Apsara. Apsaralar (Sanskrit: अप्सरस्, IAST: Apsaras, Pali: अच्छरा, romanizatsiya: Accharā, kxmer: អប្សរា, Tailand: นางอัปสรา) – hindu va buddist madaniyatida osmonda yashagan ilohiy mavjudotlar sinfiga mansub boʻlgan maxluqlar. Ular oʻz raqslari bilan xudolarni tinchlantiradi degan tasavvur mavjud boʻlgan. Dastlab ular bulutlar va suvlarning ayol ruhi sifatida tasvirlangan, keyinchalik esa „nimfa“ yoki „pari“ sifatida etirof etilgan. Janubiy Osiyo va Janubi-Sharqiy Osiyo madaniyatlarining haykaltaroshlik, raqs, adabiyot va rassomlik asarlarida ular muhim oʻrin tutadi. Apsaralar goʻzal, yosh va nafis mavjudotlar sifatida tasvirlanadi hamda xohlagan shaklga kira olish qobiliyatiga ega deb hisoblanadi. Ular oʻz jozibasi bilan har qanday kishini oʻziga maftun qila oladi. Apsaralar ikki turga boʻlinadi: laukika (dunyoviy) va daivika (ilohiy). Ular raqs sanʼatida mohir va koʻpincha gandharvalar, yaʼni Indra saroy musiqachilarining rafiqalari boʻlishadi. Apsaralar xudolarning saroylarida yashab, gandharvalarning musiqasi ostida raqs tushib, ularni zavqlantirishadi. Indraning saroyida yigirma oltita apsara boʻlib, har biri sahna sanʼatining turli jihatlarini ifodalaydi. Shu bois, ularni baʼzan qadimgi yunon Muzalariga oʻxshatishadi. Apsaralar, shuningdek, rishilarni ilohiy kuchga erishishiga toʻsqinlik qilish uchun oʻz jozibasi bilan maftun qilishadi. Eng mashhur apsaralar orasida Urvashi, Menaka, Rambha, Tilottama va Ghritachi bor. Yaponiyada apsaralar „Tennin“ (天人) nomi bilan tanilgan. Ayol apsaralar „Tennyo“ (天女), erkak apsaralar esa „Tennan“ (天男) deb ataladi. Etimologiyasi. „Apsara“ soʻzi sanskrit tilidagi अप्सरस् (apsaras) soʻzidan kelib chiqqan boʻlib, bu uning lugʻaviy asosiy shaklidir. Ushbu asosiy shakl „s“ harfi bilan tugaydi. Masalan, Ram maʼbudining nomi Rāmas / Rāmaḥ kabi nominativ birlik shakllaridan farq qiladi, chunki uning asosiy shakli Rāma. Nominativ birlik shakli अप्सरास् (apsarās) yoki yolgʻiz qoʻllanganda अप्सरा: (apsarāḥ) boʻlib, hind tilida bu shakl अप्सरा (apsarā) ga aylangan. Ingliz tilidagi „apsara“ soʻzi ham aynan shundan kelib chiqqan deb taxmin qilinadi. Monier-Williams lugʻatida (1899) ushbu soʻzning etimologiyasi अप् + √सृ dan hosil boʻlgan deb koʻrsatilgan boʻlib, „suvlarda yoki bulutlar orasida harakat qiluvchi“ degan maʼnoni anglatadi. Apsaralar kxmer tilida Apsara (អប្សរា Âbsâréa) nomi bilan mashhur. Ular pali tilida Accharā, malay va maranao tillarida Bidadari, tausug va sinama tillarida Biraddali, yava, sundan va bali tillarida Hapsari / Apsari yoki Vidadari / Vidyadari, manipur tilida Helloy hamda tay tilida Apsorn (อัปสร) deb ataladi.