Abu Mansur. Al- Abbodiy, Abu Mansur ( – Qutbuddin Amir Abu Mansur al-Muzaffar ibn Abu-l-Husayn Ardasher al-Abbodiy) – mutasavvif, muhaddis, voiz va xatib. Hayoti. Otasi Amir Abbodiy nomi bilan mashhur boʻlgan voiz Abu-l-Husayn Ardasher ibn Mansurdir. Al-Gʻazzoliy ham uning vaʼzlarini tinglagan. Al-Abbodiy Marvda mashhur boʻlgani uchun „"Voizi Marvaziy"“ deb tanilgan. Al-abbodiy ilk tahsilini Marvda olgan. Mashhur muhaddislardan hadisdan saboq olib, keyinchalik hadis rivoyat qilgan. Manbalarda, asosan, ishonchli hadis roviysi sifatida zikr qilingan al-Abbodiy ota kasbi boʻlgan voizlik bilan koʻproq shuhrat topgan. Vaʼzlarida xalqni ruhlantirgani sababli unga „Sultoni suhan“, „Xojai maʼno“, „Allomai roʻzgor“' kabi unvonlar berilgan. Al-Abbodiy Marvda shuhratga erishganidan keyin Sulton Sanjarning elchisi boʻlib, Bagʻdodga boradi. Xalifa Muqtafiy-liamrillahning ishonchini qozonadi. Uch yil Bagʻdodda qolib, vaʼzlar qiladi va xalqning hurmatiga sazovor boʻladi. Xalifaning elchisi sifatida Marvga, u yerdan yana Bagʻdodga qaytadi. Elchilik vazifasi bilan Huzistonga borib, 547-yil 2-rabi’ul-avval oyida (milodiy 1152-yil 7-iyun) vafot etadi. Jasadi Bagʻdodga keltirilib, Shuniziyya mozoriga dafn etilgan. Oʻsha davrda voizlikka ragʻbatning koʻp boʻlgani, uning yoshligidan bu maslakka qiziqishiga sabab boʻladi. U shuningdek, soʻfiylikka ham qiziqib, tasavvuf asarlarini oʻqib ulardan foydalanadi. Fikrlaridan tasavvuf mavzusidagi bilimining teranligi koʻrinsa-da, asarlarida shayx va mutasavviflar bilan boʻlgan muloqotlari haqida maʼlumotlar berilmagan. Soʻfiy tabaqot kitoblarida u haqida maʼlumotlar keltirilmagani, soʻfiylar nazdida mutasavvif olim deb tanilmaganini koʻrsatadi. Shogirdi Abu Saʼd as-Sam’oniy hadis rivoyati xususida al-Abbodiyning eʼtiborga loyiqligini zikr qilgan boʻlsa-da, biroq dinga toʻgʻri kelmaydigan ayrim ishlarni ham qilganini aytgan. Bu borada Hamza ibn Makkiy ham al-Abbodiyning namoz xususida beparvoroq boʻlganini naql etadiki, bularning barchasi uning diniy koʻrsatmalar qarshisida u qadar hassos boʻlmaganini koʻrsatadi. Oddiy xalq orasida din rahnamolarining nufuzi yuqori boʻlgan bir davrda yashagan al-Abbodiy notiqligi bilan xalqning ishonchini qozongan. Uning bu sanʼati davlat arboblari nazdida eʼtibor qozonishiga olib kelgan boʻlsa-da, hanbaliylarning tanqidiga uchragan. Chunki u Islom tarixida maʼlum bir ilmda mutaxassis boʻlmasdan, faqat notiqlik bilan shuhrat qozongan shaxslardan biri edi. Asarlari. Gʻulom Husayn Yusufiy „"Soʻfiynoma"“ning soʻzboshisida al-Abbodiy qalamiga mansub Meʼrojnoma va „"Al-Vasӣla ilā maʼrifa al-fazӣla"“ asarlari haqida ham keng maʼlumot berib oʻtgan. Al-Abbodiy „"Soʻfiynoma"“sida „"Kitāb al-’unsӯr"“ nomli asari haqida ham aytgan boʻlsa-da, bu asar bizgacha yetib kelmagan.