Brahmos. PJ-10 BrahMos (PJ-10 BrahMos) - "VPK NPO Mashinostroeniya" OAJ va Hindiston Mudofaa vazirligining Mudofaa tadqiqotlari va ishlanmalari tashkiloti (DRDO) tomonidan birgalikda ishlab chiqilgan tovushdan tez kemaga qarshi raketa.2016-yilgacha 1000 ta raketa ishlab chiqarish rejalashtirilgan edi, ularning yarmi uchinchi davlatlar uchun mo'ljallangan edi. Rivojlanish va sinovdan o'tkazish tarix. Rossiya-Hindiston qo'shma korxonasi BrahMos 1998-yilda tashkil etilgan. Korxona Brahmaputra va Moskva daryolari sharafiga nomlangan. Korxonaning asosiy loyihasi ovozdan tez uchadigan qanotli raketa ustida ishlash bo'lib, unga o'xshash nom - "BrahMos". Birinchi raketa 2001-yil 12-iyunda qirg'oqqa o'rnatilgan raketadan uchirilgan. 2008-yildan boshlab Rossiya dengiz flotining qurilayotgan kemasida raketalarni joylashtirish imkoniyati ko'rib chiqilmoqda. 2009-yil 4-martda nishonni o'ldirish bo'yicha muvaffaqiyatli sinov o'tkazildi. 2010-yil 5-sentabrda raketa Hindistondagi Chandipur poligonidan uchirildi va tovushdan yuqori tezlikda shoʻngʻishni koʻrsatdi. 2010-yil sentabr oyida Hindiston Qurolli Kuchlari 10-yil ichida mingga yaqin turli versiyadagi raketalarni sotib olishni rejalashtirgan edi. Bundan tashqari, BrahMos xalqaro qurol bozorida katta qiziqish uyg'otdi - Braziliya, Janubiy Afrika, Chili va boshqa ko'plab davlatlar allaqachon 13 milliard dollarlik raketalarga buyurtma berishgan. 2011-yil fevral oyida Hindiston Mudofaa vazirligi taxminan 4 milliard dollarlik Brahmos raketalari uchun buyurtma bergani ma'lum bo'ldi, buyurtma 200 ta raketani etkazib berishni o'z ichiga oladi. 12-mart kuni Nyu-Dehlidagi press-klubda BrahMos Aerospace rahbari Sivattanu Pillai jurnalistlarga Hindiston havo kuchlari tomonidan qabul qilingan Rossiya-Hindiston FGFA samolyotlari raketaning ogʻirligi kamaytirilgandan soʻng BrahMos raketalari bilan jihozlanishini aytdi. ikki tonnagacha. 2011-yil iyun oyida qo'shma korxona turli xil samolyotlarda, xususan, Su-30MKIda qo'llanilishi rejalashtirilgan raketaning aviatsiya versiyasini ishlab chiqishda davom etayotgani haqida ma'lumot paydo bo'ldi. Shuningdek, o'sha yili qo'shma korxona direktori Aleksandr Maksichev BrahMos Aerospace Rossiya-Hindiston raketasining BrahMos-2 deb nomlangan takomillashtirilgan versiyasini ishlab chiqishni boshlashini e'lon qildi. Uning soʻzlariga koʻra, yangi gipertovushli raketaning asosiy xarakteristikalari allaqachon kelishib olindi. 2017-yilning 11-martida Hindistonning Chandipurdagi poligonida BrahMos ER (Kengaytirilgan masofa) raketasi muvaffaqiyatli birinchi sinovdan oʻtkazilgani haqida press-reliz e’lon qilindi. Hindiston matbuotining yozishicha, otish masofasi 290 km dan 450 km gacha oshirilgan. Tavsif. Raketa P-800 Oniks (aniqrog'i, uning eksport versiyasida - Yaxont) - 1980-yillarda NPO Mashinostroeniyaning rivojlanishiga asoslangan. BrahMos raketasi Mach raqamlariga mos keladigan tezlikka 2,5 dan 2,8 gacha (ya'ni tovush tezligidan 2,5-2,8 marta ortiq) erishishga qodir. Raketa suv osti kemalari, kemalar, qirg'oq qurilmalari, shuningdek, samolyotlardan - masalan, Su-30MKI dan uchirilishi mumkin. Raketalar Haydaroboddagi SO BrahMos Aerospace va Orenburgdagi OAO PO Strela tomonidan yig'ilgan. Narxi. 200 ta raketa yetkazib berish bo'yicha shartnoma qiymati 4 milliard AQSh dollarini tashkil etdi. Modifikatsiyalar. BrahMos-A Havo tashuvchisidan uchiriladigan raketa. Boshlang'ich dvigatel qisqartirildi, qo'shimcha quyruq stabilizatorlari va o'zgartirilgan burun konusi o'rnatildi. Massasi kemada joylashgan Brahmos majmuasidan 450 kg kam. Quyidagi konfiguratsiyalarda havo tashuvchilarga o'rnatilishi mumkin: Su-30MKI - fuzelaj va qanotlar markazidagi ustunlardagi 1-3 raketalar. Tu-142 - qanotli suspansiyonlarda 6 ta raketa. IL-76 - qanotli suspansiyonlarda 6 ta raketa. Il-38SD - samolyot korpusining markazida 4 ta raketa.. 2019-yil may oyida BrahMos-A birinchi marta (Su-30MKI qiruvchisidan) yerdagi ob'ektga qarshi sinovdan o'tkazildi. BrahMos-2 Yerdan uchiriladigan gipertovushli raketa. Raketaning ikkinchi avlodini ishlab chiqish haqidagi birinchi ma'lumot 2007-yil sentabriga to'g'ri keladi. Keyin RIA Novosti Hindiston mudofaa doiralaridagi manbaga tayanib, BrahMos qo'shma korxonasi 5-7 yil ichida yangi gipertovushli raketani yaratishni yakunlashi haqida xabar berdi. Rejalashtirilgan xususiyatlardan faqat tezlik ochiqlandi - u tovush tezligidan besh yoki undan ko'p marta oshib ketadi, bu esa uni deyarli daxlsiz qiladi. Biroq, bu dasturni amalga oshirishning batafsil jadvali o'sha paytda kelishilmagan edi. Yana qarang. Kalibr (qanotli raketa)