Mark Pester. Mark (Mordexay) Yakovlevich Pester (1884-yil 5(17)-mart, Bender, Bessarabiya viloyati – 1944-yil 7-mart, Qoʻqon) – rus va ruminiyalik skripkachi, musiqa oʻqituvchisi va urushdan oldin Bessarabiyada dirijyor. Tarjimai holi. Odessa musiqa kollejida J. Karbulka qoʻlida tahsil olgan. Sankt-Peterburg konservatoriyasining L. S. Auerning skripka sinfi bitiruvchisi (1907); Shuningdek, N. A. Rimskiy-Korsakov va A. K. Glazunov bilan garmon va orkestrda, A. K. Lyadov bilan kompozitsiyada, F. M. Blumenfeld bilan fortepiano mashgʻulotlarida qatnashgan Bir muncha vaqt Rossiya imperiyasining turli shaharlarida yakkaxon ijod bilan shugʻullangan, Tsaritsin, Boku va Vladikavkazda simfonik orkestrlarning hamrohi va dirijyori boʻlgan. 1920-yillarning boshlarida Kishinyovga qaytib kelgan, shu yerda 1922—1941–yillarda „Unirea“ va „Munitsipal“ xususiy konservatoriyalarida oʻqituvchi, keyin professor, 1940-yildan – Kishinyov konservatoriyasining torli cholgʻu asboblari kafedrasi professori va mudiri boʻlib ishlagan. Bir qator opera spektakllarini olib borgan. A. G. Rubinshteyn tavalludining 100 yilligi munosabati bilan oʻzining „Jin“ operasini sahnalashtirilgan, mintaqaning birinchi opera rejissyori boʻlgan. Yakkaxon konsertlarda va kamera ansambllarida, pianinochi Yuliy Guz va violonchelchi Morits Shildkret (1867—1941) bilan trioda chiqish qilgan. Pesterning shogirdlari orasida Oskar Dain, Georgiy Nyaga, I. Bershadskiy, Leonid Kaler, Yakov Soroker, Boris Kotlyarov, Garri Shirman, Rudolf Kaplanskiy, ruminiyalik bastakor, dirijyor va skripkachi Viktor Yushkevich, Ion Fazle (1910—1985) kabilar ham bor. Oilasi. Pesterning doʻsti Harry Sheermann uni shunday eslaydi:„Qanday boʻlmasin, mashhur skripkachi va oʻqituvchi Mark Yakovlevich Pester mening cholgʻuyimni eshitdi. Inqilobdan oldin Sankt-Peterburg konservatoriyasini bitirgan va koʻp narsani anglagan edi. Men katta yutuqlarga erisha boshladim. Pester simfonik orkestrning dirijyori hamda ajoyib pianinochi boʻlgan. 17 yoshgacha u bilan birga oʻqidim.“