Sulaymon Esqarayev. Sulaymon Esqarayev ( 1897-yil, Qiziloʻrda tumani – 1938-yil 25-aprel, Olmaota) – sovet davlat arbobi hisoblanadi. Biografiyasi. Sulaymon Esqarayev dastlab 6 oylik chorvachilikka asoslangan oʻquv yurtni tamomlagan. Sovet partiya maktabi aʼzosi hisoblanadi (Toshkent 1919-yil). V. Molotov nomidagi SSSR Butunittifoq rejalashtirish akademiyasining energetika fakultetini tamomlagan (1930—1933) 1910—1918-yillarda faoliyat olib borgan. Belovskdagi (hozirgi Qiziloʻrda) temir yoʻl va gʻisht zavodida ishlagan bir muddat ishlagan. Fuqarolar urushi qatnashchisi hisoblanadi. 1918—1919-yillarda – Perovskiy Qizil Gvardiya partizan otryadining jangchisi. 1924-yil 22-oktabrda Turkiston Kompartiyasi Markaziy Komiteti Ijroiya byurosining qarori bilan byuro aʼzosi etib tasdiqlangan. 1919—1920-yillarda Toshkentda sovet-partiya maktabida oʻqigan. 1920—1925-yillarda – qoʻmita instruktori, Qozogʻiston Respublikasi (b)P Sirdaryo viloyati boshqarmasi boshligʻi, Toshkent viloyati Favqulodda vaziyatlar komissiyasi boshligʻining oʻrinbosari vazifalarini bajargan. Keyinchalik Qizil-Oʻrda shahar kengashi ijroiya qoʻmitasi raisi qilib tayinlangan. Haoliyati davomida Turkiston RKP(b) MK nazorat komissiyasi raisining oʻrinbosari, Xalq deputatlari Sirdaryo viloyat kengashi ijroiya qoʻmitasi raisi, 1925—1928-yillarda – Qozogʻiston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi Ichki ishlar xalq komissari lavozimida ishlagan. 1927-yil 22-sentyabrda KPSS (b) Kazkraikom byurosi KSSR Markaziy maʼmuriy boshqarmasi boshligʻi va Kazkraikom huzuridagi intizom sudi aʼzosi etib tasdiqlangan. Qozogʻiston viloyat qoʻmitasi byurosining 1928-yildagi qarori bilan sud Esqarayevning iltimosini qanoatlantirgan va Orenburgdagi kichik politsiya qoʻmondonligi viloyat maktabi boshligʻi lavozimiga tasdiqlab, Markaziy boshqaruv boshligʻi lavozimidan ozod qilgan. 1928-yilda Orenburgdagi viloyat politsiya maktabining boshligʻi lavozimiga tayinlangan. 1930—1933-yillarda Moskvadagi Butunittifoq rejalashtirish akademiyasida tahsil olgan. 1933—1936 yillarda – Qaragʻanda viloyati mehnatkash xalq deputatlari kengashi ijroiya qoʻmitasining raisi vazifasini topshirgan. 1936—1937-yillarda – Qozogʻiston SSR Adliya xalq komissari etib tayinlangan. 1937-yil 3-iyulda hibsga olingan Risqulov unga qarshi „antisovet panturkistik tashkilotning faol ishtirokchisi“ sifatida koʻrsatma bergan.1937-yil 31-iyulda ham xuddi shunday koʻrsatma Xoʻjanov tomonidan qayta berilgan. 1937-yil 30-avgustda NKVD tomonidan qamoqqa olish chorasi qo'llangan va SSSR Qurolli Kuchlari Oliy Bosh Qoʻmondoning 1938-yil 25-fevraldagi qarori bo'yicha Olma-Ota shahrida otib oʻldirilgan. Xotini Mariya, NKVD tomonidan hibsga olingan.