Litva Respublikasi Seymi. Litva Respublikasi Seymi — (lit.Lietuvos Respublikos Seimas) Litvada oliy qonun chiqaruvchi organ hisoblanadi. Umumiy tavsifi. Yashirin ovoz berish yoʻli bilan umumiy, teng, toʻgʻridan-toʻgʻri saylov huquqi asosida toʻrt yil muddatga saylanadigan bir palatadan, jumladan Seymning 141 nafar deputatidan iborat. Seym aʼzosi faqat Bosh vazir yoki vazir tomonidan tayinlanishi mumkin (60-moddaning 2-qismi). Litva Respublikasi Konstitutsiyasining V bobiga ko‘ra , Litvada doimiy yashovchi, xorijiy davlat oldidagi qasamyod yoki majburiyat bilan bog‘lanmagan va saylovda kamida 25 yoshga to‘lgan Litva Respublikasi fuqarosi Seym aʼzosi etib saylanishi mumkin. Sud tomonidan tayinlangan jazoni o‘tamagan shaxs, shuningdek sud tomonidan muomalaga layoqatsiz deb topilgan shaxs Seym deputati etib saylanishi mumkin emas. Seymning saylangan deputati Seymda Litva Respublikasiga sodiqlik qasamyodini qabul qilganidan soʻng xalq vakilining barcha huquqlariga ega boʻladi. Seym har yili bahor va kuzda ikkita oddiy sessiya uchun yigʻiladi. Tarixi. 1990-yil 24-fevralda Litva SSRda parlament saylovlari boʻlib oʻtdi. Saylangan Oliy Kengash (141 aʼzo) 1990-yil 11-martda mustaqil Litva Respublikasi qayta tiklanganligini maʼlum qildi. 1992-yil 7-iyulda Seym deb oʻzgartirildi. Litva tarixshunosligida unga „Restorativ Seym“ nomi biriktirilgan. Mustaqillikdan keyin birinchi parlament saylovlari 1992-yil 25-oktabr va 15-noyabrda bo‘lib o‘tdi. Ikkinchi Seym 1996-2000-yillarda faoliyat ko‘rsatgan. 2000-yilda saylangan parlamentda Sotsial-demokratik koalitsiya (KFOR) 51 oʻringa, „Yangi ittifoq“ (sotsial liberallar) 25 va „Liberallar ittifoqi“ 24 oʻringa ega edi. Seym 2004-2008-yillarda. 2004-yil 10-24-oktabrdagi saylovlardan keyin quyidagi parlament tuzildi: 2006-yil aprel oyida parlament koʻpchilik ovoz bilan (94 ta „maʼqul“, 11 ta „qarshi“) Paulauskasni Seym idorasidagi suiisteʼmolliklarning shov-shuvli faktlari sababli Seym raisi lavozimidan chetlatildi. Ishchilar partiyasi raisi oʻrinbosari Viktoras Muntianas parlamentning yangi spikeri etib tayinlandi. Seym 2008-2012-yillarda. 2008-yil 12-26-oktabrdagi saylovlar natijalariga koʻra, 2-noyabrda tasdiqlangan, konservatorlar va xristian demokratlar koalitsiyasi koʻpchilik oʻrinlarni qoʻlga kiritdi: Ikki ovoz berishdan soʻng, 2008-yil 17-noyabrda Milliy tiklanish partiyasi rahbari Arunas Valinskas va 2009-yil 17-sentabrda hukmron konservatorlar birlashgan „Vatan ittifoqi“ partiyasi aʼzosi Irena Degutiene rais etib tayinlandi. Seym 2016-2020-yillarda. 2016-yil 9-23-oktabrdagi saylov natijalariga ko‘ra, agrarlar ko‘pchilik deputatlik o‘rinlariga ega bo‘ldilar: 2016-yil 14-noyabrda dehqonlar va yashillar ittifoqi raisining oʻrinbosari Viktoras Prankietis rais etib tayinlandi. Uning nomzodi uchun 93 deputat, Yevgeniy Gentvilas nomzodi uchun 36 deputat ovoz berdi. Seym binolari. Hozir Seym toʻrtta binodan iborat majmuani egallaydi. Umumiy maydoni 9717,37 m² boʻlgan birinchi bino 1976-1980 yillarda arxitektorlar Algimantas va Vitautas Nasvytis loyihasi boʻyicha 1950-yildan buyon mavjud boʻlgan stadion oʻrnida qurilgan. U Litva SSR Oliy Kengashi uchun moʻljallangandi. Xuddi shu yillarda mahallada ikkita maʼmuriy bino qurildi. Neris daryosi qirgʻogʻiga yaqinroq — Moliya vazirligi binosi (meʼmor A. Gudait; hozir Seymning ikkinchi binosi). Respublika kutubxonasi (hozirgi Litva Martinas Majvydas Milliy kutubxonasi) yonida Kasaba uyushmalari markaziy kengashi binosi (arxitektor C. mazuralar; hozir Seymning uchinchi binosi). 2007-yil 10-sentyabrda Seymning kuzgi sessiyasi Seymning mavjud binolar majmuasiga biriktirilgan yangi yalpi majlislar zalida boshlandi. Manbalar.