Need-blind qabuli. Need-blind qabuli Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi universitetlarining nomzodlarni qabul qilish jarayonida ularning moliyaviy holati hisobga olmaslik siyosati tushuniladi. Yaʼni bu tizimda moliyaviy jihatdan yaxshi boʻlmagan nomzod bilan universitetning xarajatlarini bemalol qoplay oladigan nomzodning kirishi ularning faqatgina qobiliyatlariga bogʻliq boʻladi. Bunday yondashuv odatda moliyaviy yordamga muhtoj boʻlgan talabalarning qabul qilinish foizini oshishiga olib keladi va koʻpincha, universitetlarning bunday siyosatni qoʻllab-quvvatlash uchun katta mablagʻ yoki boshqa moliyalashtirish manbalariga ega boʻlishini talab qilinadi. Universitetlar har qanday paytda qonun boʻyicha (de jure) yoki baʼzi vaziyatlar sababli (de facto) need-blind qabul siyosatiga oʻtishlari mumkin. Koʻpgina kollej va universitetlar barcha qabul qilingan talabalarning toʻliq koʻrsatilgan moliyaviy ehtiyojlarini qoplash uchun yetarlicha moliyaviy yordam bera olmaydi. Baʼzi universitetlarda need-blind qabul tizimi mavjud emas, baʼzilarida esa bu tizim mavjud, ammo yetarli moliyaviy yordam bera olmaydi. Bundan tashqari, mahalliy (Amerikaliklar) birinchi kurs talabalarning moliyaviy ehtiyojini hisobga olmaydigan baʼzi universitetlar xalqaro yoki koʻchirilgan talabalar uchun bunday siyosatni qoʻllamasligi mumkin, yoki teskarisi. Yaʼni amerikaliklar uchun need-blind qabul siyosatini amalga oshirib, bu siyosatni mahalliy boʻlmagan nomzodlarga qoʻllamaydigan universitetlar ham bor. Need-blind qabul siyosati mavjud boʻlgan va barcha abituriyentlarning toʻliq moliyaviy ehtiyojini qondiradigan universitetlar qabuli koʻp sonli arizalar kelib tushishi sababli juda raqobatli boʻladi. Har bir universitetning toʻliq koʻrsatilgan moliyaviy ehtiyojni qondirishning oʻziga xos siyosati mavjud va barcha uchun universal standart yoʻq. Baʼzi universitet bu ehtiyojni faqat grantlar va/yoki imtiyozlar yoki isteʼdodlilar uchun stipendiyalari orqali qondiradi, boshqalari esa kreditlar va oʻqish bilan birga ishlash dasturlarini ham oʻz ichiga olishi mumkin. Need-blind tizimiga ega va AQSh hamda xalqaro talabalar uchun toʻliq koʻrsatilgan moliyaviy ehtiyojni qondiradigan AQSh universitetlari/kollejlari. Hozirda AQShda barcha abituriyentlarga need-blind siyosatini taqdim etadigan 7 ta oliy taʼlim muassasasi mavjud. Ushbu muassasalar barcha talabalar, shu jumladan xalqaro talabalarning toʻliq koʻrsatilgan moliyaviy ehtiyojni qondiradi. Bular: Faqat mahalliy nomzodlar(amerikaliklar)ga need-blind tizimini taklif etadigan va maʼlum miqdordagi yoki barcha talabalarning toʻliq koʻrsatilgan moliyaviy ehtiyojini qondiradigan AQSh universitetlari/kollejlari. AQShning bir qator oliy oʻquv yurtlari need-blind qabul qilish tizimini taklif qiladi va barcha talabalar uchun toʻliq koʻrsatilgan ehtiyojni qondiradi, lekin xalqaro talabalarni qabul qilishga kelganda need-aware tizimi qoʻllanadi. Biroq barcha qabul qilingan talabalarning koʻrsatilgan ehtiyojlar qoplanadi, garchi baʼzi kollejlarda, birinchi navbatda, davlat kollejlarida bunday yordam faqat moliyaviy yordamga muhtoj boʻlgan talabalar uchun taqdim etilisa ham. Misol uchun, College of William & Mary and University of Michigan davlat tadqiqot universitetlari boʻlib, ular shtatdagi talabalarning (mos ravishda Virjiniya va Michigan aholisiga) toʻliq ehtiyojni qondiradi, ammo shtatdan tashqarida boʻlganlarning yoki xalqaro talabalarning toʻliq ehtiyojlarini qondirmaydi. Quyidagi universitet/kollejlar ushbu toifaga kiradi: AQSh abituriyentlari uchun need-blind boʻlmagan va maʼlum yoki barcha talabalarning toʻliq koʻrsatilgan ehtiyojini qoplaydigan AQSh universitetlari. Bir vaqtlar need-blind siyosatini qoʻllab-quvvatlagan koʻplab nufuzli institutlar oʻz siyosatlarini oʻsib borayotgan xarajatlar tufayli oʻzgartirdilar. Bunday universitetlar akademik qobiliyatga qarab beriladigan yordamni taklif qilmaydigan, lekin nomzod qabul qilinganda moliyaviy ehtiyojning 100 foizini (asosan grantlar orqali) qoplashga vaʼda beradigan nufuzli kollejlarni oʻz ichiga oladi. Ushbu taʼkidlangan muassasalar oʻzlarini „need-aware“ yoki „need-sensitive“ deb atashadi. Yaʼni bu siyosatda universitetlarning kontraktini koʻp toʻlay oladigan nomzodlarning qabul qilinish imkoniyatlari oshadi. Shuningdek, bu universitetlar moliyaviy yordamga muhtoj boʻlgan barcha qabul qilingan talabalarning toʻliq ehtiyojlarini qoplab beradi. Masalan, Macalester College, Mount Holyoke College and Smith Collegeda qabul qilingan talabalarning kamida 95 foizida moliyaviy ehtiyojlar yoʻq, lekin juda kam foiz, odatda, talabalar kutish roʻyxatiga kiritilganlar kollejning rejalashtirilgan moliyaviy resurslarini hisobga olgan holda koʻrib chiqiladi. Har uchala kollej ham barcha qabul qilingan talabalarga 100% ehtiyojni qoplaydigan moliyaviy yordam taqdim etadi. Baʼzi universitetlar faqat AQShda yashovchi va/yoki FAFSA va CSS profili orqali tasdiqlangan, AQSh federal moliyaviy yordamini olish huquqiga ega boʻlgan talabalarning toʻliq ehtiyojini qoplaydi. Baʼzilari muayyan demografik koʻrsatkichlar boʻyicha „iqtisodiy yomon ahvol“da deb hisoblangan talabalarning toʻliq ehtiyojini qoplaydi va boshqa talabalarning toʻliq xarajatlarini qoplashni kafolatlamaydi. Eʼtibor bering, baʼzi kollejlar oʻzlarining moliyaviy yordam berish siyosatini keltirmaydilar, bu esa ular „need-aware“ toifaga kirishini anglatadi. Quyidagi universitetlar ushbu toifaga kiradi: AQSh abituriyentlari uchun need-blind boʻlgan va toʻliq koʻrsatilgan ehtiyojlarni qoplashga kafolat bermaydigan AQSh institut/universitetlari. Baʼzi maktablarda need-blind qabul qilish siyosati mavjud, ammo ular qabul qilgan talabalarning toʻliq koʻrsatilgan moliyaviy ehtiyojlarini qoplashga kafolat bermaydi. Quyidagi universitetlar ushbu toifaga kiradi: Need-aware siyosatini qoʻllaydigan va toʻliq koʻrsatilgan xarajatni qoplashga kafolat bermaydigan AQSh institutlari. Quyidagi universitetlar/kollejlar need-aware tizimi taklif etadi va ular qabul qilgan talabalarning toʻliq ehtiyojlarini qondirishni kafolatlamaydi: Maktablar. 2020 yil holatiga koʻra, faqat Phillips Academy, St. Albans School, St. Andrew’s School and Wayland Academy need-blind qabul qilish siyosatini amalga oshirishlarini aniq keltirib oʻtgan va qabul qilinganlarning toʻliq koʻrsatilgan ehtiyojlarini qoplaydigan Amerikaning sanoqli maktab-internatlaridir.