Microsoft Azure. Microsoft Azure (fransuzcha aʼzure – koʻk, Eju deb talaffuz qilinadi) – Microsoft -ning bulutli platformasi . Maʼlumotlar markazlarida joylashgan serverlarda ilovalarni ishlab chiqish, ishga tushirish va maʼlumotlarni saqlash imkoniyatini beradi. Azure buluti 2008-yil oktyabr oyida „Project Red Dog“ kod nomi ostida eʼlon qilindi. Reliz 2010-yil 1-fevralda „Windows Azure“ nomi bilan eʼlon qilindi. 2014-yilda platforma Microsoft Azure deb oʻzgartirildi. Koʻrib chiqish. Microsoft Azure bulutli platforma model xizmati sifatida(PaaS) va infratuzilma xizmati sifatida (IaaS) realizatsiyaga chiqarilgan. Xizmat sifatida dasturiy taʼminot modeli sifatida uchinchi tomon va Microsoft xizmatlaridan foydalanish mumkin (SaaS). Microsoft Azure platformasi Microsoft tarqatilgan maʼlumotlar markazlarining global tarmogʻi tomonidan qoʻllab-quvvatlanadi. Operatsion tizimlarning asosiy funksiyalaridan tashqari, Microsoft Azure qoʻshimcha funksiyalarga ham ega: masshtablash uchun talab boʻyicha taʼminlash, nosozliklarga chidamlilikni yaxshilash uchun avtomatik sinxron maʼlumotlarni replikatsiya qilish, uzluksiz foydalanishni taʼminlash uchun infratuzilmani oʻzgartirish va boshqalar. Infratuzilmani taʼminlash modeli (IaaS) serverlar, saqlash qurilmalari va tarmoq uskunalari kabi resurslarni ijaraga olish imkoniyatini amalga oshiradi. Butun infratuzilma provayder tomonidan boshqariladi, isteʼmolchi faqat operatsion tizim va oʻrnatilgan ilovalarni boshqara oladi. Virtual mashinalar uchun quyidagi operatsion tizim tasvirlari mavjud: Windows Server, CoreOS, Ubuntu Server, Red Hat, Clear Linux OS, Debian, SUSE Linux Enterprise Server, Oracle Linux. Deyarli barcha Microsoft Azure xizmatlarida REST taqsimlangan tizim cheklovlari atrofida qurilgan API mavjud boʻlib, ishlab chiquvchilarga istalgan operatsion tizim, qurilma va platformadan bulut xizmatlaridan foydalanish imkonini beradi. Bundan tashqari, foydalanuvchilar Azure portalining vizual veb-interfeysi yordamida oʻz xizmatlarini yaratishi va boshqarishi mumkin. Portal sizga xizmatlarni sozlash, kirish huquqlarini tahrirlash, resurslar holatini kuzatish va hisob-kitoblarni boshqarish imkonini beradi. Qoʻllab-quvvatlanadigan tillar va rivojlanish platformalari. Qoʻllab-quvvatlanadigan dasturlash tillari uchun Microsoft kutubxonalar toʻplamini taqdim etadi. Hozirgi vaqtda quyidagi dasturlash tillari va dasturiy platformalar qoʻllab-quvvatlanadi: ..NET. Azure bulutli platformasi . NET, shuningdek, Microsoft tomonidan yaratilgan va qoʻllab-quvvatlanadi. Bu texnologiyalardan birgalikda veb-ilovalarni yaratish va joylashtirish, serversiz Azure funksiyalarini yaratish, SQL maʼlumotlar bazalarini ulash va soʻrov qilish, Azure Cosmos DB da SQL API resurslarini boshqarish, Service Fabric ga ilovalarni joylashtirish va boshqalar uchun foydalanish mumkin. Java. Java dasturlash tili Azure bilan birlashtirilgan. U veb-ilovalarni yaratish va joylashtirish, maʼlumotlar bazalari bilan ishlash, xizmat avtobusi, narsalar Interneti, kognitiv xizmatlar va boshqalar bilan ishlash uchun javob beradi. Rivojlanish muhitini sozlash va Azure-dan Java bilan foydalanish uchun dasturchi bulut hisobiga ega boʻlishi kerak, Azure Cloud Shell yoki Azure CLI 2.0, Java 8 va Maven 3 . Node.js (JavaScript). JavaScript tili va uning server tomonidagi ramka Node.js Azure bilan birlashtirilgan. Platformalar hamkorligi doirasida ilovalarni ishlab chiqish va joylashtirish, maʼlumotlarni saqlash yechimlari, infratuzilma xavfsizligi, monitoring va jurnallar, xabar almashish, narsalar interneti, kognitiv xizmatlar, DevOps paradigmasini yaratish va boshqalar mavjud. Python. Python dasturlash tili Azure buluti tomonidan quvvatlanadi. Platforma doirasida undan ilovalarni yaratish va joylashtirish, Cosmos DB, Redis, SQL Azure, PostgreSQL va MySQL yordamida maʼlumotlar bilan ishlash, sunʼiy intellekt va mashinani oʻrganish algoritmlarini yaratish, xavfsiz infratuzilma va boshqalar uchun foydalanish mumkin. PHP. PHP tili hozirda boshqa integratsiyalashgan tillarga nisbatan Azure bulutidagi eng kam funksionallikni qoʻllab-quvvatlaydi. Ishlab chiquvchilar Azure da PHP veb-ilovasini yaratishi va joylashtirishi mumkin. Go(Golang). Boshqa funksiyalar qatorida, Go dasturlash tilidan foydalanib, siz virtual mashinalarni joylashtirishingiz, obyektlarni BLOB xotirasiga oʻtkazishingiz, Azure SQL, PostgreSQL va MySQL maʼlumotlar bazalariga ulanishingiz mumkin. Xizmatlar. Microsoft Azure 600 dan ortiq xizmatlarni taqdim etadi, ulardan baʼzilari quyida keltirilgan. Platforma xizmatlari. Xabar almashish. Microsoft Azure Service Bus bulutda yoki tashqi qurilmalarda ishlaydigan ilovalarga Azure bilan bogʻlanish imkonini beradi. Bu xizmatga yoʻnaltirilgan arxitekturada (SOA) kengaytiriladigan ilovalarni yaratishga yordam beradi. Azure Service Bus toʻrt xil turdagi aloqa mexanizmlarini qoʻllab-quvvatlaydi: Azure Blockchain Workbench. Azure Blockchain Workbench bilan Microsoft turli konsensus mexanizmlaridan foydalangan holda bir nechta topologiyalarda tarmoqni oʻrnatish uchun infratuzilmani taqdim etadi. Microsoft tarqatilgan ilovalarni ishlab chiqishni soddalashtirish uchun ushbu blokcheyn platformalarini boshqa Microsoft xizmatlari bilan integratsiyalashni taʼminlaydi. Har xil umumiy maqsadli blokcheyn turlari, jumladan Ethereum va Hyperledger Fabric, shuningdek, Corda kabi maxsus maqsadli blokcheyn turlari qoʻllab-quvvatlanadi. Azure funksiyalari. Azure funksiyalari serversiz hisoblash arxitekturalarida qoʻllanadi, bunda obunachilar asosiy server resurslarini boshqarmasdan kodni xizmat (FaaS) sifatida funksiya sifatida ishlatishi mumkin. Narxi. Microsoft Azure bulutli xizmatlari " kerak boʻlganda toʻlash " modeliga muvofiq taqdim etiladi: bulut xizmatining narxi isteʼmol qilingan resurslarga qarab belgilanadi. Ilovani ishga tushirish uchun odatda uch turdagi resurslar kerak boʻladi – hisoblash, maʼlumotlarni saqlash va aloqa. 2013-yil iyun oyidan boshlab Microsoft Azure hisob-kitoblari (virtual mashinalar, bulutli xizmatlar, mobil xizmatlar yoki veb-saytlar uchun samarali ish vaqti) avvalgidek soatiga emas, balki daqiqada hisoblab chiqiladi va toʻlanadi. Shuningdek, 2013-yil iyun oyidan boshlab toʻxtatilgan virtual mashina uchun hech qanday toʻlov olinmaydi. Xavfsizlik. 2013-yil dekabr oyida Moskvada boʻlib oʻtgan „Bulutli sammit“ tadbirida „Emelyannikov, Popova & Partners“ konsalting agentligining boshqaruvchi hamkori Mixail Emelyannikov Microsoft Azureʼda joylashtirilgan maʼlumotlarning xavfsizligi va maxfiyligi, shuningdek, Rossiya qonunchiligi va muayyan maqolalarni tahlil qilgan holda maʼruza qildi. Bu jarayonga batafsil taʼsir qilishi mumkin. Microsoft Azure yordamida. Azure quyidagi standartlarga mos keladi: GDPR, ISO 27001, ISO 27017, ISO 27018, ISO 20000-1, ISO 22301, ISO 9001 va boshqalar. Azure xavfsizligi boʻyicha 3500 nafar mutaxassis ishlaydi. Statistik maʼlumotlarga koʻra, Microsoft Intelligent Security Graph texnologiyasidan har oy Azure bulutida foydalanish quyidagilarga imkon beradi: Azure platformasidagi maʼlumotlar tranzitda shifrlanadi, foydalanuvchi tomonidan boshqariladigan tarmoqlarda (masalan, Azure Virtual Networks va ExpressRoute) harakatlanadigan maʼlumotlar bundan mustasno. Foydalanuvchi oʻzi boshqaradigan tarmoqdagi maʼlumotlarni shifrlash uchun javobgardir. Maʼlumotlar markazlarining jismoniy xavfsizligi nuqtai nazaridan koʻp darajali yondashuv qoʻllanadi. Avtorizatsiya obyekt perimetri darajasida, binoning tashqi perimetri, bino ichida va maʼlumotlar markazi qavatlarida amalga oshiriladi, bu Azure bulut maʼlumotlariga ruxsatsiz jismoniy kirishni istisno qilish imkonini beradi. Microsoft Azure-da joylashtirilgan loyihalar. Microsoft Azure-da joylashtirilgan xalqaro (shu jumladan rus) loyihalar haqida ommaviy maʼlumot platforma veb-saytida mavjud. Loyihalardan biri Sochi-2014 Olimpiya oʻyinlari uchun Microsoft Azure platformasidan foydalanilgan. Hajmini oldindan bashorat qilib boʻlmaydigan yuklamalar choʻqqisida zarur hisoblash resurslari mavjudligini taʼminladi. Yana bir loyiha – Titanfall 2 onlayn oʻyinining hisoblash mantigʻini bulutli resurslarga oʻtkazgan. Titanfallning AI va tarmoq xususiyatlari Azure bulutida toʻliq amalga oshirilgan. Microsoft maʼlumotlariga koʻra, oʻyin ishga tushirilganda 100 000 virtual mashinadan iborat pul(ingliz tilidan pull – jamlanma)dan foydalanilgan. Azure-dan foydalanadigan rus kompaniyalaridan biri Dodo Pizza hisoblanadi. Ularning axborot tizimi Dodo IS .NET da yozilgan va Azure orqali tarqatiladi. Kompaniya shuningdek, bulutga mos keladigan Kubernetes, Redis va MySQL dan foydalanadi. Azure-dan foydalanadigan yana bir rus tashkiloti – bu Rossiya Federatsiyasi hukumati qoshidagi Moliya universiteti . Sinf xonalariga oʻrnatilgan kameralar bir necha daqiqalar oraligʻida sodir boʻlayotgan voqealarni suratga oladi va tasvirlarni bulutga uzatadi, bu yerda oʻquvchilarning diqqatni jamlash darajasi va darslarga qiziqishi mashinani oʻrganish modeli yordamida aniqlanadi. Maʼlumotlar markazlari. 2019-yil iyul oyi holatiga Microsoft Azure buluti 54 mintaqa va 140 mamlakatda mavjud. Maʼlumotlar markazlari 15 mamlakatda joylashgan :