Ko‘ndalang yo‘lli bo‘ritish ilon. Ko‘ndalang yo‘lli bo‘ritish ilon ( ) — suvilonlar oilaga mansub ilonlar turi. Tavsif. Tana uzunligi 45 sm. Boshi bo‘yniga qaraganda zaif ifodalangan. tumshug‘i biroz siqilgan va uning uchi to‘g‘ridan-to‘g‘ri yumaloqlangan. Bu ilon turi qovurg‘asiz, tanchalari silliq, terisi silliq yaltillab turadi. Tanasining yuqori qismi qora yoki to‘q jigarrang. Tarqalishi. Shri-Lanka orolida, Hindiston, Nepal, Pokiston, Afg‘oniston, Sharqiy va shimoli-sharqiy Eronda, Turkmaniston janubida, O‘zbekiston va Tojikistonning g‘arbiy qismida yashaydi. Hayot tarzi. Dengiz sathidan 1800 m balandlikda joylashgan Sariq tuproqli va toshli qir-adirlar, siyrak yarimcho‘l o‘simliklari bilan qoplangan past tog‘larda uchratish mumkin. Juda yashirin hayot kechiradi. Oqshom va tunlari faol harakatda bo‘ladi. Issiq taftini yoqtiruvchi ilon turi, bahorda u kaltakesak va ilonlarning boshqa turlariga qaraganda kechroq qishlashdan keyin paydo bo‘ladi. Kunduzi u tuproqdagi yoriqlar, kemiruvchilarning chuqurlari va toshlar ostida yashirinadi. Mayda kaltakesaklar bilan oziqlanadi. Bu tuxum qo‘yuvchi ilon. Juftlash may oyida sodir bo‘ladi. Urg‘ochisi iyun oyining oxirida — iyulda 9—10 x 26—31 mm o‘lchamdagi 2—5 ta cho‘zinchoq oq tuxum qo‘yadi. Kichik turlari. 3 xil kichik turda shakllandi: Soni. Barcha joyda kam sonli: O‘zbekistonda sanoqli topilmalar orqali ma’lum. Himoya choralari. Surxon, Kitob va Nurota qo‘riqxonalarida muhofaza omtiga olingan. O‘zbekiston Qizil kitobiga kiritilgan.