Platon Oyunskiy. Platon Oyunskiy (; Platon Alekseyevich Slepsov; 11-noyabr 1893-yil, Oyun-Usovsk naslegi, Taatta ulusi, Yakutsk viloyati — 1939-yil 31-oktyabr, Yakutsk) — yoqut sovet yozuvchisi, filolog va jamoat arbobi, yoqut sovet adabiyotining asoschisi. Katta terror qurboni boʻlgan. Biografiyasi. 1914-yilda Platon Yakutsk oʻqituvchilari seminariyasiga oʻqishga kiradi va uni 1917-yilda tugatadi. 1917—1918-yillarda Tomsk oʻqituvchilar institutida tahsil olgan. 1918-yil martdan KPSS aʼzosi. 1921-yilda Yoqutiston gubrevkomining raisi, 1922-yilda Xalq Komissarlari Sovetining raisi, 1923 yilda Yoqut Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi Markaziy Ijroiya Qoʻmitasining raisi. 1924-yilda Oyunskiy Yoqut milliy harbiy maktabini tashkil etish gʻoyasini ilgari suradi. 1928—1931-yillarda Yoqutiston xalq taʼlimi va sogʻliqni saqlash komissari. 1935-yilda uning tashabbusi bilan Yoqut Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi Xalq Komissarlari Kengashi qoshida Til va madaniyat ilmiy-tadqiqot instituti tashkil etilib, uning oʻzi birinchi direktori boʻlgan. Xuddi shu yili Oyunskiy Millatlar institutida (Moskva) tilshunoslik fanlari nomzodi ilmiy darajasini olish uchun nomzodlik dissertatsiyasini himoya qiladi. SSSR Oliy Kengashining 1-chaqiriq deputati boʻlgan yillari SSSR Yozuvchilar uyushmasi boshqaruvi aʼzosi (1934—1938) ham boʻlgan. Oyunskiy birinchi sheʼrini 1917-yilda nashr etgan. 1919-yilda Oyunskiy „Sin bir buolbaat?“ sheʼrini yozadi, sheʼr Yoqutistonda katta mashhurlikka erishadi. Oyunskiyning hikoyalari, romanlari, dramalari saxa xalqi adabiyotining oltin fondiga kiritilgan. Oyunskiy etnograf sifatida yoqut eposlari — olonxoning „Dyuluruyar Nyurgun Bootur“ (Nyurgun Botir chaqqon) va „Tunalybyt nyuurdaakh Tuyaaryma Kuo“ (Goʻzal Tuyaryma Kuo) dostonlarini toʻplagan va nashrga tayyorlagan. Yoqut tilida boʻgʻin-tonik misra qoʻllanilishini asoslab bergan. Rus va jahon adabiyoti durdonalarini yoqut tiliga tarjima qilgan. 1938-yil 3-fevralda Oyunskiy SSSR Oliy Kengashining 1-sessiyasidan qaytayotganida Irkutsk shahrida NKVD tomonidan hibsga olingan. Unga „burjua-millatchi aksilinqilobiy tashkilotga rahbarlik qilish“ aybi qoʻyilgan. 1939-yil 31-oktyabrda Yakutsk qamoqxonasi kasalxonasida vafot etadi. 1955-yil 15-oktyabrda toʻliq reabilitatsiya qilingan. 90-yillarning boshlarida I. Laskov Yoqut arxivlarida Oyunskiyning NKVD axborotchisi ekanligini aniqlaydi. Bibliografiyasi. "Rus tilida:"