Lomlar. Lom xalqi (, shuningdek, lom boʻlmaganlar tomonidan Bosha yoki Posha (; ; ; ) yoki Arman Romani (; ) yoki Kavkaz romani () sifatida) Hind yarimorolidan kelib chiqqan etnik guruh. Ularning Lomavren tili aralash til boʻlib, Hind-Aryan substratini Arman tili bilan birlashtiradi. Aholi soni. Guruhning tarqoq va koʻpincha assimilyatsiya qilinganligi tufayli mavjud Boshaning aniq sonini aniqlash qiyin. Hisob-kitoblarga koʻra, Armaniston va Gruziya boʻylab faqat bir necha ming kishini topish mumkin, Armaniston hukumati aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Armanistonda faqat 50 kishi yashaydi deb koʻrsatilgan. Tarqatilishi. Boshaning kontsentratsiyasini Armanistonning Yerevan va Gyumri shaharlarida topish mumkin. Armanistondagi boshaning bir qismi arman tilini qabul qilib, kattaroq arman aholisi bilan assimilyatsiya qilingan. Gruziyada Tbilisi, Kutaisi, Akhalkalaki va Axalsixe kabi shaharlarda yashaydilar. Ular elak ishlab chiqaruvchi kabi kasblar uchun qayd etilgan. Turkiyada lomlar yoki posholar 19-asrda islomni qabul qilib, turk madaniyatini oʻzlashtirgan. Ular asosan Artvin, Rize, Ardahan va Karsda yashaydilar va oʻzlarini mesxetin turklari deb taʼriflaydilar, oʻzlarining lomlardan kelib chiqishini yashirib, armancha soʻzlarda Hemshinlar bilan aloqa qilishadilar. Tili. Lomlarning muloqot tili – arman tilidir (Gʻarbiy lahjalar), ammo hozirgi kungacha yashirin til – Lomavren ham mavjud boʻlib, unda hind-aryan tilidan kelib chiqqan lugʻat fondidan va arman tilining grammatikasidan foydalanadi. Bu til, lomlar aytayotgan gaplarini boshqalar tushunishini istamaganida, yashirin suhbatlarda ishlatadi. Xristianlik lomlarning psixologiyasi va dunyoqarashida katta iz qoldirgan boʻlsa-da, anʼanaviy faoliyat va turmush tarzi bugungi kungacha saqlanib qolgan. Barcha arman lomlari oʻzlarini armanlar deb bilishadi, garchi kundalik ong darajasida ular qandaydir begonalikni his qilishsa ham. Lomlar ijtimoiy ierarxiyada past oʻrinni egallaganligi sababli, ular baʼzan ushbu etnografik guruhga mansubligini yashirishadi. Qanday boʻlmasin, lomlar oʻzlarini paradoksal holatda topishadi – ular „sof“ armanlar emasligini bilib, lomlar armanlardan kelib chiqqanligini har tomonlama isbotlashga harakat qiladi. Masalan, ular orasida armanlarda toʻgʻridan-toʻgʻri mashhur boʻlgan arman boʻlmagan (evropa, rus) nomlar deyarli yoʻq. Arman lomlari oʻzlarining assimilyatsiya jarayonini tezlashtirishga harakat qilmoqdalar. Tadqiqotchi V. Voskanyan (2011) yaqin kelajakda bu guruh butunlay yoʻq boʻlib ketishini taxmin qiladi.