HS2

Mae High Speed 2 (HS2) yn rheilffordd gyflym sy'n cael ei hadeiladu yn Lloegr ers 2019. Y llwybr arfaethedig ar gyfer y llinell yw rhwng Handsacre, yn ne Swydd Stafford, a Llundain, gyda changen i Birmingham. HS2 fydd ail reilffordd gyflym bwrpasol Lloegr ar ôl High Speed 1, sy'n cysylltu Llundain â Thwnnel y Sianel. Bydd Llundain a Birmingham yn cael eu gwasanaethu'n uniongyrchol gan drac cyflym newydd, a bydd gwasanaethau i Glasgow, Lerpwl a Manceinion yn defnyddio cymysgedd o drac cyflym newydd a Phrif Linell Arfordir y Gorllewin bresennol. Nid oes unrhyw ran o'r llinellau newydd hyn yn dod yn agos i Gymru. Er hyn mae'r gyllideb ar gyfer y gwaith yn dod o Gymru a Lloegr. Gobeithia'r adeiladwyr y byddan nhw'n cwblhau'r rhan fwyaf o'r prosiect erbyn 2033, ond cafodd hyn ei ohirio yn 2025 heb i ddyddiad newydd gael ei roi. Mae'r trac newydd yn cael ei datblygu rhwng Euston a Handsacre, ger Lichfield yn ne Swydd Stafford, lle bydd cyffordd yn cysylltu HS2 â Phrif Linell Arfordir y Gorllewin. Mae gorsafoedd newydd wedi'u cynllunio yn Old Oak Common yng ngogledd-orllewin Llundain, Cyfnewidfa Birmingham ger Solihull, a chanol dinas Birmingham. Mae'r trenau'n cael eu cynllunio i gyrraedd cyflymder uchaf o 360 km/h (220 mya) wrth weithredu ar drac HS2, gan ostwng i 125 mya (201 km/h) ar drac confensiynol. Gellir cymharu hyn gyda threnau Japan, sy'n gyrru ar gyflymder o 375 mya. Mae hyd y trac newydd wedi'i leihau'n sylweddol ers iddo gael ei gyhoeddi gyntaf yn 2013: gweler y graffig. Yn wreiddiol, roedd i fod i rannu'n ganghennau dwyreiniol a gorllewinol i'r gogledd o Gyfnewidfa Birmingham. Byddai'r gangen ddwyreiniol wedi cysylltu â Phrif Linell y Midland yn Clay Cross yn Swydd Derby a Phrif Linell yr Arfordir Dwyreiniol i'r de o Efrog, gyda changen i derfynfa yn Leeds. Byddai'r gangen orllewinol wedi cysylltu â Phrif Linell yr Arfordir Gorllewinol yn Crewe ac i'r de o Wigan, gyda changen i derfynfa ym Manceinion. Rhwng Tachwedd 2021 a Hydref 2023, torrwyd y prosiect yn raddol nes mai dim ond y rhan o Lundain i Handsacre a Birmingham, bellach, sydd ar ôl. Canslwyd y gwaith ar y rhan rhwng Birmingham a Handsacre yn Hydref 2025, fel rhan o ailgychwyn y prosiect. Mae gan y prosiect gefnogwyr a gwrthwynebwyr. Cred y cefnogwyr y bydd y capasiti ychwanegol a ddarperir yn darparu ar gyfer nifer y teithwyr sy'n codi i lefelau cyn COVID-19 drwy sbarduno cymaint o newid i'r status quo. Mae gwrthwynebwyr, ar y llaw arall, yn credu nad yw'r prosiect yn gynaliadwy yn amgylcheddol nac yn ariannol. Ym Mawrth 2025, nid oedd unrhyw drac wedi'i osod.