Bo‘g‘ozlar to‘g‘risidagi London konvensiyasi 1841. 1841-yildagi Boʻgʻozlar toʻgʻrisidagi London konvensiyasi - 1841-yil 13-iyulda Londonda Nikolay I boshchiligidagi Rossiya, Buyuk Britaniya, Fransiya, Avstriya va Prussiya oʻrtasida tuzilgan konvensiyadir. Usmonli imperiyasining „qadimgi hukmronligi“ tiklandi, unga koʻra Bosfor va Dardanel boʻgʻozlari tinchlik davrida barcha mamlakatlarning harbiy sudlari uchun yopiq deb eʼlon qilindi. Tarixga nazar. Konvensiya 1833-yildagi Unkar-Iskelesiy shartnomasi muddati tugagandan soʻng imzolangan, bu uning qoidalarini Oʻrta yer dengizidagi taʼsiriga tahdid sifatida qabul qilgan Fransiya va Angliyada xavotirga sabab boʻlgan. Ushbu konvensiyaning fonida Turkiya-Misr urushi (1839-1841) ham bor edi. Bu vaqtda Rossiya, Buyuk Britaniya, Fransiya, Avstriya va Prussiya Usmonlilar imperiyasini qoʻllab-quvvatlash uchun birlashgan front sifatida harakat qildilar. Natijasi. Sulton doʻst mamlakatlar elchixonalari ixtiyorida boʻlgan yengil harbiy kemalarning oʻtishi uchun ruxsatnomalar berish huquqini saqlab qoldi. Konvensiyada urush davridagi boʻgʻozlar rejimi haqida hech narsa aytilmagan. Britaniya nuqtai nazaridan London konvensiyasi kuchli Rossiya Qora dengiz flotining Oʻrta yer dengiziga kirishiga toʻsqinlik qildi va shu bilan mintaqada kuchlar muvozanatini (Angliya uchun qulay) saqlab qoldi. Rossiya nuqtai nazaridan konvensiya Buyuk Britaniyaning Oʻrta yer dengizidagi agressiv siyosatini ragʻbatlantirdi, bu Qrim urushi uchun muhim shart edi. London konvensiyasining imzolanishi bilan Rossiya Unkar-Iskelessi shartnomasi bilan yaratilgan boʻgʻozlardagi imtiyozli mavqeini yoʻqotdi, u Turkiyani Rossiyaning iltimosiga binoan boʻgʻozlarni yopishga majbur qildi, shuningdek, boʻgʻozlarni Turkiya va Rossiya tomonidan birgalikda himoya qilishni taʼminladi. Boʻgʻozlarning hozirgi holati 1936-yildagi Boʻgʻozlar maqomi toʻgʻrisidagi Montrö konvensiyasi bilan tartibga solinadi.