رەقەملىك مېديا ۋە شەخسنىڭ پىسخىكىسى (14-قىسىم)
ئاپتور: ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنىستىتۇتى
مەنبە: uysi.org

ئەرول گۆكا:مېنىڭ تور ھەققىدىكى تۇنجى ئەسىرىم تور مۇھەببىتى توغرىسىدا ئىدى. چۈنكى تور ئالاقىسىنىڭ ئومۇمىيلىشىشىغا ئەگىشىپ دوختۇرلۇق سۈپىتىم بىلەن «مەن بىرى بىلەن توردا تونۇشتۇم، كۆيۈپ قالدىم، ياخشى كۆرۈپ قالدىم» دېگەن ئادەملەر، كۆپىنچە يامان نەتىجىلەنگەن ئالاقە شەكىللىرىنى كۆرۈشكە باشلىدىم. ئادەملەرنى ئەسكەرتىش ئۈچۈن يازمىلار يازدىم، زىيارەتلەر قوبۇل قىلدىم. ئۇ جەرياندا تېخى ئىجتىمائىي تاراتقۇ يوقتى، ئەمما پەقەت ئۇچۇرلاشقىلى بولىدىغان تور ئالاقە ئۇسۇللىرى يېڭىدىن ئىشلىتىلىۋاتاتتى. بىز بىلەن سۆزلىشىۋاتقان ئادەمنىڭ كىم ئىكەنلىكىنى بىلمەيمىز، ئەمما تور ئارقىلىق ئۇنىڭ بىلەن ئالاقە قلىپ ئۇچۇرلىشالايمىز. شۇ ۋاقىتتىن كېيىن ئىجتىمائىي تاراتقۇ ئوتتۇرىغا چىقتى. ئاۋازلىق ۋە ۋىدىئولۇق كۆرۈشۈش ئىقتىدارلىرى قوشۇلدى. ئەمما مېنىڭ كۆز قاراشلىرىمنى تۈپتىن ئۆزگەرتىدىغان بىر ئەھۋال كۆرۈلمىدى. مېنىڭ ئانالىزىمنىڭ ئاساسىنى، سۆزلىشىدىغان ۋە يېزىشىدىغان ئالاقە پەرقىنى شەكىللەندۈرىدۇ. مەۋھۇم ئالاقە كۆپىنچە يېزىق ئارقىلىق ئېلىپ بېرىلىدۇ ۋە يېزىپ ئۇچۇرلىشىشنىڭ ئالاھىدىلىكىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. ئۇچۇرنى يېزىق ئارقىلىق يوللىغاندا بىز بىلەن پاراڭلىشىۋاتقان ئادەمگە نېمە بېرىۋاتىدۇ ياكى يوللىنىۋاتىدۇ، ئۇ نېمە چۈشىنىۋاتىدۇ، بىلىش ئىمكانىمىز يوق. ئۇ ئۆز چۈشەنچىسىگە ئاساسەن چۈشىنىدۇ ۋە سىزمۇ ئۆزىڭىزنىڭ ھېسسىياتىنى چۈشەندى دەپ ئويلايسىز. مەۋھۇم ئالاقىمۇ شۇنداق بولىدۇ، ئىككى ئادەمدىن زىيادە ئىككى خىيال دۇنياسىدىكى مەۋھۇم بىر ئالاقە مەۋجۇت… بىز بۇنى كۆپىنچە ئاڭقىرالمايمىز. ئۆزىمىزنىڭ خىيال دۇنياسىغا ۋە ئارزۇيىمىزغا قاراپ يېزىشىمىز بۇ روھى ھالىتىمىزدە «مۇھەببەتلىك» مەنزىرىلەر تېخىمۇ ئاسان ئوتتۇرىغا چىقىدۇ. مۇھەببەتلىك دېدى دەپ قالماڭ، چۈنكى بىئوخىمىيىلىك جەھەتتىنمۇ خۇددى بىرىنى ياخشى كۆرۈپ قىلىشقا ئوخشاش دەپ ئويلايمەن. چۈنكى مۇھەببەت بىر ئېھتىياجدۇر، ھەممىمىز مۇھەببەتكە قاراپ ماڭىمىز، ھەممىمىز مۇھەببەتنى ئىزدەيمىز. بۇ تېمىلارنىڭ ئانالىزلىرىنى ئىنتايىن پەرقلىق شەكىللەردە قىلالايمىز. مۇھەببەت بۇ دۇنيادا بىز بارالايدىغان ئەڭ ساغلام پورتتۇر. مۇھەببەت جەم بولۇشتۇر ۋە ئادەملەر جەم بولۇشنى خالايدۇ. بىز تەبىئي ھالدا مۇھەببەتكە قاراپ مېڭىۋاتقاندا، مۇھەببەتكە مەيلىمىز بار چاغدا تېخنىكا بىزنى ئىجتىمائىي تاراتقۇ بىلەن ئۇچراشتۇردى. ئوخشاش بىر ۋاقىتتا نۇرغۇن ئادەم بىلەن ئۇچرىشىشىمىز، دۇنيانىڭ يەنە بىر ئۇچى بىلەن ئالاقە قىلىش پۇرسىتىگە ئېرىشتۇق. شۇڭلاشقا تېخنىكىۋى مېديا دۇنياسىدا تېخىمۇ كۆپ مۇھەببەت بىلەن ئۇچرىشىپ تۇرىۋاتىمىز، بۇلغىنىۋاتىمىز. بۇنىڭغا ئىنتايىن بەك دېققەت قىلىشىمىز كېرەك. مۇھەببەت بىز تونۇماسقا سالىدىغان، تۆۋەن كۆرىدىغان بىر ھالەت ئەمەس. ئادەم ئۆزىنى يوقىتىپ قويىدۇ، كۆزى ياخشى كۆرگەن كىشىدىن باشقىنى كۆرمەيدۇ، ئويلىنالمايدۇ. بىرخىل مەستخۇش بولۇشتۇر. بىرىنى ياخشى كۆرۈش ۋە ھەتتا ۋەقە چىقىرىشىمۇ مۇمكىن. بۇخىل ھالەتكە مەۋھۇم تەرەپ قوشۇلغاندىن كېيىن، پۈتۈن بۇ ھالەتلەر ئۇنىڭ مەۋھۇم ھالەتتە بولغانلىقىنى ئويلىسىڭىز، ئىشنىڭ ئىچىدىن چىققىلى بولمايدۇ. مەۋھۇم ئالەمدە سىز قارشى تەرەپنىڭ نېمە قىلغانلىقىغا ئەمەس، سىز ئۆزىڭىزنىڭ نېمىنى خالايدىغانلىقىڭىزغا ۋە ئۆز ئېھتىياجىڭىزغا دېققەت قىلىسىز، پەرق ئېتىش سىستېمىڭىز شۇنىڭغا قارىتا ئىشلەيدۇ. شۇڭلاشقا توردا ئاسانلا بىرىنى ياخشى كۆرۈپ قالىمىز ۋە تور مۇھەببەتلىرىدە تېخىمۇ چوڭ پاجىئەلەر كۆرۈلۈشى مۇمكىن. خىياللار ئارىسىدىكى بىر مۇناسىۋەت بولغاچقا ئاسانلا غايىۋى مۇھەببەتنى تاپتۇق دەپ ئويلاپ قالىمىز. كېيىن ھەقىقەت بىلەن يۈزلەشكەندە بولسا غەلىتە، ئادەمنى بەك جەلپ قىلىدىغان مەنزىرىلەر بىلەن ئۇچرىشىشىمىز مۇمكىن. مەنمۇ ئادەملەرنى ئەسكەرتىش ئۈچۈن بۇلارنى يازغان ئىدىم. ئۇزۇن گەپنىڭ قىسقىسى، تورنى، رەقەملىك دۇنيانى ۋە تېخنىكا دۇنياسىنى مۇھەببەتكە توسالغۇ بولىۋاتىدۇ دەپ قارىمايمەن. ئەمما ھەر تېخنىكىلىق مۇھىتتا، ئۆزىگە خاس پاجىئ‍ەلەر، ئۆزىگە خاس ساغلام نەتىجىلەر ھاسىل قىلىدۇ. بۇلار توغرۇلۇق تېخىمۇ كۆپ تەپەككۇر قىلىپ سۆزلىشىمىز كېرەك.
ت ر ت ئاكادېمىيەسى:تېخنىكىغا ئاساسەن شەكىللەندۈرۈلگەن ھايات، ياخشى بىر ھايات بولالامدۇ؟ توردىكى ئادەمنىڭ پۇرسىتى، ئېھتىمال ۋە چېگرالىرى نېملەر بولۇشى كېرەك؟