Bilak tendovaginiti. Bilak tendovaginiti – "tayanch-harakat apparatining" keng uchraydihgan kasb kasalliklaridan biri hisoblanadi. U odatda, bir taxlitda tez takrorlanadigan, bir xil harakat qilib ishlovchi kishilarda kuzatiladi. Xastalik bir maromda qoʻl, panja harakati talab qiladigan chilangar, tokar, sayqallovchi, sut sogʻuvchilarda rivojlanadi. Tendovaginit oʻng bilakning egiluvchan sathi yuzasida, koʻproq boldirning old yuzasida va mushaklarning surunkali zararlanishi natijasida axill paylar sohasida rivojlanadi. Klinik manzarasi. Kasallikning uch xil belgisi – bilak sohasidagi ogʻriq, shish va krepitatsiya belgilari farq qilinadi. Barmoqlar va bilak faoliyati susayadi. Kasallikning boshlanishida qoʻl qattiq ogʻriydi, bemor charchab, holsizlanadi. Keyin bilakning ichki tarafida shish paydo boladi. Baʼzan birorta mushak zoʻriqqanda (masalan, dastak bilan ishlaganda) kasallik ogʻirlashadi. Bunda bilakda toʻsatdan shish paydo boʻlib, noxush alomat – krepitatsiya aniqlanadi va qoʻ1 ishlamay qoladi. Kasallik odatda bir aʼzo (aksariyat oʻng qoʻl)da rivojlanadi va 10- 15 kunga choʻziladi. Kasallik qaytalanish (retsidiv)ga moyil boʻlib, surunkali turiga, yaʼni "fibroplastik tendomiozit"ga oʻtadi va mehnat qobiliyatining turgʻun pasayishiga olib keladi. Davolash usuli. Asosiy davo qoʻlni ehtiyot qilish, yaʼni uni maʼlum vaqtga qadar harakatlantirmay qoʻyish (immobilizatsiya)dir. Shu maqsadda 10-12 qavat qilingan gipsli bint bilan gipsli langet qoʻyish tavsiya etiladi. Bogʻlam bilak va barmoqlarning tirsak yuzasiga qoʻyiladi. Bu kasallikni davolashda M. A. Elkin ishlab chiqqan quyidagi bosqichma-bosqichli sxema qoʻllanadi: Vrachlik maslahat komissiyasining maʼlumotnomasi boʻyicha bemor butunlay tuzalib ketgandagina avvalgi vazifasida ishlashga ruxsat beriladi. Profilaktikasi. Eng avval ishlab chiqarish jarayonlarini mexanizatsiyalashtirish lozim. Dam olish va ishlash tartibiga qatʼiy rioya qilish, ish vaqtida oz boʻlsa-da dam olib turish, ishlab chiqarish gimnastikasi bilan shugʻullanish, mehnatni toʻgʻri tashkil qilish yaxshi natija beradi.