Tarixi Muhammadiy. Tarixi Muhammadiy () — islom dini ulamosi, adib, tabib va Sharqiy Turkiston jumhuriyati prezidenti hamda marshali Alixontoʻra Sogʻuniy qalamiga mansub, hozirgi oʻzbek tilining asli boʻlgan chigʻatoy tilida yozilgan Muhammad paygʻambar hayoti haqidagi siyra (yoki siyrat) yoʻnalishiga doir 1954–1961-yillarda yozilgan, 1991-yilda nashr etilgan asar. Tarixi. Alixontoʻra Sogʻuniy ushbu asarini yashirin tarzda 1954–1961-yillar oraligʻida yozib tugatgan. Ammo Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi hukumati ushbu asarni nashr etishga ruxsat bermagan. Oʻzbekiston mustaqillikka erishgandan keyin asar 1991-yilda muallifning avlodlari tomonidan oʻzbek kirill alifbosida nashr etilgan. Boshqa manbada esa nabirasi Bahmaniyor Shokir tomonidan 1988-yilda nashr etilgani yoziladi. Alixontoʻra Sogʻuniy asarni arab imlosi bilan 12 varoqli oʻquvchi daftariga yozgan. Uni bir qismini muallifning oʻzi, qolgan qismini esa uchinchi oʻgʻli Muhammadyorxon kalligrafik arabcha imlo bilan oqqa koʻchirgan. Eski oʻzbek yozuvi isteʼmoldan chiqib ketganidan keyin muallifning ikkinchi oʻgʻli Asilxontoʻra va oʻzganlik jiyani Yahyoxon Raimjonov asarni oʻzbek kirill alifbosiga oʻgirishgan. Alixontoʻra Sogʻuniyning ushbu asari hozirgi oʻzbek tilining asli boʻlgan chigʻatoy tilida yozilgan eng soʻngi asarlardan biri hisoblanadi. Voqealar rivoji. Asarning dastlabki qismda Muhammad paygʻambarning tugʻilishlaridan boshlab, ilk vahiy kelishiga qadar boʻlgan davr tasvirlanadi. Shundan keyin johiliyat davrida islom dinini tushuntirish va bu yoʻlda koʻrsatilgan fidokorlik, gʻazotlar, podshohlarni islomga daʼvat etish, Arabistonda islom dini tantanasi, Muhammad paygʻambarning koʻrsatgan moʻjizalari hamda komil inson sifatidagi oliy fazilatlari bayon qilinadi. Havolalar.