Meyson-Dikson chizig‘i. Meyson-Dikson chizigʻi, shuningdek, Meyson va Dikson chizigʻi deb ham yuritiladi, AQShning toʻrtta shtatini ajratib turadigan chegara chizigʻi boʻlib, Pensilvaniya, Merilend, Delaver va Gʻarbiy Virjiniya (1863-yilgacha Virjiniyaning bir qismi) chegaralarining bir qismini tashkil etadi. Ushbu chiziq 1763-1767-yillarda Charlz Meyson va Jeremiya Dikson tomonidan Merilend, Pensilvaniya va Delaver shtatlari bilan mustamlakachi Amerikadagi chegara mojarosini hal qilish mobaynida tekshirilgan. Bahs qariyb bir asr oldin qirol Charlz I tomonidan lord Baltimorga (Merilend) va qirol Charlz II tomonidan Uilyam Pennga (Pensilvaniya va Delaver) bir oz chalkash mulk natijasida kelib chiqqan. Meyson-Dikson chizigʻining janubiy Pensilvaniya chegarasida eng katta qismi oʻtadi, keyinchalik norasmiy ravishda janubiy „qul“ shtatlari va Shimoliy mustaqil shtatlar oʻrtasidagi chegara sifatida mashhur boʻlgan. Chiziqning foydalanilishi 1820-yilgi Missuri murosasi atrofidagi bahs-munozaralar paytida, „qul“ va mustaqil hudud oʻrtasidagi chegaralarni chizish muammosi boʻlgan paytda mashhur boʻlgan va Amerika fuqarolar urushi paytida yana qaytadan paydo boʻlgan, chegara davlatlari ham oʻyinga kirishgan. Amerika Konfederativ shtatlari chiziqning Virjiniya qismini shimoliy chegarasining bir qismi deb daʼvo qildi, garchi u hech qachon shimolda muhim nazoratni amalga oshirmagan boʻlsada. Ayniqsa, Gʻarbiy Virjiniya Virjiniyadan ajralib, 1863-yilda Ittifoqqa alohida shtat sifatida qoʻshilgandan keyin. Ushbu chiziq bugungi kunda ham Shimoliy- Sharqiy va Janubni madaniy, siyosiy va ijtimoiy jihatdan ajratib turuvchi chiziqning majoziy maʼnosida qoʻllanadi (qarang: Dixie). Tarixi. 1632-yilgi Merilend nizomi Sesil Kalvertga Potomak daryosining butun uzunligidan shimolda 40-parallelgacha boʻlgan yerni bergan. 1681-yilda Charlz II Pensilvaniya uchun nizom berganida muammo paydo boʻldi. Pensilvaniyaning janubiy chegarasini Merilendning shimoliy chegarasi bilan bir xil deb belgilagan, ammo Charlz notoʻgʻri xaritaga tayanganligi sababli uni boshqacha tasvirlagan. Grant shartlari aniq koʻrsatadiki, Charlz II va Uilyam Penn 40-parallel Nyu-imorat (Delaver) atrofida oʻn ikki millik doirani kesib oʻtadi deb ishonishgan, aslida u Filadelfiya shahrining asl chegaralaridan shimolga toʻgʻri keladi, Penn allaqachon oʻz koloniyasining poytaxti uchun tanlangan edi. 1681-yilda muammo aniqlangandan soʻng muzokaralar boshlangan. 1682-yilda Charlz II tomonidan taklif qilingan, masalani hal qilishi mumkin boʻlgan murosaga, Pensilvaniyaning sunʼiy yoʻldoshi boʻlgan Delaver koʻrfazi boʻylab „Uchta quyi okrug“ ning qoʻshimcha grantini olgan Penn tomonidan buzildi. Merilend bu yerlarni asl grantining bir qismi deb hisoblagan edi. Aholi punktlari mustamlakalarning ichki hududlariga kirib kelgach, mojaro koʻproq muammoga aylandi. 1732-yilda Merilend shtatining mulkiy gubernatori Charlz Kalvert, 5-baron Baltimor, Uilyam Pennning oʻgʻillari bilan vaqtinchalik shartnoma imzoladi, bu esa oʻrtada chiziq tortilishi va Kalvertning Delaverga daʼvosidan voz kechishiga sabab boʻlgan. Ammo keyinroq lord Baltimor oʻzi imzolagan hujjatda u rozi boʻlgan shartlar yoʻqligini taʼkidladi va kelishuvni kuchga kiritishdan bosh tortdi. 1730-yillarning oʻrtalaridan boshlab, Merilend va Pensilvaniyaga turli xil sodiqliklarini daʼvo qilgan koʻchmanchilar oʻrtasida zoʻravonlik boshlangan. Chegara mojarosi Kresap urushi deb nomlangan. 1732-yilgi kelishuvni tasdiqlovchi kansler sudining qaroridan keyin rivojlanish kuzatildi, ammo 6-baron Baltimor Frederik Kalvert Merilend tomonidagi daʼvolarga eʼtiroz bildirishni toʻxtatmaguncha va oldingi kelishuvlarni qabul qilmaguncha, masala hal etilmagan edi. Merilendning Delaver bilan chegarasi Transpeninsular Line va Nyu-Kasl atrofidagi oʻn ikki millik doiraga asoslanishi kerak boʻlgan. Pensilvaniya va Merilend chegarasi kenglik chizigʻi sifatida belgilangan. Filadelfiyadagi eng janubiy uydan janubda (hozirgi Janubiy koʻchada). Aholi punktining bir qismi sifatida Penns va Calverts Charlz Meyson va Jeremiah Dixonning ingliz jamoasiga Pensilvaniya provinsiyasi, Merilend provinsiyasi va Delaver koloniyasi oʻrtasida yangi tashkil etilgan chegaralarni oʻrganishni topshirgan edi. 1779-yilda Pensilvaniya va Virjiniya „Meyson va Dikson chizigʻini Pensilvaniyaning janubiy chegarasi uchun Delaver daryosidan hisoblanishi kerak boʻlgan gʻarbga qarab besh daraja uzunlikka choʻzish va uning gʻarbiy chekkasidan tortib olingan meridian Pensilvaniya shtatining shimoliy chegarasi boʻlishi toʻgʻrisida“ kelishib olishgan. Pensilvaniya 1781-yilda qullikni bekor qilgandan soʻng, bu chiziqning sharqiy-gʻarbiy qismi va Ogayo daryosi qul va erkin shtatlar oʻrtasidagi chegaraga aylandi, Delaver 1865-yilda 13-tuzatish ratifikatsiya qilinmaguncha qullikni saqlab qoldi. Chiziq geografiyasi. Meyson va Diksonning haqiqiy tadqiqot chizigʻi Pensilvaniya shtatining Filadelfiya shahridan janubda boshlangan, sharqdan Delaver daryosigacha va gʻarbdan oʻsha paytda gʻarbiy Virjiniya bilan chegaradosh boʻlgan chegaragacha choʻzilgan edi. Tadqiqotchilar Delaver va Pensilvaniya oʻrtasidagi chegaraning taxminan shimoliy-janubiy qismini aniqlashga erishishgan edi. Delaver-Pensilvaniya chegarasining koʻp qismi yoy boʻlib, Delaver – Merilend chegarasi haqiqatan ham shimoldan janubga oʻtmaydi, chunki u meridian boʻylab emas, balki Delmarva yarim orolini ikkiga boʻlishga moʻljallangan edi. Merilend-Pensilvaniya chegarasi sharq-gʻarbiy chiziq boʻlib, taxminan oʻrtacha kengligi 39 ° 43’20 dyuymni tashkil qiladi N (Datum WGS 84). Aslida, sharq-gʻarbiy Meyson-Dikson chizigʻi geometrik maʼnoda haqiqiy toʻgʻri chiziq emas, balki uning oʻrniga 39 ° 43’15 ″ kenglikdagi yoʻlni bosib oʻtadigan koʻplab qoʻshni chiziq qismlaridan iborat edi. Shimol va 39°43’23“ N. Shuningdek, tadqiqotchilar chegara chizigʻini Merilendning gʻarbiy chegarasidan gʻarbda, Pensilvaniya va Virjiniya oʻrtasida hali ham bahsli boʻlgan hududga, garchi bu ularning dastlabki nizomiga zid boʻlsa ham. Meyson va Diksonning soʻrovi 1767-yil 9-oktabr kunida taxminan hozirgi Pensilvaniya janubi-gʻarbiy burchagidan sharqda yakunlandi. 1774-yilda Pensilvaniya va Virjiniya komissarlari oʻzlarining chegaralarini muzokara qilish uchun uchrashdilar, oʻsha paytda Pensilvaniyaning Merilend shtatining gʻarbiy qismidagi janubiy chegarasi va uning butun gʻarbiy chegarasi oʻz ichiga olgan edi. Ikkala tomon ham Pensilvaniya oʻzining gʻarbiy chegarasini Delaver daryosining gʻarbga besh daraja (taxminan 265 milya) siljigan oqimini kuzatishga aylantirishga rozi boʻlishgan. Va ikkala tomon ham bu Fort Pittni Virjiniya hududida joylashtiradi deb oʻylashgan (aslida bunday boʻlmaydi). Buni hisobga olgan holda, Pensilvaniya gubernatori, Merilend bilan erishilgan kelishuvga qaramay, Pensilvaniyaning Merilenddan gʻarbdagi janubiy chegarasi hali ham 39-parallel, taxminan ekanligini aytishgan. Meyson-Dikson chizigʻidan janubda. Muzokaralar besh yil davomida bir qator taklif qilingan yoʻnalishlar bilan davom etgan. Oxir-oqibat, murosaga erishildi: Meyson-Dikson chizigʻi gʻarbdan Delaver daryosidan besh daraja gʻarbga choʻziladi. Pensilvaniyaga daʼvo qilingan hududning oʻrnini qoplash uchun uning gʻarbiy chegarasi Delaver daryosining oqimini koʻchirishdan koʻra shimolga qarab oʻtkaziladi. Meyson-Dikson chizigʻi har masofada toshlar bilan belgilangan va „toj toshlari“ har , Angliyadan joʻnatilgan toshdan foydalangan holda. Merilend tomoni „(M)“, Delaver va Pensilvaniya tomonlari esa „§“ deydi. Toj toshlari ikkita gerbni oʻz ichiga oladi. Bugungi kunda, bir qancha asl toshlar yoʻqolgan yoki koʻmilgan boʻlsa-da, ularning koʻp qismi hali ham koʻrinib turibdi, ular jamoat joyarida joylashgan va temir qafaslar bilan himoyalangan. Meyson va Dikson Delaverning janubiy chegarasini Atlantika okeanidan „Oʻrta nuqta“ toshigacha (hozirgi kunda Transpeninsular chiziq deb ataladigan) aniqlagan oldingi tadqiqot ishlarini tasdiqlashgan. Ular deyarli shimoldan Pensilvaniya chegarasigacha borishgan edi. Keyinchalik, chiziq joylarda qoʻshimcha boshqa narsalar oʻlchanishi mujmkin boʻlgan belgilar va tekshirish belgilari bilan belgilangan. Asrlar davomida Meyson va Dikson ishlariga jiddiy oʻzgarishlar kiritilmagan holda, chiziqlar bir necha marta qayta koʻrib chiqilgan. Toshlar Meyson va Dikson oʻylagan nuqtadan sharq yoki gʻarbda bir necha, bir necha yuz futgacha boʻlishi mumkin: har qanday holatda ham, toshdan toshga chizilgan chiziq qonuniy chegarani tashkil qiladi. Tarix. Bu chiziq Britaniyaning Merilend va Pensilvaniya/Delaver koloniyalari oʻrtasidagi chegara bahsini tugatish uchun tashkil etilgan edi. Merilendga Potomak daryosining shimolidagi 40-parallelgacha boʻlgan hudud berilgan edi. Pensilvaniyani koloniyaning janubiy chegarasini 12 millik (radius) aylanadan ( keyin belgilagan.) Delaver daryosidan soat miliga teskari yoʻnalishda „Shimoliy kenglikning qirqinchi darajasining boshiga“ yetguncha joylar tashkil qilgan. U yerdan chegara 40-parallel boʻylab gʻarbga qarab besh daraja uzunlik boʻyicha boʻlishi kerak edi. Ammo 40-parallel, aslida, 12 milyalik doirani kesib oʻtmaydi, aksincha shimoldan ancha uzoqroqdan oʻtadi. Shunday qilib, Pensilvaniyaning nizomida belgilangan janubiy chegarasi bir-biriga zid va noaniq boʻlgan. Eng jiddiy muammo shundaki, Merilend daʼvosi Pensilvaniyadagi yirik shahar boʻlgan Filadelfiyani Merilend hududiga joylashtiradi. Nizo 1767-yilda tinch yoʻl bilan hal qilindi, oʻshanda chegara quyidagicha belgilandi: Bahschilar Meyson-Dikson chizigʻi deb nomlanuvchi yoʻnalishni oʻrganish uchun ekspert britaniyalik astronom Charlz Meyson va tadqiqotchi Jeremiya Diksonni jalb qilishdi. Bu Merilend va Pensilvaniya shtatidagi Kalverts uchun 3512 funt sterlingga tushdi – (2021 yilda 481,520 funt sterlingga ekvivalent) shunday aniqlik bilan oʻrganilgan. Ular uchun pul yaxshi sarflangan, chunki yangi mamlakatda mulkchilikni oʻrnatishning boshqa usuli yoʻq edi. Meyson-Dikson chizigʻi hisob-kitob shartlariga mos keladigan toʻrtta segmentdan iborat: Eng qiyin vazifa teginish chizigʻini tuzatish edi, chunki ular transpeninsular chiziqning oʻrta nuqtasi va 12 millik doiraning toʻgʻriligini tasdiqlashlari, aylana boʻylab teginish nuqtasini aniqlashlari va keyin chegarani oʻrganish va yodgorlik qilishlari kerak edi. Keyin ular shimol va yoy chiziqlarini oʻrgandilar. Ular bu ishni 1763-1767-yillarda amalga oshirgan. Bu aslida 1921-yilgacha Delaver va Pensilvaniya oʻrtasidagi tortishuvda kichik er uchastkasini qoldirdi. 1765-yil aprel oyida Meyson va Dikson mashhur Merilend-Pensilvaniya liniyasini oʻrganishni boshladilar. Ular Pensilvaniyaning gʻarbiy chegarasini belgilab, Delaver daryosidan gʻarbiy uzunlik boʻyicha besh graduslik masofani bosib oʻtishni buyurdilar (Yohoganiya okrugi uchun yozuvga qarang). Biroq, 1767-yil oktyabr oyida, Pensilvaniya shtatidagi Morris togʻi yaqinidagi Dunkard Creekda, deyarli Delaverdan gʻarbda, ularning Iroquois yoʻlboshchilari oʻzlarining erlari chegarasiga kelib, ular bilan harbiy harakatlar olib borgan Lenape bilan boshqa borishni rad etishdi. Natijada, guruh tark etishga majbur boʻldi va 11-oktyabr kuni ular oxirgi kuzatuvlarini oʻtkazdilar, ularning boshlangʻich nuqtasidan. 1784-yilda tadqiqotchilar Devid Rittenxaus va Endryu Ellikott va ularning ekipaji Pensilvaniyaning janubi-gʻarbiy burchagida, Delaver daryosidan besh daraja uzoqlikda joylashgan Meyson-Dikson chizigʻini oʻrganishni yakunlashgan. Boshqa tadqiqotchilar gʻarbdan Ogayo daryosigacha davom etdilar. Pensilvaniyaning janubi-gʻarbiy burchagi va daryo oʻrtasidagi chiziq Gʻarbiy Virjiniyaning Marshall va Vetzel okruglari orasidagi okrug chizigʻidir. XX asr boʻylab harakatlanib, Merilend va Delaverning shimoli-sharqiga zamonaviy yoʻllar kelganida, eski chegara chizigʻi qurilish brigadalari, gazeta sharhlovchilari va sayohatchilar tomonidan qayd etilgan. Pudratchilar Elkton va Glazgo oʻrtasidagi zamonaviy qoʻshaloq magistral boʻlgan 40-yoʻnalish boʻlimida ishlay boshlaganlarida, ular vaqt va ob-havoga taʼsir koʻrsatadigan asl Meyson Dikson Markerni topishgan. U magistralning shimoliy tomoniga koʻchirildi va Delaver va Merilend gubernatorlari 1941-yil 26-iyunda magistralni bagʻishlaganlarida, gazeta muxbirlari qadimiy eski yodgorlikka eʼtibor berishdi. Yigirmanchi asrning ikkinchi yarmida yoʻl harakati qoidalari juda buzilgan boʻlsa-da, u hali ham saqlanib qolgan. Ammo Ikkinchi Jahon urushi oldidan buldozerlar va boshqa ogʻir texnikalar tuproqni qoʻsh yoʻl uchun koʻchirishni boshlashdan ancha oldin, bu yodgorlikni saqlab qolish haqida xavotirlar bor edi. 1885-yilda Sesil demokrati xabar berishicha, 119 yildan keyin Elktondan Glazgoga boradigan yoʻlda tosh „elementlar taʼsiriga berilib, qulab tushgan“. Muharrir Sesil okrugi komissarlari, yer boʻlimi komissari, gubernator yoki baʼzi jamoatchilik fikriga ega boʻlgan fuqarolarni „oʻtib ketgan avlodning qadimgi, zamburugʻlar bilan qoplangan“ yodgorligini saqlab qolishga chaqirdi. . . " 1963-yil 14-noyabrda, Meyson-Dikson chizigʻining ikki yuz yillik yubileyida AQSh Prezidenti Jon Kennedi shtatlararo 95- ning Merilend-Delaver chegarasini kesib oʻtgan yangi qurib bitkazilgan qismini ochib bergan. Prezident Delaver va Merilend gubernatorlari tomonidan shtatlararo ochilish lentasini kesib olgach, ular ikki yuz yillik uchun Meyson va Dikson Marker nusxasi oʻrnatilgan oʻtloqli oʻrta chiziqqa oʻtishdi. U yerda prezident Kennedi va gubernatorlar ohaktosh nusxasini ochdilar. Bu Dallasda (Texas) oʻldirilishidan oldin uning soʻnggi ommaviy chiqishlaridan biri boʻlgan. Delaver burilish nuqtasi va yangi yoʻlning Merilend qismi keyinchalik Jon F. Kennedi yodgorlik shossesi sifatida foydalanishga topshirilgan. Meyson-Dikson liniyasi uch marta qayta tekshirildi: 1849-, 1900-va 1960-yillarda. Yerni oʻlchash uchun tizimli xatolar va tajribalar. Meyson va Dikson baʼzi asboblaridan foydalangan Nevil Maskelynning ishi tufayli soʻrovda yuqori aniqlik darajasiga erishdilar. Ularning ishlariga katta qiziqish bor edi va tadqiqotchilar, Maskelyne va Britaniya Qirollik jamiyatidagi Britaniya ilmiy muassasasining boshqa aʼzolari, xususan, Genri Kavendish oʻrtasida koʻp muloqot bor edi. Bunday tadqiqot ishlari davomida chiziq boʻylab nuqtadan nuqtaga oʻrganish va keyin boshlangʻich nuqtaga qaytish odatiy hol boʻlgan, agar xatolar boʻlmasa, kelib chiqishi va qayta oʻrganilgan pozitsiyasi mos keladi. Odatda qaytish xatolar tasodifiy boʻladiYaʼni, boshlangʻich nuqtaga qaytarilgan oraliq nuqtalar bilan solishtirganda, soʻrov natijalarining xatolari boshlangʻich nuqta atrofida fazoviy ravishda tasodifiy taqsimlangani sababli. Meyson va Dikson kutilganidan kattaroq tizimli xatolar, yaʼni tasodifiy boʻlmagan xatolar mavjudligini aniqlashgan, bu esa qaytish soʻrovining doimiy ravishda boshlangʻich nuqtadan bir yoʻnalishda uzoqlashishiga olib keldi. Ushbu maʼlumot Qirollik jamiyati aʼzolariga qaytib kelganida, Genri Kavendish bu Allegheny togʻlarining tortishish kuchi tufayli teodolit plumb-boblari va ruh sathlarini burishganligini tushundi. Keyin Maskelyne 1772-yilda yaqin atrofdagi togʻning plumb-bobga tortilishi natijasida yuzaga kelgan tortishish kuchini oʻlchashni taklif qildi va Meysonni (Britaniyaga qaytib kelgan) 1773-yilning yozida tegishli joyni topish uchun markaziy Angliya va Shotlandiya boʻylab oʻrganishga yubordi . Meyson Schiehallionni tanladi, unda Schiehallion tajribasi deb nomlanuvchi tajriba oʻtkazildi, bu asosan Maskelyne tomonidan amalga oshirildi va Shotlandiya togʻining zichligini aniqladi. Bir necha yil oʻtgach, Kavendish Kavendish tajribasini oʻtkazish va Yerning oʻrtacha zichligini aniqlash uchun juda sezgir burilish balansidan foydalangan. Madaniyatda. Nomi. Meyson va Dikson „Meyson-Dikson chizigʻi“ iborasini hech qachon eshitmagan boʻlishi dargumon. 1768-yilda eʼlon qilingan soʻrov boʻyicha rasmiy hisobotda ularning ismlari ham tilga olinmagan. Ushbu atama soʻrovdan keyingi oʻn yilliklarda vaqti-vaqti bilan ishlatilgan boʻlsa-da, u 1820-yildagi Missuri kelishuvida qullar hududi va erkin hudud oʻrtasidagi chegaraning bir qismi sifatida „Meyson va Dikson chizigʻi“ deb atalganida mashhur boʻlgan. Simvolizm. Amerika Qoʻshma Shtatlaridan kelgan odamlar uchun mashhur boʻlgan Meyson-Dikson chizigʻi shimol va janub oʻrtasidagi madaniy chegarani anglatadi (Diksi). Dastlab „Meyson va Dikson chizigʻi“ oddiygina Pensilvaniya (shu jumladan Delaver grafliklari) va Merilend oʻrtasidagi chegarani nazarda tutgan edi. Biroq, u 19-asrda „qul“ va erkin davlatlar oʻrtasidagi butun chegarani tasvirlash uchun metafora sifatida ishlatilgan. Pensilvaniya qullikni bekor qilgandan soʻng, qullikning qonuniyligi uchun chegara chizigʻi boʻlib xizmat qilgan. Texnik jihatdan aytganda, bu demarkatsiya Pensilvaniyadan tashqariga chiqmadi, bu yerda Virjiniya, Merilend va Delaver, barcha mustaqil boʻlmagan shtatlari chegaraning janubi va sharqida joylashgan. Chegaraning shimoliy va sharqida ham Nyu-Jersi joylashgan boʻlib, u yerda qullik rasman 1846-yilda bekor qilingan, ammo sobiq qullar 1865-yilda Qoʻshma Shtatlar Konstitutsiyasiga oʻn uchinchi tuzatish kiritilgunga qadar oʻz xoʻjayinlariga „shogird“ boʻlishda davom etgan. Missuri kelishuv chizigʻi (parallel 36 ° 30 ′ shimol) Fuqarolar urushigacha boʻlgan Qoʻshma Shtatlardagi qullik bilan ancha tushunarli geografik aloqaga ega bo♣lgan. Ommaviy madaniyatda. Ommaviy madaniyat Meyson-Dikson chizigʻiga umumiy geografik boʻlinish sifatida koʻplab havolalarni yoki uni anglatuvchi belgilar nomlarini oʻz ichiga oladi, garchi ularning ozchiliklari ushbu chiziqning oʻziga tegishli boʻlsa ham.