Diplomatik munosabatlar toʻgʻrisidagi Vena konvensiyasi. 1961-yilgi Diplomatik munosabatlar toʻgʻrisidagi Vena konvensiyasi mustaqil davlatlar oʻrtasidagi diplomatik munosabatlar asoslarini belgilovchi xalqaro shartnomadir. Bu diplomatik vakolatxonaning diplomatlarga oʻz vazifalarini qabul qiluvchi davlat tomonidan majburlash yoki taʼqibdan qoʻrqmasdan bajarishga imkon beradigan imtiyozlarini belgilaydigan hujjat boʻlib, diplomatik immunitetning huquqiy asosini tashkil qiladi. Uning nizomlari zamonaviy xalqaro munosabatlarning poydevori hisoblanadi. , ushbu hujjatni 193 ta davlat ratifikatsiya qilgan. Tarix. Suveren davlatlar tarixi davomida diplomatlar alohida maqomga ega boʻlgan. Ularning davlatlar oʻrtasidagi kelishuvlar boʻyicha muzokaralar olib borish funktsiyasi maʼlum maxsus imtiyozlarni talab qiladi. Anʼanaga koʻra, boshqa millat elchisi mehmon sifatida qabul qilinadi, ularning oʻz vatanlari bilan muloqotlari maxfiy hisoblanadi va mezbon davlat tomonidan majburlash va boʻysunishdan ozod boʻlishi muhim hisoblanadi. Diplomatik daxlsizlikni diplomatik huquqqa kodlashtirishga birinchi urinish 1815-yilda Vena Kongressida boʻlgan. Bu voqeadan ancha vaqt oʻtgach, Diplomatik amaldorlar toʻgʻrisidagi konvensiya (Gavana, 1928-yil) qabul qilindi. Diplomatlarga munosabat toʻgʻrisidagi ushbu shartnoma Xalqaro huquq komissiyasi loyihasining natijasi boʻldi. Shartnoma 1961-yil 18-aprelda Birlashgan Millatlar Tashkilotining Avstriya poytaxti Vena shahrida boʻlib oʻtgan Diplomatik aloqalar va immunitetlar boʻyicha konferentsiyasida qabul qilingan va birinchi marta 1964-yil 24 aprelda kuchga kirgan. Xuddi shu Konferentsiyada, shuningdek, Fuqarolikni qabul qilish toʻgʻrisidagi fakultativ protokolni, Nizolarni majburiy hal qilish toʻgʻrisidagi fakultativ protokolni, Yakuniy hujjatni va ushbu Qonunga ilova qilingan toʻrtta rezolyutsiya qabul qilindi. 1961-yilgi shartnomaning diqqatga sazovor jihatlaridan biri Muqaddas Taxtning (Vatikan) boshqa davlatlar bilan diplomatik immunitet maqomini oʻrnatish edi. Ikki yil oʻtgach, Birlashgan Millatlar Tashkiloti Konsullik munosabatlari toʻgʻrisidagi Vena konvensiyasini qabul qildi . Qoidalarning qisqacha mazmuni. Shartnoma 53 moddani oʻz ichiga olgan keng qamrovli hujjatdir. Quyida uning asosiy qoidalarining asosiy koʻrinishi keltirilgan. Ixtiyoriy protokollar. Shartnoma qabul qilingan oʻsha yili ikkita tuzatish protokoli qoʻshildi. Mamlakatlar asosiy shartnomani ushbu ixtiyoriy bitimlarni majburiy ravishda ratifikatsiya qilmasdan ratifikatsiya qilishlari mumkin. Konventsiyaga a'zo davlatlar. 2020-yil iyun holatiga koʻra, bu konventsiyaga 193 ta davlat tomonidan (Palau va Janubiy Sudandan tashqari) barcha BMTga a'zo davlatlar, shu jumladan, BMTdagi ikki kuzatuvchi davlat Muqaddas taxt (Vatikan) va Falastin davlati imzolagan va ratifikatsiya qilgan. Xitoy Diplomatik aloqalar to'g'risidagi Vena Konventsiyasini 1961-yil 18 aprelda imzolangan va 1969-yil 19 dekabrda ratifikatsiya qilgan. Shartnomani imzolagan, ammo uni ratifikatsiya qilmagan davlatlar yo'q.