Gofal iechyd yng Nghymru

Darperir gofal iechyd yng Nghymru yn bennaf gan wasanaeth iechyd gyhoeddus Cymru. Mae GIG Cymru'n darparu gofal iechyd i bob preswylydd parhaol; gwasanaeth sydd am ddim pan fo'i angen, ac y telir amdano o drethiant cyffredinol. Mae iechyd yn fater sydd wedi'i ddatganoli, ac mae gwahaniaethau sylweddol yn datblygu rhwng systemau gofal iechyd cyhoeddus gwahanol wledydd y Deyrnas Unedig, gyda'i gilydd y Gwasanaeth Iechyd Gwladol (GIG). Er bod y system gyhoeddus yn dominyddu darpariaeth gofal iechyd, mae gofal iechyd preifat ac amrywiaeth eang o driniaethau amgen a chyflenwol ar gael i'r rhai sy'n barod i dalu. Ysbyty Athrofaol Cymru, y Mynydd Bychan, Caerdydd yw ysbyty mwyaf Cymru, ond roedd Ysbyty Calon y Ddraig yn ysbyty dros dro mwy, a sefydlwyd mewn ymateb i'r pandemig COVID-19 yng Nghymru. Yn wahanol i Loegr, mae presgripsiynau'r GIG am ddim i bawb sydd wedi cofrestru gyda Meddyg Teulu yng Nghymru. Cymru yw man geni'r Gwasanaeth Iechyd Gwladol modern, gyda'r syniad yn cael ei gyflwyno ledled y DU gan y Gweinidog Iechyd ar y pryd, Aneurin Bevan, ym 1948. Cafodd y gwasanaeth ei weinyddu gan Lywodraeth y DU i ddechrau; ers 1999 mae GIG Cymru wedi cael ei ariannu a'i reoli gan Lywodraeth Cymru.