Iyul ta'siri. Iyul taʼsiri, baʼzan iyul fenomeni deb ataladi, Amerika Qoʻshma Shtatlari tibbiyot maktabi bitiruvchilari rezidenturani boshlaydigan yil vaqti bilan bogʻliq boʻlgan tibbiy xatolar va jarrohlik asoratlari xavfining idrok etilgan, ammo ilmiy asossiz oʻsishidir. Birlashgan Qirollikdagi shunga oʻxshash davr oʻldirish mavsumi yoki aniqrogʻi, qora chorshanba deb nomlanadi, bu esa avgust oyining birinchi chorshanba kuni aspirantlar oʻz almashinuvlarini boshlaganlarida. Qoʻshma Shtatlar. 2010-yilda nashr etilgan "umumiy ichki kasalliklar jurnali" tadqiqoti 1979-yildan 2006-yilgacha Qoʻshma Shtatlar kasalxonalarida tibbiy xatolarni oʻrganib chiqdi va dori xatolari iyul oyida oʻquv shifoxonalarida 10 % ga oshganini aniqladi, lekin qoʻshni kasalxonalarda emas. Jarrohlik xatolari koʻpaymadi, bu esa yangi xodimlar uchun dori-darmonlarni xato qilish osonroq boʻladi, degan gipotezaga olib keldi, chunki ular dori -darmonlarni boshqalar tomonidan tekshirilgandan koʻra, oʻzlari yozib berishadi. Tadqiqotda koʻpaygan xatolarni yangi rezidentlar bilan bogʻlash uchun etarli maʼlumotlar yoʻq edi va bu oʻsish manbalarini aniqlash uchun qoʻshimcha tadqiqotlar oʻtkazish kerak edi. Tadqiqotning tanqidi shuni koʻrsatadiki, yangi rezidentlar nazorati va oʻquv shifoxonalarida bemorlarning yuklanishi 1979 yildan beri yaxshilangan va natijalar ancha eski maʼlumotlarni kiritish orqali buzib tashlanishi mumkin. Iyul oyi taʼsirini qidirayotgan boshqa tadqiqotlar xavf ortishining oʻzgaruvchan dalillarini topdi, bir nechta tadqiqotlar esa umuman xavf tugʻdirmadi. Birlashgan Qirollik. Britaniyada har avgust oyida Milliy sogʻliqni saqlash xizmatiga (NHS) yangi malakali shifokorlar oqimi mavjud va bu davr tibbiy xatolarning koʻpayishi bilan bogʻliq. Bu hodisa NHS tibbiy direktori, professor ser Bryus Keog tomonidan tan olingan. „Oʻldirish fasli“ atamasi 1994-yilda Jed Merkurio (Jon Makure taxallusi ostida) tomonidan yozilgan „ "Yurak" tutilishi“ tibbiy dramasi Britaniyada paydo boʻlgan. 1994-yil 5-mayda BBC1 telekanalida birinchi marta efirga uzatilgan epizodda doktor Kler Meytlend qahramoni dialogda halokatli xatoga yo‘l qo‘ygan kichik o‘quvchiga tasalli beradi: „Siz tibbiyot fakultetidan hamma narsani bilgan holda chiqdingiz. Avgust oʻldirish mavsumi ekanligi ajablanarli emas. Biz hammamiz oʻrganayotganimizda bir nechta bemorlarni oʻldiramiz“. Kichik shifokorlar odatda ish boshlagan kun, shuningdek, NHS xodimlari orasida „Qora chorshanba“ deb nomlanadi. 2009-yilda London Imperial Kollejida 2000-2008 yillar oralig‘ida 170 ta kasalxonada 300 000 bemorning qaydlari bo‘yicha o‘tkazilgan tadqiqot shuni ko‘rsatdiki, qora chorshanba kuni o‘lim darajasi avvalgi chorshanbaga qaraganda 6 foizga yuqori bo‘lgan. Tadqiqot shuningdek, avgust oyining birinchi chorshanbasida A&E ga avvalgi haftaga qaraganda kamroq bemorlar tashrif buyurganligini aniqladi.