Iya Tsarevich. Iya Sergeevna Tsarevich (1928-yil 31-oktyabr – 2010-yil 20-aprel) – sovet va ukrain oʻqituvchisi, pianinochi va musiqa arbobi. Hayoti. Iya Tsarevich 1928-yil 31-oktyabrda Toshkent shahrida (Oʻzbekiston SSR) yozuvchi Sergey Tsarevich va jurnalist Yelena Mixaylovna Bragantseva oilasida tugʻilgan. Musiqiy rivojlanishining boshida Tsarevichning oʻqituvchilari orasida Liya Moiseevna Levinson (Markaziy musiqa maktabi, Moskva, 1943-1946), professorlar Ya. D. Fastovskiy va A. L. Eydelmanlar (Kiyev konservatoriyasi) bor edi. Uning hayoti ukrain bastakori, Ukraina kompozitsiya maktabining asoschisi Boris Lyatoshinskiyning oilasi bilan bogʻliq boʻlgan. Tsarevich tufayli Boris Lyatoshinskiy va Reynhold Gliere (1914-1956) oʻrtasidagi yozishmalarning birinchi jildi nashr etilgan. Bu ish Ukraina Milliy musiqa akademiyasi professori bilan hamkorlikda amalga oshiriladi. Oʻz davrining ajoyib pianinochisi boʻlib, B. Lyatoshinskiy, B. Lyatoshinskiy ijodini, balki hozirgi zamon bastakorlari va jahon klassikalarini ham targʻib qilgan. Uning ijodiy faoliyati koʻp qirrali boʻlib, koʻplab kontsertlarda yakkaxon pianinochi sifatida qatnashgan. Shuningdek, kamera ansambllarida taniqli musiqachi – skripkachilar Armen Marjanyan va Aleksey Goroxov, Violonçelchi Vadim Chervov, Lisenko va Leontovich kvarteti bilan birga bilan chiqish qilgan. Iya Tsarevichning Ukraina badiiy hayotini rivojlantirishga qoʻshgan katta hissasi uzoq muddatli pedagogik faoliyatidan bilan bogʻliq. Yarim asrdan koʻproq vaqtini Chaykovskiy tashkil topgan NMAU kamera ansambli kafedrasida dars berishga bagʻishlagan. Oʻlimidan oldin ogʻir kasal boʻlib, kafedra tarixi haqida batafsil maqola yozgan. Shogirdlari orasida Vadim Gladkov (Ispaniya), Tatyana Primak (Livan), Vyacheslav Boykov (Donetsk), Konstantin Fesenko (Kiev), Yanjima Morozova (Kiev), Natalya Fedusiv (Kiev), Yaroslav Mentsinskiy (Germaniya) kabi mashhur kontsert musiqachilari bor edi. Iya Sergeyevna 2010-yil 20-aprelda uzoq davom etgan kasallikdan soʻng, vafot etadi. U Vorzel qishlogʻida dafn etilgan.