Frankfurt aeroporti. Frankfurt aeroporti ( ) – yoʻlovchilar soni boʻyicha Germaniyaning asosiy aeroporti. Mamlakatning beshinchi eng yirik shahri – Frankfurt-Maynda joylashgan. Germaniya aeronavtika axborot nashri maʼlumotlariga koʻra, rasmiy nomi Frankfurt-Mayn aeroporti. Aeroport Fraport tomonidan boshqariladi va Lufthansa, xususan, Lufthansa City Airlines, Lufthansa CityLine va Lufthansa Cargo hamda Condor va AeroLogic aviakompaniyalari uchun aviahab vazifasini bajaradi. Aeroport maydoni ni tashkil etadi va yiliga 65 million yoʻlovchiga moʻljallangan ikkita terminalga, toʻrtta uchish-qoʻnish yoʻlagiga, yirik logistika va texnik xizmat inshootlariga ega. Frankfurt aeroporti Germaniyaning eng gavjum aeroporti boʻlib, Yevropada esa Istanbul aeroporti, London-Hitrou, Parij-Sharl de Goll, Amsterdam-Schiphol va Madrid–Barajas aeroportidan keyin 6-oʻrinda turadi. 2016-yilda u dunyo boʻyicha 13-oʻrinni egallab, 60,786 million yoʻlovchini qabul qildi. 2017-yilda bu koʻrsatkich 64,5 million, 2018-yilda esa 70 millionga yaqinlashdi. Yuk tashish boʻyicha aeroport orqali 2015-yilda 2,076 million tonna yuk tashildi va Yevropada yuk tashishda birinchi oʻrinda turadi. 2022-yil holatiga koʻra, Frankfurt aeroportidan 5 qitʼadagi 330 ta yoʻnalishga parvozlar amalga oshiriladi va bu uni dunyoda eng koʻp toʻgʻridan-toʻgʻri reyslarga ega aeroportga aylantiradi. Aeroportning janubiy qismida 1947—2005-yillarda AQSh tomonidan foydalanilgan Reyn-Mayn aviabazasi joylashgan boʻlib, keyinchalik u yopildi va Fraport tomonidan sotib olingan (hozirda bu yerda 3-terminal qurilmoqda). Aeroport 2016-yil iyul oyida 80 yilligini nishonladi. Joylashuvi. Frankfurt aeroporti Frankfurt markazidan janubi-gʻarbda, Yevropadagi eng koʻp foydalaniladigan ikkita avtomagistral (A3 va A5) kesishgan joyi – Frankfurter Kreuz avtoban oʻtish joyi yaqinida joylashgan. Aeroport hududi Frankfurt-Flughafen deb nomlangan shahar tumanini tashkil qiladi va uning atrofi Frankfurt shahar oʻrmoni bilan oʻralgan. Aeroportning janubiy qismi Rüsselsheim am Main va Mörfelden-Walldorf shaharlariga, gʻarbiy qismi esa Kelsterbach shahriga kirib ketadi. Aeroport Germaniyaning uchinchi yirik metropolitan hududi boʻlgan Frankfurt/Reyn-Mayn mintaqasida joylashgan boʻlib, uning oʻzi ham gʻarbiy-markaziy Yevropa megapolisining zich joylashgan hududida joylashgan. Qattiq temir yoʻl va avtomagistrallar tarmogʻi tufayli aeroport butun mintaqa uchun muhim transport markazi boʻlib, yer usti transporti bilan Kyoln, Rur viloyati va Shtutgartga 2 soatdan kamroq vaqtda yetib borish mumkin. Tarixi. Birinchi aeroport. 1909-yil 16-noyabrda dunyodagi birinchi aviakompaniya Frankfurt-Maynda tashkil etilgan: Deutsche Luftschiffahrts-Aktiengesellschaft (DELAG). DELAG keyinchalik Frankfurtda birinchi aeroport qurdi va uni Rebstockdagi dirijabllar bazasi deb atadi. Shaharning gʻarbiy qismidagi Bockenheimda joylashgan aeroport dastlab asosan dirijabllarga xizmat koʻrsatgan. 1912-yilda ochilgan va Birinchi jahon urushidan keyin kengaytirilgan, biroq 1924-yilda ekspert hisobotida bu joyni yanada kengaytirish imkoniyati shubha ostiga olingan. 1926-yilda Deutsche Luft Hansa tashkil etilishi bilan fuqarolik aviatsiyasiga talab keskin oshdi va mavjud dirijabllar bazasi bu talabni qondira olmay qoldi. 1930-yilda Schwanheimning janubi-gʻarbidagi Frankfurt shahar oʻrmoni hududida yangi va kattaroq aeroport qurish rejasi tasdiqlandi, biroq Buyuk depressiya tufayli amalga oshirilmadi. 1933-yilda natsistlar hokimyat tepasiga kelgach, hukumat loyihani qayta tiklab, yangi aeroport qurishni boshladi. Hozirgi aeroport. 1935-yil aeroportning shimoliy qismida ikki qavatli stansiya binosi va olti qavatli minora qurildi, shuningdek, samolyotlarni texnik xizmat koʻrsatish va saqlash uchun qoʻshimcha inshootlar barpo etildi. Uchish-qoʻnish yoʻlagi 100 gektar maydonni egallab, oʻt bilan qoplangan edi. Yangi Flug- und Luftschiffhafen Rhein-Maynning rasmiy ochilish marosi 1936-yil 8-iyulda boʻlib oʻtdi. Aeroportga qoʻngan birinchi samolyot Ju 52/3m boʻldi. Olti kundan keyin, 1936-yil 14-iyulda, LZ 127 Graf Zeppelin aeroportga qoʻndi. 1936-yil 800 tonna yuk va 58 000 yoʻlovchi tashildi, 1937-yilda bu koʻrsatkichlar 966 tonna yuk va 70 000 yoʻlovchigacha koʻpaydi. Kelgusi yillarda yangi aeroport ikkita yirik nemis havo kemasi – LZ 127 Graf Zeppelin va LZ 129 Hindenburg uchun asosiy baza vazifasini oʻtadi. 1938-yilda Frankfurt Shimoliy Amerikaga aviapochta tashishning markaziy tuguniga aylandi. 1937-yil 6-mayda Frankfurtdan Nyu-Yorkka uchayotgan "Hindenburg" dirijabli Lakehurst rejalashtirilgan qoʻnishdan biroz oldin portlab ketdi. 36 kishi halok boʻldi. Baxtsiz hodisa rejalashtirilgan dirijabllar harakatining tugashini va dirijabl davrining tugashini koʻrsatdi. 2-jahon urushi. 1939-yilda Ikkinchi jahon urushi boshlangach, barcha xorijiy aviakompaniyalar aeroportni tark etdi va havo harakatini boshqarish minorasi Luftwaffega oʻtkazildi. 1940-yil 6-mayda bazani harbiy foydalanishga aylantirish paytida dirijabllar demontaj qilindi va ularning ulkan angarlari buzib tashlandi. Keyinchalik Luftwaffe muhandislari yagona uchish-qoʻnish yoʻlagini kengaytirdi va nemis harbiy samolyotlari uchun angarlar va boshqa inshootlar qurdi. 1940-yil 9-mayda birinchi bombardimonchilar Fransiyaga hujum qildi. 1944-yilning avgustidan noyabrigacha daWalldorf aeroportga yaqin joyda konsentratsion lager tashkil etildi, u yerda yahudiy mahbuslar aeroportda ishlashga majbur boʻldi. Gitlerchilarga qarshi koalitsiya 1944-yilda havo hujumlari bilan uchish-qoʻnish yoʻlagi tizimini vayron qildi va 1945-yilda, 1945-yil 25-martda AQSh armiyasi aeroportni nazoratga olishdan oldin, Vermaxt binolar va yoqilgʻi omborlarini portlatib yubordi. Germaniyaning taslim boʻlish qurolidan soʻng, Yevropada urush tugadi va AQSh armiyasi Franfurt aeroportida yangi uchish-qoʻnish yoʻlagi qura boshladi. Aeroport maydonining janubiy qismi Amerika Qoʻshma Shtatlari havo kuchlarining Yevropadagi havo kuchlari bazasi sifatida Reyn-Mayn havo bazasini qurish uchun egallangan. Berlin havo koʻprigi. 1948-yil Sovet ittifoqi Ittifoqchilar nazorati ostidagi Gʻarbiy Berlinga temir yoʻl va avtomobil yoʻllarini toʻsib qoʻydi. Sovetlarning maqsadi Gʻarb davlatlarini oʻzlarining nazorati ostidagi hududga Berlinni oziq-ovqat va yoqilgʻi bilan taʼminlashga ruxsat berishga majburlash va shu tariqa amalda butun shahar ustidan nazoratni qoʻlga olish boʻlgan. Bunga javoban Gʻarbiy ittifoqchilar Gʻarbiy Berlinda aholiga havo orqali yuklarni yetkazib berish maqsadida Berlin havo koʻprigini tashkil qildi. Frankfurt, Gamburg va Hannoverdagi aeroportlar Ittifoqchilar samolyotlari uchun asosiy logistika bazalariga aylandi. „Mayiz bombardimonchilari“ deb atalgan ushbu samolyotlardan koʻp foydalanish Frankfurtdagi uchish-qoʻnish yoʻlagiga zarar yetkazdi va AQSh armiyasini ikkinchi parallel uchish-qoʻnish yoʻlagini qurishga majbur qildi. Havo koʻprigi 1949-yil sentyabr oyida Sovet Ittifoqi qamalni tugatgandan soʻng yakunlandi. Aeroportning oʻsishi. 1951-yil nemis aviayoʻlovchilari uchun cheklovlar olib tashlandi va fuqarolik havo qatnovi yana oʻsishni boshladi. 1952-yil Frankfurt aeroporti 400 000 dan ortiq yoʻlovchiga xizmat koʻrsatdi, bir yil oʻtgach, u yarim milliondan oshdi. Frankfurtdan har kuni 100 dan 120 tagacha samolyot uchib, qoʻndi. 1955-yil Lufthansa Frankfurtga va Frankfurtdan parvozlarni qayta tikladi va oʻsha yili Germaniya Federativ Respublikasi Ittifoqchilardan havo suverenitetini qaytarib oldi. 1957-yil reaktiv samolyotlar uchun shimoliy uchish-qoʻnish yoʻlagi avval keyin esa ga uzaytirildi. Aeroport 1958-yilgacha yirik xalqaro aviahabga aylanmadi. Oʻsha yili aeroportning shimoli-sharqiy burchagida "Empfangsanlage Ost" (Sharqiy terminal, soʻzma-soʻz „Sharqiy qoʻnish inshooti“) nomli yangi yoʻlovchi terminali ochildi. Atigi toʻrt yildan keyin terminal allaqachon talabni qondira olmasligi maʼlum boʻldi. 1961-yil 2,2 million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatdi va unda 81 000 uchish va qoʻnishlar amalga oshirildi. Bu esa aeroportni Londondagi Hitrou aeroportidan keyin Yevropadagi ikkinchi eng gavjum aeroportga aylantirdi. 1962-yil yiliga 30 million yoʻlovchi quvvatiga ega kattaroq terminal qurishga qaror qilindi. Qurilish 1965-yilda boshlandi. 1964-yilda janubiy uchish-qoʻnish yoʻlagi ga uzaytirildi. 1970-yil yangi angar ochildi, u oʻsha vaqtda dunyodagi eng katta angar boʻlib, oltita reaktiv samolyotni sigʻdira olgan. Yangi asosiy terminal. "Terminal Mitte" (Markaziy terminal, hozirgi 1-terminal) deb nomlangan yangi terminal 56 ta darvoza va avtomatik bagaj tizimiga ega uchta yoʻlakka (A, B va C) boʻlingan. 1972-yil 14-martda xalqqa ochildi. Terminal quvvati keyingi 30 yil uchun yetarli boʻladi deb taxmin qilingan. Yangi terminal bilan bir qatorda Germaniya Federativ Respublikasidagi birinchi aeroport temir yoʻl stansiyasi (Frankfurt aeroporti stansiyasi) ochildi. Bir necha kundan keyin eski Empfangsanlage Ost yopildi. Uchinchi uchish-qoʻnish yoʻlagi. Uchinchi uchish-qoʻnish yoʻlagini rejalashtirish ("Startbahn 18 West" deb ataladi) 1973-yilda boshlangan. Loyiha aholi va atrof-muhit himoyachilarining ommaviy noroziligiga sabab boʻlgan. Mojaroning asosiy nuqtalari shovqin va ifloslanishning kuchayishi hamda Frankfurt shahar oʻrmonidagi muhofazadagi daraxtlarni kesish boʻlgan. Norozilik namoyishlari va tegishli sud jarayonlari qurilishning oldini olishda muvaffaqiyatsizlikka uchragan boʻlsa-da, "Startbahn West" noroziliklari 1980-yillardagi nemis ekologik harakati uchun asosiy kristallanish nuqtalaridan biri boʻldi. Namoyishlar 1984-yilda uchish-qoʻnish yoʻlagi ochilgandan keyin ham davom etdi va 1987-yilda ikki politsiyachi qurolli shaxs tomonidan oʻldirildi. Bu voqea "Startbahn West" noroziliklarini butunlay tugatdi. Boshqa sharq-gʻarbiy uchish-qoʻnish yoʻlaklaridan farqli oʻlaroq, shimoldan janubga yoʻnaltirilganligi sababli uchinchi uchish-qoʻnish yoʻlagidan foydalanish cheklangan. "Startbahn West" boshqa uchish-qoʻnish yoʻlaklarida havo harakatiga xalaqit bermaslik uchun faqat janubga uchish uchun ishlatilishi mumkin. Ushbu cheklov tufayli uchish-qoʻnish yoʻlagi shimoliy shamol juda kuchli boʻlsa, qisman yoki toʻliq yopilishi kerak. 2-terminal va 2-temir yoʻl stansiyasi. 1990-yil yangi terminal ("2-terminal") ustida ish boshlandi, chunki "Terminal Mitte" kutilganidan tezroq oʻz sigʻim chegarasiga yetib kelayotgan edi. D va E yoʻlakka boʻlingan yangi terminal mavjud terminalning sharqida, bir vaqtlar "Empfangsanlage Ost" boʻlgan joyda qurildi. 1994-yilda terminal ochilishi bilan Frankfurt aeroporti sigʻimi yiliga 54 million yoʻlovchigacha oʻsdi. Terminal ochilishi bilan "2-terminal" va "Terminal Mitte" oʻrtasida tezkor aloqani taʼminlash uchun "Sky Line" deb nomlangan people mover joriy etildi. 1999-yilda asosan Intercity-Express uzoq masofali poezdlari uchun moʻljallangan ikkinchi temir yoʻl stansiyasi (Frankfurt aeroporti shaharlararo stansiyasi) 1-terminal yaqinida yangi Kyoln-Frankfurt yuqori tezlikdagi temir yoʻl liniyasi doirasida ochildi. Shu bilan birga mahalliy va mintaqaviy temir yoʻl xizmatlari mavjud yer osti stansiyasiga (hozirda Frankfurt aeroporti mintaqaviy stansiyasi deb nomlanadi) joylashtirildi. Reyn-Mayn aviabazasining yopilishi. 2005-yil 30-dekabrda aeroportning janubiy qismidagi Reyn-Mayn aviabazasi yopildi va AQSh havo kuchlari Ramstein aviabazasiga koʻchirildi. Mulk Fraportga qaytarildi, bu esa aeroportga yangi yoʻlovchi terminali qurish uchun undan foydalanish imkonini berdi. Harbiylar uchun turar joy maydoni ("Gateway Gardens" deb nomlangan) va aeroport maydonining shimoli-sharqida joylashgan mulk xuddi shu yilda Frankfurt shahriga qaytarildi va keyingi yillarda biznes tumani sifatida rivojlantiriladi. Airbus A380 va The Squaire. 2005—2007-yillarda Lufthansa oʻzining kelajakdagi A380 samolyotlar flotini Frankfur aeroportida joylashtirishni xohlashi tufayli bu yerda yirik Airbus A380 texnik xizmat koʻrsatish inshooti qurildi. Ikkala terminalda ham A380 samolyotlarini qabul qilish uchun katta rekonstruksiya ishlari oʻtkazildi, jumladan, bir nechta darvozalarga uchinchi teletrap oʻrnatildi. Lufthansaning birinchi Airbus A380 samolyoti 2010-yil iyun oyida „Frankfurt-Mayn“ nomi bilan foydalanishga topshirildi. 2011-yil aeroportda "The Squaire" (square va air soʻzlarining qoʻshilmasidan hosil boʻlgan) deb nomlangan yirik ofis binosi ochildi. Bino Aeroport shaharlararo stansiyasi ustiga qurilgan va maydoni bilan Germaniyaning eng katta ofis binosi hisoblanadi. Asosiy ijarachilar KPMG va ikkita Hilton mehmonxonasidir. 2012-yildan beri „The Squaire Metro“ people moveri The Squaire binosini toʻqqiz qavatli avtoturargoh bilan bogʻlaydi. Taxminan 300 metr uzunlikdagi ushbu MiniMetro tizimi ikki kabinasi bilan soatiga 1 300 yoʻlovchini tashishi mumkin. Tizim Italiyaning Leitner kompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilgan. Toʻrtinchi uchish-qoʻnish yoʻlagi. Frankfurt aeroportida toʻrtinchi uchish-qoʻnish yoʻlagi qurish rejalari 1997-yilda ishlab chiqila boshlangan, ammo keskin kelishmovchiliklar tufayli Fraport mahalliy aholi guruhlari va atrof-muhit himoyachilarini qarorga jalb qilishga majbur boʻldi. 2000-yilda ishchi guruh oʻz xulosasini taqdim etdi, unda yangi uchish-qoʻnish yoʻlagi qurish umumiy jihatdan maʼqullandi, lekin u boshqa uchta 4 kilometrli uchish-qoʻnish yoʻlaklariga nisbatan qisqaroq (2,8 kilometr) boʻlishi va faqat kichikroq samolyotlar uchun qoʻnish yoʻlagi sifatida ishlatilishi kerak. Qoʻshimcha talablarga shovqinni kamaytirish choralari va butun aeroport boʻylab kechasi soat 23:00 dan 05:00 gacha parvozlarning qatʼiy taqiqlanishi kiradi. 2001-yilda Fraport yangi uchish-qoʻnish yoʻlagi qurish uchun uchta variant bilan ruxsatnoma soʻradi. Xulosa shundan iborat ediki, aeroport maydonining shimoli-gʻarbiy qismida joylashgan uchish-qoʻnish yoʻlagi mahalliy aholi va atrof-muhitga eng kam taʼsir koʻrsatadi. Rejalar 2007-yil dekabr oyida Hessen hukumati tomonidan maʼqullandi, ammo kechasi parvozlarni taqiqlash talabi rad etildi, chunki Frankfurt kabi xalqaro aeroport, ayniqsa yuk tashish uchun kechasi parvozlarga muhtoj ekanligi taʼkidlangan. Yangi uzunlikdagi "shimoli-gʻarbiy uchish-qoʻnish yoʻlagining" qurilishi 2009-yil boshida Kelsterbach oʻrmonida boshlangan. 2012-yilda Airport Watch veb-sayti aeroportda toʻrtinchi uchish-qoʻnish yoʻlagi ochilganidan bir yil oʻtib haftalik norozilik namoyishlari boʻlayotganini xabar qildi. 2011-yildan keyingi rivojlanish. Yangi uchish-qoʻnish yoʻlagi rasman 2011-yil 20-oktyabrda foydalanishga topshirildi, kansler Angela Merkelni olib kelgan samolyot 21-oktyabrda birinchi marta qoʻndi. Markaziy chiziqning mavjud shimoliy uchish-qoʻnish yoʻlagidan masofasi taxminan ni tashkil qiladi. Bu ikki uchish-qoʻnish yoʻlagida bir vaqtning oʻzida instrumental qoʻnish tizimi (ILS) yordamida qoʻnish imkonini beradi, ilgari boshqa parallel uchish-qoʻnish yoʻlaklarida bunday qilib boʻlmasdi, chunki ular ILS uchun talab qilinadigan minimal masofa bilan taʼminlamagan. Bu aeroportga soatiga parvozlar sonini 83 tadan 126 taga oshirish imkonini berdi. 2011-yil 11-oktyabrda Hessen maʼmuriy sudi yangi uchish-qoʻnish yoʻlagi ochilgandan soʻng Frankfurt aeroportida kechasi soat 23:00 dan 05:00 gacha (shu jumladan "Mediationsnacht" deb ataladigan vaqt) parvozlarni qatʼiy taqiqladi va shu bilan 2007-yilda Hessen hukumati tomonidan kechasi 17 reysga ruxsat berilgan qarorni bekor qildi. 2012-yil 4-aprelda Germaniya maʼmuriy sudi Hessen maʼmuriy sudining qarorini tasdiqladi va kechasi soat 23:00 dan 05:00 gacha parvozlarni taqiqladi. 2020-yilga kelib yoʻlovchilar soni 90 millionga yetishi kutilganligi sababli, 2012-yil 10-oktyabrda 1-terminalga tutash yangi terminal qismi ochildi, u qoʻshimcha 6 million yoʻlovchini qabul qila oladi. "Flugsteig A-Plus" deb nomlanadigan bu qism, asosan, Lufthansaning uzoq masofali reyslari uchun foydalaniladi. Flugsteig A-Plus bir vaqtning oʻzida toʻrtta Airbus A380 yoki yettita Boeing 747-8/747-400 samolyotlarini qabul qila oladigan sakkizta toʻxtash joyiga ega. 2016-yil noyabrda Ryanair yangi baza ochishini va Ispaniya hamda Portugaliyaga toʻrtta yangi yoʻnalishni ochishini eʼlon qildi. Ryanairning bu harakati, ayniqsa Lufthansa tomonidan keskin tanqid qilindi, chunki Ryanairga aeroport toʻlovlari boʻyicha katta chegirmalar va imtiyozlar berilgan edi. 2017-yil 28-fevralda Ryanair Frankfurt uchun qishki dasturini eʼlon qildi, unda yana 20 ta yangi yoʻnalish qoʻshilishi koʻzda tutilgan. 2011-yildagi otishma. Oʻsha paytda 21 yosh boʻlgan Albaniya fuqarosi Arid Uka terminal binosi tashqarisida turgan va 15 nafar Amerika Qoʻshma Shtatlari havo kuchlari xodimini Ramstein aviabazasiga olib borishi kerak boʻlgan avtobusga hujum qildi. Xabarlarga koʻra, u kutayotgan harbiy xodimdan sigaret soʻrab, ularning Afgʻonistonga borayotganini bilmoqchi boʻlgan. Harbiy xodim „ha“ deb javob berganida, nemis prokurori Rainer Griesbaumning soʻzlariga koʻra, Uka harbiy xodim oʻgirilganida uning bosh orqasiga oʻq uzib, uni oʻldirdi. „Allohu Akbar!“ deb baqirgan hujumchi keyin avtobusga chiqib, haydovchini oʻldirdi va yana ikkita harbiy xodimga uch marta oʻq uzib, ularni yarador qildi. Yana bir harbiy xodimning boshiga pistoletni toʻgʻrilab, tepkini bosganida qurol tiqilib qoldi. Uka qochib ketdi, ammo aeroportning fuqarolik xodimi Lamar Joseph Conner va shtab-serjant Trevor Donald Brewer tomonidan taʼqib qilindi va koʻp oʻtmay ikkita nemis politsiyasi xodimi tomonidan qoʻlga olindi. Keyinchalik u hibsga olindi. Conner va Brewer 2012-yil 16-yanvarda boʻlib oʻtgan marosimda Germaniya Federativ Respublikasi oldidagi xizmatlari uchun ordeni bilan taqdirlandi. Federal ichki ishlar vaziri Hans-Peter Friedrich ularning „shubhali shaxsni hibsga olishda federal politsiyaga yordam bergan namunali jasorati va harakatlari“ni taʼkidlab, mukofotlarni topshirdi. Uka umrbod qamoq jazosiga hukm qilindi va deportatsiya qilinadi. COVID-19 pandemiyasi. 2020-yil boshida COVID-19 pandemiyasi tufayli aeroportning bir qismi yopildi. Shimoli-gʻarbiy uchish-qoʻnish yoʻlagi va 18 West uchish-qoʻnish yoʻlagi 23-mart kuni yopildi va foydalanilmayotgan samolyotlarni joylashtirish uchun moslashtirildi. 2-terminal ham yopildi va barcha yoʻlovchi operatsiyalari 1-terminaldan amalga oshirildi. Shimoli-gʻarbiy uchish-qoʻnish yoʻlagi yozgi turistik talabni qondirish uchun iyul oyida qayta ochildi, 18 West uchish-qoʻnish yoʻlagi esa yopiq qoldi. Bahor oylarida deyarli yoʻlovchilar boʻlmagani uchun Frankfurtning 2020-yildagi umumiy yoʻlovchilar soni 18,8 millionga tushib, 1984-yildan beri eng past koʻrsatkichni qayd etdi. Terminallari. Umumiy koʻrinishi. Frankfurt aeroportida ikkita yirik yoʻlovchi terminali (1- va 2-terminal), qurilayotgan 3-terminali hamda Lufthansa tomonidan boshqariladigan va faqat shu aviakompaniya foydalanuvchilari uchun moʻljallangan kichikroq „"Birinchi klass terminali"“ ga ega. London-Hitrou, Tokio–Narita va boshqa yirik aeroportlarda boʻlgani kabi, terminal operatsiyalari mahalliy va xalqaro yoʻnalishlar boʻyicha emas, balki aviakompaniyalar va ularning alyanslari guruhlari boʻyicha tashkil etilgan. Biroq, Shengen va Shengen boʻlmagan yoʻnalishlar uchun alohida boʻlimlar mavjud. 1-terminal. 1-terminal ikkita yoʻlovchi terminalining eskiroq va kattarogʻidir. Terminalning yer usti qismi 420 metr uzunlikda boʻlib, bir necha marta kengaytirilgan va "A, B, C" va "Z" yoʻlaklarga boʻlingan. Yiliga 50 million yoʻlovchiga xizmat koʻrsata oladi. 1-terminal funksional jihatdan uch darajaga boʻlingan: yuqori qavatda roʻyxatdan oʻtish stollari boʻlgan uchib ketish darajasi, quyi qavatda bagaj olish hududlari boʻlgan uchib kelishlar darajasi va ularning ostida mintaqaviy stansiya va yer osti hamda koʻp qavatli avtoturargohga kirish imkoniyatini beruvchi taqsimot darajasi. Uchib ketish va kelish darajalarining har biriga alohida koʻcha kirishlari mavjud. Avtobus bekati uchib kelish darajasida joylashgan. 1-terminalda jami 103 darvoza mavjud boʻlib, ulardan 54 tasi teletrap bilan jihozlangan (A yoʻlakda 25 ta, B yoʻlakda 18 ta, C yoʻlakda 11 ta). "Z" yoʻlagi "A" yoʻlagi ustida joylashgan boʻlib, ikkala yoʻlagi ham bir xil teletraplardan foydalanadi. Shengen boʻlmagan yoʻnalishlarga parvozlar "Z" darvozalaridan, Shengen yoʻnalishlariga parvozlar esa "A" darvozalaridan amalga oshiriladi. 2000-yilda A pierining uzunligi 500 metrga kengaytirildi, 2008-yilda esa 1-terminal va 2-terminal oʻrtasidagi bogʻlanish va C zalining kengaytmasi ochildi. 2012-yil 10-oktyabrda 1-terminalning 800 metr uzunlikdagi gʻarbiy kengaytmasi – "A-Plus pier" foydalanishga topshirildi. U Airbus A380 kabi keng fyuzelyajli samolyotlar uchun qoʻshimcha stendlarni taqdim etadi. 1-terminal asosan Lufthansa Group va uning Star Alliance hamkorlari tomonidan foydalaniladi, ular orasida Air Canada, All Nippon Airways, Ethiopian Airlines va United Airlines bor. Biroq, Lufthansa Group yoki Star Alliance tarkibiga kirmagan baʼzi aviakompaniyalar ham 1-terminaldan foydalanadi, ular orasida Condor eng yirik ijarachilardan biridir. 2-terminal. Yiliga 15 million yoʻlovchiga xizmat koʻrsata oladigan 2-terminal 1994-yilda ochilgan va "D" hamda "E" yoʻlaklariga boʻlinadi. Terminal 1C va 2D oʻrtasidagi uzluksiz yoʻlak ikkala terminal oʻrtasida bevosita, ammo jamoat uchun ochiq boʻlmagan kirishni taʼminlaydi. Unda 8 ta teletrapli darvoza va 34 ta apron stendi mavjud boʻlib, jami 42 darvozaga ega va Airbus A380 kabi keng fyuzelyajli samolyotlarni qabul qila oladi. Terminal 2 asosan oneworld (masalan, American Airlines va Cathay Pacific) va SkyTeam alyanslari (masalan, Delta Air Lines va Vietnam Airlines) aviakompaniyalari tomonidan foydalaniladi. Shuningdek, u uchta yirik aviakompaniya alyanslarining hech biriga kirmagan airBaltic, Emirates, Etihad Airways va Icelandair kabi bir qancha boshqa aviakompaniyalar tomonidan ham foydalaniladi. Fraport 2022-yil oxirida 2-terminal 2026-yildan boshlab vaqtincha taʼmirlash uchun yopilishini eʼlon qildi. Barcha ijarachilar toʻliq qurib bitkazilgan 3-terminalga koʻchiriladi. Qurilayotgan 3-terminal. 2009-yil Germaniya hukumati Frankfurt aeroportida 2020-yilga kelib 90 million, Myunxen aeroportida esa 2017-yilga kelib 50 million yoʻlovchi oqimini qabul qilish uchun uchinchi terminallar qurishga qaror qildi. Yangi terminal Fraport tomonidan mavjud terminallarning janubida, avvalgi Reyn-Mayn aviabazasi hududida qurilishi rejalashtirilgan. Yangi "3-terminal" toʻliq qurilganda 25 million yoʻlovchini qabul qila oladi va 75 ta yangi samolyot stendiga ega boʻladi. "SkyLine" people mover tizimining kengaytmasi yangi terminalni 1- va 2-terminal bilan aeroport temir yoʻl stansiyalariga bogʻlash uchun rejalashtirilgan. 2014-yil avgust oyida Frankfurt shahri 3-terminalning birinchi bosqichi uchun qurilish ruxsatnomasini berdi. Yangi terminal uchun asosiy qurilish ishlari 2015-yil 5-oktyabrda boshlangan. Uning birinchi bosqichi, asosiy bino va rejalashtirilgan toʻrtta pierning ikkitasidan (3H va 3J yoʻlaklari) iborat boʻlib, 2026-yilga kelib ochilishi rejalashtirilgan va yillik qoʻshimcha 15 million yoʻlovchini qabul qila oladi. Umumiy xarajatlar 3 milliard yevroga baholanmoqda. 2017-yilda Frankfurt aeroporti birinchi marta eng sharqiy pier (3G yoʻlagi) ikkinchi bosqich qurilishini oldinga surish mumkinligini bildirdi, shunda arzon narxlardagi tashuvchilar bu pierdan 2021-yildan boshlab foydalana oladi. 2018-yilda munitsipal hokimiyatlar tomonidan tasdiqlangandan soʻng, pierlar quyidagi jadval boʻyicha quriladi va foydalaniladi: 2021-yil mart oyida Fraport COVID-19 pandemiyasi tufayli yangi terminalning ochilishi 2026-yilga qoldirilganini eʼlon qildi. 3G yoʻlagi (arzon narxlardagi tashuvchilar uchun eng sharqiy pier): Roʻyxatdan oʻtish maydoni, 3H va 3J yoʻlaklari (markaziy pierlar): 3G bilan birga 2026-yilda ochilish uchun qurilish ishlari, shu jumladan boshqa terminallarga tashrif buyuruvchilar, yoʻlovchilar va bagajlar uchun transport tizimlari qurilishi davom etmoqda. 3K yoʻlagi (eng gʻarbiy pier): Yoʻlovchilar sonining rivojlanishiga qarab uchinchi bosqich kengaytmasi mumkin. Uchish-qoʻnish yoʻlaklari. Frankfurt aeroporti toʻrtta uchish-qoʻnish yoʻlagiga ega boʻlib, ulardan uchtasi sharq-gʻarb yoʻnalishida parallel joylashgan, bittasi esa shimoliy-janub yoʻnalishida joylashgan. 2010-yilda uchta uchish-qoʻnish yoʻlagi (Shimoliy, Janubiy va Gʻarbiy) 464 432 ta samolyot harakatini qayd etdi, bu soatiga 83 ta harakatga toʻgʻri keladi. 2011-yil oktyabr oyida shimoli-gʻarbiy uchish-qoʻnish yoʻlagi ishga tushirilgandan soʻng, aeroport soatiga 126 ta harakatni boshqara olishi kutilgan. 2020-yilga kelib samolyot harakatlari 700 000 taga yetishi kutilmoqda. Toʻrtinchi uchish-qoʻnish yoʻlagidan foydalanish orqali Frankfurt aeroporti birinchi marta parallel qoʻnishlarni bir vaqtning oʻzida amalga oshira oladi, chunki shimoliy va shimoli-gʻarbiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari orasidagi masofa 1,400 metr (4,593 fut) ni tashkil qiladi. Shimoliy va janubiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari juftligi bilan bir vaqtda parallel qoʻnishlar amalga oshirilmagan, chunki ular orasidagi masofa xavfsizlik standartlariga javob bermagan. Oddiy ish rejimida ikkita tashqi parallel uchish-qoʻnish yoʻlaklari (07L/25R va 07R/25L) qoʻnish uchun, markaziy parallel uchish-qoʻnish yoʻlagi (07C/25C) va gʻarbiy uchish-qoʻnish yoʻlagi (18) esa uchish uchun ishlatiladi. Uchta parallel uchish-qoʻnish yoʻlagi ikkita belgiga ega, chunki ular ikkita yoʻnalishda ishlatilishi mumkin, gʻarbiy uchish-qoʻnish yoʻlagi esa faqat bitta yoʻnalishda ishlatilishi mumkin. Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar. Yoʻlovchi tashish. Lufthansa va uning Star Alliance hamkorlari Frankfurt aeroportidagi barcha trafikning asosiy qismini tashkil etadi. Quyidagi aviakompaniyalar Frankfurt aeroportida yil davomida va mavsumiy muntazam va charter reyslarini taklif etadi: