Candaroğulları bekligi. Candaroğulları bekligi () — 1291—1461-yillar orasida Onadoʻlida hukm surgan turk-islom bekligi. Koʻniya sultonligining zaiflashishidan foydalangan Şemsettin Yaman Candar Kastamonu va ushbu hududga tutash yerlarni oʻz hokimiyati ostiga olib, 1291-yilda Candaroğulları bekligiga asos soldi. Candaroğulları bekligi tarixda kuchli flot tuza olgani bilan oʻz oʻrniga ega. Usmonlilar imperiyasi beklikni oʻziga qoʻshib olgandan soʻng, oʻz flotini yanada kuchli holatga keltirdi. Kastamonuning Kure tumanidagi mis konlari beklik Usmonli imperiyasiga qoʻshilishidan oldin ham, qoʻshilganidan keyin ham Usmonli imperiyasining toʻp ishlab chiqarish markazlaridan biri boʻlgan. Tarixi. Beklikka Hulokuiylar davlati xoni Geyhatu tarafidan Eflani Şemseddin Yaman Candarga iqto sifatida berilishi natijasida 1291-yilda asos solingan. Yaman Candardan keyin taxtga kelgan Süleyman Paşa Sinop va Kastamonuni fath etib, bekligi hududini yanada kengaytirdi. Usmonlilar sultoni Boyazid I Yildirim Onadoʻlidagi birlikka erishish yoʻlida Candaroğullarıning hududlarini katta qismini egallab oldi. Beklik faqat Sinop hududlarida oʻz mustaqilligini saqlab qoldi. 1402-yilda roʻy bergan Anqara jangidan soʻng, Amir Temur hokimiyatini tan oldi va Temuriylar imperiyasiga tobe boʻldi. Bu sodiqlikning qarshiligida Amir Temur Candaroğullarıning eski hududlari İsfendiyar Beyga beradi. Bu orqali beklik Kastamonu ustidan yana nazorat oʻrnatadi. Kemâleddin İsmâil Bey taxtga oʻtirganida Kızıl Ahmed Bey isyon etdi va beklikning tanazzuliga yoʻl ochdi. 1461-yilda Mehmed II Fotih Trabzon yurishini boshlashdan oldin, Candaroğulları bekligi hududini butunlay Usmonlilar imperiyasi tarkibiga qoʻshib oldi. Shu tariqa beklik tugatildi. XV asr oʻrtalarida Sinop, Candaroğulları va Qora dengizning eng mustahkam qalʼalaridan biri boʻlib, mish-mishlarga koʻra, shaharda 400 ta toʻp boʻlgan; qal’ada 10 ming soqchi va 2 ming toʻpchi saqlangan. Shahar portida Candaroğullarıga tegishli 900 tonnalik kema mavjud boʻlib, oʻsha davrda Usmonlilar imperiyasi hali bu hajmdagi kemaga ega boʻlmagan edi va Kemâleddin İsmâil Beyga oid boʻlgan bu kema keyinchalik Usmonlilarning kemalariga oʻrnak vazifasini bajargan va shu nusxadagi kemalar yasalgan. Beklikning Kastamonu-Sinop hududlari Usmonlilar imperiyasi tomonidan tugatilganiga qaramasda, Çankırı shahrida İsfendiyar Beyning oʻgʻli Kasim oʻlimiga qadar (1464) ushbu hududda hukmronlik qilgan. Bu hudud 1417-yilda Mehmed I tarafidan unga berilgan.