Động đất Thiểm Tây 1556 (; hay ) xảy ra tại nước Đại Minh vào ngày 12 tháng 12 năm Gia Tĩnh thứ 34 (tức 23 tháng 1 năm 1556), các nhà khoa học hiện đại căn cứ theo ghi chép trong lịch sử, suy đoán cường độ động đất là từ 8,0 đến 8,3 Mw. Đây là trận động đất có sức phá hoại lớn nhất trong lịch sử Trung Quốc, cũng là trận động đất gây tử vong nhiều nhất trong lịch sử thế giới.。 Ngày 12 tháng 12 năm Gia Tĩnh thứ 34 (23 tháng 1 năm 1556), xảy ra động đất đồng thời tại Sơn Tây, Thiểm Tây, Hà Nam. Trận động đất này phân bố tại các khu vực Thiểm Tây, Sơn Tây, Hà Nam, Cam Túc, ảnh hưởng đến hơn một nửa lãnh thổ Trung Quốc, phạm vi cảm nhận được xa nhất đến tận Phúc Kiến, Lưỡng Quảng. Quân dân chết do bị đè, chìm, đói, bệnh, cháy không thể đếm được, tấu báo rằng có hơn 83 vạn. Có nhiều nhân khẩu tử vong do động đất, cực kỳ hiếm thấy trong lịch sử địa chấn. Có 97 châu tại ba tỉnh Thiểm Tây, Sơn Tây, Hà Nam chịu tổn hại, khu vực thiên tai ước tính rộng 280.000 km². Có 227 huyện thuộc 5 tỉnh có cảm nhận được trận động đất. Năm Gia Tĩnh thứ 34 là năm Ất Mão trong Can Chi, do vậy sử còn gọi là "Gia Tĩnh Ất Mão đại địa chấn", do vị trí chấn tâm nằm tại khu vực Hoa huyện thuộc Quan Trung nên còn được gọi là "Hoa huyện đại địa chấn" Do khu vực Quan Trung trước đó từng hai năm liền đại hạn, mất mùa đói kém khiến sau thiên tai gần lâm vào tình cảnh tuyệt vọng. Động đất diễn ra vào giữa mùa đông, tai dân chết cóng, chết đói và năm sau ôn dịch lan truyền khiến người chết không thể đếm xuể. Một loạt tai hại tự nhiên khác bắt nguồn từ động đất cũng xảy ra. Sau động đất, tình hình thiên tai đã được quan viên các địa phương cấp báo ngay cho triều đình, tuy nhiên do đương thời giao thông thô sơ (chỉ có xe ngựa), đến tháng 2 âm lịch năm sau (tức là khoảng 3 tháng sau trận động đất) thì quan viên được triều Minh phái đi cứu trợ là Hộ bộ tả thị lang Trâu Thủ Ngu, mới đến được khu vực thiên tai. Trong thời gian này, sĩ thân địa phương đều khẳng khái dốc của cải, tận lực cứu tế tai dân. Tháng 2 năm Gia Tĩnh thứ 35, triều đình hạ lệnh "do động đất nên phát bốn vạn lạng bạc cho các huyện thuộc Bình Dương phủ tại Sơn Tây, Diên An phủ tại Thiểm Tây, đồng thời miễn trừ thuế lương có khác biệt", tháng 5 cùng năm, lại ban bố mệnh lệnh "do động đất Thiểm Tây, chiếu phát vạn lạng bạc từ kho lớn cho Diên Tuy, một vạn lạng cho Ninh Hạ, một vạn năm nghìn lạng cho Cam Túc, một vạn lạng cho Cố Nguyên...đình miễn hạ thuế". Sau khi xảy ra động đất, nhiều tai dân may mắn sống sót lâm vào cảnh không có y phục, lương thực, nhà cửa, cơ hàn trong tháng chạp mùa đông. Đương thời, nhiều châu huyện tại khu vực thiên tai xảy ra sự kiện nạn dân cướp lương thực và nổi loạn quy mô lớn. Tai dân "phong khởi vi đạo", "thưởng lược đại khởi". Quan phủ dùng vũ lực trấn áp để áp chế nhiễu loạn, kết quả càng khiến lòng người đại loạn, hỗn loạn bất an. Trước tình cảnh này, triều đình nhà Minh vận chuyển vật tư cứu trợ đến khu vực thiên tai nhằm an định lòng người, đồng thời cũng phái khiển khâm sai đại thần đến khu vực thiên tai "tế cáo thần linh tại danh sơn đại xuyên, hà lạc" để cầu mong "mặc tương hóa cơ, chuyển tai vi tường". Động đất Gia Tĩnh là một trận động đất nổi tiếng lịch sử về sức ảnh hưởng rộng và tổn thất nghiêm trọng tại khu vực nhân khẩu đông đúc trong lịch sử Trung Quốc, trận động đất này khiến núi sụp lở, sông đổi dòng trên quy mô lớn, thiệt hại nhân mạng cực kỳ thảm trọng. Trận động đất này có chấn tâm nằm tại Hoa huyện thuộc Thiểm Tây, tai họa tác động đến 97 châu, thuộc Sơn Tây, Thiểm Tây, Hà Nam, Cam Túc, Hà Bắc, Sơn Đông, Hồ Quảng, Giang Tô và An Huy. Dư chấn trong nửa năm cứ mỗi tháng lại xảy ra với tần suất 3-4 lần, dư chấn kéo dài trong 5 năm mới yên. Do chế độ triều Minh vào hậu kỳ đã hủ bại, quốc khố trống rỗng. Sau khi xảy ra động đất, triều Minh rút từ quốc khố một lượng lớn của cải để phát chẩn cứu tai, khiến quốc khố triều Minh liên tục thiếu hụt trong hai năm, cộng thêm tai hại tự nhiên bắt nguồn từ động đất và ôn dịch khiến thuế thu của triều đình giảm thiểu, đối với tình hình quốc lực và tài chính của triều Minh đều tạo thành ảnh hưởng ở mức độ khác nhau.