Isroiliyot. 0 5307073 2025-04-10T16:53:18Z Bekipediya 5433162 wikitext text/x-wiki Isroiliyot () — islomning ko‘p qismlarida yahudiylar va nasroniylardan kirib kelgan, avvalgi ummat va nabiylarning qissalariga tegishli rivoyatlar. Ularning ba’zilari zardushtiylikdan olinganligi haqida ham taxminlar mavjud. Tavrot va Injildagi xabarlar qisman Qurʼonda ham kelgan. Masalan, Odam ato va uning yerga tushishi, Muso paygʻambar va uning qavmi yahudiylarga tegishli naqllar, Iso ibn Maryam va uning onasi Maryam binti Imron haqidagi rivoylatlar va hokazo. Bularning barchasi Qurʼonda vaʼz va ibrat oʻlaroq toʻliq holda bayon qilingan. Soʻngra musulmonlar shu kabi xabarlarning tafsilotlarini oldingi ummatlarning rivoyatlarida koʻrishgan va ularni oʻrganib, iqtiboslar olishgan. Qurʻonda Alloh ahli kitoblarni oʻzlariga berilgan kitoblarni oʻzgartirib yuborganlarini bir necha oʻrinlarda bildirgan boʻlsa ham musulmonlar ushbu maʼlumotlarning sahihligiga eʼtibor berishmagan. Islom paygʻambari ahli kitoblar bilan quyidagicha munosabatda boʻlishi aytgan: Lekin musulmonlar bunga yengil qarab, maʼlumotlarni olishda eʼtiborsizlik qilishgan. Buning natijasida isroiliyot tafsir kitoblaridan talaygina joy olgan. Isroiliyotlarning masdari, asosan Abdulloh ibn Salom, Kaʼbul Ahbor (tobein), Vahb ibn Munabbah (tobein) va Abdumalik ibn Abdulaziz ibn Jurayj kabilarning nomi bilan bogʻliq. Ulamolar isroiliyotni 3 qismga ajratgan: Allomalar oʻz asarlarida isroiliyotni toʻla aniqlab berganlar.