Yetti qorilar. Yetti qorilar( القراء السبعة ) Qiroat ilmini mukammal darajada o'zlashtirgan va Qur'on qiroatini tasdiqlangan va ma'qullangan tartibda uzatib kelgan qorilar bo'lishgan. Taqdimot. Yetti qori Qur'onni keyingi avlodga uzatgan eng mashhur qorilar bo'lib, ularda ba'zi Qur'on oyatlardagi manbalarda so'zlarning o'qilishi turlicha bo'lgan. Ularning nomlari Qur'on fanlari bo'yicha kitoblariga muhrlanib qolgan bo'lib, ularning qiroati uchinchi sinfga tegishli qiroat hisoblanadi (طَبَقَاتُ الْقُرَّاءِ ). Tarix. Turli qiroat maktablariga asoslangan o'nta qiroat mavjud bo'lib, ularning har biri taniqli qorining nomi ila atalgan. Bu "o'n qiroat" tasdiqlangan asl yetti (mutavotir) qiroatdan kelib chiqqan bo'lib ularning hofizlari ikkinchi va uchinchi asrlarida yashagan. Islom dinining to'rtinchi asrida yashagan olim Abu Bakr Ibn Mujohid birinchi bo'lib ushbu "yetti qiroatni" ma'qullagan. Shunday qilib Qur'on o'qishlarining asl usullari bizga qiroatlar tizimi sinflanishi ko'rinishida "qorilardan roviylarga, roviylardan toriqlarga, toriqlardan vojihlarga" uzatilgan "Qiroatning yettita o'qilishininf" dastlabki cheklanishi milodning VIII asrida Abu Bakr Ibn Mujohid tomonidan amalga oshirilgani uning "Kitob as-Sab 'fil-qiroat" nomli kitobida qayd etilgan"." "Ibn Mujohiddan" oldin Abu Ubayd al-Qosim bin Salom bo'lib, u birinchi bo'lib yetti mutavotir qorilarning qiroatlarini yig'gan olim hisoblanadi. 1173 misrali she'rida, olim Al-Shatibiy, yetti qorining har biridan ikkita eng mashhur uzatuv yo'llarini ko'rsatib bergan. Bu asarning nomi Ash-Shatibiyyah bo'lib, unda u yetti qorining har birining qiroat usullari qoidalarini yozib qoldirgan. Bundan tashqari, olim Ibn al-Jazariy, boshqa ikki she'r "Al-Durra Al-Maa'nia" va "Tayyibat Al-Nashrni" yozgan bo'lib, ular ushbu yetti qiroatni batafsil bayon etadi. Qorilar. Qiroatlari tasdiqlangan yetti qorilar quyidagilar Roviylar. "Yetti qorining" har biri "roviy" deb atalgan shogirdlari bo'lgan. Ular qorilarning ilmlarini "rivoyatlar" ko'rinishida keyingi avlodga uzatib borishgan "Roviy" yoki uzatuvchi o'z navbatida "toriq" deb atalgan shogirdlari bo'lib ular qiroatning ikkilamchi uzatmalari yoki yo'llarini yozib borishgan Dinshunoslar tasdiqlangan va ma'qullangan Quron qiroati "toriqlarining" soni 850 ga yetishini aytishadi"."