Pertyn cnodliw

Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r Agaricaceae yw'r Pertyn cnodliw. 'Y Pertynnod' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. 'Tlws' neu 'brydferth' yw 'pert', sy'n ddisgrifiad o liw a siap y ffyngau hyn. Mae'r teulu Agaricaceae yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales. Pe bai person yn ei fwyta, yna fel arfer, gall achosi marwolaeth y person hwnnw. Mae nifer o ffyngau'n perthyn i'r grwp hwn. Mae'r cemegolion o fewn y ffwng yma'n wenwynig. Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop, Asia a Gogledd America. Lliw sborau'r fadarchen hon yw gwyn. Gelwir y rhan oddi tan y capan yn hadbilen a cheir sawl math: arwyneb llyfn, tegyll, chwarennau, rhychau ayb; mae gan y fadarchen hon yr hyn a elwir yn: tegyll. O ran y broses o gymeryd maeth, fe'i disgrifir fel mycorhisa.