BRICS

Mae BRICS yn sefydliad rhynglywodraethol a oedd yn cynnwys deg gwlad (2026): Brasil, Tsieina, De Affrica, yr Aifft, Ethiopia, India, Indonesia, Iran, Rwsia, a'r Emiradau Arabaidd Unedig. Fe'i disgrifiwyd yn wreiddiol gan weinidog tramor Rwsia, Yevgeny Primakov, ym 1998, a gellir ei olrhain i fforymau anffurfiol a grwpiau deialog fel RIC ac IBSA. Cynhaliwyd uwchgynhadledd gynta'r bloc yn 2009 ac roedd yn cynnwys Brasil, Rwsia, India, a Tsieina; mabwysiadasant yr acronym BRIC a ffurfio grŵp diplomyddol anffurfiol lle gallai eu llywodraethau gyfarfod yn flynyddol mewn uwchgynhadleddau ffurfiol a chydlynu polisïau amlochrog ar y cyd. Ymunodd De Affrica â'r sefydliad ym mis Medi 2010, a ailenwyd wedyn yn BRICS, a mynychodd y drydedd uwchgynhadledd yn 2011 fel aelod llawn. Mynychodd Iran, yr Aifft, Ethiopia, a'r Emiradau Arabaidd Unedig eu huwchgynhadledd gyntaf fel aelod-wladwriaethau yn 2024 yn Rwsia. Ymunodd Indonesia yn swyddogol ddechrau 2025, gan ddod yn aelod cyntaf De-ddwyrain Asia. Defnyddiwyd yr acronym BRICS+ neu BRICS Plus yn anffurfiol i adlewyrchu aelodaeth newydd ers 2024. Oherwydd COVID-19, cynhaliwyd uwchgynhadledd BRICS 2020 yn rhithwir yn St. Petersburg, Rwsia, a thrafodwyd sut i ymdrin â phandemig COVID-19 a sut i drwsio'r system amlochrog trwy ddiwygiadau. Yn ystod 13eg uwchgynhadledd BRICS, yn 2021, galwodd Prif Weinidog India Narendra Modi am ymchwiliad tryloyw i COVID-19 o dan Sefydliad Iechyd y Byd gyda chydweithrediad llawn "pob gwlad", a galwodd arweinydd Tsieina, Xi Jinping ar wledydd BRICS i troi'r pandemig yn fater gwleidyddol.