ترامپ-شى ئۇچرىشىشىنىڭ ئوخشىمىغان تاراتقۇلار تەرىپىدىن شەرھلىنىشى (3-قىسىم)
ئاپتور: ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنىستىتۇتى
مەنبە: uysi.org

Deutsche Welle (DW)  خىتايچە بۆلۈمىمۇ ئوخشاش شەكىلدە، [شى جىنپىڭ APEC يىغىنىدا قولىنى قويۇپ بېرىشنى ئەمەس، قول ئېلىشىپ كۆرۈشۈشنى تەكىتلىدى،] ۋە [شى-ترامپ ئۇچرىشىشى كىشىلەرگە قانداق ئىلھاملارنى ئېلىپ كەلدى؟] دېگەنگە ئوخشاش ماۋزۇلار بىلەن، ئۇچرىشىشنىڭ نەتىجىسىنى تېخىمۇ چوڭقۇر تەھلىل قىلىش يولىغا مېڭىشتى. DW، ۋەقەلەرنىڭ پەقەت يۈزىگىلا ئەمەس، ئاستىدا ياتقان ھەرىكەتلەندۈرگۈچ كۈچلەرگە ۋە كەلگۈسى ئۈچۈن مۇمكىن بولغان يەكۈنلەرگە مەركەزلىشىپ، خىتاي دۆلەت تاراتقۇلىرىدىن پەرقلەندى. ئۇنىڭدىن باشقا، [گېرمانىيە تاراتقۇلىرى: ترامپنىڭ زەپىرى] دېگەنگە ئوخشاش ماۋزۇلار، غەرب رەھبەرلىرىنىڭ ئۇچرىشىشتىكى ئورنى ۋە تاراتقۇلارنىڭ شەرھلىرىنى تەھلىل قىلىش ئارقىلىق، خىتاينىڭ قارىشىغا تەنقىدىي بىر تەڭپۇڭلۇق ئېلىپ كەلدى.
BBC Chinese، [خىتاي-ئامېرىكا سودىسى: ترامپ ۋە شى جىنپىڭ كۆرۈشۈۋاتىدۇ، قايسى مەسىلىلەر ھەل قىلىندى؟] ۋە [ئامېرىكا-خىتاي سودىسى: ئۇچرىشىش ئاخىرلاشتى، ئۇرۇش توختىتىشمۇ تىنچلىقمۇ؟] دېگەنگە ئوخشاش ماۋزۇلار بىلەن، ئېنىق ھەل قىلىنغان مەسىلىلەرگە ۋە ئۇچرىشىشنىڭ ئۇزۇن مۇددەتلىك تەسىرلىرىگە مەركەزلىشىپ، ئوقۇرمەنلەرگە كونكرېت ئۇچۇر سۇندى. BBC، ئادەتتە ۋەقەلەرنىڭ ھەر ئىككى تەرىپىنىمۇ ئۆز ئىچىگە ئالغان تەڭپۇڭ بىر مۇئامىلە كۆرسىتىشكە تىرىشسىمۇ، شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا دىپلوماتىك سۆزلەملەرنىڭ سىرتىدىكى رېئال مەنزىرىنىمۇ كۆز ئالدىمىزدا نامايان قىلدى.
قۇرۇلمىلىق مەسىلىلەرنىڭ داۋاملىشىشى ۋە كۈچ سىنىشىش
New York Times Chinese، ئۇچرىشىشنى [خىتاي تاراتقۇلىرى، ترامپنىڭ شى جىنپىڭغا يول قويغانلىقىنى ماختاۋاتىدۇ] دېگەنگە ئوخشاش ماۋزۇلار بىلەن، خىتاي دۆلەت تاراتقۇلىرىنىڭ ئۆز بايانىنى قانداق قۇرۇپ چىققانلىقىنى تەنقىدىي بىر كۆز بىلەن تەكشۈردى. بۇ، غەرب تاراتقۇلىرىنىڭ خىتاينىڭ ئىچكى سىياسىتى ۋە تاراتقۇ ئىستراتېگىيەسىگە بولغان قىزىقىشىنىڭ ئېشىۋاتقانلىقىنى كۆرسىتىدۇ. ئۇنىڭدىن باشقا، [ترامپ-خىتاي-شى سودا سۆھبەتلىرى] ۋە [ئەڭ يېڭى ئەھۋال بۇ يەردە] دېگەن ماقالىلەر، ئۇچرىشىشلارنىڭ مۇرەككەپلىكى ۋە كۆپ قاتلاملىق قۇرۇلمىسىنى تەكىتلەپ، ئاسان ھەل قىلىش چارىلىرىدىن كۆرە جەرياننىڭ داۋاملىشىۋاتقانلىقىغا ئىشارەت قىلدى.
Nikkei Chinese، بولۇپمۇ ئىقتىسادىي ۋە سودا قاتلاملىرىغا مەركەزلىشىپ، [ئامېرىكا-خىتاي سودا ئۇرۇشى ۋاقىتلىق توختىدى، ئەمما يوشۇرۇن ئېقىملار كۈچىيىۋاتىدۇ] دېگەن ماۋزۇ بىلەن، ئۇچرىشىشتىن كېلىپ چىققان ھەر قانداق بىر يەڭگىللىكنىڭ پەقەت يۈزەكى ئىكەنلىكىنى ۋە ئاساسلىق مەسىلىلەرنىڭ داۋاملىشىۋاتقانلىقىنى بىلدۈردى. Nikkei، ئادەتتە رايونلۇق ۋە دۇنياۋى ئىقتىسادىي ھەرىكەتلەندۈرگۈچ كۈچلەرگە بولغان تەسىرلىرىنى تەھلىل قىلىپ، ياپونىيەنىڭمۇ بۇ كۈچ سىنىشىشتىن قانداق تەسىرگە ئۇچرايدىغانلىقى توغرىسىدا بىر كۆز قاراش سۇنىدۇ. ئۇنىڭدىن باشقا بۇرجەك يازمىسى: [  APEC ئۇچرىشىشى ۋە خىتاي-ئامېرىكا مۇناسىۋەتلىرىنىڭ كەلگۈسى ] دېگەنگە ئوخشاش تېخىمۇ ئۇزۇن ئانالىزلار، ۋەقەلەرنى تېخىمۇ كەڭ بىر گېئوپولىتىكىلىق رامكىدا باھالايدۇ.
Wall Street Journal Chinese، سودا دۇنياسى ۋە بازارلارغا بولغان تەسىرىگە مەركەزلىشىپ، [ئۇزۇن ئامېرىكا-خىتاي سودا كېلىشىمى يولى] ماۋزۇسى بىلەن، سودا كېلىشىملىرىنىڭ مۇرەككەپ ۋە ۋاقىت تەلەپ قىلىدىغان ماھىيىتىنى تەكىتلىدى. [ئامېرىكا-خىتاي ئۇرۇشىv، دەرىجىدىن تاشقىرى كۈچلەر رىقابىتىدە قىسىلىپ قالغان كارخانىلارغا ئاز تىنچلىق ئېلىپ كېلىدۇ] دېگەن ئىپادە بولسا، سودا دۇنياسىنىڭ بۇ ئېنىقسىزلىق مۇھىتىدا دۇچ كەلگەن قىيىنچىلىقلىرىنى ئوتتۇرىغا قويۇپ، كېلىشىملەرنىڭ ئەمەلىي تەسىرلىرىنى سوراق قىلدى. WSJ  يەنە، [ترامپنىڭ ئىككىنچى نۆۋەتلىك تاشقى سىياسىتىگە مەركەزلەشتى] دېگەنگە ئوخشاش ئانالىزلار بىلەن، ترامپنىڭ ئومۇمىي تاشقى سىياسەت ئىستراتېگىيەسىنى ئۇچرىشىش دائىرىسىدە تەكشۈردى.
Financial Times Chineseمۇ ئوخشاش شەكىلدە، [ئامېرىكا-خىتاي سودا ئۇرۇشى مەڭگۈلۈك تىنچلىق ئەمەس] ماۋزۇسى بىلەن، سودا جىددىيچىلىكىنىڭ ئاساسىدا ياتقان قۇرۇلمىلىق مەسىلىلەرنىڭ داۋاملىشىۋاتقانلىقىنى تەكىتلىدى. FT، دۇنيا ئىقتىسادى ۋە پۇل-مۇئامىلە بازارلىرىغا بولغان تەسىرلىرىگە كەڭ ئورۇن بېرىپ، ئۇچرىشىشنىڭ يۈزەكى نەتىجىلىرىنىڭ سىرتىدىكى چوڭقۇر ھەرىكەتلەندۈرگۈچ كۈچلەرنى مۇزاكىرە قىلدى. [خىتاي ۋە ئامېرىكانىڭ زور دەرىجىدە ئورتاق مەنپەئەتلىرى بار] ۋە [خىتاي-ئامېرىكا ئۇچرىشىشلىرىنىڭ ئومۇمىي باھاسى] دېگەنگە ئوخشاش باشقا ماقالىلەردە، ئېھتىياتچان بىر ئۈمىدۋارلىق سۇنسا، شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، ھازىرقى قىيىنچىلىقلار ۋە كەلگۈسىدىكى يوشۇرۇن توقۇنۇش ساھەلىرىنىمۇ گەۋدىلەندۈردى.
خۇلاسىلىگەندە، خەلقئارالىق تاراتقۇلارنىڭ خىتايچە ئورگانلىرى، ترامپ-شى ئۇچرىشىشلىرىنى بىر «ئۇرۇش توختىتىش» ياكى «ۋاقىتلىق تىنىچلىنىش» دەپ قارىدى، ئەمما ئاساسلىق زىددىيەتلەر ۋە قۇرۇلمىلىق مەسىلىلەرنىڭ ھەل قىلىنمىغانلىقىنى تەكىتلىدى. بۇ خەۋەرلەر، ترامپنىڭ ئۆز ئىچكى سىياسىي مەقسەتلىرىنى ۋە شىنىڭ ئىستراتېگىيەلىك نىشانلىرىنى تېخىمۇ ئوچۇق-ئاشكارا بىر شەكىلدە تەھلىل قىلىشقا تىرىشىپ، ئوقۇرمەنلەرگە تېخىمۇ كەڭ دائىرىلىك ۋە تەنقىدىي بىر كۆز قاراش سۇندى.
سېلىشتۇرما ئانالىز: بايانلار ئارىسىدىكى ئاساسلىق پەرق
خىتاي دۆلەت تاراتقۇلىرى ۋە خەلقئارالىق تاراتقۇلارنىڭ خىتايچە ئورگانلىرىنىڭ ترامپ-شى ئۇچرىشىشلىرىنى شەرھلەش شەكلىدە روشەن ۋە كۆرۈنەرلىك پەرق بار. بۇ پەرق، ھەر ئىككى تاراتقۇ گۇرۇپپىسىنىڭ ئۆز ئىدېئولوگىيەلىك مەيدانى، مىللىي مەنپەئەتلىرى ۋە نىشانلىق ئاڭلىغۇچىلىرىغا قارىتىلغان ئۇچۇرلىرىنى قانداق شەكىللەندۈرگەنلىكىنى ئېنىق كۆرسىتىپ بېرىدۇ.
1. دەۋرىيلىك ۋە ئەبەدىيلىك تونۇشى: