EU-nummer
Fantasienaam
Sterkte
Farmaceutische vorm
Toedieningsweg
Verpakking
Inhoud
Verpakkingsgrootten
EU/1/97/033/002
Avonex
30 µg (6 miljoen IE)
Poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie
Intramusculair gebruik
poeder: injectieflacon (glas); oplosmiddel: voorgevulde injectiespuit (glas)
poeder:
30 µg; oplosmiddel:
1 ml
4 injectieflacons met Biosetinrichting + 4 voorgevulde inectiespuiten
EU/1/97/033/003
Avonex
30 µg/0,5 ml (6 miljoen IE)
Oplossing voor injectie
Intramusculair gebruik
voorgevulde injectiespuit (glas)
0,5 ml
4 voorgevulde injectiespuiten + 4 injectienaalden
EU/1/97/033/004
Avonex
30 µg/0,5 ml (6 miljoen IE)
Oplossing voor injectie
Intramusculair gebruik
voorgevulde injectiespuit (glas)
0,5 ml
12 voorgevulde injectiespuiten + 12 injectienaalden
1/1
European Medicines Agency
EMEA/H/C/102
EUROPEES OPENBAAR BEOORDELINGSRAPPORT (EPAR)
AVONEX
EPAR-samenvatting voor het publiek
Dit document is een samenvatting van het Europees openbaar beoordelingsrapport (EPAR) en geeft uitleg over de aanpak van het Comité voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik (CHMP) bij de beoordeling van uitgevoerde studies, een proces dat uitmondt in aanbevelingen voor gebruiksvoorwaarden.
Lees de bijsluiter (ook onderdeel van het EPAR) of neem contact op met uw arts of apotheker, als u meer informatie nodig heeft over uw aandoening of behandeling.
De wetenschappelijke discussie waarop de aanbevelingen van het CHMP zijn gebaseerd, is ook in het EPAR opgenomen.
Wat is Avonex?
Avonex is een poeder en oplosmiddel in een flacon die moeten worden gemengd om een oplossing voor injectie te verkrijgen.
Het is ook beschikbaar als een oplossing voor injectie in een voorgevulde injectiespuit.
Elke flacon en injectiespuit bevat 30 microgram (zes miljoen internationale eenheden of ‘ MIE’) van de werkzame stof interferon bèta-1a.
Waarvoor wordt Avonex gebruikt?
Avonex wordt gebruikt voor de behandeling van de volgende categorieën patiënten: • patiënten met ‘ relapsing’ multiple sclerose (MS).
Dit is de vorm van MS waarbij zich bij de patiënt aanvallen (relapsen) voordoen naast perioden zonder symptomen.
Avonex vertraagt de progressie van de functionele beperkingen en vermindert het aantal aanvallen; • patiënten bij wie de symptomen van MS zich voor het eerst hebben voorgedaan en bij wie deze ernstig genoeg zijn om behandeling met geïnjecteerde corticosteroïden (ontstekingsremmende geneesmiddelen) te rechtvaardigen.
Het middel wordt gebruikt wanneer wordt ingeschat dat de patiënt een hoog risico heeft om MS te ontwikkelen.
Voordat Avonex kan worden gebruikt, moeten artsen andere oorzaken van de symptomen uitsluiten.
Avonex wordt gebruikt voor patiënten vanaf twaalf jaar.
Het middel is uitsluitend op doktersvoorschrift verkrijgbaar.
Hoe wordt Avonex gebruikt?
Behandeling met Avonex moet worden ingesteld door een arts die ervaring heeft met de behandeling van MS.
De aanbevolen dosis Avonex is 30 microgram eenmaal per week, toegediend door middel van injectie in een spier.
De arts kan patiënten helpen zich aan de behandeling te gewennen door aan te bevelen dat zij beginnen met ongeveer een halve dosis eenmaal per week en deze daarna te verhogen tot een hele dosis.
Dit kan alleen worden gedaan met een voorgevulde injectiespuit die voorzien is van een speciaal mechanisme dat op de spuit wordt bevestigd en dat enkel inspuiting van een halve dosis Avonex mogelijk maakt.
De injectieplaats moet per week worden afgewisseld.
De patiënten mogen Avonex zelf injecteren, mits hun dit goed is aangeleerd.
Voor elke injectie en gedurende 24 uur daarna kan een pijnstiller met koortsremmende werking worden toegediend om de griepachtige verschijnselen te verminderen die
7 Westferry Circus, Canary Wharf, London, E14 4HB, UK Tel.
(44-20) 74 18 84 00 Fax (44-20) 74 18 86 68 E-mail: mail@emea.europa.eu http://www.emea.europa.eu
© European Medicines Agency, 2008.
Reproduction is authorised provided the source is acknowledged. zich tijdens de eerste maanden van de behandeling kunnen voordoen.
Behandeling met Avonex moet worden stopgezet bij patiënten bij wie MS verergert.
Hoe werkt Avonex?
MS is een aandoening van de zenuwen waarbij de beschermende schede rond de zenuwen door ontsteking wordt vernietigd.
Dit proces wordt ‘ demyelinisatie’ genoemd.
Het werkzame bestanddeel in Avonex, interferon bèta-1a, behoort tot de groep van de ‘ interferonen’.
Dit zijn natuurlijke stoffen die door het lichaam worden geproduceerd om aanvallen zoals door virussen veroorzaakte infecties beter te kunnen bestrijden.
De precieze manier waarop Avonex bij MS werkt, is nog niet bekend maar interferon bèta lijkt het afweersysteem rustig te houden en voorkomt aanvallen van MS.
Interferon bèta-1a wordt vervaardigd met behulp van een methode die bekendstaat als ‘ recombinant- DNA-technologie’, en wel door een cel waarin een gen (DNA) is ingebracht zodat interferon bèta-1a kan worden aangemaakt.
Het vervangende interferon bèta-1a werkt op dezelfde manier als het van nature geproduceerde interferon bèta.
Hoe is Avonex onderzocht?
Avonex is in drie belangrijke studies onderzocht.
In de eerste studie werd Avonex vergeleken met placebo (een schijnbehandeling) bij 301 patiënten met ‘ relapsing’ MS.
De patiënten hadden de laatste drie jaar ten minste twee aanvallen gehad of ten minste één aanval per jaar indien ze minder dan drie jaar aan de ziekte leden.
Hun behandeling duurde maximaal twee jaar.
De belangrijkste maatstaf voor de werking was het aantal patiënten wier functionele beperkingen verergerden.
In de tweede studie werd bij 802 patiënten de werking van een dosis van 60 microgram vergeleken met die van 30 microgram.
In de derde studie werd bij 383 patiënten met één enkele aanval van demyelinisatie de werking van Avonex vergeleken met placebo wat betreft verlaging van het risico van een tweede aanval.
De firma heeft geen enkel officieel onderzoek onder patiënten jonger dan 16 jaar uitgevoerd.
De firma heeft echter wel gegevens ingediend van gepubliceerde onderzoeken naar het gebruik van Avonex bij kinderen tussen 12 en 18 jaar.
Welke voordelen bleek Avonex tijdens de studies te hebben?
In de eerste studie bleken de functionele beperkingen na twee jaar verergerd bij 22% van de patiënten met ‘ relapsing’ MS die met Avonex werden behandeld en bij 35% van de met placebo behandelde patiënten.
De tweede studie toonde aan dat er ten aanzien van de werking geen verschil bestaat tussen beide doses.
In de derde studie bleek het geschatte risico van een tweede aanval van demyelinatie bij de patiënten die Avonex gebruikten lager dan bij de placebopatiënten: met Avonex was het risico van een tweede aanval 21% in twee jaar en 35% in drie jaar, terwijl het risico met een placebo in twee jaar 39% bedroeg en in drie jaar 50%.
Bij patiënten tussen 12 en 18 jaar is uit gepubliceerde onderzoeken een verminderd percentage aanvallen gebleken.
Dit zou het gevolg kunnen zijn van de behandeling met Avonex.
Welke risico’ s houdt het gebruik van Avonex in?
De meest voorkomende bijwerkingen van Avonex (waargenomen bij meer dan 1 op de 10 patiënten) zijn hoofdpijn, griepachtige verschijnselen, koorts, koude rillingen en zweten.
Deze bijwerkingen nemen af wanneer de behandeling wordt voortgezet.
Dezelfde bijwerkingen zijn bij kinderen aangetroffen.
Zie de bijsluiter voor het volledige overzicht van alle gerapporteerde bijwerkingen van Avonex.
Avonex mag niet worden gebruikt bij mensen met een voorgeschiedenis van overgevoeligheid (allergie) voor natuurlijk of recombinant-interferon-bèta, albumine van menselijke herkomst of enig ander bestanddeel van het middel.
De voorgevulde injectiespuiten bevatten geen menselijke albumine.
Behandeling met Avonex mag niet tijdens de zwangerschap worden gestart.
Als een vrouw zwanger wordt terwijl ze het middel gebruikt, moet ze haar arts raadplegen.
Avonex mag ook niet worden gebruikt bij patiënten die aan ernstige depressie lijden of zelfmoordgedachten hebben.
2/3 Waarom is Avonex goedgekeurd?
Het Comité voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik (CHMP) heeft geconcludeerd dat de voordelen van Avonex groter zijn dan de risico’ s voor de behandeling van patiënten bij wie ‘ relapsing’ MS is vastgesteld of die één enkele episode van demyelinisatie hebben doorgemaakt, met daarbij een actief ontstekingsproces, wanneer deze ernstig genoeg is om behandeling met intraveneuze corticosteroïden te rechtvaardigen.
Het Comité heeft geadviseerd een vergunning te verlenen voor het in de handel brengen van Avonex.
Avonex was oorspronkelijk goedgekeurd onder ‘ uitzonderlijke omstandigheden’ omdat om wetenschappelijke redenen op het moment van goedkeuring slechts beperkte informatie beschikbaar was.
Aangezien de firma de verzochte aanvullende informatie heeft verstrekt, zijn de ‘ uitzonderlijke omstandigheden’ sinds 22 maart 2006 niet langer van kracht.
Overige inlichtingen over Avonex De Europese Commissie heeft op 13 maart 1997 een in de hele Europese Unie geldige vergunning voor het in de handel brengen van Avonex verleend.
De vergunning werd op 13 maart 2002 en 13 maart 2007 verlengd.
De houder van de handelsvergunning is Biogen Idec Limited.
Klik hier voor het volledige EPAR voor Avonex.
Deze samenvatting is voor het laatst bijgewerkt in 12-2008.
3/3
BIJLAGE I
SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN
1 1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
AVONEX 30 microgram poeder en oplosmiddel voor injectie
2.
KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING
Elke injectieflacon BIO-SET bevat 30 microgram (6 miljoen IE) interferon bèta-1a.
Na reconstitutie met het oplosmiddel (water voor injectie) bevat de injectieflacon 1,0 ml oplossing.
De concentratie is 30 microgram per ml.
Op basis van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) Internationale Standaard voor Interferon, heeft 30 microgram AVONEX een antivirale activiteit ter grootte van 6 miljoen IE.
De activiteit op basis van andere standaarden is onbekend.
Voor een volledige lijst van hulpstoffen, zie rubriek 6.1.
3.
FARMACEUTISCHE VORM
Poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie.
De injectieflacon bevat een witte tot gebroken witte cake.
4.
KLINISCHE GEGEVENS
4.1 Therapeutische indicaties
AVONEX is geïndiceerd voor de behandeling van
• Patiënten waarbij de diagnose relapsing multiple sclerose (MS) is gesteld.
Tijdens klinisch onderzoek werd dit gekenmerkt door twee of meer acute exacerbaties (relapses) in de voorafgaande drie jaren zonder aanwijzingen voor continue progressie tussen de exacerbaties in; AVONEX vertraagt de progressie van invaliditeit en verlaagt de frequentie van exacerbaties.
• Patiënten die een enkele episode van demyelinisatie met een actief ontstekingsproces hebben doorgemaakt als deze exacerbatie ernstig genoeg is om behandeling met intraveneuze corticosteroïden te rechtvaardigen, als alternatieve diagnoses zijn uitgesloten en als is vastgesteld dat deze patiënten een verhoogd risico lopen op het ontwikkelen van klinisch definitieve MS (zie rubriek 5.1).
AVONEX dient te worden gestaakt bij patiënten bij wie een progressieve vorm van MS ontstaat.
4.2 Dosering en wijze van toediening
De aanvang van de behandeling dient te gebeuren onder toezicht van een arts met ervaring in de behandeling van de ziekte.
Volwassenen:
De aanbevolen dosering van AVONEX voor de behandeling van in exacerbaties verlopende vormen van MS is 30 microgram (oplossing van 1 ml), eenmaal per week middels intramusculaire injectie (IM) toegediend (zie rubriek 6.6).
Er is geen additioneel gunstig effect aangetoond bij toediening van een hogere dosis (60 microgram) eenmaal per week.
2 Kinderen en adolescenten:
Er is geen formeel klinisch onderzoek of farmacokinetisch onderzoek uitgevoerd bij kinderen of adolescenten.
Uit beperkte gepubliceerde gegevens blijkt echter dat het veiligheidsprofiel bij adolescenten van 12 tot 16 jaar, die eens per week intramusculair 30 microgram AVONEX krijgen toegediend, gelijk is aan het veiligheidsprofiel dat bij volwassenen wordt waargenomen.
Er is geen informatie over het gebruik van AVONEX bij kinderen jonger dan 12 jaar, daarom mag AVONEX bij deze populatie niet worden gebruikt.
Ouderen:
Bij klinische studies zijn te weinig patiënten van 65 jaar en ouder geïncludeerd om vast te kunnen stellen of deze groep anders op AVONEX reageert dan jongere patiënten.
Op basis van de wijze van klaring van de werkzame stof, zijn er echter geen theoretische redenen voor dosisaanpassing bij ouderen.
De intramusculaire injectie dient elke week op een andere plaats te worden toegediend (zie rubriek 5.3).
Mogelijk schrijven artsen een 25 mm, 25 gauge naald voor aan patiënten voor wie een dergelijke naald geschikt is voor het toedienen van een intramusculaire injectie.
Voorafgaand aan en 24 uur na elke injectie wordt toediening van een antipyretisch analgeticum geadviseerd teneinde de griepachtige symptomen, die gerelateerd zijn aan toediening van AVONEX, te verminderen.
Deze symptomen zijn gewoonlijk aanwezig gedurende de eerste paar maanden van de behandeling.
Momenteel is het niet bekend hoe lang patiënten behandeld dienen te worden.
Patiënten dienen na twee jaar behandeling klinisch te worden geëvalueerd en tot voortzetting van de behandeling dient door de behandelend arts op individuele basis te worden besloten.
De behandeling dient te worden gestaakt wanneer de patiënt chronisch progressieve MS ontwikkelt.
4.3 Contra-indicaties
- Initiatie van de behandeling tijdens de zwangerschap (zie rubriek 4.6).
- Patiënten met een voorgeschiedenis van overgevoeligheid voor een natuurlijk of
recombinant interferon-ß, voor menselijk albumine, of voor één van de hulpstoffen.
- Patiënten met een actuele ernstige depressie en/of suïcidale gedachten (zie rubrieken 4.4 en 4.8).
4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik
AVONEX dient voorzichtig te worden gebruikt bij patiënten met een eerdere of actuele depressieve stoornis, met name bij die stoornissen met voorboden van suïcidale gedachten (zie rubriek 4.3).
Het is bekend dat depressie en suïcidale gedachten in toenemende frequentie optreden bij patiënten met multiple sclerose en in samenhang met het gebruik van interferon.
Aan patiënten moet worden geadviseerd symptomen van depressie en/of suïcidale gedachten onmiddellijk aan de voorschrijvend arts te melden.
Patiënten die symptomen van depressie vertonen moeten tijdens de behandeling goed worden geobserveerd en waar nodig worden behandeld.
Staken van de behandeling met AVONEX moet worden overwogen (zie ook de rubrieken 4.3 en 4.8).
AVONEX moet met de nodige voorzichtigheid worden toegediend aan patiënten met een voorgeschiedenis van convulsies, bij patiënten die met anti-epileptica worden behandeld, met name indien de epilepsie niet afdoende kan worden gereguleerd met anti-epileptica (zie de rubrieken 4.5 en 4.8).
Voorzichtigheid is geboden en nauwgezette observatie moet worden overwogen bij het toedienen van AVONEX aan patiënten met ernstige nier- en leverinsufficiëntie en aan patiënten met ernstige myelosuppressie.
3 Bij het gebruik van interferon bèta is postmarketing leverbeschadiging gemeld, waaronder verhoogde leverenzymconcentraties in serum, hepatitis, auto-immuun hepatitis en leverinsufficiëntie (zie rubriek 4.8).
In sommige gevallen traden deze reacties op bij gebruik van andere geneesmiddelen die in verband worden gebracht met leverbeschadiging.
Niet vastgesteld is wat het eventuele bijkomende effect is van meerdere geneesmiddelen of andere hepatotoxische middelen (zoals alcohol).
Patiënten moeten worden gecontroleerd op aanwijzingen voor leverbeschadiging en voorzichtigheid moet worden betracht wanneer interferonen gelijktijdig worden gebruikt met andere geneesmiddelen die in verband worden gebracht met leverbeschadiging.
Patiënten met hartziekten, zoals angina pectoris, decompensatio cordis of aritmieën, moeten goed worden geobserveerd om te beoordelen of hun klinische toestand verergert tijdens behandeling met AVONEX.
Griepachtige symptomen in verband met de AVONEX-behandeling kunnen belastend zijn voor patiënten met onderliggende cardiale problemen.
Het gebruik van interferonen kan gepaard gaan met afwijkende laboratoriumuitslagen.
In aanvulling op de laboratoriumonderzoeken, die standaard nodig zijn bij de controle van patiënten met MS wordt daarom aanbevolen gedurende behandeling met AVONEX het aantal en type leukocyten, het aantal trombocyten en bloedchemie, waaronder leverfunctietesten, uit te voeren.
Bij patiënten met myelosuppressie kan intensievere controle van het volledige bloedbeeld inclusief trombocytentelling nodig zijn.
Patiënten kunnen antilichamen tegen AVONEX ontwikkelen.
De antilichamen van enkele van deze patiënten verminderen de activiteit in vitro van interferon bèta-1a (neutraliserende antilichamen).
Neutraliserende antilichamen worden in verband gebracht met een vermindering van de biologische effecten in vivo van AVONEX en kunnen eventueel in verband worden gebracht met een verminderde klinische werkzaamheid.
Bekend is dat de plateaufase voor de incidentie van antilichaamvorming wordt bereikt na 12 maanden behandeling.
Gegevens verkregen met patiënten die tot 2 jaar zijn behandeld met AVONEX duiden erop dat ongeveer 8% van de patiënten neutraliserende antilichamen ontwikkelt.
Het in gebruik zijn van verschillende testmethoden om antilichamen in het serum tegen interferonen te detecteren beperkt de mogelijkheid om de antigeniciteit van de diverse producten te vergelijken.
4.5 Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie
Er zijn geen formele studies bij de mens uitgevoerd naar interactie met andere geneesmiddelen.
De interactie van AVONEX met corticosteroïden of adrenocorticotroop hormoon (ACTH) is niet systematisch onderzocht.
De klinische studies duiden erop dat MS-patiënten tijdens exacerbaties gelijktijdig met AVONEX en corticosteroïden of ACTH kunnen worden behandeld.
Er is beschreven dat interferonen bij mensen en dieren de activiteit verminderen van enzymen die afhankelijk zijn van hepatisch cytochroom P450.
Het effect van toediening van een hoge dosis AVONEX op het P450-afhankelijke metabolisme is bestudeerd bij apen en er werden geen veranderingen waargenomen in de metaboliserende capaciteit van de lever.
Voorzichtigheid is geboden indien AVONEX wordt toegediend in combinatie met geneesmiddelen die een smalle therapeutische breedte hebben en die voor klaring grotendeels afhankelijk zijn van het hepatische cytochroom P450-systeem in de lever, bijv. anti-epileptica en sommige klassen antidepressiva.
4.6 Zwangerschap en borstvoeding
Zwangerschap
Er is beperkte informatie over het gebruik van AVONEX tijdens de zwangerschap.
De beschikbare gegevens duiden erop dat er een verhoogd risico kan bestaan op een spontane abortus.
Initiatie van de behandeling tijdens de zwangerschap is gecontraïndiceerd (zie rubriek 4.3).
4 Vruchtbare vrouwen
Vruchtbare vrouwen moeten effectieve contraceptie gebruiken.
Als patiënte tijdens het gebruik van AVONEX zwanger wordt of van plan is zwanger te worden, dient zij te worden geïnformeerd over de mogelijke gevaren en moet het staken van de behandeling worden overwogen (zie rubriek 5.3).
Bij patiënten met een hoog schubpercentage voordat met de behandeling werd gestart moet het risico van een ernstige terugval na het staken van de behandeling met AVONEX worden afgewogen tegen het mogelijk hogere risico van een spontane abortus.
Borstvoeding
Het is niet bekend of AVONEX in de moedermelk wordt uitgescheiden.
Vanwege de kans op ernstige bijwerkingen bij zogende baby's moet worden besloten hetzij de borstvoeding, hetzij de behandeling met AVONEX te staken.
4.7 Beïnvloeding van de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen
Er zijn geen studies uitgevoerd naar de effecten van AVONEX op de rijvaardigheid en op het vermogen om machines te bedienen.
Aan het centraal zenuwstelsel gerelateerde bijwerkingen kunnen bij daarvoor gevoelige patiënten van geringe invloed zijn op de rijvaardigheid en op het vermogen om machines te bedienen (zie rubriek 4.8).
4.8 Bijwerkingen
De hoogste incidentie van bijwerkingen die samenhangen met de behandeling met AVONEX zijn gerelateerd aan griepachtige symptomen.
De meest gerapporteerde griepachtige symptomen zijn spierpijn, koorts, koude rillingen, zweten, asthenie, hoofdpijn en misselijkheid.
Deze griepachtige symptomen komen vooral bij aanvang van de behandeling voor en nemen bij voortzetting van de behandeling zowel in frequentie als in ernst af.
Na injecties kunnen neurologische symptomen van voorbijgaande aard optreden die op MS-exacerbaties lijken.
Voorbijgaande episodes van hypertonie en/of ernstige spierzwakte die willekeurige bewegingen verhinderen kunnen op elk moment tijdens de behandeling optreden.
Deze episodes zijn van beperkte duur, in tijd gerelateerd aan de injecties en kunnen na volgende injecties weer optreden.
In sommige gevallen gaan deze symptomen gepaard met griepachtige symptomen.
De frequentie van bijwerkingen wordt uitgedrukt in patiëntjaren en als volgt geclassificeerd:
Zeer vaak (≥ 1/10 patiëntjaren); Vaak (≥ 1/100 tot < 1/10 patiëntjaren); Soms (≥ 1/1.000 tot < 1/100 patiëntjaren); Zelden (≥ 1/10.000 tot < 1/1.000 patiëntjaren); Zeer zelden (< 1/10.000 patiëntjaren); Niet bekend (kan met de beschikbare gegevens niet worden geschat).
Patiënttijd is de som van individuele tijdseenheden die de patiënt in de studie is blootgesteld aan AVONEX voordat de bijwerking optrad.
Zo kunnen 100 patiëntjaren worden waargenomen bij 100 patiënten die gedurende een jaar werden behandeld of bij 200 patiënten die gedurende een half jaar werden behandeld.
Bijwerkingen die in studies zijn vastgesteld (klinische studies en observationele studies, waarbij de follow-up-periode varieert van twee jaar tot zes jaar) en andere bijwerkingen die aan de hand van spontane meldingen uit de markt zijn vastgesteld, waarbij de frequentie onbekend is, worden in de tabel hieronder vermeld.
Binnen iedere frequentiegroep worden bijwerkingen gerangschikt naar afnemende ernst.
5 Onderzoeken
vaak verlaagd aantal lymfocyten, verlaagd aantal witte bloedcellen, verlaagd aantal neutrofielen, verlaagde hematocrietwaarde, verhoogde kaliumwaarde in bloed, verhoogde ureumstikstofwaarde in bloed
soms verlaagd aantal trombocyten
niet bekend
gewichtsverlies, gewichtstoename, leverfunctietests afwijkend
Hartaandoeningen
niet bekend
cardiomyopathie, decompensatio cordis (zie rubriek 4.4), palpitaties, aritmie, tachycardie
Bloed- en lymfestelselaandoeningen
niet bekend
pancytopenie, trombocytopenie
Zenuwstelselaandoeningen
zeer vaak
hoofdpijn2
vaak
spasticiteit, hypo-esthesie
niet bekend
neurologische symptomen, syncope3, hypertonie, duizeligheid, paresthesie, convulsies, migraine
Ademhalingsstelsel-, borstkas- en mediastinumaandoeningen
vaak rhinorrhoea
zelden
dyspnoe
Maagdarmstelselaandoeningen
vaak braken, diarree, misselijkheid2
Huid- en onderhuidaandoeningen
vaak uitslag, verhoogde transpiratie, contusie
soms alopecia
niet bekend
angioneurotisch oedeem, pruritus, vesiculaire uitslag, urticaria, aggravatie van psoriasis
6 Skeletspierstelsel- en bindweefselaandoeningen
vaak spierkramp, nekpijn, myalgie2, artralgie, pijn in de extremiteiten, rugpijn, spierstijfheid, skeletspierstijfheid
niet bekend
systemische lupus erythematosus, spierzwakte, artritis
Endocriene aandoeningen
niet bekend
hypothyreoïdie, hyperthyreoïdie
Voedings- en stofwisselingsstoornissen
vaak anorexie
Infecties en parasitaire aandoeningen
niet bekend
abces op de injectieplaats1
Bloedvataandoeningen
vaak blozen
niet bekend
vasodilatatie
Algemene aandoeningen en toedieningsplaatsstoornissen
zeer vaak
griepachtige symptomen, pyrexie2, koude rillingen2, transpireren2
vaak
pijn op de injectieplaats, erytheem op de injectieplaats, bloeduitstorting op de injectieplaats, asthenie2, pijn, vermoeidheid2, malaise, nachtelijk transpireren
soms branderig gevoel op de injectieplaats
niet bekend
reactie op de injectieplaats, ontsteking op de injectieplaats, cellulitis op de injectieplaats1, necrose op de injectieplaats, bloeding op de injectieplaats, pijn op de borst
Immuunsysteemaandoeningen
niet bekend
anafylactische reactie, anafylactische shock, overgevoeligheidsreacties (angio-oedeem, dyspneu, urticaria, uitslag, pruritische uitslag)
7 Lever- en galaandoeningen
niet bekend
leverfalen (zie rubriek 4.4), hepatitis, auto-immune hepatitis
Voortplantingsstelsel- en borstaandoeningen
soms metrorragie, menorragie
Psychische stoornissen
vaak depressie (zie rubriek 4.4), insomnia
niet bekend
suicide, psychose, angst, verwarring, emotionele labiliteit
1 Er zijn reacties op de injectieplaats gemeld, zoals pijn, ontsteking en in zeer zeldzame gevallen een abces of cellulitis waarbij een operatie noodzakelijk was.
2 De frequentie van deze bijwerkingen is aan het begin van de behandeling hoger.
3 Flauwvallen kan optreden na injectie met AVONEX; het betreft gewoonlijk een eenmalig verschijnsel dat over het algemeen optreedt aan het begin van de behandeling, en niet terugkeert bij volgende injecties.
4.9 Overdosering
Er zijn geen gevallen van overdosering gerapporteerd.
Bij toediening van een overdosis moet de patiënt echter ter observatie worden opgenomen en een adequate ondersteunende behandeling krijgen.
5.
FARMACOLOGISCHE EIGENSCHAPPEN
5.1 Farmacodynamische eigenschappen
Farmacotherapeutische categorie: interferonen, ATC-code:
L03 AB07.
Interferonen vormen een groep natuurlijk voorkomende eiwitten die door eukaryotische cellen worden geproduceerd in reactie op virale infecties of andere biologische stimuli.
Interferonen zijn cytokinen die antivirale, antiproliferatieve en immunomodulerende activiteiten teweeg brengen.
Er worden drie hoofdvormen van interferonen onderscheiden: alfa, bèta en gamma.
De interferonen alfa en bèta worden geclassificeerd als Type I interferonen, terwijl interferon gamma een Type II interferon is.
Deze interferonen vertonen elkaar overlappende maar duidelijk van elkaar te onderscheiden biologische activiteiten.
Ook kan er verschil bestaan in hun cellulaire syntheseplaatsen.
Interferon bèta wordt door verschillende celtypen geproduceerd, waaronder fibroblasten en macrofagen.
Natuurlijk interferon bèta en AVONEX (interferon bèta-1a) zijn geglycosyleerd en hebben één enkele N-gebonden complexe koolwaterstofgroep.
Het is bekend dat glycosylering van andere eiwitten hun stabiliteit, activiteit, biologische verdeling en halfwaardetijd in bloed beïnvloeden.
De effecten van interferon bèta die van glycosylering afhankelijk zijn, zijn echter nog niet volledig gedefinieerd.
AVONEX oefent zijn biologische werking uit door zich te binden aan specifieke receptoren op het oppervlak van menselijke cellen.
Deze binding brengt een complexe cascade van intracellulaire processen op gang, die resulteren in de expressie van een groot aantal door interferon geïnduceerde 8 genproducten en markers.
Hiertoe behoren MHC-klasse I, Mx-eiwit, 2 ', 5'-oligoadenylaatsynthetase, β 2-microglobuline en neopterine.
Sommige van deze producten zijn aangetoond in het serum en celfracties van bloed dat afgenomen was van patiënten die met AVONEX behandeld werden.
Na toediening van één enkele intramusculaire dosis AVONEX blijft de serumconcentratie van deze producten tenminste vier tot zeven dagen verhoogd.
Of het werkingsmechanisme van AVONEX bij MS langs dezelfde weg verloopt als de hierboven beschreven biologische effecten is niet bekend omdat de pathofysiologie van MS niet goed duidelijk is.
De effecten van gevriesdroogde AVONEX bij de behandeling van MS werden aangetoond tijdens een placebo-gecontroleerd onderzoek onder 301 patiënten (AVONEX, n=158; placebo, n=143) met in exacerbaties verlopende vorm van MS.
Deze vorm van MS wordt gekenmerkt door 2 of meer exacerbaties in de voorafgaande 3 jaar of tenminste 1 exacerbatie per jaar vóór deelname indien de ziekteduur korter was dan 3 jaar.
Patiënten met een EDSS van 1 tot 3,5 werden geïncludeerd in het onderzoek.
Door de opzet van de studie werden de patiënten gedurende een variabele tijd gevolgd.
Honderdvijftig met AVONEX behandelde patiënten zijn één jaar en 85 patiënten gedurende twee jaar onderzocht.
In deze studie was het cumulatieve percentage patiënten met invaliditeitsprogressie (berekend volgens de Kaplan-Meier-methode) aan het einde van de twee jaar 35% voor de met placebo behandelde patiënten en 22% voor de met AVONEX behandelde patiënten.
Invaliditeitsprogressie werd gemeten als een ten minste zes maanden aanhoudende toename van 1,0 punt op de Expanded Disability Status Scale (EDSS).
Ook werd aangetoond dat het jaarlijkse exacerbatiepercentage met eenderde daalde.
Laatstgenoemde klinische effect werd waargenomen na behandeling van meer dan een jaar.
In een dubbelblinde gerandomiseerde dosisvergelijkingsstudie van 802 patiënten met de in exacerbaties verlopende vorm van MS (AVONEX 30 microgram n=402, AVONEX 60 microgram n=400) zijn geen statistisch significante verschillen of trends in klinische parameters en algemene MRI-parameters aangetoond tussen de 30 microgram en de 60 microgram AVONEX doseringen.
De effecten van AVONEX bij de behandeling van MS zijn ook aangetoond in een gerandomiseerde dubbelblinde studie uitgevoerd met 383 patiënten (AVONEX n=193, placebo n=190) die een enkele episode van demyelinisatie, geassocieerd met ten minste twee bijpassende hersenlaesies op de MRI-scan hadden doorgemaakt.
In de met AVONEX behandelde groep werd een reductie van het risico van een tweede exacerbatie waargenomen.
Er werd ook een effect op MRI-parameters gezien.
Het risico van een tweede exacerbatie was in de placebogroep 50% in drie jaar en 39% in twee jaar en in de AVONEX groep 35% (drie jaar) en 21% (twee jaar). In een post-hoc-analyse hadden patiënten met tenminste één Gd-aankleurende laesie en negen T2-laesies op de MRI-scan bij baseline een tweejaars risico van 56% in de placebogroep en 21% in de AVONEX groep, om een tweede exacerbatie door te maken.
De invloed van vroege behandeling met AVONEX is zelfs in deze subgroep met een verhoogd risico onbekend, aangezien de studie voornamelijk was opgezet om de tijd tot een tweede exacerbatie en niet zozeer de evolutie van de ziekte op lange termijn te beoordelen.
Er is echter vooralsnog geen gedegen definitie van patiënten met een verhoogd risico, al bestaat de conservatieve benadering om ten minste negen hyperintense T2-laesies op de eerste scan en ten minste één nieuwe T2-laesie of één nieuwe Gd-aankleurende laesie op een volgende scan, die ten minste drie maanden na de eerste scan verricht is, te accepteren als indicatief voor een verhoogd risico.
In ieder geval moet behandeling alleen worden overwogen voor patiënten die geclassificeerd zijn als hebbende een verhoogd risico.
5.2 Farmacokinetische eigenschappen
Het farmacokinetisch profiel van AVONEX is indirect onderzocht met een test waarmee de antivirale activiteit van interferon wordt gemeten.
Deze test is van beperkte waarde omdat hij wel gevoelig is voor interferon maar specificiteit mist voor interferon bèta.
Alternatieve testmethoden zijn onvoldoende gevoelig.
9 Na intramusculaire toediening van AVONEX wordt de piek van antivirale activiteit in het serum tussen vijf en 15 uur na toediening bereikt.
Deze activiteit neemt af met een halfwaardetijd van ongeveer tien uur.
Na correctie voor de snelheid van opname op de plaats van de injectie is de berekende biologisch beschikbaarheid ongeveer 40%.
De berekende biologische beschikbaarheid is zonder dergelijke correcties groter.
De biologische beschikbaarheid na intramusculaire toediening is drie keer zo hoog als na subcutane toediening.
Subcutane toediening kan intramusculaire toediening niet vervangen.
5.3 Gegevens uit het preklinisch veiligheidsonderzoek
Carcinogenese: er zijn geen gegevens beschikbaar met betrekking tot de carcinogeniciteit van interferon bèta-1a bij mens of dier.
Chronische toxiciteit: in een 26 weken durende toxiciteitsstudie met herhaalde doses kregen resusapen eenmaal per week intramusculair een dosis interferon bèta-1a toegediend samen met een ander immunomodulerend middel, een anti-CD40-ligand monoklonaal antilichaam.
Er werden geen immuunrespons tegen interferon bèta-1a en geen tekenen van toxiciteit aangetoond.
Lokale tolerantie: intramusculaire irritatie na herhaalde toediening op dezelfde injectieplaats is niet in dieren geëvalueerd.
Mutagenese: beperkte doch relevante mutageniciteitstesten zijn uitgevoerd met negatief resultaat.
Aantasting van de vruchtbaarheid: er zijn vruchtbaarheids- en ontwikkelingsstudies met een verwante vorm van interferon bèta-1a uitgevoerd bij resusapen.
Bij zeer hoge doses werden bij proefdieren anovulatoire en abortieve effecten waargenomen.
Soortgelijke dosisgerelateerde effecten op de voortplanting zijn ook waargenomen met andere vormen van alfa- en bèta-interferonen.
Er zijn geen teratogene effecten of effecten op foetale ontwikkeling waargenomen, maar de beschikbare informatie over de effecten van interferon bèta-1a in de peri- en postnatale periode is beperkt.
Er is geen informatie beschikbaar met betrekking tot de effecten van interferon bèta-1a op de vruchtbaarheid bij mannen.
6.
FARMACEUTISCHE GEGEVENS
6.1 Lijst van hulpstoffen
Menselijk serumalbumine, Dibasisch natriumfosfaat, Monobasisch natriumfosfaat, Natriumchloride.
6.2 Gevallen van onverenigbaarheid
Niet van toepassing.
6.3 Houdbaarheid
2 jaar.
AVONEX dient na het oplossen zo spoedig mogelijk te worden toegediend.
De gereconstitueerde oplossing mag echter alvorens te worden geïnjecteerd ten hoogste nog zes uur bij 2 ° C -8 ° C worden bewaard.
10 6.4 Speciale voorzorgsmaatregelen bij bewaren
Bewaren beneden 25 ° C.
Het poeder of het opgeloste product NIET IN DE VRIEZER BEWAREN.
Voor de bewaarcondities van het opgeloste geneesmiddel, zie rubriek 6.3.
6.5 Aard en inhoud van de verpakking
AVONEX is verkrijgbaar in een verpakking met vier individuele doses.
Elke dosis wordt geleverd in een doorzichtige glazen injectieflacon van 3 ml met BIO-SET-applicatie en een broombutyl rubber afsluiting (diameter 13 mm).
Er worden een voorgevulde glazen injectiespuit van 1 ml met oplosmiddel (water voor injectie) en één naald meegeleverd
6.6 Speciale voorzorgsmaatregelen voor het verwijderen en andere instructies
Gebruik de bijgeleverde, voorgevulde injectiespuit met oplosmiddel voor het oplossen ten behoeve van injectie van AVONEX.
Gebruik géén ander oplosmiddel.
Injecteer de inhoud van de spuit in de injectieflacon met AVONEX door de injectiespuit met oplosmiddel aan de BIO-SET-applicatie te bevestigen.
Zwenk de inhoud van de injectieflacon wordt zachtjes totdat al het poeder is opgelost; NIET SCHUDDEN.
Inspecteer het opgeloste product: als het deeltjes bevat of niet kleurloos tot lichtgeel is, mag het niet worden gebruikt.
Zuig na het oplossen 1 ml uit de injectieflacon op (merkteken op de voorgevulde injectiespuit) voor de toediening van 30 microgram AVONEX.
De naald voor intramusculaire injectie is bijgeleverd.
Het preparaat bevat geen conserveermiddel.
Iedere injectieflacon met AVONEX bevat slechts één enkele dosis.
Gooi het ongebruikte restant AVONEX weg.
Alle ongebruikte producten of afvalmaterialen dienen te worden vernietigd overeenkomstig lokale voorschriften.
7.
HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
BIOGEN IDEC LIMITED Innovation House 70 Norden Road Maidenhead Berkshire SL6 4AY Verenigd Koninkrijk
8.
NUMMER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/97/033/002
9.
DATUM VAN EERSTE VERLENING VAN DE VERGUNNING / HERNIEUWING VAN DE VERGUNNING
Datum van eerste vergunning:
13 maart 1997 Datum van laatste hernieuwing:
13 maart 2007
11 10.
DATUM VAN HERZIENING VAN DE TEKST
{MM/JJJJ}
Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europese Geneesmiddelen Bureau (EMEA) http://www.emea.europa.eu /..
0H1
12 1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
AVONEX 30 microgram/0,5 ml oplossing voor injectie.
2.
KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING
Elke voorgevulde injectiespuit van 0,5 ml bevat 30 microgram (6 miljoen IE) interferon bèta-1a.
De concentratie is 30 microgram per 0,5 ml.
Op basis van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) Internationale Standaard voor Interferon, heeft 30 microgram AVONEX een antivirale activiteit ter grootte van 6 miljoen IE.
De activiteit op basis van andere standaarden is onbekend.
Voor een volledige lijst van hulpstoffen, zie rubriek 6.1.
3.
FARMACEUTISCHE VORM
Oplossing voor injectie.
Heldere en kleurloze oplossing.
4.
KLINISCHE GEGEVENS
4.1 Therapeutische indicaties
AVONEX is geïndiceerd voor de behandeling van
• Patiënten waarbij de diagnose relapsing multiple sclerose (MS) is gesteld.
Tijdens klinisch onderzoek werd dit gekenmerkt door twee of meer acute exacerbaties (relapses) in de voorafgaande drie jaren zonder aanwijzingen voor continue progressie tussen de exacerbaties in; AVONEX vertraagt de progressie van invaliditeit en verlaagt de frequentie van exacerbaties.
• Patiënten die een enkele episode van demyelinisatie met een actief ontstekingsproces hebben doorgemaakt als deze exacerbatie ernstig genoeg is om behandeling met intraveneuze corticosteroïden te rechtvaardigen, als alternatieve diagnoses zijn uitgesloten en als is vastgesteld dat deze patiënten een verhoogd risico lopen op het ontwikkelen van klinisch definitieve MS (zie rubriek 5.1).
AVONEX dient te worden gestaakt bij patiënten bij wie een progressieve vorm van MS ontstaat.
4.2 Dosering en wijze van toediening
De aanvang van de behandeling dient te gebeuren onder toezicht van een arts met ervaring in de behandeling van de ziekte.
Volwassenen:
De aanbevolen dosering voor de behandeling van in exacerbaties verlopende vormen van MS is 30 microgram (oplossing van 0,5 ml), eenmaal per week middels intramusculaire (IM) injectie toegediend (zie rubriek 6.6).
13 Bij het begin van de behandeling kan worden gestart met een volledige dosis van 30 microgram (0,5 ml oplossing) of met ongeveer de helft van de dosis eenmaal per week om de patiënten te helpen te wennen aan de behandeling.
Als eerst ongeveer de helft wordt gegeven, kan de dosis daarna worden verhoogd tot een volledige dosis van 30 microgram (0,5 ml oplossing).
Om voldoende werkzaamheid te verkrijgen, moet een dosis van 30 microgram (0,5 ml oplossing) eenmaal per week worden bereikt en onderhouden na de oorspronkelijke titratieperiode.
Voor patiënten die beginnen met de AVONEX- behandeling is een handmatig titratiehulpmiddel beschikbaar waarmee het toedienen van ongeveer de helft van de dosis mogelijk is.
Er is geen additioneel gunstig effect aangetoond bij toediening van een hogere dosis (60 microgram) eenmaal per week.
Kinderen en adolescenten:
Er is geen formeel klinisch onderzoek of farmacokinetisch onderzoek uitgevoerd bij kinderen of adolescenten.
Uit beperkte gepubliceerde gegevens blijkt echter dat het veiligheidsprofiel bij adolescenten van 12 tot 16 jaar, die eens per week intramusculair 30 microgram AVONEX krijgen toegediend, gelijk is aan het veiligheidsprofiel dat bij volwassenen wordt waargenomen.
Er is geen informatie over het gebruik van AVONEX bij kinderen jonger dan 12 jaar, daarom mag AVONEX bij deze populatie niet worden gebruikt.
Ouderen:
Bij klinische studies zijn te weinig patiënten van 65 jaar en ouder geïncludeerd om vast te kunnen stellen of deze groep anders op AVONEX reageert dan jongere patiënten.
Op basis van de wijze van klaring van de werkzame stof, zijn er echter geen theoretische redenen voor dosisaanpassing bij ouderen.
De intramusculaire injectie dient elke week op een andere plaats te worden toegediend (zie rubriek 5.3).
Mogelijk schrijven artsen een 25 mm, 25 gauge naald voor aan patiënten voor wie een dergelijke naald geschikt is voor het toedienen van een intramusculaire injectie.
Voorafgaand aan en 24 uur na elke injectie wordt toediening van een antipyretisch analgeticum geadviseerd teneinde de griepachtige symptomen, die gerelateerd zijn aan toediening van AVONEX, te verminderen.
Deze symptomen zijn gewoonlijk aanwezig gedurende de eerste paar maanden van de behandeling.
Momenteel is het niet bekend hoe lang patiënten behandeld dienen te worden.
Patiënten dienen na twee jaar behandeling klinisch te worden geëvalueerd en tot voortzetting van de behandeling dient door de behandelend arts op individuele basis te worden besloten.
De behandeling dient te worden gestaakt wanneer de patiënt chronisch progressieve MS ontwikkelt.
4.3 Contra-indicaties
- Initiatie van de behandeling tijdens de zwangerschap (zie rubriek 4.6).
- Patiënten met een voorgeschiedenis van overgevoeligheid voor een natuurlijk of recombinant
interferon-ß of voor één van de hulpstoffen.
- Patiënten met een actuele ernstige depressie en/of suïcidale gedachten (zie de rubrieken 4.4 en
4.8).
4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik
AVONEX dient voorzichtig te worden gebruikt bij patiënten met een eerdere of actuele depressieve stoornis, met name bij die stoornissen met voorboden van suïcidale gedachten (zie rubriek 4.3).
Het is bekend dat depressie en suïcidale gedachten in toenemende frequentie optreden bij patiënten met multiple sclerose en in samenhang met het gebruik van interferon.
Aan patiënten moet worden geadviseerd symptomen van depressie en/of suïcidale gedachten onmiddellijk aan de voorschrijvend arts te melden.
Patiënten die symptomen van depressie vertonen moeten tijdens de behandeling goed
14 worden geobserveerd en waar nodig worden behandeld.
Staken van de behandeling met AVONEXmoet worden overwogen (zie ook de rubrieken 4.3 en 4.8).
AVONEX moet met de nodige voorzichtigheid worden toegediend aan patiënten met een voorgeschiedenis van convulsies, bij patiënten die met anti-epileptica worden behandeld, met name indien de epilepsie niet afdoende kan worden gereguleerd met anti-epileptica (zie de rubrieken 4.5 en 4.8).
Voorzichtigheid is geboden en nauwgezette observatie moet worden overwogen bij het toedienen van AVONEX aan patiënten met ernstige nier- en leverinsufficiëntie en aan patiënten met ernstige myelosuppressie.
Bij het gebruik van interferon bèta is post-marketing leverbeschadiging gemeld, waaronder verhoogde leverenzymconcentraties in serum, hepatitis, auto-immuunhepatitis en leverinsufficiëntie (zie rubriek 4.8).
In sommige gevallen traden deze reacties op bij gebruik van andere geneesmiddelen die in verband worden gebracht met leverbeschadiging.
Niet vastgesteld is wat het eventuele bijkomende effect is van meerdere geneesmiddelen of andere hepatotoxische middelen (zoals alcohol).
Patiënten moeten worden gecontroleerd op aanwijzingen voor leverbeschadiging en voorzichtigheid moet worden betracht wanneer interferonen gelijktijdig worden gebruikt met andere geneesmiddelen die in verband worden gebracht met leverbeschadiging.
Patiënten met hartziekten, zoals angina pectoris, decompensatio cordis of aritmieën, moeten goed worden geobserveerd om te beoordelen of hun klinische toestand verergert tijdens de behandeling met AVONEX.
Griepachtige symptomen in verband met de AVONEX-behandeling kunnen belastend zijn voor patiënten met onderliggende cardiale problemen.
Het gebruik van interferonen kan gepaard gaan met afwijkende laboratoriumuitslagen.
In aanvulling op de laboratoriumonderzoeken, die standaard nodig zijn bij de controle van patiënten met MS wordt daarom aanbevolen gedurende behandeling met AVONEX het aantal en type leukocyten, het aantal trombocyten en bloedchemie, waaronder leverfunctietesten, uit te voeren.
Bij patiënten met myelosuppressie kan intensievere controle van het volledige bloedbeeld inclusief trombocytentelling nodig zijn.
Patiënten kunnen antilichamen tegen AVONEX ontwikkelen.
De antilichamen van enkele van deze patiënten verminderen de activiteit in vitro van interferon bèta-1a (neutraliserende antilichamen).
Neutraliserende antilichamen worden in verband gebracht met een vermindering van de biologische effecten in vivo van AVONEX en kunnen eventueel in verband worden gebracht met een verminderde klinische werkzaamheid.
Bekend is dat de plateaufase voor de incidentie van antilichaamvorming wordt bereikt na 12 maanden behandeling.
Gegevens verkregen met patiënten die tot drie jaar zijn behandeld met AVONEX duiden erop dat ongeveer 5% tot 8% van de patiënten neutraliserende antilichamen ontwikkelt.
Het in gebruik zijn van verschillende testmethoden om antilichamen in het serum tegen interferonen te detecteren beperkt de mogelijkheid om de antigeniciteit van de diverse producten te vergelijken.
4.5 Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie
Er zijn geen formele studies bij de mens uitgevoerd naar interactie met andere geneesmiddelen.
De interactie van AVONEX met corticosteroïden of adrenocorticotroop hormoon (ACTH) is niet systematisch onderzocht.
De klinische studies duiden erop dat MS-patiënten tijdens exacerbaties gelijktijdig met AVONEX en corticosteroïden of ACTH kunnen worden behandeld.
Er is beschreven dat interferonen bij mensen en dieren de activiteit verminderen van enzymen die afhankelijk zijn van hepatisch cytochroom P450.
Het effect van toediening van een hoge dosis AVONEX op het P450-afhankelijke metabolisme is bestudeerd bij apen en er werden geen veranderingen waargenomen in de metaboliserende capaciteit van de lever.
Voorzichtigheid is
15 geboden indien AVONEX wordt toegediend in combinatie met geneesmiddelen die een smalle therapeutische breedte hebben en die voor klaring grotendeels afhankelijk zijn van het hepatische cytochroom P450-systeem in de lever, bijv. anti-epileptica en sommige klassen antidepressiva.
4.6 Zwangerschap en borstvoeding
Zwangerschap
Er is beperkt informatie beschikbaar over het gebruik van AVONEX tijdens de zwangerschap.
Uit de beschikbare gegevens blijkt dat er mogelijk een verhoogd risico is van een spontane abortus.
Tijdens de zwangerschap is starten met de behandeling gecontraïndiceerd (zie rubriek 4.3).
Vruchtbare vrouwen
Vruchtbare vrouwen moeten effectieve contraceptie gebruiken.
Als patiënte tijdens het gebruik van AVONEX zwanger wordt of van plan is zwanger te worden, dient zij te worden geïnformeerd over de mogelijke gevaren en moet het staken van de behandeling worden overwogen (zie rubriek 5.3).
Bij patiënten met een hoog schubpercentage voordat met de behandeling werd gestart moet het risico van een ernstige terugval na het staken van de behandeling met AVONEX worden afgewogen tegen het mogelijk hogere risico van een spontane abortus.
Borstvoeding
Het is niet bekend of AVONEX in de moedermelk wordt uitgescheiden.
Vanwege de kans op ernstige bijwerkingen bij zogende baby's moet worden besloten hetzij de borstvoeding, hetzij de behandeling met AVONEX te staken.
4.7 Beïnvloeding van de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen
Er zijn geen studies uitgevoerd naar de effecten van AVONEX op de rijvaardigheid en op het vermogen om machines te bedienen.
Aan het centraal zenuwstelsel gerelateerde bijwerkingen kunnen bij daarvoor gevoelige patiënten van geringe invloed zijn op de rijvaardigheid en op het vermogen om machines te bedienen(zie rubriek 4.8).
4.8 Bijwerkingen
De hoogste incidentie van bijwerkingen die samenhangen met de behandeling met AVONEX zijn gerelateerd aan griepachtige symptomen.
De meest gerapporteerde griepachtige symptomen zijn spierpijn, koorts, koude rillingen, zweten, asthenie, hoofdpijn en misselijkheid.
Deze griepachtige symptomen komen vooral bij aanvang van de behandeling voor en nemen bij voortzetting van de behandeling zowel in frequentie als in ernst af.
Na injecties kunnen neurologische symptomen van voorbijgaande aard optreden die op MS-exacerbaties lijken.
Voorbijgaande episodes van hypertonie en/of ernstige spierzwakte die willekeurige bewegingen verhinderen kunnen op elk moment tijdens de behandeling optreden.
Deze episodes zijn van beperkte duur, in tijd gerelateerd aan de injecties en kunnen na volgende injecties weer optreden.
In sommige gevallen gaan deze symptomen gepaard met griepachtige symptomen.
De frequentie van bijwerkingen wordt uitgedrukt in patiëntjaren en als volgt geclassificeerd:
Zeer vaak (≥ 1/10 patiëntjaren); Vaak (≥ 1/100 tot < 1/10 patiëntjaren); Soms (≥ 1/1.000 tot < 1/100 patiëntjaren); Zelden (≥ 1/10.000 tot < 1/1.000 patiëntjaren); Zeer zelden (< 1/10.000 patiëntjaren) Niet bekend (kan met de beschikbare gegevens niet worden geschat).
16 Patiënttijd is de som van de individuele tijdseenheden die de patiënt in de studie is blootgesteld aan AVONEX voordat de bijwerking optrad.
Zo kunnen 100 patiëntjaren worden waargenomen bij 100 patiënten die gedurende een jaar werden behandeld of bij 200 patiënten die gedurende een half jaar werden behandeld.
Bijwerkingen die in studies zijn vastgesteld (klinische studies en observationele studies, waarbij de follow-up-periode varieert van twee jaar tot zes jaar) en andere bijwerkingen die aan de hand van spontane meldingen uit de markt zijn vastgesteld, waarbij de frequentie onbekend is, worden in de tabel hieronder vermeld.
Binnen iedere frequentiegroep worden bijwerkingen gerangschikt naar afnemende ernst.
Onderzoeken
vaak verlaagd aantal lymfocyten, verlaagd aantal witte bloedcellen, verlaagd aantal neutrofielen, verlaagde hematocrietwaarde, verhoogde kaliumwaarde in bloed, verhoogde ureumstikstofwaarde in bloed
soms verlaagd aantal trombocyten
niet bekend
gewichtsverlies, gewichtstoename, leverfunctietests afwijkend
Hartaandoeningen
niet bekend
cardiomyopathie, decompensatio cordis (zie rubriek 4.4), palpitaties, aritmie, tachycardie
Bloed- en lymfestelselaandoeningen
niet bekend
pancytopenie, trombocytopenie
Zenuwstelselaandoeningen
zeer vaak
hoofdpijn2
vaak
spasticiteit, hypo-esthesie
niet bekend
neurologische symptomen, syncope3, hypertonie, duizeligheid, paresthesie, convulsies, migraine
Ademhalingsstelsel-, borstkas- en mediastinumaandoeningen
vaak rhinorrhoea
zelden
dyspnoe
Maagdarmstelselaandoeningen
vaak braken, diarree, misselijkheid2
17 Huid- en onderhuidaandoeningen
vaak uitslag, verhoogde transpiratie, contusie
soms alopecia
niet bekend
angioneurotisch oedeem, pruritus, vesiculaire uitslag, urticaria, aggravatie van psoriasis
Skeletspierstelsel- en bindweefselaandoeningen
vaak spierkramp, nekpijn, myalgie2, artralgie, pijn in de extremiteiten, rugpijn, spierstijfheid, skeletspierstijfheid
niet bekend
systemische lupus erythematosus, spierzwakte, artritis
Endocriene aandoeningen
niet bekend
hypothyreoïdie, hyperthyreoïdie
Voedings- en stofwisselingsstoornissen
vaak anorexie
Infecties en parasitaire aandoeningen
niet bekend
abces op de injectieplaats1
Bloedvataandoeningen
vaak blozen
niet bekend
vasodilatatie
Algemene aandoeningen en toedieningsplaatsstoornissen
zeer vaak
griepachtige symptomen, pyrexie2, koude rillingen2, transpireren2
vaak
pijn op de injectieplaats, erytheem op de injectieplaats, bloeduitstorting op de injectieplaats, asthenie2, pijn, vermoeidheid2, malaise, nachtelijk transpireren
soms branderig gevoel op de injectieplaats
niet bekend
reactie op de injectieplaats, ontsteking op de injectieplaats, cellulitis op de injectieplaats1, necrose op de injectieplaats, bloeding op de injectieplaats, pijn op de borst
18 Immuunsysteemaandoeningen
niet bekend
anafylactische reactie, anafylactische shock, overgevoeligheidsreacties (angio-oedeem, dyspneu, urticaria, uitslag, pruritische uitslag)
Lever- en galaandoeningen
niet bekend
leverfalen (zie rubriek 4.4), hepatitis, auto- immune hepatitis
Voortplantingsstelsel- en borstaandoeningen
soms metrorragie, menorragie
Psychische stoornissen
vaak depressie (zie rubriek 4.4), insomnia
niet bekend
suicide, psychose, angst, verwarring, emotionele labiliteit
1 Er zijn reacties op de injectieplaats gemeld, zoals pijn, ontsteking en in zeer zeldzame gevallen een abces of cellulitis waarbij een operatie noodzakelijk was.
2 De frequentie van deze bijwerkingen is aan het begin van de behandeling hoger.
3 Flauwvallen kan optreden na injectie met AVONEX; het betreft gewoonlijk een eenmalig verschijnsel dat over het algemeen optreedt aan het begin van de behandeling, en niet terugkeert bij volgende injecties.
4.9 Overdosering
Er zijn geen gevallen van overdosering gerapporteerd.
Bij toediening van een overdosis moet de patiënt echter ter observatie worden opgenomen en een adequate ondersteunende behandeling krijgen.
5.
FARMACOLOGISCHE EIGENSCHAPPEN
5.1 Farmacodynamische eigenschappen
Farmacotherapeutische categorie:
Interferonen, ATC-code:
L03 AB07.
Interferonen vormen een groep natuurlijk voorkomende eiwitten die door eukaryotische cellen worden geproduceerd in reactie op virale infecties of andere biologische stimuli.
Interferonen zijn cytokinen die antivirale, antiproliferatieve en immunomodulerende activiteiten teweeg brengen.
Er worden drie hoofdvormen van interferonen onderscheiden: alfa, bèta en gamma.
De interferonen alfa en bèta worden geclassificeerd als Type I interferonen, terwijl interferon gamma een Type II interferon is.
Deze interferonen vertonen elkaar overlappende maar duidelijk van elkaar te onderscheiden biologische activiteiten.
Ook kan er verschil bestaan in hun cellulaire syntheseplaatsen.
Interferon bèta wordt door verschillende celtypen geproduceerd, waaronder fibroblasten en macrofagen.
Natuurlijk interferon bèta en AVONEX (interferon bèta-1a) zijn geglycosyleerd en hebben één enkele N-gebonden complexe koolwaterstofgroep.
Het is bekend dat glycosylering van andere eiwitten hun stabiliteit, activiteit, biologische verdeling en halfwaardetijd in bloed beïnvloeden.
19 De effecten van interferon bèta die van glycosylering afhankelijk zijn, zijn echter nog niet volledig gedefinieerd.
AVONEX oefent zijn biologische werking uit door zich te binden aan specifieke receptoren op het oppervlak van menselijke cellen.
Deze binding brengt een complexe cascade van intracellulaire processen op gang, die resulteren in de expressie van een groot aantal door interferon geïnduceerde genproducten en markers.
Hiertoe behoren MHC-klasse I, Mx-eiwit, 2 ', 5'-oligoadenylaatsynthetase, β 2-microglobuline en neopterine.
Sommige van deze producten zijn aangetoond in het serum en celfracties van bloed dat afgenomen was van patiënten die met AVONEX behandeld werden.
Na toediening van één enkele intramusculaire dosis AVONEX blijft de serumconcentratie van deze producten tenminste vier tot zeven dagen verhoogd.
Of het werkingsmechanisme van AVONEX bij MS langs dezelfde weg verloopt als de hierboven beschreven biologische effecten is niet bekend omdat de pathofysiologie van MS niet goed duidelijk is.
De effecten van gevriesdroogde AVONEX bij de behandeling van MS werden aangetoond tijdens een placebo-gecontroleerd onderzoek onder 301 patiënten (AVONEX, n=158; placebo, n=143) met in exacerbaties verlopende vorm van MS.
Deze vorm van MS wordt gekenmerkt door 2 of meer exacerbaties in de voorafgaande 3 jaar of tenminste 1 exacerbatie per jaar vóór deelname indien de ziekteduur korter was dan 3 jaar.
Patiënten met een EDSS van 1 tot 3,5 werden geïncludeerd in het onderzoek.
Door de opzet van de studie werden de patiënten gedurende een variabele tijd gevolgd.
Honderdvijftig met AVONEX behandelde patiënten zijn één jaar en 85 patiënten gedurende twee jaar onderzocht.
In deze studie was het cumulatieve percentage patiënten met invaliditeitsprogressie (berekend volgens de Kaplan-Meier-methode) aan het einde van de twee jaar 35% voor de met placebo behandelde patiënten en 22% voor de met AVONEX behandelde patiënten.
Invaliditeitsprogressie werd gemeten als een ten minste zes maanden aanhoudende toename van 1,0 punt op de Expanded Disability Status Scale (EDSS).
Ook werd aangetoond dat het jaarlijkse exacerbatiepercentage met eenderde daalde.
Laatstgenoemde klinische effect werd waargenomen na behandeling van meer dan een jaar.
In een dubbelblinde gerandomiseerde dosisvergelijkingsstudie van 802 patiënten met de in exacerbaties verlopende vorm van MS (AVONEX 30 microgram n=402, AVONEX 60 microgram n=400) zijn geen statistisch significante verschillen of trends in klinische parameters en algemene MRI-parameters aangetoond tussen de 30 microgram en de 60 microgram AVONEX doseringen.
De effecten van AVONEX bij de behandeling van MS zijn ook aangetoond in een gerandomiseerde dubbelblinde studie uitgevoerd met 383 patiënten (AVONEX n=193, placebo n=190) die een enkele episode van demyelinisatie, geassocieerd met ten minste 2 bijpassende hersenlaesies op de MRI-scan hadden doorgemaakt.
In de met AVONEX behandelde groep werd een reductie van het risico van een tweede exacerbatie waargenomen.
Er werd ook een effect op MRI-parameters gezien.
Het risico van een tweede exacerbatie was in de placebogroep 50% in drie jaar en 39% in twee jaar en in de AVONEX groep 35% (drie jaar) en 21% (twee jaar).
In een post-hoc-analyse hadden patiënten met ten minste één Gd-aankleurende laesie en negen T2-laesies op de MRI-scan bij baseline een tweejaars risico van 56% in de placebogroep en 21% in de AVONEX-groep om een tweede exacerbatie door te maken.
De invloed van vroege behandeling met AVONEX is zelfs in deze subgroep met een verhoogd risico onbekend, aangezien de studie voornamelijk was opgezet om de tijd tot een tweede exacerbatie en niet zozeer de evolutie van de ziekte op lange termijn te beoordelen.
Er is echter vooralsnog geen gedegen definitie van patiënten met een verhoogd risico, al bestaat de conservatieve benadering dat ten minste negen hyperintense T2-laesies op de eerste scan en ten minste één nieuwe T2-laesie of één nieuwe Gd-aankleurende laesie op een volgende scan, die tenminste drie maanden na de eerste scan verricht is, te accepteren als indicatief voor een verhoogd risico.
In ieder geval moet behandeling alleen worden overwogen voor patiënten die geclassificeerd zijn als hebbende een verhoogd risico.
20 5.2 Farmacokinetische eigenschappen
Het farmacokinetisch profiel van AVONEX is indirect onderzocht met een test waarmee de antivirale activiteit van interferon wordt gemeten.
Deze test is van beperkte waarde omdat hij wel gevoelig is voor interferon maar specificiteit mist voor interferon bèta.
Alternatieve testmethoden zijn onvoldoende gevoelig.
Na intramusculaire toediening van AVONEX wordt de piek van antivirale activiteit in het serum tussen vijf en 15 uur na toediening bereikt.
Deze activiteit neemt af met een halfwaardetijd van ongeveer tien uur.
Na correctie voor de snelheid van opname op de plaats van de injectie is de berekende biologisch beschikbaarheid ongeveer 40%.
De berekende biologische beschikbaarheid is zonder dergelijke correcties groter.
De biologische beschikbaarheid na intramusculaire toediening is 3 keer zo hoog als na subcutane toediening.
Subcutane toediening kan intramusculaire toediening niet vervangen.
5.3 Gegevens uit het preklinisch veiligheidsonderzoek
Carcinogenese: er zijn geen gegevens beschikbaar met betrekking tot de carcinogeniciteit van interferon bèta-1a bij mens of dier.
Chronische toxiciteit: in een 26 weken durende toxiciteitsstudie met herhaalde doses kregen resusapen eenmaal per week intramusculair interferon bèta-1a toegediend samen met een ander immunomodulerend middel, een anti-CD40-ligand monoklonaal antilichaam.
Er werden geen immuunrespons tegen interferon bèta-1a en geen tekenen van toxiciteit aangetoond.
Lokale tolerantie: intramusculaire irritatie na herhaalde toediening op dezelfde injectieplaats is niet in dieren geëvalueerd.
Mutagenese: beperkte doch relevante mutageniciteitstesten zijn uitgevoerd met negatief resultaat.
Aantasting van de vruchtbaarheid: er zijn vruchtbaarheids- en ontwikkelingsstudies met een verwante vorm van interferon bèta-1a uitgevoerd bij resusapen.
Bij zeer hoge doses werden bij proefdieren anovulatoire en abortieve effecten waargenomen.
Soortgelijke dosisgerelateerde effecten op de voortplanting zijn ook waargenomen met andere vormen van alfa- en bèta-interferonen.
Er zijn geen teratogene effecten of effecten op foetale ontwikkeling waargenomen, maar de beschikbare informatie over de effecten van interferon bèta-1a in de peri- en post-natale periode is beperkt.
Er is geen informatie beschikbaar met betrekking tot de effecten van interferon bèta-1a op de vruchtbaarheid bij mannen.
6.
FARMACEUTISCHE GEGEVENS
6.1 Lijst van hulpstoffen
Natriumacetaattrihydraat, IJsazijnzuur, Argininehydrochloride, Polysorbaat 20, Water voor injectie.
6.2 Gevallen van onverenigbaarheid
Niet van toepassing.
21 6.3 Houdbaarheid
2 jaar.
6.4 Speciale voorzorgsmaatregelen bij bewaren
Bewaren in de koelkast (2 ° C-8 ° C).
NIET IN DE VRIEZER BEWAREN.
AVONEX kan maximaal gedurende één week bij kamertemperatuur worden bewaard (tussen 15 ° C en 30 ° C).
Bewaren in de oorspronkelijke verpakking (verzegeld plastic bakje) ter bescherming tegen licht (zie rubriek 6.5).
6.5 Aard en inhoud van de verpakking
Een voorgevulde 1 ml injectiespuit van glas (type 1) met een verzegelde afsluitdop en zuiger (broombutyl) die 0,5 ml oplossing bevat.
Inhoud verpakking: doos met vier of twaalf voorgevulde injectiespuiten met 0,5 ml.
Iedere injectiespuit is verpakt in een verzegeld plastic bakje dat ook één injectienaald voor intramusculair gebruik bevat.
Niet alle genoemde verpakkingsgrootten worden in de handel gebracht.
6.6 Speciale voorzorgsmaatregelen voor het verwijderen en andere instructies
AVONEX wordt in een voorgevulde injectiespuit geleverd als oplossing voor injectie die klaar is voor gebruik.
Nadat AVONEX in een voorgevulde spuit uit de koelkast gehaald is, moet AVONEX op kamertemperatuur (15 ° C-30 ° C) komen, wat ongeveer 30 minuten duurt.
Gebruik geen externe warmtebron, zoals heet water, om AVONEX 30 microgram oplossing voor injectie te verwarmen.
Als de oplossing voor injectie deeltjes bevat of niet helder en kleurloos is, mag de voorgevulde injectiespuit niet worden gebruikt.
De injectienaald voor intramusculaire injectie is meegeleverd.
Het preparaat bevat geen conserveermiddel.
Iedere met AVONEX voorgevulde injectiespuit bevat slechts één enkele dosis.
Gooi het ongebruikte restant in een voorgevulde injectiespuit weg.
Alle ongebruikte producten of afvalmaterialen dienen te worden vernietigd overeenkomstig lokale voorschriften.
7.
HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
BIOGEN IDEC LIMITED Innovation House 70 Norden Road Maidenhead Berkshire SL6 4AY Verenigd Koninkrijk
22 8.
NUMMERS VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/97/033/003 EU/1/97/033/004
9.
DATUM VAN EERSTE VERLENING VAN DE VERGUNNING/HERNIEUWING VAN DE VERGUNNING
Datum van eerste vergunning:
13 maart 1997 Datum van laatste hernieuwing:
13 maart 2007
10.
DATUM VAN HERZIENING VAN DE TEKST
{MM/JJJJ}
Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europese Geneesmiddelen Bureau (EMEA) http://www.emea.europa.eu /..
2H3
23 BIJLAGE II
A.
FABRIKANTEN VAN HET BIOLOGISCH WERKZAME BESTANDDEEL EN HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR DE VERVAARDIGING VERANTWOORDELIJK VOOR VRIJGIFTE
B.
VOORWAARDEN VERBONDEN AAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
24 A.
FABRIKANTEN VAN HET BIOLOGISCH WERKZAME BESTANDDEEL EN HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR DE VERVAARDIGING VERANTWOORDELIJK VOOR VRIJGIFTE
Naam en adres van de fabrikanten van het biologisch werkzame bestanddeel
Biogen Idec Inc., 14 Cambridge Center, Cambridge, Massachusetts 02142, VS
Biogen Idec Inc., 5000 Davis Drive, PO 14627, Research Triangle Park, North Carolina, 27709, VS
Naam en adres van de fabrikanten verantwoordelijk voor vrijgifte
Biogen Idec B.V., Robijnlaan 8, 2132 WX Hoofddorp, Nederland
Biogen Idec Denmark Manufacturing ApS, Biogen Idec Allé 1, DK-3400 Hillerød, Denemarken
In de gedrukte bijsluiter van het geneesmiddel dienen de naam en het adres van de fabrikant die verantwoordelijk is voor vrijgifte van de desbetreffende partij te zijn opgenomen.
B.
VOORWAARDEN VERBONDEN AAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
• VOORWAARDEN OF BEPERKINGEN OPGELEGD AAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN TEN AANZIEN VAN DE AFLEVERING EN HET GEBRUIK
Aan beperkt medisch voorschrift onderworpen geneesmiddel (Zie bijlage I: samenvatting van de productkenmerken, rubriek 4.2).
• VOORWAARDEN OF BEPERKINGEN MET BETREKKING TOT EEN VEILIG EN DOELTREFFEND GEBRUIK VAN HET GENEESMIDDEL
Niet van toepassing.
• ANDERE VOORWAARDEN
De houder van de vergunning voor het in de handel brengen moet de Europese Commissie op de hoogte brengen van zijn marketingplannen voor het bij dit besluit goedgekeurde geneesmiddel.
25 BIJLAGE III
ETIKETTERING EN BIJSLUITER
26 A.
ETIKETTERING
27 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD
BIO-SET PRESENTATIE
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
AVONEX 30 microgram poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie.
Interferon bèta-1a
2.
GEHALTE AAN WERKZA(A)M(E) BESTANDDE(E)L(EN)
Iedere injectieflacon bevat 30 microgram (6 miljoen IE) interferon bèta-1a.
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Menselijk serum albumine, natriumchloride, di- en monobasisch natriumfosfaat.
Zie de bijsluiter voor aanvullende informatie.
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
Poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie.
Verpakking van 4 doses geleverd als: injectieflacon met BIO-SET-applicatie met geneesmiddel, voorgevulde injectiespuit met water voor injectie, één injectienaald voor intramusculair gebruik.
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)
Voor intramusculair gebruik na oplossing met het oplosmiddel.
Voor gebruik de bijsluiter lezen.
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG
28 8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP
9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
Bewaren beneden 25 ° C.
NIET IN DE VRIEZER BEWAREN.
10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
BIOGEN IDEC LTD.
Innovation House 70 Norden Road Maidenhead Berkshire SL6 4AY Verenigd Koninkrijk
12.
NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/97/033/002
13.
PARTIJNUMMER
Lot
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING
Geneesmiddel op medisch voorschrift.
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
16 INFORMATIE IN BRAILLE
AVONEX
29 GEGEVENS DIE TEN MINSTE OP BLISTERVERPAKKINGEN OF STRIPS MOETEN WORDEN VERMELD
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
AVONEX 30 microgram poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie
Interferon bèta-1a
2.
NAAM VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
BIOGEN IDEC LTD.
3.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP
4.
PARTIJNUMMER
Lot
5.
OVERIGE
Voor intramusculair gebruik na oplossing met het oplosmiddel.
Voor gebruik de bijsluiter lezen.
Bewaren beneden 25 ° C.
NIET IN DE VRIEZER BEWAREN.
30 GEGEVENS DIE TEN MINSTE OP PRIMAIRE KLEINVERPAKKINGEN MOETEN WORDEN VERMELD
Geneesmiddel (3 ml injectieflacon)
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL EN DE TOEDIENINGWEG(EN)
AVONEX 30 microgram poeder voor injectie
Interferon bèta-1a
IM
2.
WIJZE VAN TOEDIENING
Zie bijsluiter.
3.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP
4.
PARTIJNUMMER
Lot
5.
INHOUD UITGEDRUKT IN GEWICHT, VOLUME OF EENHEID
30 microgram interferon bèta-1a
6.
OVERIGE
31 GEGEVENS DIE TEN MINSTE OP PRIMAIRE KLEINVERPAKKINGEN MOETEN WORDEN VERMELD
Oplosmiddel:
(1 ml voorgevulde injectiespuit)
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL EN DE TOEDIENINGWEG(EN)
Water voor injectie
IM
2.
WIJZE VAN TOEDIENING
3.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP
4.
PARTIJNUMMER
Lot
5.
INHOUD UITGEDRUKT IN GEWICHT, VOLUME OF EENHEID
1 ml
6.
OVERIGE
32 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
AVONEX 30 microgram/0,5 ml oplossing voor injectie.
Interferon bèta-1a
2.
GEHALTE AAN WERKZA(A)M(E) BESTANDDE(E)L(EN)
Iedere voorgevulde injectiespuit van 0,5 ml bevat 30 microgram (6 miljoen IE) interferon bèta-1a.
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Natriumacetaattrihydraat, ijsazijnzuur, argininehydrochloride, polysorbaat 20, water voor injectie.
Zie de bijsluiter voor aanvullende informatie.
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
Oplossing voor injectie.
Doos met vier voorgevulde injectiespuiten met 0,5 ml oplossing.
Doos met twaalf voorgevulde injectiespuiten met 0,5 ml oplossing.
Iedere injectiespuit is verpakt in een verzegeld plastic bakje dat ook één injectienaald voor intramusculair gebruik bevat.
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)
Voor intramusculair gebruik.
Voor gebruik de bijsluiter lezen.
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
33 7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG
8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP
9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
Bewaren in de koelkast.
AVONEX kan maximaal één week bij kamertemperatuur worden bewaard (tussen 15 ° C en 30 ° C).
NIET IN DE VRIEZER BEWAREN.
Bewaren in de oorspronkelijke verpakking (verzegeld plastic bakje) ter bescherming tegen licht.
10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
BIOGEN IDEC LTD.
Innovation House 70 Norden Road Maidenhead Berkshire SL6 4AY Verenigd Koninkrijk
12.
NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/97/033/003 verpakking met 4 voorgevulde injectiespuiten EU/1/97/033/004 verpakking met 12 voorgevulde injectiespuiten
13.
PARTIJNUMMER
Lot
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING
Geneesmiddel op medisch voorschrift.
34 15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
16 INFORMATIE IN BRAILLE
AVONEX
35 GEGEVENS DIE TEN MINSTE OP BLISTERVERPAKKINGEN OF STRIPS MOETEN WORDEN VERMELD
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
AVONEX 30 microgram / 0,5 ml oplossing voor injectie
Interferon bèta-1a
2.
NAAM VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
BIOGEN IDEC LTD.
3.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP
4.
PARTIJNUMMER
Lot
5.
OVERIGE
Voor intramusculair gebruik.
Voor gebruik de bijsluiter lezen.
Bewaren in de koelkast.
AVONEX kan maximaal één week bij kamertemperatuur worden bewaard (tussen 15 ° C en 30 ° C).
NIET IN DE VRIEZER BEWAREN.
Bewaren in de oorspronkelijke verpakking (verzegeld plastic bakje) ter bescherming tegen licht.
36 GEGEVENS DIE TEN MINSTE OP PRIMAIRE KLEINVERPAKKINGEN MOETEN WORDEN VERMELD
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL EN DE TOEDIENINGWEG(EN)
AVONEX 30 microgram / 0,5 ml oplossing voor injectie
Interferon bèta-1a
IM
2.
WIJZE VAN TOEDIENING
Zie bijsluiter.
3.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP
4.
PARTIJNUMMER
Lot
5.
INHOUD UITGEDRUKT IN GEWICHT, VOLUME OF EENHEID
0,5 ml
6.
OVERIGE
37 B.
BIJSLUITER
38 BIJSLUITER:
INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER
AVONEX 30 microgram poeder en oplossing voor injectie (Interferon bèta-1a) BIO-SET-presentatie
Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel.
Lees deze bijsluiter ook door als u al eerder Avonex hebt gebruikt, het kan zijn dat een deel van de informatie is veranderd.
- Bewaar deze bijsluiter.
Het kan nodig zijn om deze nog eens door te lezen.
- Heeft u nog vragen, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
- Dit geneesmiddel is aan u persoonlijk voorgeschreven.
Geef dit geneesmiddel niet door aan
anderen.
Dit geneesmiddel kan schadelijk voor hen zijn, zelfs als de verschijnselen dezelfde zijn als waarvoor u het geneesmiddel heeft gekregen.
- Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of als er bij u een bijwerking optreedt die niet
in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
(Aanvullende informatie)
Laatste versie:
{MM/JJJJ} deze bijsluiter wordt van tijd tot tijd aangepast.
Controleer na elk herhalingsrecept of de bijsluiter is bijgewerkt.
In deze bijsluiter:
1.
Wat is AVONEX en waarvoor wordt het gebruikt 2.
Wat u moet weten voordat u AVONEX gebruikt 3.
Hoe wordt AVONEX gebruikt 4.
Mogelijke bijwerkingen 5.
Hoe bewaart u AVONEX 6.
Aanvullende informatie 7.
Hoe injecteert u AVONEX
1.
WAT IS AVONEX EN WAARVOOR WORDT HET GEBRUIKT
Wat is AVONEX
Het werkzame bestanddeel in Avonex is een eiwit met de naam interferon bèta-1a.
Interferonen zijn natuurlijke stoffen die in uw lichaam worden aangemaakt en die u tegen infecties en ziekten beschermen.
Het eiwit in Avonex bestaat uit precies dezelfde bestanddelen als het interferon-bèta dat in het menselijk lichaam wordt aangetroffen.
Waarvoor wordt AVONEX gebruikt
Avonex wordt gebruikt bij de behandeling van multiple sclerose (MS).
Door behandeling met Avonex kan worden voorkomen dat de ziekte erger wordt, hoewel MS er niet door zal genezen.
De MS-symptomen verschillen per patiënt.
Deze kunnen bestaan uit:
- het gevoel hebben uw evenwicht te verliezen of u licht in het hoofd voelen, problemen met
lopen, stijfheid en spierkrampen, vermoeidheid, een doof gevoel in het gezicht, de armen of de benen
- acute of chronische pijn, blaas- en darmproblemen, seksuele problemen en problemen met het
zien van dingen
- problemen met denken en concentreren, depressie.
Bij MS komen van tijd tot tijd opflakkeringen voor: dit wordt een schub of terugval genoemd.
39 (Aanvullende informatie)
Avonex werkt het beste als u het regelmatig, eens per week, op hetzelfde tijdstip, gebruikt.
Stop uw behandeling met Avonex niet zonder uw neuroloog te raadplegen.
Avonex kan bijdragen aan het verminderen van het aantal schubs (terugvallen) dat u hebt en kan de invaliderende effecten van MS vertragen.
Uw arts adviseert u hoe lang u Avonex kunt gebruiken en wanneer u moet stoppen.
Hoe werkt AVONEX
Multiple sclerose gaat gepaard met zenuwbeschadiging (hersenen of ruggenmerg).
Bij MS valt het immuunsysteem van uw lichaam uw eigen myeline – de 'isolatie' die om de zenuwvezels zit – aan.
Bij beschadiging van de myeline worden de boodschappen tussen de hersenen en andere delen van het lichaam onderbroken.
Hierdoor worden de symptomen van MS veroorzaakt.
Het lijkt erop dat Avonex ervoor zorgt dat uw immuunsysteem uw myeline niet meer aanvalt.
2.
WAT U MOET WETEN VOORDAT U AVONEX GEBRUIKT
Gebruik AVONEX niet:
- als u allergisch (overgevoelig) bent voor interferon-bèta, menselijk serum albumine of een van
de overige bestanddelen van Avonex
- als u zwanger bent, begin dan niet met het gebruik van Avonex
- als u aan een zware depressie lijdt of nadenkt over het plegen van zelfmoord.
Informeer direct een arts als een van deze situaties op u van toepassing is.
(Aanvullende informatie)
Avonex en allergische reacties.
Omdat Avonex van een eiwit is gemaakt, is er een kleine kans op een allergische reactie.
Meer over depressie.
Als u aan een zware depressie lijdt of nadenkt over het plegen van zelfmoord, mag u geen Avonex gebruiken.
Het kan zijn dat uw arts u toch Avonex voorschrijft terwijl u een depressie hebt, maar het is belangrijk dat u het aan uw arts laat weten als u een depressie heeft gehad of vergelijkbare problemen die uw stemming beïnvloeden.
Pas goed op met AVONEX
Praat eerst met uw artsals u nu aan een van de volgende aandoeningen lijdt of hier in het verleden aan hebt geleden:
-
- een depressie of problemen die uw stemming beïnvloeden
- gedachten over het plegen van zelfmoord
Als zich veranderingen in uw stemming voordoen, als u zelfmoordgedachten hebt, als u zich ongebruikelijk verdrietig, angstig of waardeloos voelt, meld dit dan onmiddellijk aan uw arts.
- epilepsie of een andere aandoening met epileptische aanvallen die niet door medicatie onder
controle zijn
40
- ernstige nier- of leverproblemen
- een laag aantal witte bloedcellen of bloedplaatjes, waardoor een groter risico van infectie,
bloeding of bloedarmoede kan ontstaan
- problemen met uw hart die symptomen kunnen veroorzaken als pijn op de borst (angina
pectoris), vooral na inspanning, opgezette enkels, kortademigheid (congestief hartfalen) of een hartritmestoornis (aritmie).
Licht uw arts in als u een van deze aandoeningen hebt, of als ze erger worden terwijl u Avonex gebruikt.
Als u AVONEX gebruikt, vertel dit dan aan uw arts:
- wanneer u een bloedtest ondergaat.
Avonex kan de uitslagen beïnvloeden.
(Aanvullende informatie)
Soms moet u ander medisch personeel eraan herinneren dat u met Avonex wordt behandeld, bijvoorbeeld wanneer er aan u andere geneesmiddelen worden voorgeschreven, of als u een bloedonderzoek ondergaat.
Avonex kan de werking van andere geneesmiddelen of de uitslag van een bloedonderzoek beïnvloeden.
Gebruik met andere geneesmiddelen
- als u ook andere geneesmiddelen gebruikt, met name geneesmiddelen die worden gebruikt bij
de behandeling van epilepsie of een depressie.
Avonex kan de werking van andere geneesmiddelen beïnvloeden of er zelf door worden beïnvloed.
Dit geldt ook voor geneesmiddelen die u zonder voorschrift kunt krijgen.
Zwangerschap en borstvoeding:
Als u zwanger bent, begin dan niet met het gebruik van Avonex.
- Als u zwanger zou kunnen worden, dan moet u gedurende de tijd dat u AVONEX gebruikt een
effectieve anticonceptiemethode toepassen.
- Als u plannen maakt om zwanger te worden of als u zwanger wordt terwijl u AVONEX
gebruikt, vertel dit dan aan uw arts.
U kunt dan samen met uw arts bespreken of u door moet gaan met de behandeling.
- Als u zwanger bent of denkt dat u dit misschien bent, ga dan zo snel mogelijk met uw arts praten.
- Als u borstvoeding wilt geven, bespreek dit dan eerst met uw arts.
Rijvaardigheid en het gebruik van machines:
Bestuur geen voertuig als u zich duizelig voelt.
Bij sommige mensen veroorzaakt Avonex duizeligheid.
Als dit bij u gebeurt, of als u andere bijwerkingen krijgt die uw rijvaardigheid kunnen beïnvloeden, bestuur dan geen voertuig en gebruik geen machines.
Belangrijke informatie over enkele bestanddelen van AVONEX:
Dit geneesmiddel is praktisch 'natriumvrij'.
Elke wekelijkse dosis bevat minder dan 23 mg (1 mmol) natrium.
3.
HOE WORDT AVONEX GEBRUIKT
De gebruikelijke dosering voor volwassenen en adolescenten van 12 jaar en ouder
Eenmaal per week één injectie Avonex.
Probeer Avonex elke week op dezelfde dag op hetzelfde tijdstip te gebruiken.
41 Niet voor kinderen Avonex mag niet worden gebruikt bij kinderen jonger dan 12 jaar.
Uzelf injecteren
U kunt Avonex bij uzelf injecteren zonder de hulp van uw arts, als u is geleerd hoe u dit moet doen.
Aan het einde van deze bijsluiter vindt u de instructies voor het uzelf injecteren (zie rubriek 7, Hoe injecteert u AVONEX).
Als het voor u moeilijk is om met de injectiespuit om te gaan, vraag het dan aan uw arts.
Hij kan u daarbij helpen.
(Aanvullende informatie)
Aan het einde van deze bijsluiter vindt u meer details over het injecteren van Avonex.
Andere naald:
Uw verpakking Avonex bevat al een injectienaald.
Het is mogelijk dat uw arts u afhankelijk van uw lichaamstype een kortere en dunnere naald heeft voorgeschreven.
Bespreek met uw arts of dit op u van toepassing is.
Als u het gebruik van de injectiespuit moeilijk vindt, vraag dan aan uw arts of u een injectiespuithouder kunt gebruiken.
Dit is een speciaal ontwikkelde houder die u helpt bij het injecteren van Avonex.
Hoe lang wordt AVONEX gebruikt
Uw arts vertelt u hoe lang u Avonex moet blijven gebruiken.
Het is belangrijk dat u Avonex regelmatig blijft gebruiken.
U mag alleen veranderingen in de toediening aanbrengen wanneer uw arts dat zegt.
Als u te veel injecteert
U mag per week maar één injectie Avonex krijgen.
Als u in een periode van drie dagen meer dan één injectie Avonex hebt gekregen, neem dan voor advies onmiddellijk contact op met uw arts of apotheker.
Als u een injectie hebt overgeslagen
Als u uw wekelijkse dosis hebt overgeslagen, injecteer dan zo snel mogelijk een dosis.
Wacht daarna een week voordat u weer Avonex gebruikt.
Injecteer vervolgens elke week op deze nieuwe dag.
Als u voorkeur heeft voor een bepaalde dag voor het injecteren van Avonex, bespreek dan met uw arts hoe u met de dosis om kunt gaan om weer uit te komen op de dag die uw voorkeur heeft.
Injecteer geen dubbele dosis om een vergeten injectie in te halen.
4.
MOGELIJKE BIJWERKINGEN
Zoals alle geneesmiddelen kan Avonex bijwerkingen veroorzaken, hoewel niet iedereen deze bijwerkingen krijgt.
42 (Aanvullende informatie)
Hoewel de lijst met mogelijke bijwerkingen verontrustend kan lijken, bestaat ook de kans dat u geen enkele bijwerking ervaart.
Ernstige bijwerkingen: zorg voor medische hulp
Ernstige allergische reacties Als u een of meer van deze symptomen opmerkt:
- zwelling van uw gezicht, lippen of tong
- moeilijkheden met ademhalen
- huiduitslag.
Bel onmiddellijk een arts.
Gebruik geen Avonex meer totdat u met een arts hebt gesproken.
Depressie Als u symptomen van een depressie opmerkt, zoals:
- u ongebruikelijk droevig, angstig of waardeloos voelen.
Bel dan onmiddellijk een arts.
Leverproblemen Als u een of meer van deze symptomen opmerkt:
- geelverkleuring van uw huid of van het wit van uw ogen (geelzucht)
- overal jeuk
- u misselijk of ziek voelen (misselijkheid en braken)
- grote kans op onderhuidse bloedingen.
Bel uw arts onmiddellijk op omdat dit tekenen kunnen zijn die mogelijk wijzen op een probleem met uw lever.
Tijdens klinisch onderzoek gemelde bijwerkingen
(Aanvullende informatie)
Tijdens klinisch onderzoek gemelde bijwerkingen.
Dit zijn de bijwerkingen die door mensen zijn gemeld terwijl Avonex werd getest.
De aantallen zijn gebaseerd op het aantal mensen dat aangaf dat ze deze bijwerkingen hadden.
Het geeft u een indruk hoe waarschijnlijk het is dat u dezelfde bijwerkingen ervaart.
Zeer vaak voorkomende bijwerkingen (minimaal 1 op de 10 mensen had hier last van)
- griepachtige symptomen – hoofdpijn, spierpijn, koude rillingen of koorts: zie Griepachtige
symptomen, hieronder
- hoofdpijn.
Vaak voorkomende bijwerkingen (minder dan 1 op de 10 mensen had hier last van)
- verlies van eetlust
- zich zwak en moe voelen
- slaapproblemen
- depressie
- blozen
- loopneus
- diarree (dunne ontlasting)
- zich misselijk of ziek voelen (misselijkheid of braken)
- een doof of tintelend gevoel van de huid
43
- huiduitslag, kans op onderhuidse bloedingen
- toegenomen transpiratie, nachtelijk transpireren
- pijn in de spieren, gewrichten, armen, benen of nek
- spierkrampen, stijfheid in de gewrichten en spieren
- pijn, onderhuidse bloedingen en roodheid op de injectieplaats
- veranderingen in bloeduitslagen.
Symptomen die u kunt opmerken, zijn vermoeidheid,
herhaaldelijk infecties, onverklaarbare blauwe plekken of bloedingen.
Soms voorkomende bijwerkingen (minder dan 1 op de 100 mensen had hier last van)
- haaruitval
- veranderingen in uw menstruatie
- brandend gevoel op de injectieplaats.
Zelden voorkomende bijwerkingen (minder dan 1 op de 1.000 mensen had hier last van)
- moeilijkheden met ademhalen.
Wanneer één van de bijwerkingen u zorgen baart, praat hier dan met uw arts over.
Andere bijwerkingen
(Aanvullende informatie)
Deze bijwerkingen zijn waargenomen bij mensen die Avonex gebruiken, maar we weten niet hoe groot de kans is dat deze bijwerkingen zich voordoen.
- een onderactieve of overactieve schildklier
- nervositeit of angst, emotionele instabiliteit, irrationele gedachten of hallucinaties (dingen zien
of horen die niet echt zijn), verwarring of zelfmoord
- een doof gevoel, duizeligheid, stuiptrekkingen of epileptische aanvallen en migraine
- u bewust zijn van uw hartslag (hartkloppingen), een snelle of onregelmatige hartslag, of
hartproblemen die de volgende symptomen kunnen geven: minder in staat tot inspanning, niet plat in bed kunnen liggen, kortademigheid of gezwollen enkels
- leverproblemen zoals hierboven beschreven
- netelroos of blaarachtige huiduitslag, jeuk, verergering van psoriasis als u daar last van hebt
- zwelling of bloeding op de injectieplaats, of pijn op de borst na een injectie
- gewichtstoename of – verlies
- veranderingen in testuitslagen, inclusief veranderingen in de leverfunctietests.
Wanneer één van de bijwerkingen u zorgen baart, praat hier dan met uw arts over.
Effecten van de injectie
- Zich zwak voelen: uw eerste injectie met Avonex wordt mogelijk door uw arts toegediend.
Het
kan zijn dat u zich hierdoor slap voelt.
Het kan ook zijn dat u flauwvalt.
Het is onwaarschijnlijk dat dit nogmaals gebeurt.
- Vlak na een injectie kunnen uw spieren gespannen of erg zwak aanvoelen – alsof u een
terugval heeft.
Dit komt slechts zelden voor.
Het gebeurt alleen wanneer u injecteert en deze effecten gaan snel weer voorbij.
Nadat u met Avonex bent begonnen, kan dit op elk moment optreden.
- Als u na een injectie irritatie of huidproblemen opmerkt, bespreek dit dan met uw arts.
44 Griepachtige symptomen
(Aanvullende informatie)
Drie eenvoudige manieren om de invloed van griepachtige symptomen te verminderen:
1.
Injecteer Avonex vlak voor u naar bed gaat.
Hierdoor kunt u door de bijwerkingen heen slapen.
2.
Neem een half uur voor uw Avonex-injectie paracetamol of ibuprofen in en blijf dit een dag lang innemen.
Bespreek met uw arts of apotheker welke dosis voor u geschikt is.
3.
Als u koorts hebt, drink dan ruim voldoende water om uitdroging te voorkomen.
Sommige mensen merken dat ze na een Avonex-injectie het gevoel krijgen dat ze griep hebben.
De symptomen hiervoor zijn:
- hoofdpijn
- spierpijn
- rillingen of koorts.
Deze symptomen worden echter niet door griep veroorzaakt.
U kunt een ander niet besmetten.
Ze treden vaker op na het eerste gebruik van Avonex.
Als u doorgaat met de injecties zullen de griepachtige symptomen geleidelijk aan afnemen.
5.
HOE BEWAART U AVONEX
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
Gebruik Avoenx niet meer na de vervaldatum die staat vermeld op het etiket.
Bewaar beneden 25 ° C.
Dien de injectie zo snel mogelijk toe nadat deze in de injectiespuit is klaargemaakt.
De voorbereide injectiespuit mag echter voorafgaand aan het injecteren gedurende maximaal 6 uur in een koelkast worden bewaard (tussen 2 ° C en 8 ° C).
Niet in de vriezer bewaren.
Haal de injectiespuit een half uur voor uw injectie uit de koelkast.
Gebruik Avonex NIET als u opmerkt dat:
- de verzegeling van de dop van het BIO-SET-presentatie is verbroken
- het verzegelde plastic bakje beschadigd of geopend is
- de vloeistof in de injectieflacon na het oplossen niet kleurloos of lichtgeel is of als u er deeltjes in
kunt zien zweven.
Geneesmiddelen dienen niet weggegooid te worden via het afvalwater of met huishoudelijk afval.
Vraag uw apotheker wat u met medicijnen moet doen die niet meer nodig zijn.
Deze maatregelen zullen helpen bij de bescherming van het milieu.
6.
AANVULLENDE INFORMATIE
Bestanddelen
Het werkzame bestanddeel is:
Interferon-bèta-1a 30 microgram De andere bestanddelen zijn: menselijk serumalbumine, natriumchloride, di- en monobasisch natriumfosfaat.
45 Wat er in uw Avonex-verpakking zit
Elke doos Avonex Bio-set bevat vier doses Avonex.
Elke dosis wordt geleverd in een verzegeld plastic bakje en bevat wit tot gebroken wit poeder in een glazen flesje (injectieflacon) en een met water gevulde injectiespuit.
Het poeder wordt met het water vermengd om de bij u toe te dienen injectie te verkrijgen (oplossing voor injectie).
Het bakje bevat ook een aparte naald waarmee de injectie kan worden toegediend.
Houder van de vergunning voor het in de handel brengen:
Biogen Idec Limited, Innovation House, 70 Norden Road, Maidenhead, Berkshire, SL6 4AY, Verenigd Koninkrijk.
Avonex wordt vervaardigd door:
Biogen Idec BV, Robijnlaan 8, NL-2132 WX Hoofddorp, Nederland.
Biogen Idec Denmark Manufacturing ApS, Biogen Idec Allé 1, DK-3400 Hillerød, Denemarken.
Neem voor een versie van deze bijsluiter met een groter lettertype contact op met de lokale vertegenwoordiger.
Neem voor alle informatie met betrekking tot dit geneesmiddel contact op met de lokale vertegenwoordiger van de houder van de vergunning voor het in de handel brengen
België/Belgique/Belgien Biogen Idec Belgium N.V. / S.A. +32 2 2191218
Luxembourg/Luxemburg Biogen Idec Belgium N.V. / S.A. +32 2 2191218
ÐÑÐ»Ð³Ð°ÑÐ¸Ñ Ð¢Ð ÐÐÐÐ¤ÐÐ ÐÐ +359 2 962 12 00
Magyarország Gedeon Richter Plc. +36 1 432 6097
Č eská republika Biogen Idec Czech Republic s.r.o. +420 222 191 640
Malta Interpharma Co.
Ltd. +356 21354582
Danmark Biogen Idec Denmark A/S +45 77 41 57 57
Nederland Biogen Idec International B.V. +31 20 542 2000
Deutschland Biogen Idec GmbH +49 (0) 89 99 6170
Norge Biogen Idec Norway AS +47 23 00 52 50
Eesti Richter Gedeon Eesti filiaal +372 742 7056
Österreich Biogen Idec Austria GmbH. +43 1 484 46 13
Ελλάδα Genesis Pharma SA +30 210 8771500
Polska Gedeon Richter Plc.
S.A.
Przedstawicielstwo w Polsce. +48 (22) 642-67-39
España Biogen Idec Iberia SL +34 91 310 7110
Portugal Biogen Idec Portugal, Sociedade Unipessoal, Lda. +351 21 318 8450
46 France Biogen Idec France +33 (0)1 41 37 9595
România MEDISON PHARMA SRL + 40 31 7104035
Ireland Biogen Idec (Ireland) Ltd. +353 (0)1 463 7799
Slovenija Biogen Idec d.o.o. +386 1 589 91 04
Ísland Icepharma hf +354 540 8000
Slovenská republika Biogen Idec (Slovak Republic) s.r.o +421 2 32410188
Italia Biogen-Dompé s.r.l. +39 02 583 831
Suomi/Finland Biogen Idec Finland Oy +358 207 401 200
Κύπρος Genesis Pharma Cyprus Ltd +3572 2 769946
Sverige BiogenIdec Sweden AB +46 8 594 113 60
Latvija Gedeon Richter Plc. +36 1 432 6097
United Kingdom Biogen Idec Limited +44 (0) 1628 50 1000
Lietuva Gedeon Richter Plc. +36 1 432 6097
Deze bijsluiter is voor de laatste keer goedgekeurd in {MM/JJJJ}
Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europese Geneesmiddelen Bureau (EMEA) http://www.emea.europa.eu /.
4H
7.
HOE INJECTEERT U AVONEX
Als het goed is, heeft u instructie gekregen over het injecteren van Avonex.
Deze aanwijzingen zijn bedoeld als herinnering.
Raadpleeg uw arts of apotheker wanneer u vragen heeft of ergens niet zeker van bent.
Plaats van injectie
• Avonex wordt in een spier geïnjecteerd, bijvoorbeeld in de spieren van het bovenbeen.
Het injecteren van Avonex in de billen wordt niet aangeraden. • Gebruik elke week een andere injectieplaats.
Hierdoor wordt het risico op irritatie van uw huid en spier kleiner.
• Kies voor de injectie geen stuk van uw huid dat gekneusd, pijnlijk of geïnfecteerd is of waar een open wond zit.
47 A.
Voorbereiding
1.
Haal het bakje uit de doos.
Controleer de uiterste gebruiksdatum op de deksel van het bakje.
Gebruik het bakje niet als de datum is verlopen.
Trek het papieren deksel helemaal weg.
Controleer of het blisterbakje het volgende bevat: • één BIO-SET (injectieflacon + basis + dop) • één injectiespuit • één injectienaald (zie de afbeelding 'Inhoud van het plastic bakje').
2.
Was uw handen grondig met water en zeep en droog ze af.
3.
Leg watjes met alcohol en pleisters klaar (niet bijgeleverd) als u deze nodig hebt.
4.
Zoek een schoon, hard oppervlak waarop de spullen die u bij de injectie nodig hebt neer kunt leggen.
Leg daar het bakje op.
B.
De injectie voorbereiden
1 Verwijder de dop van de injectieflacon Draai de dop eerst rond en trek deze er daarna af.
Raak hierbij het verbindingsstuk niet aan.
2 Trek de dop van de injectiespuit af Houd de basis van de injectiespuit vast.
Trek de dop eraf.
Raak hierbij het verbindingsstuk niet aan.
Druk niet op de zuiger.
48 3 Breng de injectiespuit en de injectieflacon op één lijn.
Plaats de Bio-Set op een vlak oppervlak.
Breng de twee verbindingspoorten op één lijn zodat ze een rechte lijn vormen.
Houd de injectiespuit aan de basis vast.
Schroef deze stevig rechtsom op de injectieflacon.
4 Duw de injectiespuit naar beneden totdat deze klikt.
Plaats de Bio-Set op een plat oppervlak en houd de injectiespuit aan de basis vast.
Houd ze op één rechte lijn.
NB:
Als de injectiespuit een hoek maakt ten opzichte van de Bio-Set, zal deze lekken.
Duw op de injectiespuit totdat deze klikt.
5 Vermeng het water met het poeder Injecteer al het water langzaam vanuit de injectiespuit in de injectieflacon.
NB:
Druk niet te snel op de zuiger.
Hierdoor kan schuimvorming van de oplossing ontstaan, waardoor de oplossing niet in de injectiespuit kan worden opgetrokken.
Duw de zuiger recht naar beneden zodat de lucht uit de injectiespuit kan ontsnappen.
6 Los het poeder volledig op Pak de injectieflacon en de injectiespuit op, waarbij ze met elkaar verbonden en rechtop blijven.
Draai de injectieflacon voorzichtig rond totdat al het poeder is opgelost.
Niet schudden: hierdoor kan schuim ontstaan
7 Vul de injectiespuit Draai de injectiespuit en de injectieflacon ondersteboven, houdt ze daarbij nog steeds uitgelijnd.
NB:
Als de injectiespuit een hoek maakt ten opzichte van de Bio-Set, zal deze lekken.
Trek de zuiger langzaam terug totdat alle vloeistof in de injectiespuit zit.
8 Haal de injectiespuit los van de injectieflacon Houd de gevulde injectiespuit aan de basis vast.
Draai deze tegen de klok in om hem te verwijderen uit de Bio-Set-injectieflacon.
Raak het verbindingsstuk van de injectiespuit niet aan.
C:
De injectie toedienen
1 Controleer de vloeistof in de injectiespuit Deze moet helder en vrij van deeltjes zijn.
Als de oplossing een andere kleur dan kleurloos of lichtgeel heeft, of als u er deeltjes in kunt zien zweven, injecteer de vloeistof dan niet.
49 2 Plaats de naald Open de naald zodat het verbindingsstuk vrij komt.
Laat de beschermhuls zitten.
Druk en draai de naald met de klok mee op de injectiespuit.
Trek nu de plastic beschermhuls van de naald eraf.
Draai er niet aan.
NB:
Als u de naaldbeschermer wilt verwijderen en u draait eraan, dan bestaat de kans dat u per ongeluk ook de naald verwijdert.
3 Laat eventuele lucht ontsnappen Houd voor het laten ontsnappen van de lucht de injectienaald naar boven gericht.
Klop zachtjes op het reservoir zodat de luchtbelletjes naar boven drijven.
Duw de zuiger voorzichtig omhoog om alle lucht te verwijderen.
Laat niet meer dan een klein druppeltje vloeistof ontsnappen.
4 Reinig de plaats van injectie en rek deze uit Gebruik zonodig een alcoholwatje om de huid op de door u gekozen injectieplaats te reinigen.
Laad de huid opdrogen.
Houd met één hand de huid rond de injectieplaats strak.
Ontspan de spier.
5 Dien de injectie toe Steek de injectienaald met een snelle beweging – zoals bij het gooien van een dartpijltje – en in een rechte hoek ten opzichte van de huid (loodrecht) in de spier.
De naald moet er volledig in gaan.
Injecteer langzaam totdat de injectiespuit leeg is.
6 Trek de naald terug Houd de huid strak gespannen of knijp in de huid rondom de injectieplaats en trek de naald eruit.
Als u alcoholwatjes gebruikt, druk er dan een op de injectieplaats.
Plak zo nodig een pleister op de injectieplaats.
Het afval op de juiste manier weggooien
Gooi na elke injectie de naald, de injectiespuit en de injectieflacon in een speciaal afvalbakje (zoals een scherpafvalcontainer), en niet bij het normale afval.
Tissues en gebruikte watjes of alcoholdoekjes mogen gewoon in de vuilnisbak.
50 BIJSLUITER:
INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER
AVONEX 30 microgram/0,5 ml oplossing voor injectie (Interferon bèta-1a) Presentatie in voorgevulde spuit
Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel.
Lees deze bijsluiter ook door als u al eerder Avonex hebt gebruikt, het kan zijn dat een deel van de informatie is veranderd.
- Bewaar deze bijsluiter.
Het kan nodig zijn om deze nog eens door te lezen.
- Heeft u nog vragen, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
- Dit geneesmiddel is aan u persoonlijk voorgeschreven.
Geef dit geneesmiddel niet door aan
anderen.
Dit geneesmiddel kan schadelijk voor hen zijn, zelfs als de verschijnselen dezelfde zijn als waarvoor u het geneesmiddel heeft gekregen.
- Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of als er bij u een bijwerking optreedt die niet in
deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
(Aanvullende informatie)
Laatste versie:
{MM/JJJJ} deze bijsluiter wordt van tijd tot tijd aangepast.
Controleer na elk herhalingsrecept of de bijsluiter is bijgewerkt.
In deze bijsluiter:
1.
Wat is AVONEX en waarvoor wordt het gebruikt 2.
Wat u moet weten voordat u AVONEX gebruikt 3.
Hoe wordt AVONEX gebruikt 4.
Mogelijke bijwerkingen 5.
Hoe bewaart u AVONEX 6.
Aanvullende informatie 7.
Hoe injecteert u AVONEX
1.
WAT IS AVONEX EN WAARVOOR WORDT HET GEBRUIKT
Wat is AVONEX
Het werkzame bestanddeel in Avonex is een eiwit met de naam interferon bèta-1a.
Interferonen zijn natuurlijke stoffen die in uw lichaam worden aangemaakt en die u tegen infecties en ziekten beschermen.
Het eiwit in Avonex bestaat uit precies dezelfde bestanddelen als het interferon-bèta dat in het menselijk lichaam wordt aangetroffen.
Waarvoor wordt AVONEX gebruikt
Avonex wordt gebruikt bij de behandeling van multiple sclerose (MS).
Door behandeling met Avonex kan worden voorkomen dat de ziekte erger wordt, hoewel MS er niet door zal genezen.
De MS-symptomen verschillen per patiënt.
Deze kunnen bestaan uit:
- het gevoel hebben uw evenwicht te verliezen of u licht in het hoofd voelen, problemen met
lopen, stijfheid en spierkrampen, vermoeidheid, een doof gevoel in het gezicht, de armen of de benen
- acute of chronische pijn, blaas- en darmproblemen, seksuele problemen en problemen met het
zien van dingen
- problemen met denken en concentreren, depressie.
Bij MS komen van tijd tot tijd opflakkeringen voor: dit wordt een schub of terugval genoemd.
51 (Aanvullende informatie)
Avonex werkt het beste als u het regelmatig, eens per week, op hetzelfde tijdstip, gebruikt.
Stop uw behandeling met Avonex niet zonder uw neuroloog te raadplegen.
Avonex kan bijdragen aan het verminderen van het aantal schubs (terugvallen) dat u hebt en kan de invaliderende effecten van MS vertragen.
Uw arts adviseert u hoe lang u Avonex kunt gebruiken en wanneer u moet stoppen.
Hoe werkt AVONEX
Multiple sclerose gaat gepaard met zenuwbeschadiging (hersenen of ruggenmerg).
Bij MS valt het immuunsysteem van uw lichaam uw eigen myeline – de 'isolatie' die om de zenuwvezels zit – aan.
Bij beschadiging van de myeline worden de boodschappen tussen de hersenen en andere delen van het lichaam onderbroken.
Hierdoor worden de symptomen van MS veroorzaakt.
Het lijkt erop dat Avonex ervoor zorgt dat uw immuunsysteem uw myeline niet meer aanvalt.
2.
WAT U MOET WETEN VOORDAT U AVONEX GEBRUIKT
Gebruik AVONEX niet:
- als u allergisch (overgevoelig) bent voor interferon-bèta of voor één van de andere
bestanddelen van Avonex
- als u zwanger bent, begin dan niet met het gebruik van Avonex
- als u aan een zware depressie lijdt of nadenkt over het plegen van zelfmoord.
Informeer direct een arts als een van deze situaties op u van toepassing is.
(Aanvullende informatie)
Avonex en allergische reacties.
Omdat Avonex van een eiwit is gemaakt, is er een kleine kans op een allergische reactie.
Meer over depressie.
Als u aan een zware depressie lijdt of nadenkt over het plegen van zelfmoord, mag u geen Avonex gebruiken.
Het kan zijn dat uw arts u toch Avonex voorschrijft terwijl u een depressie hebt, maar het is belangrijk dat u het aan uw arts laat weten als u een depressie heeft gehad of vergelijkbare problemen die uw stemming beïnvloeden.
Pas goed op met AVONEX
Praat eerst met uw arts: als u nu aan een van de volgende aandoeningen lijdt of hier in het verleden aan hebt geleden:
- een depressie of problemen die uw stemming beïnvloeden
- gedachten over het plegen van zelfmoord.
Als zich veranderingen in uw stemming voordoen, als u zelfmoordgedachten hebt, als u zich ongebruikelijk verdrietig, angstig of waardeloos voelt, meld dit dan onmiddellijk aan uw arts.
- epilepsie of een andere aandoening met epileptische aanvallen die niet door medicatie onder
controle zijn
- ernstige nier- of leverproblemen
52
- een laag aantal witte bloedcellen of bloedplaatjes, waardoor een groter risico van infectie,
bloeding of bloedarmoede kan ontstaan
- problemen met uw hart die symptomen kunnen veroorzaken als pijn op de borst (angina
pectoris), vooral na inspanning, opgezette enkels, kortademigheid (congestief hartfalen) of een hartritmestoornis (aritmie).
Licht uw arts in als u een van deze aandoeningen hebt, of als ze erger worden terwijl u Avonex gebruikt.
Als u AVONEX gebruikt, vertel dit dan aan uw arts:
- als u een bloedtest ondergaat.
Avonex kan de uitslagen beïnvloeden.
(Aanvullende informatie)
Soms moet u ander medisch personeel eraan herinneren dat u met Avonex wordt behandeld, bijvoorbeeld wanneer er aan u andere geneesmiddelen worden voorgeschreven, of als u een bloedonderzoek ondergaat.
Avonex kan de werking van andere geneesmiddelen of de uitslag van een bloedonderzoek beïnvloeden.
Gebruik met andere geneesmiddelen
Als u andere geneesmiddelen gebruikt, in het bijzonder geneesmiddelen die worden gebruikt bij de behandeling van epilepsie of depressie.
Avonex kan de werking van andere geneesmiddelen beïnvloeden of er zelf door worden beïnvloed.
Dit geldt ook voor geneesmiddelen die u zonder voorschrift kunt krijgen.
Zwangerschap en borstvoeding:
Als u zwanger bent, begin dan niet met het gebruik van Avonex.
- Als u zwanger zou kunnen worden, dan moet u gedurende de tijd dat u AVONEX gebruikt een
effectieve anticonceptiemethode toepassen.
- Als u plannen maakt om zwanger te worden of als u zwanger wordt terwijl u AVONEX
gebruikt, vertel dit dan aan uw arts.
U kunt dan samen met uw arts bespreken of u door moet gaan met de behandeling.
- Als u zwanger bent of denkt dat u dit misschien bent, ga dan zo snel mogelijk met uw arts praten.
- Als u borstvoeding wilt geven, bespreek dit dan eerst met uw arts.
Rijvaardigheid en het gebruik van machines:
Bestuur geen voertuig als u zich duizelig voelt.
Bij sommige mensen veroorzaakt Avonex duizeligheid.
Als dit bij u gebeurt, of als u andere bijwerkingen krijgt die uw rijvaardigheid kunnen beïnvloeden, bestuur dan geen voertuig en gebruik geen machines.
Belangrijke informatie over enkele bestanddelen van AVONEX:
Dit geneesmiddel is praktisch 'natriumvrij'.
Elke wekelijkse dosis bevat minder dan 23 mg (1 mmol) natrium.
3.
HOE WORDT AVONEX GEBRUIKT
De gebruikelijke dosering voor volwassenen en adolescenten van 12 jaar en ouder
Eenmaal per week één injectie Avonex.
Probeer Avonex elke week op dezelfde dag op hetzelfde tijdstip te gebruiken.
53 Niet voor kinderen Avonex mag niet worden gebruikt bij kinderen jonger dan 12 jaar.
Als u hebt besloten te beginnen met een behandeling met Avonex, kan het zijn dat uw arts u aanraadt te beginnen met een halve dosis voordat u overgaat tot het verhogen van de dosis tot een volledige dosis.
Uw arts kan u een Avostartclip geven die wordt vastgemaakt op de spuit, waarmee de dosis Avonex die wordt geïnjecteerd, tot de helft wordt verminderd.
(Aanvullende informatie)
Beginnen met Avonex Als u voor het eerst Avonex gaat gebruiken, is het mogelijk dat uw arts u adviseert te beginnen met het gebruiken van een lagere dosis, zodat u kunt wennen aan de effecten van Avonex voordat de dosis wordt verhoogd tot een volledige dosis.
U kunt daarvoor een Avostartclip krijgen.
Deze Avostartclip wordt vastgemaakt aan de spuit en hiermee kan een halve dosis Avonex worden toegediend.
Raadpleeg de instructies bij de Avostartclip voor meer informatie over het gebruik van dit hulpmiddel.
Uzelf injecteren
U kunt Avonex bij uzelf injecteren zonder de hulp van uw arts, als u is geleerd hoe u dit moet doen.
Aan het einde van deze bijsluiter vindt u de instructies voor het uzelf injecteren (zie rubriek 7, Hoe injecteert u AVONEX).
Als het voor u moeilijk is om met de injectiespuit om te gaan, vraag het dan aan uw arts.
Hij kan u daarbij helpen.
(Aanvullende informatie)
Aan het einde van deze bijsluiter vindt u meer details over het injecteren van Avonex.
Andere naald:
Uw verpakking Avonex bevat al een injectienaald.
Het is mogelijk dat uw arts u afhankelijk van uw lichaamstype een kortere en dunnere naald heeft voorgeschreven.
Bespreek met uw arts of dit op u van toepassing is.
Als u het gebruik van de injectiespuit moeilijk vindt, vraag dan aan uw arts of u een injectiespuithouder kunt gebruiken.
Dit is een speciaal ontwikkelde houder die u helpt bij het injecteren van Avonex.
Hoelang wordt AVONEX gebruikt
Uw arts vertelt u hoe lang u Avonex moet blijven gebruiken.
Het is belangrijk dat u Avonex regelmatig blijft gebruiken.
U mag alleen veranderingen in de toediening aanbrengen wanneer uw arts dat zegt.
Als u te veel injecteert
U mag per week maar één injectie Avonex krijgen.
Als u in een periode van drie dagen meer dan één injectie Avonex hebt gekregen, neem dan voor advies onmiddellijk contact op met uw arts of apotheker.
54 Als u een injectie hebt overgeslagen
Als u uw wekelijkse dosis hebt overgeslagen, injecteer dan zo snel mogelijk een dosis.
Wacht daarna een week voordat u weer Avonex gebruikt.
Injecteer vervolgens elke week op deze nieuwe dag.
Als u voorkeur heeft voor een bepaalde dag voor het injecteren van Avonex, bespreek dan met uw arts hoe u met de dosis om kunt gaan om weer uit te komen op de dag die uw voorkeur heeft.
Injecteer geen dubbele dosis om een vergeten injectie in te halen.
4.
MOGELIJKE BIJWERKINGEN
Zoals alle geneesmiddelen kan Avonex bijwerkingen veroorzaken, hoewel niet iedereen deze bijwerkingen krijgt.
(Aanvullende informatie)
Hoewel de lijst met mogelijke bijwerkingen verontrustend kan lijken, bestaat ook de kans dat u geen enkele bijwerking ervaart.
Ernstige bijwerkingen: zorg voor medische hulp
Ernstige allergische reacties Als u een of meer van deze symptomen opmerkt:
- zwelling van uw gezicht, lippen of tong
- moeilijkheden met ademhalen
- huiduitslag.
Bel onmiddellijk een arts.
Gebruik geen Avonex meer totdat u met een arts hebt gesproken.
Depressie Als u symptomen van een depressie opmerkt, zoals:
- u ongebruikelijk droevig, angstig of waardeloos voelen.
Bel dan onmiddellijk een arts.
Leverproblemen Als u een of meer van deze symptomen opmerkt:
- geelverkleuring van uw huid of van het wit van uw ogen (geelzucht)
- overal jeuk
- u misselijk of ziek voelen (misselijkheid en braken)
- grote kans op onderhuidse bloedingen.
Bel uw arts onmiddellijk op omdat dit tekenen kunnen zijn die mogelijk wijzen op een probleem met uw lever.
Tijdens klinisch onderzoek gemelde bijwerkingen
(Aanvullende informatie)
Tijdens klinisch onderzoek gemelde bijwerkingen.
Dit zijn de bijwerkingen die door mensen zijn gemeld terwijl Avonex werd getest.
De aantallen zijn gebaseerd op het aantal mensen dat aangaf dat ze deze bijwerkingen hadden.
Het geeft u een indruk hoe waarschijnlijk het is dat u dezelfde bijwerkingen ervaart.
Zeer vaak voorkomende bijwerkingen (minimaal 1 op de 10 mensen had hier last van)
55
- griepachtige symptomen – hoofdpijn, spierpijn, koude rillingen of koorts: zie Griepachtige
symptomen, hieronder
- hoofdpijn.
Vaak voorkomende bijwerkingen (minder dan 1 op de 10 mensen had hier last van)
- verlies van eetlust
- zich zwak en moe voelen
- slaapproblemen
- depressie
- blozen
- loopneus
- diarree (dunne ontlasting)
- zich misselijk of ziek voelen (misselijkheid of braken)
- een doof of tintelend gevoel van de huid
- huiduitslag, kans op onderhuidse bloedingen
- toegenomen transpiratie, nachtelijk transpireren
- pijn in de spieren, gewrichten, armen, benen of nek
- spierkrampen, stijfheid in de gewrichten en spieren
- pijn, onderhuidse bloedingen en roodheid op de injectieplaats
- veranderingen in bloeduitslagen.
Symptomen die u kunt opmerken, zijn vermoeidheid,
herhaaldelijk infecties, onverklaarbare blauwe plekken of bloedingen.
Soms voorkomende bijwerkingen (minder dan 1 op de 100 mensen had hier last van)
- haaruitval
- veranderingen in uw menstruatie
- brandend gevoel op de injectieplaats.
Zelden voorkomende bijwerkingen (minder dan 1 op de 1.000 mensen had hier last van)
- moeilijkheden met ademhalen.
Wanneer één van de bijwerkingen u zorgen baart, praat hier dan met uw arts over.
Andere bijwerkingen
(Aanvullende informatie)
Deze bijwerkingen zijn waargenomen bij mensen die Avonex gebruiken, maar we weten niet hoe groot de kans is dat deze bijwerkingen zich voordoen.
- een onderactieve of overactieve schildklier
- nervositeit of angst, emotionele instabiliteit, irrationele gedachten of hallucinaties (dingen zien
of horen die niet echt zijn), verwarring of zelfmoord
- een doof gevoel, duizeligheid, stuiptrekkingen of epileptische aanvallen en migraine
- u bewust zijn van uw hartslag (hartkloppingen), een snelle of onregelmatige hartslag, of
hartproblemen die de volgende symptomen kunnen geven: minder in staat tot inspanning, niet plat in bed kunnen liggen, kortademigheid of gezwollen enkels
- leverproblemen zoals hierboven beschreven
- netelroos of blaarachtige huiduitslag, jeuk, verergering van psoriasis als u daar last van hebt
- zwelling of bloeding op de injectieplaats, of pijn op de borst na een injectie
- gewichtstoename of – verlies
- veranderingen in testuitslagen, inclusief veranderingen in de leverfunctietests.
Wanneer één van de bijwerkingen u zorgen baart, praat hier dan met uw arts over.
56 Effecten van de injectie
- Zich zwak voelen: uw eerste injectie met Avonex wordt mogelijk door uw arts toegediend.
Het
kan zijn dat u zich hierdoor slap voelt.
Het kan ook zijn dat u flauwvalt.
Het is onwaarschijnlijk dat dit nogmaals gebeurt.
- Vlak na een injectie kunnen uw spieren gespannen of erg zwak aanvoelen – alsof u een
terugval heeft.
Dit komt slechts zelden voor.
Het gebeurt alleen wanneer u injecteert en deze effecten gaan snel weer voorbij.
Nadat u met Avonex bent begonnen, kan dit op elk moment optreden.
- Als u na een injectie irritatie of huidproblemen opmerkt, bespreek dit dan met uw arts.
Griepachtige symptomen
(Aanvullende informatie)
Drie eenvoudige manieren om de invloed van griepachtige symptomen te verminderen:
1.
Injecteer Avonex vlak voor u naar bed gaat.
Hierdoor kunt u door de bijwerkingen heen slapen.
2.
Neem een half uur voor uw Avonex-injectie paracetamol of ibuprofen in en blijf dit een dag lang innemen.
Bespreek met uw arts of apotheker welke dosis voor u geschikt is.
3.
Als u koorts hebt, drink dan ruim voldoende water om uitdroging te voorkomen.
Sommige mensen merken dat ze na een Avonex-injectie het gevoel krijgen dat ze griep hebben.
De symptomen hiervoor zijn:
- hoofdpijn
- spierpijn
- rillingen of koorts.
Deze symptomen worden echter niet door griep veroorzaakt.
U kunt een ander niet besmetten.
Ze treden vaker op na het eerste gebruik van Avonex.
Als u doorgaat met de injecties zullen de griepachtige symptomen geleidelijk aan afnemen.
5.
HOE BEWAART U AVONEX
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
Gebruik Avonex niet meer na de vervaldatum die staat vermeld op het etiket.
Bewaren in de oorspronkelijke verpakking (verzegeld plastic bakje) om blootstelling aan licht te voorkomen.
Bewaren in een koelkast (tussen 2 ° C en 8 ° C).
Niet in de vriezer bewaren.
Avonex kan ook maximaal gedurende één week bij kamertemperatuur worden bewaard (tussen 15 ° C en 30 ° C).
Gebruik Avonex NIET als u opmerkt dat:
- de voorgevulde injectiespuit gebroken is.
- het verzegelde plastic bakje beschadigd of geopend is.
- de oplossing verkleurd is of als u er deeltjes in ziet zweven.
- de verzegelde afsluitdop is beschadigd.
Geneesmiddelen dienen niet weggegooid te worden via het afvalwater of met huishoudelijk afval.
Vraag uw apotheker wat u met medicijnen moet doen die niet meer nodig zijn.
Deze maatregelen zullen helpen bij de bescherming van het milieu.
57 6.
AANVULLENDE INFORMATIE
Bestanddelen
Het werkzame bestanddeel is:
Interferon-bèta-1a 30 microgram/0,5 ml De andere bestanddelen zijn: natriumacetaat trihydraat, ijsazijnzuur, argininehydrochloride, polysorbaat 20 en water voor injectie.
Wat er in uw Avonex-verpakking zit:
Avonex oplossing voor injectie wordt als gebruiksklare oplossing geleverd.
Een doos Avonex bevat vier of twaalf gebruiksklare (voorgevulde) injectiespuiten, elk gevuld met 0,5 ml heldere, kleurloze vloeistof.
Niet alle genoemde verpakkingsgrootten worden in de handel gebracht.
Elke injectiespuit is verpakt in een verzegeld plastic bakje.
Het bakje bevat ook een aparte naald waarmee de injectie kan worden toegediend.
Houder van de vergunning voor het in de handel brengen:
Biogen Idec Limited, Innovation House, 70 Norden Road, Maidenhead, Berkshire, SL6 4AY, Verenigd Koninkrijk.
Avonex wordt vervaardigd door:
Biogen Idec BV, Robijnlaan 8, NL-2132 WX Hoofddorp, Nederland.
Biogen Idec Denmark Manufacturing ApS, Biogen Idec Allé 1, DK-3400 Hillerød, Denemarken
Neem voor een versie van deze bijsluiter met een groter lettertype contact op met de lokale vertegenwoordiger.
Neem voor alle informatie met betrekking tot dit geneesmiddel contact op met de lokale vertegenwoordiger van de houder van de vergunning voor het in de handel brengen.
België/Belgique/Belgien Biogen Idec Belgium N.V. / S.A. +32 2 2191218
Luxembourg/Luxemburg Biogen Idec Belgium N.V. / S.A. +32 2 2191218
ÐÑÐ»Ð³Ð°ÑÐ¸Ñ Ð¢Ð ÐÐÐÐ¤ÐÐ ÐÐ +359 2 962 12 00
Magyarország Gedeon Richter Plc. +36 1 432 6097
Č eská republika Biogen Idec Czech Republic s.r.o. +420 222 191 640
Malta Interpharma Co.
Ltd. +356 21354582
Danmark Biogen Idec Denmark A/S +45 77 41 57 57
Nederland Biogen Idec International B.V. +31 20 542 2000
Deutschland Biogen Idec GmbH +49 (0) 89 99 6170
Norge Biogen Idec Norway AS +47 23 00 52 50
58 Eesti Österreich Richter Gedeon Eesti filiaal +372 742 7056
Biogen Idec Austria GmbH. +43 1 484 46 13
Ελλάδα Genesis Pharma SA +30 210 8771500
Polska Gedeon Richter Plc.
S.A.
Przedstawicielstwo w Polsce. +48 (22) 642-67-39
España Biogen Idec Iberia SL +34 91 310 7110
Portugal Biogen Idec Portugal, Sociedade Unipessoal, Lda. +351 21 318 8450
France Biogen Idec France +33 (0)1 41 37 9595
România MEDISON PHARMA SRL + 40 31 7104035
Ireland Biogen Idec (Ireland) Ltd. +353 (0)1 463 7799
Slovenija Biogen Idec d.o.o. +386 1 589 91 04
Ísland Icepharma hf +354 540 8000
Slovenská republika Biogen Idec (Slovak Republic) s.r.o +421 2 32410188
Italia Biogen-Dompé s.r.l. +39 02 583 831
Suomi/Finland Biogen Idec Finland Oy +358 207 401 200
Κύπρος Genesis Pharma Cyprus Ltd +3572 2 769946
Sverige BiogenIdec Sweden AB +46 8 594 113 60
Latvija Gedeon Richter Plc. +36 1 432 6097
United Kingdom Biogen Idec Limited +44 (0) 1628 50 1000
Lietuva Gedeon Richter Plc. +36 1 432 6097
Deze bijsluiter is voor de laatste keer goedgekeurd in {MM/JJJJ}
Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europese Geneesmiddelen Bureau (EMEA) http://www.emea.europa.eu /.
5H
7.
HOE INJECTEERT U AVONEX
Als het goed is, heeft u instructie gekregen over het injecteren van Avonex.
Deze aanwijzingen zijn bedoeld als herinnering.
Raadpleeg uw arts of apotheker wanneer u vragen heeft of ergens niet zeker van bent.
59 Plaats van injectie
• Avonex wordt in een spier geïnjecteerd, bijvoorbeeld in de spieren van het bovenbeen.
Het injecteren van Avonex in de billen wordt niet aangeraden. • Gebruik elke week een andere injectieplaats.
Hierdoor wordt het risico van irritatie van uw huid en spier kleiner. • Kies voor de injectie geen stuk van uw huid dat gekneusd, pijnlijk of geïnfecteerd is of waar een open wond zit.
A.
Voorbereiding
1.
Haal een verzegeld bakje uit de koelkast.
- Controleer de uiterste gebruiksdatum op de deksel van het bakje.
Gebruik het bakje niet als
de datum is verlopen.
- Trek het papieren deksel helemaal weg.
Controleer of het blisterbakje een voorgevulde
injectiespuit en een injectienaald bevat (zie de afbeelding 'Inhoud van het plastic bakje').
2.
Laat de injectiespuit opwarmen
- Laat de injectiespuit gedurende een half uur bij kamertemperatuur liggen.
Dit zorgt ervoor
dat de injectie comfortabeler is dan wanneer de oplossing rechtstreeks vanuit de koelkast wordt geïnjecteerd.
NB:
Gebruik geen externe warmtebron zoals heet water om de injectiespuit te verwarmen.
3.
Was uw handen grondig met water en zeep en droog ze af.
4.
Leg watjes met alcohol en pleisters klaar (niet bijgeleverd) als u deze nodig hebt.
Zoek een schoon, hard oppervlak waarop de spullen die u bij de injectie nodig hebt neer kunt leggen.
Leg daar het bakje op.
60 B.
De injectie voorbereiden
1 Controleer de vloeistof in de injectiespuit Deze moet helder en vrij van deeltjes zijn.
Als de oplossing troebel is, of verkleurd, of als deze zwevende deeltjes bevat, gebruik de oplossing dan niet.
2 Verwijder de dop van de injectiespuit De injectiespuit is voorzien van een verzegelde afsluitdop.
Let erop dat de dop intact is en niet is geopend.
Als het eruit ziet alsof hij is geopend, gebruik die injectiespuit dan niet.
Houd de injectiespuit zo vast dat de witte dop naar boven wijst.
Buig de dop in een rechte hoek totdat deze losschiet.
Raak hierbij het verbindingsstuk niet aan.
Druk niet op de zuiger.
3 Plaats de naald Open de naald zodat het verbindingsstuk vrij komt.
Laat de beschermhuls zitten.
Druk de naald op de injectiespuit.
Draai de naald met de klok mee totdat deze op zijn plaats klikt.
NB:
Controleer of de injectienaald stevig op de injectiespuit is bevestigd.
Anders kan deze gaan lekken.
Als aan u een halve dosis Avonex is voorgeschreven, kan het zijn dat u de Avostartclip moet gebruiken die uw arts u zal geven.
Volg de instructies op die worden geleverd bij de Avostartclip.
Trek nu de plastic beschermhuls van de naald eraf.
Draai er niet aan.
NB:
Als u de beschermhuls wilt verwijderen en u draait eraan, dan bestaat de kans dat u per ongeluk ook de naald verwijdert.
C.
De injectie toedienen
1 Reinig de plaats van injectie en rek deze uit Gebruik zonodig een alcoholwatje om de huid op de door u gekozen injectieplaats te reinigen.
Laat de huid opdrogen.
Houd met één hand de huid rond de injectieplaats strak.
Ontspan de spier.
2 Dien de injectie toe Steek de injectienaald met een snelle beweging – zoals bij het gooien van een dartpijltje – en in een rechte hoek ten opzichte van de huid (loodrecht) in de spier.
De naald moet er volledig in gaan.
Injecteer langzaam totdat de injectiespuit leeg is.
Als u de spuit in combinatie met de Avostartclip gebruikt, krijgt u slechts ongeveer de halve dosis Avonex.
De spuit zal niet leeg raken.
61 3 Trek de naald terug Houd de huid strak gespannen of knijp in de huid rondom de injectieplaats en trek de naald eruit.
Als u alcoholwatjes gebruikt, druk er dan een op de injectieplaats.
Plak zo nodig een pleister op de injectieplaats.
Het afval op de juiste manier weggooien
Gooi na elke injectie de naald en de injectiespuit in een speciaal afvalbakje (zoals een scherpafvalcontainer), en niet bij het normale afval.
Nadat u de Avostartclip hebt gebruikt, moeten de spuit en de Avostartclip worden weggegooid.
Het niet-gebruikte deel van Avonex mag niet opnieuw worden gebruikt.
Tissues en gebruikte watjes of alcoholdoekjes mogen gewoon in de vuilnisbak.
62