Geroprotektorlar. Geroprotektorlar (soʻzma-soʻz tarjimasi „ qarilikdan himoya qilish“) hayvonlarning umrini uzaytirish qobiliyatiga ega boʻlgan moddalar guruhining umumiy nomi. Geroprotektorlar organizmlarning hayot sifatiga ijobiy taʼsir koʻrsatadi, jumladan, umr koʻrish davomiyligini oshiradi, stressga chidamliligini oshiradi, turli yoshdagi kasalliklarning rivojlanish tezligini kamaytiradi va hokazo. Odamlar uzoq vaqtdan beri qarish bilan kurashish yoʻllarini, shu jumladan qarishga qarshi vositalarni va shunga oʻxshash narsalarni topishga intilishadi. Ehtimol, hayotni uzaytirish qobiliyati bilan mashhur boʻlgan faylasuf toshining birinchi qayd etilgan eslatmasi Germes Trismegistusga tegishli (taxminan miloddan avvalgi II-III-asrlar). Gerodot (miloddan avvalgi V asr) abadiy yoshlik favvorasini eslatib oʻtadi, unda yoshlikni tiklaydigan va uni ichgan har bir kishiga uzoq umr beradigan maxsus turdagi suv mavjud. Ushbu manba XVI asrda Ponse de Leon ekspeditsiyasi tomonidan izlanish mavzusi boʻlgan. Vengriya grafinyasi Yelizaveta Batori (16-asr) vampirizm bilan shugʻullanadi: afsonaga koʻra, u yosh qizlarni qonlari yordamida yoshligini saqlab qolish uchun oʻldirgan. Frantsuz shifokori Sharl Eduard Braun-Sekar (XVII asr) hayvonlarning moyaklar ekstraktini inʼektsiya qilish keksa yoshdagi koʻplab jismoniy kasalliklarni davolaydi, deb hisoblagan."Geroprotektor" atamasi birinchi marta 1954-yilda Ruminiya Geriatriya va Gerontologiya institutida professor Ana Aslan tomonidan kiritilgan va Ruminiyada birinchi geroprotektor „gerovital“ preparati boʻlib, Aslan va uning hamkasblari yoshartirishga harakat qilishgan. odamlar. Gerovital vitaminlar bilan novokain (prokain) aralashmasidan iborat edi. Bugungi kunda asosiy istiqbolli geroprotektiv moddalarga rapamisin, metformin, SkQ va boshqalar kiradi. Ulardan foydalanish namunali organizmlarning (caenorhabditis elegans, mevali chivin, uy sichqonchasi, kulrang kalamush va boshqalar) umrini uzaytirishga yordam beradi, shuningdek, koʻp hollarda qarish bilan bogʻliq kasalliklarning paydo boʻlish ehtimolini kamaytiradi. Keyinchalik ular inson hayotini yaxshilash uchun ishlatilishi mumkin. Biroq, hozirgi kunga qadar insonning qarishini ishonchli tarzda sekinlashtiradigan dorilar mavjud emas.