Amanita winau

Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r Amanitaceae yw'r Amanita winau. 'Yr Amanitáu' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Tarddiad yr enw yma yw Amanus, mynydd yn Cilicia. Ceir enw Cymraeg arall ar y rhywogaeth hon, sef Griset gwinau. Mae'r teulu Amanitaceae yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales. Defnyddir y ffwng hwn wedi'i goginio mewn bwydydd a gellir ei fwyta'n amrwd. Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop a Gogledd America. Lliw sborau'r fadarchen hon yw gwyn. O ran siâp, disgrifir y capan, neu gap y fadarchen fel un umbonate mushroom cap. Gelwir y rhan oddi tan y capan yn hadbilen a cheir sawl math: arwyneb llyfn, tegyll, chwarennau, rhychau ayb; mae gan y fadarchen hon yr hyn a elwir yn: tegyll. O ran y broses o gymeryd maeth, fe'i disgrifir fel mycorhisa.