Zilziladan ogohlantirish tizimi. Kirish. Zilziladan ogohlantirish tizimi - seysmik to'lqinlarni aniqlash, prognoz qilish va zilzila sodir bo'lgan joyni yaqin atrofidagilarni ogohlantirish uchun mo'ljallangan texnologiya tizimidir. Ushbu tizimning asosiy maqsadi odamlarga va avtomatlashtirilgan tizimlarga samarali tayyorgarlik ko'rish va javob berish uchun qisqa bo'lsa ham vaqt berishdir. Bu orqali qurbonlar soni va moddiy zararlarni kamaytiradi. Zilziladan ogohlantirish tizimlarining ishlashi. Quidagi ro'yhat orqali zilziladan ogohlantirish tizimlarining ishlash ketma-ketligini ko'ramiz: Aniqlash: Seysmik datchiklar yer harakatlarini doimiy ravishda kuzatib boradi va g'ayrioddiy seysmik faollik aniqlanganda, tizim bu zilzila yoki boshqa aloqador buzilish ekanligini aniqlash uchun ma'lumotlarni taqqoslaydi va qayta ishlaydi. (1- infografikada ko'rsatilgan) Tahlil: Markaziy tizim bir nechta sensorlardan ma'lumotlarni oladi va zilzila joyi, magnitudasi va potentsial ta'sirini hisoblab chiqadi. Tahlil qilinganidan so'ng, xabar matni tayyorlaniladi(masalan: "Ushbu hududa 'x' darajadagi zilzila bo'lishi kutilmoqda") va shu bilan birga tavsiyalar ham beriladi (masalan: "Binolarni tark eting yoki daraxt va osma simlar yo'q joyga chiqing"). “O‘zbekiston Respublikasi aholisi va hududining seysmik xavfsizligini ta’minlash tizimini yanada takomillashtirishga oid qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida"gi prezident qarori qabul qilindi.Unga ko‘ra, joriy yilning 1-dekabridan mamlakatda kuchli zilzilalar haqida erta ogohlantirish milliy tizimi bosqichma-bosqich ishga tushiriladi.Mazkur tizim doirasida O‘zbekiston va unga chegaradosh hududlardagi seysmik hodisalarning monitoringi real vaqt rejimida yuritiladi. Zilzila o‘chog‘iga yaqin ikki va undan ortiq seysmik stansiyalarda kuchli (5 va undan yuqori balli) tebranishlar aniqlanganda “Kuchli zilziladan ogohlantirish” mobil ilovasi orqali aholiga qisqa soniyalarda respublikaning aniqlangan hududlarida kuchli zilzila kuzatilishi to‘g‘risida tezkor xabarnoma yuboriladi.