Spezia Calcio. Spezia Calcio – La Spezia, Liguriya, Italiyada joylashgan professional futbol klubi. Spezia Calcio 1906-yilda shveytsariyalik bankir Hermann Xurni (yoki baʼzi hujjatlarda Hurni) tomonidan asos solingan boʻlib, u Londonda talaba boʻlgan vaqtida „Kristal Pelas“ havaskor jamoalarida oʻynagan. U 1909-yilda yana keyinchalik ham „Kristal Pelas“da oʻynadi. Ochiq koʻk va oq rangdagi birinchi Spezia oʻyin toʻplami Hurniga La Speziaga qaytib kelganida sovgʻa qilingan ikkinchi qoʻl havaskor Kristal Pelas toʻplami edi. 1911-yilda Alberto Picco va boshqalarning Pro Vercellini sharaflash toʻgʻrisidagi qaroridan soʻng, katta jamoalarni magʻlub eta oladigan kichik jamoa namunasi sifatida, qora shortilar va qora paypoqlar bilan oddiy oq koʻylak qabul qilindi, bugungi kunda ham foydalanilmoqda. 1920-yillarda A Seriya yaratilishidan oldin Spezia Italiya futbolining gigantlariga, jumladan, Milan, Yuventus va Inter Milanga qarshi bir nechta oliy liga oʻyinlarini oʻtkazgan. Klub Italiya futbol tizimining barcha toifalarida ishtirok etgan. Spezia 1944-yilgi Campionato Alta Italia gʻolibi boʻldi, u 2002-yilda FIGC (Italiya Futbol Federatsiyasi) tomonidan uzoq davom etgan bahslardan soʻng rasman tan olingan va maxsus doimiy nishondan foydalanishga ruxsat berilgan. Uch rangli nishon oʻyinlar vaqtida rasmiy formalarda namoyish etiladi va oddiy Skudetto bilan solishtirganda boshqacha shakl va oʻlchamga ega. 1951-yilda B seriyadan tushib ketganidan soʻng, Spezia 55 yil davomida uchinchi va toʻrtinchi divizionlarda qolishga qaror qildi. 2000-yillar bankrotlikni tugatish va qayta professional jamoa sifatida tiklanishni 2006-yilda oʻzlarini yana bir bor oddiy B seriya jamoasi sifatida tiklashni koʻrdi. 2020-yilda, birinchi marta yuqori darajadagi paydo boʻlganidan roppa-rosa 100 yil oʻtgach, Spezia nihoyat A Seriyaga koʻtarilish ucuhun oʻtish uchrashuvlari – pley-off bosqichi gʻolibi sifatida qaytdi va 2021-22-yilgi mavsum uchun A Seriyaning ikkinchi mavsumini kafolatladi. Tarix. Ilk tarix (1906-1944). Spezia Calcio 1906-yilda shveytsariyalik bankir Hermann Hurni (yoki baʼzi hujjatlarda Hurni) tomonidan asos solingan boʻlib, u Londondagi „Kristal Pelas“da talaba boʻlgan vaqtida zaxira tarkibida oʻynagan. Ochiq koʻk va oq rangdagi birinchi Spezia kiyim toʻplami Hurniga La Speziaga qaytganida Kristal Palas tomonidan sovgʻa qilingan, ingiliz jamoasining ikkinchi darjali kiyim toʻplami boʻlgan. U 1909-yilda yana „Kristal Pelas“da (qayta tiklangan shaklda) oʻynadi. 1926-yilda ular Ikkinchi divizionda gʻalaba qozonishdi va oʻsha vaqtida Italiya futbolining ikkinchi eng yuqori darajasi boʻlgan Prima divizioniga koʻtarilishdi. 1929-yilda Spezia Prima divizionida gʻalaba qozondi, ammo liga Italiyadagi uchinchi divizionga aylandi, shuning uchun jamoa B Seriyada oʻynab, ikkinchi darajada qoldi. 1929-30-yilgi mavsumda klub yangi tashkil etilgan B seriyaning birinchi mavsumida oʻynadi va oʻz nomini AC Spezia deb oʻzgartirdi. Spezia 1935-yilda quyi ligaga tushishdan oldin shu darajada qoldi, faqat 1936-37-yilgi mavsumga tezda qaytib keldi. 1944-yilda Ikkinchi Jahon urushi tufayli Italiya futbol federatsiyasi oliy ligani mintaqaviy bosqichlarga boʻlishga qaror qildi. "42°" deb nomlangan jamoa" Korpo dei Vigili del Fuoco della Spezia" (La Spezia oʻt oʻchiruvchilari) mahalliy oʻt oʻchiruvchilar bilan birlashgandan soʻng, yetarli miqdordagi oʻyinchilarga ega boʻlish uchun, Korradini Suzzara, Fidentina, Orlandi Busseto va Parma bilan birga Emilia-Romagna D raundiga kiritilgan. Spezia raundda gʻalaba qozondi va yarim finalga yoʻl oldi, unda u Suzzara, Karpi va Modena bilan raqobatlashdi. Spezia ushbu turda ham gʻalaba qozondi, oltita oʻyinning beshtasida gʻalaba qozondi va faqat Karpiga yutqazdi. Yarim finalda gʻalaba qozongan Spezia Bolonyaga qarshi ikki oʻyindan iborat pley-off oʻyinida ishtirok etish huquqiga ega boʻldi. Bolonyada boʻlib oʻtgan birinchi oʻyin Boloniya tarafdorlari tomonidan Spezianing 1:0 hisobidagi golidan keyin sodir boʻlgan voqealar tufayli toʻxtatildi; Shu sababli Spezia 2:0 hisobida gʻalaba qozondi. La Speziyada oʻtkazilishi rejalashtirilgan javob oʻyini avval Liguriya shahrida sodir boʻlgan kuchli portlashlar tufayli Karpi shahriga koʻchirildi, soʻngra Boloniya raisi Renato Dall’Ara noroziliklari tufayli bekor qilindi, shuning uchun javob oʻyinini oʻtkazmasdan Spezia jamoasi final oʻyinga qabul qilindi. Milanda boʻlib oʻtgan final uchrashuvi „Venesiya“ va „Torino“ ga qarshi oʻtkazildi. 1944-yil 9-iyulda Spezia va Venezia oʻrtasidagi birinchi oʻyin boʻlib oʻtdi: 1:1 hisobidagi durang bilan yakunlandi. Gazzetta dello Sport tomonidan „hayratlanarli natija“ deb izohlangan. 16-iyul kuni Spezia "Grande Torino bilan" raqobatlashdi, Vittorio Pozzo murabbiy sifatida va Silvio Piola hujumchi sifatida. Uchrashuv Spezianing 2:1 hisobidagi kichik hisobdagi gʻalabasi bilan yakunlandi. Uchinchi oʻyindan soʻng, Torino Venesiyani 5:2 hisobida magʻlub etdi, Spezia chempion deb topildi. Bu unvon 2002-yilda FIGC tomonidan rasman „Norasmiy chempionlik“, „Muzey bezagi“ sifatida tan olingan. 2002-yilda FIGC qaroriga koʻra, Spezia jamoasi Italiya federatsiyasi tomonidan rasmiy formalarda uch rangli nishonni namoyish qilish huquqiga ega boʻlib, u Italiyada doimiy boʻlgan yagona namunadir. Koʻkrak nishoni oddiy Skudetto bilan solishtirganda boshqacha shakl va oʻlchamga ega. Urushdan keyingi bankrotlik davri (1944-2008). Urushdan keyin Italiya futbol tizimi yana bir bor mintaqaviy turlardan farqli ravishda milliy ligalardan iborat boʻldi va Spezia 1946-yildan 1951-yilgacha B Seriyaga qaytdi. 1950-51-yilgi mavsumda quyi ligaga tushib ketib yomon oʻyinlari natijasida yanada quyi ligalarga tez tushib ketishiga olib keldi, chunki klub ketma-ket uch mavsumda 1953-yilda mahalliy Promozione Ligurega tushib ketdi. Klub nomi 1954-yilda AC Spezia-Arsenal ga oʻzgartirildi, faqat bir yil oʻtib yana Spezia 1906 Football Club ga oʻzgartirildi. 1958-yilda C Seriyaga koʻtarilishi klub Italiya futbolining uchinchi va toʻrtinchi darajalari oʻrtasida almashib yurish (yuqoriga va pasga) davrning boshlanishi edi, bu tsikl 2000-yillarda B Seriyaga qaytgunga qadar davom etadi. Bitta diviziondagi eng barqaror mavsum Spezia 1966-yildan 1979-yilgacha C Seriyada oʻynagan, oʻshanda klub 17-oʻrinni egallagan va yana toʻrtinchi divizion C2 Seriyaga tushib ketgan. Spezia keyingi yili yana bir martaba bilan qaytdi, lekin 1981-yilda yana pastga tushdi. C seriyadagi yana bir mavsum 1986-yildan 1997-yilgacha davom etishi kerak edi, oʻshanda klub yana toʻrtinchi bosqichga qaytgan. Klubning nomi 1995-yilda hozirgi nomi Spezia Calcioga oʻzgartirildi. 2002-yilda klub "Internasionale" bilan oʻzaro kelishuvga erishdi, Inter" klubini yosh futbolchilarni va zahirada qolib ketayotgan futbolchilarini oʻyin amaliyoti bilan taʼminlaydigan klubga aylantirdi. Milan klubi Spezia ulushlarining ulushiga ega boʻldi. Jamoa birinchi mavsumda Goran Pandev, Ako Stoykov va Aleks Kordas bilan shartnoma imzoladi. Ikkinchi mavsumda Krishtian Lizzori, Luka Chekkarelli va Nikola Napolitano bilan shartnoma imzolandi. 2004-05-yilgi mavsumda Spezia „Fiorentina“dan Antonio Ritsso va „Internasionale“ dan Paolo Kastellini qabul qildi. Aleks Kordas, Rikkardo Meggiorini va Paolo Ernan Dellafiore kabi futbolchilar 2005-yilning yanvarida jamoani kuchaytirish uchun toʻgʻridan-toʻgʻri „Inter“dan jamoaga qoʻshilishdi. Mavsum Italiya kubogi C seriyasida Frozinonega qarshi gʻalaba bilan yakunlandi. Mavsumdan soʻng „Inter“ Speziaʼdagi aksariyat aktsiyalarini sotdi. Keyingi mavsum (2005-06) yangi xoʻjayin Juzeppe Rudjyeri va yangi menejer Antonio Soda kelishi bilan boshlandi. Raqiblari Genuya bilan birinchi oʻrin uchun uzoq davom etgan kurashdan soʻng, Spezia C1 seriya chempioni boʻldi va 55 yillik yoʻqligidan soʻng B seriyaga koʻtarildi. Tarkibda Vito Grieko, Massimiliano Guidetti, Juzeppe Alessi, Massimiliano Varrikkio va Roberto Maltagliati bor edi. 2006-2007-yilgi mavsumda quyi ligaga tushib ketmaslik uchun kurashayotgan Liguriya jamoasi uchun anʼanaviy Italiyaning "Yuventus", „Jenoa“ va „Napoli“ klublari bilan B Seriyadagi hayot qiyin kechdi. Mavsumning oʻrtalarida oʻynagan Giyerme do Prado, Tomas Gusman, Korrado Kolombo, Massimiliano Gvidetti, Nikola Santoni va boshqalardan iborat tarkib bilan Spezia kech oʻyinda qatnashib, 19-oʻrinni egallab, B seriyada omon qolishga muvaffaq boʻldi. Turinda "Yuventus" ga qarshi gʻalaba. „Yuventus“ bilan 2:2 hisobida durang oʻynagan liguriyaliklar ligaga tushishiga atigi soniyalar qolgan edi, ammo 91-daqiqada Nikola Padoin tomonidan kiritilgan dramatik gol Arezzoni C Seriyaga tushib ketishga mahkum etdi va Spezia pley-off yoʻllanmasini qoʻlga kiritdi. Muntazam mavsumni 18-pogʻonada yakunlagan Hellas Veronaga qarshi birinchi oʻyin Spezianing 2:1 hisobidagi gʻalabasi bilan yakunlandi va javob oʻyinidagi 0:0 hisobidagi durang Speziyaning keyingi mavsumda B seriyadagi oʻrnini taʼminladi. Biroq keyingi mavsumda Isa Eliakvu, Kolombo va Do Prado kabi futbolchilar boshchiligidagi jamoa, birinchi navbatda, klub moliyachilaridagi noqulay vaziyat va oʻsib borayotgan iqtisodiy vaziyat tufayli ketma-ket mavsumlarda moʻjizani amalga oshira olmadi. masalalar. Spezia 2007/08-yilgi mavsumni 21-oʻrinda yakunladi, faqat Chesenadan yuqorida va Avellinodan uch ochko ortda qoldi, soʻnggi xavfsizlik pozitsiyasida, B Seriyaga ikki mavsumdan keyin tushib ketdi. 2008-yilda moliyaviy qiyinchiliklar tufayli va B seriyadan tushib ketganidan soʻng, klub bankrot deb eʼlon qilishga majbur boʻldi. 2011-yil iyun oyida FIGC bankrot boʻlgan Spezia kompaniyasining bir qator sobiq boshqaruv aʼzolarini sport firibgarligi uchun sanktsiya qildi. Qayta qurish va A Seriya (2008 yildan hozirgi kungacha). Jamoa 2008-yilda Pro Recco va Xorvatiyaning HNK Rijeka suv polosi jamoasi egasi, koʻplab musobaqalar gʻolibi va "NOIFning 52-moddasi" FIGC tufayli havaskorlar D seriyasiga qabul qilingan Gabriele Volpi tomonidan ASD Spezia Calcio 2008 sifatida qayta tashkil etilgan. D Seriya 2008-09 mavsumi oxirida Lega Pro Seconda Divisione- da koʻtarilganidan soʻng, ASD Spezia hozirgi „Spezia Calcio“ nomini oʻzgartirdi, bu 1995-yildan beri klub eski nomiga qaytish edi. Spezia Lega Pro Seconda Divisionening „Jirone A“ bosqichida ikkinchi oʻrinda yakunladi va 2009-10 mavsumida yangi ligaga oʻtish uchrashuvlari – pley-offiga yoʻllanma oldi. Spezia yarim finalda Paviani va finalda Legnanoni magʻlub etdi va ketma-ket ikkinchi marta koʻtarilganidan soʻng Lega Pro Prima Divisione Girone A ga koʻtarildi. 2011-12-yilgi mavsumda klub birinchi marta Lega Pro treblini qoʻlga kiritdi; Lega Pro Prima Divisione/B chempioni sifatida yakunlangan va B Seriyaga koʻtarilgan, Coppa Italia Lega Pro gʻolibi, shuningdek, Supercoppa di Lega di Prima Divisione gʻolibi boʻdi. 2012-yil 6-may kuni Latina ustidan qozonilgan 3:0 hisobidagi gʻalaba Spezia uchun milliy futbol tizimining beshinchi pogʻonasidan ikkinchi pogʻonasiga koʻtarilishi doirasida toʻrt mavsumdagi uchinchisi boʻldi. B seriyaga qaytgandan soʻng, klub nisbatan muvaffaqiyatga erishdi, odatda klub jadvalni oʻrtasida yakunlandi yoki 2012-yildan 2019-yilgacha yuqori ligaga oʻtish uchrashuvlari uchun pley-offiga yoʻllanma oldi. Bu vaqt ichida Spezia besh marta pley-off yoʻllanmasini qoʻlga kiritdi, faqat birinchi bosqichda toʻrt marta maʼlub boʻldi va 2015-16 mavsumida Trapani tomonidan yarim finalda magʻlub boʻldi. Bu davr klubni A Seriyaga chiqish uchun doimiy daʼvogarlardan bir sifatida koʻrindi. Bu vaqt ichida avstraliyalik tadbirkor Lukas Vivarelli tomonidan katta xalqaro sarmoya kiritildi, u jamoaning uy libosini sotib oldi, bu esa klubning bunday katta mablagʻ bilan yanada rivojlanishiga imkon berdi. 2019-20-yilgi mavsumda Spezia Seria A ga avtomatik ravishda koʻtarilgan Benevento va Crotone dan ortda qolgan holda uchinchi oʻrinni egallab, ligadagi eng yuqori natijani qayd etdi. Bu Spezia soʻnggi sakkiz yil ichida B Seriyaning pley-off bosqichiga chiqqan oltinchi voqea edi. 2020-yil 20-avgust kuni Spezia yarim finalda Frozinoneni ikki oʻyin natijasiga koʻra qoʻshimcha vaqtlarda magʻlub etdi. Finalda birinchi marta „Kyevo“ni magʻlub etib, 2020-yilning 20 -avgustida A Seriyaga chiqdi. Bu Spezia uchun Volpi 2008-yilda qayta tiklanganidan beri toʻrtinchi marta ligalar tizimida koʻtarildi (klub oʻsha paytdagi beshinchi toifadagi D seriyadan atigi 12 yil ichida A Seriyaga koʻtarildi). Bir oyda soʻng A seriyaga koʻtarilganida, Spezia A Seriyaning 2020-21-yilgi mavsumidagi birinchi uy oʻyinini 2020-yil 27-sentyabrda Sassuologa qarshi oʻtkazdi va 4:1 hisobidagi magʻlubiyat bilan yakunlandi va Andrey Galabinov Spezianing uy oʻyinlaridagi birinchi golini kiritdi. Spezia A Seriyadagi birinchi oʻyinini 30 sentyabr kuni "Udineze"ga qarshi oʻtkazib, safarda 2:0 hisobida gʻalaba qozondi. Klubga 13 yildan kamroq vaqt davomida egalik qilgan va Italiyaning professional boʻlinmalari orqali uning yuksalishini qoʻllab-quvvatlagan Volpi klubni 2021-yil fevral oyida AQShning MSD Capital xususiy investitsiya firmasi hamkori Robert Platek oilasi boshchiligidagi amerikalik egalik guruhiga sotdi. A Seriyaning birinchi mavsumi yakunida quyi ligaga tushib ketishi kutilganiga qaramay, Spezia mavsum davomida bir necha bor yirik va boyroq klublarni taʼsirchan tarzda yengib chiqdi, jumladan, „Milan“ ustidan uydagi gʻalaba, mehmonda 2:1 hisobida gʻalaba qozondi. "Napoli" Liguriya derbisida „Sampdoriya“ ga qarshi oʻyinda muvaffaqiyat qozondi va „Internasionale“, "Roma" va „Atalanta“ bilan durang oʻynadi. Murabbiy Vinchentso Italianoning moslashuvchan hujumga asoslangan taktikasi tufayli Spezianing maydondagi muvaffaqiyati mavsumning ikkinchi yarmida yaxshilandi va bu 39 ochko bilan 15-oʻrinni egalladi (oxirgi ligada Beneventodan oltita koʻp).Ligada oʻz oʻrnini saqlab qolish 2021-yil 15-mayda „Torino“ ga qarshi oʻyinda 4:1 hisobida gʻalaba qozonish orqali taʼminlandi. Mavsumdagi yana bir eʼtiborga molik yutuq 2021-yil mart oyida, klub afsonasi Luidji Scarabello Italiya termasida oʻynaganidan 85 yil oʻtib (bir vaqtning oʻzida „Spesiya“da oʻynagan soʻnggi italiyalik futbolchi) yulduz yarim himoyachisi Matteo Richining Italiya terma jamoasiga chaqirilishi boʻldi. Spezianing A Seriyadagi ikkinchi mavsumi oldidan klub „Fiorentina“ tomonidan tayinlangan murabbiy Italianoni murabbiylikdan boʻshatdi. Uning oʻrnini Tiago Motta egallaydi. Klub, shuningdek, Nigeriyadan 13 nafar voyaga etmagan futbolchilarni noqonuniy ravishda shartnoma imzolash orqali milliy immigratsiya qonunchiligini buzgani uchun 2022-yilning yanvar oyidan boshlab amalda boʻlgan FIFA tomonidan ikki yillik transfer taqiqiga uchragani haqidagi xabarga ham taʼsir qildi. keyinchalik apellyatsiya tartibida bir yilga qisman shartli jazoga qisqartirildi. Ranglar, stadion va muxlislar. Spezia rasmiy klub ranglari oq va qora. Uy toʻplami anʼanaviy ravishda qora trimli oddiy oq koʻylak, qora shortilar va qora paypoqlardan iborat. Oq shortilar va paypoqlar, shuningdek, raqiblar bilan toʻqnashuvlar sodir boʻlgan taqdirda ham keng tarqalgan. Mehmon toʻplamlari odatda koʻylak, kalta va paypoq uchun butunlay qora dizayn yoki uy toʻplamining teskari qismiga ega, lekin har mavsumda tez-tez oʻzgarib turadigan turli xil ranglarga ega boʻlishi mumkin. Klubning taxallusi "Gli Aquilotti" (The Eagles). Klub oʻz oʻyinlarini 1919-yildan beri klubning uy stadioni boʻlib kelgan 10 336 sigʻimga moʻljallangan „Alberto Picco“ stadionida oʻtkazadi. 2020-21-yilgi mavsumda Spezia uy stadioni A Seriya talablariga javob bermagani uchun oʻzining koʻplab uy oʻyinlarini Chesena shahridagi Dino Manuzzi stadionida oʻtkazishga majbur boʻldi, uning sigʻimi 24 000 kishidan ozroq edi. Biroq, Spezia oxir-oqibat taʼmirlashdan soʻng mavsumning soʻnggi bosqichida Alberto Piccoga qaytishga muvaffaq boʻldi. Spezia muxlislari deyarli faqat La Spezia shahrida va uning atrofidagi hududlarda joylashgan, chunki Liguriyaning ikkita eng yirik klublari Genuya va Sampdoriya hukmronlik qiladi, ular butun mintaqada katta qoʻllab-quvvatlanadi. Liguriya Italiyada futbolning dastlabki kunlaridanoq bir nechta jamoalar uchun asos sifatida tanilganligi sababli, mintaqa futbol klublari oʻrtasida koʻplab derbilar paydo boʻldi. Spezia Liguriyaning anʼanaviy kuch markazlari Genuya va Sampdoriya bilan kichik raqobatni davom ettiradi, birinchisi bilan 2005-06-yilgi mavsumda C seriyada koʻtarilish uchun kurashda, shuningdek, soʻnggi oʻyinlar bilan bir qatorda B seriyada koʻp marotaba tarixiy uchrashuvlar oʻtkazdi. Spezia va 2020/21-yilgi Spezia birinchi mavsumida A Seriyadagi ushbu ikki klub oʻrtasida. Xuddi shunday, klub "Toskana-Liguriya derbisi" nomi bilan mashhur boʻlgan Pizaga qarshi koʻplab muhim uchrashuvlarni oʻtkazdi, shuningdek, "Derbi Lunenseda" Karrareze bilan raqobatlashdi. Spezia oʻz tarixi davomida, ayniqsa Italiya futbolining quyi ligalarida qatnashgan boshqa raqobatlarga Virtus Entella, Savona, Sestrese va Sanremese kabi Liguriyaning boshqa tomonlari kiradi. Oxirgi mavsumlar. Klubning soʻnggi mavsumdagi koʻrsatkichlari: Jahon chempionatida oʻynagan oʻyinchilari. Quyidagi futbolchilar Spezia klubi uchun oʻynab, Jahon kubogi finalida oʻz mamlakatlari tomonidan tanlangan. Eslatmalar.