Gabriel García Márquez

Awdur, sgriptiwr a newyddiadurwr yn enedigol o Golombia oedd Gabriel José de la Concordia García Márquez, yn ysgrifennu fel Gabriel García Márquez. Ystyrir ef yn un o brif awduron yr 20g yn yr iaith Sbaeneg. Ganed ef yn Aracataca, yn rhanbarth Magdalena, yn fab i Gabriel Eligio García a Luisa Santiaga Márquez. Priododd Mercedes Barcha ym 1958. Derbyniodd Wobr Ryngwladol Neustadt am Lenyddiaeth yn 1972 a rhoddwyd Gwobr Lenyddol Nobel iddo yn 1982. Addysgodd ei hun ac o ganlyniad peidiodd ag astudio'r gyfraith a dechreuodd weithio fel newyddiadurwr. Bu'n barod iawn i feirniadu gwleidyddion Colymbaidd a thramor. Yn 1958 priododd Mercedes Barcha; cawsant ddau o feibion, Rodrigo and Gonzalo.
Mae García Márquez yn adnabyddus am boblogeiddio'r arddull 'Realaeth Hudol', sydd yn defnyddio elfennau hudol yn ochr ac ochr â sefyllfaoedd pob dydd. Lleolir rhai o'i weithiau ym mhentref dychmygol Macondo. Mae llawer o'i lyfrau hefyd yn archwilio'r thema o unigrwydd. Disgrifiodd Pablo Neruda ei lyfr Cien años de soledad fel "y mwyaf arwyddocal yn yr iaith Sbaeneg ers Don Quijote". Pan fu farw yn 2014 dywedodd lywydd Colombia ei fod y 'Colombianwr mwyaf mewn hanes'.