Sefydliad Confucius

Mae Sefydliadau Confucius yn rhaglenni hyrwyddo addysgol a diwylliannol cyhoeddus a ariennir ac a drefnir ar hyn o bryd gan Sefydliad Addysg Ryngwladol Tsieineaidd [zh], sefydliad anllywodraethol a drefnir gan y llywodraeth (GONGO) o dan y Weinyddiaeth o Addysg Gweriniaeth Pobl Tsieina. Roedd rhaglen Sefydliad Confucius gynt o dan Hanban, sefydliad sy'n gysylltiedig â llywodraeth Tsieina. Nod datganedig y rhaglen yw hyrwyddo iaith a diwylliant Tsieineaidd, cefnogi addysgu Tsieineaidd lleol yn rhyngwladol, a hwyluso cyfnewid diwylliannol. Fe'i henwir ar ôl yr athronydd, Confucius. Dechreuodd rhaglen Sefydliad Confucius yn 2004 ac fe’i cefnogwyd gan Hanban, sy’n gysylltiedig â Gweinyddiaeth Addysg Tsieina, a oruchwylir gan brifysgolion unigol. Mae'r sefydliadau'n gweithredu mewn cydweithrediad â cholegau cyswllt lleol a phrifysgolion ledled y byd, ac mae cyllid yn cael ei rannu rhwng Hanban a'r sefydliadau cynnal. Mae rhaglen gysylltiedig Confucius Classroom yn partneru ag ysgolion uwchradd lleol neu ardaloedd ysgol i ddarparu athrawon a deunyddiau hyfforddi. Mae swyddogion o Tsieina wedi cymharu Sefydliadau Confucius â sefydliadau hybu iaith a diwylliant fel Instituto Camões o Bortiwgal, Cyngor Prydeinig Prydain, Alliance française Ffrainc, Società Dante Alighieri o’r Eidal, Instituto Cervantes o Sbaen a Goethe-Institut o’r Almaen — nifer ohonynt wedi’u henwi ar gyfer ffigwr diwylliannol eiconig a uniaethir â'r wlad honno, gan fod Confucius yn cael ei uniaethu â Tsieina. Mae rhai sylwebwyr yn dadlau, yn wahanol i'r sefydliadau hyn, fod llawer o Sefydliadau Confucius yn gweithredu'n uniongyrchol ar gampysau prifysgolion, gan arwain at yr hyn a welant yn bryderon unigryw sy'n ymwneud â rhyddid academaidd a dylanwad gwleidyddol.