Ternatlar. Ternatantlar (ternatan, ternatans, ibu, jayilolo) — Ternat orolida va Halmahera orolining qoʻshni hududlarida yashovchi shimoliyhalmaher xalqlaridan biri, jami 160 ming kishi. Sharqiy Indoneziyaning butun hududida, asosan, Molukk orollarining shimolida joylashgan. Bir necha sub-etnik guruhlar mavjud: ibu, jayilolo, ternato-portugaliyaliklar. Til. Ternatlar soʻzlashadigan til — ternate. U Papua tillarining bir tarmogʻi boʻlgan Shimoliy Xalmaher tillari guruhiga kiradi va Gʻarbiy Papua filumiga kiradi. Din. Dindorlarning diniy mansubligi: sunniy musulmonlar, katoliklar. Tarix. Dastlab Davlat gapi (indon. Kesultanan Gapi) deb atalgan, ammo keyinchalik oʻz nomini poytaxt nomi — Ternate shahri nomiga oʻzgartirgan. 1570-1583-yillarda hukmronlik qilgan va Indoneziyaning sharqiy qismi va Filippin janubining bir qismini nazorat qilgan Sulton Babulla (Indon. Baabulla) davrida eng yuksak gullab-yashnagan davlatlardan biri edi. Ternate dunyodagi eng yirik chinnigullar ishlab chiqaruvchisi edi. 1605-yilda, Gollandiya Sharqiy Hindiston kompaniyasi Ternatda oʻzinimg birinchi qoʻllab-quvvatlash nuqtasini tashkil qildi va XVI-asrda Ternat yaqinidagi orollarda ziravorlar savdosi boʻyicha monopoliyasini kengaytirishga harakat qildi. Ternate oroli, Ambon kabi, XVI-XVII-asrlarda gollandlar tomonidan istehkom sifatida foydalanilgan (Leirissa 2000:242). Ternat XV-XVII asrlarning eng qudratli davlatlaridan biri edi. Yozish. XVII-asrning oʻrtalaridan boshlab Arab grafikasi asosida va XX-asrdan boshlab lotin grafikasiga asoslangan yozuv. Hayot. Zamonaviy hayot kopra ishlab chiqarishga asoslangan. Qishloq xoʻjaligi, sago konchilik, dengiz hunarmandchiligi va baliqchilik yaxshi rivojlangan. Ular asosan Ternat shahrida yashaydilar. Ternatanlarda poliginiya va patrilokal nikoh mavjud. Qishloq jamoalari kichik oilalardan iborat.