Culfor Hormuz

Mae Culfor Hormuz yn gulfor sy'n gwahanu Gwlff Persia yn y gorllewin oddi wrth Gwlff Oman yn y dwyrain. Ar ochr ogleddol y culfor mae Iran, ac ar yr ochr ddeheuol Yr Emiradau Arabaidd Unedig a Musandam, sy'n rhan o Oman. Mae'r culfor tua 104 milltir o hyd, gyda lled yn amrywio o tua 60 mi i 24 mi. Dyma'r unig ffordd allan o Gwlff Persia i'r llongau tancer sy'n cario olew o'r gwledydd o amgylch y Gwlff, ac amcangyfrifwyd bod tua 25 y cant o olew y byd a 20 y cant o nwy hylifol, yn y cyfnod 2023–2025, yn mynd trwy'r culfor yma. Oherwydd hyn, mae o bwysigrwydd strategol enfawr. Ar 28 Chwefror, ar ôl yr ymosodiadau gan Israel-UDA ar Iran, cafodd Culfor Hormuz ei gau gan Gorfflu Gwarchodlu Chwyldroadol Islamaidd Iran. Caniatawyd i Tsieina barhau i hwylio. Ar 3 Mawrth datganodd yr Arlywydd Donald Trump y gallai Llynges yr Unol Daleithiau hebrwng tanceri olew trwy Culfor Hormuz, ond ni ddigwyddodd hynny.