Pont y Crimea

Pâr o bontydd cyfochrog—un i ffordd bedair lôn ac un i reilffordd ddeudrac—sydd yn rhychwantu Culfor Kerch rhwng Gorynys Taman yng Nghrai Krasnodar, Ffederasiwn Rwsia, a Gorynys Kerch yn y Crimea yw Pont y Crimea, a elwir hefyd Pont Culfor Kerch neu Bont Kerch. Codwyd gan lywodraeth Rwsia yn sgil cyfeddiannu'r Crimea, a fu ynghynt yn rhan o Wcráin, ar ddechrau Rhyfel Rwsia ac Wcráin yn 2014, gyda chost o ₽227.92 biliwn (US$3.7 biliwn). Hon yw'r bont hiraf yn Ewrop a'r bont hiraf a adeiladwyd erioed yn Rwsia, a chanddi hyd o 19 km, gan gynnwys yr heolydd gawsai ar y naill ochr; mae'r bont reilffordd ei hun yn 18 km a'r bont ffordd yn 17 km. Yn ogystal â thrafnidiaeth, nod llywodraeth Rwsia wrth godi'r bont oedd i gryfhau ei hawl i diriogaeth y Crimea. Yn Ionawr 2015, rhoddwyd y contract i adeiladu'r bont i gwmni Stroygazmontazh, a sefydlwyd gan Arkady Rotenberg. Cychwynnodd y gwaith o godi'r bont ei hun yn Chwefror 2016. Cyhoeddwyd gwblhad y bont ffordd gan yr Arlywydd Vladimir Putin ar 15 Mai 2018, a chafodd ei agor i geir ar 16 Mai ac i lorïau ar 1 Hydref 2018. Agorwyd y bont reilffordd yn swyddogol ar 23 Rhagfyr 2019, a chroesodd y siwrnai reolaidd gyntaf i deithwyr ar ei thraws ar 25 Rhagfyr. Agorodd y bont i drenau llwythi ar 30 Mehefin 2020. Ar 15 Awst 2020 cofnodwyd y nifer uchaf o gerbydau i groesi'r bont mewn un diwrnod, cyfanswm o 36,393 o geir. Fe'i enwyd yn "Bont y Crimea" o ganlyniad i bleidlais ar-lein yn Rhagfyr 2017; "Pont Kerch" oedd yr ail ddewis, ac "Y Bont Ailuno" oedd y trydydd. Ar 8 Hydref 2022 bu ffrwydrad enfawr ar y ffordd o Rwsia i'r Crimea, gan gychwyn tân ac achosi rhannau o'r bont i gwympo i'r môr.