Gilotîn

Peiriant ar gyfer cyflawni'r gosb eithaf trwy dorri'r pen i ffwrdd yw gilotîn. Mae'r ddyfais yn cynnwys ffrâm dal, unionsyth gyda llafn trwm onglog wedi'i hongian ar y brig. Mae'r condemniedig wedi'i sicrhau â charchar gwddf ar waelod y ffrâm, gan ddal safle'r gwddf yn uniongyrchol o dan y llafn. Caiff y llafn ei rhyddhau'n sydyn, gan ddienyddio'r condemniedig gydag un ergyd gyflym. Mae'r pen yn cwympo i fasged isod. Mae'r gilotîn yn adnabyddus am gael ei ddefnyddio yn Ffrainc, yn enwedig yn ystod y Chwyldro Ffrengig, pan ddaeth i symboleiddio Teyrnasiad Braw. Parhaodd i fod y dull safonol o ddienyddio cyfreithiol yn Ffrainc nes i'r gosb eithaf gael ei diddymu yno ym 1981. Roedd peiriannau i dorri bennau wedi cael eu defnyddio yn achlysurol mewn gwahanol leoedd yn Ewrop ers canrifoedd, ond enwyd y fersiwn benodol a ddefnyddiwyd yn Ffrainc ar ôl y gwleidydd o feddyg Joseph-Ignace Guillotin (1738–1814) a gynigiodd i'r Assemblée nationale o 1789 y dylid cynnal dienyddiadau trwy fecanwaith a fyddai'n gyflymach ac yn fwy dyngarol na llawer o'r dulliau erchyll a ddefnyddiwyd yn y gorffennol. Ystyriwyd bod cael un dull dienyddio ar gyfer pobl o bob dosbarth cymdeithasol yn fynegiant o'r ddelfryd chwyldroadol o gydraddoldeb. Ystyriwyd ei fod yn ddull mwy trugarog o weithredu na dulliau cynharach.