Professorlar P. L. Kapitsa va N. N. Semyonovning portreti. "Professorlar P. L. Kapitsa va N. N. Semyonovning portreti" — rus rassomi Boris Kustodievning 1921-yilda chizilgan qoʻsh portreti. Rasm yosh olimlarning rassomga bergan vaʼdalari tufayli mashhur boʻldi — mashhur boʻlish, Nobel mukofotini olish va vaʼdalarini bajarish. Rasmning tarixi. 1920-yilda B. M. Kustodiev umurtqa pogʻonasi sil kasalligi tufayli toʻrt yil davomida falaj boʻlib qoldi. Shuning uchun u deyarli tashqariga chiqmadi. 1919-1920-yil qishda P. L. Kapitsa bir oy ichida ispan grippi epidemiyasidan vafot etgan xotini, oʻgʻli, qizi va otasidan ayrildi. Kapitsa va Semyonov yarim hazil bilan Kustodievga oʻz portretini chizishni taklif qilishdi: „Mana siz allaqachon taniqli odamlarning portretlarini chizasiz. Nega boʻlajak mashhurlarning portretini chizmaysiz? Rassom hazillashib, yoshlar Nobel mukofoti sovrindori boʻlishadimi?, deb soʻradi, yoshlar darhol ijobiy javob berishdi“. Ikkala yosh olim ham oxir-oqibat Nobel mukofoti laureati boʻlishdi — 1956-yilda kimyo boʻyicha N. N. Semyonov, 1978-yilda fizika boʻyicha P. L. Kapitsa. Keyinchalik Kapitsa va Kustodiev doʻst boʻlib, faol yozishmalarni olib borishdi va yosh olim Kembrijdan rassomga moyli boʻyoqlar yubordi. Kustodiev esa 1920-yillarda Kapitsaning bir nechta portretlarini chizdi. Badiiy xususiyatlar. 71×71 sm oʻlchamdagi rasm moyboʻyoqlar bilan xolstga ishlangan. Ogʻir xastalikdan aziyat chekkan rassom oʻsha paytda kamdan-kam hollarda katta rasmlar chizgan. Sanʼatshunoslar ushbu asarning va „ixchamligi“ va portretning fotografik aniqligini taʼkidlaydilar. Rasm uchun fon boʻsh devor boʻlib, tuval issiq zaytun ohanglarida yaratilgan. Yosh olimlarning chehrasi bir-biriga buriladi. Semenovning qoʻlida rentgen naychasi, Kapitsaning qoʻlida esa chekish trubkasi. Rassom yoshlarning oʻziga xosligi, nekbinligi va ularga hamdardligini koʻrsata oldi. Rasmga egalik qilish va nusxalash. P. L. Kapitsaga koʻra, rasm uning bevasi Anna Alekseevna tomonidan Rossiya Fanlar akademiyasiga sovgʻa qilingan.