Prunus serrulata. Prunus serrulata yoki yapon gilosi Yaponiya, Xitoy va Koreyada tabiiy ravishda oʻsadigan gilos daraxti turi boʻlib, Yaponiyada endemik boʻlgan Prunus speciosa (Oshima olchasi) dan olingan navga tegishli. Tarixiy jihatdan yaponlar bir nechta yovvoyi turlarning murakkab chatishishi natijasida hosil boʻlgan gilos daraxtlarini tanlab koʻpaytirish orqali koʻplab navlarni ishlab chiqdilar. Bu navlar butun dunyoda bezak sifatida oʻstiriladi. Ulardan Oshima gilosiga asoslangan murakkab turlararo duragaylar tomonidan ishlab chiqarilgan navlar "Cerasus" Sato-zakura guruhi sifatida ham tanilgan. Turlari va shakllari. Tasniflash. Gilos gullarining tasnifi mamlakatdan mamlakatga va davrdan davrga farq qiladi. Masalan, yapon tasnifida "P. serrulata", "P. serrulata" var. "spontanea", "P. serrulata" var. "pubescens" va "P. serrulata" Lindl. var. "sachalinensisni" tashkil etuvchi navlar genetik, morfologik va gullash vaqtidagi farqlari sababli mustaqil turlar sifatida tasniflanadi. Bir nechta navlar va shakllar (yoki turlar) mavjud: Daraxtlar va gullar. "Prunus serrulata" — kalta bitta tanasi boʻlgan kichik bargli daraxt, balandligi . Yumshoq poʻstlogʻi kashtan-jigarrang, koʻzga koʻringan gorizontal yasmiqlar bilan qoplangan. Barglari navbatma-navbat joylashgan, oddiy, tuxumsimon-lansolatsimon, uzunligi 5-13 sm kengligi 2,5-6,5 sm. Kuzning oxirida yashil barglar sariq, qizil yoki qip-qizil rangga kiradi. Gullar yangi barglar paydo boʻlishi bilan bir vaqtning oʻzida bahorda ochiladi. Gullarning rangi oqdan pushti ranggacha oʻzgarib turadi. Uning mevasi "gilosdan" farq qiladi, chunki gilos mevasi kichikroq va taʼmi achchiqroq. Achchiq taʼmi tufayli sakuranboni xom yoki butun holda isteʼmol qilish mumkin emas. Evolyutsiya tufayli meva mayda, tuxumsimon gilossimon meva boʻlib rivojlangan. "P. serrulata" gullari uchun oʻstirilganligi sababli uning mevalari toʻliq pishmaydi. Ular mevasi uchun yetishtirilgan gilos navlariga oʻxshamaydi. Turlari. "Prunus serrulataning k"oʻplab navlari yaratilgan, ularning koʻpchiligi qoʻsh gulli. 2014-yilda Oʻrmon xoʻjaligi va oʻrmon xoʻjaligi ilmiy-tadqiqot instituti tomonidan oʻtkazilgan misli koʻrilmagan va batafsil DNK tadqiqotiga koʻra, butun dunyo boʻylab ekiladigan gilosning koʻp navlari "P. sargentii", "P. itosakura" kabi yovvoyi turlarning murakkab duragaylanishi natijasida olingan. Amerika tasnifida bu navlar Prunus serrulata" var deb tasniflanadi. Biroq, batafsil DNK tadqiqotlari shuni koʻrsatdiki, ular Oshima olchasi bilan murakkab turlararo duragaylar edi, shuning uchun ular Prunus" Sato-zakura guruhi yoki Cerasus Sato -zakura guruhi sifatida tasniflanadi. „Kanzan“ — Yevropa va Shimoliy Amerikadagi eng mashhur yapon gilos daraxti navi. „Yoshino olchasi“, yapon navlari bilan solishtirganda, u hatto sovuq hududlarda ham yaxshi oʻsadi, kichik va bogʻda ekish oson, katta gullar va chuqur pushti barglari bilan mashhur. Germaniyaning Bonn shahrida 1980-yillarning oxirida ekilgan 300 ta kanzan daraxtlari qatori mavjud. Gʻarb mamlakatlarida „Kanzan“ navidan „Pushti mukammallik“ va „Qirollik Burgundiya“ navlari yaratilgan. Baʼzi navlarda urugʻchibarg oʻzgaradi va unumdorligini yoʻqotadi, masalan, „“ va „“ ni faqat payvandlash kabi sunʼiy usullar bilan koʻpaytirish mumkin. Yevropa va Shimoliy Amerikada odatda "Prunus avium" ildizlariga payvand qilish orqali koʻpaytiriladi. Madaniy shakllar kamdan-kam meva beradi. Baʼzi muhim navlarga quyidagilar kiradi: