Aqtamberdi Sari. Aqtamberdi Saryuli (1675, hozirgi Janubiy Qozogʻiston, Qoratau, – 1768 – hozirgi Sharqiy Qozogʻiston viloyati Abay tumani Uryutjota qishlogʻi) – jirau,shoir, qoʻlboshi, qadimgi qozoq jiraular maktabining koʻzga koʻringan vakili, diplomat. U nayman qabilasining qorakerey urugʻining Siban boʻlimidan chiqqan. ""Oʻn ikkida ot minib, bilagimga qilich taqdim" degandan" koʻra ertaroq kurash bilan shugʻullangan jangchi jangchi toifasiga kiradi. Uning sheʼrlarida hayot, oila, yurt, qahramonlik, yer masalasining nozik jihatlari yaxshi tasvirlangan. Qisqa maqollar va maqollar ustasi. 1742-yilda u Oʻrta juz urugʻlari rahbarlarining Orenburgdagi qasamyod yigʻilishida vakil boʻlgan. 1738-1752 yillarda u deyarli barcha qonli qozoq-qalmoq mojarolarida qatnashgan. U „Oqtabon shubirindi“ voqeasining qora qonini boshidan kechirdi. U jasur qahramon, mashhur notiq, devoriy raqqosa, 70 yil davomida otdan tushmagan, ongi bor edi. Qozoq askarlarining ozodlik, qullik, koʻchmanchi xalq hayoti, ertangi kunga ishonch, insof-zulm, zolimlik, adolatsizlik haqidagi tasavvurlari Oqtamber dididan oʻtib, qoʻshiqqa aylangan. Ijodkorlik. Aqtamber hayotiy hikoyalarida yuksak badiiy quvvat, uygʻun naqshlar bilan tasvirlangan. Uning ijodida aqlli zargarning imzosi namoyon boʻladi. Hali hal etilmagan muammolar mamlakat ogʻzida qolishi mumkin. Hozirda 300 dan ortiq qatorlar mavjud emas. Ozginaning xazinasi aforizmlarga toʻla. ""Kumbir-kumbir kishnetip", „Ey chol Bogembay“, „Oynama men bilan oʻynama“, „Dushmanga bayroq bogʻlab hujum qildim“, „Vaqtim tor edi“" va boshqa sheʼrlarida mardlik, fazilat, vatanparvarlik tuygʻulari. Aqtamberdining """Farzandlarimga vasiyat"i uning soʻnggi asarlaridan biri boʻlsa kerak. Jirau oʻz farzandlarini hayotda, ideallarda va tinchlikda birlikka chorlaydi. Yosh avlod yurtni oʻz maqsadiga olib kelishidan ogohlantiradi. Odamlarni boʻlinadigan xatti-harakatlardan himoya qiladi. Tadqiqotlar. Jangovar sheʼriyatning eng yaxshi namunalari – ""Kuldir-quldir kisinetip", „Otbasar borsi otaudai“" va boshqa sheʼrlari qozoq sheʼriyatining oltin fondiga qoʻshiladi. Auezov "Qozoq SSR tarixi" (1957) 1-jildning "Qozoq ogʻzaki adabiyoti" bobida XVIII asr jiroviy sheʼriyatini tahlil qilib, shunday deydi: "Aktumberdi Jirau epik janr shoiri edi. U oʻz mehnatlarida qahramonlarning qahramonligi va jasoratiga qoyil qoldi". Oqtamberdi toʻgʻri va sheʼrlari S. Muqonovning „XVIII-XIX asrlarda qozoq adabiyoti tarixi ocherklari“ (1942), „Ilk adabiy variantlar“ (1967), " Aldaspan " (1971), „XV-XVIII asrlarda qozoq sheʼriyati“ (1982), „Besh asr kuylaydi“ (1985) toʻplamlarga kiritilgan.