«خەلقئارا ۋەزىيەت  ۋە شەرقىي تۈركىستان» (1-قىسىم)
ئاپتور: ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنىستىتۇتى
مەنبە: uysi.org

ئەسسالامۇ ئەلەيكۇم ھۆرمەتلىك ئىلىم ئەھلى!
ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى 2021 – يىلىدىن باشلاپ «خەلقئارا ۋەزىيەت  ۋە شەرقىي تۈركىستان» نامىدا  سىياسەت، ئىقتىساد، تارىخ ۋە جەمئىيەتشۇناسلىق قاتارلىق ئىجتىمائىي پەن  تېمىلىرىنى ئاساس قىلغان  پەسىللىك ئىلمىي ژۇرنال تەسىس قىلىشنى قارار قىلدى.
ژۇرنىلىمىزنىڭ مەقسىتى – ئۆزگىرىۋاتقان خەلقئارا ۋەزىيەتنى سىياسەت، خەلقئارا مۇناسىۋەت، تارىخ، جەمئىيەتشۇناسلىق ۋە ئىقتىساد پەنلىرىدىكى نەزەرىيە، ئىلمىي مېتودلار بىلەن تېخىمۇ ياخشى ۋە چوڭقۇر يورۇتۇپ بېرىش. سىياسەت ۋە دۇنيا ۋەزىيىتى چۈشىنىش ۋە تەتقىق قىلىش سەۋىيەمىزنى بىر بالداق يۇقىرى كۆتۈرۈش ئارقىلىق شەرقىي تۈركىستان خەلقىنىڭ ئۆزگىرىشلەرنى تېخىمۇ ياخشى چۈشىنىشىگە قولايلىق يارىتىپ بېرىش شۇنداقلا سىياسىي ئاكتىيورلارنىڭ نەتىجىلىك ۋە ئىلمىي سىياسەت ئېلىپ بېرىشى ئۈچۈن ياردەمدە بولۇش.
مەزكۇر ژۇرنالنىڭ ئەھمىيىتى بولسا، شەرقىي تۈركسىتانلىق ئاكادېمىكلار ۋە سىياسەتچىلەر ئارىسىدا پىكىر كۆۋرۈكى ھاسىل قىلىش، ئوخشىمىغان مەيدان ۋە كۆز قاراشتىكى ئاكادېمىكلارنىڭ ئەسەرلىرى ئارقىلىق شەرقىي تۈركىستان داۋاسىنىڭ پىكىر موللىقىنى شەكىللەندۈرۈش، شۇنداقلا ئۇيغۇر تىلىنىڭ ئاكادېمىك تەرەققىياتىغا سورۇن ھازىرلاپ بېرىشتۇر .
ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى ژۇرنىلىغا قوبۇل قىلىنىدىغان ماقالىلەرنىڭ تەلەپلىرى ھەققىدە
ژۇرنىلىمىزغا ئېلان قىلىنىدىغان ماقالىلەرگە قويۇلىدىغان تەلەپلەر تۆۋەندىكىچە:
ژۇرنىلىمىز قوبۇل قىلدىغان ماقالىنىڭ شەكىل ۋە قېلىپ جەھەتتىكى ئۆلچەملىرى
ترامپ ئامېرىكا تارىخىدا بۇنىڭدىن كېيىن كۆپ تىلغا ئېلىنىدىغان ۋە تارىخقا  خاتىرىلىنىپ قالىدىغان پىرېزىدېنتتۇر . ئۇ ئامېرىكا ۋە غەرب دۇنياسىغا  ئېلىپ كەلگەن سەلبىي تەسىرى بىلەن بولسۇن  ياكى غەرب جەمئىيىتى،  بولۇپمۇ ئامېرىكادىكى بىر تۈركۈم پۇقرانىڭ سىياسىي ئارزۇسىنى دادىللىق بىلەن ئوتتۇرىغا ئېلىپ چىققانلىقىدەك رېئال تەرىپى بىلەن بولسۇن ۋە ياكى خىتاينىڭ غەرب دۇنياسىغا بولغان  تەھدىتىنى ئەڭ كەسكىن شەكىلدە ئوتتۇرىغا ئېلىپ چىققان ئىجابىي تەرىپى بىلەن  بولسۇن، كىشىلەرنىڭ ئېسىدىن ئاسان كۆتۈرۈلۈپ كەتمەيدىغان  رەھبەردۇر. ئۇ دۇنياغا يېڭى بىر سىياسەتنى مىراس قالدۇرۇپ كەتتى. خىتاي ئېكسپورتقا تايانغان ئىقتىساد مودېلىدىن ئىچكى ئىستېمالنى ئاساس قىلغان مودېلغا قاراپ تەرەققىي قىلىشنى يولغا قويدى. ياۋروپا بولسا مۇداپىئە جەھەتتە ھەددىدىن زىيادە ئامېرىكاغا تايىنۋېلىشتىن «ئويغىنىپ» ئۆزىنىڭ ھەربىي كۈچىنى تەرەققىي قىلدۇرماقچى ۋە ياۋروپا ئارمىيەسىنى قۇرۇپ چىقماقچى بولۇۋاتىدۇ . شەرقىي تۈركىستان مەسىلىسى تارىختا كۆرۈلۈپ باقمىغان بىر شەكىلدە دۇنيادىكى نۇرغۇن دۆلەتلەرنىڭ قوللىشىغا ئېرىشتى…   بۇ ماقالىدە ترامپنىڭ ۋەزىپىگە ئولتۇرغان تۆت يىلىدا ئامېرىكا ۋە دۇنياغا نېمىلەرنى ئېلىپ كەلگەنلىكى، بۇنىڭ نېمىدىن دېرەك بېرىدىغانلىقى ۋە دۇنيانىڭ سىياسىي يۆنىلىشىگە قانداق تەسىرلەرنى ئېلىپ كەلگەنلىكى تەھلىل قىلىنىدۇ .
مەنبە كۆرسىتىش ( دىپنوت ۋە رېفرانس) ھەققىدە
مەنبەلەردە بىردەك  Chicago Manual of Style 17th Edition (full note) قوللىنىلىدۇ .
Agah Sırrı Levend, Türk Edebiyatı Tarihi (Ankara: AKDTYK TTK Yayınları, 1988), 23.
ئوخشاش كىتابنى ئىككىنچى ۋە ئۈچىنچى قېتىم ئىشلەتكەندە
Levend, Türk Edebiyatı Tarihi, 37.
Kim Chou, “The Strategic Partnership between South Korea and the United Arab Emirates,” Güvenlik Stratejileri Dergisi 17, (Nisan 2013): 132-136.
ئىككىنچى ۋە ئۈچىنچى قېتىم ئىشلەتكەندە
Kim, “The Strategic Partnership,” 132-136.
“Balkanlarda Türk Varlığı,” Toplumsal Tarih 7 (Mayıs 1990): 8.
ئىككىنچى ۋە ئۈچىنچى قېتىم ئىشلەتكەندە
“Balkanlarda Türk Varlığı,” 8.
Dinçer Eşitgin, “Büyüme Romanı (Bildungsroman) Kavramı Etrafında Aşk-ı Memnu ve Roman Kişisi Nihal,” Milli Eğitim Dergisi 162, (2004): 153-168, erişim 5 Nisan 2005, http://yayim.meb.gov.tr/yayimlar/162/esitgin.htm
ئەگەر ماقالىنىڭ DOI  نومۇرى بولسا
Dinçer Eşitgin, “Büyüme Romanı (Bildungsroman) Kavramı Etrafında Aşk-ı Memnu ve Roman Kişisi Nihal,” Milli Eğitim Dergisi 162, (2004): 153-168, erişim 5 Nisan 2005,
https://doi.org/10.1086/599247
ئىككىنچى ۋە ئۈچىنچى قېتىم ئىشلەتكەندە
Eşitgin, “Büyüme Romanı,” Milli Eğitim Dergisi.
Fatma Gök, Öğretmen Profili Araştırma Raporu (Ankara: Eğitim Bilim ve Kültür Emekçileri Sendikası Yayınları 1999), 6-25.
ئىككىنچى ۋە ئۈچىنچى قېتىم ئىشلەتكەندە
Gök, Öğretmen Profili Araştırma Raporu, 6-25
“Is the world ready for singular they? We thought so back in 1993.” youtube, Nisan 2015. https://www.facebook.com/ChicagoManual/posts/is-the-world-ready-for-singular-they-we-thought-so-back-in-1993-when-the-14th-ed/10152906193679151/
ئىككىنچى ۋە ئۈچىنچى قېتىم ئىشلەتكەندە
“Is the world ready for singular they? We thought so back in 1993.”, Nisan 2015.
Sheryl Gay Stolberg ve Robert Pear, “Wary Centrists Posing Challenge in Health Care Vote,” New York Times, 27 Şubat 2010, erişim 28 Şubat 2010, http://www.nytimes.com/2010/02/28/us/politics/28health.html
ئىككىنچى ۋە ئۈچىنچى قېتىم ئىشلەتكەندە
Stolberg ve Pear, “Wary Centrists.”
Avni Erdemir, “Muslihu’d-din Mustafa İbn Vefâ Hayatı Eserleri Tesirleri ve Manzum Eserlerinin Tenkidli Metni” (Yayımlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, 1999), 6-10.
ئىككىنچى ۋە ئۈچىنچى قېتىم ئىشلەتكەندە
Erdemir, “Muslihu’d-din Mustafa,” 6-10.