Birlashgan millatlar tashkiloti bosh kotibi. BMT Bosh kotibi — Birlashgan Millatlar Tashkilotining bosh maʼmuriy xodimi. Bosh kotib BMT Xavfsizlik Kengashi tavsiyasiga binoan BMT Bosh Assambleyasi tomonidan tayinlanadi. Xavfsizlik Kengashi qarori oldidan odatda norasmiy muhokamalar va bir qator reyting ovozlari o‘tkaziladi. Bundan tashqari, Kengashning besh doimiy aʼzosidan har biri ovoz berishda veto huquqidan foydalanishi mumkin. Umumiy qabul qilingan amaliyotga koʻra, Bosh kotib Xavfsizlik Kengashining doimiy aʼzolari boʻlgan mamlakatlar vakillari orasidan saylanmaydi. Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh kotibi besh yillik muddatga saylanadi va yangi muddatga qayta saylanishi mumkin. Bosh kotibning besh yillik muddatlari soniga cheklov qo‘yilmagan bo‘lsa-da, shu paytgacha hech kim bu lavozimni ikki martadan ortiq egallamagan. Bosh kotibning qarorgohi — Turtle Bayda joylashgan BMT shtab-kvartirasi binosi. Majburiyatlari. Bosh kotib Xavfsizlik Kengashi eʼtiboriga xalqaro tinchlik va xavfsizlikni saqlashga tahdid soladigan muammolar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni taqdim etadi. Bosh kotib hech qanday hukumat yoki hokimiyatdan koʻrsatmalar olmaydi. U faqat BMT oldida javobgar. Bosh kotib BMT Kotibiyati xodimlarini Bosh Assambleya tomonidan belgilangan qoidalarga muvofiq tayinlaydi. Vakolat muddati va saylov jarayoni. Bosh kotib 5 yil muddatga saylanadi. Nomzodlar „yopiq eshiklar ortida“ faqat Xavfsizlik Kengashi aʼzolari tomonidan koʻrib chiqiladi. Xavfsizlik Kengashining doimiy aʼzolari har qanday nomzodga veto qoʻyish huquqiga ega. „Mintaqaviy tamoyil“ deb ataladigan narsaning mavjudligi maʼlum. Yakuniy qaror Bosh Assambleyaga tegishli boʻlib, u Bosh kotibni akklamatsiya bilan saylaydi. Mintaqaviy muvozanat prinsipi. Hokimiyatni tortib olishning oldini olish uchun dunyoning turli mintaqalaridan odamlarni Bosh kotib etib tayinlash kerak. Umumiy qabul qilingan amaliyotga koʻra, Bosh kotib lavozimini Xavfsizlik Kengashining doimiy aʼzosi boʻlgan davlat vakili egallamasligi kerak. Mintaqaviy tamoyilni belgilovchi yagona hujjat 1997-yildagi Bosh Assambleya rezolyutsiyasidir. Hodisalar xronologiyasidan xulosa qilish mumkinki, prinsip toʻliq hurmat qilinmaydi. BMT Bosh kotiblari. Eslatma: 1945-yilning 25-aprelidan 26-iyuniga qadar boʻlib oʻtgan San-Fransisko konferensiyasiga keyinchalik Sovet Ittifoqi foydasiga josuslik qilganlikda ayblangan Alger Xiss raislik qildi.