Rigoletto

Mae Rigoletto yn opera mewn tair act gan Giuseppe Verdi. Ysgrifennwyd y libreto Eidaleg gan Francesco Maria Piave wedi'i seilio ar ddrama 1832 Le roi s'amuse gan Victor Hugo. Er gwaethaf problemau difrifol gyda sensoriaeth Awstriaidd a rheolodd theatrau Gogledd yr Eidal ar y pryd, cafwyd perfformiad cyntaf llwyddiannus iawn yn La Fenice yn Fenis ar 11 Mawrth 1851. Mae'r gwaith, yr unfed ar bymtheg yn y genre gan Verdi, wedi'i ystyried fel y cyntaf o'r campweithiau o yrfa adeg ganol i hwyr Verdi. Mae'r stori drasig yn canolbwyntio ar Ddug Mantua, ei gellweiriwr Rigoletto, a merch Rigoletto, Gilda. Mae teitl gwreiddiol yr opera, La maledizione, yn cyfeirio at felltith a rhoddwyd ar y Dug a Rigoletto gan ŵr llys gan fod ei ferch wedi'i gamarwain gan y Dug gydag anogaeth Rigoletto. Mae'r felltith yn dod yn fyw pan gwympa Gilda mewn cariad gyda'r Dug ac aberthu ei bywyd er mwyn ei achub o asasin sydd wedi'i llogi gan ei thad.