Katafora. Tilshunoslikda katafora ( ; yunoncha, "kalaphora", "katafora", “pastga harakat” "κατά", "kata", “pastga” va "phthrō soʻzlaridan" “ "Ipherō" ”) bir nutq bo'lagining o'zidan keyingi qismga ishora qiluvchi ibora yoki so'z. Ma'nosi keyingi ifoda bilan aniqlanadigan iborani katafora deb atash mumkin. Anafora va anaforik ifodalarning joylashish tartibi birmuncha aniq va qat'iy tartibli bo'lishiga qaramasdan, kataforada buning aksi kuzatiladi va u anaforaning bir ko'rinishi hisoblanadi. Ingliz tilida katafora misolini quyidagi jumlada ko'rishimiz mumkin: Yuqoridagi jumlada "he" (katafora) olmoshi u ishora qilgan matn bo'lagi "Jon" ( postsedent ) atoqli otidan oldin kelib unga ishora qilgan. Bu odatiy anaforaning qolipidan farqli bo'lib, ushbu va quyidagi askar otlari o'zlariga birikuvchi olmoshdan keyin kelgan. Odatiy anaforada esa buning teskarisi, ya'ni avval otlar kelib, ulardan so'ng anaforik ishoralar kelishi kerak edi. Bularning har ikkisi endoforaning turidir. Misollar. Quyida ingliz tilida kataforaning yuqorida qayd etilgan koʻrinishiga oʻxshash misollar keltiramiz: Katafora bir necha gaplar tarkibida ham uchrashi mumkin boʻlib, bu vaziyatda u shaxsga nisbatan shubha va tavsif vazifasini oʻtaydi. Masalan: Yuqorida koʻrib oʻtgan gaplarimizning hammasi odatiy kataforga misol boʻla oladi, chunki ulardagi anafora haqiqiy olmosh. Odatiy kataforada gap strukturalari juda cheklangan yaʼni u faqatgina qoʻshma gapning birinchi qismida olmosh orqaligina ifodalanishi mumkin. Biroq, otli birikmalar ham bir koreferentni ifodalab kelganda anafora sifatida qaraladi. Bunday holatda otli soʻz birikmasi avval keladi va undan soʻng uning referenti boʻlgan ot soʻz turkumidagi matn boʻlagi keladi va bu ikkisi bir shaxsga ishora qiladi. Bu shakldagi gap strukturalarini katafora sifatida koʻrib chiqish mumkin. Kataforalarning bu koʻrinishi kontekstlarda tez-tez uchrab turadi. Masalan: ( Haqiqiy gadjet anaforik ishorasi "Raqamli kamera" bilan birgalikda koreferentlikni hosil qilyapti). Oldingi gaplarda qo'llanilgan odatiy tartibdagi katafora koʻplab tIllar uchun umumiy hodisadir: Ushbu turdagi katafora asosan rasmiy kontekstlarda kengroq qoʻllanilib, bu yoki quyidagi anaforik ishoralaridan foydalaniladi.