كوممۇنىزمدىن كېيىنكى خىتاي: خىتاي كوممۇنىستىك پارتىيەسىدىن كېيىنكى دەۋرگە تەييارلىق قىلىش (9-قىسىم)
ئاپتور: ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنىستىتۇتى
مەنبە: uysi.org

ئاپتور يەنە ئامېرىكىنىڭ يېمەكلىك بىخەتەرلىكىنى قوغداش ئۈچۈن، خىتاينىڭ يېمەكلىك مۈلۈكلىرىنى مۇسادىرە قىلىشنى ئويلىشىشى كېرەكلىكىنى ئوتتۇرىغا قويغان. 2013-يىلى، خىتاي شىركىتى WH Group دۇنيادىكى ئەڭ چوڭ چوشقا گۆشى پىششىقلاپ ئىشلىگۈچى ۋە چوشقا ئىشلەپچىقارغۇچى Smithfield Foods نى سېتىۋالغان. COVID-19 يۇقۇمى مەزگىلىدە، Smithfield نىڭ ئامېرىكا بازىرىدا ساتقاندىن كۆپ پايدا ئالىدىغان ئەھۋالدا، خىتايغا چوشقا گۆشى توشۇغانلىقى ھەققىدە خەۋەرلەر تارقالغان. بۇ سېتىۋېلىش خىتاينىڭ بىر شىركەتنىڭ تىجارىتىنى خىتاينىڭ ئېھتىياجىغا ماسلاشتۇرۇش ئارقىلىق ئامېرىكىلىقلارغا ئېغىر زىيان سالىدىغانلىقىنى كۆرسىتىدۇ. شۇڭا، ئامېرىكا ھۆكۈمىتى خىتاي سودا ئورۇنلىرىنى دۈشمەن خىتاي دۆلىتىنىڭ قورالى دەپ قارىشى كېرەك.
ئاخىرىدا، ئاپتور خۇلاسە قىلىپ مۇنداق دېگەن: ئامېرىكا سىياسەتچىلىرى ئۆزلىرىنىڭ بىرىنچى مەسئۇلىيىتىنىڭ ئامېرىكىلىقلارنى قوغداش ۋە ئامېرىكىنىڭ مەنپەئەتىنى قوغداش ئىكەنلىكىنى ھېس قىلىشى كېرەك. ئۇلار خىتايدىكى ياخشى تەرەپلەرنىڭ ھاكىمىيەتكە ئېرىشىشىگە ياردەم بېرىشنى ئويلىغان تەقدىردىمۇ، ئامېرىكىنىڭ مەنپەئەتىگە زىيان سالماسلىقى كېرەك. دۇنيا ئۆرلەۋاتقان خىتاي بىلەن چېكىنىۋاتقان ئامېرىكا ئوتتۇرىسىدىكى توقۇنۇشتىن ئەنسىرىمىسىمۇ بولىدۇ، چۈنكى ھازىر خىتاي تېزلىكتە چېكىنىۋاتىدۇ. بۇنىڭغا نوپۇس كىرىزىسىمۇ قوشۇلۇپ، خىتاينىڭ كەلگۈسىنى شەكىللەندۈرىدىغان ئەڭ تۈپ ئامىل بولماقتا. شى جىنپىڭ نوپۇس ۋە باشقا سەۋەبلەر تۈپەيلىدىن، ئۆزىنىڭ تارىخىي نىشانلىرىنى ئەمەلگە ئاشۇرۇش پۇرسىتىنىڭ كۆزنىكىنىڭ تارىيىۋاتقانلىقىنى ھېس قىلىشى مۇمكىن. بۇ ئامېرىكا ۋە باشقا بارلىق دۆلەتلەر ئۈچۈن بىر مەسىلە پەيدا قىلىدۇ: بىر جەڭگىۋار ھاكىمىيەتنىڭ تەۋەككۈلچىلىك قىلىشقا ئۈندەيدىغان ئامىللىرى يېتەرلىك بولغاندا، ئۇنىڭغا قانداق تاقابىل تۇرۇش كېرەك؟ ئامېرىكا بۇنىڭ ئاقىۋىتىدىن يېڭى بىر ئۇسۇل بىلەن ساقلىنالايدۇ ياكى ھېچ بولمىغاندا ئۇنى ئەڭ تۆۋەن چەككە چۈشۈرەلەيدۇ. خىتاي كوممۇنىستىك پارتىيەسىنىڭ ئۆزگىرىشى ياكى يىمىرىلىشى ئەھۋالىدا مۈلۈكلەرنى كاپالەتكە ئىگە قىلىش مەسىلىسىنى، خىتايدا مۈلكى بولماسلىق ئارقىلىق ئازايتقىلى بولىدۇ. شۇڭا، ھازىر ئەڭ زور دەرىجىدە ئالاقىنى ئۈزۈش ۋاقتى كەلدى.
5-باب: خىتاي خەلق ئازادلىق ئارمىيەسى، خەلق قوراللىق ساقچى قىسمى ۋە خەلق ئەسكەرلىرىنى كاپالەتكە ئىگە قىلىش ۋە قايتا قۇرۇش
بۇ بابتا، ئاپتور رىك فىشېر (Rick Fisher) كەلگۈسىدىكى بىر كىرىزىسنىڭ خىتاي كوممۇنىستىك پارتىيەسىنىڭ دىكتاتورلۇقىنى ئاخىرلاشتۇرىدىغانلىقىنى تەسەۋۋۇر قىلىپ، يېڭى خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ ھايات قېلىشىغا ياردەم بېرىش ۋە يېڭى بىر مۇقىملىق دەۋرىنى يارىتالايدىغان تاللاشلارنى قىلىشى ئۈچۈن باشقا ھۆكۈمەتلەرگە ئەمەلىي مەسلىھەتلەرنى بېرىدۇ. ئۇ يەنە خىتاي كوممۇنىستىك پارتىيەسىدىن كېيىنكى ھۆكۈمەتنى كېلىشىش ۋە تىنچلىقنى تاللاشقا قايىل قىلالماسلىقنىڭ ئېغىر يۈكىنى قىسقىچە مۇلاھىزە قىلىدۇ. خىتاي كوممۇنىستىك پارتىيەسىدىن كېيىنكى دەۋردىكى خىتايغا ياردەم بېرىپ، ئۇنىڭ خەلق ئازادلىق ئارمىيەسى، خەلق قوراللىق ساقچى قىسمى (People’s Armed Police, PAP) ۋە خەلق ئەسكەرلىرىنى (Militia of China) كاپالەتكە ئىگە قىلىش، مۇۋاپىقلاشتۇرۇش ۋە قايتا قۇرۇش دېموكراتىك دۆلەتلەرنىڭ ھالقىلىق بىر ھەمكارلىق تۈرى بولىدۇ. يېڭى بىر كۆپ خىللاشقان سىياسىي تەرەققىيات دەۋرى ئۈچۈن ئىچكى بىخەتەرلىكنى ئىلگىرى سۈرۈش، ھەمدە ئاسىيا ۋە دۇنيادا يېڭى بىر تىنچلىق ۋە مۇقىملىق دەۋرىنى يارىتىش زۆرۈر بولىدۇ. بۇ غايەت زور بىر ۋەزىپە: خەلق ئازادلىق ئارمىيەسى، خەلق قوراللىق ساقچى قىسمى ۋە جامائەت خەۋپسىزلىكى مىنىستىرلىكى (Ministry of Public Security, MPS) نىڭ تولۇق ئىشتاتلىق كۈچلىرى 4.59 مىليون خادىمنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ، 2018-يىلىدىكى بىر خىتاي مەنبەسىدە بولسا قوشۇمچە ئىشتاتلىق خەلق ئەسكەرلىرىنىڭ 8 مىليون ئىكەنلىكىنى بىلدۈرگەن.
ئاپتورنىڭ قارىشىچە، خىتاي كوممۇنىستىك پارتىيەسى يىمىرىلگەندە، دۇنيا تارىخىي بىر خاتىرجەملىككە ئېرىشىدۇ. خىتاي كوممۇنىستىك پارتىيەسىنىڭ 1949-يىلىدىن بۇيان تەخمىنەن 60-70 مىليون خىتاي پۇقراسىنى ئۆلتۈرگەنلىكى ۋە دۇنيا مىقياسىدا 7 مىليوندىن ئارتۇق ئادەمنىڭ جېنىغا زامىن بولغان كورونا ۋىرۇسى سەتچىلىكىدىكى رولى، پارتىيەنىڭ تەيۋەننى بويسۇندۇرغاندىن كېيىنكى كۆپلىگەن ئۇرۇشلاردا نەچچە يۈز مىليونلىغان ئادەمنى ئۆلتۈرۈش ئېھتىماللىقىنى كۆرسىتىپ بېرىدۇ. ئۇ بۇنى دېموكراتىك دۆلەتلەرنى يوقىتىش ۋە يەرشارىۋى خىتاي كوممۇنىستىك پارتىيەسى كونتروللۇق ئورگانلىرىنى تىكلەش يولىدا قىلىدۇ. شۇڭلاشقا، خىتاي كوممۇنىستىك پارتىيەسىدىن كېيىنكى ھۆكۈمەتنىڭ خىتاي كوممۇنىستىك پارتىيەسىنىڭ تاجاۋۇزچىلىق پىروگراممىسىنى داۋاملاشتۇرۇشى ياكى سابىق خىتاي كوممۇنىستىك پارتىيەسى خەلق ئازادلىق ئارمىيەسى سەرخىللىرىنىڭ قارشىلىقىغا ئۇچرىغان بىر ئەھۋالدا، ئامېرىكا، ياپونىيە ۋە ئۇلارنىڭ ئىتتىپاقداشلىرىنىڭ توسۇش ۋە قايىل قىلىش ئۈچۈن زۆرۈر ئىستراتېگىيەلىك ۋە ئادەتتىكى قورال كۈچىگە ئىگە بولۇشى ھالقىلىق ئەھمىيەتكە ئىگە. ئەگەر يېڭى ھۆكۈمەت كۆپ خىل ئىسلاھاتقا ئوچۇق بولسا ۋە تاجاۋۇزچىلىق خاراكتېرلىك تاشقى سىياسىتى بولمىسا، ئۇ دەرھال ياردەمگە موھتاج بولىدۇ.