سىياسىي كۈرەشنىڭ زۆرۈرىيىتى ۋە شەرتلىرى (5-قىسىم)
ئاپتور: ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنىستىتۇتى
مەنبە: uysi.org

مەملىكىتىمىز دىموكراتىك، مىللەت مەجلىسىلىك ھاكىمىيەت تۈزۈمىگە ئاساسەن باشقۇرۇلىدىغان بىر دۆلەت بولغانلىقتىن، باشقۇرۇش شەكلى ۋە ئىجرا قىلىنىشى جەھەتتىن، سىياسەت مىللەت مەجلىسى سىستېمىسىنىڭ تەدبىقلىنىش ساھەسى بولۇپ، پارتىيەلەرمۇ بۇ تۈزۈمنىڭ بىر پارچىسى بولغانلىقتىن بۇ ساھەنى تاشلاپ قويۇشقا بولمايدۇ. دۆلەتنى، جەمئىيەتنى قىممەت – قاراشلار سىستېمىسىغا ئاساسەن باشقۇرىدىغان سىياسەتكە ۋە سىياسىي رەھبەرلىك گۇرۇپپىسىغا ئېھتىياج چۈشىدۇ. بۇ ساھەدىكى بىپەرۋالىق بىزلەرنى باشقىلارنىڭ، يات مەركەزلەرنىڭ باشقۇرۇشىغا سەۋەپ بولۇشى مۇمكىن. بۇ سەۋەپتىن يەرلىك، مىللىي سىياسەتكە ۋە رەھبەرلىك گۇرۇپپىسىغا ئېھتىياجىمىز بار. شۇڭا سىياسەت زۆرۈر. سىياسەت رەھمانى، ئىسلامى ۋە مىللىي كىملىك بىلەن ئېلىپ بېرىلسا، ئاساسلىق پىرىنسىپلارنى مىللىي ئىرادە بەلگىلىسە مەنىگە ئىگە بولىدۇ. كىشىلەرگە تەپەككۇر قىلىشنى، ئەقىلنى ئىشلىتىشنى، جىھاد روھىنى، ھەر كۈنىنى يېڭىدىن يارىتىشنى ئۆگىتىشى، دۆلىتىمىزنىڭ ۋە ئىسلامنىڭ مەۋجۇت ۋەزىيىتى ۋە غايىلىرى بىلەن يېڭىدىن تىرىلىشى، ئىنقىلاپنى روياپقا چىقىرىدىغان خىزمەتلەر، تىرىشچانلىقلار سىياسەت ئىچىدە قىممەتكە ئىگە بولىدۇ.
مەملىكەتنى، مىللەتنى پالاكەتلەردىن ساقلاپ قالىدىغان، دۆلەتنىڭ ئەبەدىيلىكنى كاپالەتكە ئىگە قىلىدىغان، ئىچكى تىنچلىق ۋە بىرلىكنى شەكىللەندۈرىدىغان ئامىل سىياسەتتۇر، سىياسىي كۈچتۇر. ئۇنداقتا سىياسەت ئىلمى بولۇشى كېرەك. سىياسەتتە ئىلىم ئۇتۇق ئېلىپ كېلىدۇ، مەسىلىلەرنى ھەل قىلىدۇ. ئىلمى سىياسەت، ئىنسانىي مۇناسىۋەتلەرنى ئۆگىنىدىغان بىلىم تارمىقى بولۇپ، بۇ مەسىلىنى بىر مىسال بىلەن ئىزاھلاپ ئۆتەي: بۇرۇنقى زاماندا مەملىكەتتە داڭقى چىققان بىر مەكتەپ بولغان ئىكەن. بۇ مەكتەپنى پۈتتۈرۈش ناھايىتى تەس بولۇپ، بۇ مەكتەپكە بىر يىگىت ئوقۇشقا كىرىپتۇ. ئۇ ناھايىتى تىرىشچان بولۇپ، مەكتەپنى بىرىنچى دەرىجە بىلەن پۈتتۈرۈپتۇ. ئۇستازلىرى: «سەن ناھايىتى ياخشى ئوقۇغۇچى بولۇپ چىقتىڭ. ئەمما بىزنىڭ ئىلمى سىياسەت دەيدىغان بىر دەرسىمىز بار، ئۇنى ئوقۇش – ئوقۇماسلىق سېنىڭ ئىختىيارىڭغا باغلىق» دەپتۇ. ئوقۇغۇچى: «ياق، مەن مەكتەپنى پۈتتۈردۈم، ئەمدى يەنە ئوقۇشنى خالىمايمەن» دەپ مەكتەپتىن ئايرىلىپتۇ. ئۇ دەۋرلەردە ماشىنا بولمىغانلىقتىن يول ئۈستىدە بىر يېزىغا ئۇچراپتۇ، ئۇ يېزىغا بارغاندا يېزىدىكىلەر: «خوش كەلدىڭ» دەپ قارشى ئاپتۇ ۋە يات كىشى دەپ يېزىدىكى مېھمانخانىدىن بىر ھۇجرا بېرىپتۇ. يىگىت ئۇ كېچە سەھرادا قونۇپ قاپتۇ ۋە ئەتىسى يېزىدىكىلەر بىلەن بىرگە مەسچىتكە بېرىپتۇ. مەسچىتتە ئىمام: شۇنى قىلمىساڭلار ئازاپقا دۇچار بولىسىلەر، بۇنى قىلساڭلار قولۇڭلار كېسىلىدۇ، پۇتۇڭلار كېسىلىدۇ، دەپ ۋەز قىلىۋاتقانىكەن. يىگىت ئىمامنىڭ سۆزىگە قوشۇق سېلىپ: «سېنىڭ دېگەنلىرىڭ توغرا ئەمەس، سەن يالغان ئېيتىۋاتىسەن» دەپتۇ. ئىمام يېزىدىكىلەرنىڭ نەزىرىدىن چۈشۈپ كېتىدىغانلىقىنى سېزىپ: «ئى جامائەت، بۇ ئارىمىزغا پىتنە سېلىش ئۈچۈن بۇ يەرگە كەپتۇ، بۇنى قەتلى قىلىش ۋاجىپتۇر» دەپ يېزىدىكىلەرنى كۈشكۈرتۈپتۇ. يىگىت يېزىدىكىلەردىن مىڭ تەستە قۇتۇلۇپ، دەرھال مەكتىۋىگە قايتىپ بېرىپتۇ.
مۇئەللىملەر يىگىتنى مەكتەپتە كۆرۈپ: «نېمە ئۈچۈن كەلدىڭ؟» دەپ سوراپتۇ. يىگىت: «ئىلمى سىياسەت ئوقۇش ئۈچۈن» دەپ جاۋاپ بېرىپتۇ. مۇئەللىملەر: «كېلىدىغانلىقىڭنى بىلەتتۇق، لېكىن بۇنچە بالدۇر كېلىشىڭنى پەرەز قىلمىغانىدۇق» دەپتۇ. يىگىت ئۈچ ئاي ئىلمى سىياسەت دەرسىنى ئوقۇپ مەكتەپتىن ئايرىلىپتۇ. قايتىدىن ھېلىقى يېزىغا بېرىپتۇ. بۇ مۇددەت ئىچىدە ساقال قويۇپ، تەقى – تۇرۇقىنى ئۆزگەرتىپتۇ. يېزىغا كىرىش ئېغىزىدا يېزىدىكىلەرگە مەملىكەتنىڭ ئەڭ مەشھۇر مەكتىۋىنى پۈتتۈرگەنلىكىنى ئېيتىپتۇ. يېزىنىڭ كاتتىلىرى ھۆرمەت بىلەن كۈتىۋېلىپ، يېزىنىڭ ئەڭ ياخشى ئۆيىدە مېھمان قىلىپتۇ. ئەتىسى يېزىدىكىلەر بىلەن بىرگە يەنە مەسچىتكە بېرىپتۇ. قارىسا موللام يەنە شۇ ئوخشاش گەپلەرنى تەكرارلاۋاتقانىكەن. يېزىدىكىلەر يىگىتتىن موللام ھەققىدىكى قارىشىنى سوراپتۇ. يىگىت: «ۋاللاھى سىلەرنىڭ موللامدەك كىشى ناھايىتى ئاز تېپىلىدۇ، مېنىڭچە سىلەردىن موللامنىڭ ساقىلىدىن بىر تال يۇلىۋالغان كىشى جەننەتكە كىرىدۇ» دەپتۇ. شۇنىڭ بىلەن يېزىدىكىلەر موللامنىڭ ساقىلىدىن بىر تال ئېلىۋېلىش ئۈچۈن موللامنىڭ ئۈستىگە ئېتىلىپتۇ. يېزىدىكىلەرنىڭ ئاستىدا مىجىلىۋاتقان موللام بېشىنى كۆتۈرۈپ قاراپ يىگىتنى كۆرۈپتۇ ۋە: «سېنى تونۇپ قالدىم، سەن ئۆتكەندە بۇ يەرگە كەلگەن كىشى، لېكىن ئىلمى سىياسەت ئوقۇپ سەن» دەپتۇ.
ئىلمى سىياسەت، بىزنىڭ ئىنسانى ۋە بەشەرى تەرىپىمىز بولۇپ، بىزنىڭ بىر – بىرىمىز بىلەن بولغان ئىجتىمائىي مۇناسىۋىتىمىزنى ئورنۇتۇش قابىلىيىتى ۋە سەنئىتىدۇر. ئىلمى سىياسەت، توغرىنى باشقىلارنى رەنجىتمەستىن، ئازار بەرمەستىن ئېيتىشتۇر. بۇنى ئۆلگىلىك بىر قىسسە بىلەن چۈشەندۈرۈپ ئۆتەي: