Abu Hamza al-Muxtor. Abu Hamza al-Muxtor ibn Avf al-Azdiy as-Salimiy – Ibodiy qoʻzgʻoloni davrida Makka va Madina ustidan hokimiyatni qoʻlga kiritgan Ibodiy xorijiy isyonchi yetakchisi. Hayoti. Al-Muxtor Basralik boʻlib, at-Tabariy tarixiga koʻra Umaviylar xalifaligining muxolifi boʻlgan: „U har yili Makkaga borib, odamlarni [xalifa Marvon II] va Marvoniylarga qarshi chiqishga chaqirar edi“. U Abu Ubayda Muslim ibn Abu Karima boshchiligidagi Basradagi Ibodiy xorijiylar harakatining taniqli aʼzosi boʻlgan .Abu Ubayda uni qozi Abdulloh ibn Yahyo al-Kindiyning nufuzi oshib borayotgan Hadramavt viloyatiga yuborgan. Al-Muxtor va boshqa vakillarga Abdullohni Umaviylarga qarshi qoʻzgʻolon koʻtarishga undash vazifasi topshirilgan. Abdulloh 746 yilda qoʻzgʻolon koʻtarib, Hadramavt va Yamanni tezda qoʻlga oldi. 747-yilning oʻrtalarida, haj safari paytida, Abdulloh 900-1000 kishini al-Muxtorga ishonib topshirdi va uni Islomning ikki muqaddas shahri hisonlanmish Makka va Madinani egallashga yubordi. Al-Muxtor 747-yilning avgustida Makkani jang qilmasdan egalladi. Lekin Madinaga mahalliy kuchlarga duch keldi va ularni 747-yil oktyabrida katta yoʻqotishlar bilan uni magʻlub etdi. Ibodiylar qoʻzgʻolonining kengayishi Umaviylar xalifasi Marvon II ni xavotirga soldi. U 748-yil yanvarda oʻzining lashkarboshchisi Abdulmalik Atiyyani 4000 askar bilan qoʻzgʻolonni bostirish uchun yubordi. Umaviy lashkarboshchisi Madina yaqinida Abu Hamzani magʻlub etib oʻldirdi va Hijoz ustidan nazoratni qayta oʻrnatdi.