Yurak-qon tomir xavfi. Yurak- qon tomir xavfi — bu maʼlum vaqt davomida (masalan, keyingi 10 yil ichida) yurak-qon tomir tizimi tomonidan (shu jumladan yurak- qon tomir kasalliklaridan yoki asoratlardan boʻlgan oʻlim) u yoki bu noxush hodisalarning rivojlanish ehtimoli. Muayyan yurak-qon tomir xavfida qaysi yurak-qon tomir hodisalari hisobga olinishiga koʻra, quyidagi xavf guruhlarini ajratish mumkin: Turli yosh guruhlari va turli jinslardagi ushbu xavflarning bir-biriga nisbati boshqacha. Shuning uchun, masalan, global yurak xavfini „qattiq“ yurak xavfiga tarjima qilganda, maxsus jadvallar mavjud (turli jinslar uchun noyob jadvallar), xususan, "Wilson 1998". Yurak-qon tomir xavfiga misollar: Tarix. Profilaktik aralashuvlarning „tajovuzkorligi“ ni tanlashda mutlaq yurak-qon tomir xavfini hisobga olish birinchi marta 1988-yilda Milliy xolesterinni oʻqitish dasturi (NCEP) kattalarni davolash boʻyicha ekspertlar guruhining (ATP I) 1-maʼruzasida rasman taklif qilingan. Keyinchalik, bu yondashuv NCEP ATP ning 2 va 3-chi hisobotida va Bethesdadagi 27-konferensiyada tasdiqlangan. Amaliy foydalanish. Yurak-qon tomir xavfini baholash insonda xavfni tuzatish uchun optimal aralashuv darajasini aniqlash uchun amaliy vosita sifatida tavsiya etilgan. Tibbiy amaliyotda va aholi salomatligida yurak-qon tomir xavfini qoʻllashning ikkita asosiy sharti quyidagilardir: Xavflarni baholash. 3-NCEP ATP hisobotiga koʻra, quyidagi xavf darajalari ajralib turadi: Quyidagi kasalliklar odamni avtomatik ravishda yuqori xavf ostida qoldiradi : Bu holatlarning barchasi, birinchi ikkitasidan tashqari, "yurak-qon tomir kasalliklarining ekvivalenti" deb ataladi, chunki ulardagi „qattiq“ yurak xavfi odatda 20 % dan oshadi va birinchi ikkitasi koronar yurak kasalligining "namoyon boʻlishidir". Shkalalar. Fremingem shkalasi. Boston yaqinidagi Framingem kichik shaharchasida (Massachusets, AQSh) 12 yil davomida oʻtkazilgan keng qamrovli epidemiologik tadqiqot asosida ishlab chiqilgan. Ushbu shkala Amerika aholisi uchun ishlab chiqilgan boʻlsa-da, uning Yevropada va boshqa baʼzi populyatsiyalarda qoʻllanishi tegishli kalibrlashdan soʻng koʻrsatildi. 1994-yilda Yevropa Kardiologiya Jamiyati, Yevropa Ateroskleroz Jamiyati va Arterial Gipertenziya Yevropa Jamiyatining birinchi ishchi guruhi yurak-qon tomir kasalliklarining oldini olish boʻyicha tavsiyalarida Framingham shkalasini yurak-qon tomir kasalliklari xavfini hisoblash uchun asos qildi.. Xuddi shu shkala 1998-yildagi ikkinchi Yevropa ishchi guruhining tavsiyalarida va 2002-yilgi NCEP ATP ning 3-hisobotida ishlatilgan. Ikkinchisining tavsiyalari Amerika Qoʻshma Shtatlarida hozirgi kungacha amal qiladi. Shuni eʼtiborga olish kerakki, agar Amerika tavsiyalarida (NCEP 3-ATP hisoboti) "yuqori xavfni" aniqlash uchun keyingi 10 yil ichida "jiddiy yurak" xavfi uchun 20 % chegara qoʻllanilsa, Yevropa tavsiyalarida 2003-yilgacha xuddi shu cheg hegarasi (keyingi 10 yil ichida 20 %) "global yurak-qon tomir" xavfi bilan bogʻliq holda ishlatilgan. SCORE shkalasi. Yevropada 2003-yilda 12 ta kohort tadqiqoti va 205 178 bemor maʼlumotlarigaga asoslanib, SCORE shkalasi yaratildi. U 2003-yilda yurak-qon tomir kasalliklarining oldini olish boʻyicha 3-Yevropa ishchi guruhining tavsiyalarida Framingham shkalasini almashtirdi va uning talqini 2007-yilda 4-Yevropa ishchi guruhi tavsiyalarida oʻzgartirildi. Xususan, MONICA kohort tadqiqoti maʼlumotlariga asoslanib, oʻn yillik yurak-qon tomir oʻlimi xavfi va global yurak-qon tomir xavfi oʻrtasidagi taxminiy nisbat oʻzgartirildi. Agar 2003-yil tavsiyalarida yurak-qon tomir oʻlimining yuqori xavfi tushunchasi (keyingi 10 yil ichida > 5 %) yurak-qon tomir kasalliklarining global xavfi > 20 % (keyingi 10 yil ichida) bilan bogʻliq boʻlsa, 2007-yil tavsiyalarida, 5 % oʻlim xavfi allaqachon 10 % global xavfga tenglashtirilgan. Shu bilan birga, "yuqori xavf" tushunchasi (2003-yilgi koʻrsatmalarda keyingi 10 yil ichida oʻlim xavfi > 5 % bilan belgilangan) LDL xolesterin („yomon xolesterin“) <2,5 maqsadli darajasiga erishish uchun mezon boʻlib xizmat qilishda davom etdi. mm voqea 2007-yilda EvYeopa taoʻz vsiyalarini Amerika tavsiyalaridan sezilarli darajada oʻzgartirdi, bu eryda 2002-yildan beri xolesterinning bunday sezilarli darajada kamayishi koʻrsatkichi halokatli boʻlmagan miokard infarkti yoki yurak oʻlimi > 20 % xavfi boʻlib qolmoqda.