1-Toshkent ayollar gimnaziyasi. 1-Toshkent ayollar gimnaziyasi – Toshkent shahridagi ayollar gimnaziyasi . Tarix. 1876-yil 1-oktyabrda Toshkentda ayollar oʻquv markazi ochildi. 1877-yilda oʻquv muassasasi etti yillik qizlar gimnaziyasiga aylantirildi. Dastlab, gimnaziya shaxsiy kvartirada, 1879-yil 7-oktyabrdan esa Konstantinovskiy maydoniga (Kaufman maydoni) qaragan holda, u uchun qurilgan hukumat binosida joylashgan. 1879-yildan 1883-yilgacha gimnaziya binolari qurilishi muhandis E. P. Dubrovin, harbiy muhandis Yanchevskiy tomonidan ishlab chiqilgan. Kapitan Beloxa qurilishni boshqargan. Binolarni qurish uchun jami 230 ming rubl sarf qilingan. 1876-yilning noyabridan 1877-yilning martigacha talaba qizlar uchun yotoqxona qurishga 1200 rubl sarflandi. 1877-yil mart oyidan boshlab yotoqxonani Zaxarjevskaya va Zavikhoisko-Lyatskaya xonimlar boshqargan, 1883-yil avgustda yotoqxona gimnaziya binosida joylashgan va gimnaziya maʼmuriyati tasarrufida edi. 1906-yilda gimnaziya binosida joy yoʻqligi sababli yotoqxona xususiy sektorga koʻchirilgan, lekin talabalar uchun toʻlovlar yetarli emasligi va gʻaznadan subsidiyalar rad etilganligi sababli talabalar yotoqxonasi 1907-yilda yopildi. Toshkent markazidagi taʼlim muassasalarida Shafoat cherkovi faoliyat koʻrsatgan va uning rektori protoyestr Grigoriy Britskiy uzoq vaqt davomida oʻrta maktab oʻquvchilari uchun dindan saboq bergan. 1877-yilda talabalar soni 108 ta, 1912-yilda esa 700 taga yetdi (jumladan 7% yahudiylar, 1% ga yaqin musulmonlar va 0,5% armanlar), sinflar soni 16 ta edi. Gimnaziya gʻazna mablagʻlari (4753 rubl), zemstvo soʻmi (23350 rubl) va gimnaziyaning maxsus mablagʻlari (33014 rubl) hisobidan taʼmirlangan. Asosiy kutubxonada 10 ming dona kitob saqlangan. Bitiruvchilar. Gimnaziyaning taniqli bitiruvchilari orasida birinchi qozoq ayol shifokori Gulsum Asfendiarova, SSSRda xizmat koʻrsatgan oʻqituvchi va Moskvadagi 684-sonli maktab direktori Mila Malkova, kinoaktrisa E. A. Kuzmina bor.