Gwriad ab Elidyr

Roedd Gwriad ab Elidyr yn ffigwr Brythoniaid o’r 8g a fu, yn ôl pob tebyg, yn llywodraethwr ar Ynys Manaw. Mae gwybodaeth ymarferol amdano'n brin iawn, ond mae'n parhau i fod yn un o'r ffigurau cynharaf o Gymru gyda thystiolaeth gyfoes yn cadarnhau eu bodolaeth - yn yr achos hwn, oherwydd bod croes garreg ger Maughold sydd, mae'n debyg, yn dwyn ei enw. Roedd priodas Gwriad ag Ethyllt ferch Cynan, a oedd yn perthyn i Frenhinlin Gyntaf Gwynedd, yn fam i Merfyn Frych, brenin Gwynedd. Olynodd Merfyn berthynas ei fam, Hywel ap Caradog, a theyrnasodd Wynedd o 826 hyd 844, gan sefydlu Ail Linach Gwynedd. Felly, Gwriad oedd hynafiad y deyrnas hon ac, yn y pen draw, hefyd hynafiad llinach y Deheubarth drwy ei or-ŵyr Cadell ap Rhodri.