Misr piramidalari. Misr piramidalari Misrda joylashgan piramida shaklidagi qadimiy tuzilmalardir. Manbalarga koʻra, hozirgacha aniqlangan piramidalar 119 ta hisoblanadi. Ularning aksariyati Qadimgi va Oʻrta qirollik davrida mamlakat firʼavnlari va ularning rafiqalari uchun qabr oʻlaroq bunyod etilgan. Eng mashhur Misr piramidalari Qohira shahri chetidagi Giza platosida topilgan. Giza piramidalarining bir nechtasi hozirgacha qurilgan eng yirik inshootlardan biridir. Ularning eng yirigi – Xeops piramidasi boʻlib, ushbu ehrom hozirgacha saqlanib qolgan yaqona Dunyoning yetti moʻjizasidan biridir. Gizadagi piramidalar. Fir’avnlarning Xeops, Xafre va Menkaur piramidalari Misrdagi eng mashhur piramidalar hisoblanadi. Joser piramidasidan farqli oʻlaroq, bu piramidalar pogʻonali emas, balki qatʼiy geometrik, piramidal shaklga ega. Bu piramidalar IV sulola davriga tegishli. Piramidalar devorlari 51° (Menkaur piramidasi) dan 53° gacha (Xafre piramidasi) burchak ostida koʻtariladi. Qirralar kardinal nuqtalarga aniq yoʻnaltirilgan. Xeops piramidasi – Fir’avn Xeops uchun qurilgan. Dastlab uning balandligi 146,6 m edi, lekin hozirda piramidaning ustki qoplamasi yoʻqligi sababli uning balandligi endi 138,8 m gacha pasaygan. Piramida tomonining uzunligi 230 m. Piramida massiv tabiiy zamin ustiga qurilgan. piramida poydevorining oʻrtasida boʻlgan toshli balandlik. Uning balandligi taxminan 9 m. Piramidaning qurilishi miloddan avvalgi 26-asrga toʻgʻri keladi. Gerodotning yozishicha, qurilish 20 yil davom etgan. Piramida ohak bilan birlashtirilgan 2,5 million tosh blokdan iborat. Oʻrtacha hisobda bloklarning ogʻirligi 2,5 tonnani tashkil etadi, ammo „Qirollik palatasi“ da 80 tonnagacha ogʻirlikdagi granit bloklari mavjud . Xafre piramidasi ikkinchi eng katta qadimgi Misr piramidasidir. Sfenks yonida joylashgan. 26-asr Miloddan avvalgi yilda qurilgan inshoot (215,3 × 215,3 m va balandligi 143,9 m) Urt-Xafra („Buyuk Xafra“ yoki „Hizmatli Xafra“) deb nomlangan. Menkaure – piramidasi Gizadagi uchta Misr piramidalarining eng janubiy, eng oxirgi va eng pasti hisoblanadi. „Heru“ (baland) taxallusidan farqli oʻlaroq, u balandligi 66 m ga zoʻrgʻa etadi va poydevorining yon tomonining uzunligi 108,4 m. Uning 250 000 m³ hajmi Xeops piramidasi hajmining oʻndan bir qismini tashkil etadi: bu buyuk piramidalar davrining oxiri edi. Piramidaning ichki qismi rejaning birligi yoʻqligini koʻrsatadi: ehtimol, taxt vorisi uchun moʻljallangan dastlabki kamtarona oʻlchamlar uning qoʻshilishi bilan oshirilgan. Menkaur piramidasi Gizadagi binolarning umumiy koʻrinishidan biroz farq qiladi va antik davrda uning qurilishi baʼzan Menkaurga emas, balki Amasis II davrida yashagan hetera Rhodopisga tegishli edi.