Anarxo-kommunizm. Anarxo-kommunizm Anarxo-kommunizm — anarxizm va kommunizm tamoyillariga asoslangan siyosiy va falsafiy oqim. Ushbu ideologiya xususiy mulkni bekor qilish, ijtimoiy tenglikni targʻib qilish va davlat hokimiyatini yoʻq qilishni maqsad qiladi. Anarxo-kommunizm ijtimoiy resurslar va ishlab chiqarish vositalarini umumiy egalik asosida boshqarishni hamda erkin jamoalar orqali hamkorlik qilishni nazarda tutadi. Tarixi. Anarxo-kommunizmning ildizlari XIX asr oxiriga borib taqaladi. Bu oqimning shakllanishida anarxizmning asosiy tamoyillari va Karl Marks kabi kommunistlarning iqtisodiy tenglik haqidagi qarashlari muhim rol oʻynagan. Quyidagi shaxslar anarxo-kommunizmning rivojlanishiga katta hissa qoʻshgan: Pyotr Kropotkin — oqimning asosiy nazariyotchilaridan biri. U ijtimoiy hamkorlik va oʻz-oʻzini boshqarishga asoslangan jamiyatni ilgari surgan va kapitalizm hamda davlat hokimiyatining barcha shakllariga qarshi chiqqan. Erriko Malatesta — anarxo-kommunizmni Italiyada ommalashtirgan. U jamiyatda tenglik va erkinlik gʻoyalarini ilgari surgan. Taʼsiri. Anarxo-kommunizm turli davrlar va hududlarda sezilarli taʼsir koʻrsatgan. Uning taʼsiri quyidagi voqea va harakatlarda namoyon boʻlgan: 1. Ishchi harakatlari — XIX asr va XX asr boshida Evropa va AQShda oʻtgan ishchilar namoyishlari va qoʻzgʻolonlarida anarxo-kommunistik gʻoyalar keng tarqalgan. 2. Ispaniya fuqarolar urushi (1936–1939) — Kataloniya va Aragonda anarxo-kommunistlar muvaffaqiyatli jamoalar tashkil etib, davlatsiz jamiyatni vaqtinchalik hayotga tatbiq qilishgan. 3. Zamonaviy harakatlar — hozirda anarxo-kommunizm ekologik faollik va ijtimoiy adolat kampaniyalarida ilhom manbai boʻlib xizmat qilmoqda. Mashhur davlatlar. Anarxo-kommunizm davlat tuzilmasiga qarshi boʻlgani sababli, u hech qachon biron davlatning rasmiy mafkurasi boʻlmagan. Ammo quyidagi hududlarda qisqa muddatli anarxo-kommunistik jamiyatlar faoliyat yuritgan: Kataloniya va Aragon (Ispaniya) — Ispaniya fuqarolar urushi davrida anarxo-kommunistlar muvaffaqiyatli jamoaviy boshqaruv tizimlarini yaratgan. Rossiya va Italiya — anarxo-kommunizm gʻoyalari qisqa muddatli harakatlar shaklida amalda sinab koʻrilgan