Analitik. Umuman olganda, analitik (, "analytikos") grek tilidan olingan bo`lib - "analytikos", ya`ni "tahlil qilish qobiliyatiga ega bo'lish" yoki "elementlar yoki prinsiplarga bo'linish" degan ma`nolarni anglatadi. Analitika aslida fikr tushunchasidir. Batafsil va to`liq ko'rsatiladigan fikrni ifodalaydi. Odatda bu fikrlash usuli statistik ma'lumotlarga nisbatan qo`yiladi. Muammolarni hal qilishga qaratilgan yondashuvlar analitik deb aytiladi. Fikrlash va tahlil qilish usuli boʻlgan analitik hayotning barcha sohalarida qulaylik yaratadi. Lekin ba'zi hududlarda bu ajralmas usuldir. Analitik fikrlash, ayniqsa, shaxsiy rivojlanishda, kimyo, falsafa va tibbiyotda, fan sohasida va texnologik ishlanmalarda juda muhimdir. Bu sohalarda duch kelgan muammolar kichik qismlarga bo'linadi shu bilan birgalikda yechim nazariyasi ishlab chiqariladi hamda mumkin boʻlgan muammolarga qarshi zaxira yechimlarni olish orqali muvaffaqiyatsizliklar bartaraf etiladi. Analitik yoki analitik quyidagi ma'nolarga ham ega bo'lishi mumkin: Kimyo. Analitik kimyoning vujudga kelishi hamda uning rivojlanishi turli xil ishlab chiqarish sohalarining paydo boʻlishi, taraqqiy etishi bilan bogʻliq. Miqdoriy analiz rudalar va tayyor mahsulotlar tarkibidagi oltin, kumush va boshqa metallarning miqdorini aniqlashdan iborat boʻlgan edi. Keyinroq borib, u ilmiy asosda yoʻlga qoʻyildi. Hozirgi zamon kimyosining tugʻilish davri (17-asr oʻrtasi — 18-asr oxiri)da analitik kimyo moddalarning kimyoviy tarkibini oʻrganadigan fan deb hisoblanardi. Matematika. Analitik geometriya – geometriya boʻlimi. Unda sodda geometrik obrazlar (nuqtalar, toʻgʻri chiziqlar, tekisliklar, ikkinchi tartibli egri chiziqlar va sirtlar) koordinatalar usuli asosida algebraik vositalar bilan oʻrganiladi. Falsafa. Analitik falsafa – XX asr fal-safasidagi gʻarbiy, asosan ingliz amerikacha yoʻnalish. Falsafani bilishning asosan til vositalari orqali tahlili deb tushunadi; neopozitivizmning boshqa bir koʻrinishi.