Berkhamsted qalʼasi. Berkhamsted qal’asi () — Angliyaning Xertfordshir shtatidagi Berkhamsted shahridagi oʻrta asrlardagi mot va beyli qal’asi. Sobiq qirollik qarorgohi. Tarix. Qal’a XI-asrda Angliyaning Norman istilosi davrida London va Midlands oʻrtasidagi asosiy yoʻnalishni boshqarish uchun qurilgan. Uning qurilishi uchun Robert, Graf de Morten, Fatxchi Uilyamning yagona ukasi; u qal’aning birinchi egasi boʻldi. Qal’a himoya sopol idishlar va kiyik ov maydonchalari bilan oʻralgan edi. U sobiq Anglo-sakson Berkxamsted aholi punktining yangi maʼmuriy markaziga aylandi. Keyinchalik, qal’a Lord kansler qoʻliga topshirildi. Qal’a XII-asr oʻrtalarida, ehtimol Tomas Beket tomonidan sezilarli darajada kengaytirildi. 1216-yilda qal’a qirol Ion va Fransiya tomonidan qoʻllab-quvvatlangan isyonkor baronlar oʻrtasidagi fuqarolar urushi paytida qamal qilindi. U Shahzoda Lui (boʻlajak Lui VIII) yigirma kun davomida qamal qurollari bilan hujum qilib, garnizonni taslim boʻlishga majbur qilganidan keyin muvaffaqiyatli qoʻlga olindi. Keyingi yili Qirollik qoʻshinlari tomonidan qayta qoʻlga kiritilgandan soʻng, u Richard, Kornuoll Earl-ga topshirildi. Richard qasrni hashamatli turar joyga aylantirdi va uni okrug maʼmuriyatining markaziga aylantirdi. XIV-asrda Edvard III qasrni kengaytirish ishlarini davom ettirdi va uni ov maydonlarini kengaytirgan oʻgʻli Edvard qora knyazga topshirdi. Bundan tashqari, qal’a Qirollik mahbuslarini, shu jumladan Fransiya qiroli Ion II va ingliz taxtiga daʼvogarlarni saqlash uchun ishlatilgan. XV-asr oxirida qal’a modadan chiqib, eskirgan. XVI-asrning oʻrtalariga kelib, u qisman vayron qilingan va Qirollik uchun yaroqsiz boʻlgan. Qal’a devorlari shaharga olib kelingan va turli binolarni qurish uchun ishlatilgan toshga boʻlingan. 1830-yillarda London-Birmingem temir yoʻlining qurilishi paytida qal’a deyarli vayron boʻlgan. Natijada, u buyuk Britaniyadagi parlament tomonidan qonuniy himoyaga ega boʻlgan birinchi bino boʻldi. 1930-yilda Kornuoll gersogligi qasrni hukumat nazorati ostiga oldi. Hozirgi vaqtda qal’aning xarobalari sayyohlik joyidir va „ingliz merosi“ jamgʻarmasi tasarrufida.