Shodmon Hayitov. Shodmon Ahmadovich Hayitov (1962-yil, 1-may, Buxoro tumani, Buxoro viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR) – taniqli oʻzbekistonlik tarixchi olim. Tarix fanlari doktori (2009), professor (2021). Tarjimayi holi. 1962-yil 1-mayda Buxoro viloyati Buxoro tumani Losha fuqarolar yigʻiniga qarashli Usmon Yusupov kolxozidagi Diosiyo qishlogʻida ziyoli, oʻqituvchi oilasida tavallud topgan.1969—1970-yillarda Diosiyo qishlogʻidagi Buxoro tuman xalq taʼlimiga qarashli A. S. Pushkin nomidagi 1-sonli oʻrta umumtaʼlim maktabida tahsil olish uchun birinchi sinfga borgan. 1969—1979-yillarda oʻrta taʼlim olib, 1979-yilda Buxoro davlat pedagogika instituti (hozirgi BuxDU)ning „Tarix-pedagogika“ fakultetiga oʻqishga kirdi.1979—1984-yillarda institutda tahsil olib, tarixchi-pedagog, jamiyatshunos, tarbiyaviy ishlar uslubshunosi ixtisosligini oladi.1984—1986-yillarda bir paytning oʻzida BDPI KPSS tarixi kafedrasida assisent, Buxoro tuman Menjenskiy nomli oʻrta umumtaʼlim maktabida tarix va jamiyatshunoslik fanlari oʻqituvchisi boʻlib ishlagan. 1986-yil martdan BDPIning „Umumiy tarix“ kafedrasiga oʻqituvchi boʻlib, toʻliq hissada ishga oʻtgan.1989-yil 2-yanvardan —1991-yil dekabr oxiriga qadar Farg‘ona davlat pedagogika instituti (hozirgi FarDU)ning „Umumiy tarix“ kafedrasida kunduzgi boʻlim aspiranturada tahsil olgan. Ilmiy faoliyati. 1991-yil 30-dekabrda Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Tarix instituti huzuridagi ixtisoslashgan kengashda „Oʻzbekiston jamoat tashkilotlarning mamlakat xalqaro aloqalarini rivojlantirishdagi ishtiroki“ mavzusidagi 07.00.02 – Vatan tarixi ixtisosligidan fargʻonalik taniqli tarixchi va etnograf olim Alimardon Abdulhamidov (1936—1993) ilmiy rahbarligida nomzodlik dissertatsiyasini muvafaqqiyatli yoqlagan. 2008—2011-yillarda Buxoro davlat universiteti „Umumiy tarix“ kafedrasiga mudirlik qilgan. 2009-yil 16-aprelda Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi Tarix institutining doktorlik ilmiy darajasini berishga ixtisoslashgan kengashida tarix fanlari doktori, professor Dilorom Alimova ilmiy maslahatchiligida „XX asrda oʻzbek muhojirligi tarixi“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini yoqlab, (07.00.01. Oʻzbekiston tarixi) tarix fanlari doktori ilmiy darajasini olgan. 2011-yilda kafedralar birlashuvidan soʻng 2011-yil sentyabrdan 2018-yil dekabrga qadar „Tarix“ kafedrasida professor lavozimida faoliyat yuritgan. 2019—2020 yillar kafedra mudiri, 2019-yil yanvardan BuxDU „Jahon tarixi“ kafedrasida professori boʻlgan. 2021-yil 30-sentyabr O‘zR OAKning 306/1 son bayonnomasi „Oʻzbekiston tarixi“ ixtisosligi boʻyicha professor ilmiy unvoni olgan. Shodmon Hayitov „Antique Vorid“ Xalqaro ilmiy Akademiyaning doktorlik, professorlik diplomlari, Turon Fanlar Akademiyasi akademigi, Tojikiston Respublikasi Panjikent pedagogika instituti faxriy professori unvonlariga ham sazovor boʻlgan. Shodmon Hayitov oʻzbek muhojirligi va migratsiya masalalariga hamda XIX asr oxiri XX asr boshlari tarixiga oid 100 dan ortiq monografiya, risola, kitob, qoʻllanmalar chop ettirgan. Uning jurnal va gazetalarda chop ettirgan maqolalari, chop etilgan konferensiya va anjumanlardagi ishlari va tezislari 650 tadan ortiq. Shodmon Hayitov Buxoro, Farg‘ona, Samarqand, Navoiy oliygohlarida turli yillarda ixtisosligidan davlat attestatsiyasi komisiyasiga raislik va aʼzolik qilgan. Fargʻona Davlat Universiteti, Qoʻqon davlat pedagogika instituti, Navoiy davlat konchilik instituti, Buxoro muhandislik texnologiyalar institutlarida „Oʻzbekiston tarixi“, „Oʻzbekiston xalqaro maydonda“, „Buyuk ipak yoʻli va jahon sivilizatsiyasi“, „Oʻzbek muhojirligi tarixi“ fanlaridan maʼruzalar oʻqigan.