Abdulloh ibn Muhammad al-Kaloboziy. Abdulloh ibn Muhammad al-Kaloboziy (arabcha: عبد الله بن محمد الكلاباذي — Abu Muhammad Abdulloh ibn Muhammad ibn Yaʼqub ibn al-Horis ibn al-Xalil al-Buxoriy as-Subazmuniy al-Kaloboziy, 258/02.872, ? — 340/9.03.952, Buxoro) — hanafiy faqihi, muhaddis, tarixchi. Hayoti. Abdulloh ibn Muhammad al-Kaloboziy o‘z davrida "hanafiy" mazhabi fiqhida ko‘zga ko‘ringan faqih, hadisshunoslik, tilshunoslik va tarix ilmlari bilimdoni, sayyoh bo‘lgan. "Abdulloh al-Ustoz" nomi bilan tanilgan. Olim somoniylardan Ismoil ibn Ahmad saroyida faqihlik qilib, turli fiqhiy masalalarni hal qilgani bois mazkur unvonga erishgan. Abdulloh ibn Muhammad al-Kaloboziyni "as-Subazmuniy" deb tug‘ilgan, "al-Kaloboziy" deb esa, yashagan joyiga nisbat berganlar. Abdulloh ibn Muhammad al-Kaloboziy 258-yil rabi’ul-oxir oyi­ning boshi/872-yil fevral oyi oxirlari, chorshanba kechasi tavallud topgan bo‘lib, 340-yil 5- shavvol/952 9-mart, juma kechasi Buxoroda, 82 yoshida vafot etgan. Ijodi. Abdulloh ibn Muhammad al-Kaloboziy o‘zining mashhur "„Kashf al-āsār“" asarida juda ko‘p roviylardan rivoyat qilgan bo‘lib, ular soni uch yuzdan oshadi. Ilm talabida Iroq, Xuroson va Hijoz diyorlariga safar qilib, Abu Kasir Sayf ibn Hafs as-Samarqandiy, Abu Hafs Ahmad ibn Hotam as-Sikijkasiy, Abu Solih Xalaf ibn Omir al-Buxoriy, Abu-l-Mavja Muhammad ibn al-Mavja al-Marvaziy, Yahyo al-Marvaziy, Muhammad ibn al-Fazl al-Bajaliy, al-Fazl ibn Muhammad ash-Shaʼroniy, al-Husayn ibn al-Fazl al-Bajaliy, Muhammad ibn Yazid al-Kaloboziy, Ubaydulloh ibn Vosil, Sahl ibn Mutavakkil, Hamduvayh ibn al-Xattob, Ali ibn al-Husayn ar-Roziy, Muso ibn Horun al-Hofiz, Muhammad ibn Ali ibn Zayd va boshqalardan hadis rivoyat qilgan. Abu Hafs Najmuddin an-Nasafiy "„Al-Qand fӣ zikr ’ulamā Samarqand“" nomli asarida olimning Sahl ibn al-Mutavakkildan rivoyat qilgan hadisini keltirgan. O‘z navbatida, Abdulloh ibn Muhammad al-Kaloboziydan Abu Nasr Ahmad al-Kaloboziy, Abu-l-Abbos Ahmad ibn Muhammad al-Hofiz, Abu Bakr Ahmad ibn Muhammad as-Surriy, Abu Bakr Muhammad ibn Umar al-Ji’obiy, Ahmad ibn Muhammad ibn Yaʼqub al-Kog‘aziy, Muhammad ibn Ishoq al-Hofiz al-Isfahoniy va boshqalar hadis rivoyat qilganlar. Abu Bakr al-Xatib al-Hofizning aytishicha, olim o‘z asarlarida "„ajib“", "„munkar“" va "„g‘arib“" hadislarni to‘plagan, "„mavzu’“" hadislarni esa hujjat sifatida tan olmagan. Tarixchilardan Abu Saʼd as-Sam’oniy va Ibn Imodlar Abu Zur’a ar-Roziydan as-Subazmuniy hadisshunoslikda rivoyatlari zaif (kuchsiz) olim bo‘lganini, al-Hokim Abu Abdulloh al-Hofizdan esa buning aksi — u ishonchli roviylardan bo‘lganini naql qilganlar. Shamsuddin az-Zahabiy olim Imom Abu Hanifaning "„Musnad“" asarini to‘p­­lovchisi bo‘lganini zikr qiladi. Ho­ji Xalifa bu asarni o‘n besh nafar ulamolar jamlaganini ayta turib, ularning avvalida "al-Ustoz al-Buxoriy" deb Abdulloh ibn Muhammad al-Kaloboziy nomini keltiradi. Abdulloh ibn Muhammad al-Kaloboziyning mazkur asari bizgacha yetib kelgan va dunyoning kitob xazinalarida saqlanadi. Shuning­dek, uning "„Kashf al-āsār ash-sharӣfa“" asarining qo‘lyozma nusxasi O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik instituti (hozirgi Toshkent davlat Sharqshunoslik universiteti)da 3105 raqami ostida saqlanadi.