Syzygium malaccense. Syzygium malaccense — tropik Osiyo va Avstraliyada oʻsuvchi gulli daraxt turi. Bu tur avstroneziya xalqlari tomonidan ancha oldingi davrlardan beri yetishtiriladi. Ular kanoe oʻsimliklari sifatida uzoq Okeaniyaga ataylab olib borilgan. Zamonaviy davrda u butun tropik mamlakatlarda, shu jumladan Karib dengizining koʻplab mamlakatlari va hududlarida oʻstiriladi. Nomlari. "Syzygium malaccense" bir qator inglizcha umumiy nomlarga ega. U malay atirgul olmasi yoki oddiygina malay olmasi, tog ' olmasi, atirgul olma, otaheit olma, pushti atlas, olxoʻri va pommerak (fransuz tilida „Malay olma“ degan maʼnoni anglatadigan "pomme Malacdan" olingan) sifatida tanilgan. Uni baʼzan Otaheite kaju deb atalishiga qaramay, bu tur kaju bilan bogʻliq emas. Kaju yongʻogʻi (lekin kaju mevalari emas) allergik reaktsiyalarni qoʻzgʻatishi mumkin, atirgul olma mevalari bilan bunday holat kuzatilmagan. Kosta-Rikada Manzana de Agua nomi bilan tanilgan. Asosan mamlakatning Atlantika sohilidagi yomgʻirli zonalarida oʻsadi. Tavsif. Daraxt, gullar va mevalarning kombinatsiyasi "Syzygium" turkumining eng goʻzal namunalari sifatida maqtovga sazovor. Mevasi choʻzinchoq shaklda va toʻq qizil rangda, ammo baʼzi navlari oq yoki pushti gullarga ega. Meva eti oq va katta urugʻni oʻrab oladi. Uning taʼmi yumshoq, ammo tetiklantiruvchi. Meva etidan murabbo tayyorlash mumkin. Kultivatsiya. Malay olmasi tropik daraxt boʻlib, sovuqqa chidamsiz. Yiliga yomgʻir yogʻadigan nam iqlimli sharoitda yaxshiboʻsadi. U dengiz sathidan gacha boʻlgan balandlikda oʻsishi mumkin . Daraxtning boʻyi gacha yetishi mumkin. Yozning boshida gullaydi, uch oydan keyin meva beradi. Kosta-Rikada u ertaroq gullaydi, mevasi aprelda pishadi. Qahva yetishtiruvchilar bu turlardan qushlarni jalb qilish va soya berish uchun foydalanadilar. Gavayida "Syzygium malaccense" tog 'olmasi yoki „Ōhi’a 'ai“ deb ataladi. Polineziyaliklar Gavayi orollariga borganlarida, ular uchun muhim boʻlgan oʻsimliklar va hayvonlarni olib kelishdi. Togʻ olmasi 1000-1700 yil oldin xonakilashtirilgan " kanoe oʻsimliklari " dan biri edi. Isteʼmol qilish. Togʻ olmasi xom va pishgan holda isteʼmol qilinadigan mevadir. Puerto-Rikoda malay olmasi sharob tayyorlash uchun ishlatiladi. Indoneziyaliklar daraxtning gullarini salatlarga qoʻshib isteʼmol qiladilar va Gayanada tog. olmasining qobigʻi sirop tayyorlash uchun pishiriladi. Tog olmasi oq etli mevaga ega boʻlib, u nokga oʻxshash tuzilishga ega. Quyida Gavayi, Salvador va Ganada topilgan malay olmalaridan olingan koʻproq ovqatlanish maʼlumotlari bilan jadval keltirilgan. Suv miqdori yuqori boʻlganligi sababli, Togʻ olmasi Gala olma yoki Fuji olmasiga qaraganda kaloriyalarda pastroq va oʻrtacha miqdorda vitamin va minerallarni oʻz ichiga oladi.