Birlik (umumiylik). Butun birlik - bu koinot sifatida mavjudlikning ichki organik birligifalsafiy atama. Birlik g'oyasi qadimgi yunon natur falsafasidan boshlab ko'plab falsafiy tushunchalarda ifodalangan. Rus falsafasi. Butun birlik rus falsafasidagi yaxlitlik metafizikasi kabi yo'nalishning markaziy g'oyasidir hisoblanadi Ushbu falsafiy yo'nalishning asoschisi rus faylasufi Vladimir Sergeevich Solovyov edi. Uning g'oyalari davomchilari Sergey Trubetskoy va Evgeniy Trubetskoy Sergey Bulgakov Pavel Florenskiy Lev Karsavin, Semyon Frank va boshqalar edi. Birlik tushunchasi Vladimir Solovyov. Birlik g'oyasi dunyo mavjudligining organik birligini uning tarkibiy elementlarining individualligini saqlab o'zaro kirib borishini ifodalaydi. Ontologik jihatda birlik Yaratuvchi va mavjudotning ajralmas birligini ifodalaydi gnoseologik nuqtai nazardan birlik nafaqat bilim faoliyati natijasida erishilgan empirik (ilmiy) ratsional (falsafiy) va mistik (diniy-tafakkur) bilimlarning uzviy bog'liqligini ifodalovchi "butun bilim" vazifasini bajaradi lekin imon va sezgi bilan. Birlik aksiologiyasida asosiy o'rinni Ilohiy Uch Birlikning uchta Gipostiga mos keladigan Haqiqat Yaxshilik va Go'zallikning mutlaq qiymatini egallaydi. Butun dunyo tizim sifatida birlik ya'ni Xudo tomonidan shartlangan. Vladimir Solovyov butun birlikka shunday ta'rif beradi: "Men haqiqiy yoki ijobiy yaxlit birlik deb shunday birlikni atayman: unda biror narsa boshqalarning hisobidan yoki zarariga emas, balki barcha uchun manfaatli bo‘lib mavjud bo‘ladi. Haqiqiy birlik o‘z unsurlarini saqlaydi va mustahkamlaydi hamda ularda borliqning to‘liqligi sifatida namoyon bo‘ladi.» . Birlik tushunchasi Semyon Frank. Semyon Frank Vladimir Solovyovning birlik falsafasining vorisi va davomchisi hisoblanadi. Bir qator zamonaviy tadqiqotchilar, xususan I. Evlampiev P. Gaydenko N. Motroshilov Frank nafaqat o'zidan oldingi falsafiy an'anani davom ettirdi balki ba'zi qarama-qarshiliklarni bartaraf etish orqali uni takomillashtirdi. Solovyovning birlik falsafasining muhim qarama-qarshiliklaridan biri shundaki u dunyoning tan olingan birligiga qaramay u hali ham qandaydir tasavvufiy mutlaq mavjudot va materialga bo'linib ketgan bu esa bir qator tadqiqotchilarga Solovyovning dualizmini dualizm bilan solishtirishga asos bergan. dunyoning Platonik surati. Solovyov tasavvufini qayta ko'rib chiqib Frank tasavvuf falsafiy bilishning boshqa ob'ektini qidirmoqda (mutfakkir o'zidan oldingi shaxsning haqiqiy falsafiy bilimning mistik tabiati haqidagi bayonotini inkor etmagan) va bu erishib bo'lmaydigan mutlaq emas degan xulosaga keladi. Insonni o'rab turgan haqiqiy dunyo Solovyovning birligi yo'qligini tuzatishga intilib Frank yagona mavjud dunyo haqida gapiradi uni bo'lishdan bosh tortadi va uni chinakamiga aylantiradi. Bundan tashqari Frank insonni bilish va idrok etuvchi subyekt va uning atrofidagi dunyo o'rtasidagi munosabatlarning mohiyatini qayta ko'rib chiqadi. Agar Solovyov dunyoning dualizmini inkor etishga urinishiga qaramay baribir inson avvalo borliq bilan ya'ni o'zini o'rab turgan olam bilan birlikni his qilishi shundan keyingina borliqni idrok etishi kerakligini aytgan bo'lsa. Shunday qilib bu qismda ob'ektiv dunyo va haqiqiy borliq o'rtasidagi bo'linish yana kuzatildi. Frank esa dunyoni bilish jarayonlarining birlashishi va u bilan insonning birligi haqida gapiradi. Bu Frankning "jonli bilim" deb nomlangan sezgi kontseptsiyasi tufayli mumkin bo'ldi. Idrok etuvchi subyekt dunyoni sezgi yordamida idrok etish jarayonida bir vaqtning o'zida uni o'z ongiga kiritadi bu esa borliq bilan birlashishga yordam beradi. Shunday qilib bilish tajribasi ham mavjud bilan birlikning tasavvufiy tajribasi ham bir vaqtda amalga oshiriladi albatta. Nazariyaning mohiyati. Birlik nazariyasining asosiy mavzusi butun aholining bir-biriga bog'liqligidir. Bunday nazariya diniy e'tiqodlardan kelib chiqqan chunki Bibliyada bu dunyo Odam Ato va Momo Havodan kelib chiqqanligi haqida gapiriladi. Shunday ekan bundan kelib chiqib aytish mumkinki butun aholi bir-biriga aka-uka va opa-singillar.