Cannwyll y llygad

Cannwyll y llygad yw'r rhan mewnol, du, sef twll sydd wedi'i leoli yng nghanol iris y llygad sy'n caniatáu i olau daro'r retina. Mae'n ymddangos yn ddu oherwydd bod pelydrau golau sy'n mynd i mewn i 'r gannwyll naill ai'n cael eu hamsugno gan feinweoedd y tu mewn i'r llygad yn uniongyrchol, neu'n cael eu hamsugno ar ôl adlewyrchiadau gwasgaredig o fewn y llygad. Mae maint y gannwyll yn cael ei reoli gan yr iris, ac mae'n amrywio, yn dibynnu ar lawer o ffactorau, y mwyaf arwyddocaol yw faint o olau sydd yn yr amgylchedd hy y tu allan i'r llygad. Fe'i defnyddiwyd yn gyntaf yn fersiwn 1588 o'r Hen Destament, yn Llyfr Deuteronomium. Mewn bodau dynol, mae cannwyll y llygad yn grwn, ond mae ei siâp yn amrywio rhwng rhywogaethau; mae gan rai morfleiddiaid, ymlusgiaid a llwynogod gannwyll llygad hollt fertigol, ac mae gan geifr a defaid gannwyll llygad llorweddol, mathau annula sydd gan rai morfleiddiaid. Mewn termau optegol ac anatomegol, cannwyll y llygad yw agorfa'r llygad. Ar yr ymyl fewnol mae strwythur amlwg, y colaréd, sy'n nodi cyffordd y bilen ddisgyblol embryonig sy'n gorchuddio'r canhwyllol embryonig.