Foeniculum vulgare. Foeniculum vulgare — ziradoshlar oilasiga mansub gulli oʻsimlik turi. Sariq gullari va patsimon barglari bor chidamli, koʻp yillik oʻt. U Oʻrta yer dengizi qirgʻoqlarida kelib chiqqan, ammo dunyoning koʻplab qismlarida, ayniqsa dengiz qirgʻoqlari va daryo qirgʻoqlaridagi quruq tuproqlarda keng tarqalgan. Bu taomlarda ishlatiladigan juda xushboʻy oʻt, arpabodiyon bilan o‘xshash ta‘mga ega. Tavsif. "Foeniculum vulgare" koʻp yillik oʻt. Uning bo‘yi gacha oʻsadi, poyalari ichi boʻsh. Barglari uzunligi . Gullar soyabon to‘pgullarda ochiladi, soyabonning kengligi , har bir soyabonda 20-50 ta mayda sariq gullar mavjud. Meva ichidagi urugʻ perikarpga biriktirilganligi sababli, butun mevaning o‘zi „urugʻ“ deb ataladi. Kimyo. Arpabodiyon mevalarining xushboʻyligi uchuvchi yogʻlardan kelib chiqadi, ular aralash xushboʻy hidlarni beradi, jumladan, transanetol va estragol (qizilmiyaga oʻxshaydi), fenkon (yalpiz va kamfora), limonen, 1-okten-3-ol (qoʻziqorin). Arpabodiyon mevalarida topilgan boshqa fitokimyoviy moddalar orasida polifenollar, masalan, rosmarin kislotasi va luteolin, boshqalar bor. Oʻxshash turlar. Ziradoshlar oilasining baʼzi oʻsimliklari zaharli va ularni aniqlash qiyin. Gigant arpabodiyon ("Ferula communis") yirik, qoʻpol oʻsimlik boʻlib, oʻtkir hidga ega, Oʻrta yer dengizi mintaqasida yovvoyi holda oʻsadi va vaqti-vaqti bilan boshqa joylarda bogʻlarda oʻstiriladi. Koʻpgina "Lomatium" turlari arpabodiyon kabi sariq gullarga ega, ammo baʼzilari oq gulli boʻlib, zaharli qonga oʻxshaydi. "Lomatium" tubjoy amerikaliklarning muhim tarixiy oziq-ovqat oʻsimlikidir. "Lomatium" turlari organik moddalardan mahrum boʻlgan quruq toshloq tuproqlarni afzal koʻrishadi. Etimologiya. Fennel qadimgi ingliz tilidagi "fenoilidan soʻzidan kelib chiqqan", bu so‘z esa oʻz navbatida lotincha faeniculumdan olingan boplib, „pichan“ degan maʼnoni anglatadi. Kultivatsiya. Arpabodiyon oʻzining mahalliy hududida ham, boshqa joylarda ham isteʼmol qilinadigan, kuchli taʼmli barglari va mevalari uchun keng tarqalgan. Florensiya arpabodiyon ("Foeniculum vulgare" Azoricum guruhi; sin. "F. vulgare" var. "azoricum") — bu piyozga oʻxshash tuzilishni hosil qiluvchi, shishirilgan bargli navlar guruhi. Bu guruhning ta‘mi anisga oʻxshash yengil taʼmga ega, ammo shirinroq va xushboʻyroq. Florensiya arpabodiyon oʻsimliklari yovvoyi turga qaraganda kichikroq. Florensiya arpabodiyonining bir nechta navlari boshqa nomlar bilan ham tanilgan, xususan, italyancha "finokkio" nomi. Shimoliy Amerika supermarketlarida u koʻpincha „anis“ deb notoʻgʻri etiketlanadi.