Stepan Xmara. Stepan Ilkovich Xmara (; 1937-yil 12-oktabr – 2024-yil 21-fevral) ukrainalik shifokor, Sovet dissidenti va siyosatchi boʻlgan. Lvov davlat tibbiyot instituti talabasi sifatida Xmara Samizdat harakatida qatnashib, SSSRda taqiqlangan adabiyotlarni nashr etgan. 1980-yilda KGB tomonidan qoʻlga olingan Xmara „Ukraina millatchiligi faoliyati“ uchun 7 yil qattiq rejimdagi lagerda qamoq va 5 yil surgun jazosiga hukm qilingan. 1987-yilda Ukrainaga qaytgan va 1988-yilda Ukraina Xelsinki guruhi rahbarlaridan biriga aylangan. 1990-yil aprelda bu tashkilot Ukraina Respublikachilar partiyasiga aylantirilgan. 1990-yil oktabrda Xmara Granitdagi inqilobda qatnashgan. Amalga oshirilgan noroziliklar vaqtida 13 kunlik ochlik eʼlon qilgan. Ukraina Xalq harakati, Ukraina Konservativ Respublikachilar partiyasi va Batkivshchina aʼzosi sifatida Xmara 1990–1998-yillarda va 2002–2006-yillarda Verxovna Radada (Ukraina parlamenti) ishlagan. 2006-yilgi Ukraina parlamenti saylovlarida Kostenko va Plyushch Ukraina milliy bloki partiyasidan oʻz nomzodini qoʻygan Xmara parlamentga kirishga muvaffaq boʻlmagan. 2004-yilda Xmara Viktor Yushchenkoni qoʻllab-quvvatlagan Apelsin inqilobining yuzlab ishtirokchilaridan biri boʻlgan. Xmara 2024-yil 21-fevralda 86 yoshida vafot etgan. 25-fevral kuni Kiyevning asosiy maydoni Maidan Nezalezhnostida Xmaraning dafn marosimi oʻtkazilgan. U Baykov qabristoniga dafn qilingan.