Rhyfel Israel a'r Unol Daleithiau yn erbyn Iran

Cychwynnodd Rhyfel Iran ar 28 Chwefror 2026, pan lansiodd Israel ac Unol Daleithiau America gyrchoedd awyr annisgwyl yn erbyn dinasoedd a thargedau ar draws Iran, gan ladd y Goruchaf Arweinydd Ali Khamenei a nifer o wleidyddion a swyddogion milwrol eraill. Ymatebodd Iran gyda chyrchoedd taflegrau a dronau yn erbyn Israel, canolfannau milwrol yr Unol Daleithiau yn y Dwyrain Canol, a gwladwriaethau Arabaidd y Gwlff. Rhagflaenwyd y rhyfel hwn gan ryfel trwy ddirprwy rhwng Iran ac Israel a barodd ers 1985, ac a drodd yn "rhyfel poeth" yn y Rhyfel Deuddeng Niwrnod ym Mehefin 2025. Cynyddodd tensiynau eto yn 2026 yn sgil protestiadau yn erbyn llywodraeth Iran, a chyflafanau o wrthdystwyr a gondemniwyd gan yr Unol Daleithiau a gwledydd eraill. Ar 28 Chwefror, lansiwyd cyrchoedd awyr gan Luoedd Amddiffyn Israel (IDF) a Lluoedd Arfog yr Unol Daleithiau yn erbyn targedau ar draws Iran. Cyhoeddodd Israel Katz, Gweinidog Amddiffyn Israel, bod Israel bellach mewn "cyflwr o argyfwng arbennig a pharhaol", a datganodd Donald Trump, Arlywydd yr Unol Daleithiau, mai bwriad yr ymgyrch filwrol oedd i amddiffyn pobl ei wlad rhag bygythiad Iran. Lansiodd Iran ymosodiadau ar Israel i dalu'r pwyth yn ôl, ac hefyd ar canolfan Pumed Fflyd Llynges yr Unol Daleithiau ym Mahrain a thargedau eraill yn yr Emiradau Arabaidd Unedig, Catar, Gwlad Iorddonen, a Choweit. Datblygodd ffrynt ychwanegol yn y rhyfel wedi i Hezbollah, grŵp milwriaethus yn Libanus sy'n cael ei gefnogi gan Iran, danio taflegrau at ogledd Israel i ddial am farwolaeth Ali Khamenei. Ymatebodd Israel ar unwaith gan anfon lluoedd dros y ffin i Libanus. Ar 9 Mawrth, penodwyd Mojtaba Khamenei, mab Ali, yn arweinydd newydd y wlad. Mae union niferoedd y meirw a'r clwyfedigion yn ansicr, ond mae'n debyg bod miloedd wedi marw ar draws y Dwyrain Canol. Mae'r rhyfel wedi effeithio'n sylweddol ar bris olew, o ganlyniad i rwystrau Iran ar longai yn llifo drwy Gulfor Hormuz. Ar 12 Mawrth, cynnyddodd pris olew crai i dros $100 y gasgen am yr eildro ers cychwyn y rhyfel yn sgil ymosodiadau gan Iran ar danceri olew yn y Gwlff. Ar 8 Ebrill cytunodd Iran, yr Unol Daleithiau, ac Israel i gadoediad, wedi ei gyflafareddu gan Bacistan, am bythefnos.