Stepan Mamchich. Stepan Mamchich (1924-yil 14-avgust, Novopokrovka, Qrim, RSFSR — 1974-yil 3-aprel, Simferopol, Qrim) — dengiz manzaralarini tasvirlovchi rassom. Kimmeriya sanʼat maktabi vakillaridan biri. Hayoti. Stepan Mamchich Novopokrovkada tugʻilgan. Ushbu qishloq shimoliy-sharqiy Qrimda joylashgan. 1920-yillarning ikkinchi yarmida uning oilasi Feodosiyaga koʻchib oʻtdi va u yerda Stepan Ayvazovskiy galereyasi qoshidagi studiyada rassomlik darslariga qatnasha boshladi. 1945-yildan Stepan Mamchich „Qrim rassomi“ artelida ishlagan va u yerda buyurtma asosida I.Ayvazovskiyning badiiy asarlarini nusxalagan. 1949-yilda Samokish sanʼat kollejining 4-kursiga oʻqishga kirdi. Stepan 1951-yilda ushbu kollejni tamomlagan va Shimoliy Kavkazdagi Gisel qishlogʻiga dars berish uchun ketgan. 1952-yilda Feodosiyaga qaytib, N.Barsamov sanʼat maktabida dars bera boshladi. 1954-yilda Stepan Simferopolga koʻchib oʻtdi va u yerda „Qrim rassomi“ arteli, keyinroq Rassomlar uyushmasi badiiy fondi bilan hamkorlikni davom ettirdi. 1962-yilda T.Yablonska tavsiyasi bilan SSSR Rassomlar uyushmasiga qabul qilingan. Ijodiy ishlari. N.Barsamov Stepan Mamchichning dastlabki badiiy asarlariga sezilarli taʼsir koʻrsatdi („Feodosiya koʻrinishi“, Feodosiya, 1948). Vaqt oʻtishi bilan bu davrning realizm xususiyatlari 1950-yillarning ikkinchi yarmidagi ishqiy realizm tasvirlariga aylanadi („Azov dengizi sohilidagi gʻozlar“, NAMU, 1960). Impressionistik va postimpressionistik taʼsir 1960-yillardagi badiiy asarlarida yaqqol namoyon boʻladi („Henicheskda“, 1961; „Yaxtalar klubi“, 1961; „Baliqchilar bandargohi“, SAM, 1964; „Janubiy koʻrfaz“, 1964). Tanqidchilar „Swifts and Roofs“ (SAM, 1965) tuvalidan boshlab, Stepanning badiiy asarlarida yangi motivlarning paydo boʻlishini aniqlashga kirishdilar, bu esa uni K.Bogaevskiy kabi kimmeriyalik rassomlari bilan oson bogʻlaydi. Stepanning 1960-yillarning ikkinchi yarmi 1970-yillarning boshlaridagi asarlarida ramziylik motivlari chuqurlashadi, baʼzi tadqiqotchilar keyingi davr rasmlari badiiy nafisligida fovizmning oʻziga xos xususiyatlarini aniqlaydilar („Baliqchilar“, 1967; „Eski shaharcha“). 1960-yillarning oʻrtalariga kelib Stepan Mamchich oʻzining mualliflik uslubini ishlab chiqdi.