Uzuklar ittifoqi. Uzuklar ittifoqi () —bu ingliz yozuvchisi J.R.R.Tolkienning uch jildli ""Uzuklar" hukmdori" eposining birinchi kitobi. Dastlab 1954-yil 29-iyulda Buyuk Britaniyada nashr etilgan. 2001-yilda ushbu roman asosida rejissor Piter Jackson " filmini suratga olgan. Sujet. Asar muqaddimasida muallif oʻzining "Uzuklar" hukmdori" asarini, „ Xobbitlar va boshqa masalalar toʻgʻrisida“ deb nomlangan prologini hamda I va II kitoblardagi asosiy rivoyatlari haqida soʻz yuritadi. Keyingi boblarda mashhur Bilbo Bagginsning jiyani hobbit Frodoga muhim va oʻta xavfli vazifa — Olovli togʻ oʻchogʻida yoʻq qilinishi kerak boʻlgan gokimi mutlaq Uzukni saqlash ishonib topshirilgan, chunki agar u yoʻq qilinmasa, uning yordami bilan yozuv Lord Sauron Oʻrta Yerdagi barcha xalqlarni boʻysundira oladi. Uzukni yoʻq qilish uchun 9 kishi Gandalf yoʻlboshchiligida yoʻlga chiqishadi va koʻplab qiyinchiliklarga duch kelishadi. Quyida kitobning qisqacha mazmunini oʻqing: Bilbo oʻzining 111 yoshini nishonlaydi va Shirani tark etadi, Uzukni jiyani va merosxoʻri Frodo Bagginsga qoldiradi. Frodo ham Uzukning tabiatidan xabardor emas, lekin sehrgar Gandalf uning Sauron Uzugi ekanligini tushunadi. Oʻn etti yil oʻtgach, Gandalf Frodoga Uzukning Lord Sauron tomonidan yoʻqotilgan uzuk ekanligini tasdiqlaganligini va uni Shiradan olib ketishni maslahat beradi. Gendalf Frodoning tugʻilgan kunigacha qaytib kelishini va unga safarda hamrohlik qilishni vaʼda qilib ketadi, ammo bunga erishmaydi. Frodo bogʻbon Sem Geyji hamrohligida, goʻyo Krikxolloudagi yangi uyiga koʻchib ketmoqchi boʻladi va uning amakivachchasi Pippin Took ularga hamrohlik qiladi. Ularni sirli qora chavandozlar taʼqib qilishadi, lekin Elfning oʻtib ketayotgan guruhi bilan uchrashib, ular bilan tunashadi. Ertasi kuni ular chavandozlardan qochish uchun qisqa yoʻlni bosib, Fermer Maggot fermasiga yetib kelishdi. U ularni Bucklebury Feribotiga olib boradi, u yerda ular oʻzlarini qidirayotgan doʻsti Merri Brandibak bilan uchrashishadi. Krikxolloudagi uyga yetib kelishganida, Merri va Pippin uzuk haqida bilishlarini va Frodo va Sem bilan sayohat qilishni talab qilishadi. Ular Qadimgi Oʻrmonni kesib oʻtib, qora chavandozlarni chalgʻitishga qaror qilishdi . Merri va Pippinni chol Willow tuzoqqa solmoqda, oʻrmonning katta qismini boshqaradigan yovuz daraxt, ammo sirli Tom Bombadil tomonidan qutqariladi. Hobbitlar Bri qishlogʻiga etib boradilar, u yerda Strider ismli renjer bilan uchrashadilar. Mehmonxona xodimi Frodoga Gandalfdan uch oy oldin yozilgan xatni beradi, unda Striderni doʻsti deb biladi. Strider Qora chavandozlardan yana bir marta qochib qutulganidan soʻng, mashgʻulotlarini sahroga olib boradi, ular endi Nazgullqr Sauronning xizmatkorlari eknini bilishadi. Weathertop tepaligida ularga yana Nazgul hujumi uyushtirildi va ular Frodoni laʼnatlangan pichoq bilan jarohatladilar. Strider ularga qarshi kurashadi Rivendellning Elf boshpanasiga olib boradi. Frodo oʻlimga duchor boʻladi. Strider uni qutqara oladigan yagona oʻt — Athelasni topadi va u bilan davolaydi, ammo u toʻliq tiklanmaydi. Nazgullar Fordida daryosida Frodoni deyarli qoʻlga olishadi, ammo Rivendell hukmdori Elrond tomonidan chaqirilgan toshqin suvlari koʻtarilib, ularni bosib ketdi. Frodo Rivendellda Elrond qaramogʻida davolanadi. Elrond Kengashi Sauron va Uzukning tarixini muhokama qiladi. Strider Sauronning qoʻlidan uzukni kesib tashlagan, ammo uni yoʻq qila olmagan Isildurning merosxoʻri Aragorn ekanligi aniqlandi. Gandalfning aytishicha, bosh sehrgar Saruman ularga xiyonat qilgan va endi oʻz huquqi bilan Sauronga oʻxshash kuchga aylanish uchun harakat qilmoqda. Gandalf Saruman tomonidan qoʻlga olingan va nima uchun vaʼda qilganidek Frodo bilan uchrashish uchun qaytib kelmaganini aytadi. Kengash uzukni yoʻq qilish kerak degan qarorga keladi, ammo buni faqat uni soxta boʻlgan Mordordagi togʻining oloviga yuborish orqali amalga oshirish mumkin. Frodo bu vazifani oʻz zimmasiga oladi. Elrond Gandalfning maslahati bilan unga sheriklar tanlaydi. Uzuk ittifoqchilari Frodo, Sem, Meri, Pippin, Aragorn, Gandalf, Gimli , Legolas va Boromir Gondor Redhorn dovoni orqali Tumanli togʻlarni kesib oʻtishga muvaffaqiyatsiz urinishdan soʻng , Fellowship Moria konlari orqali xavfli yoʻlni bosib oʻtadi. Ular More konlarida Bilbo bilan birga kelgan gnom Balin va uning gnomlar koloniyasi Orklar tomonidan oʻldirilganligini bilib olishadi.Hujumdan omon qolganidan keyin ularni Orklar va qadimgi yongʻin iblisi Balrog taʼqib qilishadi. Gandalf Balrog bilan jang qiladi va ikkalasi ham tubsizlikka qulaydi. boshqalar qochib va Elven oʻrmonda panoh topadilar. Ular Lady Galadrieldan maslahat olishadi. Ular ketishdan oldin Galadriel jimgina ularning sadoqatini sinab koʻradi va ularga izlanishlarida yordam berish uchun ularga ozgina yoki ozroq sehrli sovgʻalar beradi. U Frodo va Semga oʻzining favvorasiga, Galadrielning koʻzgusiga qarashga, oʻtmish, hozirgi va ehtimol kelajak haqidagi tasavvurlarini koʻrishga imkon beradi. Elf qiroli Celeborn Uzuk ittifoqchilariga qayiqlarini, elf plashlarini va nonlarini beradi va ular Anduin daryosi boʻylab AmonKhen tepaligiga borishadi. U yerda Boromir Frododan Uzukni tortib olmoqchi boʻladi, lekin Frodo uzukni taqib yoʻqolib qoladi. Frodo Mordorga yolgʻiz borishni tanlaydi, ammo Sem nimani niyat qilganini taxmin qiladi va qayiq daryodan oʻtib ketmoqchi boʻlganida unga yetib oladi va ular birga Mordor tomon ketishadi.