Muhammad Said Ramazon al-Butiy. Muhammad Said Ramazon Al-Butiy () (1929-yil, Turkiya — 2013-yil 21-mart, Damashq shahri) —Turkiyalik taniqli sunniy musulmon olimi, yozuvchi va professor.Damashq universitetida dekan oʻrinbosari va Umaviylar masjidida imom boʻlib ishlagan . Al-Butiy islom huquqi va ilohiyotiga oid oltmishdan ortiq kitob yozgan. U islomdagi to'rtta mazhabga va ash'ariylik e'tiqodiga sodiq bo'lgan islom neotradisionalizmining yetakchi namoyandasi edi . Uning asarlari islomning dunyoviylik, marksizm va millatchilik kabi qarama-qarshi mafkuralarga qarshi vahhobiylik va islom modernizmining islohotchi harakatlariga qarshi asosiy himoyasi sifatida yuqori baholangan. 2013-yilning 21-martida al-Butiy Damashqdagi Al-Iman masjidida oʻldirilgan. Voqea atrofidagi tafsilotlar hali ham noma'lum. Hayoti. Al-Butiy 1929-yilda Turkiyaning Cizre shahri yaqinida joylashgan Jeilka qishlog'ida tug'ilgan . Uning otasi Mulla Ramazon al-Butiy, ulamo bo'lib, Levant, Iroq va Turkiyaning qator mintaqalarida yashovchi kurd qabilasidan bo'lgan . Al-Butiy to'rt yoshga to'lganda, Otaturkning inqiloblari tufayli uning oilasi Damashqqa ko'chib o'tdi. U boshlang‘ich maktabga oʻqigan va otasidan maxsus diniy saboq olgan . Al-Butiy oʻn bir yoshida Midon shahridagi Manjak masjidida Shayx Hasan Habannaka va Shayx al-Maradlnl bilan Qur’on va Muhammad payg‘ambar biografiyasini oʻrgangan. Keyinchalik masjid Islom yoʻnalishi institutiga aylantirilgach, u 1953-yilgacha Qurʼon tafsiri, mantiq, ritorika va islom fiqhining asosiy tamoyillarini oʻrgandi. 1954-yilda Al Azhar universitetining shariat fakultetida bakalavriat taʼlimini tamomlash uchun Qohiraga bordi . Karyera. Al-Butiy oʻz faoliyatini 1958-1961-yillarda Xomsdagi oʻrta maktabda oʻqituvchilik qilishdan boshlagan . 1960-yilda Damashq universitetining shariat fakultetiga oʻqituvchilikka tayinlangan. U shariat fanlari doktori darajasini olish uchun yana Al Azhar universitetiga bordi va 1965-yilda doktorlik (PhD) darajasini oldi . U 1965-yilda Damashq universitetiga qaytib keldi va 1977-yildan 1983-yilgacha shu universitetning shariat fakulteti dekani lavozimida ishladi. Keyinchalik u Damashq universitetida qiyosiy huquq va dinshunoslik bo'yicha o'qituvchisi va Sharfa fakulteti dekani ham boʻlib ishlagan. Al-Butiy qiyosiy huquq professori bo'lib, Islom aqidasi (aqida) va Muhammad payg`ambarning tarjimai holi (siyrat ) bo'yicha o'qituvchilik qilgan . Al-Butiy Iordaniyaning Amman shahridagi Aal al-Bayt islomiy fondi, Oksford akademiyasi Oliy Kengashi va Abu-Dabidagi Tabah fondi Oliy maslahat kengashi aʼzosi edi. . 1979-yilda Suriyada „Musulmon birodarlar ” inqilobi paytida al-Butiy islomiy jangarilarning hujumlarini qattiq qoralagan edi , hamkasblarining aksariyati esa muxolifatni qoʻllab-quvvatlagan yoki jim turishgan. 2008-yilda Al-Butiy Damashqdagi Umaviylar masjidiga voiz etib tayinlangan. 2011-yil mart oyida Suriyadagi inqilob va uning pozitsiyasi. 2011-yil mart oyida Suriyada inqilob boshlanganidan keyin Al-Butiy hukumatga qarshi namoyishlarni tanqid qildi va namoyishchilarni „Suriyadagi fitna va tartibsizliklarni qoʻzgʻatish uchun masjidlardan foydalanmoqchi boʻlgan nomaʼlum manbalarning chaqiriqlariga” amal qilmaslikka chaqirdi. Al-Butiy Suriyada boshlangan namoyishlarni islomga zid deb qoralagan. Al-Butiy namoyishlar boshlanganidan ko'p o'tmay, prezident Asadni yuzlab ayol o'qituvchilarni hijob kiygani uchun ishdan bo'shatish to'g'risidagi qarori uchun tanqid qildi. Al-Butiyning tanqididan soʻng bu qaror prezident Asad tomonidan bekor qilindi. Suiqasd. Al-Butiy Damashq markazidagi Mazraa tumanidagi Al-Iman masjidida talabalarga diniy dars berayotganda o'ldirilgan. Ma’lumotlarga koʻra, bombali hujumda kamida 42 kishi halok boʻlgan, 84 dan ortiq kishi jarohatlangan. Bu fuqarolar urushi paytida birinchi marta xudkush-terrorchining masjid ichida portlovchi moddalarni portlatib yuborishi edi. Edinburg universitetining zamonaviy islom boʻyicha oʻqituvchisi Thomas Pierretning fikricha, Al-Butiyning oʻlimi Suriya hukumati uchun „sunniy diniy elita orasidagi soʻnggi ishonchli ittifoqchi”ni yoʻqotganini anglatadi. Pierretning ta'kidlashicha, Al-Butiy "dunyodagi haqiqiy musulmon olim" edi. Hujum uchun mas'uliyatni hech kim zimmasiga olgani yo'q, hukumat ham, muxolifat ham hujumni qoralab, bir-birini ushbu jinoyatni sodir etganlikda aybladi. Muxolifat kuchlari orasida masjid ichidagi xudkush terrorchi tomonidan "taniqli din arbobi ... nishonga olinishiga shubha va hayrat" bor edi. Ishlar. Al-Butiy 60 ga yaqin diniy va falsafiy kitoblarni (arab tilida) nashr ettirgan. Uning aksariyat falsafiy asarlari „Dor al-Fikr” tomonidan nashr etilgan: Tanlangan kitoblarga quyidagilar kiradi: Televizion dasturlar: