Kuskovo. Kuskovo () yozgi qishloq uyi va Sheremetevlar oilasining mulki. 18-asr o'rtalarida qurilgan bo'lib, dastlab Moskvadan bir necha mil sharqda joylashgan, ammo hozir shaharning sharqiy tumanining bir qismiga aylangan. Bu rus zodagonlarining birinchi yirik yozgi qishloqlaridan biri bo'lgan. Bugungi kunda bu mulk Rossiya davlat kulolchilik muzeyiga aylantirilgan. Tarix. 17-asrda Kuskovo Poltava jangida (1707) shvedlar ustidan qozonilgan g'alabada rus armiyasiga rahbarlik qilgan podshoh Pyotr Birinchi davridagi rus feldmarshali Boris Petrovich Sheremetev (1652-1719) mulkiga aylandi. Saroy uning o'g'li Petr Borisovich Sheremetev (1713-1788) tomonidan qurilgan. Graf Sheremetev Rossiyadagi eng boy odamlardan biri edi. Graf Kuskovoni Sankt-Peterburgdagi Fontanka daryosi bo'yida shahar saroyini qurish bilan bir vaqtda qurgan. U Kuskovoda saroy qurishga qaror qilganida, arxitektorlarga saroy boshqa zodagonlarning mulklaridan ko'ra kattaroq, chiroyliroq va podshohlarning qarorgohiga teng bo'lishini buyurdi. Saroy moskva markazidan bir kunlik yo'l uzoqlikda bo'lgan. Saroy faqat o'yin-kulgi, marosim va bayramlar uchun joy sifatida ishlatilgan. Gollandiya uyi 1749-1751-yillarda meʼmor Y.I.Kologrivov tomonidan qurilgan. 1754-yilda Kologrivov vafotidan so'ng, saroyning qurilishi bog'ning sharqiy qismidagi kanal bo'ylab grotto va belvederni loyihalashtirgan yosh me'mor Fiodor I. Argunov tomonidan davom ettirilgan. Fiodor Argunov Fontankadagi Sheremetev uyini qurish bilan mashg'ul bo'lganligi sababli, saroyni loyihalash vazifasi mashhur Moskva me'mori Karl Blankka topshirildi. Saroyning yigirma olti xonasi davlat bayramlarida mehmonlarni ko'ngil ochish va hayratda qoldirish uchun mo'ljallangan. O'yin-kulgilar orasida uning mashhur teatri va serf aktyorlari bilan orkestr bor edi. Mulkka 1775-yilda imperator Ketrin II tashrif buyurgan. 18-asrning oxiriga kelib, mulk tanazzulga yuz tutdi. 1812-yilda fransuzlar bosqini paytida vayron bo'lgan. 1830-yillarda serf teatri buzib tashlandi. 1861-yilda krepostnoylik huquqi bekor qilingandan so'ng, yer uchastkalarga bo'linib, ijaraga berildi. 1917-yilgi inqilobdan keyin mulk milliylashtirildi. 1919-yilda saroy kichik tabiat tarixi muzeyiga aylantirildi. O'n yil o'tgach, u 1918-20-yillarda Moskvaning Podossenskiy ko'chasida tashkil etilgan davlat chinni muzeyiga aylandi. Unda rus sanʼat kolleksionerlari A. Morozov, L. Zubalov va Botkinening milliylashtirilgan kolleksiyalari joylashgan edi. 1932-yilda u Davlat kulolchilik muzeyi deb nomlandi. Kuskovo saroyi. Saroy yangi neoklassik uslubida qurilgan bo'lib, keyinchalik Sankt-Peterburg va Moskvadagi davlat binolari uchun namuna bo'lib xizmat qilgan. Tashqi ko'rinishi yog'och taxtalardan yasalgan bo'lib, ular gipslangan va yumshoq pastel ranglarda bo'yalgan. Uyning old tomonidagi oltita ustunli ayvon sakkizta otli aravalar to'g'ridan-to'g'ri kirish eshigiga kelishi uchun rampa bilan yaratilgan. Arava yetib kelganda, xizmatkorlar eshikdan shoshilib chiqib, mehmonlar tushayotganda otlarni ushlab turishardi. Kuskovo bog'i. Kuskovo bog'i 1750 va 1780-yillar oralig'ida rasmiy bog' sifatida yaratilgan. Sakkizta park xiyobonlari bir nuqtada birlashadi, u yerda aylana shaklidagi Ermitaj paviloni (1764–77) joylashgan. Graf Sheremetev ko'p vaqtini Ermitajda o'tkazgan. Davlat kulolchilik muzeyi. Muzeyda rus savdogarlari va imperator Mariya Fedorovna tomonidan rus inqilobidan oldin yig'ilgan chinni kolleksiyalari mavjud. Asosiy bo'limlar quyidagilardir: