Grigoriy Broydo. Grigoriy Isaakovich Broydo (7-noyabr 1884, Vilna – 23-may 1956, Moskva) – sovet partiya va davlat arbobi, Tojikiston KP (b) MK birinchi kotibi (1933—1935). Biografiyasi. Buxgalter Isaak Leibovich Broydo va Ester-Sora Berkovna Broydo oilasida tugʻilgan. 1909-1916-yillarda Pishpek va Toshkentda advokatning yordamchisi boʻlib ishladi. Birinchi jahon urushi qatnashchisi (1916-1917). 1903 yildan RSDLP aʼzosi, 1903-yildan mensheviklar, 1918-yildan bolsheviklar aʼzosi. Birinchi rus inqilobi (1905-1907) va Toshkentdagi fevral inqilobi ishtirokchisi, Toshkent Soveti raisi boʻlgan. 1917-yildan Petrograd Sovetida, 1918-yilda – RSFSR Oliy Xoʻjalik Sovetida, Turkiston SSR irrigatsiya ishlari boshqarmasida, 1918-yildan 1919-yilgacha Samara oʻlka partiya maktabining boshligʻi, inqilobiy harbiylarning vakolatli vakili. Sharqiy frontning janubiy kuchlar guruhi kengashi, Sharqiy frontning birinchi armiyasi inqilobiy harbiy kengashi aʼzosi, Butunrossiya Markaziy Ijroiya Qoʻmitasi va Xalq Komissarlari Soveti Turkiston komissiyasi partiya boʻlimi boshligʻi, 1919-1920-yillarda – Butunrossiya Markaziy Ijroiya Qoʻmitasi va RSFSR Xalq Komissarlari Soveti Turkiston komissiyasining tashqi aloqalar boʻlimi boshligʻi, Xiva favqulodda ekspeditsiyasining boshligʻi, RSFSR va Amudaryo boʻlimi Xivadagi Favqulodda Komissari. A. G. Bragin bilan hamkorlikda SSSRdagi yahudiy masalasini hal qilish uchun Qrimda yahudiy qishloq xoʻjaligi koloniyalarini yaratish gʻoyasini rasman eʼlon qildi. Keyinchalik ushbu loyihani OZET rahbari Yuriy Larin bilan hamkorlikda ishlab chiqdi. RKP (b) Siyosiy byurosi Bragin-Broydo loyihasini muhokama qildi, koʻpchilik loyihani, shu jumladan eng ashaddiy dushmanlari – L. D. Trotskiy, L. B. Kamenev, G. E. Zinovyev, N. I. Buxarin, A. I. Rikov ham qoʻllab-quvvatladi. Davlat reja qoʻmitasi raisi A. D. Syurupa ham, SSSR Tashqi ishlar xalq komissari G. V. Chicherin ham loyihani yoqlab chiqishdi. Ushbu loyihani RKP (b) Yahudiylar seksiyasi (yahudiylar boʻlimi) markaziy byurosi raisi, Stalinning Millatlar ishlari boʻyicha Xalq Komissarligining bevosita boʻysunuvchisi S. M. Dimanshteyn yoqladi. 1941-yil avgustda hibsga olinib, KP(b) safidan chiqarildi, 1945-yilda 10 yilga qamoq jazosiga hukm qilindi. 1953-yil aprel oyida amnistiya qilindi va 1955-yilda partiyaga qayta tiklandi.