Ilmenorutil. Ilmenorutil — rutil guruhidagi Nb2Osra (19,64% gacha) boy mineral. Kimyoviy formulasi (Ti, Nb, Fe) O2. Tarkibidagi niobiyning miqdori juda oʻzgaruvchan boʻlib, zichligi, yaltirokligi kabi xususiyatlariga taʼsir etadi. Tetragonal singoniyali, alohida kristallar yoki ularning uyumlari xrlida uchraydi. Rangi qora. Qattikligi 6. Zichligi 4350–5590 kg/m3. Yaltirokligi kuchli olmossimon, xira me-tallsimon. Pegmatitli yertomirlarda jelvaklar qosil qiladi. Baʼzan sochil-malarda ham boʻladi. Norvegiya (Evye va Tvedestrand), AQSH (Jan. Dakota shtata), Rossiya (Ilmen togʻlari)da bor. Oʻzbekistonda kam uchraydi. Manbalar.