Zaqatala. Zaqatala (, , Saxur: "Гал"), Zakatali — Ozarbayjon Respublikasidagi shahar (1840-yildan). Zaqatala tumani markazi. Katta Kavkaz etaklarida joylashgan. Temir yoʻl stansiyasi. Yevlax — Sheki — Tbilisi shosse yoʻli yonida, Yevlax temir yoʻl tugunidan 152 km shimoli-gʻarbda. Aholisi 20 ming kishidan ziyod (1990-yillar oʻrtalari). Oziq-ovqat (meva-sabzavot konserva, tamaki, choy qadoqlash va boshqalar) sanoati korxonalari, mebel fabrikasi, tarix oʻlkashunoslik muzeyi bor. Turizm rivojlangan. Zakataliga 1830-yil Yangi Zakatali sifatida asos solingan Tarixi. Zamonaviy Zaqatala hududi bir vaqtlar Kavkaz Albaniyasining viloyati boʻlgan. Shundan soʻng, mintaqa Gruziya madaniy va siyosiy taʼsiri ostidagi alohida qirollikka aylangan. Oʻrta asrlarda keyinchalik Saingilo nomi bilan mashhur boʻlgan joy asosan Gruziya va Shirvon qirolligi tomonidan nazorat qilingan. Oʻrta asrlarda Saingiloda yettita gruzin maktabi faoliyat yuritgan, ularda ilohiyot, falsafa, orfografiya, cherkov tarixi, Gruziya tarixi va talabalar uchun kurslar mavjud edi. Bu maktablar muhim madaniy-maʼrifiy rol oʻynagan. Ular Kavkaz xalqlari oʻrtasida madaniy aloqalar oʻrnatishga katta hissa qoʻshgan. Zaqatalada bir qancha tarixiy ahamiyatga ega joylar mavjud boʻlib, ularning aksariyati 19-asr shahar markazida joylashgan. Ilgari Lenin maydoni deb ataladigan bosh maydonda 700 yoshli bir juft chinor bor. Shaharning eng koʻzga koʻringan xususiyati 1830-yillarda Kavkaz urushi paytida rus qoʻshinlari tomonidan bosib olingan shaharni isyonchilardan himoya qilish uchun qurilgan vayron boʻlgan qalʼadir. 1850-yillarda bu shaharda ruslar va Dogʻiston rahbari Imom Shamil oʻrtasidagi janglar boʻlgan. U 1893—1905-yillarda Tiflis gubernatorligining Zakatal okrugi markazi boʻlgan. Ozarbayjon Demokratik Respublikasiga, keyinroq Ozarbayjon SSRga oʻtishdan oldin 1918-yilda qisqa muddat Kavkazorti Demokratik Federativ Respublikasi tarkibiga kirgan. 20-asrda shahar va uning qal’asi 1905-yildagi muvaffaqiyatsiz inqilobdagi harakatlari yakuniy 1917-yilgi inqilobning boshlanishi boʻlgan "Potemkin" jangovar kemasining qoʻzgʻolonchilar ekipaji uchun qamoqxonalardan biri sifatida foydalanilganda yanada mashhur boʻldi. 1980-yillarning oxirida esa qal’a qarovsiz va nihoyatda vayrona ahvolda edi va uning hududi yozda chorva uchun yaylov sifatida foydalanilgan. Sovet davrida oʻrnatilgan qoʻzgʻolonchilardan birining haykali hali ham qal’adan uncha uzoq boʻlmagan Haydar Aliyev bogʻini bezab turibdi. Hozirda qal’ada harbiy garnizoni, shuningdek, sovet uslubidagi bir nechta turar-joy binolari mavjud. Qoʻrgʻonlarning shimoliy qismi yaqinida va bosh maydon tashqarisida goʻzal, ammo tashlandiq cherkov joylashgan. Shaharda hozirda katta yangi masjid qurilgan.