VKontakte. VKontakte (VK) — shtab-kvartirasi Sankt-Peterburgda joylashgan rus onlayn ijtimoiy media va ijtimoiy tarmoq xizmati. VKontakte 90 dan ortiq tillarda mavjud, ammo foydalanuvchilarning aksariyati rus tilida gaplashadi. VK foydalanuvchilarga ochiq yoki shaxsiy ravishda bir-biriga xabar yuborish imkonini beradi; guruhlar, ommaviy sahifalar va tadbirlar yaratish; Siz rasmlar, audio va videolarni baham koʻrishingiz, doʻstlaringizni belgilashingiz va brauzerga asoslangan oʻyinlarni oʻynashingiz mumkin. 2021-yil holatiga koʻra, VKontakte ning 640 million foydalanuvchisi bor VKontakte — Rossiyadagi eng mashhur sayt SimilarWeb maʼlumotlariga koʻra, VKontakte dunyodagi eng koʻp tashrif buyurilgan veb-saytlar roʻyxatida 14-oʻrinni egallaydi. Tarixi. VKontakte 2007-yil 19-yanvarda Rossiyada mas’uliyati cheklangan jamiyat sifatida tashkil etilgan. Asoschisi Pavel Durov VKontakte uchun beta-versiyasini 2006-yil sentyabr oyida Sankt-Peterburg davlat universitetini tamomlaganidan soʻng ishga tushirgan. Keyingi oy "VKontakte uchun vkontakte.ru domen nomi" roʻyxatga olingan. Dastlab saytda faqat universitet vakillari roʻyxatdan oʻtishlari mumkin edi, ammo shunga qaramay, sayt obunachilari tez oʻsishga erishdi. 2007-yil fevral oyida sayt 100 000 foydalanuvchidan oshdi va Rossiyaning ijtimoiy tarmoqlar bozorida ikkinchi yirik kompaniyaga aylandi. Oʻsha oyda sayt jiddiy DDoS hujumiga uchradi, bu esa unga vaqtincha kirish imkoniyatini chekladi. Foydalanuvchilar soni 2007-yilning iyulida 1 millionga, 2008-yilning aprelida esa 10 millionga yetdi. 2008-yil dekabr oyida VKontakte Rossiyadagi eng mashhur ijtimoiy tarmoq xizmati sifatida raqibi Odnoklassnikini ortda qoldirdi. Veb-sayt. Aksariyat ijtimoiy tarmoqlar singari, saytning asosiy funksiyasi shaxsiy xabar almashish, fotosuratlar almashish va doʻstlar bilan turli havolalarni baham koʻrisjga qaratilgan. VKontakte shuningdek, onlayn jamoalar va mashhur sahifalarni boshqarish uchun moslashtirilgan vositalarga ega. Sayt oʻz foydalanuvchilariga video va musiqa kabi media kontentini yuklash, qidirish va oqimlash imkonini beradi. VKontakteda real vaqtda yangiliklarni qidirish, shuningdek, doʻstlarni topish uchun kengaytirilgan qidiruv imkonini beruvchi rivojlangan qidiruv tizimi mavjud. VKontakte oʻzining xususiyatlari va dizaynini 2016-yil aprel oyida yangiladi. Mashhurlik. 2017-yil may oyi holatiga koʻra, Alexa Internet reytingiga koʻra, VK baʼzi Yevroosiyo mamlakatlarida eng koʻp tashrif buyuriladigan veb-saytlardan biri hisoblanadi. Misol tariqasida: VKontakte 2017-yil may oyida Rossiya bosqini boshlanmagunga qadar Ukrainada eng koʻp tashrif buyuriladigan 4-sayt edi. 2018-yil may oyida Factum Group tomonidan o‘tkazilgan tadqiqotga ko‘ra, VKontakte Ukrainada eng ko‘p ko‘rilgan saytlar orasida to‘rtinchi o‘rinni egallagan, unga tashrif buyuruvchilar soni Facebookdan ikki barobar kam edi. Alexa maʼlumotlariga koʻra, 2019-yilda VKontakte Ukrainada eng koʻp tashrif buyurilgan ijtimoiy tarmoq boʻldi. Ukraina Internet Assotsiatsiyasi maʼlumotlariga koʻra, VKontaktega har kuni tashrif buyuradigan ukrainalik internet foydalanuvchilarining ulushi 2016-yil sentyabridan 2019-yil sentyabrigacha 54 foizdan 10 foizgacha kamaydi . Ular, shuningdek, 2019-yil noyabr oyida Facebook Ukrainaning eng mashhur ijtimoiy tarmogʻi ekanligini maʼlum qilishgan. Tillar. 2020-yil dekabr holatiga koʻra VKontakte 90 dan ortiq tillarda mavjud, reklamalar faqat rus va ukrain tillarida koʻrsatiladi. Rus tilida soʻzlashuvchi foydalanuvchilar standart ruscha versiya va ikkita qoʻshimcha variantni tanlashlari mumkin: Sovet davridagi rus versiyasi va inqilobdan oldingi ruscha versiya. Tilni sozlashdan tashqari"," bu versiyalar boshqa bir qator xususiyatlarni oʻz ichiga oladi. Misol uchun, sovet versiyasidagi barcha shaxsiy xabarlarda "server senzurasidan oʻtdi" degan muhr mavjud. Inqilobdan oldingi versiyada eski ruscha imlo qoʻllanadi. Ikkala qoʻshimcha versiya ham reklamasiz qoʻllanadi. Egalik. Dastlab, asoschi va bosh direktor Pavel Durov 20 % aksiyalarga va uchta rus-isroillik investorga, xususan Yitzchak Mirilashvili (Mixael Mirilashvilining oʻgʻli) va Lev Leviev egalik qilardi, ular mos ravishda 60 %, 10 % va 10 % aksiyalarga ega edi. Dastlabki taʼsischilar keyinchalik oʻzlarining 39,99 % aksiyalarini Mail.ru Groupga (sobiq Digital Sky Technologies) sotganlar. 2012-yil 29-mayda Mail.ru Group oʻz aksiyalari hisobidan ovoz berish huquqini taklif qilib, kompaniya nazoratini Durovga topshirish toʻgʻrisidagi qarorini eʼlon qildi. Durovning 12 % ulushi bilan birgalikda bu unga boshqaruv kengashidagi 52 % ovoz berish huquqini berdi. 2013-yil aprel oyida Mirilashvili oilasi VKontaktedagi 40 % ulushini United Capital Partnersga 1,12 milliard dollarga sotdi. Lev Leviev xuddi shu kelishuvda oʻzining 8 % ulushini United Capital Partnersga sotdi. 2014-yil yanvar oyida VKontakte asoschisi Pavel Durov kompaniyadagi 12 foiz ulushini Alisher Usmonovga tegishli MegaFon bosh direktori Ivan Tavringa sotdi. Kelishuvdan so‘ng Usmonov va uning sheriklari kompaniyaning qariyb 52 foiz aksiyasini nazorat qilishgan. Biroz vaqt oʻtgach, Megafon bosh direktori oʻzining 12 % ulushini Mail.ruga sotdi. Bu unga oʻzining 52 %lik Mail.ru aksiyasini va VKontakte nazorat paketini birlashtirishga imkon berdi. 2014-yil 1-aprelda Durov direktorlar kengashiga isteʼfoga chiqish toʻgʻrisida ariza berdi; Dastlab, bu oʻsha yilning fevral oyida boshlangan Ukraina inqirozi bilan bogʻliq deb hisoblangan. Biroq Durov 2014-yil 3-aprelda bu 1-aprel hazili ekanligini taʼkidladi. 2014-yil 21-aprelda Durov bir oy oldin bergan isteʼfoga chiqish toʻgʻrisidagi arizasini qaytarib olmaganini aytib, bosh direktor lavozimidan ozod etildi. Keyinchalik Durov uning ishdan boʻshatilishi, kompaniya haqiqatda Vladimir Putinning siyosiy partiyasi tomonidan qabul qilinganligini daʼvo qilgan holda, „VKontakte“ guruhi aʼzolari boʻlgan Yevromaydon norozilik harakati va boshqa foydalanuvchilari shaxsiy maʼlumotlarini federal huquqni muhofaza qilish organlariga taqdim etishdan bosh tortishi natijasi ekanligini aytdi. Keyinroq Durov Rossiyani tark etdi va „qaytib kelish niyati yoʻqligini“ va „mamlakat hozirda shaffof internet xizmatlari bilan mos emasligini“ aytdi. 2014-yil 16-sentyabrda Mail.ru guruhi VKontaktening qolgan 48 % ulushini United Capital Partners (UCP) dan 1,5 milliard dollarga sotib oldi va ijtimoiy tarmoqning yagona egasiga aylandi. Munozaralar. Mualliflik huquqi bilan bogʻliq muammolar. Daʼvolar. 2008-yilda Rossiyaning yetakchi telekanali TV Russia (1991-2002-yillarda faoliyat yuritgan RTR telekanali, keyinchalik „Rossiya 1“ deb oʻzgartirildi) va VGTRK telekompaniyasi tomonidan VKontakte foydalanuvchilari tomonidan yuklangan ikkita filmning qaroqchilik nusxalari tufayli jiddiy ayblovga uchradi. 2010-yilda ushbu nizo Rossiya Oliy arbitraj sudi tomonidan ijtimoiy tarmoq foydasiga hal qilindi. Mualliflik huquqi egalari foydalanuvchilarni aniqlashlari mumkinligini taʼkidlab, sud VKontakteni platforma sifatida ushbu ayblov uchun javobgarlikka tortilmasligiga qaror qildi. 2012-yil boshida yana bir daʼvo Gala Records (hozirgi Warner Music Russia) ovoz yozish studiyasi foydasiga qisman hal qilindi va xuddi shu sud mualliflik huquqi bilan himoyalangan material uchun VKontakteni 7000 dollar toʻlashga majbur qildi. Mualliflik huquqining buzilishiga qarshi kurash. VKontakte mualliflik huquqi egalari uchun kontentni oʻchirish vositasini taklif qildi. Katta hajmdagi mualliflik huquqi egalari ular uchun maxsus ishlab chiqilgan ommaviy olib tashlash vositalaridan foydalanishlari mumkin 2010-yildan beri VKontakte televizion tarmoqlar va onlayn kontent provayderlari kabi qonuniy kontent tarqatish platformalari bilan turli hamkorlikni yoʻlga qoʻydi. Ulardan eng muhimi IVI.ru provayderi boʻlib, u 2012-yilda Gollivudning barcha yirik studiyalariga litsenziyalash huquqini taʼminladi. Ushbu hamkorliklar provayderlarga foydalanuvchi tomonidan yuklangan kontentni VKontaktedan olib tashlash va uni provayderning oʻz saytidagi qonuniy nusxalariga yoʻnaltirish imkonini beradi. Ushbu qonuniy kontent provayderning afzalliklariga qarab reklamaga asoslangan, obunaga asoslangan yoki bepul boʻlishi mumkin. VKontakte saytning musiqa yoki video boʻlimlarida yoki videolarni oʻynatishda oʻz reklamalarini koʻrsatmaydi. 2013-yil oktyabr oyida VKontakte Sankt-Peterburg sudi tomonidan mualliflik huquqini buzganlik ayblovlaridan oqlandi. Sudya ijtimoiy tarmoq foydalanuvchilari tomonidan yuklangan kontent uchun javobgarlikni o‘z zimmasiga olmaydi, degan qarorga keldi. 2014-yil noyabr oyida Federal aloqa, axborot texnologiyalari va ommaviy axborot vositalari xizmatlari audit xizmati rahbari Maksim Ksenzov 2015-yil boshiga qadar „Vkontakte“ni noqonuniy kontentdan tozalash ishlari yakunlanishini aytdi. Saytlarga DDoS hujumlar. Ijtimoiy tarmoq runetdagi eng mashhur va tashrif buyurilgan saytlardan biri boʻlgani sababli, saytga tashrif buyurish soʻrovlari kichikroq saytlarda DDoS hujumlarini amalga oshirish uchun ishlatilishi mumkin. VK maʼlum saytlarga DDOS hujumlarini amalga oshirdi, bu esa foydalanuvchilarning brauzerlari ruxsatisiz maqsadli saytga bir nechta soʻrovlar yuborishiga sabab boʻldi. 2012-yilda maqsad Runet mukofotining ovoz berish sahifasi va 2008-yilda antigate.com CAPTCHA shifrini ochish xizmati edi. Ushbu hujumlar vaqti-vaqti bilan "iframe"ni qayta yuklaydigan JavaScript kodining bir qismini qoʻshish orqali amalga oshirildi. Qarshi chora sifatida "antigate iframe" VKontaktedan yuklanganligini tekshirdi va agar antigate VKontaktedan kelganligini aniqlasa, soʻrovni xHamster pornografiya veb-saytiga yuboradi. VKontakte saytdan bolalar tomonidan foydalanishi sababli hujumni toʻxtatishga majbur boʻldi. VKontakte ushbu muammoni hal qilish uchun XMLHttpRequest dan foydalanishga harakat qildi, ammo dasturiy taʼminot bir xil ildiz siyosatidan foydalangani eʼtiborga olinmadi. Qayta yoʻnaltirish bilan bogʻliq muammoni hal qilishning koʻplab usullari mavjud boʻlsa-da, ular hujumni toʻxtatishga muvaffaq boʻlishdi. Durovni ishdan boʻshatish. Pavel Durov 2014-yil aprelida isteʼfoga chiqish haqidagi avvalgi arizasini qaytarib olmagani uchun lavozimidan ozod etilgan edi. Keyinchalik Durov oʻzining isteʼfoga chiqish haqidagi xatini 1- aprel hazili ekanligini aytdi. Keyinchalik Durov kompaniyani Vladimir Putinning odamlari egallab olganini daʼvo qildi va oʻzining ishdan boʻshatilishini Rossiya Federal Xavfsizlik Xizmatiga Aleksey Navalniy va uning korrupsiyaga qarshi kampaniyasi shaxsiy maʼlumotlarini tarqatishga bagʻishlangan VKontakte guruhi foydalanuvchilarining shaxsiy maʼlumotlarini berishdan bosh tortgani bilan bogʻladi. Senzura. 2013-yil 24-mayda sayt xatolik tufayli Rossiya hukumati tomonidan taqiqlangan veb-saytlar ro‘yxatiga kiritilgan. Baʼzi tanqidchilar qora roʻyxatga kiritilishini soʻnggi oylarda veb-saytda sodir boʻlgan bir qator shubhali hodisalarning soʻnggisi sifatida, Rossiya hukumati saytdagi oʻz ulushi va nazoratini oshirish vositasi deb taʼriflaydi. 2013-yil 18-noyabrda Rim sudi qarori bilan Meduza Film o‘z filmlaridan birining noqonuniy nusxasini joylashtirgani haqidagi shikoyat tufayli VKontaktega Italiyada kirish taqiqlangan. Biroq, 2015-yil aprel oyidan boshlab, sayt italiyalik foydalanuvchilar uchun yana mavjud va uning mobil ilovasi ham App Store, ham Google Play’da mavjud. 2016-yil yanvarida Xitoy „VKontakte“ni veb-kontentni manipulyatsiya qilgani va Kreml hukumati bilan hamkorlik qilganini daʼvo qilib, taqiqlagan edi. Rossiya ommaviy axborot vositalarini nazorat qiluvchi tashkilot maʼlumotlariga koʻra, sayt Xitoyda yashovchi 300 mingga yaqin foydalanuvchiga xizmat koʻrsatgan. 2018-yil 14-fevraldan boshlab Xitoy hukumati VKontakteʼni blokdan chiqardi va sayt mamlakatda to‘liq foydalanish mumkin bo‘ldi. 2017-yilning may oyida Ukraina prezidenti Pyotr Poroshenko Rossiyaga Qrimni anneksiya qilgani va Donbassdagi urushda qatnashgani uchun sanksiyalar doirasida Mail.ru, VKontakte va Odnoklassniki kabi keng qo‘llaniladigan ijtimoiy tarmoqlarni taqiqlash qarorini tasdiqlagan edi. „Chegara bilmas muxbirlar“ tashkiloti ushbu taqiqni qoralab, uni „Ukraina xalqining axborot va soʻz erkinligiga jiddiy putur yetkazuvchi nomutanosib chora“ sifatida baholadi. VKontakte 2017-yil iyun oyida Ukraina poytaxti Kiyevdagi ofisini yopishga majbur boʻldi. Tadbirlar va loyihalar. Xakaton. VKontakte 2015-yilning 31-oktyabridan 1-noyabrigacha birinchi 24 soatlik Hackathon oʻtkazdi. Ishtirokchilar umumiy gʻoya bilan birlashtirilgan loyihalarni ishlab chiqishga taklif qilindi: „Soddalashtiring!“ (ruscha: „Uproshchayte!“) shiori ostida tashkil etilgan musobaqa katta eʼtiborni tortdi. Musobaqada 34 ta jamoa ishtirok etdi. Gʻoliblar oʻrtasida mukofot sifatida 300 ming rubllik pul mablagʻi ajratildi. Ikkinchi VKontakte Hackathon 2016-yil 26-noyabrdan 27-noyabrgacha boʻlib oʻtdi. Ishtirokchilar jamoalar uchun amaliy platforma loyihalarini ishlab chiqdilar. „Yoʻqotilgan mushuklarni qidirish“ (ruscha: „Poisk propavshix kotikov“) ilovasi „Ishlab chiquvchilar tanlovi“ nominatsiyasida gʻolib boʻldi. Tadbir natijasida taqsimlangan summa avvalgidek 350 ming rublni tashkil etdi. Uchinchi VKintakte Hackathon 2017-yil 20-oktabrdan 22-oktabrgacha 320 guruh ishtirokida boʻlib oʻtdi. Taqsimlangan mukofotning umumiy miqdori 1 million rublgacha boʻlgan. Foydalanuvchilarga Davlat Ermitaj muzeyida sayohat qilishda yordam berish uchun yaratilgan ilova „Madaniyat“ nominatsiyasida g‘olib bo‘ldi. Doʻstlikni boshlang. 2011-yilda Pavel Durov va Yuriy Milner texnologik loyihalarni grantlar orqali qo‘llab-quvvatlash maqsadida tashkil etilgan Start Fellows dasturini ishga tushirdilar. 2014-yilda VKontakte Start Fellows dasturini oʻz zimmasiga oldi va uni yanada tizimli qilish orqali takomillashtirdi. Grant har oy 3 ta kompaniyaga berildi va VKontaktedan loyiha boʻyicha maslahatlar ham kiritilgan. Grant g‘oliblari orasida "Universitet dasturlari" (ruscha: „Raspisanie vuzov“), rejalashtirish ilovasi, LiveCamDroid, mobil striming xizmati, HTML Akademiyasi, taʼlim loyihasi va boshqa ko‘plab loyihalar bor. VKontakte 2017-yilda loyihani qayta ishga tushirdi, shunda loyihada faqat faol foyda keltira oladigan loyihalar ishtirok etishi mumkin edi. 327 ta grant arizasi qabul qilingan, biroq ulardan 67 nafari saralash bosqichidan o‘tgan. Umumiy mukofot jamgʻarmasi 2,5 million rublni tashkil etdi. VKontakte kubogi. 13-yoshdan 23-yoshgacha boʻlgan yosh dasturiy taʼminot ishlab chiquvchilari uchun moʻljallangan VK kubogi birinchi marta 2012-yil 16-iyulda dasturlash boʻyicha chempionat sifatida tashkil etilgan. VKontakte va Codeforces birgalikda 2015-yil 24-iyuldan 27-iyulgacha boʻlib oʻtgan "VK Cup" dasturlash boʻyicha ikkinchi chempionatni oʻtkazdilar. Gʻoliblar jami 1 048 576 rubl (ikkilik sanoq tizimiga mos yozuvlar sifatida tanlangan) oldilar. Uchinchi VK kubogi 2016-yil 1-iyuldan 4-iyulgacha boʻlib oʻtdi va gʻoliblarga jami 2,5 million rubl ajratildi. VKontakte va Codeforces hamkorlikda 2017-yil 8-iyuldan 9-iyulgacha boʻlib oʻtgan toʻrtinchi VK kubogini oʻtkazdi. Musobaqada qatnashish uchun 52 davlatdan jamoalar ariza topshirdi. Tanlov gʻoliblariga taxminan 2,5 million rubl miqdoridagi mukofotlar tarqatildi. VKontakte musiqa mukofotlari. Birinchi VK Music Awards marosimi 2017-yil 25-dekabrda boʻlib oʻtdi. VK Music Awards mukofotini Timur Bekmambetov va Bazelevs kompaniyasi prodyuserlik qildi va tadbirni Pavel Volya olib bordi. Taqdirlash marosimi onlayn jonli efirda namoyish etildi. Toʻgʻridan-toʻgʻri translyatsiya qilingan marosimni barcha VK foydalanuvchilari tomosha qilishlari mumkin edi. Marosimdan so‘ng Moskvadagi Vegas shahar xollida navbatdagi maxsus konsert bo‘lib o‘tdi. Tadbir uchun chiptalar VK Music hamjamiyatida oʻtkazilgan tanlov orqali foydalanuvchilarga tarqatildi. VK Music Awards gʻoliblari trekning VKontakt va BOOM ilovalarida necha marta uzatilganiga qarab aniqlanadi. 30 nafar g‘olibning nomi VK Music Awards hamjamiyatining rasmiy sahifasida va BOOM ilovasi veb-saytida eʼlon qilindi. „Rosé Wine“ (Allj va Feduk), „Lambada“ (T-Fest va Scriptonite) va „My Half“ (MiyaGi va Endspiel) eng koʻp tinglangan qoʻshiqlar roʻyxatida birinchi oʻrinni egalladi. Barcha sovrindorlar rasmiy VKontakte sahifalari maxsus belgi bilan belgilangan. VKontakte festivali. 2015-yildan beri VKontakte 2 kunlik ochiq osmon ostidagi festivalni tashkil qilib kelmoqda. Ushbu festival anʼanaviy ravishda iyul oyining dam olish kunlari Sankt-Peterburgda oʻtkaziladi. Festival Sank-Piterbugning 300-yilligi bogʻida (rus. Park imeni 300-letiya Sankt-Peterburg) oʻtkaziladi. Tashkilotchilar maʼlumotlariga koʻra, 2016-yilda bayram tantanalarida 70 ming kishi qatnashgan boʻlsa, 2017-yilda bu koʻrsatkich 85 ming nafardan oshgan. 2017-yilda 40 ga yaqin sanʼatkor va guruhlar 3 ta sahnada, jumladan " Little Big " va „The Hatters“ sahnalarida sahnaga chiqishdi. Bloggerlar va Dmitriy Grishin, Timur Bekmambetov va Mixail Piotrovskiy (2017 yilgi festivalda maʼruzachilar) kabi boshqa taniqli shaxslar ham festivalning muhim qismi boʻldi. Festivalning rasmiy jonli efirini 1,5 milliondan ortiq kishi kuzatib bordi.