Dyushes kartoshka. Dyushes kartoshka () — fransuz oshxonasining klassikretsepti boʻlib, u mashhur fransuz pazandachilik kitoblarida eslatib oʻtilgan. Tuxum sarigʻi va sariyogʻ qoʻshilgan kartoshka pyuresidan iborat boʻlib, ular qandolat qopchasi orqali turli shakllarda siqib chiqariladi yoki qoʻlda shakl beriladi. Soʻngra pechda oltin jigarrang boʻlgunga qadar pishiriladi. Ular odatda kartoshka pyuresi singari, masalan, tuz, murch va muskat yongʻogʻi bilan tuzlanishi mumkin. Tarixi. Ushbu taomning ilk retsepti 1746-yilda La Nouvelle Cuisinière Bourgeoise nashrida chop etilgan. Keyinchalik, à la duchesse iborasi fransuz oshxonasida kartoshka pyuresi va tuxum sarigʻi aralashmasini oʻz ichiga olgan har qanday taomning nomiga aylandi. Dyushes retseptlari kamida 1878-yildan beri Amerika oshpazlik kitoblarida ham nashr etila boshlangan. Amerikalik pazanda Fanni Farmer 1896-yilgi oshpazlik kitobida gertsoglik kartoshkasining ijodini shunday tasvirlab bergan: „Qandolat qopchasi va naycha yordamida massani savatga, piramidaga, tojga, barglarga, atirgullarga va hokazolarga aylanting. Bir choy qoshiq suv qoʻshib urilgan tuxum surting, soʻngra, issiq duxovkada pishiring“. 1902-yilda Boston pazandachilik maktabi oʻz jurnalida dyushes kartoshkasi retseptini chop etgan. Fransuz pazandachilik kitobi muallifi Auguste Escoffier oʻzining birinchi marta 1903-yilda nashr etilgan mashhur „Le guide culinaire“ pazandachilik kitobida ushbu taomni tasvirlab bergan. Buyuk Depressiya davrida AQSh federal hukumati kartoshka yetishtirishni yaxshilash uchun oʻnlab shtatlar qishloq xoʻjaligi agentliklari bilan hamkorlik qilgan. Amerika Uy xoʻjaligi byurosi isteʼmolchilarni dyushes kabi kamroq tarqalgan kartoshka taomlarini tatib koʻrishga chaqirdi. Ikkinchi jahon urushi AQShda oziq-ovqat, ayniqsa sariyogʻ, goʻsht va konserva taqchilligiga olib keldi. 1943-yil yanvar oyida birinchi xonim Eleanora Ruzvelt Oq uyda toʻqqizta oilaviy taom menyusini eʼlon qildi. Kechki ovqatlardan biriga goʻshtli non va dyushes kartoshkasi ham kiritildi. 1949-yilda Nyu-York Tayms nashri mol goʻshtiga qaraganda arzonroq muqobil retsept sifatida qovurilgan tovuq yoki qovurilgan baliq bilan dyushes kartoshkani targʻib qildi. Dyushes kartoshkasi koʻpincha rasmiy hukumat yigʻilishlarida tortiq qilinadi. 1959-yil sentabr oyida AQSh prezidenti Duayt Eyzenxauer Kemp Devidda sovetlar Bosh kotibi Nikita Xrushchev bilan uchrashdi. Tushlikka mol goʻshti qovurgʻalari va pishirilgan qizil okun baligʻi kiritilgan. Dyushes kartoshkasi garnirlar qatorida edi. Eron shohi Muhammad Rizo Pahlaviy 1962-yil aprel oyida Vashingtonga tashrif buyurganida, Eron elchixonasida prezident Jon Kennedi uchun oltita taomdan iborat kechki ovqat tashkil etdi. Asosiy taom qirgʻovul goʻshti edi, dyushes kartoshka ham ovqatlar safidan oʻrin olgandi. 1966-yil iyun oyida Saudiya Arabistoni qiroli Faysal Vashingtonga tashrif buyurdi. Prezident Lindon Jonson Oq uyda davlat kechki ovqatini uyushtirdi va menyuda bodom, qovurilgan fileta va dyushes kartoshkasi ham bor edi.