C.P.D. Tref Merthyr

Clwb pêl-droed o Merthyr Tudful ydi Clwb Pêl-droed Tref Merthyr. Mae'r clwb yn chwarae yn Uwch Gynghrair y De ym mhyramid pêl-droed Lloegr.
Mae Clwb Pêl-droed Tref Merthyr yn glwb pêl-droed lled-broffesiynol Cymreig sydd wedi'i leoli ym Merthyr Tudful, sy'n chwarae ar hyn o bryd yn Adran Uwch Gynghrair y De, sef seithfed haen system gynghrair pêl-droed Lloegr. Sefydlwyd y clwb pêl-droed yn wreiddiol fel 'Tref Merthyr' ym 1908 a chwaraeodd yng Nghynghrair Bêl-droed Lloegr o 1920 i 1930, ond fe wnaeth y clwb chwalu ym 1934 a chael ei ddisodli gan Glwb Pêl-droed Merthyr Tudful newydd ei ffurfio ym 1945, tan 2010 pan gafodd y clwb ei ddiddymu a'i ailsefydlu yn ôl i'w enw gwreiddiol 'Tref Merthyr'. Yna derbyniwyd y clwb i Adran Un o Gynghrair y Gorllewin.[3] Chwaraeodd y clwb ym 5ed haen pêl-droed Lloegr am 5 mlynedd, o 1988–89 i 1994–95. Ym 1991–92 fe orffennon nhw'n 4ydd yng Nghynhadledd Bêl-droed Lloegr, safle uchaf erioed y clwb ym mhyramid pêl-droed Lloegr. Cawsant eu hisraddio yn 1994–95. Mae Merthyr wedi cyrraedd ail rownd Cwpan yr FA ar bum achlysur, yn 1946–47, 1954–55, 1973–74, 1979–80 a 1990–91. Yn fwyaf diweddar fe gyrhaeddon nhw rownd gyntaf y gystadleuaeth yn 2022–23.
Ffurfiwyd y clwb ym 1908 gan chwarae yn Y Gynghrair Bêl-droed rhwng 1920 a 1930.. Aeth y clwb i'r wal ym 1934 gyda dyledion o £3,000 ond wedi'r Ail Ryfel Byd sefydlwyd Clwb Pêl-droed Merthyr Tudful ym 1945, ond yn dilyn trafferthion arianol cafodd y clwb ei ddirwyn i ben yn 2010. Ffurfiwyd clwb newydd gan grŵp o gefnogwyr o dan yr hen enw, C.P.D. Tref Merthyr gan gychwyn tymor 2010-11 yn Adran Gyntaf y Gynghrair Gorllewinol.