Sirkulyator. Sirkulyator – bu doimiy tarqalmaydigan oʻzaro koʻp portli tarmoq boʻlib, unda quvvat uzatish bir yoʻnalishda 1-kirishdan 2-kirishga, 2-kirishdan 3-kirishga va hokazo. 1 ni kiritish uchun eng yuqori raqam. Eng koʻp ishlatiladigan olti qutupli va sakkiz qutupli sirkulyatorlar. Sirkulyatorlar ajratish moslamalari sifatida ishlatiladi, masalan: uzatish va qabul qilish uchun umumiy antennadan bir vaqtning oʻzida foydalanish uchun; parametrik kuchaytirgichlarda; generator quvvatini qoʻshish sxemalarida. Sirkulyatorning eng muhim radiotexnik xususiyatlari toʻgʻridan-toʻgʻri yoʻqotishlardir pr = 1+ / 2− = 2+ / 3− = 3+ / 1− misol tariqasida keltirish mumkin va qaytish yoʻqotishlari obr = 1+ / 3− = 2+ / 1− = 3+ / 2−,misol tariqasida keltirish mumkin odatda desibellarda koʻrsatilgan. Bu misol Y-sirkulyator uchun; ortiqcha belgisi mos keladigan quvvat sirkulyatorga kiritilganligini bildiradi, minus belgisi quvvatning chiqishini bildiradi. Ish chastotasi diapazonida "yaxshi" sirkulyator odatda quyidagi parametrlarga ega, misol: ; Radio sirkulyatorlari. Elektron sirkulyatorlar. Elektron sirkulyatorlar baʼzi faol faza almashtirgichlarning qaytarilmas faza almashinuvini yaratish qobiliyatidan foydalanadi. Bunday sirkulyatorlar integral mikrosxemalar yoki diskret elementlar – tranzistorlar, diodlar, rezistorlar asosida ishlab chiqariladi. Elektron sirkulyatorlar bir necha gertsdan bir necha oʻnlab megahertsgacha boʻlgan chastotalarda qoʻllanadi Ferrit sirkulyatorlari. Sirkulyatorning ishlash printsipi ferritning baʼzi maxsus navlarining oʻziga xos xususiyatlariga asoslanadi, ular doimiy magnit maydon bilan almashtirilganda paydo boʻladi. Ferrit sirkulyatorlari quvvat manbaiga muhtoj emas va faol boʻlganlarga qaraganda ancha yuqori quvvatlarda ishlaydi. Shu bilan birga, past chastotalarda ularning oʻlchamlari qabul qilib boʻlmaydigan darajada katta boʻlib chiqishi mumkin. Optik tolali sirkulyatorlar. Optik sirkulyatorlar optik diapazonda elektromagnit tebranishlar bilan ishlaydi. Optik sirkulyator sxemalari uch qutbli: 1-portga kelgan yorugʻlik 2-port orqali chiqariladi, lekin 2-portga kelgan yorugʻlik 3-port orqali chiqariladi. Bu xususiyat optik sirkulyatorlardan dupleks optik tolali aloqa tizimlarida ajratuvchi sifatida foydalanishga imkon beradi. optik signal kuchaytirgichlarda boʻlgani kabi. Optik sirkulyator, printsipial jihatdan, 3-portdan chiqadigan yorugʻlik hech qanday joyga oziqlanmagan boʻlsa, optik izolyator sifatida ishlatilishi mumkin. Optik sirkulyatorning ishlash printsipi Faraday effektiga asoslanadi: yorugʻlik doimiy magnit maydonda joylashgan maʼlum materiallardan oʻtganda, polarizatsiya tekisligi yorugʻlik chastotasiga qarab maʼlum bir burchakka aylanadi. Bunday holda, aylanish yoʻnalishi yorugʻlikning 1-portdan 2-portga yoki aksincha tarqalishiga bogʻliq emas.