Uyghur-Corpus/Uyghur-Corpus huggingface dataset:
پۇتىننىڭ ئوتتۇرا شەرقتىكى مەغلۇبىيىتىنىڭ ھەقىقىي مەنىسى (3-قىسىم)
ئاپتور: ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنىستىتۇتى
مەنبە: uysi.org

ئىسرائىلىيەنىڭ رۇسىيەگە بولغان پوزىتسىيىسىمۇ ئۆزگەردى. ھازىر ترامپ ئاقسارايدا قايتىدىن ھاكىمىيەت يۈرگۈزۈۋاتقان ئەھۋالدا، نېتانياخۇنىڭ پۇتىن ۋە ئاجىزلاشقان رۇسىيە بىلەن يېقىن مۇناسىۋەتتە تۇرۇش زۆرۈرىيىتى ئازايدى. سەئۇدى ئەرەبىستاننىڭ رەسمىي ئىنكاسى تەمكىن بولدى. ئەمما كۆزدىن يىراق جايلاردا، شاھزادە مۇھەممەد بىن سالمان ئىراننىڭ يادرو پىلانىنىڭ كەينىگە سۈرۈلگەنلىكىدىن ۋە تېھراننىڭ ھەربىي كۈچىنىڭ ئىسرائىلىيە ياكى ئامېرىكا بازىلىرىغا ئېغىر زىيان سالالمىغانلىقىدىن خۇشال بولدى. پۇتىننىڭ رايوندىكى ۋەقەلەرگە تەسىر كۆرسىتەلمەسلىكى شاھزادە مۇھەممەد بىن سالماننى ئامېرىكا، خىتاي ۋە رۇسىيە ئوتتۇرىسىدىكى ئىنچىكە تەڭپۇڭلاشتۇرۇلغان سىياسىتىنى قايتا ئويلىنىشقا مەجبۇر قىلىشى مۇمكىن.
ماڭا تايانسىڭىز بولمايدۇ: خىتاي ۋە ئامېرىكا ئۈچۈن ساۋاقلار
پۇتىننىڭ ئوتتۇرا شەرقتىكى ھەمكارلاشقۇچىلىرىغا ياردەم قىلماسلىق قارارى بېيجىڭدىكى رەھبەرلەرگە خىتاي بىلەن ئامېرىكا ئوتتۇرىسىدا تەيۋەن مەسىلىسىدە ئۇرۇش يۈز بەرگەن تەقدىردە، رۇسىيەنىڭ ئىتتىپاقداش سۈپىتىدىكى قىممىتى ھەققىدە ئېنىق بىر ئۇچۇر بېرىشى كېرەك. رۇسىيەنىڭ ئەڭ ئېھتىياجلىق پەيتتە ئىران ھاكىمىيىتىنى قوللاشنى رەت قىلىشىدىن قارىغاندا، ئەگەر بېيجىڭ ئۆزىنىڭ كىرىزىسلىق پەيتىگە دۇچ كەلسە، رۇسىيە ئۇنىڭغا كۆپ ياردەم قىلمايدۇ. ئەگەر ئاسىيادا بىر توقۇنۇش يۈز بەرسە، پۇتىننىڭ قوللىشى خىتاينى نېفىت ۋە تەبىئىي گاز بىلەن تەمىنلەشنى داۋاملاشتۇرۇش بىلەنلا چەكلىنىدۇ. خىتاي تاشقى ئىشلار مىنىستىرى ۋاڭ يى ياۋروپا رەھبەرلىرى بىلەن كۆرۈشكەندە ئوچۇق-ئاشكارا ئېيتقاندەك، رۇسىيە ئۇكرائىنادا ئۇرۇش قىلىشنى داۋاملاشتۇرۇپ، ئامېرىكىنىڭ بايلىقى ۋە دىققىتىنى ئاسىيادىن باشقا يەرگە بۇرىسىلا، خىتاي ئۈچۈن قىممەتلىك بولىدۇ. ئەمما ئۇنىڭدىن باشقا ھېچنېمىگە تايانغىلى بولمايدۇ.
ترامپ ھۆكۈمىتىمۇ ئوخشاش خۇلاسىنى چىقىرىشى كېرەك. بەزى تەھلىلچىلەر ئامېرىكا بېيجىڭنى چەكلەشكە ياردەم بېرىش ئۈچۈن رۇسىيەنى خىتايدىن ئايرىپ چىقىشى كېرەك، يەنى «كىسسىنگېرغا قارشى» سىياسەت يۈرگۈزۈشى كېرەك دەپ قارىغان. بۇ ھەرىكەت ئەينى ۋاقىتتا خاتا بىر خاتالىق بولاتتى، بۈگۈن تېخىمۇ ناچار بولىدۇ. پۇتىن رۇسىيەنىڭ ھەتتا موسكۋا بىلەن ئۇزۇن يىللىق مۇناسىۋىتى بار مۇستەبىت ھاكىمىيەتلەرگىمۇ ئىشەنچسىز ئىكەنلىكىنى كۆرسەتتى. شۇڭا ترامپ پۇتىنغا قانداقلا مۇئامىلە قىلىشنى قارار قىلسۇن، موسكۋانى بېيجىڭدىن ئايرىش نىشانىدىن ۋاز كېچىشى كېرەك. موسكۋانىڭ ئوتتۇرا شەرقتىكى ئىستراتېگىيەسىنىڭ دەسلەپكى مۇۋەپپەقىيىتى بىر ۋاقىتلار رۇسىيەنىڭ قىممەتلىك بىر گېئوپولىتىكىلىق ھەمكارلاشقۇچى بولالايدىغانلىقىنى كۆرسەتكەن. ئەمما ئۇنىڭ ئاخىرىدا بۇنداق تولۇق مەغلۇپ بولۇشى ترامپ ۋە باشقىلارنى ئۇنىڭ مېمارىنى قۇچاقلاشتىن ۋاز كەچۈرۈشى كېرەك.
«ئۇيغۇر مەجبۇرىي ئەمگىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش قانۇنى»نىڭ ئۈچ يىلدىن كېيىنكى تەسىرىنى باھالاش (12-قىسىم)
ئاپتور: ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنىستىتۇتى
مەنبە: uysi.org

قانداقلا بولمىسۇن، بۇ چەكلىمىلەر تەمىنات زەنجىرىدىكى ئەمگەك سۇيىئىستېماللىرىنى ھەل قىلىشتىكى بىر قەدەر يېڭى ئۇسۇل. شۇڭا، ئۇنىڭ تەسىرىنى توغرا ئۆلچەش ئۈچۈن، يېڭى ۋە ئىجادىي ئۇسۇللارنى قوللىنىش كېرەك. بۇ دوكلات ۋە بۇ يەردە نەقىل كەلتۈرۈلگەن باشقا تەتقىقاتلار كۆرسىتىپ بەرگىنىدەك، شىركەتلەر ۋە ھۆكۈمەتلەرنىڭ ئۆزلىرى تەمىنلىگەن دەلىل-ئىسپاتلارنى (جۈملىدىن خىتاي تىلىدىكى دەلىل-ئىسپاتلارنى) تەھلىل قىلىش قانۇننىڭ قەيەردە ئەڭ كۆرۈنەرلىك ئىلگىرىلەشلەرنى قولغا كەلتۈرۈۋاتقانلىقىنى كۆرسىتىپ بېرەلەيدۇ. بۇ ئىلگىرىلەشلەر ئۆز نۆۋىتىدە زۆرۈر تەكشۈرۈش، ئىز قوغلاش، ئاشكارىلىق، ھوقۇقنى قوغداش ۋە دۇنيا مىقياسىدا تەمىنات زەنجىرىنىڭ كۆپ خىللىشىشى ۋە سىجىللىقىغا — ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونىدىكى ۋە ئۇنىڭ سىرتىدىكى كىشىلەر ئۈچۈن — تۈرتكىلىك تەسىر كۆرسىتىدۇ.
ئامېرىكا ھۆكۈمىتى ئۈچۈن تەۋسىيەلەر
خەلقئارالىق ھۆكۈمەتلەر ئۈچۈن تەۋسىيەلەر
فوند تەمىنلىگۈچىلەر ئۈچۈن تەۋسىيەلەر
سودا جەمئىيىتى ئۈچۈن تەۋسىيەلەر
كۇچادىكى «مەھكىمە شەرئى»نىڭ تارىخىي ئىزلىرى
ئاپتور: ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنىستىتۇتى
مەنبە: uysi.org

مەھكىمـە شـەرئى ئىسـلام دىنىنىــڭ شــەرىئەتكە ئاساســەن ســوراق ئېلىــپ بارىدىغــان ۋە ھۆكــۈم چىقىردىغــان ئورگىنــى بولــۇپ، ئۇيغــۇرلار ئىســلام دېنىنــى قوبــۇل قىلغاندىـن تارتىـپ تاكـى -1949يىلـى كومۇنىسـت ھاكىمىيتىگــە مۇســتەملىككە بولغىچــە بولغــان مىــڭ يىــل ئارلىقىــدا ئۇيغــۇر جەمئىيتىدىكــى دەۋا- دەســتۇر ئىشــلىرىنى بىــر تــەرەپ قىلدىغــان مۇھىـم ئـورگان بولـۇپ كەلگـەن. گەرچـە مەھكىمـە شــەرئى ئۇيغــۇرلار توپلىشــىپ ئولتۇراقلاشــقان ھەممــە يۇرتــلاردا بولســىمۇ ،ئەممــا كېينكــى مەزگىللـەردە بـۇ ئورگاننىـڭ ئەمەلدىـن قېلىشـىغا ئەگىشــىپ، قۇرۇلشــلىرىمۇ چېقىــپ تاشــلانغان. كۇچــا مەھكىمــە شــەرئىنىڭ قۇرلــۇش ئورنــى بۈگۈنكــى كۈنگىچــە ئامــان قالغــان ناھايتــى ئــاز ســاندىكى ئىســلام دىنىغــا ئائىــت قۇرلۇشــلارنىڭ بىـرى بولـۇپ، بـۇ ماقالىـدا كۇچـا مەھكىمـە شـەرئى ھەققىدىكــى بــەزى تارىخــي پاكىتــلار ســۆزلىنىدۇ.
داۋامىنى بۇ يەردىن كۆرۈڭ:
خەلقئارا شەرقىي تۈركىستان مەسىلىسىگە نېمە ئۈچۈن ئارىلىشىشى كېرەك؟ (3-قىسىم)
ئاپتور: ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنىستىتۇتى
مەنبە: uysi.org

5 – خەلقئارالىق ھەرىكەت قوزغاش:  خەلقئارادىكى باشقا دۆلەتلەر بىلەن ھەمكارلىشىپ بارلىق دۆلەتلەرنىڭ بىرلىكتە يۈز بېرىۋاتقان قىرغىنچىلىققا قارشى تۇرۇشىنى قولغا كەلتۈرۈش . نۆۋەتتە ، ئامېرىكا  خىتاينىڭ ئۇيغۇرلارغا يۈرگۈزۈۋاتقان سىياسەتلىرىگە قارشى باشقا دۆلەتلەر بىلەن دىپلوماتىيە جەھەتتە ( ئەسكەرى  ئەمەس) ھەمكارلىشىش ئۈچۈن كۈچەۋاتىدۇ. ئوخشاش ئىدېئولوگىيەدىكى دۆلەتلەرنىڭ ئامېرىكىنىڭ بۇ ھەقتىكى خىتاينى تەنقىد قىلىشىنى قوللىشىنى قولغا كەلتۈرۈشكە تىرىشىۋاتىدۇ. بۇ دۆلەت ئەمەلدارلىرى ئارىسىدىلا ئېلىپ بېرىلماي ھەرقايسى دۆلەتلەردىكى پائالىيەتچىلەر ۋە ئۇيغۇر تەشكىلاتلارنىڭ بۇ ھەقتە ئۆز دۆلىتىدە خەلق ئاممىسىنى ھەرىكەتلەندۈرۈش ئارقىلىق بېسىم قىلىشى بىلەن ئەمەلگە ئاشىدىغانلىقتىن ئۇيغۇر دىياسپوراسى، ئۆزى تۇرۇشلۇق دۆلەتلەردە دۆلەت سىياسەتچىلىرىنىڭ ئامېرىكا بىلەن ھەمكارلىشىشى ئۈچۈن بېسىم قىلىشى كېرەك.
دېمەك بۇ يەردىكى ئەڭ ئاساسلىق مەسىلە خىتاينىڭ شەرقىي تۈركىستان خەلقىگە كەڭ كۆلەملىك قىرغىنچىلىق قىلىشىنىڭ ئالدىنى ئېلىش ۋە ھازىرغىچە يۈرگۈزۈپ كېلىۋاتقان قىرغىنچىلىقلىرىنى توختىتىش ئۈچۈن دۆلەتلەرنىڭ خىتاينى توسۇشقا ئۇرۇنىدىغان سىياسىي ئىستىكىنى قولغا كەلتۈرۈش ئىنتايىن مۇھىم. خىتاي پەقەت باشقا دۆلەتلەر سۈكۈتتە تۇرغان ئەھۋال ئاستىدىلا چوڭ قىرغىنچىلىق ئېلىپ بارالايدۇ.  چۈنكى خىتاي يەر شارىدا يالغۇز ياشىمايىغانلىقى ئىقتىسادىي دىپلوماتىيە ۋە باشقا نۇرغۇن جەھەتلەردىن دۇنيادىكى دۆلەتلەر بىلەن باغلىنىدىغانلىقى ئۈچۈن دۆلەتلەر مۇناسىۋىتى ئەلۋەتتە خىتايغا تەسىر كۆرسىتىدۇ.  خىتاينى تەھدىت ھېسابلايدىغان دۆلەتلەر ئۈچۈن شەرقىي تۈركىستاننىڭ ھۆر ۋە مۇستەقىللىقى، خىتاينىڭ كېڭىيىش ۋە كۈچىيىشىنى كېسىپ تاشلايدىغان بىردىنبىر ئاچقۇچ.
خەلقئارا ۋەزىيەت: ئۇچۇر ۋە تەۋسىيەلەر 12-سان
ئاپتور: ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنىستىتۇتى
مەنبە: uysi.org

خەلقئارا ۋەزىيەت: ئۇچۇر ۋە تەۋسىيەلەر 12-سان
بۇ ساندىكى مەزمۇنلار تۆۋەندىكىچە:
بۇ يەردىن كۆرۈڭ:
ياۋروپا خىمىيە سانائىتى كىرىزىسى ۋە شەرقىي تۈركىستاندىكى مەجبۇرىي ئەمگەك: تەمىنلەش زەنجىرىدىكى ئەخلاقىي ۋە ئىستراتېگىيەلىك خىرىسلار (2-قىسىم)
ئاپتور: ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنىستىتۇتى
مەنبە: uysi.org

بۇ يەردىكى ئەڭ چوڭ زىددىيەت شۇكى، ياۋروپا دۆلەتلىرى مۇھىت ئاسراش ئۈچۈن يۇقىرى تەننەرخلىق سىياسەتلەرنى يۈرگۈزۈۋاتقان بىر پەيتتە، خىتاي شەرقىي تۈركىستاندىكى كۆمۈر بايلىقىغا تايىنىپ، مۇھىتنى ئېغىر بۇلغايدىغان كۆمۈر-خىمىيە سانائىتى ئارقىلىق ئىشلەپچىقارغان ئەرزان مەھسۇلاتلىرىنى دۇنيا بازىرىغا تۆكمە قىلىپ ساتماقتا. بۇ ئەھۋال «يېشىل يۇيۇش» (Greenwashing) نىڭ ئەكسىچە بىر مەنزىرىنى ئوتتۇرىغا چىقىرىدۇ: ياۋروپا ئۆز ئىچىدىكى بۇلغىنىشنى ئازايتقاندەك كۆرۈنگەن بىلەن، ئەمەلىيەتتە تەمىنلەش زەنجىرى ئارقىلىق خىتايدىكى تېخىمۇ ئېغىر بۇلغىنىش ۋە كىشىلىك ھوقۇق دەپسەندىچىلىكىنى ۋاسىتىلىك قوللاۋاتىدۇ.
قانۇنىي يوچۇقلار ۋە كارخانا مەسئۇلىيىتىدىكى بوشلۇقلار
ماقالىدە غەرب قانۇنلىرىنىڭ مەجبۇرىي ئەمگەك مەھسۇلاتلىرىنى توسۇشتىكى ئاجىزلىقى چوڭقۇر مۇھاكىمە قىلىنغان. گەرچە ياۋروپا ئىتتىپاقى مەجبۇرىي ئەمگەك مەھسۇلاتلىرىنى چەكلەش قانۇنىنى ماقۇللىغان بولسىمۇ، ئەمما ئۇنىڭ تولۇق ئىجرا قىلىنىشى 2027-يىلى دېكابىرغىچە كېچىكتۈرۈلگەن. رەھىمە خانىم تەكىتلىگەندەك، غەرب قانۇنلىرى كۆپىنچە ھاللاردا «ئىسپاتلاش مەسئۇلىيىتى» نى شىركەتلەرگە ئەمەس، بەلكى زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچىلارغا يۈكلەپ قويماقتا.
داڭلىق خىمىيە شىركەتلىرىنىڭ (مەسىلەن، BASF, INEOS, AkzoNobel) شەرقىي تۈركىستان بىلەن بولغان باغلىنىشى ھەققىدىكى مىساللار، غەرب شىركەتلىرىنىڭ جامائەت پىكرى بېسىمىدا يۈزەكى ئۆزگىرىشلەرنى قىلغان بولسىمۇ، ئەمما مەنپەئەت زەنجىرىنى پۈتۈنلەي ئۈزۈپ تاشلاشقا تېخىچە ئانچە قىزغىن ئەمەسلىكىنى پاش قىلىدۇ. كۆپلىگەن شىركەتلەرنىڭ شەرقىي تۈركىستاندىن مال كىرگۈزگەن ياكى كىرگۈزمىگەنلىكى ھەققىدىكى سوئاللارنى جاۋابسىز قالدۇرۇشى، بۇ ساھەدىكى ئاشكارىلىقنىڭ نەقەدەر تۆۋەن ئىكەنلىكىنى ئىسپاتلايدۇ.
خۇلاسە ۋە باھالاش: ئىقتىسادىي مەنپەئەت بىلەن ۋىجدان ئوتتۇرىسىدىكى تاللاش
سام بېيكېرنىڭ بۇ ماقالىسى، شەرقىي تۈركىستان مەسىلىسىنىڭ پەقەت بىر كىشىلىك ھوقۇق مەسىلىسىلا ئەمەس، بەلكى يەرشارى ئىقتىسادىي قۇرۇلمىسىدىكى چوڭقۇر يىلتىز تارتقان بىر «راك ھۈجەيرىسى» ئىكەنلىكىنى نامايان قىلدى. دوكلاتنىڭ ئىلمىي قىممىتى شۇ يەردىكى، ئۇ سانائەت سانلىق مەلۇماتلىرى بىلەن سىياسىي رېئاللىقنى مۇۋەپپەقىيەتلىك بىرلەشتۈرگەن بولۇپ، ئوقۇرمەنلەرگە «ئەرزان مەھسۇلات» نىڭ ئارقىسىدىكى ئېغىر ئىنسانىي بەدەلنى تونۇتىدۇ.
قىسقىسى، بۇ دوكلات خەلقئارا جەمئىيەتنىڭ، بولۇپمۇ خىمىيە سانائىتى ساھەسىنىڭ شەرقىي تۈركىستاندىكى ئىرقىي قىرغىنچىلىققا تۇتقان پوزىتسىيەسىنى قايتىدىن كۆزدىن كەچۈرۈشى ئۈچۈن مۇھىم بىر سىگنالدۇر. ماقالىنىڭ ئاخىرىدا ئاپتور ئېيتقاندەك: «تەمىنلەش زەنجىرىنىڭ پاكىز بولۇشىغا كاپالەتلىك قىلىش پەقەت بىر بەلگىلىمە ئەمەس، بەلكى بىر ئەخلاقىي مەجبۇرىيەت». دۇنيا بۇ سىناقتا يا ئىقتىسادىي مەنپەئەت ئۈچۈن كۆز يۇمۇشنى تاللايدۇ، ياكى قىيىن بولسىمۇ ۋىجدانىي مەسئۇلىيىتىنى ئادا قىلىپ، ئىنسانىيەتكە قارشى جىنايەتكە شېرىك بولۇشتىن ۋاز كېچىدۇ.
Baker, S. (2026, January 29). Europe’s Chemicals Crisis: Xinjiang, Supply Chains and Human Rights. The Chemical Engineer.
تەشۋىقات
ئاپتور: ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنىستىتۇتى
مەنبە: uysi.org

مۇھەممەت ئابدۇمىجىت
تەشۋىقات نىشان ئاممىنىڭ ئوي-پىكىر ، ئېتىقاد ياكى ھەرىكىتىگە تەسىر كۆرسىتىش ياكى ئۆزگەرتىش ئۈچۈن ئۇچۇر، ئىدىيە ياكى مىش-مىش پاراڭ تارقىتىش پائالىيىتى بولۇپ، ئەسىرلەردىن بىرى ھۆكۈمدارلار ، ھۆكۈمەتلەر ، دىنىي ئورگانلار ۋە باشقا تەشكىلىي ئاپپاراتلار جامائەت پىكىرىگە تەسىر كۆرسىتىش، ئۆزگەرتىش، تونۇش شەكىللەندۈرۈش ۋە ئاۋامنىڭ قوللىشىنى قولغا كەلتۈرۈشتە مۇراجىئەت قىلىدىغان قورال بولۇپ كەلدى.   مەلۇم بولۇشىچە، باشقىلارنىڭ قارىشىنى ئۆزگەرتىش پائالىيىتى يېزىق تېپىلماي تۇرۇپلا، يەنى ئىنسانىيەت تارىخىنىڭ دەسلەپكى مەزگىللىرىدىلا باشلىنىپ بولغان.
ئەسىرلەردىن بىرى ئوخشىمىغان ئۇسۇل ۋە ۋاسىتىلەر بىلەن ئىشلىتلىپ كېلىۋاتقان تەشۋىقات ھەققىدە بىر- بىرىدىن پەرقلىق ، ئەمما بىر – بىرىنى تولۇقلايدىغان ئوخشىمىغان ئېنىقلىمىلار تېپىلىدۇ.
تەشۋىقات (Propaganda) لاتىنچە ( propagar)   دېگەن سۆزدىن تۈرلەنگەن بولۇپ، «باغۋەنلەرنىڭ يېڭى ئۆسۈملۈكلەرنى ئۆستۈرۈش ئۈچۈن ئۆسۈملۈكنىڭ يۇمران بىخلىرىنى تىكىشى » دېگەن مەنىدە.     ئۇقۇمغا ئوكسفورد لۇغىتىدە «بىر تەلىمات ياكى تەتبىقاتنى قوللاش ياكى تەسەۋۋۇر قىلىش » دەپ ئېنىقلىما بېرىلگەن.
تەشۋىقات ئۇنى ئىجرا قىلغان مەركەزگە (تەشۋىقات ئىگىدارىغا) مەنپەئەت يەتكۈزۈش ئۈچۈن مەلۇم بىر گۇرۇپپىنىڭ ھېس-تۇيغۇ، ئوي-پىكىر، پوزىتسىيە ۋە ھەرىكەتلىرىگە، بولۇپمۇ ئاڭ ۋە يۇشۇرۇن ئېڭىغا تەسىر كۆرسىتىش، يېتەكلەش، ئۆزگەرتىش مەقسىتى بىلەن تەييارلانغان بارلىق ئۇچۇر، ئىدىيە، تەلىمات ياكى ئالاھىدە چاقىرىقلارنى نىشان جەمىئىيەت، ئامما ياكى شەخسكە قارىتا سىستېمىلىق، مۇۋاپىق ۋاستە ۋە تېخنىكىلارنى ئىشلىتىپ ئەۋەتىش ۋە قوبۇل قىلدۇرۇش تەشەببۇسىنى كۆرستىدۇ.   تەشۋىقات ئىجرا قىلغان مەركەز نىشان جەمىئىيەت ياكى شەخسنىڭ سوتسىيو-كۈلتۈرەل ئاساسىي ۋە پسىخىكىلىق يۈزلىنىشگە قارىتا مۇۋاپىق ئىستىراتىگىيە تۈزۈپ، ئۈنۈملۇق ۋاسىتىلار ئارقىلىق كۆزلىگەن مەقسىتىنى روياپقا چىقىرىدۇ.
داۋامىنى بۇ يەردىن كۆرۈڭ:
How Ukraine Lost its Future: From China’s Bridge to U.S. Military Hub (3-قىسىم)
ئاپتور: ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنىستىتۇتى
مەنبە: uysi.org

In spring 2022, the West promised Ukraine freedom and democracy, security and prosperity. Today, most freedoms have been compromised under the fog of war. Democratic institutions are overshadowed by external interests and domestic oligarchs. Many national assets have been mortgaged to Western interests for years to come.
Had Ukraine followed the development trajectory, its economy would not be the size of Algeria in 2030. It would be a half-trillion-dollar economy, like Iran or South Africa. Per capita income would be more than 40% higher than today. Economic opportunities might have reversed some of the migration flows back to Ukraine, which would have over 10 million more inhabitants than today.
The proxy war between the U.S.-led West and Russia in Ukraine has proved just as catastrophic as projected in 2022 and thereafter. It has contributed to secular stagnation in the U.S. and particularly in Europe where the misallocation of scarce allocations from welfare to rearmament is compounding a series of cost-of-living crises. Coming at the heel of the global pandemic, the consequent food and energy crises have severely aggravated the challenges of the Global South. And if the war is allowed to fester further, global economic prospects will be penalized even worse.
What happens in Ukraine will not stay in Ukraine. As long as aggressive geopolitics is favored at the expense of proactive international diplomacy, even promising futures can turn into dark wastelands.
شەرقىي تۈركىستاندىكى جازا لاگېرلىرىنىڭ قۇرۇلۇشىغا قاتناشقانلار ئۇلارنىڭ تۈرمە سۈپىتىدە ياسالغانلىقىنى ئاشكارىلىدى (2-قىسىم)
ئاپتور: ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنىستىتۇتى
مەنبە: uysi.org

ياڭ ئەپەندى يەنە مۇنداق دېدى: «شى جىنپىڭ ئاز سانلىق مىللەتلەرنى« ئۆزگەرتمەكچى »، «ئۇيغۇر ۋە باشقا مۇسۇلمانلارنى چوشقا گۆشى يېيىشكە زورلاش ئارقىلىق ئۇلارنى ئۆز ئېتىقادى ۋە ئەنئەنىسىدىن مەجبۇرى ئايرىماقچى. ھۆكۈمەت بەك ناچار. ج ك پ نىڭ «ئۆزگەرتىش ئۆلچىمى» گە توشمىغان ۋە باھالاشتا مەغلۇپ بولغان بۇ مەھبۇسلارنىڭ تۇتۇپ تۇرۇش مۇددىتى خالىغانچە ئۇزارتىلىدۇ، ئاندىن كومپارتىيە ئۇلارنى خالىغانچە تۇتۇپ تۇرالايدۇ. بۇ يەردە تۇرۇش تۈرمىدە ياتقاندىن نەچچە ھەسسە ئازابلىق ۋە مۇشەققەتلىك. چۈنكى تۈرمىدە ھېچ بولمىسا مەلۇم بىر مۇددەت بار. ئەمما بۇ يەردە ئۇنداق ئەمەس ».