Lemba. Lemba — bantu tilida gapiradigan va Janubiy Afrikada (Zimbabve, Janubiy Afrika) yashovchi 70 000 kishini tashkil etuvchi Afrika xalqi. Bugungi kunda koʻpchilik rasmiy ravishda masihiylar va musulmonlar deb hisoblansa-da, qabilaning diniy qarashlari va urf-odatlari (yagona Xudoga ishonish va tanlangan xalqqa tegishli boʻlish, Shabbat kunini hurmat qilish, choʻchqa goʻshti taqiqlanishi, sunnat) yahudiylikka juda yaqin. Lemba ogʻzaki anʼanalariga koʻra, ularning ajdodlari taxminan 2500-yil oldin zamonaviy Yamandagi Sennaga (inglizcha), soʻngra Afrikaga koʻchib oʻtgan Yahudiyadan boʻlgan. Genetik tadqiqotlar yaqin Sharq va semitik kelib chiqishining yuqori ehtimolini koʻrsatadi. Genetika. DNK tadqiqotlari shuni koʻrsatdiki, Lembning 50% dan koʻprogʻi yaqin Sharq semitik kelib chiqishining Y xromosomalariga ega. 2000-yilda olib borilgan tadqiqotlar shuni koʻrsatdiki, lemba erkaklarining sezilarli soni Koenning modal haplotipi[en] (CMH), shuningdek, baʼzi yahudiylar tomonidan topilgan Y-xromosoma haplogroup j deb nomlanuvchi Y-xromosomasining maʼlum bir haplotipi, shuningdek, yaqin Sharq va Arabistondagi boshqa populyatsiyalarda ham. Boshqa tomondan, mitokondriyal DNK (ayol irsiy liniyasi) boʻyicha, lemba afrikalik qoʻshnilaridan farq qilmaydi. 2011-yilgi tadqiqot shuni koʻrsatdiki, Y-xromosomali haplogruppa T1b Lemboda oʻrtacha yuqori chastotada uchraydi, bu Ashkenazi yahudiylarida, shuningdek, bir nechta Levantin populyatsiyalarida past chastotalarda uchraydi, ammo Yaqin Sharq va Shimoliy Afrika yahudiylarda juda kam uchraydi.