Twll offeiriad

Mae twll offeiriad yn guddfan i offeiriad a adeiladwyd o fewn lawer o brif dai Catholig yn Lloegr ystod y cyfnod pan gafodd Catholigion eu herlid gan y gyfraith yn Lloegr. Pan ddaeth y Frenhines Elisabeth I i'r orsedd ym 1558, roedd sawl cynllun Catholig i'w ddisodli, ac roedd mesurau difrifol yn erbyn offeiriaid Catholig. Adeiladwyd tyllau offeiriad mewn nifer o dai mawr fel y gellir cuddio presenoldeb offeiriaid pan gaiff yr adeilad eu chwilio. Fe'u cuddiwyd mewn waliau, o dan loriau, y tu ôl i banelau wal, a lleoliadau eraill. Roeddent yn aml yn llwyddiannus yn cuddio offeiriaid. Dyluniwyd llawer o dyllau offeiriad gan y Jeswit Nicholas Owen, a dreuliodd lawer o'i fywyd yn adeiladu tyllau offeiriad i amddiffyn bywydau offeiriaid a chafwyd eu herlid. Ar ôl Cynllwyn y Powdwr Gwn, cafodd Owen ei hun ei gipio, ei gymryd i Dŵr Llundain a'i ladd. Cafodd ei ganoneiddio fel merthyr gan y Pab Pawl VI ym 1970.