Ynysoedd Solomon

Mae Ynysoedd Solomon, yn wlad sofran ac yn gasgliad o ynysoedd sy'n cynnwys chwe prif ynys a thros 1,000 o ynysoedd llai ym Melanesia, rhan o Oceania, i'r gogledd-ddwyrain o Awstralia. Mae'n union gerllaw Bougainville, rhan o Papua Gini Newydd i'r gorllewin, Awstralia i'r de-orllewin, Caledonia Newydd a Fanwatw i'r de-ddwyrain, Ffiji, Wallis a Futuna, a Twfalw i'r dwyrain, a Nawrw a Thaleithiau Ffederal Micronesia i'r gogledd. Mae gan y wlad gyfanswm arwynebedd o 28,896 cilomedr sgwâr, a phoblogaeth o 611,343 (2017), yn ôl y Cyfrifiad diweddaraf: llai na thraean poblogaeth Cymru. Mae ei phrifddinas a'i dinas fwyaf, Honiara, wedi'i lleoli ar yr ynys fwyaf, Guadalcanal. Tarddiad enw'r yw'r ardal ehangach archipelago Ynysoedd Solomon, sef casgliad o ynysoedd Melanesiaidd sydd hefyd yn cynnwys Rhanbarth Ymreolaethol Bougainville, ond heb gynnwys Ynysoedd Santa Cruz. Bu pobl yn byw ar yr ynysoedd ers o leiaf 30,000 CC, gyda thonnau diweddarach o fewnfudwyr, yn enwedig pobl Lapita, yn cymysgu i greu poblogaeth frodorol fodern Ynysoedd Solomon. Ym 1568, y morwr Sbaenaidd Álvaro de Mendaña oedd yr Ewropead cyntaf i ymweld â'r ynysoedd. Er nad Mendaña a'u henwodd, credir bod yr ynysoedd wedi cael eu galw'n "Solomons" gan y rhai a glywodd yn ddiweddarach am ei fordaith ac a fapiodd ei daith. Dychwelodd Mendaña ddegawdau yn ddiweddarach, yn 1595, ac chyrhaeddodd llongau Sbaenaidd eraill, dan arweiniad Pedro Fernandes de Queirós, o Bortiwgal â'r Solomons yn 1606. Ym Mehefin 1893 gwnaeth y Capten Herbert Gibson o HMS Curacoa fod de Ynysoedd Solomon bellach yn ddiffynwlad Brydeinig. Yn ystod yr Ail Ryfel Byd, gwelodd ymgyrch Ynysoedd Solomon (1942–1945) ymladd ffyrnig rhwng yr Unol Daleithiau, lluoedd Prydain, ac Ymerodraeth Japan, gan gynnwys Brwydr Guadalcanal. Newidiwyd enw swyddogol y weinyddiaeth Brydeinig bryd hynny o "Ddiffynwlad Ynysoedd Solomon Prydain " i "Ynysoedd Solomon" ym 1975, a chafwyd hunanlywodraeth y flwyddyn ganlynol ac annibyniaeth lwyr ym 1978. Ar adeg annibyniaeth, daeth Ynysoedd Solomon yn frenhiniaeth gyfansoddiadol. Brenin Ynysoedd Solomon yn 2025 oedd Siarl III, o Loegr, sy'n cael ei gynrychioli yn y wlad gan lywodraethwr cyffredinol a benodir ar gyngor Prif Weinidog y DU.