSSD a wot 1998 minister za dźěło w kabineće premiera Miloša Zemana.
W aprylu 2001 slědowaše Zemanej jako předsyda ČSSD.
Michał Frencel bě ewangelski farar, rěčespytnik a sobuzałožer hornjoserbskeje spisowneje rěče.
Jeho dźěd z nanoweho boka, Jakub Frencel, pochadźeše z Čech a bě kónc 16. lětstotka jako eksulant do Łužicy přišoł a so jako chěžkar w Njezdašecach zasydlił.
Wuchodźiwši wjerchowsku šulu swj.
Po jědnaće lětach přesydli so 1662 ze swójbu do Budestec, hdźež potom hač do swojeje smjerće skutkowaše.
Frencel płaći jako załožer hornjoserbskeje spisowneje rěče.
Ze swojimi přełožkami (Sćeni swj.
Mateja a Marka 1670, Mały Katechizm 1693, Kniha psalmow 1703, Nowy zakoń 1706) kaž tež originalnymi twórbami je wuwiće hornjoserbšćiny bytostnje wobwliwował.
Jako prěni zawjedźe diakritiske znamješka po čěskim přikładźe, njezamó wšak swój naćisk serbskeho prawopisa přesadźić a so jeho pozdźišo zaso wzda.
Jako prěni Serb wuzna so Frencel k zhromadnosći słowjanskich narodow, štož njezwurazni jenož w lisće ruskemu carjej z lěta 1697, ale tež w předsłowach k swojim spisam.
 Fabian Kaulfürst: Studije k rěči Michała Frencla.
Ungelenk, Drježdźany 1930.
Měnjate lisćowe łopjena su jednore a často wutrobojte.
Njeeksistuja žane pódlanske łopjena.
W łopjenowych rozporach so kćenja najčasćišo po jednym tworja.
Kćenjowe přikrywne łopješka su k rołce zarostowane.
Wone sylnje wonjeja zo by wobmjezowace insekty přiwabjowałe.
Znutřkowny wobłuk kćenjoweje rołki je kosmaty, kotrež so wo to staraja, zo móže přiwabjowany insekt kćenje hakle zaso wopušćeć, hdyž je z próškom pokrywany.
Eksistuja šěsć hač do 40 próškowych łopješkow w kružku, kotrež su z pěstku zarostowane.
Płódnik je spody stejacy.
Kapslowe płody so tworja.
5. meje abo 5. róžownika je 125. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 240 dnjow hač do kónca lěta.
Kirsanow je město w Ruskej federaciji.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1702 załožiło a ma wot lěta 1779 měšćanske prawa.
Gagarin je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1705 jako wjes Gžatsk załožiło a ma wot lěta 1776 měšćanske prawa.
Sedło je 420 metrow wysoka hora blisko Zhorjelca we wuchodnej Sakskej.
Wone je hižo wot daloka widźeć a derje spóznajomne a płaći tohodla jako charakteristiske znamjo města.
Namaka so juhozapadnje měšćanskeho centruma a je woblubowane wulětnišćo z dobrym wuhladom na Zhorjelc a jeho wokolinu a hač k Sněžnicam a Kyrkonošam.
Po Sedle je znata Zhorjelska piwarnja Landskron pomjenowana.
Wjeski a sydlišća pod Sedłom su Schlauroth w sewjeru, Běžnica w sewjerowuchodźe, Kunnerwitz w juhu a k Markoćicam słušacy Pfaffendorf w zapadźe.
Sewjernje hory běžitej zwjazkowa dróha 6 a železniska čara Drježdźany–Zhorjelc.
Sedło je wulkaniskeho pochada a ma zornowcowy podstawk a stołpowcowy kehel.
Nasta před něhdźe 34 milionami lět jako šlakowy kehel na wulkanje.
Najstarše slědy wobsydlenja na Sedle pochadźeja z młódšeje bronzoweje doby a słušeja k Łužiskej kulturje.
W serbskej dobje bu wokoło lěta 900 nimo wobtwjerdźenja mjez wjerškomaj Sedła dalši woborny nasyp při južnej skłoninje hory natwarjeny.
Kamjentna woborna murja je něhdźe 8 metrow sylna.
Dalše namakanki pokazachu na to, zo bě Sedło hłowne městno słowjanskeho kmjena Bjezunčanow a pozdźišo małemu městu podobne sydlišćo Milčanow.
Němske mjeno přińdźe prawdźepodobnje wot zemjanskeho rodu Landskron.
We wysokim srjedźowěku bu na Sedle wažny hród natwarjeny, kotryž słušeše dołho knjezam z Biebersteina, kiž mějachu tójšto wobsydstwa w Čechach a we Łužicy.
Hród měješe wulki wuznam za wobstražowanje wikowanskeho wobchada na Wysokej dróze, wjedźacej wot Lipska přez Hornju Łužicu do Wrócławja a dale.
Wokoło lěta 1440 kupi město Zhorjelc twjerdźiznu a da ju zničić.
Brusnica je małoróstny kerk, kotryž docpěje wysokosć wot 5 hač 15 cm.
Hałuzy su čumpaće postupowace.
Łopjena su přeco zelene, horjeka błyšćace, deleka dypkate, owalne a hrube a docpěja dołhosć wot 1 hač 3 cm.
Płód je čerwjena, kulowata jahoda, kotraž docpěje šěrokosć wot 5 hač 8 mm.
Zrałe jahody njesu štyridźělny zbytk kelucha.
Wone njesłodźi syre, ale warjene abo k brěčce předźěłane, wone su bóle słódne.
Rosće w chójnowych a šmrěkowych lěsach, na holach a tymjenjach.
Rostlina je w sewjernej a srjedźnej Europje, južnje hač do Pyrenejow, Apenninow a horinow Balkanoweje połkupy rozšěrjena, při čimž w Alpach we wysokosćach wot hač něhdźe 2500 m wustupuje.
W internetowym słowniku: Heidelbeere Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Wón nastanje w horinach Transhimalaje w Tibeće z wjacorych lodowcowych rěčkow a běži přez rjećaz Himalaje w indiskej prowincy Ladakh a dale přez Kašmir do pakistanskeje prowincy Punjab.
Podłu Indusa rozpřestrěwaja so hospodarsce najsylniše kónčiny Pakistana.
Rěka słuži tam z pomocu wjele nasypow a kanalow powodźowanju najwjetšeje powodźowanskeje kónčiny na zemi.
Tež Indiska jako kraj za Indusom dósta swoje mjeno w europskich rěčach wot rěki.
Kónčina při Indusu bě srjedźišćo jedneje ze zažnych wysokich kulturow, tak mjenowaneje Indusoweje kultury.
Stefan de Walle je nižozemski dźiwadźelnik.
Stefan de Walle wobzamkny swoju maturu 1989.
Wón studowaše w Arnheimje drama.
Z tutej skupinu hraje kóžde lěto wjacore dźiwadła.
Stefan de Walle ma dweju synow ze swojej žonu Esther Scheldwacht, z kotrejž je 20 lět zmandźeleny.
Je zarjadniske sydło Pružanskeho rajona.
Leži při rěce Muchawjec něhdźe 90 kilometrow sewjerowuchodnje Bresta.
Sydlišćo je so w lěće 1433 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1589 měšćanske prawa.
Šilutė je město w Klaipėdskim wobwodźe w Memelskim kraju na zapadźe Litawskeje.
Je zarjadniske sydło rajona ze samsnym mjenom a ma něhdźe 16 tysac wobydlerjow.
Pławna rěčka Šyša zwjazuje město z Atmatu, promjenjom Njemena, a tuž ze zaliwom a Baltiskim morjom.
Město nasta z korčmy na městnje historiskeho torhošća při přistawje a naspomni so prěni raz w lěće 1511.
Wuwiwaše so k najwuznamnišim wikam mjez Memelom a Tilsitom.
Po Prěnjej swětowej wójnje bu Memelski kraj wot Němskeje wotdźěleny a steješe wot 1923 hač do 1939 pod kontrolu Litawskeje.
W Druhej swětowej wójnje bě zaso dźěl Němskeho mócnarstwa.
Synagoga a židowske pohrjebnišćo buštej hižo 1939 zničenej.
W tutej dobje dósta Heydekrug w lěće 1941 měšćanske prawa.
Wot lěta 1945 słuša k Litawskej.
Varniai je městačko z 1000 wobydlerjemi w Telšiaiskim rajonje Telšiaiskeho wobwoda w zapadnej Litawskej.
Leži něhdźe 30 kilometrow južnje wot města Telšiai.
Sydlišćo je so w lěće 1314 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1417 Magdeburgske měšćanske prawa.
Dešć je najčasćiša forma zliwkow z mróčelow.
Wón wobsteji z wody, kotraž po kondensaciji pary přez swoju wahu na zemju pada.
Forma dešća hodźi so po nastaću, času, intensity, skutkowanju a geografiskim jewjenju rozeznawać.
Mała Praha je małe sydlišćo z 21 wobydlerjemi w srjedźišću hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša wot lěta 1994 ke gmejnje Hodźij a leži 221 m nad mórskej hładźinu njedaloko statneje dróhi 111.
Bě ze starodawna wjesny dźěl Njezdašec a přisłušeše z lěta 1936 Koblicam.
Susodne wjeski su Njezdašecy na sewjeru, Hodźij na wuchodźe, Zemichow na juhowuchodźe a Spytecy na juhozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Podmaklicz je z lěta 1377.
Mjeno Prage so prěni raz w lěće 1566 w zapisach pokazuje.
Mařenice su wjes a gmejna we Łužiskich horinach na sewjeru Čěskeje, při sakskej hranicy.
Słušeja k wokrjesej Česká Lípa w Libereckim kraju.
Gmejna nadeńdźe so při hornim běhu rěčki Svitávka pod Łysu, najwyšim wjeršku Łužiskich horin.
Gmejnski dźěl Horní Světlá leži 600 metrow nad mórskej hładźinu.
Ke gmejnje słušeja wjesne dźěle Dolní Světlá, Horní Světlá, Mařenice a Mařeničky.
Wjes je so prěni raz w lěće 1372 pisomnje naspomniła.
Marje Madleny a faru.
Protyka za lěto 1908 1908 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
09. awgusta: W Poršicach wotměje so pod nawodom Korle Wyrgača 34.
01. oktobra: Železniska čara Budyšin–Rakecy so hač do Wojerec podlěši.
5. oktobra: Rakusko-Wuherska anektuje Bosnisku a Hercegowinu.
Achim Brankačk bě serbski wučer, chórowy nawoda a awtor.
Po studiju stawiznow a jendźelšćiny w pólskim Wrócławju dźěłaše jako wučer na Budyskej Serbskej rozšěrjenej wyšej šuli.
Běše dołholětny nawoda tamnišeje Prěnjeje serbskeje kulturneje brigady a nawjedowaše 47 lět Radworski chór Meja.
Brankačk skutkowaše nimo toho jako awtor, přełožowar a wudawaćel wěcnych knihow.
Wěnowaše so přewažnje hudźbnym temam, kaž na přikład zestajenju serbskich spěwnikow, žiwjenju serbskeje organistki Lubiny Holanec-Rawpoweje abo listowanju serbskeho komponista Bjarnata Krawca.
Achim Brankačk wumrě w starobje 86 lět w Kamjenskej chorowni a bu na Budyskim Mikławšku pochowany.
1060 Magnolia je asteroid, kotryž ma přeměr 38 km a kotryž wotkry Karl Wilhelm Reinmuth 13. awgusta 1925.
Leži w Sibirskej w Awtonomnym wokrjesu Čukčow při brjoze Beringoweho morja něhdźe 230 kilometrow sewjerowuchodnje Anadyra.
Michajlowka je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1762 jako wjes Sebrjakowo załožiło a ma wot lěta 1948 měšćanske prawa.
06. oktobra: Pietro Vito Ottoboni wuzwoli so jako naslědnik Innocenca XI. za noweho bamža Aleksandra VIII.
Sebastian Scheel je němski politikar Lěwicy, kiž je wot februara 2017 statny sekretar za bydlenje při Berlinskim senaće.
Wot 1999 do 2004 bě měšćanski radźićel w Lipsku.
Studowany politologa je nan jednoho dźěsća a bydli w Lipsku.
Mochowc běše holanska wjeska w sewjeru Hornjeje Łužicy, kotraž bu w lěće 1993 wopušćena a po lěće 2010 za Rychwałdsku brunicowu jamu dewastěrowana.
Pusta wjes leži na gmejnskim teritoriju Rěčic w sewjeru Zhorjelskeho wokrjesa.
Mochowc ležeše na lěwym boku stareho běha Běłeho Šepca sewjernje Stareho Lubolnja a zapadnje Štyrjoch Dubow, něhdźe pjeć kilometrow zdaleny wot Rěčic.
Prěnje historiske naspomnjenje městna jako Muchholcz běše 1597 w kupnym zrěčenju Mužakowskeho knjejstwa.
1770 załoži knjejstwo prěnju šulu w Mochowcu, do kotrejež chodźachu dźěći ze Stareho Lubolnja, Napadźa, Publika, Štyrjoch Dubow a Zamostow.
Po Wienskim kongresu słušeše Mochowc wot lěta 1815 k Pruskej a ležeše wot 1816 w Rózborkskim wokrjesu.
W lěće 1924 bu wjeska elektrifikowana a dnja 1. apryla 1938 do Štyrjoch Dubow zagmejnowana.
Po zarjadowanskej reformje wot 1952 słušeše gmejna k Běłowodźanskim wokrjesej w Choćebuskim wobwodźe.
Hakle započatk 1980tych lět dóstachu Mochowčenjo přizamk k syći pitneje wody.
Młyn zasta w lěće 1980 dźěłać a bu 1992 jako poslednje twarjenje wottorhany.
Po statistice Arnošta Muki měješe Mochowc w 1880tych lětach 140 wobydlerjow, wot kotrychž běchu 133 Serbow.
Ewangelscy Mochowčenjo přisłušachu wot 1858 Rychwałdskej wosadźe, dokelž wot lěta 1857 w Dubčanskej cyrkwi hižo žane serbske bože słužby njedźeržachu.
W Rychwałdźe wotmě so serbska mša tydźensce po němskej.
W lěće 1993 dyrbješe oficielnje jenož hišće 56 wobydlerjow ze 17 swójbow so přesydlować.
Wulki dźěl přesydlencow nadeńdźe w k Rěčicam słušacych Delnich Brusach nowu domiznu.
Türkmenabat je město na sewjeru Turkmenistana, blisko uzbekskeje hranicy.
Leži na sewjerowuchodźe pusćiny Karakum při lěwym brjoze rěki Amudarja něhdźe 470 kilometrow sewjerowuchodnje Ašgabata.
Přez město wjedźe Transkaspiska železnica.
Z něhdźe 409 tysac wobydlerjemi je druhe najwjetše město srjedźoaziskeho kraja a wažne industrijne stejišćo, mjez druhim za předźěłanje bałmy, kotraž so we wokolinje plahuje.
Moderne město bu pak hakle w lěće 1886 załožene při Transkaspiskej železnicy a dósta 1918 swoje měšćanske prawa.
1999 bu wot turkmenskeho prezidenta a diktatora Saparmurata Nijazowa w narodnym duchu přemjenowane a dósta swoje dźensniše mjeno.
Wódna maslenka je jednolětna rostlina abo trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 10 hač 200 cm.
Kćenja wusahuja po jednym z wody a docpěwaja wulkosć wot 1 hač 1,6 cm.
Při tym so běłe kćenjowe łopješka dótkaja.
Jeli woda po sylnych spadkach steji přewysoko, tak zo kćenja njemóžeja z wody wusahuja, da kćenja zawrjene wostanu a so sam wopróša.
Nosačanska cyrkej je ewangelsko-lutherska cyrkej w Nosaćicach w Budyskim wokrjesu.
Wona słuži ewangelskej wosadźe Ketlicy-Nosaćicy w cyrkwinskim wobwodźe Lubij-Žitawa ewangelskeje krajneje cyrkwje Sakskeje.
W cyrkwi samej namakaja so hišće wjacore serbske napisy a chorhoje.
Na južnym boku Nosačanskeje cyrkwje nadeńdźe so kěrchow z někotrymi starymi serbskimi narownymi kamjenjemi.
Při cyrkwinskej muri steji tež wojerski pomnik za padnjenych Prěnjeje swětoweje wójny bjez serbskeho napisa.
Dalše pohrjebnišćo leži kusk zdalene do zapadneho směra.
Ewangelska cyrkej w Nosaćicach steji jako kulturny pomnik pod škitom.
Dźensnišu formu dósta přez wobnowjenje a rozšěrjenje w lěće 1866.
Do Nosačanskeje wosady słušeja wjeski Chrapow, Jama, Špikały, Trušecy a dźěl Walowow.
Napohlad ze zapada Byrgle w Nosačanskej cyrkwi Knježa loža Misionski kašćik z dwurěčnym napisom Napohlad cyrkwineje łódźe Wojerski pomnik při cyrkwi Cornelius Gurlitt: Nostitz.
Mólička zažnička je rostlina ze swójby Lilijowych rostlinow.
23. apryla abo 23. jutrownika je 113. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 252 dnjow hač do kónca lěta.
Nowozybkow je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1701 załožiło a ma wot lěta 1809 měšćanske prawa.
Kstowo je město w Ruskej federaciji.
Je zarjadniske sydło Isfarskeho wobwoda.
Leži w Ferganskim dole něhdźe 110 kilometrow wuchodnje Chudźanda a něhdźe 50 kilometrow juhozapadnje uzbekskeho Kokanda.
Leži při prawym, sewjernym brjoze rěki Wachš něhdźe 70 kilometrow juhowuchodnje wot krajneje stolicy Dušanbe.
Horiny wokoło města docpěja nimale 3000 metrow.
Město je so w lěće 1960 załožiło jako dźěłaćerske sydlišćo za twarnišćo bliskeje 300 metrow wysokeje rěčneje zawěry.
Hora je hornjołužiska wjeska w sakskim wokrjesu Budyšin, kotraž słuša wot lěta 1936 k Bóšicam.
Hora nadeńdźe so w Hornjołužiskich honach při juhowuchodnej kromje katolskeho serbskeho kraja.
Susodne wjeski su Bóšicy na sewjeru, Nowy Łusč a Wutołčicy na juhowuchodźe, Nowa Jaseńca a Łusč na juhozapadźe kaž tež Jaseńca na sewjerozapadźe.
Wuchodnje Hory nadeńdu so wětřikowy park, něhdyša hlinowa jama a Wětrowska deponija.
Při křižowanišću Wutołčanskeho puća z dróhu, wjedźacej k deponiji, steji wopomnjenski kamjeń za Jakuba Nowaka-Horjanskeho.
Arnošt Muka je slědowace ležownostne mjena w swojej Statistice zapisał: Syporšća, Lada, Brězynki, Parjeńcy.
Wjeska naspomni so prěni raz w lěće 1312 jako knježe sydło wěsteho Ticzko de Gor. a steješe tež w slědowacych lětstotkach zwjetša pod ležownostnym knjejstwom ryćerkubła.
W lěće 1925 měješe Hora 82 katolskich a 44 ewangelskich wobydlerjow.
Po Mukowej statistice rěčachu w lěće 1884/85 wot 111 wobydlerjow 109 serbsce.
Stołpik je husto mjechko kosmaty a kulojty.
Łopjena su husto mjechko kosmate, přećiwostejne, owalne, cyłokromne, sedźace a docpěwaja dołhosć wot 1 hač 6 cm.
Wone njenjesu čorne žałzy.
Kćenja docpěwaja wulkosć wot 1,2 hač 2,3 cm a su blědožołte hač złotožołte.
Keluch njese stołpikate, čorne žałzy.
Rosće na lěsnych swětlinach, lěsnych pućach, chłódkojtych lěsnych trawnikach.
Preferuje suche a w prawym měrje włóžne pódy.
Kćenja ma wšelake barby: róžojte, módre a běłe.
Kwět Módry kwět Kwět sorty 'Red Heart' Kral, Jurij: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
20. decembra abo 20. hodownika je 354. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće jednaće dnjow hač do kónca lěta.
Skalny klon je za čas lěta zeleny štom, kotryž docpěwa wysokosć wot 5 hač 11 m.
Rosće často jenož jako kerk.
Rostlina je zmjerzkokruta a suchotu toleruje.
Króna je šěroko skulojćena abo kulojta, při čimž často je njeprawidłowna.
Zdónk je šwižny a rědko zruna rosće.
Młode hałuzy su nahe a brune.
Jich stołpiki su čerwjenojte a docpěwaja dołhosć wot 2 hač 6 cm.
Žołtozelenej keluch a króna stej nimale jenakej a docpěwatej dołhosć wot 4 hač do 6 mm.
W kwětnistwje steja dwusplažne ale tež jednosplažne kćenja.
Płody su křidłate worjechi.
Jich křidlešce stej paralelnej a na słónčnych stejnišćach čerwjenej.
Płody w septembrje zezrawja.
Rosće w słónčnych dubowych kerčinach a na lěsnych kromach.
Rostlina je w jenož na srjedźnym Rynje, Moseli, Mohanje, w šwicarskej jura a južnej Europje rozšěrjena.
Ale tež w małej Aziji, sewjernej Persiskej a Turkestanje wustupuje.
Ród wobsahuje něhdźe 100 družinow.
Družiny su jednolětne, dwulětne rostliny abo trajne zelo.
Łopjena su lapate abo dźělene.
Čerwjene, wioletne, žołte abo běłe kćenja su škličkojte.
Płody su kulowate, jejkojte abo podołhojte kapslowe płody.
Rostliny su w měrnych conach Eurazije a Afriki rozšěrjene, při čimž někotre družiny tež we wuchodźe Zjednoćenych statow Ameriki wustupuja.
Sytkokřidłače su porjad překasancow.
Jeje płód je šiplenka.
Dźiwja róža je kerk, kotryž docpěje wysokosć wot 1 hač 3 m.
Łopjena su nahe a 5-7-ličbnje pjerite.
Keluškowe łopješka su po času kćěwa wotwodźěte a před zrałosću wotpadaja.
Zwonkowne keluškowe łopješka su přez šwižne přiwiski pjerite.
Pěstki su swobodne, krótke a jenož małko z kćenjoweho bónčka sahaja.
Šiplenka je čerwjena, naha a šwižnje jejkojta.
Rosće w žiwych płotach, na lěsnych a pućnych kromach a pustych płoninach.
W internetowym słowniku: Rose W internetowym słowniku: Heckenrose Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Njeman je městačko w Ruskej federaciji.
Jadro dźensnišeho města bě hród Ragnit, zepěranišćo pohanskeho kmjena Prusow.
Sydlišćo same je so w lěće 1277 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1722 měšćanske prawa.
Gmejna słuša k Děčínskemu wokrjesej Wusčanskeho kraja.
Susodne gmejny su Česká Kamenice na wuchodźe, Markvartice na zapadźe a Huntířov na sewjerozapadźe.
Přez Veselé wjedźe železniska čara Děčín–Jedlová, kotraž bu 1869 zahajena.
Wjes naspomni so prěni raz w lěće 1381 w měšćanskej knize Kamenicy.
W lěće 1930 měješe 1041 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća Němcy.
Delnje Brusy su hornjołužiska wjes a gmejnski dźěl Rěčic w Zhorjelskim wokrjesu.
Mjeno wobeju wjeskow pochadźa wot serbskeho słowa brus.
Delnje Brusy leža juhozapadnje Rěčic při do Hamora wjedźacej statnej dróze 131.
Susodne wsy su Rěčičanske gmejnske dźěle Nowy Lubolń na zapadźe, Hamoršć na sewjerozapadźe, Wjerto na sewjeru, Rěčicy a Nowy Hamor na sewjerowuchodźe a Hatk na wuchodźe.
Wokolina wsy bě hižo w bronzowej dobje wobydlena, kaž dopokazachu namakane rownišća.
Po tym zo bě wulki dźěl sewjerneje Hornjeje Łužicy wot ćahanja ludow sem wopušćeny, zasydlichu so tu hakle w 12. a 13. lětstotku zaso kolonisća.
Lěto prěnjeho naspomnjenja Delnich Brusow je dla podobneho mjena Hornich Brusow njejasny.
Prěnje wěste naspomnjenje pod mjenom Prawsk pochadźa hakle z lěta 1456.
Po sydlišćowej formje su Delnje Brusy rozšěrjeny kulowc, štož pokazuje na serbske korjenje sydlišća.
Wo Wienskim kongresu přeńdźe wjes z cyłym sewjernym dźělom Hornjeje Łužicy k Pruskej a słušeše nětko do Rózborskeho wokrjesa w Šleskej.
W lěće 1825 měješe wjes hišće 237 wobydlerjow, sto lět pozdźišo pak hižo 625.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 běchu Delnje Brusy tehdy hižo nimale dospołnje němskorěčne.
Tak bě jenož dźesać Serbow mjez 408 wobydlerjemi.
Sydlišćo je so w lěće 1924 załožiło a ma wot lěta 1966 měšćanske prawa.
Wot lěta 2014 słuša Ždaniwka k njepřipóznatej separatistiskej „Ludowej republice Donjeck".
Leži 255 m nad mórskej hładźinu při sewjerowuchodnej měšćanskej kromje Prahi a ma něhdźe tři tysac wobydlerjow.
Jan Arnošt Smoler bě serbski filolog, spisowaćel a nakładnik.
Wón běše jedyn z wusahowacych prócowarjow serbskeho narodneho wozrodźenja w 19. lětstotku.
Za čas Smolerja, štož bě krótko po Wienskim kongresu běše to serbska wjeska pruskeje Hornjeje Łužicy.
Smolerjec swójba přesydli so w lěće 1821 do Łaza, hdźež nan wučerstwo přewza a jako ewangelski kantor skutkowaše.
Dokelž so tam jenož w němskej rěči wukubłowaše, wuprosy sebi Smoler wot rektora dowolnosć swojich serbskich towaršow w serbšćinje wuwučeć.
W tutym času zběraše při pućowanjach po cyłej Łužicy hižo ludowe pěsnje, powěsće, bajki a přisłowa.
Přez wukaz pruskeho ministra njemóžachu pruscy poddanojo hižo w Lipsku na uniwersiće studować.
Tuž zahaji po złoženju matury 1836 studij bohosłowstwa na uniwersiće we Wrócławju, kotryž přisłušeše tehdy k Pruskej.
We Wrócławju bě hromadźe z Łužičanom Gustavom Adolphom Röslerjom, pozdźišim zapósłancom Frankfurtskeje narodneje zhromadźizny, w lěće 1838 Akademiske towarstwo za łužiske stawizny a rěče załožił a sta so po času tež z jeho předsydu.
Přez towarstwo nawjaza Smoler wuski kontakt z Purkynjom, štož jemu puć k słowjanskej literaturje a druhim słowjanskim wučencam wotewri.
Nimo pólšćinje nawukny tam tež čěsku rěč a po jeju přikładźe towarstwu hišće w lěće załoženja naćisk noweje serbskeje ortografije předpołoži.
Přez prózdninske pućowanja po Łužicy, kaž mjez druhim tež w lěće 1840 z ruskim slawistom a ludowědnikom Srjeznjewskim swoju zběrku ludowych pěsni stajnje wudospołnješe.
Dokelž nochcyše, zo towarstwo zběrku wuda, pozdźišo myto njepřiwza.
Pěsnički zwostachu pak hłownje dźěło Smolerja, za kotrejež wudaće so wot pruskeho krala Bjedricha Wylema IV. ze złotej medalju počesći.
Po studiju, kotryž zakónči w lěće 1840, pytaše Smoler za přistajenjom jako domjacy wučer prjedy hač so z duchownym stać chcyše.
W samsnym času pak přebywaše we Wrócławju pruski kral z jeho wyšim ceremonijowym mištrom Stillfriedom, kotryž sebi wot Smolerja někotre němske přełožki zhotowić daše.
Wón namjetowaše jemu, dokelž běše so na Wrócławskej uniwersiće runje profesura za słowjanske rěče załožiła, zo by so pola krala za stipendij zasadźił jeli by słowjanske rěče studował.
Za Jordanowy časopis Jutnička, kotryž so hač do junija 1842 jenož poł lěta wudawa, zdoby wón Zejlerja jako redaktora.
Běše to scyła prěni přełožk słowjanskeje rěče, kotryž w knižnej formje wuńdźe.
Smoler organizowaše po namjeće Kocora serbske spěwanske swjedźenje.
Jan Arnošt Smoler spěchowaše a podpěrowaše w času narodneho hibanja załoženje mnoho towarstwow, kaž na přikład w Bukecach, Njeswačidle abo Minakale.
W čěskej činohrě „Rohowin Štyrirohač" wot Václava Klimenta Klicpery hraješe Smoler rólu rychtarja.
Dokelž so wustawki hakle 1846 wot sakskeho ministerstwa a 1847 wot pruskeho knježerstwa wobtwjerdźa, załoži so Maćica Serbska hakle w lěće 1847 w Budyskim lokalu „K winicy".
W lětach 1847 do 1852 běše Smoler prěni redaktor Časopisa Maćicy Serbskeje.
Wón přesydli so za krótki čas do Lipska, štož běše w času předměrca, přez poměrnje liberalne nałožowanje censury sakskeho stata, centrum opozicionelneho nowinarstwa w Němskej.
W lěće 1848 doda poslednim politisku přiłohu Slavische Rundschau, kotryž nětko doskónčnje w Budyšinje bydlo redigowaše a w swójskim nakładnistwje wudawaše.
W lěće 1850 přewza tohorunja nakładnistwo, rozšěrješe wobsah a přemjenowa je na Tydźenske Nowiny.
Dalše přemjenowanje sćěhowaše 1854 na Serbske Nowiny, kotrež potom hač do lěta jeho smjerće wuda.
Jan Arnošt Smoler załoži w lěće 1851 serbske nakładnistwo a kniharnju w Budyšinje, kotrež 1863 zhromadnje z Pjechom na serbsko-słowjanske knihikupstwo Schmaler & Pech rozšěrješe a kotrež so 1869 wot Pjecha do Lipska přepołoži.
W lěće 1872 postaji so Smoler jako naslědnik Rychtarja na předsydu Maćicy Serbskeje.
Na hłownej Maćičnej zhromadźiznje 1861 so wobzamkny, zo so towarstwo wo natwar swójskeho domu prócuje.
Hačrunjež so při tym zadołži, je Smoler na swój riziko w lěće 1873 za Maćicu Serbsku ležownosć z kólnju při Lawskich hrjebjach kupił, kotraž słužeše spočatnje hłownje jako biblioteka.
Mjez druhim z pomocu pjenježnych srědkow słowjanskich přećelow zarjadowaše na ležownosći tutoho „Maćičneho domu" 1875 serbsku ćišćernju a zahaji pozdźiši nowotwar Serbskeho domu.
Jan Arnošt Smoler běše wot 1862 tež čłon Hornjołužiskeje towaršnosće wědomosćow w Zhorjelcu a wot jeje załoženja w lěće 1880 sobustaw Maśicy Serbskeje.
W lisće pisaše wo poměrach, kotrež so „narodnej bjezprawnosći" bližachu a wuprosy sebi wot njeho zasadźenje pola Frankfurtskeje narodneje zhromadźizny za polěpšenje.
Dnja 31. meje 1848 wobzamkny narodna zhromadźizna w rezoluciji, zo prawa njeněmskeje ludnosće w Němskej dospołnje připóznaje.
Peticiju, z kotrejž so Serbja 1848 na sakske knježerstwo wobroćichu a sebi konkretne přesadźenje sakskeho šulskeho zakonja z lěta 1835 žadachu, knježerstwo dospołnje wotpokazać njemóžeše.
Sakske knježerstwo zwoli do někotrych ze žadanjow wo runoprawosć rěče a kultury na cyrkwinskim a nabožnym polu, na sudnistwach a zarjadach.
Tak přizwoli so mjez druhim do wuwučenja w serbskej rěči na Budyskim gymnaziju a na wučerskim wustawje, kaž tež do wudawanja serbsko-němskich wučbnicow.
Smoler sta so w lěće 1850 z prěnim wučerjom serbšćiny Budyskeho gymnazija, spisaćelom serbskich wučbnicow a serbskim tołmačerjom na Budyskim sudnistwje.
Hižo po někotrych lětach běše so Smoler wot wuwučowanja wuwjazał, štož so ze słabej přičinu wobkrućowaše, zo njemóžeše dla jězbow do Ruskeje wučbu prawidłownje přewjesć a zo běše swoje zastojnstwo bjez dowola wopušćił.
Po tym zo běše rakuske wójsko Słowjanski zjězd w Praze porazyło, přebywachu mnoho Słowjenjo, kaž pólski basnik a spisowaćel Roman Zmorski w Budyšinje.
Zmorskeho, kotryž pak dlěši čas w Budyšinje zwosta, znaješe Smoler hišće z Wrócławja a wudawaše 1851 jeho emigrantski časopis Stadło.
W meji 1849 zetka so w Budyšinje z Michailom Aleksandrowičom Bakuninom, jednym z hłownych iniciatorow Drježdźanskeho mejskeho zběžka.
Jeho žadanje wo wobrónjenym wobdźělenju serbskich burow na zběžku pak Smoler dospołnje wotpokaza.
Wot lěta 1850 běše Smoler sakski poddan a měšćan Budyšina.
W tutym času přebywaše princ Albert, bratrowc sakskeho krala Bjedricha Awgusta jako major w Budyšinje.
Jako připóznaće, zo serbscy wojacy 1849 krala swěrnje zakitowachu, měješe krónprinc Albert za čas něhdźe połdralětneho přebytka w Budyšinje wot Smolerja serbšćinu nawuknyć.
Smoler bě přiwisnik teorije słowjanskeje wzajomnosće.
Za Serbow sebi wočakowaše wosebje pozbudźenje a spěchowanje přez kontakty a wuměnu z druhimi słowjanskimi ludami.
Haješe zwiski k narodnym prócowarjam a spisowaćelam we wšěch słowjanskich kónčinach, ale wosebje do Ruskeje.
W zwisku z pjenježnymi ćežemi swojich narodnych předewzaćow přewjedźe Smoler wot 1859 wjacekróć jězby do Ruskeje, zo by tam financielne srědki zběrał, štož so jemu pak jenož mało poradźi.
W Moskwje wopytachu wobdźělnicy zjězda potom etnografisku wustajeńcu.
Tam přełoži a wudospołni tež Historije słowjanskich literaturow Pypina a Spasowicza.
Přez jeho jězby do Ruskeje běše Smoler přeco zaso srjedźišćo kedźbnosće w němskich nowinach a zjawnosći.
Jeju najstarša dźowka Ludmila woženi so 1878 z gymnazialnym wučerjom Čochom z kotrymž so zhromadnje do Ruskeje přesydli, syn Jan Jarosław wupućowaše tež do Ruskeje a Marko Smoler běše nakładnik a redaktor Serbskich Nowin.
Dalše dźěći hižo zahe zemrěchu.
W lěće 1868 zemrě Smolerjej mandźelska.
Jan Arnošt Smoler zemrě 13. junija 1884 w Budyšinje.
Dźiwajo na serbske naležnosće, wotpokaza wšelake powabne powołanja na słowjanske uniwersity, kaž na přikład 1862 na „Szkołu Głównu" we Waršawje.
Hižo w lěće 1883 spisa Alfons Parczewski biografiju wo Smolerju.
Ze předstajenym „analogiskim" prawopisom, połoži zakład za wutworjenje serbskeje spisowneje rěče.
Zasadźeše so we wšelakorych rěčnych přiručnikach, kaž w knize Mały Serb, jeho pěsničkach abo w Němsko-Serbskim słowniku wo přesadźenje prawopisa.
W zasadach so tutón prawopis tež dźensa hišće wužiwa.
W tutym času na přikład tež spisowaćel Kollár słowakske a w basnik Erben čěske ludowe pěsnje znosyštaj.
Twórba Smolerja wuznamjeni so přez swoju mnohostronskosć etnografiskich informacijow a wuwjedźenjow, tak zo běše tež pola Grimmec bratraj připóznawana.
W lěće 1922 stwori Praski rězbar Vladimír Bretschneider gipsowu bustu Smolerja, kotraž so w žurli něhdyšeho Serbskeho domu při Lawskich hrjebjach wustaji a so dźensa w Serbskim muzeju w Budyšinje namaka.
Składnostnje jeho 150tych narodninow so w Budyšinje při Lubijskej dróze pomnik Smolerja wot Budyskeho rězbarja Rudolfa Enderleina poswjeći.
Při tym so Enderlein po wšěm zdaću na bustu Bretschneidera powoła.
W tutym wopomnjenskim lěće so w NDR tohorunja listowej znamce wudaštej.
Na jednej so portret Smolerja pokaza a na druhej je nowy Serbski dom w Budyšinje při Póstowym naměsće zwobraznjeny.
Naćisk k tomu tworitaj wuměłcaj Jan Hansky a Gerhard Stauf.
We Łazu pěstuje so namrěwstwo Jana Arnošta Smolerja a Handrija Zejlerja w Domje Zejlerja a Smolerja, kotryž je wot 1994 w něhdyšej wjesnej šuli, hdźež běše Smoler za čas swojeho dźěćatstwa žiwy.
We Wojerecach je dróha po Smolerju pomjenowana.
W Budyšinje so 1991 Smolerjec kniharnja přez Ludowe nakładnistwo Domowina znowa załoži.
Je to jenička kniharnja z dospołnym sortimentom aktualneje serbskeje literatury a z wobšěrnym poskitkom antikwariskich knihow.
Mały Sserb aby Serske a Njemske Rosmłowenja.
Budyšin 1857 Aleksandr Hilferding: Bosnien.
Budyšin 1866 Křesćan Bohuwěr Pful: Łužiski serbski słownik.
Adolf Černý: Autobiografija J. E. Smolerja.
Alfons J. Parczewski: Jan Ernest Smoler.
Rudolf Jenč: Stawizny serbskeho pismowstwa: 2. dźěl.
Dresden, Leipzig 2007, str.
Lětopis 56 1, str.
Trudla Malinkowa: Jan Arnošt Smoler a jeho swójba.
10–15 Axel Arlt: Ze słowjanskich žórłow čerpał.
W Serbskich Nowinach dnja 10. měrca 2016, str.
Protyka za lěto 1905 6. awgusta: W Pančicach wotměje so pod nawodom Jurja Deleńka 31.
Załoženje sydlišća Lusaka, dźensnišeje stolicy Sambije.
Tanja Donatec je serbska spěwarka a wukubłanska nawodnica Serbskeje spěwanskeje akademije w Serbskim ludowym ansamblu.
Tanja Donath - zwjazk serbskich wuměłcow z.t.
Žołtojty kozync je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 30 hač 60 cm.
Swětłožołte kćenja docpěja dołhosć wot něhdźe 1 cm a steja po wosmjoch hač po pjećadwacećoch w kići.
Króna docpěje dołhosć wot 12 hač 16 mm.
Rosće na lěsnych a kerčinowych kromach, lěsnych pućach, swětlinach, wininach a železniskich nasypach.
Ma radšo w lěće ćopłe, wapnite pódy.
Łučna rězna docpěwa wysokosć wot 5 hač do 40 cm.
Stołpik je horjeka hruby.
1-2 muskej kłosy a wjacore žónske kłosy su sedźace a docpěwaja dołhosć wot 1 hač do 3 cm.
Delnje nošne łopješko je nimale tak dołhe kaž kwětnistwo.
Rosće na mokrych a łuhojtych łukach a w połnych tymjenjach.
Tuta lisćina skići přehlad wo wšěch zapósłancach 4. sakskeho krajneho sejma, kotryž so dnja 19. septembra 2004 woli.
Ma něhdźe dźesać milionow wobydlerjow na 147.000 km² krajnej přestrjeni.
Dalše 103.000 km² su wodowa přestrjeń.
Stolica je Lansing z 115.000 wobydlerjemi, najwjetše město pak Detroit z něhdźe 700.000 wobydlerjemi.
Mjeno Michigan pochadźa z rěče Ojibwe a woznamjenja „wulki jězor".
Sewjerny dźěl nadeńdźe so na tak mjenowanej Hornjej połkupje mjez Hornim jězorom na sewjeru a Michiganskim jězorom na juhu a mjezuje na zapadźe z Wisconsinom a na wuchodźe – při rěce Saint Marys River – z kanadiskej prowincu Ontario.
Wón mjezuje na juhu z Ohiom a Indianu a ma pola Detroita mały podźěl na pobrjoze Erieskeho jězora.
Móst přez 8 kilometrow šěroki Mackinacowy přeliw zwjazuje wobaj dźělej ze sobu.
Něhdźe 21 % wobydlerstwa je němskeho pochada, 11 % irskeho, 9 % jendźelskeho a 8 % pólskeho.
Grünhaus bě hajnkownja a sydlišćo při Łužiskej wuhrodźe w zapadnej Delnjej Łužicy, kotraž słušeše do Grabina.
Wjes ležeše něhdźe dźesać kilometrow južnje Grabina a něhdźe dwaceći kilometrow sewjernje Łuchowskeho gmejnskeho dźěla Kleinleipisch.
Sydlišćo měješe so w lěće 1975 za brunicowu jamu Kleinleipisch wopušćić.
Po hamtskich ličbach dyrbjachu so 50 wobydlerjow přesydlić.
Sydlišćo bu prěni raz pisomnje naspomnjene w lěće 1594 jako wudwór, kotryž słušeše do Grabinskeho knjejstwa.
Wokoło 1740 běchu město wudwora twarili „zeleny palais" za hońtwjerske přebytki sakskeho kurwjercha Bjedricha Awgusta II.
Wot lěta 1800 měješe tamniša hajnkownja status wyšeje hajnkownje, wokoło kotrejež wuwiwaše so małe sydlišćo.
Po Prěnjej swětowej wójnje sta so Grünhaus ze swojim hosćencom „Waldschlößchen" z woblubowanym wulětnišćom za wobydlerstwo Grabina a wokoliny.
W lěće 1965 měješe hišće 65 wobydlerjow.
Jan Hanski bě serbski moler a grafikar.
Wuchodźiwši ludowu šulu nawukny Hanski powołanje dekoraciskeho molerja.
1947 wróći so z wójnskeje jatby a dźěłaše jako molerski pomocnik.
1952–1955 studowaše na fachowej šuli za nałožowane wuměłstwo w Podstupimje pola prof.
1956–1962 bě nawoda wotrjada za barbowe a nutřkowne wuhotowanje pola zawoda VEB Ausbau-Union w Eisenhüttenstadće.
Pódla swojeho dźěła studowaše w lětach 1961 hač do 1962 fotografiju w Berlinje.
Wot 1963 dźěłaše Hanski jako swobodnje skutkowacy wuměłc.
W samsnym lěće přistupi Zwjazkej tworjacych wuměłcow NDR.
Wot 1973 hač do 1988 bě předsyda wobwodneho zwjazka Frankfurt nad Wódru.
Hanski bě tež čłon Koła serbskich tworjacych wuměłcow.
K 70. narodnemu dnjej w nazymje 1995 wěnowaše jemu Choćebuski Serbski muzej wobšěrnu wustajeńcu .
Wokrjes nadeńdźe so při brjoze Baltiskeho morja.
Na sewjeru a zapadźe twori baltiski pobrjóh přirodnu hranicu.
Püssi je městačko na sewjerowuchodźe Estiskeje.
Leži něhdźe 130 kilometrow wuchodnje Tallinna a 65 kilometrow zapadnje Narvy.
Leži na wuchodźe pusćiny Karakum při rěce Amudarja něhdźe 90 kilometrow juhowuchodnje Türkmenabata.
Leži w historiskej Wołynskej něhdźe 20 kilometrow sewjernje Lucka.
Wot lěta 1989 ma měšćanske prawa.
Miroslav Lajčák je słowakski diplomat a bjezstronski politikar.
Lajčák studowaše při Comeniusowej uniwersiće w Bratisławje a při Moskowskim instituće za mjezynarodny poćahi.
Wot lěta 1988 dźěłaše jako jurist za čěskosłowakske wonkowne ministerstwo a wot 1991 do 1993 w čěskosłowakskim resp. słowakskim wulkopósłanstwje w Moskwje.
Wot 1994 do 1998 bě z wulkopósłancom Słowakskeje w Japanskej a wot 2001 do 2005 w Běłohrodźe.
Mjez 2007 a 2009 skutkowaše jako Wysoki reprezentant mjezynarodneho zhromadźenstwa w Bosniskej a Hercegowinje.
Dokładna ličba rěčnikow tuteje rěče znata njeje, dokelž w Chorwatskej Istrorumunojo jako narodna mjeńšina připóznaći njejsu.
Istrorumunšćina słuša k najbóle wohroženym rěčam Europy.
Někotři rěčespytnicy (na př.
Ovid Densuşianu) měnja, zo Istrorumunojo přińdźechu na Istrisku połkupu před něhdźe tysac lětami z Transsilvaniskeje abo ze Serbiskeje.
Rumunšćina měješe mócny wliw na rěč tuteje knihi.
Južna narěč rěči so w dolinje rěki Raşa we wsach Susńeviţe/Şuşńeviţe a w někotrych dalšich wjeskach.
-11-53 Koordinaty: 11° J, 53° Z Brazilska je po přestrjeni a wobydlerstwje najwjetši kraj Južneje Ameriki, kotryž wobjimuje 47 % kontinenta.
Stolica je Brasilia w srjedźišću, najwjetšej měsće stej pak São Paulo a Rio de Janeiro při pobrjoze Atlantiskeho oceana na juhowuchodźe kraja.
Brazilska mjezuje z Kolumbiskej, Venezuelu, Guyanu, Francoskej Guyanu, Surinamom, Boliwiskej, Peruwom, Paraguayjom, Uruguayjom a Argentinskej.
Najwyši wjeršk w kraju je Pico da Neblina.
Brazilska je po přestrjeni a wobydlerstwje pjaty najwjetši kraj na swěće a kraj z najwjetšim romsko-katolskim wobydlerstwom.
Ke krajej słuša tež najwjetši dešćowy lěs swěta, kotryž so při Amaconasu rozpřestrěwa.
Wona je jenička družina roda šešerjačk.
Rólny šešerjačk je jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 5 hač 20 cm.
Stołpik je ležacy abo postupowacy, štyrihranity a hrubje kosmaty.
Deleka mutlički wobsteja z štyri łopjenow, mjeztym zo horjeka z 5-6.
Małke lila kćenja njesu štyri kónčki a docpěwaja wulkosć wot 5 mm.
Płód rozpadnje do dźělnych płodow.
Rosće w njerodźowych wobrostach w rolach, zahrodach, na njewobdźěłanych a pustych płoninach, na pućowych kromach.
Rostlina je w Europje rozšěrjena, při čimž z regiona Srjedźneho morja pochadźa.
Mikławš Truc bě serbski wojnar, twarc knjejskich wozow a awtow kaž tež předewzaćel a załožer awtomobiloweje firmy Karosseriefabrik N. Trutz w Coburgu.
Wón narodźi so w Kukowje jako syn małeho žiwnosćerja, kiž tež jako wojnar dźěłaše.
Po wopyće Kukowskeje ludoweje šule wukonješe lěto słužby pola kublerja a nawukny potom w Kamjencu wojnarstwo.
Wot 1857 do 1861 dźěłaše jako wojnar na wšelakich městnach w Budyšinje a Drježdźanach.
Wot 1865 dźěłaše pola fabrikanta Rothschilda, hdźež naćisny planaj za luksusowej wozaj, kotrejž dóstaštaj na swětowej wustajeńcy 1867 druhe myto.
1870 přewza Truc w Parisu sam małe předewzaće, kotrež dyrbješe pak dla wudyrjeneje wójny mjez Francoskej a Němskim zwjazkom bórze zaso předać.
W lěće 1898 załoži filialu w Berlinje a bórze po tym dalšu w Mexiku.
W poslednich žiwjenskich lětach přebywaše Truc hdys a hdys w ródnej Łužicy a rozprawješe na přikład w Kukowskej Bjesadźe wo swojim žiwjenju.
Jan Meškank: Truc, Mikławš.
Leži při rěce Bachmut něhdźe 90 kilometrow sewjernje Donjecka.
Sydlišćo je so w lěće 1571 załožiło a ma wot lěta 1783 měšćanske prawa.
Konjaca mjetlička je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 50 hač 100 cm abo wot 30 hač 80 cm.
Stołpik je štyrihranity a kosmaty.
Łopjena su dołhojte-lancetojte, wótro rězane, na delnim boku pjelsćojće kosmate, w srjedźišću abo wyše srjedźišća najšěrše a docpěwaja dołhosć wot 4 hač 10 cm.
Kćenja docpěwaja dołhosć wot 3 hač 4 mm a steja w nakónčnych, hustych, šwižnych kwětnistwach, kotrež su podobne na kłosy.
Króna je blědźe lila abo blědźe čerwjena.
Rosće na brjohach, mokrych pastwach, hrjebjach, pućowych kromach.
Rostlina je w srjedźnej a južnej Europje, sewjernje hač Wulkobritanskej rozšěrjena.
Kornwall abo Kornwales, Cornwallis) je hrabinstwo a juhozapadny dźěl w Jendźelskej.
Kornišćina bě keltiska rěč, kotraž wotemrěwaše pječa 1777 ze smjerću poslednjeje rěčnicy Dolly Pentreath z Mouseholea jako maćeršćina.
Mjeztym rěča zaso 3.500 ludźi rěč.
Leži na sewjeru republiki Karelskeje jenož 40 kilometrow wot finskeje hranicy.
Sydlišćo je so w lěće 1977 załožiło a ma wot lěta 1983 měšćanske prawa.
Stołpik je wótrohranity.
Rosće na płonych a žórłowych tymjenjach a na brjohach.
Mała kitelnička Łopjena docpěwaja šěrokosć wot 3 hač 8 mm a su zwjetša zrunane, šěroko-lancetojte a nimale tak dołhe kaž stołpik.
Kćenja su kulowate-jejkojte a njewonjate.
Rosće na suchich trawnikach, hórskich łukach a w dubowych lěsach.
Rostlina je w srjedźnej a južnej Němskej a južnej Europje rozšěrjena.
Wódna žołtnica je tajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 10 hač 30 cm.
Stołpiki su ležace hač postupowace, mjeztym zo na delnich sukach zdźěla korjenja.
Łopjena su přećiwostejne, jejkojte, wótre, krótko stołpikate a přeswěćacy dypkate.
Wone docpěja dołhosć wot 2 hač 3 cm.
Kćenja steja po jednym w łopjenowych rozporach.
Jich stołpik je něhdźe tak dołhe kaž łopjeno.
Płód njese wuske keluškowe kónčki.
Rosće w lěsach, na lěsnych pućach a na lěsnych žórłach.
10. septembra abo 10. požnjenca je 253. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 112 dnjow hač do kónca lěta.
Lermontow je město w juhu Ruskeje federacije.
Leži w europskim dźělu Ruskeje w Stawropolskim regionje a ma něhdźe 22 tysac wobydlerjow.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1953 załožiło a ma wot lěta 1956 měšćanske prawa.
Dósta mjeno ruskeho basnika Michaila Lermontowa.
Kurčatow je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1968 załožiło a ma wot lěta 1983 měšćanske prawa.
Zinaida Nikolajewna Gippius běše ruska basnjerka a spisowaćelka.
4. februara abo 4. małeho róžka je 35. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 330 dnjow hač do kónca lěta.
Japanski banjowc je jednolětna, zelišćowa rostlina, kotraž lězo rosće a dołhosć wot hač do 6 metrow docpěwa.
Cyła rostlina je lochko hač husto kosmata.
Łopjenowe stołpiki su 30 centimetrow abo dlěše.
Wona je lochko lapata z tři hač pjeć owalnymi hač třiróžkatymi lapami.
Łopjenowa kroma je zubato-rězana.
Muske kćenja maja 16 hač 18 centimetrow dołhi kćenjowy stołpik, jara krótki keluch a su šěroko zwónčkojte hač škličkojte.
Króna je pjeć hač 13,5 centimetrow dołha, krónowe kónčki hač do třećiny krónowu dołhosć maja.
Žónske kćenja maja tołsty, tři hač wósom centimetrow dołhi kćenjowy stołpik.
Keluch je jara małki.
Jich pěstka njese tři lapate plěški.
Powjerch je hładki abo z rjapikami wobsadźeny, rědko brodawkojty abo zornaty.
Skora je tołsta, mjechka a dźeržomny.
Płodowe mjaso je jasno- hač jaskrawje oranžojte hač zelenkojte.
Słód je lochko hač jara słódki, mjaso je mjechke a w cyłku nic nićojte.
Wot druhich kultiwowanych banjowcow hodźi so japanski banjowc přez slědowace znamjenja rozeznawać: Płodowy stołpik ja twjerdy, ma kulojte hrany a so na płodowej nasadźe sylnje rozšěrjuje.
Symjenja su běłe hač brune, powjerch hładki hač lochko hruby, kroma je jasnje zwjetša zubičkaty a ćěmniša.
Wulka kukawka je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 25 hač 60 cm.
Łopjena su lancetojte a docpěwaja šěrokosć wot 1 hač 4 cm a dołhosć wot 10 hač 25 cm.
Hubka je šěrša hač dołha a njese 3 jejkojte, tupe jenak dołhe kónčki.
Bóčne přikrywnej łopješce stej owalnej a docpěwatej dołhosć wot 5 hač 6 cm.
Rosće na łuhojtych łukach, na płonych a žórłowych tymjenjach, na wapnowych suchich trawnikach a w swětłych lěsach.
Mjechka pyskawa je jednolětna abo dwulětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 10 hač 30 cm.
Stołpik je ležacy abo wustupowace a njesu 1-2 mm dołhe, wotstejace kosmy.
Łopjena su mjechko kosmate a docpěwaja dołhosć wot něhdźe 3 cm.
Jich wotrězki su małko hłuboko jednory abo dwójce rozdźělene.
Krónowe łopješka docpěwaja dołhosć wot 4 hač 8 mm a su nimale dlěše hač keluškowe łopješka.
Zrałe płody njesu so pušćacu kapičku.
Rosće w słónčnych njerodźowych wobrostach, na njerodźowych trawnišćach, pućach a nasypach.
Preferuje w lěću ćopłe, wutkate pódy.
Mješicy su hornjołužiska wjes we wuchodźe Budyskeho wokrjesa a słušeja wot lěta 1973 k Bukečanskej gmejnje.
Leža 257 m nad morskej hładźinu pod Čornobohom w dolinje Wuježčanki.
Susodne wjeski su Trjebjeńca w sewjeru, Bukecy w sewjerowuchodźe, Wuježk w juhowuchodźe, Rachlow w juhozapadźe a Sowrjecy w sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Meshewicz je z lěta 1315.
Ležownostne knjejstwo wukonješe přez lětstotki Budyska rada.
Po Mukowej statistice mějachu Mješicy we 1880tych lětach cyłkownje 267 wobydlerjow, z nich 250 Serbow a 17 Němcow.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 55,2 %.
Cyrkwinsce słušachu Mješičenjo ze starodawna do Bukečanskeje wosady.
Susodne wjeski su Zubornička w sewjeru, Zubornica we wuchodźe, Bart w juhozapadźe a Bukojna w zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Dubrawca je z lěta 1472.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 261 wobydlerjow, z nich 239 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći 1956 w Bartskej gmejnje, ke kotrejž Dubrawka tehdy słušeše, serbski podźěl wobydlerstwa wot hišće 55 %.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 181 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 43,5 lět.
Bjezstołpikaty kozync docpěwa wysokosć wot 3 hač 8 cm.
Rostlina je cybaće kosmata.
Łopjena su na spódku stejace a wobsteja z 25 hač 39 jejkojtych, kulojćenych, husto kosmatymi łopješkami.
Kćenja steja po třoch hač po dźewjećoch w na spódku stejacym kwětnistwje.
Rosće na suchich trawnikach, skalnych stepach na wapnje abo gipsu.
Rostlina je w Durinskej, centralnych a južnych Alpach, wuchodnej a južnej Europje rozšěrjena.
Hórska wólša je štom abo wulki kerk, kotryž docpěwa wysokosć wot 20 m.
Króna je njeprawidłownje kehelojta.
Hałuzy zwjetša horje sahaja.
Młode hałuzy su oliwozelene do swětłobrune, lochko kosmate ale nic lěpjate.
Rostlina nabohaćuje dusyk z pomocu dusyk zwjazowacymi hribami, z kotrymiž je wólša žiwa ze symbiozu.
Wone docpěwaja dołhosć wot 4 hač do 10 cm a w nazymje njepřebarbja.
Micki so před łopjenami jewja.
Muske micki su načerwjeń brune, steja po třoch hač po pjećoch a docpěwaja dołhosć wot 7 hač 10 cm.
Płódnistwa su hablojte, jejkojte, wodrjewjace, ćmowobrune a docpěwaja dołhosć wot 13 hač do 16 mm a šěrokosć wot 10 mm.
Bóčne płódnistwa su krótko stołpikate abo sedźace.
Rosće w łučinowych lěsach, na hórskich rěčkach a alpowych rěkach.
Wutraje a suche a mokre stejnišća.
Preferuje wutkate a bazowe, často wapnite, hlinjane, šotrowe a šćerkowe pódy.
Rostlina je w sewjernej a srjedźnej a wuchodnej Europje, južnje hač do srjedźneje Italskeje a Balkanskeje połkupy a wuchodnje hač do Kawkaza rozšěrjena.
Anykščiai je město w Utenskim wobwodźe w Litawskej a zarjadniske sydło rajonoweje gmejny ze samsnym mjenom.
Leži při rěce Šventoji něhdźe 30 kilometrow zapadnje Uteny.
Sydlišćo je so w lěće 1440 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1792 měšćanske prawa.
Wulka motawa docpěwa wysokosć wot 30 hač 100 cm.
Kćenja steja w hač do 3 cm dołhich, płonych, dwudźělnje zarjadowanych kłóskach a maja 1,5 cm dołhimi kochtami.
Kryjace pluwizny docpěwaja dołhosć wot 7 hač 8 mm.
Rosće na łukach, pućach a drjebiznach.
Kisałowy sumak je w lěću zeleny, małko rozhałuzowany kerk abo małki štom, kotryž docpěje wysokosć wot 3 hač 6 m a šěrokosć wot hač do 4 m.
Płone korjenje tworja korjenjowe wurostki.
Łopješka su dołhojće-lancetojte, kónčkojte, zhruba rězane, na spočatku kosmate, na delnim boku swětłošěre a docpěja dołhosć wot 5 hač do 12 cm.
Wšelake zahrodne formy maja rozdźělnje sylnje wotměnjene łopjena.
Łopjena su w nazymje oranžowe abo šarlachčerwjene.
Muske a žónske kwětnistwa steja na rozdźělnych rostlinach.
Kćenja docpěje wulkosć wot 5 mm a steja w pakićach, kotrež docpěja dołhosć wot 10 hač 20 cm.
Muske kćenja su nažołć zelene.
Płódnistwo je zrunane a docpěje dołhosć wot hač do 20 cm.
Wone wot septembra dozrawja.
Wšě dźěle rostliny, předewšěm łopjena a płody, wobsahuja jědojte maćizny, kotrež móžeja předewšěm dražnjenje kože zawinować.
Je naročny pyšny kerk w parkach a zahrodach, ale tež rosće wodźiwjeny na smjećowych městnach, železniskich nasypach a pustych płoninach.
Je w lěće 1629 z wuchodneje sewjerneje Ameriki do Europy přišoł.
Rostlina so w Europje často jako pyšnu rostlinu plahuje.
W: FloraWeb.de. Kisałowy sumak.
W: Baumkunde.de. Kisałowy sumak.
Mała cycawka je jednolětna zelišćowa rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 10 hač do 25 cm.
W rozhałuzowanym spódku postupuje zwjetša wjacore stołpiki.
Łopjena sedźa přez křiž přećiwostejne na stołpiku.
Prěnjotny přestrjeń rozšěrjenja su cyłu Euraziju a sewjernu Afriku.
Susodne wsy su Maglód, Vecsés, Gyömrő a Üllő.
Ecser namaka so při awtodróze M0 a železniskej liniji 120a.
W lěće 2001 je tam bydliło 3272 ludźi.
Bydli tam tež słowakska mjeńšina.
Wjes naspomni so prěni raz w lěće 1315, eksistuje pak hižo wot lěta 896, hdyž zasydlachu so tule prěni Madźarjo.
Ladná je gmejna w juhowuchodnej Čěskej.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1270.
Bělan je rostlinski ród z swójby wokołkowych rostlinow.
Eksistuje 10 družinow.
Z tych wustupuje 5 w Europje, 4 w srjedźnej Europje.
Tišnov je městačko z něhdźe dźewjeć tysac wobydlerjemi pod Čěskomorawskej wysočinu južneje Čěskeje republiki na srjedźnej Morawje.
Leži na železniskej čarje mjez Brnom a Žďárom nad Sázavou.
Tišnov je jedne z najstaršich městow srjedźneje Morawy a leži na starej wikowanskej dróze wot Morawy do Čech.
Sydlišćo nasta něhdźe w lěće 1240 we wobwodźe abatisow z klóštra Porta Coeli jako wobhrodźena wikowanska stacija.
W lěće 1428 bu Tišnov wot Husitow wobsadźeny a přez wulki měšćanski woheń zničeny.
W Třicećilětnej wójnje so město wospjet wot wšelakich wójskow wobsadźi a zhubi wuznam.
Je so w lěće 1230 wot kralowny Constancie z Wuherskeje załožił.
Klóšter Marijiny doł we Łužicy kupi klóšter Porta Coeli w lěće 1861 za 180.000 złotych, w lěće 1950 je so zawrěł a w lěće 1990 zaso wobnowił.
Tež poslednja abatisa Annuntiata Bělkenc bě serbskeho pochada, wumrě w lěće 2003.
W Tišnovje/Brnje ma nakładnistwo Sursum swoje sydło, hdźež su hižo někotre publikacije wo Serbach zdźěla w čěskej a zdźěla w serbskej a němskej rěči wušli.
W starowěku njeseše rěka łaćonske mjeno Tagus.
Rěčina rěki wobjimuje 80.600 km², wot toho słuša 55.810 km² k španiskim regionam Extremadura, Madrid, Aragoniska a Kastilska-La Mancha a 24.790 km² k Portugalskej.
Cyłkownje je na tej přestrjeni něhdźe 9,5 mio. ludźi žiwe.
Najwjetši móst přez Tajo je Ponte Vasco da Gama w Lissabonje, kotryž je z cyłkownej dołhosću wot 17,2 km najdlěši móst w cyłej Europje.
K najstaršim mostam přez rěku słušatej romski Puente de Alcántara a srjedźowěkowski Puente de San Martín w Toledo.
Wuchodobaltiske rěče je podskupina Baltiskich rěčow.
Peter Stuyvesant bě politikar z Nižozemskeje.
Pyšny trubownik je štom, kotryž docpěwa wysokosć wot wjace hač 30 cm.
Rosće w niwowych lěsach a na susodnych zwisach.
Rostlina je w sewjernje Americe domjaca, při čimž předewšěm na centralnym Mississippiju mjez Arkansasom a Indianu wustupuje.
Frank Heidan je sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje Unije Němskeje, kiž bě wot 2004 do 2019 zapósłanc wólbneho wokrjesa 1 w sakskim krajnym sejmje.
Heidan bu 2009 jako direktny kandidat swojeje strony z 31,6 % hłosow woleny.
Hižo wot 1990 bě měšćanski radźićel w swojim ródnym měsće.
2014 dósta 33,1 % wotedatych hłosow a zaćahny znowa do sejma.
Při wólbach 2019 dósta přećiwny kandidat strony AfD 80 hłosow wjace hač Heidan, tak zo tutón swój mandat po 15 lětach zhubi.
Schlesien) je město w Delnjošleskim wojewódstwje w juhozapadnej Pólskej.
Ma někak 16.000 wobydlerjow a leži něhdźe 20 kilometrow juhozapadnje Lěhnicy při rěčce Kaczawa.
Je zarjadniske sydło Waložynskeho rajona.
Leži něhdźe 70 kilometrow sewjerozapadnje Minska.
Sydlišćo je so w 14. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1929 měšćanske prawa.
Leži mjez Pětrohrodom a Moskwu, sewjerozapadnje ruskeje stolicy.
Jeje zarjadniske sydło a zdobom jeničke wulkoměsto je Twer z něhdźe 400.000 wobydlerjemi.
W lěće 2010 měješe Oblasć Twer 1.353.392 wobydlerjow.
Dalše etniske skupiny su Ukrainjenjo a Karelojo.
Tchort & Blood Pervertor.
Nattefrost, Vrangsinn & Tchort.
Apocalyptica je finska metalowa hudźbna skupina.
Dźensa je Póndźela, 15. junija 2020 Dźeń je čas, w kotrymž wjerći so zemja jedyn raz wokoło swójskeje wóski.
Tuž mamy na dźeń přeco jedne schadźenje a jedne chowanje słónca.
Protyčny dźeń je poddźěleny do 24 hodźin; jedne lěto ma w gregorianiskej protyce pak 365 pak 366 dnjow.
W druhim zmysle je dźeń jenož tutón čas, w kotrymž słónco za nas swěći.
Studowaše w Čěskej, bu měšnik w Seitendorfu a dekan w Rumburku, 1707 kanonik a 1714 dwanaty dekan tachantstwa swj.
Swobodna demokratiska strona je liberalna politiska strona w Němskej, kotraž so dnja 12. decembra 1948 załoži.
Tuchwilny předsyda je Christian Lindner.
Wona wobdźěli so přez cyłkownje 35 lět na zwjazkowych knježerstwach jako mjeńši koaliciski partner CDU abo SPD a bě wot 1949 do 2013 bjez přestawki w zwjazkowym sejmje zastupjena a je wot 2017 znowa w němskim parlamenće.
Aramil je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1675 załožiło a ma wot lěta 1966 měšćanske prawa.
Semikarakorsk je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1672 jako wjes Karakory załožiło a ma wot lěta 1972 měšćanske prawa.
Nowomičurinsk je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1968 załožiło a ma wot lěta 1981 měšćanske prawa.
Na spódku dwě hač šěsć dołhojtych łopjenow steji, mjeztym zo wyše toho dwě hač tři łopjena steja.
Čumpate kwětnistwo wobsteji z dweju hač dźesać kćenjow.
Dalše kćenjowe łopješka su owalne, róžojte abo běłojte, maja zeleny srjedźny nerw a docpěwaja dołhosć wot 10 hač 15 mm.
Znutřkowne kćenjowe łopješka su třiróžkate.
Preferuje w prawej měrje suche, wapnite pódy na swětłych, w lěću ćopłych, w nazymje miłych stejnišćach.
Wón studowaše w Drježdźanach a pozdźišo tež we Wittenbergu, hdźež běše Serb a kurwjerchowski lěkar Kaspar Peuker jeho wučer.
Bok skutkowaše w Prešovje a Košicach.
Za madźarsko-sedmihródskeho hrabju Bocskaj běše w diplomatiskej słužbje.
Kejžor Rudolf II. zasudźi jeho za to k wjacorym lětam jatby w Praze.
Jan Bok liči k najwuznamnišim basnikam swojeho časa.
Při cyrkwi we Wětošowje dopomni taflička na Jana Boka, tohorunja w Košicach.
Tam buchu tež dróha, srjedźna šula a měšćanska knihownja po Boku pomjenowane.
Frido Mětšk: Bok, Jan. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn: Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow.
Fijałka a syrotka, macoška staj ród ze swójby Fijałkowych rostlinow.
W internetowym słowniku: Veilchen Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Leži při rěce Luhań něhdźe 40 kilometrow zapadnje Luhanska.
Sydlišćo je so w lěće 1645 załožiło a ma wot lěta 1961 měšćanske prawa.
Wot lěta 2014 słuša Zimohorja k njepřipóznatej separatistiskej „Ludowej republice Luhansk".
Brězow je wjeska ze 76 wobydlerjemi we wuchodźe hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša ke Kubšiskej gmejnje a leži při Wuježčanskej wodźe mjez 220 a 238 m nad mórskej hładźinu w hornjołužiskej pahórčinje.
Susodne wjeski su Kubšicy w sewjeru, Šekecy w sewjerowuchodźe, Sowrjecy we wuchodźe, Wysoka w juhu a Zrěšin w zapadźe.
Kulowc Brězow naspomni so prěni raz wokoło lěta 1400 jako Blesaw, njedaloko wsy namaka so pak wo wjele starše Brězowske hrodźišćo.
W 15. lětstotku mjenuje so wjes jako knježe sydło.
Ležownostne knjejstwo wukonješe přez lětstotki Budyska rada, cyrkwinsce słušeše Brězow ze starodawna do Michałskeje wosady.
W tule poměrnje hłubokim dole Wuježčanskeje wody wobstejachu tři Brězowske młyny: Horni, Srjedźny a Delni młyn.
Brězow běše hač do lěta 1936 samostatna gmejna, po tym wjesny dźěl Sowrjec a skónčnje wot 1950 dźěl gmejny Kubšic.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 134 wobydlerjow, mjez nimi 133 Serbow.
Tribus Staticeae Bartling : Z 22 rodami a něhdźe 800 družinami: Igelpolster: Z něhdźe 165 družinami.
Cephalorhizum Popov & Korovin Ceratolimon M.B.Crespo & M.D.Lledó Chaetolimon Lincz.
 Limoniopsis Lincz.
Myriolimon M.D.Lledó et al.
Dwulětna zelišćowa rostlina móže hač do 3 metrow wysoka być a kćěje jenož jedyn raz.
Ma tež specielne přikmanjenje na suchotu.
Kćenja steja w nakónčnych kłóskach a rozkćěje wot junija hač septembra wot deleka do horjeka počasu.
Namaka so wulku dźiwiznu rozšěrjene w słónčnych njerodźowych honach, na wotpadkowych městnach , pućnych kromach, haćenjach, brjohach, tež w lěsach.
Preferuje suche hač čerstwe, wutkate, zwjetša wapnojte pódy.
Leži při rěce Bowdurka w historiskej Galiciskej něhdźe 85 kilometrow sewjerowuchodnje Lwowa.
Sydlišćo je so w lěće 1084 prěni raz naspomniło.
Leži w republice Baškirskej při rěce Bjelaja něhdźe 160 kilometrow južnje Ufy a ma něhdźe 155 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1948 załožiło a ma wot lěta 1954 měšćanske prawa.
Nikolaj Aleksandrowič Engelgardt bě ruski basnik a spisowaćel.
Michałkec; * 8. meje 1956 w Bad Dübenje) je serbska slawistka a sorabistka.
Wona narodźi so jako dźowka rěčespytnika Frida Michałka w Bad Dübenje pola Lipska a studowaše wot 1974 do 1978 pólsku rěč a literaturu při uniwersiće Adama Mickiewicza w Poznanju a dźěłaše potom hač do lěta 1991 jako wědomostna sobudźěłaćerka při Centralnym instituće za rěčespyt Akademije wědomosćow NDR w Berlinje.
1989 bu z dźěłom wo serbskej frazeologiji promowowana.
Hłowne slědźenske wobłuki Sonje Wölkoweje su serbska frazeologija, dialektologija a rěčne stawizny kaž tež stilistika hornjoserbšćiny, stawizny sorabistiki a leksikografija.
Sonja Wölkowa je předsydka hornjoserbskeje rěčneje komisije, čłonka redakcije Lětopisa a čłonka komisije za Słowjanski rěčny atlas a komisije za gramatisku strukturu słowjanskich rěčow při Mjezynarodnym komiteju slawistow.
Bautzen 1992, 158 str.
Pólsko-hornjoserbski a hornjoserbsko-pólski słownik.
Warszawa 2002, 222 str.
Budyšin 2004, 572 str.
Bautzen 2005, 304 str. Sonja Wölkowa: Gregoriusowe kěrlušowe knižki a jich pozicija mjez najstaršimi hornjoserbskimi rěčnymi pomnikami.
Budyšin 2007, 80 str. Sonja Wölkowa, Anja Pohončowa, Jana Šołćina: Z labyrinta serbšćiny.
Budyšin 2009, 192 str.
Sonja Wölkowa, Anatolij Ivčenko: Wo wćipnych Jěwach a nócnych hawronach.
Rěčne wobroty za dźěći a staršich.
Budyšin 2009, 158 str.
Wokrjes ma přestrjeń wot 442,35 km² a něhdźe 67.000 wobydlerjow.
Wokrjes leži centralnje w Opolskim wojewódstwje a je dźěl historiskeho regiona Hornjeje Šleskeje.
Powiat wobsteji z pjeć gmejnow, z nich tři měšćansko-wjesne gmejny a dwě wjesnej gmejnje.
Wokrjes Lubij-Žitawa běše wot lěta 1994 hač do lěta 2008 krajny wokrjes w Hornjej Łužicy.
Helmut Rychtar je serbski dramaturg a awtor.
Rychtaŕ studowaše po maturje na Serbskej rozšěrjenej wyšej šuli w Budyšinje w Lipsku dźiwadłowe wědomosće.
Skutkowaše jako dramaturg w Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle w Budyšinje a w Měšćanskim dźiwadle w Choćebuzu a jako rozhłosownik.
Za serbske powołanske dźiwadło napisa jednoaktowu hru Njezbožo.
Najbliše susodne město je Čakovec na sewjeru.
Varaždin je hospodarske a kulturne srjedźišćo sewjerneje Chorwatskeje a sydło romsko-katolskeje diecezy Varaždin.
Historiske jadro barokoweho města je derje zdźeržane, čehoždla je Varaždin woblubowany cil turistow.
Hłownej zajimawostce stej stare město a hród.
3. oktobra abo 3. winowca je 276. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 89 dnjow hač do kónca lěta.
W Němskej je jako Dźeń němskeje jednoty wot lěta 1990 zakonski swjatk.
1945: Serbscy studenća znowa nastupja studij w Praze, zdobom wobnowi so towarstwo Serbowka z předsydu Janom Donatom.
Ustjužna je městačko w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1252 k prěnjemu razej w Ugličanskej chronice naspomniło a ma wot lěta 1738 měšćanske prawa.
Koleso je jězdźidło, kotrež so jenož z mocu musklow pohonjuje.
Kolesa rozeznawaja so po wulkosći, družinje ćěrjenja, wašnju konstrukcije abo materialu.
Njeznarowy su hornjołužiska wjes w zapadźe sakskeho wokrjesa Zhorjelc a słušeja wot lěta 1994 k městu Lubij.
Leža we wuchodnym dźělu Hornjołužiskich honow a sewjerozapadnje Lubijskeho stareho města we wysokosći 314 metrow pod Popicu při zwjazkowej dróze 6 do Budyšina.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Ysenrode je z lěta 1354.
Po statistice Arnošta Muki mějachu Njeznarowy w lěće 1884 166 wobydlerjow, mjez nimi 141 Serbow a 25 Němcow.
Ewangelscy wobydlerjo přisłušeja Ketličanskej wosadźe.
Při krajnej dróze nadeńdźe so něhdyši hosćenc „Buenos Aires", kotryž dósta swoje mjeno wot korčmarja Jana Mikanje z Budyšinka.
Wón bě spočatk 1860tych lět w Argentinskej jako wowčer dźěłał a po swojim nawróćenju do Łužicy hosćenc kupił.
103. → wšě wjeski Marko Grojlich: Mjez Křičom a Lubatu.
LND, Budyšin 2015, str.
Leži při rěce Kudialčaj něhdźe 170 kilometrow sewjerozapadnje Bakuwa.
Mjezuje z Ugandu na sewjeru, z Tansaniju na wuchodźe, z Burundijom na juhu a z Demokratiskej republiku Kongo na zapadźe.
Stolica je Kigali, kotryž so w srjedźišću małeho kraja při rěce Kagera nadeńdźe.
W Ruandźe knježi wysokosće dla miła, włóžna klima z přerěznymi temperaturami wokoło 18 °C bjez wulkich přeměnjenjow.
Najwyše městno tak mjenowaneho „kraja tysac kopcow" je wulkan Karisimbi při kongoskej hranicy na sewjerozapadźe Ruandy.
Ruanda je tež žórlišćo najdlěšeje rěki swěta; najwjetši přitok Nila, rěka Kagera, je najwažniša rěka w kraju.
Ruanda je nimo toho předewšěm znata za najhórše ludomordarstwo po Druhej swětowej wójnje, kotrež je so stało w lěće 1994.
Je zarjadniske sydło Boldumsazskeho wobwoda.
Leži na sewjeru pusćiny Karakum při lěwym brjoze rěki Amudarja něhdźe 45 kilometrow sewjerozapadnje Daşoguza.
Ma něhdźe 23 tysac wobydlerjow a ma wot lěta 2016 měšćanske prawa.
Je bliska islandšćinje, dokelž je na chětro izolowanych kupach bjez bytostnych změnow wot srjedźowěka hač do dźensnišeho přetrała.
Färöšćina je jedna z najmjeńšich germanskich rěčow a słuša tež k najmjeńšim rěčam Europy nimo samišćiny, wobeju serbskeju rěčow kaž tež ladinšćiny a retoromanišćiny z mjenje hač 100.000 rěčnikami.
Najebać poměrnje małeje ličby wobydlerjow a płoniny Färöjow su njewočakowano wulke narěčne rozdźěle, na přikład porno wo wjele wjetšej Islandskej.
, Faroese// Glottolog 2.7.
Protyka za lěto 1920 1920 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
15. awgusta: W Budyšinje wotměje so pod nawodom Hermana Šlecy 46.
09. nowembra: W Budyšinje załoži so Serbski Sokoł.
Załoženje tak mjenowaneje Wendenabteilung, kotraž měješe politiske aktiwity Serbow dohladować.
13.–17. měrca: Prawicarski pučowy pospyt Wolfganga Kappa w Berlinje.
4. decembra abo 4. hodownika je 338. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 27 dnjow hač do kónca lěta.
Napoj je kapalina, z kotrejž so ludźo a zwěrjata napija.
Protyka za lěto 1680 1680 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
Leži něhdźe 90 kilometrow sewjernje Tbilisija, bjezposrědnje při fronće mjez ruskim a georgiskim wójskom.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1398 załožiło a ma wot lěta 1922 měšćanske prawa.
Robinija je ród ze swójby łušćinowcow.
Najskerje je, zo jeho syn Vespasien Robin je tutu družinu ze symjenjow wuplahował, kotrež wón je z Ameriki dóstał.
Robinia do pytanskeje maski dodawaj.
Wjelimir Chlebnikow, ruski basnik a załožer ruskeho futurizma.
W internetowym słowniku: Roggen Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Dalše serbske mjeno je persiski rozraz.
Režiser bě Hans Weingartner.
Jiříkov je městačko na samym sewjeru Čěskeje, sewjernje Rumburka a wuchodnje Šluknova.
Leži w Šluknovskim wuběžku napřećo Habrachćicam při sakskej hranicy a słuša k Děčínskemu wokrjesej Wusčanskeho kraja.
Sydlišćo nasta w 12. lětstotku w běhu němskeje kolonizacije Łužiskich horow a naspomni so prěni raz w lěće 1346 w matriklach Mišnjanskeho biskopstwa.
Přez Jiříkov wjedźe železniska čara Bakov nad Jizerou–Ebersbach.
Serbska grafikarka Hanka Krawcec bydleše poslednje lěta w starowni w Jiříkovskim wjesnym dźělu Filipov.
Wón je jenički mjedwjedź w južnej Americe.
Brylaty mjedwjedź docpěje dołhosć wot něhdźe 1,5 hač do 1,8 m a wysokosć ramjenjow wot něhdźe 75 cm.
Wopuš docpěje dołhosć wot něhdźe 7 cm.
Jeho koža je wiwlata, čorna hač čornobruna.
Často w štomowych jamach abo hnězdach spi.
Brylaty mjedwjedź je žiwy w južnej Americe, při čimž zalěsnjene zapadne zwisy Andow, wot Venezuele hač Boliwiskeje, we wysokosćach wot 1500 hač do 2000 m wobydli.
Lejna Theurigowa běše wot 2007 do 2015 předsydka załožboweje rady Załožby za serbski lud.
Studowana industrijowa inženjerka dźěłaše w zańdźenosći mjez druhim w Domje za serbsku ludowu kulturu a jako regionalna rěčnica Domowiny.
Wona je ženjena, ma dwě dorosćenej dźowce a je bjezstronska.
Volker Bandmann je sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje Unije Němskeje, kiž bě wot lěta 1990 zapósłanc wólbneho wokrjesa Zhorjelc w sakskim krajnym sejmje kaž tež nutřkownopolitiski rěčnik swojeje frakcije.
Bandmann bu jako direktny kandidat swojeje strony w lěće 2009 z 38,4 % woleny.
Wone su na wšěch kontinentach nimo Antarktiki rozšěrjene; w srjedźnej Europje namaka so něhdźe 8000 družin.
Dotal najstarše namakanki fosilnych brukow pochadźeja z Permskeje doby a su někak 265 milionow lět stare.
Leži při rěce Kinka něhdźe 100 kilometrow juhowuchodnje wot města Zaporižžja.
Sydlišćo je so w lěće 1887 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Gabriele Pauli je němska bjezfrakciska politikarka, kotraž bě hač do lěta 2007 čłonka strony CSU.
Leži 692 m nad mórskej hładźinu při Jizerje a ma něhdźe 1300 wobydlerjow.
Begonijowe rostliny su swójba znutřka.
W swójbje Begoniaceae stej jenož hišće dwaj rodaj.
Cyłkownje so 1400 hač 1500 družinow tutej swójbje přirjaduje, jenož hišće jedna družina słuša k druhemu rodej hač Begonia: Begonija Znajmjeńša 1400 družinow so do 63 hač 66 sekcijow rjaduje.
Wón je z tym jedyn na družiny bohatych rostlinskich rodow.
Něhdyši ród Symbegonia Warb.: Z něhdźe dwaceći na Nowej Gineji endemiskimi družinami, je dźensa (Swensen et al.
Znutřka porjada Cucurbitales su Begoniaceae najbliže z Datiscaceae přiwuzne .
Leži w republice Baškirskej při Kamje něhdźe 200 kilometrow sewjernje Ufy a ma něhdźe 125 tysac wobydlerjow.
Ma něhdźe 4,8 milionow wobydlerjow na přestrjeni wot 136.000 km².
Stolica je Montgomery.
Najstarše město je Mobile, kotrež bu wot francoskich kolonistow załožene.
Najwjetše města w Alabamje su Birmingham a Huntsville.
W lěće 2000 měješe 95,1 % wobydlerstwa jendźelšćinu za maćeršćinu.
Staré Bříště je wjes a gmejna w Čěskej.
Leži 529 m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe 60 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1437.
Leži při rěce Zolotonoška něhdźe 40 kilometrow sewjernje Čerkasow.
Sydlišćo je so w lěće 1576 prěni raz naspomniło a dósta 1635 Magdeburgske měšćanske prawo.
Po 1654 přińdźe město kaž cyła Ukraina na lěwym brjoze Dnjepra pod ruske knjejstwo.
Hinterhermsdorf je měšćanski dźěl města Zebnica w krajnym wokrjesu Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory w Sakskej a leži direktnje při čěskej hranicy.
Hinterhermsdorf liči k najbóle woblubowanym turistiskim cilam w Němskej.
Doby w lěće 2002 titul „Najrjeńše sydlišćo Němskeje" a wobsadźi w europskim přirunanju druhe městno.
Čołmikowanje na Wyšim připławje rěčki Kirnitzsch Rozhladna wěža na Weifbergu Domizniski muzej "Waldarbeiterstube" Połobske pěskowčiny.
Stej dwaj namjeznej přechodaj do Čěskeje za pućowarjow a kolesowarjow Waldhusche, štyri rozdźělne pokazkowe puće z 40 stacijemi na 66 ha wulkim lěsnym terenje w bliskosći "Buchenparkhalle".
Kaspijsk je město w Ruskej federaciji w republice Dagestan.
Leži při Kaspiskim morju něhdźe 15 kilometrow sewjernje Machačkale.
Sydlišćo je so w lěće 1932 załožiło a ma wot lěta 1947 měšćanske prawa.
Japanska wjerbička je małoróstny kerk, kotryž docpěwa wysokosć wot 0,3 hač do 0,6 m.
Rostlina husto rosće.
Hałuzy steja prosće zrunane a małko rozhałuzuja.
Łopjena su jejko-lancetojte, jednory hač dwójce rězane a docpěwaja dołhosć wot 1 hač do 3 cm.
Róžojte abo běłe kćenja docpěwaja šěrokosć wot něhdźe 0,5 cm a steja w płonych, hustych wokołkach.
Kćenja słódki nektar produkuja a mnoholičbne dźiwje pčołki, muchi a bruki přiwabjeja.
Pochadźa originalnje z Japanskeje.
Rostlina so w skupinach a žiwych płotach plahuje.
Jedna wobrazowka je jedyn nastroj, abo tež dźěl nastroja k zwobraznjenju znamješkow a wobrazow.
Tak je wobrazowka jedna pokazka w techniskim zmysle.
Wulkosć wobrazowki so w cólach poda a měri so přeco na diagonalu pokazki.
W jeho domiznje kćěje w cyłym lěću.
Kćenja su swětłomódre.
Pochadźa z južneje Afriki.
Nimo toho je wón kompatibelny ze wšěmi PHP-wersijemi wot PHP 4.1.0 sem.
NOCC je dospołnje do hornjoserbšćiny přełoženy.
Rěč da so při instalaciji wubrać.
Kisała wišnja je kerk abo štom, kotryž docpěje wysokosć wot 3 hač 6 m.
Rosćenska forma wariěruje po podłožku, sorće a rězku.
Ma hrube, na hornim boku błyšćace, rězane, łopjena su jejkojte hač eliptiske.
Łopjenjowy stołpik zwjetša njenjese žałzy.
Jich stołpiki docpěja dołhosć wot 2 hač 4 cm.
Krónowe łopješka su nimale kruhojte. kisałe płody.
Rosće we swětłych lěsach a žiwych płotach a so často plahuje.
Pochadźa originalnje z juhowuchodneje Europy.
Leži při prawym brjoze rěki Čirčik něhdźe 30 kilometrow juhozapadnje Taškenta.
Curt Bjedrich Wylem Handrik bě serbski ewangelski farar, kiž skutkowaše we Łupjanskej, Klukšanskej a najdlěši čas w Poršiskej wosadźe.
Handrik bu 24. januara 1912 w starobje 26 lět ordinowany a nastupi swoje prěnje farske městno w młodej Łupjanskej wosadźe.
1915 přewza jako naslědnik zemrěteho Božidara Běrnika wo wjele wjetšu Klukšansku wosadu, hdźež 11 lět skutkowaše.
1926 bu do Poršicach přesadźeny, tehdy hišće přewažnje serbskeje wosady.
Kaž fararjo Riota w Rakecach, Wjezar w Hodźiju a Kapler w Njeswačidle zastupi Handrik w lěće 1933 do NSDAP a bě za čas nacionalsocializma přiwisnik „Němskich křesćanow".
Porno Rioće a Kaplerjej móžeše pak po wójnje jako „jednory sobuběhar" dale w swojej wosadźe skutkować.
Wón bu 1. oktobra 1952 emeritowany a wosta hišće hač do 1954 jako wikar w Poršicach.
Farar Handrik bě posledni w Poršicach, kiž serbsce prědowaše.
Wšědna mjechčeńca je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 15 hač do 120 cm.
Přećiwostejne łopjena su wutrobojto-jejkojte, wótre a docpěwaja dołhosć wot 3 hač do 8 cm.
Delnje łopjena su jenož krótko stołpikate.
Płodowa kapsla so z pjeć zapadakami puknje.
Rosće w njerodźowych wobrostach na brjohach, w hrjebjach, łučinach, wjerbowych kerčinach a włóžnych lěsnych pućach.
Kwětnistwo z kćenjowymi pupkami a wotewrjenymi kćenjemi.
Rozhałuzowanje a łopjena.
Mydlica je ród ze swójby nalikowych rostlinow.
Sobołsk je najzapadniši měšćanski dźěl Rychbacha w sakskej Hornjej Łužicy a leži w Zhorjelskim wokrjesu pod Hrodźišćom.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Zebelusk je z lěta 1345.
W lěće 1884 měješe Sobołsk po Mukowej statistice 260 wobydlerjow, mjez nimi 18 Serbow.
Ewangelscy wobydlerjo přisłušeja znajmjeńša ze 16. lětstotka Ketličanskej wosadźe.
Blisko Sobołska je zastanišćo železniskeje čary Drježdźany–Zhorjelc a južnje Sobołska běži zwjazkowa dróha 6.
Japanšćina je aglutinaciska rěč z mnoha niwow stopnja zdwórliwosći narěči.
Město alfabeta japanšćina ma tři pismowe systemy.
Dwaj z tych stej złóžkowej pismje.
Japanšćina nima žadyn genus ani numerus, ani pad.
Město padow ma partikle po substantiwje.
Leži nad rěku Woronjež, přitoku Dona, něhdźe 530 kilometrow južnje wot Moskwy.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1586 jako ruska twjerdźizna załožiło a ma wot lěta 1779 měšćanske prawa.
Železnodorožnyj rajon Centralnyj rajon Kominternowskij rajon Leninskij rajon Sowjetskij rajon Lewobjerežnyj rajon Woronjež ma wjace hač milion wobydlerjow.
Iwan Aleksejewič Bunin bě ruski wuznamny basnik a spisowaćel.
Walujki je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1593 załožiło a ma wot lěta 1797 měšćanske prawa.
Mirnyj je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1957 załožiło a ma wot lěta 1966 měšćanske prawa.
Zdźar je z pjeć dworow wobstejaca hornjołužiska wjeska, kotraž słuša z lěta 1936 k Wjelećinej.
Mała wjeska leži we wysokosći wot wjace hač 400 metrow něhdźe wósom kilometrow južnje Budyšina na hórskim hrjebjenju prěnjeho rjećaza Hornjołužiskich horin, mjez Mnišoncom a Čertowej klětku na wuchodźe a Ćeleńcom na zapadźe.
Wona je tuž hromadźe z Motydłom pola Šěrachowa najwyše ležace sydlišćo Budyskeho wokrjesa a dla čerstweho powětra a rjaneho wuhlada na Budyšin a hač do Kamjenca woblubowane wulětnišćo.
Susodne wsy su 100 metrow nišo ležace Warnoćicy na juhozapadźe a Wostašecy na juhowuchodźe.
Sydlišćo je so k prěnjemu razej w lěće 1477 jako Sahir naspomniło a słušeše wot započatka jako wudwór k Hornjohórčanskemu ryćerkubłu.
Po statistice Arnošta Muki měješe wjeska w lěće 1884 cyłkownje 40 wobydlerjow, z nich 30 Serbow a dźesać Němcow.
Wšitcy wobydlerjo chodźachu pak kemši do tehdy hižo do wulkeho dźěla zněmčeneho Wjelećina, hdźež mějachu hač do lěta 1945 hišće serbskeho fararja.
Krasnoznamjensk je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1576 załožiło a ma wot lěta 1946 měšćanske prawa.
Měješe w lěće 2004 něhdźe 730.000 wobydlerjow, mjeztym zo bydleštej w cyłym měšćanskim rumje něhdźe 2 milionaj wobydlerjow.
Nutřkowne město z historiskim starym městom a za kolonialny čas załoženym nowym městom leži mjez Tuniskim jězorom na sewjerowuchodźe a jězorom Sebkhet Sedjoumi na juhozapadźe.
Přerězna lětna temperatura je 17,7 °C, lětne spadki wučinja 465 milimetrow, při čimž je lěćo suche a zyma włóžna.
Po arabskim zdobyću a zničenju Kartaga w 7. lětstotku po Chrystusu dósta Tunis nadregionalny wuznam a słužeše wot 9. lětstotka wšelakorym arabskim prowincialnym knjezam jako sydło.
Wot lěta 1574 steješe wjace hač tři lětstotki pod knjejstwom Osmaniskeho mócnarstwa.
1881 wobsadźichu Francozojo Tunezisku, wuzwolichu Tunis za stolicu swojeho protektorata a zahajichu wutwar a modernizaciju města po europskim přikładźe.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1158 załožiło a ma wot lěta 1448 měšćanske prawa.
Leži při rěce Tajna w historiskej Galiciskej něhdźe 55 kilometrow juhowuchodnje Ternopila.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1564 załožiło a ma wot lěta 1578 měšćanske prawa.
Tazowskij je sydlišćo w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži při rěce Taz w Awtonomnym wokrjesu Jamalskich Nencow něhdźe 530 kilometrow wuchodnje Salecharda.
Sydlišćo je so w lěće 1883 jako wjes Chalmer-Sede załožiło.
Sisian je město na juhu Armenskeje.
Leži při rěce Worotan w Sjunikskej prowincy něhdźe 200 kilometrow juhowuchodnje Jerjewana a něhdźe 100 kilometrow sewjerozapadnje Kapana.
Železnowodsk je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1810 załožiło a ma wot lěta 1917 měšćanske prawa.
Krasnyj Cholm je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1518 załožiło a ma wot lěta 1776 měšćanske prawa.
Čerjepowjec je wulkoměsto w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Wokoło lěta 1360 załoži so na tutym městnje klóšter, wokoło kotrehož so sydlišćo wuwiwaše.
Tute ma wot lěta 1777 měšćanske prawa.
Wulki sydrik je wjacelětna rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 30 hač do 100 cm.
Wone steja we wjetše ličbje w čumpatych, nakónčnych pakićach.
Jich krónowe kónčki su wótre.
Rosće na tučnych łukach, w kerčinach a na kromach pućow a lěsow.
W Europje su štyri rody z 20 družinami zastupowane.
Tribus Fumarieae: Adlumia: Z jenož dwěmaj družinomaj: jedna w sewjernej Americe a jedna w Korejskej.
Porno druhich wobsteji sylny wotwodźeny twar kćenjow a wone wobsahuja podobne alkaloidy.
Přisłušnosć roda kukačko so rozdźělnje praktikuje.
Jich wotrězki su třidźělne.
Spódnje łopjena su stołpikate.
Horni bok łopjenow je ćmowozeleny a błyšćacy.
Kulowate kćenja docpěwaja šěrokosć wot 3 hač 5 cm a steja po jednym, druhdy po dwěmaj hač po třoch.
Jich přikrywne łopješka su žołte.
Druhdy kćěje zaso w nazymje.
Jenož małke muchi a bruki kćenja wopróšuja.
Płody su pyskate a docpěwaja dołhosć wot 1,5 cm.
Rosće na bahnowych, na płonych tymjenjach, na přirěčnych kromach a na hórskich łukach, při čimž w Alpach we wysokosćach wot hač do 2400 m wustupuje.
Rostlina w sewjernej a srjedźnej Europje, ale tež w horinach južneje Europy rozšěrjena.
Prosty pryšćenc je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 50 hač 150 cm.
Stolpik je zwjetša njewodrjewjeny, hranity a dudławy.
Mnoholičbne, běłe kćenja steja w kwětnistwach na kóncach zrunanych, dudławych stołpikow.
Štyri kćenjowe łopjena su běłe, jenož na kromje husto pjelsćojće kosmate.
Rosće w ćopłych kerčinatych lěsach a swětłych kerčinach.
Preferuje w lěće ćopłe, wapnite pódy.
Rostlina je w južnej Němskej, Durinskej, južnych Alpach a Pyrenejach, w južnej a wuchodnej Europje rozšěrjena.
Křesćansko-socialna unija w Bayerskej je politiska strona w Bayerskej, kotraž bu dnja 8. januara 1946 załožena.
Předsyda je wot januara 2019 bayerski ministerski prezident Markus Söder jako naslědnik Horsta Seehofera.
Wot lěta 1957 staja CSU bjez přestawki bayerskeho ministerskeho prezidenta.
W němskim zwjazkowym sejmje twori CSU zhromadnu frakciju z Křesćansko-demokratiskej uniju Němskeje, kotraž při bayerskich wólbach njenastupuje.
Jeje hałuzy njesu ćernje a jeje skora je hłuboko brózdźena.
Wšědna robinija bu jako wozdobna rostlina do Europy zawjedźena.
Nazymske barbjenje łopjenow je žołte.
Wona lubuje ćopłosć lěća.
Běła robinija je spočatnje we wuchodnej a srjedźnej sewjernej Americe wot Pensilwaniskeje hač do Georgiskeje rozšěrjena.
Wot 17. lětstotka tež w Europje.
'Frisia' njese złotožołte łopjena.
'Rozynskiana' je kerk abo štom z wisacymi hałuzami a łopjenami.
'Tortuosa' njese krótke a wijace hałuzy.
'Umbraculifera' rědko kćěje.
Mały mak docpěwa wysokosć wot 15 hač do 30 cm.
Próškowe nitki su horjeka kaž pleco tołše.
Donnerhak, Budyšin Völkel, Pawoł: Hornjoserbsko-němski słownik, Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin Hlej wotpowědne dataje we Wikimedia Commons: Mały mak Mały mak.
Donnerhak, Budyšin  Commons: Wołmjana přeslička – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Wołmjana přeslička.
Módry kozylist je kerk, kotryž ma po porach zrosćenych płódniki.
Łopjena su jejkojte a docpěwaja dołhosć wot 2 hač 5 cm.
Kćenja su nažołć běłe.
Jahody su po porach zrosćene a čorne, módrje zwobručowane.
Rosće w hórskich lěsach a w towarstwach z małoróstnych kerkow.
Rostlina je w sewjernej Europje, w Alpach, w Pyrenejach a w Karpatach rozšěrjena.
Dalše mjeno je himalajaski klematis.
Nowołučanski jězor je kumštny jězor we Łužiskej jězorinje, něhdźe šěsć kilometrow sewjernje wot Wojerec na teritoriju gmejny Halštrowska Hola w Budyskim wokrjesu.
Dalše serbske mjeno je rjetwička.
Rostlina ma korjeń z běłej abo čerwjenej běliznu.
Hórska sadlička je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 10 hač 20 cm.
Rostlina na spódku wodrjewi.
Łopjena su lancetojte a docpěwaja dołhosć wot 2,5 cm.
Złotožołte kćenja docpěwaja wulkosć wot něhdźe 5 mm a steja po 15 hač po 50 w kićach.
Króna docpěwa dołhosć wot 4 hač 6 mm.
Płody su kulojte hač owalne, bóčnje wopłonjene, kosmate truki a docpěwaja dołhosć wot 3 hač 4 mm.
Wočinjeny płód ma ćeńku dźělensku sćěnu.
Rosće na słónčnych, skalnych suchich trawnikach, pěskowych trawnikach, nawěwach, a skałach.
Kłubička je ród ze swójby nalikowych rostlinow.
Dalše serbske mjeno je čerwjowc.
Próškowe łopješka su zdźěla sterilne abo maja rozdźělnu dołhosć.
Na formy bohaty ród wobsahuje něhdźe 500 družinow, kotrež rostu w tropach a subtropach.
60 cm dołhe, cylindriske łušćiny wobsahuja čornobruny płodowy wutk, kotryž so jako počisćadło wužiwa.
 njesu łopjena, kotrež so młode w Indiskej jako zeleninu jědźa.
Indiski sezam je jednolětna rostlina.
Najskerje pochadźa z tropiskeje Afriki.
Rostlina so w Indiskej a Chinskej wolijatych symjenjow dla plahuje.
Jich nazymske barbjenje je žołte hač šarlachčerwjene.
Njenahladne kćenja steji w pakićach.
Płody su małke, kulowate a čerwjene kapsle, kotrež nazymje bywaja módre.
Bohačesć Bjedrich Ponich bě serbski ewangelski farar a załožer tak mjenowaneje Ponichoweje knihownje.
Wón narodźi so jako syn fararja Pětra Ponicha a wo 13 lět młódši bratr Samuela Bohuwěra Ponicha w ewangelskej wosadnej wsy Malešecach.
Po studiju teologije we Wittenbergu, hdźež běše z čłonom Serbskeho prědarskeho towarstwa, nastupi w lěće 1809 zastojnstwo jako farar we Łuću, hdźež wukřći mjez druhim młodeho Jana Arnošta Smolerja.
Ponich skutkowa hač do swojeje smjerće w lěće 1826 w małej holanskej wosadźe.
Ponich zběraše mnóstwo serbskich rukopisow, wotpisowaše je a nahromadźi sej tak drohotnu knihownju z něhdźe 70 titulemi.
Po jeho smjerći kupi farar Budyskeje Michałskeje cyrkwje Handrij Lubjenski knihownju za tři tolerje, zo by ju Serbskemu prědarskemu towarstwu w Lipsku k dispoziciji stajił.
Handrij Zejler prosy pak w lisće dnja 11. decembra 1827 Lubjenskeho, žadnu knihownju w Budyšinje wobchować, zo by so tež wot bywšich sobustawow towarstwa wužiwać móhła.
Na to so wona pod mjenom „Ponichowa knihownja" w kapalni Michałskeje cyrkwje zaměstni.
Pozdźišo bu z njeznatych přičin tola do Lipska dowjezena.
Marja Kubašec: Ponich, Bohačesć Bjedrich.
14. septembra abo 14. požnjenca je 257. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 108 dnjow hač do kónca lěta.
Chadyžensk je město w Krasnodarskim regionje w južnej Ruskej.
Sydlišćo je so w lěće 1864 załožiło a ma wot lěta 1949 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 60 kilometrow sewjerowuchodnje Mykolajiwa.
Sydlišćo je so w lěće 1806 załožiło a ma wot lěta 1987 měšćanske prawa.
Marja Simonowa (rodź.
Narodźi so jako dźowka serbskeho ratarja w Dobruši a wopytowaše ludowu šulu w Hnašecach.
Hromadźe měještaj šatowy wobchod při Starym torhošću.
Za čas prusko-awstriskeje wójny zastupi do nowozałoženeho Čerwjeneho křiža a pomhaše w Čechach załožić a zastarać lacarety za ranjenych a chorych wojakow.
Nawjedowaše tež transporty ranjenych.
Po wójnje bu wot krónprincesny Carole powołana do direkcije Albertoweho towarstwa, hdźež dohladowaše chorobne sotry Sakskeje.
Tež w Němsko-francoskej wójnje 1870/71 so na fronće wo ranjenych wojakow staraše.
W Drježdźanach-Loschwitzu załoži dom za inwalidnych wojakow.
Za swoje dźěło dósta wjacore wuznamjenjenja, kaž na přikład rjad Sidonijow wot krala Jana a zasłužbny rjad za hladanje chorych a ranjenych wot kejžora Wylema.
W Loschwitzu bu dróha pomjenowana po Mari Simonowej.
J. J. Weber, Leipzig 1876 Jan Meškank: Simonowa, Marja.
Fijałkowa jětrowka je trawnik tworjace rostlina, kotraž ma hłuboki čopojty korjeń a docpěwa wysokosć wot 5 hač 15 cm.
Łopjena su namódreń zelene, tróšku mjasne, jejkojte.
Rosće we wapnowej drjebiznje we wysokosćach wot něhdźe 1300-3300 m.
Rostlina w Alpach rozšěrjena.
Wokrjes ma přestrjeń wot 851,59 km² a něhdźe 70.000 wobydlerjow.
Powiat wobsteji ze štyrjoch gmejnow, z nich tři měšćansko-wjesne a jedna wjesna gmejna.
Namangan je město na samym wuchodźe Uzbekistana.
Ma něhdźe 597 tysac wobydlerjow.
Johann Gottlieb Fichte bě němski kubłar a filozof.
Płaći hromadźe z Schellingom a Hegelom jako najwažniši zastupjer němskeho idealizma.
Łopjena su lancetojte a wobhrodźa stołpik.
Huba docpěwa dołhosć wot 20 mm a ma žołtobrune podołhostne wobkromy.
Rosće w bukowych a dubowych lěsach, swětłych jehlinowych naměšanych lěsach.
Bjarnat Rjenč bě serbski wučer, hudźbnik a kulturny prócowar.
Narodźi so w hornjołužiskich Miłoćicach jako syn skałarja, přesydli so pak w lěće 1955 do Błótowskich Dołgow, hdźež nastupi wučerske městno.
Wot lěta 1964 skutkowaše jako wučer při centralnej Serbskej rěčnej šuli w Dešanku, hdźež wuwučowaše serbšćinu, stawizny a kulturu.
W lěće 1982 bě ze załožerjom Delnjoserbskeho dźěćaceho chóra, pozdźišeho Delnjoserbskeho dźěćaceho ansambla.
Za swoje zasłužby spožči so jemu w lěće 2018 – jenož měsac do jeho smjerće – Myto Domowiny.
Ines Neumannojc: Wjelgin tužna powěsć, Nowy Casnik, 21. nowembra 2018.
Myto Domowiny za Bjarnata Rjentša z Chóśebuza, Nowy Casnik, 17. oktobra 2018.
Regionalne słowo je hejduš.
Hejduška je jednolětna rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 60 cm hač do 1 m.
Rostlina za čas dweju měsacow dozrawi, tak zo su dwoje žně w lěće móžne.
Zrunane stołpiki su zwjetša čerwjenojte.
Kłokojte łopjena maja wutrobojtu bazu.
Wonjace kćenja su běłe abo róžojte a steja we wokołkowych kićach.
Kćenjowa wobalka wobsteji z pjeć łopješkow.
Wone su bohate na měd.
Třihranite płody su na škrob bohate worješki z krutej, brunej skórku.
Rosće na rolach, drjebiznowych městnach a na pućowych kromach.
Pochadźa ze sewjerneje Chinskeje a Turkestana, ale nětko je w srjedźnej a južnej Europje wustupuje.
Rostlina bu na pěskowych pódach a na holanskich rolach předewšěm w Aziji a srjedźnej Europje kultiwowana, při čimž jeje plahowanje je jara woteběrało.
Wułušćene symjenja so předewšěm jako syru zeleninu, přidawk do poliwki a hejdušne krupy wužiwaja.
Ilustracija Hejduška na polu Hejduška Zornjatka hejduški Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Trojodripkata koralička je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 8 hač 25 cm.
Stołpik je nahi, nažołć zeleny hač brunočerwjeny.
Nimaja zelene łopjena, ale šupiznowe łopješka.
Kćenja docpěwaja wulkosć wot 0,5 hač 1 cm.
Šěsć kćenjowych łopješkow je wuske a docpěwa dołhosć wot 3 hač 6 mm.
Wostatne łopješka su nažołć zelene, zwonka často brune.
Rostlina nima žadyn chlorofyl abo ma jenož tróšku chlorofyla.
Ale tež korjenje faluja.
Rosće w mochowych šmrěkowych a jědlowych lěsach.
Preferuje skerje kisałe, stuchłe pódy.
Potrjebuje sćiny a wysoku włóžnotu powětra.
Wona je so kaž susodna Ludowa republika Donjeck w běhu krizy w nalěću 2014 wot Ukrainy wotšćěpiła a njeje mjezynarodnje připóznata.
Slobozia je město w mjezynarodnje njepřipóznatym staće Podnjesterska, kiž słuša po ludowym prawje do Moldawskeje.
Je zarjadniske sydło Sloboziaskeho rajona.
Leži na wuchodźe Moldawskeje při lěwym brjoze rěki Dnjestr něhdźe 90 kilometrow juhowuchodnje Kišinjowa a něhdźe 20 kilometrow južnje wot města Tiraspol.
Ma něhdźe 14 tysac wobydlerjow a ma wot lěta 2002 měšćanske prawa.
Marja Grólmusec bě serbska publicistka, wučerka, spjećowarka a wopor nacionalsocializma.
Marja Grólmusec so 24. apryla 1896 jako dźowka z Radworja pochadźaceho promowowaneho filologu a šulskeho nawodu Jana Grólmusa w Lipsku narodźi.
Jako so w swójbje znamjenja tuberkulozy jewjachu, natwari nan w Radworju chěžu, hdźež woni přez lěćne měsacy přebywachu.
Marja Grólmusec kubłaše so w religioznym, byrgarsko-humanistiskim zmysle a wopyta wot 1902 do 1910 Prěnju katolsku byrgarsku šulu w Lipsku a po tym lěto katolsku holčacu šulu w Belgiskim Lüttichu.
Wot lěta 1912 do 1917 wukubła so wona na Lipšćanskej Druhej wyšej šuli za holcy z wučerskim wustawom Huga Gaudiga a sta so w lěće 1918 z čłonku Maćicy Serbskeje.
Jako wučerka skutkowaše wona 1918 jenož krótko w Byrgarskej šuli Lipsk-Reudnitz a nachwata 1920 maturu na Měšćanskim studijnym seminarje w Lipsku.
Po tym přizamkny wona stawizniski a filologiski studij na uniwersitomaj w Lipsku a Berlinje, ale tež w Šwicarskej, Francoskej a Čěskosłowakskej.
W lěće 1925 wotpołoži wona statny eksamen w Lipsku a sta so na lěto ze studijnej asesorku při wučerskim seminarje Augustinskich rjadniskich sotrow w Badenskim Offenburgu.
Hižo bórze na to bu wona čłonka socialdemokratisce wusměrjeneho socialistiskeho studentskeho zwjazka w Lipsku.
Wot lěta 1926 dźěłaše Marja Grólmusec jako žurnalistka w Frankobrodźe nad Mohanom za lěwicarsko-katolsku nowinu „Rhein-Mainische Volkszeitung", pozdźišo tež za „Deutsche Republik" a skutkowaše w dźěłowym kruhu něhdyšeho kanclera Josepha Wirtha, kotryž běše zdobom wudawar nowinow.
Marja Grólmusec so politisce wosebje za socialne temy angažowaše, chabłaše pak w jeje politiskej podpěry.
Wona wzda so přistajenja při nowinomaj, zastupi 1927 do politiskeje strony SPD a dźěłaše na wšelakorych městnach w Berlinje a Budyšinje a jako swobodna žurnalistka.
Ale hižo 1929 přizamkny so wona KPD, z kotrejež so pak w samsnym lěće zaso wuzamkny a přistupi komunistiskej stronje Kommunistischen Partei-Opposition.
Tu wobdźěła prašenja dźěłarnistwow a přizamkny so 1932 zhromadnje z komunistiskimaj politikarjomaj Paulom Fröhlichom a Jacobom Walcherom Socialistiskej dźěłaćerskej stronje Němskeje, kotraž so z lěwicarskeho boka SPD wutwori.
Marja Grólmusec podpěra tu wosebje předsydu strony Maxa Seydewitza a kandidowaše 1932 dwójce njewuspěšna jako zapósłanča za Němski sejm we wólbnym wokrjesu Drježdźany-Budyšin.
Po tym zo so 1933 rozpušćenje strony wot wjetšiny wotpokaza, so wona ze SAP wuzamkny, a zastupi ze Seydewitzom znowa do SPD.
Wjeska bu ilegalne zetkanišćo a přechodna stacija přesćěhanych na puću přez čěskosłowaksku hranicu.
Ale tež Grólmusec sama dźěłaše často jako kurěr a jědźeše mjez druhim k Seydewitzej do Prahi, nawjedowarjej mjeztym zakazanej SAP.
Pola njeho planuje ze studijnym přećelom Hermannom Reinmuthom wudaće ilegalneje nowiny „Čerwjenych łopjenow".
Nimo toho hromadźi wona pjenjezy, zo by swójbam jatych pomhała.
Wona bu spočatnje w Drježdźanach zajata, před Drježdźanskim ludowym sudniskim dworom wobskoržena a 23. nowembra 1935 přihotow wulkopřerady dla k šěsć lětam w chłostarni zasudźena a do Waldheima, njedaloko Kamjenicy přewjezena.
Tři lěta pozdźišo zemrě tu 6. awgusta 1944 na pře pozdźe a pod njeznjesliwymi wuměnami přewjedźenej operaciji tumora.
W Budyšinje, Wojerecach, Lipsku a dalšich gmejnach Łužicy su dróhi pomjenowane po Mari Grólmusec.
Zakładna a wyša šula w Slepom kaž tež w Radworju noša jeje mjeno.
Marja Kubašec: Hwězdy nad bjezdnom.
Wórša Dahmsowa-Meškankec: Marja Grólmusec 1896–1944.
W: Wobrazki ze Serbow.
Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1996.
Plöger, Annweiler 2000.
Swen Steinberg: Grólmusec, Marja.
Elisabeth Prégardier: Maria Grollmuß.
Leži při rěce Ajdar něhdźe 80 kilometrow sewjerozapadnje Luhanska.
Sydlišćo je so w lěće 1686 załožiło a ma wot lěta 1797 měšćanske prawa.
Lichoslawl je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1624 załožiło a ma wot lěta 1925 měšćanske prawa.
Wona steji wosrjedź wsy na wyšinje nad Dołhej Wodu a je dla toho połoženja hižo wotdaloka widźeć.
Charakteristiske znamjo Hodźijskeje cyrkwje je jeje dwójna wěža.
Tuchwilny farar Hodźijskeje wosady je Christoph Rummel, kiž poskića sčasami tež bože słužby w serbskej rěči.
Z Hodźijskim fararjom běchu w zašłosći mj. dr.
Wjacław Warichius a Jan Pawoł Křižan.
Jako přeńdźe dźěl Hodźija w lěće 1006 jako załožba do wobsydstwa Mišnjanskeho biskopstwa, wuzwoli so najwyše ležace městno we wsy za twar noweje cyrkwje, planowaneje jako nowy duchowny centrum tutoho dźěla Hornjeje Łužicy.
Na zbytnej ležownosći mjez cyrkwju a Dołhej Wodu mějachu kěrchow a bydlenja duchownych nastać.
Cyłkowna ležownosć mjenowaše so „wustawowa štwórć".
Prěnja kapałka, pozdźiše wołtarnišćo, nasta po lěće 1010.
Biskop Beno z Mišna załoži w lěće 1076 prěnju kamjentnu cyrkwju swjateju Pětra a Pawoła.
Druhi romaniski twar nasta w běhu 13. lětstotka.
Wot teje druheje cyrkwje je so mjez 1220 a 1230 nastaty podtwar dźensnišeje dwójneje wěže wobchował, kaž tež wokna na prědnim boku wěže.
Krótko do reformacije dožiwi Hodźij mjez 1505 a 1517 pod biskopom Janom VI. ze Saalhausena dalšu fazu cyrkwinskeho twarjenja.
Tehdyši twarski mišter Wolff Hrabisch napisa swoje mjeno při kónčnym kamjenju wołtarnišća, při klětce, myjnicy, krjepjeńcy a wšelakorych stołpach, podobnje kaž tehdomniši farar Jan z Jabłońca.
Posledni katolski farar Hodźijskeje wosady bě Jan Jurij Temler, kiž dyrbješe swoju faru w lěće 1559 wopušćić, po tym zo bě Mišnjanski biskop Stołpin a Hodźij sakskemu kurwjerchej přepodał.
W lěće 1589 wobškodźi so cyrkej přez woheń.
Pětra a Pawoła wotnutřka po barokowym stilu.
Započatk 19. lětstotka dyrbješe so cyrkwina wěža zakładnje wobnowić, při čimž so wěžowy časnik připrawi.
Při južnej stronje wjedu gotiske dwójne wrota do cyrkwje, hłowny portal so při zapadnym boku wěže namaka.
Při južnej sćěnje wisa słónčny časnik z lěta 1515.
Połkulojte wołtarnišćo ma přitwaraj na južnym a sewjernym boku.
Na sewjernej stronje wołtarnišća namaka so barbite wokno z lěta 1892, zwobraznjace modlenje pastyrjow.
Přikryw w sewjernym přitwarje wobsteji z pomolowaneho syćoweho wjelba, mjeztym zo ma južny přitwar ze sakristiju jednory drjewjany přikryw.
W nutřkownym wobsteji cyrkej z hale z třomi cyrkwinskimi łódźemi a třomi kwaklemi.
Wěža je 62,5 metrow wysoka.
Prospekt, to je wonkowne wuhotowanje pišćelow, je so wot Friedricha Pressa stworił.
W zwonowym poschodźe dwójneje wěže běchu wot lěta 1832 tři zwony, w lěće 1951 přida so štwórty zwón: Do poměrnje wulkeje Hodźijskeje wosady słušeja nimo wosadneje wsy tež slědowace wjeski: Běčicy, Błohašecy, Bolborcy, Brěza, Čerwjene Noslicy, Čěškecy, Ćěchorjecy, Darin, Debrikecy, Delni Wunjow, Dobranecy, Dźiwoćicy, Horni Wunjow, Hornja Boršć, Chanecy, Janecy, Koblicy, Lešawa, Lutyjecy, Mała Boršć, Myšecy, Njezdašecy, Počaplicy, Praskow, Prěčecy, Spytecy, Sulšecy, Zemichow a Žičeń.
Hodźij je sobu najstarša wosada Hornjeje Łužicy a wobjimowaše do reformacije hišće wo wjele wjetši teritorij.
Z wotchadom fararja Lazarja do Bukečanskeje wosady serbska rěč w Hodźijskej cyrkwi za nimale 50 lět womjelkny.
Hakle farar Rummel, kiž je serbšćinu nawuknył, zaso sčasami serbsce prěduje.
Cornelius Gurlitt: Göda.
Pětra a Pawoła – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Christoph Rummel: Evang.-Luth.
Cyrkwje w ewangelskim cyrkwinskim wobwodźe Budyšin-Kamjenc Bart | Bukecy | Budestecy | Budyšink | Budyšin, swj.
Irina Wladimirowna Odojewcewa bě ruska basnjerka a spisowaćelka, kotraž pochadźeše z němskeje swójby.
Prawy figowc je štom ze swójby marušnjowych rostlinow.
Prawy figowc je mały, w lěću zeleny štom, kotraž docpěwa wysokosć wot hač do 9 cm.
Rostlina je w Turkowskej a zapadnej Aziji domjaca, ale so wot lěttysacow kultiwuje.
Jako Sewjerozapadna pasaža woznamjenja so něhdźe 5800 kilometrow dołhi mórski puć mjez Atlantiskim a Pacifiskim oceanom přez Polarne morjo a Beringowy přeliw při sewjernym brjoze Sewjerneje Ameriki.
Dla geografiskeho połoženja je z wjetšeho dźěla zamjerznjena.
Hospodarski wuznam Sewjerozapadneje pasaže kaž tež Sewjerowuchodneje pasaže při sewjernym brjoze Azije leži w tym, zo přikrótša wikowanski puć mjez Europu a wuchodnej Aziju wo wjele kilometrow.
Prěni dospołny přejězd Sewjerozapadneje pasaže přez norwegskeho slědźerja Roalda Amundsena poradźi so hakle mjez 1900 a 1903.
Při jednej ze zažnych ekspedicijow bě w lětach 1850–53 tež serbski misionar Jan Awgust Měrćink po puću w tutych wodźiznach.
Skalna jětrowka je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 10 hač 20 cm.
Štyri krónowe łopješka su łopatkojte a docpěwaja dołhosć wot 5 hač 8 mm.
Rosće na lěsnych wobkromach, we swětłych chójnowych a dubowych lěsach, na kerčinatych połsuchich trawnikach.
Lotoska je ród ze swójby Lotoskowych rostlinow.
Junge Welt je nadregionalny němski dźenik z redakciskim sydłom w Berlinje, kotryž wopisuje so sam jako „lěwicarski" a „marxistisce orientowany".
Jeho nakładnistwo je Verlag 8.
Mai a prěnje wudaće wuńdźe dnja 12. februara 1947.
Dźenik ma nakładowu sylnosć wot něhdźe 20.000 eksemplarow.
Šefredaktor je Arnold Schölzel.
Za čas NDR bě Junge Welt wot 1947 hač do lěta 1990 centralny organ Swobodneje němskeje młodźiny.
Bubak je měsačne młodźinske wusyłanje Braniborskeho serbskeho radija.
Jeli so wulki alfa na hłowu staji abo małki wokoło 90 stopnja přećiwo směrej časnika wjerće, móže so hišće jara derje byču hłowu spóznać.
Z njeho je łaćonski a pochadźał.
Karel Čapek bě čěski spisowaćel, nowinar, přełožowar a fotograf.
Wolijowa palma je ród ze swójby palmowych rostlinow.
Pachysandra je ród ze swójby pušponowych rostlinow.
Sněholinka je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 10 hač 30 cm.
Jednotliwe, nygace, zwónčkojte kćenja su běłe ze žołtej wobkromu a wobsteja ze šěsć, něhdźe samsnych, owalnych kćenjowych łopješkow.
Rostlina je předewšěm w srjedźnej Europje, južnje hač do srjedźneje Italskeje, rozšěrjena.
Aleksadrów je mjeno 36 wsow w Pólskej.
Lěkarski chrěn je dwulětna rostlina abo trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 20 hač 50 cm.
Hornje łopjena su sedźace abo stołpik wobpřimnje a zubate.
Wonjace kćenja docpěwa wulkosć wot 5 hač 9 mm a steja w nakónčnych, na spočatku hustych kićach.
Płody nimale wodorunje wotsteja a su jejkojte hač kulowate a njejsu splacnjene.
Rosće w přirodźe na selowych trawnikach pobrjohow Sewjerneho a Baltiskeho morja.
Přerosćena žerchej docpěje wysokosć wot 20 hač 40 cm.
Truki su šěroko-jejkojte abo rombiske.
Rosće na pućach, na brjohach, na drjebiznje a na ladźe.
Rostlina je w srjedźnej a wuchodnej Europje rozšěrjena.
Druhej serbskej mjenje stej ingwer a himbjer.
Maćica Serbska, Budyšin 1866.
Wokołkaty syćowc je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 50 hač 150 cm.
Wone z wody wusahuja.
Je zarjadniske sydło Šiauliaiskeho wobwoda, uniwersitne městno a sydło katolskeho biskopstwa.
Leži něhdźe 215 kilometrow sewjerozapadnje Vilniusa a 120 kilometrow juhozapadnje Rigi.
Sydlišćo je so w lěće 1236 prěni raz naspomniło a dósta w lěće 1589 Magdeburgske měšćanske prawa.
Bratisława je hłowne město Słowakskeje.
Ma něhdźe 420.000 wobydlerjow a leži w zapadźe kraja při Dunaju.
Leži při Zapadnej Dwinje něhdźe 105 kilometrow sewjerozapadnje Wicebska.
Sydlišćo je so w lěće 1958 załožiło a ma wot lěta 1963 měšćanske prawa.
Leži wosrjedź lěsa něhdźe 25 kilometrow zapadnje Kaunaskeho stareho města.
Jan je muske předmjeno, kotrež so mjez druhim w serbšćinje, nižozemšćinje, čěšćinje, pólšćinje, słowakšćinje, w skandinawiskich rěčach a w sewjeroněmskim rumje wužiwa.
Mjeno słuša k najpopularnišim serbskim předmjenam.
W jendźelskorěčnym rumje je Jan tež jako skrótšena forma žonjaceho mjena Janet rozšěrjene.
Dźeń swjateho Jana je 24. junija.
 Jan XVIII.
 Jan XIX.
 Jan XXI.
 Jan Pawoł I.
19. oktobra abo 19. winowca je 292. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 73 dnjow hač do kónca lěta.
Wuricy su wjes w Hornjej Łužicy a wot lěta 1999 měšćanski dźěl Budyšina.
Maja 446 wobydlerjow.
Wuricy leža na juhowuchodnej kromje wulkeho wokrjesneho města, něhdźe tři kilometry wuchodnje wot stareho města a južnje wot zwjazkoweje dróhi 6 we wysokosći 187 metrow nad mórskej hładźinu.
Prěnje historiske naspomnjenje Wuric je z lěta 1400.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 69 wot cyłkownje 77 Wuričanow serbsce.
Na polu južnje wsy steji Wuričanski stołp z pózdnjeho 18. lětstotka z dwurěčnym serbsko-němskim napismom.
Nahi muchownik je čumpaty, zrunany kerk abo štom, kotryž docpěwa wysokosć wot 3 hač do 5 m.
Łopjena su za čas zazelenju čerwjenojte, jejkojte hač eliptiske, sćeńka rězane, na delnim boku nahe a docpěwaja dołhosć wot 4 hač do 6 cm.
Za čas kćěwje su zwjetša dospołnje wuwite.
Běłe kćenja docpěwaja přeměr wot hač do 4 cm a steja po pjećoch hač po dźewjećoch we wisacych kićach.
Jahodojte jabłukowe płody docpěwaja tołstosć wot něhdźe 1 cm a su jědźne.
Jich keluch je wočinjeny.
Rostlina so w parkach a zahrodach wusadźi.
Wutraje jenož lochke zasćinjenje.
Preferuje humusowe, derje přesakliwe pódy.
Kičevo je małe město w južnej Makedonskej.
Wokrjes ma přestrjeń wot 876,52 km² a něhdźe 91.000 wobydlerjow.
Powiat Brzeski wobsteji z měšćanskeje gmejny, dweju měšćansko-wjesneju gmejnow kaž tež tři wjesnych gmejnow: Brzeg Grodków Lewin Brzeski Lubsza Olszanka Skarbimierz Grodków a Lewin Brzeski stej sydle měšćansko-wjesneju gmejnow ze samsnym mjenom a maja měšćanske prawo, runje tak kaž wokrjesne město Brzeg.
25. julija abo 25. pražnika je 206. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 159 dnjow hač do kónca lěta.
1718: W Praze bu Jakub Wóski k měšnikej swjećeny.
Ma přestrjeń wot něhdźe 580.000 km² a je tuž po Skandinawiskej połkupje druha najwjetša połkupa Europy.
Pyrenejska połkupa mjezuje na wuchodźe ze Srjedźnym morjom a na zapadźe z Atlantiskim oceanom.
Z Europu je wona na sewjerowuchodźe zwjazana, hdźež tworja Pyreneje jeju hranicu.
Na juhu Pyrenejskeje połkupy leži Gibraltarski přeliw, kotryž wotdźěluje Europu wot Afriki.
Najwažniše rěki su Tajo, Duero a Ebro.
Na Pyrenejskej połkupje leža Španiska, Portugalska, Andorra, mały dźěl Francoskeje a tež Gibraltar, kotryž je zamórski teritorij Zjednoćeneho kralestwa.
1073 Gellivara je asteroid, kotryž ma přeměr 55 km a kotryž wotkry Johann Palisa 14. septembra 1923.
Plěwjel je ród ze swójby nalikowych rostlinow.
Zabrod je hornjołužiska wjes z 281 wobydlerjemi w samym sewjeru Budyskeho wokrjesa, kotraž słuša z lěta 1995 ke gmejnje Halštrowska Hola.
Leži při krajnej hranicy z Braniborskej při zwjazkowej dróze B156.
Wjeska naspomni so prěni raz w lěće 1380 jako Zabrod.
We 1880tych lětach měješe Zabrod po statistice Arnošta Muki cyłkownje 306 wobydlerjow, z nich 301 Serb a jenož pjeć Němcow.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wot 72,7 %.
Ewangelscy wobydlerjo přisłušeja z lěta 1670 Blunjanskej wosadźe, do toho Wojerowskej.
Staryj Oskol je město w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 221 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1593 jako wjes Ust-Ublinskij Ostrožek załožiło a ma wot lěta 1596 měšćanske prawa.
Měrćin Salowski bě serbsko-katolski farar, awtor a přełožowar přewažnje nabožinskich spisow kaž tež redaktor a wudawaćel Katolskeho posoła a Krajana.
Po studiju katolskeje teologije w Paderbornje, Jarobrodźe a Nowej Cali bu wón dnja 29. junija 1956 w Budyšinje na měšnika wuswjećeny.
1975/76 bě Salowski z fararjom Njebjelčanskeje a wot 1978 do 1997 Chróšćanskeje wosady.
W lěće 1990 dósta Myto Ćišinskeho I. rjadownje.
2006 wuda předźěłanu cyłkownu wersiju biblije w serbskej rěči.
Salowski bu na Chróšćanskim kěrchowje při cyrkwinskej muri pochowany.
200 lět Wotrowska wosada 1772–1972.
Krajan, čitanka za křesćanski dom, zwjazk 1.
Wosady našeje domizny.
Krajan, čitanka za křesćanski dom, zwjazk 3.
Měrćin Salowski, Božena Nawka-Kunysz: Łónčko hrónčkow – hrónčka, modlitwy a basnje k wšelakim składnosćam.
Přełožiłoj Měrćin Salowski, Beno Šołta.
Měrćin Salowski, Gerald Große: Na slědach biskopa Bena.
Wobrazy z katolskich Serbow.
Glagolica je najstarše słowjanske pismo.
Grjekski alfabet njebě kmany, słowjanske rěče adekwatnje grafisce sfiksować.
Nimo toho chcyše Konstantin kulturelnu samostatnosć Słowjanow wuzběhnyć.
Tuž wutwori nowy grafiski system, kotryž drje zasadnje na grjekskim myslenju wo pismje bazowaše, kotryž pak so formalnje wot druhich grafiskich systemow jasnje rozeznawaše.
Wědomostnje wopodstatnjeny je tež wliw křesćanskich symbolow na wonkownu podobu wutworjenych pismikow.
20. oktobra abo 20. winowca je 293. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 72 dnjow hač do kónca lěta.
Lakinsk je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w 15. lětstotku jako wjes Undol załožiło a ma wot lěta 1969 měšćanske prawa.
Najwjetšej měsće Lothringskeje stej Metz a Nancy, při čimž płaći Metz jako stolica regiona, přetož je ze sydłom regionalneho parlamenta.
Dźensniši region leži přibližnje na městnje něhdyšeho Lothringskeho wojewódstwa.
Lothringska nadeńdźe so w sewjerowuchodnym kuće Francoskeje při dźensnišich hranicach z němskimaj krajomaj Posaarskej a Porynsko-Pfalcu, Belgiskej a Luxemburgskej.
Stolica a zdobom najwjetše město je Šćećin.
Druhe wuznamne města su Koszalin, Stargard, Kołobrzeg a Świnoujście.
W lěće 2019 měješe wojewódstwo 1.698.344 wobydlerjow.
Zapadopomorske wojewódstwo mjezuje na zapadźe z Mecklenburgsko-Předpomorskej a Braniborskej.
Tu twori rěka Wódra hranicu z Němskej.
Šćećin Šćećinski hród Swětłownja w Kołobrzegu Přibrjóh Baltiskeho morja w Darłowje Population.
Tuta lisćina pokazuje wšě njewotwisne staty swěta, kaž tež jich stolicy, ličby wobydlerjow, přestrjenje, hustosće wobydlerstwa a chorhoje.
Brěmjo je wjes ze 127 wobydlerjemi na wuchodźe hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša ke gmejnje Wulka Dubrawa a leži mjez 165 a 180 m nad mórskej hładźinu.
Běše hač do 1. apryla 1936 samostatna gmejna.
Wjes leži něhdźe 15 kilometrow sewjernje Budyšina w hornjołužiskej holanskej a hatowej krajinje.
Přez Brěmjo wjedźe wokrjesna dróha 7210, kotraž zwjazuje wjesku z dwaj kilometraj zdalenej zwjazkowej dróhu 156 w Zdźěri.
Susodne wjeski su Zdźěr na wuchodźe, Wulka Dubrawa na juhozapadźe a Chróst na zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Brehnn pochadźa z lěta 1419.
Wjes podsteješe do lěta 1599 Minakałskemu ryćerkubłu, potom pak Budyskemu tachantstwu, čehoždla wostawaše dźěl Brěmjenjanow katolski.
Woni přisłušeja Radworskej wosadźe, sčasami tež Zdźěrjanskej, ewangelscy pak Klukšanskej.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 129 wobydlerjow, mjez nimi 127 Serbow.
1834 bě wot cyłkownje 111 wobydlerjow 62 katolikow, w lěće 1925 wučinichu woni 81 wot 165 wobydlerjow, mjeztym zo bě 82 ewangelskich Brěmjenjanow.
Jako kulturne pomniki připóznate stej swjataj křižej ze serbskimi napisami při Serbskej a při Zejlerjowej dróze kaž tež chěža ze stołom při křižowanišću wobeju dróhow.
Thrakičenjo běchu indoeuropski lud respektiwnje ludowa skupina za čas antiki.
Naspomnjeni su woni hižo w Homerowym Iliasu a tež Herodot, kotryž pisa, zo běchu Thrakičenjo po Indičanach druhi najwjetši lud, jich wopisa.
Thrakiske kmjeny sydlachu na Balkanje, w poprawnej Thrakiskej, w Rumunskej, Moldawskej, Serbiskej, Kosowje, Makedonskej, Bołharskej, sewjernej Grjekskej, mjez sewjernymi Karpatami a Egejskim morjom a w Małej Aziji, w Mysiskej, Bithynskej a Paphlagonskej.
Wo Thrakičenjow swědča jenož mało žórłow, tak zo wo nastaću ludoweje skupiny wšelakore měnjenja eksistuja.
Po wšěm zdaću nasta wona z nomadiskich kmjenow indoeuropskeho pochada za čas zažneje bronzoweje doby.
Po měnjenjach modernych rěčewědnikow słušeja Thrakičenjo, z Iranjanami, Słowjanami a Baltiskimi narodami, do wuchodneje skupiny indoeuropskich narodow.
Leipzig, Urania-Verlag, 1984, 1.
Christo Milošev Danov: Altthrakien.
Šachty je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1805 załožiło a ma wot lěta 1867 měšćanske prawa.
Korjažma je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1535 załožiło a ma wot lěta 1985 měšćanske prawa.
Orchija je ród ze swójby orchidejowych rostlinow.
Zebnica je lěwa žórłowa rěka Lachsbacha a běži w Čěskej a w Sakskej přez Saksku Šwicu.
Delni dźěl Zebničanskeho doła je předewšěm přez železnisku čaru Sebnitztalbahn z jeje 7 tunlemi znaty.
Sydlišćo je so w lěće 1560 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1643 Magdeburgske měšćanske prawa.
Valentin Lippmann je sakski politikar Zelenych a wot lěta 2014 přez krajnu lisćinu woleny zapósłanc w sakskim krajnym sejmje kaž tež parlamentariski jednaćel swojeje frakcije.
Studowany politikowědnik je wot lěta 2007 čłon Zelenych.
Při wólbach do krajneho sejma dnja 31. awgusta 2014 dósta we wólbnym wokrjesu Drježdźany 1 15,2 % wotedatych hłosow a tuž třeći najlěpši wuslědk.
3.Yaoundé je stolica Kameruna w zapadnej Africe a z wjace hač dwěmaj milionomaj wobydlerjow druhe najwjetše město kraja po přistawnym měsće Douala.
Wot 1962 je Yaoundé sydło uniwersity a wot 1961 wobsteji w měsće tež němski Goethowy institut.
Sydlišćo załoži so w lěće 1889 w nadawku němskeho kolonialneho zarjadnistwa přez oficěra-slědźerja Richarda Kunda jako slědźenska stacija a lěhwo za wikowanje ze słonowinu.
W běhu Prěnjeje swětoweje wójny sta so město w lěće 1915 ze stolicu němskeje kolonije, bu pak hižo w januarje 1916 wot belgiskeho wójska wobsadźene.
Protyka za lěto 1861 29. januara: Kansas sta so z 34. čłonskim statom Zjednoćenych statow Ameriki.
Lešawa je wjes we wuchodnej Sakskej a wot lěta 1999 najzapadniši a z třiceći wobydlerjemi zdobom najmjeńši měšćanski dźěl Budyšina.
Wjes leži w Hornjej Łužicy a serbskim sydlenskim rumje.
Wjes, kotraž ma sydlišćowu formu kulowca, leži zapadnje Bolborc a bjezposrědnje sewjernje awtodróhi 4.
Prěnje historiske naspomnjenje wsy jako Lessow pochadźa z lěta 1363.
Ležownostne knjejstwo měješe w lěće 1580 Miłkečanske a w lěće 1777 Wunjowske ryćerkubło.
Po Mukowej statistisce měješe Lešawa we 1880tych lětach 55 wobydlerjow, z nich 53 Serbow a dweju Němcow.
Ewangelscy wobydlerjo přisłušeja Hodźijskej wosadźe.
Kotowsk je město w Ruskej federaciji.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1914 jako wjes Porochowoj Zawod załožiło a ma wot lěta 1940 měšćanske prawa.
Hućina je cyrkwinska wjes w Hornjej Łužicy, sewjerowuchodnje Budyšina, kotraž słuša wot 1. januara 2013 ke gmejnje Malešecy.
Leži w krajinje hornjołužiskeje hole a hatow při Lubaće, njedaloko wot jeje zjednoćenja ze Sprjewju.
Prěnje naspomnjenje wsy jako Guttin bě w lěće 1222.
Hućina bě knježe sydło a měješe ryćerkubło, kotrež ležownostne knjejstwo we wsy wukonješe.
Hižo wokoło 1500 běše zdobom wosadna wjes.
Wot lěta 1906 měješe Hućina dwórnišćo při železniskej čarje Lubij–Radwor, kotraž bě w Radworju z čaru Budyšin–Wojerecy zwjazana.
Po statistice Arnošta Muki měješe wjes w lěće 1884 cyłkownje 340 wobydlerjow, z nich 318 Serbow a 22 Němcow.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 346 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 46,5 lět.
Do Hućinjanskeje wosady – dźensa z dźělom wosady Malešecy-Hućina – słušeja wsy Hućina, Brězyna, Hlina a Lemišow.
Posledni serbski farar, a zdobom posledni farar samostatneje Hućinjanskeje wosady, bě Arnošt Hornčer, kiž skutkowaše tu wot 1947 hač do swojeje smjerće w lěće 1973.
K bywšej gmejnje słušachu wjeski Brězyna a Zubornička.
Jan Vogel – přełožer nabožinskeho pismowstwa Jakub Rachlowc – muler a ludowy basnik Jan Arnošt Hančka – wučer a ludowy spisowaćel Korla Herman Robert Rjeda – duchowny a prěni serbski protykar; 1843–63 Hućinjanski farar Jurij Pilk – hudźbnik a domiznowědnik; 1876–78 pomocny wučer w Hućinje Adolf Žemr – spisowaćel a kulturny prócowar; 1881–84 pomocny wučer w Hućinje Korla Božidar Křižan – duchowny a spisaćel nabožinskeje literatury; 1913–17 Hućinjanski farar Za dalšich fararjow hlej zapisk wo Hućinjanskej cyrkwi.
Wšědny žabnik je naha bahnowa rostlina, kotraž docpěwa wysokosć jednoho metra.
Łopjena su stołpikate, owalne hač do lancetojte, na spódku kulojte abo wutrobojte, z wody sahace.
Kćenja su popołdnju wotewrjene a dwusplažne.
Kwětnistwo je mutličkojte-pakićojte a jasnje wyše hač šěroke.
3 wonkowne kćenjowe łopješka su zelene, keluchojte.
Tři nutřkowne kćenjowe łopješka su běłe a kulojte, docpěwaja dołhosć wot 4 hač do 6 mm.
Pěstka je nimale runje na płódniku bóčnje srjedźišća přirostowana.
Kćenja bu najčasćišo wot stojawkow wopróšene.
Dźělny płód je worješk z jednoho płodolista.
Wšědny žabnik rosće wutkatych pódach, w brjohowych kónčinach stejacych abo pomału běžacych wodow, hač do hłubokosć wot 50 cm.
Wšědny žabnik je swětodaloko rozšěrjeny.
Pěstka je na płódniku bóčnje nad srjedźišćom přirostowana.
Rosće na podobne stejnišćach.
Łopjena su najčasćišo podnurjowane a bantojte.
Brest je wulkoměsto z něhdźe 340.000 wobydlerjemi w Běłoruskej.
Nadeńdźe so na samym juhozapadźe kraja při pólskej hranicy něhdźe 330 kilometrow juhozapadnje Minska a je najwažniši hraničny přechod za nadróžny a železniski wobchad Běłoruskeje z Europskej uniju, běłoruske „wrota do zapada".
Sydlišćo je so w lěće 1019 prěni raz naspomniło.
W lěće 1918 bě Brest-Litowsk městno podpisanja a mjenodawar Brestsko-Litowskeho měroweho zrěčenja mjez Němskim mócnarstwom a bolšewistiskej Ruskej.
Hač do lěta 1939 słušeše město do Pólskeje.
Gotland je najwjetša kupa Šwedskeje a druha najwjetša w Baltiskim morju.
Hłowne město Gotlanda je Wisby.
Leži před juhowuchodnym brjohom Šwedskeje, sewjerowuchodnje Ölanda a někak 150 kilometrow zapadnje Letiskeje.
Wosebje woblubowana je kupa za film, wosebje krimi, kiž so rady tu wjerći.
Je zarjadniske sydło Swjetlahorskeho rajona.
Leži při prawym brjoze rěki Bjareziny něhdźe 115 kilometrow sewjerozapadnje Homela.
Sydlišćo je so w lěće 1560 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1961 měšćanske prawa.
Protyka za lěto 1424 1424 bě normalne lěto z 365 dnjemi.
11. oktobra: W běhu woblěhowanja twjerdźizny Přibyslava pola Havlíčkův Broda zemrě husitski wjednik Jan Žižka na mór a bu pozdźišo w Hradcu Královym pochowany.
Je zarjadniske sydło Jomboyskeho wobwoda.
Leži něhdźe 25 kilometrow wuchodnje Samarkanda.
Sydlišćo je so w lěće 1970 załožiło a ma wot lěta 1977 měšćanske prawa.
Antti Rinne je finski dźěłarnik a politikar Socialdemokratiskeje strony z ministerskim prezidentom Finskeje.
Rinne studowaše prawniske wědomosće při uniwersiće w Helsinkiju a nawjedowaše mjez 2002 a 2014 wšelake finske dźěłarnistwa.
Po tym, zo bě so jako amtěrowacy premier zady žadanja stawkowacych póštowych zastojnikow stupił, zhubi dowěru koaliciskeho partnera Centrum.
Dnja 3. decembra 2019 poskići swój wotstup.
Za naslědnicu wuzwoli finski parlament 10. decembra Sannu Marin.
Türkçe) słuša k turkowskej skupinje altajskich rěčow.
Ju rěči 51–73 milionow ludźi.
Turkowšćina ma dwaj numerusaj a 7 padow.
Wužiwana warianta wotwisuje wot dateje kóncowki.
Nimo wokalneje harmonija tež je tak mjenowana asimilacija, kotraž so při konsonantach stanje.
Ma něhdźe 17.000 wobydlerjow.
Prěnje naspomnjenje pochadźa z lěta 1228, měšćanske prawa dósta Rawa w lěće 1321.
Zaječa rězna docpěwa wysokosć wot 20 hač do 60 cm.
Šěrozelene łopjena docpěwaja šěrokosć wot 2 hač do 3 mm a su krótše hač třihranity, horjeka hruby stołpik.
5-6 kłosow je jejkojte, husto stłóčene.
Muske a žónske kłosy ma samsnu formu.
Brune pluwizny su kónčkojte.
Rosće na kisałych suchich trawnikach a na włóžnych pastwach.
František Doucha bě čěski bibliograf, spisowaćel, přełožowar a duchowny.
František Doucha wopyta Małostronski gymnazij a studowaše teologiju w Praze.
Pozdźišo haješe Doucha zwisk k Smolerjej a wopyta zeńdźenja Serbowki.
Do wšelakich čěskich časopisow napisa nastawki wo połoženju w Serbach a wozjewi přełožki serbskich basnjow.
Doucha běše mjez prěnimi Słowjanami z čłonom Maćicy Serbskeje.
Złoty porstnik docpěwa wysokosć wot 5 hač 20 cm.
Pódlanske łopjena su lancetojte.
Kćenja su złotožołte.
Rosće na kamjentnych trawnikach, silikatowych suchich trawnikach a pastwach, hač do wysokosćow wot 1100-3000 m.
Stolica je město Łódź.
W lěće 2019 měješe wojewódstwo 2.460.170 wobydlerjow.
Agryz je město w Ruskej federaciji.
Leži w Republice Tatarstan něhdźe 300 kilometrow wuchodnje Kazanja a ma něhdźe 19 tysac wobydlerjow.
Bohuchwał abo Bohachwał je serbski přełožk němskeho muskeho předmjena Gottlob a běše jako tajki w ewangelskich Serbach rozšěrjeny.
Wón je najwjetša Europska družina tuteje swójby.
Jeho delni bok a jeho licy stej běłej.
Cyłkowna dołhosć hłowy a tyłowa docpěje 13 hač 19 cm.
Wokoło wóčkow ćmowa rynčka je widźomne.
W porowanskim času, kotryž so stanje po wotućenju w nalěću, wón čini fifolace a kwičace zwuki.
Sančki porodźeja po 4,5 tydźenjach tři hač sydom młodźatow, druhdy samo dwójce w lěće.
Młodźata so něhdźe jedyn měsac ćěša.
Połch jě štomowe symjenja, hłownje žołdźe a bukwicy, płody, worjechi, štomowe wurostki, insekty, ptače młodźata a jejka.
Zwjetša pyta swoje žranje na štomach.
Połch je domjacy wot sewjerneje Španiskeje, Grjekskeje a Italskeje, přez srjedźnu Europu hač do Uralskich horinow a Małeje Azije.
W Irskej, Skandinawiskej a Jendźelskej njewustupuje, z wuwzaćom wokolina Londona.
Wón tam je žiwy hłownje w dubowych a bukowych lěsach, parkach a sadowych zahrodach.
Wón so pohibuje jenož wokoło 100 m wokoło swojeje hnězda, kotrež wón twari w štomowych a podzemskich jamach.
Wodnjo wón spi, a to w prózdnicach, skalnych škałbach a často tež w ptačich hnězdźenskich kašćikach.
Wot oktobra połchi po wjacorych so namakaja w sam hrjebanych podzemskich jamach, hdźež wone zaspja zymu za čas něhdźe sydom měsacow.
Druhdy wone samo spja w domach.
Artia, Praha 1987 (přełoženy wot Ing.
Je zarjadniske sydło Žabinkowskeho rajona.
Leži při rěce Muchawjec něhdźe 30 kilometrow sewjerowuchodnje Bresta.
Sydlišćo je so w lěće 1816 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1871 měšćanske prawa.
Njejedna so potajkim wo wěstu dróhu, ale wo družinu dróhow, kotrež běchu prawnisce kralej přirjadowane.
Najznaćiša kralowska dróha w Swjatym romskim mócnarstwje wjedźeše wot Ryna přez Frankobrod, Lipsk a Budyšin do Šleskeje.
Najebać toho wobsteješe mjeno dróhi we wěstych kónčinach dale, zwjetša jako „Wysoka dróha".
Dróha steješe nětko pod dohladom krajnych knjejstwow, kaž na přikład čěskich kralow w Hornjej Łužicy a sakskich kurwjerchow w srjedźnej Němskej.
Dla dróhowych předpisow bě Wysoka dróha priwilegowana, tak zo smědźachu so wěste produkty jenož na tutej dróze přewožować.
Dróha měješe wulku hospodarsku wažnosć za nadregionalne wikowanje a wuměnu tworow.
Ze zapada přińdźechu flandriske płaty, z wuchoda drjewo, kožuchi, wósk a měd a ze srjedźnych kónčin mjez druhim durinska sywina, sól z Hale nad Solawu a sakske hórnistwowe produkty.
Často wužiwachu tež wójska tutu nadregionalnu dróhu, tak zo dóńdźe w jeje wokolinje k wjacorym wulkim bitwam, kaž na přikład w Třicećilětnej wójnje abo w Napoleonskich wójnach.
W lěće 2005 pomjenowaše Europska rada kralowsku dróhu za „europsku kulturnu dróhu".
Pódla Wysokeje dróhi wuwiwachu so pobóčne puće, na kotrychž spytachu překupcy popłatki a cła zalutować, kaž na přikład „Delnja dróha", kotraž wjedźeše wot Lipska přez Torhow, Rukow, Zły Komorow, Grodk a Mužakow do Šleskeje.
Z tak mjenowanymi přewodnymi stacijemi pak spytachu, překupcow k wužiwanju Wysokeje dróhi nuzować.
Jako přikład słužeše Danske šulske towarstwo za Južnu Schleswigsku.
Předsydka towarstwa je wot jeho załoženja sem Ludmila Budarjowa.
Towarstwo zastupuje serbske zajimy na polu dwurěčneho předšulskeho kubłanja kaž tež w dwurěčnym kubłanskim systemje wot pěstowarnje přez zakładnu a wyšu šulu hač do gymnazija a akademiskeho kubłanja.
Nimo toho skutkuje jako nošer třoch serbskich a štyrjoch Witaj-pěstowarnjow w serbskim sydlenskim rumje z cyłkownje wjace hač 600 dźěćimi kaž tež fachowy gremij a jednanski partner za ministerstwa a institucije k naspomnjenym temam.
Wothladajo wot toho zarjaduje towarstwo prózdninske rěčne lěhwa kaž tež wubědźowanja, na přikład Olympiady serbskeje rěče.
Załoženje swobodnych serbskich šulow, kaž je na přikład Danske šulske towarstwo wobhospodarja, bě hladajo na zamknjenje serbskich šulow wosebje spočatk 2000tych lět w diskusiji, njeje so pak ženje zwoprawdźiło.
Serbske šulske towarstwo je čłon serbskeho třěšneho zwjazka Domowiny.
Jeho čłonojo su předewšěm wučerjo a kubłarjo kaž tež starši.
Kandava je městačko w Kurskej na zapadźe Letiskeje.
Je zarjadniske sydło Kandavskeho wobwoda.
Sydlišćo je so w lěće 1230 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1917 měšćanske prawa.
Tuchoricy su hornjołužiske sydlišćo w sakskim wokrjesu Zhorjelc.
Słušeja wot lěta 1994 k Zhorjelcej a maja 201 wobydlerjow.
Přez Tuchoricy wjedźe zwjazkowa dróha 99 ze Žitawy do Zhorjelca.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1317.
Ketlicy su hornjołužiska cyrkwinska wjes w sakskim Zhorjelskim wokrjesu a słušeja k městu Lubij.
Ewangelska wosadna wjes z nahladnej wosadnej cyrkwju swj.
Trojicy leži w Hornjołužiskich honach sewjernje Lubijskeho stareho města.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1160.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 674 wobydlerjow, mjez nimi 229 Serbow, kiž rěčachu Lubijsku narěč.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 3 %.
Poslednje serbske kemše wotměwachu so pod fararjom Pawołom Mrózakom w lětomaj 1926/27.
Na kěrchowje nadeńdu so serbske resp. dwurěčne narowne kamjenje fararjow Jana Renča a Michała Domaški kaž tež serbskeho komponista Korle Awgusta Kocora.
Jan Bohuwěr Šołta, filozofiski spisowaćel Handrij Wujanc, wučer a awtor Měrćin Renč, farar, serbski stawizniski slědźer a kulturny prócowar Jan Renč, farar a serbski kulturny prócowar Jurij Šěrc, farar a kěrlušer; 1655–60 diakon w Ketlicach Chryša Šlenkar, farar a nabožinski prócowar; 1707–16 diakon w Ketlicach Matej Šołta, diakon, pedagog a spisaćel nabožinskich spisow; 1730–73 diakon w Ketlicach Jan Jakub Pětška, diakon a wudawar biblije; 1773–1823 diakon w Ketlicach Korla Awgust Kocor, komponist, dirigent a wučer; 1852–88 kantor a wučer w Ketlicach Franc Moric Domaška, farar a składnostny spisowaćel; 1892–98 kapłan w Ketlicach Wylem Nowy, farar a kulturny prócowar; 1904–10 farar w Ketlicach Za dalšich fararjow hlej zapisk wo Ketličanskej cyrkwi.
105. → wšě wjeski Peter Altmann, Lars-Arne Dannenberg: Kittlitz.
Görlitz/Zittau, 2010, str.
Lesnoj je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1735 jako Swjerdlowsk-45 załožiło a ma wot lěta 1954 měšćanske prawa.
Bahnowy ledźbjenc je wjacelětna zelišćowa rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 20 hač do 90 centimetrow a ma słabje pjelsćojće kosmate stołpiki a łopjena.
Stołpiki su kulojte a dudławe.
Delnje łopjena sedźa direktnje na stołpiku.
Bahnowy ledźbjenc rosće w bahnach a łučinach, na włóžnych łukach, na rěkach a jězorach hač do wysokosć wot něhdźe 1200 metrow.
Bahnowy ledźbjenc je w Europje, Aziji a sewjernej Africe daloko rozšěrjeny.
Bahnowy ledźbjenc je wužitna rostlina za mjetele, pčoły a druhe insekty.
Wón bu tež kaž picowa rostlina wužiwany a při składnosći samo wusyty.
Ernst Jünger bě němski spisowaćel, publicist, politikar a entomolog.
Pyšny žiwotnik je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 1 m a šěrokosć wot 45 cm.
Jich kroma je hrubje a tupje zubata abo tróšku zarězana.
Kwětnistwo je pakićojte a wobsahuje wjele kćenjow.
Wonjace kćenja insekty přiwabjeja.
Ma radšo mokre, wutkate, zwjetša wapnite pódy.
Rostlina je w Europje a Aziji rozšěrjena, při čimž předewšěm w srjedźnej Europje, na juh hač do sewjerneje Španiskeje, Pyrenejow a Peleponesa wustupuje.
W Alpach hač do wysokosćow wot wjace hač 2000 m wustupuje.
Wonjata pelargonija docpěwa wysokosć a šěrokosć wot 30 cm.
Hornje kćenjowe łopješka małkich, běłych kćenjow su druhdy čerwjenje žiłkate.
Wot lisćowcow wobknježene rostlinowe zhromadnosće su lisćowe lěsy.
Srjedźnoeuropske lisćowcy słuša k rodej klon a wjaz.
31. januara abo 31. wulkeho róžka je 31. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 334 dnjow hač do kónca lěta.
1943: Kapitulacija wobkruženych němskich jednotkow pod generalom Friedrichom Paulusom před Stalingradom.
1948: W Praze wotměje so załoženska zhromadźizna „Domowiny, Zwjazka łužiskich Serbow w ČSR".
Je zarjadniske sydło Aninskeho rajona.
Leži při rěce Bitjug něhdźe sto kilometrow wuchodnje Woronježa.
Sydlišćo je so w lěće 1698 załožiło a ma wot lěta 1958 měšćanske prawa.
Ržew je město w Ruskej federaciji.
Finska chorhoj pokaza módry skandinawiski křiž na běłym pozadku.
Wona bu po zakonju dnja 29. meje 1918 jako oficielny symbol Finskeje zawjedźena.
Wona wobsteješe z gmejnskeju dźělow Cympl a Turjo.
Turjo bě hižo wot 30. septembra 1928 z wjesnym dźělom Cympla, tak zo jednaše so faktisce jenož wo přemjenowanje gmejny a nic wo nowozałoženje.
Při zagmejnowanju dóstaštej wobě wsy status gmejnskeho dźěla.
Gmejna měješe w lěće 1964 265 wobydlerjow.
Po Arnošće Černiku rěčachu w lěće 1955 hišće 32,4 % wobydlerstwa serbsce.
Ma něhdźe pjeć milionow wobydlerjow na 134.000 km².
Stolica je Baton Rouge z 230.000 wobydlerjemi, najwjetše město pak New Orleans w Mississippijowej delće.
Stat mjezuje z Arkansasom na sewjeru, Mississippijom na wuchodźe a z Texasom na zapadźe.
Dla swojeho geografiskeho połoženja je Louisiana husto potrjechena wot hurrikanow z Karibiki.
Po tym słušeše zapadny dźěl k Španiskej, wuchodny pak k Zjednoćenemu kralestwu.
Wot 1803 je cyły dźensniši teritorij dźěl Zjednoćenych statow.
W lěće 2007 mějachu 86 % wobydlerstwa jendźelšćinu za maćeršćinu, 8 % francošćinu a 4 % španišćinu.
Leži něhdźe 190 kilometrow juhozapadnje Dnipra.
Sydlišćo je so w lěće 1961 załožiło a ma wot lěta 1993 měšćanske prawa.
Maćij Bulank je serbski fotograf, kiž dźěła hłownje za Serbske Nowiny.
Wón je nan bubonarja skupiny Silbermond, Andreasa Nowaka, a bydli w Budyšinje.
Domowina-Verlag, Bautzen 1993.
Maćij Bulank, Róža Domašcyna: Prjedy hač woteńdźeš.
Domowina-Verlag, Bautzen 2011.
Maćij Bulank, Gerat Wornar: W katolskich Serbach.
Walerij Jakowlewič Leontjew je ruski spěwar, ludowy wuměłc a jedyn z najznaćišich zastupjerjow ruskeje popoweje kultury.
W běhu swojeje karjery je wjace hač 30 albumow nahrał.
Jich kožički su jara krótke a nimaja přećiwostejne přiwiski.
Rosće w lisćowych měšanych lěsach, łučinowych lěsach a w swětłych jehlinowych lěsach.
60-1 Koordinaty: 60° 0′ S, 1° 0′ Z Shetlandske kupy su k Šotiskej słušacy archipel w sewjernym Atlantiku mjez Wulkobritaniskej, Norwegskej a Ferejskimi kupami.
Stolica a ze 7.500 wobydlerjemi najwjetše sydlišćo je Lerwick na hłownej kupje Mainland.
Najwjetše kupy nadeńdu so na arealu wot 120 króć 80 kilometrow mjez 59. a 61. šěrinowym stopjenjom a tworja tuž najsewjerniši dźěl Britiskich kupow.
Wot cyłkowneje přestrjenje wot 1426 km² wučini hłowna kupa Mainland něhdźe dwě třećinje.
Hłowne kupy su: Najwyši dypk na kupach je hora Ronas Hill na Mainlandźe z 449 metrami.
Klima na Shetlandskich kupach je wobwliwowana wot Golfoweho pruda a přez cyłe lěto chětro chłódna a włóžna.
Sněh w zymje je zrědka, lětne temperatury docpěja zdźěla wjace hač 15 stopnjow.
Wichory, sylny dešć a mła su huste.
Józef je serbske a pólske muske předmjeno, pochadźace z hebrejšćiny.
Mjeno je we wšelakorych wariantach po cyłym swěće rozšěrjene.
Korla Ernst Pjekar bě serbski doprědkarski wučer w dobje narodneho wozrodźenja a prócowar w serbskim hudźbnym žiwjenju.
Narodźi so jako syn chěžkarja a wopytowaše wot 1838 do 1842 Krajnostawski wučerski seminar w Budyšinje.
Wot 1842 do 1846 dźěłaše jako pomocny wučer a wot 1846 do 1850 jako druhi wučer na Židowje.
Wot 1850 hač do wuměnka 1884 bě z wučerjom-kantorom při Michałskej cyrkwi.
Pjekar słušeše do rjada demokratisce zmyslenych wučerjow, kiž so za čas rewolucije 1848/49 za wjetše prawa za Serbow zasadźowachu.
Tak wudźěła na přikład sobu tak mjenowanu „Wulku próstwu Serbow".
Podpěrowaše Korle Awgusta Kocora při organizowanju a přewjedźenju serbskich spěwnych swjedźenjow a skutkowaše tež sam jako solist.
Nimo toho přełoži wjacore tekstowe knižki spěwnych koncertow, mjez druhim Liederkranz.
Po jeho měnjenju mějachu so němske spěwy w serbskej rěči spěwać runje tak kaž serbske w němskej.
Wuda tež serbski spěwnik a zdoby sej zasłužbu na polu serbskeje hymnologije.
Spěwy za serbske šule, I, Budyšin 1856, 1864, 1873; II, Budyšin 1860, 1875.
Jurij Młynk/Pětr Kunze: Pjekar, Korla Ernst.
Leži při rěce Ohangaron něhdźe 75 kilometrow juhowuchodnje Taškenta.
Ma něhdźe 175 tysac wobydlerjow.
Gevgelija je najjužniše město w Makedonskej.
W Gevgeliji su 20.362 wobydlerjow žiwi.
Sjenica je městačko a přisłušaca wulkogmejna w južnej Serbiskej.
Nadeńdźe so w historiskim regionje Sandźak při čornohórskej hranicy někak tysac metrow nad mórskej hładźinu sewjernje Pešterskeje wysokoruniny.
Jednokwětna kokorička je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 15 hač 45 cm.
Přewisowacy, wótrohranity stołpik njese zwjetša horje měrjene łopjena.
Wonjace, wisace kćenja docpěwaja šěrokosć wot 5 hač 7 mm a steja po jednym abo po dwěmaj.
Šěsć kćenjowych łopješkow je k rołce zrosćene a běłe a na swobodnych kónčnych zelenojte a nahe.
Jich rołka docpěwa dołhosć wot 12 hač 30 mm, při čimž je w srjedźišću tróšku brjuchata.
Rosće w swětłych, ćoplišich lěsach a na lěsej bliskich skałach.
Brjohowy dabrečk je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 20 hač do 130 cm.
Łopjena su na křiž přećiwostejne, jara hrubje rězane abo nimale pjerite.
Kwětnistwa su huste a tróšku mutličkojte.
Pódla dwusplažnych rostlinow su tež muske a žónske rostliny.
Rosće na brjohach, w hrjebjach a w rohodźinje.
Preferuje mokre, nachwilnje powodźene, wutkate pódy na tróšku ćoplišich stejnišćach.
Łanowc je sydlišćowa forma wsow, kotraž wustupuje husto na něhdyšich trjebjenišćach, kaž na přikład we Łužiskich horach.
Jedna so wo rjadowc, w kotrymž saha so rola jednotliwych wobsedźerjow wot statoka hač k lěsnej kromje.
Puć a zwjetša rěčka tworitej srjedźnu wósku wsy.
W běhu saksko-frankowskeho wobsydlenja dotal njewobsydlenych hórskich kónčin Hornjeje Łužicy a Rudohorow w 12. a 13. lětstotku bě łanowc typiska wjesna forma nowozałoženych sydlišćow, mjeztym zo bydlachu Serbja w niskich kónčinach zwjetša w kulowcach.
Dalše kónčiny z łanowcami su Bohotska, Sudety, Beskidy, Durinski lěs, Čorny lěs, Šumawa a Šmrěčiny.
Dalše serbske mjeno je wiwawka.
23. septembra abo 23. požnjenca je 266. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 99 dnjow hač do kónca lěta.
W normalnych lětach je 23. septembra započatk astronomiskeje nazymy.
Wón bě čłon NSDAP a wuski přiwisnik Hitlera.
Wot januara 1943 bě hłowny rozkazowar namórnistwa a bu wot Hitlera dnja 29. apryla 1945 w swojim testamenće jako naslědnik pomjenowany.
7. meje podpisa kapitulaciju němskeho mócnarstwa a bu 23. meje zajaty.
-20.6-174.8 Koordinaty: 21° J, 175° Z Kralestwo Tonga je kupowy stat w južnym dźělu Ćicheho oceana, kotryž słuša geografisce k Polyneziskej.
Dnja 4. junija 1970 bu njewotwisny wot Zjednoćeneho kralestwa.
K tongaskemu archipelej słušeja 176 kupow a atolow, kotrež rěkachu w zašłosći pola Europjanow tež Kupy přećelstwa.
Wot nich su jenož 36 stajnje wobsydlene.
Wone namakaja so w Pacifiku wuchodnje Fidźija, južnje Samowy a sewjernje Nowoseelandskeje.
Tongaske wulkanowe kupy liča k Pacifiskej wulkanowej rynce.
Wuchodnje wot jich namaka so hač 10.882 metrow hłuboka Tongaska hrjebina, kotraž słuša k najhłubšim mórskim hrjebinam na swěće.
Najwyši wjeršk kraja je wjace hač 1.000 metrow wysoki a leži na kupje Kao.
Stolica a najwjetše město Tongy je Nuku'alofa na hłownej kupje Tongatapu z něhdźe 24.000 wobydlerjemi.
98 % tongaskeho wobydlerstwa su Polynezičenjo.
Tamni wobydlerjo su zwjetša Europjenjo, Chinjenjo a Indičenjo.
Wjele tongaskich byrgarjow je stajnje we wukraju žiwe, předewšěm w Awstralskej, Nowoseelandskej a w Zjednoćenych statach.
Tongašćina słuša k polyneziskim rěčam, kiž su hałuza Awstroneziskich rěčow.
Mjezynarodne lětanske linije zwjazuja Tongu z Awstralskej, Nowoseelandskej, Samou a Fidźijom.
Tež mjez tongaskimi kupami je lětadło najwažniši wobchadny srědk.
Leži pod Kawkazom něhdźe 20 kilometrow sewjerowuchodnje Nalčika.
Sydlišćo je so w lěće 1913 załožiło jako wjes Dokšukino a ma wot lěta 1955 měšćanske prawa.
Leži při rěce Berestowa něhdźe 105 kilometrow juhozapadnje Charkiwa.
Sydlišćo je so w lěće 1731 załožiło a ma wot lěta 1797 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 55 kilometrow juhozapadnje Luhanska.
Sydlišćo je so w lěće 1790 załožiło a ma wot lěta 1963 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 90 kilometrow južnje Moskwy wokoło Sjerpuchowa.
Sydlišćo je so w lěće 1975 załožiło a ma wot lěta 1990 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 30 kilometrow sewjerowuchodnje Šatury a ma něhdźe tři tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1835 załožiło a ma wot lěta 1928 měšćanske prawa.
1059 Mussorgskia je asteroid, kotryž ma přeměr 96 km a kotryž wotkry Wladimir Aleksandrowič Albickij 19. julija 1925.
Powiat ma něhdźe 45.000 wobydlerjow a přisłuša euroregionej Nysa.
Leži při rěce Karadarja w Ferganskim dole něhdźe 70 kilometrow wuchodnje Andijona.
Wot lěta 1972 ma měšćanske prawa.
Oš je město na zapadźe Kirgiskeje, blisko uzbekskeje hranicy.
Leži na samym wuchodźe Ferganskeho doła něhdźe 300 kilometrow juhozapadnje Biškeka.
Ma něhdźe 282 tysac wobydlerjow, z toho někak 48 % Uzbekow.
Sydlišćo je so w 9. lětstotku prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1876 měšćanske prawa.
Dźiwja tulpa je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 20 hač do 45 cm.
Stołpik njese 2-4 łopjena.
Žołte abo zwonka zelenojte kćenja su zrunane a wonjeja.
Hłójčka pěsty je wuša hač płódnik.
Rosće na winicach, na lěsnych łukach, w kerčinach a w štomowych zahrodach.
Preferuje bazowe hlinjane a wapnowe pódy na ćopłych stejnišćach.
Čornica je rěčka w Hornjej Łužicy, kotraž so pola Trjechowa a Noweje Wsy pola Huski wužórli a potom přez Njezdašansku skału, Sulšecy a Haslow do Njeswačidła běži, hdźež so Bóščanska woda wot zapada do Čornicy wuliwa.
Zady Njeswačidła běži Čornica přez Šešow a Rakecy.
W tej kónčinje so wjele hatow namaka.
Blisko Wojerec wuběži Čornica do Čorneho Halštrowa.
W internetowym słowniku: Wein Hlej wotpowědne dataje we Wikimedia Commons: Winowy prut Weinrebe.
29. nowembra abo 29. nazymnika je 333. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 32 dnjow hač do kónca lěta.
Patrik Köbele bě zwjazkowy předsyda wot SDAJ mjez 1989 a 1994.
Na 20. stronskim zjězdźe DKP dnja 2. měrc 2013 so za předsydu wuzwolił.
Protyka za lěto 2005 2005 bě powšitkowne lěto z 365 dnjemi.
Załoženje Serbskeje ludoweje strony w Delnjej Łužicy.
14.–17. julija: VI. mjezynarodny folklorny festiwal „Łužica" wotmě so w Budyšinje, Hochozy a Chrósćicach.
Załoženje serbskeje metaloweje skupiny Widła Zagmejnowanje Stróže a Wulkich Ždźarow do Rakec 14. januara: Přizemjenje europskeje swětnišćoweje sondy Huygens na Saturnowym měsačku Titan.
19. apryla: Po smjerći bamža Jana Pawoła II. bu kardinal Joseph Ratzinger wot konklawe za noweho bamža wuzwoleny.
25. apryla: Socialdemokrat Jiří Paroubek sta so z nowym ministerskim prezidentom Čěskeje.
10. meje: W Berlinje poswjeći so pomnik za zamordowanych Židow Europy.
29./30. awgusta: Wjerćaty wichor Katrina načini wulke škody w juhu Zjednoćenych statow.
Wulki dźěl města New Orleans bu powodźeny.
18. septembra: Předčasne wólby k 16. němskemu zwjazkowemu sejmej: SPD a Zwjazk 90/Zeleni pod kanclerom Gerhardom Schröderom zhubja wjetšinu w sejmje; z najsylnišej frakciju sta so CDU/CSU.
22. nowembra: Němski zwjazkowy sejm woli Angelu Merkel za prěnju zwjazkowu kanclerku w němskich stawiznach.
Je stolica Awtonomneho wokrjesu Jamalskich Nencow.
Leži při rěce Poluj blisko wuliwa do Oba něhdźe 2400 kilometrow sewjerowuchodnje Moskwy a něhdźe 600 kilometrow sewjernje Chanty-Mansijska na sewjeru Zapadosibirskeje nižiny wuchodnje polarneho Urala.
Sydlišćo je so w lěće 1595 jako ruska twjerdźizna Obdorsk załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Spitak je město w Armenskej.
Leži při rěce Pambak w Loriskej prowincy něhdźe 100 kilometrow sewjernje Jerjewana.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1650 załožiło a ma wot lěta 1960 měšćanske prawa.
Pisaše mjez druhim za rockowu skupinu AC/DC.
Leža při rěce Osjotr něhdźe 160 kilometrow juhowuchodnje Moskwy.
Sydlišćo je so w lěće 1571 prěni raz naspomniło a maja wot lěta 1961 měšćanske prawa.
Octavian Ursu je sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje unije Němskeje a wot lěta 2019 wyši měšćanosta Zhorjelca.
Do toho bě wón wot 2014 direktnje woleny zapósłanc w sakskim krajnym sejmje.
Wón pochadźa z Rumunskeje.
Ursu bu 2014 jako direktny kandidat swojeje strony we wólbnym wokrjesu 58 z 37,1 % hłosow woleny.
Wot 2010 bě předsyda Zhorjelskeho měšćanskeho zwjazka CDU a wot 2015 tež wokrjesneho zwjazka.
W druhim kole wólbow za wyšeho měšćanostu Zhorjelca w juniju 2019 doby z 55,2 % wotedatych hłosow dźakowano podpěry wolerjow zeleneje kandidatki Franziski Schubert přećiwo kandidatej strony AfD.
Studowany hudźbnik bydli wot lěta 1990 w Němskej a dźěłaše jako trompetar při Nowej łužiskej filharmoniji w Zhorjelcu.
Wot 1998 do 2014 bě nimo toho docent při Zhorjelskej wysokej šuli za cyrkwinsku hudźbu.
Wón je grjeksko-ortodoksny, woženjeny a nan dweju dźěsćow.
Plural, tež mnohota je numerusowa kategorija, kotraž woznamjeni wjace hač dwě elementy.
Při substantiwach a adjektiwach kóncowki za plural su z kóncowkami za pad zjednoćene, mjeztym zo při werbach kóncowki za plural su z kóncowkami za wosobu, čas a modus zjednoćene.
Při pronomenach samo často zdónk měna.
Při substantiwach Někotre substantiwy jenož w pluralu wustupuja, kaž na př. durje, wrota, ludźo, hody, nožicy.
Při substantiwach a zdźěla při pronomenach W Baškiršćinje kóncowka za plural steji před kóncowku za pad.
Wariěruje jenož po wokalnej harmonije a konsonantowej harmoniji.
Při werbach Kóncowki za plural so wot kóncowkow za singular rozeznawaja, při čimž rozdźělne skupiny kóncowkow eksistuja.
W Turkowšćinje kóncowka za plural steji před kóncowku za pad.
23. januara abo 23. wulkeho róžka je třiadwacety dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 342 dnjow hač do kónca lěta.
18.21-63.05 Koordinaty: 18° S, 63° Z Anguilla je wotwisny kupowy teritorij Zjednoćeneho kralestwa w Karibiskim morju.
Anguilla słuša geografisce k tak mjenowanym „kupam nad wětrom" Małych Antilow a wobsteji z tójšto kupow.
Někotre wjetše kupy su: Anguillita Dog Island Prickly Pear Cays Scrub Island Seal Island Sombrero, tež jako „Hat Island" znate Sandy Island Najwjetša kupa je Anguilla sama, kotraž ma přestrjeń wot 91 kwadratnych kilometrow.
Najwyši dypk kupow je 65 m wysoki Crocus Hill; najniši dypk je pobrjóh Karibiskeho morja.
4. oktobra abo 4. winowca je 277. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 88 dnjow hač do kónca lěta.
Pjetrozawodsk je město w Ruskej federaciji.
Leži w sewjerozapadźe europskeje Ruskeje při pobrjoze Onjegaskeho jězora a je najwjetše město a stolica Karelskeje.
Sydlišćo je so w lěće 1703 załožiło a ma wot lěta 1777 měšćanske prawa.
Šumicha je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1892 załožiło a ma wot lěta 1944 měšćanske prawa.
Lěhnica je z něhdźe sto tysac wobydlerjemi třeće najwjetše město w pólskim wojewódstwje Delnja Šleska kaž tež zarjadniske sydło Lěhničanskeho wokrjesa, kotremuž pak jako bjezwokrjesne město same njepřisłuša.
Nadeńdźe so na juhozapadźe Pólskeje w płoninje při rěce Kaczawa, něhdźe 60 kilometrow zapadnje delnjošleskeje stolicy Wrócławja a 80 kilometrow wuchodnje Zhorjelca.
Hač do lěta 1945 bě Lěhnica z hłownym městom pruskeho knježerstwoweho wobwoda.
Město je sydło romsko-katolskeho biskopstwa.
Prěnje naspomnjenje sydlišća pochadźa z lěta 1004.
W lěće 1241 bě Lěhnica bitwišćo mjez Mongolemi a wójskom šleskeho wójwody Hendricha II. a bu při tym dospołnje zničena.
Za čas Zymneje wójny bě Lěhnica z najwažnišim zepěranišćom sowjetskeho wójska w Ludowej republice Pólskej.
Wotćah Čerwjeneje armeje bě 1993 zakónčeny.
Leži w samym sewjerowuchodźe europskeho dźěla Ruskeje w republice Komi něhdźe 250 kilometrow sewjerowuchodnje Syktywkara.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1929 załožiło a ma wot lěta 1943 měšćanske prawa.
Słuša do swójby karpowych rybow a je jara woblubowane domjace zwěrjo a zdobom najstarše znate bjez někajkeho hospodarskeho wužitka.
Znajmjeńša 120 plahowanskich družinow je dotal znate.
Złote ryby móžeja starobu wot 20 do 30 lět docpěć druhdy samo starobu wot 40 lět.
Złota ryba docpě wahu wot 1000 g; w někotrych padach docpěja samo 3000 g.
Złota ryba je čerwjeno-oranžojta do žołta a ma husto běłe abo čorne blaki.
Muske a žónske eksemplary njehodźa so wonkownje rozeznawać.
Tute ryby njemóžeš w přirodźe nadeńć.
Su čiste plahowanske ryby.
Wone su w měrnych wodźiznach z wjele rostlinami žiwe, dźerža so pak tež w akwarijach.
Dźensa so złote ryby po cyłym swěće dźerža.
Hižo před lětstotkami so złota ryba prěnjotnje w Chinskej plahowaše.
Spočatnje smědźachu jenož zemjenjo ryby plahować.
Pozdźišo, někak w 13. lětstotku, měješe skoro kóždy dom hat abo basenk ze złotymi rybami.
W 17. abo 18.lětstotka su so přez europskich wotkrywarjow złote ryby w Europje rozšěrili.
Tež tam buchu jenož wot wyšich swójbow dźeržane.
Hdyž chceš sej złote ryby wobstarać, potom wobstaraj sej znajmjeńša 5 eksemplarow dokelž čuja so potom hakle derje.
Za złote ryby dyrbi hat znajmjeńša meter hłuboki być.
Woni trjebaja lochko požitnu jěsć.
Złote ryby maja kóčki jako njepřećelow, tohodla je radźomnje, zo so ryba před kóčkami škita.
Dnowna woršta wot hata abo akwarija dyrbi ze šćerka wobstać a dyrbi so z mnohimi mócnymi rostlinami posadźeć.
Jejka dźerža na wodowych rostlinach.
Po dwěmaj do třoch dnjach wulězu małe złote ryby, kotrež maja šěru-zelenu barbu.
Hakle po 12 měsacach wuwiwaja najprjedy čornu, potom hakle złotu barbu a cyle na kóncu wuwiwaja hišće běłe blaki.
Złote ryby su wšožrački.
Leži při rěce Žurawel něhdźe 190 kilometrow sewjerozapadnje Sumow.
Cohen pochadźa ze židowskeje swójby w Montrealu; pradźěd bě w 1860tych lětach z Litawskeje wupućował.
Jako hudźbnik tworješe zwjetša melancholiske, poetiske spěwy, kotrež tematizuja lubosć, wěru, smjerć a zachodnosć a so wot wjele druhich wuměłcow interpretowachu.
Kolinda Grabar-Kitarović je chorwatska politikarka a diplomatka, kotraž bě wot 15. februara 2015 hač do 18. februara 2020 statna prezidentka Chorwatskeje.
Hač do lěta 2015 bě čłonka Chorwatskeho demokratiskeho zjednoćenstwa a złoži swoje čłonstwo dla wólby do najwyšeho zastojnstwa stata.
Dnja 5. januara 2020 podleži wona w rozsudźacym druhim kole prezidentowych wólbow bywšemu premierej Zoranej Milanovićej wot opozicionelneje SDP.
Do toho bě we wólbnym boju spytała, tež ekstremnych nacionalistow zapřijeć.
Wona je zmandźelena a ma dwě dźěsći.
Wutrobičkojte wačoški je jednolětna abo dwulětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 2 hač 70 cm.
Štyri krónowe łopješka docpěwaja dołhosć wot 3 mm.
Płody su wopak wutrobičkojte hač třiróžkate truki, kotrež docpěwaja dołhosć wot 10 mm.
Rosće w njerodźowych wobrostach na rolach, w zahrodach, na pućach, drjebiznowych městnach, pustych płoninach a zemskich nasypach.
Preferuje wutkate pódy na swětłych stejnišćach.
Rostlina ma jenož jednu pozemsku cyblu.
Spódnje łopjeno docpěwa dołhosć wot 30 cm a šěrokosć wot 6 hač 15 cm a přesaha přez kwětnistwo.
Hwěžkojte kćenja docpěwa wysokosć wot 2 hač 3 cm a maja šěsć kćenjowych łopješkow.
Wone steja po jednu hač po dźesaćoch we wokołkojtym kwětnistwje na nahim stołpiku.
Rosće we łučinowych lěsach, lěsnych wobkromach, sadowcowych łukach blisko lěsow a žiwych płotach.
Preferuje wot sakanja włóžne, wutkate pódy w sćinach.
Łopjena su błyšćace ćmowozelene.
Móškate kćenja su nazeleń běłe a steja we wulkich, kulojtych promjenjach.
Wonjace płody su naběl róžojte hač žołte a ma formu jabłuka abo krušwy.
Wone su jědźne a słodźa po róžowej wodźe.
Pochadźa z južneje Azije.
Płody so ke konserwam předźěłuja.
Hrańca je wjeska z 51 wobydlerjemi w srjedźišću hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša ke gmejnje Ralbicy-Róžant a leži 150 m nad mórskej hładźinu při Klóšterskej wodźe w serbskich Delanach.
Hač do lěta 1957 bě Hrańca samostatna gmejna, po tym najprjedy wjesny dźěl Sernjan a wot lěta 1974 Róžanta.
Hrańca leži něhdźe dźesać kilometrow wuchodnje Kamjenca a 17 kilometrow sewjerozapadnje Budyšina w ratarsce wužiwanej łučinje Klóšterskeje wody při jeje prawym boku.
Susodne wjeski su Sernjany na sewjeru, Hórki na juhowuchodźe, Haty a Nowa Wjeska na juhozapadźe a Horni Hajnk na zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako knježe sydło Grenicz sta so w lěće 1352.
Tute poćahuje so prawdźepodobnje na połoženje wjeski při tehdyšej wuchodnej hranicy wobsydstwa Kamjenskich knjezow, kotrymž słušachu wulke dźěle zapadneje Hornjeje Łužicy.
1486 płaći Hrańca jako sydło ryćerja, nanajpozdźišo wot 1617 wukonješe pak Worklečanske ryćerkubło ležownostne knjejstwo we wjesce.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 49 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća Serbja.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 wot 50 wobydlerjow jenož dweju Němcow.
Hrańčanscy křesćenjo su přewažnje katolscy a słušeja do Chróšćanskeje wosady.
Leži 90 kilometrow južnje Wladikawkaza.
Polysajewo je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1952 załožiło a ma wot lěta 1989 měšćanske prawa.
Dubrovnik je město na samym juhu Chorwatskeje.
Nadeńdźe so w južnej Dalmaciskej při pobrjoze Jadranskeho morja, něhdźe 400 kilometrow juhowuchodnje Zagreba a 140 kilometrow južnje Sarajewa, blisko hranicy z Bosniskej a Hercegowinu a Čornej Horu.
Město ma něhdźe 43.000 wobydlerjow a je tuž třinate najwjetše w Chorwatskej.
Wot lěta 1979 płaći stare město Dubrovnika jako swětowe herbstwo UNESCO a je jedyn z hłownych turistiskich cilow na Balkanskej połkupje.
Přistawne město bě jedne z hłownych kulturnych srjedźišćow za wuwiće chorwatskeje rěče a kultury.
Přez lětstotki bě Dubrovnik jako Ragusa njewotwisna měšćanska republika, kotraž měješe kulturne a wikowanske zwiski nic jenož z cyłej juhowuchodnej Europu, ale tež z wjele druhimi městami srjedźomórskeho ruma.
Leži při brjoze Čorneho morja 80 kilometrow sewjerozapadnje Sochumija.
Sydlišćo je so w štwórtym lětstotku załožiło.
Je zarjadniske sydło Kupiškiskeho rajona.
Leži při rěce Lėvuo něhdźe 50 kilometrow wuchodnje Panevėžysa.
Sydlišćo je so w lěće 1529 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1791 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Călărașiskeho rajona.
Leži něhdźe 55 kilometrow sewjerozapadnje Kišinjowa.
Sydlišćo je so w 15. lětstotku prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1940 měšćanske prawa.
Awstriska je nutřkokrajny zwjazkowy stat w srjedźnej Europje z 8,8 milionami wobydlerjow.
Hłowne město je Wien.
Awstriska mjezuje z Němskej na sewjerozapadźe, z Čěskej na sewjerje, ze Słowakskej na sewjerowuchodźe, z Madźarskej na juhowuchodźe, ze Słowjenskej na juhu, z Italskej na juhozapadźe, ze Šwicarskej a z Liechtensteinom na zapadźe.
Z wokoło 1,67 milionami wobydlerjow na 415 km² je Wien po wobydlerjach najwjetše město, kaž tež stolica a kulturelne a ekonomiske srjedźišćo kraja.
Druhe wulke města su Graz a Innsbruck.
Awstriska wobsteji z dźewjeć zwjazkowych krajow: Delnja Awstriska; stolica: St. Pölten; 1.608.590 wobydlerjow Hornja Awstriska; stolica: Linz; 1.411.606 wobydlerjow Hrodowska; stolica: Eisenstadt; 283.954 wobydlerjow Korutanska; stolica: Celowc; 559.019 wobydlerjow Salzburg; stolica: Solnohród; 530.488 wobydlerjow Štyrska; stolica: Štyrski Hródk; 1.208.544 wobydlerjow Tirol; stolica: Innsbruck; 707.209 wobydlerjow Vorarlberg; stolica: Bregenz; 369.294 wobydlerjow Wien, 1.705.080 wobydlerjow  Commons: Awstriska – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Čłonske staty Europskeje unije Awstriska | Belgiska | Bołharska | Cypernska | Čěska | Danska | Estiska | Finska | Francoska | Grjekska | Chorwatska | Irska | Italska | Letiska | Litawska | Luxemburgska | Madźarska | Malta | Němska | Nižozemska | Portugalska | Pólska | Rumunska | Słowakska | Słowjenska | Španiska | Šwedska Kandidaty: Čorna Hora | Serbiska | Sewjerna Makedonska | Turkowska Staty a wotwisne teritorije w Europje Staty • Albanska • Andorra • Awstriska • Belgiska • Běłoruska • Bołharska • Bosniska a Hercegowina • Čěska republika • Čorna Hora • Danska • Estiska • Finska • Francoska • Grjekska • Chorwatska • Irska • Islandska • Italska • Letiska • Liechtenstein • Litawska • Luxemburgska • Madźarska • Malta • Moldawska • Monaco • Němska • Nižozemska • Norwegska • Pólska • Portugalska • Rumunska • Ruska1 • San Marino • Serbiska • Sewjerna Makedonska • Słowakska • Słowjenska • Španiska • Šwedska • Šwicarska • Turkowska1 • Ukraina • Vatikanske město • Zjednoćene kralestwo Zwadne teritorije: Kosowo • Podnisterska Druhe teritorije: Åland • Baskiska • Bretanja • Ferejske kupy • Friziska • Friulska • Gagauska • Galicija • Gibraltar • Guernsey • Jendźelska • Jersey • Katalanska • Korniska • Łužica • Man • Sewjerna Irska • Svalbard • Šotiska • Waliziska 1 Leži zdźěla w Aziji.
Wutrajna rězna docpěwa wysokosć wot 20 hač 50 cm.
Muske kłosy su nakónčne.
Rosće na wapnitych hórskich łukach we wysokosćach wot 1400-3000 m.
Europski črijenk je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 15 hač 50 cm.
Stołpik je łopjenaty a njese jedne hač, dwě, rědko tři kćenja.
Łopjena su šěroko-eliptiske, swětłozelene a docpěwaja dołhosć wot 6 hač 12 cm a šěrokosć wot 11 cm.
Wone su na kromje a na nerwach sćeńka kosmate.
Hubka je na tofl podobna, žołta a ćmowje žiłata a blakata a docpěwa dołhosć wot 3 hač 4 cm a šěrokosć wot 3 cm.
Bóčne kćenjowe łopješka často su spiralojće wjerćane.
Rosće w lěsach z trawojtym abo zelišćowym podrostom a w kerčinach.
Preferuje bazowe, zwjetša wapnite pódy w połsćinje.
Rostlina je w sewjernej a srjedźnej Europje rozšěrjena, při čimž w Alpach we wysokosćach wot něhdźe 1600 m wustupuje.
19. januara abo 19. wulkeho róžka je dźewjatnaty dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 346 dnjow hač do kónca lěta.
Stolica je Roseau při zapadnym brjoze kupy.
Wylem Nowy bě syn bura a bratr Hajna Noweho.
Po tym studowaše teologiju w Hali a Berlinje.
Swoju prěnju staciju skutkowanja we Łužicy měješe wot 1902 do 1904 jako farar w Budestecach.
Po tym skutkowaše wot 1904 do 1910 w Ketlicach, wot 1910 do 1917 w delnjołužiskej Brjazynje a wot 1917 hač do swojeje smjerće w lěće 1933 při Choćebuskej klóšterskej cyrkwi.
Jeho row z wopomnjenskej taflu nadeńdźe so na Choćebuskim Sewjernym kěrchowje.
Nowy organizowaše zhromadnje z Bogumiłom Šwjelu wot 1890 delnjoserbske studentstwo.
Měješe wažny podźěl na přewjedźenju zjawnych młodoserbskich zarjadowanjow, kotrež so jako spěwarske swjedźenje wot 1893 hač do 1906 přewjedźechu.
W Berlinje nawjedowaše rozwučowanje a zwučowanje serbskich studentow w maćeršćinje.
Bě wot 1894 čłon Maćicy Serbskeje a mjez 1913–1933 předsyda delnjoserbskeje Maśicy Serbskeje.
Gerat Hančka: Nowy, Wylem.
Sydlišćo je so w lěće 1911 załožiło a ma wot lěta 1940 měšćanske prawa.
Malaja Wišera je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1843 załožiło a ma wot lěta 1921 měšćanske prawa.
Postaja so po porodźe wot staršeju dźěsća, při čimž je móžno, wjacore předmjena spožčeć.
We wjele krajach je rozdawanje předmjenow zakonsce rjadowane, tak tež w Němskej.
Tak dyrbi mjeno n.př. jasnje pokazować na splah nošerja, nimo toho njesmě być ranjace abo wulgarne.
W serbšćinje a němčinje steji předmjeno dźensa – kaž wopřijeće hižo wupraji – před swójbnym mjenom.
We woběmaj rěčomaj su pak wurazy kaž Krawcec Leńka abo Schusters Hans hač do dźensnišeho móžne, wosebje w dialektach.
W druhich rěčach, tak w madźaršćinje, vietnamšćinje, chinšćinje, japanšćinje a korejšćinje steji předmjeno porno tomu za swójbnym mjenom.
Podobnje su nanowske mjena w rušćinje, kotrež steja runje tak na druhim městnje po předmjenje (n.př.
Lew Nikolajewič Tolstoj).
Mjezymjena a nanowe mjena jako předmjena njepłaća.
Z někotrych předmjenow su so přez lětstotki wuwili swójbne mjena, tak w serbšćinje n.př.
Dźensniše hornjoserbske předmjena su zwjetša křesćanskeho pochada.
Kyštym je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1757 jako Kyštymskij zawod załožiło a ma wot lěta 1934 měšćanske prawa.
Cheb je město z něhdźe 32.000 wobydlerjemi na samym zapadźe Čěskeje.
Nadeńdźe so pod Šmrěčinami při Wohrje, lěwym přitoku Łobja, a je historiske srjedźišćo krajiny Chebsko, kotraž mjezuje na sewjeru ze Sakskej a na zapadźe z Bayerskej.
Město naspomni so prěni raz w lěće 1061 jako Egire.
1125 natwari bayerski markhrabja nowy hród na městnje staršeho słowjanskeho hrodźišća.
W lěće 1930 měješe Cheb 31.403 wobydlerjow, z nich 27.791 Němcow a 3.493 Čechow.
Kito Grys bě delnjoserbski wučer a kěrlušer.
Narodźi so w delnjołužiskim Hajnku pola Gołkojc a bě po powołanju krawc, kiž kubłaše so awtodidaktisce na wučerja.
W lěće 1789 wuda zběrku Wendisches Sterbeliederbüchlein z kěrlušemi za přeběh cyłeho lěta.
Poezija je lěpša hač w mnohich staršich delnjoserbskich kěrlušowych knihach.
Grys je dotal najstarši znaty kěrlušer z wučerskeho powołanja.
Gerat Hančka: Grys, Kito.
Leži při rěce Hnyla Lypa w historiskej Galiciskej něhdźe 60 kilometrow sewjernje Iwano-Frankiwska.
Sydlišćo je so w lěće 1184 prěni raz naspomniło.
Wot lěta 1415 ma měšćanske prawa.
40 Rohatyn — Warszawa : Filip Sulimierski i Władysław Walewski, 1888. — T. IX : Poźajście — Ruksze.
Rostlina je wot Kawkaza hač do srjedźneje Azije rozšěrjena.
Rostlina so často jako pyšny kerk kultiwuje.
Hórka žerchwica je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 10 hač 60 cm.
Stołpik je hranity, zwjetša jednory a ze žrom pjelnjeny.
Łopjena su mnoholičbne a wobsteja z 2 hač 5 porow pjeritych łopješkow a wjetšeho nakónčneho łopješka.
Běłe kćenja docpěwaja wulkosć wot něhdźe 1 cm.
Wone steja w čumpatych kićach, kotrež na spočatku su na wokołki podobne.
Próškowe łopješka su wioletne.
Rosće w žórłach, rěčkach a hrjebjach.
Preferuje mokre abo přeliwane, wutkate pódy, zwjetša w sćinje.
Rostlina je předewšěm w horinach rozšěrjena.
Schlesien Journal je němskorěčne telewizne wusyłanje za němsku mjeńšinu w Pólskej.
Běły myšonc je rostlina ze swójby nalikowych rostlinow łaćonsce: Minuartia hybrida, Caryophyllaceae).
Miłoćicy su wjes w gmejnje Njebjelčicy w Budyskim wokrjesu.
Leža wuchodnje Kamjenca při rěčce Jaworje mjez Njebjelčicami a Pančicami-Kukowom.
Wo wjesnu zhromadnosć stara so 1995 załožene wjesne towarstwo Miłočanska žaba z.t. z něhdźe 60 čłonami.
Wjeska Miłoćicy so 1348 prěni raz z mjenom Mylticz naspomni.
Mjeno wotwodźuje so wot staroserbskeho mjena Miłota – městnosć wěsteho Miłoty.
Ležownostne knjejstwo njewukonješe – porno wokolnym wsam – klóšter, ale Budyske tachantstwo.
We 1880tych lětach mějachu Miłoćicy po Mukowej statistice cyłkownje 170 wobydlerjow, z nich 162 Serbow a wósom Němcow.
1925 bě wot cyłkownje 179 wobydlerjow 174 katolskich a jenož pjeć ewangelskich.
Gmejna: Hač do 1957 bě wjeska samostatna gmejnska wjeska, po tym so Wěteńčanskej gmejnje přizamknje, doniž so 1974 do Njebjelčanskeje gmejny njepřiwza.
Ewangelsce słuša wjeska z lěta 1875 k Protecam, wot 2001 k cyrkwinskej wosadźe Smječkecy.
Iridium je chemiski element ze symbolom Ir a rjadowym ličbnikom 77.
Jeho wosebite wašnje gitaru hrać je z inspiraciju za wjele druhich wuměłcow.
Hižo jako dźěćo woslepi, w tym času spěwaše w chorje domizniskeje wosady.
Tute město bě w tym času jedyn ze centrumow kultury čornych.
W lěće 1935 bu Gary přez J. B. Long hudźbnej firmje American Record Company předstajeny.
Tute prěnje zetkanje je woprawdźity započatk hudźbneje karjery Davisa.
Mjeztym zo bydleše w Durhamje konwertuje ke křesćanstwu a sta so pozdźišo z fararjom baptistiskeje cyrkwje.
Wobwliwowany wot toho zaběra so čas žiwjenje intensiwnje z gospel-hudźbu a z křesćanskej wěru.
Wón sam je swoje tworjenje na polu hudźby hłownje jako wuraz swojeje wěry widźał, jenož mało spěwow mějachu swětny pozadk.
W štyrcetych lětach 20. lětstotka poča hudźbna scena w Durhamje rozpadować, tak zo Davis přećahny do New Yorka.
Wozrodźenje folk-hudźby wot lěta 1960 da swojej karjery nowy elan, wjeršk bě jeho wustup na Newport Folk Festival.
Wulki dźěl nahrawanjow bu hakle po smjerći Davisa wozjewjeny.
Druhe serbske mjeno je syć.
Pl., 1: 47 wozjewjene.
W poslednich lětdźesatkach bu wjetši dźěl prjedy k rodej Scirpus ličenych družinow do wjacorych samostatnych rodow přeměstnjeny (přir. na př.
Bolboschoenus, Blysmus, Isolepis, Schoenoplectus, Scirpoides, Trichophorum).
Tuchwilu ród wobsahuje Scirpus 35 hač 65 družinow.
495, pod hesłom Netz, Simse.
580, pod hesłom Binse, Simse, Netz.
Hnašecy su wjes z 307 wobydlerjemi na juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin, kotraž słuša wot lěta 1999 ke gmejnje Dobruša-Huska.
Hač do lěta 1994 běchu Hnašecy samostatna gmejna ze Słónkecami, Ćěchorjecami a Běłymi Noslicami jako wjesne dźěle, po tym najprjedy dźěl gmejny Hnašecy-Dobruša.
Wjes leži w pahórčinje Hornjołužiskich honow juhowuchodnje Budyšina we wysokosći 235 m nad mórskej hładźinu.
Prěnje historiske naspomnjenje jako sydło knjeza Burkardus de Gnaswiz pochadźa z lěta 1241.
Pozdźišo běše wjes we wobsydstwje Stołpinskeho hamta, kotremuž podsteješe.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 323 wobydlerjow, z nich 288 Serbow.
Ewangelscy Hnašečenjo přisłušeja wot lěta 1689 Husčanskej wosadźe.
Na Hnašečanskej nawsy nastajichu składnostnje 400. narodnin Martina Luthera w lěće 1883 dwurěčny Lutherowy kamjeń.
Je zarjadniske sydło Poworinskeho rajona.
Leži něhdźe 230 kilometrow južnje Woronježa.
Sydlišćo je so w lěće 1870 załožiło a ma wot lěta 1954 měšćanske prawa.
Mujezerskij je sydlišćo měšćanskeho typa w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 2.900 wobydlerjow.
Sydlišćo je so w 16. lětstotku jako wjes Mujezero załožiło a ma wot lěta 1965 měšćanske prawa.
Rezina je město na wuchodźe Moldawskeje.
Je zarjadniske sydło Rezinaskeho rajona.
Leži při prawym brjoze rěki Dnjestr něhdźe 105 kilometrow sewjerowuchodnje Kišinjowa.
Jemu napřećo na tamnym brjoze Dnjestra nadeńdźe so město Rîbnița, kotrež słuša do mjezynarodnje njepřipóznateje republiki Podnjesterska.
Sydlišćo je so w lěće 1495 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1940 měšćanske prawa.
Cordula Stratmann je němska komediantka.
Narew je 484 kilometrow dołhi prawy přitok Wisły w zapadnej Běłoruskej a wuchodnej Pólskej, kotraž je na 312 kilometrach pławna.
Zapadnje Białystoka w Narewskim narodnym parku kaž tež podłu rěki Biebrza, přitoka Narewa, namakaja so hišće přirodne bahnojte łučiny.
Dale běžaca do juhozapadneho směra přeprěkuje rěka měsće Łomża a Ostrołęka.
Na poslednich kilometrach zastaruje Narew spjaty jězor pola Serocka, do kotrehož wuliwa so wot lěweje strony najwažniši přitok Narewa, z Ukrainy pochadźacy Bug, kotryž je wo wjele dlěši hač Narew.
Najebać toho wobchowuje Narew swoje mjeno a wuliwa so pola města Nowy Dwór Mazowiecki, něhdźe 30 kilometrow sewjerozapadnje Waršawy, do Wisły.
Po němsko-sowjetskim zrěčenju wo njenadpadnjenju dnja 23. awgusta 1939 měješe so Narew z nowej hranicu mjez němskej a sowjetskej połojcu Pólskeje stać.
Židźino je holanska wjes ze 469 wobydlerjemi w sewjerje Hornjeje Łužicy.
Leži w Budyskim wokrjesu a wot lěta 1995 słuša ke gmejnje Halštrowska Hola.
Kaž susodne Hory a Nowa Łuka je tež Židźino typiski holanski nawsowc.
Na wulkej nawsy nadeńdu so mjez druhim měrowy dub z wopomnjenskim kamjenjom, wjesna studnja a pomnik za padnjenych swětoweju wójnow.
Prěnje historiske naspomnjenje Židźina jako Sydewinkel je z lěta 1401.
We 1880tych lětach měješe wjes po Mukowej statistice cyłkownje 408 wobydlerjow, z nich 407 Serbow a jenož jedyn Němc.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot hišće 73,3 %.
W lěće 1955 nošachu hišće 120 žonow w Židźinom Wojerowsku serbsku drastu, 1969 běchu to jenož hišće 48.
Měrowy dub a holanski statok na nawsy Wojerski pomnik Wjesna studnja Pomnik „600 lět Židźino" Marko Grojlich: Mjez horami a holu.
[510 wobydlerjow, z nich 268 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 32 z pasiwnymi, 74 serbskich dźěći a młodostnych, 136 bjez znajomosćow] → wšě wjeski Sigrun Nazdalina: Serbska drasta we Wojerowskej wosadźe.
Łahow je wjes ze 125 wobydlerjemi w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin.
Słuša ke gmejnje Njeswačidło a leži 164 m nad mórskej hładźinu na prawej stronje Čornicy.
Susodne wjeski su Zarěč na sewjeru, Miłkecy na wuchodźe, Stróžišćo na juhowuchodźe, Haslow na juhozapadźe a Banecy na sewjerozapadźe.
Arnošt Muka je slědowace Łahowske ležownostne mjena w swojej Statistice zapisał: Lešawy, Čelchow, Němc, Jězor a Hrodźiško.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 171 wobydlerjow, z nich 142 Serbow.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 128 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 46,8 lět.
Ewangelscy wobydlerjo přisłušeja wot lěta 1809 Njeswačanskej wosadźe.
Wagina je primarny splažny organ žónskich cycakow a tuž tež žony.
Při splažnym wobchadźe wona penis a muski sperma přijimuje, nimo toho je wagina dźěl rodźeńcoweje wotwěry.
Jeje dołhosć wučinja w normalnym stawje někak 8-12 cm pola dorosćenych žonow.
We wobchadnej rěči wužiwa so zapřijeće wagina husto za cyłu wulwu, što pak prawje njeje.
Słowo pochadźa z łaćonšćiny a woznamjenješe poprawom „nóžnje".
Leži něhdźe 90 kilometrow wuchodnje Tbilisija.
Ma něhdźe dwaj tysac wobydlerjow, z kotrychž je třećina azerbajdźanskeje narodnosće.
Sydlišćo je so w zažnym 18. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1801 měšćanske prawa.
Wot meje 2008 hač do meje 2016 bě měšćanosta Londona a wot julija 2016 hač do julija 2018 wonkowny minister Zjednoćeneho kralestwa.
W prěnim połlěće 2016 nawjedowaše Johnson kampanju za wustup Wulkobritaniskeje z Europskeje unije.
20. septembra abo 20. požnjenca je 263. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawatej hišće 102 dnjej hač do kónca lěta.
Leži při rěce Guslica něhdźe 100 kilometrow wuchodnje Moskwy.
Sydlišćo je so w lěće 1462 załožiło a ma wot lěta 1778 měšćanske prawa.
Cimljansk je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1672 załožiło a ma wot lěta 1961 měšćanske prawa.
Gisela Kallenbach je něhdyša sakska politikarka Zwjazka 90/Zelenych, kotraž bě wot 2009 do 2014 přez krajnu lisćinu wolena zapósłanča sakskeho krajneho sejma.
Do toho bě wona mjez 2004 a 2009 čłonka Europskeho parlamenta.
Krasnokamjensk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije w Zabajkalskim regionje něhdźe 530 kilometrow juhowuchodnje Čity.
Sydlišćo je so w lěće 1968 załožiło a ma wot lěta 1969 měšćanske prawa.
Sunža je město w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži pod Kawkazom při rěce Sunža w republice Ingušetskej něhdźe 20 kilometrow sewjerowuchodnje Magasa.
Sydlišćo je so w lěće 1845 załožiło jako wjes Sunženskaja a ma wot lěta 2016 měšćanske prawa.
Nadeńdźe so we wuchodnym dźělu prowincy Ontario nad rěku Ottawa a bjezposrědnje při hranicy z prowincu Québec.
Mjeno města woznamjenja „wikowar" w rěči ludu Algonkinow, kotryž za čas wobsydlenja tule wikowaše.
Při druhim brjoze rěki leži město Gatineau.
Z nimale 900.000 wobydlerjemi je Ottawa štwórte najwjetše město Kanady.
Metropolowy rum Ottawa-Gatineau ma wjace hač 1,2 milionaj wobydlerjow.
Město je oficielnje dwurěčne a sydło dweju uniwersitow.
Dolina Ottawy bě hižo před 6500 lětami wobsydlena.
Jako prěni Europjan přińdźe w lěće 1610 Étienne Brûlé k rěce.
1613 zetka so Samuel de Champlain tule z włodyku Tessouat a mjenowaše wobydlerjow tuteje kónčiny „Oudaouais".
W lěće 1759 přińdźe wokolina pod britiske knjejstwo.
W lěće 1800 zasydli so skupina sydlerjow na městnje dźensnišeho Gatineau.
1827 naspomni so prěni raz sydlišćo Bytown při twarnišću Rideauweho kanala.
1839 měješe sydlišćo 2073 wobydlerjow a w lěće 1850 spožčichu so jemu měšćanske prawa.
Jako dyrbješe britiska kralowna Victoria w lěće 1857 wubrać stolicu za prowincu Kanada, rozsudźi so za Ottawu, kotraž ležeše sprěnja při hranicy mjez najwjetšimaj rěčnymaj skupinomaj w kraju a zdruha dosć zdalene wot hranicy Zjednoćenych statow.
Z wustawowym zakonjom lěta 1867 sta so Ottawa ze zwjazkowej stolicu.
Jan Just bě serbski katolski farar a kulturny prócowar.
Narodźi so jako syn Nowojasčanskeho žiwnosćerja a wopytowaše 1881/82 Tachantsku šulu a 1883/84 Katolski wučerski seminar w Budyšinje.
W lěće 1908 přewza farske městno w Ralbicach, hdźež hač do swojeje smjerće w starobje jenož 53 lět skutkowaše.
Jako Chróšćanski kapłan skutkowaše sobu we wjesnych towarstwach.
Spisa hrě Wowka a Swjata Cita a dopisowaše do Katolskeho Posoła.
Jako student wozjewješe ludowědne přinoški w Kwětkach Serbowki.
Wot 1891 bě z čłonom Maćicy Serbskeje.
Michał Kětan: Nekrolog.
Jurij Młynk: Just, Jan. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn: Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow.
Wjelikij Ustjug je město w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Luxemburgska je nutřkokrajny stat a wulkowójwodstwo w zapadnej Europje, kotryž z Francoskej, Němskej, a Belgiskej mjezuje.
Stolica a najwjetše město je Luxemburg.
Luxemburgska słuša k załoženskim čłonam Europskeje unije.
38-98 Koordinaty: 38° S, 98° Z Kansas je US-ameriski zwjazkowy stat, kotryž leži w srjedźnym zapadźe kraja.
Ma něhdźe 2,8 milionow wobydlerjow na přestrjeni wot 213.000 kwadratnych kilometrow.
Kansas ma kontinentalnu klimu z horcym lěćom a krutej zymu.
Mjeno Kansas pochadźa z rěče indianskeho kmjena Sioux a woznamjenja „lud južneho wětra".
Něhdźe 27 procentow wobydlerstwa maja němskich prjedownikow.
Leži w historiskej Bukowinje něhdźe 20 kilometrow sewjerozapadnje wot města Černiwci.
Sydlišćo je so w lěće 1413 prěni raz naspomniło.
Wot lěta 1798 měšćanske prawa.
Wot lěta 1775 słušeše Kicman k rakuskemu krajej Bukowina.
Leži něhdźe 90 kilometrow južnje Kijewa.
Sydlišćo je so w prěnjej połojcy 17. lětstotka załožiło a ma wot lěta 1968 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 65 kilometrow zapadnje Luhanska.
Sydlišćo je so w lěće 1814 załožiło a ma wot lěta 1932 měšćanske prawa.
W běhu stawiznow dožiwichu Serbja přeco zaso wšelakore formy potłóčowanja.
Na spočatku 16. lětstotka přińdźe w Europje k towaršnostnej změnje.
Přez wunamakanja a hospodarski rozrost, kaž tež techniske a přirodowědne wuwića w hórnistwje, w tekstilnej a metalowej industriji a wědomostnych swětonahladow - přez humanizm a renesansu, sta so 16. lětstotk z epochu byrgarstwa, reformacije a burskich wójnow.
Ze stajnje stupacym feudalnym hospodarstwom zemjanstwa so žiwjenje burow rozsudnje pohubjeńši.
Tak dóńdźe k nawalnym stawkam burow.
Wjetšina ludnosće we Łužicy běchu tehdy Serbja.
Tak wučini jich podźěl w Delnjej Łužicy někak 75 procentow a w centralnych kónčinach hišće wyše.
Wokoło 85 procentow Serbow běchu na kraju žiwi a přisłušachu ke krajnym njewólnikam, hačrunjež so jich situacija wot němskeje ludnosće na kraju njerozeznawa.
Jenož 15 procentow bydlachu w městach.
Serbja móžachu byrgarske prawo nabyć, z tym běše wobsydstwo domu a twarske prawo zwjazane.
1544 běchu w Choćebuzu 41 procentow Serbow mjez wobydlerjemi, kiž mějachu prawo za warjenje piwa.
Někak 30 procentow wobydlerjow běchu Serbja.
Najwjace Serbow dźěłachu jako rjemjeslnicy a burja.
Za serbsku krajnu ludnosć njedawaše žaneje móžnosće, so wobsažnje kubłać.
Wot 14. lětstotka sem njesmědźachu wjace do cechow přistupić.
Dawachu němsko-ludowe paragrafy, na přikład za rjemjeslnikow w Choćebuzu.
Cechi so zwjazachu, dokelž chcychu sylnišo napřećo konkurentam wustupować.
W małych městach, hdźež běchu Serbja sylnišo zastupowani, so tute z cechow njewuzamknychu.
Zemjenjo rozsudźichu husto na dobro Serbow, byrnjež měšćanska hornja woršta z tym spokojom njebě.
W Choćebuzu bu němsko-ludowy paragraf 1525 přez braniborskeho kurwjercha wotstronjeny.
Na městnach, hdźež bě so zemjanstwo přesadźiło, přińdźe k přiwótřenju socialneho potłóčowanja krajneje ludnosće.
Najebać toho njejsu so Serbja wutłóčili a w Delnjej Łužicy njedawaše žane zakazy rěče w srjedźowěku.
Za čas reformacije so stawy napřećo woli katolskich krajnych knježkow wobtwjerdźichu, so tutón staw hišće sylnišo wuzběhny.
Přińdźe samo k sylnišemu wužiwanju serbskeje rěče w cyrkwjach, přiwšěm so schodźenki wukubłanja młodych Serbow w cyrkwinskich wotrjadach podpěrowachu.
Wosebje we wójwodstwje Sakska-Mjezyborska přińdźe k wusměrjenej germanizaciji, dokelž markhrabja w lěće 1657 knjejstwo w Delnjej Łužicy přewzachu.
Woni móc stawow wobmjezowachu.
W 17./18. lětstotku wotemrě serbska rěč w Delnjej Łužicy dospołnje.
Runočasnje so w Choćebuzu tolerantna politika napřećo Serbam praktikowaše.
Nowe šule so na wjeskach załožichu, w nich so potom serbscy wučerjo přistajichu.
Z tym běchu Serbja w 17./18. lětstotku wot wotpowědnych nahladow knježićelow a jich nastajenjow napřećo mjeńšinam a hinak myslacych wotwisni.
Spočatnje spytachu nacionalsocialisća Serbow sobu do nowych strukturow zapřijeć a do swojich nacionalsocialistiskich zaměrow zabrać.
Tak chcychu tež Domowinu do Bund Deutscher Osten zarjadować.
W serbskej rěčnej wučbje běchu wot lěta 1919 tři hodźiny tydźensce předwidźane, kiž so pak wot nacionalsocialistow na njepřijomne časy, na přikład na pózdnje popołdnjo přepołožichu.
W někotrych šulach bu rěčna wučba přez regionalne a zarjadniske hamty dospołnje wotstronjena.
W šulach, hdźež Serbja přez połojcu šulerjow wučinichu, so tute na němske kubłanišća postajichu, kaž w Hornjej Hórce a Minakale, hdźež so serbska wučba dospołnje wotstroni.
W lěće 1933 je so represiwna politika napřećo Serbam w Sakskej najprjedy jónu z přičiny tak mjenowaneje „Reichsminderheitenpolitik" zakónčiła.
W narěči Adolfa Hitlera 17. meje 1937 wupraješe so wón přećiwo asimilaciji a připóznawaše stawizniski poćah k europskim ludam.
Wonkowna politiska situacija wuskutkowaše so tež na politiku napřećo Serbam.
Pozdźišo změni so politika nacionalsocialistow, jako bě wotwidźeć, zo so serbske organizacije pod nawodom Pawoła Njeda přećiwo tomu spjećowachu.
1937 zakazachu nacionalsocialisća serbske organizacije a wobmjezowachu jara sylnje wužiwanje serbskeje rěče w zjawnosći.
Tohorunja prócowaše so nacionalsocialistiski režim, Serbow k asimilaciji nuzować.
Runočasnje přeměnichu nacionalsocialisća wobraz Łužicy za jich propagandu a pokazachu agrarno-romantiski wobraz Łužiskich burow a industrielny-moderny wobraz w zwisku z wottwarom brunicy.
K tomu słušeše, zo so serbska identita, rěč a kultura zničichu, štož bě ze zakazami, regresijemi a diskriminacijemi zwjazane.
Serbske zarjadowanja so wot nacionalsocialistow jako přeńdźenje přećiwo zjawnemu porjadej a wěstoće pochłostachu.
Nimo toho spytachu nacionalsocialisća na přikład přez přemjenowanje wjele łužiskich wsow serbske stawizny a identitu w Hornjej a Delnjej Łužicy schować.
Dołho po času nacionalsocializma wobsteja někotre z přemjenowanjow hač do dźensnišeho dale.
Domarus, Max: Hitler.
W: Lětopis 46, str.
W: Lětopis 43, str.
Jahrhundert, W: Lětopis 46, str.
3–15 Domarus, Max: Hitler.
Leninsk je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1802 jako wjes Prišib załožiło a ma wot lěta 1963 měšćanske prawa.
Rólny šišmanc je ród ze swójby róžowych rostlinow.
Konštantín Čulen bě słowakski eksilowy stawiznar a nowinar.
Delni Wujězd je wjes w sewjeru sakskeho wokrjesa Zhorjelc a słuša ke gmejnje Hamor.
Leži 132 m nad mórskej hładźinu při Sprjewi a Bjerwałdskim jězorje.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Ugezd je z lěta 1418.
Přez wobzamknjenja Wienskeho kongresa přidźěli so dotal k Sakskej słušacy sewjerny dźěl Hornjeje Łužicy z Delnim Wujězdom w lěće 1815 Pruskej.
Po statistice Arnošta Muki měješe Delni Wujězd we 1880tych lětach cyłkownje 460 wobydlerjow, z nich 385 Serbow a 75 Němcow.
W cyłej Wujězdźanskej wosadźe chodźachu tehdy 1238 wosadnych k serbskej a 222 k němskej spowědźi.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 45,1 %.
Cyrkej Skulptura Wujězdźanski ludowy park W Delnim Wujězdźe nadeńdźe so zastanišćo při železniskej čarje Wojerecy–Zhorjelc.
Linija OE 64, tak mjenowany shuttle jězorina-Nysa, zwjazuje Wujězd z woběmaj městomaj.
Nimo toho wjedźe tež zwjazkowa dróha 156 přez wjes.
Statna dróha S 108 zwjazuje Wujězd z Wojerecami.
94. → wšě wjeski Arnošt Muka: Statistika Łužiskich Serbow.
Zdźarowska cyrkej je ewangelsko-lutherska cyrkej we Wulkich Zdźarach w Budyskim wokrjesu.
Wona słuži ewangelskej wosadźe Wulke Zdźary w cyrkwinskim wokrjesu Šleska Hornja Łužica ewangelskeje cyrkwje Berlin-Braniborska-šleska Hornja Łužica.
Dźensniši cyrkwinski twar pochadźa z lěta 1782.
Wokoło Zdźarowskeje cyrkwje nadeńdźe so kěrchow z jeničkim wobchowanym narownym kamjenjom ze serbskim napisom.
Při kěrchowskej muri steji tež wojerski pomnik za padnjenych Prěnjeje swětoweje wójny, kiž měješe prěnjotnje tež serbski napis.
Ewangelska cyrkej we Wulkich Zdźarach steji jako kulturny pomnik pod škitom.
Do Zdźarowskeje wosady słušeja nimo Wulkich Zdźarow samych tež wjeski Koblicy, Mučow a ewangelski dźěl Rachlowa.
Dźěl wosady bě tež w 1930tych lětach wotbagrowana holanska wjes Bukojna.
Najmjeńša dripatka je rostlina ze swójby kropačkowych rostlinow.
W internetowym słowniku: Raps Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
30. nowembra abo 30. nazymnika je 334. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 31 dnjow hač do kónca lěta.
1946: Prěnja hłowna zhromadźizna Domowiny po Druhej swětowej wójnje.
Suure-Jaani (historiske němske mjeno – Groß-St.
Johannis) je městačko w Estiskej.
Leži něhdźe 150 kilometrow juhowuchodnje Tallinna.
1021 Flammario je asteroid, kotryž ma přeměr 103 km a kotryž wotkry Max Wolf 11. měrca 1924.
Zantedeschia je ród ze swójby aronowych rostlinow.
Hładki rozraz ma ćmowozelene, błyšćace łopjena.
Rakuski rozraz je zrunana rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 10 hač 50 cm.
Stołpik je kosmaty, dołhi a šwižny.
Łopjena su lancetojte, zubate hač cyłokromne.
Keluch ma pjeć kónčkow.
Króna je ćmowomódra a docpěwa šěrokosć wot 11 hač 15 mm.
Jich łopješka móže šěroko-owalne abo wuske być.
Rosće na wapnitych suchich trawnikach, kamjentnych zwisach a nawěwach.
Rostlina preferuje słónco a přesakliwe pódy.
Dalmatowo je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1644 załožiło a ma wot lěta 1947 měšćanske prawa.
Stolica a zdobom najwjetše město je Odesa.
Oblasć ma něhdźe 2,4 miliony wobydlerjow na přestrjeni wot 33.310 kwadratnych kilometrow.
Oblasć mjezuje na zapadźe z Moldawskej resp.
Podnjesterskej a na juhu, w Budźaku, z Rumunskej.
Rumunsku-ukrainsku hranicu twori Dunaj.
Nowe Boranecy su hornjołužiska wjeska z 49 wobydlerjemi w Budyskim wokrjesu, kotraž słuša z lěta 1998 k Radworskej gmejnje.
Sydlišćo nadeńdźe so při statnej dróze 106, kotraž wjedźe z Małeho Wjelkowa do Minakała, něhdźe 800 metrow južnje Boranec.
Na wuchodźe leži wjeska Křiwa Boršć, na juhu Lubochow.
Dnja 10. meje 1848 wotmě so w Nowych Boranecach wulka burska zhromadźizna.
Před 150 ludźimi předpołoži Jan Wróbl prěni naćisk programa žadanjow burow.
Woni wobroćichu so přećiwo předprawam zemjanstwa a žadachu sej demokratiske prawa a narodnu runoprawosć za Serbow w zarjadnistwje, šuli a cyrkwi.
Po ludličenju w lěće 2011 wobstejachu Nowe Boranecy z 23 domjacnosćow, w kotrychž bydlachu 54 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 50,2 lět.
Anglesey je kupa před sewjerozapadnym pobrjohom Waliziskeje w Irskim morju a wobwod ze samsnym mjenom.
Zarjadniske sydło je Llangefni, najwjetše město pak přewozny přistaw Holyhead.
Dwaj mostaj zwjazujetej Anglesej z Wulkobritaniskej.
Wjetšina wobydlerjow rěči walizisce.
Z přistawneho města Holyhead zwjazuja přewozne łódźe Walizisku z Dublinom w Irskej.
Anglesey słušeše wot 13. lětstotka k jendźelskemu kralestwu.
Běły Halštrow je 257 kilometrow dołha rěka w Čěskej republice a Němskej.
Wuznamne města při Běłym Halštrowje su Pławno, Gera a Lipsk.
Šleske wójny, kotrež Bjedrich přećiwo Rakuskej wodźi, předstaja spočatk Němskeho dualizma.
Wuspěch Bjedricha w poslednjej tutych wójnow, Sydomlětnej wot 1756 do 1763, dowjedźe k doskónčnemu připóznaću Pruskeje jako pjata wulkomóc w europskej Pentarchiji pódla Francoskeje, Wulkeje Britaniskeje, Rakuskeje a Ruskeje.
Wón sam so jako „prěni słužownik stata" woznamjenješe.
Bjedrichowe přimjeno Stary Fryca so w někotrych serbskich prajidmach wotbłyšćowa: Šnupować ze zaka kaž stary Fryca.
Šnupowa/r kaž stary Fryca.
Pobyć kaž stary Fryca pola Bukec.
Jan Radyserb-Wjela: Metaforiske Hrona abo Přenoški a Přirunanki w rěči Hornjołužiskich Serbow.
Budyšin: Ludowne nakładnistwo Domowina, 2005.
Zapisk „Fryca", strona 129.
11. decembra abo 11. hodownika je 345. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 20 dnjow hač do kónca lěta.
Leninogorsk je město w Ruskej federaciji.
Leži w republice Tatarstan něhdźe 300 kilometrow wuchodnje Kazanja a ma něhdźe 63 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1795 jako wjes Nowaja Pismjanka załožiło a ma wot lěta 1955 měšćanske prawa.
Bjdajbo je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1864 załožiło a ma wot lěta 1925 měšćanske prawa.
Hač dotal je wona wjace hač 25 milionow zynkonošaki předała.
Jako dźěćo bě jara spłóšiła a je so hižo tehdy za hudźbu zajimowała.
Tehodla nawuknje awtodidaktisce gitaru, nimo toho napisa spěwy a basnje.
Wona sama praješe: "Mějach w šuli ćeže z druhimi dźěćimi do kontakta stupić.
Běch mjenje bóle sama.
Jeje prěni zjawny wustup bě w rozhłosowym wusyłanju Live Like A Millionaire, hdźež wona, štyrilětna, předstaji spěw "Gimme a Little Kiss".
Z tutym zrěčenjom wozjewi dwaj spěwaj.
Po tym dósta zrěčenje z Buddha Records, pola kotrehož docpě prěni wuspěch w chartach jako jeje spěw „Bobo's Party" prěnje městno w Francoskej wobsadźi.
Tehdy 22-lětna měješe po jeje wuprajenju zaćišć zo wona jenička wuměłca bě, kotraž njeje pod wliwom drogow wustupiła.
Melanie wojowaše z wulkej nerwozitu, dokelž wobdźěleše so prěni raz na tajkim wulkim koncerće hdźež zetka prominentnych wuměłcow, kotrychž do toho jenož z medijow znaješe.
W lěće 1970 bě Melanie jenička, kotraž je so zwěriła na poprawom wotprajenym Powder Ridge Rock festiwalu wustupić, krótko po tym wustupi na Strawberry Fields festiwalu w Mosport Park, Ontario.
W tutym lěće docpě dalši wuznamny wuspěch ze coverom Rolling-Stones spěwa „Ruby Tuesday".
Po tym zo Buddha Records so wot njeje žadaše alby po skazanju nahrawać wopušći firmu a załoži 1971, hromadźe z Peterom Schekerykom, swój hudźbny label Neighborhood Records.
Hačrunjež wot teksta, melodije a intencije njewinowaty spěw wjacore radijowe sćelaki spěw njehrajachu.
Jeje prěnja dźowka, Leilah, je so narodźiła w samsnym lěće, pozdźišo slědowaštej hišće dźěsći Jeordie a Beau Jarred.
W lěće 1976 wozjewi Melanie album „Photograph", kotryž bu wot New York Times chwaleny, přiwšěm pak njebu wot zjawnosće w samsnej měrje hódnoćeny.
Wot lěta 1969 je Melanie skoro kóžde lěto nowy album wozjewiła a tworješe sej tak swěrnu skupinu přiwisnikow.
Hač do dźensnišeho hraje Melanie na turnejach hłownje w Europje a Americe.
Při tym přewodźuje ju hudźbnje jeje syn Beau Jarred.
Tuchwilu bydli Melanie w Nashville, Tennessee.
Mjeno woznamjenja tři studnje.
Leži w pusćinje Kyzylkum něhdźe 270 kilometrow sewjerozapadnje wot města Navoiy.
Sydlišćo załoži so za čas Sowjetskeho zwjazka w lěće 1958 jako industrijne stejišćo dla wulkich łožišćow urana w tutej kónčinje a dósta w lěće 1978 měšćanske prawa.
Leži w pusćinje Kyzylkum něhdźe 45 kilometrow sewjernje Nukusa.
Wot lěta 1986 měšćanske prawa.
Kwětki běchu rukopisny časopis abo prawidłowna literariska zběrka serbskich studentow w Praze, kotryž so wot tamnišeho towarstwa Serbowka wot lěta 1846 do 1892 wudawaše.
Wobsahowy spektrum bě šěroki a sahaše wot stawizniskich a kulturnych nastawkow přez basnje a powědančka hač k ludowym bajkam.
K awtoram słušachu Michał Bjedrich, Mikławš Bjedrich-Radlubin, Mikławš Cyž, Mikławš Jacsławk, Jakub Nowak-Kašćanski, Jakub Skala, Jakub Šewčik, Michał Šewčik, Mikławš Zarjenk a wjele dalšich.
Kwětki bě tež mjeno wulkeje serbskeje čitanki za šulerjow, kotraž bu w lěće 1921 wot Maćicy Serbskeje wudata.
Wulka bónčawa abo běła bónčawa je rostlina ze swójby bónčawow.
Wulka bónčawa je wódna rostlina, kotraž maja hač do 3 m dołho stołpikate, na wodźe płuwace łopjena.
Pjenk je tołsty a łažacy.
Łopjena su wulke, kulojte, na spódku hłuboko zarězowane a maja přeměr wot 10 hač 30 cm.
Łopjenate nerwy su hač do kromy kaž widły dwójce abo trójce dźělene z prěčnymi nerwami.
Wone su jenož na nasadźe dołhich, elastiskich stołpikow hłuboko zarěznjene.
Jich dychawki su na hornim boku.
Kćenja płuwaja, su wulke a docpěja přeměr wot 10 hač do 12 cm.
10 hač do 25, maksimalnje 30 krónowych łopješkow su podołhojte, přeco běłe a tak dołhe kaž keluškowe łopješka abo dlěše.
Mnoholičbne, sněhběłe krónowe łopješka nutř k próškowym łopješkam přistupja.
Kćenja móžu wobsahować hač do 125 žołtych próškowych łopješkow.
Płód je krušwojta tobołka, kotrež maja horjeka radialnje rozrjadowane plěški.
Wulka bónčawa je w nimale cyłej Europje rozšěrjena.
Kćenjowe łopjena su krótše hač keluškowe łopjena.
Kćenjowy spódk je słabje 4hranity.
Kćenjowy spódk je jasnje štyrihranity.
Keluchowe łopjena zwostawaneju hač do zrałosće płoda.
Płuwace łopjena su podołhojte a docpěja šěrokosć wot 8 cm.
Wulke bónčawy ilustracija Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Donnerhak, Budyšin Völkel, Pawoł: Hornjoserbsko-němski słownik, Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin Hlej wotpowědne dataje we Wikimedia Commons: Wulka bónčawa Wulka bónčawa.
K tutomu rodej słuša něhdźe 20 družinow wjacelětnych wódnych rostlinow z měrneje a tropiskeje klimy.
Družiny tutoho roda móža cyle abo zdźěla podnurjene žiwe być.
Někotre družiny wutworja dulojte ricomy.
Pola někotrych družinow kaž wšědneje šipica su wone pak tež kaž šipowe kónčki formowane.
Wódne łopjena najwjetšich družinow su přećiwo tomu bantojte.
Wone tworja wuběžki a móža porjadne podwódne pastwy tworić.
Niska brěza je małoróstny kerk, kotryž docpěwa wysokosć wot 50 hač 200 cm.
Łopjena su stołpikate, jejkojte, rozdźělnje rězane a docpěwaja dołhosć wot 2 hač 3 cm.
Rosće w brězowych bahnach, přechodnych bahnach.
Preferuje pochowe pódy.
Rostlina je w sewjerowuchodnej Němskej, južnej Němskej, Alpach a předkraju a Karpatach rozšěrjena.
Dalše serbske mjeno je hórki dźećel.
Třiłopješkaty kózlik je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 15 hač 30 cm.
Třiličbne łopjena su nahe a maja dołhe, mjasne stołpiki.
Kić wobsteji z 10 hač 20 běłych abo čerwjenojtych, brodatych kćenjow z wulkosć wot něhdźe 1,5 cm.
Krónowe kónčki njesu trodle.
Rosće w bahnach, kotrež na suchi kraj so přeměnja, małkich jězorach, płonych tymjenjach a pochowišćach.
Rostlina je w sewjernej a srjedźnej Europje, ale tež w horinach južneje Europy rozšěrjena.
Alexandra Maria Lara je němsko-rumunska filmowa hrajerka.
Skalny lěpjenk je naha rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 10 hač 25 cm.
Łopjena su jejkojće-lancetojte, wótre, sedźace a namódreń zelene.
Krónowe łopješka su dwójce tak dołhe kaž blědozelene, tupje zubate keluškowe łopješka.
Tangelo je přecozeleny štom, kotryž docpěwa wysokosć wot 6 hač do 9 m a šěrokosć wot hač do 3 m.
Lilija je serbske spěwne towarstwo katolskeje wosady Ralbicy.
Wone je čłon Towarstwa Cyrila a Metoda.
Wone bu 24. januara 1895 załožene, ale hakle 1903 wuzwolichu sej čłonojo mjeno "Lilija".
1937 bu towarstwo přez nacionalsocialistow zakazane.
Znowazałoženje bě 18. januara 1993.
Nětřiši chór nawjaza na tradiciju serbskeho nabožneho spěwa.
Hłowny zaměr Lillije je swjatočne wobrubjenje a powšitkownje porjeńšenje božich słužbow.
Při tym wěnuje so serbskej a łaćonskej sakralnej hudźby.
Dale haji pak tež serbske ludowe kaž tež wuměłske spěwy.
Často wobdźěli so Lillija na zetkanjach z druhimi serbskimi chórami.
Towarstwo chce přinošować k skrućenju nabožneho a narodneho wědomja Serbow.
Z čěskim chórom "Bendl" wudźeržuje dobre partnerske zwiski.
Dalše serbske ludowe mjeno je róžowe mydleško.
Chachłakšćina je wuchodosłowjanska rěč, wužiwana w pólskim regionje Podlasie.
Chachłakšćina so jenož hišće wot starych ludźi wužiwa.
Usolje je městačko w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži při rěce Kama w zapadnym předkraju Uralskich horin w Permskim regionje něhdźe 180 kilometrow sewjernje Perma.
Sydlišćo je so w lěće 1606 załožiło a ma wot lěta 1940 měšćanske prawa.
Sulików je wjes a gmejna na wuchodźe Hornjeje Łužicy.
Leži na pólskim boku w Delnjošleskim wojewódstwje někak dźewjeć kilometrow juhowuchodnje Zhorjelca při Čerwjenej wodźe.
Do wjesneje gmejny Sulików słušeja slědowace wsy Ksawerów, prjedy Świechów Jabłoniec Łowin Mała Wieś Dolna Mała Wieś Górna Miedziane Mikułowa Nowoszyce Podgórze Radzimów Skrzydlice Stary Zawidów Studniska Dolne Studniska Górne Sulików Wielichów Wilka Wilka-Bory, prjedy Borów Wrociszów Dolny Wrociszów Górny Population.
Malá Veleň je wjes a gmejna w sewjernej Čěskej.
Nadeńdźe so w sewjernym dźělu Čěskich srjedźnych horin při južnej skłoninje doła rěčki Ploučnice mjez Děčínom a Benešovom.
Wjesne dźěle su wosadna wjes Jedlka, Malá Veleň a Soutěsky.
Přez gmejnu wjedźe železniska čara Děčín–Jedlová.
Šimanowsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Je zarjadniske sydło Boysunskeho wobwoda.
Leži něhdźe 140 kilometrow sewjernje Termiza.
Leži při rěce Bachmut něhdźe 150 kilometrow sewjernje Donjecka.
Sydlišćo je so w lěće 1913 załožiło a ma wot lěta 1961 měšćanske prawa.
Čerdyń je městačko w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Leži při rěce Kolwa w zapadnym předkraju Uralskich horin w Permskim regionje něhdźe 300 kilometrow sewjernje Perma a něhdźe 100 kilometrow sewjernje Solikamska.
Sydlišćo je so w lěće 1451 załožiło a ma wot lěta 1535 měšćanske prawa.
Alpski pasnik je rostlina ze swójby słódkich trawow.
Europski larik je štom, kotryž docpěwa wysokosć wot hač do 30 m.
Króna je najprjedy kehelojta, a rosće pozdźišo do šěrokosće.
Skora je šěra, w starobje čerwjena.
Wona často rozpukuje a so wotdrjebi.
Hałuzy z přewisowacymi bóčnymi hałuzami daloko rózno steja.
Rostlina je w horinach srjedźneje a južneje Europy domjaca.
Wólbny wokrjes Zhorjelc 1 je wólbny wokrjes za Sakski krajny sejm.
Wón wobjimuje města Běła Woda, Mužakow, Niska a Rózbork kaž tež gmejny Dźěwin, Hähnichen, Hamor, Hórka, Chrjebja-Nowa Wjes, Jabłońc, Kodrecy, Krušwica, Kwětanecy při jězoru, Mikow, Nysowa łučina, Rěčicy, Slepo, Šepcowy Doł, Trjebin, Waldhufen, Wuskidź a Wysoka Dubrawa w Zhorjelskim wokrjesu.
Wólbokmani běchu za zašłe wólby krajneho sejma 60.472 wobydlerjow.
Wólby za krajny sejm lěta 2004 mějachu slědowacy wuslědk: Rozrjadowanje wólbnych wokrjesow za krajny sejm 2014 Statistiski krajny zarjad Swobodneho stata Sakskeje: Wahlkreis: 057 Zhorjelc 1.
Kartaly je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1810 załožiło a ma wot lěta 1944 měšćanske prawa.
Leži w republice Karelskej při zaliwje Onjegaskeho jězora, 60 kilometrow sewjernje Pjetrozawodska.
Sydlišćo je so w lěće 1495 k prěnjemu razej naspomniło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Lejlekskeho wobwoda.
Leži na juhu Ferganskeho doła něhdźe 130 kilometrow wuchodnje Batkena.
Sydlišćo je so w 9. lětstotku załožiło a ma wot lěta 2001 měšćanske prawa.
Husaca kwětka docpěwa wysokosć wot 15 cm.
Rołkowe kwěty su žołte, a jazykowe kwěty su běłe abo róžojte.
Wona rosće na łukach a trawnikach.
Husaca kwětka je w cyłej Europje a Małoaziji rozšěrjena.
Priboj je město a přisłušaca wulkogmejna w juhozapadnej Serbiskej.
Nadeńdźe so při rěce Lim při hranicy Bosniskeje a Hercegowiny.
Přez Priboj wjedźe železniska čara Běłohród–Bar.
Petr Nečas je čěski politikar konserwatiwneje strony ODS, kiž bě wot 28. junija 2010 hač do wotstupa dnja 17. junija 2013 z ministerskim prezidentom Českeje republiki.
Nečas bě wot 1992 čłon čěskeho parlamenta a wot 2006 do 2009 z ministrom za dźěło a socialne w kabineće Mireka Topoláneka.
Po wotstupje Topoláneka w aprylu 2010 sta so z předsydu strony ODS.
Prěnje wudaće bě 13. awgusta 1914.
Kłóskničkowe rostliny su swójba znutřka symjeńcow.
Typusowy ród je Kłósknička Huds..
Pozicija rodow, kotrež su dźensa do Nartheciaceae zarjadowane, bu dołho diskutowana.
Za dołhi čas buchu do Liliaceae zarjadowane, Dahgren et al.
Molekulargenetiske přepruwowanja su pokazali, zo wone Burmanniaceae, Dioscoreaceae, Taccaceae a Thismiaceae blisko steja a jako bazalna skupina do porjada Dioscoreales słuša (Caddick et al.
Kłósknička Huds.: Ze štyri hač wósom družinami.
Nietneria Klotzsch ex Benth.: Z jenož dwěmaj družinomaj wot juhowuchodneje Venezueliskeje hač zapadneje Guyana a sewjerneje Brazilskeje.
Město ma wjace hač dwěsćě tysac wobydlerjow a nadeńdźe so něhdźe pjeć stow kilometrow južnje Santiaga blisko Pacifiskeho pobrjoha.
Metropolowy rum płaći jako druhe najwuznamniše hospodarske srjedźišćo kraja po Santiagu.
Ma něhdźe 223 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1571 załožiło a ma wot lěta 1649 měšćanske prawa.
Leži na južnej kromje kupy na sewjernym brjoze Čorneho morja něhdźe 100 kilometrow wuchodnje Simferopola.
Ma někak 69 tysac wobydlerjow.
Wot lěta 2014 słuša Jalta kaž cyła Krim de facto k Ruskej.
Pruska bě historiski stat w lětach 1525-1947, kotryž bě na městnu dźělow dźensnišich statow: Němskeje, Pólskeje, Ruskeje, Litawskeje, Čěskeje republiki, Belgiskeje, Nižozemskeje a Danskeje.
Wot kónca Prěnjeje swětoweje wójny bě Pruska dźěl Weimarskeje republiki z mjenom Swobodny stat Pruska.
Leži při zaliwje na zapadnym pobrjoze južneje kupy Noweje Zemlje.
Sydlišćo je so w lěće 1897 załožiło a płaći wot lěta 2005 jako sydlišćo měšćanskeho typa.
Njeradecy su małe sydlišćo w hornjołužiskim Budyskim wokrjesu, kotrež słuša k Małemu Wosykej, gmejnskemu dźělej Porchowa.
Nadeńdu so něhdźe 200 metrow sewjerowuchodnje Małeho Wosyka a 120 metrow sewjernje rěčki Satkule, kotraž je tule znata jako Małowosyčanska woda.
Prěnje historiske naspomnjenje małeho kulowca jako Neradewitz je z lěta 1419.
W lěće 1503 běchu Njeradecy knježe sydło, mjeztym zo měješe hižo w lěće 1580 a potom hač do 19. lětstotka Małowosyčanske ryćerkubło ležownostne knjejstwo w Njeradecach.
W lěće 1884 měješe wjeska po Mukowej statistice cyłkownje 71 wobydlerjow, z nich 67 Serbow a jenož štyrjo Němcy.
Dźensa wjeska hižo k oficielnemu serbskemu sydlenskemu rumej njesłuša.
98. → wšě wjeski Wjesne dźěle Porchowa Bukowc | Horni Wujězd (Uhyst a.
Pardubicy su město w srjedźišću Čěskeje, wuchodnje Prahi.
Maja něhdźe 90.000 wobydlerjow a su zarjadniske sydło Pardubickeho kraja.
Leži něhdźe 110 kilometrow juhowuchodnje Woronježa.
Sydlišćo je so w lěće 1744 załožiło a ma wot lěta 1958 měšćanske prawa.
Měrana Cušcyna rodźena Rajšec je serbska wučerka a spisowaćelka.
LND 2000 Z tobu po wšěch pućach.
LND 2003 Wodnjo dycham dypki.
w1 Srjedźne morjo je morjo, kotrež leži na sewjernej zemskej połkuli mjez kontinentami Europa, Afrika a Azija.
Wone wopřija płoninu něhdźe 2,5 mio km².
Srjedźne morjo je přez Gibraltarski přeliw w zapadźe z Atlantiskim oceanom, přez Dardanele, Marmarske morjo a Bosporus w sewjerowuchodźe z Čornym morjom a přez Suezski kanal z Čerwjenym morjom, tuž tež z Indiskim oceanom, zwjazane.
Na wodu najbohatšej přitokaj Srjedźneho morja stej Rhône w Francoskej a Nil w Egyptowskej.
Nimo toho docpěje woda někotrych wulkich wuchodoeuropskich rěkow přez Bosporus Srjedźne morjo, kaž na přikład Dunaja, Dnjepra a Dona.
W Srjedźnym morju namakaja so wjele kupow, kotrež k rozdźělnym statam słušeja.
Najwjetša kupa Srjedźneho morja je Sicilska, kotraž přisłuša k Italskej.
Dalše wulke abo znate kupy su Sardiniska, Mallorca, Kreta, Capri, Lampedusa a Rhodos.
W Egejskim a Jadranskim morju na wuchodźe Srjedźozemskeho morja je wosebje wjele kupow.
Přibrjohi Srjedźneho morja słušeja k cyłkownje 21 krajam, wot toho wósom čłonskich statow Europskeje unije.
Přibrjóžne kraje su w směrje časnika Španiska, Francoska, Monako, Italska, Słowjenska, Chorwatska, Bosniska a Hercegowina, Čorna Hora, Albanska, Grjekska, Turkowska, Syriska, Libanon, Israel, Egyptowska, Libyska, Tuneziska, Algeriska a Marokko.
Nimo toho ležitej kupowej stataj Malta a Cypernska w Srjedźnym morju.
26. julija abo 26. pražnika je 207. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 158 dnjow hač do kónca lěta.
1945: Załoženje Zjednoćenych narodow w San Francisco 1963: Při ćežkim zemjerženju zemrě w juhosłowjanskim Skopju něhdźe 1.000 ludźi; wulki dźěl města so zniči.
Je zarjadniske sydło Marhamatskeho wobwoda.
Nowe Małsecy su małe sydlišćo w Hornjej Łužicy, kotrež słuša do Budyskeho měšćanskeho dźěla Ćichońcy.
Do twarjenja rěčneje zawěry spočatk 1970tych lět běše tule włóžna łučina z Lubochowa pochadźaceje rěčki, kotraž so pozdźišo wot jězora powodźi.
Dla jězora měješe so jedna ležownosć w Nowych Małsecach wopušćić.
Juhowuchodnje Nowych Małsec při brjoze jězora nadeńdźe so zepěranišćo wodowych sportowcow a wudźerjow.
Prěnje pisomne naspomnjenje pochadźa hakle z lěta 1821.
Nowe Małsecy njeběchu dźěl Małsečanskeje gmejny, ale słušachu do Wownjowa a přińdźechu hromadźe z nim w lěće 1936 do Bórkowskeje gmejny.
Po wottorhanju Małsec w lětomaj 1972/73 přesydlichu so někotři wobydlerjo do Nowych Małsec, mjeztym zo přećahny wjetši dźěl do Budyšina.
Prof. Dr. Roland Wöller je němski wysokošulski wučer a politikar Křesćansko-demokratiskeje Unije Němskeje.
Wón je wot lěta 1999 zapósłanc sakskeho krajneho sejma a wot 18. decembra 2017 nutřkowny minister Sakskeje, najprjedy w kabineće Kretschmer I a wot 20. decembra 2019 w kabineće Kretschmer II.
20. měrca 2012 bě ze zastojnstwa wotstupił, přetož nochcyše kubłanskopolitiski kurs knježerstwa − zwjazany z financnymi skrótšenjemi − dale zamołwjeć.
Promowowany ludowy hospodar bu 2009 jako direktny kandidat swojeje strony we wólbnym wokrjesu 41 z 47,7 % hłosow woleny.
Při wólbach 2014 dósta 45,1 %.
Wón je ewangelski, ženjeny a bydli w Freitalu.
Alexander Krauß je sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje Unije Němskeje, kiž je wot lěta 2017 čłon němskeho zwjazkoweho sejma.
Do toho bě wot lěta 2004 zapósłanc wólbneho wokrjesa 6 w sakskim krajnym sejmje a dźěłowičnopolitiski rěčnik frakcije CDU.
Nimo toho sedźi wón w dohladowanskej radźe firmy Vattenfall Europe Mining AG.
Krauß bu 2009 jako direktny kandidat swojeje strony z 43,8 % hłosow woleny.
Při wólbach 2014 dósta 43,1 % we wólbnym wokrjesu Rudohory 3.
Při wólbach do zwjazkoweho sejma 2017 bě direktny kandidat CDU we wólbnym wokrjesu 164.
Herálec je wjesna gmejna w Čěskej.
Leži 566 m nad mórskej hładźinu a ma někak tysac wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1280.
Čaplacy jězor je kumštny jězor we Łužiskej jězorinje, něhdźe sydom kilometrow južnje Wojerec mjez Hórnikečanskim a Slěbornym jězorom.
Wón ma přestrjeń wot 1,38 km².
Po někotrych žórłach słuša k rodej žandawow.
Křidleškata žandawa je małoróstny, ležacy kerk, kotryž docpěje wysokosć wot 15 hač do 30 cm a šěrokosć wot hač do 1 m.
Lězucy stołpik je wodrjewjeny.
Snadne lisćo je ćmowozelene.
W zažnym lěću, wot meje hač do junija kćěje.
Kćenja su ćmowožołte, docpěja dołhosć wot 1 hač do 1,2 cm a steja w nakónčnych, krótkich, hustych kićach.
Rosće na suchich trawnikach, na lěsnych a pućowych kromach a na skalnych zwisach.
Techniska uniwersita Kamjenica je němska uniwersita w Kamjenicy, Sakskej.
Wona ma něhdźe 12.000 studentow.
Dalše serbske mjeno je koniki.
Hatna syć je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 100 hač 400 cm.
Ma jenož na spódku łopjena, wot kotrychž najwjetše wodźa we wodźe.
Rosće w stejacych abo słabje běžacych wodźiznach.
Módra jěrnica docpěwa wysokosć wot 30 hač 80 cm.
Rostlina ma wodoruny ricom.
Stołpik je zrunany, hraniće brózdźeny a nahi.
Cokow je hornjołužiska wjes z 99 wobydlerjemi na juhu Budyskeho wokrjesa, kotraž słuša wot lěta 1999 ke gmejnje Dobruša-Huska.
Leži něhdźe dźesać kilometrow zapadnje Budyšina, tři kilometry južnje Hodźija a 224 metrow nad mórskej hładźinu w hornjołužiskej pahórčinje při Čornicy.
Susodne wjeski su Brěza w Hodźijskej gmejnje na sewjeru, Hunćericy a Huska na juhowuchodźe, Mjedźojz na zapadźe a Nowe Spytecy na sewjerozapadźe.
Po sydlišćowej formje je Cokow nawsowc.
W slědowacych lětstotkach podsteješe wjes wšelakorym knjezam.
Hišće w lěće 1559 słušeše do wobsydstwa Biskopičanskeje měšćanskeje rady, 1560 pak wukonješe hižo Póckowske ryćerkubło ležownostne knjejstwo we wjesce.
1696 běše we wobsydstwje ryćerkubła w Počaplicach a 1764 měješe swójske ryćerkubło.
Cyrkwinsce přisłušachu Cokowčenjo hižo w 16. lětstotku Husčanskej ewangelskej wosadźe.
Hač do lěta 1950 bě Cokow samostatna gmejna a po tym najprjedy wjesny dźěl Huski.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 128 wobydlerjow, mjez nimi 106 Serbow.
Pavle Jurišić Šturm bě serbiski general za čas Prěnjeje swětoweje wójny.
W Francosko-pruskej wójnje 1870/71 wojowaše jako oficěr pruskeho wójska.
Jako wojowaše Serbiske wjerchowstwo wot 1876 hač do 1878 z Osmaniskim mócnarstwom, přińdźe Sturm jako dobrowólnik do serbiskeho wójska a komandowaše bataljony.
Za čas Balkanskich wójnow 1912/13 a Prěnjeje swětoweje wójny 1914–1918 běše hižo z generalnym pólnym maršalom a komandantom třećeje serbiskeje armeje.
Po kóncu wójny dźe Šturm w lěće 1921 na wuměnk a zemrě lěto pozdźišo w serbiskim Běłohrodźe.
Protyka za lěto 1852 1852 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
Smochćicy su hornjołužiska wjeska z 55 wobydlerjemi, kotraž słuša wot lěta 1999 k městu Budyšinej.
Smochćicy leža něhdźe šěsć kilometrow sewjerozapadnje Budyskeho stareho města a dwaj kilometraj sewjernje Słoneje Boršće.
Susodne wjeski su Přezdrěń a Miłkecy w sewjeru, Wulki Wjelkow we wuchodźe, Horni a Delni Wunjow w juhozapadźe a Łahow w sewjerozapadźe.
Wjes naspomni so k prěnjemu razej hakle w lěće 1391 jako Smochticz.
Wot stareje wjesneje struktury wjele wobchowaneho njeje, dokelž zniči woheń w lěće 1783 wjetšinu burskich statokow.
Po wohnju da tehdyši wobsedźer Smochčanskeho ryćerkubła, sakski maršal Peter August z Schöneberga po swojich planach znowa natwarić.
We 1880tych lětach mějachu Smochćicy po Arnošta Mukowej statistice 135 wobydlerjow, mjez nimi 119 Serbow a 16 Němcow.
W lěće 1925 bě wot cyłkownje 126 wobydlerjow 125 ewangelskich.
Ewangelscy wěriwi słušeja znajmjeńša ze 16. lětstotka k Hodźijskej wosadźe.
Katolska kapałka w domje biskopa Bena słuša z lěta 2002 jako filialna cyrkej k Baćońskej wosadźe.
W lěće 2010 bě wot 78 wobydlerjow 54 ewangelskich a dźewjeć katolskich.
W: Lětopis B 17/1 [1970], LND, Budyšin 1970, str.
59. → wšě wjeski Měšćanske zarjadnistwo Budyšin: Statistiska rozprawa po měšćanskich dźělach.
Ród Persicaria bě prjedy jako sekciju Persicaria dźěl roda Polygonum, so pak dźensa zwjetša jako samostatny ród wobjednawa.
Wón wobsahuje we wušim zmysle wokoło 100 hač 150 družinow.
Wopis tu a lisćina poćahujetej so na ród w wušim zmysle.
W internetowym słowniku: Knöterich po FloraWeb.de, wotwołany dnja 16. meje 2010.
Šěroka króna je wotewrjena a sylnje rozhałuzowana.
Hałuzy su nahe, so žołće abo brunje błyšća a so móžeja na bazy lochko wotłamać.
Jich horni bok je mutnje zeleny, mjeztym zo delni bok je jasnozeleny.
Muske micki su žołtojte, dołho stołpikate a docpěwaja dołhosć wot hač do 5 cm.
Ma radšo periodisce powodźene, šćerkowe, pěskowe a hlinjane pódy na rěčnych łučinach.
Wona so tež wonka přirodneho rozšěrjenskeho teritorija plahuje.
Rostlina je w Europje a sewjerozapadnje Azije rozšěrjena.
Jeje hałuzy su zhibujomne a na boku swětła předewšěm w zymje purpurčerwjene.
Cenit je teoretiski dypk na njebju, kotryž namaka so direktnje padorunje nad stejnišćom wobhladowarja.
Jeho přećiwny pol so mjenuje nadir.
Na zemi móže słónco jenož mjez wobrotnikomaj, potajkim w tropach, w ceniće stać.
Dr. Volker Külow je sakski politikar Lěwicy, kiž bě wot 2004 do 2014 přez krajnu lisćinu woleny zapósłanc sakskeho krajneho sejma a kulturnopolitiski rěčnik swojeje frakcije.
Za čas NDR bě Külow wot lěta 1979 čłon SED a inoficielny sobudźěłaćer statneje bjezstrašnosće.
Maks Rječka bě serbski wučer a domiznowědnik.
Narodźi so jako syn dźěłaćerja w Radworju a wopytowaše po ludowej šuli wot lěta 1922 Wyšu překupsku šulu w Budyšinje.
Wot 1926 do 1928 bě bankowy wučomnik w Budyšinje, přizamkny so studij pedagogiki a ludowědy w Drježdźanach a Wienje, kotryž w lěće 1933 z dźěłom wo narodnej drasće katolskich Serbow dokónči.
Wot 1933 do 1939 dźěłaše jako wučer w Róžeńće, Chrósćicach, Konjecach a Kamjencu.
Po wudyrjenju Druheje swětoweje wójny dyrbješe jako wojak na frontu, hdźež w awgusće 1944 padny.
Mjez 1930 a 1932 bě z redaktorom časopisa Serbski Student, do kotrehož bě hižo do toho dopisował.
1934 přewza wot Mikławša Hajny dirigentstwo chóra Ralbičanskeje „Lilije".
Nimo toho spisa wšelakore ludowědne pojednanja.
Z mandźelskej Marju, rodźenej Andrickec, dźowku Jana a sotru Alojsa Andrickeho, měješe štyri dźěći, mjez nimi Chrysta Meškankowa.
Narodna drasta katolskich Serbow.
W Časopisu Maćicy Serbskeje 1936.
Spodźiwne pomniki w katolskich Serbach.
41–52 Kak w Róžeńće swěčki tunkaja.
58–61 Jurij Młynk: Rječka, Maks.
476 Gerat Wornar: Chrysta Meškankowa 80 lět.
Mjeno Litium dósta element, dokelž bu na rozdźěl wot natriuma a kaliuma w kamjeniznje wotkrył.
Wón je alkaliski kow druheje periody periodoweho systema elementow.
Litium je lochkometal a wobsedźi najmjeńšu hustosć pod standardowymi wuměnjenjemi krutych elementow.
Jeho wjazny su strowoty škody, ale wězo w zdawna snadnišim rozměrje hač tute jeje periodoweho susoda Berylium.
Wón njewustupuje w přirodźe dla jeje wysokeje reaktiwnosć elementarny.
Jako mikroelement je w formje jeho selow časty wobstatk wot mineralneje wody.
W čłowjekowym organizmje su małe mnóstwa litium na składźe; element pak njeje esencielny a žanu znatu biologisku funkciju nima.
Leži při srjedźnym běhu Wolgi we wuchodźe Wuchodoeuropskeje nižiny.
Najwjetša wodźizna je Kujbyšewski spjaty jězor.
Dalše wulke industrijowe města su Toljatti a Nowokujbyšewsk.
W lěće 2010 měješe Oblasć Samara 3.215.532 wobydlerjow.
Z nich běchu 82,3 % Rusojo, 3,9 % Tatarojo a 2,6 % Čuwašojo.
Jěra maslenka je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač 100 cm.
Stołpik je nahi abo čumpaće přilěhace kosmaty.
Žołtojte keluškowe łopješka přilěhaja kćenjowym łopješkam.
Kćenjowe stołpiki su kulojte a njebrózdźene.
Rosće na łukach a pastwach.
Preferuje tróšku włóžne pódy.
Priozjorsk je město w Kazachstanje.
Leži při brjoze jězora Balkaš něhdźe 550 kilometrow južnje Karagandy.
Kabinet Kretschmer II je wot 20. decembra 2019 amtěrowace statne knježerstwo Sakskeje w sedmej legislaturnej periodźe.
W štwórtym posedźenju 7.
Sakskeho krajneho sejma dnja 20. decembra 2019 bu wot 2017 amtěrowacy ministerski prezident Kretschmer z 61 hłosami při 57 přećiwnych hłosach znowa do zastojnstwa woleny.
Do toho bě w jeho kabineće wot lěta 2010 z ministerku nutřkowneho.
Po tym, zo so jej njeporadźi, Zjednoćene kralestwo k dojednanemu terminej z Europskeje unije wjesć, zhubi podpěru swojeje strony.
Čelno bě holanska wjeska a gmejna w sewjernym dźělu Hornjeje Łužicy, při Sprjewi mjez Hamorom a Nowym Městom něhdźe dźesać kilometrow juhozapadnje Běłeje Wody.
Bu w lěće 1979 za Wochožansku brunicowu jamu wotbagrowane.
Wjes naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1453 jako Czhillen a słušeše k Mužakowskemu stawowemu knjejstwu.
W lěće 1936 bu w běhu germanizacije słowjanskich wjesnych mjenow pod nacionalsocialistiskim knježerstwom do Nelkenberg přemjenowana.
W lěće 1964 měješe Čelnjanska gmejna 311 wobydlerjow.
Čelnjanska cyrkej bě hač do lěta 1588 filialna cyrkej Slepjanskeje wosady a potom sama wosadna cyrkej.
Wot lěta 1627 słušeše k Wochožanskej wosadźe.
W lěće 1976 bu Čelno so bližaceje brunicoweje jamy dla wottorhane a 1977 formelnje zagmejnowane do susodneho města Běłeje Wody.
Přesydli so cyłkownje 276 wobydlerjow, wjetšina z nich do Běłeje Wody a Slepoho.
Po statistice Arnošta Muki rěčachu w lěće 1884 hišće 90 % Čelnjanow serbsce, a to Wochožansku narěč.
Tuž bě Čelno jedna z najbóle serbskich wjeskow w ewangelskich kónčinach.
Njehladajo na to měješe jenož B-šulu, w kotrejž wučeše so serbšćina jako cuza rěč.
Leži w historiskej Wołyńskej něhdźe 100 kilometrow sewjerowuchodnje Ternopila.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1149 a bě hač do lěta 1793 dźěl Wołyńskeho wójwodstwa w Pólsko-Litawskej.
W lěće 1999 dósta Šumsk měšćanske prawa.
Esperanto je najznaćiša, najčasćišo wužiwana planowa rěč, kotruž Ludwig Lazarus Zamenhof hižo w lěće 1887 w měsće Waršawa wutwori.
Prěnja kniha je w rušćinje, pólšćinje, němčinje a francošćinje wušła a měješe 44 stronow.
Mjeno rěče běše prěnjotnje pseudonym awtora (dr.
Esperanto, serbsce: nadźijacy).
Druhdy Esperanto funguje jako swójbna rěč.
Tež eksistuja radijowe wusyłanja w tutej rěče.
Alfabet je fonematiski.
W Esperanće ma kóžda słowna družina swoje wosebite kóncowki, po kotrychž móžeš słownu družinu jasnje spóznać.
Substantiwy a adjektiwy maja dwaj padaj, nominatiw a akuzatiw a plural.
Z njej rěči wokoło 25 milionow ludźi.
Wón podpěrowaše – porno Józefej Piłsudskemu – panslawistisku ideju zhromadneho stata Polakow a Rusow a chcyše něhdy słowjanske kónčiny wuchodneje Němskeje, mjez druhim tež Łužicu, za Pólsku wróćo zdobyć.
Berd je město na sewjeru Armenskeje, blisko azerbajdźanskeje hranicy.
Leži w Tawušskej prowincy při rěce Tawuš něhdźe 200 kilometrow sewjerowuchodnje Jerjewana a něhdźe 40 kilometrow wuchodnje Idžewana.
Płomjo je hornjoserbski dźěćacy časopis, kotryž Rěčny centrum WITAJ měsačnje wudawa a Ludowe nakładnistwo Domowina rozšěri.
Časopis so na serbske maćernorěčne dźěći, ale tež na serbšćinu wuknjace dźěći z Witaj-pěstowarnjow abo Witaj-rjadownjow wobroći.
Delnjoserbski pendant rěka Płomje.
Wot lěta 1952 hač do 1955 je Drježdźanske wobwodne nawodnistwo FDJ časopis publikowało; po tym centralna rada FDJ.
W lěće 1972 spožči so časopisomaj Płomjo a Płomje myto Ćišinskeho 1. rjadownje.
W lěće 2004 wobpřimnje hornjoserbski nakład Płomjenja 1600 a delnjoserbski nakład 850 eksemplarow.
Tuchwilny šefredaktor je Pětr Šołta.
2. awgusta abo 2. žnjenca je 214. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 151 dnjow hač do kónca lěta.
1895: W Radworju połoži so zakładny kamjeń za nowu wosadnu cyrkej.
Crasnoe je městačko w mjezynarodnje njepřipóznatym staće Podnjesterska, kiž słuša po ludowym prawje do Moldawskeje.
Wuježčanska woda je rěčka w Hornjej Łužicy, kotraž ćeče wot Čornoboha na směr Budyšin.
Wona so při sewjernych skłoninach Čornoboha a Rubježneho hrodu w lěsu pola Wuježka wužórli a ćeče potom do sewjerozapadneho směra přez Wuježk, Mješicy, Sowrjecy a Brězow.
Bobolčanskeje wody) wuliwa.
Wosebje w Brězowje wužiwaše so woda Wuježčanki prjedy za mlěće, w tutej wsy mějachu hnydom tři młyny.
Jeho króna njese sylne hałuzy.
Rostlina ma 2n = 42 chromozomow.
Wone wobsteja z tři hač pjeć lapow, mjeztym zo srjedźna lapa njeje znajmjeńša dlěša hač šěroka.
Kwětnistwa a płódnistwa wobsteja z dweju abo třoch hłójčkow.
Rostlina so jako parkowy a nadróžny štom w nimale cyłym Europje plahuje.
Błyšćaty rupač ma nahe łopjena, kotrež so słabje błyšća.
Rosće na subalpinskich a alpinskich kamjentnych trawnikach a skalnych drjebiznach, w Alpach hač do wysokosćow wot 1200-2500 m.
Úhořilka je wjesna gmejna w Čěskej.
Leži 533 m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe połsta wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1454.
-8.Luanda je stolica a zdobom najwjetše město, hospodarske, kulturne a wobchadne srjedźišćo Angole.
Leži při pobrjoze Atlantiskeho oceana w sewjerozapadźe afriskeho kraja, sewjernje mórskeho wuliwa rěki Cuanza, a ma wjace hač šěsć milionow wobydlerjow znutřka měšćanskich hranicow.
Sydlišćo załoži so dnja 25. januara 1576 wot portugalskich sydlerjow pod nawodom kapitana Paulo Dias de Novais a dósta 1605 měšćanske prawo.
Wot lěta 1627 hač do njewotwisnosće Angole w lěće 1975 bě Luanda ze srjedźišćom portugalskeje kolonialneje prezency w Angoli a jako tole hač do 19. lětstotka tež z wažnym překładowanišćom za wikowanje z njewólnikami z Brazilskej, Karibiku a Zjednoćenymi statami.
Wjetšina portugalskich wobydlerjow je město po angolskej njewotwisnosći wopušćiło.
1068 Nofretete je asteroid, kotryž ma přeměr 26 km a kotryž wotkry Eugène Joseph Delporte 13. septembra 1926.
Drobna wjerba je bohaće rozhałuzowany kerk, kotryž docpěwa wysokosć wot 30 hač do 100 cm.
Zdónk podzymsce lěze.
Hałuzy su postupowace hač zrunane, ćeńke a najprjedy slěbro-židźane kosmate, pozdźišo njeprawidłownje so wobnažuja.
Zymske pupki su brune hač čerwjenojte a kosmate.
Łopjena su jenož krótko stołpikate, a to něhdźe 3 mm.
Łopjeńcy su lancetojte hač eliptiske, cyłokromne a docpěwaja dołhosć wot 5 cm a šěrokosć wot 2 cm, na woběmaj kóncomaj kónčkojte abo na spódku skulojćene.
Pódlanske łopjena su wusko-lancetojte.
Micki so krótko před lisćom jewja.
Zrunane muske micki docpěwaja dołhosć wot hač do 1,5 cm.
Jich nošne łopješka maja žołty spódk a ćmowy kónčk.
Próšniki su purpurowe, pozdźišo žołte.
Płódniki su dołho stołpikate a kosmate.
Kćenja wobeju splahow wobsahuja 1 nektarij.
Rosće na łuhojtych łukach, na holanskich a płonych tymjenjach, na mokrych suchich trawnikach a na holach.
Rostlina je w Europje a zapadnej a centralnej Aziji rozšěrjena, při čimž wot Portugalskeje a sewjerneje Španiskeje, přez Francosku, britiske kupy a južnu Norwegsku hač do Finskeje, Baltikuma, Pólskeje a na wuchod hač do Urala, a na juh wot sewjernje Italskeje hač do Słowjenskeje wustupuje.
Ale faluje w južnych regionach europskich južnych połkupow.
Eksistuja někotre poddružiny, kotrež po někotrych awtorach samo su samostatne družiny.
Wustupuje předewšěm w nutřkownym kraju a podłu pobrjohow Baltiskeho morja.
Jeje areal so wupřestrěwa wot wuchodneje Europy hač do srjedźneje a južneje Němskeje, při čimž tež w sewjerozapadnej Francoskej wustupuje.
Medijowu dataju wothrać Ulaanbaatar je stolica a najwjetše město Mongolskeje.
Lědma połojca mongolskeho cyłkowneho wobydlerstwa, wokoło 1.318.100 ludźi, je žiwa w mongolskej stolicy.
Wot lěta 1912 wón studowaše slawistiku, filozofiju a stawizny, mjez druhim w Zagrebu, Winju, Krakowje a w Štyrskim Hródku.
Jako čłon rewolucionarneje skupiny Mlada Bosna bu Andrić za čas Prěnjeje swětoweje wójny w Spliće zajaty a tam, kaž tež w Travniku a Zenicy arestowany.
Po wójnje běše jako podpěrowar ideje juhosłowjanskeho zjednoćenja čłon Narodneje rady w Zagrebu a wot lěta 1919 sobudźěłaćer wonkowneho ministerstwa w Běłohrodźe.
Mjez 1939 a 1941 běše wupósłanc juhosłowjanskeho kralestwa w Němskim reichu.
Po Druhej swětowej wójnje sta so Andrić z předsydu Zwjazka juhosłowjanskich spisowaćelow a ze zapósłancom sejma w Běłohrodźe.
Wot lěta 1954 běše wón z čłonom Komunistiskeje strony Juhosłowjanskeje.
Disertacija na uniwersiće w Štyrskim Hródku, 1924.
Rasskazowo je město w Ruskej federaciji.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1687 załožiło a ma wot lěta 1926 měšćanske prawa.
Rudnja je městačko w samym zapadźe Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1363 załožiło a ma wot lěta 1926 měšćanske prawa.
Leži při Južnym Bugu něhdźe 120 kilometrow sewjerozapadnje Mykolajiwa.
Na juhu města nadeńdźe so jadrowa milinarnja Ukraina-juh, za kotruž bu sydlišćo załožene.
Sydlišćo je so w lěće 1976 w zwisku z twarom milinarnje załožiło a ma wot lěta 1987 měšćanske prawa.
Leži při rěce Lozowa něhdźe 30 kilometrow zapadnje Donjecka.
Sydlišćo je so w lěće 1880 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Jurbarkaskeho rajona.
Leži něhdźe 40 kilometrow juhowuchodnje města Tauragė při sewjernym brjoze rěki Njemen.
Sydlišćo je so w lěće 1258 prěni raz naspomniło.
Městnostne mjeno woznamjenja Jurjowy hród.
1343 załoži Němski rjad na prawym brjoze Njemana na městnje dźensnišeho Jurbarkasa rjadniski hród jako zepěranišćo při tehdyšej litawskej hranicy.
Dźensniše sydlišćo nasta wot lěta 1422 po zničenju tutoho němskeho hrodu jako litawske namjezne město a dósta 1611 Magdeburgske měšćanske prawa.
Studowany zarjadniski jurist bě wot 2011 do 2014 zapósłanc w pólskim sejmje a wot 2014 do 2015 čłon Europskeho parlamenta, po tym zo bě prjedy dźěłał za Jarosława a Lecha Kaczyńskeho.
Hač do meje 2015 bě čłon strony Prawo i Sprawiedliwość, z kotrejež wustupi za prezidentowy wólbny bój.
Duda studowaše na Jagiełłonskej uniwersiće w Krakowje, hdźež bu w lěće 2005 z dźěłom wo pólskim zarjadniskim prawje promowowany.
Žołte kćenja steja w kłosach.
Wone so před łopjenami jewja.
Płody su małke jahody.
Pochadźa z wuchodnych Zjednoćenych statow Ameriki.
Tobak je ród ze swójby wrónidłowych rostlinow.
Znutřka roda Nicotiana so 75 w přirodźe wustupowacych družinow rozeznawa, kotrež so do 13 sekcijow rozdźěla.
Sekcije a družiny roda Nicotiana po Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Leži při Južnym Bugu w historiskej Podolskej něhdźe 25 kilometrow juhozapadnje města Winnycje.
Sydlišćo je so w lěće 1629 prěni raz naspomniło a słušeše hač do lěta 1795 do Bracławskeho wójwodstwa w Pólskej, potom do Ruskeho carstwa.
Martin Říman je čěski politikar.
Bjelaja Cholunica je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1764 jako wjes Bjelocholunickij załožiło a ma wot lěta 1965 měšćanske prawa.
1052 Belgica je asteroid, kotryž ma přeměr 54 km a kotryž wotkry Eugène Joseph Delporte 15. nowembra 1925.
Wón ma přestrjeń wot 224,63 km² a něhdźe 77.000 wobydlerjow.
Wokrjes wobsteji z třoch dźělow, kotrež nadeńdu so wuchodnje, južnje a zapadnje wokrjesneho města Rybnik, kotrež same wokrjesej njepřisłuša.
Susodne wokrjesy su na sewjeru Gliwice, na wuchodźe Mikołów, na juhowuchodźe měšćanskej wokrjesaj Żory a Jastrzębie Zdrój, na juhu Wodzisław Śląski a na zapadźe Racibórz.
Powiat wobsteji z cyłkownje pjeć gmejnow: jedneje měšćansko-wjesneje a štyrjoch wjesnych gmejnow.
Resen je město w juhozapadnej Makedonskej.
Resen je tež mjeno gmejny w zapadnej Makedonskej.
K tutej gmejnje słušeja wsy: Arvati, Asamati, Bolno, Volkoderi, Gorna Bela Crkva, Gorno Dupeni, Gorno Krušje, Grnčari, Dolna Bela Crkva, Dolno Dupeni, Dolno Perovo, Drmeni, Evla, Ezerani, Zlatari, Izbišta, Ilino, Jankovec, Kozjak, Konjsko, Krani, Kriveni, Kurbinovo, Lavci, Leva Reka, Leskoec, Ljubojno, Nakolec, Oteševo, Petrino, Podmočani, Pokrvenik, Preljubje, Pretor, Rajca, Slivnica, Sopotsko, Stenje, Stipona, Carev Dvor, Štrbovo a Šurlenci.
Dalše serbske mjeno je wjelelětna kopřiwa.
Wulka kopřiwa je dwudomna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 1,5 m.
Rostlina njese krótke seršćate a dołhe palne kosmy.
Łopjena docpěwaja dołhosć wot wjace hač 5 cm a su přećiwostejne, dołhojte, na spódku wutrobojte, hrubje rězane a ćmowozelene.
Pakiće su dlěše hač łopjenowy stołpik.
Wona rosće na pućnych kromach, smjećišćach a brjohach rěkow.
Wulka kopřiwa je swětodaloko we měrnych klimowych pasmach rozšěrjena.
Prasowany wutk pomha přećiwo nalětnjej mučnosći.
Pakić je krótša hač łopjenowy stołpik.
Rosće w zahrodźe, na rolach a njerodźowych honach.
Ždírec je wjeska a gmejna w Čěskej.
Leži 483 m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe 140 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1350.
Město je zarjadniske, hospodarske, wědomostne a kulturne srjedźišćo regiona a z nimale 300.000 wobydlerjemi dźesate najwjetše město Pólskeje.
Wono je wobdźělnik pola: Unija Pólskich Metropolow, Euroregion Niemen, Eurocities, ale je tež sydło "Fondajxo Verdaj Pulmoj" Pólskeje.
Białystok je srjedźišćo komercielnych kontaktow z wuchodnej Europu.
Funguje w nim "Centro al Promocio de Orienta Merkato".
Geografiske přičiny a historiske wobstejnosće stej specifiski charakter města Białystok zawinował.
Za čas lětstotkow su žiwi tu ludźo wšelakich kulturow, nacijow a nabožinow byli.
Město a swoja wokolina formujetej Białystokowy měšćanski kopjenski rum.
Białystok je wulke srjedźišćo tekstiloweje, zežiwjenskeje, mechaniskeje, chemiskeje a drjewoweje industrije.
W kopjenskim rumje leži tež dźěl nacionalneho parka.
W Białystoku skutkuja wjace hač 570 njestatnych organizacijow.
Wójwoda bě tury w lěsu honił.
Wotpočujcy pódla lěsneje rěčki, wón prajił: čista, běła rěka.
Natwarimy kubło tu, abo załožujmy wjes.
Rěka Biała běži hač do nětko přez město.
W 14. lětstotku městno je dźěl Litwy počinało.
Srjedź 15. lětstotka swójba Tabutowicz natwari prěnje kublerske domy w Dojlidy a Białystok.
W lěće 1547 sta so Białystok z wobsydstwom swójby Wiesiołowski, kotraž natwari tam murjowanu cyrkej a palast.
Po tym, zo zemrě Krzysztof Wiesiołowski bjez potomnikow, přewza pólski stat swójbne wobsydstwo.
Nowy wopon Białystoka bu wot měšćanskeje rady 27. februara 1995 wuzwolowany.
Nad tym je měšćanska króna, a pod tym je slěborne pasmo z napismom CIVITAS BIALYSTOK.
W samsnym dnju měšćanskeje rady je chorhoj Białystoka wuzwolował.
Po rozsudźe, barby Białystoka su běła, žołta a čerwjena, w chorhoji kaž tři horicontalne šlebjerdy.
Wosrjedźa je wopon Białystoka.
Funguje tam konsulat Republiki Běłoruskeje a wjace organizacijow, mjeztym "Zwjazk Běłoruskeje młodźiny, Běłoruski Kulturny Zwjazk, Zwjazk Běłoruskich Žurnalistow" a druhe; funguje njewotwisny Radio Racja kotraž wusyła wusyłanja tež k Běłoruskej; so tež wotměwa kóždolětnje festiwal "Běłoruski spěw" a swjedźeń wo Běłoruskej kulturje.
W měsće a swojej wokolinje bydla něhdźe 1800 Tatarow.
Funguje tam Podlaska filiala Zwjazka Pólskich Tatarow.
W Białystoku tež bydla: cyganojo a Ukrainy, funguje w měsće Zwjazk Podlaskich Ukrainow a Zwjazk Njewotwisneje Ukrainskeje Młodźiny.
Muzeje a galerije Białystok je najwjetše kulturne srjedźišćo w sewjerowuchodnym dźělu Pólskeje.
Funguje tam Podleski Muzej a jich filiale w Białystoku, w Choroszcz, w Supraśl, Tykocin a Bielsk Podlaski.
Nimo toho w Białystoku hódny wopytej je Armejowy Muzej a Muzej Natury Uniwersity w Białystoku.
Leži tam tež jedyn z najlěpšich galerijow modernych wuměłstwow - Galerija Arsenał.
Nimo toho leža tam 19 priwatnych wuměłstwowych galerijow.
Nimo klankodźiwadła funguje tam tež Dramowe Dźiwadło a dźesatki priwatne dźiwadła (na při.
Wierszalin w Supraśl).
Město ma tež filharmoniju, kotrejež dospołne mjeno je Podleske Opera a Filharmonija.
Druhe kulturne městna W Białystoku leži dźesatki bibliotekow - najwjetše su Podleska Biblioteka a Uniwersitowa Biblioteka.
Druhe kulturne organizacije su mjeztym: Białystokske Srjedźišćo Kultury, Srjedźišćo Ortodoksneje Kultury, Kulturny dom "Śródmieście" a Młodźinski Kulturny dom.
Białystok je wobchadny suk sewjerowuchodneho dźěla kraja.
Přez město dźe železniska čara wot europskeho wuznama: Waršawa-Suwałki-Kowno-Rigo-Talin, kotraž so ze čaru Ełk-Czeremcha-Siedlce křižuje.
Białystok direktnje zwjazuje železnica z mjez druhim Waršawu, Olsztyn, Gdańsk, Wrócław.
Měšćanski awtobusowy daloki wobchadny serwis docpě wšě najwažniše města w Pólskej.
Přez Białystok dźe mjezynarodny europski puć E67 mjenowany Via Baltica, kotryž zwjazuje zapadnu Europu z Skandinawisku.
Białystok je najwjetše pólske město, w kotrymž funguje jenož jedyn měšćanski wobchadny serwis - busy.
W měsće funguje mały, sportowe lětanišćo Krywlany.
Najstarša wysoka šula je Medicinska Akademija kotraž zarjaduje 2 hospitalej.
Polytechnikum je najwjetša techniska šula w sewjerowuchodnym dźělu Pólskeje.
W lěće 1968 bu załožena filiala Waršawskeje Uniwersity, w lěće 1997 přeformowana do samostatneje uniwersity.
W domu je złota kniha, do kotrejež so wšitcy wopytowarjo zapisuja.
Wšelakorěčnosć wobydlerstwa a časta njepřećelske nastupanja mjez wšelakimi ludami da Zamenhofej impuls kreěrować mjezynarodnu rěč.
Zo město česćował, 1. junija 2007 so je asteroid 19981 Bialystock mjenował.
Jagiellonia Białystok Jagiellonia Hetman Białystok Hetman Ortodoksna cyrkej k duchej Swjatym w Białystoku Population.
W sewjerowuchodźe ležace Azowske morjo mjez Ukrainu a Ruskej płaći jako dźěl Čorneho morja.
Na zapadźe mjezuje z Bołharskej a Rumunskej, na sewjeru z Ukrainu, na sewjerozapadźe z Ruskej federaciju, na wuchodźe z Georgiskej a na juhu z Turkowskej.
Čorne morjo ma přestrjeń wot 436.400 km² a maksimalnu hłubokosć wot 2.206 metrow.
Hózk je wjes ze 151 wobydlerjemi w sewjeru hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša k městu Kulow a leži 129 m nad mórskej hładźinu na woběmaj stronomaj Čorneho Halštrowa.
Susodne wjeski su Brěžki na sewjeru, Rachlow na juhowuchodźe, Koćina na juhozapadźe, Salow na zapadźe a Kulow na sewjerozapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Gosik je z lěta 1374.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 230 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća Serbja.
Katolscy a ewangelscy Hózčenjo přisłušeja Kulowskej wosadźe.
Dźiwja mjetlička je jědojta a docpěwa wysokosć wot 10 cm.
Stołpiki póčnu wotnožki.
Šěrozelene łopjena su eliptiske, kosmate a docpěwaja dołhosć wot 3 cm.
Kćěje w lěće a w nazymje.
Pochadźa z Azije a Europy.
Rjapkata plesawka je jednolětna rostlina abo trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 10 hač 30 cm.
Stołpik je postupowacy a krótko kosmaty.
Łopjena su přećiwostejne a docpěwaja dołhosć wot 6 hač 30 cm.
Wone maja tři, rědko pjeć bóčnych nerwow.
Delnje łopjena su dołho stołpikate, mjeztym zo hornje łopješka su krótko stołpikate, jejkojte a kónčkojte.
Běłe kćenja su njenahladne, docpěwaja šěrokosć wot 5 hač 6 mm a steja w rozporach abo po wjacorych na kóncu hałuzy.
Rosće w lisćowych a jehlinowych lěsach z podrostom, na lěsnych wosykach a na lěsnych pućach.
Rostlina je w nimale cyłej Europje rozšěrjena, při čimž w juhu jenož w horinach wustupuje.
Buj je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1536 załožiło a ma wot lěta 1719 měšćanske prawa.
Miła wuroć docpěwa wysokosć wot 10 hač do 60 cm.
Róžojte abo zelenojte kćenja steja w čumpatych, ćeńkich, často přewisowacych pozdatnych kłosach.
Rosće na brjohach, w hrjebach, na žórłach a na włóžnych pućach.
Njebródka je ród ze swójby orchidejowych rostlinow.
Leži něhdźe 55 kilometrow sewjerowuchodnje Donjecka.
Sydlišćo je so w lěće 1954 załožiło a ma wot lěta 1987 měšćanske prawa.
Wot lěta 2014 steji Chrestiwka pod kontrolu njepřipóznateje separatistiskeje „Ludoweje republiki Donjeck".
Cupcini je městačko na sewjeru Moldawskeje.
Leži něhdźe 200 kilometrow sewjerowuchodnje Kišinjowa a něhdźe 8 kilometrow juhowuchodnje wot města Edineț.
Sydlišćo je so w lěće 1431 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1994 měšćanske prawa.
Króna je elegantnje kulojćena.
Małke, běłe kćenja steja w promjenjach a so z łopjenami jewja.
Kulojte, čerwjene abo čorne płody su jara małke.
Rosće najlěpje w chłódnych regionach.
Pochadźa ze zapada Chinskeje.
Jeli bóčna wóska je we wotměnjenju na prawym a lěwym boku, da to je wijel.
Direkciski wobwod Lipsk běše wot 1. awgusta 2008 hač do 29. februara 2012 naslědnik knježerstwoweho wobwoda Lipsk w Swobodnym staće Sakska.
Bjelgorod je město w Ruskej federaciji.
Ma něhdźe 384 tysac wobydlerjow.
Bjarnat je zeserbšćena forma němskeho muskeho předmjena Bernhard.
Tuž woznamjenja zestajene mjeno „sylny kaž mjedwjedź".
19. meje abo 19. róžownika je 139. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 226 dnjow hač do kónca lěta.
Şamaxı je město w Azerbajdźanje.
Leži něhdźe 120 kilometrow zapadnje Bakuwa.
Ma 37 tysac wobydlerjow.
Leži w historiskej Galiciskej něhdźe 40 kilometrow juhozapadnje Iwano-Frankiwska.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1589 załožiło a ma wot lěta 1591 měšćanske prawa.
Banecy su wjes z 98 wobydlerjemi w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin.
Słušeja ke gmejnje Njeswačidło a leža 164 m nad mórskej hładźinu.
Susodne wjeski su Zarěč w sewjerowuchodźe, Łahow w juhowuchodźe, Haslow w juhu, Wutołčicy w juhozapadźe a Nowy Łusč w zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Bahinwicz pochadźa z lěta 1400.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice zhromadnje z Wutołčicami 179 wobydlerjow, z nich 146 Serbow.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 93 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 43,9 lět.
Dalše serbske mjeno je čerwjeny buk.
W hustym lěsu lěsny buk docpěwa wysokosć wot hač do 40 m a twori šwižnišu krónu, kotrejež nasada hakle w něhdźe 10-20 m wysokosć leži.
Skora lěsneho buka je ćeńka, hładka a šěra.
Drjewo ma lochko čerwjenojte barbjenje, štož je k němskej pomjenowanju Rotbuche wjedło.
Schódnje zarjadowane jednore lisćowe łopjena su jejkojte z lochko žołmatej abo słabje zubatej kromu.
Jich dołhosć docpěwa 5-10 cm, šěrokosć 3-7 cm, dołhosć stołpika 0,3-1,5 cm.
Pupk łopjena So wočinjace młode łopjeno Wurosćene łopjeno Lisćo nazymu W starobje wot něhdźe 30 hač 200 lět kćěje a płodźi lěsny buk; při dobrych wuměnjenjach móže hižo z 15-20 lětami kmanosć ke kćěću docpěwa.
Čas kćěwa je wot apryla hač meji.
Jako płody so něhdźe 2 cm dołhe worjechi tworja, kotrež bukwicy.
Tute zezrawja w septembrje hač oktobrje.
Sedźa zwjetša po dwěmaj w płodowym hornčku hromadźe, přez čož typiska třihranita forma nastanje.
W južnych kónčinach rozšěrjenja lěsny buk rosće jenož we wysokich połoženjach horinow.
Tam twori we wysokosći wot 1800 m hromadźe z čornej chójnu lěsnu hranicu.
Drjewo lěsneho buka so w twarjenje meblow a znutřkownym wutwarje wužiwa.
Wot lěsneho buka eksistuje mnoholičbne parkowe a zahrodowe formy, kotrež so w barbjenju lisća, formje łopjenow abo rósće mjez sobu rozeznawaja.
Leži w Ferganskim dole něhdźe 15 kilometrow zapadnje Namangana.
Protyka za lěto 1926 W Radworju natwari so nowa šula blisko farskeje cyrkwje.
15. junija: Prěni zwjazkowy zjězd Domowiny w Bukecach.
Wona leži mjez wulkoměstami Hamburg, Bremen a Hannover a bu po měsće Limbork pomjenowana.
Wopřija hłowny dźěl něhdyšeho wjerchowstwa Limbork a wupřestrěwa so wot Łobja w sewjerowuchodźe hač k rěce Aller w juhozapadźe.
Holanske krajiny běchu wot časa młodokamjentneje doby přez nadměrne wotpasenje něhdyšich lěsow na njepłódnych pěskowych pódach nastali.
Zdźeržane powostanki tuteje historiskeje kulturneje krajiny so přez wotpasenje z holanskimi wowcami haja.
Limborska hola steji zdźěla jako přirodny park pod škitom.
43.666666666667-79.383333333333 Koordinaty: 43° 40′ S, 79° 23′ Z Toronto je najwjetše město Kanady a stolica prowincy Ontario.
Wone leži při sewjerozapadnym brjoze jězora Ontario.
Dalše serbske mjena su kosmata jahoda, kałata jahoda.
Jeho jahoda rěka kosmačk a kosmačka.
Kosmačkowc je w lěću zeleny, zrunany kerk, kotryž docpěje wysokosć wot 0,6 hač 1,5 m.
Rostlina njese sylne, w třoch rjadach stejace, hač do 1 cm dołhe ćernje.
Wone su na delnim boku mjechko kosmate a steja zwjetša w rozporach dołhich ćernjow, často w małkich promjenjach.
Jich wobrys je kulojty a baza je wutrobojta.
Kćenja su přewažnje dwusplažne, druhdy jednosplažne a steja po jednym hač po třoch w łopjenowych rozporach a docpěja wulkosć wot 0,5 hač 1,5 cm.
Běłe krónowe łopješka su njenahladne.
Keluškowe łopješka su čerwjenojte abo zelenojte a husto kosmate a dwójce hač trójce tak dołhe kaž krónowe łopješka.
Wona njese prědku zbytk kelucha a mjechke seršćiki.
Wone wot julija dozrawja.
Ma radšo wutkate, často wapnite a kamjentne pódy.
Rostlina je w nimale cyłej Europje, w sewjernej Africe a wot Prědnjeje Azije hač do sewjerowuchodneje Chiny rozšěrjena, při čimž w juhu Europy w horinach we wysokosćach hač do něhdźe 1400 m wustupuje a w sewjernej Skandinawiskej faluje.
Rostlina wot 16. lětstotka so jako jahodki kultiwuje.
Něhdźe 1000 sortow ma nimale samsne wjetše płody, při čimž někotre sorty su přez zakřižowanje ameriskich sortow nastali.
Jahody wobsahuja wjele witamina C, mineralne maćizny a płodowe kisaliny.
Wón njese małko ćernjow.
Jeho žołte płody su dołhojte a miłe.
'Invicta': Jeho wulke, žołte płody su zahe zrałe.
'Leveller': Kerk je sylna sorta.
Jeho płody su słódne.
W internetowym słowniku: Johannisbeere Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Po někotrych žórłach so swójbje kótwicowych rostlinow přirjaduje.
Tara je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Je zarjadniske sydło Ljubańskeho rajona.
Leži při rěce Aressa něhdźe 150 kilometrow južnje Minska.
Sydlišćo je so w lěće 1566 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1968 měšćanske prawa.
Barabinsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1893 załožiło a ma wot lěta 1917 měšćanske prawa.
Leži při rěce Bolšoj Balyk, lěwym přitoku Oba w Awtonomnym wokrjesu Chantow a Mansow něhdźe 210 kilometrow wuchodnje Chanty-Mansijska.
Sydlišćo je so w lěće 1968 za dźěłaćerjow zemskowolijoweje industrije w bliskosći noweho wudobywanišća załožiło a ma wot lěta 1990 měšćanske prawa.
Ma dwórnišćo při železniskej čarje wot Tjumenja do Surguta.
Kołobrzeg je pólske přistawne město w Zapadopomorskim wojewódstwje a zarjadniske sydło wokrjesa ze samsnym mjenom.
Nadeńdźe so něhdźe 150 kilometrow sewjerowuchodnje Šćećina na sewjerozapadźe Pólskeje při Baltiskim morju a je woblubowane mórske kupjele a lěkowanišćo.
Prěnje naspomnjenje słowjanskeho sydlišća na městnje dźensnišeho Kołobrzega pochadźa z wopisma Thietmara z Mjezyborja z lěta 1000.
W 13. lětstotku załoži so potom němske město njedaloko stareje wsy.
Po wójnje přińdźe pod pólske zarjadnistwo.
Dr. Jan Cyž bě serbski jurist, spisowaćel, nakładnik a prěni krajny rada Budyskeho wokrjesa po Druhej swětowej wójnje.
Jan Cyž pochadźa ze swójby Žuričanskeho žiwnosćerja z pjeć dźěćimi.
Po zažnej smjerći nana w lěće 1904 wobdźěłowaše mać štyri lěta dołho sama žiwnosć.
Po wopyće Budyskeje tachantskeje šule wot 1909 do 1911 a němskeho gymnazija na Praskej Małej stronje kaž tež wojerskej słužbje w Prěnjej swětowej wójnje studowaše wot 1921 do 1926 na Karlowej uniwersiće prawnistwo.
W tutym předmjeće pozdźišo tež promowowaše.
Wot 1926 do 1932 bě z nawodu Choćebuskeje wotnožki Serbskeje ludoweje banki.
Dla swojeho dźěła a aktiwitow w serbskim narodnym hibanju bu 1933 krótkodobnje wot nacionalsocialistow zajaty.
Wot 1934 hač do zakaza w lěće 1937 bě z wudawaćelom Serbskich Nowin.
Za čas Druheje swětoweje wójny bu znowa wot Gestapo zajaty, móžeše pak při bombardowanju Drježdźan dnja 13. februara 1945 hromadźe z Janom Meškankom z jastwa ćeknyć.
Dnja 10. meje 1945 bu Domowina pod komisariskim předsydstwom Jana Cyža w Chrósćicach znowa załožena.
Hišće w samsnym měsacu bu Cyž wot sowjetskeje komandantury za noweho krajneho rady Budyskeho wokrjesa wuzwoleny.
W tymle zastojnstwje běše jemu móžno, hromadźe z wjednistwom Domowiny pod Pawołom Nedom Serbow na wažne pozicije we wokrjesu přinjesć a z tym natwar dwurěčneho šulstwa a zarjadnistwa po wójnje zmóžnjeć.
Hač do měrca 1955 bě tež městopředsyda serbskeje narodneje organizacije.
W meji 1955 bu dla politiskich diferencow z wokrjesnym wjednistwom SED wotsadźeny – pječa njebě so raznje dosć za kolektiwizaciju zasadźał – a dźěłaše potom zaso jako wudawaćel serbskeho dźenika, kotryž nětko pod mjenom Nowa doba wuńdźe.
Jan Cyž bu na Hrodźišku w Smolerjec swójbnym rowje pochowany.
Wuběrk basnjow a prozy.
Wobrys jeho žiwjenja a skutkowanja.
Budyšin: LND, 1966 Wojowanje wo wuswobodźenje Łužicy.
Za čas wulkeje bitwy wo Berlin 1945.
Dopomnjenki wot nowembra 1944 do kónca meje 1945.
Budyšin: LND, 1979 Hdyž so młody na puć podaš.
Dopomnjenki z časa dźěćatstwa a młodosće hač do apryla 1926.
Budyšin: LND, 1983 W tlamje ječibjela.
Budyšin: LND, 1984 Franc Rajš: K 10. posmjertninam dr.
W Rozhledźe 45 čo.
Tymjenjowa chójna je kerk abo štom, kotryž docpěwa wysokosć wot 10 m.
Hable su njesymetriske a docpěwaja dołhosć wot 4 hač 7 cm.
Rosće we wysokich tymjenjach srjedźnych horinach.
Sćěnowc je ród ze swójby kopřiwowych rostlinow.
Eksistuja za někotre družiny rozdźělne synonymy, kotrež so w samsnej měrje wužiwaja.
W sćěhowacej lisćinje njejsu wšě synonymy rozpušćene, čehoždla někotre družiny wjacekróć wobsahuje.
Ćeńke łažace stołpiki docpěja dołhosć wot hač do 20 cm a na sukach kurjenja.
Přećiwostejne nahe kulowate łopjena su mjeńše hač 1 cm.
Kćenja steja na hač do 35 mm dołhich kćenjowych stołpikach po jednym w rozporach.
Zwonojta króna docpěje dołhosć wot 6 hač 10 mm a je z tym dwójce hač trojce tak dołha kaž keluch.
W internetowym słowniku: Gauchheil Něžny kurymór.
Wón ma 11 poddružinow.
Jeho wopuš je dołhi a ćmowje kudźerjeny.
Wón je relatiwnje wysokonohaty.
Nós je pyskaty a jara pohibliwy.
Jeho wuši stej małkej.
Wón je wodnjo aktiwny.
Južnoameriski nosowy mjedwjedź je žiwy w južnej Americe, w Ekuadorje, Peruwje, wuchodnej Brazilskej a wuchodnej Argentinskej.
Tam wustupuje w dešćowych lěsach, suchich lěsach, ale tež w sawanach, při čimž w horinach we wysokosćach wot hač do 3000 m wustupuje.
Sančki tworja wulke skupiny.
Jěwa-Marja Čornakec je serbska spisowaćelka a dramaturgowka Serbskeho ludoweho ansambla w Budyšinje.
Po wopyće Wotrowskeje a Pančičanskeje šule wuwuči so wona na Budyskej Serbskej rozšěrjenej wyšej šuli, hdźež 1977 maturowaše.
Po studiju na Fachowej šuli za wědomostne bibliotekarstwo w Lipsku dźěłaše wona mjez 1980 do 1984 jako wědomostna bibliotekarka na Serbskim wučerskim wustawje w Budyšinje a w lětomaj 1984/85 jako wědomostno-techniska sobudźěłaćerka w Instituće za serbski ludospyt.
Wot lěta 1985 do 1990 studowaše Jěwa-Marja Čornakec na Lipšćanskej uniwersiće kulturne wědomosće a sorabistiku, hdźež spisa diplomowe dźěło k temje Serbske pismowstwo mjez 1937–1945.
Jěwa-Marja Čornakec je čłonka Maćicy Serbskeje a wot lěta 2008 zdobom čłonka předsydstwa.
Za jeje wukony na polu serbskeje dźěćaceje literatury a za skutkowanje jako awtorka dźiwadłowych hrow spožči jej Załožba za serbski lud 15. oktobra 2011 Spěchowanske myto k Mytu Ćišinskeho.
Potajnstwo zeleneho kamjenja.
Prapremjera 21. měrca 2009 w Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle Budyšin (Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 2009.
Prapremjera 17. měrca 2012 w Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle Budyšin.
Hudźbna drama, prapremjera 12. apryla 2014 w Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle Budyšin.
Hołbik čornej nóžce ma.
7. nakład, Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 2010.
Sydlišćo bu załožene nanajpozdźišo w šestym lětstotku při zliwje Sprjewje a Habole, a to pak wot słowjanskich Sprjewjanow pak wot Habolanow.
Hač do kónca 10. lětstotka natwarichu Słowjenjo na tutym strategisce wuznamnym blaku wobtwjerdźene městno, kotrež přińdźe w běhu němskeje kolonizacije w lěće 1157 pod knjejstwo Albrechta Mjedwjedźa.
Dźensa ma wobwod přestrjeń wot 91,9 km² a někak 224 tysac wobydlerjow.
Wón je 2201 kilometer dołhi a tuž štwórta najdlěša rěka na kontinenće.
Jeho rěčina ma přestrjeń wot 531.817 kwadratnych kilometrow.
Lemišow je wjes ze 113 wobydlerjemi we wuchodźe hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša ke gmejnje Malešecy a leži 144 m nad mórskej hładźinu w hornjołužiskich hatach při Lubaće.
Susodne wjeski su Połpica w sewjeru, Stróža we wuchodźe, Hućina w juhu a Lichań w zapadźe.
Do Lemišowa słuša tež sydlišćo Nowy Lemišow při kromje lěsa na směr Połpicy.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Lemschaw abo Lemmeschaw bě wokoło 1400.
W lěće 2015 poswjećichu pódla něhdyšeje Lemišowskeje korčmy wjesnu kapałku.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 111 wobydlerjow, z nich 108 Serbow.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 106 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 44,1 lět.
Pawoł Krawc – twarski mišter a Domowinski funkcionar; bydleše w Lemišowje Křesćan Krawc – redaktor a spisowaćel; rodźeny w Lemišowje Lömischau/Lemišow.
Brězynka je wjeska z 58 wobydlerjemi w juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słuša wot lěta 1999 ke gmejnje Dobruša-Huska a leži 230 m nad mórskej hładźinu w hornjołužiskej pahórčinje při Dołhej wodźe.
Brězynka bě ze starodawna wjesny dźěl Družkec a wot lěta 1974 dźěl Hušćanskeje gmejny.
Susodne wjeski su Družkecy na sewjerowuchodźe, Huska na juhozapadźe a Žičeń na sewjeru.
Brězynka njeměješe ženje swójske ryćerkubło, ale słušeše susodnymaj kubłomaj w Husce a Družkecach.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 114 wobydlerjow, z nich 99 Serbow.
Pontifícia Universidade Católica de Minas Gerais je uniwersita w brazilskim měsće Belo Horizonte w zwjazkowym staće Minas Gerais.
Kabinet Tilich III bě wot 12. nowembra 2014 hač do 12. decembra 2017 amtěrowace statne knježerstwo Sakskeje w šestej legislaturnej periodźe.
Kabinet wulkeje koalicije stronow CDU a SPD pod ministerskim prezidentom Stanisławom Tilichom bě wosmy kabinet swobodneho stata po přewróće.
Jan Hejduška bě serbski basnik.
Wot lěta 1937 dyrbješe w dźěłowej słužbje dźěłać a pozdźišo jako wojak na frontu, hdźež w lěće 1944 w starobje jenož 28 lět padny.
Jurij Młynk: Hejduška, Jan. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn: Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow.
Leži mjez Moskwu a Wolgogradom w rědko wobsydlenej kónčinje.
Jeje zarjadniske sydło a jeničke wulkoměsto je Tambow z 280.000 wobydlerjemi.
W lěće 2010 měješe Oblasć Tambow 1.091.994 wobydlerjow.
Z nich běchu 95 % Rusojo.
-Madagaskar je wulki kupowy stat w juhozapadźe Indiskeho oceana před afriskim pobrjohom.
Stolica je Antananarivo, kotrež so namaka w srjedźišću kupy.
Kupa leži tež we wliwowym wobwodźe tropiskich cyklonow, kiž nimale kóždolětnje přińdu.
Najwyše městno je wjeršk hory Maromokotro w sewjeru Madagaskara.
Zbigniew Tadeusz Ziobro je pólski politikar.
Wot 22. januara 2012 je z šefom strony Solidarna Polska Zbigniewa Ziobro.
Wón bě wot 2001 do 2015 zapósłanc pólskeho sejma a wot 2005 do 2007 z ministrom za justicu w knježerstwomaj Marcinkiewicza a Kaczyńskeho.
Kochánov je wjesna gmejna w Čěskej.
Leži 526 m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe 150 wobydlerjow.
Danilow je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w 15. lětstotku jako wjes Danilowskaja Sloboda załožiło a ma wot lěta 1777 měšćanske prawa.
Antwerpen je přistawne město w regionje Flanderska na sewjeru Belgiskeje a stolica Antwerpenskeje prowincy.
Jako zarjadniska jednotka je Antwerpen po přestrjeni najwjetše město Belgiskeje, po wobydlerstwje je metropolowy rum po Brüsselu druhi najwjetši.
Mjezynarodny wuznam ma zamórski přistaw Antwerpena, druhi najwjetši w cyłej Europje.
Nimo toho je Antwerpen najwažniše stejišćo za předźěłanje a wikowanje z dejmantami.
W 15. a 16. lětstotku bě město jedne z najwjetšich na swěće, sčasami najwuznamniše wikowanišćo Europy a jako kulturne město skutkowanišćo swětoznatych wuměłcow kaž Rubensa.
W Antwerpenje wotměchu so Olympiske hry lěta 1920 a w lěće 1993 bě město kulturna stolica Europy.
Ćišćernjowy muzej Plantin-Moretus a wěža cyrkwje Našeje lubeje knjenje słušatej k swětowemu herbstwu UNESCO.
Antwerpen leži při rěce Schelde, něhdźe 90 kilometrow před wuliwom do Sewjerneho morja, něhdźe 40 kilometrow sewjernje Brüssela a 75 kilometrow južnje Rotterdama.
Měšćanski teritorij mjezuje na sewjeru z Nižozemskej.
Leži w Sibirskej při lěwym brjoze Amura w Chabarowskim regionje něhdźe 350 kilometrow sewjernje Chabarowska a 300 kilometrow zapadnje Pacifiskeho pobrjoha.
Město je kulturne srjedźišćo regiona z wysokimi šulemi, dźiwadłami a muzejemi.
Ma něhdźe 251 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1860 załožiło jako wjes Pjermskoje a ma wot lěta 1932 měšćanske prawa.
Yevlax je město w Azerbajdźanje.
Leži při rěce Kura něhdźe 220 kilometrow zapadnje Bakuwa.
Ma wokoło 64 tysac wobydlerjow.
Kirjensk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
1024 Hale je asteroid, kotryž ma přeměr 43 km a kotryž wotkry George Van Biesbroeck 2. decembra 1923.
Swětolila hač běłe kćenja docpěwaja dołhosć wot něhdźe 1 cm a steja w dołho stołpikatych, čumpatych, zrunanych kićach.
Rosće na prózdnych płoninach, na mjezach, w skałach, na nadróžnych kromach a na dwórnišćach.
Preferuje tróšku ćopliše stejnišća.
Pochadźa z wuchodneho regiona Srjedźneho morja.
Dalšej serbskej mjenje stej włóski jěrowc a jědźna kastanija.
Prawa kastanija je za čas lěta zeleny štom, kotryž docpěwa wysokosć wot 20 hač 30 m a ma wysoko wuhorbjenu, šěroko wusahowacu krónu a ćmowozelene lisćo.
Worjechowe płody su jědźne.
Prawa kastanija so jako parkowy štom a dodawar drjewa nasadźa.
Ale tež so dekoratiwna kałata płodowa deba w nazymje wužiwa ale tež so jědźne płody sam wužiwaja.
Wolešnica je hornjołužiska wjes w sakskim wokrjesu Zhorjelc.
Je wot lěta 1979 měšćanski dźěl Lubija.
Wolešnica leži tři kilometry zapadnje Lubijskeho centruma blisko zwjazkoweje dróhi 178.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Ulsen je z lěta 1306.
Lěsny łanowc słušeše přez lětstotki k wobsydstwu Lubijskeje měšćanskeje rady.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 193 wot cyłkownje 348 Wolešničanow serbsce.
Serbska ludnosć rěčeše Lubijsku narěč hornjoserbšćiny.
[524 wobydlerjow, z nich 2 dorosćenaj z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 2 z pasiwnymi, 0 serbskich dźěći a młodostnych, 520 bjez znajomosćow] → wšě wjeski Trudla Malinkowa: Wolešnica a Stary Lubij.
W: Rozhlad 45 čo.
Ljudonowo je město w Ruskej federaciji.
Spas-Klepiki je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w 16. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1920 měšćanske prawa.
Asino je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1896 załožiło a ma wot lěta 1952 měšćanske prawa.
Vis je chorwatska kupa w Jadranskim morju, kotraž nadeńdźe so poměrnje zdalene wot twjerdźe wosrjedź morja.
Ma něhdźe 4000 wobydlerjow na přestrjeni wot 90 km² a je tuž po wulkosći dźewjata a po wobydlerstwje jědnata najwjetša kupa Chorwatskeje.
Hłowne sydlišćo na kupje je Vis.
Jenička wjetša kupa w bliskosći je Biševo.
Wobsteji prawidłowny přiwozny zwisk ze Splitom.
Za čas Druheje swětoweje wójny bě Vis dla swojeje wotležanosće z hłownym kwartěrom juhosłowjanskich partizanow pod Titom.
Hišće hač do lěta 1995 bě Vis ze zawrjenym pasmom wójska.
Wudwor je wjes w hornjołužiskim Budyskim wokrjesu.
Leži w serbskich Horjanach na lěwym boku Klóšterskeje wody a słuša z lěta 1973 ke gmejnje Worklecy.
Přez Wudwor wjedźe Swjatojakubski puć.
Wjes leži něhdźe 800 metrow juhozapadnje Worklec při małkej rěčce, lěwym přitoku Klóšterskeje wody.
Dalše susodne wsy su Kozarcy na wuchodźe, Kukow na juhu, Wěteńca na zapadźe a Smječkecy na sewjerozapadźe.
Wosrjedź wsy nadeńdźe so pomnik za padnjenych Prěnjeje swětoweje wójny z napisami w serbskej a němskej rěči.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Hovelin je z lěta 1301.
Ležownostne knjejstwo nad Wudworjom bě rozdźělene mjez klóštrom Marijina hwězda a Worklečanskim ryćerkubłom.
We 18. lětstotku měješe tež Budyski krajny bohot podźěl wsy we swojim wobsydstwje.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy wšitcy 138 Wudworčenjo serbsce.
Je zarjadniske sydło Kara-Suuskeho wobwoda.
Leži něhdźe 20 kilometrow sewjernje Oša bjezposrědnje při uzbekskej hranicy.
Na tamnym boku hranicy nadeńdźe so uzbekske město Qorasuv.
Sydlišćo je so w lěće 1917 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1960 měšćanske prawa.
Gusta Hatas bě serbski brunicowy dźěłaćer a ludowy basnik.
Narodźi so jako syn chěžkarja-wojnarja a dźěłaše w brunicowych jamach w Měrkowje a Wulkej Dubrawje.
Hatas wozjewješe wot 1876 w Serbskich Nowinach, Pomhaj Bóh a w Misionskim Posole składnostne kěrluše a basnje, stejace w tradiciji Pětra Młónka.
Wón bě iniciator a předsyda w lěće 1880 załoženeho „Tych chorych podpěraceho towarstwa" we Wulkej Dubrawje.
1882 powoła jeho Jaroměr Hendrich Imiš jako poselnika Ewangelskeho knihoweho towarstwa.
Jako tajki přepućowa kóždolětnje ewangelsku Hornju Łužicu a předawaše serbske nabožinske knihi.
W lěće 1893 załoži zhromadnje z Arnoštom Bartom „Serbske towarstwo za Chwaćicy a wokolnosć" a pisaše za towarstwowe swjedźenje a dźiwadłowe předstajenja dołhe hrónčkowane prologi.
Wot lěta 1890 bě ze sobustawom Maćicy Serbskeje.
Franc Šěn: Hatas, Gusta.
179 Ota Wićaz: Brunicar Gusta Hatas.
W zašłosći so wjetše zničenja předewšěm přez wojerske jednanja, woheń abo mrětwy wuwołachu.
Pod zapřijećom so dźensa hłownje skóncowanje krajinow přez zničenje lěsow, wojerske zwučowanišća, wotkryte jamy, nasypnišća w hórnistwje kaž tež přez twar rěčnych zawěrow zrozumi.
Mjeztym so zapřijeće pak tež za płoniny nutřkownych městow wužiwa, kotrež so w zwisku z wróćotwarom bydlenjow wuchodoněmskich městow wottorhaja.
Najhusćišo so zapřijeće dewastěrowanje za přesydlenje sydlišćow jako wuskutk brunicoweho hórnistwa wužiwa.
Srjedźoněmski brunicowy rewěr: dewastěrowanje 126 sydlišćow, přesydlenje 51.200 wob. – wot tutych 72 sydlišćow z 23.000 wob. w Sakskej, 40 sydlišćow z 26.200 wob. w Saksko-Anhaltskej a 4 sydlišćow z 2.000 wob. w Durinskej Porynski rewěr: 47 sydlišćow z 28.400 wob.
Helmstedtski rewěr: 4 sydlišćow z 2.850 wob.
W němskim brunicowym hórnistwje so tuž wot spočatka 20. lětstotka cyłkownje 312 sydlišćow wottorhachu a 109.950 wobydlerjo přesydlichu.
Wulki dźěl dewastěrowanych wjeskow ležachu w rewěrach NDR, dokelž brunicowe hórnistwo z přičinow awtarkije zaměry kulturneje krajiny ze starymi sydlišćemi jenož mało wobkedźbowaše.
Tež druhe hórnistwowe wobłuki móža dewastěrowanje zawinować.
Jako přikład hodźi so na něhdyše wudobywanje urana w Sakskej a Durinskej skedźbnić, dla kotrehož so štyri sydlišćow dospołnje a dźewjeć dalšich zdźěla wottorhachu.
Něhdźe 46.000 wobydlerjow so přesydlichu.
Markantnje běše předewšěm zwottorhanje stareho města Mosta a w cyłym swěće wobkedźbowane přestajenje dekanatneje cyrkwje.
Leonšćina je romaniska rěč, kotruž rěči něhdźe 25.000 ludźi w Španiskej a Portugalskej.
García Gil, Hector.
García Arias, Xosé Lluis.
González Riaño, Xosé Antón; García Arias, Xosé Lluis.
Galmés de Fuentes, Álvaro; Catalán, Diego.
Morala Rodríguez, Jose Ramón; González-Quevedo, Roberto; Herreras, José Carlos; Borrego, Julio; Egido, María Cristina.
Druhe najwjetše město Armenskeje leži we wysokosći 1600 metrow něhdźe 90 kilometrow sewjerozapadnje stolicy Jerjewan.
Je zarjadniske sydło a najwjetše město Širakskeje prowincy a ma něhdźe 118 tysac wobydlerjow.
Městno bě hižo w starowěku wobsydlene.
Dźensniše město bu pak hakle w lěće 1837 załožene.
Tərtər je město w Azerbajdźanje.
Leži něhdźe 330 kilometrow zapadnje Bakuwa.
Ma wokoło 19 tysac wobydlerjow.
Debsecy su wjes z 226 wobydlerjemi w juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słušeja ke gmejnje Hornja Hórka a leža 245 m nad mórskej hładźinu wyše Sprjewje.
Běchu hač do lěta 1950 samostatna gmejna z wjesnymaj dźělomaj Małe Debsecy a Lejno.
Susodne wjeski su Bobolcy na sewjeru, Dźenikecy na sewjerowuchodźe, Rašow na wuchodźe, Budestecy na juhowuchodźe, Lejno a Małe Debsecy na juhu a Hornja Hórka na zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Dabeschicz pochadźa z lěta 1437.
Ležownostne knjejstwo wukonješe Budyska rada.
W lěće 1884 měješe wjes hromadźe z Małymi Debsecami a Lejnom po Mukowej statistice 650 wobydlerjow, mjez nimi 535 Serbow.
Ewangelscy Debsečenjo přisłušeja Budestečanskej wosadźe.
Leži něhdźe 55 kilometrow zapadnje Donjecka.
Sydlišćo je so w lěće 1938 załožiło a ma wot lěta 1958 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Chustskeho wobwoda.
Leži w Ferganskim dole něhdźe 40 kilometrow zapadnje Namangana.
Tohodla so tuta sada často jako přikład za "sadu bjez wokalow" wužiwa.
Tuta sada słuži tež jako moto šwicarskeho časopisa kulturneje kritiki La Distinction .
Často maja tutu sadu za najdlěšu čěsku sadu bjez napisanych wokalow.
(Chort połny blakow je horšć zornow spóžrěł.
(Połch je přez dorn twochnył, do toho je horšć zornow spóžrěł.
Pašman je chorwatska kupa w Jadranskim morju, kotraž nadeńdźe so bjezposrědnje před chorwatskim přibrjohom pola Biograda.
Ma něhdźe 3000 wobydlerjow na přestrjeni wot 60 km².
Hłowne sydlišćo na kupje je Tkon.
Ze susodnym Ugljanom je Pašman přez móst zwjazany.
Krynhelecy su wjes w sakskim wokrjesu Zhorjelc, kotraž słuša ke gmejnje Hamor.
Leža 132 m nad mórskej hładźinu při Čornym Šepcu a maja 376 wobydlerjow.
Do Krynhelec słušatej wot lěta 1928 wjesnej dźělej Wósliča hora a Wylemocy na prawym brjoze Šepca.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Klyngisdorf je z lěta 1400.
We 1880tych lětach měješe wjes po Mukowej statistice cyłkownje 106 wobydlerjow, z nich 102 Serbaj a jenož štyrjo Němcy.
Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 52,2 %.
Wulke łopjena su přetorhnjene pjerite.
W internetowym słowniku: Nachtschatten Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče.
Dubrawa je wjes w Pólskej w Lubušskim wojewódstwje.
Leži jenož pjeć kilometrow wot pólsko-němskeje hranicy a słuša do gmejny Přibuz w Žarowskim wokrjesu.
Hołbin je wjes w sakskim wokrjesu Budyšin.
Leži při samej čěskej hranicy w juhu Hornjeje Łužicy a přisłuša gmejnje Załom.
W filmje wjedźe Budyšan Franz jeho znatu Paulu přez město a pokaza jej wšelakore zajimawosći.
Na tute wašnje předstaji film město Budyšin, jeho wobydlerjow, młodźinsku kulturu a Serbow, jich mytiske bytosći Wódny muž a Připołdnicu kaž tež serbšćinu.
Leži w historiskej Galiciskej něhdźe 50 kilometrow sewjernje Lwowa a něhdźe 30 kilometrow južnje Sokala.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1472 a ma wot lěta 1559 měšćanske prawa.
Ma něhdźe 413 tysac wobydlerjow.
Serž Sargsjan je armenski politikar.
Po dwěmaj hamtskimaj periodomaj njebě jemu dowolene, znowa nastupić.
Za to přewza Sargsjan dnja 17. apryla 2018 znowa zastojnstwo premierministra, štož bě do toho hišće wotpokazał.
Čerwjena cycawka je jednolětne trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 20 cm.
Rostlina často je wioletnje přeběžana.
Stołpik je často wot deleka rozhałuzowany a štyrihranity.
Łopjena sedźa přez křiž přećiwostejne na stołpiku, su na spódku wutrobojte a tupje zubate a docpěwaja dołhosć wot 1 hač do 1,5 cm.
Hornja hubka ma formu helma.
Kćenja sedźa po šesćoch hač po šěsnaćoch w rozporach hornich łopjenow.
Rostlina rosće jara spěšnje a móže na lěto hač do štyri generacijow wupłodźować.
Při přihódnych wuměnjenjach kćěje samo w zymje.
Wona rosće na rolach, w zahrodach, we winicach, na smjećišćach, na pućach a w hlinjanych jamach.
Čerwjena cycawka je w Europje a Aziji rozšěrjena.
Donnerhak, Budyšin Völkel, Pawoł: Hornjoserbsko-němski słownik, Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin Lajnert, Jan: Rostlinske mjena.
Glagolica je planowa słowjanska rěč.
Kofi Atta Annan bě ghanaski diplomat a wot 1997 hač do 2006 sedmy generalny sekretar Zjednoćenych narodow.
W lěće 2001 dósta zhromadnje z organizaciju UN Měrowe Nobelowe myto za jeho zasłužby za „lěpje organizowany a měrniši swět".
Z jeho wólbu za naslědnika Boutrosa Boutros-Ghali sta so z druhim generalnym sekretarom z Afriki a prěnim z tak mjenowaneje „čorneje Afriki".
Visaginas je město w Utenskim wobwodźe na samym sewjerowuchodźe Litawskeje, blisko letiskeje a běłoruskeje mjezy.
Leži něhdźe 50 kilometrow sewjerowuchodnje Uteny a ma něhdźe 19 tysac wobydlerjow.
Z nich su 56 % Rusojo.
Město załoži so w lěće 1975 w zwisku z twarjenjom jadroweje milinarnje Ignalina a bu najprjedy pomjenowane po něhdyšim předsydźe Litawskeje komunistiskeje strony, Antanasu Sniečkusu.
W lěće 1977 dósta status města.
Leži w Ferganskim dole při rěce Syrdarja blisko Kajrakkumskeho spjateho jězora něhdźe 55 kilometrow sewjerozapadnje Chudźanda.
Liberecký kraj je jedyn ze štyrnaće krajow Čěskeje republiki.
Nadeńdźe so w sewjernych Čechach a ma něhdźe 440.000 wobydlerjow.
Zarjadniske sydło a z něhdźe 100.000 wobydlerjemi najwjetše město je Liberec.
Liberecký kraj mjezuje z Delnjošleskim wojewódstwom na sewjeru, z Královéhradeckim krajom na juhowuchodźe, Srjedźočěskim krajom na juhu, Ústeckim krajom na zapadźe a ze Sakskej na sewjerozapadźe.
Wobsteji z 216 gmejnow a je po přestrjeni najmjeńši kraj w Čěskej nimo Prahi.
Najwažnišej rěce w Libereckim kraju stej Jizera na wuchodźe a Łužiska Nysa, kotraž so tule wužórli.
Sewjernu hranicu tworja Łužiske a Jizerske horiny; na samym juhowuchodźe słuša tež podźěl Kyrkonošow do kraja.
Vystrkov je wjes a gmejna w Čěskej.
Leži 580 m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe třista wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1599.
Mješćowsk je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1238 załožiło a ma wot lěta 1776 měšćanske prawa.
Wjesjegonsk je městačko w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1564 załožiło a ma wot lěta 1776 měšćanske prawa.
Je zarjadniske sydło Bogučarskeho rajona.
Leži něhdźe 230 kilometrow južnje wot Woronježa při Bogučarce, přitoku Dona.
Sydlišćo je so w lěće 1701 w běhu zasydlenja Kozakow załožiło.
Zaspy je měšćanski dźěl Choćebuza w braniborskej Delnjej Łužicy.
Ma něhdźe 700 wobydlerjow a nadeńdźe so sewjernje Choćebuskeho stareho města při lěwym brjoze Sprjewje.
Sydlišćo Zaspicke wutwarki nadeńdźe so na prawym, wuchodnym brjoze.
Susodnej wjesce stej Škódow na sewjeru a Chmjelow na zapadźe.
Wjes naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1455.
1774 spopjeli wulki woheń cyłu wjes.
Farar Matej Bogumił Broniš załoži w lěće 1889 serbske spěwne towarstwo w Zaspach.
Po Mukowej Statistice Łužiskich Serbow rěčachu srjedź 1880tych lět wšitcy 364 wobydlerjow delnjoserbsce.
Tuta lisćina skići přehlad wo wšěch zapósłancach 1. sakskeho krajneho sejma, kotryž so dnja 14. oktobra 1990 woli.
Jurij Grós bě serbski politikar a funkcionar Domowiny.
Po blidarskej wučbje studowaše w lětomaj 1948/49 při Serbskim wučerskim wustawje w Radworju a dźěłaše potom wot 1949 do 1953 jako wučer.
1954/55 skutkowaše za Swobodnu němsku młodźinu w Kamjenskim wokrjesu.
Wot 1955 bě 2. sekretar zwjazkoweho předsydstwa Domowiny pod předsydu Kurtom Krjeńcom, wot 1964 prěni sekretar.
Po Krjeńcowym wotstupje w lěće 1973 wosta w tutej poziciji a steješe nětko na čole serbskeje narodneje organizacija, přetož so funkcija předsydy znowa njewobsadźi.
Za čas přewróta wot nowembra 1989 hač do měrca 1990 bě z předsydu dźěłoweho wuběrka zwjazkoweho předsydstwa; při wólbach na wurjadnym kongresu Domowiny dnja 17. měrca 1990 njenastupi hižo za poziciju předsydy, ale skutkowaše dale hač do lěta 1991 jako městopředsyda pod nowym předsydu Bjarnatom Cyžom.
Po wotstupje z nawodnistwa mjeztym přetworjeneho Zwjazka Łužiskich Serbow bě Grós wot 1993 do 2005 dale z čłonom zwjazkoweho předsydstwa.
Po přewróće wozjewi Grós swoje nahlady na serbske towaršnostne žiwjenje a mjeńšinowu politiku w NDR a ZRN we wjacorych knihach.
W běhu swojeje politiskeje karjery skutkowaše Grós nimo dźěławosće w Domowinje tež jako zapósłanc na wšěch statnych runinach, tak w Ralbičanskej gmejnskej radźe a po zjednoćenju Němskeje w Budyskim wokrjesnym sejmiku.
Wot 1973 do 1989 bě jako nawoda Domowiny nimo toho čłon wobwodneho nawodnistwa SED, wot 1969 do 1989 w prezidiju narodneje rady Nacionalneje fronty a wot 1977 do 1989 čłon centralneho předsydstwa Němsko-sowjetskeho přećelstwa.
Na wšěm wina je ta Domowina?
Dypkokóžka je alga.
Podnurjena kačizna je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 0,7 hač do 1 cm.
Rostlina płuwa jenož za čas kćěwa na powjerchu, mjeztym zo hinak płuwa pod wódnym powjerchom.
Kóždy čłonk ma jedyn korjeń.
Kćěje w juniju, ale rědko.
Muske kćenja ma jedne próškowe łopješko.
Žónske kćenja ma jednu pěstku.
Rosće w stejacych abo jara pomału běžace wodźiznach, w mórskich zaliwach, w hatach a we łužach.
Ma radšo bóle mjenje wutkate, zwjetša čiste, na kislik bohate wodźizny.
Donnerhak, Budyšin Hlej wotpowědne dataje we Wikimedia Commons: Podnurjena kačizna Podnurjena kačizna.
Meja je pjaty měsac lěta w gregorianiskej protyce.
Wón ma mjeno z łaćonskeho słowa Maja, romska bohowka płódnosće.
Meja je nalětni měsac w sewjernej hemisferje a nazymski měsac w južnej hemisferje.
Codiakalnej znamjeni w meji stej Byk a Dwójniki.
Zažnička je ród ze swójby lilijowych rostlinow.
Angela Dorothea Merkel je němska politikarka strony CDU a wot 22. nowembra 2005 jako naslědnica Gerharda Schrödera zwjazkowa kanclerka Zwjazkoweje republiki Němska.
Wona je prěnja žona w tej poziciji.
Knježerstwowe koalicije pod jeje wjednistwom wobstejachu z CDU/CSU a SPD respektiwnje z CDU/CSU a FDP.
Dnja 14. měrca 2018 bu wot zwjazkoweho sejma k štwórtemu razej wolena za kanclerku.
Wona předsteji zwjazkowemu kabinetej Merkel IV.
Angela Merkel běše wot 10. apryla zwjazkowa předsydka swojeje strony.
Dźeń po wólbach do krajneho sejma Hessenskeje wozjewi wona 29. oktobra 2018, zo za wólby zwjazkoweho předsydy CDU w decembrje tutoho lěta hižo njekandiduje, runje tak kaž při přichodnych wólbach do zwjazkoweho sejma.
Patricia Wissel je sakska politikarka Křesćansko-demokratiskeje unije Němskeje a wot lěta 2009 zapósłanča sakskeho krajneho sejma.
Wukubłana běrowowa překupča bu 2009 jako direktna kandidatka we wólbnym wokrjesu 51 z 49,2 % hłosow wolena.
Při wólbach 2019 zhubi swój direktny mandat z mało hłosami na Franka Peschela wot AfD, zaćahny pak přez krajnu lisćinu přiwšěm do sejma.
Patricia Wissel je ewangelska a bydli we Wjazońcy.
Herman Kito Pank běše serbski chěžkar a ludowy powědar z Błótow.
Kito Pank, wot přećelow tež Kitko mjenowany, bydleše w starej chěžce z křiwymi sćěnami, kotraž bě so nimale zwjezła.
Stary Serb běše tehdy najnazhonićiši w kónčinje wokoło Bórkowow a měješe wuběrny pomjatk.
Jan Meškank: Pank, Kito [2].
Wulki Přezdrěń je hornjołužiska wjeska ze 27 wobydlerjemi w Budyskim wokrjesu, kotraž słuša z lěta 1998 k Radworskej gmejnje.
Leži w dólčku sewjernje Smochćic a južnje Miłkec.
Ležownostne knjejstwo měješe wot 16. do 19. lětstotka Miłkečanske ryćerkubło.
Ewangelscy wobydlerjo přisłušeja z lěta 1809 Njeswačanskej wosadźe.
Do Přezdrěnja słuša sydlišćo Přezdrěńk.
Cłownja na městnje dźensnišeho sydlišća je so w lěće 1460 k prěnjemu razej naspomniła.
Wot lěta 1925 maja Mytišći měšćanske prawa.
Staraja Russa je město w Ruskej federaciji.
Swětlik zawjedźe, zepěrajo so na Jakuba Xavera Ticina, prawopisnu formu katolskeje warianty hornjoserbšćiny, kotraž wosta w zasadźe hač do reformy lěta 1862 płaćiwa.
Jeho rěč bazěrowaše na domjacym Kulowskim dialekće, kotryž bu hižo wot Ticina w jeho gramatice z lěta 1679 kodifikowany.
 Swjate Biblije.
 Beno Šołta: Prěni hornjoserbski přełožk biblije wot J. H. Swětlika.
3–34 Frido Michałk: Jurij Hawštyn Swětlik a serbska spisowna rěč za katolikow.
W: Lětopis A 27/1, str.
Europski kapralc je kerk abo małki štom, kotrež docpěje wysokosć wot 1,5 hač 3 m.
Młode hałuzy su štyrihranite a maja šwižne křidleška.
Jich nazymske barbjenje je šarlachčerwjene.
Krónowe łopješka steja swobodnje a su jasnozelene-běłojte.
Stameny steja před keluškowymi łopješkami.
Brěčkaty kapslowy płód je róžojta, karminčerwjena abo purpurowa, štyrihranity, so štyridźělnje puka a docpěje šěrokosć wot 1,5 cm.
Płody so wot ptačkow rozšěrjuja.
Rosće w žiwych płotach, na lěsnych kromach, we łučinowych lěsach a na rěčnych brjohach.
Rostlina je w nimale cyłej Europje z wuwzaćom najbóle sewjerneje Europy a dźělow regiona Srjedźneho morja rozšěrjena.
Drjewo něhdy bu za zhotowanje wrjećenow za předźenje wołmy wužiwane.
Róžat je ród ze swójby róžatowych rostlinow.
Druhe serbske mjeno je rezeda.
Wokrjes ma přestrjeń wot 622,27 km² a něhdźe 44.000 wobydlerjow.
Dominuje ze swojimi běłymi do cunjo róžojtymi kćenjemi wot kónca apryla do srjedź meje wobraz płódnych włóžnych łukow.
Dalše serbskej mjeno je dźiwja žerchej.
Jako jara rozšěrjena a napadna kwětka wobsedźi łučna žerchwica regionalnje wšelake mjena, na př.: rytowane zelo, rytawka.
Wona z krótkim pjenkom w pódźe zymu přetraje.
Stołpik je prózdny a kulojty.
Łopješka spódnich łopjenow su kulojte-jejkojte, mjeztym nakónčne łopješka su powjetšene.
Kćenja su dwusplažne a wobsteja ze štyrjoch, 8-14 mm dołhich krónowych łopješkow a šěsć žołtych próšnych łopješkow, kotrež su něhdźe tři króć tak dołhe kaž štyri zelene, 3-5 mm dołhe keluškowe łopješka.
Krónowe łopješka su běłe, słabje róžojte abo blědźe lila a maja ćmowe žiłki.
Kćenja docpěwaja šěrokosć wot 1 hač 2 cm a w nakónčnych, čumpatych kićach steja, kotrež na spočatku su wokołkojte.
Při dešćiku a w ćěmnoće pochila so tyčki a kćenja so zawrěja.
Płody su truki ze skupiny kapslowych płodow.
Wone maja štabikowu formu z přeměrom wot jednoho milimetra a su 2 do 5,5 centimetrow dołhe.
Łučna žerchwica jewi so we wšelakorych biotopach wot Europy hač do arktiskeho, klimoweho pasma w sewjernej Aziji a Americe.
Słuša k srjedźoeuropskim rostlinam, kiž so jara husto jewja.
Rosće na tučnych a włóžnych łukach a w rěčnych lěsach we wysokosći hač do 1700 m nad mórskej hładźinu.
Wobdźěłanje włóžnych łukow polěkuje rozpřestrěću tuteje družiny.
Wužiwaja so w solotwjach, zelowych poliwkach a jako korjeniny za twaroh a čerstwy twarožk.
Žerchwjawa zerjawka, kotraž dźiwju žerchwicu tež jako nektarowu rostlinu wužiwa, wotpołoži swoje jeja zwjetša na delnjej stronje łopjenow.
Žerchwjawe pěnowki su na zelišćowych rostlinach žiwe, kotrychž brěčku wone cycaja.
Wotpołoža na swojich hosćićelskich rostlinach tež swoje jeja, z kotrychž so w aprylu a w meji larwy lahnu, kiž tohorunja rostlinowu brěčku cycaja.
Pěna škita larwy, kotrež w njej sedźa, před njepřećelemi a spožči trěbnu ćopłotu a włóžnotu za dalewuwiće.
Tute napadne ješćowe hnězda su přičina za němske pomjenowanje rostliny Wiesenschaumkraut.
Łučnu žerchwicu wuzwolichu za kwětku lěta 2006.
Załožba škit přirody Hamburg a załožba za škit wohroženych rostlinow wopodstatni rozsud za tutu so hišće poměrnje husto jewjacu rostlinu z tym, zo ma so z wuzwolenjom na to pokazać, zo je žiwjenski rum łučneje žerchwicy biotop włóžna łuka w přiběracej měrje wohroženy.
W Saksko-Anhaltskej a Mecklenburgsko-Předpomorskej je so wobstatk na łučnej žerchwi hižo tak jara redukował, zo ma status 3 na čerwjenej lisćinje wohroženych družinow.
Kałata kukelička je krótko žiwa rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 75 cm a šěrokosć wot 45 cm.
Šěre stołpiki su rozhałuzowane.
Zawěracy płód je płód, kotryž w zawěranym stawje wot rostliny wotpadnje a so tež při zrawjenju hnydom njepuknje.
Wón hakle po hniću symjenja wuswobodźuje.
Rumpodich je fiktiwna symboliska hodowna figura, kotraž je popularna předewšěm w protestantiskich kónčinach Němskeje, kaž tež w Nižozemskej, Skandinawiskej, w Zjednoćenym kralestwje, w němskorěčnym dźělu Šwicarskeje a w Zjednoćenych statach Ameriki.
Dźensa je typiske zwobraznjenje rumpodicha to přećelneho, staršeho muža z dołhej, běłej brodu, čerwjenymi drastami a wulkim hodownym měchom.
Łuwoćicy su hornjołužiska wjeska, kotraž słuša wot lěta 2003 k Lubijej.
Leža wósom kilometrow sewjernje stareho města a 186 m nad mórskej hładźinu na woběmaj bokomaj Lubaty.
Prěnje naspomnjenje jako Lutitz pochadźa z lěta 1317.
Wot lěta 1895 mějachu Łuwoćicy zastanišćo při železniskej čarje Lubij–Wóspork, kotraž so 1903 hač do Barta a 1906 hač do Radworja podlěši, hdźež bě z čaru Budyšin–Wojerecy zwjazana.
Po statistice Arnošta Muki mějachu Łuwoćicy w lěće 1884 250 wobydlerjow, mjez nimi 181 Němcow a 69 Serbow.
Ewangelscy Łuwoćenjo přisłušeja wot 16. lětstotka Ketličanskej wosadźe.
Protyka za lěto 1871 18. januara: Proklamacija Němskeho mócnarstwa we Versaillesu.
26. januara: Rom bu oficielnje stolica kralestwa Italskeje.
26. februara: „Předměr wot Versaillesa" mjez Francoskej a nowym Němskim mócnarstwom.
18. měrca–28. meje: Prěnja socialistiska rewolucija w Francoskej.
Při powalenju přez wójsko w meji wumrě wjace hač 20.000 ludźi.
8.–10. oktobra: Při wulkim wohnju bu nimale cyłe město Chicago zničene.
Šebjekino je město w Ruskej federaciji.
Sydlišćo je so w lěće 1713 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Protyka za lěto 1842 08. januara: Prěnje čisło Jana Pětra Jordanoweho tydźenika „Jutnička" wuńdźe.
02. julija: Prěnje čisło Zejlerjoweje Tydźenskeje Nowiny wuńdźe.
38.716666666667-9.1666666666667 Koordinaty: 38° 43′ S, 9° 10′ Z Lisabon je stolica a najwjetše město Portugalskeje.
Leži při rěce Tejo při Atlantiskim brjoze Iberskeje połkupy.
Město ma wokoło 500.000 wobydlerjow, z předměstami wjace hač 2,8 milionow.
Pohlad Lisabona Satelitowy wobraz Castelo de São Jorge Móst přez rěku Tejo Filip Rězak: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče.
Gallišćina bě keltiska rěč, kotraž bu w starowěku w Galliskej rěčana.
Najwažnišej dopokazaj rěče stej Kalender wot Coligny a grafiti wot Condetomagos.
Mało dlěšich tekstow su w łaćonskim alfabeće pisane.
Při tym wołojowa plata wot Lezoux wobsahuje něhdźe 50 słowow, mjeztym zo plata wot Chamalières wobsahuje wjace hač 50 a plata wot Larzac samo wjace hač 160 słowow.
Při tym w słowach kaž na př.
131, pod hesłom Galliska.
André Cherpillod: Monato.
Lěsny sydrik je wjacelětna rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 30 hač do 120 cm.
Zrunany stołpik je nahi a kulojty.
Łopjena su lochko namódreń šědźiwiznojte a docpěja šěrokosć wot hač do 1 cm a dołhosć wot hač do 4 cm.
Rosće w lisćowych lěsach, w kerčinach a na hólnišćach.
Rostlina je w srjedźnej Europje rozšěrjena, při čimž předewšěm w srjedźnych horach wustupuje.
Pobrachuje do dalokeje měry w sewjeroněmskej nižinje.
Dalše serbske mjeno je somotka.
Somoćany rupač je jednolětna rostlina.
Sorty kćěja w rozdźělnych barbach.
Chrystowy ćerń je kerk, kotryž docpěje wysokosć wot hač do 2 m.
Njese čornobrune ćernje.
Łopjena njesu krótke stołpiki.
Rostlina je na Madagaskarje rozšěrjena.
Chrystowy ćerń je jako rostlina w horncu wužiwa.
'Siraya': Cyathophylle su w zymje blěde E.
'Siraya': Su pukace pupki E.
'Siraya': Cyathophyllowy por docpěwa přeměr wot 6 cm.
Ćernjojte hałuzy Kwětnistwo Pinkbarbne Cyathophylle Nimale běłe Cyathophylle Čerwjene Cyathophylle Žołte Cyathophylle E.
Jich znutřkowny bok je bruna, mjeztym zo delnja hubka je beige.
W lěće 1985 załoži so Zjednoćenstwo Cyrila a Metoda jako biskopske zjednoćenstwo Drježdźansko-Mišnjanskeho biskopstwa.
Dla toho bě to pospyt, na druhe wašnje lajkow sylnišo do pastoralneho dźěła zawjazać.
Po přewróće přeńdźe tute zjednoćenstwo do 28. januara 1991 załoženeho Towarstwa Cyrila a Metoda z. t.
Tusk je kašubskeho pochada a rěči pólsce a němsce.
Wón je ženjeny a ma syna a dźowku.
Kwětnistwo je rozhałuzowana, čumpata kić.
Kćenjowy helm je tak wysoki kaž šěroki.
Rostlina je horinach srjedźneje a južneje Europy rozšěrjena.
Leži něhdźe 240 kilometrow wuchodnje Bresta při Horynju, prawym přitoku Pripjata.
Sydlišćo je so w lěće 1127 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1940 měšćanske prawa.
Leži něhdźe 85 kilometrow južnje wot města Qarshi.
Bahnowa drěstka je jednolětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 10 hač 45 cm.
Rostlina je podnurjena.
Łopjena su přećiwostejne abo mutličkostejne, wótre a docpěwaja dołhosć wot 1 hač 10 cm a šěrokosć wot hač do 1 hač 2 mm.
Kwětnistwo wobsteji z jednoho muskeho kćenja a jednoho hač do šěsć žónskich kćenjow a zhromadneho přikrywneho łopješka a steji w łopjenowych rozporach.
Muske kćenje njese jedne próškowe łopješko, mjeztym zo ma žónske kćenje wot jedyn do wósom płódnikow.
Płodźiki docpěwaja dołhosć wot 2 hač 4 mm.
Rosće w jězorowych zaliwach, łužach a slepych promjenjach rěkow.
Preferuje 0,5-2,5 m hłuboke, stejace abo pomału běžace, wutkate, ale tež womazane wodźizny.
Leži w Budyskim wokrjesu w Sakskej, blisko Kumwałda.
Zapadny susod Čornoboha je Hromadnik, na wuchodźe nadeńdźe so Rubježny hród.
Mjeno Čornobóh pochadźa hakle z 18. lětstotka.
Starše serbske mjeno hory běše Prašica abo Prašwica.
Wobsedźer Čornobóskich lěsow a twarjenjow na wjeršku je město Budyšin.
Dalše mjena su zažna cybla, cybla, šalota a worješenc.
Cybličkowacy kobołk je dwulětne zelo.
Nazeleń běłe kćenja steja w pozdatnych wokołkach.
Pochadźa ze zapadneje Azije.
Rostlina so w mnoholičbnych sortach plahuje.
Salsk je město w juhu Ruskeje federacije.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1812 jako wjes Torgowaja załožiło a ma wot lěta 1926 měšćanske prawa.
Liane Deicke je sakska politikarka Socialdemokratiskeje strony Němskeje, kotraž bě wot 2004 do 2014 přez krajnu lisćinu wolena zapósłanča sakskeho krajneho sejma.
Wona je ženjena a ma jedne dźěćo.
Leži blisko turkowskeje hranicy něhdźe 110 kilometrow juhozapadnje Tbilisija.
Z nich su 95 % Armenjenjo.
Dźensniše sydlišćo je so w 11. lětstotku załožiło.
Wichita je najwjetše město w ameriskim staće Kansas a namaka so praktisce w geografiskim centrumje Zjednoćenych Statow.
Město ma dźensa nimale poł miliona wobydlerjow.
Klima je tam kontinentalna – w zymje móže hustodosć jara zyma być, tola druhdy tež skerje ćopło a sucho.
W lěću je nimale přeco jara horco, husto nad 40 stopnjow.
Zapadosłowjanske rěče su jedna z třoch wulkich skupin słowjanskich rěčow.
Slědowaca tabela pokaza někotre słowa z Elbingoweho wokabulara.
Dospołne deklinaciske paradigmy substantiwow a pronomenow pak njejsu wobswědčene.
Wokatiw wustupuje z wosebitej formu jenož we maskulinumowej o1-deklinaciji w singularje.
Hewak bě identiski z nominatiwom.
1 po indoeuropskej gramatice.
Dźensa rěči něhdźe 2.000 ludźi prusce.
Płone třěchi su třěchi z nakłonjenjom mjez 0 do 10 stopnjow, štož rozeznawa je wot nahłych třěchow z wjetšim nakłonjenjom.
Płone třěchi wustupuja hłownje pola přemysłowych twarjenjow ale zdźěla tež pola bydlenskich twarjenjow.
Pink Floyd bě jendźelska rockowa hudźbna skupina, kotraž eksistowaše wot 1964 hač 1995.
Słuša k najwuznamnišim skupinam w rockowych stawiznach.
Pluwizny su čornojte.
Rosće w płonych a žórłowych bahnach, na mokrych łukach a holach.
Stołpik je znajmjeńša horjeka štyrihranity.
Łopjena docpěwaja dołhosć wot 1 hač 3,5 cm a maksimalnje njesu mało transparentnych dypkow.
Zołtožołte kćenja docpěwaja wulkosć wot 1,3 hač 2,3 cm.
Krónowe łopješka su čornje blakate.
Próškowe łopješka su 50 hač 200.
Rosće na suchich mokrych a włóžnych łukach, pastwach, holach, lěsnych kromach a łuhojtych łukach.
Jan Langa bě serbski ewangelski farar a kulturny prócowar kaž tež jedyn z přełožerjow biblije do serbskeje rěče.
Narodźi so jako syn roboćana w tehdy hišće serbskim Palowje pola Zemic-Tumic a studowaše po wopyće Wjerchowskeje šule w Mišnje wot lěta 1691 teologiju w Lipsku.
Po studiju skutkowaše najprjedy wot 1696 do 1704 jako farar w Budyšinku, wot 1704 do 1710 w Smělnje a wot 1710 hač do swojeje smjerće w Minakałskej wosadźe.
Hromadźe z fararjemi Janom Běmarjom z Budestec, Janom Wawerjom z Bukec a Matejom Jokušom z Hbjelska přełožichu jako prěni cyłu bibliju do serbšćiny.
Přełožk wuńdźe po Langoweje smjerći w lěće 1728.
Langa běše tež dwurěčnu předrěč napisał.
Wupraješe so kritisce napřećo Pětrej Šěrachej a jeho konceptej k nowowudaću Warichiusoweho katechizma.
Wón běše nan serbskeju fararjow a přełožowarjow Jana Balthasara a Jana Bjedricha Langec.
Jan Šołta: Langa, Jan. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn: Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow.
Wjerešćagino je město w europskim dźělu Ruskeje federacije.
Sydlišćo je so w lěće 1898 załožiło a ma wot lěta 1942 měšćanske prawa.
Michał Mjeń bě serbski ewangelski farar a narodny prócowar.
Narodźi so jako syn měšćana-rěznika a wopytowaše gymnazij w ródnym Budyšinje.
Wot 1817 studowaše w Lipsku ewangelsku teologiju a bě tam z čłonom Serbskeho prědarskeho towarstwa.
Po nawróće do Łužicy skutkowaše najprjedy wot 1823 do 1826 jako farar w Malešanskej a potom wot 1826 w Bukečanskej wosadźe.
Michał Mjeń słušeše k wonym fararjam, kiž sej žadachu w lěće 1834 w peticiji na sakske krajne stawy runoprawne nałožowanje serbskeje rěče w šulskej wučbje a zakonsku garantiju za to.
1836/37 přihotowaše hromadźe z druhimi nowy přidawk za serbske spěwarske, za kotrež tež sam někotre kěrluše přełoži.
Za čas rewolucije 1848/49 wobdźěli so na burskim hibanju a kandidowaše – namjetowany wot Serbskeho burskeho towarstwa Bukecy – w decembrje 1848 za Sakski krajny sejm.
Přez dołhe lěta bě předsyda serbskeje duchowneje konferency w Budyšinje a wot 1862 do 1868 přewjedźe serbske ewangelske kemše w Drježdźanach.
Mjeń bě wot 1847 čłon Maćicy Serbskeje.
Pětr Kunze: Mjeń, Michał.
Jerchecy su wjeska w sakskim wokrjesu Zhorjelc, kotraž słuša ke gmejnje Wysoka Dubrawa.
Leža 200 m nad mórskej hładźinu a maja 51 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje Jerchec jako Erichstorf pochadźa z lěta 1373.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 76 wobydlerjow, mjez nimi 42 Serbow. staw: 9. meje 2011; Wuslědki censusa 2011 za Wysokodubrawsku gmejnu Walter Wenzel: Oberlausitzer Ortsnamenbuch.
Čyhyryn je městačko na srjedźnej Ukrainje.
Sydlišćo je so w prěnjej połojcy 16. lětstotka jako wobhrodźene lěhwo Kozakow załožiło.
W lěće 1592 dósta Magdeburgske měšćanske prawo.
Wot 1648 do 1660 bě město faktisce ze sydłom knježerstwa ukrainskeho Kozakskeho stata pod nawodnistwom Bohdana Chmelnyckeho.
W lěće 1711 bu zaso pólskemu statej podstajene a z dźělenjom Pólskeje w lěće 1793 přińdźe pod ruske knjejstwo.
W lěće 1897 měješe Čyhyryn ukrainsku wjetšinu wobydlerstwa, ale tež wulku židowsku mjeńšinu.
Čyhyrynscy Židojo buchu zwjetša w holocausće zamordowani.
Jurij Handrik bě serbski katolski farar, kulturny prócowar a podpěrowar Domowiny po Druhej swětowej wójnje.
Narodźi so jako syn Jasčanskeho korčmarja a běše wot 1911 do 1922 chowanc Serbskeho seminara w Praze, hdźež wopytowaše wot 1911 do 1917 a po wojerskej słužbje w Prěnjej swětowej wójnje znowa 1918/19 němskorěčny gymnazij na Małej stronje.
Wot 1919 do 1922 studowaše katolsku teologiju w Praze a wo rozpušćenju Serbskeho seminara zakónči swój studij 1922/23 w Fuldźe.
Dnja 11. nowembra 1923 bu w Budyšinje na měšnika swjećeny.
Wot 1923 do 1935 měješe kapłanske městna w Ralbicach, Lipsku, Gerje, Radworju, Budyšinje a Chrósćicach a wot 1935 skutkowaše jako farar zwonka Serbow w Markneukirchenje w Bohotskej.
Jeho row nadeńdźe so při muri Njebjelčanskeho kěrchowa.
Wón běše sobustaw a jedne lěto tež předsyda Praskeje Serbowki a podstarši Zwjazka łužisko-serbskeho studentstwa.
Dopisowaše wjele do Katolskeho Posoła, mjez druhim basnje a powědančka, a wozjewješe tež w druhich serbskich a němskich publikacijach stawizniske a ludowědne přinoški.
Nimo toho napisa a přełožowaše dźiwadłowe hry za Jasčansku lajsku dźiwadłowu skupinu.
Po Druhej swětowej wójnje angažowaše so w nowozałoženej Domowinje a bu na prěnjej hłownej zhromadźiznu po wójnje dnja 30. nowembra 1946 za jeje městopředsydu za Hornju Łužicu woleny.
Hromadźe z někotrymi druhimi čłonami Domowinskeho wjednistwa kaž Franc Natuš, Pawoł Lubjeński a Korla Wirth prócowaše so Handrik wo to, narodnu organizaciju politisce neutralnje wusměrjeć.
Runje kaž Natuš a Wirth chcyše so Handrik po socialistiskim wusměrjenju Domowiny dalšeho sobudźěła wzdać a złoži w nowembrje 1951 swoju funkciju, bu pak na II. zwjazkowym kongresu w aprylu 1952 wot direktora Instituta za serbski ludospyt Pawoła Nowotneho njewočakowano a přećiwo woli komunistiskeho wjednistwa wokoło Kurta Krjeńca znowa za třećeho městopředsydu organizacije namjetowany a wot delegatow tež woleny.
Po ludowym zběžku 17. junija 1953 so politiska situacija tež w Serbach přiběrajcy přiwótřeše.
1953 wopušći ewangelski farar Gerhard Wirth zwjazkowe předsydstwo Domowiny a w decembrje 1954 tež Jurij Handrik.
Wot 1920 bě Jurij Handrik sobustaw Maćicy Serbskeje.
152–154 Móc wěry abo Rubježnicy na horje „Marijanski Chołm".
Činohra, Budyšin 1923 Stawizny Serbskeho seminara w Praze.
173 Timo Meškank: Kultura w słužbje totalitarneho režima.
Śymjanowice) je město na juhu Pólskeje, kotrež leži w Šleskim wojewódstwje.
Jeho němske mjeno je Laurahütte.
Ma něhdźe 13 milionow wobydlerjow na 119.000 km² a je tuž po ludnosći šesty najwjetši zwjazkowy stat a po přestrjeni kusk wjetša hač Bołharska.
Stolica je Harrisburg z 50.000 wobydlerjemi, z wulkim wotstawkom najwjetše město pak Philadelphia.
Na sewjerozapadźe nadeńdźe so město Erie při Erieskim jězoru, kiž twori kanadisku hranicu.
Najwjetša rěka je Susquehanna River.
W lěće 2007 mějachu 90,1 % wobydlerstwa jendźelšćinu za maćeršćinu a 4,1 % španišćinu.
25 % wobydlerstwa maja němskich prjedownikow, 16 % irskich, 12 % italskich a jenož 7 % jendźelskich.
Dźakowano jeho jednoremu pisanskemu stilej hodźachu so jeho twórby do wjele rěčow přełožić a na cyłym swěće předawać.
Jan Zygmunt Bjedrich Šyndlaŕ bě serbski farar, spisowaćel, wudawaćel a zakitowar serbstwa w Delnjej Łužicy.
Wot 1772 do 1779 wopytowaše Choćebuski gymnazij a wot 1779 do 1781 studowaše w Hali nad Solawu ewangelsku teologiju.
Wot 1796 bě Šyndlaŕ z wyšim fararjom w Picnju.
Šyndlaŕ staraše so wo delnjoserbske pismowstwo.
Wot lěta 1791 wuda rjad nabožinskich knihow, spěwow a kěrlušow.
W 1820tych lětach bě hłowny zamołwity za wudawanje delnjoserbskeje biblije.
Po tym wuńdźe w lětach 1824, 1825 a 1829 wjacedźělna prědarska kniha, za kotruž dyrbješe nimo pjenježneje podpěry pruskeho stata hišće 200 tolerjow ze swójskeje kapsy připołožić.
Přeswědči tež druhich Delnjoserbow k pisanju.
Tak wukonješe wulki wliw na wučerja Dabita Boguwěra Głowana, prěnjeho wuznamnje literarnje skutkowaceho wučerja w Delnjej Łužicy.
Jeho podpěrowaše a namołwješe do dalšeho literarneho tworjenja.
Wotpohlady Głowana za wudawanje šulskich knihow kaž tež přełožk cyrkwinskeje agendy pak zwrěšćichu.
Šyndlaŕ wojowaše stajnje přećiwo antiserbskim naprawam statnych instancow.
Při přirjadowanju Choćebuskeho wokrjesa k Sakskej w lěće 1807 protestowaše doraznje přećiwo planam, serbsku rěč ze šule a cyrkwje wutłóčić.
Při šulskich wizitacijach so jemu porokowaše, zo so serbšćina přejara nałožuje, čehoždla charakterizowachu šule Picnjanskeje wosady jako „najšpatniše cyłeho wokrjesa".
Šyndlarjowa próstwa wo powyšenje mzdy, zo by swoje serbske přełožowanske a wudawaćelske dźěło móhł dale wukonjeć, so 1830 wotpokaza.
Ze swojim dźěłom přinošowaše Šyndlaŕ najebać wšěch ćežow jara k spěchowanju serbskeho narodneho wědomja w Delnjej Łužicy a k skrućenju serbstwa.
Pětr Kunze: Šyndlaŕ, Jan Zygmunt Bjedrich.
Je zarjadniske sydło Malorytskeho rajona.
Leži při rěce Maloryta něhdźe 40 kilometrow juhowuchodnje Bresta.
Sydlišćo je so w lěće 1566 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1970 měšćanske prawa.
Bobrina je sekrecija seksuelnych žałzow bobra.
Dabit Boguwěr Głowan bě serbski wučer, wuznamny pedagoga, spisowaćel a zakitowar serbstwa.
Narodźi so jako syn wučerja a bratr Jeremiasa Bogusława a Kita Samuela Głowana w Čornym Chołmcu a přihotowaše so přez samostudij, pućowanje a hospitacije na wučerske powołanje.
W lětomaj 1802/03 běše z wučerskim pomocnikom pola swojeho bratra Kita Samuela w delnjołužiskim Malinje a 1803–05 pola bratra Jeremiasa Bogusława w Lutolu pola Choćebuza.
Wot lěta 1805 skutkowaše we wšelakich delnjołužiskich wsach jako wučer.
Tak w Kokrjowje a na šuli při Choćebuskej klóšterskej cyrkwi.
1816 załoži prěnje towarstwo Choćebuskich wučerjow.
Wot 1819 do 1825 běše seminarski wučer w Nowej Cali.
Głowan bě připóznaty pedagoga a měješe wuske zwiski ze znatymi pedagogami swojeho časa, mjez druhim z Diesterwegom.
Nastupajo serbstwo započa hižo 1806 pod wliwom Jana Šyndlarja w hornjo- a delnjoserbskej rěči publikować a wudawaše pozdźišo serbske basnje a powědančka, spěwy, kěrluše a přełožene prědowanja, kotrež so najebać wulkeho nakłada spěšnje wupředachu.
Skutkujo w Berlinskim towarstwje za křesćanske pisma přełoži mjez 1837 a 1843 šěsć traktatow a wuda je z nakładom mjez tři a dźesać tysac hornjo- a delnjoserbsce.
1830, z awtobiografiskim pozadkom.
Te wysoke swjedźenje za serbske dźěći.
Prěnje rozwučowanje za te lube móličke.
Pětr Kunze: Głowan, Dabit Boguwěr.
Sibirske sydlišćo Jakutsk dósta měšćanske prawa.
Wjes nadeńdźe so w Delnjej Łužicy při Małksy, něhdźe štyri kilometry južnje Baršća a njedaloko wujězda awtodróhi A15.
Přez Žymjerojce wjedźe zwjazkowa dróha 115 z Baršća do Běłeje Wody.
Hač do lěta 1996 měješe wjes tež zastanišćo při železniskej čarje Běła Woda–Baršć.
Rěčka Małksa tworja hranicu mjez Žymjerojcami a Tśěšojcami.
Susodne wjeski su Domašojce na sewjerozapadźe, Tśěšojce na wuchodźe, Kósmejce na juhu kaž tež Smaržow a Jaty na zapadźe.
Prěnje pisomne naspomnjenje Žymjerojc pochadźa z lěta 1510.
Mjeno bu najskerje wotwodźene wot staroserbskeho wosoboweho mjena Žiwoměr.
Wjes měješe kubło, kotremuž słušeše nanajpozdźišo wot lěta 1835 wodowy młyn.
Hač do lěta 2001 tworjachu Žymjerojce samostatnu gmejnu, kotraž so potom ze susodnymi Tśěšojcami zjednoći.
Po statistice Arnošta Muki rěčeše w Žymjerojcach srjedź 1880tych lět hišće 75 wot cyłkownych 203 wobydlerjow delnjoserbsce.
Po swědčenju wěsteho šołty Jakuba z Małeho Kólska móžachu tehdy hišće wšitcy wobydlerjo nad 50 serbsce, tući mjez 30 a 50 serbsce rozumjachu a trochu tež powědachu, z dźěćimi a młodostnymi so pak jenož hišće němsce rěčeše.
Žargoń je wjes w braniborskej Delnjej Łužicy a wot lěta 2004 gmejnski dźěl Kopańc we wokrjesu Sprjewja-Nysa.
Ma wokoło 390 wobydlerjow a nadeńdźe so něhdźe třinaće kilometrow juhowuchodnje Choćebuza a jednaće kilometrow juhozapadnje Baršća njedaloko awtodróhi A 15.
Susodne wjeski su Kótłow na sewjeru, Dubrawa na sewjerowuchodźe, Jaty na wuchodźe, Jabłoń na juhu, Górjenow na juhozapadźe a Rogozno na zapadźe.
Po statistice Arnošta Muki měješe Žargoń we 1880tych lětach cyłkownje 512 wobydlerjow, z kotrychž běchu 477 Serbow a 35 Němcow.
 karta z wšitkimi koordinatami: OSM, Google abo Bing Lisćina wotbagrowanych wsow we Łužicy wobsahuje wsy, wjesne dźěle a kolonije w Hornjej a Delnjej Łužicy, kotrež buchu za wudobywanje brunicy we Łužiskim a Hornjołužiskim rewěrje, ale tež za twar rěčnych zawěrow dospołnje abo zdźěla dewastěrowane.
Prěnja wjes, kotraž bu wotbagrowana, běše Nowy Lubuš blisko Wojerec w lěće 1924.
Wjetšina dewastěrowanych wsow ležeše w serbskim sydlenskim rumje.
Cyłkownje so dotal wjac hač 80 wjeskow a wjesnych dźělow dospołnje a 30 wsow zdźěla wotbagrowachu.
Energijowy koncern Vattenfall planowaše hač do lěta 2042 wotbagrowanje Wótšowaša, Grabka a Keŕkojc za Janšojsku, Prožyma a dźěla Wjelceja za Wjelcejsku kaž tež Rownoho, Miłoraza a Mułkec za Wochožansku jamu.
Po planach noweho mějićela LEAG je wotbagrowanje Wótšowaša, Grabka, Kerkojc, Rownoho a Miłoraza wot měrca 2017 z blida.
Slědowace wulke brunicowe jamy we Łužicy wobstachu abo do dźensnišeho wobsteja: Bjerwałd, wuchodnje Wojerec Bzež-wuchod, južnje Lubnjowa Bzež-zapad, južnje Lubnjowa Grabice, zapadnje Drjowka Choćebuz-sewjer, wuchodnje Choćebuza Chóžyšća-juh, južnje Lubnjowa Chóžyšća-sewjer, južnje Lubnjowa Janšojce, mjez Baršćom a Choćebuzom Kleinleipisch, juhowuchodnje Grabina Klěśišća-sewjer, juhowuchodnje Grabina Klěśišća, mjez Grabinom a Złym Komorowom Košyna, wuchodnje Złeho Komorowa Maliń, zapadnje Drjowka Murjow, sewjernje Złeho Komorowa Rychwałd, južnje Běłeje Wody Sedlišćo, sewjernje Złeho Komorowa Šiboj, wuchodnje Wojerec Škódow, juhowuchodnje Złeho Komorowa Werminghoff I, wuchodnje Wojerec Werminghoff II/Glückauf II, wuchodnje Wojerec Werminghoff III/Glückauf III, wot 1968 Łazowska jama, wuchodnje Wojerec Wjelcej-juh, zapadnje Grodka Wochozy, zapadnje Běłeje Wody Po kóncu wudobywanja buchu brunicowe jamy rekultiwěrowane resp. z wodu pjelnjene.
Wjetšina tych nowych jězorow přisłuša Łužiskej jězorinje; wjacore buchu po wotbagrowanych wsach pomjenowane, kaž na přikład Parcowski jězor.
Rogow je wjes w Delnjej Łužicy z něhdźe 500 wobydlerjemi a měšćanski dźěl Lubnjowa w braniborskim wokrjesu Hornje Błóta-Łužica.
Wot 26. oktobra 2003 słuša při zapadnej kromje Błótow ležaca wjes do města Lubnjowa.
Wjes naspomni so prěni raz pisomnje hakle w lěće 1421 jako Ragow w Lubnjowskej měšćanskej knize.
W staršim wopismje z lěta 1315 mjenuja so wjacore wjeski wokoło Lubnjowa, nic pak Rogow.
Hač do lěta 1994 měješe Rogow zastanišćo při železniskej čarje Berlin–Zhorjelc.
Čorna Pumpa je měšćanski dźěl Grodka w braniborskim wokrjesu Sprjewja-Nysa.
Sydlišćo leži w Delnjej Łužicy a serbskim sydlenskim rumje.
Wjes leži něhdźe dźesać kilometrow wuchodnje Grodkowskeho centruma při zwjazkowej dróze 156.
Pódla něhdyšeje dźěłaćerskeje kolonije, kotraž bě so wokoło hosćenca „K čornej pumpje" wuwiwała, natwarichu wot lěta 1955 płunowy kombinat „Čorna pumpa" k wudobrjenju domjaceje brunicy z wokolnych jamow.
W 1960tych lětach wuwiwaše so kombinat do najwjetšeho zawoda tajkeho razu na cyłym swěće.
Za zastaranje kombinata wotkrychu w cyłej srjedźnej Łužicy brunicowe jamy, čehoždla mjenowachu jón ze serbskeje strony husto jako „row Serbstwa".
Leži šěsć kilometrow sewjerowuchodnje Grodkowskeho centruma a ma něhdźe 120 wobydlerjow.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Terckendorff pochadźa z lěta 1476.
Po statistice Arnošta Muki měješe wjes w lěće 1884 cyłkownje 203 wobydlerjo, z nich 202 Serbaj a jenož jedyn Němc.
Hač do lěta 1879 swjećachu we Łojowskej wosadźe, do kotrejež Zakrjow słuša, prawidłownje serbske kemše.
W Zakrjowje rodźeny Jan Boguchwał Markus zběraše w lětomaj 1837/78 we woběmaj wsomaj cyłkownje 75 serbskich ludowych pěsnjow.
[189 wobydlerjow, z nich 0 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 9 z pasiwnymi, 0 serbskich dźěći a młodostnych, 180 bjez znajomosćow] → wšě wjeski Lotar Balke: Spremberger Region.
Leži při južnym kóncu Grodkowskeho spjateho jězora sewjernje stareho města a ma něhdźe 850 wobydlerjow.
Do Zelezny słušatej tež wjesce Běła a Mokrow kaž tež přesydlene sydlišćo Gózdź.
Prěnje historiske naspomnjenje jako Selesne pochadźa z lěta 1350.
Hišće w lěće 1924 zdźěli gmejnski předstajer na naprašowanje wokrjesneho šulskeho rady, zo rěča dźěći ze Zelezny serbsce.
[652 wobydlerjow, z nich 26 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 13 z pasiwnymi, 0 serbskich dźěći a młodostnych, 613 bjez znajomosćow] → wšě wjeski Lotar Balke: Spremberger Region.
Lěšće-Zakrjejc je měšćanski dźěl delnjołužiskeho Grodka na juhowuchodźe braniborskeho wokrjesa Sprjewja-Nysa.
Ma něhdźe šěsć stow wobydlerjow a nadeńdźe so sewjerowuchodnje Grodkowskeho nutřkowneho města při krajnej dróze 48.
Bjez wulkich formalnosćow móžeš nowe zapiski spisać a nastawki wobdźěłać, rozšěrjeć abo korigować.
Tuchwilu wobsahuje hornjoserbska Wikipedija jako najwjetša serbska encyklopedija 13.577 zapisow.
Zwostawa potajkim hišće tójšto dźěła.
Prošu pomhaj nam, zo by naša encyklopedija dale rostła!
Připadny zapisk · Kategorije · Korčma · Pomoc · Prawidła Chceš sobu činić, ale njewěš kak?
Biografiski nastawk wo Jurju Wićazu je 10000. zapis hornjoserbskeje Wikipedije!
Wona natwari so w lětach 1882–87 po tym, zo bě so Towarstwo Cyrila a Metoda pod Michałom Hórnikom w lěće 1869 za nowotwar serbskeje cyrkwje rozsudźiło.
Što je so stało na dźensnišim dnju?
Sowjetski zwjazk běše historiski kraj w Aziji a Europje.
Hłowny naslědnik Sowjetskeho zwjazka je Zjednoćenstwo njewotwisnych krajow.
Jurij Winar bě serbski komponist, wučer a spisowaćel.
Narodźi so jako syn listonoša w Radworju a maturowaše w Budyšinje.
Wot 1929 do 1932 studowaše w Drježdźanach pedagogiku, ludowědu a hudźbu.
Za čas nacionalsocializma dźěłaše we wšelakich městach jako wučer.
Po Druhej swětowej wójnje skutkowaše wot 1946 do 1951 jako docent na Serbskim wučerskim wustawje w Radworju.
W lěće 1951 sta so z prěnim intendantom nowozałoženeho Serbskeho ludoweho ansambla.
Po tym běše wot 1960 do 1979 z direktorom Budyskeje hudźbneje šule.
Hižo za čas swojeho skutkowanja jako wučer běše tež chórowy nawoda a wot 1933 hłowny dirigent chórow Zwjazka serbskich spěwarskich towarstwow, kotryž měješe so pak 1937 kaž wšitke serbske institucije rozpušćić.
Po 1945 komponowaše tež moderne serbske spěwy, mjez druhim na teksty Jurja Brězana.
Wudawaše serbske spěwniki a komponowaše filmowu hudźbu, kantaty a Serbsku bursku suitu.
Pod pseudonymom Jurk wozjewješe tež krótkopowědančka a basnje.
Zhromadnje z Jurjom Brězanom a Měrćinom Nowakom-Njechorńskim dósta w lěće 1951 Narodne myto NDR III. rjadownje za wuměłstwo a literaturu.
Křesćan Baumgärtel: „Wulkeho Słowjanow splaha" – Mysle k róčnicy 100. narodnin serbskeho kulturnika Jurja Winarja.
Azerbajdźanska demokratiska republika bě wot 1918 do 1920 wobstejacy stat na dźensnišim teritoriju Azerbajdźana a někotrych susodnych teritorijach dźensnišeje Georgiskeje, Ruskeje, Turkowskeje a Armenskeje.
Wona bu po rozpadźe Ruskeho mócnarstwa w meji 1918 załožena a bě jedyn z prěnich demokratisce fungowacych statow w islamskim swěće a scyła prěni zwjetša muslimiski stat, w kotrymž mějachu žony wólbne prawo.
Jurij Chěžka bě serbski basnik a płaći ze swojimi cyłkownje jenož 54 basnjemi jako prěni zastupjer moderneje poezije dwaceteho lětstotka w serbskej literaturje.
Jeho mać Hana, rodźena Delenkec, pochadźeše z Haslowa a bě znata jeje njewšědneho powědarskeho talenta dla.
W knižce Pawoła Neda „Wopyt pola bajkarki" bu jej pomnik w ludowědnej literaturje stajeny.
Nan znjezboži smjertnje jako běše Jurij runje 14 lět stary a Chěžkec swójba bědźeše so po tym jara z nuzu a chudobu.
Po połpjata lěće na šuli w Chrósćicach wopytowaše Jurij Chěžka na doporučenje Chróšćanskeho fararja Jakuba Šewčika Arcybiskopski gymnazij w Praze, hdźež bě z chowancom katolskeho internata.
Wuwučowanska rěč bě čěšćina.
W serbšćinje wukmanješe serbskich chowancow Mikławš Krječmar na kónctydźenskich zhromadźiznach 1931 wobnowjeneje „Serbowki".
1936 debitowaše Jurij Chěžka z prěnimi poetiskimi probami w „Serbskim studenće".
W maturitnych prózdninach lěta 1937 napisa wón zběrku z 23 basnjemi pod titulom „Na puću za druhej domiznu".
Zběrka je so jako rukopisny zešiwk wuchowała a wobsahuje jadro jeho noweje serbskeje poezije.
Štwórć lěta po zakazu „Serbskich Nowin" w lěću 1937 wuńdźe prěnje čisło „Gmejnskeje heje" z Jurjom Chěžku jako zamołwitym redaktorom.
W dźewjeć čisłach časopisa namakaja so poslednje jeho basnje.
Po maturje bě so na Karlowej uniwersiće na studij bohemistiki a germanistiki a w pódlanskim předmjeće sorabistiki zapisał.
Katedra za serbsku rěč, literaturu a kulturne stawizny bě so jako prěnja sorabistiska katedra w lěće 1933/34 załožiła.
Profesuru bě dóstał dr.
Wobhladniwje pak bě z časom wšón pisomny material schował a tuž jeho po měsacu zaso pušćichu, zo bychu jeho štyri njedźele na to do wójska sćahnyli.
Z jeho štyrilětneho wójnskeho časa w Francoskej, Bołharskej, Grjekskej a Juhosłowjanskej su so zachowali někotre listy z fronty, kotrež je Mikławšej Krječmarjej do Prahi napisał.
Mjez 13. a 17. oktobrom 1944 dezertowaše z Wehrmachty w bliskosći juhosłowjanskich městow Kraljevo, Kruševac a Kragujevac a na njeznate wašnje zahiny.
Zakładna šula w Chrósćicach nosy jeho mjeno.
Při ródnym domje w Hórkach dopomina wopomnjenska tafla na njeho.
Wudał Kito Lorenc, Domowina-Verlag, Bautzen 2002.
Narodźi so jako syn bura a běše wot 1904 do 1907 chowanc Serbskeho seminara w Praze, hdźež wopytowaše němskorěčny gymnazij na Małej stronje.
Wot 1909 do 1914 studowaše w Berlinje a Lipsku prawnistwo a etnografiju.
Jako student pućowaše po Ruskej a po balkanskich krajach hač do Istanbula.
W decembru 1914 přińdźe jako němski wojak w Prěnjej swětowej wójnje do ruskeje wójnskeje jatby.
Po wójnje běše wot 1920–26 zwjetša w němskej diplomatiskej słužbje w Moskwje a přewjedźe wjele pućowanjow po Aziji hač do Japanskeje.
Wawrik wozjewi rjad etnografiskich studijow a aziskich ludach we wědomostnych časopisach (mj. dr.
Osteuropa) a knihu wo swojej jězbje ze Sibirskeje do Indiskeje, za kotruž spisa Pawoł Nedo předspomnjenje.
Zawod k wjacorym pojednanjam wšelakich awtorow.
Dožiwjenja w Sibirskej w lěće 1915.
Z mojich pućowanskich dopomnjenkow.
Leipzig 1973 Pawoł Nedo: Wawrik, Bjarnat.
Jan Awgust Pohonč narodźi so 13. julija 1841 jako syn žiwnosćerja w Nowej Wsy pola Malešec.
Seminar wuchodźiwši bu Pohonč najprjedy domjacy wučer na wšelakich městnach a wot 1864 wučer w Malešecach, hdźež so zdobom z Emmu Fahnauerec z Bobolc woženi.
W lěće 1867 powoła so wón za wučerja do ródneje wsy, hdźež hač do 1870 skutkowaše.
Po tym běše pjeć lět wučer ewangelskeje šule w Liberecu a bu 1876 na direktora měšćanskeje šule do Tharandta powołany.
Žiwjenje Pohonča steji dospołnje pod wliwom pedagogiskeje ideje.
Wón załoži sej hižo jako młody wučer nahladnu pedagogisku knihownju a wobdźěli so aktiwnje na wučerskich zhromadźiznach.
Wot lěta 1861 běše Pohonč aktiwny čłon Maćicy Serbskeje, wuda z jeje nakładom 1864 ludowy spis Napoleon I. a jeho wójna a porěča jako zastupjer Lipšćanskich Serbow při połoženju zakładneho kamjenja Serbskeho domu.
W powučacym zmysle dopisowaše tež do Łužičana, Předźenaka a Serbskich Nowin.
Pohonč běše podpěraćel serbskich studentow w Lipsku, spěchowar a z jeho přećelom fararjom Dučmanom najswěrniši sobustaw tamnišeho serbskeho blida.
Ota Wićaz: Nekrolog LX.
Rylsk je město w Ruskej federaciji.
Kinč je wjes z 211 wobydlerjemi w zapadnej Hornjej Łužicy.
Prěnja wjes při hornim běhu Čorneho Halštrowa leži pod Žiwinom na zapadnym boku stareje krajneje dróhi wot Kamjenca do Biskopic a słuša wot lěta 1994 k Halštrowej.
Susodnej wsy stej Rušica na sewjeru a Jědlow na sewjerowuchodźe.
Přichodna wjes na juhu je Porchow.
Kinč leži njedaloko zwjazkoweje awtodróhi 4.
Horstka katolskich wobydlerjow přisłuša Wotrowskej wosadźe.
Wón reprezentuje konsonant ze skupiny likwidow.
W Morsowym alfabeće zwoprawdźuje so R přez · − ·.
8-6 Koordinaty: 8° S, 6° Z Słonowinowy pobrjóh je njewotwisny stat při Atlantiskim oceanje w zapadnej Africe.
Stolica je Yamoussoukro w srjedźišću kraja, najwjetše město, sydło knježerstwa a hospodarski centrum je pak při atlantiskim pobrjoze so namakacy Abidjan.
Mjezuje z Malijom a Burkinu na sewjeru, z Ghanu na wuchodźe a z Liberiju a Gineju na zapadźe.
Na juhu Słonowinoweho pobrjoha knježi ćopła, włóžna tropiska klima z dešćowymaj počasomaj wot meje do julija kaž tež w oktobru a nowembru.
Najwyše městno je Mont Nimba při ginejskej a liberiskej hranicy w zapadźe kraja.
Hač do lěta 1960 bě Słonowinowy pobrjóh z francoskej koloniju.
Po njewotwisnosći knježeše přez 33 lět prěni prezident Félix Houphouët-Boigny.
W lěće 2002 dóńdźe pod prezidentom Laurent Gbagbo k byrgarskej wójnje mjez muslimskim sewjerom a křesćanskim juhom.
Při wólbach lěta 2010 zhubi Gbagbo móc a bu pozdźišo zajaty a dla pozdatnych wójnskich złóstnistwow wobskorženy.
Leži při zjednoćenju rěkow Wilija a Horyn w historiskej Wołyńskej něhdźe 50 kilometrow juhowuchodnje Riwneho.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1100 wot Kijewskeho chronista Nestora jako „město z hrodom".
W lěće 1577 załoži Iwan Fjodorow tu prěnju knihićišćernju, kotraž produkowaše knihi w cyrkwinosłowjanšćinje, mjez druhim Ostrogsku bibliju.
W lěće 1585 dósta Ostroh měšćanske prawa.
Wot 1793 bě z dźělom Ruskeho carstwa a mjez 1920 a 1939 słušeše znowa do Pólskeje, jako přimjezne město ze Sowjetskim zwjazkom.
1939 bu wot sowjetskeho wójska wobsadźene a wot lěta 1945 słuša tež oficielnje do Ukrainy.
63 Ostróg — Warszawa : Filip Sulimierski i Władysław Walewski, 1883 . — T. IV : Kęs — Kutno. — S. 432—433.
13. meje abo 13. róžownika je 133. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 232 dnjow hač do kónca lěta.
Franziska Schubert je hornjołužiska politikarka Zelenych, wot lěta 2014 zapósłanča sakskeho krajneho sejma a rěčnica swojeje frakcije za serbske naležnosće.
Wona je w Nowych Jěžercach wotrostła a złoži tam w lěće 2000 maturu.
Wot 2001 do 2007 studowaše na Osnabrückskej uniwersiće europske studije.
Tuchwilu promowuje na Drježdźanskej techniskej uniwersiće.
Z podpěru zeleneju wokrjesneju zwjazkow Budyšin a Zhorjelc bu wona před sakskimi wólbami 2014 na dźewjate městno krajneje lisćiny Zelenych wolena.
Po wólbach, při kotrychž docpěchu Zeleni jenož wósom mandatow, wotstupi načolna kandidatka Antje Hermenau wot swojeho mandata, tak zo zaćahny Schubert do sejma.
Jeje wobydlerski běrow namaka so w Budyskim starym měsće.
Nimo toho je wot komunalnych wólbow 2014 čłon Zhorjelskeho wokrjesneho sejmika a měšćanskeje rady swojeho ródneho města Habrachćicy-Nowe Jěžercy.
4-53 Koordinaty: 4° S, 53° Z Francoska Guayana je wotwisny teritorij Francoskeje w sewjernym dźělu Južneje Ameriki.
Płaći jako zamórski departement Francoskeje a zdobom jako region.
Jako tajki je dźěl Europskeje unije, europasma a NATO.
Město Kourou je stejišćo europskeho swětnišćoweho dwórnišća.
Francoska Guayana leži při Atlantiskim oceanje a mjezuje z Brazilskej na wuchodźe a juhu a ze Surinamskej na zapadźe.
Kraj je nimale tak wulki kaž Awstriska, ma pak jenož telko wobydlerjow kaž Kamjenica.
90 % krajneho přestrjenje su wot tropiskeho dešćoweho lěsa zarosćene, štož wotpowěduje najwjetšej lěsowej kónčinje cyłeje Europskeje unije.
Gəncə je wulkoměsto na zapadźe Azerbajdźana.
Ma wokoło 300 tysac wobydlerjow.
Kósnik abo rombus je płony geometriski twar, štyriróžk kotrehož wšitke strony su jenak dołhe.
Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče.
Tuta lisćina skići přehlad wo wšěch zapósłancach 6. sakskeho krajneho sejma, kotryž so we wólbach dnja 31. awgusta 2014 woli.
Černsk je hornjołužiska wjeska z 53 wobydlerjemi w Zhorjelskim wokrjesu a słuša z lěta 1973 ke gmejnje Chrjebja-Nowa Wjes.
Wjes je dźěl oficielneho serbskeho sydlenskeho ruma w Sakskej.
Juhowuchodnje Černska leži jězor Čorna Truha a wosrjedź lěsa na wuchodźe wjeski Běły łuh.
Přidróžny nawsowc naspomni so k prěnjemu razej hakle w lěće 1423 jako Czirniski.
1490 mjenowachu jón Tschyrrnosc.
Ležownostne knjejstwo nad wudworom měješe přez lětstotki Chrjebjanske ryćerkubło.
Tež cyrkwinsce słušeše Černsk ze starodawna do Chrjebjanskeje wosady.
W běhu nacionalsocialistiskeho přemjenowanja łužiskich wsow dósta Černsk w lěće 1936 wumyslene němske mjeno Hirschwalde, bu pak po kóncu Druheje swětoweje wójny w lěće 1947 zaso přemjenowany.
Hač do 1. apryla 1938 bě Černsk samostatna gmejna a bu potom do susodneje Chrjebje zagmejnowany.
W lěće 1825 měješe Černsk 181 wobydlerjow.
Po Mukowej statistice měješe Černsk we 1880tych lětach cyłkownje 215 wobydlerjow, mjez nimi 207 Serbow a jenož wosom Němcow.
Wuhančicy-Koblica je něhdyša gmejna na samym juhu Budyskeho wokrjesa a wot lěta 1999 gmejnski dźěl Kumwałda.
Gmejna nasta w lěće 1930 přez zjednoćenje dotal samostatneju gmejnow Wuhančicy a Koblica.
Wjes leži w Hornjej Łužicy něhdźe dźesać kilometrow južnje Budyšina při zwjazkowej dróze 96 do Žitawy, kotraž přeprěčuje zapadny dźěl wsy.
Wuhančicy-Koblica leži na zapadnym zachodźe Kumwałdskeho doła mjez Wbohom na zapadźe a Kumwałdom na wuchodźe.
Wokoło hata na wuchodźe gmejnskeho dźěla ležace Wuhančicy naspomnichu so prěni raz pisomnje w lěće 1350 jako Wygandistorf, Koblica w lěće 1419 jako Cobelitz.
Wuchadźejo z wjesneju mjenow nastachu Wuhančicy prawdźepodobnje hakle za čas němskeje kolonizacije Hornjeje Łužicy, mjeztym zo je Koblica serbskeho pochada.
W lěće 1890 mějachu Wuhančicy 386 wobydlerjow a Koblica 278.
Do Druheje swětoweje wójny ležeše ličba wobydlerstwa pola 875.
Wulki skok wučini přichad přesydlencow z něhdyšich wuchodnych kónčin Němskeje po 1945, tak zo bydlachu 1950 hižo 1171 wobydlerjow w gmejnje.
Arnošt Černik zwěsći w 1950tych lětach 27 serbsce rěčacych wobydlerjow, mjez nimi třo młodostni.
To wotpowědowaše 2,5 % cyłkowneho wobydlerstwa.
Wot 1890 do 1998 měješe gmejna zdobom zastanišćo při železniskej čarje Budestecy–Lubij, při kotrymž zastawachu hač do lěta 1997 tež wosobowe ćahi na relaciji Budyšin–Lubij.
Skaudvilė je městačko z něhdźe 1500 wobydlerjemi w Tauragskim wobwodźe w Litawskej.
Leži při rěce Ančia něhdźe 30 kilometrow sewjerowuchodnje wot města Tauragė.
Sydlišćo je so w lěće 1760 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1950 měšćanske prawa.
Leži w sewjernym Kawkazu w republice Dagestan něhdźe 100 kilometrow zapadnje Machačkale.
Zwjazkowa dróha 96 je zwjazkowa dróha w Němskej, kotraž wjedźe wot Žitawy w Sakskej do Sassnitza na Rujanach.
Zwjazkowa dróha 96 je něhdźe 520 km dołha.
Dróha wjedźe přez zwjazkowe kraje Sakska, Braniborska, Berlin a Mecklenburgsko-Předpomorska.
Madleńka Šołćic je serbska awtorka, redaktorka a dramaturgowka.
Šołćic wotrosće w Konjecach, wuchodnje Kamjenca.
Dźensa bydli w Budyšinje.
Studowała je w Lipsku wot 1995 sorabistiku a žurnalistiku.
W lěće 2003 zakónči swój druhi studij jako diplomowana dramaturgowka.
Swoju karjeru při serbskim rozhłosu započa jako moderatorka 1999 ze załoženjom młodźinskeho wusyłanje Radijo Satkula.
Pozdźišo dźěłaše jako moderatorka a redaktorka rańšeho wusyłanja a zdobom jako redaktorka telewizijneho wusyłanja Wuhladko.
Dźensa je Šołćic awtorka a režiserka dźěćaceho wusyłanja w Serbskim rozhłosu - Dobre ranje.
2008 je załožiła forum serbskich pisacych - literarny konopej.
Madleńka Šołćic dźěła wot hrajneje doby 2010/2011 jako dramaturgowka a Zastupjerka intendanta za serbske dźiwadło při Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle w Budyšinje.
Wona je zmandźelena z Janom Budarjom a ma tři dźěći.
Jan Ast bě serbski ewangelski farar a přełožowar.
Wón wopytowaše wot 1670 do 1679 Budyski gymnazij a studowaše wot 1679 w Lipsku ewangelsku teologiju.
Po zakónčenju studija skutkowaše wot 1686 do 1690 jako farar w Husčanskej wosadźe a wot 1690 hač do swojeje smjerće při Michałskej cyrkwi w Budyšinje.
Ast płaći jako wuběrny prědar a dobry přełožowar kěrlušow.
W lěće 1701 je prěnje serbsko-ewangelske spěwarske sobu zestajał a wudał.
Arnošt Simon: Ast, Jan. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn: Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow.
Wón je čłon CDU, romsko-katolski, woženjeny a ma šěsć dźěći.
Bě wot 1990 hač do 1992 předsyda Budyskeho wokrjesneho zwjazka CDU.
Wot meje 2020 je Suchy předsyda Rady za serbske naležnosće w Sakskej.
Suchy je po wukubłanju diplomowy inženjer za elektrotechniku.
Wón bydli w Sćijecach.
Dachau je bayerske město sewjerozapadnje Mnichowa, stolica Hornjeje Bayerskeje a předewšěm znaty jako městno prěnjeho nacionalsocialistiskeho koncentraciskeho lěhwa.
Dźensa ma město něhdźe 43.000 wobydlerjow.
Kapłan Alojs Andricki bu w lěće 1943 w Dachauskim lěhwje zamordowany.
Rězno je bjezwokrjesne wulkoměsto we wuchodnej Bayerskej.
Zarjadniske sydło wobwoda Hornja Pfalca leži při wuliwje rěkow Regen a Naab do Dunaja zapadnje Bayerskeho lěsa, něhdźe 120 kilometrow sewjernje Mnichowa.
Ma něhdźe 140.000 wobydlerjow a je tuž po Mnichowje, Nürnbergu a Augsburgu štwórte najwjetše město Bayerskeje.
Rězno je biskopske sydło a stejišćo třoch wysokich šulow.
Rězno słuša k najstaršim městam Němskeje.
Mjeno Radaspona bu prěni raz hižo w lěće 770 naspomnjene, pochadźa pak prawdźepodobnje z keltiskich rěčow.
Romske stawizny města zahajichu so w lěće 79 z natwarjenjom kastela.
Po pućowanju ludow w 5. lětstotku zhubi město swój status jako wuznamne wojerske stejišćo při Dunaju.
Započatk 8. lětstotka załoži so w Rěznje, tehdy hižo srjedźišćo bayerskeho wójwodstwa, biskopstwo.
Kamjentny móst přez Dunaj, najstarši wobchowany móst Němskeje Stare město z tachantskej cyrkwju swj.
Pětra Rězno wokoło lěta 1900 Stara radnica Bayerski krajny zarjad za statistiku: Gmejny a ličby wobydlerstwa Jurij Kral: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
Ingolstadt je bjezwokrjesne němske wulkoměsto při Dunaju wosrjedź Bayerskeje.
Ma něhdźe 130.000 wobydlerjow a nadeńdźe so 70 kilometrow sewjernje Mnichowa a 80 kilometrow južnje Nürnberga w Hornjej Bayerskej.
Jedna so wo druhe najwjetše město Hornjeje Bayerskeje a pjate najwjetše cyłeho zwjazkoweho kraja.
Je hakle wot lěta 1989 z wulkoměstom, płaći jako jedne z najspěšnišo rosćacych němskich městow a je znaty předewšěm jako sydło awtoweho koncerna BMW.
Měšćanski teritorij leži na woběmaj brjohomaj Dunaja w šěrokej žłobinje.
Město je so hižo w lěće 806 k prěnjemu razej naspomniło we wopismje Korle Wulkeho, dósta pak hakle wokoło 1250 měšćanske prawa.
W lěće 1472 bu ze sydłom prěnjeje bayerskeje uniwersity, kiž sta so pozdźišo ze srjedźišćom katolskeje přećiworeformacije.
K najznaćišim wosobinam z Ingolstadta słušataj Adam Weishaupt a bayerski ministerski prezident Horst Seehofer.
Dwórc je bjezwokrjesne město z něhdźe 46.000 wobydlerjemi na sewjerowuchodźe bayerskeho knježerstwoweho wobwoda Hornjeje Frankskeje.
Leži na kromje stawizniskeho regiona Bohotskeje při rěkomaj Solawje a Regnitz, jenož pjeć kilometrow zady sakskeje hranicy.
Bu w lěće 1214 jako sydlišćo Rekkenze k prěnjemu razej dokumentariski naspomnjeny.
Wokoło 1230 bu tak mjenowane „nowe město" natwarjene, kotrež dósta mjeno „Regnitzhof" abo „Hof Regnitz".
Bayerski krajny zarjad za statistiku: Gmejny a ličby wobydlerstwa Jurij Kral: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
Swobodny stat Bayerska je zwjazkowy kraj na juhowuchodźe Němskeje, při hranicy z Čěskej a Awstriskej.
Z něhdźe 70.500 km² je po přestrjeni najwjetši kraj Němskeje a z 13 milionami wobydlerjow po wobydlerstwje druhi najwjetši.
Bayerska mjezuje z Durinskej na sewjeru, ze sakskim Bohotskim wokrjesom na samym sewjerowuchodźe, z Čěskej na wuchodźe, z Awstriskej w Alpach na juhu, na juhowuchodźe přez Bodamski jězor ze Šwicarskej, na zapadźe z Badensko-Württembergskej a na sewjerozapadźe z Hessenskej.
Najwažnišej rěce Bayerskeje stej Dunaj a Mohan, kiž stej přez kanal ze sobu zwjazanej a dźěl transeuropskeho łódźnistwoweho puća.
Najwjetše města Bayerskeje su: Filip Jakubaš: Hornjoserbsko-němski słownik.
Mnichow je stolica zwjazkoweho kraja Bayerskeje a kulturelne kaž tež ekonomiske srjedźišćo južneje Němskeje.
Z nimale 1,5 milionami wobydlerjow na 310 km² je wone po wobydlerjach najwjetše město zwjazkoweho kraja, třeće najwjetše Němskeje a dwanate najwjetše cyłeje Europskeje unije.
Přez Mnichow běži rěka Isar.
Würzburg je bjezwokrjesne němske wulkoměsto na samym sewjerozapadźe Bayerskeje.
Je z něhdźe 125.000 wobydlerjemi šeste najwjetše město w Bayerskej a nadeńdźe so nad Mohanom w knježerstwowym wobwodźe Delnja Frankowska, 220 kilometrow sewjerozapadnje Mnichowa a 100 kilometrow wuchodnje Frankobroda.
Würzburg je zarjadniske sydło knježerstwoweho wobwoda a hižo wot lěta 741 sydło romsko-katolskeho biskopstwa.
Würzburg je stejišćo Juliusa Maximilianoweje uniwersity a słuša tuž ke klasiskim uniwersitnym městam w Němskej.
Město leži při křižowanišćo awtodróhow A 3 a A 87.
Město naspomni so hižo w lěće 704 k prěnjemu razej jako Castellum Virteburch a bu w srjedźowěku wažny hospodarski, duchowny a administratiwny centrum.
Historiske stare město je so w Druhej swětowej wójnje ćežko wobškodźiło.
Po wójnje znowa natwarjena Würzburgska rezidenca słuša wot 1981 k swětowemu herbstwu UNESCO.
Erlangen je němske wulkoměsto na sewjeru Bayerskeje w knježerstwowym wobwodźe Srjedźna Frankowska.
Je z něhdźe 106.000 wobydlerjemi najmjeńše z wósom bayerskich wulkoměstow a je zarjadniske sydło wokrjesa Erlangen-Höchstadt, kotremuž pak njepřisłuša.
Erlangen słuša hromadźe z Nürnbergom a Fürthom do metropoloweho regiona Nürnberg.
Na zapadźe města běži Mohano-Dunajowy kanal.
Sydlišćo je so prěni raz w lěće 1002 we wopismje naspomniło a dósta w lěće 1398 pod čěskim knjejstwom měšćanske prawa.
Erlangen je stejišćo Friedricha Alexanderoweje uniwersity Erlangen-Nürnberg.
Fürth je bjezwokrjesne němske wulkoměsto w knježerstwowym wobwodźe Srjedźna Frankowska na sewjeru Bayerskeje.
Ma něhdźe 120.000 wobydlerjow a słuša hromadźe z Nürnbergom a Erlangenom k metropolowemu regionej Nürnberg.
Historiske jadro města nadeńdźe so wuchodnje a južnje rěčkow Rednitz a Pegnitz, kotrejž zjednoćitej so sewjerozapadnje stareho města do rěki Regnitz.
Zapadnje město – za Mohano-Dunajowym kanalom zběha so Fürthski měšćanski lěs.
Wuchodnje leži město Nürnberg a na sewjeru Erlangen.
W lěće 1835 pojězdźi Adler – docyła prěnja železnica w Němskej – mjez Nürnbergom a Fürthom.
W Druhej swětowej wójnje su so – najebać ćežkich lětadłowych nadpadow – něhdźe 90 % historiskeje twarskeje substancy wobchowałe.
Babin je bjezwokrjesne město w bayerskim knježerstwowym wobwodźe Hornja Frankowska.
Město z 75.000 wobydlerjemi je uniwersitne a zarjadniske stejišćo, wažny hospodarski centrum w Frankowskej a ma jako sydło arcybiskopstwa předewšěm wulki stawizniski wuznam.
Najznaćiše twarjenje je Babinska katedrala, jedna ze štyrjoch bywšich kejžorskich katedralow.
Babinske stare město je najwjetše bjez wjetšich škodow wobchowane historiske měšćanske žro w Němskej a steji wot lěta 1993 na lisćinje swětoweho herbstwa UNESCO.
Nadregionalnje znaty je Babin nimo toho za swoju bohatu piwowu tradiciju.
Wuchodnje Babina rozpřestrěwa so pahórčina Frankowskeje Šwicy, na zapadźe horiny Steigerwald.
Stare město nadeńdźe so na kupje mjez lěwym a prawym promjenjom Regnicy kaž tež na zapadźe lěweho promjenja.
Prěnje pisomne naspomnjenje hrodu z mjenom Castrum Babenberch na dźensnišej Tachantskej hórce pochadźa z lěta 902.
W tutym lěće dari kejžor Ota II. hród Babin swojemu kuzenkej, Bayerskemu wójwodźe Hendrichej II.
Hendrichowy syn, kejžor Hendrich, załoži skónčnje w lěće 1007 nowe biskopstwo na tutym městnje a da prěnju tachantsku cyrkej natwarić, kotraž pak dwójce wotpali.
Dźensniši twar pochadźa z 13. lětstotka.
Jako srjedźišćo wulkeho pomjezneho biskopstwa měješe Babin w srjedźowěku wulki wuznam předewšěm za christianizowanje Mohanskich Słowjanow, ale tež za kónčiny dźensnišeje wuchodneje Němskeje.
W Druhej swětowej wójnje njebu Babinske stare město wulce wobškodźene a je so tak do dalokeje měry originalnje wobchowało.
Stolica je město Libreville, kotrež so namaka w sewjerozapadźe Gabuna při atlantiskim pobrjoze.
Ekwator přeběži kraj ze zapada do wuchoda.
Najwjetši dźěl teritorija leži na južnej połkupje, stolica pak na sewjernej.
W Gabunje knježi włóžna tropiska klima.
Najwyše městno kraja je najskerje Mont Iboundji blisko kongoskeje hranicy, daty su wšak zwadne.
Wulki dźěl teritorija je zarosćeny z dešćowym lěsom.
Krāslava je městačko na juhowuchodźe Letiskeje, blisko ruskeje hranicy.
Je zarjadniske sydło Krāslavskeho wobwoda.
Leži při brjoze Dwiny něhdźe 220 kilometrow juhowuchodnje Rigi.
Sydlišćo je so w 14. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1923 měšćanske prawa.
Wiwalca je 249 metrow wysoka hórka sewjerozapadnje Budyšina.
Hórka nadeńdźe so 3,7 kilometrow zdalene wot Budyskeho stareho města, bjezposrědnje pódla Sawrieroweho parka.
Wokolne wjeski su Wulki Wjelkow na sewjeru, Zajdow na sewjerowuchodźe, Ćemjercy na juhowuchodźe a Słona Boršć na juhu.
W prastawizniskich časach słužeše hórka, z kotrejež poskićeše so wuběrny wuhlad do wšěch směrow, jako wobtwjerdźenje w formje małeho hrodźišća.
Tute měješe najskerje – kaž njedaloke Stróžišćo zady Smochćic – funkciju straže nad wikowanskim pućom.
Přeměr wonkowneho nasypa wučini 37,5 metrow, přestrjeń znutřka druheho nasypa 15 metrow.
Powostanki nasypow su tež dźensa hišće spóznać.
W barokowej dobje natwarichu na Wiwalcy rozhladnu wěžu, kotraž bě do koncepta bliskeho Smochčanskeho hrodoweho parka zapřijata.
W bitwje pola Budyšina lěta 1813 wužichu francoske wójska Wiwalcu jako strategiske wuhladnišćo.
W lěće 1912 poswjećichu nowu 12 metrow wysoku wuhladnu wěžu, kiž słužeše předewšěm wohnjowej woborje, ale tež zjawnosći.
29. meje abo 29. róžownika je 149. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 216 dnjow hač do kónca lěta.
1900: Francoski kolonialny administrator Émile Gentil załoži sydlišćo Fort-Lamy, dźensnišu stolicu Čada N'Djamena.
Jurij Jakub Rjenč bě serbski prawiznik a zastupjer Łužiskeje narodneje rady po Druhej swětowej wójnje.
Wón narodźi so 1910 jako syn znateho Chróšćanskeho braški a hospodarja Jana Rjenča a jeho mandźelskeje Hany.
Po ludowej šuli w Chrósćicach – mjez druhim pola wučerki Marje Kubašec – a Katolskej natwarnej šuli w Budyšinje, hdźež złoži 1931 pruwowanje zrałosće, studowaše Rjenč prawnistwo w Lipsku, Zagrebje a Běłohrodźe.
Po pruwowanju 1938 pak žane přistajenje jako jurist njedósta, štož prawdźepodobnje z jeho přebywanjom w Juhosłowjanskej kaž tež z dźěłom za serbstwo za čas studija zwisowaše.
Hižo wot 1933 steješe dla swojich kontaktow do Juhosłowjanskeje pod dohladowanjom Wendenabteilunki.
Jeho pućowanski pas bu w samsnym lěće dla podhlada spionaže za Čěskosłowaksku sćazany.
Hakle 1936 dósta pas wróćo.
Dla operacije na noze w lěće 1919 bě Jurij Rjenč wot wójnskeje słužby w Druhej swětowej wójnje wuswobodźeny.
Po kóncu wójny dźěłaše najprjedy wot meje do septembra 1945 jako juristiski poradźowar na Kamjenskim wokrjesnym zarjedźe a potom jako juristiski sobudźěłaćer Domowiny w Budyšinje.
Dnja 8. septembra 1946 załoži so pod nawodnistwom Rjenča, kiž bě do toho ze sowjetskej komandanturu wo dowolnosć jednał, delnjołužiska Domowina we Wjerbnje znowa.
Zdobom zasadźi so Rjenč pola sowjetskeje wobsadniskeje mocy wuspěšnje za wuswobodźenje někotre dny do toho zajateho Měta Laškeho, kotryž měješe Domowinu w Delnjej Łužicy nawjedować.
Po wotstupje fararja Jana Cyža-Hajničanskeho ze zastojnstwa předsydy Narodneje rady sta so z jeje 2. městopředsydu a ze sekretarom Łužisko-serbskeho zemskeho narodneho wuběrka.
1946 wotewrě swójsku kencliju w twarjenju Domowiny na Sukelnskej čo.
27, dźensnišim domicilu LND.
W kencliji, pozdźišo na Walskej čo.
8, měješe sčasami pjeć do šěsć přistajenych a staraše so mjez druhim tež wo zakitowanje burow, kiž stejachu dla rólneje reformy w konflikće z nowymi instancami.
Tež z juhosłowjanskej wojerskej misiju w Němskej jednaše Rjenč w nadawku rady wo přizamknjenju Łužicy k Čěskosłowakskej.
Po rozkorje mjez Stalinom a Titom w lěće 1948 bu Rjenč dnja 30. septembra 1950 wot Budyskeje kriminalneje policije w swójbnym bydlenju na Liebknechtowej zajaty, sowjetskej tajnej słužbje přepodaty a wot njeje do přepytowanskeho jastwa na Budyskej w Drježdźanach dowjedźeny.
Při přepytowanju bydlenja sćazachu mjez druhim wobraz Tita z originalnym podpisom, zapisniki, adresowu knižku, časopisaj a wujimki z nowin.
Dnja 20. januara 1951 buštaj Rjenč a Bjarnat Rachel wot wojerskeho sudnistwa dla přeńdźenja přećiwo artiklej 58 wotrězkej 10 chłostanskeje knihi RSFSR na 25 lět dźěłoweho lěhwa zasudźenaj.
W samsnym času zaja so tež Jan Nalij dla pozdatneje spionaže za Titowu Juhosłowjansku.
Ani wuchodoněmska statna bjezstrašnosć ničo wo přebytku Rjenča njewědźeše; z Domowiny bu wuzamknjeny.
W jatbje podpisa dojednanje ze stasi, njepoda pak žanu jeničku rozprawu.
Po smjerći Stalina so 21. januara 1954 dla amnestije z jastwa pušći.
To bu hižo w juniju 1953 wobzamknjene, Rjenč kaž tež Rachel wostaštaj pak hišće poł lěta zajataj, dokelž chcyše stasi z jeju pomocu wjace wo powójnskim serbskim hibanju a móžnych powostankach zhonić.
Hakle wot 1957 smědźeše Rjenč zaso jako prawiznik w Budyšinje dźěłać.
W samsnym lěće nawjazaštej Juhosłowjanska a NDR diplomatiske styki.
Zdobom steješe dale pod dohladowanjom statneje bjezstrašnosće.
Po politiskim přewróće spožči so jemu 1996 Myto Domowiny; 1997 bu ze strony Ruskeje rehabilitowany.
Jurij Rjenč bě woženjeny z Hańžu rodź.
Połhodźinska dokumentacija wot Pětra Symanka, 2015.
Benedikt Cyž: Za narodnosć a nabožnosć w pazorach rozdźělnych bjezstrašnostnych słužbow.
Serbski prawiznik Jurij Rjenč.
W: Zatajena njeprawda.
Politisce přesćěhani w Serbach mjez 1945 a 1989.
LND, Budyšin 2004, str.
51.897222222222-8.4730555555556 Koordinaty: 51° 54′ S, 8° 28′ Z Cork, irsce Corcaigh, je město w južnej Irskej a zarjadniske sydło hrabinstwa ze samsnym mjenom w prowincy Munster.
Z 125.000 wobydlerjemi je město druhe najwjetše w Irskej po Dublinje.
Sydlišćo je so najskerje spočatk 7. lětstotka załožiło; w lěće 846 załožichu Wikingojo tule wikowanske zepěranišćo.
W lěće 1185 dósta Cork wot krala Jana z Jendźelskeje měšćanske prawa.
W 17. a 18. lětstotku měješe město wuznamnu tekstilnu industriju a hač do dźensnišeho je wažny mórski přistaw.
Najwjetši dźěłodawar je dźensa firma Apple z jeje europskej centralu.
W lěće 2005 bě město kulturna stolica Europy.
Dźenikecy su hornjołužiska wjeska ze 47 wobydlerjemi w juhu Budyskeho wokrjesa, kotraž słuša z lěta 1934 ke gmejnje Budestecy.
Leža štyri kilometra južnje Budyšina njedaloko Bělšec a Rašowa.
Wjeska naspomni so prěni raz w lěće 1361 jako Denkewicz.
We 1880tych mějachu Dźenikecy po statistice Arnošta Muki cyłkownje 14 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća Serbja.
Protyka za lěto 1946 06. januara: W Radworju załoži so Serbski wučerski wustaw; za direktora powołachu Michała Nawku.
24. apryla: Na prěnim powójnskim zeńdźenju Maćicy Serbskeje wuzwoli so Jakub Wjacsławk za předsydu.
11. awgusta: Prěnja schadźowanka serbskich studentow po Druhej swětowej wójnje wotmě so w Rakecach pod nawodom Michała Nuka.
15. awgusta: Prěnje čisło „Našich Nowin" wuńdźe.
08. septembra: Znowazałoženje Domowiny w Delnjej Łužicy pod nawodom Jurja Rjenča.
30. nowembra: Prěnja hłowna zhromadźizna Domowiny po Druhej swětowej wójnje z 276 delegatami.
08. januara: Załoženje Křesćansko-socialneje unije w Bayerskej.
10. januara: W Londonje wotměje so prěnja generalna zhromadźizna Zjednoćenych narodow.
11. januara: W Albanskej wozjewi Enver Hoxha ludowu republiku.
22. apryla: W Berlinje załoži so pod wliwom Sowjetskeho zwjazka Zjednoćena socialistiska strona Němskeje ze stronow KPD a SPD.
53.35-6.2666666666667 Koordinaty: 53° 21′ S, 6° 16′ Z Dublin je stolica a najwjetše město Irskeje.
Namaka so při irskim wuchodnym brjoze, blisko wuliwa rěki Liffey do Dublinskeho zaliwa, a ma 506.000 wobydlerjow, tuž dźewjećina irskeho wobydlerstwa.
Měšćanostka je Críona Ní Dhálaigh.
Prěnja historiska naspomnjenka jako keltiske sydlišćo Eblana bě hižo w lěće 140 w spisach Ptolemeja.
842 załožichu Wikingojo pódla stareje wsy jich swójsku wjesku pod mjenom Duibhlinn.
Wot lěta 1170 běštej Irska a jeje stolica pod jendźelskim knjejstwom.
1919 bu irski sejm – Dáil Éireann – wot irskich zapósłancow załoženy.
Sćěhowaštej Irska wójna wo njewotwisnosći a wobydlerska wójna.
Wot 1922 bě Dublin nachwilnje hłowne město swobodneho stata Irska a po tym stolica Irskeje.
Protyka za lěto 1950 01. junija: W Budyšinje załoži so prěnja serbska pěstowarnja „Jan Radyserb-Wjela" 08.–10. julija: Prěni „Zjězd Serbow" w Budyšinje z čestnym hosćom Wilhelm Pieck.
12. septembra: Braniborski sejm wuda „Serbski wukaz".
30. septembra: Kriminalna policija zaja serbskeho prawiznika Jurja Rjenča w Budyšinje.
17. oktobra: Prěnje čisło kulturneho časopisa Rozhlad wuńdźe.
01. decembra: 1937 respektiwnje 1939 zakazanej časopisaj Katolski posoł a Pomhaj Bóh započeštej dale wuchadźeć.
06. junija: W Zhorjelskim zrěčenju mjez Němskej demokratiskej republiku a Ludowej republiku Pólska wujednaja „Wódro-Nysowu liniju" jako zapadnu hranicu Pólskeje.
25. junija: Započatk Korejskeje wójny: Sewjerokorejske wójsko nadpaduje južny dźěl kraja.
Protyka za lěto 1951 20. januara: Jurij Rjenč a Bjarnat Rachel so wot sowjetskeho wojerskeho sudnistwa na 25 lět dźěłoweho lěhwa zasudźujetaj.
27./28. měrca: Na prěnim zwjazkowym kongresu Domowiny wuzwoli so Kurt Krjeńc jako předsyda.
01. meje: W Budyšinje załoži so Institut za serbski ludospyt.
09. junija: W Budyšinje přepodachu prěnim serbskim maturantam SRWŠ swoje wuswědčenja.
01. septembra: W Lipsku załoži so Institut za sorabistiku při Karla Marxowej uniwersiće.
07. oktobra: Jurij Brězan, Měrćin Nowak-Njechorński a Jurij Winar přijimuja jako prěni Serbja Narodne myto NDR.
Rozwodecy su wjes ze 431 wobydlerjemi w juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin.
Słušeja k městu Šěrachow-Korzym a leža mjez 238 a 255 m nad mórskej hładźinu na zapadnym boku Sprjewje.
Hač do lěta 1999 běchu samostatna gmejna z wjesnymaj dźělomaj Słónčna Hora a Bjedrusk.
Susodne wjeski su Budestecy w sewjeru, Jiłocy w sewjerowuchodźe, Bjedrusk we wuchodźe, Korzym w juhozapadźe a sydlišćo Słónčna Hora w zapadźe.
Prěnje historiske naspomnjenje jako knježe sydło Rodeswiz je z lěta 1232 a běše tež w sćěhowacych lětstotkach stejišćo ryćerkubła, kotrež wukonješe ležownostne knjejstwo nad wsu.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 386 wobydlerjow, mjez nimi 281 Serbow.
Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 15 %.
Rozwodecy mějachu swójski serbski dialekt, kotryž je mjeztym wotemrěty.
Ewangelscy Rozwodečenjo přisłušeja Budestečanskej wosadźe.
Sewjerorynsko-Westfalska je zwjazkowy kraj na zapadźe Němskeje.
Jeho stolica je Düsseldorf.
Ma ze wšěch zwjazkowych krajow najwjetšu ličbu wobydlerjow, mjenujcy něhdźe 18 milionow.
Z Poruhrskej bě dźensniša Sewjerorynska-Westfalska jedne ze srjedźišćow industrializacije w Němskej.
Zwjazkowy kraj mjezuje z Delnjej Sakskej w sewjeru a sewjerowuchodźe, z Hessenskej w juhowuchodźe, z Porynsko-Pfalcu w juhu kaž tež z Belgiskej a Nižozemskej w zapadźe.
Najwažniše rěki su Ryn, Ruhr, Weser, Lippe a Ems.
Najwjetše města Sewjerorynsko-Westfalskeje su: Wot 20 najwjetšich němskich městow nadeńdu so dźesać w Sewjerorynsko-Westfalskej.
Wón nawjeduje čorno-žołtu koaliciju z CDU a FDP.
Leži při Rynje we wysokosćach mjez 37,5 a 118,4 metrow nad mórskej hładźinu a ma nimale 1,1 milion wobydlerjow.
Město je so jako romske wojerske lěhwo Oppidum Ubiorum při lěwym brjoze Ryna załožiło, dósta w lěće 50 jako Colonia Claudia Ara Agrippinensium měšćanske prawa a doby sej pozdźišo dla přihódneho połoženja při přechodźe wikowanskich pućow přez rěku jako biskopske sydło, wikowanske srjedźišćo a hansowe město nadregionalny wuznam.
Swětadaloko znata Kölnska katedrala je z 157,38 metrami druha najwyša cyrkej w Europje a třeća najwyša na cyłym swěće.
Köln je nimo toho wažne wědomostne a medijowe stejišćo.
Bonn je wulkoměsto na juhu Sewjerorynsko-Westfalskeje.
Leži při Rynje we wysokosći wot 60 m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe 330.000 wobydlerjow.
Bochum je wulkoměsto na zapadźe Němskeje.
Je z něhdźe 360.000 wobydlerjemi šeste najwjetše město Sewjerorynsko-Westfalskeje, druhe najwjetše Westfalskeje a steji na 16. městnje najwjetšich městow Němskeje.
Bochum je centrum srjedźneho Ruhrskeho kraja a jedne z jeho industrijnych a hospodarskich srjedźišćow.
Susodne města su Herne na sewjeru, Dortmund na wuchodźe, Essen na zapadźe a Gelsenkirchen na sewjerozapadźe.
Přez južny dźěl měšćanskeho teritorija běži rěka Ruhr.
Za čas industrializacije Ruhrskeho kraja w 19. lětstotku wuwi so Bochum k wažnemu industrijnemu stejišću.
Město je zdobom z dźewjeć wysokich šulow resp. wotnožkow wysokich šulow tež wažne uniwersitne stejišćo.
Ruhrska uniwersita słuša z wjace hač 40.000 studowacymi k najwjetšim wysokim šulam Němskeje.
Nadregionalnje znaty je Bochum tež za Schauspielhaus, jedne z najwuznamnišich dźiwadłow Němskeje a za musical Starlight Express.
Hudźbnik Herbert Grönemeyer je swojemu ródnemu městu z albumom Bochum pomnik stajił.
Bielefeld je wulkoměsto na zapadźe Němskeje.
Je z něhdźe 330.000 wobydlerjemi najwjetše město a hospodarske srjedźišćo regiona Wuchodna Westfalska-Lippe, wosme najwjetše Sewjerorynsko-Westfalskeje a steji zdobom na 18. městnje najwjetšich městow Němskeje.
Bielefeld leži na sewjerowuchodźe zwjazkoweho kraja při wuchodnych wuběžkach Teutoburgskeho lěsa a wódnym rozwodźe mjez přitočnišćomaj Wesery a Ems.
Susodne wulkoměsta su Osnabrück na sewjerozapadźe a Paderborn na juhu.
Sydlišćo naspomni so k prěnjemu razej hižo spočatk 9. lětstotka a mjenuje so w lěće 1214 prěni raz jako město.
Přez lětstotki bě z wažnym stejišćom płatoweje industrije.
Nadregionalnje znatej stej zhotowjer žiwidłow Dr. August Oetker KG a koparske towarstwo Arminia Bielefeld.
Münster je bjezwokrjesne wulkoměsto na zapadźe Němskeje a zarjadniske sydło knježerstwoweho wobwoda.
Je z něhdźe 300.000 wobydlerjemi dźesate najwjetše město Sewjerorynsko-Westfalskeje a steji zdobom na 20. městnje najwjetšich městow Němskeje.
Město leži na sewjeru zwjazkoweho kraja při rěce Aa mjez Dortmundom a Osnabrückom a je hospodarske srjedźišćo Münsterlanda.
Hižo z lěta 799 je město tež biskopske sydło.
W lěće 1648 skónčichu tu z Westfalskim měrom Třicećilětnu wójnu.
Wot lěta 1915 ma status wulkoměsta a 2014 překroči prěni raz hranicu 300.000 wobydlerjow.
Něhdźe połojca wobydlerstwa je katolska.
Z něhdźe 55.000 studentami słuša Münster k najwjetšim uniwersitnym městam Němskeje.
Je nimo toho sydło wustawoweho sudnistwa a wyšeho zarjadniskeho sudnistwa Sewjerorynsko-Westfalskeje.
Město je zdobom znate jako skutkowanišćo telewizneje serije Tatort.
Powětrowy wobraz nutřkowneho města Historiska radnica Moderna a stara architektura w starym měsće Tachantska cyrkej swj.
Na sewjeru nadeńdźe so susodne město Oberhausen.
Mülheim słuša k metropolowemu regionej Ryn-Ruhr.
Historisce słuša město – hromadźe z Kettwigom a Werdenom – k najsewjernišim dźělam Bergiskeho kraja.
Sydlišćo naspomni so prěni raz jako Mulinhem w lěće 1093 a dósta 1808 měšćanske prawa.
Lětstotk pozdźišo měješe prěni raz wjace hač 100.000 wobydlerjow.
Po strukturowej změnje je něhdyše hórnistwowe město dźensa sydło wšelakich hospodarskich branšow, dweju Maxa Planckoweju institutow a w lěće 2009 załoženeje wysokeje šule Ruhr West.
Posaarska je zwjazkowy kraj na juhozapadźe Němskeje z milionom wobydlerjow.
Mjezuje ze zwjazkowym krajom Porynsko-Pfalcu a z Francoskej a Luxemburgskej.
Jako politiska jednota bu Posaarska w lěće 1920 dla Versailloweho zrěčenja tworjena.
Po tym zo bě přez pjatnaće lět Ludowemu zwjazkej podstajena, wróćiła so w lěće 1935 po ludowym wothłosowanju do Němskeho reicha.
Po Druhej swětowej wójnje bě najprjedy francoski protektorat, doniž w lěće 1957 na kóncu Zwjazkowej republice přistupi.
Stolica a jeničke wulkoměsto Posaarskeje je Saarbrücken.
Saarbrücken je wulkoměsto z něhdźe 180.000 wobydlerjemi na juhozapadźe Němskeje a krajna stolica zwjazkoweho kraja Posaarska.
Je nimo toho najwjetše město a scyła jeničke wulkoměsto w Posaarskej, kaž tež jeje politiske, hospodarske a kulturne srjedźišćo.
Mjez 1947 a 1957 bě Saarbrücken tež stolica awtonomneho stata Posaarska.
Město leži w šěrokej dolinje rěki Saar.
Městnostne mjeno Saarbrücken nima ničo z mostami činić, ale je keltiskeho pochada.
Při tym woznamjeni Sara „běžaca woda" a Briga „wulki kamjeń".
Prěni hród na teritoriju dźensnišeho města bu na wulkej skale při Saarje natwarjeny.
Stolica Posaarskeje ma mjezynarodne lětanišćo a wot lěta 1948 tež swójsku uniwersitu.
Dillingen/Saar je město w Posaarskej.
Leži při prawym brjoze rěki Saar sewjerozapadnje Saarbrückena.
Püttlingen je město na juhu němskeho kraja Posaarskeje.
Ma dwaceći tysac wobydlerjow.
Völklingen je město z něhdźe 40.000 wobydlerjemi w Posaarskej, kotrež słuša do regionalneho zwjazka Saarbrücken.
Wone je po Saarbrückenje, Neunkirchenje a Homburgu štwórte najwjetše město zwjazkoweho kraja.
Město nadeńdźe so někotre kilometry zdalene wot krajneje stolicy Saarbrücken při brjoze rěki Saar.
Völklingen słuša k najstaršim sydlišćam w Posaarskej a bě hižo w keltiskej dobje wobsydleny.
Za čas Romjanow bě na městnje dźensnišeho města w płódnej dolinje Saary wažne křižowanišćo za regionalny wobchad a hospodarstwo.
W zažnym srjedźowěku sta so sydlišćo w běhu zasydlenja Frankow mjez 5. a 9. lětstotkom ze srjedźišćom wokolnych wjeskow a statokow.
Tule steješe jedne z třoch wuznamnych kralowskich kubłow při Saarje; nimo toho zetkaštej so dwaj wažnej pućej: čara z Köllerskeje doliny k Saarje ze starej romskej dróhu, wjedźacej ze Saarbrückena do Triera.
Tak nabywa Völklingen wuznam w frankowskim zarjadnistwje a sudnistwje.
Dnja 27. oktobra 822 naspomni so wjes prěni raz pisomnje jako Fulcolingas.
W slědowacych lětstotkach wostawaše Völklingen ratarske sydlišćo, kotrež podsteješe Saarbrückenskim hrabjam.
1860 dósta dwórnišćo při nowej železniskej čarje Saarbrücken–Merzig–Trier; w lěće 1862 sta so ze sydłom hamtskeho sudnistwa.
1869 wotewri so druhi móst přez Saaru pola Wehrdena.
Swójbne předewzaće Röchling a jeho železniska hěta kaž tež wudobywanje wuhla přetworjachu Völklingen w běhu někotrych lět do wulkoindustrielneho centruma.
Dźensa je město hišće sydło předewzaća Saarstahl AG. žórło: webstrona města Völklingen Přez Völklingen wjedźetej zwjazkowa awtodróha 620 a zwjazkowa dróha 51.
Völklingenske dwórnišćo nadeńdźe so při čarje Saarbrücken–Trier.
Město ma tež rěčny přistaw při Saarje.
Po přestrjeni je po Bayerskej druhi najwjetši kraj Zwjazkoweje republiki Němska.
Jeho hłowne město je Hannover.
Delnja Sakska mjezuje ze Schleswigsko-Holsteinskej, Hamburgom a Mecklenburgsko-Předpomorskej na sewjerowuchodźe, z Braniborskej a Saksko-Anhaltskej na wuchodźe, z Durinskej a Hessenskej na samym juhowuchodźe, ze Sewjerorynsko-Westfalskej na juhu a z Nižozemskej na zapadźe.
Na sewjeru twori pobrjóh Sewjerneho morja přirodnu mjezu.
Tež Wuchodofriziske kupy słušeja k Delnjej Sakskej.
Přez Delnju Saksku běži rěka Łobjo, kotraž tworja hranicu ze , a Braniborskej, kaž tež rěki Weser, Aller a Ems.
Najwjetše města Delnjeje Sakskeje su: Delnja Sakska je so w lěće 1946 załožiła.
W Delnjej Sakskej eksistuja někotre mjena sydlišćow, kotrež pochadźa ze słowjanskeje rěče.
Tuta słowjanska rěč hižo njeeksistuje, ale bě přiwuzna z kašubšćinu, pólšćinu, ale tež ze hornjoserbšćinu, delnjoserbšćinu, čěšćinu a słowakšćinu.
Ale su tam tež mjena němskeho pochada.
Wolfsburg je němske wulkoměsto w Delnjej Sakskej.
Přez město wjedźe Srjedźokrajny kanal.
Po wójnje dósta swoje dźensniše mjeno po hrodźe Wolfsburg.
Město bě koncipowane jako bydlišćo za dźěłaćerjow Volkswagena a měješe w lěće 1972 k prěnjemu razej wjace hač 100.000 wobydlerjow.
W lěće 2010 bě BIP na hłowu najwyši w cyłej Němskej.
Nimo Volkswagena je Wolfsburg nadregionalnje znaty jako stejišćo koparskeho towarstwa VfL Wolfsburg.
Osnabrück je wulkoměsto z něhdźe 157.000 wobydlerjemi na sewjerozapadźe Němskeje a sydło Osnabrückskeho wokrjesa kaž tež w lěće 780 załoženeho Osnabrückskeho biskopstwa.
Nadeńdźe so něhdźe 120 kilometrow zapadnje Hannovera na juhu Delnjeje Sakskeje pod Teutoburgskim lěsom.
Přez město wjedźe rěka Hase.
Nimo toho je Osnabrück jako wažne industrijne stejišćo ze Srjedźozemskim kanalom zwjazany.
Cyłkownje 23.000 studentow uniwersity a wysokeje šule wučini 14 % měšćanskeho wobydlerstwa.
Hižo w srjedźowěku ležeše Osnabrück při křižowanišćo wažnych wikowanskich dróhow a hraješe tež wěstu rólu jako Hansowe město.
Hač do dźensnišeho křižuja so w měsće wjacore železniske čary a awtodróhi A 1 a A 33.
Jedyn z najwažnišich podawkow w měšćanskich stawiznach bě podpisanje Westfalskeho měra, kotryž skónči w lěće 1648 Třicećilětnu wójnu.
Brunšwik je wulkoměsto we wuchodnym dźělu Delnjeje Sakskeje.
Leži sewjerne Smolin při rěce Oker a je z něhdźe 250.000 wobydlerjemi po Hannoverje druhe najwjetše město zwjazkoweho kraja.
Krajny zawod za statistiku a komunikacisku technologiju Delnjeje Sakskeje, ličby wobydlerstwa na zakładźe censusa 2011; staw 31. decembra 2019 Jurij Kral: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
Norderney je město a kupa w Sewjernym morju na sewjerozapadźe Němskeje w Delnjej Sakskej.
Ma wokoło šěsć tysac wobydlerjow.
Dźensniše uniwersitne město bě prjedy rezidenca resp. stolica hrabinstwa,wójwodstwa, swobodneho stata a kraja Oldenburgskeje.
Z wjace hač 160.000 wobydlerjemi słuša nimo podobnje wulkeho Osnabrücka a wjetšeju Hannovera a Brunšwika k štyrjom najwjetšim delnjosakskim městam.
Susodne wulkoměsta su Bremen a Groningen w Nižozemskej.
Prěnje burske sydlišćo nasta w 7. abo 8. lětstotku blisko broda přez rěku Hunte na městnje dźensnišeho torhošća.
W prěnjej połojcy 11. lětstotka natwari so wuchodnje dźensnišeho města pohanske hrodźišćo, kotrež so 1108 k prěnjemu razej jako Aldenburg naspomni.
1294 załoži Awgustinski rjad blisko rěki klóšter Blankenburg.
W lěće 1345 dósta w Bremenskim arcybiskopstwje ležace sydlišćo měšćanske prawa.
1457 wuzwolichu jeho tež za krala Šwedskeje.
Małe hrabinstwo zdoby sej tuž nadregionalny woznam.
Saterland je gmejna w sewjerozapadnej Němskej.
Gmejna ma něhdźe 13.000 wobydlerjow.
Göttingen je němske uniwersitne město na juhu Delnjeje Sakskeje.
Wot něhdźe 120.000 wobydlerjow su 20 % studenća, tak zo je měšćanske žiwjenje sylnje wobwliwowane wot uniwersity Georga Augusta, najstaršeje a najwjetšeje delnjosakskeje uniwersity.
Wot lěta 1964 ma Göttingen wjace hač 100.000 wobydlerjow.
Swětoznaty matematikar Carl Friedrich Gauß skutkowaše jako profesor na Göttingenskej uniwersiće.
Swobodne Hansowe město Bremen je zwjazkowy kraj na sewjeru Němskeje z nimale 700.000 wobydlerjemi.
Jeho hłowne město je Bremen.
Přez Swobodne Hansowe město Bremen běža wulka rěka Weser, a tež rěki Wümme, Lesum, Geeste.
Kraj wobsteji z městow Bremen a Bremerhaven.
Rabenau je sakske městačko we wokrjesu Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory.
Leži juhozapadnje Drježdźan pola Freitala a ma něhdźe 4.300 wobydlerjow.
Prěnje naspomnjenje jako sydło knjeza Burchardus de Rabenowe pochadźa z lěta 1235.
Wilsdruff je sakske město we wokrjesu Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory.
Leži zapadnje Drježdźan při awtodróze 4 a ma něhdźe 13.500 wobydlerjow.
Leži 18 kilometrow sewjernje Kamjenicy při Sapawje a ma něhdźe 15.000 wobydlerjow.
Leži při Šwikawskej Modłeji, něhdźe 25 kilometrow wot Mittweidy, 25 km wot Kamjenicy a 65 km wot Lipska.
Ma 4.500 wobydlerjow.
Sydlišćo nasta jako serbska wjes a naspomni so prěni raz w lěće 1333 jako Luncznaw, jako dósta měšćanske prawo.
Liebstadt je sakske městačko we wokrjesu Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory.
Leži južnje Drježdźan při kromje wuchodnych Rudnych horin a je z něhdźe 1.400 wobydlerjemi najmjeńše město Sakskeje.
Widźenja hódny je hród Kuckuckstein.
Prěnje naspomnjenje města jako Libenstat pochadźa z lěta 1286.
Stołpin je sakske městačko we wokrjesu Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory.
Leži něhdźe 25 kilometrow wuchodnje Drježdźan při kromje Zapadołužiskeje pahórčiny a ma něhdźe 5.600 wobydlerjow.
Stołpin je znaty za derje wobchowany, na bazaltowych skałach stejacy hród.
Twjerdźizna běše tehdy we wobsydstwje Mišnjanskich biskopow.
Městnostne mjeno so prěnjotnje jenož na hród poćahowaše, mjeztym zo měješe w 14. lětstotku załožene sydlišćo pod hrodom mjeno Jochgrim.
Jako přepołožichu biskopjo swoju rezidencu w 15. lětstotku z Mišna do Stołpina, wuwiwaše so tute sydlišćo spěšnje do městačka a srjedźišća najwažnišeho Mišnjanskeho wustawoweho teritorija.
Do Stołpinskeho hamta słušachu słušachu tež někotre kónčiny w dźensnišej Hornjej Łužicy, kaž na přikład wokoło Hodźija a Kubšic.
W lěće 1559 dyrbješe Mišnjanske biskopstwo swoje teritorije kaž tež hród Stołpin přepodać sakskemu kurwjerchej.
Hród a stare město stej so hakle w lěće 1950 zjednoćiłoj.
Naunhof je sakske městačko w Lipšćanskim wokrjesu.
Nadeńdźe so 17 kilometrow juhowuchodnje Lipska a dźesać kilometrow sewjerozapadnje Grimy při awtodróze A 14 w Lipšćanskej nižinowej wužłobinje a ma něhdźe 8.500 wobydlerjow.
Přez Naunhof běži rěčka Parthe.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1144.
Měšćanska cyrkej pochadźa z lěta 1500.
Rötha je sakske městačko w Lipšćanskim wokrjesu.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1127.
Dnja 31. měrca 1292 mjenuje so Rötha k prěnjemu razej jako město.
Hród Rötha wokoło 1860 Pomnik na městnje Röthaskeho hrodu Torhošćo Cyrkej swj.
Mohilno je sakske městačko w Sewjerosakskim wokrjesu.
Nadeńdźe so 19 kilometrow juhozapadnje Ryzawy a 23 kilometrow wuchodnje Grimy při rěčce Dolnica a ma něhdźe 6.000 wobydlerjow.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 984 jako Mogelin, hdyž pućowaše Bolesław Chrobry, tehdy hišće wójwoda Čěskeje, přez tutu wot Serbow wobsydlenu kónčinu.
Při wurywanju namakachu pak tež powostanki wo wjele staršich chěžkow z bronzoweje doby.
W lěće 1063 přeńdźe Mohilno do wobsydstwa Mišnjanskeho biskopstwa a 1256 dósta wikowe prawo.
Janska cyrkej Hród Ruhethal Stare Mohilno wokoło 1830 Torhošćo z radnicu w lěće 1903 Aktualne ličby wobydlerstwa po gmejnach 2019; Statistiski krajny zarjad Sakskeje Jurij Kral: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
Skudźicy su sakske město při Běłym Halštrowje w Sewjerosakskim wokrjesu.
Nadeńdźe so třinaće kilometrow sewjerozapadnje Lipšćanskeho centruma a je z něhdźe 17.000 wobydlerjemi třeće najwjetše město krajneho wokrjesa.
Na teritoriju města Skudźicy nadeńdźetej so lětanišćo Lipsk-Hala a křižowanišćo Schkeuditzer Kreuz awtodróhow A 9 a A 14 (Drježdźany–Dźěwin.
Přez Skudźicy wjedźetej nimo toho železniska čara Lipsk–Dźěwin a zwjazkowa dróha 6.
W Třicećilětnej wójnje so město dwanaće króć wotpali.
Radnica Měšćanski muzej Dwórnišćo Terminal lětanišća Lipsk-Hala Aktualne ličby wobydlerstwa po gmejnach 2019; Statistiski krajny zarjad Sakskeje Jurij Kral: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
Adorf je sakske městačko w Bohotskim wokrjesu.
Nadeńdźe so na juhu Bohotskeje něhdźe 21 kilometrow južnje Pławna a štyri kilometry wot čěskeje hranicy a ma něhdźe 5.000 wobydlerjow.
Adorf leži při hornim běhu Běłeho Halštrowa.
Jadro města z torhošćom a cyrkwju nadeńdźe so nad lěwym brjohom rěčki.
Sydlišćo nasta w 12. lětstotku při puću z Pławna do Cheba.
Zakład hospodarstwa bě přihódne połoženje při hižo mjenowanym wikowanskim puću a dalšim, kotryž wjedźeše z Čechow do Dwórca.
Freibergske wrota w Adorfje su jeničke zwostawace měšćanske wrota w cyłej Bohotskej.
Wot 11. awgusta 2006 rěka město oficielnje Adorf/Vogtl., do toho prosće Adorf.
Krostitz je sakska gmejna w Sewjerosakskim wokrjesu blisko Lipska.
Gmejna leži w Lipšćanskej nižinowej wužłobinje něhdźe 15 kilometrow sewjerowuchodnje Lipska, dźesać kilometrow juhowuchodnje Deliča a dźesać kilometrow zapadnje Jiłowa.
Gmejna wobsteji ze slědowacych gmejnskich dźělow: Krostitz naspomni so prěni raz w lěće 1349 jako ryćerkubło Krostwicz abo Crostewicz.
Sydlišćo a mjeno stej – kaž pola Chrósćic – serbskeho pochada.
Za čas Třicećilětneje wójny přenocowa w lěće 1631 šwedski kral Gustav II.
Adolf jako hósć na ryćerkuble.
Wjesce Groß- a Kleinkrostitz słušeštej hač do lěta 1815 k sakskemu hamtej Delič.
Přez wobzamknjenja Wienskeho kongresa přeńdźeštej k Pruskej a k tamnišemu Deličskemu wokrjesej w Mjezyborskim knježerstwowym wobwodźe.
Hakle w lěće 1952 přińdźeštej znowa k Sakskej.
Dnja 1. apryla 1939 so Hohenleina gmejnje přizamkny; Lehelitz, Nieder Ossig a Pröttitz potom dnja 1. julija 1950.
Po kóncu Třicećilětneje wójny bě cyrkej jeničke wobchowane twarjenje we wsy.
Nětčiši barokny wołtar pochadźa z lěta 1705, runje tak barokna keklija z lěta 1726.
W 1980tych a 1990tych lětach je so cyrkej saněrowała.
Najwuznamniši zawod w gmejnje je Krostičanska piwarnja.  Commons: Krostitz – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Krostitz w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje Webstrona gmejny Krostitz Aktualne ličby wobydlerstwa po gmejnach 2019; Statistiski krajny zarjad Sakskeje Karlheinz Blaschke, Uwe Ulrich Jäschke: Kursächsischer Ämteratlas.
Drježdźany su hłowne město a kulturne srjedźišćo Sakskeje.
Z wjace hač 550.000 wobydlerjemi na 328nbsp;km² su wone po Lipsku na wobydlerjow druhe najbohatše město zwjazkoweho kraja a na dwanatym městnje w Němskej.
Přez Drježdźany běži rěka Łobjo.
Prěni raz naspomni so město w lěće 1206 jako Dresdene.
Drježdźany su centralne wobchadne křižnišćo w Sakskej.
Z Drježdźan wjedu železniske čary do Lipska, Dźěčina, Zhorjelca a Njedźichowa.
Duisburg je wulkoměsto na zapadźe Němskeje.
Leži na zapadnej kromje Ruhrskeho kraja při wuliwje rěki Ruhr do Ryna.
Je z nimale poł milionu wobydlerjow po Kölnje, Düsseldorfu, Dortmundźe a Essenje pjate najwjetše město Sewjerorynsko-Westfalskeje a steji na 15. městnje najwjetšich městow Němskeje.
W lěće 2010 bě zhromadnje z dalšimi městami Ruhrskeho kraja kulturna stolica Europy.
Susodne města su Hamborn na sewjeru, Oberhausen na sewjerowuchodźe, Mülheim/Ruhr na wuchodźe, krajna stolica Düsseldorf na juhu a Moers na tamnym brjoze Ryna na zapadźe.
Duisburg bě so dla połoženja při Ruhrskim wuliwje hižo w srjedźowěku k wažnemu wikowanskemu srjedźišću wuwiło, zhubi pak přez přeměnjenje Rynskeho běha nachwilnje swój wuznam.
Hakle za čas industrializacije Ruhrskeho kraja w 19. lětstotku zdoby sej jako najwažniši Rynski přistaw nadregionalny wuznam wróćo.
Duisburgski rěčny přistaw ze srjedźišćom w měšćanskim dźělu Ruhrort płaći jako najwjetši nutřkokrajny přistaw cyłeho swěta.
Z Duisburgskich wysokich pjecow pochadźa třećina hrubeho železa w Němskej.
Wuppertal je wulkoměsto na zapadźe Němskeje.
Je z wjace hač 350.000 wobydlerjemi sedme najwjetše město Sewjerorynsko-Westfalskeje a steji zdobom na 17. městnje najwjetšich městow Němskeje.
Wuppertal leži we hłubokej dolinje rěki Wupper w pahórkatym Bergiskim kraju něhdźe 30 km wuchodnje Düsseldorfa, 40 km sewjerowuchodnje Kölna a 20 km južnje Ruhrskeho kraja.
Město same je so hakle dnja 1. awgusta 1929 přez zjednoćenje městow Elberfeld a Barmen jako Barmen-Elberfeld załožiło a dósta po byrgarskim naprašowanju w lěće 1930 swoje dźensniše mjeno.
Region wokoło Barmena a Elberfelda bě srjedź 19. lětstotka hromadźe z wokolinu Aachena a dźělemi Sakskeje prěnje industrijowa kónčina Němskeje.
Hač do kónca 19. lětstotka běštej Barmen a Elberfeld wjetšej a wuznamnišej hač Ruhrske města Essen, Dortmund abo Duisburg.
Uniwersitne město je nadregionalnje předewšěm znate za swoju wisatu železnicu a płaći jako němske wulkoměsto z najwjetšim podźělom zelenišćow na měšćanskim teritoriju.
Karlsruhe je wulkoměsto w juhozapadnej Němskej a z wjace hač 310.000 wobydlerjemi po Stuttgarće druhe najwjetše město Badensko-Württembergskeje.
Leži na sewjerozapadźe zwjazkoweho kraja při prawym brjoze Ryna napřećo Porynsko-Pfalcy a njedaloko wot francoskeje hranicy.
Město je so w lěće 1715 jako barokne planowe město załožiło a měješe Badenskej jako stolica a rezidencne město słužić.
Wot lěta 1901 měješe město wjace hač 100.000 wobydlerjow.
Wot lěta 1951 je Karlsruhe sydło němskeho Zwjazkoweho wustawoweho sudnistwa.
Nimo dźewjeć wysokich šulow je město wažne industrijne stejišćo z dwěmaj přistawomaj při Rynje a druhej najwjetšej rafineriju Němskeje.
Augsburg je wulkoměsto na juhu Němskeje.
Je z nimale 300.000 wobydlerjemi po Mnichowje a Nürnbergu třeće najwjetše město Bayerskeje a steji zdobom na 23. městnje najwjetšich městow Němskeje.
Uniwersitne město leži něhdźe 70 km sewjerozapadnje krajneje stolicy Mnichowa při rěkach Lech, Wertach a Singold a je sydło knježerstwoweho wobwoda Šwabska.
Wone je so w lěće 15 do Chr. jako romske wojerske lěhwo Augusta Vindelicorum załožiło a po romskim kejžorje Augustusu pomjenowało a słuša tuž k najstaršim městam Němskeje.
Bě prawdźepodobnje hižo w 5. lětstotku sydło biskopa.
Augsburg je jeničke němske město ze swójskim statnym swjatkom, Augsburgskim měrowym swjedźenjom, kotryž so přeco 8. awgusta swjeći.
Torhošćo z radnicu a cyrkwju swj.
Pětra Rěka Lech w Augsburgu Ewangelska cyrkej swj.
Ma něhdźe 520.000 wobydlerjow a je tuž druhe najwjetše město Bayerskeje a najwjetše w Frankowskej.
Bayerski krajny zarjad za statistiku: Gmejny a ličby wobydlerstwa Filip Jakubaš: Hornjoserbsko-němski słownik.
Dippoldiswalde je wulke wokrjesne město w sakskim wokrjesu Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory.
Leži we wuchodnych Rudnych horinach něhdźe 20 kilometrow južnje Drježdźan na poł puću k čěskej hranicy a ma něhdźe 14.000 wobydlerjow.
Prěnje naspomnjenje města jako Dipoldiswalde pochadźa z lěta 1218.
Leži w Rudnych horinach blisko němsko-čěskeje hranicy a ma něhdźe 2.000 wobydlerjow.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1207 jako Saidow.
Leži 25 kilometrow sewjernje Kamjenicy a 45 kilometrow juhowuchodnje Lipska při Šwikawskej Modłeji a ma něhdźe 6.000 wobydlerjow.
Sydlišćo naspomni so prěni raz hižo w lěće 995 jako Rochilinze a słuša tuž k najstaršim znatym městam Sakskeje.
Leži při Sapawje juhowuchodnje Doblina a 35 kilometrow sewjernje Kamjenicy.
Ma něhdźe 9.000 wobydlerjow.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1271 jako sydło knjeza Heinricus de Waltheim.
Leži juhozapadnje Freiberga při zwjazkowej dróze 173 a ma něhdźe 8.200 wobydlerjow.
Sydlišćo nasta w 12. lětstotku jako wjes a naspomni so prěni raz w lěće 1286 jako Oderen.
Leži 20 kilometrow sewjerozapadnje Kamjenicy při Šwikawskej Modłeji a ma něhdźe 9.000 wobydlerjow.
Zwjazkowa awtodróha 72 wjedźe přez Penig.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1264 jako Penic.
Tharandt je sakske městačko we wokrjesu Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory.
Leži juhozapadnje Drježdźan pola Freitala při Dźiwej Bystricy a ma něhdźe 5.300 wobydlerjow.
Prěnje naspomnjenje města jako sydło po mjenje prawdźepodobnje słowjanskeho knjeza Boriwoi de Tharant pochadźa z lěta 1216.
Hohnstein je sakske městačko we wokrjesu Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory.
Leži juhowuchodnje Drježdźan při kromje Sakskeje Šwicy na wysočinje nad dolinu Polnicy a ma něhdźe 3.400 wobydlerjow.
Prěnje naspomnjenje sydlišća jako Hoinstein pochadźa z lěta 1317.
Stadt Wehlen je sakske městačko we wokrjesu Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory.
Leži při Łobju juhowuchodnje Drježdźan a słuša z něhdźe 1.600 wobydlerjemi k najmjeńšim městam Sakskeje.
Dla połoženja w Sakskej Šwicy je městačko woblubowane wuchadźišćo za wulěty.
Železniska čara Drježdźany–Praha wjedźe přez Wehlen.
Prěnje naspomnjenje města jako sydło knjeza Theodoricus de Wilin pochadźa z lěta 1255.
Leži při Freibergskej Modłeji połsta kilometrow juhowuchodnje Lipska a ma něhdźe 8.500 wobydlerjow.
Sydlišćo naspomni so prěni raz hižo w lěće 1046 jako Lisnich.
Leži 35 kilometrow sewjerowuchodnje Kamjenicy a 40 kilometrow zapadnje Drježdźan při Freibergskej Modłeji a ma něhdźe 7.500 wobydlerjow.
Zwjazkowa awtodróha 17 wjedźe přez město.
Leži južnje Freiberga w předkraju Rudnych horin a ma něhdźe 10.000 wobydlerjow.
Erbisdorf naspomni so prěni raz w lěće 1209 jako Erlwinesberc, Brand hakle w lěće 1441 jako Brent.
Leži něhdźe dźesać kilometrow wuchodnje Kamjenicy při zjednoćenju rěkow Sapawa a Flöha.
Leži při Sapawje něhdźe dwanaće kilometrow Kamjenicy a ma 4.600 wobydlerjow.
Leži 20 kilometrow sewjerowuchodnje Kamjenicy při zwjazkowej awtodróze 4.
Ma něhdźe 8.600 wobydlerjow.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1276 jako Heynichen.
Leži w Rudnych horinach blisko čěskeje hranicy, 20 kilometrow juhowuchodnje Freiberga a 35 kilometrow južnje Drježdźan.
Ma něhdźe 3.000 wobydlerjow.
Leži při Freibergskej Modłeji sewjernje Freiberga a 35 kilometrow zapadnje Drježdźan.
Ma něhdźe 5.700 wobydlerjow.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1224 jako Scirmena.
Leži 30 kilometrow sewjernje Kamjenicy njedaloko Doblina a ma něhdźe 4.400 wobydlerjow.
Sydlišćo z cyrkwju naspomni so prěni raz w lěće 1233 jako Gerungeswalde.
Leži zapadnje Doblina nad dolinu Sapawy a ma něhdźe 7.300 wobydlerjow.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1223 jako sydło knjeza Heinricus de Hart.
Leži dwanaće kilometrow sewjerowuchodnje Kamjenicy při Sapawje a zwjazkowej awtodróze 4.
Ma něhdźe 14.500 wobydlerjow.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1206 jako sydło knjeza Henricus de Frankenberc.
Böhlen je sakske městačko w Lipšćanskim wokrjesu.
Přez Böhlen běži rěčka Plesna.
Kónčina bě hižo w 7. lětstotku wot Serbow wobsydlena, sydlišćo naspomni so pak hakle w lěće 1353 k prěnjemu razej jako sydło knjeza Otto de Belen.
Mjeno pochadźa wot serbskeho słowa běły.
Měšcanske prawa ma Böhlen hakle wot lěta 1964.
Brandis je sakske městačko w Lipšćanskim wokrjesu.
Nadeńdźe so 16 kilometrow wuchodnje Lipska na wuchodźe Lipšćanskeje nižinoweje wužłobiny a ma něhdźe 9.000 wobydlerjow.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1121 a dósta 1150 wikowe prawa.
Markranstädt je sakske město w Lipšćanskim wokrjesu.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1285 jako sydło sudnistwa.
Kitzscher je sakske městačko w Lipšćanskim wokrjesu.
Nadeńdźe so 25 kilometrow juhowuchodnje Lipska blisko Borna w Lipšćanskej nižinowej wužłobinje při kromje Srjedźosakskeje pahórčiny a ma něhdźe 5.000 wobydlerjow.
W 20. lětstotku rozrosće Kitzscher dla brunicoweje industrije a dósta 1974 měšćanske prawa.
Groitzsch je sakske městačko w Lipšćanskim wokrjesu.
Nadeńdźe so 23 kilometrow južnje Lipska a 20 kilometrow sewjerowuchodnje Žiča w třikrajowym róžku mjez Sakskej, Saksko-Anhaltskej a Durinskej a ma něhdźe 7.500 wobydlerjow.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1039 jako Groisca a bě pod Mišnjanskim markhrabju Wiprechtom z Groitzscha wuchadźišćo němskeje kolonizacije dźensnišeje Sakskeje w 12. lětstotku.
Serbja běchu so hižo w 7. lětstotku w tutej kónčinje zasydlili.
Na hrodźe namakaja so najstarše dotal znate kamjentne twarjenja na teritoriju Sakskeje.
W lěće 1214 dósta Groitzsch měšćanske prawa.
Grima je sakske město w Lipšćanskim wokrjesu.
Po přestrjeni štwórte najwjetše město Sakskeje nadeńdźe so při Modłeji a ma něhdźe 28.000 wobydlerjow.
Dla swojorazneho geografiskeho połoženja bě město husto potrjechene wot wulkeje wody.
Napohlad města přez Modłej Stary móst přez Modłej, zničeny wot wulkeje wody lěta 2002 Radnica Klóšterska cyrkej a gymnazij St. Augustin Aktualne ličby wobydlerstwa po gmejnach 2019; Statistiski krajny zarjad Sakskeje Jurij Kral: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
Colditz je sakske městačko w Lipšćanskim wokrjesu.
Nadeńdźe so třinaće kilometrow južnje Grimy při Šwikawskej Modłeji a ma něhdźe 9.000 wobydlerjow.
W měšćanskim dźělu Sermuth zjednoćitej so Šwikawska a Freibergska Modłej.
Kónčina naspomni so prěni raz w lěće 1046 jako hród Cholidistcha.
W 12. lětstotku nasta wikowanske sydlišćo.
Pegau je sakske městačko w Lipšćanskim wokrjesu.
Přez město wjedźe železniska čara Lipsk–Gera.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1096 w zwisku ze załoženjom klóštra Pegau přez Wiprechta z Groitzscha.
Frohburg je sakske městačko w Lipšćanskim wokrjesu.
Nadeńdźe so 35 kilometrow južnje Lipska a 11 kilometrow sewjerowuchodnje Starohroda při durinskej hranicy a ma něhdźe 10.000 wobydlerjow.
Přez město běži rěčka Wyhra.
Hród Frohburg naspomni so prěni raz kónc 10. lětstotka, sydlišćo same hakle w lěće 1198 jako Vroburc a 1233 jako město.
Měšćanske prawa dósta Frohburg pak hakle přez nowu saksku wustawu w lěće 1831.
Dnja 1. januara 2018 bu susodne městačko Kohren-Sahlis zagmejnowane.
Zwenkau je sakske město w Lipšćanskim wokrjesu.
Nadeńdźe so 13 kilometrow južnje Lipska mjez Běłym Halštrowom a Plesnu při Zwenkauskim jězorje a ma něhdźe 9.000 wobydlerjow.
Zwenkau je jedne z najstaršich městow w dźensnišej Sakskej a naspomni so prěni raz hižo w lěće 974 jako serbske sydlišćo w župje Chutici.
Bad Lausick je sakske městačko w Lipšćanskim wokrjesu.
Město ma wot lěta 1913 status statnje připóznatych kupjelow.
Přez město wjedźe železniska čara Lipsk–Kamjenica.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1096 jako Luzke.
Mjeno pochadźa wot serbskeho słowa łuža.
W lěće 1605 dósta Lausick měšćanske prawa.
Regis-Breitingen je sakske městačko w Lipšćanskim wokrjesu.
Nadeńdźe so 30 kilometrow južnje Lipska a 11 kilometrow sewjernje Starohroda při durinskej krajnej hranicy a ma něhdźe 4.000 wobydlerjow.
Město nasta přez zjednoćenje Regisa a Breitingena w lěće 1920 a leži w něhdyšim Srjedźoněmskim brunicowym rewěrje.
Regis naspomni so prěni raz w lěće 929 jako hród w serbskej župje Plisni.
Přez město wjedźe železnicowa čara Lipsk–Dwórc.
Bad Düben je sakske městačko w Sewjerosakskim wokrjesu.
Düben leži při južnej kromje Dübenskeje hole, jednoho z najwjetšich lěsnych wobwodow Sakskeje.
Dübenski hród naspomni so prěni raz hižo w lěće 981 pod mjenom Dibni.
Mjeno je serbskeho pochada a přińdźe prawdźepodobnje wot Dźěwina a nic wot słowa dub.
Wokoło 1200 załožichu flamscy kolonisća pod hrodom swoje sydlišćo, z kotrehož wuwiwaše so město.
Legendarna zwada mjez kóńskim wikowarjom Kohlhase a hrodowskim knjezom ze Schnaditza wotmě so na Dübenskim hrodźe.
W Třicećilětnej wójnje zetkaštaj so tu w lěće 1631 kral Gustav II.
Adolf ze Šwedskeje a sakski kurwjerch Jan Jurij I., zo byštej wujednałoj zwjazkarstwo přećiwo katolskemu kejžorej Ferdinandej II.
W lěće 1813 bě Düben skrótka z hłownym kwartěrom Napoleona.
Dźensa je Düben předewšěm znaty jako kupjele.
Markkleeberg je sakske město w Lipšćanskim wokrjesu.
Nadeńdźe so při Plesnje na južnej kromje Lipska mjez Cospudenskim a Markkleebergskim jězorom a ma něhdźe 24.000 wobydlerjow.
Město załoži so w lěće 1934 přez zjednoćenje gmejnow Oetzsch-Markkleeberg a Gautzsch.
Dla słowjanskeho pochada mjena Gautzsch rozsudźichu so nacionalsocialisća za mjeno mjeńšeho Markkleeberga.
Belgern-Schildau je sakske městačko w Sewjerosakskim wokrjesu.
Nadeńdźe so třinaće kilometrow juhowuchodnje Torhowa a 60 kilometrow sewjerozapadnje Drježdźan na lěwym brjoze Łobja a ma něhdźe 8.000 wobydlerjow.
Nasta w lěće 2013 přez zjednoćenje městow Belgern a Schildau.
Mjeno je serbskeho pochada a woznamjenja Běła Hora, štož so poćahuje na połoženje města.
Dolan je sakske městačko w Sewjerosakskim wokrjesu.
Nadeńdźe so 22 kilometrow južnje Torhowa a 45 kilometrow wuchodnje Lipska při Dolanskej holi a ma něhdźe 4.000 wobydlerjow.
Přez měšćanski teritorij wjedźe železniska čara Lipsk—Drježdźany.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1188.
Mjeno a wjeska stej serbskeho pochada, tak poćahuje so staroserbske mjeno Dol'ane na wobydlerjow doliny.
Wot lěta 1228 ma Dolan měšćanske prawa a słušeše Naumburgskemu biskopstwu.
Pózdnjobarokowy Dolanski hród bu dnja 20. měrca 1973 přez woheń zničeny.
Radnica na Dolanskim torhošću Ruina Dolanskeho hrodu Hród w měšćanskim dźělu Börln Aktualne ličby wobydlerstwa po gmejnach 2019; Statistiski krajny zarjad Sakskeje Jurij Kral: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
Trebsen/Mulde je sakske městačko w Lipšćanskim wokrjesu.
Nadeńdźe so 28 kilometrow wuchodnje Lipska a šěsć kilometrow sewjernje Grimy na zapadnym pobrjoze Modłeje w Srjedźosakskej pahórčinje a ma něhdźe 4.000 wobydlerjow.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1161 jako sydło knjeza Heinricus de Trebecin, hród Trebizin pak hižo w lěće 991.
Mjeno je serbskeho pochada a přińdźe wot słowa trjebić.
Auerbach/Vogtl. je sakske město w Bohotskim wokrjesu, při zapadnym kóncu Rudnych horin.
Wulke wokrjesne město nadeńdźe so 18 kilometrow wuchodnje Pławna a 25 kilometrow južnje Šwikawy a ma něhdźe 19.000 wobydlerjow.
Třeće najwjetše město krajneho wokrjesa je zdobom srjedźišćo wuchodneje Bohotskeje.
Přez Auerbach běži rěčka Göltzsch.
Hród Auerbach bu w 11. lětstotku natwarjeny a k prěnjemu razej hižo w lěće 1122 naspomnjeny.
Srjedźowěkowske město natwarješe so w běhu 14. lětstotku přez bohotow z Pławna.
Hač do lěta 1995 bě Auerbach ze zarjadniskim sydłom krajneho wokrjesa ze samsnym mjenom.
Domič je sakske městačko w Sewjerosakskim wokrjesu.
Nadeńdźe so dwanaće kilometrow sewjerozapadnje Torhowa a połsta kilometrow sewjerowuchodnje Lipska na kopcu při lěwym brjoze Łobja a ma něhdźe 2.500 wobydlerjow.
W bliskosći nadeńdźe so třikrajowy róžk mjez Saksko-Anhaltskej, Braniborskej a Sakskej.
Na zapadźe rozpřestrěwa so Dübenska hola, jedyn z najwjetšich lěsnych wobwodow Sakskeje.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 981 we wopismje kejžora Oty I. jako Dumoz.
Mjeno je serbskeho pochada, woznam pak jasny njeje.
Domič bě jedne ze srjedźišćow serbskich kmjenow w tutej kónčinje.
Wot lěta 929 bě prjedawše serbske hrodźišćo pod němskej kontrolu a w 10. a 11. lětstotku wuwiwaše so městačko wokoło hrodu.
W Husitiskej wójnje a znowa w Třicećilětnej wójnje bu městačko ćežko wobškodźene.
Powětrowy wobraz Domiča Marijina cyrkej Radnica Přewoz přez Łobjo Aktualne ličby wobydlerstwa po gmejnach 2019; Statistiski krajny zarjad Sakskeje Jurij Kral: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
Taucha je sakske město w Sewjerosakskim wokrjesu.
Nadeńdźe so w Lipšćanskej nižinowej wužłobinje při sewjerowuchodnej kromje Lipska někak dźewjeć kilometrow zdalene wot centruma a ma něhdźe 15.000 wobydlerjow.
Přez město běži rěčka Parthe.
Taucha leži při železniskej čarje Lipsk–Jiłow a njedaloko awtodróhi A 14.
Falkenstein je sakske městačko w Bohotskim wokrjesu.
Nadeńdźe so 16 kilometrow wuchodnje Pławna při rěčce Treba a ma něhdźe 8.000 wobydlerjow.
Sydlišćo nastawaše pod spočatk 13. lětstotka natwarjenym hrodom a naspomni so prěni raz w lěće 1260 jako Valkinstein.
Netzschkau je sakske městačko w Bohotskim wokrjesu.
Nadeńdźe so 15 kilometrow sewjerowuchodnje Pławna blisko durinskeje krajneje hranicy a ma něhdźe 4.000 wobydlerjow.
Přez Netzschkau běži rěčka Limbach.
Sydlišćo je so prawdźepodobnje w 9. lětstotku wot Serbow załožiło a naspomni so prěni raz w lěće 1140 jako Netzschka.
Wot 1496 měješe swójske wiki, wot 1638 wosadnu cyrkej a w lěće 1687 dósta měšćanske prawa.
Při gmejnskej hranicy mjez Netzschkauwom a Reichenbachom steji znaty železniski móst přez Göltzsch.
Bad Elster je sakske městačko a lěkowanišćo w Bohotskim wokrjesu.
Nadeńdźe so 24 kilometrow južnje Pławna bjezposrědnje při čěskej hranicy a ma něhdźe 4.000 wobydlerjow.
Město leži při hornim běhu Běłeho Halštrowa, kotraž přeprěkuje tule čěsko-němsku hranicu.
Bad Elster je jedne z najstaršich mineralowych kupjelow Němskeje.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1324, hrodźišćo někak dwaj kilometraj na sewjerozapad wot dźensnišeho města bu pak najskerje hižo wokoło 1100 natwarjene.
Wot 1875 rěka městno Bad Elster a w lěće 1935 dósta měšćanske prawa.
Markneukirchen je sakske městačko na samym juhu Bohotskeho wokrjesa.
Nadeńdźe so 25 kilometrow juhowuchodnje Pławna blisko čěskeje hranicy a ma něhdźe 8.000 wobydlerjow.
Město leži při rěčce Schwarzbach, prawym přitoku Běłeho Halštrowa w Halštrowskich horinach mjez Rudnymi horinami a Šmrěčinami a jedne ze srjedźišćow sakskeho instrumentotwara.
Na juhowuchodźe mjezuje měšćanski teritorij z Čěskej.
Wokoło 1274 naspomni so k prěnjemu razej mjeno Neukirchen.
Srjedź 14. lětstotka měješe Neukirchen hižo wikowe prawo.
Załožerjo wikow běchu bohotojo z Pławna.
Kónc Třicećilětneje wójny zasydlichu so eksulanća z Čěskeje w Markneukirchenje, kiž běchu ćeknyli před tamnišej přećiworeformaciju.
Tute so wuwiwaše k swětoznatemu stejišću tohole rjemjesła.
Lengenfeld je sakske městačko w Bohotskim wokrjesu.
Nadeńdźe so 19 kilometrow sewjerowuchodnje Pławna a 17 kilometrow juhozapadnje Šwikawy při awtodróze A 72 a ma něhdźe 7.000 wobydlerjow.
Městačko leži w pódlanskim dole rěčki Göltzsch.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1438.
Lěsny łanowc mjenowaše so hakle wot 1764 jako městačko.
Pausa-Mühltroff je sakske městačko w Bohotskim wokrjesu.
Nadeńdźe so štyrnaće kilometrow sewjerozapadnje Pławna při durinskej krajnej hranicy a ma něhdźe 5.000 wobydlerjow.
Měšćanski teritorij leži w dolinje rěčki Weida a mjezuje na sewjeru, wuchodźe a zapadźe z Durinskej.
Prjedawše město Pausa/Vogtl. so po zagmejnowanju susodneho městačka Mühltroff dnja 1. januara 2013 do Pausa-Mühltroff přemjenowa.
Słowjanske kmjeny so wot 7. lětstotka w tutej kónčinje zasydlichu.
Sydlišćo naspomni so prěni raz we wopismje lěta 1263 jako Pussen a rěkaše wot 1393 město.
Dnja 1. apryla 1992 bu město do Sakskeje přerjadowane.
Klingenthal je sakske městačko w Bohotskim wokrjesu.
Nadeńdźe so bjezposrědnje při čěskej hranicy něhdźe 28 kilometrow juhowuchodnje Pławna a 16 kilometrow južnje Auerbacha a ma něhdźe 9.000 wobydlerjow.
Přez Klingenthal běži rěčka Brunndöbra.
Město je jedne ze srjedźišćo sakskeho instrumentotwara a woblubowane zymske sportnišćo.
Hakle w lěće 1591 natwari so hamor při rěčce Zwotau na městnje dźensnišeho Klingenthala, kotryž so dnja 1. februara 1602 prěni raz jako Höllhammer naspomni.
Měšćanske prawo dósta Klingenthal hakle w lěće 1919.
Drjewno je sakske městačko w Bohotskim wokrjesu.
Nadeńdźe so dwanaće kilometrow sewjerowuchodnje Pławna a 22 kilometrow juhozapadnje Šwikawy při awtodróze A 72 a ma něhdźe 8.000 wobydlerjow.
Lěsny łanowc naspomni so prěni raz w lěće 1214 a dósta 1390 měšćanske prawa.
Najstarše twarjenje města je wěža cyrkwje St. Bartholomäi, kotrejež delni dźěl pochadźa z 12. lětstotka.
Za čas industrializacije a załožerskeje doby městačko spěšnje rozrosće.
Hród w Drjewnje Drjewno w lěće 1841 Dwórnišćo Aktualne ličby wobydlerstwa po gmejnach 2019; Statistiski krajny zarjad Sakskeje Jurij Kral: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
Schöneck je sakske městačko w Bohotskim wokrjesu.
Nadeńdźe so 18 kilometrow juhowuchodnje Pławna w zapadnych Rudnych horinach a ma něhdźe 3.000 wobydlerjow.
Leži 700 metrow nad mórskej hładźinu a je tuž najwyše ležace město Bohotskeje.
Dla swojeho połoženja a rozšěrjenych lěsow we wokolinje je Schöneck wot lěta 1962 statnje připóznate wočerstwjenišćo a nimo toho woblubowane stejišćo zymskeho sporta.
Wobsydlenje města a hrodu Schöneck zahaji so prawdźepodobnje mjez 1180 a 1200.
W lěće 1225 naspomni so Albertus de Schoenegge jako wobsedźer hrodu a zdobom k prěnjemu razej sydlišćo same.
W lěće 1370 dósta Schöneck, kotryž steješe mjeztym pod čěskim knjejstwom, wot kejžora Korle IV. měšćanske prawa.
Rodewisch je sakske městačko na wuchodźe Bohotskeho wokrjesa.
Nadeńdźe so sewjernje Auerbacha a něhdźe 20 kilometrow wuchodnje Pławna při rěce Göltzsch a ma něhdźe 6.500 wobydlerjow.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1411 jako Redewisch.
Hižo w druhej połojcy nasta pak wodowy hród Göltzsch při rěce.
Měšćanske prawa dósta Rodewisch hakle dnja 8. meje 1924.
W lěće 1893 załoži so krajna chorownja za duchachorych, kotraž rěka wot 1990 Sakska chorownja za psychiatriju a neurologiju.
Wolešnica je sakske městačko w Bohotskim wokrjesu.
Nadeńdźe so dźewjeć kilometrow južnje Pławna při awtodróze A 72 a ma něhdźe 10.000 wobydlerjow.
Přez Wolešnicu běži Běły Halštrow.
Sydlišćo je serbskeho pochada a bu prěni raz w lěće 1200 we wopismje naspomnjene.
W lěće 1357 přeńdźe město z wobsydstwa bohotow z Pławna do wettinskeje Sakskeje.
Hižo w 14. lětstotku wuwiwaše so Wolešnica k jednomu ze srjedźišćow sukelnistwa a hórnistwa w regionje.
Torhošćo Napohlad města z wuchoda Hród Voigtsberg Jedna z najstaršich chěžow w měsće Aktualne ličby wobydlerstwa po gmejnach 2019; Statistiski krajny zarjad Sakskeje Jurij Kral: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
Reichenbach je sakske město w Bohotskim wokrjesu.
Nadeńdźe so 19 kilometrow sewjerowuchodnje Pławna a 16 kilometrow juhozapadnje Šwikawy při durinskej hranicy ma něhdźe 21.000 wobydlerjow.
Jadro pozdźišeho města bě serbska wjeska při rěčce Raumbach.
W lěće 1085 woswjeći Naumburgski biskop Günther I. z Wettina tu w běhu němskeje kolonizacije drjewjanu cyrkej, kotraž bu pak po 1100 wot pohanskich Serbow zničena a hakle 1140 znowa natwarjena.
Městno w dolinje pod hrodom Mylau wuwiwaše so z dalšim přićahom frankowskich sydlerjow spěšnje k małemu městu, kotrež so w lěće 1212 k prěnjemu razej jako Richenbach naspomni.
Wokoło 1240 dósta měšćanske prawa.
W nalěću 1430 zničichu Husitojo městačko nimale dospołnje.
Po Třicećilětnej wójnje wuwiwaše so sukelnistwo w Reichenbachu.
Při gmejnskej hranicy mjez Reichenbachom a Netzschkauwom steji znaty železniski móst přez Göltzsch, najwjetši cyhelowy móst na swěće.
Měšćanska cyrkej swj.
Schneeberg je sakske město w Rudnohórskim wokrjesu.
Pjate najwjetše město wokrjesa nadeńdźe so 17 kilometrow juhowuchodnje Šwikawy a tři kilometry zapadnje města Aue při rěčce Schlema, lěwym přitoku Šwikawskeje Modłeje, a ma něhdźe 15.000 wobydlerjow.
Schneeberg leži w hornim dźělu zapadnych Rudnych horinach na 470 metrow wysokej horje Schneeberg, wot kotrejež dósta swoje mjeno.
Kónc 19. lětstotka běchu łožišća wučerpane, tak zo zhubi Schneeberg nachwilnje swój wuznam jako hórnistwowe stejišćo.
Nowy rozkćěw wuskutkowaše wudobywanje urana po Druhej swětowej wójnje přez SAG Wismut.
Elsterberg je sakske městačko w Bohotskim wokrjesu.
Nadeńdźe so dwanaće kilometrow sewjernje Pławna a šěsć kilometrow južnje Greiza při Běłym Halštrowje a ma něhdźe 4.000 wobydlerjow.
Přez město wjedźe zwjazkowa dróha 92.
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1198 jako knježe sydło Elsterburg wysoko nad Halštrowom.
W 13. lětstotku dósta Elsterberg wikowe prawo a mjenowa so w lěće 1354 k prěnjemu razej jako město.
Dnja 25. julija 1952 přerjadowa so město ze Sakskeje do Durinskeje a słušeše po rozpušćenju krajow ke Geraskemu wobwodej.
Po ludowym rozsudźe přińdźe dnja 1. apryla 1992 zaso k Sakskej.
Drebach je gmejna w Rudnohórskim wokrjesu na juhozapadźe Sakskeje.
Najwyši dypk leži na 600 metrach při gmejnskej mjezy z Ehrenfriedersdorfom a najniši při Sapawje na 340 metrach.
Wjes naspomni so prěni raz pisomnje w lěće 1386 jako Dretebach.
Wolešnica je sakske město w Rudnohórskim wokrjesu.
Nadeńdźe so 15 kilometrow wuchodnje Šwikawy a 19 kilometrow juhozapadnje Kamjenicy a ma něhdźe 11.000 wobydlerjow.
Najebać mjena njeleži Wolešnica w samych Rudnych horinach, ale w Rudnohórskej žłobinje, potajkim w předkraju horin.
Městnostne mjeno je serbskeho pochada a bě prěnjotnje prawdźepodobnje pomjenowanje za rěčku, kotraž běžeše přez wólšinu.
Kónc 12. lětstotka załožichu ryćerjo z Wolešnicy tule wjesku.
Po wotkrywanju wuhlowych łožišćow w 19. lětstotku wuwiwaše so Wolešnica spěšnje k wuznamnemu hórnistwowemu stejišću a dósta w lěće 1924 měšćanske prawa.
Najznaćiši syn Wolešnicy je spisowaćel Reiner Kunze.
Hórnistwowy muzej Chrystusowa cyrkej Dwórnišćo Aktualne ličby wobydlerstwa po gmejnach 2019; Statistiski krajny zarjad Sakskeje Jurij Kral: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče.
Aue je sakske město w Rudnohórskim wokrjesu.
Štwórte najwjetše město wokrjesa nadeńdźe so dwaceći kilometrow juhowuchodnje Šwikawy a třiceći kilometrow juhozapadnje Kamjenicy při wuliwje rěčki Schwarzwasser do Šwikawskeje Modłeje a ma něhdźe 16.000 wobydlerjow.
W kejžorskim wopismje dnja 7. meje 1173 wopodstatni so załoženje awgustinskeje propstownje při Modłeji, kotrež płaći jako jadro pozdźišeho města.
W 19. lětstotku přidružištej so mašinotwar a tekstilna industrija.
Nadregionalnje znate je koparske towarstwo FC Erzgebirge Aue, kotrež hraje w druhej zwjazkowej lize.
Marienberg je sakske město w Rudnohórskim wokrjesu.
Druhe najwjetše město wokrjesa nadeńdźe so w srjedźnych Rudnych horinach 27 kilometrow juhowuchodnje Kamjenicy blisko čěskeje hranicy a ma něhdźe 17.000 wobydlerjow.
Měšćanski teritorij mjezuje na juhowuchodźe z Čěskej.
W lěće 1521 – po wotkrywanju wulkich łožišćow slěbra we wokolinje – załoži so na městnje tuteje wjeski hórnistwowe město Marienberg.
Jesewitz je gmejna w Sewjerosakskim wokrjesu.
Gmejna nadeńdźe so něhdźe 15 kilometrow sewjerowuchodnje Lipska a pjeć kilometrow juhozapadnje Jiłowa.
Zwjazkowej dróze B 107 a B 87 kaž tež železniska čara Lipsk–Choćebuz wjedu přez gmejnski teritorij, kotryž mjezuje na zapadźe z městom Taucha a na wuchodźe, w dolinje Modłeje, z Jiłowom.
Gmejnske dźěle su: Wjeski su – kaž hižo jich mjena pokazuja – zwjetša serbskeho pochada.
Prěnje naspomnjenje Liehmeny jako „Lumene" pochadźa z lěta 1238; hłowna wjes sama naspomni so hakle w lěće 1404 jako Gesewitz.
Po Wienskim kongresu přeńdźechu do Pruskeje, hdźež běchu wot 1816 dźěl Deličskeho wokrjesa w Mjezyborskim knježerstwowym wobwodźe prowincy Sakskeje.
Hakle přez druhu wokrjesnu reformu w NDR přińdźe Jesewitz w lěće 1952 wróćo k Jiłowskemu wokrjesej w Sakskej. cyrkej w Gostemitzu, natwarjena wokoło 1200 kapałka w Groitzschu z lěta 1889 cyrkej w Liemehnje wot 1209, po Třicećilětnej wójnje znowa natwarjena gotiska cyrkej we Wöllmenje romaniska cyrkej we Wölpernje z 12. lětstotka hród Gotha; sydło knjezow z Groitzscha kapałka Pehritzsch cyrkej we Weltewitzu  Commons: Jesewitz – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Webstrona gmejny Jesewitz Gmejnski dźěl Liemehna Gmejnski dźěl Gordemitz Jesewitz w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje Aktualne ličby wobydlerstwa po gmejnach 2019; Statistiski krajny zarjad Sakskeje Karlheinz Blaschke, Uwe Ulrich Jäschke: Kursächsischer Ämteratlas.
Gmejna nadeńdźe so něhdźe dźesać kilometrow wuchodnje Jiłowa.
Zwjazkowa dróha 87 a železniska čara Hala–Choćebuz wjedźetej přez gmejnu, kotraž leži při južnej kromje Dübenskeje hole při rěčce Schwarzbach.
Doberschütz naspomni so prěni raz pisomnje w lěće 1314, wjesny dźěl Battaune hižo wokoło lěta 1000.
Wjeski su, kaž z mjenow wuchadźa, wšitke serbskeho pochada.
Gmejna leži we Łobjowej nižinje wuchodnje Łobja a při južnej kromje Annaburgskeje hole při hranicy z Braniborskej.
Najbliše města su Belgern-Schildau a Torhow.
Zwjazkowa dróha 183 wjedźe na sewjeru gmejnskeho teritorija přez wjesnej dźělej Kötten a Elsterberg.
Arzberg nima swójske dwórnišćo.
Najbliše zastanišćo je Beilrode při železniskej čarje Hala–Choćebuz.
Wsy su zwjetša serbskeho pochada a naspomnichu so z wjetšeho dźěla w 13. lětstotku k prěnjemu razej, tak gmejnske srjedźišćo Arzberg w lěće 1251 jako Arnsberk, Arnßberk.
Kotmar je gmejna na juhu sakskeho wokrjesa Zhorjelc w Hornjej Łužicy.
Gmejna je z 8000 wobydlerjemi najwjetša bjez měšćanskich prawow w Zhorjelskim wokrjesu.
Gmejna leži južnje Lubija we Hornjołužiskich horinach při hornim běhu Sprjewje, kotraž so na teritoriju města wužórli.
Susodne gmejny su město Lubij na sewjeru, Rosenbach na sewjerowuchodźe, Ochranow na wuchodźe, Wódrjeńca na juhowuchodźe, Lutarjecy na samym juhu, Habrachćicy-Nowe Jěžercy na zapadźe kaž tež Suche Hendrichecy a Swóńca na sewjerozapadźe.
Najwyši dypk je wjeršk Kotmarja.
Oficielne gmejnske dźěle su Jiwow, Kotmarjecy, Niedercunnersdorf, Nowy Jiwow, Obercunnersdorf, Ottenhain a Walddorf.
Elsnig je sakska gmejna na sewjerowuchodźe Sewjerosakskeho wokrjesa.
Elsnig nadeńdźe so wosrjedź Łobjowych łučinow při zapadnym brjoze Łobja a starych promjenjach rěki.
Zwjazkowa dróha 182 a něhdyša železniska čara Pretzsch–Torhow přeprěkujetej Elsnig kaž tež gmejnske dźěle Neiden, Waldsiedlung a Vogelgesang.
Susodnej měsće stej Torhow něhdźe wósom kilometrow do juhowuchoda a Domič něhdźe pjeć kilometrow sewjerozapadnje.
Gmejna leži při wuchodnej kromje přirodneho parka Dübenska hola.
Pućowc je so hižo w lěće 965 k prěnjemu razej pisomnje jako Olsnic naspomnił.
Wjesne mjeno pochadźa wot serbskeho słowa wólša.
1378 přepodachu sakscy kurwjerchojo wjesku ze wšěmi prawami a sudnistwomaj klóštrej Buch.
Wjeska podsteješe wot 1551 zarjadnistwu Torhowskeho hamta, wot 1816 Torhowskeho wokrjesa, wot 1994 wokrjesa Torhow-Woseč a wot lěta 2008 Sewjerosakskeho wokrjesa. cyrkwje w Elsnigu a gmejnskich dźělach Přirodny park Dübenska hola  Commons: Elsnig – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Elsnig w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje Aktualne ličby wobydlerstwa po gmejnach 2019; Statistiski krajny zarjad Sakskeje originalne wopismo SHStA Drježdźany: 10001, Ältere Urkunden, čo.
Jako ćišć pola Schöttgena, Codex Diplomaticus Monasterii Buch, jako čo.
Rackwitz je sakska gmejna w Sewjerosakskim wokrjesu, při sewjernej měšćanskej kromje Lipska.
Rackwitz leži něhdźe dźesać kilometrow sewjernje Lipšćanskeho centruma a třinaće kilometrow južnje Deliča.
Krajina słuša k Lipšćanskej nižinowej wužłobinje; přez gmejnu ćeče rěka Lober, přitok Modłeje.
Blisko Rackwitza nadeńdźetej so Schladitzski jězor a Werbelinski jězor, něhdyšej brunicowej jamje.
Nimo toho słušeja ke gmejnje zahony za brunicu wotbagrowanych wsow Schladitz z Kömmlitzom, Kattersnaundorf a Werbelin.
Kónčina wokoło Rackwitza bě prjedy wot Serbow wobsydlena, štož je na wjesnych mjenach widźeć.
Mjeno Rackwitz pochadźa ze serbskeho słowa rak.
Wjeska Podelwitz płaći jako najstarši dźěl dźensnišeje gmejny a bu wokoło lěta 1250 prěni raz naspomnjena.
W lěće 1815 přińdźe hač dotal sakski Rackwitz po wobzamknjenjach Wienskeho kongresa k pruskemu wokrjesej Delič w Mjezyborskim knježerstwowym wobwodźe.
Jeničce Podelwitz zwosta w Sakskej.
Tuta přińdźe 1952 k Lipšćanskemu wokrjesej. cyrkej w Podelwitzu wobsteješe hižo w 13. lětstotku cyrkej w Zschortauwje hród w Zschortauskim parku, dźensa mjezynarodne kubłanišćo knježi dom ryćerkubła w Güntheritzu Přez gmejnu wjedźetej zwjazkowej dróze B 2 a B 184 z Lipska do Deliča.
Njedaloko Rackwitza nadeńdźe so wujězd Leipzig-Mitte awtodróhi A 14.
W gmejnje stej dwě zakładnej šuli.
Blisko Rackwitza nadeńdźetej so dwě něhdyšej brunicowej jamje, kotrejž stej dźensa jězoraj – Schladitzski jězor a Werbelinski jězor.
Gmejna leži we Łobjowej nižinje wuchodnje Łobje a při južnej kromje Annaburgskeje hole při braniborskej hranicy.
Najbliše města su Torhow a Falkenberg/Elster.
Zwjazkowa dróha 87 a železniska čara Hala–Choćebuz wjedźetej přez gmejnski teritorij.
Beilrode nasta w lěće 1938 přez zjednoćenje samostatneju wsow Zeckritz a Zschackau.
Po 1990 bu tež wjes Döbrichau zagmejnowana.
Dnja 1. januara 2011 přizamkny so susodna gmejna Großtreben-Zwethau, tak zo měješe Beilrode nětko jědnaće wjesnych dźělow.
Gröditz je sakske městačko w Mišnjanskim wokrjesu, kotrež leži při braniborskej hranicy w Rědorinej nižinje mjez Ryzawu a Wikowom.
K městu słušeja nimo jadroweho města samoho tež gmejnske dźěle Nauwalde, Nieska, Reppis, Spansberg a Schweinfurth.
Gröditz naspomni so prěni raz pisomnje w lěće 1363, bu pak najskerje hižo w 12. lětstotku załoženy.
Dnja 5. oktobra 1967 dósta Gröditz status města.
1. oktobra 1928 bu susodna wjeska Reppis zagmejnowana.
W lěće 2013 slědowa zagmejnowanje susodneje gmejny Nauwalde.
W měsće su dwě šuli a štyri pěstowarnje.
Přez město wjedźe zwjazkowa dróha 169 z Kamjenicy přez Ryzawu, Gröditz, Wikow a Zły Komorow do Choćebuza.
Mockrehna je sakska gmejna w Sewjerosakskim wokrjesu a słuša k najwjetšim gmejnam tutoho wokrjesa.
Gmejna leži w sewjernej Sakskej, južnje Dübenskeje hole, na poł puću mjez městomaj Jiłow a Torhow.
Mockrehna bu prěni raz pisomnje naspomnjena w lěće 1015 jako Mucherini.
Mjeno pochadźa wot serbskeho słowa mokry a poćahuje so na geografiske wobstejnosće za čas słowjanskeho zasydlenja.
Wjacore gmejnske dźěle mjenowachu so w lěće 1201 we wobsydstwowym wopismje Awgustinskeho klóštra na Pětrowej horje pola Hale.
Po Wienskim kongresu w lěće 1815 přidźěli so tuta kónčina pruskemu Torhowskemu wokrjesej.
W Mockrehnje nadeńdźetej so zakładna a wyša šula. cyrkej w Mockrehnje ze sekeru při wěži, kotraž je so po powěsći wot Pumpota tam horje ćisnyła Pumpotowy pomnik w Mockrehnje ryćerkubło Mockrehna romaniskej žurlowej cyrkwi w Audenhainje a Klitzschenje přirodny park Dübenska hola Cyrkej w Mockrehnje „Pumpot" Cyrkej w Audenhainje Cyrkej w Klitzschenje Cyrkej we Wildschützu Zwjazkowa dróha 87 a železniska čara Hala–Choćebuz wjedźetej přez gmejnski teritorij.
Löbnitz je sakska gmejna w Sewjerosakskim wokrjesu při hranicy ze Saksko-Anhaltskej.
Löbnitz nadeńdźe so při Modłeji mjez Lipšćanskej nižinowej wužłobinu a Dübenskej holu.
Najbliše města su Delič a Bad Düben.
Na zapadźe gmejny wudobywachu hač do 2000tych lět brunicu z jamy Goitzsche.
Tak leži mjeztym w zapadnym dźělu gmejny Seelhausenski jězor z přestrjenju 6,22 kwadratnych kilometrow.
Přez Löbnitz wjedźe statna dróha 12 z Bad Dübena do Saksko-Anhaltskeje a južnje gmejny zwjazkowa dróha 183a.
Gmejna wobsteji z gmejnskich dźělow Löbnitz, Roitzschjora, Sausedlitz a Reibitz.
Sydlišćo naspomni so prěni raz hižo w lěće 995 jako Liubanisci.
Mjeno je serbskeho pochada.
Löbnitz z kublerskimaj wobwodomaj Schloss- a Hofteil a z ryćerkubłom słušeše hač do lěta 1815 k sakskemu hamtej Delič.
Zarjadniske sydło nadeńdźe so wot lěta 2005 w gmejnskim dźělu Schöna.
W samym wuchodźe mjezuje z braniborskim městom Mühlberg/Elbe, na sewjeru z městom Belgern-Schildau, na juhu z gmejnu Liebschützberg a na zapadźe z městom Dolanom.
Gmejna leži něhdźe na poł puću mjez Drježdźanami a Lipskom.
Cavertitz nadeńdźe so při juhowuchodnej kromje Dolanskeje hole.
Zwjazkowa dróha 182 wjedźe přez zapadny dźěl gmejnskeho teritorija a zwjazkowa dróha 6 na juhu.
Přez gmejnu ćeče rěčka Dahle.
Łobjo same twori na samym sewjerowuchodźe gmejny na krótkim wotrězku gmejnsku a krajnu hranicu z Braniborskej.
Wokoło lěta 900 nasta w běhu němskeje kolonizacije hrodźišćo w Cavertitzu, kotryž so w lěće 1240 w zwisku z klóštrom Güldenstern w Mühlbergu k prěnjemu razej naspomni.
Po sekularizaciji klóštra w 16. lětstotku přeńdźe wjes do wobsydstwa sakskich kurwjerchow.
Laußig je sakska gmejna w Sewjerosakskim wokrjesu.
Gmejna nadeńdźe so něhdźe jědnaće kilometrow sewjernje Jiłowa a šěsć kilometrow južnje Dübena.
Zapadnje Laußiga ćeče rěka Modłej.
Wuchod gmejny mjezuje z přirodnym parkom Dübenska hola.
Gmejna wobsteji ze slědowacych gmejnskich dźělow: Laußig nasta ze serbskeho sydlišća ze 6. abo 7. lětstotka a naspomni so prěni raz pisomnje w lěće 1283.
Dla dobreho połoženja při brodźe přez Modłej naspomni so Gruna dwě lěće pozdźišo 1285.
Wjesny dźěl Pristäblich slědowaše wokoło 1371 jako „Prestewelig", štož je tež serbskeho pochada.
Laußig słušeše kaž Gruna a Pristäblich hač do lěta 1815 k sakskemu hamtej Jiłow.
Přez wobzamknjenja Wienskeho kongresa přidźěli so wjes w lěće 1816 pruskemu wokrjesej Delič w Mjezyborskim knježerstwowym wobwodźe, ke kotremuž hač do 1952 słušeše.
Hessenska je zwjazkowy kraj Němskeje z něhdźe 6,3 milionami wobydlerjow.
Stolica je Wiesbaden, najwjetše město a hospodarske srjedźišćo pak Frankobrod nad Mohanom.
Słuša k najhusćišo wobsydlenym a hospodarsce najsylnišim kónčinam Němskeje.
Kraj mjezuje z Delnjej Sakskej na samym sewjeru, z Durinskej na wuchodźe, z Bayerskej na juhowuchodźe, z Badensko-Württembergskej na juhu, z Porynsko-Pfalcu na juhozapadźe a ze Sewjerorynsko-Westfalskej na sewjerozapadźe.
Najwažniše rěki su Ryn, Mohan a Weser.
Najwjetše města su Frankobrod nad Mohanom, Wiesbaden, Kassel, Darmstadt, Offenbach, Hanau, Fulda, Gießen, Wetzlar a Marburg.
Wetzlar je město w Hessenskej we wokrjesu Lahn-Dill-Kreis.
Kassel je wulkoměsto na sewjeru Hessenskeje a po Frankobrodźe a Wiesbadenje třeće najwjetše město zwjazkoweho kraja.
Leži při rěce Fulda blisko delnjosakskeje a durinskeje hranicy a ma nimale dwě sćě tysac wobydlerjow.
Plan města z lěta 1648 Cyrkej swj.
Wiesbaden je wulkoměsto z něhdźe 280.000 wobydlerjemi w zapadźe Němskeje a krajna stolica zwjazkoweho kraja Hessenska.
Najwjetše město Hessenskeje je pak Frankobrod nad Mohanom.
Teritorij dźensnišeho města bě hižo pod romskim knjejstwom před 2000 lětami wobsydlene.
Němska je w Zakładnym zakonju konstituowany federalny srjedźoeuropski stat z 83 milionami wobydlerjow, kotryž wobsteji ze 16 Zwjazkowych krajow.
Zwjazkowa republika je swobodniski-demokratiski a socialny prawny stat a woznamjeni najmłódšu formu němskeho narodneho stata.
Stolica Němskeje je Berlin.
Němska je sobuzałožer Europskeje unije kaž tež jeje na wobydlerstwo najbohatši kraj a twori ze 17 dalšimi statami EU měnowu uniju, europasmo.
Wona je čłon UNO, OECD, NATO, G7 a G20.
Zwjazkowa republika Němska płaći jako politisce wliwapołny stat w Europje a je často pytany partnerski kraj na globalnej runinje.
Po nominalnym nutřkokrajnym bruttoprodukće je Němska najwjetše ludowe hospodarstwo Europy a štwórte najwjetše swěta.
Indeks za čłowjeske wuwiće liči Němsku k jara wysoko wuwitym krajam.
Němska mjezuje na dźewjeć susodne kraje, na Sewjerne a Baltiske morjo w sewjeru a w juhu na hory Alpy.
Němska leži w měrnym klimowym pasmje, liči z 83 milionami wobydlerjow k husće wobsydlenym statam a płaći mjezynarodnje jako kraj z třećej najwyšej ličbu připućowarjow.
Z něhdźe 3,6 milionami wobydlerjow na 892 km² je Berlin najwjetše město kaž tež kulturelne a medijowe srjedźišćo kraja.
Wustawa a tuž prawizniski a politiski fundament Zwjazkoweje republiki je Zakładny zakoń, kotryž bu dnja 23. meje 1949 přiwzaty.
Najwyše wustawowe organy Němskeje su Zwjazkowy sejm a Zwjazkowa rada a Zwjazkowe wustawowe sudnistwo.
Hłowa stata je Zwjazkowy prezident, kotryž w poprawnym zmysle njeje čłon eksekutiwy.
Tuchwilu knježi na zwjazkowej runinje wulka koalicija z CDU, CSU a SPD pod kanclerku Angelu Merkel.
Hač k znowazjednoćenju němskeju statow wobsteješe Zwjazkowa republika Němskeje z 11 zwjazkowych krajow.
W lěće 1990 so pjeć nowych krajow, Braniborska, Durinska, Mecklenburgsko-Předpomorska, Sakska a Saksko-Anhaltska, přidruži.
Wotwołana 7. meja 2013.
Wotwołana 20. junija 2013.
Wotwołana 8. oktobra 2012.
Wotwołana 2. apryla 2013.
, staw: 2006.
Wotwołana 31. meje 2013.  Commons: Němska – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow Zwjazkowe knježerstwo Zwjazkowy prezident Zwjazkowa kanclerka Zwjazkowy sejm Zwjazkowa rada Čłonske staty Europskeje unije Awstriska | Belgiska | Bołharska | Cypernska | Čěska | Danska | Estiska | Finska | Francoska | Grjekska | Chorwatska | Irska | Italska | Letiska | Litawska | Luxemburgska | Madźarska | Malta | Němska | Nižozemska | Portugalska | Pólska | Rumunska | Słowakska | Słowjenska | Španiska | Šwedska Kandidaty: Čorna Hora | Serbiska | Sewjerna Makedonska | Turkowska Staty a wotwisne teritorije w Europje Staty • Albanska • Andorra • Awstriska • Belgiska • Běłoruska • Bołharska • Bosniska a Hercegowina • Čěska republika • Čorna Hora • Danska • Estiska • Finska • Francoska • Grjekska • Chorwatska • Irska • Islandska • Italska • Letiska • Liechtenstein • Litawska • Luxemburgska • Madźarska • Malta • Moldawska • Monaco • Němska • Nižozemska • Norwegska • Pólska • Portugalska • Rumunska • Ruska1 • San Marino • Serbiska • Sewjerna Makedonska • Słowakska • Słowjenska • Španiska • Šwedska • Šwicarska • Turkowska1 • Ukraina • Vatikanske město • Zjednoćene kralestwo Zwadne teritorije: Kosowo • Podnisterska Druhe teritorije: Åland • Baskiska • Bretanja • Ferejske kupy • Friziska • Friulska • Gagauska • Galicija • Gibraltar • Guernsey • Jendźelska • Jersey • Katalanska • Korniska • Łužica • Man • Sewjerna Irska • Svalbard • Šotiska • Waliziska 1 Leži zdźěla w Aziji.
Nordhausen je němske město na samym sewjeru Durinskeje a zarjadniske sydło Nordhausenskeho wokrjesa.
Přez Nordhausen běži rěčka Zorge.
W zažnym 8. lětstotku bydlachu we wokolinje dźensnišeho města serbske kmjeny.
Město naspomni so k prěnjemu razej dnja 13. meje 927 pod mjenom Nordhuse jako stejišćo hižo we 8. lětstotku załoženeje kraloweje pfalcy.
Do kónca Druheje swětoweje wójny bu město při lětadłowych nadpadach ćežko wobškodźene.
Město je nadregionalnje znate za Nordhausenski žitny palenc.
Nimo Nordhausena wjedźe awtodróha A 38.
Nordhausen je ródne město poslednjeho ministerskeho prezidenta Němskeje demokratiskeje republiki, Lothar de Maizière.
Suhl je němske bjezwokrjesne město na juhu Durinskeje.
Je z něhdźe 36.000 wobydlerjemi wosme najwjetše město zwjazkoweho kraja a nadeńdźe so 50 kilometrow juhozapadnje Jarobroda w dołhim dole při južnej skłoninje Durinskeho lěsa w frankowskim dźělu Durinskeje.
Přez Suhl běžitej rěčce Lauter a Hasel, přitok Werry.
Prěnje wěste naspomnjenje města pochadźa z lěta 1318.
Hižo mjez [[900 a 1115 jewješe so pak we wopismach klóštra Fuldy wjacekróć městno z mjenom Sulaha, při čimž jasne njeje, wo kotre sydlišćo so jedna.
Přez lětstotki bě Suhl typiske frankowske hórnistwowe město.
Wot lěta 1952 bě ze zarjadniskim sydłom Suhlskeho wobwoda w Němskej demokratiskej republice a zrosće w někotrych lětach wot 25.000 na wjace hač 56.000 wobydlerjow.
W běhu přetwara města je so tež historiska substanca w jadrje zničiła.
Jarobrod je bjezwokrjesne město a krajna stolica Durinskeje.
Z wjace hač 200.000 wobydlerjemi na 269 km² je wone na wobydlerjow najbohatše město zwjazkoweho kraja.
Jarobrod je duchowno-kulturne srjedźišćo Durinskeje.
Přez město běži rěka Gera.
Prěni raz naspomni so město hižo w lěće 742.
Mjezy lětami 1392 a 1816 je uniwersitu měł.
Mjez 1948 a 1952 bě město stolica Durinskeje.
Wot lěta 1991 je Jarobrod zaso durinska stolica.
Uniwersita je so jako jedna z najstaršich w Němskej w lěće 1392 załožiła, bu 1816 rozpušćena, 1994 znowa załožena a ma dźensa něhdźe 4.500 studentow.
Jarobrodska katedrala a Severiska cyrkej Collegium Maius, něhdyše sydło uniwersity Radnica, sydło wyšeho měšćanosty Krämerbrücke nad Geru Durinski krajny zarjad za statistiku: Ludnosć gmejnow dnja 31. decembra 2019 Filip Rězak: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče.
Eisenach je němske bjezwokrjesne město na zapadźe Durinskeje.
Je z něhdźe 42.000 wobydlerjemi šeste najwjetše město zwjazkoweho kraja a nadeńdźe so 50 kilometrow zapadnje Jarobroda při hranicy z Hessenskej a při sewjernym kóncu Durinskeho lěsa.
Přez Eisenach běži rěčka Hörsel, prawy přitok Werry.
Eisenach z hrodom Wartburg – něhdyšim sydłom durinskich krajnych hrabjow w srjedźowěku – bě skutkowanišćo Martina Luthera a je tuž wažne městno reformacije.
W lěće 1817 wotmě so tam Wartburgski swjedźeń, jedne z hłownych němsko-patriotiskich zarjadowanjow předměrcu.
W NDRskich časach twarješe so w 1896 załoženym Eisenachskim awtomobilowym zawodźe Wartburg.
Nimo Eisenacha wjedźe awtodróha A 4.
Najsławniši syn města je komponist Johann Sebastian Bach.
Starohród je němske město na samym wuchodźe Durinskeje a zarjadniske sydło wokrjesa Starohródski kraj.
Nadregionalnje znate je město dla tule w lěće 1810 wunamakaneje hry škot.
Krajna stolica Jarobrod leži něhdźe sto kilometrow do zapadneho směra.
Po rozpadźe Durinskeho mócnarstwa w 6. lětstotku zasydlachu so w Starohródskej kónčinje z wuchoda pochadźacy Serbja, kiž natwarichu prěnje hrodźišćo na skale.
Kraj wuchodnje Solawy dóńdźe w lěće 928 zaso pod němsku kontrolu a město so 976 prěni raz naspomni, hdyž dari je kejžor Ota II.
Žičanskemu biskopstwu.
Z tym je Starohród jedne z najstaršich městow dźensnišeje wuchodneje Němskeje.
Wot 12. lětstotka bě Starohród z kejžorskej pfalcu.
Połoženje při wažnej wikowanskej dróze Via Imperii, kotraž wjedźeše z Italskeje hač k Baltiskemu morju, přinošowaše k wuznamej města.
W lěće 1918 sta so prjedawša rezidenca wójwodstwa Saksko-Starohródskeje z krajnej stolicu nowozałoženeho swobodneho stata Saksko-Starohródskeje, kiž přistupi 1920 Durinskej.
Starohród leži při železniskej čarje Lipsk–Dwórc.
Blisko města nadeńdźe so lětanišćo Lipsk-Starohród, jedne z najstaršich němskich lětanišćow.
Ruhla je městačko w Durinskej.
Leži napřećo Mannheimej a wuliwej Neckara při lěwym brjoze Ryna na juhowuchodźe Porynsko-Pfalcy a je wažne industrijne srjedźišćo regiona.
Město wobsteji hakle wot lěta 1853 jako samostatna gmejna a je mjeztym wosebje jako sydło BASF a městno Tatorta nadregionalnje znate.
Kónčina ma chětro miłu a suchu klimu z přerěznej temperaturu wot 11,2 °C. Dalše wulkoměsta we wokolinje Ludwigshafena su Mohuč na sewjeru, Darmstadt na sewjerowuchodźe, Heidelberg na juhowuchodźe a Karlsruhe na juhu.
Ludwigshafen je ródne město něhdyšeho zwjazkoweho kanclera Helmuta Kohla a něhdyšeho sakskeho ministerskeho prezidenta Kurta Biedenkopfa.
Porynsko-Pfalca je zwjazkowy kraj na juhozapadźe Němskeje ze 4,1 milionom wobydlerjow.
Zwjazkowy kraj Porynsko-Pfalca mjezuje na sewjeru z Sewjerorynsko-Wesfalskej, na wuchodźe z Hessenskej a Badensko-Württembergskej, na juhu z Francoskej a Posaarskej a na zapadźe z Luxemburgskej a Belgiskej.
Najwjetšej rěce Porynsko-Pfalcy stej Ryn a jeho přitok Mosela.
Najwjetše města Porynsko-Pfalcy su: Jenč, Helmut: Słownik Němsko-hornjoserbski.
Trier je bjezwokrjesne němske wulkoměsto na zapadźe Porynsko-Pfalcy, blisko luxemburgskeje hranicy.
Je z něhdźe 108.000 wobydlerjemi po Mohuču, Ludwigshafenje a Koblenzu štwórte najwjetše město zwjazkoweho kraja a nadeńdźe so při srjedźnej Moseli.
Wokolina Triera a doł Mosele stej znatej za plahowanje wina.
Město je sydło uniwersity a fachoweje wysokeje šule, zarjadnistwa wokrjesa Trier-Saarburg a sydło Trierskeho biskopstwa, najstaršeho biskopstwa sewjernje Alpow.
Trier załoži so před wjace hač 2000 lětami wot Romjanow pod mjenom Augusta Treverorum a płaći jako najstarše město cyłeje Němskeje.
Romske pomniki w Trierje – mjez druhim amfiteater, termy, Konstantinowa bazilika, měšćanske wrota Porta Nigra, romski móst nad Moselu a tachantska cyrkej – słušeja wot 1986 k swětowemu kulturnemu herbstwu UNESCO.
Najwuznamnišej wosobinje z Triera běštaj romski kejžor Valentinian II.
 a filozof Karl Marx.
Mohuč je město w zapadnej Němskej a stolica Porynsko-Pfalcy.
Leži na wuchodnej kromje zwjazkoweho kraja při lěwym brjoze Ryna, napřećo wuliwej Mohana do Ryna.
Na prawym brjoze Ryna niže zliwa Mohana a Ryna leži Wiesbaden, hłowne město zwjazkoweho kraja Hessenska.
Hižo Keltojo mějachu sydlišćo při strategisce wuznamnym dypku při Rynje.
Romjenjo załožichu na samsnym městnje w lěće 12 do Chrystusa wojerske lěhwo pod mjenom Mogontiacum.
Jako jedne z prěnich němskich biskopskich sydłow hraješe w srjedźowěku wažnu rólu při christianizowanju wosebje wuchodneje Němskeje.
Cyrkwinska prowinca běše najwjetša sewjernje Alpow.
Dźensa ma Mohuč wjace hač dwěsćě tysac wobydlerjow.
Powětrowy wobraz z wuliwom Mohana do Ryna Napohlad stareho města Tachantska cyrkej swj.
Koblenz je bjezwokrjesne němske wulkoměsto na sewjeru Porynsko-Pfalcy.
Je z něhdźe 111.000 wobydlerjemi po Mohuču a Ludwigshafenje třeće najwjetše město zwjazkoweho kraja a nadeńdźe so při wuliwje Mosele do Ryna, tak mjenowanym „Němskim róžku".
Město poswjeći w lěće 1992 swoje 2000-lětne wobstaće a słuša tuž k najstaršim městam cyłeje Němskeje.
Wot lěta 1962 je z wulkoměstom.
Dźěle města słušeja k swětowemu herbstwu UNESCO.
Essen je wulkoměsto na zapadźe Němskeje.
Leži při rěce Ruhr w srjedźišću Ruhrskeho kraja w Sewjerorynsko-Westfalskej a je z wjace hač 580.000 wobydlerjemi po Kölnje, Düsseldorfje a Dortmundźe štwórte najwjetše město zwjazkoweho kraja a dźesate najwjetše cyłeje Němskeje.
Jako wuznamne industrijne stejišćo je Essen sydło wjacorych wulkich předewzaćow a z uniwersitu Duisburg-Essen tež wysokošulske stejišćo.
W lěće 1958 bu sydło nowozałoženeho Essenskeho biskopstwa.
W lěće 2010 bě – cyły Ruhrski kraj reprezentujo – kulturna stolica Europy.
Něhdyša cecha „Zollverein" słuša jako symbol města a industrijnych stawiznow Ruhrskeho kraja k swětowemu herbstwu UNESCO.
Po dołhej strukturowej změnje je Essen dźensa hłownje wot posłužboweho sektora žiwy.
Dortmund je wulkoměsto na zapadźe Němskeje.
Leži při wuchodnej kromje metropoloweho regiona Ryn-Ruhr w Sewjerorynsko-Westfalskej.
Z 590.000 wobydlerjemi je město hospodarske a wikowanske srjedźišćo Westfalskeje a zdobom po Kölnje a Düsseldorfje třeće najwjetše město zwjazkoweho kraja a dźewjate najwjetše cyłeje Němskeje.
W lěće 2010 bě zhromadnje z druhimi městami Ruhrskeho kraja z kulturnej stolicu Europy.
Po tym zo bě wot druheje połojcy 19. lětstotka předewšěm znaty za wuhlo, wocl a piwo, je Dortmund po dołhej strukturnej změnje dźensa srjedźišćo drobneho wikowanja a zawěsćenskeho hospodarstwa a stejišćo šěsć wysokich šulow, mjez druhim Techniskeje uniwersity, a 19 dalšich wědomostnych institucijow.
Daloko znate je nimo toho koparske towarstwo Borussia Dortmund, kotrež słuša k najlěpšim w Němskej.
Ze swojim hłownym dwórnišćom a lětanišćom je Dortmund tež regionalne a nadregionalne wobchadne křižowanišćo we wuchodnym Ruhrskim kraju.
Lipsk je bjezwokrjesne město a ekonomiske srjedźišćo w sewjerozapadnej Sakskej.
Z nimale 600.000 wobydlerjemi na 298nbsp;km² je wone před Drježdźanami na wobydlerjow najbohatše město zwjazkoweho kraja kaž tež wosme najwjetše město cyłeje Němskeje a twori zhromadnje ze susodnej Halu a dalšimi městami metropolowy region „Srjedźna Němska".
Přez Lipsk běžitej rěce Plesna a Běły Halštrow.
Lipsk ma uniwersitu z něhdźe 30.000 studentow.
Lipšćanskej uniwersiće přisłuša jenički institut za sorabistiku na swěće.
Nawuknje tam wjele serbskich a wuchodoeuropskich studentow wědomosć serbskeje rěče.
Jako centralne město srjedźneje Němskeje je Lipsk mjez druhim sydło Němskeje narodneje biblioteki, Zwjazkoweho zarjadniskeho sudnistwa a Srjedźoněmskeho rozhłosa.
Přistawne město je kulturelne a ekonomiske srjedźišćo na sewjeru Němskeje.
Z něhdźe 1,9 milionami wobydlerjow na 755 km² je Hamburg po Berlinje druhe najwjetše město kraja.
Přez město běži wulka rěka Łobjo kaž tež rěki Alster a Bille.
Prěni raz naspomni so město w lěće 832 jako Hammaburg.
Tuchwilu knježacy měšćanosta Hamburga je Peter Tschentscher.
Leži na juhu Hessenskeje při Mohanje.
Město je tež srjedźišćo němskeho finančneho sektora a sydło Europskeje centralneje banki.
Düsseldorf je stolica zwjazkoweho kraja Sewjerorynsko-Westfalskeje a z něhdźe 620.000 wobydlerjemi po Kölnje druhe najwjetše město kraja a sedme najwjetše cyłeje Němskeje.
Je sydło zarjada knježerstwoweho wobwoda ze samsnym mjenom, kotryž ma něhdźe pjeć milionow wobydlerjow.
Stuttgart je wulkoměsto w juhozapadnym dźělu Němskeje a stolica Badensko-Württembergskeje.
Je z wjace hač 630.000 wobydlerjemi tež najwjetše město zwjazkoweho kraja a šeste najwjetše cyłeje Němskeje.
Swobodny stat Durinska je zwjazkowy kraj w srjedźišću Němskeje z 2,1 milionom wobydlerjow.
Stolica a zdobom najwjetše město je Jarobrod, druhe wulkoměsto je Jena.
Po přewróće so w lěće 1990 znowa załoži.
Durinska mjezuje z Delnjej Sakskej a Saksko-Anhaltskej na sewjeru, ze Sakskej na wuchodźe, z Bayerskej na juhu, ze Saksko-Anhaltskej na zapadźe a z Hessenskej na sewjerozapadźe.
W tuchwilnym Jarobrodskim sejmje je pjeć stronow zastupjenych: CDU Lěwica SPD AfD Zwjazk 90/Zeleni.
Maja hromadźe 91 sydłow.
Lěwica, SPD a Zwjazk 90/Zeleni tworja knježerstwowu koaliciju Durinskeje pod ministerskim prezidentom Bodo Ramelow.
Jena je němske wulkoměsto w Durinskej z wjace hač sto tysac wobydlerjemi.
Uniwersitne město leži při hornjej Solawje a je po Jarobrodźe druhe najwjetše město Durinskeje.
Měšćanosta je Thomas Nitzsche.
Jenaska Friedricha Schillerowa uniwersita je z wjace hač 20.000 studentami najwjetša wysoka šula Durinskeje.
Gera je bjezwokrjesne město z nimale sto tysac wobydlerjemi we wuchodźe Durinskeje.
Je po krajowym hłownym měsće Jarobrodźe a Jenje třeće najwjetše město zwjazkoweho kraja a něhdyše wulkoměsto.
Lipsk so něhdźe 60 kilometrow do sewjerneho směra namaka, Erfurt 80 kilometrow zapadnje a Kamjenica něhdźe 70 kilometrow wuchodnje.
Gotha je němske město w srjedźnej Durinskej a zarjadniske sydło wokrjesa Gotha.
Je z něhdźe 45.000 wobydlerjemi pjate najwjetše město zwjazkoweho kraja a nadeńdźe so 25 kilometrow zapadnje Jarobroda a 30 kilometrow wuchodnje Eisenacha při rěčce Wilder Graben.
Gotha naspomni so hižo w lěće 775 k prěnjemu razej.
Město bě wot 1640 do 1825 z rezidencu wójwodstwa Sakska-Gotha-Starohród a wot 1826 stolica wójwodstwa Saksko-Coburg a Gotha.
1820 załoži so w měsće z Gothaer Versicherung prěnja němska zawěsćernja.
W lěće 1875 bě Gotha městno załoženja Socialistiskeje dźěłaćerskeje strony Němskeje, předchadnicy strony SPD.
Nimo toho bě město jako domizna nakładnistwa Justus Perthes jedne ze srjedźišćow němskeho nakładnistwowstwa.
Nimo Gothy wjedźe awtodróha A 4.
Weimar je durinske město z wjace hač 60.000 wobydlerjemi, kotrež je předewšěm za swoje kulturne herbstwo nadregionalnje znate.
Leži wosrjedź zwjazkoweho kraja při rěce Ilm juhowuchodnje Ettersberga, z 478 metrami najwyšeje hory Durinskeje žłobiny.
Město je po Jarobrodźe, Jenje a Gerje štwórte najwjetše w zwjazkowym kraju a nadeńdźe so poł puća mjez Jarobrodom na zapadźe a Jenu na wuchodźe.
Nimo Bauhausoweje uniwersity je Weimar stejišćo Wysokeje šule za hudźbu „Franz Liszt" a sławneje biblioteki Anny-Amalije.
Město je tež sydło wjacorych krajnych zarjadow, tak Durinskeho wyšeho zarjadniskeho sudnistwa, Durinskeho wustawoweho sudnistwa a krajneho zarjada za pomnikoškit a archeologiju.
Ke kulturnemu herbstwu Weimara słušeja nimo Weimarskeje klasiki wokoło Wielanda, Goethy, Herdera a Schillera tež Bauhaus a Weimarska narodna zhromadźizna, po kotrejž bu pomjenowana Weimarska republika. „Klasiski Weimar" słuša wot lěta 1999 do lisćiny kulturneho herbstwa UNESCO.
Politisce bě Weimar wot 1572 stolica Saksko-Weimarskeje, pozdźišeje Saksko-Weimarsko-Eisenachskeje, prěnjeho němskeho stata z wustawu.
Wot 1920 do 1948 bě Weimar ze stolicu Durinskeje, w lěće 1999 z kulturnej stolicu Europy.
Stolica je Dźěwin při Łobju.
Kraj bu w lěće 1947 k prěnjemu razej załoženy, rozpušći so pak kaž wšitke kraje w Němskej demokratiskej republice hižo 1952.
Saksko-Anhaltska mjezuje z Braniborskej na wuchodźe, ze Sakskej a Durinskej na juhu a z Delnjej Sakskej na sewjerozapadźe.
Přez kraj běži Łobjo.
Anhaltsko-Wittenberg Chemijowy třiróžk Łobjo-Berda-Hola Mansfeldski kraj Ostfalska Smoliny Solawa-Unstrut Stara Marka Najwjetše města Saksko-Anhaltskeje su: Něhdźe 25,5% wobydlerjow su religiozne. ewangelski: 391.000 katolski: 101.000 - wosebje w Mansfeldskim kraju druhe cyrkwje: 80.000 druhe nabožiny: 45.000 W tuchwilnym Dźěwinskim sejmje je pjeć stronow zastupjenych: CDU AfD Lěwica SPD Zwjazk 90/Zeleni Wone hromadźe 87 sydłow wobsadźa.
Wot apryla 2016 knježi koalicija z CDU, SPD a Zelenych.
Solawski wokrjes je krajny wokrjes w juhu Saksko-Anhaltskeje.
Wobsteji wot 1. julija 2007 a ma wokoło 195.000 wobydlerjow na přestrjeni wot 1433 kwadratnych kilometrow.
Wosrjedź teritorija Solawskeho wokrjesa leži bjezwokrjesne město Hala nad Solawu.
Najwjetše město a zarjadniske sydło je Mjezybor.
Wittenberg, wot lěta 1938 oficialnje Lutherstadt Wittenberg je město we wuchodźe němskeho zwjazkoweho kraja Saksko-Anhaltska a wokrjesne město wokrjesa Wittenberg.
Město leži při Łobju, zapadnje zliwa z Čornym Halštrowom, něhdźe 25 kilometrow wuchodnje Dessau-Roßlau, 100 kilometrow juhozapadnje wot Berlina a 70 kilometrow sewjerowuchodnje wot Lipska.
Dźensa je Wittenberg z něhdźe 50 000 wobydlerjemi poměrnje małe město.
Žič je město z něhdźe 30.000 wobydlerjemi na juhu Saksko-Anhaltskeje.
Leži w dolinje Běłeho Halštrowa mjez Geru na juhu a Lipskom na sewjeru a wobsteji z delnjeho města při rěce a hornjeho města na prawej stronje doliny.
Měšćanski teritorij mjezuje na juhu z Durinskej.
Žič bě w srjedźowěku wažne biskopske sydło při wuchodnej hranicy Swjateho romskeho mócnarstwa ze Serbami a wot 1652 do 1718 stolica wójwodstwa Saksko-Žič.
Statistiski krajny zarjad Saksko-Anhaltskeje, ludnosć gmejnow dnja 31. decembra 2019 Filip Rězak: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče.
Serbišćo je město w Saksko-Anhaltskej.
Leži někak 40 kilometrow juhowuchodnje Dźěwina a ma něhdźe 23 tysac wobydlerjow.
Hala nad Solawu je bjezwokrjesne wulkoměsto z něhdźe 238.000 wobydlerjemi na juhu Saksko-Anhaltskeje.
Před Dźěwinom po wobydlerstwje najwjetše město zwjazkoweho kraja leži nad tule pławnej Solawu a twori zhromadnje ze susodnym Lipskom a dźewjeć dalšimi městami metropolowy region „Srjedźna Němska".
Hala je sydło jedneje z najstaršich němskich uniwersitow a němskeje akademije wědomosćow, Leopoldiny, kaž tež wažne hospodarske stejnišćo we wuchodnej Němskej.
Prěnje historiske naspomnjenje Hale pochadźa z lěta 806.
Dessau-Roßlau je bjezwokrjesne město w Saksko-Anhaltskej blisko zliwa Łobja z Muldu.
Ma 86 tysac wobydlerjow a je to třeći najwjetši město Sasko-Anhaltskeje.
Mjezybor je tachantske a wysokošulske město při Solawje w južnej Saksko-Anhaltskej.
Město je zarjadniske sydło Solawskeho wokrjesa a słuša k najstaršim městam srjedźneje Němskeje a běše w srjedźowěku nadregionalnje wuznamne nabožne a kulturne srjedźišćo.
Wokolina Mjezyborja bě hižo w młodokamjentnej dobje wobsydlena.
Pod Hendrichom I. wutwari so hród wosrjedź wot Serbow wobsydleneje wokoliny ke kejžorskej pfalcy.
Po dobyću přećiwo Madźaram w bitwje na Lechowym polu slubi kejžor Ota II. załoženje noweho biskopstwa w Mjezyborju, štož so w lěće 968 stanje.
Tute biskopstwo so hižo 981 rozpušći, bu wšak w lěće 1004 přez kejžora Hendricha II. wobnowjene.
W lěće 1428 přistupi město samo wikowanskemu zwjazkej Hansy, kotremuž znajmjeńša do lěta 1604 přisłušeše.
Do časa reformacije wosta Mjezybor biskopske sydło a wažny nabožny centrum při wuchodnych mjezach Němskeje.
Biskopstwo bě drje jedne z najmjeńšich w Němskej, wobjimowaše wšak na přikład wuznamne wikowanske město Lipsk a bě z wuchadźišćom misiona w pohanskich serbskich kónčinach dźensnišeje Sakskeje, Saksko-Anhaltskeje a Braniborskeje.
W běhu reformacije a Burskich wójnow dóńdźe w Mjezyborju k zběžkej.
Po smjerći poslednjeho katolskeho biskopa w lěće 1561 so reformacija přesadźuje.
Teritorij Mjezyborskeho wustawa so sekularizowaše a dóńdźe pod knjejstwo sakskich kurwjerchow.
Po Wienskim kongresu sta so Mjezybor z hłownym městom pruskeho knježerstwoweho wobwoda Mjezybor w prowincy Sakska.
Z wotewrjenjom železniskeje čary Hala−Naumburg a Mjezyborskeho dwórnišća bu město na železnisku syć přiwjazane.
Spočatk 20. lětstotka etablěrowachu so wjacore industrijne předewzaća, kaž na přikład amoniakowy zawod a Buna-zawody.
Při tym wobškodźichu so wuchodne křidło hroda a wulki dźěl nutřkowneho města.
Po wójnje sta so Mjezybor z wokrjesnym městom noweho krajneho wokrjesa Mjezybor.
Wot 1994 do 2007 běše město zarjadniske sydło wokrjesa Mjezybor-Querfurt a wot 2007 sydło noweho Solawskeho wokrjesa.
Thietmar – biskop a wuznamny chronikar Johann Christian Kirchner – rězbar Karl Friedrich Senf – ewangelski teologa a kěrlušer Paul Juckoff – rězbar Walter Bauer – spisowaćel Jawed Karim – sobuzałožer portala YouTube W Mjezyborju skutkowachu mjez druhim biologa Ernst Haeckel a politikarka Johanna Wanka.
Dźěwin je wulkoměsto w srjedźnej Němskej kaž tež krajna stolica Saksko-Anhaltskeje a jeje druhe najwjetše město po Hali.
Ma něhdźe 240.000 wobydlerjow.
Leži při Łobju we wysokosći 50 metrow nad mórskej hładźinu, 64 kilometrow na juhowuchod wot Wolfsburga, 75 kilometrow na sewjer wot Hale, 105 kilometrow na zapad wot Podstupima a 130 kilometrow na zapad wot Berlina.
Jeho hłowne město je Zwěrin.
W Mecklenburgsko-Předpomorskej ležitej z Moricu a Rujanami najwjetši jězor a najwjetša kupa Němskeje.
Přez Mecklenburgsko-Předpomorsku běži wulka rěka Łobjo, ale tež mjeńše rěki kaž Elde, Habola, Warnow a Peene.
Najwjetše města Mecklenburgsko-Předpomorskeje su: Mecklenburgsko-Předpomorska so w lěće 1990 znowa załoži.
Kraj wobsteješe hižo raz mjez 1945 a 1952 a bu potom kaž wšě kraje na wuchodźe Němskeje rozpušćeny.
Wot lěta 1945 běži němsko-pólska hranica přez wuchodny dźěl Předpomorskeje.
Dźěl mjena Předpomorska wobsahuje słowjanske słowa po- a morjo, dokelž tutón zwjazkowy kraj při Baltiskim morju leži.
W Mecklenburgsko-Předpomorskej eksistuje wjele mjenow, kotrež ze słowjanskeje rěče pochadźa.
Tuta słowjanska rěč wjace njeeksistuje, bě pak přiwuzna z kašubšćinu, pólšćinu, ale tež ze serbšćinu, čěšćinu a słowakšćinu.
Su pak tež městnostne mjena němskeho pochada.
Neustrelitz je město w zwjazkowym kraju Mecklenburgsko-Předpomorska.
Běše stolica bywšeho kraja Mecklenburg-Strelitz a ma něhdźe 21.000 wobydlerjow.
Wona bě wokrjesne město hač do lěta 2011.
Zwěrin je město w sewjernym dźělu Němskeje a stolica zwjazkoweho kraja Mecklenburgsko-Předpomorska.
Ma wokoło 95.000 wobydlerjow na 130,46 km² a je tuž po wobydlerstwje najmjeńša němska krajna stolica.
Statistiski krajny zarjad Mecklenburgsko-Předpomorskeje – wuwiće ludnosće wokrjesow a gmejnow 2019 Filip Jakubaš: Hornjoserbsko-němski słownik.
Sternberg je małe město w sewjernej Němskej z něhdźe 4.000 wobydlerjemi.
Leži we wokrjesu Ludwigslust-Parchim zwjazkoweho kraja Mecklenburgsko-Předpomorska.
K městu słušeja wjesne dźěle Gägelow, Groß Görnow, Groß Raden, Klein Görnow, Neu Pastin, Pastin, Sagsdorf, Sternberger Burg a Zülow.
Stolpe je gmejna w němskim kraju Mecklenburgsko-Předpomorska.
Leži we wokrjesu Parchim a ma wokoło štyri sta wobydlerjow.
Hansowe město Roztok je sewjeroněmske wulkoměsto a wažny přistaw při Baltiskim morju.
Je z wjace hač dwě sćě tysac wobydlerjemi najwjetše město zwjazkoweho kraja Mecklenburgsko-Předpomorska, kotrež dósta w lěće 1218 Lübeckowe měšćanske prawo.
Město leži při rěce Warnow.
Wjetši, wobtwarjeny dźěl města leži při zapadnym brjoze rěki.
Mjeno města je so přez lětstotki jenož mało změniło, to da so mjez druhim z historiskich tekstow wučitać.
Na relewantne rozdźěle we wurjekowanju pak njehodźi so z tutych žórłow sćěhować.
Wokoło 1165 je so spočatnje Rozstoc přispomniło.
Potom slědowaše hród w 1171 z Urbs Rozstoc, Castrum 1182 z Rostoch.
Dalše warianty namakaja so z lěta 1189: Rotstoc a Rotstoch, 1218 slědowaše Rozstoc, 1219 Roztoc a w lěće 1240 Rostok.
Wokoło 1366 mjenowaše so město skónčnje Roztock.
Sassnitz je město při Baltiskim morju w sewjerowuchodnej Němskej, w Mecklenburgsko-Předpomorskej.
Leži na sewjerowuchodźe kupy Rujan we wokrjesu Předpomorska-Rujany a je druhe najwjetše město kupy.
Wismar je šeste najwjetše město Mecklenburgsko-Předpomorskeje a nadeńdźe so na sewjerozapadźe zwjazkoweho kraja při brjoze Baltiskeho morja.
Město leži při južnym kóncu Wismarskeho zaliwa a ma něhdźe 42.000 wobydlerjow.
Wot lěta 2002 słuša Wismarske stare město hromadźe ze Stralsundom k swětowemu herbstwu UNESCO.
Hač do kónca 12. lětstotka bydlachu we wokolinje dźensnišeho města słowjanscy Obodritojo.
Město same so w lěće 1229 k prěnjemu razej naspomni.
W srjedźowěku bě Wismar hižo zahe – wot 1259 – ze sobustawom Hansy.
Po Třicećilětnej wójnje přińdźe město pod šwedske knjejstwo, kotrež traješe hač do lěta 1803.
W Druhej swětowej wójnje so tež stare město ćežko přez bombowe nadpady wobškodźi.
Wismar je wot 2011 zarjadniske sydło wokrjesa Sewjerozapadna Mecklenburgska.
Stralsund je štwórte najwjetše město Mecklenburgsko-Předpomorskeje a nadeńdźe so na sewjeru zwjazkoweho kraja při brjoze Baltiskeho morja.
Město leži w Předpomorskej při Strelasundźe – mórskej wužinje Baltiskeho morja – napřećo Rujanam a ma něhdźe 57.000 wobydlerjow.
Stare město z wjele twarskimi pomnikami słuša z lěta 2002 hromadźe z Wismarom k swětowemu herbstwu UNESCO.
Jako wuznamny turistiski centrum je Stralsund tohorunja znaty za Němski mórski muzej z tak mjenowanym Ozeaneum.
Dla geografiskeho połoženja rěkaja jemu tež wrota k Rujanam.
Z lěta 2007 zwjazuje Rujanski móst kupu ze Stralsundom.
Wot 1991 je město sydło fachoweje wysokeje šule; w susodnym Parowje nadeńdźe so němska šula za namórsku techniku.
Wot lěta 2011 je Stralsund zarjadniske sydło wokrjesa Předpomorska-Rujany.
Stralsund dósta w lěće 1234 wot rujanskeho wjercha Wicsława I. měšćanske prawa a bě załoženski čłon Hansy.
Do toho bydlachu we wokolinje města słowjanske kmjeny.
W 14. lětstotku bě Stralsund po Lubicy druhe najwuznamniše wikowanske město južneho Baltiskeho morja.
W Třicećilětnej wójnje přińdźe Předpomorska pod šwedske knjejstwo, kotrež traješe hač do lěta 1803.
Wot 1815 słušeše k Pruskej.
Banzkow je gmejna w sewjernej Němskej z něhdźe 2.800 wobydlerjemi.
Leži při wuliwje rěčki Ryck do Greifswaldskeho zaliwa mjez kupomaj Rujany a Usedom a ma něhdźe 56.000 wobydlerjow.
W lěće 1456 załožena uniwersita w Greifswaldźe je po Roztokskej druha najstarša w baltiskim rumje a ma něhdźe 11.000 studentow.
Z lěta 2011 je Greifswald zarjadniske sydło wokrjesa Předpomorska-Greifswald.
W dalšim wopismje nadeńdźe so pokiw, zo je němske mjeno města Gripeswald, štož pokaza na to, zo měješe město hišće druhe, snadź słowjanske abo danske mjeno.
1250 dósta Greifswald wot wójwody Wartisława III. měšćanske prawa.
1278 mjenuje so město prěni raz jako čłon Hansy.
1456 załoži wójwoda Wartisław IX. po iniciatiwy města pomorsku krajnu uniwersitu w Greifswaldźe.
Wot 1631 hač do 1815 słušeše město kaž nimale cyły pomorski pobrjóh k Šwedskej.
W Druhej swětowej wójnje njebu město wulce wobškodźene.
    Budyšin ? / i je wulke wokrjesne město we wuchodnej Sakskej.
Město leži při Sprjewi a je wokrjesne sydło wokrjesa ze samsnym mjenom.
Budyšin ma něhdźe 40.000 wobydlerjow, z čimž je zdobom najwjetše město wokrjesa, druhe najwjetše w Hornjej Łužicy a na dźewjatym městnje w Sakskej.
Něhdyša stolica Hornjeje Łužicy płaći jako kulturelne srjedźišćo Serbow a leži w serbskim sydlenskim rumje.
Do juha wjedźeše tak mjenowana Čěska šćežka přez Łužiske hory do Prahi.
W lěće 1018 podpisa so tu „Budyski měr" mjezy Němcami a Polakami.
1231 jewi so w dokumentach prěni raz měšćanske prawo, 1250 dósta město prawo swobodneje komuny.
W lěće 1346 wutwori so Zwjazk šesćiměstow, ke kotremuž słušachu nimo Budyšina tež Zhorjelc, Kamjenc, Lubań, Lubij a Žitawa.
1391 dóstachu Budyšenjo prawo, měšćansku radu swobodnje wolić.
W lětomaj 1400 a 1408 dóńdźe k zběžkomaj rjemjeslnikow.
Mjez 1429 a 1431 so město wospjet njewuspěšnje wot Husitow woblěhowaše.
1524 załoži so w Budyšinje w běhu reformacije ewangelska cyrkej.
Tachantska cyrkej je z tutoho časa simultana a wužiwa so wot katolskich křesćanow runje tak kaž wot ewangelskich.
W třicećilětnej wójnje so město wospjet wot wšelakich wójskow wobsadźi a zniči.
Wulkej měšćanskej wohenjej běštej 1620 resp.
Wot 1635 słuša dotal čěskej krónje přisłušny Budyšin – a z nim cyła Hornja Łužica – do Sakskeje.
Tež spočatk 18. lětstotka dóńdźe k wjetšim wohenjam, a to 1707 a 1720.
Stawiznisce poměrnje sławna je Bitwa pola Budyšina.
Zjednoćene wójska wojowachu tu přećiwo napoleonskim wojakam.
Tutón historiski podawk rysuje tež Jan Radyserb-Wjela w swojej wobšěrnej powědce "Bitwa pola Budyšina".
1815 so zwjazk šesćiměstow rozpušći.
1846 wotewri so železniska čara mjez Drježdźanami a Budyšinom, kotruž twarjachu tež Serbja – mjez nimi ludowy basnik Pětr Młónk – sobu.
Hač do lěta 1868 rěkaše město hamtsce Budissin, hakle potom dósta dźensniše němske pomjenowanje Bautzen.
1872 nasta tu prěnja šulska hwězdarnja w Němskej.
Mjezy 1888 a 1891 twarješe so cyrkej Marje a Marty, mjezy 1897 a 1904 Serbski dom při Lawskich hrjebjach, kotryž so pak w poslednich wójnskich dnjow lěta 1945 zniči.
1902 dósta Budyšin wot sakskeho krala Jurja tak mjenowane Rietschelowe swisle, kotrež připrawichu so na wuchodnych swislach měšćanskeho dźiwadła.
1904 wotewri so Sakski krajny chłostanski wustaw, kotryž dósta pozdźišo přimjeno "Žołta běda".
W lěće 1917 wopruja so 11 cyrkwinskich a swětnych zwonow brónjenskej industriji.
1921 załoži so pod bamžom Benediktom V. biskopstwo Mišno znowa.
Biskopske sydło bě Budyšin.
1933, za čas nacionalsocialistow, woswjećichu prěni króć "tysaclětny jubilej".
Wuchadźišćo za to bě róčnica rozšěrjenja župy Mišno na teritorij Milčanow.
1938 dóńdźe tež w Budyšinje k pogromam přećiwo tu bydlacym židowskim měšćanam.
Mnoho wobchodow so zniči, runje tak židowska modlernja na Hornčerskej hasy.
Kónc wójny wutwari so Budyšin jako "twjerdźizna", štož wuskutkowa sylniše boje wo město.
Něhdźe 10 procentow bydlenskich domow z něhdźe třećinu bydlenskeje płoniny so tak zniči.
Nimo toho skóncowa so 18 mostow, 35 zjawnych twarjenjow, 46 mjeńšich zawodow a 23 srěnich zawodow.
W poslednich dnjach wójny padny na woběmaj stronomaj něhdźe 6500 wojakow.
Tohorunja přisadźi něhdźe 350 ciwilistow swoje žiwjenje.
Statistiki wo tym pak su rozdźělne.
Mjez 1945 a 1950 wužiwaja wobsadnicy jastwo Budyšin I jako interněrowanske lěhwo.
Je dopokazane, zo přisadźi tu w tutym času 2714 ludźi swoje žiwjenje.
Mjez 1956 a 1989 přesłyšuje Stasi ludźi w jastwje Budyšin II, kotrež je dźensa jako Wopomnišćo Budyšin wopytowarjam wotewrjene.
Mjez 1966 a 1989 přewjedźe so w Budyšinje sydom festiwalow serbskeje kultury.
1969 potorhny so stare měšćanske dźiwadło z Ričelowymi swislemi.
Tež wrota při Bohatej wěži so spotorhaja.
W lětach 1973 do 1975 nastawa nowa sydlenska štwórć "Dr. Salvador Allende" z něhdźe 1500 bydlenjemi.
1974 nastanje spjaty jězor, kotrehož woda tři něhdyše wsy pokryje.
1975 natwari so nowe Němsko-Serbske ludowe dźiwadło.
Mjez 1977 a 1987 nastawa štwórć "Strowotna studnja" z něhdźe 5900 bydlenjemi.
Samsne lěto nastanje tež "Załožba za serbski lud" ze sydłom w Budyšinje.
Wot 1994 stej tež něhdyšej wsy Delnja Kina a Sćijecy měšćanskej dźělej Budyšina.
Wot 1995 wjedźe město titul "wulke wokrjesne město".
1999 stanje so tež Mały Wjelkow dźěl Budyšina.
W lěće 2002 woswjeći město 1000. róčnicu prěnjeho naspomnjenja.
Budyšin ma pjećadwaceći měšćanskich dźělow, z kotrychž słušeja šěsć do jadroweho města, mjeztym zo su 19 zagmejnowane wjeski.
Něhdźe 2.190 ludźi ma pódlanske bydlenje w stolicy Hornjeje Łužicy.
Přez Budyšin wjedu zwjazkowa awtodróha A4 a zwjazkowej dróze B6 a B96.
Zwjazkowa dróha B156, kotraž spočina w Ranje, kónči we wuchodnym dźělu Budyšina.
Budyšin je něhdyše železniske křižowanišćo, dźensa pak běži přez njón jenož hišće čara z Drježdźan do Zhorjelca z direktnymi ćahami do Drježdźan, Zhorjelca a Wrócławja.
Budyski wotrězk železniskeje čary Budyšin–Žandow je dźensa zawrěty a čara do Wojerec bu wottwarjena.
Budyšin ma derje zdźeržane stare město.
Jako symbolej Budyšina stej wosebje Stara wodarnja a Michałska cyrkej znatej.
Wěsta wosebitosć je Bohata wěža, kotraž je na swoju dołhosć wo 1,44 m nachilena a so tohodla tež „křiwa wěža Budyšina" mjenuje.
Jej napřećo steji na tamnym boku Žitnych wikow Serbska cyrkej.
Wažny twarski pomnik je tež Budyski hród, kotryž steji na městnje stareho słowjanskeho hrodźišća.
Tež Tachantska cyrkej je hódna wobhladanja.
Wona je jedna z mało simultanych cyrkwjow w Němskej a wužiwa so wot katolskich a ewangelskich wěriwych zhromadnje.
Lawska wěža při južnej kromje stareho města je najstarša wrotowa wěža w měsće; njedaloko stejaca Wjerina chěžka při Sprjewi jedne z najstaršich wobchowanych domskich.
Tež Budyska radnica a Mikławšk, na kotrymž staj mj. dr.
Michał Hórnik a posledni serbski biskop Jurij Łusčanski pochowanaj, stej zajimawostce Budyšina.
Na Tuchorskim kěrchowje wuchodnje stareho města nadeńdu so wjele historiskich rownišćow kaž tež rowy wjacorych wuznamnych ewangelskich Serbow.
Hlej tež: Kulturne pomniki w Budyšinje Pohlad z Mosta měra na stare město Pohlad na Michałsku cyrkej a Staru wodarnju Mikławšk w Budyšinje Lawska wěža a Mniša bašta Tachantska cyrkej swj.
Pětra Město słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 56 a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 156.
W awgusće 2015 bu jurist Alexander Ahrens za naslědnika woleny.
Worms, Porynsko-Pfalca Heidelberg, Badensko-Württembergska Dreux, Francoska Jelenia Góra, Pólska Jablonec nad Nisou, Čěska W měsće namaka so wjetši dźěl serbskich institucijow.
W Serbskim domje na Póstowym naměsće je sydło Domowiny, Załožby za serbski lud, Serbskeho rozhłosa kaž tež Młodźinskeho towarstwa Pawk z. t..
W domje nastawa tež časopis Katolski Posoł.
Tež Rěčny centrum WITAJ, kotryž stara so mjez druhim wo serbske wučbne materialije, je w Serbskim domje zaměstnjeny.
26 nadeńdźe so sydło Ludoweho nakładnistwa Domowina, kotrehož wudźěłki předawaja so w Smolerjec kniharni, kotraž je w přizemju samsneho domu zaměstnjena.
Tež redakciji Serbskich Nowin a Rozhlada so tule namakatej.
Na Budyskim hrodźe je twarjenje něhdyšeje sólnicy stejišćo Serbskeho muzeja.
Na Dwórnišćowej dróze namaka so wědomostne slědźenišćo Serbski institut ze Serbskej centralnej biblioteku a Serbskim kulturnym archiwom.
Wažnej kulturnej instituciji stej tež Němsko-Serbske ludowe dźiwadło a Serbski ludowy ansambl.
Aachen je wulkoměsto z něhdźe 250.000 wobydlerjemi na samym zapadźe Němskeje w Sewjerorynsko-Westfalskej.
Leži na juhozapadźe zwjazkoweho kraja bjezposrědnje při hranicy Nižozemskeje a Belgiskeje a je najzapadniše wulkoměsto zwjazkoweje republiki.
Město je znate za swoje dołhe stawizny a z tym zwjazane bohate kulturne herbstwo.
Aachen je biskopske sydło a stejišćo jedneje z najwjetšich techniskich uniwersitow Europy.
Stawizny města hakle ze załoženjom kraloweje pfalcy, rezidency Korle Wulkeho, we wosmym lětstotku njezapočnu.
Wot frankowskeho kejžora Lothara I. přez Oty I. je so hač do lěta 1531 cyłkownje 30 němskich kralow w Aachenskej katedrali krónowało.
W Druhej swětowej wójnje bu město ćežko wobškodźene a dnja 21. oktobra 1944 jako prěnje město w Němskej wot zwjazkarjow wobsadźene.
Cyłkownje rěči wokoło 109 milionow ludźi na cyłym swěće němsce a z nich maja 100 milionow němčinu jako maćeršćinu.
Status oficialneje rěče ma němčina w Němskej, Awstriskej, Šwicarskej, Luxemburgskej, Liechtensteinje a Belgiskej.
Regionalnje je tež w Italskej, Danskej, Pólskej, Madźarskej a Rumunskej připóznata.
Němčina słuša k 24 oficielnym hamtskim rěčam Europskeje unije, nimo toho je pódla francošćiny a jendźelšćiny tež dźěłowa rěč EU.
Werby eksistuja w dwěmaj klasomaj, "sylnej" a "słabej".
Tak mjenowane sylne werby maja ablawt, kotryž je indoeuropske herbstwo.
Mönchengladbach je bjezwokrjesne němske wulkoměsto z něhdźe 260.000 wobydlerjemi na zapadźe Sewjerorynsko-Westfalskeje, něhdźe 25 kilometrow zapadnje Düsseldorfa.
Nadregionalnje znate je koparske towarstwo Borussia Mönchengladbach.
Město nadeńdźe so 16 kilometrow zapadnje Ryna w Delnjorynskej nižinje při rěčce Gladbach.
Za čas romskeho knjejstwa wobsteješe wot 1. do 3. lětstotka romska wjes při brodźe přez rěku Niers.
W 9. lětstotku natwarichu Frankojo tule nowe sydlišćo z małym klóštrom.
Gelsenkirchen je wulkoměsto z něhdźe 260.000 wobydlerjemi při rěce Emscher w Sewjerorynsko-Westfalskej.
Poruhrske město je domizna koparskeho towarstwa 1.
FC Schalke 04, kotrež hraje w prěnjej zwjazkowej lize.
Dźensniši měšćanski dźěl Buer naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1003 jako Puira.
Hannover je wulkoměsto w sewjernym dźělu Němskeje a krajna stolica Delnjeje Sakskeje.
Leži we wuchodnej połojcy zwjazkoweho kraja při rěce Leine a je z nimale 540.000 wobydlerjemi třinate najwjetše město Němskeje.
Město je so w lěće 1150 k prěnjemu razej naspomniło a bě wot 1692 stolica Kurskeje Hannoverskeje, wot 1814 stolica Hannoverskeho kralestwa a wot 1866 a 1946 knježerstwowe sydło pruskeje prowincy Hannover.
Ma nimale 310.000 wobydlerjow a je tuž po Stuttgarće a Karlsruhe třeće najwjetše město zwjazkoweho kraja.
Mannheim leži při wuliwje Neckara do Ryna při sewjerozapadnej kromje Badensko-Württembergskeje.
Freital je wulke wokrjesne město w sakskim wokrjesu Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory, kotrež je w lěće 1921 z krajnych gmejnow Deuben, Döhlen a Potschappel nastało.
Leži dźewjeć kilometrow juhozapadnje Drježdźan při Bystricy a je z něhdźe 39.000 wobydlerjemi wosme najwjetše město w Sakskej.
Encyclopedia) je mjezynarodny projekt, kiž chce zestajić swobodnu encyklopediju we wšěch rěčach, kotrejež nastawki so njeposrědnje wobdźěłać móžeja.
Jendźelske wudaće wobsteji wot lěta 2001, hornjoserbske wot 2006.
Wot lěta 2003 je cyłkowny projekt w nošerstwje załožby.
W lěće 2017 wobsahuje Wikipedija cyłkownje něhdźe 40 milionow zapiskow w 295 rěčach.
Za přinoški płaći GNU-licenca za swobodnu dokumentaciju, kotraž dowoli změnjenja a komercielne wužiwanje.
Tuž steji wona na 128. městnje wot 299 rěčnych wudaćow.
Tuta lisćina wobsahuje 300 najwjetšich městow Němskeje, z nich 80 wulkoměstow.
4-56 Koordinaty: 4° S, 56° Z Surinamska je njewotwisny stat při Atlantiskim oceanje na sewjeru Južneje Ameriki.
Stolica a jeničke wulkoměsto je Paramaribo na sewjeru.
Hač do lěta 1975 bě kraj jako Nižozemska Guayana z nižozemskej koloniju.
Surinamska mjezuje z Francoskej Guayanu na wuchodźe, z Brazilskej na juhu a z Guyanu na zapadźe.
Najwyši dypk je wjeršk hory Julianatop w dešćowym lěsu wosrjedź kraja.
Kraj je jara rědko wobsydleny a ma wobydlersku ličbu Lipska na přestrjeni wotpowědowacej połojcy Němskeje.
13-85 Koordinaty: 13° S, 85° Z Nikaragua je njewotwisny stat mjez Ćichim a Atlantiskim oceanom w srjedźnej Americe.
Nikaragua leži w srjedźnej Americe a mjezuje ze Kostu Riku a Hondurasom.
Najwyše městno je Mogotón.
Tuchwilu wobsahuje hornjoserbska Wikipedija jako najwjetša serbska encyklopedija 13.580 zapisow.
Wědźeše ty hižo, zo ... je so prěni kruty puć do Błótowskeje wjeski Lědy hakle 1929 wotewrił? bě Jan Jurij Temler hač do lěta 1559 posledni katolski farar w Hodźiju? je woblubowany kupanski jězor Olba nastał z brunicoweje jamy? bě Mišnjanske markhrabinstwo historiske jadro dźensnišeje Sakskeje? bě Bermuda po njewotwisnosći Zjednoćenych statow najwažniše britiske stejišćo w zapadnej hemisferje?
Wokrjes ma přestrjeń wot 1.248 km² a něhdźe 50.000 wobydlerjow.