Gilgamesh. Gilgamesh — Shumerdatk Uruk sh.ning yarim afsonaviy hokimi (milloddan avvalgi 27—26-a.lar). Milloddan avvalgi 3 ming yillikdagi Shumer epik qoʻshiq (doston) larida va milloddan avvalgi 3 ming yillik oxiri — 2 ming yillik boshlariga oid katta dostonda Gilgameshning yovvoyi odam — Enkidu bilan doʻstligi, mangu hayotga erishish siruasrorlarini izlash yoʻlidagi sarguzashtlari bayon etilgan. Gilgamesh haqidagi afsona xettlar, hurritlar va boshqalar orasida ham keng tarqalgan Tarixiy shaxs sifatida:. Gilgamesh haqidagi eng qadimgi ma’lumotlar shumer podshohlar ro‘yxatida uchraydi. U yerda u Urukning beshinchi podshohi sifatida ko‘rsatiladi va 126 yil hukmronlik qilgani aytiladi (bu raqam mifologik bo‘lishi mumkin). Tarixiy jihatdan, Gilgamesh haqiqatda yashagan hukmdor bo‘lishi mumkin, ammo ko‘plab u bilan bog‘liq hikoyalar afsonaviy va diniy elementlar bilan to‘la. Adabiy obraz sifatida:. Gilgamesh eng ko‘p tanilgan qadimgi adabiy asarlardan biri – “Gilgamesh dostoni” orqali dunyoga mashhur bo‘lgan. Bu doston akkad tilida miloddan avvalgi II mingyillikda yozilgan va 12 ta loy taxtachadan iborat bo‘lgan nusxalari topilgan (eng mashhuri – Ninive kutubxonasidan chiqqan versiya). Xulosa:. Gilgamesh – tarixiy va mifologik obrazlar qorishmasi bo‘lib, u orqali insoniyat qadimda ham o‘z hayoti, maqsadi va o‘lim haqida chuqur o‘ylagani namoyon bo‘ladi. U adabiyot va falsafada insoniyat o‘zligini anglash yo‘lidagi eng qadimgi timsolardan biridir.