Moturidiylik. Moturidiylik ( — "al-maturidiyya") — sunniy kalamning asosiy yo'nalishlaridan biri bo‘lib, 10-asr boshlarida Abu Mansur al-Moturidi tomonidan asos solingan. Ushbu aqida maktabi Hanafiya mazhabiga e'tiqod qiluvchilar orasida keng tarqalgan. Tarixi. Moturidiylik 10-asrda Samarqandda (hozirgi O'zbekiston) mu'taziliylar va jahmiylar ta’siriga qarshi shakllangan. Abu Mansur al-Moturidi "Kitab at-Tawhid" asarida aqidaviy masalalarni aql va vahiy asosida izohlab berdi. Keyinchalik bu ta'limotni Abu al-Muin an-Nasafiy va Najmiddin Umar an-Nasafiy kabi olimlar rivojlantirdilar. Moturidiylik Usmonlilar imperiyasi davrida davlat aqidasi sifatida keng yoyildi. Qur'on va hadis asoslari. Moturidiy aqidasi Qur’on va sahih hadislarga tayanadi: Asosiy g‘oyalar. Allohning sifatlari. Moturidiylar Allohning sifatlarini inkor qilmaydilar, lekin antropomorfizm (inson shakliga o‘xshatish)dan pok deb biladilar. Ixtiyor va taqdir. "Kasb" nazariyasiga ko‘ra, inson erkin harakat qiladi, biroq Allohning irodasi ustun turadi. Aqlning o‘rni. Aql aqidaviy masalalarda muhim vosita bo‘lsa-da, g‘ayb (yashirin) masalalarni to‘liq anglay olmaydi. Hozirgi holati. Bugungi kunda Moturidiylik Markaziy Osiyo, Turkiya, Pokiston, Hindiston va Rossiyada keng yoyilgan. Ko‘plab diniy maktab va oliygohlarda bu ta’limot o‘qitiladi.