Sïedn cain corun porffor

Aderyn a rhywogaeth o adar yw Sïedn cain corun porffor a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Heliothryx barroti; yr enw Saesneg arno yw Purple-crowned fairywren. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod sydd yn urdd y Apodiformes. Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn H. barroti, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America a Gogledd America. Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni. Aderyn yn nheulu'r dryw Awstralasiaidd, Maluridae, ydy'r sïedn cain corun borffor. Hi yw'r mwyaf o'r un ar ddeg rhywogaeth yn y genws Malurus ac mae'n endemig i ogledd Awstralia. Mae enw'r rhywogaeth yn deillio o'r gair Lladin cǒrōna sy'n golygu "coron" oherwydd y cylch porffor nodedig o blu'r goron sy'n cael ei wisgo gan wrywod sy'n magu. Mae tystiolaeth enetig yn dangos bod y sïedn cain corun porffor yn perthyn agosaf i'r sïedn cain gwych a'r sïedn cain ysblennydd. Gellir gwahaniaethu rhwng y rhywogaeth dan sylw a sïednod cain eraill yng ngogledd Awstralia gan bresenoldeb boch-glytiau a lliw glas dwfn eu cynffonau pigog. Yn debyg i siednod cain eraill, mae'r sïedn cain coryn porffor yn ffyddlon i un partner. Fodd bynnag, bydd benywod gyda gwrywod perthynol fel partneriaid yn paru ag unigolion eraill. Credir mai addasiad yw hwn i osgoi canluniadau mewnfridio. Maen nhw'n adeiladu nythod bach siâp cromen lle mae 2-3 wy yn cael eu dodwy, gyda hyd at dri nythaid y flwyddyn. Mae'n bryfysol yn bennaf, yn bwydo ar amrywiaeth eang o infertebratau, ac yn ychwanegu at ei ddeiet gyda hadau. Mae'r siedn cain hwn yn byw mewn cynefin ar lannau'r afon gyda llystyfiant trwchus, yn y parthau sy'n cynnwys llwyni trwchus neu dryslwyni tal, trwchus o laswellt yr afon. Yn wahanol i aelodau eraill y grwp, nid yw wedi addasu'n dda iawn i gynefinoedd trefol ac mae wedi dioddef colled difrifol yn ei boblogaeth mewn rhai ardaloedd. Er bod y rhywogaeth yn gyffredinol yn cael ei hystyried o ran ei chadwraeth o'r pryder lleol, mae ei hisrywogaeth orllewinol wedi'i rhestru fel un sydd mewn perygl. Pori da byw, tanau, a rhywogaethau ymledol yw'r prif bryderon i'r boblogaeth. Mae gan lywodraeth Awstralia a grwpiau cadwraeth brosiectau cadwraeth gweithredol ar gyfer y rhywogaeth, gan gynnwys ar gyfer rheoli tân a rhywogaethau ymledol.