مەتبۇئات ۋە ئۇنىڭ خىزمىتى

مەتبۇئات مىللەتنى، بولۇپمۇ بىزدەك مېلى، جېنى، قېنى ۋە ئەركىنلىكى تالان - تاراجقا ئۇچرىغان، جاھالەت قاراڭغۇلۇقىدا يولىنى تاپالماي كەتكەن مەزلۇم ۋە ئاجىز مىللەتنى دۇنيادا يوق بولۇپ كېتىشتىن ساقلاپ قالالايدىغان غايەت زور بىر كۈچتۇر. بۇ كۈچنىڭ ساغلام تىمسالى بولغان «ئەرك» گېزىتى ئۈستىدىكى ئىقتىسادىي ۋە سىياسىي بېسىملىرىغا نىسبەتەن كۆز ئالدىدىكى مەسئۇلىيىتىنىڭ نەقەدەر چوڭىيىپ كېتىۋاتقانلىقىنى نەزەردە تۇتۇپ، نۆۋەتتە كۈندىلىك گېزىت قىلىپ چىقىرىش ۋەزىپىسىنى ئۆز ئۈستىگە ئالدى.

يۇرتىمىزدا خەلقنىڭ مەيدانىنى ياقىلىغان، ھېچقانداق بىراۋنىڭ بويۇن تۇرۇقى ئاستىغا چۈشمىگەن، ھېچكىمگە بېقىنىپ قالمىغان ۋە ھەر ۋاقىت خەلق ئارىسىغا مىللىي ئاڭنى، مىللىي مەپكۇرىنى تارقاتقان «ئەرك» گېزىتى بۇ ئىككى - ئۈچ يىللىق ئۆمرىنى ئەتراپىنى قورشىۋالغان نادان ۋە مۇتەئەسسىپلەرگە قارشى كۈرەش قىلىش بىلەن ئۆتكۈزدى. مۇتەئەسسىپلەر بولسا، كۆپ ۋاقىتلاردا، خەلقنى «ئەرك» گېزىتىنى ئوقۇشتىن توستى. يۇشۇرۇن ئوقۇغانلارنى تەھدىد ئاستىغا ئالدى. شۇنداق بولسىمۇ «ئەرك» ھېچقاچان سوۋۇپ قالماستىن يىلدىن يىلغا ئىشىنى راۋاجلاندۇرۇپ ماڭدى.

«ئەرك» گېزىتى ئادەتتىكى گېزىتلەرگە ئوخشاش پەقەت گېزىتچلىك قىلىش ئۈچۈنلا چىقىرىلىۋاتقان بىر گېزىت ئەمەس. بەلكى ئۇ بىر ئىنقىلابىي گېزىتتۇر. ئۆكتەبىر ئىنقىلابىنىڭ «ئېسكىرا» گېزىتىگە ئوخشاش يۇرتنىڭ مىللىي ئازادلىق ھەرىكىتىنىڭ تەشۋىقات قورالىدۇر. بۇ قورال ھەممىدىن قىيىن، ھەممىگە ئۇيغۇن ۋە ھەممىگە قۇۋۋەت بولغۇچى گېزىتتۇر.

ھەقىقىي گېزىت قارىغۇ مىللەتنىڭ كۆزىدۇر. ھەقىقىي گېزىت يول تاپالماي قالغان مىللەتنىڭ قىبلىنامىسىدۇر. بۇ دەۋر ئىلىم دەۋرى، مەدەنىيەت دەۋرى، شۇنداقلا مەسلەك - يول ئېتىبارى بىلەن سىياسەت دەۋرىدۇر. بۇنىڭدىن خەۋىرى بولمىغان ھەرقانداق يەر بولىدىكەن، دۇنيادا چىقىش يولى تاپالمايدۇ. ئەكسىچە مۇمكىن بولسا، قېنى كۆرۈپ باقساق بولىدۇ. تەۋەككۈل دەپ ئىلىمگە، ھۈنەرگە، سىياسەتكە تايانماي تۇرۇپ قارىغۇلارچە ھەرىكەت قىلىدىغان زامانلار ئەمدى كەلمەسكە كەتتى. بۈگۈنكى دۇنيادا چوڭ مەدەنىيەتكە ئىگە مىللەتلەر قوراللىق كۈرەش ئۈچۈن قورالى بىلەن ئىش كۆرمەكتە. ئارقىدا قالغان مەھكۇم، ئاجىز مىللەتلەر بولسا، ئازادلىق ھەرىكەتلىرىنى گېزىتچىلىككە، تەشۋىقاتقا تايىنىپ ئېلىپ بارماقتا.

گېزىتچىلىك ۋە تەشۋىقاتچىلىق كېرەكتىن چىققان ئاجايىپ ئادەملەرنى بىر جايغا ئۇيۇشتۇرالايدىغان قورالدۇر. ئۇ يەنە شەخسىي ئاداۋەت ۋە شەخسىي مەنپەئەت تۈپەيلى بىر - بىرىگە زىت ھەرىكەت قىلىۋاتقان تارقاق ئىنسانلارنىمۇ ئورتاق مەنپەئەت ئاستىغا ئۇيۇشتۇرغۇچى ماگنىتتۇر.

گەرچە يۇرتنىڭ سىياسىي ۋەزىيىتى ئېغىر بولسىمۇ، ئەمما ئىستىقبالى ناھايىتىمۇ پارلاق بولغان بۈگۈنكى كۈنلەردە مىللىي ئازادلىق ھەرىكىتىنىڭ ئارقىسىدا يۈرگەن ئادەملەرنىڭ تەشۋىقات جەھەتتىكى ۋەزىپىلىرى بارغانچە ئېغىرلىشىپ ماڭماقتا. بۇ ۋەزىپىدە ئاڭلىق ئادەملەر ئاز، ئاڭسىز ئادەملەر كۆپ. توسالغۇلار ئېغىر بىر ۋەزىيەت ھۆكۈم سۈرمەكتە.

«ئەرك» بۈگۈنگە قەدەر خەلقىمىز تەرىپىدىن بەكمۇ ياقتۇرۇپ ئوقۇلۇپ كەلگەن، خەلقنىڭ چوڭقۇر مۇھەببىتى ئۇنىڭغا باغلانغان گېزىت ئىدى. بۇندىن كېيىنمۇ خەلقىمىزنىڭ مۇھەببىتى ۋە ياردىمى ئارتىپ ماڭغۇسى ھەمدە ھېچقانداق كۈچ بۇندىن كېيىن «ئەرك» نىڭ كەڭ تارقىلىشىنى توسۇپ قالالمىغۇسى.

ۋاقىت مۇتەئەسسىپلەر ئۈچۈن يىلدىن - يىلغا تارىيىپ، ئادالەتپەرۋەرلەر ئۈچۈن يىلدىن يىلغا كېڭېيىپ بارماقتا. شۇڭا مۇتەئەسسىپلەر بۇندىن كېيىن تولا پۇتلىكاشاڭ بولىمەن، دەپ ئاۋارە بولۇشمىسۇن! ۋاقىتنىڭ «ئەرك» تەرەپكە قاراپ ئېقىۋاتقانلىقىنى كۆرۈپ يەتسۇن ۋە ئىنسابقا كەلمىگەنلەر ئىنسابقا كەلسۇن!

ۋەتەن - مىللەتنىڭ مەنپەئەتى ئۈچۈن ئىشلەپ كېلىۋاتقان بۇ گېزىت ئەتراپىغا ھەممە بىرلىكتە ئۇيۇشايلى!

مەنبە: «ئەرك گېزىتى»، 270 - سان، 1949 - يىل، 10 - ماي، مەخسۇس ماقالىسى.

ئۇيغۇرچىغا ئاغدۇرغۇچى: بۇرھان مۇھەممەد

مەنبە: «ئويغاقلار دۇنياسىدا− بۇرھان» سەھىپىسى