Malcolm X. Malcolm X yoki Al-Haj Malik ash-Shabazz (arabcha: الحج مالك الشباز) — afro-amerikalik dindor yetakchi va qoratanlilar huquqi himoyachisi. Malcolm X 1925-yil 19-may kuni Nebraska shtatining Omaha shahrida dunyoga kelgan. U oʻz tarafdorlari orasida Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi qora tanli aholi huquqlarining himoyachisi sifatida tanilgan. Aytishlaricha, olti yoshida Malcolm Xning otasi oq tanlilar tomonidan oʻldirilgan. Yetti yil oʻtgach, Malcolmning onasi psixiatrik shifoxonaga yotqizildi, shundan soʻng bola homiylik ostidagi oilada qoldi. Yigirma yoshida u oʻgʻrilikda ayblanib, qamoqda o‘tirganida diniy-millatchi afro-amerikalik „Nation of Islam“ tashkilotiga aʼzo boʻldi va 1952-yilda ozodlikka chiqqach, uning yetakchilaridan biriga aylandi. 1964-yil mart oyida Malcolm „Nation of Islam“ tashkiloti va uning yetakchisi Ilyos Muhammadning faoliyatidan hafsalasi pir boʻldi va natijada tashkilot va uning taʼlimotlaridan voz kechdi. Tez orada u sunniy Islomni qabul qildi va Afrika va Yaqin Sharqqa sayohat qildi. Shtatlarga qaytib, Malcolm X „Islom masjidi“ korporatsiyasini tuzishga kirishdi. U 1965-yil 21-fevral kuni Nyu Yorkda vafot etgan.