Luka Voyno-Yasenetskiy. Arxiyepiskop Luka (dunyoviy ismi Valentin Feliksovich Voyno-Yasenetskiy; 1877-yil 27-aprel, Kerch, Tauride viloyati — 1961-yil 11-iyun, Simferopol) – rus va sovet diniy arbobi, jarroh, yozuvchi, anesteziologiya va yiringli jarrohlik boʻyicha asarlar muallifi. Tibbiyot fanlari doktori (1915), ilohiyot fanlari doktori (1959), professor. Toshkent yeparxiyasi yepiskopi. 2000-yilda u rus pravoslav cherkovi tomonidan konfessor sifatida kanonizatsiya qilingan. Hayoti. Luka Voyno-Yasenetskiy Kiyevdagi Vladimir universitetining tibbiyot fakultetida tahsil olgan. U yaxshi oʻqigan, guruh rahbari boʻlgan, ayniqsa anatomiya fanini oʻrganishda muvaffaqiyat qozongan. Qizil Xochning Kiyev tibbiy kasalxonasida ishga joylashdi, Qizil Xoch bilan 1904-yilda rus-yapon urushiga bordi. U Chitadagi evakuatsiya kasalxonasida ishlagan, jarrohlik boʻlimiga rahbarlik qilgan va suyaklar, boʻgʻinlar va bosh suyagida katta operatsiyalarni bajarib, keng koʻlamli amaliyotga ega boʻlgan. 1905-yil noyabr oyida Voyno-Yasenetskiylar oilasi Kursk viloyati Fatej tumanidagi Verxniy Lyubaj qishlogʻiga koʻchib oʻtdi. 10 oʻrinli Zemstvo kasalxonasi hali qurib bitkazilmagan edi va Valentin bemorlarni uyda qabul qildi . Uning kelishi vaqti tif isitmasi, qizamiq va chechak epidemiyasining rivojlanishi bilan bir vaqtga toʻgʻri keldi. 1916-yil mart oyida Voyno-Yasenetskiylar oilasi Toshkentga boradi. Shahar kasalxonasida ishlaydi. Luka Voyno-Yasenetskiy 1877-yil 27-aprelda Kerchda farmatsevt Feliks Stanislavovich Voyno-Yasenetskiy va Mariya Dmitriyevna Voyno-Yasenetskaya oilasida tugʻilgan . U besh farzandning toʻrtinchisi edi. Uning bobosi Mogilev viloyatining Sennenskiy tumanida tegirmonchilik bilan shugʻullangan. Otasi Feliks Stanislavovich farmatsevt sifatida malaka oshirib, Kerchda oʻz dorixonasini ochadi. 1919-yil yanvar oyida Konstantin Osipov boshchiligida bolsheviklarga qarshi qoʻzgʻolon boʻlib oʻtadi. Uning bostirilishidan soʻng, ogʻir yaralangan kazak kapitani V. T. Komarchev kasalxonada yotgan edi. Voyno-Yasenetskiy uni qizillarga topshirishdan bosh tortadi va uni yashirincha davolaydi. 1920-yilda Turkiston davlat universiteti tashkil topdi. Voyno-Yasenetskiyning tanishi boʻlgan tibbiyot fakulteti dekani Pyotr Sitkovskiy undan operativ jarrohlik boʻlimiga rahbarlik qilishga roziligini oldi. U 1923-yil 12-maydan 1927-yil sentyabrga qadar Toshkent yeparxiyasidagi yepiskoplik qilgan. Luka Voyno-Yasenetskiy 1961-yil 11-iyunda vafot etgan.