Anh Ba Sàm tên thật là Nguyễn Hữu Vinh (sinh năm 1956) là một blogger ở Việt Nam. Ông từng là công an và đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, từng công tác ở Ban Việt kiều Trung ương (nay là Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài). Ông bị công an bắt giữ và lĩnh án 5 năm tù do có hành vi đăng tải các bài viết trên mạng Internet vi phạm Điều 258 Bộ Luật Hình sự. Ngày 5 tháng 5 năm 2019, ông mãn hạn tù và trở về nhà riêng tại Hà Nội dưới sự theo dõi chặt chẽ của lực lượng an ninh. Nguyễn Hữu Vinh là con trai út của ông Nguyễn Hữu Khiếu (1915-2005), một lão thành cách mạng, từng là ủy viên trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam trong 2 khóa, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa, Bộ trưởng Bộ Lao động Việt Nam, đại sứ Việt Nam tại Liên Xô. Ông Vinh có hộ khẩu thường trú tại phường Trung Tự, quận Đống Đa, TP. Hà Nội. Nguyễn Hữu Vinh học cấp 3 tại trường Trung học phổ thông Chu Văn An, Hà Nội. Sau đó ông theo học khoá D6 Đại học An ninh nay là Học viện An ninh nhân dân Hà Nội. Được 5 năm, ông chuyển khỏi ngành Công an, sang làm việc ở Ban Việt kiều Trung ương. Sau khi bỏ việc nhà nước vào giữa thập niên 1990, Nguyễn Hữu Vinh học thêm lấy bằng đại học luật, tiếng Anh. Năm 2000, Nguyễn Hữu Vinh thành lập Công ty TNHH Điều tra và Bảo vệ - VPI, là công ty thám tử tư đầu tiên ở Việt Nam. Ông có gia đình, vợ là bà Lê Thị Minh Hà và có con. Thành lập từ ngày 9 tháng 9 năm 2007, blog Ba Sàm, tự gọi là Cơ quan ngôn luận của THÔNG TẤN XÃ VỈA HÈ, là một trang web đăng tin nổi tiếng, có tiếng nói trái ngược với tuyên truyền của báo chí chính thống trong nước, với mục tiêu: khai dân trí, đồng thời tận dụng tối đa các tiện ích của Internet để mang tri thức đến cho mọi người". Từ những bài báo và bài dịch đầu tiên của Nguyễn Hữu Vinh trên blog Yahoo!360, cho đến sau này là các bài điểm tin những tin tức hàng ngày trên hệ thống WordPress và sự đóng góp bài vở của rất nhiều cộng tác viên. Ngoài ra còn các trang Việt sử ký hay Chép sử Việt và Dân quyền gồm nhiều tư liệu và tham luận. Tính từ năm 2009 đến nay, theo báo chí chính thống, trang mạng anhbasam đã đăng tải hàng trăm nghìn bài viết, trên thực tế các bài trên trang mạng này đều có đánh số, hiện tại tính đến ngày 12.3.2016 tổng cộng là 7450 bài . Ngoài ra, từ ngày 1/10/2012, ông Nguyễn Hữu Vinh đã tuyên bố hoàn toàn rút lui, không còn điều hành trang Ba Sàm nữa và giao cho biên tập viên Ngọc Thu (một người Việt định cư tại Mỹ). Trang web cũng nhiều lần bị tấn công, bị xóa mất rất nhiều bài viết. Đến đầu tháng 1 năm 2016 (hơn 1 năm rưỡi sau khi bị bắt) Tòa án nhân dân Thành phố Hà Nội đưa ra thông báo: phiên tòa xét xử vụ án Nguyễn Hữu Vinh và Nguyễn Thị Minh Thúy sẽ diễn ra từ lúc 8:30 ngày 19 tháng 1 năm 2016. Tuy nhiên, chỉ vài ngày sau đó Tòa án nhân dân Thành phố Hà Nội lại đưa ra một thông báo khác để tạm hoãn phiên tòa và dời ""sang một ngày khác". Đến tháng 3 năm 2016, TAND TP. Hà Nội ra thông báo ngày xử mới là ngày 23 tháng 3 năm 2016. Tại phiên tòa, ông Nguyễn Hữu Vinh bị tuyên phạt 5 năm tù với cáo buộc "bôi nhọ, xuyên tạc sự thật Nhà nước"" Sau phiên xử sơ thẩm, ông Nguyễn Hữu Vinh và bà Nguyễn Thị Minh Thúy đã nộp đơn kháng cáo lên TAND TP. Hà Nội. Cả ông Vinh và bà Thúy đều cho rằng bản án sơ thẩm là không có căn cứ, gây oan sai cho hai bị cáo. Vì vậy cả hai kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm và đề nghị tòa án cấp phúc thẩm tuyên hai bị cáo không phạm tội. Ngày 22 tháng 9 năm 2016, phiên tòa phúc thẩm với Hội đồng xét xử TAND cấp cao tại Hà Nội đã y án sơ thẩm với ông Nguyễn Hữu Vinh (5 năm tù) và bà Nguyễn Thị Minh Thúy (3 năm tù). Có sáu luật sư tham gia phiên phúc thẩm gồm Trần Quốc Thuận, Trần Văn Tạo, Trần Đình Triển, Trần Vũ Hải, Hà Huy Sơn và Nguyễn Hà Luân. LS Trần Vũ Hải nói ông bị chủ tọa đuổi ra khỏi phiên xử vào những giây phút cuối của phiên xử. Theo báo giấy Tuổi trẻ ngày 23/9/2016, "Tại tòa phúc thẩm ngày 22/9, ông Vinh đã bác bỏ toàn bộ cáo trạng cũng như bản án sơ thẩm và cho rằng đây là vụ án điển hình về vi phạm nghiêm trọng tố tụng, có nhiều căn cứ gây oan cho bị cáo. Khi tự trình bày bài bào chữa, ông Vinh cho rằng ông đã gửi nhiều khiếu nại nhưng không được xem xét giải quyết"". Theo vợ ông Vinh, "Đã 11 tháng, trại tạm giam B14 - Tổng cục An Ninh không cho gia đình thăm ông Vinh và không cho ông nhận thư từ sau khi đã kết thúc giai đoạn điều tra." Theo nhà báo Phạm Đoan Trang (cũng là một người bất đồng chính kiến ở Việt Nam) khi trả lời Đài RFI ngày 19 tháng 7 năm 2014: Theo Luật gia Trịnh Hữu Long (cũng là một người bất đồng chính kiến ở Việt Nam), việc bắt giữ khẩn cấp Anh Ba Sàm là 'trái pháp luật' theo Bộ luật Tố tụng Hình sự Việt Nam, bởi vì người bị truy tố theo điều 258, Bộ luật Hình sự không thuộc nhóm tội phạm rất nghiêm trọng, không có người bị hại nào hoặc người nào có mặt tại nhà và văn phòng của ông Vinh và bà Thúy trông thấy họ đang thực hiện tội phạm gì, và cơ quan điều tra không chứng minh được dấu vết tội phạm gì ở người hoặc chỗ ở của hai người này. Bà Đoan Trang cho biết, từ khi bị bắt, cả ông Vinh và cô Minh Thúy đều không một lần được tiếp xúc với người thân, và điều này vi phạm hoàn toàn một trong những quyền căn bản của người bị bắt giam, là quyền được gặp gỡ thân nhân. Tuy nhiên, lời nói của bà Trang chưa được kiểm chứng.