Ijtimoiy marketing. Ijtimoiy marketing ham insonlar, ham butun jamiyat hayotini yaxshilash uchun marketing turidir. Ijtimoiy marketing ko'pincha, atrof-muhit, tibbiyot , xayriya va boshqalar kabi masalalarga tegishlidir. Ijtimoiy marketing aholining muayyan tarkiblariga diqqatni jamlash va samarali xizmat ko'rsatish imkonini beradi. Ijtimoiy marketing atamasi, shuningdek, "brendni targ'ib qilish", brendni mashhurligini qilish, uning ba'zi ijtimoiy qiymati bilan bog'liq bo'lgan kompaniyalar ishiga ham tegishli. Ijtimoiy marketing tushunchasi. Bu atama birinchi marta 1971-yilda, ijtimoiy marketing nazariyotchilaridan biri "Filipp Kotler" kompaniyaning barqaror rivojlanishi uchun ijtimoiy marketingdan foydalanish zarurligini asoslab berganida paydo bo'lgan. Bir qator maqolalarida Filipp Kotler avval Sidni Levi, keyinchalik esa "Jerald Zaltman" bilan marketingni boshqarish doirasini sezilarli darajada kengaytirdi. Uning soʻzida kommunikativ omil hal qiluvchi ahamiyatga ega: "Ijtimoiy marketing - bu odamlarni tushunish va ular bilan yangi gʻoyalarni o'zlashtirishga xizmat qiladigan tarzda muloqot qilish. Ularning pozitsiyasini o'zgartirish sizni o'z xatti-harakatlaringizni o'zgartirishga majbur qiladi, bu esa siz ishtirok etayotgan ijtimoiy muammoni hal qilishga ta'sir qiladi". "F.Kotlerning" nufuzi ta'sirida rossiyalik tadqiqotchi E.P.Golubkov ijtimoiy marketingni "jamiyatning ayrim qatlamlari tomonidan ma'lum ijtimoiy g'oyalar, harakatlar yoki amaliy harakatlarni targʻib etish darajasini oshirishga qaratilgan "ijtimoiy marketingni ishlab chiqish", amalga oshirish va nazorat qilishdan iborat bo'lgan marketing turi" deb tushunadi. Tarixi. Urushdan keyingi yillarda tovar va "xizmatlarga" talab nihoyatda yuqori edi. Biroq, 1950-yillarning boshlarida, biznes vakillari shunchaki mahsulotni yaratish va uni bozorga chiqarish yetarli emasligini "ta'kidlashni" boshladilar. Asosiy ehtiyojlar uchun ehtiyoj asta-sekin pasaydi. Odamlarga ushbu turdagi mahsulotlar va xizmatlar kerak edi. Ishlab chiqarish kompaniyalari talabning pasayishiga javob berishdi. Iste'mol bozorining alohida guruhlarini o'rganish boshlandi. Bu bizga odamlarning o'sha paytdagi yoki hatto yaqinda paydo bo'ladigan ehtiyojlarini yaxshiroq tushunishga imkon berdi. Odamlarga "to'g'ridan-to'g'ri" murojaat qilish, ularning umidlari va qiziqishlarini o'rganish orqali kompaniya o'z mijozlarining barcha ehtiyojlarini ancha samarali qondirishi mumkinligi ayon bo'ldi. Mijozlarning qoniqish darajasi qanchalik yuqori bo'lsa, sotish hajmi va natijada foyda ham shunchalik yuqori bo'ladi. Marketing g'oyasi ishlab chiqarish , sotish va xizmat ko'rsatishning barcha sohalarini egallay boshladi. Farmatsevtika va sog'liqni saqlash sanoati ham bundan mustasno emas. Aynan ular orqali 60-yillarning oxirlarida jamiyatda marketing barqaror bo'lishi, notijorat va xayriya tashkilotlari uchun qimmatli auditoriya bo'lishi mumkinligini tushundi.