Merthyron Tolpuddle

Chwech o weithwyr amaethyddol o bentref Tolpuddle, Dorset, De-orllewin Lloegr, oedd Merthyron Tolpuddle. Yn 1834 cawsant eu heuogfarnu am dyngu llw cyfrinachol fel aelodau o Gymdeithas Cyfeillion Llafurwyr Amaethyddol. Cawsant eu harestio ar gyhuddiad o dan y Ddeddf Llwon Anghyfreithlon yn ystod yr anghydfod dros dorri cyflogau cyn cael eu heuogfarnu yn yr achos 'R v Loveless ac Eraill' a'u dedfrydu i'w halltudio i Awstralia. Cawsant bardwn yn 1836 wedi protestiadau torfol o'u plaid a chefnogaeth gan yr Arglwydd John Russell ac aethant yn ôl i Loegr rhwng 1837 ac 1839. Daeth Merthyron Tolpuddle yn achos poblogaidd cynnar dros hawliau undebol a'r mudiad hawliau gweithwyr.