VSMRC/text-segmentation huggingface dataset:
Việc đi Hoàng Sa lẫn Trường Sa để đo đạc, vẽ bản đồ, cắm mốc, dựng bia chủ quyền, trồng cây trên đảo là có sự chỉ đạo thống nhất từ của nhà nước phong kiến Việt Nam, đặc biệt là vào thời Minh Mạng. Nhằm phục vụ việc thờ cúng thần linh cũng như để thuyền bè qua lại dễ nhận ra đảo (tránh đâm vào đảo). Vua Minh Mạng đã chuẩn y lời tâu của Bộ Công cho tỉnh Quảng Ngãi xây ngôi miếu Hoàng Sa và lập bia trên đảo vào năm Minh Mạng thứ 15 (năm 1834). Nhưng vì sóng to gió lớn không làm được, nên vào tháng 6 năm Minh Mạng thứ 16 (1835), sai Cai đội Thủy quân Phạm Văn Nguyên đem thợ Giám thành cùng phu thuyền hai tỉnh Quảng Ngãi, Bình Định chuyên chở vật liệu đến dựng miếu, dựng bia trên đảo Hoàng Sa năm Minh Mạng thứ 16 (1835) . Tỉnh Quảng Ngãi được chính thức thành lập (là đơn vị cấp tỉnh) vào năm 1832 (năm Minh Mạng thứ 13). Theo "Đại Nam thực lục" của Quốc sử quán triều Nguyễn, và cả những ghi chép trong "Hải Nam tạp trứ" của Thái Đình Lan - một nho sinh Đài Loan bị gió bão đánh trôi giạt vào bờ biển tỉnh Quảng Ngãi vào thời điểm này - lúc bấy giờ tỉnh Quảng Ngãi chưa có quan Tuần phủ riêng, tiến sĩ Phan Thanh Giản là người kiêm chức Tuần phủ Nam - Ngãi (cả Quảng Nam lẫn Quảng Ngãi, nhưng chỉ đóng dinh thự ở Quảng Nam). Hai vị quan trực tiếp xử lý toàn bộ công việc chính trị, hành chính, chính sự, quân sự...tại Quảng Ngãi là Bố chính (mà lúc đó Ty Bố chính gọi là Ty Phiên) và Án sát (Ty Án sát gọi là Ty Niết). Hai ty Phiên và Niết đều đặt tại tỉnh thành Quảng Ngãi. Bố chính Quảng Ngãi 1834 là Lê Nguyên Trung, rồi sau đó là Trương Văn Uyển, năm 1835 là Tôn Thất Bạch; Án sát Quảng Ngãi năm 1834 là Nguyễn Đức Hội và năm 1835 là Đặng Kim Giám. Sách "Đại Nam thực lục" ghi: Ngoài số binh thuyền ở kinh thành phái vào, ở Quảng Ngãi (lẫn Bình Định) còn chuẩn bị thêm 3- 4 chiếc thuyền nhẹ của dân địa phương. Văn bản cổ họ Đặng cho biết trường hợp tỉnh Quảng Ngãi năm 1834 đã chuẩn bị 4 thuyền, trong đó có 1 thuyền dành riêng cho ông Võ Văn Hùng đi với 8 thủy thủ ở tỉnh Quảng Ngãi. Cai đội thủy quân Phạm Văn Nguyên đem lính và giám thành cùng phu thuyền hai tỉnh Quảng Ngãi, Bình Định chuyên chở vật liệu đến dựng miếu. Theo bà giáo sư công pháp quốc tế Monique Chemillier - Gendreau trong cuốn sách "La souveraineté sur les archipels Paracels et Spratleys, Paris, L’Harmattan, 1996, trang 207 thì "Cuộc khảo sát trái phép đầu tiên của Ngô Kính Vinh năm 1909 cho thấy ở mỗi đảo Hoàng Sa đều có một ngôi miếu nhỏ xây kiểu nhà đá (tất cả tường mái là đá san hô và vỏ sò)" Hướng dẫn: Võ Văn Hùng; đà công: Đặng Văm Siểm . Chuyến đi Hoàng Sa (Ất mùi - 1835) Minh Mạng thứ 16: Võ Văn Hùng(là người thuộc gia tộc họ Võ (Văn) tại làng An Vĩnh, một dòng họ có nhiều người đi Hoàng Sa trong nhiều thế kỷ) và Phạm Văn Sanh là những người có công trong việc hướng dẫn binh thuyền, tận tâm đo đạc hải trình nên được thưởng mỗi người 1 quan Phi Long ngân tiền. Các dân phu hai tỉnh Quảng Ngãi và Bình Định cùng đi mỗi người cũng được thưởng 1 quan tiền.
Lễ cưới Sán Dìu là một nghi lễ của dân tộc Sán Dìu. Trước khi tiến hành lễ cưới, hai bên gia đình phải tiến hành nhiều công việc khác nhau. Đầu tiên là nhà trai cử ông mối (moi nhin) xin lá số (mun nghen dang) của cô gái về so tuổi chàng trai, xem có hợp nhau không. Sau đó ông mối và bạn bè đưa chàng trai mang trầu, rượu... đến nhà gái để nhà gái xem mặt chàng rể tương lai, sau đó mới tiến hành bước thứ ba là lễ ăn hỏi (hỵ mun ngen cạ). Khi hai nhà đã nhất trí với nhau về lễ vật thách cưới, nhà trai nhờ ông mối và một bé trai (tạm long man) khoảng 13-14 tuổi mang tiền, hoa tai, trầu rượu... đến nhà gái và đặt lên bàn thờ, thắp hương để báo về việc nhà trai sắm sửa lễ sang bạc (hỵ cộ nghen). Khoảng hai tháng sau lễ sang bạc, nhà trai chọn ngày tốt để tổ chức lễ gánh gà (tam cay háo nhít). Đoàn gánh gà gồm có ông mối, quan lang trưởng, hai người gánh gà, một người gánh cau, quan lang út đeo túi cho ông mối. Lễ vật là số gà, cau quả nhà gái thách cưới và hai con gà, ba đấu gạo nếp, rượu, trầu cau... quan lang trưởng đưa nhà gái đặt lên bàn thờ. Trong buổi lễ này, hai bên quyết định chi tiết mọi vấn đề liên quan đến lễ cưới. Vào giờ "xuất giá", cô dâu bước qua ngưỡng cửa, anh trai ruột hoặc anh trai họ cõng cô dâu trên lưng đi ba bước ra khỏi giọt gianh mái nhà thì đặt xuống, cùng lúc đó quan lang trưởng xòe ô che đầu cô dâu qua giọt gianh rồi cụp lại với ý thu linh hồn cô dâu mang về. Theo phong tục thì đoàn đưa dâu thường không có chú rể, chỉ có đại diện nhà gái và nhà trai. Sang đến nhà trai, nếu trời chưa tối phải đợi tối hẳn mới được vào, vì dân tộc này quan niệm vào nhà chồng lúc mặt trời lặn sẽ tránh được rủi ro trong cuộc sống. Cô dâu vào nhà, được dẫn thẳng đến buồng cưới, chú rể nhanh tay cướp chiếc khăn trên đầu luồn qua háng rồi cất đi với ý từ đây vợ phải nghe chồng. Chiều tối hôm đó, nhà trai mời đoàn đưa dâu ăn tiệc cưới, sau đó thanh niên nam nữ bạn bè chú rể, cô dâu hát sọng ca đến sáng hôm sau. Ngày cô dâu nhận họ hàng. Mẹ chồng sẽ tặng cô một chiếc vòng bạc để sau làm vốn hoặc có cái đánh gió cho con. Khi trời chưa sáng hẳn cô dâu dậy đun nước, pha trà vào bộ ấm chén mới để mời ông bà, cha mẹ, anh chồng... và bưng chậu nước kèm theo chiếc khăn mới để người thân bên chồng rửa mặt. Người được nhận nước rửa mặt, sau khi rửa xong thả vào chậu một ít tiền để chúc phúc. Buổi sáng hôm đó, nhà trai đồng thời tổ chức cho cô dâu lễ lại mặt tại nhà gái. Đoàn đi lễ lại mặt gồm mẹ chồng, cô dì, chị gái chồng cùng cô dâu mang gà sống thiến, chân giò, bánh chưng đến nhà gái. Nhà gái sắp lễ cúng gia tiên, mời họ hàng thân thiết đến ăn cơm. Cô dâu được bố mẹ đẻ dặn dò thêm một số tục lệ khi mới về nhà chồng, hai bên thông gia rút kinh nghiệm trong việc tổ chức cưới xin, đồng thời nhà gái giao trách nhiệm cho nhà trai dạy bảo thêm con gái mình.
Lễ cưới Thổ là một nghi lễ của đồng bào dân tộc Thổ, Nghệ An. Lễ cưới chủ yếu ở nhà gái, nhà trai phải chu cấp mọi thứ lễ vật để làm cỗ bàn cho cả hai bên. Trước ngày cưới, nhà trai do ông mối dẫn đầu mang lễ vật sang nhà gái. Đoàn này không những phải nộp lễ vật theo như đã thỏa thuận mà còn phải làm cỗ, sắp cỗ thành mâm cho nhà gái. Cũng ngày này, bên nhà trai có lễ "đưa ơn" để bà con họ hàng, bạn bè mang tiền gạo hoặc lễ vật đến chúc mừng và giúp đỡ. Tùy từng gia đình mà sự thách cưới có khác nhau nhưng ít ra nhà trai cũng phải đưa đến nhà gái: Trong ngày cưới, cỗ cưới gồm có: Cháo được múc vào bát, các thứ khác nhau được bày trên lá chuối thành từng mâm. Khi có cỗ, những người cùng thứ bậc ngồi cùng một mâm. Mâm các lão làng và chức sắc được xếp ở "boóng toồng" sau đó đến các thứ bậc thấp hơn. Trẻ con nếu còn nhỏ ngồi với mẹ, còn ở tuổi nhi đồng, thiếu niên cùng ăn chung với nhau ở trong những cái nống (nong) đặt dưới đất. Theo ngày giờ đã thỏa thuận, nhà trai sang nhà gái đón dâu. Trước đây, bên gái có tục chăng dây đón ngõ, không cho vào, nhà trai trả lời được những câu hát đố của "trai tài gái giỏi" nhà gái mới được qua ngõ. Trả lời không được phải đặt vài ba quan tiền, nếu không sẽ bị khoát nước. Vào qua ngõ, nhà gái thu tất cả mũ nón của nhà trai để vào một chỗ tử tế. Khi ra về, nhà gái mang tất cả mũ nón đó và cơi trầu-đặt trước cổng. Người nhà trai khi lấy lại nón mũ của mình thường cầm vài ba miếng trầu, gọi là trầu vui, trầu cưới. Ai có sẵn tiền trong túi gửi tặng đôi tân hôn ít đồng để lấy may, để làm vốn, bao nhiêu cũng được, tùy tâm. Trong lễ cưới, chú rể phải cúng tổ tiên cô dâu, lạy cha mẹ, chú bác, cô dì của cô dâu. Khi về nhà chồng, nhà trai mời họ gái uống chén rượu, ăn miếng trầu ngay ở chân cầu thang. Nàng dâu rửa chân trong chậu thau đồng trước khi lên nhà. Trong chậu thau có tiền đón (gọi là tiền lặp đảo). Rửa chân xong đổ nước đi lấy tất cả chậu và số tiền. Tiếp lễ tế tơ hồng. Lễ tế ở trong buồng do ông mối cúng. Lễ vật: Cúng tơ hồng xong, cô dâu ra vái tổ tiên, lạy ông bà, cha mẹ nhà chồng. Sau đó hai họ ăn cỗ cưới. Kết thúc lễ cưới thường có rượu cần và trai gái hát đối đáp với nhau theo các điệu, "đu đu điềng điềng", "tập tĩnh tập tàng" có tiếng trống tiếng chiêng. Có lễ lại mặt. Lễ lại mặt thường vào ngày thứ ba sau ngày cưới. Lễ lại mặt thường có cỗ xôi, con gà, chai rượu với trầu. Đây là lễ trả ơn bố mẹ người con gái. Có những trường hợp cưới xong, có khi con trai đến ở rể luôn, nếu trước đó chưa ở rể hoặc đưa của cải thay thế. Nếu không, vợ chồng cũng phải qua nhà bố mẹ ở lại đôi ba ngày hoặc một tuần rồi mới đưa về nhà mình. Ở nhà chồng, nàng dâu không được ngồi với bố mẹ hoặc anh chồng. Nàng dâu phải đổi theo họ chồng, được gọi theo tên chồng và khi có con gọi theo tên con. Còn chồng, phải sang giúp việc bố mẹ vợ khi có công việc gì đó, nhất là trong những ngày mùa. Lễ cưới của người Thổ diễn ra theo nếp sống mới gần giống như một đám cưới của người Kinh. Các tục lệ xưa chỉ được lưu giữ những gì tốt đẹp nhất, còn phong tục lạc hậu, tốn kém, đã bị bỏ đi rất nhiều để ngày càng phù hợp với đời sống mới, nếp văn hóa mới.
Lê Ngọc hay Lê Cốc (535 - ?) là thái thú quận Cửu Chân thời Việt Nam thuộc nhà Tùy và nhà Đường. Ông cũng là thủ lĩnh của cuộc khởi nghĩa Lê Ngọc diễn ra vào đầu thế kỉ thứ 7. Theo thần tích của đền thờ Lê Ngọc tại tổng Thạch Khê, nay thuộc huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa, tổ tiên của Lê Ngọc làm quan nhà Tấn, được phong tước hầu. Đến thời nhà Lương đã có 3 đời liên tiếp được phong hầu. Sang đến đời nhà Tùy, Lê Ngọc được phong Tuyên uy tướng quân Nhật Nam thái thú (quận Nhật Nam lúc này tương ứng với các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh ngày nay), sau đổi làm Cửu Chân thái thú. Cuối đời Tùy, hào kiệt các nơi nổi lên cát cứ, Lê Ngọc cũng cát cứ ở quận Cửu Chân. Khi nhà Đường thay thế nhà Tùy, Lê Ngọc không chịu thần phục nhà Đường, ông theo vua Lương là Tiêu Tiển cùng chống lại nhà Đường, đóng ở quận trị của quận Cửu Chân là Đông Phố (tức Đồng Pho, nay thuộc xã Đông Hòa, huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa), chia các con chiếm giữ các địa phương. Một số nhà sử học gọi đây là cuộc khởi nghĩa Lê Ngọc. Sau khi Tiêu Tiển bị nhà Đường tiêu diệt, thái thú Giao Chỉ (Bắc Bộ ngày nay) là Khâu Hòa, trước là đồng minh của Tiêu Tiển, đã đầu hàng nhà Đường và được giữ nguyên chức Thái thú Giao Chỉ. Lê Ngọc không chịu đầu hàng mà lui về trấn thủ dân địa phương. Sau gần ba năm kháng chiến chống nhà Đường, Lê Ngọc và ba con trai đều tử trận, người con gái đang trấn giữ vùng Như Xuân, Thanh Hóa, trên đường đem quân hỗ trợ cha và các em, nghe được tin dữ cũng nhảy sông tuẫn tiết. Lê Ngọc lấy vợ là người ở quận Nhật Nam, sinh được ba con trai và một con gái, trong đó con trai thứ hai tên là Lê Hựu. Sau khi khởi nghĩa Lê Ngọc thất bại, nhân dân vùng Đông Sơn lập đền thờ, tôn ba con trai của Lê Ngọc là Chàng Cả đại vương, Chàng Hai đại vương và Chàng Út đại vương. Trong khi đó, nhân dân vùng Nông Cống tôn Lê Hựu làm Tham Xung Tá quốc tôn thần và tôn người con gái của Lê Ngọc là Trịnh Liệt Tam giang thần nữ, dân gian vùng Nông Cống gọi là Vua Bà. Tương truyền, các trò dân ca, dân vũ Đông Anh có thể do Chàng Cả đại vương, con trai của Lê Ngọc, truyền cho dân chúng. Tuy có tổ tiên là người Hán, nhưng sinh ra trong gia đình nhiều đời làm quan tại Việt Nam, Lê Ngọc đã thoát li quan hệ với triều đình Trung Quốc và trở thành hào trưởng địa phương, tương tự Lý Phật Tử ở Giao Chỉ. Do kêu gọi nhân dân cùng đứng lên chống ách đô hộ của nhà Đường, ông được nhân dân tin tưởng và quý mến. Hiện một gia đình ở làng Hữu Bộc, xã Đông Ninh vẫn lưu giữ hai đạo sắc phong thần cho Lê Ngọc, có niên đại triều Cảnh Hưng thứ 1 (1740). Dù hai đạo sắc này đều bị rách nát, song vẫn cho thấy triều đình phong kiến nước ta xem Lê Ngọc là người"Hộ quốc tý dân"(giúp nước, che chở cho dân) và tôn ông là"Hoàng đế". Lê Ngọc và các con của ông đã được nhân dân nhiều nơi trong vùng Đông Sơn, Nông Cống lập đền thờ. Trong đó các đền thờ riêng Lê Ngọc hoặc thờ chung cả gia đình gồm: Ngoài ra còn nhiều đền thờ riêng các con của Lê Ngọc.
Đường cong sống sót là một đồ thị dùng để mô tả tỉ lệ sống sót của một loài sinh vật thay đổi theo tuổi thọ của loài đó. Thuật ngữ này dịch từ thuật ngữ "survivorship curve" (tiếng Anh), hoặc "courbe de survie" (tiếng Pháp)... còn được dịch là "đường cong sinh tồn". Đây là một thuật ngữ trong sinh thái học, không chỉ biểu hiện tỉ lệ sống sót của sinh vật, mà qua đó còn phản ánh khả năng thích nghi của sinh vật đó với môi trường, phản ánh hình thức sinh sản, phản ánh tập tính (nếu là động vật), phản ánh ít nhiều cả mức độ tiến hóa... của loài trong điều kiện cần áp dụng (điều kiện nuôi trồng hoặc trong tự nhiên hoang dã). Đường cong kiểu I đặc trưng bởi tỉ lệ sống sót rất cao từ khi sinh ra đến khi trưởng thành và già; thường chỉ chết khi già (nghĩa là hết tuổi thọ sinh lí "trời cho"). Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là loài nào càng thọ cao, thì tỉ lệ sống sót càng cao. Chẳng hạn một cây bao báp châu Phi ("Adansonia digitata") có thể sống tới ngàn năm, nhưng đường cong sống sót của loài này lại thuộc kiểu III. Hầu hết các sách giáo khoa Sinh học phổ thông trên thế giới đều lấy loài người làm đại diện cho kiểu đồ thị I này. Ngoài ra, các loài thú bậc cao, đẻ con và nuôi con bằng sữa, có tập tính chăm sóc và bảo vệ con non, tập tính lãnh thổ cũng có đường cong sống sót kiểu I. Đường cong kiểu II đặc trưng bởi tỉ lệ sống sót và tỉ lệ tử vong của quần thể xấp xỉ nhau; do đó đường cong kiểu II lại có dạng đường thẳng đi xuống đều. Hấu hết các loài chim, thú bậc thấp (như chuột, sóc) có đường cong sống sót kiểu II này. Đường cong kiểu III đặc trưng bởi số lượng đẻ rất nhiều: mỗi lần sinh thường đẻ rất nhiều trứng (như cá mè, ếch, bạch tuộc, muỗi), hoặc sau mỗi lần thụ phấn thì cây có thể tạo ra vô số quả và hạt (như các loài cây Hạt kín), nhưng tỉ lệ thụ tinh thấp, tỉ lệ cây non hay con non chết rất cao; tuy nhiên, những cá thể sống sót được lại có khả năng sinh tồn tốt. Nhóm loài này tuân theo lý thuyết chọn lọc "r/K"