Toshkent kimyo-texnologiya instituti. Toshkent kimyo-texnologiya instituti (TKTI) () Oʻzbekiston Respublikasi va Markaziy Osiyodagi yetakchi kimyo va texnologiya institutidir. Toshkent kimyo-texnologiya instituti Oʻzbekiston Respublikasi 1-Prezidenti I. A. Karimovning 1991-yil 6-maydagi farmoni bilan respublikada oliy texnik taʼlim darajasini oshirish, muhandislik va ilmiy kadrlar tayyorlashni takomillashtirish maqsadida tashkil etilgan. Beruniy nomidagi Islom Karimov nomidagi Toshkent Davlat Texnika Universitetining „Kimyo-texnologiya“, „Muhandislik-texnologiya“, „Neft va gaz“ fakultetining kimyo ixtisosliklari negizida tashkil etilgan. 2023-2024-yillar davomidagi institut haqida shaxsiy brend bukletini yaratdi. Fakultetlari. Neft va gaz texnologiyalari fakulteti Kimyoviy injiniring fakulteti Oziq-ovqat va vinochilik texnologiyalari fakulteti; Sanoat muhandisligi va menejmenti fakulteti Fakultetlararo kafedralar = Xalqaro aloqalar va reyting = Xalqaro aloqalar boʻlimi institut va uning tarkibiy boʻlinmalari, professor-oʻqituvchilari va xodimlarining xorijiy tashkilotlar, shu jumladan xorijiy oliy taʼlim muassasalari, markazlari bilan hamkorlik faoliyatini tashkillashtiradi. Institut xorijiy talabalarning oʻquv hamda ilmiy faoliyatini, professor-oʻqituvchilarning tadqiqot va mehnat faoliyatini muvofiqlashtiradi. Institutni xalqaro eʼtirof etilgan QS, THE, ARWU, UI GreenMetric va boshqa xalqaro reytinglarni TOP 1000 talikka kirishda har yili faol ishtirok etadi. Institut tuzilishi. Anʼanaviy fanlar instituti kimyo, neftni qayta ishlash, biokimyo sanoati, shuningdek, qurilish materiallari sanoati, chinni-fayans, mebel, yogʻochga ishlov berish, yogʻ-moy, un, konserva, goʻsht-sut sanoati korxonalari uchun mutaxassislar tayyorlaydi. Hozirgi kunda institut tarkibida 5 ta fakultet, ixtisoslashtirilgan sirtqi boʻlim va akademik litsey mavjud. Institutda 8640 dan ortiq talaba tahsil olmoqda, 27 ta kafedrada 300 ga yaqin aspirant va doktorantlar, fan nomzodlari, dotsentlar, 150 dan ortiq fan doktorlari, professorlar pedagogik va ilmiy faoliyat bilan shugʻullanmoqda. Institut tarkibiga quyidagilar kiradi: Ilmiy tadqiqot. Institutda tahsil olgan mutaxassislar respublikamizning xamda ayrim MDH davlatlarining koʻplab davlat tashkilotlarida va ishlab chiqarishning barcha tarmoqlarida masʼuliyatli lavozimlarda samarali faoliyat koʻrsatib kelyaptilar. Toshkent kimyo-texnologiya instituti bir qator xorijiy oliy oʻquv yurtlari bilan aloqa oʻrnatgan. Jumladan, AQSH ning Missisipi universiteti, Italiyaning Materiallar strukturasi instituti, Ispaniyaning Kantabria universiteti, Bolgariyaning Sofiya kimyo-texnologiya va metallurgiya universiteti, Finlyandiyaning Xelsinki universiteti, Latviyaning Latviya universiteti, Turiba universiteti, Chexiya Respublikasining Chexiya tabiiy fanlar universiteti, Ruminiyaning Vest Timisoara Universiteti, Alba Yuliya Universiteti, Daniyaning Kopengagen Universiteti, Janubiy Koreyaning, Kumox milliy texnologiya universiteti, Konkuk universiteti, Ulsan universiteti, Xitoy Xalq Respublikasining, Lanjou texnologiya universiteti, Shandun Fanlar akademiyasi Biologiya instituti, Shandun Fanlar akademiyasi Avtomatlashtirish instituti, Belorus davlat texnologiya universiteti, D.I.Mendeleyev nomli Rossiya kimyo-texnologiya universiteti, Rossiya neft va gaz universiteti, Sankt-Peterburg Davlat texnologiya instituti, Qozon milliy tadqiqot texnologik universiteti, Moskva Texnologik Universiteti, Ivanovo Davlat kimyo-texnologiya universiteti, Qozog‘istonning M.Auyezov nomli Janubiy Qozogʻiston davlat universiteti, K.Jubanov nomli Aktyubinsk regional davlat universiteti va boshqalar. 2019-2020 oʻquv yilining oʻzidan 15 dan ortiq horijiy professor-oʻqituvchilar institutga tashrif buyurishib, mutahassislik fanlaridan talabalarimizga mashgʻulotlar, professor-oʻqituvchilarga seminarlar oʻtishdi. Belorusiya davlat texnologiya universiteti, Mogilyov oziq-ovqat universiteti bilan hamkorlikda qoʻsh diplomli dastur asosida bakalarviatura taʼlim yoʻnalishi va magistratura mutaxassisliklari boʻyicha kadrlar tayyorlash yoʻlga qoʻyildi. „Oziq-ovqat sanoati mashina va jihozlari“ bakalavriat taʼlim yoʻnalishining 20 nafar 3 kurs talabalari ishlab chiqarish amaliyotini Belorusiya davlat texnologiya universiteti bazasida oʻtashdi. Institutning ilmiy salohiyati bugungi kunda 50% dan ortiq. Institutda 46 nafar professorlar, 145 nafar dotsentlar faoliyat yuritadi. Institutda kafedralar va ilmiy-tadqiqot laboratoriyalarida bajarilgan katta xajmdagi izlanishlar natijalariga koʻra 50 dan ortiq fan doktorlari va 150 nafardan ortiq fan nomzodlari tayyorlandi. Ustozlarning bilim va malakasini oshirish uchun qanday tadbirlar yoʻlga qoʻyildi? Bugungi kunda „El-yurt umidi“ fondi grantlarida faol ishtirok etishlari uchun barcha kafedralarda yosh olimlar, professor-oʻqituvchilarga shart-sharoitlar yaratib berilgan boʻlib, 20 dan ortiq professor-oʻqituvchilar ushbu grantlar sohibi boʻlishdi. 2022 yilda 20 nafar professor-oʻqituvchi horijda malaka oshirgan boʻlsa, 120 nafari respublikamizdagi malaka oshirish va qayta tayyorlash tarmoq markazlarida, „Bosh ilmiy-metodik markaz“ da malakalarini oshirishdi. Mavjud laboratoriyalarni jihozlashda qanday omillarga amal qilinayapti? Talabalarimizga zamonaviy bilim berishda umumkasbiy va mutahassislik kafedralariga xorijdan zamonaviy oʻquv laboratoriyalari jihozlari horijdan keltirilishi rejalashtirilgan. Laboratoriyalarni jihozlashda fanni oʻzlashtirish darajasiga qoʻyilgan talablardan kelib chiqqan holda Yaponiya, Rossiya, Germaniya, Italiyaning mashhur kompaniyalari tomonidan ishlab chiqilgan laboratoriya qurilmalariga buyurtmalar qilingan. Bugungi kunda olimlarimiz quyidagi ilmiy-tadqiqot yoʻnalishlarida yangilik va ixtirolar ustida ish olib bormoqdalar: – qurilish materiallari – chinni va sanitar fayansi – shisha va sitallar – tibbiy materialshunoslik – issiqlikni ximoyalovchi materiallar – kamyob, nodir metallar texnologiyalari – kimyoviy va oziq-ovqat texnologiyalarning ekologik muammolarini yechimlari – mineral oʻgʻitlar – noorganik birikmalar – yangi organik birikmalarni sintezi – yangi polimer materiallari – neft va gazni qayta ishlash texnologiyasi – katalizatorlar ishlab chiyaarish – selyuloza asosidagi materiallar – oʻsimlik va boshqa yogʻlar ishlab chiqarish – alkogol va alkogolsiz ichimliklar ishlab chiqarish – goʻsht va sut maxsulotlari ishlab chiqarish – don maxsulotlari texnologiyasi – oziq-ovqat maxsulotlarini xavfsizligi – tovarlar kimyosi – biotexnologiya maxsulotlari va boshqalar. Noorganik moddalar kimyoviy texnologiyasi kafedrasidan t.f.d. professor T.A.Atakuziyev, t.f.d. professor A.U.Erkayev, t.f.d. professor X.Ch.Mirzakulov, Silikat materiallar, kamyob va nodir metallar kimyoviy texnologiyasi kafedrasidan M.X.Aripova, t.f.d. professor Z.A.Babaxanova, t.f.n. dotsent Z.A.Muxamedbayeva, Sanoat Ekologiyasi kafedrasidan t.f.d. professor R.A.Nazirova, k.f.d. professor X.L.Pulatov, PhD, dotsent A.A.Yuldashev, Texnologoik mashina va jihozlar kafedrasidan t.f.d. professor X.S.Nurmuxamedov, Asosiy organik sintez texnologiyasi kafedrasidan t.f.d. professor X.E.Kodirov, k.f.d. professor A.S.Maksumova, t.f.d. professor A.Ikramov, Yuqori molekulali birikmalar va plastmassalar texnologiyasi kafedrasidan t.f.d. professor R.I.Adilov, t.f.d. M.G.Alimuxamedov, t.f.d. A.B.Joʻrayev, Sellyuloza va yogʻochsozlik texnologiyasi kafedrasidan k.f.d. professor G.R.Raxmonberdiyev, t.f.d. professor M.T.Primqulov, Neft va gazni qayta ishlash texnologiya kafedrasidan k.f.d. professor A.G.Maxsumov, t.f.d., dotsent O.Yu.Aripdjanov, Oziq-ovqat mahsulotlari texnologiyasi kafedrasidan t.f.d. professor P.I.Ilxomjonov, t.f.n. professor A.T.Roʻzibayev, Goʻsht-sut va konservalangan mahsulotlar texnologiyasi kafedrasidan t.f.d. Q.O.Dodayev, t.f.d. professor M.A.Raximjonov, Biotexnologiya kafedrasidan k.f.d. professor M.S.Toshmuxamedov, t.f.d. professor N.A.Xoʻjamshukurov, Mahsulot havfsizligi va sifat menejmenti kafedrasidan k.f.d. professor Gʻ.X.Xamroqulov, P.R.Ismatullayev, k.f.d. professor D.A.Raximov, t.f.d. professor O.Sh.Xakimov va boshqa professorlar oʻzlarining ilmiy yoʻnalishlari sohalari boʻyicha ixtirolarga patentlar sohiblari hisoblanadi. Xozirgi kunda institut Respublikamiz oliy taʼlim tizimida malakali kadrlar tayyorlab beruvchi yirik tayanch oliy oʻquv yurtlaridan biri boʻlib xisoblanadi. Oʻquv, oʻquv-uslubiy, ilmiy-tadqiqot, maʼnaviy-maʼrifiy, taʼlim-tarbiya va boshqa ishlarda erishgan yutuqlari tufayli respublika OTM lari ichida 51 oʻrinni egallab turibdi. Kelajakda ushbu reytingda yana yuqori pogʻonalarni egallash asosiy maqsadimiz hisobanadi. Buning uchun yangi oʻquv yilida 20 nafar xorijiy professor-oʻqituvchi jalb etiladi, 22 nafar kafedra mudiri horijiy stajirovkaga yuboriladi, 6 ta xorijiy OTMlari bilan hamkorlik oʻrnatiladi. Hodimlar va professor-oʻqituvchilar tarkibini tanlash va tayinlash samaradorligini baholashning reyting tizimi joriy etiladi. Horijiy hamkor universitetlar bilan mutaxassislik fanlari boʻyicha onlayn mashgʻulot (vebinar)lar tashkil etiladi, Belorussiya davlat texnologiya universiteti bilan xamkorlikda qoʻshma taʼlim dasturlari asosida mutahassislar tayyorlanadi. Ish beruvchilar ishtirokida 3 ta laboratoriyalar tashkil etiladi. Ilmiy-tadqiqot ishlarida ishtirok etayotgan talabalar koʻlami 15% ga oshiriladi. 31 ta oʻquv auditoriyalarida zamonaviy prorektor va ovoz yozish kameralari bilan jihozlanadi. Ilmiy salohiyat 50 foizdan 55 foizga oshiriladi, 5 ta DSc va 25 PhD dissertatsiyalari himoya qilinadi, tijoratlashtirish hisobidan 1.5 mlrd. soʻm mablagʻ tushiriladi, xorijiy jurnallarda 60 ta maqola chop etiladi. 2020 yildan boshlab ilmiy-tadqiqot ishlari natijalarini tijoratlashtirishni har yili 20% ga oshib borishi taʼminlanadi, 6 ta xalqaro va 7 ta respublika ilmiy-texnikaviy konferensiya tashkil etiladi. Oʻquv yili davomida institutda halqaro loyihalar va investitsiyalar hajmi oshiriladi. El-yurt umidi fondi tomonidan ajratiladigan grantlar asosida professor-oʻqituvchilarning xorijda malaka oshirishi taʼminlanadi. Belorussiya davlat texnologiya universiteti, Mogilyov oziq-ovqat universifteti, Rossiya kimyo-texnologiya universiteti, Janubiy Koreya Ulsan universitetida talabalar, tadqiqotchilar va professor-oʻqituvchilarning almashinuv dasturlaridagi ishtiroki 2 barobar koʻpaytiriladi, Webometrics va QS xalqaro reytinglarida institutning munosib oʻrnini taʼminlashga erishiladi.