Cymdeithas Cymreigyddion Y Fenni

Sefydlwyd Cymdeithas Cymreigyddion Y Fenni ar 2 Tachwedd 1833 yn y Sun Inn yn Y Fenni, Sir Fynwy. Dewiswyd y swyddogion canlynol:
  - Llywydd - Y Parch John Evans ficer Llanofer
  - Is-Lywydd William Price, cyfreithiwr yn Y Fennni
  - Ysgrifennydd Thomas Bevan
  - Eraill - T. E. Watkins bardd, Eiddil Ifor Amcan y gymdeithas oedd rhoi cyfle i'r aelodau gymdeithasu yn y Gymraeg ac i hybu'r Gymraeg. Ymhlith rheolau'r gymdeithas oedd rheol yn mynnu bod pob ymddiddan ac araith barhaol i fod yn y Gymraeg yn unig. Yn fuan iawn daeth rhai o foneddigion yr ardal yn aelodau gan gynnwys Sir Charles Morgan, Tredegar a Mr a Mrs Benjamin Hall a mam Mrs Hall, Mrs Waddington, a Lady Coffin Greenly o Titley Court, Henffordd. Un arall a gafodd groeso mawr gan y gymdeithas oedd Y Parch Thomas Price neu fel yr adnabyddir ef hyd heddiw sef Carnhuanawc. Sefydlwyd The Welsh Manuscripts Society yn 1836 gan aelodau o'r Cymreigyddion fel cymdeithas hynafiaethol gyda'r amcan o gyhoeddi llawysgrifau Cymreig. Cynhaliwyd Eisteddfodau'r Fenni gan y gymdeithas o 1834 i 1854.