Shabbat (שַׁבָּת hay ʃa'bat, có nghĩa là "nghỉ ngơi" hoặc "dừng") hoặc Shabbos (שבת) hay Sabbath là ngày nghỉ và ngày thứ bảy trong Do Thái giáo. Chữ Sabat được phiên âm từ tiếng Do Thái nó có nghĩa là ngày yên nghỉ, nhưng tính đến hiện nay hầu hết tất cả tín đồ công giáo và tin lành cải cách đều nghỉ vào ngày thứ nhất của tuần lễ (tức ngày chủ nhật), bởi theo nguyên tắc trong Kinh Thánh thì những người theo đạo tất cả đều phải nghỉ trong ngày thứ bảy tức ngày Sabat. Ngày nay có nhiều người cho ngày chủ nhật là ngày Sabat nhưng theo Kinh Thánh thì ngày Sabat phải là ngày cuối tuần, mà nói đến ngày cuối tuần thật sự thì là ngày thứ bảy. Cũng có nhiều người cho rằng chủ nhật là ngày cuối tuần nhưng đó chỉ là do sau này Tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc tế - ISO thiết lập lại. Nếu nhìn chung nhiều nền văn hóa trên thế giới thì tất cả đều có chung ngày cuối tuần là ngày thứ bảy. Hiện nay nhiều nước trên thế giới vẫn xem ngày thứ bảy là ngày cuối tuần tức là ngày Sabat (trong đó không có Việt Nam - Việt Nam xem chủ nhật là ngày cuối tuần). Theo Do Thái giáo thì ngày Sabat được tạo nên từ khi tạo thiên lập địa và người thiết lập ra ngày này là Thượng đế bởi vì Ngài đã tạo dựng ra tất cả trong sáu ngày và đến ngày thứ bảy thì Ngài nghỉ, Ngài còn ban phước và lập riêng ra làm ngày thánh. Ngài còn phán nếu ai tin Chúa Giêsu thì phải nghỉ vào ngày thứ bảy tức ngày Sabat, nhưng tính đến nay công giáo đều nghỉ vào ngày chủ nhật, thay thế hoàn toàn cho ngày thứ bảy. Chữ "Shabbat" bắt nguồn từ động từ tiếng Hebrew "shavat" (). Mặc dù thường được dịch là "nghỉ ngơi" (danh từ hoặc động từ), một dịch chính xác khác của những từ này là "ngừng (làm việc)", do nghỉ ngơi không nhất thiết phải được bao hàm. Từ tiếng Hebrew hiện đại có liên quan "shevita" (đình công), có cùng ý nghĩa về sự kiêng cữ hoạt động hơn là thụ động trong công việc. Khái niệm về sự chấm dứt tích cực của lao động cũng được coi là phù hợp hơn với hoạt động của Thiên Chúa toàn năng vào ngày thứ bảy của Sáng tạo theo Sáng thế ký. Ngày Sa-bát được ban cho một địa vị đặc biệt như là một ngày thánh hoá ngay từ những ngày đầu Đức Chúa Trời dựng nên trời đất Sáng Thế Ký (). Lần đầu tiên được văn tự hóa thành điều răn sau khi người dân Israel rời Ai Cập, Xuất Ê-díp-tô Ký‬ () (liên quan đến sự chấm dứt manna) và trong Xuất Ê-díp-tô Ký 20: 8-11 (như là điều thứ tư trong Mười Điều Răn). Sa-bát được truyền lệnh nhiều lần trong Torah và Tanakh; Tăng gấp đôi so với số lượng bình thường của các sinh vật gia súc được đưa ra trong ngày. Sabbath cũng được mô tả bởi các tiên tri Isaiah, Jeremiah, Ezekiel, Hosea, Amos, và Nehemiah. Vị thế Do Thái truyền thống lâu đời đó là lễ Sabbat thứ bảy liên tiếp giữa người Do Thái, là cơ sở đầu tiên và thiêng liêng nhất của họ.. Truyền thống Mosaic trích dẫn một nguồn gốc từ Kinh thánh về sáng tạo đặc biệt, mặc dù một số người gợi ý một nguồn gốc tự nhiên sau này. Ngày thứ bảy Shabbat không bắt nguồn với người Ai Cập, người mà nó không được biết, và các lý thuyết nguồn gốc khác dựa vào ngày của sao Thổ, hoặc trên các hành tinh nói chung, cũng đã bị bỏ rơi. Việc tham khảo không phải là Kinh Thánh đầu tiên vào ngày Sa-bát là trong một cảnh cáo được tìm thấy trong các cuộc khai quật tại Mesad Hashavyahu, được ghi năm 630 TCN. Kết nối với sự tuân giữ ngày Sa-bát đã được gợi ý trong các ngày thứ 7, 14, 19, 21 và 28 của tháng âm lịch trong một lịch tôn giáo của người Assyrian như là một ngày thánh, còn được gọi là những ngày tà ác "Không phù hợp" đối với các hoạt động bị cấm). Những điều cấm trong những ngày này, cách nhau bảy ngày, bao gồm việc kiêng cữ xe ngựa, và tránh ăn thịt của nhà vua. Vào những ngày này các quan chức đã bị cấm hoạt động khác nhau và những người đàn ông thông thường bị cấm "tạo ra ước muốn", và ít nhất là ngày 28 được gọi là "ngày nghỉ ngơi". Từ điển bách khoa Do thái phổ quát đã đưa ra lý thuyết của các nhà học thuyết Assyriologists như Friedrich Delitzsch (và củaMarcello Craveri) rằng Shabbat ban đầu xuất hiện từ chu kỳ âm lịch trong lịch Babylon có chứa bốn tuần kết thúc trong ngày Sabbath, Một hoặc hai ngày không xác định bổ sung một tháng. Những khó khăn của lý thuyết này bao gồm việc hòa giải sự khác nhau giữa một tuần không gián đoạn và một tuần âm lịch và giải thích việc vắng mặt các văn bản đặt tên cho tuần âm lịch là ngày Sa-bát bằng bất kỳ ngôn ngữ nào.