Axi. Axi () — achchiq sous boʻlib, qalampirning shu nomli (Capsicum baccatum) naviga asoslangan boʻlib, unda odatda pomidor, kashnich, piyoz va suv ham mavjud. Retseptlar. Axi Boliviya, Kolumbiya va Peru kabi And mamlakatlarida hech boʻlmaganda uni "uchu" deb atagan Inklar davridan beri tayyorlangan. Retseptlar muallif va mintaqaga qarab, taʼmdagi afzalliklarga qarab sezilarli darajada farqlanadi. Kolumbiya va Ekvadorda taom anʼanaviy ravishda achchiq emas, shuning uchun ozgina xushboʻy ifor va achchiq taʼm uchun axi deyarli hamma taomga qoʻshilishi mumkin. Odatda u goʻshtli antikuchos va chugchukaras, shoʻrva, chorizo yoki empanada kabi taomlarga qoʻshiladi. Chilida axi chileno („chili axisi“) deb nomlanuvchi shunga oʻxshash nav mavjud boʻlib, unda qoʻshimcha ingredient — limon sharbati mavjud.