Zaks (yahudiy familiyasi). Zaks ― yahudiy familiyasidir. Etimologiyasi. Yahudiy familiyasi "Zaks" () ― "Zak" umumiy familiyasining varianti — anʼanaviy qisqartma (qarang: notarikon) „zera ko(y)desh“ dan (ivrutcha: "muqaddas urugʻ"), Isayning iqtibosidan (6:13) qaratilgan: „"… Muqaddas urugʻ [xalqning] tanasiga aylanadi"“ yoki „zera ko(y)desh shemo“ dan (ivritchada: "Jafokashning muqaddas urugʻi"). Bu familiyaning Sharqiy Yevropa boʻgʻini Rujandan (idishcha: rozinoy — ראָזינױ) rebe Isroil ben Sholomning uchta oʻgʻlidan kelib chiqqan. U Slonim yaqinida, 1659-yil 19-sentabrda qonli tuhmat natijasida azobli vafot topgan. Tarqalish tarixi. XX asr boshlarida Telshyay, Riga, Kurlyandiya, Shaulyay, Raseynyay, Vilkomir, Kounas, Oshmyan, Lida, Starokonstantinov, Ovruch va Cherkassi viloyatlarida, yaʼni asosan gʻarbiy Belarus-Litva hududi va Volin shahrida keng tarqalgan. "Zaks" familiyasining egalari, xuddi "Zak" kabi, anʼanaga koʻra, Kohenlar sulolasining avlodlari hisoblanadilar. Jurnalist Mihael Dorfman notarikonning boshqacha talqinini taklif qiladi: "zera kohanim" — „kohenlar urugʻi“ yoki „uning ismi kohenlar oilasidan“. Biroq u bergan variantning boshqa manbalari topilmagan. Nemis yahudiylari orasida uchraydigan "Zaks" omonim familiyasi, xuddi shunga oʻxshash nemis familiyasi kabi, Saksoniya yerining nomidan kelib chiqqan. Ehtimol, Sharqiy Yevropa yahudiy familiyasi "Saks" (Saksman, Saksonskiy) ayni shunday kelib chiqqan boʻlishi mumkin.