Menes. Menes– Narmer nomi bilan ham tanilgan, qadimgi Misr tarixidagi afsonaviy shaxs. U miloddan avvalgi 3100-yillarda hukmronlik qilgan yagona Misrning birinchi fir’avni ekanligiga ishoniladi. Menes Yuqori Misr va Quyi Misrni birlashtirib, birinchi sulolani barpo etgan va qadimgi Misr sivilizatsiyasining ilk sulolaviy davrini boshlagan. Qadimgi Misr mifologiyasi va tarixiy maʼlumotlarga koʻra, Menes oʻz hukmronligi davrida Misrning poytaxti boʻlgan Memfis shahriga asos solgan. U irrigatsiya tizimlarini qurish, savdo va qishloq xoʻjaligini rivojlantirish bilan ham bogʻliq. Menes hukmronligi Misr tarixida muhim bosqich boʻldi, chunki u turli qirolliklarni birlashtirdi va markazlashgan hukumatni oʻrnatdi. Uning Misrni birlashtirishi keyingi fir’avnlar va uzoq davom etadigan tsivilizatsiya uchun zamin yaratdi. Shuni taʼkidlash kerakki, Menes birlashgan Misrning birinchi fir’avni sifatida keng eʼtirof etilgan boʻlsa-da, uning mavjudligi va hukmronligining baʼzi jihatlari tarixchilar va Misrshunoslar oʻrtasida munozara va talqin mavzusi boʻlib qolmoqda.