Muzqaymoq. Muzqaymoq – tuxum, qaymoq yoki turli mevalardan tayyorlanadigan yaxna shirinlik. Muzqaymoq uchun dastlab asosiy masalliq birikmasini tayyorlash va birikmani muzlatish jarayoni talab etiladi. Qaymoqli muzqaymoq uchun tuxum yoki tuxum sarigʻi shakar bilan qorishtirib, yaxshilab aylantiriladi, shakari erigach, issiq sut quyiladi va chil-choʻp bilan betoʻxtov aylantirib turiladi. Idishda yaxshi aralashgan quyuq massa hosil boʻladi. Unga vanilin qoʻshiladi, soʻngra qolip idishlarga quyilib, sovitib, muzlatiladi. 1 kg muzqaymoq olish uchun masalliqlar (g hisobida): 600 g sut, 75g qaymoq, 250 g shakar, 0,1 g vanilin, 3 dona tuxum. Mevali muzqaymoq uchun meva kaynatib pishiriladi, soʻngra sim elakdan oʻtkazilib, pyure tayyorlanadi. Qaynoq suvda shakar eritiladi. Masalliklar sovigach, pyure bilan qiyom aralashtiriladi va qoliplarga solib muzlatiladi. 1 kg muzqaymoq uchun 200 g meva (qulupnay, mandarin va boshqalar), 325 g shakar, 1 g limon kislotasi kerak boʻladi. Muzqaymoq tarkibi- Sut mahsulotlari Muzqaymoqning asosiy xomashyosi bo‘lib, mahsulotga ozuqaviy qiymat, mazali ta’m va qaymoqli tuzilma beradi. Butun sut – oqsil, yog‘ va laktoza manbai. Qaymoq – yuqori yog‘li bo‘lib, mahsulotni yumshoq va mazali qiladi. Sut kukuni (to‘liq yoki yog‘siz) – qalinlashtirish uchun ishlatiladi. Saryog‘ yoki sut yog‘i – yog‘ miqdorini oshirish va tuzilmani yaxshilashda ishlatiladi. Shakar va shirinlashtiruvchilar Muzqaymoqqa kerakli shirinlik va tekstura beruvchi asosiy ingredientlar. Shakar (saxaroza) – asosiy shirinlashtiruvchi. Glyukoza siropi yoki kukuni – teksturani yumshatish va kristallanishni oldini olishda yordam beradi. Fruktoza – shirinligini oshirish uchun ishlatiladi. Sun’iy shirinlashtiruvchilar (kam kaloriyali variantlar uchun): steviya, aspartam, sukraloza va boshqalar. Stabilizatorlar va emulgatorlar Muzqaymoqning kristallanmasligi, silliq tuzilmasi va uzoq muddat saqlanishi uchun qo‘shiladi. Stabilizatorlar: guar saqichi, karboksimetilsellyuloza (KMS), jelatin, agar-agar, pektin, alginatlar. Emulgatorlar: mono- va diglitseridlar, lecitindan foydalaniladi (tarkibni bir hil qilish uchun).. Suv Muzqaymoq massasining katta qismini tashkil etadi. Yuqori sifatli tozalangan suv ishlatiladi. Sut tarkibidagi suv ham hisobga olinadi. Tatlar va aromatlar Muzqaymoqning turi va brendiga qarab quyidagilar ishlatiladi: Tabiiy tatlar: vanil, kakao, mevalar, kofe, yong‘oqlar. Sun’iy aromatlar: vanilin, mevali esensiyalar. Meva pyuresi yoki bo‘laklari: qulupnay, malina, mango, limon, banan va boshqalar. Rang beruvchilar (agar kerak bo‘lsa) Tabiiy: zardob (safron), lavlagi ekstrakti, spirulina, sabzavot ekstraktlari. Sun’iy: E-kodli ranglar, masalan, E102 (tartrazin), E133 (brilliant ko‘k). Tarixi. Kelib chiqishi. Muzqaymoqli desertlarning kelib chiqish tarixi nomaʼlum boʻlib, ularning kelib chiqishi toʻgʻrisida bir nechta manbalar mavjuddir. Baʼzi manbalarda, miloddan avvalgi 550-yillarda Fors davlatidan kelib chiqqan muzqaymoqga oʻxshash yeguliklar tasvirlangan, boshqa manbalarda esa Rim imperatori Neron asal va sharob aralashmasidan iborat boʻlgan birinchi sorbetni tayyorlash uchun Apennin togʻlaridan muz toʻplaganligi aytiladi, hozirga kelib esa sorbet shirinligi ilk marotaba Fors davlatida tayyorlangan deb ishoniladi. Yana boshqa manbalarda aytilishicha, muzqaymoq Moʻgʻullar imperiyasida paydo boʻlgan hamda ilk marotaba Xitoyga Moʻgʻullar imperiyasi sarhadlari kengayishi paytida tarqalgan.