Leykogramma (Leykotsitar formula). Leykogramma yoki leykotsitlar formulasi - bu mikroskop ostida boʻyalgan qonni hisoblash yoʻli bilan aniqlanadigan, har xil turdagi leykotsitlarning foizli koʻrsatkichidir. Leykogrammaning chapga va oʻngga siljishi, bemordagi turli hil oʻzgarishlarni koʻrsatadi. Hisoblash usullari. Leykotsitlar, zichlikka qarab, surtma notekis taqsimlanadi: neytrofillar, bazofillar, eozinofillar - periferiya bo'ylab, qirralarga yaqinroq joylashadi; monotsitlar, limfotsitlar - o'rtaga yaqinroq joylashib oladi. Leykotsitlarni hisoblashda Shilling yoki Filippchenko usullari qoʻllanadi. Shilling maʼlumotlariga koʻra, leykotsitlar soni qonning toʻrtta sohasida (toʻrt dala usuli) aniqlanadi. Hammasi boʻlib qonda 100-200 hujayra sanaladi. Filippchenko usuli shundan iboratki, surtma aqliy jihatdan 3 qismga boʻlinadi: boshlang'ich, o'rta va yakuniy (uch dala usuli). Hisoblash bir chetidan ikkinchisiga chiziq bo'ylab to'g'ri chiziqda amalga oshiriladi. Har bir qismda bir xil miqdordagi hujayralar hisoblanadi. Hammasi bo'lib 100-200 leykotsitlar hisoblanadi. Aniqlangan hujayralar differensial hisoblashning maxsus jadvalida (Egorov panjarasi) qayd etiladi. Leykotsitlar formulasini tezroq va qulayroq aniqlash uchun maxsus 11 kalitli hisoblagich qoʻllanadi. Leykogrammaning oʻzgaruvchanligi. Leykogramma tirik organizmning turiga, yoshiga, jinsiga, konstitutsiyasiga bogʻliq; bir xil turdagi hayvonlar zotiga, oziqlanish xususiyatiga va boshqa omillarga qarab farq qilishi mumkin. Odamlarda normal leykotsitlar litriga 4,0 10 9 -9,0 10 9 ni tashkil qiladi. Klinik ahamiyati. Klinik amaliyotda leykogramma katta ahamiyatga ega, chunki tanadagi har qanday oʻzgarishlar bilan oq qon hujayralarining ayrim turlarining ulushi boshqalarning turli darajadagi koʻpayishi yoki kamayishi tufayli ortadi yoki kamayadi. Leykogrammaga koʻra, patologik jarayonning borishini, asoratlarning koʻrinishini hukm qilish va kasallikning natijasini taxmin qilish mumkin. Leykogramma maʼlumotlarini kasallikning klinik koʻrinishi bilan solishtirish kerak boʻladi. Muayyan koʻrsatkichlarning tavsifi. Neytrofillar. Neytrofillar odatda uch yoki ikkita guruh bilan ifodalanadi: ular oz yoki yo'q boʻladi: yosh (lar) 0-0,5% bo'lishi mumkin; tayoqchasimon (n / I) 1-5% va segmentlangan (s / I) 40-68%. Ular asosan bakteritsid va detoksifikatsiya qiluvchi funksiyalarga ega fagotsitoz-(ularning immun funksiyasining yetakchi mexanizmini aks ettiradi). Periferik qonda yadroning yetuklik darajasi va shakliga qarab, tayoqchasimon (yosh) va segmentlangan (yetuk) neytrofillar ajratiladi. Neytrofil qatorning yosh hujayralari - yosh (metamyelotsitlar), miyelotsitlar, promielotsitlar - patologiya holatida periferik qonda paydo boʻladi va bu turdagi hujayralar shakllanishini ragʻbatlantirishning dalilidir. Qondagi neytrofillarning aylanish muddati oʻrtacha 6,5 soatni tashkil qiladi, keyin ular toʻqimalarga koʻchib oʻtadi. Qonda normal tarkibi: 48-78%. Leykotsitlar formulasida neytrofillar miqdori normasining chegaralari: Kattalar uchun: 47-72% Bolalarda odatda besh kunlik va 4-5 yoshda leykotsitlar formulasining 2 ta krossoveri boʻladi, 5 kungacha neytrofillar limfotsitlardan ustunlik qiladi, xuddi kattalardagidek, keyin birinchi krossover sodir boʻladi: limfotsitlar / neytrofillar nisbati. taxminan 20 % / 60 % 60 ga aylanadi % / yigirma %, shuning uchun u leykotsitlar formulasining ikkinchi krossoverigacha davom etadi, odatda u 4 yoshda sodir bo'ladi, lekin 5 yilgacha ruxsat etiladi, undan keyin neytrofillar / limfotsitlarning tarkibi va nisbati kattalar me'yorlariga mos kelishi kerak. Oʻsish-kopayib ketishi (neytrofiliya) sababi: Kamayib ketishi (neytropeniya) sababi: Yetilmagan neytrofillar sonining koʻpayishi (chapga siljish): Eozinofillar. Eozinofillar (E) - shuningdek, fagotsitik xususiyatlarga ega, ammo bu xususiyat birinchi navbatda allergik jarayonda ishtirok etish uchun ishlatiladi. Ular asosan Ig E tomonidan hosil qilingan antigen-antitana kompleksini fagotsitlaydi. eozinofillar: Kattalarda 0,5-5,0% 12 yoshgacha boʻlgan bolalarda 0,5-7,0% 12-16 yosh 0,5-6,0% Oʻsish (eozinofiliya) qachon sodir boʻladi Kamaytirish (eozinopeniya) qachon sodir boʻladi Bazofillar. Bazofillar (B) organizmdagi yalligʻlanish va allergik jarayonlarda ishtirok etadi. Normada: 0-1% Bazofillarning koʻpayishi (bazofiliya) qachon sodir boʻladi Bazofillarning kamayishi (basopeniya) qachon sodir boʻladi: Monotsitlar. Monotsitlar (M) - agranulotsitlarga tarkibiga kiradi. Ular fagotsitar mononuklear hujayralar tizimiga kiradi. Ular tanadan oʻlik hujayralarni, yoʻq qilingan hujayralar qoldiqlarini, denatüratsiyalangan oqsillarni, bakteriyalarni va antigen-antitana komplekslarini olib tashlaydi. Qondagi monotsitlarning normal miqdori: 3-11% Kopayganda(monotsitoz) paydo boʻladi Kamayfanda (monotsitopeniya yoki monopeniya) sodir boʻladi: Limfotsitlar. Limfotsitlar (L / F) uch xil boladi: T-, B- va NK-limfotsitlar. Ular antigenni tanib olishda ishtirok etadilar. T-limfotsitlar hujayra immuniteti jarayonlarida, B-limfotsitlar esa gumoral immunitet jarayonlarida ishtirok etadi. NK-limfotsitlar (tabiiy qotillar hissoblanadi, NK hujayrasi) saraton hujayralari va viruslar bilan kasallangan hujayralarga qarshi tabiiy sitotoksiklikka ega bo'lgan yirik donador limfotsitlardir. Leykotsitlar formulasida limfotsitlar miqdori normalari: Kattalar 19-37% Bolalardagi limfotsitlar normasi - neytrofillarning tavsifi - leykotsitlar formulasining krossoveri. Kopayganda (limfotsitoz) paydo boʻladi: Kamayganda (limfopeniya) qachon sodir boʻladi: Leykotsitlar indekslari. Leykotsit (yoki gematologik) indekslari-leykotsitlarning turli shakllarini va baʼzi hollarda ESRni ifodalaydi: