Vizual dasturlash tili. Hisoblashda vizual dasturlash tili (vizual dasturlash tizimi, VPL yoki, VPS) yoki blokli kodlash foydalanuvchilarga dastur elementlarini matn koʻrinishida emas, balki ularni grafik tarzda boshqarish orqali dasturlar yaratish imkonini beruvchi dasturlash tilidir. VPL vizual ifodalar, matn va grafik belgilarning fazoviy joylashuvi bilan dasturlash imkonini beradi, ular sintaksis elementlari yoki ikkilamchi belgilar sifatida ishlatiladi. Masalan, koʻpgina VPLlar (diagrammatik dasturlash deb nomlanadi) „qutilar va oʻqlar“ gʻoyasiga asoslanadi, bu yerda qutilar yoki boshqa ekran ob’ektlari munosabatlarni ifodalovchi oʻqlar, chiziqlar yoki yoylar bilan bogʻlangan ob’ektlar sifatida koʻrib chiqiladi. Taʼrif. VPL qoʻllangan vizual ifoda turi va hajmiga koʻra, ikonaga asoslangan tillarga, shaklga asoslangan tillarga va diagramma tillariga qoʻshimcha ravishda tasniflanishi mumkin. Vizual dasturlash muhitlari grafik yoki ikonik elementlarni taqdim etadi, ularni foydalanuvchilar dasturni yaratish uchun baʼzi bir fazoviy grammatikaga muvofiq interaktiv usulda boshqarishi mumkin. VPL ning umumiy maqsadi dasturlashni yangi boshlanuvchilar uchun qulayroq qilish va dasturchilarni uch xil darajada qoʻllab-quvvatlashdir. Sintaksis: VPLlar sintaktik xatolar potentsialini kamaytirish yoki hatto yoʻq qilishga harakat qiladigan piktogramma/bloklar, shakllar va diagrammalardan foydalanadi, bu esa yaxshi shakllangan dasturlarni yaratish uchun dasturlash ibtidoiylarini tartibga solishga yordam beradi. Semantika: VPLlar dasturlash ibtidoiylarining maʼnosini ochish uchun baʼzi mexanizmlarni taqdim etishi mumkin. Bu dasturlash tillariga oʻrnatilgan hujjatlashtirish funktsiyalarini taʼminlovchi yordam funktsiyalarini oʻz ichiga olishi mumkin. Pragmatika: VPLlar muayyan vaziyatlarda dasturlar nimani anglatishini oʻrganishni qoʻllab-quvvatlaydi. Ushbu qoʻllab-quvvatlash darajasi foydalanuvchilarga dasturning ushbu holatga qanday munosabatda boʻlishini oʻrganish uchun VPL bilan yaratilgan artefaktlarni maʼlum bir holatga qoʻyish imkonini beradi. Misollar: AgentSheets yoki AgentCubes-da foydalanuvchilar dastur qanday munosabatda boʻlishini koʻrish uchun oʻyinlar yoki simulyatsiyalarni maʼlum bir holatga oʻrnatishlari mumkin. Thymio dasturlash tili yordamida foydalanuvchilar robotni qanday reaksiyaga kirishishini, yaʼni qaysi sensorlar faollashishini koʻrish uchun uni maʼlum bir holatga keltirishlari mumkin. Mavjud ishlanmalar dastur holatiga zudlik bilan kirish imkoniyatiga ega boʻlish uchun vizual dasturlash yondashuvini maʼlumotlar oqimi dasturlash tillari bilan birlashtirishga harakat qilmoqda, natijada onlayn disk raskadrovka yoki avtomatik dastur yaratish va hujjatlar. Maʼlumotlar oqimi tillari avtomatik parallellashtirishga ham imkon beradi, bu kelajakdagi eng katta dasturlash muammolaridan biriga aylanishi mumkin. Microsoft Visual Studio IDE ning Visual Basic, Visual C#, Visual J# va boshqalar tillari vizual dasturlash tillari emas: algoritmlarning koʻrinishi va hokazolar matnli boʻlsa ham, IDE tahrirlash va disk raskadrovka faoliyatini boy foydalanuvchi interfeysi bilan bezatadi. Shunga oʻxshash fikr odatda shakllar dizaynerini qoʻllab-quvvatlaydigan va baʼzida boshqaruv oqimi va maʼlumotlarga bogʻliqlikni koʻrsatadigan (lekin aniqlamaydigan) grafik vositalarga ega boʻlgan boshqa koʻplab tezkor ilovalarni ishlab chiqish muhitlariga nisbatan qoʻllanadi. Vizual dasturlash tillari uchun parserlar grafik grammatikasi yordamida amalga oshirilishi mumkin. Vizual tillar roʻyxati. Quyida eʼtiborga molik vizual dasturlash tillari roʻyxati keltirilgan. Tarbiyaviy