Aerfen

Duwies Geltaidd ffawd a rhyfela, a phersonoliad Afon Gwy yng Nghymru yw Aerfen. Mae'r enw Cymraeg Aerfen yn dod o'r Proto-Gelteg Aerten, sy'n dod o agro-, "lladdfa", a tan-nu, "i ledu" neu "i ledaenu", neu ten-n-do-, "i dorri". Gyda'i gilydd, ystyr posibl Aerfen ydy "enwog mewn brwydr". Enw amgen ar Afon Gwy yw Aerfen hefyd. Roedd cysegrfa i Aerfen yng Nglyndyfrdwy ar Afon Gwy. Yn ôl hanes leol, roedd rhaid i dri dyn gael eu haberthu drwy foddi yn yr afon er mwyn sicrhau llwyddo mewn brwydrau. Yn ystod brwydrau Cymru, dywedir i Afon Gwy, a saif ar ffin Cymru a Lloegr, fod yn ddyddiwr buddugoliaeth a gorchfygiad. Os oedd yr afon yn ildio'i thorlannau gorllewinol, Lloegr sy'n ennill, neu i'r gwrthwyneb. Gellir cymharu Aerfen â'r Morrígan ym mytholeg Iwerddon.