Abu Abdulloh Muhammad al-Axsikatiy. Abu Abdulloh Muhammad al-Axsikatiy ( — Abu Abdulloh Muhammad ibn Muhammad ibn Umar al-Axsikatiy) — hanafiy faqihi. Hayoti va faoliyati. Movarounnahr hanafiy faqihlari ora­sida muhim o‘ringa ega. Imom-peshvo, ha­nafiy mazhabi faqihi Husomuddin Mu­hammad ibn Muhammad al-Axsikatiy tavallud topgan sana maʼlum emas. Olim 644-yil yigirma uchinchi zul-qa’da dushanba kuni vafot etgan, Yetti qozi qabris­tonida Qozixon Ustoz Muhammad ibn Muhammad al-Abdiy qabri yaqiniga dafn qilingan. Abu Abdulloh Muhammad ibn Muhammad ibn Umar al-Axsikatiy usul al-fiqh ilmi bilimdonlaridan bo‘lib, hanafiy mazhabi usul al-fiqhiga oid „"Al-Muntaxab fӣ usӯl al-mazhab"“ nomli asar yozgan. Olimning shoh asari hisoblangan mazkur kitobga Husomuddin Husayn ibn Ali as-Sig‘noqiy „"Al-Vāfӣ fӣ usӯl al-fiqh"“, Abdulaziz ibn Ahmad al-Buxoriy „"At-Tahqӣq"“, hanafiy faqihi Qavomuddin Amir Kotib ibn Amir Umar al-Itqoniy „"At-Tabyӣn"“ nomli hamda Abdulloh ibn Ahmad an-Nasafiy maxsus sharh bitganlar. Amir Kotib sharhi Sobir Nosir Mustafo Usmon, Nasafiyning sharhi esa Salim O‘g‘ut tomonidan doktorlik ishi sifatida tadqiq etilgan hamda asar ilmiy-tanqidiy matn holida nashr qilingan. „"Al-Muntaxab"“ asari 1877-yil Lakhnavda, 1907-yil Dehlida nashr etilgan. Hozirda Abu Abdulloh Muhammad ibn Muhammad ibn Umar al-Axsikatiyning usuli fiqhga oid asarlaridan Sharq mamlakatlarida asosiy darslik, qo‘llanma sifatida foydalaniladi. Quyida nomlari zikr qilingan asarlar ham Abu Abdulloh Muhammad ibn Muhammad ibn Umar al-Axsikatiyga nisbat berilgan: „"Miftāh al-usӯl"“, „"Gʻāya at-tahqӣq"“, „"Daqāiq al-usӯl va-t-tabyӣn"“.