Safo va Marva. Safo va Marva () Saudiya Arabistonining Makka shahrida joylashgan ikkita kichik tepalik boʻlib, ular mos ravishda Abu Qubays va Qayqon togʻlari bilan bogʻlangan. Hozirda ular al-Masjid al-Haromning bir qismiga aylangan. Musulmonlar haj va umra amallarini ado etish chogʻida saʼy (, maʼnosi: „izlash, qidirish yoki yurish“) deb nomlangan marosim doirasida bu tepaliklar orasida yetti marta borib-keladilar. Musulmonlar ikki togʻ orasida yuguradilar, bu narsa Hojarning Zamzam qudugʻida suv manbasini topguniga qadar tashnalikdan oʻlayotgan bolasi uchun suv izlagani xotirasiga bagʻishlangan marosim hisoblanadi. Ziyoratchilar yuguradigan ikki togʻ orasidagi boʻshliq "al-Mas’a" deyiladi. Geografiyasi. Safo – Abu Qubays togʻining pastki qismida joylashgan kichik togʻ, Kaʼbadan taxminan janubi-sharqda joylashgan boʻlib, saʼy marosimining boshlangʻich nuqtasi hisoblanadi. Marvo Kaʼbadan shimoli-sharqda joylashgan oq toshdan iborat kichik togʻ boʻlib, Qayqon togʻiga tutashgan. U yerda saʼy marosimining yakuniy qismi bajariladi. Avvallari Safo, Marva va Mas’a al-Masjid al-Haromdan tashqarida joylashgan edi, 1955/1956-yillarda (hijriy 1375) bu ikki joyni al-Masjid al-Haromga qoʻshib olish loyihasi amalga oshirilgan va keyinchalik ular qoʻshib olingan. Safo va Marva orasidagi masofa taxminan boʻlib, bir togʻdan ikkinchi togʻga yetti marta borib kelish umumiy hisobda taxminan ni tashkil qiladi.