Abu Dulyama. Abu Dulyama Zand ibn al-Jawn (arab. ạ̉bw dlạmẗ znd bn ạljwn‎; 730 ‒ 777-yilgacha) — arab tilida soʻzlashuvchi satirik shoir. Biografiya. Abu Dulama Afrikadan kelgan; u qora tanli qul yoki qulning o‘g‘li Kufadagi Bani Asadning mijozi (mavlosi) edi. Ona tili nomaʼlum. Baʼzi manbalarda uning ismi Zubod yoki Zayd boʻlgan, lekin koʻpchilik uning ismini Zand ibn al-Jawn deb oʻylashga moyil boʻlgan. Uning kunyasi Abu Dulom haqida ham ixtiloflar mavjud. Baʼzilar bu uning oʻgʻli Dulyama nomidan kelib chiqqan deb ishonishgan boʻlsa, boshqalari Dulyama Makkadagi ziyoratchilar ustida koʻtarilgan togʻning nomi, bu togʻ silliq qoya bilan qoplangan qora va qizlar yashaydigan joy, deyishadi. islomdan oldingi davrda tiriklayin dafn etilgan. Abu Dulama ikki sulola — Umaviylar va Abbosiylar sulolasining burilish nuqtasida turadi, bu davrda uning hayotining taxminan 25 yili oʻtdi. U oxirgi Umaviy xalifasi tarixida tilga olinadi, lekin faqat Abbosiylar davrida „shoir“ sifatida namoyon boʻladi. Abu Dulyama xalifa as-Saffah saroyida va ayniqsa, xalifa al-Mansur va al-Mahdiy davrida saroy masxarabozi rolini ijro etgan. Uning Abu Muslimning vafoti haqidagi sheʼri (vaf. 754/755) uning nomini ochib bergan asarlaridan birinchisi bo‘lganligi aytiladi. Bizgacha yetib kelgan divan parchalari uning aqlli, zukko shoir ekanligini, chinakam hazil xususiyatiga ega ekanligini ko‘rsatadi. Olomonning maqtovidan kuladi, uning yomon tilidan hamma qo‘rqadi. Toʻgʻri, u oʻzini, hatto yaqin qarindoshlarini ham ayamadi; hatto baʼzan homiylaridan biri u orqali boshqasini masxara qilmoqchi boʻlganida, olijanob odamlarning unga yoʻllagan hazilining qoʻpolligi uchun oʻch oldi. U, shuningdek, hazil-mutoyibaning islom qonunlaridan ustun boʻlish erkinligidan bahramand boʻlgan va ularni oʻzining masxara qilish obyektiga aylantirishi mumkin edi. Har qanday nuqsoni bor xachirini ulug‘ladi va unga hazil qasidasini bag‘ishladi. U taniqli latifalar shaklida saqlanib qolgan oʻzining taʼsirli satirik misralari bilan mashhur edi. Abu Dulyama qoʻpol va oʻzini tutib boʻlmaydigan komediyachi turini oʻzida mujassam etgan; Shuning uchun u va Abu Nuvos tomonidan aytilgan baʼzi latifalar tarixiy boʻlib, u koʻpincha unga oʻxshatiladi. Adabiyotlar. https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%B1%D1%83_%D0%94%D1%83%D0%BB%D1%8F%D0%BC%D0%B0 https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=Abu Dulyama