ياخشى ئاتا-ئانا بولۇشنىڭ ئۇسۇللىرى (2-قىسىم)
ئاپتور: ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنىستىتۇتى
مەنبە: uysi.org

بالىلار ئەڭ چوڭ تەقلىدچى بولغانلىقلىرى تۈپەيلى،ئاتا-ئانىلارنىڭ ئىش-ھەرىكەتلىرىنى ئەينەن دورايدۇ.بالىلارغا قانداق مۇئامىلە قىلىشنى ئېغىزدا ئەمەس ئەمىلىيەتتە كۆرسىتىش ئەڭ ئۈنۈملۈك ئۆگىتىش ئۇسۇلىدۇر.ئاخشىمى تېلېۋوزۇر كۆرۈۋاتقان بىر دادىنىڭ بالىغا ئۆگىنىش قىل دېيىشى، ئۇنىڭغا بەك تەسىر قىلمايدۇ.ئەمما ئەگەر دادا ئۆزى قولىغا بىر كىتاپ ئېلىپ ئوقۇشقا باشلىغان ۋاقتىدا،»قېنى بالام،سەنمۇ ئۆگىنىش قىل.» دېسە بالىسىغا تەسىر قىلالىشى مۇمكىن.ياكى تاماكا چېكىدىغان بىر دادىنىڭ بالىلىرىنىڭمۇ تاماكى چېكىشى ئېھتىمالغا ئەڭ يېقىن.
بالىلىرىڭىزغا كەڭ قۇرساق بولۇڭ ۋە ئۇلار بىلەن سەمىمىي مۇناسىۋەت ئورنىتىڭ.
ئاتا-ئانىلار بالىلىرىغا سەمىمىي ۋە دۇرۇس مۇئامىلە قىلىشى كېرەك.ئۆزىنىڭ ھېس-تۇيغۇ ۋە چۈشەنچىلىرىنى بالىلىرىغا ئوچۇق ئېيتىشى،بالىلارنىڭمۇ ئۆزىنىڭ ئىش-ھەرىكەتلىرىنىڭ ئاتا-ئانىسىنىڭ قانداق ھېس قىلىشىغا ۋە قايسى خىل چۈشەنچىگە ئىگە بولىشىغا سەۋەپ بولىدىغانلىقىنى بىلىشى كېرەك.يەنى ئاتا-ئانىلار ئالدى بىلەن ئۆزىنىڭ نۇرغۇن جەھەتتە سەزگۈرلىكىنى،قىممەت-قارىشى ۋە ھۆكۈملىرىنىڭ بارلىقىنى بالىلىرىغا ھېس قىلدۇرىشى كېرەك.
ئائىلىدە بالىنىڭ ناتوغرا قىلىقى سەۋەپلىك بىر مەسىلە كۆرۈلگىنىدە،ئاتا-ئانا بۇ توغرۇلۇق چىرايلىقچە سۆزلىشىشى كېرەك.شەخسەن بالا بىلەن مۇناسىۋەتلىك مەسىلىنى ئۇنىڭدىن يوشۇرۇشنىڭ پايدىسى بولمايدۇ.بۇنىڭدىن سىرت، مەسىلىنى ھەل قىلىش چارىلىرىنى بالا بىلەن بىرلىكتە تېپىش ۋە تەدبىقلاش ئىنتايىن پايدىلىقتۇر.مەسلەن:بالا بۇ مەكتەپتە ئوقۇسۇنمۇ؟ياكى باشقا بىر مەكتەپتە ئوقۇسۇنمۇ؟بۇ مەسىلىنى بالا بىلەن بىرلىكتە ھەل قىلىشنىڭ رولى ناھايىتى چوڭ بولىدۇ.چۈنكى بىرلىكتە قارار بېرىلگەندە ھەممە تەرەپ ئېلىنغان قارارنى تەدبىقلاشقا رازى بولىدۇ،بالا ئاتا-ئانىسىنىڭ قارارىغا قوشۇلسىمۇ رازى بولماسلىقى مۇمكىن.
ماسلىشىشچان بولۇشقا تىرىشىڭ ۋە قىلمىشىڭىزنىڭ خاتا ئىكەنلىكىنى بايقىغان ھامان تۈزىتىڭ.
ئاتا-ئانىنىڭ بالىسىغا تەسىر كۆرسىتەلىشى ئۈچۈن ئالدى بىلەن بالىسىنى چۈشىنىشى،بالىسىنىڭ قىزىقىش،ئىستەك ۋە ئېھتىياجلىرىغا يارىشا ئۇنى قانداق تەربىيىلىشى كېرەكلىكىنى بىلىشى كېرەك.
ياخشى بىر ئاتا-ئانا بولۇشنىڭ ئالدىنقى شەرتى،بالىلار تەرەققىياتى ۋە مائارىپى توغرىسىدا مەلۇم بىر بىلىم سەۋىيەسىگە ئىگە بولۇشتۇر.كۆپىنچە ۋاقىتلاردا ئاتا-ئانىلار ئۆز ئائىلىسىدە كۆرگەن ئەنئەنىۋى قائىدە ۋە ئاڭ بىلەن بالىلىرىنى تەربىيىلەشكە غەيرەت قىلىشى مۇمكىن. بۇ خىل تەربىيە كۆپىنچە ئاتا-ئانىنىڭ بالىلارغا خاتا مۇئامىلە قىلىشىغا سەۋەپ بولىدۇ.بالا تەربىيەلەش توغرىسىدا نۇرغۇن خاتالىقلارنى سادىر قىلىۋاتقانلىقىنى ھېس قىلغان ئاتا-ئانىلار بۇ جەھەتتە ئۆزلىرىنى يېڭىلاشقا ۋە تەرققىي قىلدۇرۇشقا ھەر ۋاقىت تەييار بولۇشى كېرەك.
بولۇپمۇ بالىلىرى يېڭىدىن بالاغەتكە يېتىۋاتقان ئاتا-ئانىلار بۇنىڭغا تېخىمۇ تەييار بولۇشى كېرەك.ياشلار ئاتا-ئانىلىرىدىن بەكرەك دوست-بۇرادەرلىرىنىڭ تەسىرىگە ئۇچرايدۇ.بۇ ئەھۋال ئاتا-ئانىلارنى ئىنتايىن بىئارام قىلماقتا.بۇنداق ئەھۋاللاردا ئاتا-ئانىلار بالىلىرىنىڭ ئائىلىسىگە بولغان تونۇشىنى ياخشى بىلىشى كېرەك.ئەكسىچە,ياشلارنىڭ ئۆيدىن پۈتۈنلەي يىراقلىشىشىغا ۋە يامان ئادەت يېتىلدۈرۈۋېلىشىغا سەۋەپ بولۇشى مۇمكىن.ئاتا-ئانىلار ئۆزلىرىنىڭ ھېس-تۇيغۇ ۋە چۈشەنچىلىرىنى بالىلىرى بىلەن ئورتاقلاشسا ۋە قائىدە-تۈزۈمنى ئازراق يۇمشاتسا،بالىلىرى بىلەن تېخىمۇ ياخشى ئالاقە ئورنىتىشىغا پايدىسى بولىدۇ.
.پەرزەنتلىرىڭىزنى شەرتسىز سۆيۈڭ
سۆيگۈ ئاللاھنىڭ ئىنساننىڭ قەلبىگە سالغان ئەڭ قىممەتلىك تۇيغۇ ۋە خەزىنىدۇر.قەلبىدە سۆيگۈ بولمىغان ئادەمنى ئادەم دېگىلى بولمايدۇ. ئادەمنىڭ سۆيگۈسىنى ئەڭ ياخشى ئىپادىلەش ئوبيېكتى بولسا ئۇنىڭ پەرزەنتلىرىدۇر.ئاتا-ئانا بالىلىرى مەلۇم ياشقا كەلگۈچە ئۇلارنىڭ تەربىيەلىنىشىگە مەسئۇلدۇر. شۇڭلاشقا ئاتا-ئانا بالىلىرىنىڭ توغرا مىجەز-خۇلق يېتىلدۈرۈشى ئۈچۈن تىرىشچانلىق كۆرسىتىدۇ ۋە خاتالىق سادىر قىلغىنىدا مۇۋاپىق چارىلەر بىلەن تۈزىتىشنى خالايدۇ.بۇ تۈزىتىشكە بەزىدە بالا قارشىلىق كۆرسىتىشى مۇمكىن.بۇنداق ئەھۋالدا ئاتا-ئانا ئۆزىمۇ بالىسىغا قارشىلىق كۆرسىتىپ،ئۇنى ئەيىپلەپ،ئازارلاپ،كەمسىتمەسلىكى، ئۆز سۆيگۈسىنى مەلۇم شەرتلەرگە باغلىقتەك تۇيغۇ بېرىپ قويماسلىقى كېرەك.ئەكسىچە،ئاتا-ئانا ئۆزىنىڭ ھەرقانداق ئەھۋالدا بالىسىنى سۆيىدىغانلىقىنى ھېس قىلدۇرۇشى كېرەك.چۈنكى ھەقىقىي سۆيگۈ ھېچقانداق شەرتكە باغلىق بولمايدۇ.بالىلار ۋە ياشلار ئاتا-ئانىلىرى تەرىپىدىن سۆيۈلگىنىدە خۇشال بولىدۇ.ئاتا-ئانىلار سۆيگۈسىنى بالىلىرىغا ئېنىق ھېس قىلدۇرۇشى كېرەك.
ئاتا-ئانىنىڭ بالىسىغا تەسىر كۆرسىتەلىشى ئۈچۈن ئالدى بىلەن بالىسىنى چۈشىنىشى،بالىسىنىڭ قىزىقىش،ئىستەك ۋە ئېھتىياجلىرىغا يارىشا ئۇنى قانداق تەربىيەلىشى كېرەكلىكىنى بىلىشى كېرەك.بالىسىنىڭ تاپشۇرۇق ئىشلىشىگە ياردەم قىلالمايدىغان ئاتا-ئانىنىڭ بالىلىرىغا تەسىر قىلالىشى مۇمكىن ئەمەس.بولۇپمۇ بالا كۆپىنچە ۋاقتىنى ئانىسى بىلەن ئۆتكۈزىدىغانلىقى ئۈچۈن،ئانىلارنىڭ بۇ جەھەتتە بىلىملىك ۋە تەربىيەلەنگەن بولۇشى، يېڭى ئەۋلادلارنىڭ تېخىمۇ ياخشى تەربيىەلىنىشى ئۈچۈن ئىنتايىن مۇھىم. «ھەر مۇۋەپپەقىيەتلىك ئەرنىڭ ئارقىسىدا بىر ئايال باردۇر» دېگەن سۆزنى «ھەر غەلىبە قازانغۇچىنىڭ ئارقىسىدا بىر ئانا باردۇ» دېيىش تېخىمۇ مۇۋاپىقتۇر.چۈنكى تارىخنىڭ بەتلىرىنى ۋاراقلىغىنىمىزدا،ھاياتىدا غەلىبە قىلغان كىشىلەرنىڭ ئارقىسىدا،مۇكەممەل،ئېسىل مىجەز-خاراكتېرگە ئىگە،يىراقنى كۆرەر ۋە بىلىملىك ئانىلارنىڭ بارلىقىنى كۆرمەكتىمىز.