Villarreal CF. Villarreal Club de Futbol, S.A.D. (tarjimasi: Villarreal Futbol Klubi) — Ispaniyaning Kastellon provinsiyasi Villarreal shahrida tashkil etilgan hamda Ispaniya La Ligasidagi eng professional futbol jamoalardan biri. 1923-yilda tashkil etilgan futbol klubi oʻz tarixining koʻp qismini ispan futbolining quyi bosqichlarida oʻtkazdi va La Ligadagi debyutini faqat 1998-yildan boshladi. XXI asrda „Villarreal“ ligada biroz barqarorlikka erishdi, garchi jamoa 2012-yilda quyi ligaga tushib qolgan boʻlsa-da, keyingi yildan boshlab yuqori bosqichlarda oʻynay boshlagan. Klub ilk bor UEFA Chempionlar ligasida 2005-yilda maydonga tushgan, uning eng yaxshi natijasi 2006 va 2022-yillarda yarim final boʻlgan. Bu vaqt ichida „Villarreal“ UEFA Yevropa Ligasida ham maydonga tushdi va 2021-yilda finalda "Manchester Yunayted" ni magʻlub etib, birinchi yirik kubokni qoʻlga kiritib, musobaqada gʻolib chiqdi. Klub oʻzining sariq libosi va Real Madrid, Barselona, Atletiko Madrid, Valensiya futbol jamoalariga nisbatan past darajadagi jamoa boʻlgani uchun "El Submari Groguet" yoki "El Submarino Amarillo" (Sariq suv osti kemasi) laqabini oldi. Ular uy oʻyinlarini Estadio de la Seramikada oʻtkazishadi. Tarixi. 1923-1929: Dastlabki yillar. Villarreal futbol klubi 1923-yil 10-martda Club Deportivo Villarreal sifatida „barcha sport turlarini, ayniqsa futbolni targʻib qilish“ uchun tashkil etilgan. Stadion oyiga 60 pesetaga ijaraga olingan va chiptalar narxi erkaklar uchun yarim peset, bolalar uchun esa chorak peset qilib belgilangan. Ayollarga bepul kirish huquqi berildi. 1923-yil 17-iyunda klubning zamonaviy raqibi Kastellon birinchi oʻyinni Migel de Servantes nomidagi klubga qarshi oʻtkazdi. Oʻsha yilning 21-oktabrda „Villarreal“ oʻzining ilk oʻyinini „Kastellon“ga qarshi oʻtkazdi. Villarreal oʻzining birinchi nishonida aks etgan oq koʻylak va qora shortilar toʻplami bilan boshladi. 1929-1998: Quyi bosqichlarda vaziyat. Vilarreal 1929-yildan 1930-yilgacha Ispaniya futbol piramidasi doirasidagi mintaqaviy musobaqalarda qatnashgan. 1934—1935-yilgi mavsumda jamoa Kartaxenaga yutqazib qoʻydi, shu sababli yuqori bosqichlarga chiqa olmadi. Keyingi mavsumda Villarreal Ispaniya fuqarolar urushi boshlanishidan oldin mintaqaning birinchi divizionida gʻalaba qozondi. 1939-yilda urush tugagach, klub yana viloyatning ikkinchi divizionida oʻynadi Biroq, Villarreal 1940-yillarning boshida tarqatib yuborildi va 1942-yilda klub asoschilarining qisqartmasi boʻlgan CA Foghetecaz (Font, Gil, Herrero, Teuler, Catala va Zaragoza) tashkil etilgan bir nechta klublardan biri edi. 1946-yilda yangi klub Valensiya futbol federatsiyasiga qoʻshildi va oʻzini CAF Villarreal deb oʻzgartirdi, bu yerda F Foghetecazni anglatadi 1954-yilda nomi yana hozirgi Villarreal CF ga oʻzgartirildi. Ular birinchi mintaqaviy ligada yettinchi va keyin ikki marta toʻrtinchi oʻrinni egallab, 1956-yilda Tercera Liga chempioni sifatida koʻtarilishdi. Ular 1960—1961-yillarda 14-oʻrinni egallab, quyi ligaga tushib ketishgan. Klub oʻzining hozirgi taniqli belgisini 1966-yilning oʻrtalarida qabul qildi 1966—1967-yillarda „Villarreal“ Terseraga chempion sifatida qaytdi. 1970-yilda ular birinchi marta milliy Segundaga chiqishdi. Ular birinchi mavsumda quyi ligaga tushib qolishdan arang qutuldi, ammo keyingi mavsumda quyi ligaga tushib ketishdi. 1975—1976-yillarda ular Terseradan Regionallarga tushib ketishdi, ammo keyingi mavsumda yana yuqoriga koʻtarilishdi. 1986—1987-yillarda „Villarreal“ Segunda B ligasiga koʻtarildi. 1990-yilda ular 18-oʻrinni egalladi va yana Terseraga tushib ketdi. Klub Segunda B ga qaytib, ikkinchi oʻrinni egallab, birinchi marta Segunda A ga koʻtarilganligi sababli ketma-ket koʻtarilishlar boʻldi. 1992-yildan 1993-yilgacha „Vilyarreal“ koʻpincha past yoki oʻrta jadvaldagi oʻrinlarda boʻlgan, ammo 1997—1998-yillarda toʻrtinchi oʻrinni egallab pley-offga chiqqan. Ikki oyoqli pley-off Compostela ga qarshi oʻtdi. „Vilyarreal“ 0:0 hisobidagi birinchi oʻyinni oʻz uyida oʻtkazdi, ammo Galisiya jamoasining uyidagi javob oʻyinida 1:1 hisobida durang qayd etildi, shu tariqa „Vilyarreal“ safarda gol urish qoidasiga koʻra koʻtarildi. 1998-2012: La Liga va Yevropadagi debyutlar. "Villarreal"ning La Ligadagi debyuti 1998-yil 31-avgustda Santyago Bernabeu stadionida amaldagi Yevropa chempioni "Real Madrid" ga qarshi oʻyin bilan boshlandi va 3 daqiqadan soʻng oldinga chiqib olganiga qaramay, 4:1 hisobida magʻlub boʻldi. Birinchi uy oʻyini bir hafta oʻtib "Selta de Vigo" ga qarshi boʻldi. Ogʻir mavsum tufayli „Villarreal“ 1999—2000-yilgi mavsumda Segunda divizioniga tushib ketdi, ammo uchinchi oʻrinni egallab, keyin yana Primer Ligaga koʻtarildi. Primer Ligaga qaytishda yettinchi oʻrinni egallagan Villarreal ikki mavsum davomida 15-oʻrinni egalladi. Villarreal 2002-yilning oʻrtalarida UEFA Intertoto kubogida ishtirok etib, Islandiyaning FH, Italiyaning Torino va Fransiyaning Troya klublarini magʻlub etdi. Ular finalda hamyurtlari „Malaga“ga umumiy hisobda 2:1 hisobida imkoniyatni boy berishdi. 2003-yil oʻrtalarida ular Intertoto kubogi finalida Gollandiyaning Xerenven jamoasini magʻlub etishdi va shu tariqa UEFA kubogiga yoʻllanma oldilar. „Vilyarreal“ Yevropadagi yirik debyutida qoʻshnilari va yakuniy chempion " Valensiya "ga yutqazib, UEFA kubogining yarim finaliga chiqdi. Ligada „Vilyarreal“ sakkizinchi oʻrinni egalladi. 2004-yil oʻrtalarida „Vilyarreal“ final oʻyinini umumiy hisobda 2:2 hisobida yakunlaganidan keyin vatandoshlari "Atletiko Madrid" ni penaltilar seriyasida magʻlub etib, Intertoto kubogini saqlab qoldi. Bu ularga UEFA kubogi yoʻllanmasini taqdim etdi. Ular 2004-05 yilgi UEFA kubogining chorak finalida Gollandiyaning AZ jamoasiga yutqazib, umumiy hisobda 3:2 hisobida magʻlub boʻlishdi. Oʻsha mavsumda „Vilyarreal“ La Ligada uchinchi oʻrinni egallab, klubga Yevropa turniri Chempionlar ligasiga birinchi toʻgʻridan-toʻgʻri yoʻllanmani qoʻlga kiritdi. Klubning markaziy hujumchisi Diego Forlan 25 ta gol bilan liganing eng yaxshi toʻpurari uchun Pichichi Trophy sovrinini qoʻlga kiritdi.