Onikokriptoz. Oyoqning oʻsgan tirnoqlari (onikokriptoz, grech. onzl- „tirnoq“ va kryasos – „yashirin“) – tirnoq burmasining lateral chetiga oʻsishi (koʻpincha oyoqning bosh barmogʻida, tashqi chetida kuzatiladi). Bu juda keng tarqalgan kasallik. Bunday holda, tirnoq yonboshi qizarib, shishib ketadi, yalligʻlanish boshlanadi, kuchli ogʻriq paydo boʻladi. Keyinchalik surunkali yalligʻlanish jarayonining rivojlanishi mumkin. Toʻgʻri davolanmasa, kasallik qaytalanadi. Davosi. Oʻsib kirgan tirnoqni davolash usuli tirnoq plastinkasining oʻsish darajasi va yalligʻlanish jarayonining bosqichi bilan belgilanadi. Konservativ davo. Kasallikning boshida konservativ davo qoʻllanishi mumkin. Siqib qoʻymaydigan poyabzal kiyish, oyoq gigienasiga amal qilish kerak boʻladi. Siz natriy xlorid, kaliy permanganat eritmasi bilan dezinfektsiyali vannalardan foydalanishingiz mumkin, uni eritmaga och pushti rangga (bir nechta kristall) qoʻshishingiz mumkin, agar koʻproq boʻlsa, oyoqlar terisining kuyish holatlari kuzatilishi mumkin. Agar oʻz-oʻzini davolash natija bermasa yoki yalligʻlanish jarayoni davom etsa, unda siz ixtisoslashgan yordamga murojaat qilishingiz kerak. Jarrohlik yoʻli bilan. Oyoq tirnogʻini jarrohlik yoʻli bilan davolash mahalliy narkoz ostida ambulatoriya sharoitida amalga oshiriladi. Operatsiyani jarrohlik asboblari yordamida, tirnoq matritsasini elektr toki bilan koagulyatsiya qilish, apparatli radiochastota jarrohlik usuli, lazer, kimyoviy moddalar yordamida amalga oshirish mumkin. Ushbu operatsiyaning koʻplab turlari adabiyotda tasvirlangan. Eng keng tarqalgan – gipergranulyatsiyani olib tashlash va tirnoqning matritsasining (ildiz) bir qismini olib tashlash bilan tirnoqning lateral qismini kesish amaliyoti bajariladi. Agar bu operatsiya samarasiz boʻlsa va inson uchun xavf paydo boʻlsa, unda tirnoq plastinkasi butunlay olib tashlanadi. Jarrohlik paytida behushlik. Onikokriptoz uchun operatsiyalar paytida narkozning standart usuli Oberst-Lukashevichga koʻra mahalliy narkoz boʻlib, u barmoq nervlarini lokal anestezik (odatda lidokain yoki bupivakain) bilan blokada qilishdan iborat. Anestetik operatsiya qilingan barmoqning proksimal barmoqlarining yon tomonlariga 2 nuqtadan narkoz qilinadi. Narkoz qilingan anesteziyaning hajmi odatda 4-6 ml ni tashkil qiladi. Anesteziyaning davomiyligi, ishlatiladigan anesteziyaga qarab, 1 dan 5-6 soatgacha taʼsir qiladi. Manbalar.