Gwlithen

Gwlithen, malwen wlith neu malwen ddu, yw'r enw a roir i unrhyw gastropod bychan croengaled llysnafeddog o'r genws Limax a genera perthynol sy'n byw ar dir yn bennaf. Mae amryw deuluoedd tacsonomig o wlithod tir yn perthyn i nifer o wahanol linachau sydd hefyd yn cynnwys malwod. O ganlyniad, nid yw'r gwahanol deuluoedd o wlithod yn perthyn yn agos, er gwaethaf y tebygrwydd o ran eu ffurf. Mae'r cyflwr di-gragen wedi ymddangos lawer gwaith yn annibynnol yn ystod y gorffennol ac felly mae'r categori "gwlithen" yn un lluosdylwythol. Mae anatomi allanol gwlithen yn cynnwys tentaclau, mantell, cynffon, cêl, troed a weithiau cragen weddilliol. Mae gwlithod yn ddeurywiol, gydag organau atgenhedlu gwrywaidd a benywaidd. Wedi esgor, maent yn dodwy tua deg ar hugain o wyau mewn twll yn y ddaear neu dan gysgod gwrthrych fel boncyff. Mae gan wlithod ran bwysig yn yr ecosystem am eu bod yn bwyta deunydd planhigion sy'n pydru a ffwng. Mae'r rhan fwyaf o rywogaethau yn gyffredinolwyr, yn bwyta ystod eang o ddeunyddiau organig, gan gynnwys dail planhigion byw, madarch, a hyd yn oed celain. Mae rhai gwlithod yn ysglyfaethwyr ac yn bwyta gwlithod eraill a malwod, neu fwydod.