Gwasanaeth Tân ac Achub De Cymru

Gwasanaeth Tân ac Achub De Cymru yw'r gwasanaeth tân ac achub sy'n gwasanaethu deg o brif ardaloedd Cymru, sef Blaenau Gwent, Pen-y-bont ar Ogwr, Caerffili, Caerdydd, Merthyr Tudful, Sir Fynwy, Casnewydd, Rhondda Cynon Taf, Torfaen, a Bro Morgannwg. Crëwyd y Gwasanaeth ym 1996 gan Ddeddf Llywodraeth Leol (Cymru) 1994, a ddiwygiodd llywodraeth leol Cymru. Fe'i crëwyd trwy uno brigadau tân blaenorol Morgannwg Ganol, De Morgannwg, a Gwent. Mae'n gwasanaethu arwynebedd o tua 1,100 milltir sgwar (2,800 km⁲) gyda phoblogaeth o tua 1.5 miliwn. Mae'r awdurdod tân sy'n rhedeg y gwasanaeth yn gyd-fwrdd sy'n cynnwys cynghorwyr o'r deg awdurdod lleol a gwmpesir gan y gwasanaeth. Ers mis Hydref 2017, mae'r Gwasanaeth yn rhannu ystafell reoli gyda Gwasanaeth Tân ac Achub Canolbarth a Gorllewin Cymru a Heddlu De Cymru ym mhencadlys yr heddlu ym Mhen-y-bont ar Ogwr, trefniant y disgwylir iddo arbed £1 miliwn yn flynyddol ar draws y gwasanaethau tân ac achub.