Lojuvard yoʻli. Lojuvard yoʻli - Oʻrta Osiyoning Qad. Sharq mamlakatlari bilan siyosiy, iqtisodiy va madaniy aloqalarida muhim oʻrin tutgan qad. tranzit aloqasavdo yoʻli. Turli ramziy nomlar (Oltin yoʻli, Ipak yoʻli, kumush yoʻli, Nefrit yoʻli va boshqalar) bilan ataluvchi aloqa-savdo yoʻllari ichida davriy jihatdan eng qad.si hisoblanadi. Buyuk ipak ioʻli shakllanishidan 3 ming yilcha oldinroq mavjud boʻlgan. Tarixiy-geologik tadqiqotlarning dalolat berishicha, lojuvardning qad. Sharq dunyosidagi eng mashhur konlari Pomir toglarida, Togʻli Badax-shonda joylashgan. Oʻrta Osiyoning ene-olit va jez davrigl mansub makonlaridan — Janubiy Turkmanistondagi Ol-tindepa, Zarafshop darssining yuqori va quyi oqimlaridagi Sarazm va zamonbobo makonlaridan lojuvarddan yasalgan turli buyumlarning topilishi Lojuvard yoʻli ning maqalliy yoʻnalishlari haqida dalolat beradi.