Françoise Hardy

Canwr, cyfansoddwr ac actor o Ffrainc oedd Françoise Madeleine Hardy. Roedd hi'n adnabyddus yn bennaf am ganu baledi melancolaidd. Daeth Hardy i amlygrwydd yn y 1960au cynnar fel ffigwr blaenllaw yn y genre yé-yé. Canodd hefyd yn Saesneg, Eidaleg ac Almaeneg. Roedd ei gyrfa yn ymestyn dros fwy na hanner can mlynedd. Cafodd Hardy ei geni yng Nghlinig Marie-Louise yn 9fed arrondissement Paris, yn ystod yr Ail Ryfel Byd. Ni wnaeth ei thad Étienne Dillard—gŵr priod a hanai o deulu llawer cyfoethocach—fawr ddim i helpu ei mam, Madeleine Hardy, yn ariannol. Cododd Madeleine ei merched yn llym, mewn fflat gymedrol ar Rue d'Aumale. Rhwng 1952 a 1960, anfonwyd Hardy a'i chwaer bob haf i Awstria i ddysgu Almaeneg. Yn fyfyrwraig ddisgybledig, pasiodd Hardy ei baccalauréat ym 1960 yn un ar bymtheg oed. Fel anrheg, dewisodd gitâr, a dechreuodd ganu ei halawon ei hun gyda hi. Cofrestrodd yn Sefydliad Astudiaethau Gwleidyddol Paris tra'n dal yn ei harddegau. Ymunodd â'r Sorbonne i astudio Almaeneg. Dechreuodd canu ar lwyfan bach y Moka Club. Aeth hi i Philips Records, ac argymhellwyd iddi gymryd gwersi canu. Ymunodd Hardy â'r Petit Conservatoire de la chanson ym 1961, ysgol i berfformwyr radio, dan arweiniad y gantores Mireille Hartuch. Wedi'i lansio'n wreiddiol fel rhaglen radio yn 1955, trowyd y Petit Conservatoire yn sioe deledu boblogaidd gan ddechrau ym Mehefin 1960. Dechreuodd Hardy berthynas gyda chanwr arall, Jacques Dutronc, ym 1967, a bu llawer o gyhoeddusrwydd. Ni wnaethant fyw gyda'i gilydd tan ar ôl genedigaeth eu hunig blentyn, Thomas, ar 16 Mehefin 1973. Yn hydref 1974, symudodd Hardy a Dutronc i mewn gyda'i gilydd mewn tŷ tri llawr ger Parc Montsouris, gydag ystafelloedd gwely ar wahân. Bob haf, symudodd y teulu i dŷ oedd yn eiddo i Dutronc yn Lumio, ar ynys Corsica. Fel ffigwr cyhoeddus, roedd Hardy yn adnabyddus am ei gonestrwydd ynglŷn â’i safbwyntiau gwleidyddol adain dde oedd yn ddadleuol ar brydiau. Bu farw Hardy o ganser laryngaidd ym Mharis, yn 80 oed. Cyn ei marwolaeth, roedd hi hefyd wedi cael sawl codwm gan dorri esgyrn.