خىتاينىڭ ھەربىي ۋە جامائەت خەۋپسىزلىكى سىستېمىلىرىدا DeepSeek نىڭ ئىشلىتىلىشى (2-قىسىم)
ئاپتور: ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنىستىتۇتى
مەنبە: uysi.org

DeepSeek نىڭ تېخنىكىلىق ئۈستۈنلۈك دەۋالىرى ۋە تەنقىدىي باھالار
DeepSeek ئازاتلىق ئارمىيەنىڭ دۆلەت كونتروللۇقىدىكى، تۆۋەن تەننەرخلىق سۈنئىي ئەقىل ئۇل ئەسلىھەسى ئاساسىدا قۇرۇلغان ئەقلىي ئىقتىدارلىق ئۇرۇش پەلسەپەسى ئۈچۈن مەركىزىي رول ئوينايدۇ. ئازاتلىق ئارمىيەتەتقىقاتچىلىرى DeepSeek نى، ئىلغار لوگىكىلىق فۇنكسىيەلەرنىڭ غەرب مەھسۇلاتلىرىغا سېلىشتۇرغاندا بىر قەدەر ئاجىز بولغان ئاسسېند ۋە كىرىن بىر تەرەپ قىلغۇچلىرىدا ئىشلىيەلىشىنى كاپالەتلەندۈرۈپ، زور مىقداردىكى ھېسابلاش كۈچىگە بولغان ئېھتىياجنى ئازايتقانلىقى ئۈچۈن ماختىماقتا. بۇ يەرلىكلەشتۈرۈش، غەرب تەمىنات زەنجىرلىرىگە بولغان بېقىندىلىقنى ئازايتىش ئارقىلىق «تېخنولوگىيە ئىگىلىك ھوقۇقى» ساھەسىدە بىر بۆسۈش سۈپىتىدە نامايان قىلىنماقتا.
دۆلەت مۇداپىئە پەن-تېخنىكا ئۇنىۋېرسىتېتى (NUDT) نىڭ سېلىشتۇرما تەتقىقاتلىرى، DeepSeek مودېللىرىنىڭ ئۈنۈمىگە دائىر بەزى نەتىجىلەرگە ئېرىشكەن. بىر تەتقىقاتقا كۆرە، ئۇنىڭ ئەلالاشتۇرۇلغان قۇرۇلمىسى، تەربىيەلەش جەريانىدىكى ئېنېرگىيە سەرپىياتىنى ChatGPT-4 دەرىجىلىك سىستېمىلارغا سېلىشتۇرغاندا تەخمىنەن %40 تۆۋەنلىتىش بىلەن بىر ۋاقىتتا، ئوخشاش دەرىجىدىكى چىقىرىم توغرىلىقىنى ساقلاپ قالالايدىكەن. بۇ ئېنېرگىيە ئۈنۈمى، بولۇپمۇ سانلىق مەلۇماتلار ئىشلەپچىقىرىلغان جايدا سۈنئىي ئەقىل مودېللىرىنى ئىشلىتىش مەنىسىنى بىلدۈرىدىغان ئۇچ سەۋىيەلىك ئورۇنلاشتۇرۇش (edge-level deployment) ئۈچۈن ھالقىلىق ئەھمىيەتكە ئىگە. DeepSeek نىڭ قوللىنىدىغان ئەقلىي «دىققەت قىرقىش» (attention-pruning) سىستېمىسى، جەڭ مەيدانىدىكى ۋەزىيەت ئۆزگىرىشلىرىگە تېزلىكتە مەركەزلىشىش ئارقىلىق بىر تەرەپ قىلىش يۈكىنى ئازايتىدۇ. ئۇندىن باشقا، GPT-4 نىڭ تەخمىنەن سەككىزدىن بىرى چوڭلۇقىدا بولۇشى، DeepSeek نىڭ ئۇچقۇچىسىز ھاۋا ئاپپاراتلىرى، ئاپتوماتىك يۈرۈشلۈك يەر يۈزى ۋاسىتىلىرى ۋە ئېلېكتىرونلۇق ئۇرۇش (EH) قىسىملىرىغا ئوخشاش قۇۋۋىتى ۋە كەڭ بەلباغ سىغىمى چەكلىك بولغان سۇپىلاردا ئىشلىتىلىشىگە ئىمكانىيەت يارىتىدۇ. دۆلەت مۇداپىئە پەن-تېخنىكا ئۇنىۋېرسىتېتى مۇتەخەسسىسلىرى، DeepSeek نىڭ ئېلېكتىرونلۇق ئۇرۇش ئۈچۈن ئالاھىدە پايدىلىق ئىكەنلىكىنى ۋە قوماندانلارنىڭ ئېلېكتىروماگنىتلىق سەزگۈرلۈك مەلۇماتلىرىنى ھەقىقىي ۋاقىتتا بىرىكتۈرۈپ، قارشى تەدبىرلەرنى تېخىمۇ تېز ئورۇنلاشتۇرۇشىغا شارائىت ھازىرلايدىغانلىقىنى بىلدۈرمەكتە.
بۇ تېخنولوگىيەلىك قوللاش چېڭدۇ ئايروپىلان لايىھەلەش-تەتقىقات ئىنستىتۇتى (CADI) ۋە دۆلەت مۇداپىئە پەن-تېخنىكا ئۇنىۋېرسىتېتىغا قاراشلىق گۇرۇپپىلارغا ئوخشاش مۇھىم مۇداپىئە ئورگانلىرى تەرىپىدىن كەلگەن. بولۇپمۇ J-15 ۋە J-35 تىپلىق ئۇرۇش ئايروپىلانلىرىنى تەرەققىي قىلدۇرۇشتا رول ئوينىغان شېنياڭ ئايروپىلان لايىھەلەش ئىنستىتۇتى پەن-تېخنىكا كومىتېتىنىڭ مۇدىرىنىڭ DeepSeek نىڭ ئىشلىتىلىشىنى ماختىشى، مودېلنىڭ تېخنىكىلىق ئىنچىكىلىكى ۋە ھەرىكەتكە ماس كېلىشچانلىقى ھەققىدىكى ئىددىئالارنى ئىچكى مەنبەلەر ئارقىلىق قوللايدۇ.
بىراق، ھەربىي تەنقىدچىلەر ۋە ئانالىزچىلار، بۇ قىزغىنلىققا قارىماي، ئېھتىياتچان پوزىتسىيەدە بولماقتا. ئازاتلىق ئارمىيەقۇرۇقلۇق ئارمىيەسى توپچى ۋە ھاۋا مۇداپىئە ئاكادېمىيەسى مۇتەخەسسىسلىرى، DeepSeek نىڭ R1 غا ئوخشاش چوڭ كۆلەملىك نۇسخىلىرىنىڭ كىچىك ئاپتوماتىك سۇپىلاردا ئىشلىتىشكە ماس كەلمەيدىغانلىقىنى بىلدۈرمەكتە. ئۇنىڭدىن كىچىكرەك بولغان V3 نۇسخىسىنىڭ بولسا تېخىمۇ تۆۋەن لوگىكىلىق ماھارەتلەرگە ئىگە ئىكەنلىكى ۋە نىشان بەلگىلەشتە مۇقىمسىز ياكى خەتەرلىك نەتىجىلەرنى كەلتۈرۈپ چىقىرىش مۇمكىنلىكى ھەققىدە ئەندىشە قىلماقتا. قوشۇمچە قىلىپ ئېيتقاندا، كېچىكىش ۋاقتىدىكى داۋالغۇشلار، تور بېسىمى ئاستىدىكى چەكلىك تەكرارلىنىشچانلىق ۋە كىچىك ئەۋرىشكىلىك سىناقلارنىڭ ئىستاتىستىكىلىق ئىشەنچكە زىيان يەتكۈزگەنلىكى توغرىسىدىكى باھالار، مودېلنىڭ ھەرىكەتتە ئىشلىتىشكە تەييار ياكى ئەمەسلىكىگە دائىر داۋاملىشىۋاتقان مۇنازىرىلەرنى تېخىمۇ چوڭقۇرلاشتۇرماقتا. ئوچۇق كودلۇق بولۇشىنىڭ يوشۇرۇن كودلارنىڭ ئاشكارىلىنىش ۋە دۈشمەنلەر تەرىپىدىن كونترول قىلىنىش خەۋپى بولسا، بىرلەشمە دەلىللەش، سۇ ئىمزاسى ئارقىلىق ئىز قوغلاش ۋە كۆپ ئامىللىق كىملىك دەلىللەشكە ئوخشاش ئۈچ قاتلاملىق بىخەتەرلىك تۈزۈملىرىنىڭ يولغا قويۇلۇشىنى تەقەززا قىلماقتا.
جامائەت خەۋپسىزلىكى ساھەسىدە DeepSeek: كۆزىتىش ۋە ئالدىنى ئېلىش خاراكتېرلىك كونتروللۇق
ھەربىي قوللىنىشچانلىقىدىن ھالقىپ، خىتاينىڭ جامائەت خەۋپسىزلىكى ساھەسىمۇ DeepSeek نىڭ كۆپ مودېللىق ئىقتىدارلىرىنى قوبۇل قىلماقتا. بۇ مودېل، سىن كۆزىتىش سىستېمىلىرىغا بىرىكتۈرۈلۈپ، چىراي، ماشىنا ۋە كىشىلەر توپىنىڭ ھەرىكەتلىرىنى ھەقىقىي ۋاقىتتا ئانالىز قىلماقتا ھەمدە پاسسىپ مەلۇمات توپلاشتىن، «ئاز سانلىقلار دوكلاتى» (Minority Report) نى ئەسلىتىدىغان بىر ئۇسۇل بىلەن، تەشەببۇسكارلىق بىلەن خەتەرنى پەرقلەندۈرۈش ۋە نورمالسىزلىقلارنى ئالدىن مۆلچەرلەشكە قاراپ ئۆتۈشنى تېزلەتمەكتە.
DeepSeek ساقچى ئورۇنلىرى تەرىپىدىن ۋەقە دوكلاتى تەييارلاش، دېلو مەلۇماتلىرىنى بىرىكتۈرۈش ۋە نەق مەيداندىكى خادىملارغا قارار چىقىرىشتا ياردەم بېرىش قورالى سۈپىتىدە سىناق تەرىقىسىدە ئىشلىتىلمەكتە. جامائەت خەۋپسىزلىكىگە ئائىت يېزىلغان يازمىلاردا، DeepSeek نىڭ قاتناش ئېقىمى، تور ھەرىكەتلىرى ۋە نوپۇس ئۇچۇرلىرىغا ئوخشاش مەلۇماتلارنى ئانالىز قىلىش ئارقىلىق يۈز بېرىش ئېھتىمالى بولغان خەۋپسىزلىك خەۋپى رايونلىرىنى ئېنىقلاش ئىقتىدارى ماختالماقتا، بۇمۇ ساقچى خىزمىتىنى ۋەقە يۈز بەرگەندىن كېيىنكى ئىنكاستىن ئالدىنى ئېلىش تەدبىرلىرىگە قاراپ يۆتكىمەكتە. بۇ تېخنولوگىيە، رەسمىي سۆزلەمدە «يېڭى تىپتىكى جامائەت خەۋپسىزلىكى ئۇرۇش كۈچى» (新质公安战斗力) ئۈچۈن ھالقىلىق دەپ قارالماقتا ۋە خىتاي كومپارتىيەسىنىڭ ئومۇمىي دۆلەت خەۋپسىزلىكى رامكىسى ئاستىدا، سانلىق مەلۇماتنى ئاساس قىلغان خەۋپسىزلىك خىزمىتىنى ۋە ھاكىمىيەت مۇقىملىقىنى كۈچەيتىدىغان ئورگانلاشقان بىر قورال سۈپىتىدە تەرىپلەنمەكتە.