Aram Andonian. Aram Andonian (; 1875 – 1951-yil 23-dekabr) – arman jurnalisti, tarixchisi va yozuvchisi. Biografiyasi. Andonian Konstantinopolda tugʻilgan, etnik arman. U yerda armanlarning „"Luys"“ ("Nur") va „"Dzaghik"“ ("Gul") jurnallariga va „"Surhandak"“ ("Harld") gazetalariga muharrirlik qilgan. Keyin Andonyan Usmoniy imperiyasining harbiy senzura boʻlimida xizmat qildi. 1915-yil 24-aprel arafasida Usmoniy imperiyasining ichki ishlar vaziri Talʼat poshoning buyrugʻi bilan hibsga olindi va Usmonlilar poytaxtidan surgun qilingan koʻp sonli arman zodagonlari safiga qoʻshildi. Andonyan Chankiriga surgun qilindi, soʻngra yarim yoʻlda Anqaraga qaytib keldi. Va yana Ras al-Ayn va Meskene lagerlariga surgun qilindi. Biroq, Andonian Halabda yer ostida omon qoldi. Britaniya kuchlari Halabmi egallab olganida, turkiyalik quyi mansabdor mulozim, Naim Bey oʻz xotiralarini, armanlarning deportatsiyasi haqidagi hikoyasini nashr etishda Aram Andonyan bilan hamkorlik qilgan. „"The Memoirs of Naim Bey“ (") 1920-yilda nashr etilgan boʻlib, baʼzan „Andonia telegrammalari“ yoki „Talʼat posho telegrammalari“ deb ham yuritiladi. Telegrammalar 1915—1917-yillardagi arman genotsidi Usmoniy imperiyasining davlat siyosati boʻlganiga toʻgʻridan-toʻgʻri dalil boʻlishi koʻrsatilgan. Ular Sogʻomon Tehlirian sudida dalil sifatida taqdim etilgan. Robert Melsonga koʻra, Andonianning 1915-yildan keyingi deportatsiya va armanlarning oʻldirilishi haqidagi hisoboti oʻsha davr tadqiqoti uchun hal qiluvchi ahamiyatga ega boʻlgan. 1928-yildan 1951-yilgacha Andonian Parijdagi Nubarian kutubxonasiga rahbarlik qildi va Parijni nemislar bosib olganida kolleksiyaning katta qismini yashirishga va saqlashga muvaffaq boʻldi. Shuningdek, genotsid guvohlarining guvohliklarini toʻplash bilan shugʻullangan. U asli arman tilida nashr etilgan „"Complete Illustrated History of the Balkan War"“ () (1-5-jildlar, 1912—1913) kitobining muallifi.