Theda Skocpol. Theda Skocpol (eng. Theda Skocpol; tur. 1947 yil 4-may, Detroyt, Ueyn, Michigan, AQSh) - amerikalik sotsiolog, siyosatshunos. AQSh milliy fanlar akademiyasining a'zosi (2008). Tarjimai holi. 1969-yilda u Michigan shtati universitetida san'at yo'nalishida bakalav diplomini oldi. Bu yerda u 1967-yilda eri Bill Skochpol bilan uchrashdi, u hozirda Boston universitetida fizikadan dars beradi. 1972-yilda u san'at magistri va 1975-yilda Garvard universitetida doktorlik dissertatsiyasini yoqladi. Uning ilmiy rahbari Barrington Mur edi. 1975-yildan 1981-yilgacha Garvard universitetida katta o'qituvchi va sotsiologiya kafedrasi dotsenti bo'lgan. 1981-yildan 1986-yilgacha u Sotsiologiya, siyosatshunoslik va ijtimoiy fanlar bo‘yicha katta o‘qituvchi, Chikago universitetining sotsiologiya va siyosatshunoslik professori, Sanoat jamiyatlarini o‘rganish markazi direktori bo‘lib ishlagan. 1986-yildan-sotsiologiya professori; Amerika siyosiy tadqiqotlar markazi direktori; san'at va fanlar maktabi dekani; Davlat boshqaruvi va sotsiologiya professori, Garvard universiteti Viktor S. Tomas nomidagi davlat boshqaruvi va sotsiologiya professori. Ilmiy faoliyati. Jek Goldstone va Randall bilan bir qatorda Kollinz inqilob nazariyasi va hukumatning parchalanishi sohasidagi eng yirik tarixiy makro-sotsiologlar va mutaxassislardan biridir. Eng mashhur asari 1979-yilda nashr etilgan va doktorlik dissertatsiyasining natijasi bo'lgan "davlatlar va ijtimoiy inqiloblar". Inqilob nazariyasi tadqiqotchilarining 4-avlodi kontseptsiyasini ilgari surgan amerikalik siyosatshunos Jek Goldstoun Theda Skocpolning ishini uchinchi avlodga bog'ladi va uni ushbu tadqiqot to'lqinining eng yuqori nuqtasi deb hisobladi. Ushbu avlod tadqiqotchilarining o'ziga xos xususiyati davlat-markaz modellari edi Theda Skocpolga tegishli tadqiqotchilar orasida eng mashhurlaridan biri "inqilob" ta'rifi: "ijtimoiy inqiloblar — bu ijtimoiy holat va sinfiy tuzilmalarning tez, tub o'zgarishi; va ular pastdan sinfiy qo'zg'olonlar bilan birga va qisman olib boriladi." Amerikalik siyosatshunosning ko'plab xulosalari tadqiqot va ilmiy-ommabop adabiyotlarda eng ko'p keltirilgan. Amerikalik tarixchi Kran Brintondan keyin Theda Skocpol inqiloblardan so'ng ichki ishlarda kuchayib, xalqaro munosabatlarda ko'proq ta'sir ko'rsatadigan markazlashgan davlatlar paydo bo'ladi, deb hisoblaydi. Keyin Theda Skocpol ushbu xulosa ko'plab tadqiqotchilar tomonidan qabul qilingan va eng keng tarqalganlardan biri hisoblanadi. Skokpol Isroil sotsiologi Shmuel Eyzenstadtning inqiloblarning sabablari davlatlarda tashqi omillar va ichki ziddiyatlarning kombinatsiyasi ekanligi haqidagi g'oyasini qo'llab-quvvatladi. Amerikalik siyosatshunos bu sabablarni davlatning xalqaro raqobatni yengish uchun resurslarni safarbar qila olmasligida ko'rdi. Theda Skocpol odatda, xalqaro maydonda raqobatga dosh berolmaydigan davlatni modernizatsiya qilish uchun inqilob zarurligini ta'kidladi.