Tarddiad y gair Wica

Mae'r erthygl hon yn sôn am darddiad y gair Saesneg 'Wicca'. Mae'r 'Wica' Cymraeg yn dod o'r gair Saesneg 'Wicca' gydag un 'c' oherwydd na chlywir nag yngenir yr ail 'c'. Mewn Saesneg Modern, mae'r term Wicca yn cyfeirio at Wica, sef crefydd gwrachyddiaeth Baganaidd gyfoes. Defnyddir hi o fewn y gymuned Baganaidd o dan ddiffiniadau croes. Cyfeiria un at y mudiad Gwrachyddiaeth Baganaidd yn ei gyfanrwydd, tra bod y llall yn cyfeirio'n benodol at draddodiadau a gynhwysir yn yr hyn a elwir bellach yn Wica Traddodiadol Prydeinig. Er ei fod yn cael ei ynganu'n wahanol, mae'r term Wica yn darddiad modern o'r gair Hen Saesneg ƿiċċa, ynganir yn [ˈwittʃɑ], a gyfeiriodd at swynwyr yn Lloegr Eingl-Sacsonaidd ac sydd wedi cynhyrchu'r gair Saesneg modern witch. Yn y 1950au cynnar, cyfeiriodd y Wiciad Seisnig Gerald Gardner, sylfaenydd y traddodiad Gardneraidd, at y gymuned Gwrachyddiaeth Baganaidd fel y Wica. Honnodd iddo ddysgu'r term yn ystod ei ddefod ynydu i gwfen y New Forest ym 1939. Erbyn diwedd y 1950au, roedd cystadleuydd Gardner, Charles Cardell, sylfaenydd ei draddodiad ei hun, wedi dechrau cyfeirio at ddilynwyr ei grefydd fel Wiccens, ac efallai wedi defnyddio Wicca wrth gyfeirio at y grefydd ei hun. Mae’r defnydd cynhwysol o’r term Wicca — sy’n cyfeirio at holl grefydd Gwrachyddiaeth Baganaidd —wedi’i olrhain i Brydain yn gynnar yn y 1960au, pan gafodd ei ddefnyddio gan wahanol grwpiau a’i hysbysebu trwy ei ddefnyddio mewn hysbysebion, cylchgronau, a ffynonellau llenyddol eraill. Mabwysiadwyd yn ddiweddarach gan ffigurau fel Alex Sanders a Gavin ac Yvonne Frost, a aeth â'r gair i'r Unol Daleithiau. Yno, mabwysiadodd ymarferwyr Wica Draddodiadol Brydeinig y gair iddynt eu hunain yn unig fel ffordd o wahaniaethu rhwng eu harferion ac arferion Gwrachod Paganaidd eraill. Gwrthwynebwyd yr ystyr unigryw hwn gan ei boblogrwydd fel term generig gan awduron arobryn fel Raymond Buckland, Scott Cunningham a Silver RavenWolf. Wrth iddo fynd i mewn i ddiwylliant poblogaidd, enillodd ystyr cynyddol eclectig wrth ei ddefnydd. Yn ystod y 1990au, ceisiodd rhai ymbellhau oddi wrtho trwy ddefnyddio'r term gwrachyddiaeth draddodiadol.