Morgi

Grŵp o bysgod yw morgwn. Mae gan forgwn sgerbydau cartilagaidd, cennau miniog yn gorchuddio eu cyrff, rhesi o ddannedd miniog, rhwng pump a saith o agennau tegyll ar ochr eu pen, ac esgyll dwyfronnol. Mae'r mwyafrif o forgwn yn ddiniwed ond mae ychydig o rywogaethau yn ymosod ar bobl weithiau. Mae gan siarcod amrannau, ond dydyn nhw ddim yn eu defnyddio oherwydd bod y dŵr cyfagos yn glanhau eu llygaid. Os nad oes esgyll, mae'r siarcod yn aml yn dal yn fyw ond yn cael eu taflu. Yn methu nofio yn effeithiol, maent yn suddo i waelod y cefnfor ac yn marw o fygu neu yn cael eu bwyta gan ysglyfaethwyr eraill.
Mae siarcod modern yn cael eu dosbarthu o fewn y clâd Selachimorpha a nhw yw chwaer grŵp y cathod môr. Mae'r siarcod hysbys cynharaf yn dyddio'n ôl i fwy na 420 miliwn o flynyddoedd (CP). Ers hynny, mae siarcod wedi esblygu i dros 500 o rywogaethau. Gallant amrywio o ran maint: o'r siarc llusern bach, rhywogaeth môr-dwfn sydd yn ddim ond yn 17 cm o hyd, i'r morgi morfilaidd, sef y pysgodyn mwyaf yn y byd, sy'n cyrraedd tua 12 metr. Mae siarcod i'w cael ym mhob moroedd ac maent yn gyffredin i ddyfnderoedd hyd at 2,000 metr (6,600 tr). Yn gyffredinol nid ydynt yn byw mewn dŵr croyw, er bod rhai eithriadau hysbys, megis y siarc tarw a siarc yr afon, sydd i'w cael mewn dŵr môr a dŵr croyw. Mae gan siarcod orchudd o ddeintyddion dermol sy'n amddiffyn eu croen rhag niwed a pharasitiaid yn ogystal â gwella eu dynameg hylif. Mae ganddyn nhw hefyd setiau niferus o ddannedd cyfnewidiadwy. Mae sawl rhywogaeth yn frig-ysglyfaethwr, sef organebau sydd ar frig eu cadwyn fwyd ee y morgi rhesog y morgi glas, y morgi mawr gwyn morgi mako, y dyrnwr a'r morgi pen morthwyl. Mae pobl yn dal morgwn ar gyfer eu cig neu gawl asgell morgi. Mae llawer o boblogaethau o forgwn dan fygythiad enbyd oorhela. Ers 1970, mae poblogaethau siarcod wedi gostwng 71%, yn bennaf oherwydd gorbysgota.