Etholiad Senedd Ewrop, 2019 (DU)

Cynhaliwyd Etholiad Senedd Ewrop yn y Deyrnas Unedig, sy'n rhan o Etholiadau Senedd Ewrop 2019, ar ddydd Iau, 23 Mai 2019 a chyhoeddwyd y canlyniadau cyntaf ar y dydd Sul dilynol. Yng Nghymru, bu 37.1%, o'r etholwyr yn bwrw eu pleidlais: 5.6% yn uwch na'r etholiad diwethaf yn 2014 a daeth y Blaid Lafur yn drydydd, Plaid Cymru'n ail a Phlaid Brexit yn cipio dwy sedd. Nid oedd fawr o gynllunio wedi bod ar gyfer yr etholiad, gan fod y Deyrnas Unedig wedi bwriadu gadael yr Undeb Ewropeaidd ar 29 Mawrth 2019. Fodd bynnag, yn yr uwchgynhadledd Ewropeaidd ar 11 Ebrill 2019 cytunodd llywodraeth Prydain a'r Cyngor Ewropeaidd i ohirio gadael tan 31 Hydref 2019, er mwyn rhoi mwy o amser i ddod i gytundeb parthed Brexit. Er mai dyna oedd y sefyllfa, sef i'r etholiad ddigwydd, parhaodd Llywodraeth y DU i geisio osgoi cymryd rhan trwy gytuno ar dynnu'n ôl cyn 23 Mai. Ar 7 Mai 2019, cyfaddefodd llywodraeth y DU y bydd yr etholiad yn mynd yn ei flaen. Penderfyniad y DU i dynnu'n ôl o'r Undeb Ewropeaidd oedd mater canolog yr ymgyrch etholiadol. Cafwyd pegynu barn mwy eithafol, hyd yn oed, nag Etholiad Senedd Ewrop, 2014. Yng Nghymru collodd y Llafur a'r Ceidwadwyr a daeth Plaid Cymru'n ail a'r blaid newydd sbon, Plaid Brexit yn gyntaf. Yn yr Alban, cynyddodd pleidlais y cenedlaetholwyr, yr SNP, dros 8% a gwelwyd eu llwyddiant yn bleidlais dros barhau'n rhan o Ewrop ac yn bleidlais dros annibyniaeth. Aflwyddiannus oedd y blaid newydd Plaid Annibyniaeth y DU, ac ni chawsant un AE. Trosgwlyddwyd pleidleisiau Llafur a Cheidwadwyr, yn Lloegr, i'r Blaid Werdd a'r Rhyddfrydwyr. Yr etholiad hwn oedd y nawfed tro i wledydd y Deyrnas Unedig (DU) ethol Aelodau Senedd Ewrop (ASEau). Cyflwynwyd enwebiadau ymgeiswyr erbyn 16:00 ar 25 Ebrill 2019, a chwblhawyd cofrestru pleidleiswyr ar 7 Mai 2019. Mae'n ansicr pa mor hir, os o gwbl, y bydd ASEau gwledydd Prydain yn eistedd cyn i'r broses dynnu'n ôl o Ewrop gael ei chwblhau, gan fod y cytundeb ymestyn yn darparu ar gyfer terfynu cynnar cyn gynted ag y caiff y cytundeb tynnu'n ôl ei gadarnhau. Penderfyniad y DU i dynnu'n ôl o'r Undeb Ewropeaidd oedd mater canolog yr ymgyrch etholiadol.