Albaniyani islomlashtirish. Albaniyaning islomlashuvi 1385-yildan boshlab Usmonlilar tomonidan mintaqani bosib olish natijasida sodir boʻldi. Usmonlilar oʻzlarining maʼmuriyati va harbiylari orqali turli siyosat va soliq imtiyozlari, savdo tarmoqlari va transmilliy diniy aloqalar orqali islomni Albaniyaga olib kelishdi. Usmonlilar hukmronligining dastlabki bir necha asrlarida Albaniyada islomning tarqalishi sekin kechdi va asosan XVII—XVIII asrlarda Usmonlilarning kattaroq ijtimoiy va harbiy integratsiyasi, geosiyosiy omillar va cherkov tuzilmalarining qulashi tufayli kuchaydi. Bu Albaniya tarixidagi eng muhim voqealardan biri boʻldi, chunki Albaniyadagi albanlar asosan nasroniy (katolik va pravoslav) aholidan sunniy musulmon boʻlgan aholiga oʻtib, maʼlum mintaqalarda muhim etnik alban nasroniylarini saqlab qolishdi. Natijada sunniy islom alban etnolingvistik hududida eng katta eʼtiqod boʻldi va Usmonli davrida Albaniyaning siyosiy rivojlanishini shakllantirishga katta taʼsir koʻrsatdi. Diniy oʻzgarishlardan tashqari, islomni qabul qilish albanlar va alban madaniyatini shakllantirgan va taʼsir qilgan boshqa ijtimoiy va madaniy oʻzgarishlarni ham keltirib chiqardi. Tarix. Erta Usmonli davri. Albanlar XIV asr oxirida Usmonlilar imperiyasi tarkibiga kirganlarida islomni qabul qila boshladilar. Albaniya Bolgariya va Bosniya kabi Bolqondagi boshqa mintaqalardan shu bilan farq qiladiki, 1500-yillargacha islom kooperativ aristokratiya vakillari va Yuruklarning siyrak harbiy postlari bilan chegaralanib qolgan. 1430-yillarning boshlarida Usmonlilar hukmronligiga shimoliy va markaziy Albaniyadan kelgan alban feodallari qarshi chiqdi va Usmonlilar bunga javoban ikkita harbiy yurish qildilar. Albanlarning magʻlubiyatlari natijasida Usmonlilar Onadoʻlidan kelgan timarlarga koʻp yerlar va elitadagi albanlarga chorak yer berishdi. Alban nasroniy elitasining bir qismi tomonidan Islomni birinchi qabul qilishlari ularga avvalgi siyosiy va iqtisodiy imtiyozlarni saqlab qolish va yangi Usmonli tuzumida paydo boʻlgan timar yoki sipohiy mulkdorlari sinfiga qoʻshilish imkonini berdi. Markaziy Albaniya. Markaziy Albaniya tekisliklardan iborat, shimoliy va janubiy Albaniya oʻrtasidagi hudud boʻlib, Usmonlilarning bevosita maʼmuriy nazorati va diniy musulmon taʼsiri ostida boʻlgan savdo, madaniy va transport aloqalarini bogʻlaydigan eski Via Egnatia yoʻlidagi markaz edi. Markaziy Albaniyaning aksariyat qismining islomni qabul qilishi koʻp jihatdan uning geografiyasining mintaqaning ijtimoiy-siyosiy va iqtisodiy farovonligidagi roli bilan bogʻliq.