Alveolar makrofag. Alveolyar makrofag, oʻpka makrofagi (yoki chang hujayrasi) makrofaglarning bir turi, universal fagotsit boʻlib, nafas olish yoʻllari va oʻpkadagi alveolalarda topilgan, ammo ularning devorlaridan ayri holda joylashgan. Alveolyar makrofagning faolligi nisbatan yuqori, chunki ular organizm va tashqi dunyo oʻrtasidagi asosiy chegaralardan birida joylashgan. Ular nafas olish yuzalaridan chang yoki mikroorganizmlar kabi zarralarni yoʻq qilish uchun javobgardirlar. Alveolyar makrofaglar koʻpincha nafas olish yuzalaridan zarrachali uglerod kabi ekzogen materiallarning granulalarini yutadi. Bunday qora granulalar, ayniqsa, chekuvchilarning oʻpkalarida yoki uzoq muddatli shahar aholisida keng tarqalgan boʻlishi mumkin. Alveolyar makrofag alveoladagi uchinchi hujayra turi, qolganlari esa I va II turdagi pnevmotsitlardir. Funksiyasi. Alveolyar makrofaglar fagotsitlar boʻlib, ular gomeostazda, parazitlardan himoyada va toʻqimalarni qayta tiklashda muhim rol oʻynaydi. Ularning son jihatdan zichligi koʻplab jarayonlar uchun hal qiluvchi ahamiyatga ega. Ular juda moslashuvchan va bir qancha yuza retseptorlari yordamida boshqa hujayralar va molekulalar bilan oʻzaro taʼsir qilish uchun koʻplab sekretlarni chiqarishi mumkin. Alveolyar makrofaglar apoptotik va nekrotik hujayralarning fagotsitozida ham ishtirok etadi. Oddiy hujayralar va tuzilmalarni himoya qilish uchun ular fagotsitlangan materialni tanlab olishlari kerak. Infeksiyalar bilan kurashish organizmlar yuzasida patogen bilan bogʻliq molekulyar belgilarni (PAMP) tanib olishga yordam beradigan koʻplab belgini aniqlash retseptorlarini (PRR) ishini osonlashtiradi. PAMPlarning barchasi patogenlar guruhiga xos boʻlgan umumiy xususiyatlarga ega, lekin ularning asosiy tuzilishi oʻzgarmasdir; va patogenlik (organizmning boshqa organizmda yuqumli kasallik hosil qilish qobiliyati) uchun muhim ahamiyatga ega. Mikrobial belgini aniqlashda ishtirok etadigan oqsillarga mannoz retseptorlari, komplement retseptorlari, DC-SIGN, Toll-like retseptorlari (TLR), tozalovchi retseptorlari, CD14 va Mac-1 kiradi.