Radboud universiteti Nijmegen. Radboud universiteti (qisqartirilgan RU, , ilgari "Katholieke Universiteit Nijmegen") Niderlandiyaning Nijmegen shahrida joylashgan davlat tadqiqot universitetidir. Universitet oʻzining aql-zakovati va kam taʼminlanganlarni qoʻllab-quvvatlashi bilan mashhur boʻlgan 9-asrda Gollandiya episkopi Sent-Radboud nomidan olingan. 1923-yilda tashkil etilgan Radboud universiteti doimiy ravishda toʻrtta yirik universitet reyting jadvallari boʻyicha dunyodagi eng yaxshi 150 ta universitet qatoriga kiradi. 2020-yil holatiga koʻra, u Jahon universitetlarining Shanxay akademik reytingida 105-oʻrinni egallaydi. Xalqaro miqyosda RU oʻzining kuchli tadqiqot natijalari bilan mashhur. 2020-yilda 391 ta fan nomzodi ilmiy darajasi berildi, 8396 ta ilmiy maqola chop etildi. Akademik bilimlarning xalqaro almashinuvini kuchaytirish uchun Radboud universiteti 2016-yilda Yevropa tadqiqot intensiv universitetlari gildiyasiga qoʻshildi. Radboud universiteti bitiruvchilari orasida 12 Spinoza mukofoti laureati va 1 Nobel mukofoti laureati, grafen kashfiyotchisi ser Konstantin Novoselov bor. Boshqa taniqli bitiruvchilar orasida Niderlandiyaning sobiq Bosh vaziri Dris van Agt, Unilever kompaniyasining sobiq raisi Marijn Emmanuel Dekkers, nufuzli ruhoniy va ilohiyotchi Anri Nouven va Yevropa Komissiyasining birinchi vitse-prezidenti Frans Timmermans bor. Sobiq talabalar ham 2000-yildan beri 3 ta Olimpiada medalini qoʻlga kiritishgan (barchasi eshkak eshishda). Gerb. Radboud universitetining gerbi universitet tashkil etilgan paytda Utrextdagi Bromlar oilasining zargarlik ustaxonasi tomonidan ishlab chiqilgan. Pastki qismi Niderlandiyadagi katolik cherkovining gerbini ifodalaydi. Gerbning yuqori qismidagi kaptar Muqaddas Ruhning ramzidir. Butun qalqon Muqaddas Rim Imperiyasining Imperator toji bilan qoplangan, chunki Nijmegen bir vaqtlar Frank qiroli Karlning uyi boʻlgan. Gerb ostida universitetning „In Dei Nomine Feliciter“ shiori „Xudo nomi bilan baxtli“ degan maʼnoni anglatadi. Gerb universitetning aksariyat rasmiy hujjatlarida, jumladan universitetning bakalavriat, magistratura va PhD sertifikatlarida qoʻllanadi. 2023-yil uchun gerbning maxsus versiyasi Radboud universitetining 100 yilligini nishonlash uchun ishlab chiqilgan. Tarixi. Nijmegen shahrida universitetning tashkil etilishi uzoq vaqtga borib taqaladi. Birinchi Nijmegen universiteti 1655-yilda "Kwartierlijke Academie van Nijmegen" nomi bilan tashkil etilgan. Talabalar ilohiyot, tibbiyot va huquqning anʼanaviy yoʻnalishlari boʻyicha oʻz mahoratini oshirdi. Universitet muvaffaqiyatlarga erishgan boʻlsa-da, "Kwartierlijke akademiyasi" 1680-yilda tugatilgan. Universitet vaboning ketma-ket tarqalishidan va 1672-yilda fransuzlarning Niderlandiyaga bostirib kirishidan oʻzini tiklay olmadi. Nijmegenda yangi universitet tashkil etishga bir nechta urinishlardan soʻng, hozirgi Radboud universiteti Nijmegen 1923-yilda "Katholieke Universiteit Nijmegen" (Nijmegen katolik universiteti) nomi bilan tashkil etilgan. U Niderlandiyadagi katolik ziyolilarini ozod qilishni istagan episkoplar tarmogʻi boʻlgan Sent-Radboud jamgʻarmasi tomonidan asos solingan. Oʻsha paytda Golland Rim-katoliklari noqulay ahvolda edilar va hukumat va ilmiy muassasalarda deyarli hech qanday yuqori lavozimlarni egallamaganlar. Universitetning tashkil etilishi bu shaxslar uchun mumkin boʻlgan qadam sifatida koʻrildi. Nijmegen katolik universiteti tashkil etilganda, har bir talaba avtomatik ravishda oʻrta asrlarda Nijmegenda istiqomat qilgan frank qiroli Karl nomi bilan atalgan NSV Carolus Magnus [ nl ] talabalar korporatsiyasining bir qismiga aylandi. Ushbu tashkilot talabalar ehtiyojlarini qondirish va har yili oʻqishga kirish marosimini oʻtkazish uchun tashkil etilgan. Shuningdek, u Gollandiyaning mashhur talaba shaharlari Leyden, Delft va Groningendagi boshqa korporatsiyalar bilan bir xil maqomga ega boʻlishni maqsad qilgan. Katolik universiteti rahbariyatining dahshatiga koʻra, Karolus Magnus ham boshqa korporatsiyalar kabi liberal elitistik xarakterga ega edi. Shunga qaramay, u rivojlanishda davom etdi va talabalar ishtiyoq bilan qatnashdilar. 1920-yillarda u oʻz "jamiyatini yaratdi: erkak talabalar Jentlmenning" Roland jamiyatiga (1928) va qiz talabalar Lumen Ducet xonimlar jamiyatiga qoʻshilishdi (1929). Ushbu "jamiyatning" baʼzi talabalari ixtilof deb nomlangan kichik jamoalarda "birlashdilar." Urush yillarida universitet. 1923-yil tashkil etilganidan keyingi dastlabki yillar Nijmegen katolik universiteti uchun juda muvaffaqiyatli boʻldi, ammo Ikkinchi Jahon urushi paytida yosh universitet jiddiy qiyinchiliklarga duch keldi. Koʻplab taniqli aʼzolar, jumladan, Dachau kontslageriga surgun qilingan va u yerda vafot etgan anti-natsist professorlar Robert Regout va Titus Brandsma yoʻqolgan. Urush davom etar ekan, universitet erkinliklari yanada qattiqroq cheklandi. Germaniyaning Sicherheitsdienst (xavfsizlik xizmati) universitet kutubxonasidan „anti-germaniyalik asarlar“ deb nomlangan narsalarni olib tashladi. Bundan tashqari, professorlar faqat fashistlarning Taʼlim, fan va madaniyatni muhofaza qilish departamenti tomonidan tasdiqlanganidan keyin tayinlanishi mumkin edi. 1943-yil mart va aprel oylarida fashistlarning bosqinchi kuchlari bilan toʻqnashuv qaynoq nuqtasiga yetdi. Bosqinchilar Niderlandiyadagi barcha talabalardan sodiqlik deklaratsiyasini imzolashni talab qilishdi. Agar ular buni qilmasalar, oʻqishni davom ettirishga ruxsat berilmagan va Germaniyada majburiy mehnat sifatida ishlashlari kerak edi. Biroq, Nijmegendagi talabalar nemis talablariga qarshilik koʻrsatdilar. Oʻz hayotini xavf ostiga qoʻygan holda, huquqshunoslik fakulteti talabasi Jozef van Xövelleven imkon qadar koʻproq talabalarni imzolamaslik uchun keng qamrovli targʻibotni boshladi. Oʻsha paytdagi universitet rektori magnificus Bernard Germesdorf Jozef van Xövell kabi talabalar bilan birdamlik koʻrsatishga qaror qildi. Gollandiyadagi yagona golland rektori sifatida u „prinsipial sabablarga koʻra“ oʻz talabalariga oldindan chop etilgan sodiqlik bayonotlarini tarqatishdan bosh tortdi. Garchi qahramonlik bilan boʻlsa-da, Germesdorfning rad etishi bosqinchi fashistlar kuchlarining qattiq gʻazabiga sabab boʻldi. 1943-yil 5-mayda nemislar Nijmegenning sodiqlik bayonotini imzolamagan barcha shaxslardan Germaniyada ishlash uchun 24 soat ichida Ommenga hisobot berishlarini talab qildilar. Agar bunday qilmasalar, ularning oilalari javobgarlikka tortilar edi. Bu holatlar rektor magnificus Bernard Germesdorfni 1943-yil 11-apreldan boshlab universitet eshiklarini yopib qoʻyishdan boshqa chora qoldirmadi.. Oxir-oqibat, faqat 83 talaba Ommendagi nemislarga hisobot berishga qaror qildi. Talabalarning aksariyati yashirinib, Gollandiya boʻylab tarqalib ketishdi. Oʻsha paytda Internetdagi buyuk oʻrgimchak universitet moderatori Bernard van Ogtrop boʻlib, u butun mamlakat boʻylab Nijmegenlik talabalarni yashiringan holda borgan. U sirkulyarlar yozdi, keng koʻlamli yozishmalar bilan shugʻullandi va posilka xizmatini boshqardi va shu tariqa koʻpchilikning kayfiyatini koʻtara oldi. Universitet yopildi, ammo Van Ogtrop tufayli u faqat talabalar ongida mavjud boʻlib qoldi. 1945—2000-yillar. 1944-yilda urush tugagach, universitet infratuzilmasi katta darajada vayron boʻlgan edi.Darslar 1945-yilning mart oyida rasman qayta tiklandi, ammo urush paytida koʻplab universitet binolari bombardimon qilingani uchun yangi muassasalarga katta ehtiyoj bor edi. Heyendaal mulkini sotib olish bilan universitet Nijmegen shahar markazidan velosipedda oʻn besh daqiqadan kamroq masofadagi yashil muhitda oʻz kampusiga ega boʻldi. 1951-yilda Tibbiyot fanlari fakulteti Heyendaalga koʻchib oʻtgan birinchi fakultet edi. Tez orada boshqa fakultetlar ham unga ergashdilar. 1988-yilga kelib, barcha fakultetlar Heyendaalga koʻchib oʻtdi.Urush tugaganidan beri talabalar soni 1960-yildagi 3000 nafardan 1980-yilda 15000 nafarga koʻtarildi. 1960-yildan 1975-yilgacha boʻlgan davr odatda „Talabalar tartibsizliklari davri“ deb taʼriflanadi. Nijmegendagi talabalar soni nafaqat oʻsdi, balki u yanada xilma-xil, ozgarishga moyil va kamroq elitist boʻlib qoldi. Bundan tashqari, hippi harakati shaharga yetib bordi, bu koʻplab talabalarning yanada demokratik talaba hayotini orzu qilishiga sabab boʻldi. Umbrella tashkiloti Carolus Magnus tobora kuchayib bordi va mustaqil ravishda faoliyat yurita boshlagan "sociëteiten" va "nizo" aʼzolari bilan aloqani yoʻqotdi.Shu sababli, tashkilot asta-sekin jamoa faoliyatini tashkil etishdan koʻra maʼmuriy vazifalar bilan shugʻullana boshladi. 1966-yilda Carolus Magnus oʻzining anʼanaviy maʼnosida mavjud boʻlishni toʻxtatdi. Shu paytdan boshlab talabalar qaysi birlashmaga aʼzo boʻlish va qaysi birlashmaslikni tanlashda erkin boʻlishdi. 1980 va 1990-yillarda Nijmegenda koʻplab boshqa turdagi talabalar uyushmalari, jumladan Navigatorlar Evangelist-xristian uyushmasi, Ovum Novum tenglik uyushmasi va Karpe Noktum muqobil talabalar uyushmasi tashkil etilgan "." 2000 — hozir. 2004-yilda universitet oʻz nomini Nijmegen katolik universitetidan Utrextdagi Avliyo Radboud sharafiga Radboud universiteti Nijmegen nomiga oʻzgartirishga qaror qildi. Ushbu qarordan keyin universitet katolik cherkovining aralashuviga qarshi koʻproq kurash olib bordi. Cherkov universitetning dunyoviy boʻlib borayotganini koʻrdi va katolik boʻlmagan shaxslarni Radboud Ijroiya kengashiga tayinlashdan bosh tortdi. 2020-yil 15-noyabrdan Niderlandiya yepiskoplari konferensiyasi Radboudning nazorat organidan "katolik" nomini bekor qilishga qaror qildi, yaʼni universitet cherkovdan subsidiyalar olishga va oʻzini Rim-katolik sifatida koʻrsatishga haqli emas edi. Fakultetlar. Radboud universiteti gumanitar fanlar, ijtimoiy fanlar, tabiiy fanlar, tibbiyot fanlari, huquq, menejment, falsafa, ilohiyot va dinshunoslik sohalarida dastur va kurslarni taklif qiluvchi yetti fakultetdan iborat. Har bir fakultet ilmiy daraja dasturlari, maktablar va institutlar, fan yoʻnalishlari, tadqiqot markazlari va taʼlim maqsadlarida birlashtirilgan ularning har qanday kombinatsiyasining rasmiy guruhidir. Kampus. Radboud universiteti oʻzining yashil kampusi bilan ajralib turadi, koʻpincha Niderlandiyadagi eng jozibali universitetlar qatoriga kiradi. Kampus Nijmegenning janubiy Heyendaal mulkida joylashgan boʻlib, oʻquv va tadqiqot olib boradigan 7 fakultetga ega. Ushbu fakultetlarga qoʻshimcha ravishda, kampusda Maks Plank psixolingvistika instituti ham mavjud boʻlib, u inson tili va muloqotini tushunishga bagʻishlangan jahon darajasidagi tadqiqot markazi hisoblanadi. Universitet Heyendaal kampusining shimoli-gʻarbiy tomonida joylashgan Heyendaal qal’asi diqqatga sazovordir. U Radboud universiteti tibbiyot markazi bilan chegaradosh, universitetning tibbiyot boʻlimi bilan bogʻlangan kampusda joylashgan katta oʻquv shifoxonasi. Universitet kasalxonasi bilan chegaradosh tabiiy fanlar fakulteti joylashgan Gyuygens binosi joylashgan. Kampusning janubiy qismida Radboud Sports Center (RSC) yonidagi Erasmus minorasini topish mumkin, unda Sanʼat va falsafa, ilohiyot va din fakulteti joylashgan. Erasmus minorasi va RSC Elinor Ostrom binosi bilan chegaradosh boʻlib, u Menejment maktabi joylashgan va siyosiy fanlar va iqtisod fakulteti xodimlarini ham qamrab oladi. Erasmus minorasining narigi tomonida kampus pab va kitob doʻkoni bilan bir qatorda umumiy maʼruza zallari joylashgan. Kampusning eng janubiy qismida, universitetning umumiy xizmat koʻrsatish xodimlari joylashgan va uning auditoriyasi boʻlib xizmat qiladigan monumental Iezuit Berchmanianum monastiri joylashgan. 2017-yilda Erasmus binosida talabalarni gazaklar va aksessuarlar bilan taʼminlaydigan SPAR minimarketi ochildi. Universitet kampusi HAN kasb-hunar universiteti kampusi bilan chegaradosh boʻlib, u oʻz navbatida Heyendaal vokzalining yonida joylashgan. Tez-tez qatnovchi avtobuslar universitetni Nijmegen markaziy vokzali va shahar markazini bogʻlaydi. Akademiklar. Taʼlim. Radboud universiteti 22.000 dan ortiq talabalarni yuzga yaqin taʼlim dasturlariga (taxminan 50 ta bakalavr va 50 ta magistratura dasturlari) qabul qiladi. 2021-yil aprel holatiga koʻra, universitet ingliz tilida oʻqitiladigan 34 ta xalqaro magistrlik dasturlarini va yana bir nechtasi golland tilida oʻqitiladigan dasturlarni taklif etadi. Toʻqqizta bakalavr dasturi toʻliq ingliz tilida oʻqitiladigan: Amerikashunoslik, Sunʼiy intellekt, Biologiya, Kimyo, Hisoblash fanlari, Xalqaro iqtisodiyot va biznes, Xalqaro biznes boshqaruvi, Ingliz tili va madaniyati, Falsafa, Siyosat va jamiyat va molekulyar hayot fanlari. Aloqa va axborot tadqiqotlari, tarix, psixologiya va sanʼat va madaniyat fanlari ingliz tilidagi kurslarni taklif etadi. Boshqa barcha bakalavrlar golland tilida. Golland tilida oʻqitiladigan dasturlarga qaramay, baʼzi imtihonlar, maqolalar va hatto darslar ingliz tilida ham boʻlishi mumkin. Barcha magistratura dasturlari Niderlandiya va Flandriya akkreditatsiya tashkiloti (NVAO) tomonidan xalqaro akkreditatsiyadan oʻtgan. Xalqaro magistratura dasturlari. Ingliz tilida oʻqitiladigan barcha magistratura dasturlari tadqiqotga asoslangan dasturlardir. Ular Fakultetlararo tadqiqot maktabi va Nijmegen Menejment maktabidan tashqari Sanʼat, huquq, ijtimoiy fanlar, tibbiyot fanlari, fanlar va falsafa, ilohiyot va dinshunoslik fakultetlarida oʻqitiladi. Tadqiqot. Radboud universitetida biznes va huquq tadqiqot markazi, menejment tadqiqotlari instituti, NanoLab Nijmegen, Donders miya, bilish va xulq -atvor instituti va HFML-FELIX kabi bir qancha tadqiqot institutlari joylashgan. Fakultet professor-oʻqituvchilari Enn Katler (1999), Xenk Barendregt (2002), Piter Xagoort (2005), Teo Rasing (2008), Xeino Falke (2011), Mayk Jetten (2012), Ieke Moerdijk (2012), Mixail Katsnelson (2013) va Vilgelm Huk (2016) Spinoza mukofotiga sazovor boʻldi. Tashrif buyurgan professor ser Andre Geym va sobiq doktorant Ser Konstantin Novoselovlar 2010 -yil fizika boʻyicha Nobel mukofotiga sazovor boʻlishdi. Universitet reytingi. Radboud universiteti ketma-ket yetti yil davomida Niderlandiyadagi eng yaxshi universitet deb topildi. Yaqinda erishilgan yutuq — bu qora tuynukning birinchi rasmidir. Huquq fakulteti biznes va huquq sohasidagi tadqiqotlarida milliy miqyosda tengsizdir va Boloniya, Nitstsa va Oksford kabi boshqa taniqli tadqiqot institutlari bilan mustahkam xalqaro aloqalarni saqlab qoladi. Huquq fakultetining Yevropa huquq maktabi va notarial huquq boʻlimlari Niderlandiyada oʻz sohalaridagi siyosat fanlari, sotsiologiya va ilohiyot dasturlari kabi eng yaxshi deb hisoblanadi. Radboud Excellence Initiative. Radboud Excellence Initiative ikki tomonlama maqsadlarda har bir akademik sohadagi isteʼdodlarni Radboud universitetiga jalb qilish va butun dunyo boʻylab universitetlar oʻrtasidagi xalqaro aloqalarni mustahkamlash uchun yaratilgan. Tashabbus Radboud universiteti va Radboud universiteti Nijmegen tibbiyot markazining qoʻshma korxonasidir.Nomzodlik davrida ikki yildan sakkiz yil oldin doktorlik dissertatsiyasini tamomlagan istiqbolli tadqiqotchilar stipendiyaga nomzod boʻlishlari mumkin, oʻz fanlari boʻyicha koʻproq bilimga ega boʻlgan tadqiqotchilar esa professorlik unvoniga nomzod boʻlishi mumkin. Talabalar uyushmalari. Radboud universiteti talabalarga turli etnik, madaniy va siyosiy tashkilotlar, shuningdek, koʻplab faxriy jamiyatlar, maxsus qiziqish guruhlari va ijtimoiy yoʻnaltirilgan talabalar jamiyatlariga qoʻshilish imkoniyatini taklif qiladi. Oʻquv uyushmalari. Soʻnggi paytlarda oʻquv uyushmalari Karolus Magnus kabi talabalar uyushmalari oʻynagan rolning bir qismini egallab olishdi. Ushbu oʻquv birlashmalari individual daraja dasturlari bilan bogʻliq va xalqaro talabalar uchun ham ochiqdir. Oʻquv birlashmalarida muntazam ravishda oʻyin-kulgi, shuningdek, oʻqish bilan bogʻliq tadbirlar uchun yigʻilishadi. Oʻquv birlashmalarining baʼzi misollari — tarix talabalari uchun oʻquv uyushmasi (Excallibur), psixologiya talabalari uchun oʻquv uyushmasi (SPIN) va biznes boshqaruvi talabalari uchun oʻquv uyushmasi (Synergy). Kampus nashrlari. Radboud universitetining talabalar va xodimlar uchun moʻljallangan mustaqil universitet media platformasi "Vox", kundalik materiallarni onlayn nashr etadi va har oy qogʻozli jurnallarni yetkazib beradi. Uning qogʻoz jurnali kampusda bepul tarqatiladi. Radboud universiteti talabalari, shuningdek, yiliga yetti marta chiqadigan mustaqil talabalar jurnalini chiqaradilar. Yengil atletika. Radboud universiteti talabalar shaharchasining bir qismi boʻlgan Radboud Sports Center (RSC) da sport uchun koʻplab imkoniyatlarni taklif etadi, u yerda talabalar haftasiga 7 kun kamida 80 xil sport turlari bilan shugʻullanishlari mumkin. Radboud sport markazining jihozlaridan tashqari, Radboud universiteti Radboud Reynjers (beysbol), Obelix (regbi), Apelliotes (xokkey), FC Kunde (futbol), Fokas (eshkak eshish) kabi 35 dan ortiq talabalar sport uyushmalariga ega. Taniqli bitiruvchilar. Quyida Radboud universitetining taniqli oʻqituvchilarining qisman roʻyxati keltirilgan: Mashhur fakultet. Quyida Radboud universitetining taniqli oʻqituvchilarining qisman roʻyxati keltirilgan: Havolalar. Media related to Radboud University Nijmegen at Wikimedia Commons