Nikolay Zalesov. Nikolay Gavrilovich Zalesov (1828-yil 25-may – 1896-yil 18-yanvar) – rus piyoda qoʻshinlari generali, harbiy yozuvchi, Turkiston yurishlari va Qrim urushi qatnashchisi. Biografiyasi. Biografiya 1828-yilda Orenburgda tugʻilgan, Neplyuyev nomidagi Orenburg kadet korpusida oʻqigan, 1848-yil 28-martda 3-sonli Orenburg chegara batalyoniga praporshik sifatida xizmatga tayinlangan; 1852-yilda Imperator Harbiy Akademiyasini birinchi daraja bilan tamomlagan va 1853-yilda Sharqiy urush boshlanishi bilan Janubiy armiya shtab-kvartirasiga yuborilgan; 1854-yilda Silistriyani qamal qilish paytidagi xizmati uchun Zalesov qilich bilan birgalikdagi 3-darajali Avliyo Anna ordeni bilan taqdirlangan. Qrim kampaniyasi Sevastopolning qahramonona mudofaasiga qaratilgan paytda, Zalesov janubiy armiya generali kvartalining ofisida xizmat qilgan. 1856-yilda Zalesov bosh shtab ofitseri sifatida Orenburg maxsus korpusida xizmatga tayinlangan; 1858-yilda Ignatyevning Xiva va Buxoroga missiyasi tarkibida boʻlgan. 1864-yilda polkovnik darajasiga koʻtarilgan Zalesov harbiy okrug tizimi joriy etilishi bilan 1865-yilda Orenburg harbiy okrugi shtab boshligʻining yordamchisi etib tayinlangan, 1869-yil 20-aprelda general-mayor unvoniga sazovor boʻlgan va 1870-yilda 1-darajali Avliyo Stanislav ordeni bilan taqdirlangan va 1873-yilda 7-piyoda qoʻshinlar diviziyasining 2-brigadasi komandiri etib tayinlangan. Imperator buyrugʻi bilan Finlyandiyaga Boltiqboʻyi sohillarini himoya qilish va mamlakatni strategik oʻrganishni rivojlantirish uchun yuborilgan. 1875-yilda Bosh shtab harbiy-ilmiy qoʻmitasiga oʻqishga yuborilgan; 1876-yilda 1-darajali Avliyo Anna ordeni, 1876—1888-yillarda esa 27-piyoda qoʻshinlar diviziyasini boshqargan, 1878-yil 30-avgustda general-leytenant unvoni berilgan, 1881-yilda 2-darajali Avliyo Vladimir va 1884-yilda – Oq burgut ordenlari bilan taqdirlangan; 1888—1892-yillarda 17-armiya korpusi qoʻmondoni, soʻngra Harbiy kengash aʼzosi etib tayinlangan. Olmos nishoni bilan birgalikdagi Avliyo Aleksandr Nevskiy ordeni sohibi. Sankt-Peterburgda vafot etgan va Aleksandr Nevskiy lavrasida dafn etilgan. Oʻlim sanasi bilan nomuvofiqliklar mavjud: baʼzi manbalarda notoʻgʻri 1895-yil 23-fevralda vafot etgani koʻrsatilgan. Ammo „Novoye Vremya“ gazetasida eʼlon qilingan nekrologga koʻra, Zalesov 1896-yil 22-fevralda vafot etgan. Jurnalistik asarlari. Zalesov harbiy-adabiy asarlari bilan mashhur. U „Polevoye pamyatniy knijka“ ni (1872) nashr etgan va „Voyenniy sbornik“ hamda „Russkiye invalidi“ da koʻplab maqolalarni nashr ettirgan. Oilasi. Uylangan, uch farzandi boʻlgan. Nabirasi – K. V. Apuxtin (qizi Varvaraning oʻgʻli) – ofitser, Oq harakat qatnashchisi, Ikkinchi Jahon urushi paytida – Yugoslaviyadagi rus korpusining vakili.