سىز يالغانچىمۇ؟ (1-قىسىم)
ئاپتور: ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنىستىتۇتى
مەنبە: uysi.org

بىلگىن|ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنىستىتۇتى
كىشىنىڭ ئاڭلىغانلا نەرسىنى سۆزلەپ يۈرۈشى ئۇنىڭ يالغانچىلىقىغا يېتەرلىك دەلىلدۇر. مۇسلىم
يالغانچىلىق گەرچە ئىسلام ھارام قىلغان ئەڭ قەبىھ گۇناھلارنىڭ بىرى بولسىمۇ، ئۇيغۇرلارنىڭ ئىسلام ئېڭىدا بۇ ھارامنىڭ قەبىھلىك دەرىجىسى ھاراق ئىچىش، چوشقا گۆشى يېيىش قاتارلىق ھاراملارنىڭكىدىن كۆپ يەڭگىل تۇرىدۇ. بەش ۋاقىت نامازدا مەسچىتتىن قالمايدىغان، ئېغىزىدىن زىكىر تەسبىھ چۈشمەيدىغان، كىيىم-كېچەك، يېمەك- ئىچمەكتىكى ۋاجىپ، سۈننەت، مۇستەھەبلەرگە ئالاھىدە ئەھمىيەت بېرىدىغان نۇرغۇن قېرىنداشلىرىمىزنىڭ سودا سېتىقتا يالغان ئېيتىشى، ماللىرىنىڭ ئەييىبىنى يوشۇرۇپ سېتىشى، ئاداش سەن نەدە دەپ تېلىفون قىلىنغاندا، ئاشخانىدىكى بىرىنىڭ مەن يولدا دەپ قويۇشى ۋە مۇشۇنىڭغا ئوخشاپ كېتىدىغان يالغانلارغا كۈندە دېگىدەك شاھىد بولۇپ تۇرىمىز. بۇ يالغانلارنى سادىر قىلغانلارنىڭ ھەجەب بىر قەبىھ ھارامنى ئىشلەپ قويدۇم دەپ بىئارام بولغىنىنى، تەۋبىگە ئالدىرىغىنىنىمۇ ھېس كۆرەلمەيمىز. يەنى، يالغانچىلىق بىزنىڭ يوشۇرۇن ئېڭىمىزدا مۇباھقا يېقىن بىر ئورۇنغا ئىگە. ئەمەلىيەتتە دېگىدەك بارلىق نامازخانلىرىمىز يالغان ئېيتىشنىڭ مۇناپىقلىقنىڭ بىر ئالامىتى ئىكەنلىكىنى ئوبدان بىلىدۇ ۋە ئۆزى ئەمەل قىلمىسىمۇ بالىسىنىڭ يالغىنىنى قەتئىي قوبۇل قىلالمايدۇ. بىزدىكى < سامان ئارىلاشمىسا لاي بولماس، ھارام ئارىلاشمىسا باي بولماس> دېگەن تەمسىللەرنىڭ ئېڭىمىزدىكى ئورنى، ساختىپەزلىك ئارىلاشقان سودىدا بەرىكەت يوق دېگەن دىنىي پىرىنسىپلاردىن كۆپ يۇقىرى تۇرىدۇ. قەلبىمىزنىڭ بىر بۇرجەكلىرىدە مۇشۇ بەرىكەتنىڭ ھەقىقەتەن بار يوقلىقىغا ئۆزىمىز ئېتىراپ قىلىشتىن ئۇيۇلىدىغان بىر شۈبھىلەر بار.
يەنە بىر نۇقتىدىن ئېيتقاندا، ئىنساندىكى يالغانچىلىق، ۋەدىدە تۇرماسلىق، ئامانەتكە خىيانەت قىلىش، ئىككى يۈزلىمىلىك، پەرۋاسىزلىق دېگەندەك خىلمۇ-خىل يامان ئىللەتلەرنىڭ تېگىدە سەمىمىيەتسىزلىك ياتىدۇ. بۇلاردىن يالغانچىلىق بولسا سەمىمىيەتسىزلىكنىڭ تىلدىكى ئىپادىسىدۇر. مەلۇم مەنىدىن ئېيتقاندا، سەمىمىيەتسىزلىك ئىنساندىكى بارلىق يامانلىقنىڭ يىلتىز سەۋەبى ھېسابلىنىدۇ. سەمىمىي ئىنسان ئۆزىگە يامان قىلىقلارنى،ھەقسىزلىقلارنى راۋا كۆرمەيدۇ، قىلىقسىزلىقلارغا كۆڭلى ئۇنىمايدۇ. ئۆزىنىڭ ۋىجدانى بىلەن ھېسابلىشىشنى بىلىدۇ، ئۆزىنى ئالدىمايدۇ، يالغان تەسەللى بەرمەيدۇ، ئۆزىگە يۈزلىنەلەيدۇ، زۆرۈر تېپىلغاندا ئۆزىنى ئېتىراپ قىلىدۇ. ھالبۇكى مانا بۇ سەمىمىيەت بولسا ئىسلام ئەقىدىسىنىڭ يادروسىنى تەشكىل قىلىدىغان، ۋەزنى ئەمەلدىن ھەسسە يۈكسەك بىر ئامىلدۇر. يەنى سەمىمىيەت دەل ئەمەللەرنىڭ قوبۇل بولۇشىنىڭ مەنىۋى شەرتى بولمىش ئىخلاسنىڭ ئۆزىدۇر. تۆۋەندىكى ھەدىس بۇ سۆزىمىزنى كۈچلۈك دەلىللەيدۇ، رەسۇلۇللاھ مۇنداق دېگەن < دىن سەمىمىيەتتۇر، يەنى،ئاللاھقا سەمىمىي بولماق، كىتابىغا سەمىمىي بولماق، پەيغەمبەرگە سەمىمىي بولماق، مۇسۇلمان ئەمىرلەرگە سەمىمىي بولماق ۋە مۇسۇلمانلار ئاممىسىغا سەمىمىي بولماقتۇر> مۇسلىم. كۆرۈنۈپ تۇرۇپتىكى، مۇسۇلماندا چىن سەمىمىيەت بولماي تۇرۇپ ئاللاھقا مەقبۇل دىندارلىق بەرپا بولمايدۇ. دېمەك، يالغانچىلىق ئىنساندىكى دىندارلىقنىڭ يىلتىزىغا چۈشكەن مىتىدۇر. بىر ئىنساندا يالغانچىلىق ئادەتكە ئايلانغاندا ئۇنىڭدىن ھەر قانداق يامانلىقنى كۈتۈش مۇمكىن. دېمەك، سەمىمىيەت ئىنسان روھىدىكى يورۇقلۇقنىڭ ئۇرۇقى بولسا، ئەكسىچە سەمىمىيەتسىزلىك قاراڭغۇلۇقنىڭ ئۇرۇقى ھېسابلىنىدۇ. بىز راستچىللىق بىلەن سەمىمىيەتنى ئوزۇقلاندۇرۇپ ئۇنىڭدىن گۈللەر ئېچىلدۇرىمىز ياكى يالغانچىلىق بىلەن قاراڭغۇ تەرىپىمىزنى ئوزۇقلاندۇرۇپ، ئۇنىڭدىن تىكەنلەر ئۆستۈرىمىز. مۇنۇ ھەدىس بۇ قارىشىمىزنى دەلىللەيدۇ < چوقۇمكى راستچىللىق كىشىنى ياخشىلىققا يېتەكلەيدۇ، ياخشىلىق بولسا جەننەتكە ئېلىپ بارىدۇ. كىشى راست سۆزلەۋەرسە ئاخىرىدا ئاللاھنىڭ دەرگاھىدا سىددىق ( ئىنتايىن راستچىل مەنىسىدە) دەپ يېزىلىدۇ. يالغانچىلىق كىشىنى گۇناھقا يېتەكلەيدۇ، گۇناھ بولسا دوزاخقا ئېلىپ بارىدۇ. كىشى ھەقىقەتەن يالغان سۆزلەۋەرسە، ئاللاھنىڭ دەرگاھىدا كاززاپ ( قىپقىزىل يالغانچى مەنىسىدە) دەپ يېزىلىدۇ>. بۇخارى، مۇسلىم.
ئۆتكەندە بىر دوستۇم ھەج قىلغان چاغدىكى بىر ھېكايىسىنى سۆزلەپ بەردى. دوستۇمنىڭ ھەج ھەمراھى ھەر كۈنى بەش ۋاقىت نامازنى كەئبىدە ئوقۇيدىكەن، تەھەججۇدنى ئاساسەن دېگىدەك تەرك قىلمايدىكەن. ئۇ ئادەمنىڭ يېشى دوستۇمدىن خېلىلا چوڭ بولسىمۇ، ئۇنىڭ ئىبادەتتىكى بۇ شىجائىتى دوستۇمنى بەكلا ئۇيالدۇرىدىكەن. بىر كۈنى ئۇ ئاكىمىزنىڭ ئامبىرىغا سۇ كىرىپ كېتىپ، ماللىرى سۇدا قاپتۇ ۋە ماللارنىڭ سۇدا قالغان قىسمى سەل قارىداپ، سۈپىتى بۇزۇلۇپتۇ. شۇ ۋاقىتتا بىر چەتئەللىك ئۇ ئادەمگە تېلىفون قىلىپ مېلىنى ئالىدىغانلىقىنى ئېيتىپتۇ، شۇنىڭ بىلەن ئۇ ئاكىمىز ناماز شامغا يېقىنلاشقاندا، دوستۇمغا ماللارنى بىللە ئاپىرىشىپ بېرىشنى ئېيتىپتۇ، ئۇنىڭ دېيىشىچە مۇشۇ كۆز باغلانغان شام ۋاقتىدا ئاپارسا، ماللارنىڭ بۇزۇلغىنىنى پەرق ئېتەلمەسمىش، قولىدىن ئاسان چىقىرالارمىش. دوستۇم نەچچە كۈننىڭياقى ئىبادەتتە ئۆزىنى خىجىل قىلىۋەتكەن بۇ ئادەمنىڭ بۇ ئىشىنى ھەر قانچە قىلىپمۇ چۈشىنەلمىگەنلىكىنى ئېيتتى. سودا ساھەسىدىكى قېرىنداشلىرىمىز ئەلۋەتتە بۇنداق كەچۈرمىشلىرىدىن سان ساناقسىزنى ئەسلەپ بېرەلەيدۇ، ئەلۋەتتە.