Ismlar imlosi. Ismlar imlosi kitobi — taniqli oʻshlik oʻzbek yozuvchisi Rahmonberdi Madazimov tomonidan yozilgan asar. Ushbu asarda oʻzbek xalqining ismlari haqida maʼlumotlar berilgan. Mazmuni. Padari buzrukvorim Mirza Rahmonberdi Muhammadazim oʻgʻli bosma kitobidan koʻchirma: Nom risala yangi ijod Mirza Rahmonberdi Oʻshni tasnif qilgan asari moʻmin va moʻminalar uchun yaʼni oʻgʻil-qizlar 1332-1333 hijriy, 1914 milodiy yili tanlangan, ishlangan. 1915 yili Turkiston general-gubernatori devoni qoshidagi Toshkent shahar nashriyotida nashr etilgan. Mirza Rahmonberdi hoji Muhammadaʼzim Aʼlamzoda ibni Hojiboy „ISMLAR IMLOSI“ asaridan parcha Eski arab alifbosidan yangi oʻzbek alifbosiga 24-yanvar 1954 yilda (1373-yil hijriy juma-yakshanba dam olish kunlari) koʻchirdi Oʻrinboy Shergʻoziyevich Rahmonov. Muqqaddima. Ushbu risola (kitob)ni tasnif qilmoq (yozmoq)din birinchi maqsadi shul kim biz Turkiston (Markaziy Osiyo)lik musulmon (oʻzbek)lardan aksarimiz farzandlarimizga ism qoʻymoqda ulamo va fuzalolarga va ushbu azizlarga oʻxshagan zotlarga kitobga muvofiq qoidadagi ismlarni kamdan-kam qoʻydiramiz. Oʻzlarimizga yodimizga kelgan ismlarni qoʻyar ekanmiz, farzandlarimizni xunuk ismda qolmogʻiga sabab boʻlamiz. Misol, oʻgʻil boʻlsa Oʻroqboy-Ottoʻqoʻr. Qiz boʻlsa Beram, Burma va shunga oʻxshash vaqtincha omonat qoʻyilgan ismlarni vaqtida oʻzgartirolmay beparvolik bilan, kamolga etsa ham shul nomunosib ism bilan qolib ota-onalaridan norizo boʻlsalar kerak. Hammaga maʼlumdirkim, ota-onani farzandi uchun qiladigan ishlarini biri ushbu ism qoʻymoqda andisha va mulohaza qilmoqdir. Bizni ushbu risolada ham baʼzi qoidaga zid ismlardan oz-moz bordir. Ammo ular juda ham nomunosib emasdir. Shul ismlarni xolislagan (tanlagan)dirmiz. Noboblarni yozmadik, binobarin, ushbu risolani ijod qildik to kim ushbugʻa qarab har kim xohlagan ismini qoʻymoqqa oson boʻlishi uchun. Va ham aksar darkor boʻlgan vaqtda baʼzi odamlarni ismini kishi hayolidan faromish (chiqarib) qoladir. Oʻshandoq vaqtda, ushbu risolani baxr olib faslidan boshlab to oxirgi fasligacha qaysi faslda boʻlsa qarab topmoqqa rahbardir. Chunki baʼayni (baʼzi) odamlar ismi yodidan koʻtarilgan kishining nomini bosh harfi yodidan chiqmaydir. Shundoq odamlarga koʻproq zarurdir. Maʼlumlari ulgʻaykim ushbu risola ichidagi nomlar, xususan biz Turkiston (Markaziy Osiyo)lik musulmonlar (oʻzbeklar) orasida koʻproq ataladirgan ismlardir. Gʻayri (chet) mamlakatlardagi musulmon (oʻzbek) qardoshlarimiz oʻz qoidalariga qarab bulardin boʻlak ham nomlar qoʻyurlar. Bul kamina faqir alxaqir saropo tasipini oftobdin zarra va daryodin qatra topgan fikr qasronim va justjoʻy ojiza namni etgan joyi alxol ushbu minvolgʻacha kamina oʻqib koʻrguchi zotlardan umid shulkim daf ato ijtihodimizga shikast bermasalar ekan, inson xatosiz boʻlmagay. Balkim sahu-sarvu xatolari boʻlsa, bizni ogox qilib, bilmaganimizni bildirib, buzilgan joylari boʻlsa islox (tuzatib) qilib oʻtmoqlarini riji etamiz!!! Ushbu birinchi marotibadagi risolamizda baʼzi ismlar mastur boʻlmay notamomdir. Binobarin, har bir harf faslini etagidan oxiridan oz-ozdan boʻsh joy qoldirdik, to kim har kimni oʻz hayoliga kelib mundin koʻrinmagan nomlardan boʻlsa, marhamat aylab yozib qoʻymoqlari uchun, inshoollo biz oʻzimiz ham just-joʻ aylab kitoblardan koʻrib, mundin qolgan nomlarni keyincha chiqadirgan risolaga qoʻshsak kerak. Ushbu risolani avvalida mozkurlarni (oʻgʻillarni) va oxirida munisalar (qizlarni) ismi bayon qilinur. Hammasi avjad (alifbe, harf, kofiya oʻziga mos) tartib bilan. Ammo maxsus boʻlgan nomlardan ham zikr boʻlindi. Agarchandiki darkor boʻlmasa ham qadimlardin yodgori uchun bul toʻgʻrida munislarni xaqir koʻrmasdan orzu-iltimoslarini ham darcha iltifotga olib muallimlardin (otincha, oʻqituvchi xotin-qizlardin degan gap) musavda olib va ham jon roʻyxatdan koʻtarib ushbuni oxiriga tirkadik, aybga buyurmagaylar. Chunkim barcha insonni tuqqan onasi xotin kishi boʻlgandan soʻng, 2-jidadil shul kim oʻgʻil ham farzand, qiz ham farzand. Qiz bolalar ismlarini ham aksar erkaklar qoʻyadirlar. A.O Ollo rizo — Ollo panx — Olloberdi Ollo quli — Ollo shukur — Ollo yor Ollo murod. Asadullo. Asadulla Otoullo — Iltifotullo — Itoʻatullo — Ixsonullo — Ahilli Ibrohim — Ismoil — Isroil Abzoil — Elmurod "Izoh" tushuncha: bizda O.A. harflariga I.E. harflarini aralashib ketishini sababi, masalan: O.A. harfdagi ismlarda Olloyor, Ibrohim, Elmurod, Eshnazarlarni aralashib ketishini sababi, arabchada „alif“ degan harf Ollo rizo, Ibrohim, Elmurod soʻzlarida hammasida qoʻllanadi. Arabchada bitta harf uchta-toʻrtta harfni xizmatini bajaradi. Akbar ali — Asqar ali — Er ali — Ali — Ahmad ali. (ali, bek, boy, jon, Gʻulom) qoʻshimchalar bilan ham ishlatilishi mumkin. Masalan: Ahmadali — Ahmadbek — Ahmadboy — Ahmadjon, Ahmad Gʻulom. Ernazar — Eshnazar — Eshmurod — Ermuhammad — Muhammad — Muh. Oqyoʻl — Oqcha — Oqpoʻta — boʻta — Erboʻta — Eshboʻta. Ahmadbobo — Eshonbobo — Ulugʻbobo. Egamberdi — Egamquli — Egamjon. (Ibtido, Iltijo. Oro, Aʼlo, ulyo — Agʻniyo). A.a Abobakir, Abomuslim Abulqosim, Abulfattox, Abulgʻozi, Abulfayzi, Abulboqi, Abulsoqi, Abulxayri, Abuljaffar, Abulharira, Abutolib, Abulayyub. Isxoq, Afoq, Ishtiyoq, Uzoq, Inomiddin, Isomiddin, Anvardin, Anvariddin, Akmaliddin, Ashrafiddin, Abzoliddin, Asiriddin, Anisiddin, Unsiniddiq, Ilhom, Inʼom, Islom, Akram, Adham, Ahtam, Oʻktam, Ibnitolib, Ibniyamin, Amin, Imin, Oʻrun, Oʻrmon, Arslon, Istixson, Oyxon, Oytoʻla, Oʻlja, Odina, Erka, Ofarin, Ehson, Oxun, Obil, Asil, Anoqul, Ozodbaxt, Idris, Anis, Avas, Ilyos, Olmos, Oʻlmas, Ergash, Oldosh, Ortiq, Axror, Iftixor, Iftor, Asfandiyor, Anor, Iskandar, Axtar, Afsar, Oʻsar, Avjir, Oʻjar, Avsar, Axi, Avji. "Izoh": Ibni degani oʻgʻli degani. Masalan: Oʻrinboy Ibni Rahmonberdi (Oʻrinboy Rahmonberdi oʻgʻli). Imon, Salom, Imomnazar, Eshonxon. Yoki — berdi qoʻshimchasi bilan, Imomberdi. Ostona, Aʼzam, Asron, Ixson, Ison, Akram, Orzu. Ota — Otaboy — xon — bek — nazar — mirza — qul. Sayid — Keldi. B Bobo, Burxoniddin, Baxoviddin, Siroliddin, Sirojiddin, Badriddin, Badinddin, Boqir, Bahodir. Yoki Botir, Boqiyor, Boqi Muhammad, Bilol, Boʻston, Boʻron, Bahrom, Baltu, Babajon, Babachol, Brot, Trot, Baxti, Baruz, Bexbud, Baxlul, Banir, Basar, Bashar, Boʻrz, Badal, Bahman, Boshtali, Boʻri. — berdi, Ali, Bek, Muhammad Bek, San, Poʻlod, Foʻlod, Murod, Boʻta, Nazarquli. T Tanho, Turdi, (-qul, boy), masalan: Turdiqul, Turdiboy Turgʻun, Toʻxta, Toʻxtasin! Toʻxtosh, Toʻra, Toʻqa, Tilaboldi, Toʻlandi, Topiboldi, Toʻychi, Toʻqa, Tovfiq, Temirqul, Tarif, Tesha, Talqon, Tarob, Toji, Muhammad, Tojiddin, Tojiboy. Tursunmuhammad, Tursunqul, Tursunboy, Toshmuhammad, Toshmurod, Toshfoʻlod, Toshtemir, Toshboy, Turdiali, Turq. J Jaloliddin, Jamoliddin, Jahongir, Jahonboy, Jabborali, Jabborquli, Jiyanbek, Janibek, Jalilboy, Jamilboy, Jahfar, Javhar, Joʻra, Jontoʻra, Juma, Jamshid, Juvonmard, Javlon, Jalil, Joʻlon, Jovli, Joʻli. H Hamidullo, Habibullo, Halimullo, Haliliddin, Habibiddin, Halimiddin, Hsamiddin, Haqnazar, Haqquli, Hasan-Husayin, Homidjon, Hobil, Hosil, Hoji, Honim, Hoʻkim, Hakim, Hafiz, Haydarali, Hodjat, Hojatmurod, Hayit, (-qul, -jon, -boy qoʻshimchalarini qoʻllasa boʻladi). X Xayrullo, Xayriddin, Xudoberdi, Xudoyquli, Xudoyor, Xidoyat, Xoliqberdi (-jon, -nazar, -quli, -berdi qoʻshimchalarini qoʻllasa boʻladi). Masalan: Xaliljon, Xalilnazar, Xalilberdi. Xolmurod, Xoldor, Xolmirza, Xaydar. Xushraftor, Xushkaftar, Xushnazar, Xushxol, Xushvaqt, Xoʻkandboy, Xoʻjash, Xoʻjoq, Hisrav. Xolmuhammad, Xolnazar, Xolboy, Xolboʻta, Xolbobo, Xoʻjaxon, Xojabek, Xojanazar, Xoʻjaqul, Xoʻjakeldi, Xonxoja, Xonbobo, Xonboʻta, Xonkeldi, Xonsuydi. Ch Chilton, Chahqon, Chamandar, Choʻyandi. D Dono, Doro, Dovud, Dolim, Doʻstmuhammad, Damin, Dadajon, Dodxojon, Dildorbek, Davronbek, Davlatbek, Darvishbek, Devonbegi, Devona, Dadojon, Dexqonbek, Donishbek, Dilshod, Dilmurod, Doniyor. Z Zikiryo, Zako, Zakot, Zilkafil, Zulfiqor, Zokir, Zulkun, Zulfat, Zulqarnin, Zabida, Ziyodxon, Zaynullo, Zayniddin, Zaynobiddin, Zoxid, Zamon, Zaki, Zirak, Zoʻbira, Zvor, Zavra, Zuxr. R Rahmonberdi (-ali, quli, jon) Rahimberdi, Rizo, Razzoq, Rofeʼ, Rauf, Raxmatullo, Rashidxon, Rasuljon, Ramazon, Rohat, Rifat, Roʻzi, Rustam, Rajab, Rafiq, Ravshan. S Saʼdullo, Sadiddin, Sadriddin, Sayfullo, Sayfiddin, Sirojiddin, Sulaymon, Sulton, Subxonquli, Soqi. Soli, Sanjar, Samandar, Soxi, Saodat, Sayid, Safar, Suyar, Salom, Salim, Satim, Sitam, Stat, Sarafraz, Sarimsoq, Surma. Sh Shaʼid, Shahobiddin, Sharobiddin, Shujoiddin, Shamshiddin, Shafoʻat, Shokir, Shukur, Shakar, Shafix, Sharif, Shavkat, Shodmon, Shirin, Sher -ali, -gʻozi. Shohmardon, Shoxjahon. r-x- Mirzod, Murod, Shomurod, Shoxzoda, Shorahim, Shoburxon. S Safo, Sanʼatulla, Sadrulla, Sadiriddin, Soxobid, Silojiddin, Solih, Sobir, Sabur, Sodiq, Siddiq, Soxib, Sodir, Sayfur, Sanobar, Safur, Sayfulmalik, Sufat, Soʻfi. Izoh: Biz „S“ harfini yozib bitganmiz. Eski arab alifbosida „S“ harfi ikki xil boʻlib va ikki xil talaffuz etiladi, „Z“ harfi va „T“ harflari boʻlsa uch xil boʻlib uch xil talaffuz etilur. Bizda esa birgina „Z“ aytilur. Tilni burro qilib aytilur boshqalarida. Z Zayoʻiddin, Zarif, Zaxok, Zuhriddin, Zahriddin, Zafar. T Tillo, Talʼat, Tohir, Tolib. "Izoh": Arabchada koʻp harflar ikki-uch, xatto toʻrt xil harflar bilan yozilib, uch-toʻrt xil talaffuz etiladi. Lekin ikki-uch, toʻrt xil hammasi oʻziga xos. Bizda esa harf yoʻqki alohida yozgani. „A“ harfi tagʻin keldi oʻz navbatida. A Abdullo, Ibodullo, Ibaydullo, Izzatullo, Ataullo, Abdulrahmon, Abdulhamid, Abdulrahim, Abdulhalim, Abdulkarim, Abdulhalin, Abdulsattor, Abdulazim, Abdulolim, Abdulqaxxor, Abdulsattor, Abduljabbor, Abdulrazzoq, Abdulroziq, Abdulqodir, Abdulsobir, Abdulgʻofur, Abdulgʻafur, Abdulshukur, Abduljalol, Abduljalil, Abdulxalil, Abduljamil, Abdulrasul, Abdulsalom, Abdulrayim, Abdulnabi, Abdulgʻani, Abdulboqi, Abdulhomid, Abdulmajid, Abdulaxad, Abdulsamad, Abdulvohid, Abdulvali, Abdulvahob, Abdulmatlab, Abdulmutalib, Abdulaziz, Abdulmalik, Abdultayuf, Abdulmannon, Abdulmannof, Abdulrauf, Abdulxaq. Ilojiddin, Ayniddin, Imomiddin, Abiddin, Obiddin, Obid, Oqil, Odil, Orif, Avaz, Arab, Ali, Umrzoq, Umar, Umarjon, Umarbek, Umarshox, Abbos, Ayindosh, Abdulqamar, Aynilqamar, Qamarizamon, Aysh. -qul, -muhammad, -jon, -boy, -ali qoʻshimchalar bilan ishlatilsa boʻlur. Oʻmarali, Ismonali, Ashurali. Izoh: „A“ harfi „I“, „O“, „Oʻ“ va boshqalar ham boʻlib qoldi. Masalan: Ibodullo. Gʻ Gʻoyibullo, Gʻayibullo, Gʻoyibnazar, Gʻolib, Gʻofur, Gʻafur, Gʻozi, Gʻani, Gʻarib, Gʻazanfar, Gʻiyosiddin, Gʻavsiddin, Gʻulomiddin, Gʻulommuhammad, Gʻulomshox, Gʻulomnabi. F Fatxullo, Fazrullo, Fayzullo, Fayziddin, Fasliddin, Fatxiddin, Faxriddin, Faqriddin, Fasixiddin, Faliliddirin, Foroliddin, Farmon, Farzin, Farzoyin, Faridon, Fayzulrahmon, Fursad, Farosat, Fayyoz, Fattoxberdi, Forfi, Fayarali, Fayarmuhammad, Forimashkur, Frimushkur, Frimqul, Fotix, Fozil, Farrax, Foʻlod. P Purot, Porsa, Podshoxoja, Paxlavon, Parosat. Q Qudratillo, Qanoatullo, Qaxxorjon, Qamarrizamon, Qoflon, Qurbon, Qahramon, Qozixon, Qutbiddin, Qomoliddin, Qitmiriddin, Qambar, Qalandar, Qayum, Qosim, Qobil, Qochti, Qoʻzi, Qumri, Qunduz, Qoʻchibek, Qoʻychi, Qaroyoy, Qozoqboy, Qirgʻizboy, Qipchoq, Qutliq, Qodir (-berdi, -ali, -quli, -qul, -muhammad, -temir qoʻshimchalarini ishlatsa boʻladi). K Kamoliddin, Karomiddin, Komil, Kozim, Karomat, Kazomat, Kottaxoja, Kenja, Kimsan, Kiyomors, Kabir, Kibir, Kikavs, Kihisrov, Kiqabod, Kabu, Koʻmak, Kalib (-berdi, jon) L Lutfullo, Lutfiddin, Latif, Luqmon, Layli, Laʼli, Loʻli, Lobar, Lola. M Mullo, Muxabilla, Mexabillo, Muxtoriddin, Masxabiddin, Maxiliddin, Majiliddin, Miniromiddin, Maniromiddin, Mazhariddin, Matlabiddin, Maslaxiddin, Masud, Masjud, Maxbub, Matlub, Magʻlub, Mashrab, Maʼshuq, Moʻsi, Mustafi, Murtazi, Mustafo, Murtazo, Maxtum, Maxzum, Maxkam, Muqim, Mahammadazim, Mahammadjon, Mehmon, Marjon, Mavlonboy, Majnun, Moʻminjon, Muxsin, Malla, Meli, Moyit, Mirot, Miros, Maʼmur, Minavvar, Muzaffar, Muxlis, Maqbal, Masar, Mubora, Matex, Mirza, Qand, Mirzod, Mansur, Mayram (-ali). -Mir qoʻshib aytiladiganlar, masalan: Mirabdulla, Mirjamol, Miribaydulla, Mirjalol, Mirkamol, Mirakbar, Mirakrom, Mirahmad, Mirashraf, Mirfozil, Mirnematullo, Mirxaydar, Mirkomil, Mirhomid, Mirmahmud, Mirbobo. -Mirzo soʻziga qoʻshib ham koʻp ismlar aytiladi. N Nurullo, Nazirullo, Nasiriddin, Naziriddin, Nematullo, Najimiddin, Noʻkariddin, Normahammad, Norali, Norbobo, Norqoʻzi, Norvali, Norbadal, Norcha, Nortoji, Norboy, Nosir, Nodir, Norxoliq, Norun, Norvon, Nurmuhammad, Nurqoʻzi, Nurvali, Nurcha, Nurvoli, Nuriddin, Noʻmon, Nishon, Nabi, Nasim, Nazar, Nabira, Nozim, Niyoz, Nuruz, Nurvaz, Nushron, Nushiravon, Nasimiy. V Vosil, Vors, Vomiq, Vofiq, Voxidjon, Vijyatiddin, Vali, Vazir, Viloyat. H Hamrox, Hamza, Hoshim, Hashom, Hushom, Hodi, Horun, Horvon, Homun, Hofiz, Hafiz, Hurmahammad, Hushnud, Hushnaq, Hushmand, Hushyor. Izoh: „H“, „X“ harflari ikki xil talaffuz etiladi, ruschada bir xil. Ya, Yo, Y, Yu Yaxyo, Yahudo, Yormahammad, Yorboy, Yusuf, Yunus, Yoʻlbars, Yoʻli, Yoʻldosh, Yondosh, Yaqub, Yoqub, Yaxshiboy, Yangiboy, Yodgor. Izoh: Eski arabcha alifboda „Ya“, „Yu“, „Y“, „Ye“ harflari birgina „Y“ harfi ishlatilar edi. O, A, E, I, Oʻ Oyimniso, Istixfo, Iltijo, Oysora, Oypodshox, Oyparcha, Oyfayzilat, Oyxon, Oyimxon, Oyaʼzam, Oysha, Oysa, Omina, Onisa, Anisa, Ozoda, Arzanda, Unsun, Oʻrun, Orzu, Ortiq, Ikrom, Umigulsum, Iqlim, Onor, Anor, Ulfat, Anzirat, Ergash, Oʻgʻil. Izoh: O, A, E, I, Oʻ harflari arab alifbosida bir harfdir. B Bahriniso, Badijmidjabo, Badiljamol, Bibixon, Bibisora, Bibisoliha, Bahrom, Bonu, Basira, Bashira, Bashorat, Bakiraxon, Bokira, Baxti, Baxridilxon. T Tojiniso, Turdi, Toʻxta, Toxta, Turgʻun, Toʻtiniso, Tolma, Toʻxfa, Tohira. J Javharniso, Jilo, Jannat, Jahon, Jamol, Jamila, Janon. Ch Chehra, Chamandar, Choʻlfon. X Hojiniso, Xanifa, Halima, Xafiza, Xosila, Xomida, Hurmat, Xalovat, Xasanbonu, Xayriniso, Xadicha, Xosiyat, Hislat, Xonbibi, Xolbibi, Xolisxon, Xumor, Xalichaxon. D Dilorom, Diloso, Dilidono, Dilsoʻz, Diljoʻ, Dirxon, Diliraʼno, Dilfuza, Dilbar, Dilbaxro, Dilrabo, Dilafruz, Diljahon, Dilnoza, Dilyora, Dilyoraxon, Dilyorabonu. Z Zulfiniso, Zufnun, Ziyoda, Zabida, Zuljahon, Zamira, Zebuniso, Zebo, Zuhra, Zaynab, Zaynularab, Zaʼfaron, Zarifa, Zarafa. R Raxbarniso, Rasbarniso, Raʼno, Risolat, Riyozat, Rafoat, Raʼfat, Rohat, Raxmat, Ruxsat, Ruxsora, Robiya, Roziya, Roxila, Rokiya, Rofiya, Ruqiya, Raxima, Ruzvon, Rayxon, Revziyaxon, Roxidil, Rayyona, Rumayzo. S Savriniso, Saʼdiniso, Somia, Sattora, Satfora, Sojida, Salima, Sakina, Samida, Salomat, Saltanat, Sulton, Sayli, Sotqin, Sabriniso, Soliha, Sobira, Sabohat, Sufat, Soʻfiya, Sofiya, Sanam, Samar, Sarvinoz, Sabrina, Soraxon. Sh Shamsiniso, Shamsilzixo, Sharofsat, Sharofat, Shafoat, Shafqat, Shox, Shoxzoda, Shahrizoda, Shahribonu, Shamshilayon, Shamsilisyon, Shodmon, Shirin, Shamsilqamar, Sharifa, Shirmonxon. Oʻ, I, A, O Oʻmirniso, Izro, Azro, Ibodat, Inoyat, Inobat, Arofat, Ofiyat, Oqibat, Izzat, Oysha, Obida, Otika, Oqila, Oliya, Orifa, Aqida, Ibayda, Ashur, Anbar, Asal. Gʻ Gʻamza, Gʻayrat, Gʻazal. P Parichexra, Parpi, Parcha. F Fayziniso, Fotima, Fayzilat, Farfi, Foʻlod, Farojniso, Farangiz. Q Qumriniso, Qunduz, Qorakoʻz, Qoida, Qanoat, Qimmatxon, Qamar, Qambar, Qutbar. K Kibriyo, Kimyo, Kimsan, Karomat, Karomanda, Kulparcha. G Gavharniso, Gulandom, Guljahon, Guljamila, Guljamol. L Laylo, Layli, Laʼli, Loʻli, Lobar, Lola. M Mehriniso, Mehriliqo, Moxliqo, Moʻro, Moxro, Moxparcha, Moxpari, Maloxat, Maʼrifat, Maxfirat, Marhamat, Maslahat, Moida, Moxira, Mahmuda, Masʼuda, Masjida, Mavjuda, Maftuna, Movtoʻfa, Maʼrufa, Maqbula, Mashxura, Mashkura, Margʻuba, Matluba, Matlyubaxon, Mahzuna, Mastura, Mastra, Maxzoda, Maofa, Mofa, Moʻxtaram, Maʼzam, Mukarram, Maryam, Moʻtabar, Moʻnis, Masar, Misir, Manzura, Mushtariy, Mubina. N Nuriniso, Norjon, Nazoxatilzamon, Nazokatxon, Nabuvat, Nushbat, Nasibat, Nusrat, Nazir, Nishon, Nozikoy, Nozidil, Nozima, Nozanin. V Viloyat, Vosil, Vasil. H Hur, Huriniso, Hurliqo, Humayro, Hamroh, Hamza, Holshiya, Hoshiya, Huvaydo. Yo Yodgorniso, Yosman, Yorxon, Yoqutoy. Qildi tavsif ijod ila risolaki Mirza Rahmonberdi hoji Muhammadaʼzim Aʼlamzoda ibni Hojiboy oʻz harajati bilan bostirib, chacha bosmaxonagʻa nashr etdi. Qoruborigʻa zafar ber ham kushayish xudoy. Ushbu risolalar sotiladir — shahri Andijonda, tuzemnoy qismda (chastda), „Umid“ kutubxonasida, shahri Oʻshda tuzemnoy qismda, oʻrta bozorlikda, Toshkent shahrida 499 sonli Mulla xodi doʻkonida, ham ot chiqmas — yaʼni ot kechikda 393 sonli Qoraxoja eshon saxof doʻkonida va pochta yoʻlida taqachilik yonidagi „Usul“ jadid maktabxonasida, yaʼni 42-sonli taraqqiyparvar muallimzoda Mirza Sanjar, Mirza Fozilbek hoji oʻgʻli hovlisida. Ammo gʻayri odamlar huddi shu risolani oʻz tarafidan bostirmoqlari mamnundir. Magar asar sohibi (yozuvchisi-muallifi) rizoligi ilon magar alohida matbua boʻlsa, mumkindir. Manbalar. Oydin