Lancia. Lancia — Italiya avtomobil ishlab chiqaruvchisi va FCA Italy Sp (Hozirda Stellantis shoʻba korxonasi) tarkibidagi kompaniya. Lancia kompaniyasining hozirgi shakli 2007-yil yanvar oyida tashkil etilgan, ammo uning asl tarixi 1906-yilda Torinoda Vincenzo Lancia (1881—1937) va Claudio Fogolin tomonidan tashkil etilgan Lancia "& C." ishlab chiqarish konserniga borib taqaladi. Bu kompaniya 1969-yilda u Fiat tarkibiga kirdi. Lancia markali avtomobillar sotuvi 1990-yilda 300 000 dan ortiq yillik avtomobildan iborat boʻlsa, 2010-yilga kelib 100 000 dan kamayib ketdi. Korporativ asos kompaniya — Fiat 2009-yilda Chrysler ulushini sotib olgandan soʻng, Lancia brendi portfeli koʻpgina Yevropa bozorlarida sotiladigan Chrysler mahsulotlarini oʻz ichiga olgan holda oʻzgartirildi. Ammo, Buyuk Britaniya va Irlandiyada Lancias Chryslers sifatida qayta nomlandi. Savdolar pasayishda davom etdi. Oʻshandan beri kompaniyaning yagona mahsuloti Lancia Ypsilon boʻlib, Italiyadan tashqarida sotuvlar 2017-yilda bekor qilindi. Lancia ancha kichik brend boʻlishiga qaramay, Ypsilon Italiyada mashhur boʻlib qolmoqda; aslida u 2019-yilda u yerda eng koʻp sotilgan ikkinchi mashina edi. Yangi birlashtirilgan Franko-Italiya-Amerika kompaniyasi Stellantis Italiyaning Lancia kompaniyasini qayta tiklashga harakat qiladi, buning natijasida brendning bir nechta modellari va Italiyadan tashqarida birinchi marta sotilishni boshladi. Tarixi. Asosiy va dastlabki yillar. Lancia & C. Fabbrica Automobili kompaniyasi 1906-yil 27-noyabrda Turinda Fiat poygasi haydovchilari Vincenzo Lancia (1881—1937) va uning doʻsti Claudio Fogolin (1872—1945) tomonidan tashkil etilgan. Lancia tomonidan ishlab chiqarilgan birinchi avtomobil 1907-yildan 1908-yilgacha ishlab chiqarilgan „Tipo 51“ yoki „12 HP“ (keyinchalik „Alfa“ deb ataladi) edi. U quvvatga ega boʻlgan kichik toʻrt silindrli dvigatelga ega edi. 1910-yilda Lancia komponentlari Qoʻshma Shtatlarga eksport qilindi, u yerda ular SGV kompaniyasi tomonidan yigʻilib, SGV brendi sifatida sotildi. 1915-yilda Lancia oʻzining birinchi yuk mashinasini — Jotani ishlab chiqardi va u alohida seriya sifatida davom etdi. 1937-yilda Vincenzo yurak xurujidan vafot etdi. Uning rafiqasi Adele Miglietti Lancia va uning oʻgʻli Gianni Lancia kompaniya boshqaruvini oʻz qoʻliga oldi. Ular Vittorio Janoni muhandis boʻlishga koʻndirishdi. Jano allaqachon Alfa Romeoning turli modellarini, jumladan, 6C, P2 va P3 kabi eng muvaffaqiyatli poyga avtomobillarini loyihalash orqali oʻzi uchun nom qozongan edi. Lancia avtomobil olamida koʻplab innovatsiyalarga ega avtomobillarni taqdim etishi bilan mashhur. Ular orasida 1913-yildagi Theta ham bor, u standart toʻliq elektr tizimiga ega boʻlgan birinchi ishlab chiqarilgan avtomobili edi. Lanciaʼning monokok shassisini qabul qilgan birinchi avtomobili — 1922-yildan 1931-yilgacha ishlab chiqarilgan. Lambda — gidravlik amortizatorni bitta blokga birlashtirgan mustaqil old suspenziyaga ega edi (bu xususiyat keyingi Lancia rusumlarida, Appiagacha qoʻllanadi) 1948-yilda birinchi 5 pogʻonali uzatma qutisi avtomobillarga oʻrnatildi. Lancia 1950-yilda Aurelia modelida V8 va V12 dvigatel konfiguratsiyasi bilan sanoatning yetakchi tajribalaridan soʻng birinchi toʻliq ishlab chiqarilgan V6 dvigatelini taqdim etdi. Shuningdek, u V4 dvigatelini birinchi ishlab chiqaruvchi boʻldi. Boshqa innovatsiyalar ishlab chiqarish avtomobillarida mustaqil suspenziyadan foydalanishni oʻz ichiga oldi. Turli xil modellar oʻrtasida umumiylik kam boʻlgani sababli, ishlab chiqarish tannarxi oʻsishda davom etdi, bir xil talab esa oxir-oqibat Lanciaʼning hayotiyligiga taʼsir qildi. 1969-yildan hozirgi kungacha. Fiat 1969-yil oktyabr oyida sotib olish taklifini boshladi. Bu Lancia tomonidan qabul qilindi, chunki kompaniya katta miqdorda pul yoʻqotdi, 1969-yilda yoʻqotishlar 20 million tashkil etdi. 1970 va 1980-yillarda Lancia ralli boʻyicha katta muvaffaqiyatlarga erishdi va koʻplab jahon ralli chempionatlarida gʻolib chiqdi. 2021-yil — Lanciaʼning 115 yilligi. Lancia 2021-yilda tashkil topganining 115 yilligini nishonladi. Luca Napolitano va Jean-Pierre Ploue Lancianing 115 yilligini „Harakatdagi nafislik“ nomli hujjatli film bilan tabrikladi. Brending. 1907-yildan 1910-yilgacha Lancia avtomobillari haqiqiy logotipga ega emas edi. Asl Lancia logotipi graf Carlo Biscaretti di Ruffia tomonidan ishlab chiqilgan. 1910-yilda Vinchenso Lansiya Biskaretti di Ruffiyadan kompaniya uchun nishon yaratishni soʻradi: Count oltita akvarel taklifi eskizini taqdim etdi. Vinchenso Lancia oltin rangda Lancia yozuvi („Lancia“ italyancha „nayza“ degan maʼnoni anglatadi) tushirilgan koʻk nayza va bayroqdan iborat dumaloqni tanladi, toʻrtta rulli rulda, oʻng tomonida qoʻlda gaz kelgich detallari mavjud. Lancia logotipi tushirilgan birinchi mashina 1911-yilda Gamma 20 HP boʻlgan. 1929-yilda logotip oʻzining yakuniy tartibiga ega boʻldi: oldingi dumaloq nishon Reuleaux uchburchagi shaklida koʻk qalqon ustiga oʻrnatilgan edi (Biskaretti di Ruffianing oltita original takliflaridan birida topilgan). Garchi birinchi marta 1929-yilda Dikappada qoʻllangan boʻlsa-da, bu nishon faqat 1936-yil aprelidan boshlab doimiy ravishda ishlatilgan. 1957-yildagi Flaminiaʼdan boshlab, Lancia avtomobillari anʼanaviy vertikal ajratilgan panjaradan gorizontal, toʻliq kenglikdagi panjaraga oʻtdi. Logotip panjara teshigi ichiga koʻchirildi va yanada stilize qilingan xromlangan metall ochiq ish dizayniga oʻzgartirildi; qalqon va rul gʻildiragi xrom ramkalarga aylandi, qolgan yagona sirlangan sirt bayroqning koʻk maydoni edi. Ushbu yangi metall logotip baʼzi istisnolardan tashqari koʻpgina modellarda ishlatilgan, xususan, Zagato korpusli Lancia Fulvias va Flavias, Lancia 2000 Berlina (u anʼanaviy tik panjara va dumaloq sirlangan nishonni takrorlagan) va Stratos HF (ularning bezaklarida uchburchak qalqon boʻlmagan).). 1974-yilda koʻkrak nishoni Umberto Agnelli iltimosiga binoan qayta ishlandi; u 1929-yilgi dizaynning modernizatsiya qilingan kumush, oq va koʻk versiyasiga qaytdi. Bayroq va nayza yagona shaklda birlashtirildi va oldingi daqiqali tafsilotlardan voz kechdi, Lancia harflari hammasi bir xil oʻlchamda boʻldi va rul gʻildiragi ham koʻk rangga aylandi va qoʻl gaz kelebeği detalini yoʻqotdi. Ushbu logotip 1979-yilda Lancia Delta da debyut qildi va Delta tomonidan taqdim etilgan split panjarani qabul qilganligi sababli boshqa modellarda oʻz yoʻliga chiqdi. 2000-yilda xrom qalqon qoʻshilishi bilan biroz qayta koʻrib chiqilgan boʻlsa-da, 1974-yilgi logotip 40 yil davomida, 2006-yilgacha ishlatilgan. Robilant Associati tomonidan ishlab chiqilgan joriy logotip 2007-yil Jeneva avtosalonida Lancia Automobiles yaratilganidan bir necha oy oʻtgach taqdim etilgan. Anʼanaviy xrom ramkali koʻk qalqon saqlanib qolgan va uch oʻlchamli qilingan boʻlsa-da, 1911-yildan beri birinchi marta nayza va bayroq yoʻq; Rul gʻildiragi xromlangan doira shaklida stilize qilingan, uning markazida ikkita shpik zamonaviy Lancia logotipi tomon yaqinlashadi. Lancia oilasi. Cavalier Guiseppe Lancia (1860 (Cuneo) — 1919 (Bordigera)) italiyalik tadbirkor va Vincenzo Lancianing otasi edi. Oʻn olti yoshida u Italiyada oziq-ovqat biznesini boshladi. Keyinchalik, bir necha yil davomida u Janubiy Amerika bilan aloqalar oʻrnatdi va Argentinada oziq-ovqat sanoatini yaratdi. Uning saʼy-harakatlari va innovatsiyalari uning kompaniyasini katta muvaffaqiyatga olib keldi. Uning kompaniyasi mamlakatdagi birinchi oziq-ovqat korxonalaridan biri boʻlib, bu sohada yangi usullarni koʻrsatdi. U boylik topgach, Italiyaga qaytib keldi. Maʼlumotiga koʻra, Giuseppe tarjimon edi. 1875-yilda u Marianna Orazzi bilan turmush qurdi. 1876-yilda ularning birinchi oʻgʻli Giovanni tugʻildi. 1879-yilda ularning qizi Margherita tugʻildi. U 1894-yilda vafot etdi. 1881-yilda ularning uchinchi farzandi Vincenzo Lancia tugʻildi. Ularning ikkinchi qizi Anna Maria (keyinchalik Anna-Maria-Giacobinni) 1884-yilda tugʻilgan. Turin uchun oʻsha paytda Lancia oilasi muhim edi. Oila aʼzolari opera va teatrga borishni yaxshi koʻrardilar. Lancialar boʻsh vaqtlarini Turin yaqinidagi villada oʻtkazdilar. Vincenzo Lancia 1881-yil 24-avgustda Turin yaqinidagi Fobello shahrida tugʻilgan. Uning otasi Vincenzoning advokat boʻlishini xohlardi, lekin gumanitar fanlarga unchalik qiziqmasdi. U aka-uka Battistalar, shuningdek, Giovanni Ceirano bilan uchrashdi va fan va texnologiyaga, ayniqsa avtomobillarga qiziqib qoldi. U oʻzining ilk mashinalarini Turin va Milanda koʻrgan. Uning doʻstlaridan biri Carlo Bishareti di Ruffianing Benz avtomobili bor edi va bu uning hayotidagi birinchi muhim avtomobil edi. FIAT 1899-yilda tashkil etilganida, Vincenzo kompaniyada juda faol edi va keyinchalik Italiya avtomobil brendlarining eng mashhur sinov haydovchilaridan biriga aylandi. 1922-yilda Vincenzo oʻz kotibi — Adele Migliettiga uylandi. Vincenzo va Adelening uchta farzandi bor edi: Gianni, Eleonora va Maria. 1937-yil 15-fevralda vafot etdi. Gianni Lancia 1924-yil 24-noyabrda Turinda tugʻilgan. U oʻz opalari bilan Piza texnika universitetida oʻqishni tugatgan. Gianni bolaligidanoq sportni yaxshi koʻrardi, lekin uning eng katta ishtiyoqi avtopoyga edi. Bu uning Lancia jamoasining haydovchisi boʻlishiga olib keldi. Gianni 1950-yilda Lancia xoʻjayini boʻldi. U 1957-yilda kompaniyaning katta qismini Carlo Pesentiga sotishga olib kelgan qimmatbaho prototiplar va boshqa foydasiz korxonalarga koʻp pul sarfladi. Shundan soʻng u oziq-ovqat sanoati sohasida tadbirkorlik faoliyatini boshladi. Bir necha yil Braziliyada yashadi. Uning birinchi turmushidan Mariele va Vincenzo ismli ikkita oʻgʻli va Jacqueline Sassard bilan nikohidan bir oʻgʻli Lorenzo Lancia bor edi. 2014-yil 30-iyunda vafot etdi. Avtomobilsozlik. Hozirgi avtomobil modellari. Lancia Ypsilon. Ypsilon 2011-yildan beri ishlab chiqarilgan premium 5 eshikli supermini avtomobildir. U yangilangan Fiat 500 platformasiga asoslangan. Ilgari u koʻplab Yevropa bozorlarida sotuvga qoʻyilgan edi; ammo, 2017-yildan boshlab, u faqat Italiyada mavjud. Buyuk Britaniya va Irlandiyada u ilgari "Chrysler Ypsilon" sifatida sotilgan. Garchi u ishlab chiqarilgan va faqat Italiyada sotiladigan Lancia avtomobili boʻlsa-da, Ypsilon u yerda mashhur boʻlib qolmoqda; Bu 2019-yilda Italiyada eng koʻp sotilgan ikkinchi mashina edi. Oʻtgan avtomobil modellari. Tarixiy modellar. Lancia Aurelia keyinchalik Ferrari, Alfa Romeo, Porsche, GM, Volvo va Maserati tomonidan qoʻllanadigan old dvigatelning orqa transmissiya konfiguratsiyasini, shuningdek, hozir keng tarqalgan V6 dvigatelini taqdim etdi. Uning ichki orqa tormozlari bor edi, bu esa yukni kamaytiruvchi ogʻirlikni kamaytirishning muhim usuli edi. Lancia Stratos 1970-yillarda muvaffaqiyatli ralli avtomobili boʻlgan va kompaniyaga oʻzining sport maʼlumotlarini yaxshilashga yordam bergan. Chrysler tomonidan ishlab chiqarilgan modellar. 2012 va 2014-yillar orasida Chrysler 200 Convertible rebrending qilindi va Lancia Flavia nomi bilan sotildi. Flavia faqat chap qoʻlda ishlaydigan bozorlarda mavjud edi va shuning uchun Buyuk Britaniya yoki Irlandiyada sotilmadi. Maxsus mashinalar. 1960-yil oxirida Lancia Italiya Prezidenti uchun Lancia Flaminia 335 Presidenziale deb nomlangan birinchi landaulet — limuzinini ishlab chiqardi. 1989-yilda Lancia Thema ning limuzin versiyasini yaratdi. Fiat-Group rahbarlari uchun 24 ta namuna ishlab chiqarildi. 1999-yilda Lancia Kappa ning bir martalik limuzinli versiyasini yaratdi va 2004-yil Jeneva avtosalonida Stola tezisning limuzinli versiyasini namoyish etdi. Eksport bozorlari. 2014-yil yanvar oyida "La Repubblica" nashriga bergan intervyusida Fiat bosh direktori Sergio Marchionne Lancia faqat Italiya brendiga aylanishini va faqat Ypsilon supermini assortimentiga eʼtibor qaratishini bashorat qilgan edi. Qoʻshma Shtatlar. Baʼzi modellar 1950-1960 yillar davomida kichik miqyosda import qilingan boʻlsa-da, Lancias 1975-yildan boshlab Qoʻshma Shtatlarda sotilgan. Sotish nisbatan sekin edi va assortiment 1982-yilda Fiat bilan bir vaqtda olib tashlandi. 2010-yilgi Detroyt avtosalonida Chrysler belgisi bilan oʻrnatilgan Lancia Delta namoyish etildi, ammo bu Qoʻshma Shtatlarda sotuvga olib kelmadi, buning oʻrniga 2013-yilgacha Alfa Romeoʻni sotuvga oʻzgartirish taklifi bilan chiqdi. Birlashgan Qirollik. 2011-yilda Lancia Ypsilon va Delta modellari oxir-oqibat Buyuk Britaniyaga qayta kiritildi, ammo Chrysler markasi ostida sotildi. 2014-yil yanvar oyida sekin sotiladigan Delta modeli ushbu qatordan chiqarildi. 2015-yil mart oyida Fiat Group Chrysler brendi 2017-yilda Buyuk Britaniyada toʻxtatilishini eʼlon qildi va buning oʻrniga asosan Jeep brendiga eʼtibor qaratish istagini bildirdi. Yaponiya. Ilgari Yaponiyada Fulvia, Stratos va Delta kabi oz sonli Lancia modellari sotilgan. Yaqinda baʼzi modellar Chrysler brendi ostida sotildi Ypsilon bunga misol boʻladi. Motorsportda Lancia. Formula 1. Vincenzo Lancianing oʻgʻli Gianni firma direktori boʻlganidan soʻng u avtosportda tez-tez qatnasha boshladi va oxir-oqibat Gran-pri avtomobilini yaratishga qaror qildi. Vittorio Jano Lanciaʼning yangi dizayneri boʻldi va uning Lancia D50 modeli 1954-yilda Ispaniya Gran-prisida ishtirok etdi, u yerda Alberto Ascari poul pozitsiyasini egallab, eng tez aylanib oʻtdi. 1955-yilgi Monako Gran-prisida Ascari chikanni oʻtkazib yuborib, portga qulab tushdi. Bir hafta oʻtgach, Ascari Monzada Ferrari sport avtomobilini haydab ketayotgan baxtsiz hodisada halok boʻldi. Ascarining oʻlimi va Lancianing moliyaviy muammolari tufayli kompaniya Gran-pri poygalaridan voz kechdi. Hammasi boʻlib Lancia Formula 1da ikkita gʻalaba va oʻnta shohsupaga koʻtarildi. Sport avtomobil poygasi. 1951-yilda Mille Miglia, Lancia Aurelia B20 GT umumiy reytingda ikkinchi oʻrinni egalladi. Mashinani Thornley Kelham boshqargan. 1953-yilda Umberto Maglioli Lancia D20 rulida Targa Florio gʻolibi boʻldi. Oʻsha yili Lancia D24 sport poygachini taqdim etdi, bu D23 modelining evolyutsiyasi edi, lekin Pinin Farina tomonidan oʻrgimchak sifatida qayta ishlangan. Uning eng muhim gʻalabalari 1953-yilgi Carrera Panamericana, 1954-yilgi Mille Miglia va 1954-yilgi Targa Florio edi. Lancia rallingda hukmronlik qilgan davrda kompaniya 1970-yillarning oxiridan 1980-yillarning oʻrtalariga qadar sport avtomobillarini ishlab chiqarishni ham kengaytirdi. U birinchi boʻlib Stratos HFʼni 4-guruhda va kamdan-kam uchraydigan 5-guruh versiyasi bilan qisqa vaqt oraligʻida ishlatdi. Mashina 1980-yilda FIA tomonidan ishlab chiqarilgan modellar boʻyicha jahon chempionati va 1981-yilgi chidamlilik boʻyicha jahon chempionati va 1980-yilda Deutsche Rennsport Meisterschaft gʻolibi boʻlgan muvaffaqiyatli Beta Montecarlo Turbo bilan almashtirildi. 1982-yilda jamoa LC1 Spyder bilan 6-guruhga koʻtarildi, undan keyin 1983-yilda Ferrari dvigateliga ega boʻlgan C guruhi LC2 kupesiga koʻtarildi. LC2 oʻzining ishlash muddati davomida 13 ta qutb pozitsiyasini taʼminlab, tezligi boʻyicha standart Porsche 956 bilan mos edi; ammo, uning natijalari yomon ishonchliligi va yonilgʻi tejamkorligi toʻsqinlik qildi va u faqat uchta Yevropa va Jahon chidamlilik chempionatida gʻalaba qozonishga muvaffaq boʻldi. Jamoaning dominant Porsche 956 va 962 sport avtomobillari bilan raqobatlasha olmasligi, 1986-yil oxirida rallingga eʼtibor qaratish uchun uning sport avtomobillari poygasidan voz kechishiga olib keldi, garchi xususiy jamoalar 1990-yillarning boshlariga qadar natijalar pasaygan holda LC2 ga kirishda davom etishdi. Tijorat transport vositalari. Lancia boshidanoq keng turdagi furgonlar, yuk mashinalari, avtobuslar va harbiy transport vositalarini ishlab chiqardi va 1912-yilda Lancia Veicoli Industrialini tashkil etdi. 1960-yillarning oxirlarida Lancia asta-sekin tijorat sohalaridan voz kechdi va tijorat avtomobillarini ishlab chiqarish 1970-yillarning boshida, Fiat kompaniyani egallab olganidan koʻp oʻtmay yakunlandi, baʼzi modellar Ivecoʼga oʻtkazildi. Dvigatellar. Kompaniya sanoat dvigatellarini ham ishlab chiqargan. OAV va homiylik. 2009-yilda Britaniyaning "Top Gear" avtokoʻrsatuvi Lancia boshqa avtomobil kompaniyalariga qaraganda koʻproq „ajoyib“ modellarga ega ekanligini aytdi. Taqdimotchilar Gamma Coupé, Fulvia Coupé, Aprilia, Montecarlo, Beta Coupé, HPE, Stratos, 037, Delta Integrale Evo II va Thema 8.32 ni sinovdan oʻtkazishdi. Ular, shuningdek, koʻrib chiqish chogʻida, ishonchsiz boʻlsa ham, Lancia eng yaxshi koʻrinadigan avtomobillarni ishlab chiqarganini taʼkidladilar. Lancia besh yil davomida Venetsiya kinofestivaliga homiylik qildi va 2012-yilda yakunlandi, Lancia Thema festivalga yulduzlarni tashish uchun foydalanilgan. Lancia tinchlik boʻyicha Nobel mukofoti laureatlarining toʻqqizinchi va oʻn birinchi Jahon sammitlarining homiysi boʻlgan.