Inaktivatsiyalangan vaksina. Inaktivatsiyalangan vaksina (yoki "oʻldirilgan vaksina") madaniyatda oʻstirilgan va keyin termik ishlov berish usuli yoki hujayra zahari (formaldegid) taʼsirida oʻldirilgan mikrob zarrachalaridan iborat. Bu mikroorganizmlar antigeniklikni kamaytirish uchun nazorat ostidagi laboratoriya sharoitlarida oʻstiriladi va yuqumli emas (kasallik keltirib chiqarishga qodir emas). Immunitet ishlab chiqarish uchun katta dozalarni kiritish, adyuvantlardan foydalanish va koʻp marta emlash kerak. Inaktivatsiyalangan vaksinalar "zaiflashtirilgan" yoki „attenuitsiyalangan“ yoki „tirik“ zaiflashtirilgan "vaksinalarning teskarisi". Usul prinsipi. Vaksinani ishlab chiqarish jarayonida virusli zarralar yoʻq qilinadi va keyinchalik oʻzini koʻpaytira olmaydi, ammo virusli kapsid oqsillari retsipientning immun tizimi tomonidan tanilishi va javob reaksiyaga sabab boʻlishi uchun yetarli darajada saqlanib qoladi. Agar ishlab chiqarish texnologiyasiga qatʼiy rioya qilingan boʻlsa, unda bunday vaksina yuqumli kasallikni keltirib chiqarishga qodir emas. Biroq, notoʻgʻri inaktivatsiya yuqumli zarrachalarning yaxlitligini saqlashga olib kelishi mumkin. Vaksina oʻldirilganligi sababli, u immunitetni toʻgʻri ishlab chiqara olmaydi — uni takroran koʻp marta kiritish orqali immunitet javobini vaqti-vaqti bilan kuchaytirish kerak. Xususiyatlari. Vaksinalarning xususiyatlarini tavsiflashda shuni taʼkidlash kerakki, inaktivatsiyalangan (oʻldirilgan) vaksinalarning epidemiologik samaradorligini tiriklarniki bilan taqqoslash mumkin. Shu bilan birga, ushbu turdagi vaksinalar oʻrtasida bir qator farqlar mavjud boʻlib, ular ishlab chiqarilayotgan immunitetning immunologik xususiyatlariga, chidamliligi va davomiyligiga sezilarli taʼsir koʻrsatadi.