Qipchoq-noʻgʻoy tillari. Qozoq tillari "(noʻgʻoy-qipchoq, qangli, janubiy-qipchoq, orol-kaspiy, qipchoq-noʻgʻoy, sharqiy qipchoq, qipchoq-qozoq, dashti-sibir)" — turkiy tillarning qipchoq guruhiga kiruvchi til klasteri. Tilshunoslik nuqtai-nazaridan barcha qozoq tillari bir tilning lahjalari deb hisoblash uchun etarlicha bir-biriga juda yaqin. Quyidagi til va shevalar ajratiladi (zamonaviylari — gʻarbdan sharqqa): Shuningdek tatar va boshqirdlarning ayrim guruhlari ham qozoq kelib chiqishiga ega, masalan, noʻgʻoybaklar. Volga-qipchoq birligini tan olmagan izlanuvchilar (O. A. Mudrak, A. V. Dibo) tomonidan boshqird tili ham qozoq-qipchoq hisoblanadi; bu talqinda tatar tili polovets-qipchoq hisoblanadi (bunday nuqtai nazar «Сравнительно-историческая грамматика тюркских языков. Региональные реконструкции» oʻquv qoʻllanmasida oʻz aksini topgan). Zamonaviy noʻgʻoy adabiy tili qozoq tilidan fonetikasi (bir muncha soddalashgan) va shimoliy kavkaz tillariga xos xususiyatlari, soʻz boyligi (leksikasi) — fors, arab va shimoliy kavkaz tillari va rus tilidan oʻzlashtirishlari bilan farq qiladi. Shu bilan birga qozoq tilida yoʻqotilgan ayrim umumiy noʻgʻoy-qipchoq xususiyatlarini saqlab qolgan. Noʻgʻoylar va qozoqlarning yakuniy boʻlinishi nisbatan yaqinda, jungar-qalmiqlarning Ural va Volga daryolari oraligʻiga joylashishi davrida yuz bergan. Farqlovchi belgilari sifatida belgilangan "sh > s" va "ch > sh" oʻtishlari barcha noʻgʻoy tillarida ham, mavjud emas yoki choʻl qirim-tatarlari, olabugʻot, yurtov, qipchoq-oʻzbek tillarida izchil tasvirlangan, shuningdek barcha qozoq shevalarida ham uchramaydi. Izoh: shuningdek, sharqiy qipchoq sifatida boshqa qipchoq tillariga qarshi ravishda qirgʻiz-qipchoq tillari ham nomlanadi.