European Medicines Agency
EMEA/H/C/745
EUROPEES OPENBAAR BEOORDELINGSRAPPORT (EPAR)
OPTIMARK
EPAR-samenvatting voor het publiek
Dit document is een samenvatting van het Europees openbaar beoordelingsrapport (EPAR).
Doel ervan is uit te leggen hoe de op studies gebaseerde beoordeling van het Comité voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik (CHMP) heeft geleid tot de aanbevelingen wat betreft de gebruiksvoorwaarden.
Lees de bijsluiter (ook onderdeel van het EPAR) of neem contact op met uw arts of apotheker, als u meer informatie nodig heeft over uw aandoening of behandeling.
De wetenschappelijke discussie waarop de aanbevelingen van het CHMP zijn gebaseerd, is eveneens in het EPAR opgenomen.
Wat is OptiMARK?
OptiMARK is een oplossing voor injectie die de werkzame stof gadoversetamide bevat.
Het geneesmiddel is verkrijgbaar in de vorm van een voorgevulde spuit en in de vorm van een flacon (500 micromol per milliliter).
Wanneer wordt OptiMARK voorgeschreven?
OptiMARK is voor diagnostisch gebruik.
Het wordt gebruikt bij patiënten bij wie een MRI-scan wordt uitgevoerd.
Dit is een speciaal soort scan waarbij foto’ s van de interne organen worden genomen.
OptiMARK wordt gebruikt om een duidelijkere scan te krijgen bij patiënten die afwijkingen hebben in de hersenen, de ruggengraat of de lever of bij wie dit wordt vermoed.
Het geneesmiddel is uitsluitend op doktersvoorschrift verkrijgbaar.
Hoe wordt OptiMARK gebruikt?
OptiMARK mag alleen worden toegediend door een arts die ervaring heeft met de toepassing van MRI.
Het middel wordt toegediend als intraveneuze (in de ader toegediende) injectie met een dosis van 100 micromol per kilogram lichaamsgewicht.
Tot 1 uur na de toediening van OptiMARK kunnen beeldopnamen worden gemaakt, maar het beste moment voor het maken van een scan na inspuiting van het middel is afhankelijk van de locatie en het soort afwijking die moet worden onderzocht.
Voor onderzoek naar bepaalde afwijkingen in de hersenen moet de dosis OptiMARK mogelijk worden verhoogd of worden herhaald.
OptiMARK wordt niet aanbevolen voor gebruik bij kinderen tot 2 jaar, omdat de veiligheid en werkzaamheid in deze leeftijdsgroep niet zijn onderzocht.
Hoe werkt OptiMARK?
De werkzame stof in OptiMARK, gadoversetamide, bevat gadolinium, een zeldzaam-aardmetaal.
Gadolinium wordt gebruikt als een "contrastversterker" om kwalitatief betere beelden op MRI-scans te krijgen.
MRI is een methode om beelden van het lichaam te maken waarbij gebruik gemaakt wordt van de zeer kleine magnetische velden van de watermoleculen in het lichaam.
Na de injectie gaat gadolinium een bepaalde wisselwerking aan met de watermoleculen.
Als gevolg daarvan geven de watermoleculen een sterker signaal af, zodat een duidelijkere scan kan worden gemaakt.
In OptiMARK wordt het gadolinium aan een andere chemische stof gebonden in een "chelaat" (een soort chemische verbinding), zodat het metaal niet aan het lichaam wordt afgegeven en "gevangen blijft zitten" in het chelaat, totdat het via de urine wordt uitgescheiden.
7 Westferry Circus, Canary Wharf, London E14 4HB, UK Tel.
(44-20) 74 18 84 00 Fax (44-20) 74 18 84 16 E-mail: mail@emea.europa.eu http://www.emea.europa.eu ©EMEA 2007 Reproduction and/or distribution of this document is authorised for non commercial purposes only provided the EMEA is acknowledged Hoe is OptiMARK onderzocht?
De werkzaamheid van OptiMARK werd eerst met behulp van experimentele modellen onderzocht, voordat het middel op mensen werd getest.
OptiMARK werd onderzocht in vier hoofdonderzoeken waarbij in totaal 804 volwassenen betrokken waren met afwijkingen in de hersenen of de ruggengraat (twee onderzoeken met 401 patiënten) of de lever (twee onderzoeken met 403 patiënten), of bij wie een afwijking werd vermoed.
In alle onderzoeken werd de werkzaamheid van OptiMARK vergeleken met die van gadopentetate dimeglumine (een ander contrastmiddel met gadolinium).
De voornaamste graadmeter voor de werkzaamheid was gebaseerd op het verschil in waarneming van afwijkingen op de MRI-scans met en zonder het contrastmiddel.
De duidelijkheid van elke scan werd beoordeeld aan de hand van een schaal met vier punten.
De scans werden geanalyseerd door drie radiologen (gespecialiseerde artsen) die niet wisten welke behandeling de patiënt vooraf had ondergaan, om ervoor te zorgen dat de bevindingen zo accuraat mogelijk zouden zijn.
Welke voordelen bleek OptiMARK tijdens de studies te hebben?
In alle onderzoeken bleek OptiMARK net zo werkzaam als het vergelijkende contrastmiddel voor een verbeterde waarneming van afwijkingen in de scans.
Bij de beoordeling van de scans scoorden beide geneesmiddelen wat de verbeterde waarneming betrof bijna gelijk.
In de twee onderzoeken naar afwijkingen in de hersenen en de ruggengraat samen behaalden de scans die met OptiMARK waren genomen gemiddeld een scoreverbetering van 0,63 punten (ten opzichte van een baseline van 1,58 punten zonder OptiMARK).
Dit in vergelijking met een soortgelijke verhoging van 0,66 punten voor het vergelijkende contrastmiddel, ten opzichte van een baseline van 1,60 punten.
In de onderzoeken naar leverafwijkingen verbeterden beide geneesmiddelen de score met gemiddeld 0,38 punten ten opzichte van een baseline van 1,82 punten.
Welke risico’ s houdt het gebruik van OptiMARK in?
De meest voorkomende bijwerkingen bij het gebruik van OptiMARK (waargenomen bij 1 tot 10 op de 100 patiënten) zijn duizeligheid, hoofdpijn, stoornis in de smaakgewaarwording en een warm gevoel.
Zie de bijsluiter voor de volledige beschrijving van de gerapporteerde bijwerkingen van OptiMARK.
OptiMARK mag niet worden gebruikt bij personen die mogelijk overgevoelig (allergisch) zijn voor gadoversetamide, enig ander bestanddeel van het middel of andere geneesmiddelen die gadolinium bevatten.
Het middel mag ook niet worden gebruikt bij patiënten die lijden aan een ernstige nierfunctiestoornis of patiënten met een levertransplantaat, aangezien het risico op nefrogene systemische fibrose (NSF) bestaat, een aandoening die een verdikking van de huid en bindweefsels veroorzaakt.
Waarom is OptiMARK goedgekeurd?
Het Comité voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik (CHMP) heeft geconcludeerd dat de voordelen van OptiMARK groter zijn dan de risico’ s ervan voor het gebruik bij MRI-opnamen van het centrale zenuwstelsel en van de lever.
Het CHMP heeft aanbevolen een vergunning te verlenen voor het in de handel brengen van OptiMARK.
Overige informatie over OptiMARK:
De Europese Commissie heeft op 23 juli 2007 een in de hele Europese Unie geldige vergunning voor het in de handel brengen van OptiMARK verleend aan de firma Tyco Healthcare Deutschland GmbH.
Klik hier voor het volledige EPAR voor OptiMARK.
Deze samenvatting is voor het laatst bijgewerkt in 06-2007.
©EMEA 2007
2/2
EU-nummer
Fantasienaam
Sterkte
Farmaceutische vorm Toedieningsweg
Verpakking
Inhoud (Concentratie)
Verpakkings- grootte
EU/1/07/398/001
OptiMARK
500 micromol/ml
oplossing voor injectie Intraveneus gebruik
Injectieflacon (glas)
10 ml
1 injectieflacon
EU/1/07/398/002
OptiMARK
500 micromol/ml
oplossing voor injectie Intraveneus gebruik
Injectieflacon (glas)
10 ml
10 injectieflacons
EU/1/07/398/003
OptiMARK
500 micromol/ml
oplossing voor injectie Intraveneus gebruik
Injectieflacon (glas)
15 ml
1 injectieflacon
EU/1/07/398/004
OptiMARK
500 micromol/ml
oplossing voor injectie Intraveneus gebruik
Injectieflacon (glas)
15 ml
10 injectieflacons
EU/1/07/398/005
OptiMARK
500 micromol/ml
oplossing voor injectie Intraveneus gebruik
Injectieflacon (glas)
20 ml
1 injectieflacon
EU/1/07/398/006
OptiMARK
500 micromol/ml
oplossing voor injectie Intraveneus gebruik
Injectieflacon (glas)
20 ml
10 injectieflacons
EU/1/07/398/007
OptiMARK
500 micromol/ml
oplossing voor injectie Intraveneus gebruik
voorgevulde spuit
10 ml
1 voorgevulde spuit
EU/1/07/398/008
OptiMARK
500 micromol/ml
oplossing voor injectie Intraveneus gebruik
voorgevulde spuit
10 ml
10 voorgevulde spuiten
EU/1/07/398/009
OptiMARK
500 micromol/ml
oplossing voor injectie Intraveneus gebruik
voorgevulde spuit
15 ml
1 voorgevulde spuit
EU/1/07/398/010
OptiMARK
500 micromol/ml
oplossing voor injectie Intraveneus gebruik
voorgevulde spuit
15 ml
10 voorgevulde spuiten
EU/1/07/398/011
OptiMARK
500 micromol/ml
oplossing voor injectie Intraveneus gebruik
voorgevulde spuit
20 ml
1 voorgevulde spuit
EU/1/07/398/012
OptiMARK
500 micromol/ml
oplossing voor injectie Intraveneus gebruik
voorgevulde spuit
20 ml
10 voorgevulde spuiten
EU/1/07/398/013
OptiMARK
500 micromol/ml
oplossing voor injectie Intraveneus gebruik
voorgevulde spuit
30 ml
1 voorgevulde spuit
EU/1/07/398/014
OptiMARK
500 micromol/ml
oplossing voor injectie Intraveneus gebruik
voorgevulde spuit
30 ml
10 voorgevulde spuiten
BIJLAGE I
SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN
1 1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Optimark 500 micromol/ml oplossing voor injectie in een voorgevulde spuit
2.
KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING
1 ml bevat 330,9 mg gadoversetamide, equivalent aan 500 micromol.
Voor een volledige lijst van hulpstoffen, zie rubriek 6.1.
3.
FARMACEUTISCHE VORM
Oplossing voor injectie.
Heldere, kleurloze tot lichtgele oplossing. pH:
6,0 – 7,5 Osmolaliteit (37 ° C):
1000 – 1200 mOsm/kg
4.
KLINISCHE GEGEVENS
4.1 Therapeutische indicaties
Dit geneesmiddel is uitsluitend voor diagnostisch gebruik.
Optimark is geïndiceerd voor gebruik bij MRI-opnamen (beeldvorming met behulp van magnetische resonantie) van het centrale zenuwstelsel (CZS) en van de lever.
Het geeft een verhoogd contrast en helpt bij het zichtbaar maken en karakteriseren van focale laesies en afwijkende structuren in het CZS en in de lever bij patiënten met een bekende of sterk vermoede pathologie.
4.2 Dosering en wijze van toediening
Optimark mag alleen worden toegediend door artsen die ervaringen hebben met de toepassing van MRI.
Het middel moet worden toegediend als perifere intraveneuze bolusinjectie met een dosis van 0,2 ml/kg (100 micromol/kg) lichaamsgewicht.
Om er zeker van te zijn dat alle contrastmiddel wordt ingespoten, moet de injectie worden gevolgd door een spoeling met 5 ml natriumchloride 9 mg/ml (0,9%) -injectie.
De beeldopname moet binnen 1 uur na de toediening van het contrastmiddel zijn voltooid.
Bij MRI-opnamen van de schedel kan, als ondanks een MRI-opname met contrastverhoging door een enkele dosis een sterk klinisch vermoeden van een laesie blijft bestaan, of wanneer nauwkeuriger informatie over het aantal, de afmeting of de verspreiding van laesies de aanpak of de behandeling van de patiënt kan beïnvloeden, bij patiënten met een normale nierfunctie binnen 30 minuten na de eerste injectie een tweede bolusinjectie van 100 micromol/kg worden toegediend.
Met deze injectie kan een beter diagnostisch resultaat van het onderzoek worden verkregen.
Er is geen onderzoek uitgevoerd naar de veiligheid van herhaalde doses bij kinderen en adolescenten, bij patiënten met nierinsufficiëntie en bij ouderen.
Beperkte gegevens, die zijn verkregen met andere contrastmiddelen op basis van gadolinium, wijzen erop dat een grotere betrouwbaarheid van de diagnose kan worden verkregen door met behulp van een MRI-onderzoek met injectie van een dosis Optimark van 300 micromol/kg lichaamsgewicht, bij een patiënt met een bekende solitaire, operabele metastase aanwezigheid van andere craniale metastasen uit te sluiten.
2 Optimark wordt niet aanbevolen voor het gebruik bij kinderen jonger dan twee jaar, omdat de veiligheid, werkzaamheid en invloed op een niet volledig ontwikkelde nierfunctie in deze leeftijdsgroep niet zijn onderzocht.
Optimark is onderzocht bij kinderen van 2 jaar en ouder en het veiligheidsprofiel is voor deze groep hetzelfde als het profiel dat wordt getoond in de volwassenenpopulatie.
De houder en de oplossing moeten vóór gebruik worden geïnspecteerd zoals wordt beschreven in rubriek 6.6.
Het inbrengen van een flexibele veneuze verblijfskatheter wordt aangeraden (zie rubriek 4.4).
4.3 Contra-indicaties
Overgevoeligheid voor gadoversetamide of voor één van de hulpstoffen of voor andere producten die gadolinium bevatten.
Optimark is gecontra-indiceerd voor patiënten met ernstige nierinsufficiëntie (GFR < 30ml/min/1,73m2) en voor patiënten die een levertransplantatie ondergaan of hebben ondergaan (zie rubriek 4.4).
4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik
Net als bij andere paramagnetische contrastmiddelen kan versterking van MRI-contrast met gadoversetamide de visualisatie van bestaande laesies verstoren.
Sommige van deze laesies kunnen zichtbaar zijn op niet versterkte MRI-opnamen zonder contrastmiddel.
Daarom dient voorzichtigheid in acht genomen te worden bij het interpreteren van een scan met versterkt contrast zonder een bijbehorende niet-versterkte MRI-scan.
Voorafgaand aan het onderzoek is het belangrijk dat patiënten voldoende gehydrateerd zijn.
De normale contra-indicaties van MRI-onderzoeken zijn van toepassing, zoals uitsluiting van patiënten met een infusiepomp, pacemaker, ferromagnetische klem, enz.
ï· Overgevoeligheid Allergoïde en andere idiosyncratische reacties kunnen bij alle contrastmiddelen voor intraveneuze toepassingen voorkomen, ook bij gadoversetamide.
Deze reacties kunnen optreden in de vorm van cardiovasculaire en respiratoire reacties en huidreacties (zie rubriek 4.8).
De meeste van deze reacties treden op binnen een half uur na toediening van het contrastmiddel.
Net als bij alle andere contrastmiddelen van dezelfde klasse kunnen in zeldzame gevallen ook late reacties optreden (na uren of dagen); in de voltooide klinische onderzoeken werden deze niet gemeld.
Als overgevoeligheidsreacties optreden, dient de toediening van het contrastmiddel onmiddellijk gestopt te worden en indien nodig dient intraveneuze behandeling te worden gestart.
Tijdens het onderzoek is toezicht door een arts noodzakelijk en het inbrengen van een flexibele verblijfskatheter wordt aanbevolen.
Om direct handelen in noodgevallen mogelijk te maken, moeten de noodzakelijke geneesmiddelen (bijv. epinefrine/adrenaline, theofylline, antihistaminica, corticosteroïden en atropines), een endotracheale tube en beademingsapparatuur direct beschikbaar zijn.
In de volgende gevallen bestaat een verhoogd risico van overgevoeligheidsreacties:
- patiënten met een allergische aanleg
- patiënten met bronchiaal astma; bij deze patiënten is in het bijzonder het risico van
bronchospasmen verhoogd
- patiënten die eerder reacties hebben vertoond op contrastmiddelen, waaronder reacties op
contrastmiddelen op basis van jodium Voordat het contrastmiddel wordt geïnjecteerd, moet de patiënt gevraagd worden of hij/zij allergieën heeft (bijv. een allergie voor zeevruchten of geneesmiddelen, of hooikoorts of urticaria), of hij/zij overgevoelig is voor contrastmiddelen en of hij/zij bronchiaal astma heeft.
Premedicatie met antihistaminica en/of glucocorticoïden kan worden overwogen. ï· Patiënten die bètablokkers gebruiken
3 Men dient erop te letten dat patiënten die bètablokkers gebruiken niet altijd reageren op de bèta- antagonisten die doorgaans worden gebruikt voor de behandeling van overgevoeligheidsreacties. ï· Patiënten met cardiovasculaire aandoeningen In deze groep patiënten kunnen overgevoeligheidsreacties ernstig zijn.
In het bijzonder bij patiënten met ernstige hartaandoeningen (bijv. ernstig hartfalen of een aandoening van de kransslagader) kunnen cardiovasculaire reacties verslechteren.
Dit is echter niet gebleken in klinische onderzoeken met Optimark. ï· Aandoeningen van het centrale zenuwstelsel Bij patiënten met epilepsie of laesies in de hersenen kan een verhoogde kans bestaan op convulsies tijdens het onderzoek.
Voorzorgsmaatregelen zijn nodig bij onderzoek van deze patiënten (bijv. patiëntbewaking), en de apparatuur en geneesmiddelen die nodig zijn voor een snelle behandeling van eventuele convulsies moeten beschikbaar zijn. ï· Nierinsufficiëntie en patiënten die een levertransplantatie (hebben) ondergaan Er zijn gevallen gerapporteerd van nefrogene systemische fibrose (NSF) in samenhang met het gebruik van bepaalde gadoliniumbevattende contrastmiddelen bij patiënten met ernstige nierinsufficiëntie (GFR < 30ml/min/1,73m2) en bij patiënten die een niertransplantatie hebben gehad of binnenkort ondergaan.
Daarom mag Optimark bij deze populatie niet gebruikt worden (zie rubriek 4.3).
Er zijn ook gevallen van NSF gemeld bij patiënten met matige nierinsufficiëntie (GFR < 60ml/min/1,73m2) bij gebruik van gadoliniumbevattende contrastmiddelen.
Voorzichtigheid is geboden wanneer Optimark bij deze patiënten wordt gebruikt.
Gadoversetamide is dialyseerbaar.
Hemodialyse kort na toediening van Optimark kan bij patiënten die op dat moment al hemodialyse krijgen nuttig zijn bij het verwijderen van Optimark uit het lichaam.
Er zijn geen aanwijzingen die het initiëren van hemodialyse ter voorkoming of behandeling van NSF ondersteunen voor patiënten die nog niet worden behandeld met hemodialyse. ï· Kinderen Optimark mag niet met een auto-injector worden toegediend.
De benodigde dosis moet bij kinderen met de hand worden toegediend om onbedoelde overdosering te voorkomen. ï· Pasgeborenen en zuigelingen Optimark mag niet worden gebruikt door kinderen jonger dan twee jaar.
De veiligheid en werkzaamheid zijn voor deze leeftijdsgroep niet onderzocht. ï· Natrium Dit geneesmiddel bevat minder dan 1 mmol natrium (23 mg) per dosis van maximaal 17 ml en is dus in wezen "natriumvrij".
Hogere doses bevatten 1 mmol of meer natrium, hiermee moet rekening gehouden worden bij patiënten met een gecontroleerd natriumdieet. ï· Serumijzer en -zink Voorzichtigheid is geboden, omdat in klinische onderzoeken voorbijgaande afnames van ijzer- en zinkconcentraties in serum zijn waargenomen.
De klinische betekenis hiervan is niet bekend.
4.5 Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie
Er is geen formeel onderzoek naar interacties uitgevoerd.
Het is aangetoond dat Optimark de bepaling van serumcalcium met de colorimetrische OCP-methode (ortho-cresol-ftaleïnecomplexon-methode) verstoort.
De toediening van gadoversetamide veroorzaakt echter geen werkelijke daling van serumcalcium.
In aanwezigheid van gadoversetamide geeft de OCP- techniek een onjuiste, lage waarde voor plasmacalcium.
De grootte van dit meetartefact is evenredig met de concentratie gadoversetamide in het bloed.
Bij patiënten met een normale nierklaring kunnen ongeveer 90 minuten na de injectie juiste waarden worden gemeten.
Bij patiënten met een verminderde nierfunctie is de klaring van gadoversetamide vertraagd en duurt de storing van de calciumbepaling met OCP langer.
Gadoversetamide heeft geen invloed op andere methoden om serumcalcium te bepalen, zoals de colorimetrische arsenazo III-methode, atoomabsorptie- spectroscopie of inductief gekoppelde plasma-massaspectroscopie.
4 4.6 Zwangerschap en borstvoeding
Er is geen klinische ervaring met het gebruik van gadoversetamide tijdens de zwangerschap.
Onderzoeken met proefdieren wijzen niet op directe of indirecte schadelijke effecten met betrekking tot reproductietoxiciteit (zie rubriek 5.3).
Het potentiële risico voor de mens is niet bekend.
Optimark dient niet tijdens de zwangerschap te worden gebruikt, met uitzondering van die gevallen waarin een MRI-opname met versterkt contrast van cruciaal belang is en er geen aanvaardbare alternatieve beeldvormingsonderzoeken voorhanden zijn.
De mate waarin gadoversetamide wordt uitgescheiden in moedermelk is niet bij mensen onderzocht.
Op basis van gegevens van onderzoek bij dieren wordt verwacht dat de mate van uitscheiding laag is.
Bij klinische doses zijn geen effecten te verwachten op een kind dat borstvoeding krijgt.
Optimark mag worden gebruikt in de periode dat een vrouw borstvoeding geeft.
4.7 Beïnvloeding van de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen
Er is geen onderzoek verricht met betrekking tot de effecten op de rijvaardigheid en op het vermogen om machines te bedienen.
Ambulante patiënten moeten bij het autorijden of het bedienen van machines rekening houden met mogelijk optredende duizeligheid.
4.8 Bijwerkingen
De meeste bijwerkingen hadden een lichte tot matige intensiteit en waren van voorbijgaande aard.
De vaakst voorkomende bijwerkingen waren dysgeusie, het warm hebben, hoofdpijn en duizeligheid.
De meeste bijwerkingen die zijn waargenomen na gebruik van gadoversetamide waren bijwerkingen van het zenuwstelsel, gevolgd door algemene bijwerkingen, maagdarmstelselaandoeningen/huid- en onderhuidaandoeningen.
De volgende geneesmiddelgerelateerde bijwerkingen die zijn opgetreden in klinische onderzoeken en bij postmarketing-gebruik van gadoversetamide zijn gemeld.
Binnen iedere frequentiegroep worden bijwerkingen gerangschikt naar afnemende ernst.
Systeem/orgaanklassen
Vaak
Soms (≥ 1/1.000,
Zelden
Zeer zelden
volgens gegevensbank
(≥ 1/100,
< 1/100)
(≥ 1/10.000,
(< 1/10.000)
MedDRA Immuunsysteemaandoeningen
< 1/10)
Anafylactische reactie
< 1/1.000)
Voedings- en stofwisselingsstoornissen
Verminderde eetlust Angst,
Psychische stoornissen
slaapstoornis
Verwarde staat
Duizeligheid,
Hypo-esthesie,
Syncope, tremor,
Zenuwstelselaandoeningen
hoofdpijn, dysgeusie
paresthesie, parosmie
slaperigheid, branderig gevoel Erytheem van het
Stuiptrekking oculaire
Oogaandoeningen Evenwichtsorgaan- en ooraandoeningen
ooglid, oogpijn, wazig zicht Tinnitus Tachycardie, palpitaties,
hyperemie
Hartaandoeningen
eerstegraads AV- blok, extrasystole
Aritmie
5
Systeem/orgaanklassen
Vaak
Soms (≥ 1/1.000,
Zelden
Zeer zelden
volgens gegevensbank
(≥ 1/100,
< 1/100)
(≥ 1/10.000,
(< 1/10.000)
MedDRA
< 1/10)
< 1/1.000) Hypotensie,
Bloedvataandoeningen
Opvliegers
hypertensie Dyspneu,
Bronchospasm
Ademhalingsstelsel-, borstkas- en mediastinumaandoeningen
Nasale congestie, keelirritatie
dysfonie, hoesten, rinorroe, druk op de keel
en, faryngeaal oedeem, faryngitis, rinitis, niezen
Overmatige speekselafscheidi Maagdarmstelselaandoeningen
Misselijkheid,
ng, braken,
diarree
buikpijn, constipatie, droge mond
Huid- en onderhuidaandoeningen Nier- en urinewegaandoeningen
Urticaria, pruritus, huiduitslag
Koud zweet, erytheem, hyperhidrose Verhoogd bloedcreatinine, hematurie Pijn, pijn op de
Periorbitaal oedeem
Algemene aandoeningen en toedieningsplaatsstoornissen
Het warm hebben
Onprettig gevoel borst, op de borst, het gezichtsoedeem, koud hebben, vermoeidheid, reacties op de koorts, perifeer toedieningsplaats oedeem, perifeer koud gevoel Verhoogd ALT, afwijkende urineanalyse,
Algemeen onbehaaglijk gevoel, abnormaal gevoel
Onderzoeken
afwijkende urine- elektrolyten,
Verlengde QT- tijd op
verhoogd CPK, verlaagd hemoglobine, afwijkend bloedcalcium
elektrocardiogr am
Er zijn ernstige bijwerkingen gemeld, waaronder anafylactische reacties, cardiovasculaire reacties en allergische luchtwegaandoeningen.
De behandeling moet symptomatisch zijn en directe toegang tot de nodige geneesmiddelen en apparatuur voor noodgevallen dient in het geval van een ernstig voorval beschikbaar te zijn.
Er zijn lokale reacties opgetreden op de toedieningsplaats.
Deze kunnen leiden tot lokale irritatiereacties.
Er zijn gevallen van nefrogene systemische fibrose gemeld.
6 4.9 Overdosering
Gadoversetamide is bij mensen getest in doses tot maximaal 700 micromol/kg (zeven maal de standaarddosis).
De klinische gevolgen van een overdosis zijn niet beschreven.
Acute toxiciteitssymptomen komen naar verwachting niet voor bij patiënten met een normale nierfunctie.
Met behulp van dialyse kan gadoversetamide uit het bloed worden verwijderd.
5.
FARMACOLOGISCHE EIGENSCHAPPEN
5.1 Farmacodynamische eigenschappen
Farmacotherapeutische categorie:
Paramagnetische contrastmiddelen voor MRI, ATC-code:
V08C A06
Gadoversetamide is een chelaat dat bestaat uit gadolinium - dat paramagnetische eigenschappen heeft en verantwoordelijk is voor het contrastverhogende effect bij MRI - en de ligand versetamide.
Het doel van een contrastmiddel voor MRI is het induceren van wijzigingen in de intensiteit van het signaal in de laesie, zodat deze gemakkelijker kan worden onderscheiden van de omringende structuren.
Het gebruik van een contrastmiddel kan zo de grens voor detectie en visualisatie van de laesie verlagen.
Gadoliniumbevattende contrastmiddelen voor MRI (chelaten op basis van gadolinium) zijn zo ontworpen dat zij indirect inwerken op de lokale magnetische omgeving, door de relaxatietijden T1 (spin-lattice) en T2 (spin-spin) van de protonen te wijzigen.
Bij de gebruikelijke concentratie van 100 micromol/kg predomineert de bekorting van T1 en is de bekorting van T2 niet significant bij gebruik van T1-gewogen sequenties.
Gadoversetamide, een extracellulair gadoliniumchelaat, vormt na intraveneuze toediening snel een evenwicht in de extracellulaire vloeistof/ruimte en wordt voornamelijk door glomerulaire filtratie geëlimineerd.
Als gevolg van deze karakteristieken is de timing van de beeldopname na toediening van het contrastmiddel kritisch bij beeldopnamen van de lever.
Voor metastasen in de lever wordt het signaalverschil tussen de tumor en het omliggende leverweefsel significant verbeterd gedurende de eerste 90 seconden nadat een extracellulair gadolinium-contrastmiddel is toegediend.
Daarom moet een snelle beeldvormingssequentie 20 seconden na de bolusinjectie van het contrastmiddel worden geïnitieerd, wanneer het middel voornamelijk in de leverarteriën aanwezig is, en vervolgens 60 seconden na de injectie opnieuw, tijdens de dominante portale veneuze fase.
Omdat de leverslagader en het portale veneuze systeem respectievelijk ongeveer 20% en 80% van de bloedtoevoer naar de lever verzorgen, geven de vroege beelden (leverslagaderfase) optimale zichtbaarheid van hypervasculaire laesies, terwijl de beelden van de portale veneuze fase kunnen worden gebruikt voor hypovasculaire laesies (de meeste metastatische laesies zijn relatief hypovasculair en kunnen beter worden aangetoond in de portale veneuze fase, waarin zij zichtbaar zijn als gebieden met een lagere signaalintensiteit in vergelijking met het duidelijk versterkte leversignaal).
De zichtbaarheid van hypo- en hypervasculaire laesies kan verslechterd zijn als de beeldvorming meer dan 3 minuten is vertraagd, door diffusie van het contrastmiddel in de interstitiële ruimten van zowel het leverparenchym als de laesie (bijv. metastase), zodat de laesie dezelfde intensiteit krijgt als het normale leverparenchym.
Vertraagde post-contrast- of evenwichtsbeelden (> 5 minuten na dosering) helpen bij het karakteriseren van laesies.
Het centrum van een metastase kan bijvoorbeeld contrastmiddel accumuleren in de interstitiële ruimten van de laesie en een grotere intensiteit krijgen dan de normale lever.
Dit verschil in versterkingspatroon kan worden gebruikt om een differentiaaldiagnose te formuleren op basis van karakterisering van de laesie en betrouwbaarheid van de diagnose.
De contrastversterking van hersentumoren met een contrastmiddel dat gadolinium (of jodium) bevat, is afhankelijk van de verstoring van de bloed-hersenbarrière.
Daarom worden deze middelen ook genoemd als markers voor plaatsen van afwijkende aantasting van de bloed-hersenbarrière.
Wanneer de bloed-hersenbarrière is aangetast, diffunderen de gadoversetamidemoleculen in de interstitiële
7 ruimten en leveren zo het kenmerkende paramagnetische effect van bekorting van de T1- en T2-tijd.
In het algemeen heeft het gebruik van contrastmiddel bij MRI in een klinische standaarddosis van 100 micromol/kg geleid tot een significante verbetering van de detectie van laesies, van de gevoeligheid en van de diagnostische nauwkeurigheid.
5.2 Farmacokinetische eigenschappen
Distributie De farmacokinetiek van gadoversetamide is in overeenstemming met een open model met twee compartimenten.
Bij de dosis van 100 micromol/kg bedroeg de gemiddelde distributie-halveringstijd bij normale proefpersonen, berekend met de residu-methode bij 12 normale vrijwilligers, 13,3 ± 6,8 min.
Het gemiddelde distributievolume bij de dosis van 100 micromol/kg bij patiënten zonder nierinsufficiëntie (met inbegrip van normale proefpersonen en patiënten met pathologie van CZS of lever) bedroeg 158,7 ± 29,0 tot 214,3 (bereik 116,4 tot 295,0) ml/kg.
Dit verdelingsvolume (ongeveer 10-15 liter bij een lichaamsgewicht van 70 kg) komt overeen met een geneesmiddel dat zich in het extracellulaire vocht verspreidt.
De hoogte van de dosis heeft in geen van de studies een consistent effect op het distributievolume.
Gadoversetamide bindt in vitro niet aan eiwitten.
Eliminatie De eliminatie-halveringstijd bij de dosis van 100 micromol/kg varieert van 1,49 ± 0,15 uur bij gezonde vrijwilligers tot 2,11 ± 0,62 uur bij patiënten zonder nierinsufficiëntie (met inbegrip van normale proefpersonen en patiënten met pathologie van CZS of lever).
De gemiddelde plasmaklaring van gadoversetamide bij gezonde proefpersonen (111,0 ± 14,1 ml/min/1.73m² BSA) verschilt niet significant van de gemiddelde nierklaring.
Bij normale proefpersonen en bij patiënten met verschillende combinaties van dysfunctie van de lever, het CZS en de nieren worden vergelijkbare resultaten verkregen wat betreft de nierklaring van gadoversetamide, die ongeveer 95% van de totale plasmaklaring bedraagt.
Dergelijke resultaten (een verhouding nierklaring/totale plasmaklaring van bijna 1) geven aan dat gadoversetamide hoofdzakelijk via de nieren wordt verwijderd.
Er was bij geen enkele parameter een systematisch verschil als functie van de hoogte van de dosis (100 tot 700 micromol/kg).
Daarom blijkt de kinetiek van gadoversetamide in dit dosisbereik lineair.
Metabolisme Het grote dosisaandeel van intact complex in urine wijst erop dat er geen significante afbraak van gadoversetamide plaatsvindt in mensen.
Speciale populaties
Effect van geslacht:
Volwassen mannen en vrouwen werden opgenomen in twee farmacokinetiek-onderzoeken.
Er werden geen significante verschillen gevonden tussen de geslachten.
Effecten van leeftijd:
Na correctie voor lichaamsgewicht is de totale lichaamsklaring van gadoversetamide groter in de groep van 2 tot 11 jaar (143 ± 27,9 ml/h/kg) dan in de groep van 12 tot 18 jaar (117 ± 26,1 ml/h/kg) en de twee volwassenenpopulaties (respectievelijk 82,1 ± 16,8 en 56,5 ± 9,7 ml/h/kg in de groepen van 19 tot 64 jaar en ≥ 65 jaar).
De eliminatie-halveringstijd in de groepen van 2 tot 11 jaar en 12 tot 18 jaar (respectievelijk 1,4 ± 0,3 en 1,6 ± 0,3 h-1) is korter dan die in de twee volwassenenpopulaties (respectievelijk 1,9 ± 0,5 en 2,5 ± 0,5 h-1 in de groepen van 19 tot 64 jaar en ≥ 65 jaar).
Het aantal oudere patiënten bij wie de farmacokinetiek werd bepaald, was beperkt (ouder dan 65 jaar:
N=3).
Effect van nierinsufficiëntie
8 De plasmaconcentraties van gadoversetamide nemen lineair toe bij afnemende nierfunctie; bij patiënten met ernstige nierinsufficiëntie (CrCl < 30 ml/min) leidt dit zelfs tot een zesvoudige afname van de gadoversetamideklaring en een corresponderende zesvoudige toename van de mate van AUC- blootstelling en t½.
Omdat gadoversetamide alleen wordt toegediend als enkele dosis leidt dit gedurende een beperkte tijdsduur tot een langere en hogere blootstelling.
Na 72 uur is echter zelfs bij patiënten met ernstige nierinsufficiëntie bijna de volledige dosis in de urine terechtgekomen en bij gezonde populaties werden doses tot maximaal 500 micromol/kg toegediend zonder problemen met de veiligheid.
Desalniettemin mag Optimark bij deze patiënten niet worden gebruikt, omdat er gevallen van NSF zijn gemeld die geassocieerd kunnen zijn met nierinsufficiëntie voor andere gadoliniumbevattende contrastmiddelen en voor gadoversetamide.
5.3 Gegevens uit het preklinisch veiligheidsonderzoek
Niet-klinische gegevens duiden niet op een speciaal risico voor mensen.
Deze gegevens zijn afkomstig van conventioneel onderzoek op het gebied van veiligheidsfarmacologie, acute toxiciteit, reproductietoxiciteit, lokale tolerantie, antigeniciteit en genotoxiciteit.
Er is geen onderzoek uitgevoerd naar de carcinogeniteit.
Toxiciteitsonderzoeken met herhaalde doses bij ratten en honden lieten vacuolisering van de cellen van de nierkanaaltjes zien, met sterke aanwijzingen dat het effect reversibel was.
Er werd geen functionele insufficiëntie waargenomen.
6.
FARMACEUTISCHE GEGEVENS
6.1 Lijst van hulpstoffen
Versetamide Calciumhydroxide Calciumchloride-dihydraat Natriumhydroxide en/of zoutzuur voor het stellen van de pH.
Water voor injecties.
6.2 Gevallen van onverenigbaarheid
In verband met het ontbreken van onderzoek naar onverenigbaarheden, mag dit geneesmiddel niet met andere geneesmiddelen gemengd worden.
6.3 Houdbaarheid
3 jaar.
De chemische en fysische stabiliteit tijdens het gebruik is aangetoond voor 24 uur bij temperaturen tot maximaal 25 ºC.
Vanuit microbiologisch standpunt moet het product onmiddellijk gebruikt worden.
Indien het niet onmiddellijk wordt gebruikt, is de gebruiker verantwoordelijk voor de bewaartijden en - omstandigheden voorafgaand aan het gebruik.
6.4 Speciale voorzorgsmaatregelen bij bewaren
De spuit in de buitenverpakking bewaren ter bescherming tegen licht.
Niet in de koelkast of de vriezer bewaren.
9 6.5 Aard en inhoud van de verpakking
Optimark wordt geleverd in voorgevulde spuiten die zijn gemaakt van polypropyleen.
De dop van de spuittip en de zuiger zijn van broombutylrubber.
Verpakkingsgrootten:
1 x 10 ml 10 x 10 ml 1 x 15 ml 10 x 15 ml 1 x 20 ml 10 x 20 ml 1 x 30 ml 10 x 30 ml
Het is mogelijk dat niet alle genoemde verpakkingsgrootten in de handel worden gebracht.
Optimark is ook verkrijgbaar in glazen injectieflacons van 10 ml, 15 ml en 20 ml.
6.6 Speciale voorzorgsmaatregelen voor het verwijderen en andere instructies
Optimark is uitsluitend bedoeld voor eenmalig gebruik; alle ongebruikte porties moeten worden weggegooid.
Gebruik de oplossing niet als hij verkleurd is of deeltjes bevat.
Als er instrumenten worden gebruikt die worden hergebruikt, dient men erop te letten dat geen residuele contaminatie plaatsvindt met sporen van reinigingsmiddelen.
Voorgevulde spuiten:
In elkaar zetten en controleren Controleer de spuit op tekenen van lekkage.
Als u lekkage ontdekt, mag u de spuit niet gebruiken.
Nadat u de zuigerstang in de zuiger van de spuit hebt geschroefd, is het belangrijk dat u de zuigerstang nog ½ slag extra draait, zodat de grijze zuiger vrij draait.
Voordat u de spuit gaat gebruiken, draait u de grijze dop van de tip en gooit u deze weg.
De spuit is nu klaar en de naald of infusieslang kan eraan worden bevestigd.
Na gebruik de spuit en het ongebruikte deel van de oplossing weggooien.
Alle ongebruikte producten of afvalmaterialen dienen te worden vernietigd overeenkomstig lokale voorschriften.
7.
HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Covidien Deutschland GmbH Gewerbepark 1 93333 Neustadt/Donau Duitsland
10 8.
NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
1 x 10 ml:
EU/1/07/398/007 10 x 10 ml:
EU/1/07/398/008 1 x 15 ml:
EU/1/07/398/009 10 x 15 ml:
EU/1/07/398/010 1 x 20 ml:
EU/1/07/398/011 10 x 20 ml:
EU/1/07/398/012 1 x 30 ml:
EU/1/07/398/013 10 x 30 ml EU/1/07/398/014
9.
DATUM VAN EERSTE VERLENING VAN DE VERGUNNING/HERNIEUWING VAN DE VERGUNNING
23/07/2007
10.
DATUM VAN HERZIENING VAN DE TEKST
11 1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Optimark 500 micromol/ml oplossing voor injectie in een injectieflacon
2.
KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING
1 ml bevat 330,9 mg gadoversetamide, equivalent aan 500 micromol.
Voor een volledige lijst van hulpstoffen, zie rubriek 6.1.
3.
FARMACEUTISCHE VORM
Oplossing voor injectie.
Heldere, kleurloze tot lichtgele oplossing. pH:
6,0 – 7,5 Osmolaliteit (37 ° C):
1000 – 1200 mOsm/kg
4.
KLINISCHE GEGEVENS
4.1 Therapeutische indicaties
Dit geneesmiddel is uitsluitend voor diagnostisch gebruik.
Optimark is geïndiceerd voor gebruik bij MRI-opnamen (beeldvorming met behulp van magnetische resonantie) van het centrale zenuwstelsel (CZS) en van de lever.
Het geeft een verhoogd contrast en helpt bij het zichtbaar maken en karakteriseren van focale laesies en afwijkende structuren in het CZS en in de lever bij patiënten met een bekende of sterk vermoede pathologie.
4.2 Dosering en wijze van toediening
Optimark mag alleen worden toegediend door artsen die ervaringen hebben met de toepassing van MRI.
Het middel moet worden toegediend als perifere intraveneuze bolusinjectie met een dosis van 0,2 ml/kg (100 micromol/kg) lichaamsgewicht.
Om er zeker van te zijn dat alle contrastmiddel wordt ingespoten, moet de injectie worden gevolgd door een spoeling met 5 ml natriumchloride 9 mg/ml (0,9%) -injectie.
De beeldopname moet binnen 1 uur na de toediening van het contrastmiddel zijn voltooid.
Bij MRI-opnamen van de schedel kan, als ondanks een MRI-opname met contrastverhoging door een enkele dosis een sterk klinisch vermoeden van een laesie blijft bestaan, of wanneer nauwkeuriger informatie over het aantal, de afmeting of de verspreiding van laesies de aanpak of de behandeling van de patiënt kan beïnvloeden, bij patiënten met een normale nierfunctie binnen 30 minuten na de eerste injectie een tweede bolusinjectie van 0,1 mmol/kg worden toegediend.
Met deze injectie kan een beter diagnostisch resultaat van het onderzoek worden verkregen.
Er is geen onderzoek uitgevoerd naar de veiligheid van herhaalde doses bij kinderen en adolescenten, bij patiënten met nierinsufficiëntie en bij ouderen.
Beperkte gegevens, die zijn verkregen met andere contrastmiddelen op basis van gadolinium, wijzen erop dat een grotere betrouwbaarheid van de diagnose kan worden verkregen door met behulp van een MRI-onderzoek met injectie van een dosis Optimark van 300 micromol/kg lichaamsgewicht, bij een patiënt met een bekende solitaire, operabele metastase aanwezigheid van andere craniale metastasen uit te sluiten.
12 Optimark wordt niet aanbevolen voor het gebruik bij kinderen jonger dan twee jaar, omdat de veiligheid, werkzaamheid en invloed op een niet volledig ontwikkelde nierfunctie in deze leeftijdsgroep niet zijn onderzocht.
Optimark is onderzocht bij kinderen van 2 jaar en ouder en het veiligheidsprofiel is voor deze groep hetzelfde als het profiel dat wordt getoond in de volwassenenpopulatie.
De houder en de oplossing moeten vóór gebruik worden geïnspecteerd zoals wordt beschreven in rubriek 6.6.
Het inbrengen van een flexibele veneuze verblijfskatheter wordt aangeraden (zie rubriek 4.4).
4.3 Contra-indicaties
Overgevoeligheid voor gadoversetamide of voor één van de hulpstoffen of voor andere producten die gadolinium bevatten.
Optimark is gecontra-indiceerd voor patiënten met ernstige nierinsufficiëntie (GFR < 30ml/min/1,73m2) en voor patiënten die een levertransplantatie ondergaan of hebben ondergaan (zie rubriek 4.4).
4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik
Net als bij andere paramagnetische contrastmiddelen kan versterking van MRI-contrast met gadoversetamide de visualisatie van bestaande laesies verstoren.
Sommige van deze laesies kunnen zichtbaar zijn op niet versterkte MRI-opnamen zonder contrastmiddel.
Daarom dient voorzichtigheid in acht genomen te worden bij het interpreteren van een scan met versterkt contrast zonder een bijbehorende niet-versterkte MRI-scan.
Voorafgaand aan het onderzoek is het belangrijk dat patiënten voldoende gehydrateerd zijn.
De normale contra-indicaties van MRI-onderzoeken zijn van toepassing, zoals uitsluiting van patiënten met een infusiepomp, pacemaker, ferromagnetische klem, enz.
ï· Overgevoeligheid Allergoïde en andere idiosyncratische reacties kunnen bij alle contrastmiddelen voor intraveneuze toepassingen voorkomen, ook bij gadoversetamide.
Deze reacties kunnen optreden in de vorm van cardiovasculaire en respiratoire reacties en huidreacties (zie rubriek 4.8).
De meeste van deze reacties treden op binnen een half uur na toediening van het contrastmiddel.
Net als bij alle andere contrastmiddelen van dezelfde klasse kunnen in zeldzame gevallen ook late reacties optreden (na uren of dagen); in de voltooide klinische onderzoeken werden deze niet gemeld.
Als overgevoeligheidsreacties optreden, dient de toediening van het contrastmiddel onmiddellijk gestopt te worden en indien nodig dient intraveneuze behandeling te worden gestart.
Tijdens het onderzoek is toezicht door een arts noodzakelijk en het inbrengen van een flexibele verblijfskatheter wordt aanbevolen.
Om direct handelen in noodgevallen mogelijk te maken, moeten de noodzakelijke geneesmiddelen (bijv. epinefrine/adrenaline, theofylline, antihistaminica, corticosteroïden en atropines), een endotracheale tube en beademingsapparatuur direct beschikbaar zijn.
In de volgende gevallen bestaat een verhoogd risico van overgevoeligheidsreacties:
- patiënten met een allergische aanleg
- patiënten met bronchiaal astma; bij deze patiënten is in het bijzonder het risico van
bronchospasmen verhoogd
- patiënten die eerder reacties hebben vertoond op contrastmiddelen, waaronder reacties op
contrastmiddelen op basis van jodium Voordat het contrastmiddel wordt geïnjecteerd, moet de patiënt gevraagd worden of hij/zij allergieën heeft (bijv. een allergie voor zeevruchten of geneesmiddelen, of hooikoorts of urticaria), of hij/zij overgevoelig is voor contrastmiddelen en of hij/zij bronchiaal astma heeft.
Premedicatie met antihistaminica en/of glucocorticoïden kan worden overwogen.
13 ï· Patiënten die bètablokkers gebruiken Men dient erop te letten dat patiënten die bètablokkers gebruiken niet altijd reageren op de bèta- antagonisten die doorgaans worden gebruikt voor de behandeling van overgevoeligheidsreacties. ï· Patiënten met cardiovasculaire aandoeningen In deze groep patiënten kunnen overgevoeligheidsreacties ernstig zijn.
In het bijzonder bij patiënten met ernstige hartaandoeningen (bijv. ernstig hartfalen of een aandoening van de kransslagader) kunnen cardiovasculaire reacties verslechteren.
Dit is echter niet gebleken in klinische onderzoeken met Optimark. ï· Aandoeningen van het centrale zenuwstelsel Bij patiënten met epilepsie of laesies in de hersenen kan een verhoogde kans bestaan op convulsies tijdens het onderzoek.
Voorzorgsmaatregelen zijn nodig bij onderzoek van deze patiënten (bijv. patiëntbewaking), en de apparatuur en geneesmiddelen die nodig zijn voor een snelle behandeling van eventuele convulsies moeten beschikbaar zijn. ï· Nierinsufficiëntie en patiënten die een levertransplantatie (hebben) ondergaan Er zijn gevallen gerapporteerd van nefrogene systemische fibrose (NSF) in samenhang met het gebruik van bepaalde gadoliniumbevattende contrastmiddelen bij patiënten met ernstige nierinsufficiëntie (GFR < 30ml/min/1,73m2) en bij patiënten die een niertransplantatie hebben gehad of binnenkort ondergaan.
Daarom mag Optimark bij deze populatie niet gebruikt worden (zie rubriek 4.3).
Er zijn ook gevallen van NSF gemeld bij patiënten met matige nierinsufficiëntie (GFR < 60ml/min/1,73m2) bij gebruik van gadoliniumbevattende contrastmiddelen.
Voorzichtigheid is geboden wanneer Optimark bij deze patiënten wordt gebruikt.
Gadoversetamide is dialyseerbaar.
Hemodialyse kort na toediening van Optimark kan bij patiënten die op dat moment al hemodialyse krijgen nuttig zijn bij het verwijderen van Optimark uit het lichaam.
Er zijn geen aanwijzingen die het initiëren van hemodialyse ter voorkoming of behandeling van NSF ondersteunen voor patiënten die nog niet worden behandeld met hemodialyse. ï· Kinderen Optimark mag niet met een auto-injector worden toegediend.
De benodigde dosis moet bij kinderen met de hand worden toegediend om onbedoelde overdosering te voorkomen. ï· Pasgeborenen en zuigelingen Optimark mag niet worden gebruikt door kinderen jonger dan twee jaar.
De veiligheid en werkzaamheid zijn voor deze leeftijdsgroep niet onderzocht. ï· Natrium Dit geneesmiddel bevat minder dan 1 mmol natrium (23 mg) per dosis van maximaal 17 ml en is dus in wezen "natriumvrij".
Hogere doses bevatten 1 mmol of meer natrium, hiermee moet rekening gehouden worden bij patiënten met een gecontroleerd natriumdieet. ï· Serumijzer en -zink Voorzichtigheid is geboden, omdat in klinische onderzoeken voorbijgaande afnames van ijzer- en zinkconcentraties in serum zijn waargenomen.
De klinische betekenis hiervan is niet bekend.
4.5 Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie
Er is geen formeel onderzoek naar interacties uitgevoerd.
Het is aangetoond dat Optimark de bepaling van serumcalcium met de colorimetrische OCP-methode (ortho-cresol-ftaleïnecomplexon-methode) verstoort.
De toediening van gadoversetamide veroorzaakt echter geen werkelijke daling van serumcalcium.
In aanwezigheid van gadoversetamide geeft de OCP- techniek een onjuiste, lage waarde voor plasmacalcium.
De grootte van dit meetartefact is evenredig met de concentratie gadoversetamide in het bloed.
Bij patiënten met een normale nierklaring kunnen ongeveer 90 minuten na de injectie juiste waarden worden gemeten.
Bij patiënten met een verminderde nierfunctie is de klaring van gadoversetamide vertraagd en duurt de storing van de calciumbepaling met OCP langer.
Gadoversetamide heeft geen invloed op andere methoden om serumcalcium te bepalen, zoals de colorimetrische arsenazo III-methode, atoomabsorptie- spectroscopie of inductief gekoppelde plasma-massaspectroscopie.
14 4.6 Zwangerschap en borstvoeding
Er is geen klinische ervaring met het gebruik van gadoversetamide tijdens de zwangerschap.
Onderzoeken met proefdieren wijzen niet op directe of indirecte schadelijke effecten met betrekking tot reproductietoxiciteit (zie rubriek 5.3).
Het potentiële risico voor de mens is niet bekend.
Optimark dient niet tijdens de zwangerschap te worden gebruikt, met uitzondering van die gevallen waarin een MRI-opname met versterkt contrast van cruciaal belang is en er geen aanvaardbare alternatieve beeldvormingsonderzoeken voorhanden zijn.
De mate waarin gadoversetamide wordt uitgescheiden in moedermelk is niet bij mensen onderzocht.
Op basis van gegevens van onderzoek bij dieren wordt verwacht dat de mate van uitscheiding laag is.
Bij klinische doses zijn geen effecten te verwachten op een kind dat borstvoeding krijgt.
Optimark mag worden gebruikt in de periode dat een vrouw borstvoeding geeft.
4.7 Beïnvloeding van de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen
Er is geen onderzoek verricht met betrekking tot de effecten op de rijvaardigheid en op het vermogen om machines te bedienen.
Ambulante patiënten moeten bij het autorijden of het bedienen van machines rekening houden met mogelijk optredende duizeligheid.
4.8 Bijwerkingen
De meeste bijwerkingen hadden een lichte tot matige intensiteit en waren van voorbijgaande aard.
De vaakst voorkomende bijwerkingen waren dysgeusie, het warm hebben, hoofdpijn en duizeligheid.
De meeste bijwerkingen die zijn waargenomen na gebruik van gadoversetamide waren bijwerkingen van het zenuwstelsel, gevolgd door algemene bijwerkingen, maagdarmstelselaandoeningen/huid- en onderhuidaandoeningen.
De volgende geneesmiddelgerelateerde bijwerkingen die zijn opgetreden in klinische onderzoeken en bij postmarketing-gebruik van gadoversetamide zijn gemeld.
Binnen iedere frequentiegroep worden bijwerkingen gerangschikt naar afnemende ernst.
Systeem/orgaanklassen
Vaak
Soms
Zelden
Zeer zelden
volgens gegevensbank
(≥ 1/100,
(≥ 1/1.000,
(≥ 1/10.000,
(< 1/10.000)
MedDRA Immuunsysteemaandoening en Voedings- en stofwisselingsstoornissen
< 1/10)
< 1/100) Anafylactische reactie
< 1/1.000) Verminderde eetlust Angst,
Psychische stoornissen
Duizelighei
slaapstoornis
Verwarde staat
d,
Hypo-esthesie,
Syncope, tremor,
Zenuwstelselaandoeningen
hoofdpijn,
paresthesie,
slaperigheid,
Stuiptrekking
dysgeusie
parosmie
branderig gevoel Erytheem van het
oculaire
Oogaandoeningen Evenwichtsorgaan- en ooraandoeningen
ooglid, oogpijn, wazig zicht Tinnitus Tachycardie, palpitaties,
hyperemie
Hartaandoeningen
eerstegraads AV- blok, extrasystole
Aritmie
15
Systeem/orgaanklassen
Vaak
Soms
Zelden
Zeer zelden
volgens gegevensbank
(≥ 1/100,
(≥ 1/1.000,
(≥ 1/10.000,
(< 1/10.000)
MedDRA
< 1/10)
< 1/100)
< 1/1.000) Hypotensie,
Bloedvataandoeningen
Opvliegers
hypertensie Dyspneu,
Bronchospasme
Ademhalingsstelsel-,
Nasale
dysfonie, hoesten,
n, faryngeaal
borstkas- en
congestie,
rinorroe, druk op
oedeem,
mediastinumaandoeningen
keelirritatie
de keel
faryngitis, rinitis, niezen
Overmatige speekselafschei- Maagdarmstelselaandoe- ningen
Misselijkheid, diarree
ding, braken, buikpijn, constipatie, droge mond
Huid- en onderhuidaandoeningen Nier- en urinewegaandoeningen
Urticaria, pruritus, huiduitslag
Koud zweet, erytheem, hyperhidrose Verhoogd bloedcreatinine, hematurie
Periorbitaal oedeem
Onprettig
Pijn, pijn op de
gevoel op de
borst,
Algemeen
Algemene aandoeningen en toedieningsplaatsstoornissen
Het warm hebben
borst, het koud gezichtsoedeem, hebben, reacties vermoeidheid, op de koorts, perifeer toedienings- oedeem, perifeer plaats koud gevoel Verhoogd ALT, afwijkende urineanalyse,
onbehaaglijk gevoel, abnormaal gevoel
Onderzoeken
afwijkende urine- elektrolyten,
Verlengde QT- tijd op
verhoogd CPK, verlaagd hemoglobine, afwijkend bloedcalcium
elektrocardio- gram
Er zijn ernstige bijwerkingen gemeld, waaronder anafylactische reacties, cardiovasculaire reacties en allergische luchtwegaandoeningen.
De behandeling moet symptomatisch zijn en directe toegang tot de nodige geneesmiddelen en apparatuur voor noodgevallen dient in het geval van een ernstig voorval beschikbaar te zijn.
Er zijn lokale reacties opgetreden op de toedieningsplaats.
Deze kunnen leiden tot lokale irritatiereacties.
Er zijn gevallen van nefrogene systemische fibrose gemeld.
16 4.9 Overdosering
Gadoversetamide is bij mensen getest in doses tot maximaal 700 micromol/kg (zeven maal de standaarddosis).
De klinische gevolgen van een overdosis zijn niet beschreven.
Acute toxiciteitssymptomen komen naar verwachting niet voor bij patiënten met een normale nierfunctie.
Met behulp van dialyse kan gadoversetamide uit het bloed worden verwijderd.
5.
FARMACOLOGISCHE EIGENSCHAPPEN
5.1 Farmacodynamische eigenschappen
Farmacotherapeutische categorie:
Paramagnetische contrastmiddelen voor MRI, ATC-code:
V08C A06
Gadoversetamide is een chelaat dat bestaat uit gadolinium - dat paramagnetische eigenschappen heeft en verantwoordelijk is voor het contrastverhogende effect bij MRI - en de ligand versetamide.
Het doel van een contrastmiddel voor MRI is het induceren van wijzigingen in de intensiteit van het signaal in de laesie, zodat deze gemakkelijker kan worden onderscheiden van de omringende structuren.
Het gebruik van een contrastmiddel kan zo de grens voor detectie en visualisatie van de laesie verlagen.
Gadoliniumbevattende contrastmiddelen voor MRI (chelaten op basis van gadolinium) zijn zo ontworpen dat zij indirect inwerken op de lokale magnetische omgeving, door de relaxatietijden T1 (spin-lattice) en T2 (spin-spin) van de protonen te wijzigen.
Bij de gebruikelijke concentratie van 100 micromol/kg predomineert de bekorting van T1 en is de bekorting van T2 niet significant bij gebruik van T1-gewogen sequenties.
Gadoversetamide, een extracellulair gadoliniumchelaat, vormt na intraveneuze toediening snel een evenwicht in de extracellulaire vloeistof/ruimte en wordt voornamelijk door glomerulaire filtratie geëlimineerd.
Als gevolg van deze karakteristieken is de timing van de beeldopname na toediening van het contrastmiddel kritisch bij beeldopnamen van de lever.
Voor metastasen in de lever wordt het signaalverschil tussen de tumor en het omliggende leverweefsel significant verbeterd gedurende de eerste 90 seconden nadat een extracellulair gadolinium-contrastmiddel is toegediend.
Daarom moet een snelle beeldvormingssequentie 20 seconden na de bolusinjectie van het contrastmiddel worden geïnitieerd, wanneer het middel voornamelijk in de leverarteriën aanwezig is, en vervolgens 60 seconden na de injectie opnieuw, tijdens de dominante portale veneuze fase.
Omdat de leverslagader en het portale veneuze systeem respectievelijk ongeveer 20% en 80% van de bloedtoevoer naar de lever verzorgen, geven de vroege beelden (leverslagaderfase) optimale zichtbaarheid van hypervasculaire laesies, terwijl de beelden van de portale veneuze fase kunnen worden gebruikt voor hypovasculaire laesies (de meeste metastatische laesies zijn relatief hypovasculair en kunnen beter worden aangetoond in de portale veneuze fase, waarin zij zichtbaar zijn als gebieden met een lagere signaalintensiteit in vergelijking met het duidelijk versterkte leversignaal).
De zichtbaarheid van hypo- en hypervasculaire laesies kan verslechterd zijn als de beeldvorming meer dan 3 minuten is vertraagd, door diffusie van het contrastmiddel in de interstitiële ruimten van zowel het leverparenchym als de laesie (bijv. metastase), zodat de laesie dezelfde intensiteit krijgt als het normale leverparenchym.
Vertraagde post-contrast- of evenwichtsbeelden (> 5 minuten na dosering) helpen bij het karakteriseren van laesies.
Het centrum van een metastase kan bijvoorbeeld contrastmiddel accumuleren in de interstitiële ruimten van de laesie en een grotere intensiteit krijgen dan de normale lever.
Dit verschil in versterkingspatroon kan worden gebruikt om een differentiaaldiagnose te formuleren op basis van karakterisering van de laesie en betrouwbaarheid van de diagnose.
De contrastversterking van hersentumoren met een contrastmiddel dat gadolinium (of jodium) bevat, is afhankelijk van de verstoring van de bloed-hersenbarrière.
Daarom worden deze middelen ook genoemd als markers voor plaatsen van afwijkende aantasting van de bloed-hersenbarrière.
Wanneer de bloed-hersenbarrière is aangetast, diffunderen de gadoversetamidemoleculen in de interstitiële
17 ruimten en leveren zo het kenmerkende paramagnetische effect van bekorting van de T1- en T2-tijd.
In het algemeen heeft het gebruik van contrastmiddel bij MRI in een klinische standaarddosis van 100 micromol/kg geleid tot een significante verbetering van de detectie van laesies, van de gevoeligheid en van de diagnostische nauwkeurigheid.
5.2 Farmacokinetische eigenschappen
Distributie De farmacokinetiek van gadoversetamide is in overeenstemming met een open model met twee compartimenten.
Bij de dosis van 100 micromol/kg bedroeg de gemiddelde distributie-halveringstijd bij normale proefpersonen, berekend met de residu-methode bij 12 normale vrijwilligers, 13,3 ± 6,8 min.
Het gemiddelde distributievolume bij de dosis van 100 micromol/kg bij patiënten zonder nierinsufficiëntie (met inbegrip van normale proefpersonen en patiënten met pathologie van CZS of lever) bedroeg 158,7 ± 29,0 tot 214,3 (bereik 116,4 tot 295,0) ml/kg.
Dit verdelingsvolume (ongeveer 10-15 liter bij een lichaamsgewicht van 70 kg) komt overeen met een geneesmiddel dat zich in het extracellulaire vocht verspreidt.
De hoogte van de dosis heeft in geen van de studies een consistent effect op het distributievolume.
Gadoversetamide bindt in vitro niet aan eiwitten.
Eliminatie De eliminatie-halveringstijd bij de dosis van 100 micromol/kg varieert van 1,49 ± 0,15 uur bij gezonde vrijwilligers tot 2,11 ± 0,62 uur bij patiënten zonder nierinsufficiëntie (met inbegrip van normale proefpersonen en patiënten met pathologie van CZS of lever).
De gemiddelde plasmaklaring van gadoversetamide bij gezonde proefpersonen (111,0 ± 14,1 ml/min/1,73m² BSA) verschilt niet significant van de gemiddelde nierklaring.
Bij normale proefpersonen en bij patiënten met verschillende combinaties van dysfunctie van de lever, het CZS en de nieren worden vergelijkbare resultaten verkregen wat betreft de nierklaring van gadoversetamide, die ongeveer 95% van de totale plasmaklaring bedraagt.
Dergelijke resultaten (een verhouding nierklaring/totale plasmaklaring van bijna 1) geven aan dat gadoversetamide hoofdzakelijk via de nieren wordt verwijderd.
Er was bij geen enkele parameter een systematisch verschil als functie van de hoogte van de dosis (100 tot 700 micromol/kg).
Daarom blijkt de kinetiek van gadoversetamide in dit dosisbereik lineair.
Metabolisme Het grote dosisaandeel van intact complex in urine wijst erop dat er geen significante afbraak van gadoversetamide plaatsvindt in mensen.
Speciale populaties
Effect van geslacht:
Volwassen mannen en vrouwen werden opgenomen in twee farmacokinetiek-onderzoeken.
Er werden geen significante verschillen gevonden tussen de geslachten.
Effecten van leeftijd:
Na correctie voor lichaamsgewicht is de totale lichaamsklaring van gadoversetamide groter in de groep van 2 tot 11 jaar (143 ± 27,9 ml/h/kg) dan in de groep van 12 tot 18 jaar (117 ± 26,1 ml/h/kg) en de twee volwassenenpopulaties (respectievelijk 82,1 ± 16,8 en 56,5 ± 9,7 ml/h/kg in de groepen van 19 tot 64 jaar en ≥ 65 jaar).
De eliminatie-halveringstijd in de groepen van 2 tot 11 jaar en 12 tot 18 jaar (respectievelijk 1,4 ± 0,3 en 1,6 ± 0,3 h-1) is korter dan die in de twee volwassenenpopulaties (respectievelijk 1,9 ± 0,5 en 2,5 ± 0,5 h-1 in de groepen van 19 tot 64 jaar en ≥ 65 jaar).
Het aantal oudere patiënten bij wie de farmacokinetiek werd bepaald, was beperkt (ouder dan 65 jaar:
N=3).
Effect van nierinsufficiëntie
18 De plasmaconcentraties van gadoversetamide nemen lineair toe bij afnemende nierfunctie; bij patiënten met ernstige nierinsufficiëntie (CrCl < 30 ml/min) leidt dit zelfs tot een zesvoudige afname van de gadoversetamideklaring en een corresponderende zesvoudige toename van de mate van AUC- blootstelling en t½.
Omdat gadoversetamide alleen wordt toegediend als enkele dosis leidt dit gedurende een beperkte tijdsduur tot een langere en hogere blootstelling.
Na 72 uur is echter zelfs bij patiënten met ernstige nierinsufficiëntie bijna de volledige dosis in de urine terechtgekomen en bij gezonde populaties werden doses tot maximaal 500 micromol/kg toegediend zonder problemen met de veiligheid.
Desalniettemin mag Optimark bij deze patiënten niet worden gebruikt, omdat er gevallen van NSF zijn gemeld die geassocieerd kunnen zijn met nierinsufficiëntie voor andere gadoliniumbevattende contrastmiddelen en voor gadoversetamide.
5.3 Gegevens uit het preklinisch veiligheidsonderzoek
Niet-klinische gegevens duiden niet op een speciaal risico voor mensen.
Deze gegevens zijn afkomstig van conventioneel onderzoek op het gebied van veiligheidsfarmacologie, acute toxiciteit, reproductietoxiciteit, lokale tolerantie, antigeniciteit en genotoxiciteit.
Er is geen onderzoek uitgevoerd naar de carcinogeniteit.
Toxiciteitsonderzoeken met herhaalde doses bij ratten en honden lieten vacuolisering van de cellen van de nierkanaaltjes zien, met sterke aanwijzingen dat het effect reversibel was.
Er werd geen functionele insufficiëntie waargenomen.
6.
FARMACEUTISCHE GEGEVENS
6.1 Lijst van hulpstoffen
Versetamide Calciumhydroxide Calciumchloride-dihydraat Natriumhydroxide en/of zoutzuur voor het stellen van de pH.
Water voor injecties.
6.2 Gevallen van onverenigbaarheid
In verband met het ontbreken van onderzoek naar onverenigbaarheden, mag dit geneesmiddel niet met andere geneesmiddelen gemengd worden.
6.3 Houdbaarheid
3 jaar.
De chemische en fysische stabiliteit tijdens het gebruik is aangetoond voor 24 uur bij temperaturen tot maximaal 25 ºC.
Vanuit microbiologisch standpunt moet het product onmiddellijk gebruikt worden.
Indien het niet onmiddellijk wordt gebruikt, is de gebruiker verantwoordelijk voor de bewaartijden en - omstandigheden voorafgaand aan het gebruik.
6.4 Speciale voorzorgsmaatregelen bij bewaren
De injectieflacon in de buitenverpakking bewaren ter bescherming tegen licht.
Niet in de koelkast of de vriezer bewaren.
19 6.5 Aard en inhoud van de verpakking
Optimark wordt geleverd in injectieflacons die zijn gemaakt van kleurloos, hoogresistent borosilicaatglas (EP type I).
De injectieflacons zijn afgesloten met broombutylrubber doppen, aluminium afdichtingscaps en plastic openklapbare afsluitdoppen.
Verpakkingsgrootten:
1 x 10 ml 10 x 10 ml 1 x 15 ml 10 x 15 ml 1 x 20 ml 10 x 20 ml
Het is mogelijk dat niet alle genoemde verpakkingsgrootten in de handel worden gebracht.
Optimark is ook verkrijgbaar in voorgevulde spuiten van 10 ml, 15 ml, 20 ml en 30 ml.
6.6 Speciale voorzorgsmaatregelen voor het verwijderen en andere instructies
Optimark is uitsluitend bedoeld voor eenmalig gebruik; alle ongebruikte porties moeten worden weggegooid.
Gebruik de oplossing niet als hij verkleurd is of deeltjes bevat.
Als er instrumenten worden gebruikt die worden hergebruikt, dient men erop te letten dat geen residuele contaminatie plaatsvindt met sporen van reinigingsmiddelen.
Optimark moet in de spuit worden getrokken en onmiddellijk worden gebruikt.
Gadoversetamide in glazen houders kan wanneer het bevroren is worden opgewarmd tot kamertemperatuur en krachtig worden geschud.
Het middel moet vóór gebruik worden geïnspecteerd om te bevestigen dat alle vaste stoffen zijn opgelost en dat de houder en afsluiting niet zijn beschadigd.
Als er vaste stoffen aanwezig blijven, moet de injectieflacon worden weggegooid.
Na gebruik de spuit en het ongebruikte deel van de oplossing weggooien.
Alle ongebruikte producten of afvalmaterialen dienen te worden vernietigd overeenkomstig lokale voorschriften.
7.
HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Covidien Deutschland GmbH Gewerbepark 1 93333 Neustadt/Donau Duitsland
8.
NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
1 x 10 ml:
EU/1/07/398/001 10 x 10 ml:
EU/1/07/398/002 1 x 15 ml:
EU/1/07/398/003 10 x 15 ml:
EU/1/07/398/004 1 x 20 ml:
EU/1/07/398/005 10 x 20 ml:
EU/1/07/398/006
20 9.
DATUM VAN EERSTE VERLENING VAN DE VERGUNNING/HERNIEUWING VAN DE VERGUNNING
23/07/2007
10.
DATUM VAN HERZIENING VAN DE TEKST
21 BIJLAGE II
A.
HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR DE VERVAARDIGING VERANTWOORDELIJK VOOR VRIJGIFTE
B.
VOORWAARDEN VERBONDEN AAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
22 A.
HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR DE VERVAARDIGING VERANTWOORDELIJK VOOR VRIJGIFTE
Naam en adres van de fabrikant verantwoordelijk voor vrijgifte
Mallinckrodt Medical Imaging Ireland Damastown Mulhuddart Dublin 15 Ierland
B.
VOORWAARDEN VERBONDEN AAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
ï· VOORWAARDEN OF BEPERKINGEN OPGELEGD AAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN TEN AANZIEN VAN DE AFLEVERING EN HET GEBRUIK Aan beperkt medisch voorschrift onderworpen geneesmiddel.
(Zie bijlage I: samenvatting van de productkenmerken, rubriek 4.2).
ï· VOORWAARDEN OF BEPERKINGEN MET BETREKKING TOT EEN VEILIG EN DOELTREFFEND GEBRUIK VAN HET GENEESMIDDEL Vóór de lancering zal de MAA aan alle mogelijke voorschrijvers een kopie bezorgen van het SPC met een begeleidend schrijven waarin de veiligheidsinformatie die is opgenomen in de rubrieken 4.3 en 4.4 wordt benadrukt.
De tekst zal worden goedgekeurd door de CHMP en bevat ook de volgende hoofdelementen:
ï·
Optimark is niet aanbevolen voor gebruik bij kinderen jonger dan twee jaar, omdat de veiligheid, de doeltreffendheid en de invloed op de onvolgroeide nierfunctie in deze leeftijdsgroep nog niet werd bestudeerd.
Optimark werd bestudeerd bij kinderen van 2 jaar en ouder met een gelijkaardig veiligheidsprofiel zoals weergegeven bij de volwassen populatie.
ï· ANDERE VOORWAARDEN
Farmacovigilantiesysteem De MAH moet er voor zorgen dat het systeem van farmacovigilantie, zoals beschreven in versie 2009/02 opgenomen in Module 1.8.1. van de Aanvraag van de vergunning voor het in de handel brengen, opgesteld en in functie is vóór en terwijl het product in de handel is.
Risicomanagementplan De houder van de vergunning voor het in de handel brengen verbindt zich ertoe de onderzoeken en bijkomende activiteiten betreffende farmacovigilantie uit te voeren zoals gedetailleerd beschreven in het Farmacovigilantieplan, zoals overeengekomen in de versie gedateerd op 1 februari 2007 van het Risicobeheerplan (RMP) gepresenteerd in Module 1.8.2. van de vergunning voor het in de handel brengen en eventuele opvolgende updates van het RMP zoals geaccordeerd door de CHMP.
Volgens de CHMP Richtlijn betreffende Systemen voor Risicobeheer voor geneesmiddelen voor humaan gebruik, moet het geactualiseerde RMP voorgelegd worden op hetzelfde tijdstip als het eerstvolgende Periodic Safety Update Report (PSUR).
Bovendien dient een geactualiseerd RMP te worden geleverd
23 ï· Wanneer er nieuwe informatie is ontvangen die van invloed is op de huidige Veiligheidsspecificaties, het huidige Farmacovigilantieplan of de risicobeperkende activiteiten. ï· Binnen 60 dagen na een belangrijke (farmacovigilantie- of risicobeperking) te verwachten mijlpaal. ï· Op verzoek van de EMEA.
24 BIJLAGE III
ETIKETTERING EN BIJSLUITER
25 A.
ETIKETTERING
26 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD:
Tekst voor de buitenverpakking van voorgevulde spuiten van 10 ml, 15 ml, 20 ml en 30 ml
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Optimark 500 micromol/ml oplossing voor injectie in een voorgevulde spuit Gadoversetamide
2.
GEHALTE AAN WERKZA(A)M(E) BESTANDDE(E)L(EN)
1 ml bevat 330,9 mg gadoversetamide, equivalent aan 500 micromol.
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Hulpstoffen: versetamide, calciumhydroxide, calciumchloride-dihydraat, natriumhydroxide en/of zoutzuur, water voor injecties.
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
Oplossing voor injectie 10 ml (1, 10 spuiten) 15 ml (1, 10 spuiten) 20 ml (1, 10 spuiten) 30 ml (1, 10 spuiten)
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)
Intraveneus gebruik.
Voor gebruik de bijsluiter lezen
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG
Contrastmiddel voor MRI
8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP:
27 9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
De spuit in de buitenverpakking bewaren ter bescherming tegen licht.
Niet in de koelkast of de vriezer bewaren.
10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
Slechts voor eenmalig gebruik.
Na het eerste gebruik resterende oplossing weggooien.
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Covidien Deutschland GmbH, Gewerbepark 1, 93333 Neustadt/Donau, Duitsland
12.
NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/07/398/007 (1 x 10 ml) EU/1/07/398/008 (10 x 10 ml) EU/1/07/398/009 (1 x 15 ml) EU/1/07/398/010 (10 x 15 ml) EU/1/07/398/011 (1 x 20 ml) EU/1/07/398/012 (10 x 20 ml) EU/1/07/398/013 (1 x 30 ml) EU/1/07/398/014 (10 x 30 ml)
13.
PARTIJNUMMER
Lot:
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING
Geneesmiddel op medisch voorschrift
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
16.
INFORMATIE IN BRAILLE
< Rechtvaardiging voor uitzondering van braille is aanvaardbaar >
28 GEGEVENS DIE OP DE PRIMAIRE VERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD:
Tekst voor de primaire verpakking van voorgevulde spuiten van 15 ml, 20 ml en 30 ml
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Optimark 500 micromol/ml oplossing voor injectie in een voorgevulde spuit Gadoversetamide
2.
GEHALTE AAN WERKZA(A)M(E) BESTANDDE(E)L(EN)
1 ml bevat 330,9 mg gadoversetamide, equivalent aan 500 micromol.
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Hulpstoffen: versetamide, calciumhydroxide, calciumchloride-dihydraat, natriumhydroxide en/of zoutzuur, water voor injecties.
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
Oplossing voor injectie 15 ml 20 ml 30 ml
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)
Intraveneus gebruik.
Voor gebruik de bijsluiter lezen.
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG
8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP:
29 9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
De spuit in de buitenverpakking bewaren ter bescherming tegen licht.
Niet in de koelkast of de vriezer bewaren.
10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
Slechts voor eenmalig gebruik.
Na het eerste gebruik resterende oplossing weggooien.
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Covidien Deutschland GmbH, Gewerbepark 1, 93333 Neustadt/Donau, Duitsland
12.
NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/07/398/007 (1 x 10 ml) EU/1/07/398/008 (10 x 10 ml) EU/1/07/398/009 (1 x 15 ml) EU/1/07/398/010 (10 x 15 ml) EU/1/07/398/011 (1 x 20 ml) EU/1/07/398/012 (10 x 20 ml) EU/1/07/398/013 (1 x 30 ml) EU/1/07/398/014 (10 x 30 ml)
13.
PARTIJNUMMER
Lot:
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING
Geneesmiddel op medisch voorschrift
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
16.
INFORMATIE IN BRAILLE
Rechtvaardiging voor uitzondering van braille is aanvaardbaar
30 GEGEVENS DIE TEN MINSTE OP PRIMAIRE KLEINVERPAKKINGEN MOETEN WORDEN VERMELD
Text voor de primaire verpakking van de voorgevulde spuit van 10 ml
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL EN DE TOEDIENINGSWEG(EN)
Optimark 500 micromol/ml oplossing voor injectie in een voorgevulde spuit Gadoversetamide IV gebruik.
2.
WIJZE VAN TOEDIENING
Voor gebruik de bijsluiter lezen.
3.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP:
4.
PARTIJNUMMER
Lot:
5.
INHOUD UITGEDRUKT IN GEWICHT, VOLUME OF EENHEID
10 ml
6.
OVERIGE
De spuit in de buitenverpakking bewaren ter bescherming tegen licht.
Niet in de koelkast of de vriezer bewaren.
31 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD:
Tekst voor de buitenverpakking van injectieflacons van 10 ml, 15 ml en 20 ml
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Optimark 500 micromol/ml oplossing voor injectie in een injectieflacon Gadoversetamide
2.
GEHALTE AAN WERKZA(A)M(E) BESTANDDE(E)L(EN)
1 ml bevat 330,9 mg gadoversetamide, equivalent aan 500 micromol.
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Hulpstoffen: versetamide, calciumhydroxide, calciumchloride-dihydraat, natriumhydroxide en/of zoutzuur, water voor injecties.
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
Oplossing voor injectie 10 ml (1, 10 injectieflacons) 15 ml (1, 10 injectieflacons) 20 ml (1, 10 injectieflacons)
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)
Intraveneus gebruik.
Voor gebruik de bijsluiter lezen
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG
Contrastmiddel voor MRI
8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP:
9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
32 De flacon in de buitenverpakking bewaren ter bescherming tegen licht.
Niet in de koelkast of de vriezer bewaren.
10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
Slechts voor eenmalig gebruik.
Na het eerste gebruik resterende oplossing weggooien.
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Covidien Deutschland GmbH, Gewerbepark 1, 93333 Neustadt/Donau, Duitsland
12.
NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/07/398/001 (1 x 10 ml) EU/1/07/398/002 (10 x 10 ml) EU/1/07/398/003 (1 x 15 ml) EU/1/07/398/004 (10 x 15 ml) EU/1/07/398/005 (1 x 20 ml) EU/1/07/398/006 (10 x 20 ml)
13.
PARTIJNUMMER
Lot:
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING
Geneesmiddel op medisch voorschrift
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
16.
INFORMATIE IN BRAILLE
< Rechtvaardiging voor uitzondering van braille is aanvaardbaar >
33 GEGEVENS DIE OP DE PRIMAIRE VERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD:
Tekst voor de primaire verpakking van injectieflacons van 15 ml en 20 ml
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Optimark 500 micromol/ml oplossing voor injectie in een injectieflacon Gadoversetamide
2.
GEHALTE AAN WERKZA(A)M(E) BESTANDDE(E)L(EN)
1 ml bevat 330,9 mg gadoversetamide, equivalent aan 500 micromol.
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Hulpstoffen: versetamide, calciumhydroxide, calciumchloride-dihydraat, natriumhydroxide en/of zoutzuur, water voor injecties.
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
Oplossing voor injectie 15 ml 20 ml
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)
Intraveneus gebruik.
Voor gebruik de bijsluiter lezen.
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG
8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP:
34 9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
De flacon in de buitenverpakking bewaren ter bescherming tegen licht.
Niet in de koelkast of de vriezer bewaren.
10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
Slechts voor eenmalig gebruik.
Na het eerste gebruik resterende oplossing weggooien.
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Covidien Deutschland GmbH, Gewerbepark 1, 93333 Neustadt/Donau, Duitsland
12.
NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/07/398/001 (1 x 10 ml) EU/1/07/398/002 (10 x 10 ml) EU/1/07/398/003 (1 x 15 ml) EU/1/07/398/004 (10 x 15 ml) EU/1/07/398/005 (1 x 20 ml) EU/1/07/398/006 (10 x 20 ml)
13.
PARTIJNUMMER
Lot:
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING
Geneesmiddel op medisch voorschrift
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
16.
INFORMATIE IN BRAILLE
Rechtvaardiging voor uitzondering van braille is aanvaardbaar
35 GEGEVENS DIE TEN MINSTE OP PRIMAIRE KLEINVERPAKKINGEN MOETEN WORDEN VERMELD
Text voor de primaire verpakking van de injectieflacon van 10 ml
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL EN DE TOEDIENINGSWEG(EN)
Optimark 500 micromol/ml oplossing voor injectie in een injectieflacon Gadoversetamide IV gebruik.
2.
WIJZE VAN TOEDIENING
Voor gebruik de bijsluiter lezen.
3.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP:
4.
PARTIJNUMMER
Lot:
5.
INHOUD UITGEDRUKT IN GEWICHT, VOLUME OF EENHEID
10 ml
6.
OVERIGE
De flacon in de buitenverpakking bewaren ter bescherming tegen licht.
Niet in de koelkast of de vriezer bewaren.
36 B.
BIJSLUITER
37 BIJSLUITER:
INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER
Optimark 500 micromol/ml oplossing voor injectie in een voorgevulde spuit Gadoversetamide
Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel.
- Bewaar deze bijsluiter.
Het kan nodig zijn om deze nog eens door te lezen.
- Heeft u nog vragen, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
- Dit geneesmiddel is aan u persoonlijk voorgeschreven.
Geef dit geneesmiddel niet door aan
anderen.
Dit geneesmiddel kan schadelijk voor hen zijn, zelfs als de verschijnselen dezelfde zijn als waarvoor u het geneesmiddel heeft gekregen.
- Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of als er bij u een bijwerking optreedt die niet
in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
In deze bijsluiter:
1.
Wat is Optimark en waarvoor wordt het gebruikt 2.
Wat u moet weten voordat u Optimark gebruikt 3.
Hoe wordt Optimark gebruikt 4.
Mogelijke bijwerkingen 5.
Hoe bewaart u Optimark 6.
Aanvullende informatie
1.
WAT IS Optimark EN WAARVOOR WORDT HET GEBRUIKT
Optimark is een injecteerbaar contrastmiddel.
Het wordt gebruikt om duidelijkere diagnostische beelden te maken van de hersenen, de ruggengraat en de lever bij volwassenen en kinderen.
Hierdoor helpt het om duidelijk afwijkingen zichtbaar te maken in de hersenen, de ruggengraat en de lever.
Dit geneesmiddel is uitsluitend voor diagnostisch gebruik.
2.
WAT U MOET WETEN VOORDAT U Optimark GEBRUIKT
Gebruik Optimark niet als u allergisch (overgevoelig) bent ï· voor het werkzame bestanddeel gadoversetamide of ï· voor één van de andere bestanddelen van Optimark, of ï· voor andere gadolinium-contrastmiddelen
U mag geen Optimark krijgen als u een ernstig verstoorde nierfunctie hebt of als u een levertransplantatie hebt ondergaan of binnenkort krijgt, omdat gebruik van Optimark door patiënten met deze aandoeningen in verband is gebracht met een aandoening die NSF (nefrogene systemische fibrose) wordt genoemd.
NSF is een aandoening waarbij de huid en bindweefsels verdikt worden.
NSF kan leiden tot uitputtende onbeweeglijkheid van de gewrichten, spierzwakte of verstoorde werking van inwendige organen, die mogelijk levensbedreigend kunnen zijn.
Wees extra voorzichtig met Optimark Diagnostische ingrepen waarbij contrastmiddelen worden gebruikt, moeten worden uitgevoerd onder toezicht van een arts met de vereiste opleiding en een grondige kennis van de uit te voeren procedure.
Vertel het uw arts als: ï· u allergisch bent (bijvoorbeeld voor geneesmiddelen of zeevruchten, of als u hooikoorts of netelroos hebt) ï· u bij eerdere injecties van contrastmiddelen reacties had, ook wanneer u eerder een reactie hebt gehad op een contrastmiddel op basis van jodium ï· uw nieren niet goed werken
38
ï·
men van plan is om Optimark te gebruiken bij uw kind dat jonger is dan twee jaar
Vertel het uw arts als: ï· u dorst hebt en/of slechts weinig of niets hebt gedronken vóór het onderzoek ï· u een pacemaker voor uw hart, een ander ferromagnetisch implantaat (vaatklemmen, enz.) of een stent van metaal in uw lichaam hebt ï· u een speciaal soort geneesmiddelen tegen hoge bloeddruk gebruikt, namelijk een bètablokker ï· u een hartaandoening hebt ï· u epilepsie of laesies in de hersenen hebt ï· u of uw kind een gecontroleerd natriumdieet (zoutarm dieet) heeft Als een van deze situaties op u van toepassing is, beslist uw arts of het beoogde onderzoek wel of niet mogelijk is.
Gebruik met andere geneesmiddelen Vertel uw arts of apotheker als u andere geneesmiddelen gebruikt of kort geleden heeft gebruikt.
Dit geldt ook voor geneesmiddelen die u zonder voorschrift kunt krijgen.
Zwangerschap en borstvoeding Vertel het uw arts als u zwanger bent en vraag uw arts of apotheker om advies voordat u Optimark krijgt.
Optimark mag worden gebruikt in de periode dat u borstvoeding geeft.
Rijvaardigheid en het gebruik van machines Als u niet bedlegerig bent en van plan bent om auto te rijden of machines te bedienen, moet u er rekening mee houden dat soms duizeligheid kan optreden nadat u een ingreep hebt gehad waarbij Optimark wordt ingespoten.
Belangrijke informatie over enkele bestanddelen van Optimark Dit geneesmiddel bevat minder dan 1 mmol natrium (23 mg) per dosis van maximaal 17 ml en is dus in wezen "natriumvrij".
Hogere doses bevatten 1 mmol of meer natrium, hiermee moet rekening gehouden worden als u of uw kind een gecontroleerd natriumdieet (zoutarm dieet) hebt.
3.
HOE WORDT Optimark GEBRUIKT
De gebruikelijke dosis De gebruikelijke dosis is ongeveer 14 ml, die in ongeveer 7 - 14 seconden in een ader wordt gespoten, meestal in een ader in de arm.
De injectie wordt vervolgens doorgespoeld met een injectie met fysiologisch zout om er zeker van te zijn dat er niets is achtergebleven in de naald of de slang die voor de injectie is gebruikt.
Binnen 30 minuten na de eerste injectie kan een tweede injectie worden gegeven.
Voor bepaalde vragen met betrekking tot de behandeling van een hersenaandoening kan het nodig zijn om driemaal de gebruikelijke dosis in één injectie in te spuiten.
De arts beslist hoeveel Optimark nodig is voor uw onderzoek.
U moet het de arts of verpleegkundige/laborant onmiddellijk vertellen als u pijn voelt rond de plaats waar de naald is ingebracht.
Wat moet u doen als u meer van Optimark hebt gebruikt dan u zou mogen Als er te veel Optimark is ingespoten, is het onwaarschijnlijk dat u daar veel schade van ondervindt, omdat veel hogere doses niet hebben geleid tot problemen toen sommige mensen die kregen.
Als uw nieren normaal werken is het onwaarschijnlijk dat u problemen krijgt.
Optimark kan met behulp van dialyse uit uw lichaam worden verwijderd.
Als u denkt dat er bij u te veel Optimark is ingespoten, moet u dat onmiddellijk uw arts of verpleegkundige/laborant vertellen.
Als u nog vragen heeft over het gebruik van dit geneesmiddel, vraag dan uw arts of apotheker.
4.
MOGELIJKE BIJWERKINGEN
39 Zoals alle geneesmiddelen kan Optimark bijwerkingen veroorzaken, hoewel niet iedereen deze bijwerkingen krijgt.
De meeste bijwerkingen die zijn waargenomen na gebruik van Optimark hadden een lichte tot matige intensiteit en waren van voorbijgaande aard.
De bijwerkingen die het vaakst voorkwamen, waren een vreemde smaak in de mond, een warm gevoel, hoofdpijn en duizeligheid.
Vertel het de arts of verpleegkundige/technicus die u de injectie toedient onmiddellijk als u zich onwel voelt, vooral als u druk, pijn of een onprettig gevoel in uw borst, gezicht of keel voelt of als u moeite hebt met ademhalen.
Mogelijke bijwerkingen staan hieronder uitgebreider beschreven.
De meeste bijwerkingen die zijn waargenomen na gebruik van Optimark waren bijwerkingen van het zenuwstelsel, gevolgd door algemene aandoeningen en maagdarmstelselaandoeningen/huidaandoeningen.
De frequenties hieronder (hoe vaak de bijwerkingen voorkomen) en de volgende symptomen zijn afkomstig van klinische onderzoeken en van de ervaringen met het gebruik van Optimark sinds het op de markt is.
Zeer vaak:
Vaak:
Bij meer dan 1 van elke 10 behandelde patiënten Bij minder dan 1 van elke 10, maar bij meer dan 1 van elke 100 behandelde patiënten
Soms:
Bij minder dan 1 van elke 100, maar bij meer dan 1 van elke 1.000 behandelde patiënten
Zelden:
Bij minder dan 1 van elke 1.000, maar bij meer dan 1 van elke 10.000 behandelde patiënten
Zeer zelden:
Bij 1 of minder van elke 10.000 behandelde patiënten, inclusief geïsoleerde meldingen
Frequentie Vaak Soms
Mogelijke bijwerkingen duizeligheid, hoofdpijn, vreemde smaak in de mond, het warm hebben allergische reactie of overgevoeligheidsreactie, prikkelend gevoel, verdoofd gevoel, verminderd reukvermogen, rode en warme huid, verstopte neus, zere keel, misselijkheid, diarree, netelroos, jeuk, huiduitslag, onprettig gevoel op de borst, het koud hebben, reacties op de plaats van de injectie
Zelden
verminderde eetlust, angstig gevoel, slaapstoornis, flauwvallen, trillen, suf/slaperig gevoel, branderig gevoel, oorsuizen, rode oogleden, pijn aan de ogen, wazig zien, snelle hartslag, bewust zijn van hartslag, onregelmatige hartslag, extra hartslagen, lage bloeddruk, hoge bloeddruk, kortademigheid, heesheid, hoesten, loopneus, benauwd gevoel in de keel, water in de mond, braken, buikpijn, verstopping, droge mond, koud zweet, roodheid, zweten, hogere concentratie van een stof in het bloed (creatinine) die normaal door de nieren wordt uitgescheiden, bloed in de urine, pijn op de borst, gezwollen gezicht, vermoeidheid, koorts, gezwollen armen en/of benen, pijn, koud gevoel in armen en/of benen, verhoogde leverenzymen, afwijkende urine-analyse, verhoging van mineraalwaarden in de urine, verhoogde hart- en spierenzymen, verlaagd hemoglobine, veranderde calciumconcentraties in het bloed
Zeer zelden
Zich verward voelen, stuipen, bloeddoorlopen ogen, onregelmatigheden in de hartslag, vernauwde luchtwegen, gezwollen keel of stembanden, rauwe keel, jeukende neus, niezen, zwelling rond de ogen, griepachtige verschijnselen, zich onwel voelen, problemen met het elektrische hartritme (lange QT-tijd)
Er zijn gevallen van huidafwijkingen, waaronder verdikking/ontsteking of fibrose (NSF) gemeld.
Optimark is ook gebruikt bij kinderen van 2 jaar en ouder en zij hadden dezelfde bijwerkingen als volwassenen.
40 U moet de volgende symptomen onmiddellijk melden aan de arts of de verpleegkundige/laborant, zodat direct kan worden overgegaan tot behandelding, omdat deze symptomen zeer ernstig kunnen zijn of worden: bijwerkingen die het hart betreffen (flauwvallen, extra hartslagen, pijn op de borst) of het ademhalingsstelsel (kortademigheid, vernauwde luchtwegen, gezwollen keel of beklemd gevoel in de keel, jeukende of lopende neus, niezen).
Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of als er bij u een bijwerking optreedt die niet in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
5.
HOE BEWAART U Optimark
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
Gebruik Optimark niet meer na de vervaldatum die staat vermeld op het etiket.
De spuiten in de buitenverpakking bewaren ter bescherming tegen licht.
Niet in de koelkast of de vriezer bewaren.
Geneesmiddelen dienen niet weggegooid te worden via het afvalwater of met huishoudelijk afval.
Vraag uw apotheker wat u met medicijnen moet doen die niet meer nodig zijn.
Deze maatregelen zullen helpen bij de bescherming van het milieu.
6.
AANVULLENDE INFORMATIE
Wat bevat Optimark ï· Het werkzame bestanddeel is gadoversetamide.
1 ml bevat 330,9 mg gadoversetamide, equivalent aan 500 micromol. ï· De andere bestanddelen zijn: versetamide, calciumhydroxide, calciumchloride-dihydraat, natriumhydroxide en/of zoutzuur, water voor injecties
Hoe ziet Optimark er uit en wat is de inhoud van de verpakking Optimark spuiten bevatten een heldere, kleurloze tot lichtgele oplossing.
Optimark wordt geleverd in voorgevulde spuiten die zijn gemaakt van polypropyleen.
De dop van de spuittip en de zuiger zijn van broombutylrubber.
Optimark voorgevulde spuiten worden geleverd in de volgende verpakkingsgrootten:
1 x 10 ml 10 x 10 ml 1 x 15 ml 10 x 15 ml 1 x 20 ml 10 x 20 ml 1 x 30 ml 10 x 30 ml Niet alle verpakkingsgrootten worden in de handel gebracht.
Optimark is ook verkrijgbaar in glazen injectieflacons van 10 ml, 15 ml en 20 ml.
Gebruik de oplossing niet als deze verkleurd is of deeltjes bevat.
41 Houder van de vergunning voor het in de handel brengen Neem voor alle informatie met betrekking tot dit geneesmiddel contact op met de houder van de vergunning voor het in de handel brengen:
Covidien Deutschland GmbH Gewerbepark 1 93333 Neustadt/Donau Duitsland
Fabrikant Mallinckrodt Medical Imaging Ireland Damastown Mulhuddart, Dublin 15 Ierland
Deze bijsluiter is voor de laatste keer goedgekeurd in
Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europese Geneesmiddelen Bureau (EMEA) http://www.emea.europa.eu
De volgende informatie is alleen bestemd voor artsen of andere beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg:
Therapeutische indicaties Optimark is geïndiceerd voor gebruik bij MRI-opnamen (beeldvorming met behulp van magnetische resonantie) van het centrale zenuwstelsel (CZS) en van de lever.
Het geeft een verhoogd contrast en helpt bij het zichtbaar maken en karakteriseren van focale laesies en afwijkende structuren in het CZS en in de lever bij patiënten met een bekende of sterk vermoede pathologie.
Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik Net als bij andere paramagnetische contrastmiddelen kan versterking van MRI-contrast met Optimark de visualisatie van bestaande laesies verstoren.
Sommige van deze laesies kunnen zichtbaar zijn op niet versterkte MRI-opnamen zonder contrastmiddel.
Daarom dient voorzichtigheid in acht genomen te worden bij het interpreteren van een scan met versterkt contrast zonder een bijbehorende niet- versterkte MRI-scan.
Voorafgaand aan het onderzoek is het belangrijk dat patiënten voldoende gehydrateerd zijn.
De normale contra-indicaties van MRI-onderzoeken zijn van toepassing, zoals uitsluiting van patiënten met een infusiepomp, pacemaker, ferromagnetische klem, enz.
ï· Overgevoeligheid Allergoïde en andere idiosyncratische reacties kunnen bij alle contrastmiddelen voor intraveneuze toepassingen voorkomen, ook bij gadoversetamide.
Deze reacties kunnen optreden in de vorm van cardiovasculaire en respiratoire reacties en huidreacties.
De meeste van deze reacties treden op binnen een half uur na toediening van het contrastmiddel.
Net als bij alle andere contrastmiddelen van dezelfde klasse kunnen in zeldzame gevallen ook late reacties optreden (na uren of dagen); in de voltooide klinische onderzoeken werden deze niet gemeld.
Als overgevoeligheidsreacties optreden, dient de toediening van het contrastmiddel onmiddellijk gestopt te worden en indien nodig dient intraveneuze behandeling te worden gestart.
Tijdens het onderzoek is toezicht door een arts noodzakelijk en het inbrengen van een flexibele verblijfskatheter wordt aanbevolen.
Om direct handelen in noodgevallen mogelijk te maken, moeten de noodzakelijke geneesmiddelen (bijv. epinefrine/adrenaline, theofylline, antihistaminica, corticosteroïden en atropines), een endotracheale tube en beademingsapparatuur direct beschikbaar zijn.
In de volgende gevallen bestaat een verhoogd risico van overgevoeligheidsreacties:
- patiënten met een allergische aanleg
- patiënten met bronchiaal astma; bij deze patiënten is in het bijzonder het risico van
bronchospasmen verhoogd
42
- patiënten die eerder reacties hebben vertoond op contrastmiddelen, waaronder reacties op
contrastmiddelen op basis van jodium Voordat het contrastmiddel wordt geïnjecteerd, moet de patiënt gevraagd worden of hij/zij allergieën heeft (bijv. een allergie voor zeevruchten of geneesmiddelen, of hooikoorts of urticaria), of hij/zij overgevoelig is voor contrastmiddelen en of hij/zij bronchiaal astma heeft.
Premedicatie met antihistaminica en/of glucocorticoïden kan worden overwogen. ï· Patiënten die bètablokkers gebruiken Men dient erop te letten dat patiënten die bètablokkers gebruiken niet altijd reageren op de bèta- antagonisten die doorgaans worden gebruikt voor de behandeling van overgevoeligheidsreacties. ï· Patiënten met cardiovasculaire aandoeningen In deze groep patiënten kunnen overgevoeligheidsreacties ernstig zijn.
In het bijzonder bij patiënten met ernstige hartaandoeningen (bijv. ernstig hartfalen of een aandoening van de kransslagader) kunnen cardiovasculaire reacties verslechteren.
Dit is echter niet gebleken in klinische onderzoeken met Optimark. ï· Aandoeningen van het centrale zenuwstelsel Bij patiënten met epilepsie of laesies in de hersenen kan een verhoogde kans bestaan op convulsies tijdens het onderzoek.
Voorzorgsmaatregelen zijn nodig bij onderzoek van deze patiënten (bijv. patiëntbewaking), en de apparatuur en geneesmiddelen die nodig zijn voor een snelle behandeling van eventuele convulsies moeten beschikbaar zijn. ï· Nierinsufficiëntie en patiënten die een levertransplantatie (hebben) ondergaan Er zijn gevallen gerapporteerd van nefrogene systemische fibrose (NSF) in samenhang met het gebruik van bepaalde gadoliniumbevattende contrastmiddelen bij patiënten met ernstige nierinsufficiëntie (GFR < 30ml/min/1,73m2) en bij patiënten die een niertransplantatie hebben gehad of binnenkort ondergaan.
Daarom mag Optimark bij deze populatie niet gebruikt worden.
Er zijn ook gevallen van NSF gemeld bij patiënten met matige nierinsufficiëntie (GFR < 60ml/min/1,73m2) bij gebruik van gadoliniumbevattende contrastmiddelen.
Voorzichtigheid is geboden wanneer Optimark bij deze patiënten wordt gebruikt.
Gadoversetamide is dialyseerbaar.
Hemodialyse kort na toediening van Optimark kan bij patiënten die op dat moment al hemodialyse krijgen nuttig zijn bij het verwijderen van Optimark uit het lichaam.
Er zijn geen aanwijzingen die het initiëren van hemodialyse ter voorkoming of behandeling van NSF ondersteunen voor patiënten die nog niet worden behandeld met hemodialyse. ï· Kinderen Optimark mag niet met een auto-injector worden toegediend.
De benodigde dosis moet bij kinderen met de hand worden toegediend om onbedoelde overdosering te voorkomen. ï· Pasgeborenen en zuigelingen Optimark mag niet worden gebruikt door kinderen jonger dan twee jaar.
De veiligheid en werkzaamheid zijn voor deze leeftijdsgroep niet onderzocht. ï· Natrium Dit geneesmiddel bevat minder dan 1 mmol natrium (23 mg) per dosis van maximaal 17 ml en is dus in wezen "natriumvrij".
Hogere doses bevatten 1 mmol of meer natrium, hiermee moet rekening gehouden worden bij patiënten met een gecontroleerd natriumdieet. ï· Serumijzer en -zink Voorzichtigheid is geboden, omdat in klinische onderzoeken voorbijgaande afnames van ijzer- en zinkconcentraties in serum zijn waargenomen.
De klinische betekenis hiervan is niet bekend.
Zwangerschap en borstvoeding Er is geen klinische ervaring met het gebruik van gadoversetamide tijdens de zwangerschap.
Onderzoeken met proefdieren wijzen niet op directe of indirecte schadelijke effecten met betrekking tot reproductietoxiciteit.
Het potentiële risico voor de mens is niet bekend.
Optimark dient niet tijdens de zwangerschap te worden gebruikt, met uitzondering van die gevallen waarin een MRI-opname met versterkt contrast van cruciaal belang is en er geen aanvaardbare alternatieve beeldvormingsonderzoeken voorhanden zijn.
De mate waarin gadoversetamide wordt uitgescheiden in moedermelk is niet bij mensen onderzocht.
Op basis van gegevens van onderzoek bij dieren wordt verwacht dat de mate van uitscheiding laag is.
43 Bij klinische doses zijn geen effecten te verwachten op een kind dat borstvoeding krijgt.
Optimark mag worden gebruikt in de periode dat een vrouw borstvoeding geeft.
Dosering en wijze van toediening Het middel moet worden toegediend als perifere intraveneuze bolusinjectie met een dosis van 0,2 ml/kg (0,1 mmol/kg) lichaamsgewicht.
Om er zeker van te zijn dat alle contrastmiddel wordt ingespoten, moet de injectie worden gevolgd door een injectie met 5 ml natriumchloride 9 mg/ml (0,9%) om te spoelen.
De beeldopname moet binnen 1 uur na de toediening van het contrastmiddel zijn voltooid.
Bij MRI-opnamen van de schedel kan, als ondanks een MRI-opname met contrastverhoging door een enkele dosis een sterk klinisch vermoeden van een laesie blijft bestaan, of wanneer nauwkeuriger informatie over het aantal, de afmeting of de verspreiding van laesies de aanpak of de behandeling van de patiënt kan beïnvloeden, bij patiënten met een normale nierfunctie binnen 30 minuten na de eerste injectie een tweede bolusinjectie van 0,1 mmol/kg worden toegediend.
Met deze injectie kan een beter diagnostisch resultaat van het onderzoek worden verkregen.
Er is geen onderzoek uitgevoerd naar de veiligheid van herhaalde doses bij kinderen en adolescenten, bij patiënten met nierinsufficiëntie en bij ouderen.
Beperkte gegevens, die zijn verkregen met andere contrastmiddelen op basis van gadolinium, wijzen erop dat een grotere betrouwbaarheid van de diagnose kan worden verkregen door met behulp van een MRI-onderzoek met injectie van een dosis Optimark van 0,3 mmol/kg lichaamsgewicht, bij een patiënt met een bekende solitaire, operabele metastase aanwezigheid van andere craniale metastasen uit te sluiten.
Optimark wordt niet aanbevolen voor het gebruik bij kinderen jonger dan twee jaar, omdat de veiligheid, werkzaamheid en invloed op een niet volledig ontwikkelde nierfunctie in deze leeftijdsgroep niet zijn onderzocht.
Optimark is onderzocht bij kinderen van 2 jaar en ouder en het veiligheidsprofiel is voor deze groep hetzelfde als het profiel dat wordt getoond in de volwassenenpopulatie.
Het inbrengen van een flexibele veneuze verblijfskatheter wordt aangeraden.
Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie Er is geen formeel onderzoek naar interacties uitgevoerd.
Het is aangetoond dat gadoversetamide de bepaling van serumcalcium met de colorimetrische OCP- methode (ortho-cresol-ftaleïnecomplexon-methode) verstoort.
De toediening van gadoversetamide veroorzaakt echter geen werkelijke daling van serumcalcium.
In aanwezigheid van gadoversetamide geeft de OCP-techniek een onjuiste, lage waarde voor plasmacalcium.
De grootte van dit meetartefact is evenredig met de concentratie gadoversetamide in het bloed.
Bij patiënten met een normale nierklaring kunnen ongeveer 90 minuten na de injectie juiste waarden worden gemeten.
Bij patiënten met een verminderde nierfunctie is de klaring van gadoversetamide vertraagd en duurt de storing van de calciumbepaling met OCP langer.
Gadoversetamide heeft geen invloed op andere methoden om serumcalcium te bepalen, zoals de colorimetrische arsenazo III-methode, atoomabsorptie- spectroscopie of inductief gekoppelde plasma-massaspectroscopie.
Speciale voorzorgsmaatregelen voor het verwijderen en andere instructies Optimark is uitsluitend bedoeld voor eenmalig gebruik; alle ongebruikte porties moeten worden weggegooid.
Optimark voorgevulde spuiten moeten direct worden gebruikt.
Gebruik de oplossing niet als hij verkleurd is of deeltjes bevat.
Als er instrumenten worden gebruikt die worden hergebruikt, dient men erop te letten dat geen residuele contaminatie plaatsvindt met sporen van reinigingsmiddelen.
44 Voorgevulde spuiten:
In elkaar zetten en controleren Controleer de spuit op tekenen van lekkage.
Als u lekkage ontdekt, mag u de spuit niet gebruiken.
Nadat u de zuigerstang in de zuiger van de spuit hebt geschroefd, is het belangrijk dat u de zuigerstang nog ½ slag extra draait, zodat de grijze zuiger vrij draait.
Voordat u de spuit gaat gebruiken, draait u de grijze dop van de tip en gooit u deze weg.
De spuit is nu klaar en de naald of infusieslang kan eraan worden bevestigd.
Na gebruik de spuit en het ongebruikte deel van de oplossing weggooien.
Alle ongebruikte producten of afvalmaterialen dienen te worden vernietigd overeenkomstig lokale voorschriften.
45 BIJSLUITER:
INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER
Optimark 500 micromol/ml oplossing voor injectie in een injectieflacon Gadoversetamide
Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel.
- Bewaar deze bijsluiter.
Het kan nodig zijn om deze nog eens door te lezen.
- Heeft u nog vragen, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
- Dit geneesmiddel is aan u persoonlijk voorgeschreven.
Geef dit geneesmiddel niet door aan
anderen.
Dit geneesmiddel kan schadelijk voor hen zijn, zelfs als de verschijnselen dezelfde zijn als waarvoor u het geneesmiddel heeft gekregen.
- Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of als er bij u een bijwerking optreedt die niet
in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
In deze bijsluiter:
1.
Wat is Optimark en waarvoor wordt het gebruikt 2.
Wat u moet weten voordat u Optimark gebruikt 3.
Hoe wordt Optimark gebruikt 4.
Mogelijke bijwerkingen 5.
Hoe bewaart u Optimark 6.
Aanvullende informatie
1.
WAT IS Optimark EN WAARVOOR WORDT HET GEBRUIKT
Optimark is een injecteerbaar contrastmiddel.
Het wordt gebruikt om duidelijkere diagnostische beelden te maken van de hersenen, de ruggengraat en de lever bij volwassenen en kinderen.
Hierdoor helpt het om duidelijk afwijkingen zichtbaar te maken in de hersenen, de ruggengraat en de lever.
Dit geneesmiddel is uitsluitend voor diagnostisch gebruik.
2.
WAT U MOET WETEN VOORDAT U Optimark GEBRUIKT
Gebruik Optimark niet als u allergisch (overgevoelig) bent ï· voor het werkzame bestanddeel gadoversetamide of ï· voor één van de andere bestanddelen van Optimark, of ï· voor andere gadolinium-contrastmiddelen
U mag geen Optimark krijgen als u een ernstig verstoorde nierfunctie hebt of als u een levertransplantatie hebt ondergaan of binnenkort krijgt, omdat gebruik van Optimark door patiënten met deze aandoeningen in verband is gebracht met een aandoening die NSF (nefrogene systemische fibrose) wordt genoemd.
NSF is een aandoening waarbij de huid en bindweefsels verdikt worden.
NSF kan leiden tot uitputtende onbeweeglijkheid van de gewrichten, spierzwakte of verstoorde werking van inwendige organen, die mogelijk levensbedreigend kunnen zijn.
Wees extra voorzichtig met Optimark Diagnostische ingrepen waarbij contrastmiddelen worden gebruikt, moeten worden uitgevoerd onder toezicht van een arts met de vereiste opleiding en een grondige kennis van de uit te voeren procedure.
Vertel het uw arts als: ï· u allergisch bent (bijvoorbeeld voor geneesmiddelen of zeevruchten, of als u hooikoorts of netelroos hebt) ï· u bij eerdere injecties van contrastmiddelen reacties had, ook wanneer u eerder een reactie hebt gehad op een contrastmiddel op basis van jodium ï· uw nieren niet goed werken
46
ï·
men van plan is om Optimark te gebruiken bij uw kind dat jonger is dan twee jaar
Vertel het uw arts als: ï· u dorst hebt en/of slechts weinig of niets hebt gedronken vóór het onderzoek ï· u een pacemaker voor uw hart, een ander ferromagnetisch implantaat (vaatklemmen, enz.) of een stent van metaal in uw lichaam hebt ï· u een speciaal soort geneesmiddelen tegen hoge bloeddruk gebruikt, namelijk een bètablokker ï· u een hartaandoening hebt ï· u epilepsie of laesies in de hersenen hebt ï· u of uw kind een gecontroleerd natriumdieet (zoutarm dieet) heeft Als een van deze situaties op u van toepassing is, beslist uw arts of het beoogde onderzoek wel of niet mogelijk is.
Gebruik met andere geneesmiddelen Vertel uw arts of apotheker als u andere geneesmiddelen gebruikt of kort geleden heeft gebruikt.
Dit geldt ook voor geneesmiddelen die u zonder voorschrift kunt krijgen.
Zwangerschap en borstvoeding Vertel het uw arts als u zwanger bent en vraag uw arts of apotheker om advies voordat u Optimark krijgt.
Optimark mag worden gebruikt in de periode dat u borstvoeding geeft.
Rijvaardigheid en het gebruik van machines Als u niet bedlegerig bent en van plan bent om auto te rijden of machines te bedienen, moet u er rekening mee houden dat soms duizeligheid kan optreden nadat u een ingreep hebt gehad waarbij Optimark wordt ingespoten.
Belangrijke informatie over enkele bestanddelen van Optimark Dit geneesmiddel bevat minder dan 1 mmol natrium (23 mg) per dosis van maximaal 17 ml en is dus in wezen "natriumvrij".
Hogere doses bevatten 1 mmol of meer natrium, hiermee moet rekening gehouden worden als u of uw kind een gecontroleerd natriumdieet (zoutarm dieet) hebt.
3.
HOE WORDT Optimark GEBRUIKT
De gebruikelijke dosis De gebruikelijke dosis is ongeveer 14 ml, die in ongeveer 7 - 14 seconden in een ader wordt gespoten, meestal in een ader in de arm.
De injectie wordt vervolgens doorgespoeld met een injectie met fysiologisch zout om er zeker van te zijn dat er niets is achtergebleven in de naald of de slang die voor de injectie is gebruikt.
Binnen 30 minuten na de eerste injectie kan een tweede injectie worden gegeven.
Voor bepaalde vragen met betrekking tot de behandeling van een hersenaandoening kan het nodig zijn om driemaal de gebruikelijke dosis in één injectie in te spuiten.
De arts beslist hoeveel Optimark nodig is voor uw onderzoek.
U moet het de arts of verpleegkundige/laborant onmiddellijk vertellen als u pijn voelt rond de plaats waar de naald is ingebracht.
Wat moet u doen als u meer van Optimark hebt gebruikt dan u zou mogen Als er te veel Optimark is ingespoten, is het onwaarschijnlijk dat u daar veel schade van ondervindt, omdat veel hogere doses niet hebben geleid tot problemen toen sommige mensen die kregen.
Als uw nieren normaal werken is het onwaarschijnlijk dat u problemen krijgt.
Optimark kan met behulp van dialyse uit uw lichaam worden verwijderd.
Als u denkt dat er bij u te veel Optimark is ingespoten, moet u dat onmiddellijk uw arts of verpleegkundige/laborant vertellen.
Als u nog vragen heeft over het gebruik van dit geneesmiddel, vraag dan uw arts of apotheker.
4.
MOGELIJKE BIJWERKINGEN
47 Zoals alle geneesmiddelen kan Optimark bijwerkingen veroorzaken, hoewel niet iedereen deze bijwerkingen krijgt.
De meeste bijwerkingen die zijn waargenomen na gebruik van Optimark hadden een lichte tot matige intensiteit en waren van voorbijgaande aard.
De bijwerkingen die het vaakst voorkwamen, waren een vreemde smaak in de mond, een warm gevoel, hoofdpijn en duizeligheid.
Vertel het de arts of verpleegkundige/technicus die u de injectie toedient onmiddellijk als u zich onwel voelt, vooral als u druk, pijn of een onprettig gevoel in uw borst, gezicht of keel voelt of als u moeite hebt met ademhalen.
Mogelijke bijwerkingen staan hieronder uitgebreider beschreven.
De meeste bijwerkingen die zijn waargenomen na gebruik van Optimark waren bijwerkingen van het zenuwstelsel, gevolgd door algemene aandoeningen en maagdarmstelselaandoeningen/huidaandoeningen.
De frequenties hieronder (hoe vaak de bijwerkingen voorkomen) en de volgende symptomen zijn afkomstig van klinische onderzoeken en van de ervaringen met het gebruik van Optimark sinds het op de markt is.
Zeer vaak:
Vaak:
Bij meer dan 1 van elke 10 behandelde patiënten Bij minder dan 1 van elke 10, maar bij meer dan 1 van elke 100 behandelde patiënten
Soms:
Bij minder dan 1 van elke 100, maar bij meer dan 1 van elke 1.000 behandelde patiënten
Zelden:
Bij minder dan 1 van elke 1.000, maar bij meer dan 1 van elke 10.000 behandelde patiënten
Zeer zelden:
Bij 1 of minder van elke 10.000 behandelde patiënten, inclusief geïsoleerde meldingen
Frequentie Vaak Soms
Mogelijke bijwerkingen duizeligheid, hoofdpijn, vreemde smaak in de mond, het warm hebben allergische reactie of overgevoeligheidsreactie, prikkelend gevoel, verdoofd gevoel, verminderd reukvermogen, rode en warme huid, verstopte neus, zere keel, misselijkheid, diarree, netelroos, jeuk, huiduitslag, onprettig gevoel op de borst, het koud hebben, reacties op de plaats van de injectie
Zelden
verminderde eetlust, angstig gevoel, slaapstoornis, flauwvallen, trillen, suf/slaperig gevoel, branderig gevoel, oorsuizen, rode oogleden, pijn aan de ogen, wazig zien, snelle hartslag, bewust zijn van hartslag, onregelmatige hartslag, extra hartslagen, lage bloeddruk, hoge bloeddruk, kortademigheid, heesheid, hoesten, loopneus, benauwd gevoel in de keel, water in de mond, braken, buikpijn, verstopping, droge mond, koud zweet, roodheid, zweten, hogere concentratie van een stof in het bloed (creatinine) die normaal door de nieren wordt uitgescheiden, bloed in de urine, pijn op de borst, gezwollen gezicht, vermoeidheid, koorts, gezwollen armen en/of benen, pijn, koud gevoel in armen en/of benen, verhoogde leverenzymen, afwijkende urine-analyse, verhoging van mineraalwaarden in de urine, verhoogde hart- en spierenzymen, verlaagd hemoglobine, veranderde calciumconcentraties in het bloed
Zeer zelden
Zich verward voelen, stuipen, bloeddoorlopen ogen, onregelmatigheden in de hartslag, vernauwde luchtwegen, gezwollen keel of stembanden, rauwe keel, jeukende neus, niezen, zwelling rond de ogen, griepachtige verschijnselen, zich onwel voelen, problemen met het elektrische hartritme (lange QT-tijd)
Er zijn gevallen van huidafwijkingen, waaronder verdikking/ontsteking of fibrose (NSF) gemeld.
Optimark is ook gebruikt bij kinderen van 2 jaar en ouder en zij hadden dezelfde bijwerkingen als volwassenen.
48 U moet de volgende symptomen onmiddellijk melden aan de arts of de verpleegkundige/laborant, zodat direct kan worden overgegaan tot behandeling, omdat deze symptomen zeer ernstig kunnen zijn of worden: bijwerkingen die het hart betreffen (flauwvallen, extra hartslagen, pijn op de borst) of het ademhalingsstelsel (kortademigheid, vernauwde luchtwegen, gezwollen keel of beklemd gevoel in de keel, jeukende of lopende neus, niezen).
Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of als er bij u een bijwerking optreedt die niet in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
5.
HOE BEWAART U Optimark
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
Gebruik Optimark niet meer na de vervaldatum die staat vermeld op het etiket.
De injectieflacons in de buitenverpakking bewaren ter bescherming tegen licht.
Niet in de koelkast of de vriezer bewaren.
Geneesmiddelen dienen niet weggegooid te worden via het afvalwater of met huishoudelijk afval.
Vraag uw apotheker wat u met medicijnen moet doen die niet meer nodig zijn.
Deze maatregelen zullen helpen bij de bescherming van het milieu.
6.
AANVULLENDE INFORMATIE
Wat bevat Optimark ï· Het werkzame bestanddeel is gadoversetamide.
1 ml bevat 330,9 mg gadoversetamide, equivalent aan 500 micromol. ï· De andere bestanddelen zijn: versetamide, calciumhydroxide, calciumchloride-dihydraat, natriumhydroxide en/of zoutzuur, water voor injecties
Hoe ziet Optimark er uit en wat is de inhoud van de verpakking Optimark injectieflacons bevatten een heldere, kleurloze tot lichtgele oplossing.
Optimark wordt geleverd in injectieflacons die zijn afgesloten met broombutylrubber doppen en aluminium afdichtingscaps.
Optimark injectieflacons worden geleverd in de volgende verpakkingsgrootten:
1 x 10 ml 10 x 10 ml 1 x 15 ml 10 x 15 ml 1 x 20 ml 10 x 20 ml Niet alle verpakkingsgrootten worden in de handel gebracht.
Optimark is ook verkrijgbaar in voorgevulde spuiten van 10 ml, 15 ml, 20 ml en 30 ml.
Gebruik de oplossing niet als deze verkleurd is of deeltjes bevat.
49 Houder van de vergunning voor het in de handel brengen Neem voor alle informatie met betrekking tot dit geneesmiddel contact op met de houder van de vergunning voor het in de handel brengen:
Covidien Deutschland GmbH Gewerbepark 1 93333 Neustadt/Donau Duitsland
Fabrikant Mallinckrodt Medical Imaging Ireland Damastown Mulhuddart, Dublin 15 Ierland
Deze bijsluiter is voor de laatste keer goedgekeurd in
Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europese Geneesmiddelen Bureau (EMEA) http://www.emea.europa.eu
De volgende informatie is alleen bestemd voor artsen of andere beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg:
Therapeutische indicaties Optimark is geïndiceerd voor gebruik bij MRI-opnamen (beeldvorming met behulp van magnetische resonantie) van het centrale zenuwstelsel (CZS) en van de lever.
Het geeft een verhoogd contrast en helpt bij het zichtbaar maken en karakteriseren van focale laesies en afwijkende structuren in het CZS en in de lever bij patiënten met een bekende of sterk vermoede pathologie.
Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik Net als bij andere paramagnetische contrastmiddelen kan versterking van MRI-contrast met Optimark de visualisatie van bestaande laesies verstoren.
Sommige van deze laesies kunnen zichtbaar zijn op niet versterkte MRI-opnamen zonder contrastmiddel.
Daarom dient voorzichtigheid in acht genomen te worden bij het interpreteren van een scan met versterkt contrast zonder een bijbehorende niet- versterkte MRI-scan.
Voorafgaand aan het onderzoek is het belangrijk dat patiënten voldoende gehydrateerd zijn.
De normale contra-indicaties van MRI-onderzoeken zijn van toepassing, zoals uitsluiting van patiënten met een infusiepomp, pacemaker, ferromagnetische klem, enz.
ï· Overgevoeligheid Allergoïde en andere idiosyncratische reacties kunnen bij alle contrastmiddelen voor intraveneuze toepassingen voorkomen, ook bij gadoversetamide.
Deze reacties kunnen optreden in de vorm van cardiovasculaire en respiratoire reacties en huidreacties.
De meeste van deze reacties treden op binnen een half uur na toediening van het contrastmiddel.
Net als bij alle andere contrastmiddelen van dezelfde klasse kunnen in zeldzame gevallen ook late reacties optreden (na uren of dagen); in de voltooide klinische onderzoeken werden deze niet gemeld.
Als overgevoeligheidsreacties optreden, dient de toediening van het contrastmiddel onmiddellijk gestopt te worden en indien nodig dient intraveneuze behandeling te worden gestart.
Tijdens het onderzoek is toezicht door een arts noodzakelijk en het inbrengen van een flexibele verblijfskatheter wordt aanbevolen.
Om direct handelen in noodgevallen mogelijk te maken, moeten de noodzakelijke geneesmiddelen (bijv. epinefrine/adrenaline, theofylline, antihistaminica, corticosteroïden en atropines), een endotracheale tube en beademingsapparatuur direct beschikbaar zijn.
In de volgende gevallen bestaat een verhoogd risico van overgevoeligheidsreacties:
- patiënten met een allergische aanleg
- patiënten met bronchiaal astma; bij deze patiënten is in het bijzonder het risico van
bronchospasmen verhoogd
50
- patiënten die eerder reacties hebben vertoond op contrastmiddelen, waaronder reacties op
contrastmiddelen op basis van jodium Voordat het contrastmiddel wordt geïnjecteerd, moet de patiënt gevraagd worden of hij/zij allergieën heeft (bijv. een allergie voor zeevruchten of geneesmiddelen, of hooikoorts of urticaria), of hij/zij overgevoelig is voor contrastmiddelen en of hij/zij bronchiaal astma heeft.
Premedicatie met antihistaminica en/of glucocorticoïden kan worden overwogen. ï· Patiënten die bètablokkers gebruiken Men dient erop te letten dat patiënten die bètablokkers gebruiken niet altijd reageren op de bèta- antagonisten die doorgaans worden gebruikt voor de behandeling van overgevoeligheidsreacties. ï· Patiënten met cardiovasculaire aandoeningen In deze groep patiënten kunnen overgevoeligheidsreacties ernstig zijn.
In het bijzonder bij patiënten met ernstige hartaandoeningen (bijv. ernstig hartfalen of een aandoening van de kransslagader) kunnen cardiovasculaire reacties verslechteren.
Dit is echter niet gebleken in klinische onderzoeken met Optimark. ï· Aandoeningen van het centrale zenuwstelsel Bij patiënten met epilepsie of laesies in de hersenen kan een verhoogde kans bestaan op convulsies tijdens het onderzoek.
Voorzorgsmaatregelen zijn nodig bij onderzoek van deze patiënten (bijv. patiëntbewaking), en de apparatuur en geneesmiddelen die nodig zijn voor een snelle behandeling van eventuele convulsies moeten beschikbaar zijn. ï· Nierinsufficiëntie en patiënten die een levertransplantatie (hebben) ondergaan Er zijn gevallen gerapporteerd van nefrogene systemische fibrose (NSF) in samenhang met het gebruik van bepaalde gadoliniumbevattende contrastmiddelen bij patiënten met ernstige nierinsufficiëntie (GFR < 30ml/min/1,73m2) en bij patiënten die een niertransplantatie hebben gehad of binnenkort ondergaan.
Daarom mag Optimark bij deze populatie niet gebruikt worden.
Er zijn ook gevallen van NSF gemeld bij patiënten met matige nierinsufficiëntie (GFR < 60ml/min/1,73m2) bij gebruik van gadoliniumbevattende contrastmiddelen.
Voorzichtigheid is geboden wanneer Optimark bij deze patiënten wordt gebruikt.
Gadoversetamide is dialyseerbaar.
Hemodialyse kort na toediening van Optimark kan bij patiënten die op dat moment al hemodialyse krijgen nuttig zijn bij het verwijderen van Optimark uit het lichaam.
Er zijn geen aanwijzingen die het initiëren van hemodialyse ter voorkoming of behandeling van NSF ondersteunen voor patiënten die nog niet worden behandeld met hemodialyse. ï· Kinderen Optimark mag niet met een auto-injector worden toegediend.
De benodigde dosis moet bij kinderen met de hand worden toegediend om onbedoelde overdosering te voorkomen. ï· Pasgeborenen en zuigelingen Optimark mag niet worden gebruikt door kinderen jonger dan twee jaar.
De veiligheid en werkzaamheid zijn voor deze leeftijdsgroep niet onderzocht. ï· Natrium Dit geneesmiddel bevat minder dan 1 mmol natrium (23 mg) per dosis van maximaal 17 ml en is dus in wezen "natriumvrij".
Hogere doses bevatten 1 mmol of meer natrium, hiermee moet rekening gehouden worden bij patiënten met een gecontroleerd natriumdieet. ï· Serumijzer en -zink Voorzichtigheid is geboden, omdat in klinische onderzoeken voorbijgaande afnames van ijzer- en zinkconcentraties in serum zijn waargenomen.
De klinische betekenis hiervan is niet bekend.
Zwangerschap en borstvoeding Er is geen klinische ervaring met het gebruik van gadoversetamide tijdens de zwangerschap.
Onderzoeken met proefdieren wijzen niet op directe of indirecte schadelijke effecten met betrekking tot reproductietoxiciteit.
Het potentiële risico voor de mens is niet bekend.
Optimark dient niet tijdens de zwangerschap te worden gebruikt, met uitzondering van die gevallen waarin een MRI-opname met versterkt contrast van cruciaal belang is en er geen aanvaardbare alternatieve beeldvormingsonderzoeken voorhanden zijn.
De mate waarin gadoversetamide wordt uitgescheiden in moedermelk is niet bij mensen onderzocht.
Op basis van gegevens van onderzoek bij dieren wordt verwacht dat de mate van uitscheiding laag is.
51 Bij klinische doses zijn geen effecten te verwachten op een kind dat borstvoeding krijgt.
Optimark mag worden gebruikt in de periode dat een vrouw borstvoeding geeft.
Dosering en wijze van toediening Het middel moet worden toegediend als perifere intraveneuze bolusinjectie met een dosis van 0,2 ml/kg (0,1 mmol/kg) lichaamsgewicht.
Om er zeker van te zijn dat alle contrastmiddel wordt ingespoten, moet de injectie worden gevolgd door een injectie met 5 ml natriumchloride 9 mg/ml (0,9%) om te spoelen.
De beeldopname moet binnen 1 uur na de toediening van het contrastmiddel zijn voltooid.
Bij MRI-opnamen van de schedel kan, als ondanks een MRI-opname met contrastverhoging door een enkele dosis een sterk klinisch vermoeden van een laesie blijft bestaan, of wanneer nauwkeuriger informatie over het aantal, de afmeting of de verspreiding van laesies de aanpak of de behandeling van de patiënt kan beïnvloeden, bij patiënten met een normale nierfunctie binnen 30 minuten na de eerste injectie een tweede bolusinjectie van 0,1 mmol/kg worden toegediend.
Met deze injectie kan een beter diagnostisch resultaat van het onderzoek worden verkregen.
Er is geen onderzoek uitgevoerd naar de veiligheid van herhaalde doses bij kinderen en adolescenten, bij patiënten met nierinsufficiëntie en bij ouderen.
Beperkte gegevens, die zijn verkregen met andere contrastmiddelen op basis van gadolinium, wijzen erop dat een grotere betrouwbaarheid van de diagnose kan worden verkregen door met behulp van een MRI-onderzoek met injectie van een dosis Optimark van 0,3 mmol/kg lichaamsgewicht, bij een patiënt met een bekende solitaire, operabele metastase aanwezigheid van andere craniale metastasen uit te sluiten.
Optimark wordt niet aanbevolen voor het gebruik bij kinderen jonger dan twee jaar, omdat de veiligheid, werkzaamheid en invloed op een niet volledig ontwikkelde nierfunctie in deze leeftijdsgroep niet zijn onderzocht.
Optimark is onderzocht bij kinderen van 2 jaar en ouder en het veiligheidsprofiel is voor deze groep hetzelfde als het profiel dat wordt getoond in de volwassenenpopulatie.
Het inbrengen van een flexibele veneuze verblijfskatheter wordt aangeraden.
Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie Er is geen formeel onderzoek naar interacties uitgevoerd.
Het is aangetoond dat gadoversetamide de bepaling van serumcalcium met de colorimetrische OCP- methode (ortho-cresol-ftaleïnecomplexon-methode) verstoort.
De toediening van gadoversetamide veroorzaakt echter geen werkelijke daling van serumcalcium.
In aanwezigheid van gadoversetamide geeft de OCP-techniek een onjuiste, lage waarde voor plasmacalcium.
De grootte van dit meetartefact is evenredig met de concentratie gadoversetamide in het bloed.
Bij patiënten met een normale nierklaring kunnen ongeveer 90 minuten na de injectie juiste waarden worden gemeten.
Bij patiënten met een verminderde nierfunctie is de klaring van gadoversetamide vertraagd en duurt de storing van de calciumbepaling met OCP langer.
Gadoversetamide heeft geen invloed op andere methoden om serumcalcium te bepalen, zoals de colorimetrische arsenazo III-methode, atoomabsorptie- spectroscopie of inductief gekoppelde plasma-massaspectroscopie.
Speciale voorzorgsmaatregelen voor het verwijderen en andere instructies Optimark is uitsluitend bedoeld voor eenmalig gebruik; alle ongebruikte porties moeten worden weggegooid.
Optimark moet in de spuit worden getrokken en direct worden gebruikt.
Gebruik de oplossing niet als hij verkleurd is of deeltjes bevat.
Als er instrumenten worden gebruikt die worden hergebruikt, dient men erop te letten dat geen residuele contaminatie plaatsvindt met sporen van reinigingsmiddelen.
Het middel moet vóór gebruik goed worden gecontroleerd om te bevestigen dat alle vaste stoffen zijn opgelost en dat de houder en afsluiting niet zijn beschadigd.
Als er vaste stoffen aanwezig blijven, moet de injectieflacon worden weggegooid.
52 Na gebruik de spuit en het ongebruikte deel van de oplossing weggooien.
Alle ongebruikte producten of afvalmaterialen dienen te worden vernietigd overeenkomstig lokale voorschriften.
53