Susu. Susu, soso (oʻz-oʻzini belgilash) — Gvineya, Syerra-Leone va Gvineya-Bisauning qirgʻoqboʻyi hududlarida yashovchi xalq. Tarixi. [[Fayl:SoussousCarte.jpg|left|thumb|350x350px| Susu aholi punkti]] XIII asrda Susular Mali imperiyasining bir qismi boʻlgan, keyinchalik diniy urushlar tufayli XVIII asrga kelib ular janubga koʻchirilgan . Susularning aksariyati zamonaviy [[Gvineya]]ning qirgʻoqboʻyi hududlarida joylashgan boʻlib, u yerda ular Solima, Labaya va boshqalar kabi bir nechta proto-davlatlarni yaratdilar. Susu xalqiga ushbu hududlarda allaqachon yashagan kichikroq etnik jamoalar kuchli taʼsir koʻrsatgan: baga, landuma, nalu va boshqalar . Susu xalqlarining qoʻshni xalqlar bilan assimilyatsiya qilish jarayoni mavjud. (L.M. Mints, 2007) Tili. Susular [[Niger-kongo tillari|niger-kordofan oilasiga mansub]] mande guruhining susu (soso) tilida gaplashadi . [[Fransuz tili|Fransuz]] va kriyo ham keng tarqalgan. (V. A. Tishkov, 1999 yil) Madaniyati. Kiyim va folklor. Susu ayollar oʻralgan koʻylagi va yubkalar kiyishadi, erkaklar yerga yenglari tushgan koʻylak kiyishadi. Susu xalqi boy folklorga ega: ertaklar, epik va tarixiy yilnomalar, rivoyatlar, qoʻshiqlar. Susu xotin-qizlari ularni qishloq bayramlarida o‘qiydilar . (V. A. Tishkov, 1999 yil) Uy-joy va oila. Susu uylari dumaloq shaklda boʻlib, bir koʻcha boʻylab qurilgan konus shaklidagi somonli tomli loydan yasalgan. Ichkarida bitta katta markaziy xona va qoʻshni xonalar mavjud. Aholi odatda 300 ga yaqin aholi yashaydi. Oila bitta katta jamoada yashaydi. Erkakning koʻpincha bir nechta xotini, virilokal nikohi, ota-ona qarindoshligi hisobi bor. Qishloq rahbarlari boshida, hokimiyat meros boʻlib oʻtadi . Uy-joy va oila. Susuning asosiy mashgʻuloti qoʻlda tropik dehqonchilikdir. Ularda guruch, yeryongʻoq, [[Batat|shirin kartoshka]], fonio, manoks, yogʻ va hindiston yongʻogʻi palmalari, yams, tariq, banan, ananas yetishtiriladi . Susular hunarmandchilik bilan shugʻullanmaydilar, ularning jamoasida hunarmandlar boshqa etnik guruhlarning vakillari: koʻnchilar — Manika va [[Fula|Fulbe]], temirchilar — [[Fula|Fulbe]]. Baliq ovlash bilan Balante va Baga shugʻullanadi. Chorvachilik keng tarqalgan. Susu tovuq va mayda chorva mollarini boqadi. Chorvachilik faqat eng gullab-yashnashi mumkin. Anʼanaviy taom baliq yoki palma yogʻi, fonio pyuresi bilan ziravorlangan qaynatilgan guruchdir. Barcha taomlar turli xil ziravorlar bilan ziravorlanadi. Susu asosan suv ichishadi, din spirtli ichimliklar ichishni taqiqlaydi.