Manbashunoslik. Manbashunoslik — tarixiy manbalar va madaniy hodisa sifatidagi yordamchi fandir. Manbashunoslik maxsus ilmiy fan sifatida 19-asrda shakllandi. Mavzu va usul. Manbashunoslikning oʻrganish ob`yekti tarixiy manbalardir. Ob’yekt masalasi bilan deyarli hech qanday muhokama boʻlmadi. Fanni oʻrganish predmetiga kelsak, fanda uning taʼrifi bilan bogʻliq baʼzi qiyinchiliklar paydo boʻldi. 20-yillarda. 20-asr mavzu "- bu manbani ilmiy amaliyot va bilimga jalb qilish imkoniyati" (yaʼni, manba asosida qanday xulosalar chiqarish mumkin) deb hisoblangan. 1930-yillarda S. N. Valk (1887-1975) „Buyuk Sovet Entsiklopediyasida“ mavzu tushunchasini shakllantirdi — "hujjatning umumiy taʼlimoti" . Valk ilk bor „umumiy manbashunoslik“ atamasini qo‘llagan va uning boshqa fanlardan farqini o‘rganish predmeti tushunchasi orqali qayd etgan. 1960-yillarda ko‘plab nazariy munozaralarning muhim masalalaridan biri yana manbashunoslik predmetini aniqlash masalasiga aylandi. Manbashunoslik — bu soʻzning keng maʼnosida madaniyat bilan, yaʼni inson tomonidan yaratilgan barcha narsalar bilan bogʻliq fan. Keyin tarixiy manba "madaniyat hodisasi", demak, turli gumanitar fanlarning oʻrganish ob’yekti sifatida qaraladi. Shunday qilib, manbashunoslik tufayli "fanlar va fanlararo tadqiqotlar integratsiyasi" uchun asos yaratiladi. Manbashunoslik fanlararo xususiyatga ega, yaʼni u gumanitar fanlar boʻyicha mutaxassis tayyorlashda fundamental fanlardan biri oʻrnini egallaydi. Manbashunoslik tarixi. 18-asr — 19-asrning birinchi yarmida manbashunoslik.. Manbashunoslikning ilmiy fan sifatida shakllanishi 18-asrning ikkinchi choragida boshlangan. va kabi nomlar bilan bogʻlangan. V. N. Tatishchev , M. B. Lomonosov , G. F. Miller , A. L. Shlozer . Ammo manbashunoslikning mustaqil ilmiy fanga aylanishi 19-asrning oxirgi uchdan birida sodir boʻladi, chunki shundan keyingina tadqiqot obʼyekti va predmeti aniqlanadi, metodologiya ishlab chiqiladi va kontseptual apparat rivojlanadi. 18-asr 2-yarmi — 19-asr boshlarida manbashunoslik.. 18-asrning ikkinchi yarmi — 19-asr boshlarida. Tarixiy manbalarga mustaqil tadqiqot ob’ekti sifatida qarash anʼanasi asos solingan. Bu olimlarning tarixiy yangiliklarni o‘rganish va hujjatlarni nashr etishda tanqidiy yondashish tamoyillarini ishlab chiqishga intilishida namoyon bo‘ldi. XIX asrning ikkinchi yarmida. Mustaqil fan sohasi sifatida manbashunoslik shakllandi, bunga 1840-yillarning oʻrtalarida tarix fanida sodir boʻlgan voqealar sabab boʻldi. Uslubiy inqilob va S kabi olimlarning asarlari. M. Solovyov, K. N. Bezuzheva-Ryumin, V. O. Klyuchevskiy, D. I. Samokvasov, S. F. Platonov va boshqalar.