يېڭى ئۇچۇر-ئالاقە تېخنىكىسى ۋە بىخەتەرلىك سىياسەتلىرى (7-قىسىم)
ئاپتور: ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنىستىتۇتى
مەنبە: uysi.org

يېڭى ئالاقە تېخنىكىسى تەبىئەتكە ئەقىل بىلەن ھۆكۈمرانلىق قىلىشنىڭ يېڭى شەكىللىرىنى بارلىققا كەلتۈردى. تەبىئەتتىكى كىشىلەرگە ھۆكۈمرانلىق قىلىشنىمۇ ئۆز ئىچىگە ئالىدىغان بۇ تەشەببۇس تېخنىكا ئارقىلىق كاپىتالىستىك قۇرۇلمىنى تېخىمۇ كۈچەيتىدۇ. تېخنىكىنىڭ قاتلاملىق قۇرۇلما بەرپا قىلىشى ئۇنىڭ تېخىمۇ مۇستەبىت بولۇشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. شۇڭلاشقا، يېڭى ئالاقە تېخنىكىسى ئەركىنلىك بىلەن تەمىنلەشنىڭ ئورنىغا كونترول قىلىشقا ھەسسە قوشىدۇ. يېڭى ئالاقە تېخنىكىسى ھازىرقى قۇرۇلمىنى كۈچەيتىپ، يەر شارىلىشىش تىرىشچانلىقىغا تۆھپە قوشۇشى مۇمكىن. بۇ مەركىزىي قۇرۇلما بىخەتەرلىك سىياسىتىنى سۈرۈشتۈرۈش ۋە قايتىدىن قاراپ چىقىشقا يول ئاچىدۇ. بىر تەرەپتىن دۇنيادىكى DNS ئېقىمىنى كونترول قىلىدىغان 13 مۇلازىمېتىرنىڭ ئونىنىڭ ئامېرىكىغا جايلىشىشى ، يەنە بىر تەرەپتىن تور تېرورلۇقىنىڭ ھەمىشە يوشۇرۇن تەھدىت بولۇپ تۇرۇشى مۇستەبىت قۇرۇلمىنى كۈچەيتىدۇ. بۇنداق بولغاندا، ئامېرىكىنىڭ تور ئېقىمىنى كونترول قىلىشى ئاسانلىشىدۇ. يەنە بىر تەرەپتىن، بۇ قۇرۇلمىدىن پايدىلانغان تېرورلۇق گۇرۇپپىلىرىنىڭ پائالىيەتلىرى خەۋىپسىزلىك تەھدىتى پەيدا قىلىدۇ.
يېڭى ئالاقە تېخنىكىسىدا ھەمىشە بىر بىخەتەرلىك يوچۇقى مەۋجۇت بولۇپ تۇرىدۇ. ئەمەلىيەتتە ، يېڭى ئالاقە تېخنىكىلىرى بىخەتەرلىك يوچۇقلىرىنى تېخىمۇ كۆپەيتىۋەتتى. بۇ سەۋەبتىن، ئامېرىكىدىكى ئون تور مۇلازىمېتىرى دۆلەتنىڭ كونتروللۇقىدا ئەمەس، مۇستەقىل تەشكىلاتلار ياكى بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتىنىڭ كونتروللۇقىدا بولۇشى كېرەك. بۇ ھەم ئامېرىكىنىڭ DNS ئېقىمىنى كونترول قىلىشىنىڭ ئالدىنى ئالىدۇ ھەمدە جىنايەتچىلەرنى ئامېرىكىغا دۆڭگەش خاھىشىنى تۆۋەنلىتىدۇ. ئىككىنچى، ئىنتېرنېت بوشلۇقىنىڭ تېخىمۇ كۆپ ئاپتونومىيىلىك قۇرۇلمىغا ئايلىنىشى زۆرۈر. بۇ ئاپتونومىيىلىك قۇرۇلمىلار يەككە تورنىڭ ئەمەس ، بەلكى بىردىن كۆپ تورنىڭ بارلىققا كېلىشىگە سەۋەپ بولىدۇ. بىردىن كۆپ ئىنتېرنېت تورى قۇرۇشقا يول قويىدىغان بۇ قۇرۇلما سايىسىدە يوشۇرۇن تەھدىت كۈچى ئازىيىدۇ، سىستېمىلارنىڭ بىر-بىرىگە تەسىر قىلىش ئېھتىماللىقى يوقىلىدۇ. سىستېمىلارنى زاپاسلاش ياكى زاپاسلاش تورىنى ساقلاش تور ھۇجۇمى يۈز بەرگەندە زىياننى ئازايتالايدۇ. بۈگۈنكى كۈندە، يېڭى ئالاقە تېخنىكىسىنىڭ تەرەققىياتى زور پايدا ۋە پۇرسەت بىلەن تەمىنلەپلا قالماي، سىستېمىنىڭ مۇستەبىت، جانلىق ۋە تەھدىتكە ئوچۇق بولۇشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىۋاتىدۇ. بۇ قۇرۇلمىنى قايتا ئويلىنىشقا توغرا كېلىدۇ، نۆۋەتتە كىشىلەر تېخنىكا فاشىزىمىدىن مۇستەسنا تۇرۇپ بۇ قۇرۇلمىغا قايتىدىن قاراپ چىقىشى كېرەك.
1. Hüseyin Çelik, “Yeni Medya Ortamında Görsel Kültürün Yükselişi: İnternet Haberciliğinde Sanal Oluşumlar ve Sanal Fırsatlar”, Change and Chalenge, s. 251-262, Ege University, 13. Proceedings of the Thirteenth International Cultural Studies Symposium, 4-6 Mayıs 2011. Ege University Press, 2012: İzmir, s.252
2. Lev Manovich, The Language of New Media, Cambridge, Mit Press, 2002, s.44.
3. Hüseyin Çelik, «Yeni Medya Ortamında Görsel Kültürün Yükselişi: İnternet Haberciliğinde Sanal Oluşumlar ve Sanal Fırsatlar”, Changeand Chalenge, s. 251-262, Ege University, 13. Proceedings of the Thirteenth International Cultural Studies Symposium, 4-6 Mayıs 2011. Ege University Press, 2012: Izmir, s.252.
4. Lev Manovich, The Language of New Media, Cambridge, Mit Press, 2002, s.45.
5. Thedor Adomo, Popüler Müzik Üzerine. Toplumbilim Müzik Özel Sayısı, Sayı: 9, Mart 1999, ISSN 1301:0468, İstanbul: Bağlam, s.70.
6. Hüseyin Çelik, “Yeni Medya Ortamında Görsel Kültürün Yükselişi: İnternet Haberciliğinde Sanal Oluşumlar ve Sanal Fırsatlar”, Change and Chalenge, s. 251-262, Ege University, 13. Proceedings of the Thirteenth International Cultural Studies Symposium, 4-6 Mayıs 2011.Ege University Press, 2012: Izmir, s.253.
7. Lev Manovich, The Language of New Media, Cambridge, Mit Press, 2002, s.51.
8. Hüseyin Çelik, “Yeni Medya Ortamında Görsel Kültürün Yükselişi: İnternet Haberciliğinde Sanal Oluşumlar ve Sanal Fırsatlar”, Change and Chalenge, s. 251-262, Ege University, 13. Proceedings of the Thirteenth International Cultural Studies Symposium, 4-6 Mayıs 2011. Ege University Press, 2012: Izmir, s.254.
9. Hüseyin Çelik, “Yeni Medya Ortamında Görsel Kültürün Yükselişi: İnternet Haberciliğinde Sanal Oluşumlar ve Sanal Fırsatlar”, Change and Chalenge, s. 251-262, Ege University, 13. Proceedings of the Thirteenth International Cultural Studies Symposium, 4-6 Mayıs 2011.Ege University Press, 2012: İzmir, s.254.
10. Lev Manovich, The Language of New Media, Cambridge, Mit Press, 2002, s.53.
11. Lev Manovich, The Language of New Media, Cambridge, Mit Press, 2002, s.56.
12. Hüseyin Çelik, “Yeni Medya Ortamında Görsel Kültürün Yükselişi: İnternet Haberciliğinde Sanal Oluşumlar ve Sanal Fırsatlar”, Change and Chalenge, s. 251-262, Ege University, 13. Proceedings of the Thirteenth International Cultural Studies Symposium, 4-6 Mayıs 2011. Ege University Press, 2012: İzmir, s.255.