Al-Abbos ibn Amr al-Gʻanaviy. Al-Abbos ibn Amr al-Gʻanaviy (; 917-yilda vafot etgan) arab harbiy qoʻmondoni va Abbosiylar sulolasining viloyat noibi. Al-Abbos 900-yilda qarmatlar bilan boʻlgan jangda magʻlubiyatga uchrab, asir tushgani bilan mashhur. Hayoti. Al-Abbos, ehtimol, al-Jaziraning Diyor Mudar tumanida tugʻilgan. Abbosiylar xizmatida harbiy faoliyatini boshlagan al-Abbos birinchi marta 899-yilda Iroqdagi itoatsiz arab qabilalariga qarshi yuborilgan harbiy yurishga mas’ul zobitlardan biri boʻlgani qayd etilgan. Keyingi yili xalifa al-Mutazid al-Bahrayn va al-Yamama viloyatlariga noib etib tayinlab, Abu Said al-Jannabiy boshchiligidagi qarmatiylarni bu hududlardan quvib chiqarish vazifasini yuklagan. Qarmatiylar allaqachon al-Bahraynning koʻp qismini, jumladan al-Qatifni ham egallab olgani sababli al-Abbos viloyatga joʻnash oldidan al-Basrada doimiy askarlar, badaviy jangchilar va koʻngillilardan iborat qoʻshin tuzgan. Joʻnab ketganidan koʻp oʻtmay, al-Abbos va qoʻshini qarmatlar bilan toʻqnashib, jangga kirgan. Jangning birinchi kuni tayinli natijasiz tugaydi. Biroq, oʻsha kun kechqurun badaviylar va koʻngillilar yurishni toʻxtatib, Basraga qaytib ketishadi. Ertasi kuni ertalab ikki qoʻshin yana jang boshlaydi. Al-Abbosning soni kamayib qolgan qoʻshini magʻlubiyatga uchrab, yetti yuz nafar askari bilan taslim boʻlishga majbur boʻladi. Jangdan keyingi kuni Abu Said asirga olingan barcha askarlarni qatl etishni buyuradi. Faqat al-Abbos omon qoldirilib, keyinchalik ozod etiladi. Unga qarmatlarga qarshi chiqish befoydaligini al-Mutazidga yetkazish vazifasi topshiriladi. Iroqqa qaytib borgan al-Abbosni xalifa al-Mutazid say-harakatlari uchun munosib taqdirlaydi. Muvafaqqiyatsiz yurishdan soʻng, al-Abbos harbiy xizmatda qolavergan. 902-yilda Fors viloyati qoʻshinining bosh qoʻmondoni Badr al-Mutazidiy qoʻl ostida xizmat qilgan. Badr yangi xalifa al-Muktafiyning iltifotidan mahrum boʻlgach, al-Abbos xalifaning generalga itoat qilmay, Bagʻdodga qaytish toʻgʻrisidagi farmoniga boʻysungan bir nechta qoʻmondonlardan biri boʻlgan. 908—909-yillarda Qum va Koshon shaharlariga noib etib tayinlangan. Shuningdek, 914—915-yillarda Munis al-Xodim boshchiligida Misrni Fotimiylardan himoya qilish uchun uyushtirilgan harbiy yurishda ishtirok etgan boʻlishi ehtimoldan xoli emas. Soʻnggi mansabi Diyor Mudar tumani noibligi boʻlib, 917-yilda oʻsha joyda vafot etgan. Al-Abbos vafotidan keyin Vosif ibn al-Buktamiriy voliy boʻlgan.