Bella Ciao. Bella ciao (Italyancha: „alvido goʻzalim“) — XIX asrning oxirlarida yaratilgan Italyan xalqining milliy qoʻshigʻi hisoblanadi. Qoʻshiq dastlab Shimoliy Italiyadagi guruch maydonlarida ishlagan ishchilarning ogʻir sharoitdagi mehnatlarini tanqid qilish maqsadida aytila boshlangan edi. Natsistlar Germaniyasining armiyasi Italiyani bosib olgan 1943-1944-yillarda Italyan partizanlari qoʻshiq soʻzlarini oʻzgartirib, uni fashizmga qarshi soʻzlar bilan ijro qila boshlaydilar. Partizanlar fashistik Italiya sotsialistik partiyasi va uning Natsistlar Germaniyasi bilan hamkorligi sabab keyinchalik kurashni yana davom ettirishadi. Bella ciao qoʻshigʻi esa bu kurashning ramziga aylanadi. Bella ciaoning turli versiyalari, antifashist ozodlik va partizanlik kurashi sifatida butun dunyoda aytila boshlanadi. Qoʻshiqning ishchilar uchun kuylangan versiyasi va partizanlar uchun kuylangan versiyasining kim tomonidan yozilgani bizga maʼlum emas. Tarixi. „Bella ciao“ aslida italyan xalqining milliy qoʻshigʻi sanaladi. Unda bir vaqtlar Italiya shimolidagi Po daryosi vodiysida guruch yetishtirish bilan shugʻullangan ishchilarning ogʻir hayoti tasvirlangan boʻlib, qoʻshiqda isyonkor ruh hukmronlik qiladi. Afsuski qoʻshiq muallifi kimligi maʼlum emas. Bu anonim folklorlik qoʻshigʻining soʻzlari ertalab guruch maydoniga ishlagani borgan erning uyda qolgan xotiniga xitobidir. II jahon urushi roʻy bergan vaqtda dastlab Mussoliniga qarshi, soʻngra nemis bosqinchilariga qarshi kurashgan italyan antifashist partizanlari tomonidan qoʻshiq soʻzlari oʻzgartirilib, marshga aylantirilgan edi. Partizan harakatining ramziga aylangan qoʻshiq qisqa muddatdan soʻng anarxistlar, kommunistlar, sotsialistlar va boshqa antifashist guruhlarning rasmiy qoʻshigʻiga aylangan edi. Urushdan keyin haqsizlikka, tengsizlikka qarshi kurashganlarning, inqilobga ishongan sotsialistlarning qoʻshigʻi, yaʼni inqilob qoʻshigʻiga aylanadi. Shu tariqa qoʻshiq butun dunyodagi turli tillarda ijro qilinadi. Musoviylarning xalq qoʻshiqlaridan birining Klezmer tarzida ijro qilingan va 1919-yilda plastinkaga yozilgan bir qoʻshiq sabab „Bella ciao“ qoʻshigʻining musoviylarga borib taqalishi mumkinligi ham iddao qilib kelinadi. Qoʻshiqning kuylanishi. Qoʻshiqning eng mashhur versiyasi italyan xalq qoʻshiqchisi Giovanna Daffini tomonidan 1962-yilda kuylanadi. Qoʻshiqning ishchi va partizanlar versiyasi Daffinining 1975-yildagi „Amore mio non piangere“ albomidan oʻrin egallaydi. Musiqasi. \relative c' { \language "deutsch" \autoBeamOff \clef treble \key f \major \partial 4. a8 d e f8 d4.~ d8 a d e f8 d4.~ d8 a d e f4 e8 d f4 e8 d a'4 a a8 a g a b b4.~ b8 b a g b a4.~ a8 a g f e4 a f e d2 r8 \bar "|." \addlyrics { U -- na mat -- ti -- na __ mi son sve -- glia -- to, o bel -- la ciao, bel -- la ciao, bel -- la ciao ciao ciao, u -- na mat -- ti -- na mi son sve -- glia -- to, e ho tro -- va -- to l'in -- va -- sor.