Codiaeum variegatum. Codiaeum variegatum (olovli kroton, bogʻ krotoni yoki rang- barang kroton; sin. "Croton variegatum" L.) — Croton oʻsimliklar "turkumiga" mansub oʻsimlik turi. U 1753-yilda Karl Linney tomonidan tasvirlangan. Uning vatani Indoneziya, Malayziya, Avstraliya va Tinch okeanining gʻarbiy orollari boʻlib, ochiq oʻrmonlar va butazorlarda oʻsadi. Tavsif. Bu tropik, doimiy yashil, bir uyli buta boʻyi gacha oʻsadi, barglari navbatma-navbat joylashgan, uzunligi kengligi . Barg shakllari nayzasimon, choʻzinchoq, elliptik, lansetsimon, tuxumsimon teskari, tuxumsimon spatulasi yoki skripkasimon va rang-barang yashil, sariq yoki binafsha rangda boʻlishi mumkin. Petiole uzunligi 0,2 dan 2,5 sm gacha. Toʻpgullari uzunligi , alohida toʻpgul ustida erkak va urgʻochi gullar bor. Erkak gullari oq, beshta mayda gulbarglari bor, gulchanglari taxminan 52x32 mikron oʻlchamdagi. Ayol gullari sargʻish, gulbarglari yoʻq. Gullash davri odatda kuzning boshiga toʻgʻri keladi. Mevasi koʻsak. Kesilganida, koʻplab Euphorbiaceae kabi sutli sharbat chiqariladi. Tropik iqlim sharoitida krotonlar oʻzlarining ajoyib barglari uchun qadrlanadi. Ular qishda harorat odatda 10 ° dan 13 ° C gacha tushmaydigan ochiq havoda omon qoladilar, sovuqroq harorat barglarning yoʻqolishiga olib kelishi mumkin. Sovuq iqlim sharoitida oʻsimliklar issiqxonalarda yoki uy oʻsimliklari sifatida oʻstiriladi. Oʻstiriladigan bogʻ krotonlari odatda yovvoyi oʻsimlikdan kichikroq, kamdan-kam hollarda balandligi 1,8 m dan oshadi va barg shakli va rangining xilma-xilligi bilan ajralib turadi. Turlari. Bir necha yuz navlar barglari uchun tanlab olingan va koʻpaytiriladi. Turiga qarab, barglari tuxumsimon, chiziqsimon, butun chuqur boʻlakli yoki ajinsimon, rangi yashil, oq, binafsha, toʻq sariq, sariq, qizil yoki pushti rangga ega boʻlishi mumkin. Ommabop navlar orasida qizil va yashil rangli barglari spiral tarzda oʻralgan „Spirale“ bor. Oltin tomirlari va qirralari boʻlgan keng oval sariq barglari boʻlgan „Andreanum“ barglarining uzunligi 25. Toksiklik. Koʻpgina Euphorbiaceae turlari kabi, meva sharbati baʼzi odamlarda kontakt dermatitga olib kelishi mumkin. Poʻstlogʻi, ildizlari va barglari zaharli hisoblanadi. Toksin 5-desoksiingenol kimyoviy birikmasidir. Oʻsimlik tarkibida kuchli tozalovchi va kanserogen ekanligiga shubha qilingan moy mavjud. Urugʻlarni isteʼmol qilish bolalar uchun halokatli boʻlishi mumkin.