Transiordaniya amirligi. Transiordaniya amirligi ( "Imārat Sharq al-Urdun"; ; Rasmiy: "Amirate of Trans-Jordan") — 1921-yil aprelda Qohira konferensiyasidan keyin (1921) tuzilgan Britaniya protektorati. Amirlikni Hoshimiylar sulolasi boshqargan, u qo‘shni Iroqda ham hukmronlik qilgan. Rasmiy ravishda bu hudud Britaniyaning Falastin mandati tarkibiga kirgan, ammo butunlay muxtoriyat edi. 1946-yilda amirlik Transiordaniya Hoshimiylar Qirolligi deb nomlangan mustaqil davlatga aylandi. Abdulloh I podshoh etib tayinlandi. 1949-yilda Arab-Isroil urushi va yangi konstitutsiya qabul qilingandan soʻng Abdulla I davlat nomini Iordaniya Hoshimiylar Qirolligiga oʻzgartirdi. Tarixi. Tarixidan oldin. Usmonlilar imperiyasi davrida Transiordaniyaning katta qismi Suriya viloyati tarkibiga kirgan. Mamlakatning shimoliy qismi anʼanaviy ravishda Suriya bilan, janubiy qismi esa Arabiston yarim oroli bilan chegaradosh. Birinchi jahon urushi paytida Transiordaniya hududida janglar boʻlib oʻtdi. Makka sharifi Husayn ibn Ali ingliz zobiti T. E. Lourensning yordami bilan Usmonlilar imperiyasining magʻlubiyati va qulashiga hissa qoʻshgan muvaffaqiyatli qoʻzgʻolon uyushtirdi. Britaniya nazoratining oʻrnatilishi. Sayks-Pikoning maxfiy kelishuviga koʻra, kelajakdagi Transiordaniya hududi Buyuk Britaniyaga oʻtkazildi. Huquqiy jihatdan nazoratni topshirish Millatlar Ligasi tomonidan chiqarilgan Britaniyaning Falastin uchun mandati bilan belgilandi. Chegaralari. Transiordaniyaning maydoni taxminan 42 000 km² edi. Aholisi. Jami aholisi 240 ming kishi boʻlib, shundan 220 mingga yaqini musulmon va nasroniylar, 10 ming arab va 10 ming kavkazliklar, shuningdek cherkeslar edi. 1877—1878-yillardagi rus-turk urushidan keyin Turkiya hukumati tomonidan u yerga koʻchirilgan. Infratuzilmasi. Qohira-Bag‘dod havo yo‘nalishi amirlik hududidan o‘tgan va Ammanda aerodrom mavjud edi. Iqtisodiyoti. 1924—1925-yillardagi davlat daromadlari: 217 000 Misr funti va Buyuk Britaniyaning hissasi (1923—1924-yillarda 150 000 Misr funti) edi.