Brave (veb brauzer). Brave — Chromium veb-brauzeriga asoslangan Brave Software, Inc. tomonidan ishlab chiqilgan erkin va ochiq kodli veb-brauzer. Brave — bu maxfiylikka yoʻnaltirilgan brauzer boʻlib, u standart sozlamalarida onlayn reklama va veb-sayt kuzatuvchilarini avtomatik ravishda bloklaydi. Shuningdek, u foydalanuvchilarga Basic Attention Tokens(BAT) kriptovalyutasi koʻrinishida foydalanuvchilarning eʼtibori uchun toʻlaydigan ixtiyoriy reklamalarni yoqish imkoniyatini beradi. Foydalanuvchilar kriptovalyutani ishlab topib saqlaganini yoki choychaqa koʻrinishida vebsayt va kontent yaratuvchilarga oʻz hissalarini yuborishlari mumkin. Brave Software shtab-kvartirasi Kaliforniyaning San-Fransisko shahrida joylashgan. 2022-yil iyul holatiga ko‘ra, Brave’ning oylik 62 milliondan ortiq faol foydalanuvchilari, 19,2 million kunlik faol foydalanuvchilari va 1,4 milliondan ortiq kontent yaratuvchilari tarmogʻi mavjud. Tarix. 2012-yil 28-may kuni bosh direktor Brendan Eich va texnik direktor Brian Bondy, Brave Software kompaniyasiga asos soldi. 2016-yilning 20-yanvarida Brave Software kompaniyasi Brave-ning reklamani bloklash qobiliyatiga ega birinchi versiyasini ishga tushirdi va maxfiylikka rioya qiluvchi reklama platformasi uchun rejalarini e’lon qildi. 2018-yil iyun oyida Brave brauzerning sinov versiyasini chiqardi. Brave-ning ushbu versiyasi 250ga yaqin reklamalar bilan oldindan yuklangan boʻlib, ushbu funksiyani qisqa muddatli sinovdan oʻtkazish maqsadida foydalanuvchining koʻrish faoliyatining batafsil jurnalini Brave-ga yubordi. Brave kengaytirilgan sinovlar boshlanishini eʼlon qildi. Oʼsha oyning oxirida Brave oʻzining ish stoli brauzerining shaxsiy koʻrish rejimida Tor-ni qoʻllab-quvvatladi. 2018-yil dekabrigacha Brave, Muon nomli Electron vilkalarida ishlagan, ular “yanada xavfsiz vilka” sifatida marketing-dan foydalangan. Shunga qaramay, Brave ishlab chiquvchilari xizmat yukini yengillashtirish zarurligini aytib, Chromium-ga oʻtishdi. Brave Software yakuniy Muon-ga asoslangan versiyasini ishlashni toʻxtashi niyatida chiqardi va foydalanuvchilarga uning tugashi yaqinlashganda yangilash haqida koʻrsatma berildi. 2019-yil iyun oyida Brave avvalgi C++-ni almashtirib, Rust-da joriy qilingan reklamani blokirovkalash qoidalariga mos keladigan yangi algoritmni sinovdan o‘tkazishni boshladi. uBlock Origin va Ghostery algoritmlari yangi mantiqni ilhomlantirdi, Brave oldingi algoritmdan oʻrtacha 69 marta tezroq ekanligini taʼkidlaydi. Brave 2019-yil 13-noyabrda 8.7 million oylik faol foydalanuvchilarga ega boʻlgan holda oʻzining barqaror versiyasi 1.0 versiyasini ishga tushirdi. Oʼsha paytda u kuniga taxminan 3 million faol foydalanuvchiga ega edi. "Engadget" maʼlumotlariga koʻra, Android, iOS, Windows 10, macOS yoki Linux tizimlarida ishlaydigan Brave 1.0 "barcha platformalar boʻylab Bravening deyarli barcha belgilarini birlashtirgan". 2020-yil noyabr oyida Brave oylik foydalanuvchilari soni 20 million, 2021-yil sentyabrida esa 36 million oylik faol foydalanuvchilari borligi haqida xabar berdi. 2021-yil mart oyida Brave oʻzining qidiruv tizimini Tailcat-dan yaratdi, uni oʻsha yil boshida Germaniyada joylashgan Hubert Burda Media shoʻba korxonasi -dan sotib oldi. Tailcat qidiruv natijalarini foydalanuvchi faoliyatini qayd qilmasdan yoki profil yaratmasdan yetkazib berish uchun moʻljallangan. 2021-yil aprel oyida Brave Epic Games do‘koniga qo‘shilgan birinchi brauzer bo‘ldi. 2021-yil iyun oyida Brave Software qidiruv tizimi Brave Search uchun ommaviy beta-versiyasi ishga tushirildi. U 2022-yil iyun oyida beta-bosqichdan chiqdi va bir yillik beta-sinov davrida Brave Search jami 2,5 milliard so‘rovdan oshib ketgani haqida e’lon qildi. Biznes modeli. Brave daromadni oshirish uchun Basic Attention Token(BAT)dan foydalanadi. Dastlab Delaver shtatida 2015-yilda Hyperware Labs, Inc. nomi bilan tashkil etilgan kompaniya keyinchalik oʻz nomini Brave Software, Inc. ga oʻzgartirdi va bosh qarorgohi joylashgan Kaliforniyada roʻyxatdan oʻtdi. 2016-yil avgustiga kelib kompaniya venture kapital firmalari, jumladan Piter Tilning asoschilari jamgʻarmasi, Propel Venture Partners, Pantera Capital, Foundation Capital va Digital Currency Group kabi kompaniyalardan kamida 7 million AQSh dollari oldi. 2019-yil noyabr oyida Brave, Brave Ads reklama tarmog‘ini ishga tushirdi. Brave Software reklama daromadining 30 foizini oladi, qolgan qismi esa foydalanuvchilarga qaytariladi. Isteʼmolchilar koʻrib chiqayotganda, ularga reklamalar taqdim etiladi. Xususiyatlari. Brave Firewall + VPN. Brave Firewall + VPN brauzerga asoslangan tizimli firewall va iOS uchun VPN. U Guardian VPN-dan foydalanadi. Brave Search. Brave Search – Brave tomonidan ishlab chiqilgan qidiruv tizimi va 2021-yil mart oyida Cliqz’dan maxfiylikka yo‘naltirilgan qidiruv tizimi Tailcat sotib olingandan so‘ng Beta-versiyasida chiqarilgan. 2021-yil oktabr oyidan boshlab Brave Search AQSh, Kanada, Buyuk Britaniya, Fransiya va Germaniyadagi Brave brauzeri foydalanuvchilari uchun standart qidiruv tizimi hisoblanadi. Brave Wallet. Brave Wallet – bu kengaytmalarni talab qilmaydigan mahalliy kripto hamyonidir. U barcha EVM-ga mos zanjirlarni (Polygon, xDai, Avalanche va boshqalar) va L2 zanjirlarini qoʻllab-quvvatlaydi. Brave Wallet-ni qoʻllab-quvvatlash Desktop brauzeri bilan cheklangan, ammo mobil brauzerlar uchun kengaytirilishi rejalashtirilgan. Bundan tashqari, Brave Wallet oʻzgarmas tokenlar(NFT)ni saqlash uchun ishlatilishi mumkin. Brave Wallet (Legacy). Brave Wallet (Legacy) – bu Brave brauzeri bilan oldindan oʻrnatilgan MetaMask fork-i. Bu qoʻllab-quvvatlanadigan Ethereum Virtual Machine tarmoqlari uchun kripto tranzaksiyalarini imzolash uchun brauzerga MetaMask API-ni qoʻllab-quvvatlaydigan veb-saytlar bilan oʻzaro ishlash imkonini beradi. Brave Swap. Brave Swap – 0x asosidagi kriptovalyuta DEX uchun agregator. Bu foydalanuvchilarga Ethereum tokenlarini brauzer ichidagi boshqa tokenlarga almashtirish imkonini beradi. Brave kichik "router" toʻlovini olib, undan pul ishlab chiqaradi. Ushbu toʻlovning 20 foizini foydalanuvchiga BAT tokenlari koʻrinishida qaytarishni rejalashtirmoqda. Maxfiylik. Barcha foydalanuvchi maʼlumotlari foydalanuvchi qurilmasida maxfiy saqlanadi va uchinchi tomon unga kira olmaydi. Koʻrish(browsing) maʼlumotlari Brave serverlariga yuborilmaydi, shuning uchun faqat qurilma foydalanuvchisi koʻrish maʼlumotlarini koʻrishi mumkin. Dublin universiteti professori Douglas J. Leith tomonidan brauzer maxfiyligini tahlil qilgan tadqiqot ilmiy tekshirishida Brave sinovdan oʻtgan brauzerlar orasida eng yuqori darajadagi maxfiylikka ega ekanligini maʼlum qildi. Braveda "ortiqcha IP-manzilni kuzatish imkonini beruvchi identifikatorlardan foydalanish va tashrif buyurilgan veb-sahifalar tafsilotlarini backend serverlari bilan baham koʻrish" yoʻq edi. Brave brauzerida barmoq izining oldini olish uchun Brave foydalanuvchilarini brauzer barmoq izini yordamida noyob tarzda identifikatsiyalash yoki vaqti-vaqti bilan kuzatib borish mumkin emasligiga ishonch hosil qilish uchun brauzerni qayta ishga tushirilganda brauzer veb-saytlardan farq qiladigan barmoq izini randomizatsiyasidan foydalanadi. 2021-yil 15-oktabrda Brave “debouncing” deb nomlangan yangi maxfiylik xususiyatini e’lon qildi. Yangi funksiya foydalanuvchilar havolani bosganida yuklanadigan vositachi domenlar orqali Internetni kuzatish usuli boʻlgan sakrashni kuzatishni oʻchirish uchun moʻljallangan. Debouncing foydalanuvchilar maʼlum kuzatuv domeniga tashrif buyurish arafasida boʻlganini avtomatik ravishda tanib oladi va foydalanuvchini moʻljallangan manziliga yoʻnaltiradi va kuzatuv saytini butunlay oʻtkazib yuboradi. Digital Trends tomonidan o‘tkazilgan testlar Brave-ni Electronic Frontier Foundation’ning Cover Your Tracks testidan o‘tgan yagona asosiy brauzer deb topdi. 2022-yil aprel oyida Brave Google-ning AMP tizimini chetlab o‘tib, foydalanuvchini to‘g‘ridan-to‘g‘ri asl veb-saytga yo‘naltiruvchi de-AMP xususiyatini e’lon qildi. Kompaniya buni maxfiylik xususiyati sifatida keltirib, ni "foydalanuvchilar va umuman Internet uchun zararli" deb atadi. Brave Shields. Brave Shields – uBlock Origin va boshqalardan ilhomlangan dvigatel bo‘lib, u boshqa kengaytmalarga asoslangan reklama blokerlariga o‘xshash tarzda uchinchi tomon reklamalari va trekerlarini bloklaydi. Reklamani blokirovka qilish funksiyalari sukut boʻyicha yoqilgan. Brauzerning Shields va Maxfiylik boʻlimida foydalanuvchilarga reklama blokirovkasi, skript va cookie-fayllar sozlamalarini oʻzgartirish uchun boshqaruv beriladi. Brave Shields reklamalar va cookie-fayllarga asoslangan trekerlar bilan bir qatorda, "farbling" deb ataydigan usul yordamida barmoq izini kuzatishdan ham himoya qiladi, bu esa har bir brauzer seansining oʻziga xos koʻrinishiga imkon beradi. Brave Talk. asosidagi brauzerga asoslangan, maxfiylikka yoʻnaltirilgan video konferentsiya vositasi. U 2021-yil sentyabr oyida Brave-ga kiritilgan. 2022-yil 2-martda Brave Talk vidjeti yangi varaq sahifasida sukut bo‘yicha ko‘rinadigan bo‘ldi. Brave Rewards. 2019-yil aprel oyidan boshlab Brave brauzeri foydalanuvchilari Brave Rewards funksiyasiga qo‘shilishlari mumkin, bu foydalanuvchilarga maxfiylikni saqlaydigan reklamalarni ko‘rganliklari uchun mukofot sifatida BAT olish va olingan BATdan turli usullarda foydalanish imkonini beradi. Foydalanuvchilar kompyuter yoki qurilmaning operatsion tizimi yoki mahalliy qalqib chiquvchi oyna sifatida bildirishnoma koʻrinishida koʻrsatiladigan reklamalarni koʻrish orqali BATni olishlari mumkin. Reklama kampaniyalari foydalanuvchilar bilan ularning koʻrib chiqish tarixidan xulosalar asosida moslashtiriladi; ushbu nishonlash mahalliy sifatida amalga oshiriladi, shaxsiy maʼlumotlar brauzerdan tashqariga uzatilmaydi. Foydalanuvchilar BAT mikrotoʻlovlarini ekotizim ichidagi veb-saytlar va kontent yaratuvchilarga yuborishni tanlashlari mumkin. Sayt egalari va ijodkorlari avval Brave’da nashriyotchi sifatida ro‘yxatdan o‘tishlari kerak. Foydalanuvchilar belgilangan oylik hissani sarflangan vaqtga mutanosib ravishda avtomatik ravishda ajratadigan avtomatik hissa qo‘shish funksiyasini yoqishi yoki sayt yoki ijodkorga tashrif buyurganlarida tanlangan miqdorni (choychaqa deb ataladi) qo‘lda yuborishlari mumkin. Bundan tashqari yoki muqobil ravishda, foydalanuvchilar BATni tasdiqlangan Uphold yoki Gemini hamyoniga olib qoʻyishlari mumkin. Micropayments xususiyatining birinchi versiyasi 2016-yilda "Brave Payments" nomi ostida ishga tushirilgan va Bitcoin-dan foydalanilgan. Reklamalar alohida brauzer yorligʻida koʻrsatildi. Basic Attention Token. "Basic Attention Token" (BAT) Ethereum asosidagi kriptovalyuta tokeni boʻlib, ochiq manbali, markazlashmagan reklama almashish platformasida va kriptovalyuta sifatida foydalanish uchun yaratilgan. U ERC-20 standartiga asoslangan. 2017-yil 31-maydagi dastlabki tanga taklifida Brave 30 soniyadan kamroq vaqt ichida jami 156,250 Ethereum (35 million dollar)ga bir milliard BAT sotdi. Platformani qabul qilishni ragʻbatlantirish uchun qoʻshimcha 500 million BAT kompaniya tomonidan saqlanib qoldi. 2017-yil dekabr oyi boshida kompaniya o‘zining “foydalanuvchilar o‘sishi hovuzi” grantlarining birinchi bosqichini o‘zlashtirdi: jami 300 000 BAT yangi foydalanuvchilarga birinchi kelgan, birinchi bo‘lib xizmat ko‘rsatish asosida tarqatildi. Tokenomika. Basic Attention Token tokenomikasi foydalanuvchi, yaratuvchi va reklama beruvchi oʻrtasidagi siklga asoslanadi. Reklama beruvchilar Brave Rewards platformasida reklama koʻrsatish uchun BAT sotib olishlari kerak (Brave AQSh dollariga asoslangan reklama xaridlarini osonlashtiradi, lekin keyin reklama beruvchining nomidan BAT sotib oladi). Keyin bu eʼlonlar foydalanuvchiga koʻrsatiladi, u yerda foydalanuvchi reklama uchun sarflangan BATni oladi, Bravega ketadigan 30% toʻlov bilan. Keyin foydalanuvchilar “Brave Creators” platformasi (ijodkorlar foydalanuvchi tashrif buyurgan veb-saytlarning xostlari yoki YouTube kabi platformalardagi haqiqiy ijodkorlar) yordamida ijodkorlarga maslahat berishi yoki tasdiqlangan Gemini yoki Uphold hamyoniga BATni olib qo‘yishi mumkin. Shunday qilib, tokenning narxi reklama kampaniyalarini sotib olayotgan reklama beruvchilar va kriptovalyuta birjalarida muntazam savdo qilishdan tashqari, oʻzlarining BATlarini sotadigan foydalanuvchilar yoki yaratuvchilar tomonidan qoʻllab-quvvatlanadi. Zanjirlararo ishlash qobiliyati. Binance Smart Chain. 2021-yil mart oyida BAT BSC-da oʻralgan BAT koʻrinishida mavjud boʻldi. Ushbu tokenlar Binance tomonidan oʻralgan va original BAT Binance bilan "Token Vaults"da saqlanadi. BEP-20 BAT uchun shartnoma manzili: 0x101d82428437127bf1608f699cd651e6abf9766e Hamkorlik. HTC: 2018-yil dekabr oyida Brave HTC bilan hamkorlik qilib, Brave brauzerini HTC Exodus 1da standart brauzerga aylantirdi. Qabul. 2016-yil yanvar oyida Brave Software-ning dastlabki eʼloniga javoban, Ars Technicaʼdan Sebastian Anthony Brave-ni "cash-grab" va "double-dip" deb taʼrifladi. Anthony shunday xulosaga keldi: "Brave – bu qiziqarli gʻoya, lekin umuman olganda, oʻz reklamalaringizni birovning oldiga yopishtirish yomonroqdir". "TechCrunch," "Computerworld," va "Engadget" 2016-yilda Bravening reklamani almashtirish rejalarini "bahsli" deb atadi. 2016-yil fevral oyida Network World xodimi Andy Patrizio Brave-ning relizdan oldingi versiyasini koʻrib chiqdi. Patrizio brauzer funksiyalarini "qudratli ibtidoiy" deb tanqid qildi, lekin uning ishlashini maqtadi: "Sahifalar bir zumda yuklanadi. Men sahifa yuklanishini aniqlay olmayman, chunki ular sekundomerni ishga tushirish/to‘xtatishimdan tezroq sodir bo‘ladi”. 2016-yil aprel oyida Amerika gazetalari assotsiatsiyasi bosh direktori David Chavern Brave tomonidan taklif qilingan reklamani almashtirish "sudlar, isteʼmolchilar va kontent yaratishni qadrlaydiganlar tomonidan noqonuniy va aldamchi deb qaralishi kerakligini" aytdi. 2017-yil aprel oyida " Brave-ning" “ajoyib tezligi va ilg‘or reklama kuzatuvi boshqaruvi”ni maqtadi, biroq uning “kengaytma funksiyalari hali ham yetishmayapti” deb aytdi. 2021-yil mart oyida "The New York Times" internet-brauzerlarni tahlil qildi va Brave-ni eng yaxshi maxfiylik brauzeri sifatida tavsiya qildi. Yozuvchi Brian X. Chen shunday xulosaga keldi: “Mening sevimli veb-saytlarim beg‘ubor yuklandi va men reklamasiz saytlarning toza ko‘rinishini yoqtirardim, shu bilan birga istalgan vaqtda reklamalarni ko‘rish imkoniyatiga ega bo‘ldim”. Bahslar. Kontent yaratuvchilari nomidan xayriya yig‘ayotgan Brave brauzeri. 2018-yil dekabr oyida britaniyalik YouTube kontent yaratuvchisi Tom Scott Brave tomonidan uning nomidan yig‘ilgan xayriyalarni olmaganini aytdi. U oʻz tvitida shunday dedi: "Agar siz menga Brave orqali xayriya qildim deb oʻylasangiz, pul (yoki ularning soxta pullari [BAT]) menga yetib kelmaydi va Bravening shartlariga koʻra, ular uni shunchaki oʻzlari uchun saqlashni tanlashlari mumkin. Ular har bir platformadagi har bir ijodkor uchun “ushbu xizmatni taqdim etayotganga o‘xshaydi. Roʻyxatdan oʻtish yoʻq, rozilik yoʻq." Bunga javoban, Brave Brave bilan ro‘yxatdan o‘tmagan har bir ijodkor uchun rad javobi bilan interfeysni o‘zgartirdi va “xayriya olishni istamagan ijodkorlar uchun voz kechish” va “foydalanuvchilar buni amalga oshira olmasligi uchun standartni tasdiqlanmagan ijodkorlarga maslahat yoki xayriya qila olmasligi”ni qo‘shishga va’da berdi.". Tanqidchilarning taʼkidlashicha, tizim oʻz-oʻzidan oʻtib ketmasligi kerak, rad etishda ijodkorlar bilan hech qanday aloqasi yoʻqligi aniq koʻrsatilmagan va yaratuvchi Brave bilan roʻyxatdan oʻtish jarayonini boshlaganini koʻrsatadi. Shikoyatdan ikki kun oʻtgach, Brave “qaysi noshirlar va ijodkorlar Brave Rewards dasturiga hali qoʻshilmaganligini aniq koʻrsatish uchun foydalanuvchilar xayriya va maslahatlarni yaxshiroq nazorat qilishlari uchun” yangilanish chiqardi va 2020-yil yanvar oyida oʻzgartirish uchun yana bir yangilanish hissalar va choychaqalarning harakatini oʻzgartirdi. Ular endi brauzerda saqlanadi va agar yaratuvchi 90 kun ichida roʻyxatdan oʻtgan boʻlsa, uzatiladi; aks holda ular foydalanuvchiga qaytariladi. Tom Scott, asl shikoyatchi, bunga javoban tvit yozdi: "Bular yaxshi oʻzgarishlar va ular mening shikoyatlarimni tuzatadilar!". Yoʻnaltiruvchi kodlarni kiritish. 2020-yil 6-iyun kuni Twitter foydalanuvchisi Brave foydalanuvchilar Binance-ga oʻtishganda sheriklik uchun tavsiya kodlarini kiritishini taʼkidladi. Keyingi tadqiqotlar shuni koʻrsatdiki, Brave boshqa kriptovalyuta almashinuvi veb-saytlarining URL manzillarini ham qayta yoʻnaltirgan. Foydalanuvchilarning noroziligiga javoban Brave bosh direktori uzr so‘radi va buni “xato” deb atadi va “tuzatamiz” dedi. Ikki kundan soʻng Brave yangi versiyasini chiqardi, ular hamkorlar havolalariga avtomatik toʻldirishni oʻchirib qoʻydi, soʻngra muammoni tushuntirib, kechirim soʻragan blog posti chiqdi. "Tor bilan shaxsiy oyna" DNS qochqinlari. 2021-yil 12-yanvarda Brave’s xatolik mukofoti platformasida shaxsiy ma’lumotlarning oshkor etilishi orqali darhol tuzatilgan maxfiylik muammosi paydo bo‘ldi. Maʼlumotlarga koʻra, Brave DNS soʻrovlarini Tor tarmogʻi orqali yoʻnaltirish oʻrniga foydalanuvchilarning internet- provayderiga yuborgan, bu esa internet provayderlariga foydalanuvchining koʻrish seanslari haqida maʼlumotga ega boʻlishga imkon bergan. Brave bu muammoni dastlab xabar qilinganidan so‘ng o‘zining Nightly kanalida tuzatdi. Xato fevral oyi oʻrtalarida Twitter foydalanuvchilari tomonidan zaiflikni tekshirib jamoatchilik eʼtiborini qozonganidan soʻng, tuzatish tez orada Stable kanaliga koʻtarildi va Brave 1.20.110 versiyasiga joylashdi. Vilkalar. 2019-yil aprel oyida Gab Brave-ning Dissenter nomli vilkasini yaratdi, u Chrome va Firefox do‘konlarida taqiqlanganidan so‘ng xuddi shu nomdagi plaginida to‘plangan. Eich Brave-ni bekor qilish qarorini keraksiz va "parazitlik" deb tanqid qildi. Boshqa brauzerlar bilan taqqoslash. 2020-yil fevral oyida Dublin Trinity kollejidagi Kompyuter fanlari va statistika maktabi tomonidan chop etilgan tadqiqot hisobotida oltita brauzer sinovdan oʻtkazildi va uyga qoʻngʻiroq qilish nuqtai nazaridan Brave ulardan eng shaxsiy deb topildi: "Birinchi (eng xavfsiz) guruhda Brave, ikkinchisida Chrome, Firefox va Safari, uchinchi (eng kam xavfsiz) guruhda Edge va Yandex yotadi."