Shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati-2008. 2008-yilgi shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati 2008-yil 28-avgustdan 18-sentyabrgacha Rossiyaning Nalchik shahrida boʻlib oʻtadi. Finalda Aleksandra Kostenyuk Xou Yifanni 2½: 1½ hisobida magʻlub etib, gʻalaba qozonadi. Bu chempionat beshinchi marta 64 nafar oʻyinchi ishtirokidagi turnir koʻrinishida boʻlib oʻtadi. Ishtirokchilar. Oʻyinchilarning Elo reytingiga koʻra (2008-yil iyul oyidagi roʻyxat) ketma-ketligi. Ketma-ketlikda amaldagi chempion Syu Yuxua birinchi oʻrinda edi. Kelmaganlar. Ayollar dunyosida 1-raqamli shaxmatchi (umumiy hisobda 22-o‘rin) Judit Polgar hech qachon ayollar o‘rtasidagi jahon chempionatida qatnashmagan va bu safar ham ishtirok etmaydi. Sobiq chempion Xie Jun soʻnggi yillarda shaxmat turnirlarida kam qatnashayotgan edi (2005-yildan beri toʻrtta reytingli oʻyin) va bu safar ham kelmaydi. 2006-yilgi jahon chempionatida ikkinchi oʻrin sohibi Alisa Galliamova ham maʼlum sabablarga koʻra ishtirok etmaydi. Chempionatga kelmagan, kuchli 20 talikka kirga shaxmatchilardan Katerina Lahno (12-oʻrin), sobiq chempion Chju Chen (15-oʻrin) va Elina Danielian (16-oʻrin) ham bor edi. Ayrim shaxmatchilar Nalchikka borishdan bosh tortishadi. Kanadalik Natalya Xoudgarian va amerikalik Irina Krush FIDEga yoʻllagan maktublarida Shimoliy Kavkaz mintaqasidagi umumiy xavfsizlik taʼminlanmaganligi sababli borishmaganini taʼkidlaganlar. 2008-yilda Janubiy Osetiya urushi boshlanganidan keyin koʻp oʻyinchilar norozilik bildirishdi. 2008-yil 12-avgustda oltita gruziyalik oʻyinchi chempionatni xavfsizroq joyga koʻchirishni soʻrab ochiq xat eʼlon qilishadi va buni boshqa bir qancha oʻyinchilar (Monika Soćko, Irina Krush, Iweta Rajlich, Ketino Kachiani-Gersinska, Tea Bosboom-Lanchava, Klau, Amura va Mari Sebag) maʼqullaydi. 15-avgust kuni esa Gruziya shaxmat federatsiyasi ochiq xat eʼlon qiladi. Unda gruziyalik shaxmatchilar chempionat boshqa davlatga koʻchirilmagunicha, unda ishtirok etmasliklarini bildirishadi. Birinchi bosqichdagi raqibi gruziyalik Lela Javaxishvili boʻlgan argentinalik Klaudiya Amura ham FIDEga chempionatni boshqa davlatda oʻtkazilishini soʻrab xat yozadi. FIDE prezidenti Kirsan Ilyumjinov 13-avgust va 19-avgust kunlari ikkita javob xatini chop etadi. U o‘z maktublarida chempionat Nalchikda o‘tkazilishini, siyosat va sportni aralashtirmaslikni va tashkilotchilar barcha zarur xavfsizlikni taʼminlaganini taʼkidlagan. Buni Yevropa shaxmat ittifoqi prezidenti Boris Kutin va Kabardino-Balkariya prezidenti, tashkiliy qo‘mita raisi Arsen Kanokov qo‘llab -quvvatlagan edi. 21-avgust kuni Ilyumjinov Gruziya prezidenti Mixail Saakashviliga gruziyalik shaxmatchilarni ishtirok etishini so‘rab maktub yo‘llaydi. Chempionatga jami 11 nafar shaxmatchi kelmaydi. Olti nafar gruziyalik shaxmatchilardan tashqari (Maya Chiburdanidze, Lela Javaxishvili, Maya Lomineishvili, Nino Xurtsidze, Sopiko Xuxashvili va Sopio Gvetadze) Mari Sebag (Fransiya), Irina Krush (AQSh), Yekaterina Korbuts (R.), Bouss Lanchava (Niderlandiya) va Karen Zapata (Peru) lar ham kelishmaydi. Turnir formati. Har bir juftlik bahslari ikki kun davomida oʻynaladigan ikkita oʻyindan iborat edi. Klassik oʻyinlarda 40 ta harakat uchun 90 daqiqa va 41-harakatdan boshlab 30 daqiqa qoʻshib hisoblanar edi. Agar durang qayd etilsa, ertasi kuni tay-brek oʻynaladi. Tay-breyklarning formati quyidagicha edi: Finalda ikkita emas toʻrtta klassik oʻyin oʻtkazildi va tay-brekning birinchi (tezkor) bosqichi ham toʻrtta oʻyindan iborat boʻladi.