Cambrai

Dinas a commune yng ngogledd-ddwyrain Ffrainc, yn agos at y ffin â Gwlad Belg, yw Cambrai. Saif yn département Nord, ar lannau Afon Scheldt, tua 32 milltir (52 km) o Lille a 15 milltir (24 km) o Douai. Yn 2022 roedd gan y gymuned boblogaeth amcangyfrifedig o 31,568. Roedd y tiroedd ffrwythlon o amgylch y ddinas yn ei gwneud yn llewyrchus yn ystod yr Oesoedd Canol, a bu diwydiant gwehyddu yn ffynnu yno. Mae enw cambrig – math o liain main gwyn – yn deillio o'r fersiwn Iseldireg o enw'r ddinas (Kamerijk), a chambray – lliain ag arno weft gwyn ac ystof lliw – yn deillio o'r fersiwn Ffrengig. Meddianwyd Cambrai gan fyddin yr Almaen yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf. Yn ystod Brwydr Gyntaf Cambrai dinistriwyd rhannau helaeth o'r ddinas gan fagnelau Prydeinig. Mae'r ymladd o amgylch Cambrai yn nodedig gan ei fod yn cael ei ystyried fel y defnydd torfol cyntaf o danciau mewn brwydr. Roedd Ail Frwydr Cambrai yn drobwynt yn y rhyfel: cipiodd y lle gan y Cynghreiriaid, a thrawsnewidiwyd yr ymladd o ryfela statig yn y ffosydd i ymgyrch o symud. Cyn cefnu ar y ddinas llosgodd yr Almaenwyr bron i hanner yr adeiladau ynddi. Fe'i cafodd ei hadfer wedyn, dim ond iddi gael ei difrodi'n helaeth gan fomio yn ystod yr Ail Ryfel Byd.