Halim Toʻrayev. Halim Hojiyevich Toʻrayev – (1953-yil, 9-avgust, Vobkent tumani, Buxoro viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR) – taniqli oʻzbekistonlik manbashunos olim, tarix fanlari doktori (2007), professor. Olim faoliyati davomida „Doʻstlik“ ordeni bilan taqdirlangan. Tarjimayi holi. Halim Toʻrayev 1953-yil 9-avgustda Buxoro viloyatining Vobkent tumanida tavallud topgan. 1974–1979-yillarda Buxoro davlat pedagogika institutining Tarix fakultetida tahsil olgan. U 1979–1990-yillarda Buxoro davlat muzey-qoʻriqxonasida katta ilmiy xodim, boʻlim mudiri kabi lavozimlarda ishlagan. 1990-yil sentyabrdan esa Buxoro davlat pedagogika instituti (hozirgi Buxoro davlat universiteti) Tarix kafedrasida ish faoliyatini boshlab, hozirgi kunga qadar faoliyat yuritib kelmoqda. Halim Toʻrayev shuningdek, OʻzFA Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik institutida 1982–1989-yillarda nomzodlik, 2003–2007-yillarda doktorlik dissertatsiyalarini mustaqil tadqiqotchi sifatida himoya qilgan. Ilmiy faoliyati. Halim Toʻrayev „Buxoro xonligining XVI–XVII asrlar ijtimoiy-siyosiy, maʼnaviy-madaniy hayotida Joʻybor xojalarining tutgan oʻrni“ mavzusida dastlabki monografik tadqiqot olib borgan. Olimning ilmiy tadqiqot yoʻnalishi tarixiy manbashunoslik boʻlib, Oʻzbekistonning XVI-XIX asrlar davri tarixi masalalariga oid qator tadqiqotlar olib borgan. U 1981–1990-yillar davomida Moskvada boʻlib oʻtgan xalqaro nufuzlik anjuman „Bartoldovskie chteniya“ (Bartoldxonlik)da oʻz maʼruzalari bilan besh marotaba ishtirok etgan. Halim Toʻrayev shuningdek, Dushanbe (Tojikiston), Turkiston (Qozogʻiston), Toshkent (Oʻzbekiston), Moskva (Rossiya), Anqara (Turkiya) kabi shaharlarda boʻlib oʻtgan xalqaro ilmiy konfirensiyalarda maʼruzalar bilan ishtirok etgan. 2001–2009-yillarda Markaziy Osiyoni tadqiq qilish Fransuz instituti (IFEAC) tomonidan amalga oshirilgan loyihalar asosida Buxoro tarixiga oid bir qator tadqiqotlar olib borgan. U 2007-yilda „Buxoro xonligining XVI-XVII asrlar ijtimoiy-siyosiy, maʼnaviy-madaniy hayotida Joʻybor xojalarining tutgan oʻrni“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. Halim Toʻrayev „Joʻybor xoʻjalari“, „Chorbakri i ix preemniki“, „Uchenie Yassavi v Buxare“, „Sheybanidskie praviteli i sufiyskaya praktika“, „Ethnical process and socio-political, economic history in the heritage of Pulat Soliyev“, „The life and the scientific heritage of Mirza Sami“ „Mahalliy oʻlkashunoslarning ilmiy merosida tarixiy topografiya va meʼmoriy obidalar tarixi“, „Istoricheskie xroniki v nauchnom nasledii Miyon Buzruka“, „Buxoro tarixi“, „Buxoro toponimikasi“, „Mirzo Abdulazim Somiyning tarixiy asarlari“, „Nakshbandiya v jizni eyo sovremennix predsaviteley“, „Buxoro tarixi“ asari jahon va mahalliy tarixshunoslikda" kabi monografiya, qoʻllanma va maqolalar muallifi. Uning 15 ta monografiya, 7 ta darslik, 320 dan ortiq ilmiy, ilmiy-ommabop maqollari chop etilgan. Mukofotlari. Halim Toʻrayev koʻp yillik mehnatlari natijasida 2011-yilda „Oʻzbekiston mustaqilligining 20 yilligi“, 2021-yilda „Oʻzbekiston mustaqilligining 30 yilligi“ koʻkrak nishoni bilan, 2018-yilda esa „Doʻstlik“ ordeni bilan taqdirlangan. Asosiy ilmiy ishlari va maqolalari. Doktorlik dissertatsiyasi mavzusiga doir ishlar. = Manbalar =