Tafsir al-Vajiz. Al-Tafsir al-Vajiz ( "Qisqa tafsir") – XI asr islom olimi al-Vohidiy tomonidan yozilgan dastlabki klassik sunniy Qurʼon talqini ("tafsir") asarlaridan biri. Bu al-Vohidiyning uchta tafsir asarining eng qisqasi boʻlib, „choʻntak tafsirlari“ deb ataladigan, Qurʼonning eng muhim tushuntirishlarini kichik hajmda jamlovchi asarlar turkumiga kiradi. Uslubi. "Tafsir al-Vajiz"da oyatlar, iloji boʻlganda, Qurʼonning oʻzi bilan emas, balki mavjud boʻlgan hadislar yordamida tushuntirilgan. Muallif sahobalar va tobeinlarning sharhlaridan ham foydalangan. Shuningdek, u Qurʼoniy atamalarni tushuntirishda tilshunoslik usullaridan foydalanib, nozil boʻlish sabablarini ham yoritgan. Asarning asosiy maqsadi Ibn Abbos anʼanalari yoki uning zamondoshlarining rivoyatlariga asoslangan yagona talqinni taqdim etishdir. Shuningdek, u dastlabki mutafakkirlar tomonidan tushuntirilmagan qiyin soʻzlarning izohini berishga harakat qilgan. Bundan tashqari, „al-Vajiz“ fors tiliga tarjima qilingan boʻlib, bu asarning klassik arab tilini yaxshi bilmaydigan keng jamoatchilikka moʻljallanganligini koʻrsatadi. Kitob barcha musulmonlar uchun foydali boʻladigan soddalashtirilgan va qisqartirilgan tafsir sifatida yozilgan. Merosi. Al-Vajiz Qurʼonga oid birinchi qisqa oʻrta asrlar sharhi boʻlib, jamoatchilikning qulay manbaga boʻlgan ehtiyojiga javoban yozilgan. Al-Vohidiy yangi narsa yaratish zarurligini tushungan edi. Gʻazzoliy asarining mos uzunligini taʼkidlashi, bunday sharhlarning juda kamligini yana bir bor koʻrsatadi. Shunday qilib, al-Vohidiy bu sohada kashshof boʻlgan. Valid Solih al-Vojiz haqida shunday deydi: „Bu asar oʻzining qulayligi tufayli Qurʼonga oid qisqa sharhlar orasida olti asrdan ortiq, toki XVI asrda paydo boʻlgan va oʻz navbatida al-Vojizga asoslangan "Tafsir al-Jalolayn" yozilgungacha hukmronlik qildi“.