Swyn Naw Perlysieuyn

Swyn Hen Saesneg a gofnodwyd yn y ddegfed ganrif OC ydy'r Swyn Naw Perlysieuyn, hefyd a elwir yn Nigon Wyrta Galdor, a Lleyg y Naw Perlysieuyn Iachaol. Mae'n rhan o'r casgliad meddygol Eingl-Sacsonaidd a elwir yn Lācnunga, sydd wedi goroesi yn llawysgrif Harley MS 585 yn y Llyfrgell Brydeinig. Mae'r swyn yn cynnwys paratoi naw planhigyn. Mae'r gerdd yn cynnwys un o ddau gyfeiriad clir yn yr Hen Saesneg at y duw Woden, a'r llall ydy Maxims I o Lyfr Exeter. Mae cyfieithiad Robert K. Gordon o'r adran dan sylw fel a ganlyn: "Ymlusgai'r sarff, a chnoi dyn. Deuai Woden â naw brigyn da, a bwrw'r sarff a hedfanai yn naw rhan. Yno oedd afallen a iachâi'r gwenwyn, na fyddai hi byth yn dod i mewn i'w thŷ." Sonnir am naw a thri yn aml trwy gydol y swyn, ac maent yn rhifau arwyddocaol ym Mhaganiaeth Germanaidd a llên gwerin Germanaidd. Mae ysgolheigion wedi cynnig bod y darn hwn yn disgrifio Woden yn dod i gynorthwyo'r perlysiau trwy ei ddefnydd o naw brigyn, gyda phob brigyn wedi'i arysgrifio â llythyren gyntaf rwnig planhigyn. Yn ôl Gordon, mae'r gerdd "yn amlwg yn hen beth paganaidd sydd wedi bod yn destun sensoriaeth Gristnogol." Mae Malcolm Laurence Cameron yn dweud bod llafarganu'r gerdd yn uchel yn arwain at "effaith swynganol ryfeddol."