Cancer Alley

Y Llwybr Canser yw'r llysenw a roddir i glwt o dir 85 milltir o hyd, ar hyd y Mississippi rhwng Baton Rouge, Louisiana a New Orleans, mewn ardal o'r enw River Parishes sy'n cynnwys dros 200 o weithfeydd a phurfeydd petrocemegol. Mae'r ardal hon yn cynnwys 25% o gynnyrch petrocemegol yr Unol Daleithiau. Ystyrir yr ardal yn barth wedi'i aberthu hy ardal sydd wedi'i amharu'n barhaol gan newidiadau amgylcheddol peryglus. Yma, mae pedwar-deg-chwech o unigolion ym mhob miliwn mewn perygl o ddatblygu canser, o gymharu â'r cyfartaledd cenedlaethol o tua thri-deg o unigolion fesul miliwn. Ysbrydolodd y risg canser annormal o uchel a chrynodiad uchel iawn o betrocemegol y llysenw "Canser Alley". Canfyddodd ymchwilwyr bod gwahaniaeth hiliol mewn risg canser o lygredd aer yn gwaethygu wrth i'r crynodiad gynyddu ar draws y rhanbarth. Mae unigolion mewn ardaloedd lle mae'r 16% yn ddu yn fwy tebygol o ddal canser na'r rhai mewn ardaloedd gwyn. Mae pobl mewn ardaloedd incwm isel hefyd yn wynebu siawns uwch o 12% na'r rhai mewn ardaloedd incwm uchel. Mae arweinwyr cymunedol fel Sharon Lavigne wedi arwain yr ymgyrchyn erbyn hyn i gyd drwy brotestio yn erbyn ehangu’r diwydiant petrocemegol yn y Llwybr Canser yn ogystal â mynd i’r afael â’r gwahaniaethau hiliol ac economaidd cysylltiedig. Mae'r cymdeithasegydd Arlie Russell Hochschild yn trafod y cyflyrau amgylcheddol ac iechyd yn Llwybr y Canser, yn ogystal â'r goblygiadau economaidd-gymdeithasol a gwleidyddol, yn ei llyfr 2016 Strangers in Their Own Land.