Kiyev qalʼasi. Kiyev qalʼasi — XIV — XVII-asrning birinchi yarmida mavjud boʻlgan Dnepr viloyatining eng kuchli qalʼalaridan biri. Tarixi. U XIV-asrda Kiselevka togʻida qurilgan, keyinchalik Zamkova nomi bilan atalgan. Qal`aning yogʻochdan yasalgan istehkomlari, ikkita darvozasi, 20 ga yaqin inshooti, shahardagi yagona soati, turli davrlarda 3 dan 15 gacha boʻlgan uch qavatli qoʻriqlash minoralari, chuqurligi 60 metrdan toʻrttagacha boʻlgan quduqlar mavjud edi. 1362-1394-yillarda Kiyev knyazi Vladimir Olgerdovich, uning oʻgʻli Olelko (1440-1455) va nabirasi Semyon (1455-1470) qarorgohi. Vladimir Olgerdovich davrida qalʼada zarbxona ishlagan. 1471 yilda Kiyev knyazligi polyaklar tomonidan tugatilgandan soʻng, Kiyev qalʼasi Kiyev gubernatorlarining rasmiy qarorgohiga aylandi, jumladan Konstantin Ostrojskiy (1559-1608), Stanislav Zolkiyevskiy (1608-1620), Adam Kisel (1649-165). Kiyev qalʼasi bilan bogʻliq muhim tarixiy voqealar 1416-yilda Qrim tatarlari tomonidan ikkita qamal edi (shahar Edigey qoʻmondonligi ostida tatarlar tomonidan qamal qilingan, olib ketilgan, talon-toroj qilingan, cherkovlar yoqib yuborilgan, olib ketilgan, bir necha ming aholini toʻliq olib ketgan, ular qalʼani 1482-yilda ham egallay olmadi. Ikkinchi qamal paytida Kiyev gubernatori Ivan Xodkevich asirga olindi. Uning gullagan davrida (1552-yilda) qalʼada uchta pravoslav va bitta katolik cherkovi mavjud edi. 1592 va 1596-yillarda qalʼani qisqa muddatga qoʻzgʻolonchilar (isyonchilar) K. Kosinskiy va S. Nalivaiko qoʻlga olgan. Xuddi shu 1596-yilda Kiyevga tashrif buyurgan R. Heidenstein Kiyev qalʼasi haqida yozgan edi, u „"butunlay tashlab ketilgan va deyarli butunlay chirigan"“. Qalʼa B. Xmelnitskiy qoʻshinlari tomonidan qisman vayron qilingan. Polyaklar tomonidan Rossiyaning qirollik merosi qaytarilgandan soʻng, 1658-yilda qolgan istehkomlardan D. Vigovskiy foydalanishga harakat qildi. Kiyev rus garnizoni bilan boʻlgan jangda magʻlubiyatga uchradi. Shundan soʻng qalʼa butunlay buzib tashlangan. Hozir Kiyev qalʼasi oʻrnida „Qalʼa tepaligi“ muzeyi mavjud.