Abdulloh al-Aftoh. Abdulloh al-Aftoh ibn Jaʼfar as-Sodiq () – 766 milodiy / 149 hijriy) – Jaʼfar as-Sodiqning toʻngʻich oʻgʻli, Ismoil ibn Jaʼfarning tugʻishgan ukasi. Abdullohning „al-aftoh“ laqabi uning tashqi koʻrinishini tasvirlash uchun qoʻllaniladigan arabcha „aftoh al-raʼs“ (keng boshli) yoki „aftoh al-rijlayn“ (enli oyoqli) soʻzlaridan kelib chiqqan. Hayoti. Otasi hayotligi paytida Abdulloh al-Aftoh qarindoshi Muhammad an-Nafs al-Zakiyyaning qoʻzgʻolonini qoʻllab-quvvatlagan. Jaʼfar as-Sodiq vafotidan soʻng, uning izdoshlarining koʻpchiligi Abdulloh al-Aftohni yangi imom sifatida tan olishdi. Bu izdoshlar fatihiyalar deb atalgan va moʻtazila bid’atshunos Abulqosim al-Balxiy al-Kaʼbiyning (vafoti hijriy 319/milodiy CE) taʼkidlashicha, ular Jaʼfar as-Sodiqning eng yirik va muhim ergashlari boʻlgan. Oʻz daʼvolarini asoslash uchun Abdulloh al-Aftoh, ehtimol, otasidan ikkinchi nass olganini (Ismoilning vafotidan soʻng) bildirgan, uning tarafdorlari esa Jaʼfar as-Sodiqqa nisbat berilgan hadisni keltirganlar, unga koʻra imomlik imomning toʻngʻich oʻgʻliga oʻtishi kerak edi. Biroq, Abdulloh al-Aftoh otasi vafotidan taxminan 70 kun oʻtgach farzandsiz vafot etganda, uning tarafdorlarining aksariyati ukasi Muso al-Kozimga ergashgan. Boshqa fatihiylar Abdulloh al-Aftohni yettinchi imom, Muso al-Kozimni esa sakkizinchi imom deb bilishgan, ayrimlari esa Abdulloh al-Aftohning vafoti bilan imomlik tugagan deb hisoblashgan. Yana bir guruh esa Abdullah al-Aftohning bir oʻgʻli borligini, uning ismi Muhammad ibn Abdulloh al-Aftoh ekanligini uydirib chiqardi, chunki ular imomlik aka-uka orqali emas, otadan oʻgʻilga oʻtishiga soʻzsiz ishonishardi.