Abu Ahmad al-Iyoziy. Abu Ahmad al-Iyoziy ( ) — hanafiy faqihi. Abu Mansur al-Moturidiyning ustozi Abu Nasr al-Iyoziyning o‘g‘li. Al-Moturidiyning shogirdi bo‘lgan. „"Dor al-­Juz­joniyya"“dan yetishib chiqqan. Al­­-Mo­­turidiydan tahsil olgan va mashhur faqih darajasiga ko‘tarilgan. Abu-l-Mu’in an-Nasafiy „"Tabsira al-adilla"“ asarida Abu Ahmad al-Iyoziyni katta maqtovlar bilan tilga oladi. Iqtiboslar. An-Nasafiyning taʼkidlashicha, Movarounnahr va Xurosonda „"Sadr al-fuqaho"“ unvoniga ega bo‘lgan olim Abu Hafs al-Ajaliy al-Buxoriy shunday degan: Lekin baʼzi olimlar Abu Ahmad al-Iyoziy haqida salbiy fikrlar ham bildirgan. Muhammad ibn Ibrohim al-Hasiriy (vafoʻeshJ 1107-yil (hijriy 500-yil) „"Al-Hāvӣ fi-l-fatāvā"“ nomli asarida quyidagi rivoyatni keltiradi: Al-Hasiriy Abu Ahmad al-Iyoziy haqida yana bir rivoyat keltirgan: Lekin, o‘sha qozi al-Hakim as-Samarqandiy Abu Ahmad al-Iyoziyning otasi Abu Nasr al-Iyoziyni qattiq hurmat qilgan va uni ko‘kka ko‘tarib maqtagan. Xususan, Abu-l-Mu’in an-Nasafiyning „"Tabsira al-adilla"“ asarida al-Hakim as-Samarqandiy Abu Nasr al-Iyoziyni quyidagicha maqtov bilan tilga olganini keltirish mumkin: Ibn Zakariyo ham, al-Hakim as-Samarqandiydan farqli o‘laroq, Abu-l-Mu’in an-Nasafiy kabi Abu Ahmad al-Iyoziy haqida iliq fikrlarni bildirgan va uni ibodat masalasida mujtahid olim sifatida eʼtirof etgan. Fikrimizcha, al-Hakim as-Samarqandiyning rivoyati sahih bo‘lsa, Abu Ahmad al-Iyoziy dastlab olimlar orasida maqtalib kelingan va keyinroq tanqidga uchragan bo‘lishi mumkin. Chunki u o‘z otasi kabi juda yoshligidanoq ilmda mashhur bo‘lgan. Shuning uchun ham shuhrat va mansab­ga ruju qo‘ygan bo‘lishi mumkin. Chunki Abu Ahmad al-Iyoziyning otasi Abu Nasrni maqtab tilga olgan al-Hakim as-Samarqandiy Abu Ahmad al-Iyoziyni asossiz tanqid qilishi mantiqdan yiroqdir. „Dor al-Iyoziyys“ maktabi. Abu Ahmad al-Iyoziy „"Dor al-Juzjoniyya"“ makta­biga muxolif ravishda „"Dor al-­Iyoziyya"“ nomli maktab tashkil etadi. Abu Ahmad al-Iyoziy bunday yo‘l tutishiga sabab u „"Dor al-Juzjoniyya"“ning asosiy vakili hi­sob­langan ustozi Abu Mansur al-Moturidiydan tazyiqqa uchragan.