Yenikapi. Yenikapi ( Turkcha talaffuz:['jenikapɯ]) — Turkiyaning Istanbul shahridagi port va chorak,Bosfor boʻgʻozining Yevropa tomonidagi Fotih metropolitan tumanida va shaharning tarixiy markaziy yarim orolining janubiy qirgʻogʻida joylashgan. Yenikapi,birinchi marta 2004-yilda topilgan Vizantiya portida davom etayotgan qazishmalari bilan ajralib turadi. Yenikapidagi arxeologik tadqiqotlar dastlabki kashfiyotdan buyon topilgan kema qoldiqlarining kattaligi va soni va ular bilan bog'liq ko'plab artefaktlar tufayli Yevropadagi eng yirik arxeologik tadqiqotlardan biriga aylangan.5-10-asrlarda foydalanilgan Teodosiy porti deb nomlangan savdo bandargohi Konstantinopolning Oltin Shoxning kirish qismida joylashgan an'anaviy joylarga muqobil bo'lgan. Yenikapi maydoni - Marmara dengizida yaratilgan sun'iy yer uchastkasi bo'lib,Yangikapini kengaytiradi.U katta yigʻilishlar, xususan,Erdogʻan tarafdori siyosiy mitinglar va Etnosport madaniyat festivali kabi tadbirlar uchun ishlatiladi. Transport. Yenikapi transfer markazi,shuningdek,er osti ommaviy tezkor tranzit terminali joylashgan joy bo'lib,uning qurilishi loyiha uchun zarur bo'lgan yirik qazishmalar tufayli kechiktirilgan.Yangi Yenikapi terminali Hafif metrosi (M1) va M2 liniyalari - har ikkalasi ham Istanbul metrosi tarmog'ining bir qismini tashkil qiladi va shaharning Anadolu va Yevropa tomonlarini yangi tunnel orqali bog'laydigan yangi Marmaray temir yo'li o'rtasida almashinishni ta'minlaydi.Bosfor . Yenikapi,shuningdek,Istanbul-Xalkali shahar atrofi temir yo'l liniyasidagi stantsiyadir. Arxeologiya. Yenikapi Marmaray qurilish maydonchasida olib borilgan arxeologik qazishmalar natijasida Istanbulning tarixi ilgari taxmin qilinganidan taxminan 8500yil oldinga borib taqalgani ma'lum bo'lgan. 8000yillik skeletlar topildi va davomli qazishmalar natijasida yana qabrlar topildi.Qabrlar Istanbul tosh asrida eng qadimgi aholi punktlari joylashganligini ko'rsatadi. Skeletlar to'rtta tarixdan oldingi qabrlardan topilgan. Skeletlardan tashqari,qazish ishlari VII-XI asrlarga oid 34ta choʻkib ketgan kemalarni aniqladi.Cho'kib ketgan kemalar Istanbul universiteti va Bodrumdagi Dengiz arxeologiyasi institutida konservatsiya qilingan. Qazishmalar chogʻida baʼzi devorlarning qoldiqlari ham topilgan.Hozir ular Konstantinopolning birinchi shahar devorlari hisoblanadi,shahar Vizantiya sifatida tashkil etilganda qurilgan. Marmaray qazishmalarida topilgan qoldiqlardan olingan 500ga yaqin parcha Istanbul Arxeologiya muzeyida namoyish etilgan. Arxeologik joy uchun mos shahar va arxitektura dizaynini ta'minlash uchun 2012-yilda xalqaro dizayn tanlovi tashkil etilgan,Piter Eisenman va Aytac Architects loyihasi yakunda g'olib deb topildi.Loyihada arxeo-park va yirik arxeologiya muzeyi qurilishi ham ko'zda tutilgan. 2020-yilda arxeologlar Vizantiya davriga oid hayvonlar qoldiqlari va skeletlari,shu jumladan mushuklarni topdilar.