Imom Shofe’iy fiqhida Al-Vojiz. Sharx Imom Shofeʼiy mazhabidagi fiqhda toʻliq nomi "Al-Vojiz" yoki "Imom Shofeʼiy fiqhida Al-Vojiz" boʻlgan „Al -Vojiz“ Imom Gʻazzoliy At-Tusiy tomonidan yozilgan kitob hisoblanadi (hijriy 505 vafot). Kitobd koʻplab fiqhiy tushuntirishlar va qisqartmalar mavjud, mashhur olimlardan As-Salafoniy. Kitobga kirish. Kitob Shofeʼiy fiqhi va ixtilof ilmining qisqacha muxtasari boʻlib, kitob Abu Hanifa , Anas ibn Molik va Al-Muzaniy bilan birga Shofeʼiyning fikrlarini ham oʻz ichiga oladi. „Al-Vojiz“ Al-G‘azzoliyning Shofeʼiy fiqhi bo‘yicha bir qator kitoblarining biri hisoblanadi. Bu kitoblarning barchasining asosini imom al-Haramayn al-Juvayniy (vaf. 478 hijriy), professor G‘azzoliyning " Nihoyatul-muttalib fi derayotul-mazhab " kitobi tashkil etadi. Ibn Hajar al-Haytamiy (vaf. 973 hijriy) bu haqida aniqroq qilib shunday degan: Bu kitoblar Abu Hafs Umar ibn Abdulaziz ibn Yusuf at-Tarabulsiy (vafoti 515-hijriy) sheʼrlarida tilga olingan va u shunday degan: As-Sayyid Alaviy ibn Ahmad as-Saqqaf (vaf. 1355 hijriy) va Muhammad Az-Zuhayliy kabi baʼzilar bu oyatda zikr qilingan „al-Xalasa“ asari „Al-Vojiz“ kitobining qisqartmasi ekanligini taʼkidlaganlar. Gʻazzoliyning oʻzi tomonidan esa „Vojiz“ „al-Xalasa“ ga emas balki, „Xalot al-Muxtasar“ va „Naqat al-Mu’tasir“ kitobiga ishora qilish ehtimoli koʻproqligini va bu kitobning qisqartmasi va tartibi ekanligini takidlab oʻtgan. Qoʻlyozma shakllari. Kitobning bir qancha qoʻlyozmalari bor, jumladan Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi Yel universiteti kutubxonasida saqlanadigan nusxa Al-Gʻazzoliy qoʻlyozmasidan koʻchirilgan nusxa hisoblanadi, va eng qadimgi nusxalardan biri hisoblanadi. Hijriy 575-yil Umar ibn Qosim ibn Umar Al-Davaliy qo‘lyozmasi Al-Azhar kutubxonasida Shofeʼiy fiqhi bilan birga saqlanadi va bu asarning nusxasi Arab qo‘lyozmalari institutida hozirda mavjud . Shuningdek, hozirgi vaqtda Milandagi Imbrosiana kutubxonasida va Marokashdagi Zawia Al-Hamzaouia qoʻlyozmalar institutida asarning dastlabki qoʻlyozma nusxalari mavjud Kitob bugungi kungacha bir necha marta chop etilgan, jumladan: Vojiz bilan bogʻliq kitoblar. Bular Al-Vojizdagi baʼzi sharhlar va izohlarning nomlari: