Fienna

Prifddinas Awstria yw Fienna, sydd hefyd yn enw ar un o daleithiau'r wlad. Mae'r ddinas, sy'n gorwedd ar lan Afon Donaw, yn ganolfan ddiwylliannol a gwleidyddol o bwys. Gyda 2,028,289 o bobl yn byw yno, yn ôl cyfrifiad diwetha'r wlad, hon yw dinas fwyaf poblog y wlad a'r 6ed o fewn yr Undeb Ewropeaidd. Hyd at ddechrau'r 20g, Fienna oedd y ddinas Almaeneg ei hiaith fwyaf yn y byd, a chyn hollti'r Ymerodraeth Awstria-Hwngari yn y Rhyfel Byd Cyntaf, roedd gan y ddinas ddwy filiwn o drigolion. Heddiw, hi yw'r ail ddinas Almaeneg fwyaf, ar ôl Berlin. Lleolwyd pencadlysoedd Mudiad Datblygiad Diwydiannol y Cenhedloedd Unedig (UNIDO) a sawl adran arall o'r CU, Mudiad y Gwledydd Allforio Olew (OPEC) a'r Asiantaeth Ynni Atomig Ryngwladol (IAEA) i gyd yn Fienna. Mae'r ddinas wedi'i lleoli yn rhan ddwyreiniol Awstria ac mae'n agos at ffiniau'r Weriniaeth Tsiec, Slofacia a Hwngari. Mae'r rhanbarthau hyn yn gweithio gyda'i gilydd i reoli'r ffiniau. Ynghyd â Bratislava gerllaw, mae Fienna'n ffurfio rhanbarth metropolitan gyda 3 miliwn o drigolion. Yn 2001, dynodwyd canol y ddinas yn Safle Treftadaeth y Byd UNESCO. Ym mis Gorffennaf 2017 fe’i symudwyd i’r rhestr o Dreftadaeth y Byd mewn Perygl. Yn ogystal â chael ei galw'n "Ddinas Cerdd", oherwydd ei hetifeddiaeth gerddorol, galwodd nifer o gerddorion clasurol enwog fel Beethoven a Mozart Fienna'n "gartref". Dywedir hefyd mai Fienna yw "Dinas y Breuddwydion", gan ei bod yn gartref i seicdreiddiwr cynta'r byd, Sigmund Freud. Mae gwreiddiau hynafol Fienna i'w gweld mewn aneddiadau Celtaidd ac yna'n ddiweddararach, Rhufeinig. Mae canol hanesyddol Fienna yn gyfoethog o ensemblau pensaernïol, gan gynnwys palasau a gerddi Baróc, a'r Ringstraße o ddiwedd y 19g sydd wedi'i leinio ag adeiladau mawreddog, henebion a pharciau. Mae Fienna'n adnabyddus am ansawdd ei bywyd uchel. Mewn astudiaeth yn 2005 o 127 o ddinasoedd y byd, rhestrodd papur newydd yr Economegydd y ddinas yn gyntaf fel mannau gorau'r byd i fyw ynddynt. Rhwng 2011 a 2015, roedd Fienna yn yr ail safle, y tu ôl i Melbourne ac yn 2018, disodlodd Melbourne fel y man gorau a pharhaodd yn gyntaf yn 2019. Am ddeng mlynedd yn olynol (2009–2019), nododd y cwmni ymgynghori adnoddau dynol Mercer fod Fienna'n gyntaf yn ei arolwg blynyddol o "Ansawdd Byw" a hynny allan o gannoedd o ddinasoedd ledled y byd.