مېدىيا مەزمۇنىنىڭ پىسخىكىسى: نەزەرىيەۋى ئاساس (10-قىسىم)
ئاپتور: ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنىستىتۇتى
مەنبە: uysi.org

پسىخولوگىيىلىك مېتۇدلار بىلەن تەرەققىي قىلدۇرغىلى بولىدىغان مېدىيادىن پايدىلىنىش ئۇسۇلى مېدىيا بىلەن بولغان مۇناسىۋىتىمىزنى تېخىمۇ ياخشىلايدۇ. لېكىن، پىسخولوگىيە مەزمۇن ئىشلەش ئۈنۈمىنى ئاشۇرغاندەك، مېدىيادىنمۇ بۇ ئۈمىد قىلىنىدۇ. پىسخولوگىيەلىك تەتقىقالارنىڭ ئېلان قىلىنىشى ۋە تارقىتىلىشى بىلەن شەخسىي ۋە ئىجتىمائىي تۇرمۇشنى ياخشىلاش ئۈچۈن كۆرسەتكەن تىرىشچانلىقلارغا بىر جاۋاب تېپىش يەنىلا مېدىيا قوراللىرى ئارقىلىق مۇمكىن بولىدۇ. لېكىن، مېدىيا كەسپىي خادىملىرى ۋە ھەۋەسكارلىرىنىڭ مەزمۇن ئىشلەش جەريانىدا دۇچ كەلگەن ۋاقىت بېسىمى ۋە باشقىلاردىن بالدۇر ئېلان قىلىش كۆرىشى ئۇلارنىڭ بەزى ئىجتىمائىي، پسىخىكىلىق ۋە تېخىمۇ مۇھىمى ئەخلاقىي قىممەت ئۆلچەملىرىگە سەل قارىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. ئەلۋەتتە، ۋاقىت ۋە «بالدۇر ئېلان قىلىش كۈرىشى» نىلا ئەمەس، مەھسۇلات ئىشلىگۈچىنىڭ ئىقتىسادىي ئەندىشىسى ۋە سىياسىي بېسىمىنىمۇ تىلغا ئېلىش كېرەك. گەرچە بۇ سەلبىي ئامىللار بولسىمۇ، بىز مېدىيانى مەركەز قىلغان ئاساستا شەخس ۋە جەمئىيەتكە ئايلىنىۋاتقان، ئوخشىمىغان شەكىللەردە بولسىمۇ ئۇلارنىڭ مەزمۇنىغا ئېھتىياجلىق بولۇۋاتقان بۇ تېخنىكا دەۋرىدە مېدىيا پسىخولوگىيەسىنىڭ تەجرىبىلىرىدىن پايدىلىنىش ئۈچۈن نەزەرىيە بىلەن بىللە تەجرىبەلەرگىمۇ مۇراجىئەت قىلىشىمىز كېرەك. مۇشۇنداق قىلغاندا، ئاخبارات ۋاستىلىرى ۋە يېڭى مېدىيا تېخنىكىلىرىنىڭ پاسسىپ تەسىرىنى ئەڭ تۆۋەن چەكتە ئازايتقىلى، مېدىيا كەلتۈرۈپ چىقارغان بېسىمنى تۆۋەنلەتكىلى، پايدىلىق ۋە قىزىقارلىق مەزمۇنلارنى ئىشلىگىلى بولىدۇ، ئابونتلارنىڭ تېز سۈرئەتتە تەرەققىي قىلىۋاتقان تېخنىكا بىلەن ماسلىشىشچانلىقنىى تېخىمۇ مەنىگە ئىگە قىلىغلى بولىدۇ. شۇنداقلا شەخس مېدىيادىن ئاڭلىق پايدىلىنالايدۇ.
ماقالە مەنبەسى:
http://static.dergipark.org.tr/article-download/4fd1/8983/51c2/5d3fee9e13342.pdf?
Medya İçeriğinin Psikolojisi: Kuramsal Bir Altyapı
Adler, P. S. (2008). Technological Determenism. S. R. Clegg & James R. Bailey (Ed.), International Encyclopedia of Organization Studies içinde. London: Sage.
Adorno, T. W. (2001). The Culture Industry: Selected Essays on Mass Culture. New York: Routledge.
Althusser, L. (2006). Ideology and Ideological State Apparatuses (Notes towards an Investigation). Sharma & A. Gupta (Ed.), The Anthropology of the State: A Reader içinde (s. 86-111). Victoria: Blackwell.
Althusser, L. (2014). On the Reproduction of Capitalism: Ideology and Ideological State Apparatuses. London: Verso.
Battin, J. M. (2017). Mobile Media Technologies and Poiēsis: Rediscovering How We Use Technology. Cham: Springer.
Bau, V. (2014). Video Technologies and Participatory Approaches to Peace. J. Servaes (Ed.), Technological Determinism and Social Change: Communication in a Tech-Mad World içinde (s. 243-258). London: Lexington.
Baumgartner, F. R. (2016). John Kingdon and the Evolutionary Approach to Public Policy and Agenda Setting. N. Zahariadis (Ed.), Handbook of Public Policy Agenda Setting içinde (s. 53-68). Cheltenham: Edward Elgar Publishing.
Bolin, G. (2012). Cultural Technologies: The Shaping of Culture in Media and Society. London: Routledge.
Brewer, G. (2011). Media Psychology. London: Palgrave.
Büyükbaykal, G. (2007). Televizyonun Çocuklar Üzerindeki Etkileri. İletişim Fakültesi Dergisi, 28, 31-44.
Chomsky, N. & Herman, E. (1988). Manufacturing Consent: The Political Economy of the Mass Media. New York: Pantheon.
Condry, J. (2017). The Psychology of Television. London: Routledge.
Cook, D. (1996). The Culture Industry Revisited: Theodor W. Adorno on Mass Culture. Maryland: Rowman and Littlefield Publishers.
Cull, N. J., Culbert, D. & Welch, D. (2003). Propaganda and Mass Persuasion: A Historical Encyclopedia, 1500 to the Present. California: ABC-CLIO.
D’Angelo, P. & Kuypers, J. (2010). Doing News Framing Analysis: Empirical and Theoretical Perspectives. London: Routledge.
DeFleur, M. L. & DeFleur, M. (2016). Mass Communication Theories: Explaining Origins, Processes, and Effects. London: New York.
Dijk, T. A. (2000). Ideology: A Multidisciplinary Approach. London: Sage.
Ertürk, Y. D. & Gül, A. (2006). Çocuğunuzu Televizyona Teslim Etmeyin. İstanbul: Nobel. Gillespie,
T., Boczkowski, P. J. & Foot, K. A. (2014). Media Technologies: Essays on Communication, Materiality, and Society. Massachussets: MIT.
Goffman, E. & Berger, B. (1986). Frame Analysis: An Essay on the Organization of Experience. Boston: Northeastern University.
Göktepe, Ö. K. (2015). Lise Çağındaki Gençlerin Televizyon İzleme Alışkanlıkları ve Bunun Günlük Dile Yansıması. Route Educational and Social Science Journal, 2(2), 630-639.
Hansen, C. H. & Hansen, R. (2000). Music and Music Videos. D. Zillman & P. Vorderer (Ed.), Media Entertaintment: The Psychology of its Appeal içinde (s. 175-213). New York: Routledge.