Island gigantism. Orol gigantizmi yoki insulyar gigantizm biologik hodisa boʻlib, unda orolda izolyatsiya qilingan hayvon turlarining hajmi uning materik qarindoshlariga nisbatan keskin oshadi. Orol gigantizmi umumiyroq „orol effekti“ yoki „Foster qoidasi“ ning bir jihati boʻlib, u materik hayvonlar orollarni mustamlaka qilganda, kichik turlar kattaroq jismlarga, katta turlar esa kichikroq jismlarga (insulyar mitti) aylanishga moyilligini taʼkidlaydi. Bu orol sindromining koʻproq umumiy hodisasining bir jihati boʻlib, u kontinental hamkasblariga nisbatan orol turlarining morfologiyasi, ekologiyasi, fiziologiyasi va xatti-harakatlaridagi farqlarni tavsiflaydi. Odamlar va ular bilan birga kiritilgan yirtqichlar (itlar, mushuklar, kalamushlar, choʻchqalar) va shunga oʻxshash hayvonlar kelganidan soʻng, koʻplab gigantlar va boshqa orol endemiklari yoʻq boʻlib ketdi. Shunga oʻxshash oʻlchamdagi oʻsish, shuningdek, yogʻochlilikning ortishi, baʼzi izolyatsiya oʻsimliklarida kuzatilgan. Buning oldini olish uchun albatta biz befarq boʻlmasligimiz kerak boʻladi. Mumkin sabablari. Yirik sutemizuvchilar yirtqich hayvonlar koʻpincha orollarda yoʻq, chunki ular etarli masofa yoki suv ustida tarqalishda qiyinchiliklarga duch kelishadi. Ular yoʻq boʻlganda, yirik yirtqichlar uchun ekologik boʻshliqlar qushlar, sudraluvchilar yoki kichikroq yirtqich hayvonlar tomonidan ishgʻol qilinishi mumkin, keyinchalik ular odatdagidan kattaroq hajmga oʻsishi mumkin. Misol uchun, Miosen - Pliotsen davridagi Oʻrta er dengizidagi tarixdan oldingi Gargano orolida, Karib dengizidagi Kuba kabi orollarda, Madagaskar va Yangi Zelandiyada baʼzi yoki barcha choʻqqi yirtqichlari burgut, lochin va boyqush kabi qushlar boʻlgan, shu jumladan eng katta mashhur misollar. bu guruhlardan. Biroq, qushlar va sudralib yuruvchilar odatda rivojlangan yirtqich hayvonlarga qaraganda kamroq samarali yirik yirtqichlarni yaratadilar. Misollar. Orol gigantizmiga misollar: Sutemizuvchilar. Koʻpgina kemiruvchilar orollarda kattalashadi, yirtqich hayvonlar, proboscideans va artiodaktillar odatda kichikroq boʻladi. Flora. Hajmi kattalashishiga qoʻshimcha ravishda, orol oʻsimliklari „insulyar yogʻochlilik“ ni ham koʻrsatishi mumkin. Eng koʻzga koʻringan misollar - Yangi Zelandiyaning subantarktika orollarining megaherblari. Oʻsish shaklidan qatʼi nazar (otsimon, buta yoki daraxt) baʼzi orol turlarida barg va urugʻlarning kattalashgani ham qayd etilgan.