Shaxmat o`ynaydigan arablar. Shaxmat o`ynaydigan arablar () — fransuz rassomi Edjen Delakrua tomonidan 1847-1848 yillarda yaratilgan rasm. Delakrua "kundaligida" yozilishicha, u 1847 yilning iyul oyida Parij yaqinidagi "Champrosay" dagi uyida qolib, bu rasm ustida ishlagan . Bu vaqtga kelib, u taniqli va faxriy usta edi, 1846 yilda u Faxriy legion ordeni chevaleri bo'ldi, hukumatning rasmiy buyrug'i bilan deputatlar palatasi kutubxonasini bo'yashni tugatdi . Bo'yash uchun yelkasida idish bo'lgan ayol qiyofasining tayyorlov chizmasi saqlanib qolgan, qog'ozga qalam va jigarrang siyoh bilan xiralashgan ishlangan. Chizmaning egasi Filipp Burti (san'atshunos, 1850-1870 yillarda keng tanilgan) edi. Delakruaning katta muxlisi, u 1878 yilda rassomning yozishmalarini nashr etdi. Zamonaviy san'at tarixchilari rasmni kengroq vaqt oralig'iga - 1847-1848 yillarga sanashadi. U 1848 yilda Lefebvre Vayl agentligi orqali sotilgan ( ) uchun 200 frank . Delakrua 1832 yilda Shimoliy Afrikaga tashrif buyurdi, ammo bu sayohat uning ishiga katta va doimiy ta'sir ko'rsatdi. Delakrua o'n besh yillik masofadan turib, o'zini mutlaq aniqlikka erishish istagi bilan chalg'igandan ko'ra, ekzotik mavzularning she'riy jihatini olishga qodirroq ekanini his qildi . Rasm yaratilganidan bir yil o'tgach, u gravür sifatida qayta ishlab chiqarilgan, ammo ba'zi o'zgarishlar bilan. Sozlama Quddusga ko'chirildi va ko'zani ko'targan ayol quduqdan qaytayotgan Rivqo sifatida tasvirlangan . Badiiy xususiyatlar. Rasmda shaxmat o'yinida yerda o'tirgan ikki arab tasvirlangan, yelkasida idish ushlab turgan ayol ularning o'yinini tomosha qilmoqda.