Esenboğaz (Göle). Esenboğaz— Ardahan viloyatining Göle tumaniga qarashli qishloq. Tarixi. Esenboğaz qishlogʻining eski nomi 1886-yilgi ruslar roʻyxatidaKalpikar(Kalpikar) va 1928-yilgi Usmonli qishloqlari roʻyxatida Kelpekör boʻlgan. Qalpikar qishlogʻi chegarasidagi megalit minora qoldiqlari bu juda qadimiy aholi punkti boʻlganligini koʻrsatadi.Qishloq oʻrta asrlarda Gruziyani tashkil etgan mintaqalardan biri boʻlgan Kola shahrida joylashgan. Darhaqiqat,Usmonlilar bu hududni 16-asrning ikkinchi yarmida gruzinlardan tortib olishgan. Turkchada Göle deb atalgan Kola hududi uzoq vaqt Usmonlilar hukmronligi ostida qoldi va 93-yil urushidan keyin 1878-yilda imzolangan Berlin shartnomasi bilan Rossiyaga qoldirildi. Rus maʼmuriyatida Kalpikar (Kalpikar) nomi bilan roʻyxatga olingan qishloq Ardaxon sanjagining Goʻle tumaniga bogʻlangan boʻlib, aholisi 37 kishidan iborat boʻlib, ularning barchasi kurd sifatida roʻyxatga olingan. Qishloq aholisi 1896-yilda 40 kishi,1906-yilda 128 kishi ekanligi aniqlangan. Kalpikar qishlogʻi Birinchi jahon urushi oxirida ruslar mintaqadan chiqib ketganidan keyin bir muddat Armaniston chegaralari ichida qoldi.1921-yil 16-martda imzolangan Moskva shartnomasiga muvofiq Klapikar Turkiyaga qoldirildi. Kalpikar qishlogʻi 1928-yildagi Usmonli qishloqlari roʻyxatida Kelpekör (kalpەkwr) nomi bilan Kars viloyatining Goʻle tumanining markaziy shahri bilan bogʻlangan.1940-yilgi umumiy aholi roʻyxatida „Kelbikor“ nomini olgan qishloqning maʼmuriy holati bir xil boʻlib,207 kishi istiqomat qilgan. Kalpikar / Kelbikör turk tili boʻlmagani uchun qishloqning nomi 1959-yilda 7267-sonli qonun bilan Esenbogʻazga oʻzgartirildi. 1965-yilgi umumiy aholi roʻyxatida Esenboʻgʻoz qishlogʻi aholisi 462 kishidan iborat boʻlib, atigi 25 kishi savodli edi. Joylashuvi. Qishloq Ardahan shahar markazida 54 km,Göle shahar markaziga 10 km uzoqlikda. Manbalar.