Yirtiq teshik(foramen lacerum). Yirtiq teshik ( teshilish) bosh suyagi tagidagi uchburchak shakldagi teshikdir. Ponasimon suyagi, chakka suyakning toshsimon qismining tepasi va ensa suyagining asos qismi oʻrtasida joylashgan. Tuzilishi. Foramen ( teshilish) bosh suyagi tagidagi uchburchak shakldagi teshikdir. U 3 ta suyak orasida joylashgan: Bu bosh suyagining 3 ta tikuvining birikish nuqtasidir: U uyqu kanalining oldingi medial qismida joylashgan. Rivojlanish. Tugʻilgandan keyin yirtiq teshik toʻgay bilan toʻladi. Funksiya. Teshik koʻplab tuzilmalarni uzatadi, jumladan: Ichki uyqu arteriyasi bosh suyagining pastki qismidagi uyqu kanalidan oʻtib, uyqu kanalidan chiqib ketayotganda paydo boʻladi va yirtiq teshigidan ustun turadi. Ichki uyqu arteriyasi yirtiq teshigidan oʻtmaydi. Ichki uyqu arteriyasining yirtiq teshigidan yuqorida harakatlanadigan segmentiga yirtiq segmenti deyiladi. Klinik ahamiyati. Teshik burun-halqum karsinoma, balogʻatga yetmagan angiofibroma, adenoid mukovitsidozi karsinoma, malign melanoma va limfoma kabi oʻsmalarning bosh suyagiga kirish portali sifatida tavsiflangan. Tarix. Yirtiq teshik haqida birinchi eslatma 1869-yilda anatom Venzel Gruber tomonidan qayd etilgan Teshikni oʻrganish koʻp yillar davomida kalla ichi jarrohlikda kichik rol oʻynaganligi sababli eʼtibordan chetda qoldi.