يەرشارىلىشىش ۋە يېڭى دۇنيا تەرتىپىدە كىشىلىك ھوقۇق (6-قىسىم)
ئاپتور: ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنىستىتۇتى
مەنبە: uysi.org

نەتىجە ئىتىبارى بىلەن قارىغان ۋاقتىمىزدا 11 – سېنتەبىر ھۇجۇمى باھانە قىلىنىپ پەقەت ئافغانىستانغىلا ھەربىي يۈرۈش ئېلىپ بېرىلمىدى، پەقەت ئىراقلا ئىشغال قىلىنمىدى. ئەسلىدىكى ئاساسلىق مەقسەت، يېڭى دۇنيا تەرتىپىنى ( پايدىسىز تەرەپلىرى تۈزىتىلىگەن ھالدا ) قايتىدىن شەكىللەندۈرۈپ، يېڭىدىن ئەمەلىيلەشتۈرۈش ئىدى.
بۇ مەقسەتتە ئامېرىكا ھەم مالىيە جەھەتتىكى مەسىلىلەر، ھەم يېڭى ئىقتىسادىي كۈچلەر ( ياپۇنىيە، گېرمانىيەگە ئوخشاش )، ھەم يېڭى باش كۆتۈرۈپ چىققان ئىستىراتېگىيەلىك كۈچلەر ( خىتاي، ياۋروپا بىرلىكى ) ئالدىدا ۋە دۇنيانىڭ ھەر قايسى جايلىرىنى تىزگىنى ئاستىدا تۇتۇپ تۇرۇش، دۇنيانىڭ بىرىدىنبىر خوجايىنى بولۇش ۋە يېڭى دۇنيا تەرتىپىنى شەكىللەندۈرۈش قاتارلىق مەسىلىلەردە قىيىنچىلىقلارغا دۇچ كەلمەكتە، كۈچى بارغانسېرى ئاجىزلاشماقتا.
سوغۇق مۇناسىۋەتلەر ئۇرۇشىدىن كېيىن شەكىللەنگەن يېڭى دۇنيا تەرتىپى، بولۇپمۇ ئىككى چوڭ ئۆزگۈرۈش سەۋەبىدىن خەۋپكە ئۇچرىماقتا. بىرىنچىسى، خىتاي، رۇسىيە، گېرمانىيە، ياپۇنىيە ۋە ھىندىستانغا ئوخشاش ئەللەرنىڭ كۈنسېرى كۈچىيىشى ۋە يېڭى دۇنيا تەرتىپىگە سىغماي قېلىشى بولۇپ، خىتاي ۋە رۇسىيەنىڭ ھەربىي جەھەتتىن كۈچىيىشى، گېرمانىيە ۋە ياپۇنىيەنىڭ ئىقتىسادىي جەھەتتىن كۈچىيىشى، ھىندىستاننىڭ يادرو قورالغا ئىگە بولۇشى قاتارلىقلار ئامېرىكا ۋە ئۇ لاھىيلىگەن يېڭى تەرتىپنى خەۋپكە ئۇچراتماقتا. بۇ ۋەزىيەت ھازار بويىدىكى ئېنىرگىيە مەنبەلىرىگە ئامېرىكىنىڭ خالىغانچە ئىگە بولۇشى ۋە پايدىلىنىشىنى ھەر جەھەتتىن توسقۇنلۇققا ئۇچراتماقتا.
ئىككىنچىسى، ئىران، ئىراق، لىۋىيە، سۇدان، شىمالىي كورېيەگە ئوخشاش ( سانى ئامېرىكا تەرىپىدىن 17 دەپ بەلگىلەنگەن ) بىۋاستە ئامېرىكىغا قارشى بولغان، بۇ سەۋەپتىن يېڭى دۇنيا تەرتىپىگە قوشۇلۇشنى خالىمىغان ئەللەرنىڭ مەۋجۇت بولۇشى ۋە بۇ تەرتىپ پەيدا قىلغان خەۋپتۇر.
ئامېرىكىغا ھەربىي، ئىقتىسادى ۋە سىياسى جەھەتتىن بېسىم پەيدا قىلغان ۋە ئوبرازىنى زىدىلىگەن، ھەمدە كىشىلەردە پىسخىكىلىق مەسىلە پەيدا قىلغان 11 – سېنتەبىر ھۇجۇمى، بۇلارنىڭ ھەممىسىنى قايتىدىن تۈزەپ چىقىش ئۈچۈن ئامېرىكىغا پۇرسەت يارىتىپ بەردى. ئامېرىكىنىڭ پىرزېدېنت كارتىر دەۋرىدە دۆلەت خەۋپسىزلىك مەسلىھەتچىسى بولغان زبىگنىۋ برزېنىسكى ئامېرىكىنىڭ ۋول سىچرىت ژورنىلى گېزىتىنىڭ ياۋروپا نەشرىدە ئېلان قىلغان ماقالىسىدە بۇ پىلاننى مۇنداق بايان قىلىپ: « ئامېرىكىنىڭ كۆپ قىرلىق ئۇرۇشتا غەلىبە قىلىشى ئۈچۈن ھەم ھەربىي ھەم سىياسى فرونتتا كۈچلۈك ھەرىكەت قىلىش كېرەك. بۇ مەقسەتتە ئۇزۇن، ئوتتۇرا ۋە قىسقا مەزگىلدە ئېلىپ بېرىلىدىغان بىر پىلان بىلەن ھەرىكەت قىلىشى زۆرۈر بولىدۇ » دېگەن. برزېنىسكىنىڭچە قىسقا مەزگىللىك پىلاندا ئۇسامە بىن لادىن ۋە تالىبانغا قارشى ئۇرۇش ئېلان قىلىش ۋە بۇ ئۇرۇش « ئەلەم بېرىشى » كېرەك ئىدى. ئوتتۇرا مەزگىلدە پىلاندا تېروررچىلارغا ياردەم قىلغان ئەللەردىكى ھاكىمىيەتلەر ئاغدۇرۇپ تاشلىنىشى كېرەك ( ئىراقتا ساددامغا ئوخشاش )؛ ئۇزۇن مەزگىللىك پىلاندا بولسا رۇسىيە ۋە خىتاينىڭ ياردىمىنى قولغا كەلتۈرۈپ ئالدى بىلەن ئامېرىكا ۋە ياۋروپانىڭ بىخەتەرلىكى كاپالەتكە ئىگە قىلىنىشى كېرەك، قەتئىي نىيەتتىكى ئەللەرنىڭ بىرلىشىشىگە دىققەتنى مەركەزلەشتۈرۈش لازىم، ئاندىن تېررورىزىمنىڭ مەنبەسىنى سىياسى ۋە ئىقتىسادىي جەھەتتىن ئۈزۈپ تاشلاپ، تىزگىنلەش كېرەك . مەلۇم بولغاندەك ئافغانىستان ۋە ئىراقتا يۈز بەرگەن ۋەقەلەردىن بۇرۇن، ئامېرىكىنى مەركىزى ئورۇنغا قويغان ۋە پۈتۈن دۇنيانى ئۇنىڭ مەنپەئەتىنى چىقىش قىلغان ھالدا شەكىللەندۈرگەن بىر پىلان مەۋجۇت بولۇپ، بۇ پىلان ئىجرا قىلىندى. بۇ سەۋەپتىن ئامېرىكا بىر تاش بىلەن قۇش قەتلىئامى ئېلىپ بېرىشقا تۇتۇش قىلىپ، لادىن – تالىبادىن سەۋەبىدىن يۈزبەرگەن تېروررلۇق ھۇجۇمى باھانىسى بىلەن بۇلارنىڭ ھەممىسى ئەمەلىيلەشتۈرۈلدى .
4.	كىشىلىك ھوقۇقنىڭ ئاساسى ۋە ئەڭ مۇھىم ۋە ۋەتەنداشلىق ھەق – ھوقۇقلىرى