Messier 3. Messier 3 (M3; boshqa nomi NGC 5272) Canes Venatici yulduz turkumidagi sharsimon yulduzlar toʻdasidir. Ushbu yulduzlar toʻdasi eng yirik yorqin yulduzlar toʻdalaridan biri hisoblanadi. 500 mingdan ortiq yulduzlardan iborat toʻda Yerdan 33 900 yorugʻlik yili masofada joylashgan. Kashfiyot tarixi. 1764-yilda astronom Charles Messier tomonidan kashf etilgan. Kuzatilishi. Messier 3 sharsimon yulduzlar toʻdasini Shimoliy yarimsharning oʻrta kengliklarida kuzatish uchun eng qulay fursat bahor va yoz fasllaridir. Uning oddiy koʻzga koʻrinadigan yulduz kattaligi 6,4mni tashkil etadi. Bu shaharlardan uzoqda, oy chiqmagan tunda, tiniq, begʻubor osmon sharoitida yaxshi koʻrish qobiliyatiga ega kuzatuvchilar uni oddiy koʻz bilan koʻra olishini anglatadi. Durbindan foydalanilganda, juda yorqin shahar atrofi osmonida ham toʻdani topish oson α Canes Venatici yulduzlar turkumidan yorqin zargʻaldoq tusda tovlanib turuvchi Arcturus — α Bootes tomonga yoʻnalganda). 100 mm+ diafragmali teleskop yordamida toʻdadagi yulduzlar ham koʻzga tashlana boshlaydi hamda toʻdaning shakli mukammal yumaloq emasligi seziladi. 150 mm.lik teleskopda yuzlab yulduzdan iborat toʻpga oʻxshaydi. 200 mm teleskop orqali kuzatilganda periferik mintaqalarda yulduzlar orasidagi uzilishlar yaqqol seziladi. 275 mm.lik teleskop vositasida toʻda ulkan va tukli yulduzlar toʻdasiga oʻxshab ketadi. „Messier marafoni“dagi kuzatishlar ketma-ketligi. … M 94 → M 106 → M 3 → M 53 → M 64 …