Ixtiyoriddin bin Gʻiyosiddin al-Husayniy. Ixtiyoriddin ibn Gʻiyosiddin al-Husayniy – Alisher Navoiyning zamondoshi. Hayoti haqida maʼlumotlar kam saqlangan. “Kashf uz-zunun”da keltirilishicha, bir muddat Hirot shahrida qozilik qilgan. “Asos ul-iqtibos” asarining muallifi. Bu asar masallar va hikmatli soʻzlar jamlanmasi boʻlib, Navoiyning iltimosi bilan yozilgan.U Oʻrta Osiyolik soʻfiy avliyo va olim. U hozir ham Markaziy Osiyo va dunyoning boshqa hududlarida faoliyat yuritayotgan Maxdumiya so‘fiylik tariqati asoschisi edi. Hayot va ta'limotlar: Ixtiyoriddin hozirgi O‘zbekistondagi Buxoro shahrida tug‘ilgan. U qizi Fotima orqali Muhammad payg‘ambarning avlodi bo‘lgan. Ixtiyoriddin Buxoro va Oʻrta Osiyoning boshqa shaharlarida islom huquqi va ilohiyot ilmini oʻrgangan. U iqtidorli shoir va yozuvchi ham edi. 15-asr boshlarida Ixtiyoriddin maxdumiya soʻfiylik tariqatiga asos solgan. Buyurtmaning ta'limotlari sevgi, rahm-shafqat va boshqalarga xizmat qilish tamoyillariga asoslanadi. Ixtiyoriddin serqirra adib bo‘lib, so‘fiylik va islom huquqiga oid bir qancha asarlar qoldirgan. Uning eng mashhur asari “Kashf al-haqoiq” (“Haqiqatlarning ochilishi”) boʻlib, u Xudoning tabiati va inson qalbi haqidagi risoladir. Meros: Ixtiyoriddin Oʻrta Osiyodagi eng muhim soʻfiy avliyolardan biri sanaladi. Uning ta'limotlari mintaqa madaniyati va ma'naviyatiga katta ta'sir ko'rsatdi. U asos solgan Maxdumiya so‘fiylik tariqati bugungi kunda ham o‘z faoliyatini davom ettirib, uning O‘rta Osiyo, Janubiy Osiyo va Yaqin Sharqda bo‘limlari mavjud. Ziyoratgoh: Ixtiyoriddin ziyoratgohi Buxoro shahrida joylashgan. Ziyoratgoh butun dunyo musulmonlari uchun mashhur ziyoratgoh hisoblanadi. Ishlari: Kashf al-Haqoiq (“Haqiqatlarning oshkor etilishi”) Risola fi’l-tavhid (“Allohning birligi haqida risola”) “Sharh-i chahar kitob” (“To‘rt kitobga sharh”) Divon-i Ixtiyoriddin (“Ixtiyoriddin she’rlari to‘plami”)