خىتاينىڭ «يېڭى دەۋردىكى دۆلەت خەۋپسىزلىكى» ناملىق ئاق تاشلىق كىتابى توغرىسىدا ئانالىتىك مۇھاكىمە، تەنقىد ۋە پەرەز (3-قىسىم)
ئاپتور: ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنىستىتۇتى
مەنبە: uysi.org

تۆتىنچى بۆلەك، «دۆلەت مەنپەئەتىنى قوغداش پىرىنسىپى»نى ئوتتۇرىغا قويىدۇ. دۆلەت مەنپەئەتى، بولۇپمۇ «يادرولۇق مەنپەئەت»لەرنىڭ (国家核心利益)  قەتئىي قوغدىلىدىغانلىقى تەكىتلىنىدۇ. بۇ يادرولۇق مەنپەئەتلەر دۆلەت ھاكىمىيىتى، ئىگىلىك ھوقۇقى، بىرلىكى ۋە زېمىن پۈتۈنلۈكى، خەلقنىڭ بەخت-سائادىتى، ئىقتىسادىي ۋە ئىجتىمائىي سىجىل تەرەققىيات قاتارلىقلارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. خىتاينىڭ «باشقا دۆلەتلەرنىڭ مەنپەئەتىگە كۆز تىكمەيدىغانلىقى»نى ئېيتقان بولسىمۇ، ئەمما ئۆزىنىڭ «قانۇنلۇق ھوقۇق-مەنپەئەتىدىن ھەرگىز ۋاز كەچمەيدىغانلىقى»نى بىلدۈرىدۇ. بۇ پوزىتسىيە تەيۋەن، جەنۇبىي خىتاي دېڭىزى قاتارلىق مەسىلىلەردە خىتاينىڭ قەتئىي ۋە مۇرەسسەسىز پوزىتسىيەسىنى ئەكس ئەتتۈرىدۇ.
بەشىنچى بۆلەك، «دۆلەت خەۋپسىزلىكى خەۋپ-خەتىرىنىڭ ئالدىنى ئېلىش ۋە ئۇنى تۈگىتىش»نى مەركىزىي ۋەزىپە قىلىپ بېكىتىدۇ. بۇ يەردە «قارا ئاققۇ» (黑天鹅، يەنى ئويلىمىغان يەردىن يۈز بېرىدىغان چوڭ ۋەقەلەر) ۋە «كۈلرەڭ كەرگىدان» (灰犀牛، يەنى كۆرۈنۈپ تۇرغان ئەمما سەل قارالغان چوڭ خەۋپلەر) قاتارلىق مېتافورلار ئىشلىتىلىپ، خەۋپ-خەتەرگە بولغان يۈكسەك سەگەكلىك تەكىتلىنىدۇ. «كۈرەش روھى»  (斗争精神)نى جارى قىلدۇرۇش تەلەپ قىلىنىپ، «سىستېمىلىق خەۋپ-خەتەر يۈز بەرمەسلىك» تۆۋەن چەك قىلىپ بېكىتىلىدۇ. بۇ، خىتاي رەھبەرلىكىنىڭ ھەر قانداق يوشۇرۇن تەھدىتكە قارشى ئالدىن ھەرىكەت قىلىش ۋە ئۇنى يوقىتىشقا بەل باغلىغانلىقىنى كۆرسىتىدۇ.
ئالتىنچى ۋە يەتتىنچى بۆلەكلەر، «خەلقئارا ئورتاق خەۋپسىزلىكنى ئىلگىرى سۈرۈش» ۋە «پارتىيەنىڭ دۆلەت خەۋپسىزلىكى خىزمىتىگە مۇتلەق رەھبەرلىكىنى كۈچەيتىش»نى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. بىرىنچىسى، خىتاينىڭ «يەرشارى خەۋپسىزلىك تەشەببۇسى» ئارقىلىق خەلقئارا خەۋپسىزلىك ئىدارە قىلىشقا قاتنىشىدىغانلىقىنى بىلدۈرسە، ئىككىنچىسى، بارلىق دۆلەت خەۋپسىزلىكى خىزمىتىنىڭ چوقۇم پارتىيەنىڭ رەھبەرلىكىدە بولۇشى كېرەكلىكىنى، مەركىزىي دۆلەت خەۋپسىزلىكى كومىتېتىنىڭ بۇ جەھەتتىكى يادرولۇق رولىنى تەكىتلەيدۇ. بۇ، دۆلەت خەۋپسىزلىكى ئاپپاراتىنىڭ پۈتۈنلەي پارتىيەنىڭ كونتروللۇقىدىكى بىر قورال ئىكەنلىكىنى يەنە بىر قېتىم مۇئەييەنلەشتۈرىدۇ.
بۇ باب «ئومۇمىي دۆلەت خەۋپسىزلىكى قارىشى»نىڭ ئەمەلىيەتتە قانداق قوللىنىلىدىغانلىقىنى بەش چوڭ ساھە ئارقىلىق كۆرسىتىپ بېرىدۇ. بۇ ساھەلەر خىتاينىڭ دۆلەت ئىستراتېگىيەسىدىكى ئەڭ مۇھىم نۇقتىلارنى تەشكىل قىلىدۇ.
بىرىنچى، «پارتىيەنىڭ ھاكىمىيەتتىكى ئورنى ۋە سوتسىيالىستىك تۈزۈمنى قوغداش». بۇ يەنە بىر قېتىم سىياسىي خەۋپسىزلىكنىڭ ئالدىنقى ئورۇندا ئىكەنلىكىنى تەكىتلەيدۇ. «غەرب دۇنياسىنىڭ دېموكراتىيە، ئەركىنلىك، كىشىلىك ھوقۇق ۋە ئاتالمىش «ئومۇمىي قىممەت قاراشلار»نى تەرغىب قىلىش ئارقىلىق خىتاينى غەربلەشتۈرۈش سۇيىقەستى»نىڭ ئالدىنى ئېلىش، «رەڭلىك ئىنقىلاب» ۋە «كوچا سىياسىتى»گە قارشى تۇرۇش قاتتىق تەلەپ قىلىنىدۇ. شىنجاڭ ۋە شىزاڭغا قاراتقان سىياسەتلەرنىڭ توغرىلىقى، شياڭگاڭدا «دۆلەت خەۋپسىزلىكى قانۇنى»نى يولغا قويۇشنىڭ «قالايمىقانچىلىقتىن تۈزۈلۈشكە يۈزلىنىش»نى ئەمەلگە ئاشۇرغانلىقى مۇۋەپپەقىيەت سۈپىتىدە كۆرسىتىلىدۇ. بۇ بايانلار خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ ئۆزىگە خەۋپ دەپ قارىغان ھەر قانداق ئىچكى-تاشقى پىكىر ۋە ھەرىكەتنى باستۇرۇشنى خەۋپسىزلىك نامى بىلەن قانۇنلاشتۇرىدىغانلىقىنى كۆرسىتىدۇ.
ئىككىنچى، «خەلق ئاممىسىنىڭ ئېرىشىش تۇيغۇسى، بەخت تۇيغۇسى ۋە بىخەتەرلىك تۇيغۇسىنى ئۆستۈرۈش». بۇ يەردە «تىنچ خىتاي» (平安中国) قۇرۇلۇشى تىلغا ئېلىنىپ، تېررورلۇققا قارشى تۇرۇش، جىنايەتچىلىكنى يوقىتىش، ئىجتىمائىي مۇقىملىقنى قوغداش قاتارلىق ئىشلار تىلغا ئېلىنىدۇ. خىتاينىڭ «دۇنيادىكى ئادەم ئۆلتۈرۈش دېلولىرى ئەڭ تۆۋەن، جىنايى ئىشلار دېلولىرى ئەڭ تۆۋەن، قورال-ياراغ ۋە پارتلاتقۇچ دېلولىرى ئەڭ ئاز دۆلەتلەرنىڭ بىرى» ئىكەنلىكى دېگەن سانلىق مەلۇماتلار[2] ئارقىلىق، دۆلەتنىڭ كۈچلۈك كونتروللۇقىنىڭ خەلققە بىخەتەرلىك ئېلىپ كەلگەنلىكى تەشۋىق قىلىنىدۇ. شۇنداقلا، جىددىي ئەھۋاللارنى بىر تەرەپ قىلىش، ئىشلەپچىقىرىش بىخەتەرلىكى، يېمەكلىك-دورا بىخەتەرلىكى ۋە ئاممىۋى سەھىيە سىستېمىسىنى مۇكەممەللەشتۈرۈش قاتارلىقلار تىلغا ئېلىنىدۇ.
ئۈچىنچى، «يۇقىرى سۈپەتلىك تەرەققىياتنى كاپالەتلەندۈرۈش». بۇ بۆلەك ئىقتىسادىي خەۋپسىزلىككە مەركەزلەشكەن. پەن-تېخنىكا، پۇل-مۇئامىلە، ئاشلىق، ئېنېرگىيە-بايلىق، ئىشلەپچىقىرىش-تەمىنلەش زەنجىرى قاتارلىق ساھەلەردىكى خەۋپسىزلىك تەكىتلىنىدۇ. «سىستېمىلىق پۇل-مۇئامىلە خەۋپ-خەتىرى يۈز بەرمەسلىك» تۆۋەن چېكى سۈپىتىدە بېكىتىلىدۇ. ئاشلىق بىخەتەرلىكى ئۈچۈن «1.8 مىليارد مو تېرىلغۇ يەر قىزىل سىزىقى»نى قوغداش، ئېنېرگىيە ۋە بايلىق تەمىناتىنى كۆپ خىللاشتۇرۇش، ھەمدە يۇقىرى سەۋىيەلىك پەن-تېخنىكىدا «ئۆز-ئۆزىگە تايىنىش»نى ئەمەلگە ئاشۇرۇش، بولۇپمۇ «بوغۇزىدىن بوغۇلغان» (卡脖子)  تېخنىكىلاردا بۆسۈش ھاسىل قىلىش ئىستراتېگىيەلىك ۋەزىپە قىلىپ بېكىتىلىدۇ. بۇ، خىتاينىڭ ئامېرىكىنىڭ تېخنىكا ئېمبارگوسىغا قارشى تۇرۇپ، ئۆزىنىڭ مۇستەقىل تېخنىكا سىستېمىسىنى قۇرۇپ چىقىشقا ئۇرۇنۇۋاتقانلىقىنى كۆرسىتىدۇ.
تۆتىنچى، «دۆلەتنىڭ زېمىن پۈتۈنلۈكى ۋە دېڭىز-ئوكيان ھوقۇق-مەنپەئەتىنى قوغداش». بۇ بۆلەك خىتاينىڭ ئىگىلىك ھوقۇقى مەسىلىسىدىكى قەتئىي پوزىتسىيەسىنى نامايان قىلىدۇ. «بىر خىتاي پىرىنسىپى» ۋە «92-يىللىق ئورتاق تونۇشى»نى ئاساس قىلىپ، «تەيۋەن مۇستەقىللىقى»غا قارشى تۇرۇش ۋە تاشقى كۈچلەرنىڭ ئارىلىشىشىنى رەت قىلىش قەتئىي بىلدۈرۈلىدۇ. «تىنچلىق بىلەن بىرلىككە كېلىش»كە تىرىشىدىغانلىقى، ئەمما «كۈچ ئىشلىتىشتىن ۋاز كەچمەيدىغانلىقى» ئاگاھلاندۇرۇلىدۇ. شۇنداقلا، قۇرۇقلۇق چېگراسى، جەنۇبىي خىتاي دېڭىزى ۋە باشقا دېڭىز-ئوكيان مەنپەئەتلىرىنى قوغداش ئۈچۈن كۆرسىتىلگەن تىرىشچانلىقلار تىلغا ئېلىنىدۇ.