Carrie Nation

Ffeminist a swffragét o'r Unol Daleithiau oedd Carrie Amelia Nation sy'n nodigedig am fod yn aelod radical o'r mudiad dirwest. Gwrthwynebai alcohol cyn dyfodiad y Gwaharddiad syddogol. Mae'n cael ei chofio am ymosod ar sefydliadau sy'n gweini alcohol e.e. tafarndai, a hynny gyda bwyell bychan. Fe'i ganed yn Garrard County ar 25 Tachwedd 1846; bu farw yn Leavenworth, Kansas ac fe'i claddwyd yn Belton, Missouri. Roedd ei thad yn ffermwr Gwyddelig, yn fasnachwr stoc ac yn perchen caethweision. Yn ystod llawer o'i bywyd cynnar, roedd ei hiechyd yn wael ac roedd ei theulu'n dioddef o anawsterau ariannol. Symudodd y teulu sawl gwaith yn Kentucky ac yn y diwedd, yn 1854, ymsefydlodd yn Belton, Missouri. Cafodd ychydig o addysg anffurfiol. Poenai Nation am ddillad tynn menywod y cyfnod. Yn wir, gwrthododd wisgo staes ac anogodd fenywod i beidio â'u gwisgo oherwydd eu heffeith niweidiol ar organau hanfodol. Disgrifiodd hi ei hun fel "ci tarw yn rhedeg o gwmpas traed Iesu, yn cyfarth ar yr hyn nad yw Ef yn ei hoffi", a honnodd iddi dderbyn orchymyn dwyfol i hyrwyddo dirwest trwy ddinistrio bariau.