European Medicines Agency
EMEA/H/C/413
EUROPEES OPENBAAR BEOORDELINGSRAPPORT (EPAR)
MICARDISPLUS
EPAR-samenvatting voor het publiek
Dit document is een samenvatting van het Europees openbaar beoordelingsrapport (EPAR) en geeft uitleg over de aanpak van het Comité voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik (CHMP) bij de beoordeling van uitgevoerde studies, een proces dat uitmondt in aanbevelingen voor gebruiksvoorwaarden.
Lees de bijsluiter (ook onderdeel van het EPAR) of neem contact op met uw arts of apotheker als u meer informatie nodig heeft over uw aandoening of behandeling.
De wetenschappelijke discussie waarop de aanbevelingen van het CHMP zijn gebaseerd, is ook in het EPAR opgenomen.
Wat is MicardisPlus?
MicardisPlus is een geneesmiddel dat twee werkzame stoffen bevat, telmisartan en hydrochlorothiazide.
Het is verkrijgbaar in ovaalvormige tabletten (rood en wit:
40 mg of 80 mg telmisartan en 12,5 mg hydrochlorothiazide; geel en wit:
80 mg telmisartan en 25 mg hydrochlorothiazide).
Wanneer wordt MicardisPlus voorgeschreven?
MicardisPlus wordt gebruikt bij patiënten met essentiële hypertensie (hoge bloeddruk) die niet adequaat behandeld kan worden met telmisartan alleen. ‘ Essentieel’ betekent dat de hoge bloeddruk niet wordt veroorzaakt door een andere aandoening.
De veiligheid en werkzaamheid van MicardisPlus zijn niet vastgesteld bij patiënten onder de 18 jaar.
Het middel is uitsluitend op doktersvoorschrift verkrijgbaar.
Hoe wordt MicardisPlus gebruikt?
MicardisPlus moet eenmaal daags met een vloeistof via de mond worden ingenomen, al dan niet met voedsel.
De te gebruiken dosering van MicardisPlus is afhankelijk van de dosis telmisartan die de patiënt voorheen innam: de tabletten 40/12,5 mg mogen worden gegeven aan patiënten die 40 mg telmisartan kregen, en de tabletten 80/12,5 mg aan patiënten die 80 mg telmisartan kregen.
De 80/25 mg-tabletten worden gebruikt bij patiënten bij wie de bloeddruk niet kan worden gereguleerd met de 80/12,5 mg-tabletten of bij wie de bloeddruk gestabiliseerd is door de twee werkzame stoffen apart toe te dienen alvorens over te gaan op MicardisPlus.
Hoe werkt MicardisPlus?
MicardisPlus bevat twee werkzame stoffen, telmisartan en hydrochlorothiazide.
Telmisartan is een angiotensine II-receptorantagonist.
Het voorkomt de werking van angiotensine II, een hormoon in het lichaam.
Angiotensine II is een krachtige vasoconstrictor (een stof die de bloedvaten vernauwt).
Door blokkering van de receptoren waaraan angiotensine II zich doorgaans bindt, verhindert telmisartan de werking van het hormoon, waardoor de bloedvaten kunnen verwijden.
Hydrochloorthiazide is een diureticum, dat hoge bloeddruk op een andere manier tegengaat.
Het veroorzaakt een grotere uitscheiding van urine, waardoor de hoeveelheid vloeistof in het bloed afneemt en de bloeddruk verlaagd wordt.
7 Westferry Circus, Canary Wharf, London E14 4HB, UK Tel.
(44-20) 74 18 84 00 Fax (44-20) 74 18 84 16 E-mail: mail@emea.europa.eu http://www.emea.europa.eu
ï£ European Medicines Agency, 2009.
Reproduction is authorised provided the source is acknowledged De combinatie van de twee werkzame stoffen heeft een cumulatieve werking en doet de bloeddruk in sterkere mate dalen dan de geneesmiddelen afzonderlijk.
Door verlaging van de bloeddruk neemt het risico van schade door een hoge bloeddruk, bijvoorbeeld een beroerte, af.
Hoe is MicardisPlus onderzocht?
MicardisPlus is onderzocht in vijf grote studies waarbij in totaal 2 985 patiënten met lichte tot matige hypertensie betrokken waren.
In vier van deze studies (2 272 patiënten) werd MicardisPlus vergeleken met placebo (een schijnbehandeling) en met telmisartan als monotherapie.
In de vijfde studie werden de effecten vergeleken van doorbehandeling met de 80/12,5 mg-tabletten en van overstap op de 80/25 mg-tabletten bij 713 patiënten die niet gereageerd hadden op de 80/12,5 mg-tabletten.
In alle studies was de belangrijkste maatstaf voor de werkzaamheid van het middel de verlaging van de diastolische bloeddruk (de bloeddruk gemeten tussen twee hartslagen).
Welke voordelen bleek MicardisPlus tijdens de studies te hebben?
MicardisPlus was werkzamer dan placebo en dan telmisartan als monotherapie wat betreft verlaging van de diastolische bloeddruk.
Bij patiënten die niet gereguleerd konden worden met de 80/12,5 mg- tabletten, bleek overstap op de 80/25 mg-tabletten werkzamer te zijn voor het verlagen van de diastolische bloeddruk dan handhaving van de lagere dosering.
Welke risico’ s houdt het gebruik van MicardisPlus in?
De meest voorkomende bijwerking met MicardisPlus (waargenomen bij tussen 1 - 10 op 100 patiënten) is duizeligheid.
Zie de bijsluiter voor het volledige overzicht van alle gerapporteerde bijwerkingen van MicardisPlus.
MicardisPlus mag niet gebruikt worden bij mensen die mogelijk overgevoelig (allergisch) zijn voor telmisartan, hydrochlorothiazide, sulfonamiden of voor enig ander bestanddeel van het middel (inclusief sorbitol).
Het mag niet gebruikt worden bij vrouwen die meer dan drie maanden zwanger zijn of die borstvoeding geven.
Gebruik tijdens de eerste drie maanden van de zwangerschap wordt niet aanbevolen.
MicardisPlus mag ook niet gebruikt worden bij mensen met ernstige lever-, nier- of galproblemen, te lage bloedkaliumspiegels of te hoge bloedcalciumspiegels.
Voorzichtigheid is geboden bij het gebruik van MicardisPlus in combinatie met andere middelen die een effect hebben op de bloedkaliumspiegels.
Zie de bijsluiter voor het volledige overzicht van deze geneesmiddelen.
Waarom is MicardisPlus goedgekeurd?
Het Comité voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik (CHMP) is tot de conclusie gekomen dat de voordelen van MicardisPlus groter zijn dan de risico’ s ervan voor de behandeling van essentiële hypertensie bij patiënten bij wie de bloeddruk niet adequaat behandeld kan worden met telmisartan alleen.
Het Comité heeft geadviseerd een vergunning te verlenen voor het in de handel brengen van MicardisPlus.
Overige informatie over MicardisPlus:
De Europese Commissie heeft op 19 april 2002 een in de hele Europese Unie geldige vergunning voor het in de handel brengen van Micardis verleend aan Boehringer Ingelheim International GmbH.
Deze vergunning werd op 19 april 2007 verlengd.
Klik hier voor het volledige EPAR voor MicardisPlus.
Deze samenvatting is voor het laatst bijgewerkt in 01-2009.
2/2
EU nummer
Fantasienaam
Sterkte
Farmaceutische vorm
Toedieningsweg
Verpakking
Verpakkings-grootte
EU/1/02/213/001 EU/1/02/213/002 EU/1/02/213/003 EU/1/02/213/004 EU/1/02/213/005 EU/1/02/213/006 EU/1/02/213/007 EU/1/02/213/008 EU/1/02/213/009 EU/1/02/213/010 EU/1/02/213/011 EU/1/02/213/012 EU/1/02/213/013 EU/1/02/213/014 EU/1/02/213/015 EU/1/02/213/016 EU/1/02/213/017 EU/1/02/213/018 EU/1/02/213/019 EU/1/02/213/020 EU/1/02/213/021 EU/1/02/213/022 EU/1/02/213/023
MicardisPlus MicardisPlus MicardisPlus MicardisPlus MicardisPlus MicardisPlus MicardisPlus MicardisPlus MicardisPlus MicardisPlus MicardisPlus MicardisPlus MicardisPlus MicardisPlus MicardisPlus MicardisPlus MicardisPlus MicardisPlus MicardisPlus MicardisPlus MicardisPlus MicardisPlus MicardisPlus
40 mg/12,5 mg 40 mg/12,5 mg 40 mg/12,5 mg 40 mg/12,5 mg 40 mg/12,5 mg 80 mg/12,5 mg 80 mg/12,5 mg 80 mg/12,5 mg 80 mg/12,5 mg 80 mg/12,5 mg 40 mg/12,5 mg 80 mg/12,5 mg 40 mg/12,5 mg 40 mg/12,5 mg 80 mg/12,5 mg 80 mg/12,5 mg 80 mg/25 mg 80 mg/25 mg 80 mg/25 mg 80 mg/25 mg 80 mg/25 mg 80 mg/25 mg 80 mg/25 mg
Tablet Tablet Tablet Tablet Tablet Tablet Tablet Tablet Tablet Tablet Tablet Tablet Tablet Tablet Tablet Tablet Tablet Tablet Tablet Tablet Tablet Tablet Tablet
Oraal gebruik Oraal gebruik Oraal gebruik Oraal gebruik Oraal gebruik Oraal gebruik Oraal gebruik Oraal gebruik Oraal gebruik Oraal gebruik Oraal gebruik Oraal gebruik Oraal gebruik Oraal gebruik Oraal gebruik Oraal gebruik Oraal gebruik Oraal gebruik Oraal gebruik Oraal gebruik Oraal gebruik Oraal gebruik Oraal gebruik
blister (polyamide/alu/PVC) blister (polyamide/alu/PVC) blister (polyamide/alu/PVC) blister (polyamide/alu/PVC) blister (polyamide/alu/PVC) blister (polyamide/alu/PVC) blister (polyamide/alu/PVC) blister (polyamide/alu/PVC) blister (polyamide/alu/PVC) blister (polyamide/alu/PVC) blister (polyamide/alu/PVC) blister (polyamide/alu/PVC) blister (polyamide/alu/PVC) blister (polyamide/alu/PVC) blister (polyamide/alu/PVC) blister (polyamide/alu/PVC) blister (PA/alu/PVC) blister (PA/alu/PVC) blister (PA/alu/PVC) blister (PA/alu/PVC) blister (PA/alu/PVC) blister (PA/alu/PVC) blister (PA/alu/PVC)
14 tabletten 28 tabletten 28 x 1 tabletten 56 tabletten 98 tabletten 14 tabletten 28 tabletten 28 x 1 tabletten 56 tabletten 98 tabletten 84 tabletten 84 tabletten 30 tabletten 90 tabletten 30 tabletten 90 tabletten 14 tabletten 28 tabletten 28 x 1 tabletten 30 tabletten 56 tabletten 90 tabletten 98 tabletten
1/1
BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN
1 1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
MicardisPlus 40 mg/12,5 mg tabletten
2.
KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING
Elke tablet bevat 40 mg telmisartan en 12,5 mg hydrochloorthiazide.
Hulpstoffen:
Elke tablet bevat 112 mg lactosemonohydraat en 169 mg sorbitol (E420).
Voor een volledige lijst van hulpstoffen, zie rubriek 6.1.
3.
FARMACEUTISCHE VORM
Tablet.
Rood met witte ovale tablet met twee lagen, gegraveerd met het bedrijfslogo en de code ‘ H4’.
4.
KLINISCHE GEGEVENS
4.1 Therapeutische indicaties
Behandeling van essentiële hypertensie.
MicardisPlus is als combinatiepreparaat (40 mg telmisartan/12,5 mg hydrochloorthiazide) geïndiceerd bij patiënten waarbij de bloeddruk onvoldoende gereguleerd kan worden met telmisartan alleen.
4.2 Dosering en wijze van toediening
Volwassenen MicardisPlus dient éénmaal daags met een drank, al dan niet bij het voedsel te worden ingenomen door patiënten bij wie de bloeddruk onvoldoende gereguleerd kan worden met telmisartan alleen.
Individuele titratie met beide componenten afzonderlijk wordt aanbevolen, alvorens over te gaan op de vaste doseringscombinatie.
Indien het vanuit klinisch oogpunt is aangewezen, kan direct overstappen van de monotherapie naar de vaste combinaties worden overwogen.
• MicardisPlus 40 mg/12,5 mg kan worden toegediend aan patiënten bij wie de bloeddruk onvoldoende gereguleerd kan worden met Micardis 40 mg • MicardisPlus 80 mg/12,5 mg kan worden toegediend aan patiënten bij wie de bloeddruk onvoldoende gereguleerd kan worden met Micardis 80 mg
Nierinsufficiëntie:
Periodieke controle van de nierfunctie is aanbevolen (zie rubriek 4.4).
Leverinsufficiëntie:
Bij patiënten met lichte tot matige leverinsufficiëntie mag de dosering niet hoger zijn dan éénmaal daags een tablet MicardisPlus 40 mg/12,5 mg.
Micard isPlus is niet geïndiceerd bij patiënten met ernstige leverinsufficiëntie.
Thiazide diuretica dienen met voorzichtigheid te worden gebruikt bij patiënten met een slechte leverfunctie (zie rubriek 4.4).
Ouderen:
Aanpassing van de dosering is niet nodig.
Kinderen en jongeren:
MicardisPlus wordt niet aanbevolen voor het gebruik bij kinderen jonger dan 18 jaar vanwege een gebrek aan gegevens over veiligheid en werkzaamheid.
4.3 Contra-indicaties
2 • Overgevoeligheid voor de werkzame bestanddelen of voor één van de hulpstoffen (zie rubriek 6.1). • Overgevoeligheid voor andere sulfonamide afgeleide stoffen (aangezien hydrochloorthiazide een van sulfonamiden afgeleid geneesmiddel is). • Tweede en derde trimester van de zwangerschap en borstvoeding (zie rubrieken 4.4 en 4.6). • Cholestasis en galwegobstructies. • Ernstige leverinsufficiëntie. • Ernstige nierinsufficiëntie (creatinineklaring < 30 ml/min). • Refractaire hypokaliëmie, hypercalciëmie.
4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik
Zwangerschap:
Therapie met angiotensine II-receptorantagonisten moet niet gestart worden tijdens zwangerschap.
Patiënten die een zwangerschap plannen moeten omgezet worden op een alternatieve antihypertensieve therapie met een bekend veiligheidsprofiel voor gebruik tijdens zwangerschap, tenzij het voortzetten van de angiotensine II-receptorantagonisttherapie noodzakelijk wordt geacht.
Als zwangerschap wordt vastgesteld dient de behandeling met angiotensine II-receptorantagonisten onmiddellijk te worden gestaakt, en moet, indien nodig begonnen worden met een alternatieve therapie (zie rubrieken 4.3 en 4.6).
Leverinsufficiëntie:
MicardisPlus dient niet te worden gegeven aan patiënten met cholestasis, galwegobstructies of ernstige leverinsufficiëntie (zie rubriek 4.3) aangezien telmisartan grotendeels met de gal wordt uitgescheiden.
Het is te verwachten dat deze patiënten een lagere hepatische klaring voor telmisartan hebben.
Daarnaast dient MicardisPlus met voorzichtigheid te worden gebruikt bij patiënten met een slechte leverfunctie of een progressieve leveraandoening, aangezien kleine veranderingen in de vocht- en elektrolytenbalans een hepatisch coma kunnen veroorzaken.
Er is geen klinische ervaring met MicardisPlus bij patiënten met leverinsufficiëntie.
Renovasculaire hypertensie:
Er bestaat een verhoogd risico op ernstige hypotensie en nierinsufficiëntie wanneer patiënten met bilaterale renale arterie stenose of stenose van de arterie van een enkel functionerende nier behandeld worden met geneesmiddelen die het renine-angiotensine-aldosteron systeem beïnvloeden.
Nierinsufficiëntie en niertransplantatie:
MicardisPlus mag niet worden gebruikt in patiënten met ernstige renale dysfunctie (creatinineklaring < 30 ml/min) (zie rubriek 4.3).
Er is geen ervaring met het toedienen van MicardisPlus bij patiënten met een recente niertransplantatie.
De ervaring met MicardisPlus bij patiënten met milde tot matige renale insufficiëntie is beperkt, en daarom wordt periodieke controle van kalium, creatinine en urinezuur serumspiegels aanbevolen.
Thiazide diuretica geassocieerde azotemie kan voorkomen bij patiënten met nierinsufficiëntie.
Intravasculaire hypovolemie:
Symptomatische hypotensie, vooral na de eerste dosering, kan voorkomen bij patiënten die een volume- en/of natriumdepletie hebben door therapie met een sterk werkzaam diureticum, een zoutarm dieet, diarree of braken.
Dergelijke condities dienen voor toediening van MicardisPlus gecorrigeerd te worden.
Overige condities met stimulatie van het renine-angiotensine-aldosteron systeem:
Bij patiënten, wiens vasculaire tonus en nierfunctie voornamelijk van de activiteit van het renine-angiotensine-aldosteron systeem afhankelijk zijn (b.v. patiënten met ernstige decompensatio cordis of onderliggende nierziekten, inclusief stenose van de nierarterie) is de behandeling met geneesmiddelen die dit systeem beïnvloeden geassocieerd met acute hypotensie, hyperazotemie, oligurie, of in zeldzame gevallen, acuut nierfalen (zie rubriek 4.8).
3 Primair aldosteronisme:
Patiënten met primair aldosteronisme reageren in het algemeen niet op antihypertensiva die hun werking uitoefenen door inhibitie van het renine-angiotensine systeem.
Het gebruik van MicardisPlus wordt daarom niet aanbevolen.
Aorta en mitralisklep stenose, obstructieve hypertrofe cardiomyopathie:
Zoals geldt voor andere vasodilatatoren is voorzichtigheid geboden bij patiënten die lijden aan aorta- of mitralisstenose, of obstructieve hypertrofe cardiomyopathie.
Metabole en endocriene effecten:
Therapie met thiazides kan de glucosetolerantie verslechteren.
In diabetische patiënten kan aanpassing van de insuline dosering of orale antidiabetica zijn vereist.
Een latente diabetes mellitus kan zich gedurende therapie met thiazides manifesteren.
Een verhoging van cholesterol- en triglyceridenspiegels is geassocieerd met de therapie met thiazides; bij een dosering van 12,5 mg in MicardisPlus, zijn echter minimale of geen effecten gemeld.
Hyperurikemie kan voorkomen of een uitgesproken jicht kan worden versneld bij sommige patiënten die met thiazides worden behandeld.
Verstoorde elektrolytenbalans:
Zoals geldt voor alle patiënten die met thiazide diuretica worden behandeld, dient periodieke bepaling van serumelektrolyten te worden uitgevoerd op geschikte tijdsintervallen.
Thiazides, inclusief hydrochloorthiazide, kunnen een verstoorde vocht- of elektrolytenbalans (inclusief hypokaliëmie, hyponatriëmie en hypochloremische alkalose) veroorzaken.
Waarschuwingssignalen van een verstoorde vocht- of elektrolytenbalans zijn droge mond, dorst, asthenie, lethargie, sufheid, rusteloosheid, spierpijn of krampen, spiervermoeidheid, hypotensie, oligurie, tachycardie en gastrointestinale stoornissen zoals misselijkheid en braken (zie rubriek 4.8).
- Hypokaliëmie
Hoewel zich hypokaliëmie kan ontwikkelen bij het gebruik van thiazide diuretica, kan de gelijktijdige behandeling met telmisartan de diureticageïnduceerde hypokaliëmie verminderen.
De kans op hypokaliëmie is het grootst in patiënten met levercirrose, in patiënten met een versnelde diurese, in patiënten met een inadequate orale inname van elektrolyten en in patiënten die worden behandeld met corticosteroïden of adrenocorticotroop hormoon (ACTH) (zie rubriek 4.5).
- Hyperkaliëmie
Omgekeerd, vanwege antagonisme van angiotensine II (AT1) - receptoren door het telmisartan in MicardisPlus, kan hyperkaliëmie optreden.
Hoewel klinisch significante hyperkaliëmie niet is gedocumenteerd voor MicardisPlus, zijn onder andere nierinsufficiëntie en/of hartfalen en diabetes mellitus risicofactoren voor de ontwikkeling van hyperkaliëmie.
Kaliumsparende diuretica, kaliumsupplementen of kaliumbevattende zoutvervangers dienen met voorzichtigheid te worden gebruikt met MicardisPlus (zie rubriek 4.5).
- Hyponatriëmie en hypochloremische alkalose
Er is geen bewijs dat MicardisPlus diureticageïnduceerde hyponatriëmie vermindert of voorkomt.
Chloridedeficiëntie is doorgaans mild en vereist normaliter geen behandeling.
- Hypercalciëmie
Thiazides kunnen de urinaire calciumexcretie verminderen en een intermitterende en lichte stijging van het serumcalcium veroorzaken in afwezigheid van bekende stoornissen in het calciummetabolisme.
Een kenmerkende hypercalciëmie kan wijzen op een verbogen hyperparathyroïdie.
De behandeling met thiazides dient te worden gestaakt voor het uitvoeren van onderzoek op de bijschildklierfunctie.
- Hypomagnesiëmie
Voor thiazides is aangetoond dat zij de urinaire excretie van magnesium kunnen verhogen, hetgeen kan resulteren in hypomagnesiëmie (zie rubriek 4.5).
4 Sorbitol en lactosemonohydraat:
Dit geneesmiddel bevat lactosemonohydraat en sorbitol.
Patiënten met zeldzame erfelijke aandoeningen als fructose-intolerantie en/of galactose-intolerantie, Lapp- lactasedeficiëntie of glucose-galactose malabsorptie, dienen dit geneesmiddel niet te gebruiken.
Etnische verschillen:
Zoals bij alle andere angiotensine II-receptorantagonisten is telmisartan ogenschijnlijk minder effectief in de bloeddrukverlaging in negroïde patiënten, mogelijk vanwege de hogere prevalentie van lage reninespiegels in de negroïde hypertensieve populatie.
Overigen:
Zoals geldt voor alle antihypertensieve middelen kan een te grote daling in de bloeddruk in patiënten met ischemische cardiopathie of ischemische cardiovasculaire aandoeningen resulteren in een myocardinfarct of een beroerte.
Algemeen:
Overgevoeligheidsreacties op hydrochloorthiazide kunnen optreden in patiënten met of zonder voorgeschiedenis van allergie of bronchiaal astma, maar zijn waarschijnlijker bij patiënten met deze voorgeschiedenis.
Exacerbatie of activering van een systemische lupus erythematosus is gemeld bij het gebruik van thiazide-diuretica.
Er zijn gevallen van fotosensibiliteitsreacties gerapporteerd bij gebruik van thiazide-diuretica (zie rubriek 4.8).
Als zich een fotosensibiliteitsreactie voordoet tijdens de behandeling, wordt aangeraden de behandeling te staken.
Als een volgende toediening van het diureticum toch noodzakelijk wordt geacht, dan wordt aangeraden de blootgestelde huid te beschermen tegen zonlicht en kunstmatige UVA-straling.
4.5 Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie
Onderzoek naar interacties is alleen bij volwassenen uitgevoerd.
Lithium:
Reversibele verhogingen van serum-lithiumconcentraties en toxiciteit zijn gemeld gedurende gelijktijdige toediening van lithium en ACE-remmers.
Zeldzame gevallen zijn ook gemeld met angiotensine II-antagonisten (inclusief MicardisPlus).
Gelijktijdige toediening van lithium en MicardisPlus wordt niet aangeraden (zie rubriek 4.4).
Indien de combinatie noodzakelijk blijkt, wordt aangeraden de serumlithiumspiegel nauwlettend te volgen gedurende het gelijktijdige gebruik.
Geneesmiddelen die worden geassocieerd met kaliumverlies en hypokaliëmie (bv. andere kaliuretische diuretica, laxantia, corticosteroïden, ACTH, amfotericine, carbenoxolon, penicilline G, salicylzuur en zijn derivaten):
Indien deze middelen gelijktijdig met de hydrochloorthiazide-telmisartan combinatie worden voorgeschreven, wordt aangeraden de serum-kaliumspiegels in de gaten te houden.
Deze middelen kunnen het effect van hydrochloorthiazide op het serumkalium versterken (zie rubriek 4.4).
Geneesmiddelen die het serumkalium kunnen verhogen of hyperkaliëmie kunnen induceren (bv.
ACE- remmers, kaliumsparende diuretica, kaliumsupplementen, zoutvervangers die kalium bevatten, cyclosporine of andere geneesmiddelen zoals heparine natrium).
Indien deze geneesmiddelen gelijktijdig met de hydrochloorthiazide-telmisartan combinatie worden voorgeschreven, wordt aangeraden de serum-kaliumspiegels in de gaten te houden.
Gebaseerd op de ervaring met het gebruik van andere geneesmiddelen die het renine-angiotensine systeem remmen, kan het gelijktijdig gebruik van de bovengenoemde geneesmiddelen leiden tot verhogingen in het serumkalium en wordt daarom niet aangeraden (zie rubriek 4.4).
Geneesmiddelen die worden beïnvloed door stoornissen in het serumkalium:
Periodieke controle van het serumkalium en ECG wordt aanbevolen wanneer MicardisPlus tegelijkertijd wordt toegediend met deze geneesmiddelen die worden beïnvloed door stoornissen in het serumkalium (bv. digitalisglycosiden, antiaritmica) en de volgende geneesmiddelen die het torsades de pointes induceren (inclusief enkele antiaritmica), hypokaliëmie is een factor die kan leiden tot torsades de pointes.
- klasse Ia antiaritmica (bv. kinidine, hydrokinine, disopyramide)
- klasse III antiaritmica (bv. amiodaron, sotalol, dofelitide, ibutilide)
- enkele antipsychotica:
(bv. thioridazine, chloorpromazine, levomepromazine, trifluoperazine
cyamemazine, sulpiride, sultopride, amisulpride, tiapride, pimozide, haloperidol, droperidol)
5
- overige:
(bv. bepridil, cisapride, diphemanil, erythromycine i.v., halofantrine, mizolastine,
pentamidine, sparfloxacine, terfenadine, vincamine i.v.)
Digitalisglycosiden: thiazidegeïnduceerde hypokaliëmie of hypomagnesiëmie werken het optreden van digitalis-geïnduceerde aritmie in de hand (zie rubriek 4.4).
Andere antihypertensiva:
Telmisartan kan het hypotensieve effect van andere antihypertensiva vergroten.
Antidiabetica (oraal en insuline): dosisaanpassing van het antidiabeticum kan noodzakelijk zijn (zie rubriek 4.4).
Metformine: metformine dient met voorzichtigheid te worden gebruikt: kans op melkzuuracidose geïnduceerd door mogelijk functioneel nierfalen bij hydrochloorthiazide.
Cholestyramine en colestipol-harsen: de absorptie van hydrochloorthiazide verslechtert in de aanwezigheid van anionuitwisselings-harsen.
Niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen:
NSAID’ s (bv. acetylsalicylzuur bij anti- inflammatoire doseringsregimes, COX-2-remmers en niet-selectieve NSAID’ s) kunnen het diuretische, natriuretische en antihypertensieve effect van thiazidediuretica en het antihypertensieve effect van angiotensine II-receptorantagonisten verminderen.
Bij sommige patiënten met een verminderde nierfunctie (bv. gedehydreerde patiënten of oudere patiënten met een verminderde nierfunctie) kan het gelijktijdig toedienen van een angiotensine II- receptorantagonist en middelen die cyclo-oxygenase remmen leiden tot een verdere verslechtering van de nierfunctie, inclusief mogelijk acuut nierfalen, dat meestal omkeerbaar is.
Daarom dient de combinatie voorzichtig te worden toegepast, vooral bij ouderen.
Patiënten moeten voldoende gehydrateerd zijn en het monitoren van de nierfunctie na aanvang van de combinatietherapie, en vervolgens periodiek, dient overwogen te worden.
Bloeddrukverhogende amines (bv. noradrenaline): het effect van bloeddrukverhogende amines kan worden verminderd.
Niet-depolariserende skeletspierrelaxantia (bv. tubocurarine): het effect van niet-depolariserende skeletspierrelaxantia kan worden versterkt door hydrochloorthiazide.
Geneesmiddelen bij de behandeling van jicht (bv. probenecide, sulfinpyrazon en allopurinol): dosisaanpassing van uricosurica kan noodzakelijk zijn, aangezien hydrochloorthiazide de serum urinezuurspiegels kan verhogen.
Verhoging van de dosering van probenecide of sulfinpyrazon kan noodzakelijk zijn.
Gelijktijdige toediening van thiazide kan de incidentie van overgevoeligheidsreacties op allopurinol verhogen.
Calciumzouten: thiazide diuretica kunnen de serumcalciumspiegels verhogen door een verminderde excretie.
Indien calciumsupplementen moeten worden voorgeschreven, dienen de serumcalciumspiegels te worden gecontroleerd en dient de calciumdosering te worden aangepast.
Bètablokkers en diazoxide: het hyperglykemisch effect van bètablokkers en diazoxide kan door thiazides worden versterkt.
Anticholinergica (bv. atropine, biperideen): kunnen de biologische beschikbaarheid van thiazideachtige diuretica verhogen door vermindering van de gastro-intestinale motiliteit en de maagledigingssnelheid.
Amantadine:
Thiazides kunnen de kans op bijwerkingen veroorzaakt door amantadine vergroten.
Cytotoxische geneesmiddelen (bv. cyclofosfamide, methotrexaat): thiazides kunnen de renale excretie van cytotoxische geneesmiddelen verminderen en hun myelosuppressieve effecten versterken.
6 Gebaseerd op de farmacologische eigenschappen kan worden verwacht dat de volgende geneesmiddelen het hypotensieve effect versterken van alle antihypertensiva inclusief telmisartan:
Baclofen, amifostine.
Verder kan orthostatische hypotensie worden versterkt door alcohol, barbituraten, narcotica of antidepressiva.
4.6 Zwangerschap en borstvoeding
Het gebruik van angiotensine II-receptorantagonisten gedurende het eerste trimester van de zwangerschap wordt niet aanbevolen (zie rubriek 4.4).
Het gebruik van angiotensine II- receptorantagon isten is gecontraïndiceerd gedurende het tweede en derde trimester van de zwangerschap.
Zwangerschap (zie rubriek 4.3):
Er zijn geen toereikende gegevens over het gebruik van MicardisPlus bij zwangere vrouwen.
Uit experimenteel onderzoek bij dieren is reproductietoxiciteit gebleken (zie rubriek 5.3).
Er kunnen geen duidelijke conclusies getrokken worden uit resultaten van epidemiologisch onderzoek naar het risico van teratogene effecten als gevolg van blootstelling aan ACE-remmers tijdens het eerste trimester van de zwangerschap; een kleine toename in het risico kan echter niet worden uitgesloten.
Hoewel er geen gecontroleerde epidemiologische gegevens zijn over het risico met angiotensine II- receptorantagonisten kan het risico vergelijkbaar zijn bij deze klasse van geneesmiddelen.
Patiënten die een zwangerschap plannen moeten omgezet worden op een alternatieve antihypertensieve therapie met een bekend veiligheidsprofiel voor gebruik tijdens zwangerschap, tenzij het voortzetten van de angiotensine II-receptorantagonistentherapie noodzakelijk wordt geacht.
Als zwangerschap wordt vastgesteld dient de behandeling met angiotensine II-receptorantagonisten onmiddellijk te worden gestaakt, en moet, indien nodig, worden begonnen met een alternatieve therapie.
Het is bekend dat blootstelling aan angiotensine II-receptorantagonisten gedurende het tweede en derde trimester foetale toxiciteit (verslechterde nierfunctie, oligohydramnie, achterstand in schedelverharding) en neonatale toxiciteit (nierfalen, hypotensie, hyperkaliëmie) kan induceren (zie ook rubriek 5.3).
Als blootstelling vanaf het tweede trimester van de zwangerschap heeft plaatsgevonden, wordt een echoscopie van de nierfunctie en de schedel aanbevolen.
Pasgeborenen van wie de moeder angiotensine II-receptorantagonisten hebben gebruikt dienen nauwkeurig gecontroleerd te worden op hypotensie (zie ook rubrieken 4.3 en 4.4).
Borstvoeding (zie rubriek 4.3):
MicardisPlus is gecontraïndiceerd tijdens lactatie daar het niet bekend is of het in de moedermelk wordt uitgescheiden.
Thiazides komen in de moedermelk terecht en kunnen de lactatie remmen.
4.7 Beïnvloeding van de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen
Er is geen onderzoek verricht naar de effecten op de rijvaardigheid en op het vermogen om machines te bedienen Bij autorijden en bij het bedienen van een machine, dient er echter rekening mee te worden gehouden dat bij een antihypertensieve therapie soms duizeligheid of sufheid kan optreden.
4.8 Bijwerkingen
Combinatiepreparaat De totale incidentie van bijwerkingen die zijn gemeld bij MicardisPlus was vergelijkbaar met die van telmisartan alleen, in gerandomiseerde gecontroleerde studies met 1471 gerandomiseerde patiënten die werden behandeld met telmisartan en hydrochloorthiazide (835) of alleen met telmisartan (636).
Voor de bijwerkingen werd geen dosisafhankelijkheid vastgesteld en er werd geen correlatie gezien met geslacht, leeftijd of ras van de patiënten.
De bijwerkingen gemeld in de klinische studies en die vaker (p ≤ 0.05) voorkwamen bij telmisartan en hydrochloorthiazide dan bij placebo zijn hieronder weergegeven volgens systeem/orgaanklassen.
7 Bijwerkingen die bekend zijn voor de afzonderlijke componenten maar die niet werden gezien in de klinische studies, kunnen voorkomen tijdens de behandeling met MicardisPlus.
De bijwerkingen zijn geclassificeerd met de frequentieaanduidingen aan de hand van de volgende indeling: zeer vaak (≥ 1/10); vaak (≥ 1/100 tot < 1/10); soms (≥ 1/1.000 tot < 1/100); zelden (≥ 1/10.000 tot < 1/1.000); zeer zelden (< 1/10.000), onbekend (kan met de beschikbare gegevens niet worden bepaald).
Binnen de onderstaande frequentiegroepen worden bijwerkingen in afnemende mate van ernst genoemd.
Infecties en parasitaire aandoeningen Zelden:
Niet bekend:
Bronchitis Faryngitis, sinusitis
Voedings- en stofwisselingsstoornissen
Soms:
Zelden:
Hypokaliëmie Hyperurikemie, hyponatriëmie
Psychische stoornissen Soms:
Angst Zelden:
Depressie
Zenuwstelselaandoeningen
Vaak:
Soms:
Zelden:
Duizeligheid Syncope, paraesthesie Slapeloosheid, slaapstoornissen
Oogaandoeningen Zelden:
Visusstoornissen, wazig zicht
Evenwichtsorgaan- en ooraandoeningen
Soms:
Vertigo
Hartaandoeningen Soms:
Tachycardie, aritmieën
Bloedvataandoeningen Soms:
Hypotensie, orthostatische hypotensie
Ademhalingsstelsel-, borstkas- en mediastinumaandoeningen Soms:
Dyspnoe Zelden:
Respiratoire stress (waaronder pneumonitis en pulmonair oedeem)
Maagdarmstelselaandoeningen
Soms:
Zelden:
Niet bekend:
Diarree, droge mond, flatulentie Buikpijn, constipatie, dyspepsie, braken Gastritis
Lever- en galaandoeningen Zelden:
Afwijkende leverfunctie/leveraandoening
Huid- en onderhuidaandoeningen
Zelden:
Angio-oedeem, erytheem, pruritus, huiduitslag, hyperhidrosis, urticaria
8 Skeletspierstelsel- en bindweefselaandoeningen Soms:
Rugpijn, spierspasmen, myalgie Zelden:
Artralgie, spierkrampen, pijn in extremiteit
Voortplantingsstelsel- en borstaandoeningen
Soms:
Erectiele disfunctie
Algemene aandoeningen en toedieningsplaatsstoornissen Soms:
Pijn in de borst Zelden:
Griepachtige verschijnselen, pijn
Onderzoeken
Soms:
Zelden:
Urinezuurtoename in het bloed Creatininetoename in het bloed, creatinefosfokinasetoename in het bloed, vehoogde leverenzymen
Aanvullende informatie over de afzonderlijke bestanddelen Bijwerkingen die eerder zijn gemeld voor de afzonderlijke bestanddelen kunnen mogelijke bijwerkingen van MicardisPlus zijn, zelfs als deze niet zijn waargenomen tijdens klinisch onderzoek.
Telmisartan:
Bijwerkingen traden in dezelfde frequentie op bij patiënten die met placebo en telmisartan werden behandeld.
De totale incidentie van bijwerkingen gemeld voor telmisartan (41,4%) was gewoonlijk vergelijkbaar met placebo (43,9%) in de placebogecontroleerde studies.
De bijwerkingen hieronder weergegeven zijn verzameld uit de 5788 patiënten die in alle studies werden behandeld met telmisartan.
Bijwerkingen die gemeld zijn met een onbekende frequentie bij het gebruik van telmisartan alleen, zijn:
Infecties en parasitaire aandoeningen Niet bekend:
Bovenste luchtweg infectie, urineweginfectie, inclusief cystitis
Bloed- en lymfestelselaandoeningen
Niet bekend:
Eosinofilie, anemie, trombocytopenie
Immuunsysteemaandoeningen Niet bekend:
Overgevoeligheidsreacties, anafylactische reacties
Voedings- en stofwisselingsstoornissen
Niet bekend:
Hyperkaliëmie
Hartaandoeningen Niet bekend:
Bradycardie
Maagdarmstelselaandoeningen
Niet bekend:
Maagklachten
Huid- en onderhuidaandoeningen Niet bekend:
Eczeem, erythema fixatum, toxische huideruptie
9 Skeletspierstelsel- en bindweefselaandoeningen Niet bekend:
Arthrose, tendinitis
Nier- en urinewegaandoeningen
Niet bekend:
Nierfunctiestoornis, nierinsufficiëntie (inclusief acuut nierfalen)
Algemene aandoeningen en toedieningsplaatsstoornissen Niet bekend:
Zwakte. gebrek aan werkzaamheid
Onderzoeken
Niet bekend:
Afname hemoglobine
Hydrochloorthiazide:
Hydrochloorthiazide kan hypovolemie veroorzaken of verergeren, hetgeen kan leiden tot een verstoring van de elektrolytenbalans (zie rubriek 4.4).
Bijwerkingen die gemeld zijn met een onbekende frequentie bij het gebruik van hydrochloorthiazide alleen, zijn:
Infecties en parasitaire aandoeningen Niet bekend:
Sialoadenitis
Bloed- en lymfestelselaandoeningen
Niet bekend:
Anemie (inclusief aplastische anemie), hemolytische anemie, beenmergdepressie, leukopenie, neutropenie, agranulocytose, trombocytopenie
Immuunsysteemaandoeningen Niet bekend:
Anafylactische reacties, over- gevoeligheidsreacties
Endocriene aandoeningen
Niet bekend:
Ontoereikende controle diabetes mellitus
Voedings- en stofwisselingsstoornissen Niet bekend:
Anorexie, verminderde eetlust, verstoorde elektrolytenbalans, hypercholesterolemie, hyperglykemie, hypovolemie
Psychische stoornissen
Niet bekend:
Rusteloosheid
Zenuwstelselaandoeningen Niet bekend:
Duizelingen
Oogaandoeningen
Niet bekend:
Xanthopsie
Bloedvataandoeningen Niet bekend:
Necrotiserende vasculitis
Maagdarmstelselaandoeningen
Niet bekend:
Pancreatitis, maagklachten
Lever- en galaandoeningen
10 Niet bekend:
Hepatocellulaire geelzucht, cholestatische geelzucht
Huid- en onderhuidaandoeningen
Niet bekend:
Cutane lupus erythematosus, fotosensibiliteitsreacties cutane vasculitis, toxische epidermale necrolyse
Skeletspierstelsel- en bindweefselaandoeningen Niet bekend:
Zwakte
Nier- en urinewegaandoeningen
Niet bekend:
Interstitiële nefritis, nierinsufficiëntie, glucosurie
Algemene aandoeningen en toedieningsplaatsstoornissen Niet bekend:
Pyrexia
Onderzoeken
Niet bekend:
Verhoogd triglyceriden
4.9 Overdosering
Er is beperkte informatie beschikbaar van overdoseringen met telmisartan bij mensen.
Telmisartan wordt niet verwijderd door hemodialyse.
In welke mate hydrochloorthiazide door hemodialyse wordt verwijderd is niet vastgesteld.
Symptomen:
De meest duidelijke verschijnselen van een overdosering met telmisartan waren hypotensie en tachycardie; bradycardie, duizeligheid, braken, verhoogd serumcreatinine en acuut nierfalen zijn ook gerapporteerd.
Overdosering met hydrochloorthiazide is geassocieerd met elektrolytendepletie (hypokaliëmie, hypochloremie) en hypovolemie door excessieve diurese.
De meest gebruikelijke tekenen van overdosering zijn misselijkheid en slaperigheid.
Hypokaliëmie kan resulteren in spierspasmen en/of aritmie aan het licht brengen geassocieerd met het gelijktijdig gebruik van digitalisglycosiden of bepaalde antiaritmica.
Behandeling:
Telmisartan wordt niet verwijderd door hemodialyse.
De patiënt dient nauwkeurig in de gaten te worden gehouden en de behandeling dient symptomatisch en ondersteunend te zijn.
De behandeling is afhankelijk van het tijdstip van ingestie en de ernst van de symptomen.
Denkbare maatregelen zijn onder andere het laten braken of maagspoelen.
Actieve koolstof kan zinvol zijn in de behandeling van een overdosering.
Serumelektrolyten en creatinine dienen frequent te worden gecontroleerd.
Als hypotensie optreedt dient de patiënt in rugligging te worden geplaatst, en zout en volume suppletie dienen snel te worden toegediend.
5.
FARMACOLOGISCHE EIGENSCHAPPEN
5.1 Farmacodynamische eigenschappen
Farmacotherapeutische categorie: angiotensine II-receptorantagonisten en diuretica:
ATC-code C09DA07.
MicardisPlus is een combinatie van een angiotensine II-receptorantagonist, telmisartan, en een thiazide diureticum, hydrochloorthiazide.
De combinatie van deze bestanddelen heeft een additieve antihypertensieve werking, en doet de bloeddruk in sterkere mate dalen dan de afzonderlijke bestanddelen.
MicardisPlus geeft in een éénmaal daagse dosering een effectieve en geleidelijke daling in de bloeddruk over de gehele therapeutische breedte.
11 Telmisartan is een oraal toe te dienen effectieve en specifieke angiotensine II-receptor subtype 1 (AT1) - antagonist.
Telmisartan verdringt angiotensine II met een zeer hoge affiniteit van zijn bindingsplaats op het AT1-receptor subtype, welke verantwoordelijk is voor de bekende effecten van angiotensine II.
Telmisartan vertoont geen partieel agonisme op de AT1-receptor.
Telmisartan bindt selectief aan de AT1-receptor.
De binding is langdurig.
Telmisartan laat geen affiniteit voor andere receptoren zien, inclusief AT2 en andere minder gekarakteriseerde AT-receptoren.
De functionele rol van deze receptoren is niet bekend, noch het effect van eventuele overstimulatie door angiotensine II, waarvan de spiegels verhoogd worden door telmisartan.
Plasma-aldosteronspiegels worden verlaagd door telmisartan.
Telmisartan remt het humaan plasmarenine niet en blokkeert geen ionkanalen.
Telmisartan heeft geen remmend effect op het angiotensine converting enzym (kininase II), het enzym dat ook bradykinine afbreekt.
Er is dan ook geen toename van door bradykinine gemedieerde bijwerkingen te verwachten.
Een dosis van 80 mg telmisartan, toegediend aan gezonde vrijwilligers, blokkeerde bijna volledig door angiotensine II geïnduceerde bloeddrukverhogingen.
Dit blokkerende effect wordt gedurende 24 uur behouden en is nog steeds meetbaar na 48 uur.
Na de eerste toediening van telmisartan, wordt het antihypertensieve effect geleidelijk zichtbaar binnen 3 uur.
De maximale reductie van de bloeddruk wordt in het algemeen 4 – 8 weken na aanvang van de behandeling bereikt en deze blijft gelijk bij langdurige therapie.
Het antihypertensieve effect houdt gedurende 24 uur constant aan, inclusief de laatste 4 uur voor de volgende dosering zoals is aangetoond met ambulante bloeddrukmetingen.
Dit wordt bevestigd door metingen op het tijdstip van maximaal effect en onmiddellijk voor de volgende dosis (de ratio’ s tussen dal- en piekconcentraties in placebo gecontroleerd klinisch onderzoek na een dosis van 40 en 80 mg telmisartan waren consistent boven de 80%).
Bij patiënten met hypertensie reduceert telmisartan zowel de systolische als de diastolische bloeddruk zonder de hartfrequentie te beïnvloeden.
De antihypertensieve effectiviteit van telmisartan is vergelijkbaar met die van geneesmiddelen die representatief zijn voor andere klassen van antihypertensiva (dit is aangetoond in klinische onderzoeken waarin telmisartan werd vergeleken met amlodipine, atenolol, enalapril, hydrochloorthiazide en lisinopril).
Na abrupt afbreken van de behandeling met telmisartan keert de bloeddruk geleidelijk terug naar de waarden van voor de behandeling over een periode van een paar dagen zonder dat er aanwijzingen zijn voor rebound hypertensie.
De incidentie van een droge hoest was significant lager in patiënten die met telmisartan werden behandeld dan in diegenen die ACE-remmers toegediend kregen tijdens klinische onderzoeken waarin de twee antihypertensieve behandelingen direct werden vergeleken.
De effecten van telmisartan op de mortaliteit en cardiovasculaire morbiditeit zijn op dit moment onbekend.
Hydrochloorthiazide is een thiazide diureticum.
Het mechanisme van het antihypertensieve effect van thiazide diuretica is niet volledig bekend.
Thiazides beïnvloeden de renale tubulaire mechanismen van de reabsorptie van elektrolyten en verhogen direct de excretie van natrium en chloride in ongeveer gelijke hoeveelheden.
De diuretische werking van hydrochloorthiazide vermindert het plasmavolume, verhoogt de plasma-renine activiteit, verhoogt de aldosteronsecretie met een daaropvolgende verhoging van het urinaire verlies aan kalium en bicarbonaat, en verlaagt het serumkalium.
Vermoedelijk door blokkade van het renine-angiotensine-aldosteron systeem, blijkt de gelijktijdige toediening van telmisartan het kaliumverlies dat door deze diuretica wordt veroorzaakt tegen te gaan.
Bij hydrochloorthiazides treedt de werking binnen 2 uur in, met een maximaal effect na ongeveer 4 uur, en de werking houdt ongeveer 6 – 12 uur aan.
Epidemiologische studies hebben aangetoond dat langdurige behandeling met hydrochloorthiazide het risico van cardiovasculaire mortaliteit en morbiditeit verlaagt.
De effecten van de telmisartan/HCTZ combinatie op de mortaliteit en cardiovasculaire morbiditeit zijn op dit moment onbekend.
12 5.2 Farmacokinetische eigenschappen
Gelijktijdige toediening van hydrochloorthiazide en telmisartan heeft bij gezonde vrijwilligers ogenschijnlijk geen effect op de farmacokinetiek van de beide afzonderlijke geneesmiddelen.
Absorptie:
Telmisartan:
Na orale toediening worden piek-plasmaconcentraties van telmisartan binnen 0,5 – 1,5 uur na toediening bereikt.
De absolute biologische beschikbaarheid van telmisartan bij 40 mg en 160 mg was 42% respectievelijk 58%.
Voedsel veroorzaakt een lichte daling van de oppervlakte onder de plasmaconcentratie– tijd curve (AUC) van telmisartan, van ongeveer 6% bij de 40 mg tablet en ongeveer 19% na een dosis van 160 mg.
Vanaf drie uur na toediening zijn de plasmaconcentraties van telmisartan ingenomen op een lege maag of met eten vergelijkbaar.
Verwacht wordt dat de kleine reductie in de oppervlakte onder de curve geen afname in het therapeutische effect veroorzaakt.
De farmacokinetiek van oraal toegediend telmisartan is niet lineair bij doseringen van 20 – 160 mg, met bovenproportionele stijgingen van de plasmaconcentraties (Cmax en AUC) bij verhoging van de dosering.
Telmisartan vertoont na herhaalde toediening geen significante accumulatie in plasma.
Hydrochloorthiazide:
Na orale toediening van MicardisPlus worden piek-plasmaconcentraties van hydrochloorthiazide binnen ongeveer 1,0 – 3,0 uur na toediening bereikt.
Gebaseerd op cumulatieve renale excretie van hydrochloorthiazide was de biologische beschikbaarheid ongeveer 60%.
Distributie:
Telmisartan wordt sterk gebonden aan plasma-eiwitten (> 99,5%), voornamelijk aan albumine en alfa-1-zuur-glycoproteïne.
Het schijnbare verdelingsvolume van telmisartan is ongeveer 500 liter, hetgeen wijst op additionele binding aan weefsels.
Hydrochloorthiazide wordt in het plasma voor 68% gebonden aan eiwitten en het schijnbare verdelingsvolume is 0,83 – 1,14 l/kg.
Metabolisme en eliminatie:
Telmisartan:
Na zowel intraveneuze als orale toediening van 14C- gelabelled telmisartan wordt het grootste gedeelte van de dosis (> 97%) geëlimineerd met de feces via de excretie met de gal.
Slechts zeer kleine hoeveelheden werden in de urine aangetroffen.
Telmisartan wordt gemetaboliseerd door conjugatie tot een farmacologisch inactief acylglucuronide.
Het glucuronide van de oorspronkelijke verbinding is de enige metaboliet die bij mensen is geïdentificeerd.
Na een enkelvoudige dosis 14C-gelabelled telmisartan vertegenwoordigt het glucuronide ongeveer 11% van de gemeten radioactiviteit in plasma.
De cytochroom P450 isoenzymen zijn niet betrokken bij het metabolisme van telmisartan.
De totale plasmaklaring van telmisartan na orale toediening is > 1500 ml/min.
De terminale eliminatiehalfwaardetijd is > 20 uur.
Hydrochloorthiazide:
Hydrochloorthiazide wordt door de mens niet gemetaboliseerd en wordt vrijwel geheel in onveranderde vorm met de urine uitgescheiden.
Ongeveer 60% van de orale dosis wordt binnen 48 uur in onveranderde vorm geëlimineerd.
De renale klaring is ongeveer 250 – 300 ml/min.
De terminale eliminatiehalfwaardetijd van hydrochloorthiazide is 10 – 15 uur.
Speciale populaties
Oudere patiënten:
De farmacokinetiek van telmisartan verschilt niet tussen oudere patiënten en patiënten jonger dan 65 jaar.
Geslacht:
De plasmaconcentraties van telmisartan zijn doorgaans 2 – 3 keer hoger in vrouwen dan in mannen.
In het klinisch geneesmiddelonderzoek zijn bij vrouwen echter geen significante verhogingen in de bloeddrukrespons of in de incidentie van orthostatische hypotensie gevonden.
Dosisaanpassing is niet noodzakelijk.
Er was een neiging naar hogere plasmaconcentraties hydrochloorthiazide in vrouwen ten opzichte van mannen.
Dit wordt niet van klinisch belang geacht.
Patiënten met nierinsufficiëntie:
Renale excretie draagt niet bij aan de klaring van telmisartan.
Gebaseerd op beperkte ervaring met patiënten met milde tot matige nierinsufficiëntie (creatinineklaring van 30 – 60 ml/min, gemiddeld ongeveer 50 ml/min) is dosisaanpassing niet noodzakelijk bij patiënten met een afgenomen renale functie.
Telmisartan wordt niet verwijderd door hemodialyse.
Bij patiënten met verminderde nierfunctie is de eliminatiesnelheid van hydrochloorthiazide verminderd.
In een afzonderlijke studie in patiënten met een creatinineklaring van
13 90 ml/min was de eliminatiehalfwaardetijd van hydrochloorthiazide verhoogd.
In patiënten zonder nierfunctie is de eliminatiehalfwaardetijd ongeveer 34 uur.
Patiënten met leverinsufficiëntie:
In farmacokinetische studies bij patiënten met leverinsufficiëntie werd een toename in de absolute biologische beschikbaarheid tot bijna 100% waargenomen.
De halfwaardetijd verandert niet bij patiënten met leverinsufficiëntie.
5.3 Gegevens uit het preklinisch veiligheidsonderzoek
In preklinisch veiligheidsonderzoek met gelijktijdige toediening van telmisartan en hydrochloorthiazide in normotensieve ratten en honden veroorzaakten doses, gelijkwaardig aan de blootstelling in de klinische therapeutische range, geen additionele bevindingen die niet reeds waren waargenomen bij de toediening van de afzonderlijke bestanddelen.
De waargenomen toxicologische bevindingen zijn ogenschijnlijk niet relevant voor therapeutisch gebruik bij mensen.
Toxicologische bevindingen die ook bekend waren vanuit de preklinische studies met angiotensine converting enzyme-remmers en angiotensine II-receptorantagonisten waren: een afname in de parameters van de rode bloedcellen (erytrocyten, hemoglobine, hematocriet), veranderingen in de renale hemodynamie (toename in bloed-ureumgehalte en creatinine), verhoogde plasmarenineactiviteit, hypertrofie/hyperplasie van de renale juxtaglomerulaire cellen en beschadiging van het maagslijmvlies.
Maaglaesies konden worden voorkomen/verminderd door orale toediening van een zoutoplossing en het gegroepeerd onderbrengen van de dieren.
In honden werd renale tubulaire dilatatie en atrofie waargenomen.
Deze bevindingen worden toegeschreven aan de farmacologische activiteit van telmisartan.
Er zijn voor telmisartan geen aanwijzingen gevonden voor mutageniteit of voor relevante clastogene activiteit in in vitro studies, en er is geen aanwijzing gevonden voor of carcinogeniteit in ratten en muizen.
Studies met hydrochloorthiazide toonden twijfelachtige aanwijzigen voor genotoxische en carcinogene effecten in experimentele modellen.
Echter, de uitgebreide humane ervaring met hydrochloorthiazide heeft geen verband aangetoond tussen het gebruik en een verhoging in neoplasmata.
Voor de foetotoxiciteit van de combinatie van telmisartan/hydrochloorthiazide, zie rubriek 4.6.
6.
FARMACEUTISCHE GEGEVENS
6.1 Lijst van hulpstoffen
Lactosemonohydraat, Magnesiumstearaat, Maïszetmeel, Meglumine, Microkristallijne cellulose, Povidon (K25), IJzeroxide rood (E172), Natriumhydroxide, Natriumzetmeelglycolaat (type A), Sorbitol (E420).
6.2 Gevallen van onverenigbaarheid
Niet van toepassing.
6.3 Houdbaarheid
3 jaar
14 6.4 Speciale voorzorgsmaatregelen bij bewaren
Voor dit geneesmiddel zijn er geen speciale bewaarcondities.
Bewaren in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen vocht.
6.5 Aard en inhoud van de verpakking
Aluminium/aluminium blisters (PA/Al/PVC/Al of PA/PA/Al/PVC/Al).
Een blister bevat 7 of 10 tabletten.
Verpakkingsgrootte:
Blister met 14, 28, 30, 56, 84, 90, of 98 tabletten of geperforeerde eenheidsblisterverpakkingen met 28 x 1 tabletten
Niet alle genoemde verpakkingsgrootten worden in de handel gebracht.
6.6 Speciale voorzorgsmaatregelen voor het verwijderen
Af en toe werd gezien dat tussen de blisterholtes de buitenste laag van de blisterverpakking los kwam van de binnenlaag.
Geen actie noodzakelijk indien dit zich voordoet.
7.
HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Boehringer Ingelheim International GmbH Binger Str.
173 D-55216 Ingelheim am Rhein Duitsland
8.
NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/02/213/001-005 EU/1/02/213/011 EU/1/02/213/013-014
9.
DATUM VAN EERSTE VERLENING VAN DE VERGUNNING/HERNIEUWING VAN DE VERGUNNING
Datum van eerste vergunning:
19 april 2002 Datum van laatste vernieuwing:
19 april 2007
10.
DATUM VAN HERZIENING VAN DE TEKST
Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europese Geneesmiddelen Bureau (EMEA) http://www.emea.europa.eu /
15 1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
MicardisPlus 80 mg/12,5 mg tabletten
2.
KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING
Elke tablet bevat 80 mg telmisartan en 12,5 mg hydrochloorthiazide.
Hulpstoffen:
Elke tablet bevat 112 mg lactosemonohydraat en 338 mg sorbitol (E240).
Voor een volledige lijst van hulpstoffen, zie rubriek 6.1.
3.
FARMACEUTISCHE VORM
Tablet.
Rood met witte ovale tablet met twee lagen, gegraveerd met het bedrijfslogo en de code ‘ H8’.
4.
KLINISCHE GEGEVENS
4.1 Therapeutische indicaties
Behandeling van essentiële hypertensie.
MicardisPlus is als combinatiepreparaat (80 mg telmisartan / 12,5 mg hydrochloorthiazide) geïndiceerd bij patiënten waarbij de bloeddruk onvoldoende gereguleerd kan worden met telmisartan alleen.
4.2 Dosering en wijze van toediening
Volwassenen MicardisPlus dient éénmaal daags met een drank, al dan niet bij het voedsel te worden ingenomen door patiënten bij wie de bloeddruk onvoldoende gereguleerd kan worden met telmisartan alleen.
Individuele titratie met beide componenten afzonderlijk wordt aanbevolen, alvorens over te gaan op de vaste doseringscombinatie.
Indien het vanuit klinisch oogpunt is aangewezen, kan direct overstappen van de monotherapie naar de vaste combinaties worden overwogen.
• MicardisPlus 40 mg/12,5 mg kan worden toegediend aan patiënten bij wie de bloeddruk onvoldoende gereguleerd kan worden met Micardis 40 mg • MicardisPlus 80 mg/12,5 mg kan worden toegediend aan patiënten bij wie de bloeddruk onvoldoende gereguleerd kan worden met Micardis 80 mg
Nierinsufficiëntie:
Periodieke controle van de nierfunctie is aanbevolen (zie rubriek 4.4).
Leverinsufficiëntie:
Bij patiënten met lichte tot matige leverinsufficiëntie mag de dosering niet hoger zijn dan éénmaal daags een tablet MicardisPlus 40 mg/12,5 mg.
Micard isPlus is niet geïndiceerd bij patiënten met ernstige leverinsufficiëntie.
Thiazide diuretica dienen met voorzichtigheid te worden gebruikt bij patiënten met een slechte leverfunctie (zie rubriek 4.4).
Ouderen:
Aanpassing van de dosering is niet nodig.
Kinderen en jongeren:
MicardisPlus wordt niet aanbevolen voor het gebruik bij kinderen jonger dan 18 jaar vanwege een gebrek aan gegevens over veiligheid en werkzaamheid.
4.3 Contra-indicaties
16 • Overgevoeligheid voor de werkzame bestanddelen of voor één van de hulpstoffen (zie rubriek 6.1). • Overgevoeligheid voor andere sulfonamide afgeleide stoffen (aangezien hydrochloorthiazide een van sulfonamiden afgeleid geneesmiddel is). • Tweede en derde trimester van de zwangerschap en borstvoeding (zie rubrieken 4.4 en 4.6). • Cholestasis en galwegobstructies. • Ernstige leverinsufficiëntie. • Ernstige nierinsufficiëntie (creatinineklaring < 30 ml/min). • Refractaire hypokaliëmie, hypercalciëmie.
4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik
Zwangerschap:
Therapie met angiotensine II-receptorantagonisten moet niet gestart worden tijdens zwangerschap.
Patiënten die een zwangerschap plannen moeten omgezet worden op een alternatieve antihypertensieve therapie met een bekend veiligheidsprofiel voor gebruik tijdens zwangerschap, tenzij het voortzetten van de angiotensine II-receptorantagonisttherapie noodzakelijk wordt geacht.
Als zwangerschap wordt vastgesteld dient de behandeling met angiotensine II-receptorantagonisten onmiddellijk te worden gestaakt, en moet, indien nodig, worden begonnen met een alternatieve therapie (zie rubrieken 4.3 en 4.6).
Leverinsufficiëntie:
MicardisPlus dient niet te worden gegeven aan patiënten met cholestasis, galwegobstructies of ernstige leverinsufficiëntie (zie rubriek 4.3) aangezien telmisartan grotendeels met de gal wordt uitgescheiden.
Het is te verwachten dat deze patiënten een lagere hepatische klaring voor telmisartan hebben.
Daarnaast dient MicardisPlus met voorzichtigheid te worden gebruikt bij patiënten met een slechte leverfunctie of een progressieve leveraandoening, aangezien kleine veranderingen in de vocht- en elektrolytenbalans een hepatisch coma kunnen veroorzaken.
Er is geen klinische ervaring met MicardisPlus bij patiënten met leverinsufficiëntie.
Renovasculaire hypertensie:
Er bestaat een verhoogd risico op ernstige hypotensie en nierinsufficiëntie wanneer patiënten met bilaterale renale arterie stenose of stenose van de arterie van een enkel functionerende nier behandeld worden met geneesmiddelen die het renine-angiotensine-aldosteron systeem beïnvloeden.
Nierinsufficiëntie en niertransplantatie:
MicardisPlus mag niet worden gebruikt in patiënten met ernstige renale dysfunctie (creatinineklaring < 30 ml/min) (zie rubriek 4.3).
Er is geen ervaring met het toedienen van MicardisPlus bij patiënten met een recente niertransplantatie.
De ervaring met MicardisPlus bij patiënten met milde tot matige renale insufficiëntie is beperkt, en daarom wordt periodieke controle van kalium, creatinine en urinezuur serumspiegels aanbevolen.
Thiazide diuretica geassocieerde azotemie kan voorkomen bij patiënten met nierinsufficiëntie.
Intravasculaire hypovolemie:
Symptomatische hypotensie, vooral na de eerste dosering, kan voorkomen bij patiënten die een volume- en/of natriumdepletie hebben door therapie met een sterk werkzaam diureticum, een zoutarm dieet, diarree of braken.
Dergelijke condities dienen voor toediening van MicardisPlus gecorrigeerd te worden.
Overige condities met stimulatie van het renine-angiotensine-aldosteron systeem:
Bij patiënten, wiens vasculaire tonus en nierfunctie voornamelijk van de activiteit van het renine-angiotensine-aldosteron systeem afhankelijk zijn (b.v. patiënten met ernstige decompensatio cordis of onderliggende nierziekten, inclusief stenose van de nierarterie) is de behandeling met geneesmiddelen die dit systeem beïnvloeden geassocieerd met acute hypotensie, hyperazotemie, oligurie, of in zeldzame gevallen, acuut nierfalen (zie rubriek 4.8).
17 Primair aldosteronisme:
Patiënten met primair aldosteronisme reageren in het algemeen niet op antihypertensiva die hun werking uitoefenen door inhibitie van het renine-angiotensine systeem.
Het gebruik van MicardisPlus wordt daarom niet aanbevolen.
Aorta en mitralisklep stenose, obstructieve hypertrofe cardiomyopathie:
Zoals geldt voor andere vasodilatatoren is voorzichtigheid geboden bij patiënten die lijden aan aorta- of mitralisstenose, of obstructieve hypertrofe cardiomyopathie.
Metabole en endocriene effecten:
Therapie met thiazides kan de glucosetolerantie verslechteren.
In diabetische patiënten kan aanpassing van de insuline dosering of orale antidiabetica zijn vereist.
Een latente diabetes mellitus kan zich gedurende therapie met thiazides manifesteren.
Een verhoging van cholesterol- en triglyceridenspiegels is geassocieerd met de therapie met thiazides; bij een dosering van 12,5 mg in MicardisPlus, zijn echter minimale of geen effecten gemeld.
Hyperurikemie kan voorkomen of een uitgesproken jicht kan worden versneld bij sommige patiënten die met thiazides worden behandeld.
Verstoorde elektrolytenbalans:
Zoals geldt voor alle patiënten die met thiazide diuretica worden behandeld, dient periodieke bepaling van serumelektrolyten te worden uitgevoerd op geschikte tijdsintervallen.
Thiazides, inclusief hydrochloorthiazide, kunnen een verstoorde vocht- of elektrolytenbalans (inclusief hypokaliëmie, hyponatriëmie en hypochloremische alkalose) veroorzaken.
Waarschuwingssignalen van een verstoorde vocht- of elektrolytenbalans zijn droge mond, dorst, asthenie, lethargie, sufheid, rusteloosheid, spierpijn of krampen, spiervermoeidheid, hypotensie, oligurie, tachycardie en gastrointestinale stoornissen zoals misselijkheid en braken (zie rubriek 4.8).
- Hypokaliëmie
Hoewel zich hypokaliëmie kan ontwikkelen bij het gebruik van thiazide diuretica, kan de gelijktijdige behandeling met telmisartan de diureticageïnduceerde hypokaliëmie verminderen.
De kans op hypokaliëmie is het grootst in patiënten met levercirrose, in patiënten met een versnelde diurese, in patiënten met een inadequate orale inname van elektrolyten en in patiënten die worden behandeld met corticosteroïden of adrenocorticotroop hormoon (ACTH) (zie rubriek 4.5).
- Hyperkaliëmie
Omgekeerd, vanwege antagonisme van angiotensine II (AT1) - receptoren door het telmisartan in MicardisPlus, kan hyperkaliëmie optreden.
Hoewel klinisch significante hyperkaliëmie niet is gedocumenteerd voor MicardisPlus, zijn onder andere nierinsufficiëntie en/of hartfalen en diabetes mellitus risicofactoren voor de ontwikkeling van hyperkaliëmie.
Kaliumsparende diuretica, kaliumsupplementen of kaliumbevattende zoutvervangers dienen met voorzichtigheid te worden gebruikt met MicardisPlus (zie rubriek 4.5).
- Hyponatriëmie en hypochloremische alkalose
Er is geen bewijs dat MicardisPlus diureticageïnduceerde hyponatriëmie vermindert of voorkomt.
Chloridedeficiëntie is doorgaans mild en vereist normaliter geen behandeling.
- Hypercalciëmie
Thiazides kunnen de urinaire calciumexcretie verminderen en een intermitterende en lichte stijging van het serumcalcium veroorzaken in afwezigheid van bekende stoornissen in het calciummetabolisme.
Een kenmerkende hypercalciëmie kan wijzen op een verbogen hyperparathyroïdie.
De behandeling met thiazides dient te worden gestaakt voor het uitvoeren van onderzoek op de bijschildklierfunctie.
- Hypomagnesiëmie
Voor thiazides is aangetoond dat zij de urinaire excretie van magnesium kunnen verhogen, hetgeen kan resulteren in hypomagnesiëmie (zie rubriek 4.5).
18 Sorbitol en lactosemonohydraat:
Dit geneesmiddel bevat lactosemonohydraat en sorbitol.
Patiënten met zeldzame erfelijke aandoeningen als fructose-intolerantie en/of galactose-intolerantie, Lapp- lactasedeficiëntie of glucose-galactose malabsorptie, dienen dit geneesmiddel niet te gebruiken.
Etnische verschillen:
Zoals bij alle andere angiotensineII-receptorantagonisten is telmisartan ogenschijnlijk minder effectief in de bloeddrukverlaging in negroïde patiënten, mogelijk vanwege de hogere prevalentie van lage reninespiegels in de negroïde hypertensieve populatie.
Overigen:
Zoals geldt voor alle antihypertensieve middelen kan een te grote daling in de bloeddruk in patiënten met ischemische cardiopathie of ischemische cardiovasculaire aandoeningen resulteren in een myocardinfarct of een beroerte.
Algemeen:
Overgevoeligheidsreacties op hydrochloorthiazide kunnen optreden in patiënten met of zonder voorgeschiedenis van allergie of bronchiaal astma, maar zijn waarschijnlijker bij patiënten met deze voorgeschiedenis.
Exacerbatie of activering van een systemische lupus erythematosus is gemeld bij het gebruik van thiazide-diuretica.
Er zijn gevallen van fotosensibiliteitsreacties gerapporteerd bij gebruik van thiazide-diuretica (zie rubriek 4.8).
Als zich een fotosensibiliteitsreactie voordoet tijdens de behandeling, wordt aangeraden de behandeling te staken.
Als een volgende toediening van het diureticum toch noodzakelijk wordt geacht, dan wordt aangeraden de blootgestelde huid te beschermen tegen zonlicht en kunstmatige UVA-straling.
4.5 Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie
Onderzoek naar interacties is alleen bij volwassenen uitgevoerd.
Lithium:
Reversibele verhogingen van serum-lithiumconcentraties en toxiciteit zijn gemeld gedurende gelijktijdige toediening van lithium en ACE-remmers.
Zeldzame gevallen zijn ook gemeld met angiotensine II-antagonisten (inclusief MicardisPlus).
Gelijktijdige toediening van lithium en MicardisPlus wordt niet aangeraden (zie rubriek 4.4).
Indien de combinatie noodzakelijk blijkt, wordt aangeraden de serumlithiumspiegel nauwlettend te volgen gedurende het gelijktijdige gebruik.
Geneesmiddelen die worden geassocieerd met kaliumverlies en hypokaliëmie (bv. andere kaliuretische diuretica, laxantia, corticosteroïden, ACTH, amfotericine, carbenoxolon, penicilline G, salicylzuur en zijn derivaten):
Indien deze middelen gelijktijdig met de hydrochloorthiazide-telmisartan combinatie worden voorgeschreven, wordt aangeraden de serum-kaliumspiegels in de gaten te houden.
Deze middelen kunnen het effect van hydrochloorthiazide op het serumkalium versterken (zie rubriek 4.4).
Geneesmiddelen die het serumkalium kunnen verhogen of hyperkaliëmie kunnen induceren (bv.
ACE- remmers, kaliumsparende diuretica, kaliumsupplementen, zoutvervangers die kalium bevatten, cyclosporine of andere geneesmiddelen zoals heparine natrium):
Indien deze geneesmiddelen gelijktijdig met de hydrochloorthiazide-telmisartan combinatie worden voorgeschreven, wordt aangeraden de serum-kaliumspiegels in de gaten te houden.
Gebaseerd op de ervaring met het gebruik van andere geneesmiddelen die het renine-angiotensine systeem remmen, kan het gelijktijdig gebruik van de bovengenoemde geneesmiddelen leiden tot verhogingen in het serumkalium en wordt daarom niet aangeraden (zie rubriek 4.4).
Geneesmiddelen die worden beïnvloed door stoornissen in het serumkalium:
Periodieke controle van het serumkalium en ECG wordt aanbevolen wanneer MicardisPlus tegelijkertijd wordt toegediend met geneesmiddelen die worden beïnvloed door stoornissen in het serumkalium (bv. digitalisglycosiden, antiaritmica) en de volgende geneesmiddelen die het torsades de pointes induceren (inclusief enkele antiaritmica), hypokaliëmie is een factor die kan leiden tot torsades de pointes.
- klasse Ia antiaritmica (bv. kinidine, hydrokinine, disopyramide)
- klasse III antiaritmica (bv. amiodaron, sotalol, dofelitide, ibutilide)
- enkele antipsychotica:
(bv. thioridazine, chloorpromazine, levomepromazine, trifluoperazine
cyamemazine, sulpiride, sultopride, amisulpride, tiapride, pimozide, haloperidol, droperidol)
19
- overige:
(bv. bepridil, cisapride, diphemanil, erythromycine i.v., halofantrine, mizolastine,
pentamidine, sparfloxacine, terfenadine, vincamine i.v.)
Digitalisglycosiden: thiazidegeïnduceerde hypokaliëmie of hypomagnesiëmie werken het optreden van digitalisgeïnduceerde aritmie in de hand (zie rubriek 4.4).
Andere antihypertensiva:
Telmisartan kan het hypotensieve effect van andere antihypertensiva vergroten.
Antidiabetica (oraal en insuline): dosisaanpassing van het antidiabeticum kan noodzakelijk zijn (zie rubriek 4.4).
Metformine: metformine dient met voorzichtigheid te worden gebruikt: kans op melkzuuracidose geïnduceerd door mogelijk functioneel nierfalen bij hydrochloorthiazide.
Cholestyramine en colestipol-harsen: de absorptie van hydrochloorthiazide verslechtert in de aanwezigheid van anionuitwisselings-harsen.
Niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen:
NSAID’ s (bv. acetylsalicylzuur bij anti- inflammatoire doseringsregimes, COX-2-remmers en niet-selectieve NSAID’ s) kunnen het diuretische, natriuretische en antihypertensieve effect van thiazidediuretica en het antihypertensieve effect van angiotensine II-receptorantagonisten verminderen.
Bij sommige patiënten met een verminderde nierfunctie (bv. gedehydreerde patiënten of oudere patiënten met een verminderde nierfunctie) kan het gelijktijdig toedienen van een angiotensine II- receptorantagonist en middelen die cyclo-oxygenase remmen leiden tot een verdere verslechtering van de nierfunctie, inclusief mogelijk acuut nierfalen, dat meestal omkeerbaar is.
Daarom dient de combinatie voorzichtig te worden toegepast, vooral bij ouderen.
Patiënten moeten voldoende gehydrateerd zijn en het monitoren van de nierfunctie na aanvang van de combinatietherapie, en vervolgens periodiek, dient overwogen te worden.
Bloeddrukverhogende amines (bv. noradrenaline): het effect van bloeddrukverhogende amines kan worden verminderd.
Niet-depolariserende skeletspierrelaxantia (bv. tubocurarine): het effect van niet-depolariserende skeletspierrelaxantia kan worden versterkt door hydrochloorthiazide.
Geneesmiddelen bij de behandeling van jicht (bv. probenecide, sulfinpyrazon en allopurinol): dosisaanpassing van uricosurica kan noodzakelijk zijn, aangezien hydrochloorthiazide de serum urinezuurspiegels kan verhogen.
Verhoging van de dosering van probenecide of sulfinpyrazon kan noodzakelijk zijn.
Gelijktijdige toediening van thiazide kan de incidentie van overgevoeligheidsreacties op allopurinol verhogen;
Calciumzouten: thiazide diuretica kunnen de serumcalciumspiegels verhogen door een verminderde excretie.
Indien calciumsupplementen moeten worden voorgeschreven, dienen de serumcalciumspiegels te worden gecontroleerd en dient de calciumdosering te worden aangepast.
Bètablokkers en diazoxide: het hyperglykemisch effect van bètablokkers en diazoxide kan door thiazides worden versterkt.
Anticholinergica (bv. atropine, biperideen): kunnen de biologische beschikbaarheid van thiazideachtige diuretica verhogen door vermindering van de gastro-intestinale motiliteit en de maagledigingssnelheid.
Amantadine:
Thiazides kunnen de kans op bijwerkingen veroorzaakt door amantadine vergroten.
Cytotoxische geneesmiddelen (bv. cyclofosfamide, methotrexaat): thiazides kunnen de renale excretie van cytotoxische geneesmiddelen verminderen en hun myelosuppressieve effecten versterken.
20 Gebaseerd op de farmacologische eigenschappen kan worden verwacht dat de volgende geneesmiddelen het hypotensieve effect versterken van alle antihypertensiva inclusief telmisartan:
Baclofen, amifostine.
Verder kan orthostatische hypotensie worden versterkt door alcohol, barbituraten, narcotica of antidepressiva.
4.6 Zwangerschap en borstvoeding
Het gebruik van angiotensine II-receptorantagonisten gedurende het eerste trimester van de zwangerschap wordt niet aanbevolen (zie rubriek 4.4).
Het gebruik van angiotensine II- receptorantagon isten is gecontraïndiceerd gedurende het tweede en derde trimester van de zwangerschap.
Zwangerschap (zie rubriek 4.3):
Er zijn geen toereikende gegevens over het gebruik van MicardisPlus bij zwangere vrouwen.
Uit experimenteel onderzoek bij dieren is reproductietoxiciteit gebleken (zie rubriek 5.3).
Er kunnen geen duidelijke conclusies getrokken worden uit resultaten van epidemiologisch onderzoek naar het risico van teratogene effecten als gevolg van blootstelling aan ACE-remmers tijdens het eerste trimester van de zwangerschap; een kleine toename in het risico kan echter niet worden uitgesloten.
Hoewel er geen gecontroleerde epidemiologische gegevens zijn over het risico met angiotensine II- receptorantagonisten kan het risico vergelijkbaar zijn bij deze klasse van geneesmiddelen.
Patiënten die een zwangerschap plannen moeten omgezet worden op een alternatieve antihypertensieve therapie met een bekend veiligheidsprofiel voor gebruik tijdens zwangerschap, tenzij het voortzetten van de angiotensine II-receptorantagonistentherapie noodzakelijk wordt geacht.
Als zwangerschap wordt vastgesteld dient de behandeling met angiotensine II-receptorantagonisten onmiddellijk te worden gestaakt, en moet, indien nodig, worden begonnen met een alternatieve therapie.
Het is bekend dat blootstelling aan angiotensine II-receptorantagonisten gedurende het tweede en derde trimester foetale toxiciteit (verslechterde nierfunctie, oligohydramnie, achterstand in schedelverharding) en neonatale toxiciteit (nierfalen, hypotensie, hyperkaliëmie) kan induceren (zie ook rubriek 5.3).
Als blootstelling vanaf het tweede trimester van de zwangerschap heeft plaatsgevonden, wordt een echoscopie van de nierfunctie en de schedel aanbevolen.
Pasgeborenen van wie de moeder angiotensine II-receptorantagonisten hebben gebruikt dienen nauwkeurig gecontroleerd te worden op hypotensie (zie ook rubrieken 4.3 en 4.4).
Borstvoeding (zie rubriek 4.3):
MicardisPlus is gecontraïndiceerd tijdens lactatie daar het niet bekend is of het in de moedermelk wordt uitgescheiden.
Thiazides komen in de moedermelk terecht en kunnen de lactatie remmen.
4.7 Beïnvloeding van de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen
Er is geen onderzoek verricht naar de effecten op de rijvaardigheid en op het vermogen om machines te bedienen Bij autorijden en bij het bedienen van machines, dient er echter rekening mee te worden gehouden dat bij een antihypertensieve therapie soms duizeligheid of sufheid kan optreden.
4.8 Bijwerkingen
Combinatiepreparaat De totale incidentie van bijwerkingen die zijn gemeld bij MicardisPlus was vergelijkbaar met die van telmisartan alleen, in gerandomiseerde gecontroleerde studies met 1471 gerandomiseerde patiënten die werden behandeld met telmisartan en hydrochloorthiazide (835) of alleen met telmisartan (636).
Voor de bijwerkingen werd geen dosisafhankelijkheid vastgesteld en er werd geen correlatie gezien met geslacht, leeftijd of ras van de patiënten.
De bijwerkingen gemeld in de klinische studies en die vaker (p ≤ 0.05) voorkwamen bij telmisartan en hydrochloorthiazide dan bij placebo zijn hieronder weergegeven volgens systeem/orgaanklassen.
21 Bijwerkingen die bekend zijn voor de afzonderlijke componenten maar die niet werden gezien in de klinische studies, kunnen voorkomen tijdens de behandeling met MicardisPlus.
De bijwerkingen zijn geclassificeerd met de frequentieaanduidingen aan de hand van de volgende indeling: zeer vaak (≥ 1/10); vaak (≥ 1/100 tot < 1/10); soms (≥ 1/1.000 tot < 1/100); zelden (≥ 1/10.000 tot < 1/1.000); zeer zelden (< 1/10.000), onbekend (kan met de beschikbare gegevens niet worden bepaald).
Binnen de onderstaande frequentiegroepen worden bijwerkingen in afnemende mate van ernst genoemd.
Infecties en parasitaire aandoeningen Zelden:
Niet bekend:
Bronchitis, Faryngitis, sinusitis
Voedings- en stofwisselingsstoornissen
Soms:
Zelden:
Hypokaliëmie Hyperurikemie, hyponatriëmie
Psychische stoornissen Soms:
Angst Zelden:
Depressie
Zenuwstelselaandoeningen
Vaak Soms:
Zelden:
Duizeligheid Syncope, paraesthesie Slapeloosheid, slaapstoornissen
Oogaandoeningen Zelden:
Visusstoornissen, wazig zicht
Evenwichtsorgaan- en ooraandoeningen
Soms:
Vertigo
Hartaandoeningen Soms; Tachycardie, aritmieën
Bloedvataandoeningen Soms:
Hypotensie, orthostatische hypotensie
Ademhalingsstelsel-, borstkas- en mediastinumaandoeningen Soms:
Dyspnoe Zelden:
Repsiratoire stress (waaronder pneumonitis en pulmoniar oedeem)
Maagdarmstelselaandoeningen
Soms:
Zelden:
Niet bekend:
Diarree, droge mond, flatulentie Buikpijn, constipatie, dyspepsie, braken Gastritis
Lever- en galaandoeningen Zelden:
Afwijkende leverfunctie/leveraandoening
Huid- en onderhuidaandoeningen
Zelden
Angio-oedeem, erytheem, pruritus, huiduitslag, hyperhidrosis, urticaria
22 Skeletspierstelsel- en bindweefselaandoeningen Soms:
Rugpijn, spierspasmen, myalgie Zelden:
Atralgie, spierkrampen of pijn in extremiteit
Voortplantingsstelsel- en borstaandoeningen
Soms:
Erectiele disfunctie
Algemene aandoeningen en toedieningsplaatsstoornissen Soms:
Pijn in de borst Zelden:
Griepachtige verschijnselen, pijn
Onderzoeken:
Soms:
Zelden:
Urinezuurtoename in het bloed Creatininetoename in het bloed, creatinefosfokinasetoename in het bloed, verhoogde leverenzymen
Aanvullende informatie over de afzonderlijke bestanddelen Bijwerkingen die eerder zijn gemeld voor de afzonderlijke bestanddelen kunnen mogelijke bijwerkingen van MicardisPlus zijn, zelfs als deze niet zijn waargenomen tijdens klinisch onderzoek.
Telmisartan:
Bijwerkingen traden in dezelfde frequentie op bij patiënten die met placebo en telmisartan werden behandeld.
De totale incidentie van bijwerkingen gemeld voor telmisartan (41,4%) was gewoonlijk vergelijkbaar met placebo (43,9%) in de placebogecontroleerde studies.
De bijwerkingen hieronder weergegeven zijn verzameld uit de 5788 patiënten die in alle studies werden behandeld met telmisartan.
Bijwerkingen die gemeld zijn met een onbekende frequentie bij het gebruik van telmisartan alleen, zijn:
Infecties en parasitaire aandoeningen Niet bekend:Vaak
Bovenste luchtweg infectie, urineweginfectie, inclusief cystitis
Bloed- en lymfestelselaandoeningen
Niet bekend:
Eosinofilie, anemie, trombocytopenie
Imuunsysteemaandoeningen Niet bekend:
Overgevoeligheidsreacties, anafylactische reacties
Voedings- en stofwisselingsstoornissen
Niet bekend:
Hyperkaliëmie
Hartaandoeningen Niet bekend:
Bradycardie
Maagdarmstelselaandoeningen
Niet bekend:
Maagklachten
Huid- en onderhuidaandoeningen Niet bekend:
Eczeem, erythema fixatum, toxische huideruptie
23 Skeletspierstelsel- en bindweefselaandoeningen Niet bekend:
Arthrose, tendinitis
Nier- en urinewegaandoeningen
Niet bekend:
Nierfunctiestoornis, nierinsufficiëntie (inclusief nierfalen)
Algemene aandoeningen en toedieningsplaatsstoornissen Niet bekend:
Zwakte, gebrek aan werkzaamheid
Onderzoeken
Niet bekend:
Afname hemoglobine
Hydrochloorthiazide:
Hydrochloorthiazide kan hypovolemie veroorzaken of verergeren, hetgeen kan leiden tot een verstoring van de elektrolytenbalans (zie rubriek 4.4).
Bijwerkingen die gemeld zijn met onbekende frequentie bij het gebruik van hydrochloorthiazide alleen, zijn:
Infecties en parasitaire aandoeningen Niet bekend:
Sialoadenitis
Bloed- en lymfestelselaandoeningen
Niet bekend:
Anemie (inclusief aplastische anemie), hemolytische anemie, beenmergdepressie, leukopenie, neutropenie, agranulocytose, trombocytopenie
Immuunsysteemaandoeningen Niet bekend:
Anafylactische reacties, over- gevoeligheidsreacties
Endocriene aandoeningen:
Niet bekend:
Ontoereikende controle diabetes mellitus
Voedings- en stofwisselingsstoornissen Niet bekend:
Anorexie, verminderde eetlust, verstoorde elektrolytenbalans, hypercholesterolemie, hyperglykemie, hypovolemie
Psychische stoornissen
Niet bekend:
Rusteloosheid
Zenuwstelselaandoeningen Niet bekend:
Duizelingen
Oogaandoeningen
Niet bekend:
Xanthopsie
Bloedvataandoeningen Niet bekend
Necrotiserende vasculitis
Maagdarmstelselaandoeningen
Niet bekend:
Pancreatitis, maagklachten
Lever- en galaandoeningen
24 Niet bekend:
Hepatocellulaire geelzucht, cholestatische geelzucht)
Huid- en onderhuidaandoeningen
Niet bekend:
Cutane lupus erythematosus, fotosensibiliteitsreacties, cutane vasculitis, toxische epidermale necrolyse
Skeletspierstelsel- en bindweefselaandoeningen Niet bekend:
Zwakte
Nier- en urinewegaandoeningen
Niet bekend:
Interstitiële nefritis, nierinsufficiëntie, glucosurie
Algemene aandoeningen en toedieningsplaatsstoornissen Niet bekend:
Pyrexia
Onderzoeken:
Verhoogde triglyceriden
4.9 Overdosering
Er is beperkte informatie beschikbaar van overdoseringen telmisartan in mensen.
Telmisartan wordt niet verwijderd door hemodialyse.
In welke mate hydrochloorthiazide door hemodialyse wordt verwijderd is niet vastgesteld.
Symptomen:
De meest duidelijke verschijnselen van een overdosering met telmisartan waren hypotensie en tachycardie; bradycardie, duizeligheid, braken, verhoogd serumcreatinine en acuut nierfalen zijn ookgerapporteerd.
Overdosering met hydrochloorthiazide is geassocieerd met elektrolytendepletie (hypokaliëmie, hypochloremie) en hypovolemie door excessieve diurese.
De meest gebruikelijke tekenen van overdosering zijn misselijkheid en slaperigheid.
Hypokaliëmie kan resulteren in spierspasmen en/of aritmie aan het licht brengen geassocieerd met het gelijktijdig gebruik van digitalisglycosiden of bepaalde antiaritmica.
Behandeling:
Telmisartan wordt niet verwijderd door hemodialyse.
De patiënt dient nauwkeurig in de gaten te worden gehouden en de behandeling dient symptomatisch en ondersteunend te zijn.
De behandeling is afhankelijk van het tijdstip van ingestie en de ernst van de symptomen.
Denkbare maatregelen zijn onder andere het laten braken of maagspoelen.
Actieve koolstof kan zinvol zijn in de behandeling van een overdosering.
Serumelektrolyten en creatinine dienen frequent te worden gecontroleerd.
Als hypotensie optreedt dient de patiënt in rugligging te worden geplaatst, en zout en volume suppletie dienen snel te worden toegediend.
5.
FARMACOLOGISCHE EIGENSCHAPPEN
5.1 Farmacodynamische eigenschappen
Farmacotherapeutische categorie: angiotensine II-receptorantagonisten en diuretica:
ATC-code C09DA07.
MicardisPlus is een combinatie van een angiotensine II-receptorantagonist, telmisartan, en een thiazide diureticum, hydrochloorthiazide.
De combinatie van deze bestanddelen heeft een additieve antihypertensieve werking, en doet de bloeddruk in sterkere mate dalen dan de afzonderlijke bestanddelen.
MicardisPlus geeft in een éénmaal daagse dosering een effectieve en geleidelijke daling in de bloeddruk over de gehele therapeutische breedte.
25 Telmisartan is een oraal toe te dienen effectieve en specifieke angiotensine II-receptor subtype 1 (AT1) - antagonist.
Telmisartan verdringt angiotensine II met een zeer hoge affiniteit van zijn bindingsplaats op het AT1-receptor subtype, welke verantwoordelijk is voor de bekende effecten van angiotensine II.
Telmisartan vertoont geen partieel agonisme op de AT1-receptor.
Telmisartan bindt selectief aan de AT1-receptor.
De binding is langdurig.
Telmisartan laat geen affiniteit voor andere receptoren zien, inclusief AT2 en andere minder gekarakteriseerde AT-receptoren.
De functionele rol van deze receptoren is niet bekend, noch het effect van eventuele overstimulatie door angiotensine II, waarvan de spiegels verhoogd worden door telmisartan.
Plasma-aldosteronspiegels worden verlaagd door telmisartan.
Telmisartan remt het humaan plasmarenine niet en blokkeert geen ionkanalen.
Telmisartan heeft geen remmend effect op het angiotensine converting enzym (kininase II), het enzym dat ook bradykinine afbreekt.
Er is dan ook geen toename van door bradykinine gemedieerde bijwerkingen te verwachten.
Een dosis van 80 mg telmisartan, toegediend aan gezonde vrijwilligers, blokkeerde bijna volledig door angiotensine II geïnduceerde bloeddrukverhogingen.
Dit blokkerende effect wordt gedurende 24 uur behouden en is nog steeds meetbaar na 48 uur.
Na de eerste toediening van telmisartan, wordt het antihypertensieve effect geleidelijk zichtbaar binnen 3 uur.
De maximale reductie van de bloeddruk wordt in het algemeen 4 – 8 weken na aanvang van de behandeling bereikt en deze blijft gelijk bij langdurige therapie.
Het antihypertensieve effect houdt gedurende 24 uur constant aan, inclusief de laatste 4 uur voor de volgende dosering zoals is aangetoond met ambulante bloeddrukmetingen.
Dit wordt bevestigd door metingen op het tijdstip van maximaal effect en onmiddellijk voor de volgende dosis (de ratio’ s tussen dal- en piekconcentraties in placebo gecontroleerd klinisch onderzoek na een dosis van 40 en 80 mg telmisartan waren consistent boven de 80%).
Bij patiënten met hypertensie reduceert telmisartan zowel de systolische als de diastolische bloeddruk zonder de hartfrequentie te beïnvloeden.
De antihypertensieve effectiviteit van telmisartan is vergelijkbaar met die van geneesmiddelen die representatief zijn voor andere klassen van antihypertensiva (dit is aangetoond in klinische onderzoeken waarin telmisartan werd vergeleken met amlodipine, atenolol, enalapril, hydrochloorthiazide en lisinopril).
Na abrupt afbreken van de behandeling met telmisartan keert de bloeddruk geleidelijk terug naar de waarden van voor de behandeling over een periode van een paar dagen zonder dat er aanwijzingen zijn voor rebound hypertensie.
De incidentie van een droge hoest was significant lager in patiënten die met telmisartan werden behandeld dan in diegenen die ACE-remmers toegediend kregen tijdens klinische onderzoeken waarin de twee antihypertensieve behandelingen direct werden vergeleken.
De effecten van telmisartan op de mortaliteit en cardiovasculaire morbiditeit zijn op dit moment onbekend.
Hydrochloorthiazide is een thiazide diureticum.
Het mechanisme van het antihypertensieve effect van thiazide diuretica is niet volledig bekend.
Thiazides beïnvloeden de renale tubulaire mechanismen van de reabsorptie van elektrolyten en verhogen direct de excretie van natrium en chloride in ongeveer gelijke hoeveelheden.
De diuretische werking van hydrochloorthiazide vermindert het plasmavolume, verhoogt de plasma-renine activiteit, verhoogt de aldosteronsecretie met een daaropvolgende verhoging van het urinaire verlies aan kalium en bicarbonaat, en verlaagt het serumkalium.
Vermoedelijk door blokkade van het renine-angiotensine-aldosteron systeem, blijkt de gelijktijdige toediening van telmisartan het kaliumverlies dat door deze diuretica wordt veroorzaakt tegen te gaan.
Bij hydrochloorthiazides treedt de werking binnen 2 uur in, met een maximaal effect na ongeveer 4 uur, en de werking houdt ongeveer 6 – 12 uur aan.
Epidemiologische studies hebben aangetoond dat langdurige behandeling met hydrochloorthiazide het risico van cardiovasculaire mortaliteit en morbiditeit verlaagt.
26 De effecten van de telmisartan/HCTZ combinatie op de mortaliteit en cardiovasculaire morbiditeit zijn op dit moment onbekend.
5.2 Farmacokinetische eigenschappen
Gelijktijdige toediening van hydrochloorthiazide en telmisartan heeft bij gezonde vrijwilligers ogenschijnlijk geen effect op de farmacokinetiek van de beide afzonderlijke geneesmiddelen.
Absorptie:
Telmisartan:
Na orale toediening worden piek-plasmaconcentraties van telmisartan binnen 0,5 – 1,5 uur na toediening bereikt.
De absolute biologische beschikbaarheid van telmisartan bij 40 mg en 160 mg was 42% respectievelijk 58%.
Voedsel veroorzaakt een lichte daling van de oppervlakte onder de plasmaconcentratie– tijd curve (AUC) van telmisartan, van ongeveer 6% bij de 40 mg tablet en ongeveer 19% na een dosis van 160 mg.
Vanaf drie uur na toediening zijn de plasmaconcentraties van telmisartan ingenomen op een lege maag of met eten vergelijkbaar.
Verwacht wordt dat de kleine reductie in de oppervlakte onder de curve geen afname in het therapeutische effect veroorzaakt.
De farmacokinetiek van oraal toegediend telmisartan is niet lineair bij doseringen van 20 – 160 mg, met bovenproportionele stijgingen van de plasmaconcentraties (Cmax en AUC) bij verhoging van de dosering.
Telmisartan vertoont na herhaalde toediening geen significante accumulatie in plasma.
Hydrochloorthiazide:
Na orale toediening van MicardisPlus worden piek-plasmaconcentraties van hydrochloorthiazide binnen ongeveer 1,0 – 3,0 uur na toediening bereikt.
Gebaseerd op cumulatieve renale excretie van hydrochloorthiazide was de biologische beschikbaarheid ongeveer 60%.
Distributie:
Telmisartan:
Telmisartan wordt sterk gebonden aan plasma-eiwitten (> 99,5%), voornamelijk aan albumine en alfa-1-zuur-glycoproteïne.
Het schijnbare verdelingsvolume van telmisartan is ongeveer 500 liter, hetgeen wijst op additionele binding aan weefsels.
Hydrochloorthiazide:
Hydrochloorthiazide wordt in het plasma voor 68% gebonden aan eiwitten en het schijnbare verdelingsvolume is 0,83 – 1,14 l/kg.
Metabolisme en eliminatie:
Telmisartan:
Na zowel intraveneuze als orale toediening van 14C- gelabelled telmisartan wordt het grootste gedeelte van de dosis (> 97%) geëlimineerd met de feces via de excretie met de gal.
Slechts zeer kleine hoeveelheden werden in de urine aangetroffen.
Telmisartan wordt gemetaboliseerd door conjugatie tot een farmacologisch inactief acylglucuronide.
Het glucuronide van de oorspronkelijke verbinding is de enige metaboliet die bij mensen is geïdentificeerd.
Na een enkelvoudige dosis 14C-gelabelled telmisartan vertegenwoordigt het glucuronide ongeveer 11% van de gemeten radioactiviteit in plasma.
De cytochroom P450 isoenzymen zijn niet betrokken bij het metabolisme van telmisartan.
De totale plasmaklaring van telmisartan na orale toediening is > 1500 ml/min.
De terminale eliminatiehalfwaardetijd is > 20 uur.
Hydrochloorthiazide:
Hydrochloorthiazide wordt door de mens niet gemetaboliseerd en wordt vrijwel geheel in onveranderde vorm met de urine uitgescheiden.
Ongeveer 60% van de orale dosis wordt binnen 48 uur in onveranderde vorm geëlimineerd.
De renale klaring is ongeveer 250 – 300 ml/min.
De terminale eliminatiehalfwaardetijd van hydrochloorthiazide is 10 – 15 uur.
Speciale populaties
Oudere patiënten:
De farmacokinetiek van telmisartan verschilt niet tussen oudere patiënten en patiënten jonger dan 65 jaar.
Geslacht:
De plasmaconcentraties van telmisartan zijn doorgaans 2 – 3 keer hoger in vrouwen dan in mannen.
In het klinisch geneesmiddelonderzoek zijn bij vrouwen echter geen significante verhogingen in de bloeddrukrespons of in de incidentie van orthostatische hypotensie gevonden.
Dosisaanpassing is niet noodzakelijk.
Er was een neiging naar hogere plasmaconcentraties hydrochloorthiazide in vrouwen ten opzichte van mannen.
Dit wordt niet van klinisch belang geacht.
Patiënten met nierinsufficiëntie:
Renale excretie draagt niet bij aan de klaring van telmisartan.
Gebaseerd op beperkte ervaring met patiënten met milde tot matige nierinsufficiëntie (creatinineklaring van 30 – 60 ml/min, gemiddeld ongeveer 50 ml/min) is dosisaanpassing niet noodzakelijk bij patiënten met een afgenomen renale functie.
Telmisartan wordt niet verwijderd door
27 hemodialyse.
Bij patiënten met verminderde nierfunctie is de eliminatiesnelheid van hydrochloorthiazide verminderd.
In een afzonderlijke studie in patiënten met een creatinineklaring van 90 ml/min was de eliminatiehalfwaardetijd van hydrochloorthiazide verhoogd.
In patiënten zonder nierfunctie is de eliminatiehalfwaardetijd ongeveer 34 uur.
Patiënten met leverinsufficiëntie:
In farmacokinetische studies bij patiënten met leverinsufficiëntie werd een toename in de absolute biologische beschikbaarheid tot bijna 100% waargenomen.
De halfwaardetijd verandert niet bij patiënten met leverinsufficiëntie.
5.3 Gegevens uit het preklinisch veiligheidsonderzoek
In preklinisch veiligheidsonderzoek met gelijktijdige toediening van telmisartan en hydrochloorthiazide in normotensieve ratten en honden veroorzaakten doses, gelijkwaardig aan de blootstelling in de klinische therapeutische range, geen additionele bevindingen die niet reeds waren waargenomen bij de toediening van de afzonderlijke bestanddelen.
De waargenomen toxicologische bevindingen zijn ogenschijnlijk niet relevant voor therapeutisch gebruik bij mensen.
Toxicologische bevindingen die ook bekend waren vanuit de preklinische studies met angiotensine converting enzyme-remmers en angiotensine II-receptorantagonisten waren: een afname in de parameters van de rode bloedcellen (erytrocyten, hemoglobine, hematocriet), veranderingen in de renale hemodynamie (toename in bloed-ureumgehalte en creatinine), verhoogde plasmarenineactiviteit, hypertrofie/hyperplasie van de renale juxtaglomerulaire cellen en beschadiging van het maagslijmvlies.
Maaglaesies konden worden voorkomen/verminderd door orale toediening van een zoutoplossing en het gegroepeerd onderbrengen van de dieren.
In honden werd renale tubulaire dilatatie en atrofie waargenomen.
Deze bevindingen worden toegeschreven aan de farmacologische activiteit van telmisartan.
Er zijn voor telmisartan geen aanwijzingen gevonden voor mutageniteit of voor relevante clastogene activiteit in in vitro studies, en er is geen aanwijzing gevonden voor of carcinogeniteit in ratten en muizen.
Studies met hydrochloorthiazide toonden twijfelachtige aanwijzigen voor genotoxische en carcinogene effecten in experimentele modellen.
Echter, de uitgebreide humane ervaring met hydrochloorthiazide heeft geen verband aangetoond tussen het gebruik en een verhoging in neoplasmata.
Voor de foetotoxiciteit van de combinatie van telmisartan/hydrochloorthiazide, zie rubriek 4.6.
6.
FARMACEUTISCHE GEGEVENS
6.1 Lijst van hulpstoffen
Lactosemonohydraat, Magnesiumstearaat, Maïszetmeel, Meglumine, Microkristallijne cellulose, Povidon (K25), IJzeroxide rood (E172), Natriumhydroxide, Natriumzetmeelglycolaat (type A), Sorbitol (E420).
6.2 Gevallen van onverenigbaarheid
Niet van toepassing.
6.3 Houdbaarheid
3 jaar
28 6.4 Speciale voorzorgsmaatregelen bij bewaren
Voor dit geneesmiddel zijn er geen speciale bewaarcondities.
Bewaren in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen vocht.
6.5 Aard en inhoud van de verpakking
Aluminium/aluminium blisters (PA/Al/PVC/Al of PA/PA/Al/PVC/Al).
Een blister bevat 7 of 10 tabletten.
Verpakkingsgrootte:
Blister met 14, 28, 30, 56, 84, 90 of 98 tabletten of geperforeerde eenheidsblisterverpakkingen met 28 x 1 tabletten
Niet alle genoemde verpakkingsgrootten worden in de handel gebracht.
6.6 Speciale voorzorgsmaatregelen voor het verwijderen
Af en toe werd gezien dat tussen de blisterholtes de buitenste laag van de blisterverpakking los kwam van de binnenlaag.
Geen actie noodzakelijk indien dit zich voordoet.
7.
HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Boehringer Ingelheim International GmbH Binger Str.
173 D-55216 Ingelheim am Rhein Duitsland
8.
NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/02/213/006-010 EU/1/02/213/012 EU/1/02/213/015-016
9.
DATUM VAN EERSTE VERLENING VAN DE VERGUNNING/HERNIEUWING VAN DE VERGUNNING
Datum van eerste vergunning:
19 april 2002 Datum van laatste vernieuwing:
19 april 2007
10.
DATUM VAN HERZIENING VAN DE TEKST
Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europese Geneesmiddelen Bureau (EMEA) http://www.emea.europa.eu /
29 1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
MicardisPlus 80 mg/25 mg tabletten
2.
KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING
Elke tablet bevat 80 mg telmisartan en 25 mg hydrochloorthiazide.
Hulpstoffen:
Elke tablet bevat 99 mg lactosemonohydraat en 338 mg sorbitol (E420).
Voor een volledige lijst van hulpstoffen, zie rubriek 6.1.
3.
FARMACEUTISCHE VORM
Tablet.
Geel met witte ovale tablet, gegraveerd met het bedrijfslogo en de code ‘ H9’.
4.
KLINISCHE GEGEVENS
4.1 Therapeutische indicaties
Behandeling van essentiële hypertensie.
MicardisPlus is als combinatiepreparaat (80 mg telmisartan / 25 mg hydrochloorthiazide) geïndiceerd bij patiënten waarbij de bloeddruk onvoldoende gereguleerd kan worden met MicardisPlus 80 mg/12,5 (80 mg telmisartan/12,5 mg hydrochloorthiazide) of patiënten die in de voorgeschiedenis zijn gestabiliseerd op telmisartan en hydrochloorthiazide afzonderlijk ingenomen.
4.2 Dosering en wijze van toediening
Volwassenen MicardisPlus dient éénmaal daags met een drank, al dan niet bij het voedsel te worden ingenomen door patiënten bij wie de bloeddruk onvoldoende gereguleerd kan worden met telmisartan alleen.
Individuele titratie met beide componenten afzonderlijk wordt aanbevolen, alvorens over te gaan op de vaste doseringscombinatie.
Indien het vanuit klinisch oogpunt is aangewezen, kan direct overstappen van de monotherapie naar de vaste combinaties worden overwogen.
• MicardisPlus 80 mg/25 mg kan worden toegediend aan patiënten bij wie de bloeddruk onvoldoende gereguleerd kan worden met MicardisPlus 80 mg/12,5 mg of in patiënten die in de voorgeschiedenis gestabiliseerd zijn met telmisartan en hydrochloorthiazide afzonderlijk toegediend.
MicardisPlus is ook verkrijgbaar in de sterkten 40 mg/12,5 mg en 80 mg/12,5 mg.
Nierinsufficiëntie:
Periodieke controle van de nierfunctie is aanbevolen (zie rubriek 4.4).
Leverinsufficiëntie:
Bij patiënten met lichte tot matige leverinsufficiëntie mag de dosering niet hoger zijn dan éénmaal daags een tablet MicardisPlus 40 mg/12,5 mg.
Micard isPlus is niet geïndiceerd bij patiënten met ernstige leverinsufficiëntie.
Thiazide diuretica dienen met voorzichtigheid te worden gebruikt bij patiënten met een slechte leverfunctie (zie rubriek 4.4).
Ouderen:
Aanpassing van de dosering is niet nodig.
30 Kinderen en jongeren:
MicardisPlus wordt niet aanbevolen voor het gebruik bij kinderen jonger dan 18 jaar vanwege een gebrek aan gegevens over veiligheid en werkzaamheid.
4.3 Contra-indicaties
• Overgevoeligheid voor de werkzame bestanddelen of voor één van de hulpstoffen (zie rubriek 6.1). • Overgevoeligheid voor andere sulfonamide afgeleide stoffen (aangezien hydrochloorthiazide een van sulfonamiden afgeleid geneesmiddel is). • Tweede en derde trimester van de zwangerschap en borstvoeding (zie rubrieken 4.4 en 4.6). • Cholestasis en galwegobstructies. • Ernstige leverinsufficiëntie. • Ernstige nierinsufficiëntie (creatinineklaring < 30 ml/min). • Refractaire hypokaliëmie, hypercalciëmie.
4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik
Zwangerschap:
Therapie met angiotensine II-receptorantagonisten moet niet gestart worden tijdens zwangerschap.
Patiënten die een zwangerschap plannen moeten omgezet worden op een alternatieve antihypertensieve therapie met een bekend veiligheidsprofiel voor gebruik tijdens zwangerschap, tenzij het voortzetten van de angiotensine II-receptorantagonisttherapie noodzakelijk wordt geacht.
Als zwangerschap wordt vastgesteld dient de behandeling met angiotensine II-receptorantagonisten onmiddellijk te worden gestaakt, en moet, indien nodig, worden begonnen met een alternatieve therapie (zie rubrieken 4.3 en 4.6).
Leverinsufficiëntie:
MicardisPlus dient niet te worden gegeven aan patiënten met cholestasis, galwegobstructies of ernstige leverinsufficiëntie (zie rubriek 4.3) aangezien telmisartan grotendeels met de gal wordt uitgescheiden.
Het is te verwachten dat deze patiënten een lagere hepatische klaring voor telmisartan hebben.
Daarnaast dient MicardisPlus met voorzichtigheid te worden gebruikt bij patiënten met een slechte leverfunctie of een progressieve leveraandoening, aangezien kleine veranderingen in de vocht- en elektrolytenbalans een hepatisch coma kunnen veroorzaken.
Er is geen klinische ervaring met MicardisPlus bij patiënten met leverinsufficiëntie.
Renovasculaire hypertensie:
Er bestaat een verhoogd risico op ernstige hypotensie en nierinsufficiëntie wanneer patiënten met bilaterale renale arterie stenose of stenose van de arterie van een enkel functionerende nier behandeld worden met geneesmiddelen die het renine-angiotensine-aldosteron systeem beïnvloeden.
Nierinsufficiëntie en niertransplantatie:
MicardisPlus mag niet worden gebruikt in patiënten met ernstige renale dysfunctie (creatinineklaring < 30 ml/min) (zie rubriek 4.3).
Er is geen ervaring met het toedienen van MicardisPlus bij patiënten met een recente niertransplantatie.
De ervaring met MicardisPlus bij patiënten met milde tot matige renale insufficiëntie is beperkt, en daarom wordt periodieke controle van kalium, creatinine en urinezuur serumspiegels aanbevolen.
Thiazide diuretica geassocieerde azotemie kan voorkomen bij patiënten met nierinsufficiëntie.
Intravasculaire hypovolemie:
Symptomatische hypotensie, vooral na de eerste dosering, kan voorkomen bij patiënten die een volume- en/of natriumdepletie hebben door therapie met een sterk werkzaam diureticum, een zoutarm dieet, diarree of braken.
Dergelijke condities dienen voor toediening van MicardisPlus gecorrigeerd te worden.
Overige condities met stimulatie van het renine-angiotensine-aldosteron systeem:
Bij patiënten, wiens vasculaire tonus en nierfunctie voornamelijk van de activiteit van het renine-angiotensine-aldosteron systeem afhankelijk zijn (b.v. patiënten met ernstige decompensatio cordis of onderliggende nierziekten, inclusief stenose van de nierarterie) is de behandeling met geneesmiddelen die dit systeem 31 beïnvloeden geassocieerd met acute hypotensie, hyperazotemie, oligurie, of in zeldzame gevallen, acuut nierfalen (zie rubriek 4.8).
Primair aldosteronisme:
Patiënten met primair aldosteronisme reageren in het algemeen niet op antihypertensiva die hun werking uitoefenen door inhibitie van het renine-angiotensine systeem.
Het gebruik van MicardisPlus wordt daarom niet aanbevolen.
Aorta en mitralisklep stenose, obstructieve hypertrofe cardiomyopathie:
Zoals geldt voor andere vasodilatatoren is voorzichtigheid geboden bij patiënten die lijden aan aorta- of mitralisstenose, of obstructieve hypertrofe cardiomyopathie.
Metabole en endocriene effecten:
Therapie met thiazides kan de glucosetolerantie verslechteren.
In diabetische patiënten kan aanpassing van de insuline dosering of orale antidiabetica zijn vereist.
Een latente diabetes mellitus kan zich gedurende therapie met thiazides manifesteren.
Een verhoging van cholesterol- en triglyceridenspiegels is geassocieerd met de therapie met thiazides; bij een dosering van 12,5 mg in MicardisPlus, zijn echter minimale of geen effecten gemeld.
Hyperurikemie kan voorkomen of een uitgesproken jicht kan worden versneld bij sommige patiënten die met thiazides worden behandeld.
Verstoorde elektrolytenbalans:
Zoals geldt voor alle patiënten die met thiazide diuretica worden behandeld, dient periodieke bepaling van serumelektrolyten te worden uitgevoerd op geschikte tijdsintervallen.
Thiazides, inclusief hydrochloorthiazide, kunnen een verstoorde vocht- of elektrolytenbalans (inclusief hypokaliëmie, hyponatriëmie en hypochloremische alkalose) veroorzaken.
Waarschuwingssignalen van een verstoorde vocht- of elektrolytenbalans zijn droge mond, dorst, asthenie, lethargie, sufheid, rusteloosheid, spierpijn of krampen, spiervermoeidheid, hypotensie, oligurie, tachycardie en gastrointestinale stoornissen zoals misselijkheid en braken (zie rubriek 4.8).
- Hypokaliëmie
Hoewel zich hypokaliëmie kan ontwikkelen bij het gebruik van thiazide diuretica, kan de gelijktijdige behandeling met telmisartan de diureticageïnduceerde hypokaliëmie verminderen.
De kans op hypokaliëmie is het grootst in patiënten met levercirrose, in patiënten met een versnelde diurese, in patiënten met een inadequate orale inname van elektrolyten en in patiënten die worden behandeld met corticosteroïden of adrenocorticotroop hormoon (ACTH) (zie rubriek 4.5).
- Hyperkaliëmie
Omgekeerd, vanwege antagonisme van angiotensine II (AT1) - receptoren door het telmisartan in MicardisPlus, kan hyperkaliëmie optreden.
Hoewel klinisch significante hyperkaliëmie niet is gedocumenteerd voor MicardisPlus, zijn onder andere nierinsufficiëntie en/of hartfalen en diabetes mellitus risicofactoren voor de ontwikkeling van hyperkaliëmie.
Kaliumsparende diuretica, kaliumsupplementen of kaliumbevattende zoutvervangers dienen met voorzichtigheid te worden gebruikt met MicardisPlus (zie rubriek 4.5).
- Hyponatriëmie en hypochloremische alkalose
Er is geen bewijs dat MicardisPlus diureticageïnduceerde hyponatriëmie vermindert of voorkomt.
Chloridedeficiëntie is doorgaans mild en vereist normaliter geen behandeling.
- Hypercalciëmie
Thiazides kunnen de urinaire calciumexcretie verminderen en een intermitterende en lichte stijging van het serumcalcium veroorzaken in afwezigheid van bekende stoornissen in het calciummetabolisme.
Een kenmerkende hypercalciëmie kan wijzen op een verbogen hyperparathyroïdie.
De behandeling met thiazides dient te worden gestaakt voor het uitvoeren van onderzoek op de bijschildklierfunctie.
- Hypomagnesiëmie
32 Voor thiazides is aangetoond dat zij de urinaire excretie van magnesium kunnen verhogen, hetgeen kan resulteren in hypomagnesiëmie (zie rubriek 4.5).
Sorbitol en lactosemonohydraat:
Dit geneesmiddel bevat lactosemonohydraat en sorbitol.
Patiënten met zeldzame erfelijke aandoeningen als fructose-intolerantie en/of galactose-intolerantie, Lapp- lactasedeficiëntie of glucose-galactose malabsorptie, dienen dit geneesmiddel niet te gebruiken.
Etnische verschillen:
Zoals bij alle andere angiotensine II-receptorantagonisten is telmisartan ogenschijnlijk minder effectief in de bloeddrukverlaging in negroïde patiënten, mogelijk vanwege de hogere prevalentie van lage reninespiegels in de negroïde hypertensieve populatie.
Overigen:
Zoals geldt voor alle antihypertensieve middelen kan een te grote daling in de bloeddruk in patiënten met ischemische cardiopathie of ischemische cardiovasculaire aandoeningen resulteren in een myocardinfarct of een beroerte.
Algemeen:
Overgevoeligheidsreacties op hydrochloorthiazide kunnen optreden in patiënten met of zonder voorgeschiedenis van allergie of bronchiaal astma, maar zijn waarschijnlijker bij patiënten met deze voorgeschiedenis.
Exacerbatie of activering van een systemische lupus erythematosus is gemeld bij het gebruik van thiazide-diuretica.
Er zijn gevallen van fotosensibiliteitsreacties gerapporteerd bij gebruik van thiazide-diuretica (zie rubriek 4.8).
Als zich een fotosensibiliteitsreactie voordoet tijdens de behandeling, wordt aangeraden de behandeling te staken.
Als een volgende toediening van het diureticum toch noodzakelijk wordt geacht, dan wordt aangeraden de blootgestelde huid te beschermen tegen zonlicht en kunstmatige UVA-straling.
4.5 Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie
Onderzoek naar interacties is alleen bij volwassenen uitgevoerd.
Lithium:
Reversibele verhogingen van serum-lithiumconcentraties en toxiciteit zijn gemeld gedurende gelijktijdige toediening van lithium en ACE-remmers.
Zeldzame gevallen zijn ook gemeld met angiotensine II-antagonisten (inclusief MicardisPlus).
Gelijktijdige toediening van lithium en MicardisPlus wordt niet aangeraden (zie rubriek 4.4).
Indien de combinatie noodzakelijk blijkt, wordt aangeraden de serumlithiumspiegel nauwlettend te volgen gedurende het gelijktijdige gebruik.
Geneesmiddelen die worden geassocieerd met kaliumverlies en hypokaliëmie (bv. andere kaliuretische diuretica, laxantia, corticosteroïden, ACTH, amfotericine, carbenoxolon, penicilline G, salicylzuur en zijn derivaten):
Indien deze middelen gelijktijdig met de hydrochloorthiazide-telmisartan combinatie worden voorgeschreven, wordt aangeraden de serum-kaliumspiegels in de gaten te houden.
Deze middelen kunnen het effect van hydrochloorthiazide op het serumkalium versterken (zie rubriek 4.4).
Geneesmiddelen die het serumkalium kunnen verhogen of hyperkaliëmie kunnen induceren (bv.
ACE- remmers, kaliumsparende diuretica, kaliumsupplementen, zoutvervangers die kalium bevatten, cyclosporine of andere geneesmiddelen zoals heparine natrium):
Indien deze geneesmiddelen gelijktijdig met de hydrochloorthiazide-telmisartan combinatie worden voorgeschreven, wordt aangeraden de serum-kaliumspiegels in de gaten te houden.
Gebaseerd op de ervaring met het gebruik van andere geneesmiddelen die het renine-angiotensine systeem remmen, kan het gelijktijdig gebruik van de bovengenoemde geneesmiddelen leiden tot verhogingen in het serumkalium en wordt daarom niet aangeraden (zie rubriek 4.4).
Geneesmiddelen die worden beïnvloed door stoornissen in het serumkalium:
Periodieke controle van het serumkalium en ECG wordt aanbevolen wanneer MicardisPlus tegelijkertijd wordt toegediend met geneesmiddelen die worden beïnvloed door stoornissen in het serumkalium (bv. digitalisglycosiden, antiaritmica) en de volgende geneesmiddelen die het torsades de pointes induceren (inclusief enkele antiaritmica), hypokaliëmie is een factor die kan leiden tot torsades de pointes.
- klasse Ia antiaritmica (bv. kinidine, hydrokinine, disopyramide)
33
- klasse III antiaritmica (bv. amiodaron, sotalol, dofelitide, ibutilide)
- enkele antipsychotica:
(bv. thioridazine, chloorpromazine, levomepromazine, trifluoperazine
cyamemazine, sulpiride, sultopride, amisulpride, tiapride, pimozide, haloperidol, droperidol)
- overige:
(bv. bepridil, cisapride, diphemanil, erythromycine i.v., halofantrine, mizolastine,
pentamidine, sparfloxacine, terfenadine, vincamine i.v.)
Digitalisglycosiden: thiazidegeïnduceerde hypokaliëmie of hypomagnesiëmie werken het optreden van digitalisgeïnduceerde aritmie in de hand (zie rubriek 4.4).
Andere antihypertensiva:
Telmisartan kan het hypotensieve effect van andere antihypertensiva vergroten.
Antidiabetica (oraal en insuline): dosisaanpassing van het antidiabeticum kan noodzakelijk zijn (zie rubriek 4.4).
Metformine: metformine dient met voorzichtigheid te worden gebruikt: kans op melkzuuracidose geïnduceerd door mogelijk functioneel nierfalen bij hydrochloorthiazide.
Cholestyramine en colestipol-harsen: de absorptie van hydrochloorthiazide verslechtert in de aanwezigheid van anionuitwisselings-harsen.
Niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen:
NSAID’ s (bv. acetylsalicylzuur bij anti- inflammatoire doseringsregimes, COX-2-remmers en niet-selectieve NSAID’ s) kunnen het diuretische, natriuretische en antihypertensieve effect van thiazidediuretica en het antihypertensieve effect van angiotensine II-receptorantagonisten verminderen.
Bij sommige patiënten met een verminderde nierfunctie (bv. gedehydreerde patiënten of oudere patiënten met een verminderde nierfunctie) kan het gelijktijdig toedienen van een angiotensine II- receptorantagonist en middelen die cyclo-oxygenase remmen leiden tot een verdere verslechtering van de nierfunctie, inclusief mogelijk acuut nierfalen, dat meestal omkeerbaar is.
Daarom dient de combinatie voorzichtig te worden toegepast, vooral bij ouderen.
Patiënten moeten voldoende gehydrateerd zijn en het monitoren van de nierfunctie na aanvang van de combinatietherapie, en vervolgens periodiek, dient overwogen te worden.
Bloeddrukverhogende amines (bv. noradrenaline): het effect van bloeddrukverhogende amines kan worden verminderd.
Niet-depolariserende skeletspierrelaxantia (bv. tubocurarine): het effect van niet-depolariserende skeletspierrelaxantia kan worden versterkt door hydrochloorthiazide.
Geneesmiddelen bij de behandeling van jicht (bv. probenecide, sulfinpyrazon en allopurinol): dosisaanpassing van uricosurica kan noodzakelijk zijn, aangezien hydrochloorthiazide de serum urinezuurspiegels kan verhogen.
Verhoging van de dosering van probenecide of sulfinpyrazon kan noodzakelijk zijn.
Gelijktijdige toediening van thiazide kan de incidentie van overgevoeligheidsreacties op allopurinol verhogen;
Calciumzouten: thiazide diuretica kunnen de serumcalciumspiegels verhogen door een verminderde excretie.
Indien calciumsupplementen moeten worden voorgeschreven, dienen de serumcalciumspiegels te worden gecontroleerd en dient de calciumdosering te worden aangepast.
Bètablokkers en diazoxide: het hyperglykemisch effect van bètablokkers en diazoxide kan door thiazides worden versterkt.
Anticholinergica (bv. atropine, biperideen): kunnen de biologische beschikbaarheid van thiazideachtige diuretica verhogen door vermindering van de gastro-intestinale motiliteit en de maagledigingssnelheid.
Amantadine:
Thiazides kunnen de kans op bijwerkingen veroorzaakt door amantadine vergroten.
34 Cytotoxische geneesmiddelen (bv. cyclofosfamide, methotrexaat): thiazides kunnen de renale excretie van cytotoxische geneesmiddelen verminderen en hun myelosuppressieve effecten versterken.
Gebaseerd op de farmacologische eigenschappen kan worden verwacht dat de volgende geneesmiddelen het hypotensieve effect versterken van alle antihypertensiva inclusief telmisartan:
Baclofen, amifostine.
Verder kan orthostatische hypotensie worden versterkt door alcohol, barbituraten, narcotica of antidepressiva.
4.6 Zwangerschap en borstvoeding
Het gebruik van angiotensine II-receptorantagonisten gedurende het eerste trimester van de zwangerschap wordt niet aanbevolen (zie rubriek 4.4).
Het gebruik van angiotensine II- receptorantagon isten is gecontraïndiceerd gedurende het tweede en derde trimester van de zwangerschap.
Zwangerschap (zie rubriek 4.3):
Er zijn geen toereikende gegevens over het gebruik van MicardisPlus bij zwangere vrouwen.
Uit experimenteel onderzoek bij dieren is reproductietoxiciteit gebleken (zie rubriek 5.3).
Er kunnen geen duidelijke conclusies getrokken worden uit resultaten van epidemiologisch onderzoek naar het risico van teratogene effecten als gevolg van blootstelling aan ACE-remmers tijdens het eerste trimester van de zwangerschap; een kleine toename in het risico kan echter niet worden uitgesloten.
Hoewel er geen gecontroleerde epidemiologische gegevens zijn over het risico met angiotensine II- receptorantagonisten kan het risico vergelijkbaar zijn bij deze klasse van geneesmiddelen.
Patiënten die een zwangerschap plannen moeten omgezet worden op een alternatieve antihypertensieve therapie met een bekend veiligheidsprofiel voor gebruik tijdens zwangerschap, tenzij het voortzetten van de angiotensine II-receptorantagonistentherapie noodzakelijk wordt geacht.
Als zwangerschap wordt vastgesteld dient de behandeling met angiotensine II-receptorantagonisten onmiddellijk te worden gestaakt, en moet, indien nodig, worden begonnen met een alternatieve therapie.
Het is bekend dat blootstelling aan angiotensine II-receptorantagonisten gedurende het tweede en derde trimester foetale toxiciteit (verslechterde nierfunctie, oligohydramnie, achterstand in schedelverharding) en neonatale toxiciteit (nierfalen, hypotensie, hyperkaliëmie) kan induceren (zie ook rubriek 5.3).
Als blootstelling vanaf het tweede trimester van de zwangerschap heeft plaatsgevonden, wordt een echoscopie van de nierfunctie en de schedel aanbevolen.
Pasgeborenen van wie de moeder angiotensine II-receptorantagonisten hebben gebruikt dienen nauwkeurig gecontroleerd te worden op hypotensie (zie ook rubrieken 4.3 en 4.4).
Borstvoeding (zie rubriek 4.3):
MicardisPlus is gecontraïndiceerd tijdens lactatie daar het niet bekend is of het in de moedermelk wordt uitgescheiden.
Thiazides komen in de moedermelk terecht en kunnen de lactatie remmen.
4.7 Beïnvloeding van de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen
Er is geen onderzoek verricht naar de effecten op de rijvaardigheid en op het vermogen om machines te bedienen Bij autorijden en bij het bedienen van een machines, dient er echter rekening mee te worden gehouden dat bij een antihypertensieve therapie soms duizeligheid of sufheid kan optreden.
4.8 Bijwerkingen
Combinatiepreparaat De totale incidentie van bijwerkingen die zijn gemeld bij MicardisPlus 80 mg/25 mg was vergelijkbaar met die van MicardisPlus 80 mg/12,5 mg.
Voor de bijwerkingen werd geen dosisafhankelijkheid vastgesteld en er werd geen correlatie gezien met geslacht, leeftijd of ras van de patiënten.
35 De bijwerkingen gemeld in de klinische studies en die vaker (p ≤ 0.05) voorkwamen bij telmisartan en hydrochloorthiazide dan bij placebo zijn hieronder weergegeven volgens systeem/orgaanklassen.
Bijwerkingen die bekend zijn voor de afzonderlijke componenten maar die niet werden gezien in de klinische studies, kunnen voorkomen tijdens de behandeling met MicardisPlus.
De bijwerkingen zijn geclassificeerd met de frequentieaanduidingen aan de hand van de volgende indeling: zeer vaak (≥ 1/10); vaak (≥ 1/100 tot < 1/10); soms (≥ 1/1.000 tot < 1/100); zelden (≥ 1/10.000 tot < 1/1.000); zeer zelden (< 1/10.000), onbekend (kan met de beschikbare gegevens niet worden bepaald).
Binnen de onderstaande frequentiegroepen worden bijwerkingen in afnemende mate van ernst genoemd.
Infecties en parasitaire aandoeningen Zelden:
Niet bekend:
Bronchitis Faryngitis, sinusitis
Voedings- en stofwisselingsstoornissen
Soms:
Zelden:
Hypokaliëmie Hyperurikemie, hyponatriëmie
Psychische stoornissen Soms:
Angst Zelden:
Depressie
Zenuwstelselaandoeningen
Vaak:
Soms:
Zelden:
Duizeligheid Syncope, paraesthesie Slapeloosheid, slaapstoornissen
Oogaandoeningen Zelden:
Visusstoornissen, wazig zicht
Evenwichtsorgaan- en ooraandoeningen
Soms:
Vertigo
Hartaandoeningen Soms:
Tachycardie, aritmieën
Bloedvataandoeningen Soms:
Hypotensie, orthostatische hypeotensie
Ademhalingsstelsel-, borstkas- en mediastinumaandoeningen Soms:
Dyspnoe Zelden:
Respiratoire stress (waaronder pneumonitis en pulmonair oedeem
Maagdarmstelselaandoeningen
Soms:
Zelden:
Niet bekend:
Diarree, droge mond, flatulentie Buikpijn, constipatie, dyspepsie, braken Gastritis
Lever- en galaandoeningen Zelden:
Afwijkende leverfunctie/leveraandoening
Huid- en onderhuidaandoeningen
36 Zelden:
Angio-oedeem, ertheem, pruritus, huiduitslag, hyperhidrosis, urticaria
Skeletspierstelsel- en bindweefselaandoeningen
Soms:
Zelden:
Rugpijn, spierspasmen, myalgie Artralgie, spierkrampen, pijn in extremiteit,
Voortplantingsstelsel- en borstaandoeningen Soms:
Erectiele disfunctie
Algemene aandoeningen en toedieningsplaatsstoornissen Soms:
Pijn in de borst Zelden:
Griepachtige verschijnselen, pijn
Onderzoeken
Soms:
Zelden:
Urinezuurtoename in het bloed Creatininetoename in het bloed, creatinefosfokinasetoename in het bloed, verhoogde leverenzymen
Aanvullende informatie over de afzonderlijke bestanddelen Bijwerkingen die eerder zijn gemeld voor de afzonderlijke bestanddelen kunnen mogelijke bijwerkingen van MicardisPlus zijn, zelfs als deze niet zijn waargenomen tijdens klinisch onderzoek.
Telmisartan:
Bijwerkingen traden in dezelfde frequentie op bij patiënten die met placebo en telmisartan werden behandeld.
De totale incidentie van bijwerkingen gemeld voor telmisartan (41,4%) was gewoonlijk vergelijkbaar met placebo (43,9%) in de placebogecontroleerde studies.
De bijwerkingen hieronder weergegeven zijn verzameld uit de 5788 patiënten die in alle studies werden behandeld met telmisartan.
Bijwerkingen die gemeld zijn met onbekende frequentie bij het gebruik van telmisartan alleen, zijn
Infecties en parasitaire aandoeningen Niet bekend
Bovenste luchtweg infectie, urineweginfectie, inclusief cystitis
Bloed- en lymfestelselaandoeningen
Niet bekend:
Eosinofilie, anemie, trombocytopenie
Imuunsysteemaandoeningen Niet bekend:
Overgevoeligheidsreacties, anafylactische reacties
Voedings- en stofwisselingsstoornissen
Niet bekend:
Hyperkaliëmie
Hartaandoeningen Niet bekend:
Bradycardie
Maagdarmstelselaandoeningen
Niet bekend
Maagklachten
Huid- en onderhuidaandoeningen
37 Niet bekend:
Eczeem, erthema fixatum, toxische huideruptie
Skeletspierstelsel- en bindweefselaandoeningen
Niet bekend:
Arthrose, tendinitis
Nier- en urinewegaandoeningen Niet bekend:
Nierfucntiestoornis, nierinsufficiëntie (inclusief acuut nierfalen)
Algemene aandoeningen en toedieningsplaatsstoornissen
Niet bekend:
Zwakte, gebrek ana werkzaamheid
Onderzoeken
Niet bekend:
Afname hemoglobine
Hydrochloorthiazide:
Hydrochloorthiazide kan hypovolemie veroorzaken of verergeren, hetgeen kan leiden tot een verstoring van de elektrolytenbalans (zie rubriek 4.4).
Bijwerkingen die gemeld zijn met onbekende frequentie bij het gebruik van hydrochloorthiazide alleen, zijn:
Infecties en parasitaire aandoeningen Niet bekend:
Sialoadenitis
Bloed- en lymfestelselaandoeningen
Niet bekend:
Anemie (inclusief aplastische anemie), hemolytische anemie, beenmergdepressie, leukopenie, neutropenie, agranulocytose, trombocytopenie
Immuunsysteemaandoeningen Niet bekend:
Anafylactische reacties, overgevoeligeheidsreacties
Endocriene aandoeningen
Niet bekend:
Ontoereikende controle diabetes mellitus
Voedings- en stofwisselingsstoornissen Niet bekend;
Anorexie, verminderde eetlust, vertsoorde elektrolytenbalans, hypercholesterolemie, hyperglykemie, hypovolemie
Psychische stoornissen
Niet bekend:
Rusteloosheid
Zenuwstelselaandoeningen Niet bekend:
Duizelingen
Oogaandoeningen
Niet bekend:
Xanthopsie
Bloedvataandoeningen Niet bekend:
Necrotiserende vasculitis
Maagdarmstelselaandoeningen
38 Niet bekend:
Pancreatitis, maagklachten
Lever- en galaandoeningen
Niet bekend:
Hepatocellulaire geelzucht, cholestatische geelzucht
Huid- en onderhuidaandoeningen Niet bekend:
Cutane lupus erythematosus, fotosensibiliteitsreacties, cutane vasculitis, toxische epidermale necrolyse
Skeletspierstelsel- en bindweefselaandoeningen
Niet bekend:
Zwakte
Nier- en urinewegaandoeningen Niet bekend:
Interstitiële nefritis, nierinsufficiëntie, glucosurie
Algemene aandoeningen en toedieningsplaatsstoornissen
Niet bekend:
Pyrexia
Onderzoeken Niet bekend:
Verhoogde triglyceriden
4.9 Overdosering
Er is beperkte informatie beschikbaar van overdoseringen telmisartan in mensen.
Telmisartan wordt niet verwijderd door hemodialyse.
In welke mate hydrochloorthiazide door hemodialyse wordt verwijderd is niet vastgesteld.
Symptomen:
De meest duidelijke verschijnselen van een overdosering met telmisartan waren hypotensie en tachycardie; bradycardie duizeligheid, braken, verhoogd serumcreatininel en acuut nierfalen zijn ook gerapporteerd.
Overdosering met hydrochloorthiazide is geassocieerd met elektrolytendepletie (hypokaliëmie, hypochloremie) en hypovolemie door excessieve diurese.
De meest gebruikelijke tekenen van overdosering zijn misselijkheid en slaperigheid.
Hypokaliëmie kan resulteren in spierspasmen en/of aritmie aan het licht brengen geassocieerd met het gelijktijdig gebruik van digitalisglycosiden of bepaalde antiaritmica.
Behandeling:
Telmisartan wordt niet verwijderd door hemodialyse.
De patiënt dient nauwkeurig in de gaten te worden gehouden en de behandeling dient symptomatisch en ondersteunend te zijn.
De behandeling is afhankelijk van het tijdstip van ingestie en de ernst van de symptomen.
Denkbare maatregelen zijn onder andere het laten braken of maagspoelen.
Actieve koolstof kan zinvol zijn in de behandeling van een overdosering.
Serumelektrolyten en creatinine dienen frequent te worden gecontroleerd.
Als hypotensie optreedt dient de patiënt in rugligging te worden geplaatst, en zout en volume suppletie dienen snel te worden toegediend.
5.
FARMACOLOGISCHE EIGENSCHAPPEN
5.1 Farmacodynamische eigenschappen
Farmacotherapeutische categorie: angiotensine II-receptorantagonisten en diuretica:
ATC-code C09DA07.
MicardisPlus is een combinatie van een angiotensine II-receptorantagonist, telmisartan, en een thiazide diureticum, hydrochloorthiazide.
De combinatie van deze bestanddelen heeft een additieve antihypertensieve werking, en doet de bloeddruk in sterkere mate dalen dan de afzonderlijke
39 bestanddelen.
MicardisPlus geeft in een éénmaal daagse dosering een effectieve en geleidelijke daling in de bloeddruk over de gehele therapeutische breedte.
Telmisartan is een oraal toe te dienen effectieve en specifieke angiotensine II-receptor subtype 1 (AT1) - antagonist.
Telmisartan verdringt angiotensine II met een zeer hoge affiniteit van zijn bindingsplaats op het AT1-receptor subtype, welke verantwoordelijk is voor de bekende effecten van angiotensine II.
Telmisartan vertoont geen partitieel agonisme op de AT1-receptor.
Telmisartan bindt selectief aan de AT1-receptor.
De binding is langdurig.
Telmisartan laat geen affiniteit voor andere receptoren zien, inclusief AT2 en andere minder gekarakteriseerde AT-receptoren.
De functionele rol van deze receptoren is niet bekend, noch het effect van eventuele overstimulatie door angiotensine II, waarvan de spiegels verhoogd worden door telmisartan.
Plasma-aldosteronspiegels worden verlaagd door telmisartan.
Telmisartan remt het humaan plasmarenine niet en blokkeert geen ionkanalen.
Telmisartan heeft geen remmend effect op het angiotensine converting enzym (kininase II), het enzym dat ook bradykinine afbreekt.
Er is dan ook geen toename van door bradykinine gemedieerde bijwerkingen te verwachten.
Een dosis van 80 mg telmisartan, toegediend aan gezonde vrijwilligers, blokkeerde bijna volledig door angiotensine II geïnduceerde bloeddrukverhogingen.
Dit blokkerende effect wordt gedurende 24 uur behouden en is nog steeds meetbaar na 48 uur.
Na de eerste toediening van telmisartan, wordt het antihypertensieve effect geleidelijk zichtbaar binnen 3 uur.
De maximale reductie van de bloeddruk wordt in het algemeen 4 – 8 weken na aanvang van de behandeling bereikt en deze blijft gelijk bij langdurige therapie.
Het antihypertensieve effect houdt gedurende 24 uur constant aan, inclusief de laatste 4 uur voor de volgende dosering zoals is aangetoond met ambulante bloeddrukmetingen.
Dit wordt bevestigd door metingen op het tijdstip van maximaal effect en onmiddellijk voor de volgende dosis (de ratio’ s tussen dal- en piekconcentraties in placebo gecontroleerd klinisch onderzoek na een dosis van 40 en 80 mg telmisartan waren consistent boven de 80%).
Bij patiënten met hypertensie reduceert telmisartan zowel de systolische als de diastolische bloeddruk zonder de hartfrequentie te beïnvloeden.
De antihypertensieve effectiviteit van telmisartan is vergelijkbaar met die van geneesmiddelen die representatief zijn voor andere klassen van antihypertensiva (dit is aangetoond in klinische onderzoeken waarin telmisartan werd vergeleken met amlodipine, atenolol, enalapril, hydrochloorthiazide en lisinopril).
In een dubbelblind gecontroleerde studie (n=687 patiënten geëvalueerd voor werkzaamheid) bij patiënten waarbij de 80 mg/12,5 mg combinatie geen effect had, werd een toenemend bloeddrukverlagend effect van de 80 mg/25 mg combinatie in vergelijking met een behandeling met de 80 mg/12,5 mg combinatie van 2,7/1,6 mm Hg (SBD/DBD) aangetoond (verschil in aangepaste gemiddelde verschillen vanaf de uitgangswaarden).
In een follow-up onderzoek met de 80 mg/25 mg combinatie, was de bloeddruk verder gedaald (resulterend in een totale afname van 11,5/9,9 mm Hg (SBD/DBD).
In een gepoolde analyse van 2 vergelijkbare dubbelblinde placebogecontroleerde klinische studies met een duur van 8 weken tegen valsartan/hydrochloorthiazide 160 mg/25 mg (n=2121 patiënten geëvalueerd voor werkzaamheid) werd een significant groter bloeddrukverlagend effect van 2,2/1,2 mm Hg (SBD/DBD) aangetoond (verschil in aangepast gemiddelde verschillen van de uitgangswaarden, respectievelijk) in het voordeel van telmisartan/hydrochloorthiazide 80 mg/25 mg combinatie.
Na abrupt afbreken van de behandeling met telmisartan keert de bloeddruk geleidelijk terug naar de waarden van voor de behandeling over een periode van een paar dagen zonder dat er aanwijzingen zijn voor rebound hypertensie.
De incidentie van een droge hoest was significant lager in patiënten die met telmisartan werden behandeld dan in diegenen die ACE-remmers toegediend kregen tijdens klinische onderzoeken waarin de twee antihypertensieve behandelingen direct werden vergeleken.
40 De effecten van telmisartan op de mortaliteit en cardiovasculaire morbiditeit zijn op dit moment onbekend.
Hydrochloorthiazide is een thiazide diureticum.
Het mechanisme van het antihypertensieve effect van thiazide diuretica is niet volledig bekend.
Thiazides beïnvloeden de renale tubulaire mechanismen van de reabsorptie van elektrolyten en verhogen direct de excretie van natrium en chloride in ongeveer gelijke hoeveelheden.
De diuretische werking van hydrochloorthiazide vermindert het plasmavolume, verhoogt de plasma-renine activiteit, verhoogt de aldosteronsecretie met een daaropvolgende verhoging van het urinaire verlies aan kalium en bicarbonaat, en verlaagt het serumkalium.
Vermoedelijk door blokkade van het renine-angiotensine-aldosteron systeem, blijkt de gelijktijdige toediening van telmisartan het kaliumverlies dat door deze diuretica wordt veroorzaakt tegen te gaan.
Bij hydrochloorthiazides treedt de werking binnen 2 uur in, met een maximaal effect na ongeveer 4 uur, en de werking houdt ongeveer 6 – 12 uur aan.
Epidemiologische studies hebben aangetoond dat langdurige behandeling met hydrochloorthiazide het risico van cardiovasculaire mortaliteit en morbiditeit verlaagt.
De effecten van de telmisartan/HCTZ combinatie op de mortaliteit en cardiovasculaire morbiditeit zijn op dit moment onbekend.
5.2 Farmacokinetische eigenschappen
Gelijktijdige toediening van hydrochloorthiazide en telmisartan heeft bij gezonde vrijwilligers ogenschijnlijk geen effect op de farmacokinetiek van de beide afzonderlijke geneesmiddelen.
Absorptie:
Telmisartan:
Na orale toediening worden piek-plasmaconcentraties van telmisartan binnen 0,5 – 1,5 uur na toediening bereikt.
De absolute biologische beschikbaarheid van telmisartan bij 40 mg en 160 mg was 42% respectievelijk 58%.
Voedsel veroorzaakt een lichte daling van de oppervlakte onder de plasmaconcentratie– tijd curve (AUC) van telmisartan, van ongeveer 6% bij de 40 mg tablet en ongeveer 19% na een dosis van 160 mg.
Vanaf drie uur na toediening zijn de plasmaconcentraties van telmisartan ingenomen op een lege maag of met eten vergelijkbaar.
Verwacht wordt dat de kleine reductie in de oppervlakte onder de curve geen afname in het therapeutische effect veroorzaakt.
De farmacokinetiek van oraal toegediend telmisartan is niet lineair bij doseringen van 20 – 160 mg, met bovenproportionele stijgingen van de plasmaconcentraties (Cmax en AUC) bij verhoging van de dosering.
Telmisartan vertoont na herhaalde toediening geen significante accumulatie in plasma.
Hydrochloorthiazide:
Na orale toediening van MicardisPlus worden piek-plasmaconcentraties van hydrochloorthiazide binnen ongeveer 1,0 – 3,0 uur na toediening bereikt.
Gebaseerd op cumulatieve renale excretie van hydrochloorthiazide was de biologische beschikbaarheid ongeveer 60%.
Distributie:
Telmisartan:
Telmisartan wordt sterk gebonden aan plasma-eiwitten (> 99,5%), voornamelijk aan albumine en alfa-1-zuur-glycoproteïne.
Het schijnbare verdelingsvolume van telmisartan is ongeveer 500 liter, hetgeen wijst op additionele binding aan weefsels.
Hydrochloorthiazide:
Hydrochloorthiazide wordt in het plasma voor 68% gebonden aan eiwitten en het schijnbare verdelingsvolume is 0,83 – 1,14 l/kg.
Metabolisme en eliminatie:
Telmisartan:
Na zowel intraveneuze als orale toediening van 14C- gelabelled telmisartan wordt het grootste gedeelte van de dosis (> 97%) geëlimineerd met de feces via de excretie met de gal.
Slechts zeer kleine hoeveelheden werden in de urine aangetroffen.
Telmisartan wordt gemetaboliseerd door conjugatie tot een farmacologisch inactief acylglucuronide.
Het glucuronide van de oorspronkelijke verbinding is de enige metaboliet die bij mensen is geïdentificeerd.
Na een enkelvoudige dosis 14C-gelabelled telmisartan vertegenwoordigt het glucuronide ongeveer 11% van de gemeten radioactiviteit in plasma.
De cytochroom P450 isoenzymen zijn niet betrokken bij het metabolisme van telmisartan.
De totale plasmaklaring van telmisartan na orale toediening is > 1500 ml/min.
De terminale eliminatiehalfwaardetijd is > 20 uur.
Hydrochloorthiazide:
Hydrochloorthiazide wordt door de mens niet gemetaboliseerd en wordt vrijwel geheel in onveranderde vorm met de urine uitgescheiden.
Ongeveer 60% van de orale dosis wordt
41 binnen 48 uur in onveranderde vorm geëlimineerd.
De renale klaring is ongeveer 250 – 300 ml/min.
De terminale eliminatiehalfwaardetijd van hydrochloorthiazide is 10 – 15 uur.
Speciale populaties
Oudere patiënten:
De farmacokinetiek van telmisartan verschilt niet tussen oudere patiënten en patiënten jonger dan 65 jaar.
Geslacht:
De plasmaconcentraties van telmisartan zijn doorgaans 2 – 3 keer hoger in vrouwen dan in mannen.
In het klinisch geneesmiddelonderzoek zijn bij vrouwen echter geen significante verhogingen in de bloeddrukrespons of in de incidentie van orthostatische hypotensie gevonden.
Dosisaanpassing is niet noodzakelijk.
Er was een neiging naar hogere plasmaconcentraties hydrochloorthiazide in vrouwen ten opzichte van mannen.
Dit wordt niet van klinisch belang geacht.
Patiënten met nierinsufficiëntie:
Renale excretie draagt niet bij aan de klaring van telmisartan.
Gebaseerd op beperkte ervaring met patiënten met milde tot matige nierinsufficiëntie (creatinineklaring van 30 – 60 ml/min, gemiddeld ongeveer 50 ml/min) is dosisaanpassing niet noodzakelijk bij patiënten met een afgenomen renale functie.
Telmisartan wordt niet verwijderd door hemodialyse.
Bij patiënten met verminderde nierfunctie is de eliminatiesnelheid van hydrochloorthiazide verminderd.
In een afzonderlijke studie in patiënten met een creatinineklaring van 90 ml/min was de eliminatiehalfwaardetijd van hydrochloorthiazide verhoogd.
In patiënten zonder nierfunctie is de eliminatiehalfwaardetijd ongeveer 34 uur.
Patiënten met leverinsufficiëntie:
In farmacokinetische studies bij patiënten met leverinsufficiëntie werd een toename in de absolute biologische beschikbaarheid tot bijna 100% waargenomen.
De halfwaardetijd verandert niet bij patiënten met leverinsufficiëntie.
5.3 Gegevens uit het preklinisch veiligheidsonderzoek
Er is geen aanvullend preklinisch onderzoek uitgevoerd met het vaste combinatieproduct 80 mg/25 mg.
Vorig preklinisch veiligheidsonderzoek met gelijktijdige toediening van telmisartan en hydrochloorthiazide in normotensieve ratten en honden veroorzaakten doses, gelijkwaardig aan de blootstelling in de klinische therapeutische range, geen additionele bevindingen die niet reeds waren waargenomen bij de toediening van de afzonderlijke bestanddelen.
De waargenomen toxicologische bevindingen zijn ogenschijnlijk niet relevant voor therapeutisch gebruik bij mensen.
Toxicologische bevindingen die ook bekend waren vanuit de preklinische studies met angiotensine converting enzyme-remmers en angiotensine II-receptorantagonisten waren: een afname in de parameters van de rode bloedcellen (erytrocyten, hemoglobine, hematocriet), veranderingen in de renale hemodynamie (toename in bloed-ureumgehalte en creatinine), verhoogde plasmarenineactiviteit, hypertrofie/hyperplasie van de renale juxtaglomerulaire cellen en beschadiging van het maagslijmvlies.
Maaglaesies konden worden voorkomen/verminderd door orale toediening van een zoutoplossing en het gegroepeerd onderbrengen van de dieren.
In honden werd renale tubulaire dilatatie en atrofie waargenomen.
Deze bevindingen worden toegeschreven aan de farmacologische activiteit van telmisartan.
Er zijn voor telmisartan geen aanwijzingen gevonden voor mutageniteit of voor relevante clastogene activiteit in in vitro studies, en er is geen aanwijzing gevonden voor of carcinogeniteit in ratten en muizen.
Studies met hydrochloorthiazide toonden twijfelachtige aanwijzigen voor genotoxische en carcinogene effecten in experimentele modellen.
Echter, de uitgebreide humane ervaring met hydrochloorthiazide heeft geen verband aangetoond tussen het gebruik en een verhoging in neoplasmata.
Voor de foetotoxiciteit van de combinatie van telmisartan/hydrochloorthiazide, zie rubriek 4.6.
6.
FARMACEUTISCHE GEGEVENS
42 6.1 Lijst van hulpstoffen
Lactosemonohydraat, Magnesiumstearaat, Maïszetmeel, Meglumine, Microkristallijne cellulose, Povidon (K25), IJzeroxide geel (E172), Natriumhydroxide, Natriumzetmeelglycolaat (type A), Sorbitol (E420).
6.2 Gevallen van onverenigbaarheid
Niet van toepassing.
6.3 Houdbaarheid
3 jaar
6.4 Speciale voorzorgsmaatregelen bij bewaren
Voor dit geneesmiddel zijn er geen speciale bewaarcondities nodig.
Bewaren in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen vocht.
6.5 Aard en inhoud van de verpakking
Aluminium/aluminium blisters (PA/Al/PVC/Al of PA/PA/Al/PVC/Al).
Een blister bevat 7 of 10 tabletten.
Verpakkingsgrootte:
Blister met 14, 28, 30, 56, 90 of 98 tabletten of geperforeerde eenheidsblisterverpakkingen met 28 x 1 tabletten
Niet alle genoemde verpakkingsgrootten worden in de handel gebracht.
6.6 Speciale voorzorgsmaatregelen voor het verwijderen
Af en toe werd gezien dat tussen de blisterholtes de buitenste laag van de blisterverpakking los kwam van de binnenlaag.
Geen actie noodzakelijk indien dit zich voordoet.
7.
HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Boehringer Ingelheim International GmbH Binger Str.
173 D-55216 Ingelheim am Rhein Duitsland
8.
NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/02/213/017-023
9.
DATUM VAN EERSTE VERLENING VAN DE VERGUNNING/HERNIEUWING VAN DE VERGUNNING
43 Datum van eerste vergunning:
19 april 2002 Datum van laatste vernieuwing:
19 april 2007
10.
DATUM VAN HERZIENING VAN DE TEKST
Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europese Geneesmiddelen Bureau (EMEA) http://www.emea.europa.eu /
44 BIJLAGE II
A.
HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR DE VERVAARDIGING VERANTWOORDELIJK VOOR VRIJGIFTE
B.
VOORWAARDEN VERBONDEN AAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
45 A.
HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR DE VERVAARDIGING VERANTWOORDELIJK VOOR VRIJGIFTE
Naam en adres van de fabrikanten verantwoordelijk voor vrijgifte
Boehringer Ingelheim Pharma GmbH & Co.
KG D-55216 Ingelheim am Rhein Duitsland
B.
VOORWAARDEN VERBONDEN AAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
• VOORWAARDEN OF BEPERKINGEN OPGELEGD AAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN TEN AANZIEN VAN DE AFLEVERING EN HET GEBRUIK
Aan medisch voorschrift onderworpen geneesmiddel.
• VOORWAARDEN OF BEPERKINGEN MET BETREKKING TOT EEN VEILIG EN DOELTREFFEND GEBRUIK VAN HET GENEESMIDDEL
Niet van toepassing.
• ANDERE VOORWAARDEN
Farmacovigilantiesysteem De houder van de vergunning voor het in de handel brengen moet garanderen dat het farmacovigilantiesysteem, zoals beschreven in versie 3.0, gedateerd 05 juli 2007, weergegeven in Module 1.8.1. van de vergunningsaanvraag, aanwezig is en werkt voordat en tijdens dat het product op de markt is.
Risk Management Plan De houder van de vergunning voor het in de handel brengen commiteert zich tot het uitvoeren van de studies en aanvullende farmacovigilantie activiteiten als weergegeven in het Farmacovigilantie plan, zoals overeengekomen in verie 1.0, gedateerd 30 maart 2007 van het Risk Management Plan (RMP) weergegeven in Module 1.8.2. van de vergunningsaanvraag en alle volgende aanpassingen van het RMP zoals overeengekomen met de CHMP.
Zoals aangegeven in de CHMP richtlijn met betrekking tot Risk Management systemen voor geneemsiddelen voor humaan gebruik, dienen aangepaste RMP tegelijk met de volgende PSUR ingedient te worden.
Aanvullend dient een aangepast RMP ingediend te worden:
- Wanneer nieuwe informatie ontvangen wordt die van invloed kan zijn op de huidige
veiligheidsspecificaties, Farmacovigilantie Plan of risicominimalisatie activiteiten
- Binnen 60 dagen nadat een belangrijke (farmacovigilantie of risicominimalisatie) mijlpijl
bereikt is
- Op verzoek van de EMEA
46 BIJLAGE III
ETIKETTERING EN BIJSLUITER
47 A.
ETIKETTERING
48 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD
Kartonnen doos
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
MicardisPlus 40 mg/12,5 mg tabletten telmisartan/hydrochloorthiazide
2.
GEHALTE AAN WERKZAAM BESTANDDEEL
Elke tablet bevat 40 mg telmisartan en 12,5 mg hydrochloorthiazide
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Bevat lactosemonohydraat en sorbitol (E420).
Lees de bijsluiter voor meer informatie.
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
14 tabletten 28 tabletten 30 tabletten 56 tabletten 84 tabletten 90 tabletten 98 tabletten 28 x 1 tabletten
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)
Oraal gebruik.
Voor gebruik de bijsluiter lezen.
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG
8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP:
49 9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
Voor dit geneesmiddel zijn er geen speciale bewaarcondities.
Bewaren in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen vocht.
10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Boehringer Ingelheim International GmbH Binger Str.
173 D-55216 Ingelheim am Rhein Duitsland
12.
NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/02/213/001 EU/1/02/213/002 EU/1/02/213/003 EU/1/02/213/013 EU/1/02/213/004 EU/1/02/213/011 EU/1/02/213/014 EU/1/02/213/005
14 tabletten 28 tabletten 28 x 1 eenheidsblisterverpakking 30 tabletten 56 tabletten 84 tabletten 90 tabletten 98 tabletten
13.
PARTIJNUMMER
Charge
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING
Geneesmiddel op medisch voorschrift.
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
16 INFORMATIE IN BRAILLE
MicardisPlus 40 mg/12,5 mg
50 GEGEVENS DIE TEN MINSTE OP BLISTERVERPAKKINGEN OF STRIPS MOETEN WORDEN VERMELD
7 stuks blister
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
MicardisPlus 40 mg/12,5 mg tabletten telmisartan/hydrochloorthiazide
2.
NAAM VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Boehringer Ingelheim (Logo)
3.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP:
4.
PARTIJNUMMER
Charge
5.
OVERIGE
MA DI WO DO VR ZA ZO
51 GEGEVENS DIE TEN MINSTE OP BLISTERVERPAKKINGEN OF STRIPS MOETEN WORDEN VERMELD
E.A.V. blister (28x1) en andere niet 7 stuks blister
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
MicardisPlus 40 mg/12,5 mg tabletten telmisartan/hydrochloorthiazide
2.
NAAM VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Boehringer Ingelheim (Logo)
3.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP:
4.
PARTIJNUMMER
Charge
5.
OVERIGE
52 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD
Kartonnen doos
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
MicardisPlus 80 mg/12,5 mg tabletten telmisartan/hydrochloorthiazide
2.
GEHALTE AAN WERKZAAM BESTANDDEEL
Elke tablet bevat 80 mg telmisartan en 12,5 mg hydrochloorthiazide
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Bevat lactosemonohydraat en sorbitol (E420).
Lees de bijsluiter voor meer informatie.
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
14 tabletten 28 tabletten 30 tabletten 56 tabletten 84 tabletten 90 tabletten 98 tabletten 28 x 1 tabletten
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)
Oraal gebruik.
Voor gebruik de bijsluiter lezen.
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG
8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP:
53 9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
Voor dit geneesmiddel zijn er geen speciale bewaarcondities Bewaren in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen vocht
10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Boehringer Ingelheim International GmbH Binger Str.
173 D-55216 Ingelheim am Rhein Duitsland
12.
NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/02/213/006 EU/1/02/213/007 EU/1/02/213/008 EU/1/02/213/015 EU/1/02/213/009 EU/1/02/213/012 EU/1/02/213/016 EU/1/02/213/010
14 tabletten 28 tabletten 28 x 1 tabletten 30 tabletten 56 tabletten 84 tabletten 90 tabletten 98 tabletten
13.
PARTIJNUMMER
Charge
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING
Geneesmiddel op medisch voorschrift.
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
16 INFORMATIE IN BRAILLE
MicardisPlus 80 mg/12,5 mg
54 GEGEVENS DIE TEN MINSTE OP BLISTERVERPAKKINGEN OF STRIPS MOETEN WORDEN VERMELD
7 stuks blister
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
MicardisPlus 80 mg/12,5 mg tabletten telmisartan/hydrochloorthiazide
2.
NAAM VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Boehringer Ingelheim (Logo)
3.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP:
4.
PARTIJNUMMER
Charge
5.
OVERIGE
MA DI WO DO VR ZA ZO
55 GEGEVENS DIE TEN MINSTE OP BLISTERVERPAKKINGEN OF STRIPS MOETEN WORDEN VERMELD
E.A.V. blister (28x1) en andere niet 7 stuks blister
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
MicardisPlus 80 mg/12,5 mg tabletten telmisartan/hydrochloorthiazide
2.
NAAM VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Boehringer Ingelheim (Logo)
3.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP:
4.
PARTIJNUMMER
Charge
5.
OVERIGE
56 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD
Kartonnen doos
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
MicardisPlus 80 mg/25 mg tabletten telmisartan/hydrochloorthiazide
2.
GEHALTE AAN WERKZAAM BESTANDDEEL
Elke tablet bevat 80 mg telmisartan en 25 mg hydrochloorthiazide
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Bevat lactosemonohydraat en sorbitol (E420).
Lees de bijsluiter voor meer informatie.
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
14 tabletten 28 tabletten 30 tabletten 56 tabletten 90 tabletten 98 tabletten 28 x 1 tabletten
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)
Oraal gebruik.
Voor gebruik de bijsluiter lezen.
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG
8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP:
57 9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
Voor dit geneesmiddel zijn er geen speciale bewaarcondities.
Bewaren in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen vocht.
10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Boehringer Ingelheim International GmbH Binger Str.
173 D-55216 Ingelheim am Rhein Duitsland
12.
NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/02/213/017 EU/1/02/213/018 EU/1/02/213/019 EU/1/02/213/020 EU/1/02/213/021 EU/1/02/213/022 EU/1/02/213/023
14 tabletten 28 tabletten 28 x 1 tabletten 30 tabletten 56 tabletten 90 tabletten 98 tabletten
13.
PARTIJNUMMER
Charge
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING
Geneesmiddel op medisch voorschrift.
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
16 INFORMATIE IN BRAILLE
MicardisPlus 80 mg/25 mg
58 GEGEVENS DIE TEN MINSTE OP BLISTERVERPAKKINGEN OF STRIPS MOETEN WORDEN VERMELD
7 stuks blister
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
MicardisPlus 80 mg/25 mg tabletten telmisartan/hydrochloorthiazide
2.
NAAM VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Boehringer Ingelheim (Logo)
3.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP:
4.
PARTIJNUMMER
Charge
5.
OVERIGE
MA DI WO DO VR ZA ZO
59 GEGEVENS DIE TEN MINSTE OP BLISTERVERPAKKINGEN OF STRIPS MOETEN WORDEN VERMELD
E.A.V. blister (28x1) en andere niet 7 stuks blister
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
MicardisPlus 80 mg/25 mg tabletten telmisartan/hydrochloorthiazide
2.
NAAM VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Boehringer Ingelheim (Logo)
3.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP:
4.
PARTIJNUMMER
Charge
5.
OVERIGE
60 B.
BIJSLUITER
61 BIJSLUITER:
INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER
MicardisPlus 40 mg/12,5 mg tabletten telmisartan/hydrochloorthiazide
Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het innemen van dit geneesmiddel
- Bewaar deze bijsluiter.
Het kan nodig zijn om deze nog eens door te lezen.
- Heeft u nog vragen, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
- Dit geneesmiddel is aan u persoonlijk voorgeschreven.
Geef dit geneesmiddel niet door aan
anderen.
Dit geneesmiddel kan schadelijk voor hen zijn, zelfs als de verschijnselen dezelfde zijn als waarvoor u het geneesmiddel heeft gekregen.
- Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of als er bij u een bijwerking optreedt die niet
in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
In deze bijsluiter:
1.
Wat is MicardisPlus en waarvoor wordt het gebruikt 2.
Wat u moet weten voordat u MicardisPlus inneemt 3.
Hoe wordt MicardisPlus ingenomen 4.
Mogelijke bijwerkingen 5.
Hoe bewaart u MicardisPlus 6.
Aanvullende informatie
1.
WAT IS MICARDISPLUS EN WAARVOOR WORDT HET GEBRUIKT
MicardisPlus is een combinatie van twee werkzame bestanddelen, telmisartan en hydrochloorthiazide in één tablet.
Beide bestanddelen helpen bij het onder controle houden van hoge bloeddruk.
- Telmisartan behoort tot de groep geneesmiddelen die bekend staat als angiotensine II-
antagonisten.
Angiotensine II is een verbinding die in het lichaam voorkomt; het vernauwt de bloedvaten, waardoor uw bloeddruk stijgt.
Telmisartan blokkeert dit effect van angiotensine II, waardoor de bloedvaten verwijden en uw bloeddruk wordt verlaagd.
- Hydrochloorthiazide behoort tot de groep geneesmiddelen die bekend staat als
thiazidediuretica, het verhoogt de urineproductie, waardoor uw bloeddruk wordt verlaagd.
Hoge bloeddruk kan, als deze niet behandeld wordt, schade toebrengen aan bloedvaten in verschillende organen wat soms kan leiden tot hartaanvallen, hart- of nierfalen, een beroerte of blindheid.
Gewoonlijk zijn er geen symptomen van hoge bloeddruk voordat dergelijke schade optreedt.
Dus is het belangrijk de bloeddruk regelmatig te meten om te controleren of deze nog binnen de normale waarden ligt.
MicardisPlus wordt gebruikt voor de behandeling van hoge bloeddruk (essentiële hypertensie) bij patiënten van wie de bloeddruk niet voldoende wordt beheerst wanneer alleen telmisartan of hydrochloorthiazide wordt gebruikt.
2.
WAT U MOET WETEN VOORDAT U MICARDISPLUS INNEEMT
Neem MicardisPlus niet in • als u allergisch (overgevoelig) bent voor telmisartan of voor één van de andere bestanddelen van MicardisPlus tabletten (zie “ Aanvullende informatie” voor een lijst van hulpstoffen) • als u allergisch (overgevoelig) bent voor hydrochloorthiazide of voor andere sulfonamide- afgeleide middelen • tijdens de laatste 6 maanden van de zwangerschap (zie ook het hoofdstuk Zwangerschap en borstvoeding) • als u borstvoeding geeft
62 • als u last heeft van ernstige leveraandoeningen zoals cholestase of een galwegobstructie (een probleem met de afvoer van gal uit de galblaas) of een andere ernstige leveraandoening • als u een ernstige nieraandoening heeft • als uw arts vaststelt dat u een lage kaliumspiegel of een hoge calciumspiegel in uw bloed heeft die niet verbetert na een behandeling.
Als één van de bovenstaande gevallen voor u van toepassing is, raadpleeg dan uw arts of apotheker voordat u MicardisPlus inneemt.
Wees extra voorzichtig met MicardisPlus
Informeer uw arts wanneer u één of meer van de volgende aandoeningen of ziektes heeft of heeft gehad:
- Lage bloeddruk (hypotensie), treedt vaak op als gevolg van uitdroging (overmatig verlies van
lichaamsvocht) of een zouttekort vanwege diuretische therapie (plaspillen), een zoutarm dieet, diarree, overgeven of hemodialyse.
- Een nierziekte of een niertransplantatie
- Renale arteriestenose (vernauwing van de bloedvaten naar één of beide nieren)
- Leveraandoening
- Hartafwijking
- Diabetes
- Jicht
- Toegenomen aldosteronspiegel (het vasthouden van water en zouten in het lichaam met
tegelijkertijd een verstoorde balans van bloedmineralen)
- Lupus erythematose (ook wel “ lupus” of “ SLE” genoemd), een ziekte waarbij het eigen
immuunsysteem het lichaam aanvalt.
Vertel uw arts als u denkt dat u zwanger bent of als u zwanger wilt worden.
Het gebruik van MicardisPlus wordt niet aanbevolen tijdens het begin van de zwangerschap en kan ernstige nadelige effecten voor de baby hebben bij gebruik vanaf een zwangerschapsduur van drie maanden (zie ook het hoofdstuk Zwangerschap en borstvoeding).
Behandeling met hydrochloorthiazide kan een verstoring in de elektrolytenbalans in uw lichaam veroorzaken.
Typische verschijnselen van een verstoring van de vocht- of elektrolytenbalans zijn droge mond, zwakte, apathie, sufheid, rusteloosheid, spierpijn of -krampen, misselijkheid (gevoel van ziek zijn), braken, vermoeide spieren en een abnormaal snelle hartslag (sneller dan 100 slagen per minuut).
Als u last heeft van één van deze verschijnselen dient u uw arts hierover te informeren.
U dient ook uw arts te informeren als u een verhoogde gevoeligheid ervaart van de huid voor de zon met tekenen van verbranding (zoals roodheid, jeuken, opzwellen, blaren) die zich sneller voordoen dan normaal.
In het geval van een operatie of narcose, dient u uw arts te vertellen dat u MicardisPlus gebruikt.
Het gebruik van MicardisPlus door kinderen en jongeren tot 18 jaar wordt niet aangeraden.
Zoals alle angiotensine II-receptorantagonisten, kan telmisartan minder effectief zijn in het verlagen van de bloeddruk bij negroïde patiënten.
Inname met andere geneesmiddelen Vertel het uw arts of apotheker als u andere geneesmiddelen gebruikt of kort geleden heeft gebruikt.
Dit geldt ook voor geneesmiddelen die u zonder voorschrift kunt krijgen.
Uw arts kan de dosering van deze andere geneesmiddelen wijzigen of andere voorzorgsmaatregelen nemen.
In sommige gevallen zult u moeten stoppen met het gebruik van een van deze geneesmiddelen.
Dit is zeker van toepassing op de geneesmiddelen hieronder genoemd die tegelijkertijd met MicardisPlus worden ingenomen:
63
- Lithium bevattende geneesmiddelen voor de behandeling van enkele soorten depressies
- Geneesmiddelen geassocieerd met een lage kaliumspiegel in het bloed (hypokaliëmie) zoals
andere diuretica (‘ plaspillen’), laxantia (bv. castorolie), corticosteroïden (bv. prednison), ACTH (een hormoon), amfotericine (een antischimmelmiddel), carbenoxolon (voor de behandeling van mondzweren), natriumpenicilline G (een antibioticum) en salicylzuur en zijn derivaten.
- Kaliumsparende diuretica, kaliumsupplementen, zoutvervangers die kalium bevatten, ACE-
remmers die de kaliumspiegel in het bloed kunnen verhogen
- Hartmedicatie (bv. digoxine) of geneesmiddelen die uw hartslag reguleren (bv. kinidine,
disopyramide)
- Geneesmiddelen voor de behandeling van psychische aandoeningen (bv. thioridazine,
chloorpromazine, levomepromazine)
- Andere geneesmiddelen gebruikt voor de behandeling van hoge bloeddruk, steroïden,
pijnstillers, geneesmiddelen voor de behandeling van kanker, jicht of artritis, en vitamine D- supplementen.
MicardisPlus kan het bloeddrukverlagende effect van andere geneesmiddelen vergroten en u moet uw arts raadplegen of de dosis van uw andere geneesmiddelen moet worden aangepast tijdens het gebruik van MicardisPlus.
Net als bij andere bloeddrukverlagende geneesmiddelen kan het effect van MicardisPlus afnemen wanneer u NSAID’ s (niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen, bv. aspirine of ibuprofen) gebruikt.
Inname van MicardisPlus met voedsel en drank U kunt MicardisPlus met of zonder voedsel innemen.
Zwangerschap en borstvoeding
Vertel uw arts als u denkt dat u zwanger bent of als u zwanger wilt worden.
Meestal zal uw arts u adviseren in plaats van MicardisPlus een ander geneesmiddel te gebruiken, omdat MicardisPlus niet aanbevolen wordt voor gebruik tijdens het begin van de zwangerschap en ernstige nadelige effecten voor de baby kan hebben bij gebruik vanaf een zwangerschapsduur van drie maanden.
Gewoonlijk zal u een ander geschikt bloeddrukverlagend medicijn in plaats van MicardisPlus worden voorgeschreven als u zwanger wilt worden.
Dit geneesmiddel mag niet gebruikt worden tijdens het 2e en 3e trimester van de zwangerschap.
Gewoonlijk zal uw arts u adviseren te stoppen met het gebruik van MicardisPlus zodra u weet dat u zwanger bent.
Als u zwanger wordt tijdens de behandeling met MicardisPlus moet u onmiddellijk contact opnemen met uw arts.
U mag MicardisPlus niet innemen als u borstvoeding geeft.
Rijvaardigheid en het gebruik van machines Er is geen informatie beschikbaar over het effect van MicardisPlus op het vermogen om auto te rijden of machines te bedienen.
Sommige mensen kunnen zich duizelig of moe voelen tijdens de behandeling van hoge bloeddruk.
Als u zich duizelig of moe voelt, ga dan niet autorijden of machines bedienen.
Belangrijke informatie over enkele bestanddelen van MicardisPlus MicardisPlus bevat melksuiker (lactose) en sorbitol.
Als u sommige suikers niet kunt verdragen, overleg dan met uw arts voordat u MicardisPlus inneemt.
3.
HOE WORDT MICARDISPLUS INGENOMEN
Neem uw geneesmiddel altijd in zoals uw arts het u heeft voorgeschreven.
Raadpleeg bij twijfel uw arts of apotheker.
64 De gebruikelijke dosering voor MicardisPlus is één tablet per dag.
Probeer uw tablet elke dag op hetzelfde tijdstip in te nemen.
U kunt MicardisPlus met of zonder voedsel innemen.
De tabletten moeten met wat water of een andere alcoholvrije drank worden doorgeslikt.
Het is belangrijk dat u MicardisPlus elke dag inneemt totdat uw arts hier verandering in aanbrengt.
Indien uw lever niet goed werkt, mag de dosis niet hoger zijn dan 40 mg/12,5 mg per dag.
Wat u moet doen als u meer van MicardisPlus heeft ingenomen dan u zou mogen Als u per ongeluk te veel tabletten heeft ingenomen, neem dan onmiddellijk contact op met uw arts, apotheker of de spoedeisende hulp afdeling van het dichtstbijzijnde ziekenhuis.
Wat u moet doen als u bent vergeten MicardisPlus te gebruiken Als u vergeten bent om uw geneesmiddel in te nemen, hoeft u zich geen zorgen te maken.
Neem het in zodra u het zich herinnert en ga dan door zoals tevoren.
Wanneer u uw tablet één dag niet heeft ingenomen, neem dan de normale volgende dosis de volgende dag.
Neem geen dubbele dosis om een vergeten dosis in te halen.
Als u nog vragen heeft over het gebruik van dit geneesmiddel, stel deze dan aan uw arts of apotheker.
4.
MOGELIJKE BIJWERKINGEN
Zoals alle geneesmiddelen kan MicardisPlus bijwerkingen veroorzaken, hoewel niet iedereen deze bijwerkingen krijgt.
Deze bijwerkingen kunnen voorkomen met bepaalde frequenties, die zijn als volgt gedefinieerd: zeer vaak: bij meer dan 1 op de 10 gebruikers vaak: bij 1 tot 10 van de 100 gebruikers soms: bij 1 tot 10 van de 1.000 gebruikers zelden: bij 1 tot 10 van de 10.000 gebruikers zeer zelden: bij minder dan 1 op de 10.000 gebruikers niet bekend: de frequentie kan met de beschikbare gegevens niet worden bepaald
Een vaak voorkomende bijwerking kan zijn:
Duizeligheid
Soms voorkomende bijwerkingen, kunnen zijn:
Te weinig kalium in het bloed, in ernstige vorm te herkennen aan spierkrampen of spierzwakte en vermoeidheid (hypokaliëmie); angst; flauwvallen (syncope); het waarnemen van kriebelingen, jeuk of tintelingen zonder dat daar aanleiding voor is (paraesthesie); draaierig voelen (vertigo); versnelde hartslag (tachycardie); hartritmestoornissen; lage bloeddruk; een plotselinge daling van de bloeddruk wanneer u opstaat; kortademigheid (dyspnoe); maagklachten zoals diarree; droge mond; winderigheid; rugpijn, spierspasmen, spierpijn; erectiele disfunctie (het onvermogen om een erectie te krijgen of te houden); pijn op de borst; verhoogde urinezuurspiegel in het bloed
Zelden voorkomende bijwerkingen kunnen zijn:
Ontsteking van de luchtwegen gekenmerkt door hoesten en het opgeven van slijm (bronchitis); hoge urinezuurspiegel; lage natriumspiegel; (ernstige) neerslachtigheid (depressie); slapeloosheid; stoornissen in het zicht; ademhalingsmoeilijkheden; buikpijn; constipatie; gestoorde spijsvertering met als verschijnselenvol gevoel in de bovenbuik, pijn in de maagstreek, boeren, misselijkheid, braken en zuurbranden (dyspepsie); overgeven; afwijkende leverfunctie; plotselinge vochtophoping in de huid en slijmvliezen (bijv. keel of tong), ademhalingsmoeilijkheden en/of jeuk en huiduitslag, vaak als allergische reactie (angio-oedeem); roodheid van de huid (erytheem); allergische reacties zoals jeuk of huiduitslag; verhoogde zweetproductie; huiduitslag met hevige jeuk en vorming van bultjes (galbulten of urticaria); gewrichtspijn (atralgie) en pijn in de ledematen; spierkrampen; griepachtige verschijnselen; pijn; verhoogde creatininespiegel, leverenzymen of creatinefosfokinase (CPK) in the bloed.
65 Bijwerkingen met een onbekende frequentie die kunnen voorkomen zijn:
Keelpijn; ontstoken bijholtes; ontsteking van de maag (gastritis)
Telmisartan Bij patiënten die alleen telmisartan gebruiken zijn de volgende aanvullende bijwerkingen gemeld:
Bijwerkingen met een onbekende frequentie kunnen zijn:
Bovenste luchtweginfectie (bijv. keelpijn, onstoken bijholtes, griep); urineweginfectie; verhoogd aantal bepaalde witte bloedcellen (eosinofilie); bloedarmoede (anemie); bloedafwijking (tekort aan bloedplaatjes) gepaard gaande met blauwe plekken en bloedingsneiging (trombocytopenie); ernstige allergische reacties (bijv. overgevoeligheidsreacties, anafylactische reacties, huiduitslag); te veel kalium in het bloed soms zich uitend in spierkrampen, diarree, misselijkheid, duizeligheid en hoofdpijn (hyperkaliëmie); vertraagde hartslag (bradycardie); maagklachten; eczeem (een huidaandoening); peesonsteking; verminderde werking van de nieren waaronder acuut nierfalen; zwakte; verlaagd hemoglobine (een eiwit in het bloed), gebrek aan werkzaamheid van telmisartan.
Hydrochloorthiazide:
Bij patiënten die alleen hydrochloorthiazide gebruiken zijn de volgende aanvullende bijwerkingen gemeld:
Bijwerkingen met onbekende frequentie kunnen zijn:
Ontsteking van de speekselklieren; afname in het aantal bloedcellen inclusief een verlaagd aantal rode bloedcellen (anemie) en witte bloedcellen (eosinofilie), bloedafwijking (tekort aan bloedplaatjes) gepaard gaande met blauwe plekken en bloedingsneiging (trombocytopenie); ernstige allergische reacties (bijv. overgevoeligheidsreacties, anafylactische reacties); onsteking van de bloedvaten (necrotiserende vasculitis); verminderde of verlies van eetlust; rusteloosheid; zwakte; duizelingen; wazig of gelig zien; ontsteking van de alvleesklier gepaard gaande met heftige pijn in de bovenbnuik uitstralend naar de rug en misselijkheid en braken (pancreatitis), maagklachten; geel worden van de huid of ogen (geelzucht); huidaandoeningen zoals ontstoken bloedvaten in de huid, overgevoeligheid voor licht of zonlicht (fotosensibiliteit) of blaarvorming en schilfering van de bovenlaag van de huid (toxische epidermale necrolyse); ontsteking van de nieren gepaard gaande met bloed in de urine, koorts en pijn in de flanken (nefritis) of verminderde werking van de nier; koorts; verstoorde balans van bloedmineralen, hoge cholesterolspiegel in het bloed, verlaagd bloedvolume, glucose in de urine (glucosurie), verhoogde glucose-, urinezuur- of vetspiegels in het bloed.
Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of als er bij u een bijwerking optreedt die niet in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
5.
HOE BEWAART U MICARDISPLUS
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
Gebruik MicardisPlus niet meer na de vervaldatum die staat vermeld op de doos na “ EXP”.
De vervaldatum verwijst naar de laatste dag van die maand.
Voor dit geneesmiddel is geen speciale opslagtemperatuur nodig.
U moet uw geneesmiddel in de oorspronkelijke verpakking bewaren om de tabletten te beschermen tegen vocht.
Af en toe komt de buitenste laag van de blisterverpakking los van de binnenlaag tussen de blisterholtes.
U hoeft geen actie te ondernemen indien dit zich voordoet.
Geneesmiddelen dienen niet weggegooid te worden via het afvalwater of met huishoudelijk afval.
Vraag uw apotheker wat u met medicijnen moet doen die niet meer nodig zijn.
Deze maatregelen zullen helpen bij de bescherming van het milieu.
66 6.
AANVULLENDE INFORMATIE
Wat bevat MicardisPlus De werkzame stoffen zijn telmisartan en hydrochloorthiazide.
Een tablet bevat 40 mg telmisartan en 12,5 mg hydrochloorthiazide.
De hulpstoffen zijn lactosemonohydraat, magnesiumstearaat, maïszetmeel, meglumine, microkristallijne cellulose, povidon, ijzeroxide rood (E172), natriumhydroxide, natriumzetmeelglycolaat (type A) en sorbitol (E420).
Hoe ziet MicardisPlus er uit en wat is de inhoud van de verpakking MicardisPlus 40 mg/12,5 mg tabletten zijn rood met witte ovale tabletten met twee lagen, met daarop het bedrijfslogo en de inscriptie ‘ H4’.
MicardisPlus is verkrijgbaar in blisterverpakkingen van 14, 28, 30, 56, 84, 90 of 98 tabletten, of eenheidsblisterverpakkingen met 28 x 1 tabletten.
Het kan voorkomen dat niet alle verpakkingsgroottes verkrijgbaar zijn in uw land.
67 Vergunninghouder Boehringer Ingelheim International GmbH Binger Str.
173 D-55216 Ingelheim am Rhein Duitsland
Fabrikant Boehringer Ingelheim Pharma GmbH & Co.
KG Binger Str.
173 D-55216 Ingelheim am Rhein Duitsland
Neem voor alle informatie met betrekking tot dit geneesmiddel contact op met de lokale vertegenwoordiger van de houder van de vergunning voor het in de handel brengen.
België/Belgique/Belgien SCS Boehringer Ingelheim Comm.V.
Tél/Tel: +32 2 773 33 11
Luxembourg/Luxemburg SCS Boehringer Ingelheim Comm.V.
Tél/Tel: +32 2 773 33 11
ÐÑÐ»Ð³Ð°ÑÐ¸Ñ ÐÑÐ¾ÑÐ¸Ð½Ð³ÐµÑ ÐÐ½Ð³ÐµÐ»ÑÐ°Ð¹Ð¼ Ð¤Ð°ÑÐ¼Ð° ÐÐ¼Ð±Ð¥ Ð¢ÐµÐ»: +359 2 958 79 98
Magyarország Boehringer Ingelheim Pharma GmbH Fióktelep Tel.: +36 1 299 8900
Č eská republika Boehringer Ingelheim spol. s r.o.
Tel: +420 234 655 111
Malta Boehringer Ingelheim Ltd.
Tel: +44 1344 424 600
Danmark Boehringer Ingelheim Danmark A/S Tlf: +45 39 15 88 88
Nederland Boehringer Ingelheim b.v.
Tel: +31 (0) 800 22 55 88 9
Deutschland Boehringer Ingelheim Pharma GmbH & Co.
KG Tel: +49 (0) 800 / 77 90 900
Norge Boehringer Ingelheim Norway KS Tlf: +47 66 76 13 00
Eesti Boehringer Ingelheim Pharma GmbH Eesti Filiaal Tel: +372 60 80 940
Österreich MERCK Gesellschaft mbH Tel: +43 1 57 6000
Ελλάδα Boehringer Ingelheim Ellas A.E.
Tηλ: +30 2 10 89 06 300
Polska Boehringer Ingelheim Sp.zo.o.
Tel.: +48 22 699 0 699
España Boehringer Ingelheim España S.A.
Tel: +34 93 404 58 00
Portugal Boehringer Ingelheim, Lda.
Tel: +351 21 313 53 00
France Boehringer Ingelheim France S.A.S.
Tél: +33 3 26 50 45 33
România Boehringer Ingelheim Pharma Ges mbH ReprezentanÅ£ a din România Tel: +40 21 330 99 63
Ireland Boehringer Ingelheim Ireland Ltd.
Tel: +353 1 295 9620
Slovenija Boehringer Ingelheim Pharma Podruž nica Ljubljana Tel: +386 1 586 40 00
Ísland Vistor hf.
Sími: +354 535 7000
Slovenská republika Boehringer Ingelheim Pharma organizač ná zlož ka Tel: +421 2 5810 1211
68 Italia Boehringer Ingelheim Italia S.p.A.
Tel: +39 02 5355 1
Suomi/Finland Boehringer Ingelheim Finland Ky Puh/Tel: +358 10 3102 800
Κύπρος Boehringer Ingelheim Ellas A.E.
Tηλ: +30 2 10 89 06 300
Sverige Boehringer Ingelheim AB Tel: +46 8 721 21 00
Latvija Boehringer Ingelheim Pharma GmbH Pā rstā vniecī ba Latvijā Tel: +371 67 240 068
United Kingdom Boehringer Ingelheim Ltd.
Tel: +44 1344 424 600
Lietuva Boehringer Ingelheim Pharma Ges mbH Atstovybė Lietuvoje Tel.: +370 37 473922
Deze bijsluiter is voor de laatste keer goedgekeurd in
Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europese Geneesmiddelen Bureau (EMEA) http://www.emea.europa.eu /
69 BIJSLUITER:
INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER
MicardisPlus 80 mg/12,5 mg tabletten telmisartan/hydrochloorthiazide
Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het innemen van dit geneesmiddel
- Bewaar deze bijsluiter.
Het kan nodig zijn om deze nog eens door te lezen.
- Heeft u nog vragen, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
- Dit geneesmiddel is aan u persoonlijk voorgeschreven.
Geef dit geneesmiddel niet door aan
anderen.
Dit geneesmiddel kan schadelijk voor hen zijn, zelfs als de verschijnselen dezelfde zijn als waarvoor u het geneesmiddel heeft gekregen.
- Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of als er bij u een bijwerking optreedt die niet
in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
In deze bijsluiter:
1.
Wat is MicardisPlus en waarvoor wordt het gebruikt 2.
Wat u moet weten voordat u MicardisPlus inneemt 3.
Hoe wordt MicardisPlus ingenomen 4.
Mogelijke bijwerkingen 5.
Hoe bewaart u MicardisPlus 6.
Aanvullende informatie
1.
WAT IS MICARDISPLUS EN WAARVOOR WORDT HET GEBRUIKT
MicardisPlus is een combinatie van twee werkzame bestanddelen, telmisartan en hydrochloorthiazide in één tablet.
Beide bestanddelen helpen bij het onder controle houden van hoge bloeddruk.
- Telmisartan behoort tot de groep geneesmiddelen die bekend staat als angiotensine II-
antagonisten.
Angiotensine II is een verbinding die in het lichaam voorkomt; het vernauwt de bloedvaten, waardoor uw bloeddruk stijgt.
Telmisartan blokkeert dit effect van angiotensine II, waardoor de bloedvaten verwijden en uw bloeddruk wordt verlaagd.
- Hydrochloorthiazide behoort tot de groep geneesmiddelen die bekend staat als
thiazidediuretica; het verhoogt de urineproductie, waardoor uw bloeddruk wordt verlaagd.
Hoge bloeddruk kan, als deze niet behandeld wordt, schade toebrengen aan bloedvaten in verschillende organen wat soms kan leiden tot hartaanvallen, hart- of nierfalen, een beroerte of blindheid.
Gewoonlijk zijn er geen symptomen van hoge bloeddruk voordat dergelijke schade optreedt.
Dus is het belangrijk de bloeddruk regelmatig te meten om te controleren of deze nog binnen de normale waarden ligt.
MicardisPlus wordt gebruikt voor de behandeling van hoge bloeddruk (essentiële hypertensie) bij patiënten van wie de bloeddruk niet voldoende wordt beheerst wanneer alleen telmisartan of hydrochloorthiazide wordt gebruikt.
2.
WAT U MOET WETEN VOORDAT U MICARDISPLUS INNEEMT
Neem MicardisPlus niet in • als u allergisch (overgevoelig) bent voor telmisartan of voor één van de andere bestanddelen van MicardisPlus tabletten (zie “ Aanvullende informatie” voor een lijst van hulpstoffen) • als u allergisch (overgevoelig) bent voor hydrochloorthiazide of voor andere sulfonamide- afgeleide middelen • tijdens de laatste 6 maanden van de zwangerschap (zie ook het hoofdstuk Zwangerschap en borstvoeding) • als u borstvoeding geeft
70 • als u last heeft van ernstige leveraandoeningen zoals cholestase of een galwegobstructie (een probleem met de afvoer van gal uit de galblaas) of een andere ernstige leveraandoening • als u een ernstige nieraandoening heeft • als uw arts vaststelt dat u een lage kaliumspiegel of een hoge calciumspiegel in uw bloed heeft die niet verbetert na een behandeling.
Als één van de bovenstaande gevallen voor u van toepassing is, raadpleeg dan uw arts of apotheker voordat u MicardisPlus inneemt.
Wees extra voorzichtig met MicardisPlus
Informeer uw arts wanneer u één of meer van de volgende aandoeningen of ziektes heeft of heeft gehad:
- Lage bloeddruk (hypotensie), treedt vaak op als gevolg van uitdroging (overmatig verlies van
lichaamsvocht) of een zouttekort vanwege diuretische therapie (plaspillen), een zoutarm dieet, diarree, overgeven of hemodialyse.
- Een nierziekte of een niertransplantatie
- Renale arteriestenose (vernauwing van de bloedvaten naar één of beide nieren)
- Leveraandoening
- Hartafwijking
- Diabetes
- Jicht
- Toegenomen aldosteronspiegel (het vasthouden van water en zouten in het lichaam met
tegelijkertijd een verstoorde balans van bloedmineralen)
- Lupus erythematose (ook wel “ lupus” of “ SLE” genoemd), een ziekte waarbij het eigen
immuunsysteem het lichaam aanvalt.
Vertel uw arts als u denkt dat u zwanger bent of als u zwanger wilt worden.
Het gebruik van MicardisPlus wordt niet aanbevolen tijdens het begin van de zwangerschap en kan ernstige nadelige effecten voor de baby hebben bij gebruik vanaf een zwangerschapsduur van drie maanden (zie ook het hoofdstuk Zwangerschap en borstvoeding).
Behandeling met hydrochloorthiazide kan een verstoring in de elektrolytenbalans in uw lichaam veroorzaken.
Typische verschijnselen van een verstoring van de vocht- of elektrolytenbalans zijn droge mond, zwakte, apathie, sufheid, rusteloosheid, spierpijn of -krampen, misselijkheid (gevoel van ziek zijn), braken, vermoeide spieren en een abnormaal snelle hartslag (sneller dan 100 slagen per minuut).
Als u last heeft van één van deze verschijnselen dient u uw arts hierover te informeren.
U dient ook uw arts te informeren als u een verhoogde gevoeligheid ervaart van de huid voor de zon met tekenen van verbranding (zoals roodheid, jeuken, opzwellen en blaren) die zich sneller voordoen dan normaal.
In het geval van een operatie of narcose, dient u uw arts te vertellen dat u MicardisPlus gebruikt.
Het gebruik van MicardisPlus door kinderen en jongeren tot 18 jaar wordt niet aangeraden.
Zoals alle angiotensine II-receptorantagonisten, kan telmisartan minder effectief zijn in het verlagen van de bloeddruk bij negroïde patiënten.
Inname met andere geneesmiddelen Vertel het uw arts of apotheker als u andere geneesmiddelen gebruikt of kort geleden heeft gebruikt.
Dit geldt ook voor geneesmiddelen die u zonder voorschrift kunt krijgen.
Uw arts kan de dosering van deze andere geneesmiddelen wijzigen of andere voorzorgsmaatregelen nemen.
In sommige gevallen zult u moeten stoppen met het gebruik van een van deze geneesmiddelen.
Dit is zeker van toepassing op de geneesmiddelen hieronder genoemd die tegelijkertijd met MicardisPlus worden ingenomen:
71
- Lithium bevattende geneesmiddelen voor de behandeling van enkele soorten depressies
- Geneesmiddelen geassocieerd met een lage kaliumspiegel in het bloed (hypokaliëmie) zoals
andere diuretica (‘ plaspillen’), laxantia (bv. castorolie), corticosteroïden (bv. prednison), ACTH (een hormoon), amfotericine (een antischimmelmiddel), carbenoxolon (voor de behandeling van mondzweren), natriumpenicilline G (een antibioticum) en salicylzuur en zijn derivaten.
- Kaliumsparende diuretica, kaliumsupplementen, zoutvervangers die kalium bevatten, ACE-
remmers die de kaliumspiegel in het bloed kunnen verhogen
- Hartmedicatie (bv. digoxine) of geneesmiddelen die uw hartslag reguleren (bv. kinidine,
disopyramide)
- Geneesmiddelen voor de behandeling van psychische aandoeningen (bv. thioridazine,
chloorpromazine, levomepromazine)
- Andere geneesmiddelen gebruikt voor de behandeling van hoge bloeddruk, steroïden,
pijnstillers, geneesmiddelen voor de behandeling van kanker, jicht of artritis, en vitamine D- supplementen.
MicardisPlus kan het bloeddrukverlagende effect van andere geneesmiddelen vergroten en u moet uw arts raadplegen of de dosis van uw andere geneesmiddelen moet worden aangepast tijdens het gebruik van MicardisPlus.
Net als bij andere bloeddrukverlagende geneesmiddelen kan het effect van MicardisPlus afnemen wanneer u NSAID’ s (niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen, bv. aspirine of ibuprofen) gebruikt.
Inname van MicardisPlus met voedsel en drank U kunt MicardisPlus met of zonder voedsel innemen.
Zwangerschap en borstvoeding
Vertel uw arts als u denkt dat u zwanger bent of als u zwanger wilt worden.
Meestal zal uw arts u adviseren in plaats van MicardisPlus een ander geneesmiddel te gebruiken, omdat MicardisPlus niet aanbevolen wordt voor gebruik tijdens het begin van de zwangerschap en ernstige nadelige effecten voor de baby kan hebben bij gebruik vanaf een zwangerschapsduur van drie maanden.
Gewoonlijk zal u een ander geschikt bloeddrukverlagend medicijn in plaats van MicardisPlus worden voorgeschreven als u zwanger wilt worden.
Dit geneesmiddel mag niet gebruikt worden tijdens het 2e en 3e trimester van de zwangerschap.
Gewoonlijk zal uw arts u adviseren te stoppen met het gebruik van MicardisPlus zodra u weet dat u zwanger bent.
Als u zwanger wordt tijdens de behandeling met MicardisPlus moet u onmiddellijk contact opnemen met uw arts.
U mag MicardisPlus niet innemen als u borstvoeding geeft.
Rijvaardigheid en het gebruik van machines Er is geen informatie beschikbaar over het effect van MicardisPlus op het vermogen om auto te rijden of machines te bedienen.
Sommige mensen kunnen zich duizelig of moe voelen tijdens de behandeling van hoge bloeddruk.
Als u zich duizelig of moe voelt, ga dan niet autorijden of machines bedienen.
Belangrijke informatie over enkele bestanddelen van MicardisPlus MicardisPlus bevat melksuiker (lactose) en sorbitol.
Als u sommige suikers niet kunt verdragen, overleg dan met uw arts voordat u MicardisPlus inneemt.
3.
HOE WORDT MICARDISPLUS INGENOMEN
Neem uw geneesmiddel altijd in zoals uw arts het u heeft voorgeschreven.
Raadpleeg bij twijfel uw arts of apotheker.
72 De gebruikelijke dosering voor MicardisPlus is één tablet per dag.
Probeer uw tablet elke dag op hetzelfde tijdstip in te nemen.
U kunt MicardisPlus met of zonder voedsel innemen.
De tabletten moeten met wat water of een andere alcoholvrije drank worden doorgeslikt.
Het is belangrijk dat u MicardisPlus elke dag inneemt totdat uw arts hier verandering in aanbrengt.
Indien uw lever niet goed werkt mag de dosis niet hoger zijn dan 40 mg/12,5 mg per dag.
Wat u moet doen als u meer van MicardisPlus heeft ingenomen dan u zou mogen Als u per ongeluk teveel tabletten heeft ingenomen, neem dan onmiddellijk contact op met uw arts, apotheker of de spoedeisende hulp afdeling van het dichtstbijzijnde ziekenhuis.
Wat u moet doen als u bent vergeten MicardisPlus te gebruiken Als u vergeten bent om uw geneesmiddel in te nemen, hoeft u zich geen zorgen te maken.
Neem het in zodra u het zich herinnert en ga dan door zoals tevoren.
Wanneer u uw tablet één dag niet heeft ingenomen, neem dan de normale volgende dosis de volgende dag.
Neem geen dubbele dosis om een vergeten dosis in te halen.
Als u nog vragen heeft over het gebruik van dit geneesmiddel, stel deze dan aan uw arts of apotheker.
4.
MOGELIJKE BIJWERKINGEN
Zoals alle geneesmiddelen kan MicardisPlus bijwerkingen veroorzaken, hoewel niet iedereen deze bijwerkingen krijgt.
Deze bijwerkingen kunnen voorkomen met bepaalde frequenties, die zijn als volgt gedefinieerd: zeer vaak: bij meer dan 1 op de 10 gebruikers vaak: bij 1 tot 10 van de 100 gebruikers soms: bij 1 tot 10 van de 1.000 gebruikers zelden: bij 1 tot 10 van de 10.000 gebruikers zeer zelden: bij minder dan 1 op de 10.000 gebruikers niet bekend: de frequentie kan met de beschikbare gegevens niet worden bepaald
Een vaak voorkomende bijwerking kan zijn:
Duizeligheid
Soms voorkomende bijwerkingen kunnen zijn:
Te weinig kalium in het bloed, in ernstige vorm te herkennen aan spierkrampen of spierzwakte en vermoeidheid (hypokaliëmie); angst; flauwvallen (syncope); het waarnemen van kriebelingen, jeuk of tintelingen zonder dat daar aanleiding voor is (paraesthesie); draaierig voelen (vertigo); versnelde hartslag (tachycardie); hartritmestoornissen; lage bloeddruk; een plotselinge daling van de bloeddruk wanneer u opstaat; kortademigheid (dyspnoe); maagklachten zoals diarree; droge mond; winderigheid; rugpijn, spierspasmen, spierpijn; erectiele disfunctie (het onvermogen om een erectie te krijgen of te houden); pijn op de borst; verhoogde urinezuurspiegel in het bloed
Zelden voorkomende bijwerkingen kunnen zijn:
Ontsteking van de luchtwegen gekenmerkt door hoesten en het opgeven van slijm (bronchitis); hoge urinezuurspiegel; lage natriumspiegel; (ernstige) neerslachtigheid (depressie); slapeloosheid; stoornissen in het zicht; ademhalingsmoeilijkheden; buikpijn; constipatie; gestoorde spijsvertering met als verschijnselenvol gevoel in de bovenbuik, pijn in de maagstreek, boeren, misselijkheid, braken en zuurbranden (dyspepsie); overgeven; afwijkende leverfunctie; plotselinge vochtophoping in de huid en slijmvliezen (bijv. keel of tong), ademhalingsmoeilijkheden en/of jeuk en huiduitslag, vaak als allergische reactie (angio-oedeem); roodheid van de huid (erytheem); allergische reacties zoals jeuk of huiduitslag; verhoogde zweetproductie; huiduitslag met hevige jeuk en vorming van bultjes (galbulten of urticaria); gewrichtspijn (atralgie) en pijn in de ledematen; spierkrampen; griepachtige verschijnselen; pijn; verhoogde creatininespiegel, leverenzymen of creatinefosfokinase (CPK) in the bloed.
73 Bijwerkingen met een onbekende frequentie die kunnen voorkomen zijn:
Keelpijn; ontstoken bijholtes; ontsteking van de maag (gastritis)
Telmisartan Bij patiënten die alleen telmisartan gebruiken zijn de volgende aanvullende bijwerkingen gemeld:
Bijwerkingen met een onbekende frequentie die kunnen voorkomen zijn:
Bovenste luchtweginfectie (bijv. keelpijn, onstoken bijholtes, griep); urineweginfectie; verhoogd aantal bepaalde witte bloedcellen (eosinofilie); bloedarmoede (anemie); bloedafwijking (tekort aan bloedplaatjes) gepaard gaande met blauwe plekken en bloedingsneiging (trombocytopenie); ernstige allergische reacties (bijv. overgevoeligheidsreacties, anafylactische reacties, huiduitslag); te veel kalium in het bloed soms zich uitend in spierkrampen, diarree, misselijkheid, duizeligheid en hoofdpijn (hyperkaliëmie); vertraagde hartslag (bradycardie); maagklachten; eczeem (een huidaandoening); peesonsteking; verminderde werking van de nieren waaronder acuut nierfalen; zwakte; verlaagd hemoglobine (een eiwit in het bloed), gebrek aan werkzaamheid van telmisartan.
Hydrochloorthiazide:
Bij patiënten die alleen hydrochloorthiazide gebruiken zijn de volgende aanvullende bijwerkingen gemeld:
Bijwerkingen met onbekende frequentie kunnen zijn:
Ontsteking van de speekselklieren, afname in het aantal bloedcellen inclusief een verlaagd aantal rode bloedcellen (anemie)en witte bloedcellen (eosinofilie); bloedafwijking (tekort aan bloedplaatjes) gepaard gaande met blauwe plekken en bloedingsneiging (trombocytopenie); ernstige allergische reacties (bijv. overgevoeligheidsreacties, anafylactische reacties); onsteking van de bloedvaten (nectrotiserende vasculitis); verminderde of verlies van eetlust; rusteloosheid; zwakte; duizelingen; wazig of gelig zien; onsteking van de alvleesklier gepaard gaande met heftige pijn in de bovenbuik uitstralend naar de rug en misselijkheid en braken (pancreatitis); maagklachten; geel worden van de huid of ogen (geelzucht); huidaandoeningen zoals ontstoken bloedvaten in de huid, overgevoeligheid voor licht of zonlicht (fotosensibiliteit)of blaarvorming en schilfering van de bovenlaag van de huid (toxische epidermale necrolyse); ontsteking van de nieren gepaard gaande met bloed in de urine, koorts en pijn in de flanken (nefritis) of verminderde werking van de nier; koorts; verstoorde balans van bloedmineralen, hoge cholesterolspiegel in het bloed, verlaagd bloedvolume, glucose in de urine (glucosurie), verhoogde glucose-, urinezuur- of vetspiegels in het bloed.
Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of als er bij u een bijwerking optreedt die niet in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
5.
HOE BEWAART U MICARDISPLUS
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
Gebruik MicardisPlus niet meer na de vervaldatum die staat vermeld op de doos na “ EXP”.
De vervaldatum verwijst naar de laatste dag van die maand.
Voor dit geneesmiddel is geen speciale opslagtemperatuur nodig.
U moet uw geneesmiddel in de oorspronkelijke verpakking bewaren om de tabletten te beschermen tegen vocht.
Af en toe komt de buitenste laag van de blisterverpakking los van de binnenlaag tussen de blisterholtes.
U hoeft geen actie te ondernemen indien dit zich voordoet.
Geneesmiddelen dienen niet weggegooid te worden via het afvalwater of met huishoudelijk afval.
Vraag uw apotheker wat u met medicijnen moet doen die niet meer nodig zijn.
Deze maatregelen zullen helpen bij de bescherming van het milieu.
74 6.
AANVULLENDE INFORMATIE
Wat bevat MicardisPlus De werkzame stoffen zijn telmisartan en hydrochloorthiazide.
Een tablet bevat 80 mg telmisartan en 12,5 mg hydrochloorthiazide.
De hulpstoffen zijn lactosemonohydraat, magnesiumstearaat, maïszetmeel, meglumine, microkristallijne cellulose, povidon, ijzeroxide rood (E172), natriumhydroxide, natriumzetmeelglycolaat (type A) en sorbitol (E420).
Hoe ziet MicardisPlus er uit en wat is de inhoud van de verpakking MicardisPlus 80 mg/12,5 mg tabletten zijn rood met witte ovale tabletten met twee lagen, met daarop het bedrijfslogo en de inscriptie ‘ H8’.
MicardisPlus is verkrijgbaar in blisterverpakkingen van 14, 28, 30, 56, 84, 90 of 98 tabletten, of eenheidsblisterverpakkingen met 28 x 1 tabletten.
Het kan voorkomen dat niet alle verpakkingsgroottes verkrijgbaar zijn in uw land.
75 Vergunninghouder Boehringer Ingelheim International GmbH Binger Str.
173 D-55216 Ingelheim am Rhein Duitsland
Fabrikant Boehringer Ingelheim Pharma GmbH & Co.
KG Binger Str.
173 D-55216 Ingelheim am Rhein Duitsland
Neem voor alle informatie met betrekking tot dit geneesmiddel contact op met de lokale vertegenwoordiger van de houder van de vergunning voor het in de handel brengen.
België/Belgique/Belgien SCS Boehringer Ingelheim Comm.V.
Tél/Tel: +32 2 773 33 11
Luxembourg/Luxemburg SCS Boehringer Ingelheim Comm.V.
Tél/Tel: +32 2 773 33 11
ÐÑÐ»Ð³Ð°ÑÐ¸Ñ ÐÑÐ¾ÑÐ¸Ð½Ð³ÐµÑ ÐÐ½Ð³ÐµÐ»ÑÐ°Ð¹Ð¼ Ð¤Ð°ÑÐ¼Ð° ÐÐ¼Ð±Ð¥ Ð¢ÐµÐ»: +359 2 958 79 98
Magyarország Boehringer Ingelheim Pharma GmbH Fióktelep Tel.: +36 1 299 8900
Č eská republika Boehringer Ingelheim spol. s r.o.
Tel: +420 234 655 111
Malta Boehringer Ingelheim Ltd.
Tel: +44 1344 424 600
Danmark Boehringer Ingelheim Danmark A/S Tlf: +45 39 15 88 88
Nederland Boehringer Ingelheim b.v.
Tel: +31 (0) 800 22 55 88 9
Deutschland Boehringer Ingelheim Pharma GmbH & Co.
KG Tel: +49 (0) 800 / 77 90 900
Norge Boehringer Ingelheim Norway KS Tlf: +47 66 76 13 00
Eesti Boehringer Ingelheim Pharma GmbH Eesti Filiaal Tel: +372 60 80 940
Österreich MERCK Gesellschaft mbH Tel: +43 1 57 6000
Ελλάδα Boehringer Ingelheim Ellas A.E.
Tηλ: +30 2 10 89 06 300
Polska Boehringer Ingelheim Sp.zo.o.
Tel.: +48 22 699 0 699
España Boehringer Ingelheim España S.A.
Tel: +34 93 404 58 00
Portugal Boehringer Ingelheim, Lda.
Tel: +351 21 313 53 00
France Boehringer Ingelheim France S.A.S.
Tél: +33 3 26 50 45 33
România Boehringer Ingelheim Pharma Ges mbH ReprezentanÅ£ a din România Tel: +40 21 330 99 63
Ireland Boehringer Ingelheim Ireland Ltd.
Tel: +353 1 295 9620
Slovenija Boehringer Ingelheim Pharma Podruž nica Ljubljana Tel: +386 1 586 40 00
Ísland Vistor hf.
Sími: +354 535 7000
Slovenská republika Boehringer Ingelheim Pharma organizač ná zlož ka Tel: +421 2 5810 1211
76 Italia Boehringer Ingelheim Italia S.p.A.
Tel: +39 02 5355 1
Suomi/Finland Boehringer Ingelheim Finland Ky Puh/Tel: +358 10 3102 800
Κύπρος Boehringer Ingelheim Ellas A.E.
Tηλ: +30 2 10 89 06 300
Sverige Boehringer Ingelheim AB Tel: +46 8 721 21 00
Latvija Boehringer Ingelheim Pharma GmbH Pā rstā vniecī ba Latvijā Tel: +371 67 240 068
United Kingdom Boehringer Ingelheim Ltd.
Tel: +44 1344 424 600
Lietuva Boehringer Ingelheim Pharma Ges mbH Atstovybė Lietuvoje Tel.: +370 37 473922
Deze bijsluiter is voor de laatste keer goedgekeurd in
Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europese Geneesmiddelen Bureau (EMEA) http://www.emea.europa.eu /
77 BIJSLUITER:
INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER
MicardisPlus 80 mg/25 mg tabletten telmisartan/hydrochloorthiazide
Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het innemen van dit geneesmiddel
- Bewaar deze bijsluiter.
Het kan nodig zijn om deze nog eens door te lezen.
- Heeft u nog vragen, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
- Dit geneesmiddel is aan u persoonlijk voorgeschreven.
Geef dit geneesmiddel niet door aan
anderen.
Dit geneesmiddel kan schadelijk voor hen zijn, zelfs als de verschijnselen dezelfde zijn als waarvoor u het geneesmiddel heeft gekregen.
- Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of als er bij u een bijwerking optreedt die niet
in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
In deze bijsluiter:
1.
Wat is MicardisPlus en waarvoor wordt het gebruikt 2.
Wat u moet weten voordat u MicardisPlus inneemt 3.
Hoe wordt MicardisPlus ingenomen 4.
Mogelijke bijwerkingen 5.
Hoe bewaart u MicardisPlus 6.
Aanvullende informatie
1.
WAT IS MICARDISPLUS EN WAARVOOR WORDT HET GEBRUIKT
MicardisPlus is een combinatie van twee werkzame bestanddelen, telmisartan en hydrochloorthiazide in één tablet.
Beide bestanddelen helpen bij het onder controle houden van hoge bloeddruk.
- Telmisartan behoort tot de groep geneesmiddelen die bekend staat als angiotensine II-
antagonisten.
Angiotensine II is een verbinding die in het lichaam voorkomt; het vernauwt de bloedvaten, waardoor uw bloeddruk stijgt.
Telmisartan blokkeert dit effect van angiotensine II, waardoor de bloedvaten verwijden en uw bloeddruk wordt verlaagd.
- Hydrochloorthiazide behoort tot de groep geneesmiddelen die bekend staat als
thiazidediuretica; het verhoogt de urineproductie, waardoor uw bloeddruk wordt verlaagd.
Hoge bloeddruk kan, als deze niet behandeld wordt, schade toebrengen aan bloedvaten in verschillende organen wat soms kan leiden tot hartaanvallen, hart- of nierfalen, een beroerte of blindheid.
Gewoonlijk zijn er geen symptomen van hoge bloeddruk voordat dergelijke schade optreedt.
Dus is het belangrijk de bloeddruk regelmatig te meten om te controleren of deze nog binnen de normale waarden ligt.
MicardisPlus wordt gebruikt voor de behandeling van hoge bloeddruk (essentiële hypertensie) bij patiënten van wie de bloeddruk niet voldoende wordt beheerst wanneer alleen telmisartan of hydrochloorthiazide wordt gebruikt.
2.
WAT U MOET WETEN VOORDAT U MICARDISPLUS INNEEMT
Neem MicardisPlus niet in • als u allergisch (overgevoelig) bent voor telmisartan of voor één van de andere bestanddelen van MicardisPlus tabletten (zie “ Aanvullende informatie” voor een lijst van hulpstoffen) • als u allergisch (overgevoelig) bent voor hydrochloorthiazide of voor andere sulfonamide- afgeleide middelen • tijdens de laatste 6 maanden van de zwangerschap (zie ook het hoofdstuk Zwangerschap en borstvoeding) • als u borstvoeding geeft
78 • als u last heeft van ernstige leveraandoeningen zoals cholestase of een galwegobstructie (een probleem met de afvoer van gal uit de galblaas) of een andere ernstige leveraandoening • als u een ernstige nieraandoening heeft • als uw arts vaststelt dat u een lage kaliumspiegel of een hoge calciumspiegel in uw bloed heeft die niet verbetert na een behandeling.
Als één van de bovenstaande gevallen voor u van toepassing is, raadpleeg dan uw arts of apotheker voordat u MicardisPlus inneemt.
Wees extra voorzichtig met MicardisPlus
Informeer uw arts wanneer u één of meer van de volgende aandoeningen of ziektes heeft of heeft gehad:
- Lage bloeddruk (hypotensie), treedt vaak op als gevolg van uitdroging (overmatig verlies van
lichaamsvocht) of een zouttekort vanwege diuretische therapie (plaspillen), een zoutarm dieet, diarree, overgeven of hemodialyse.
- Een nierziekte of een niertransplantatie
- Renale arteriestenose (vernauwing van de bloedvaten naar één of beide nieren)
- Leveraandoening
- Hartafwijking
- Diabetes
- Jicht
- Toegenomen aldosteronspiegel (het vasthouden van water en zouten in het lichaam met
tegelijkertijd een verstoorde balans van bloedmineralen)
- Lupus erythematose (ook wel “ lupus” of “ SLE” genoemd), een ziekte waarbij het eigen
immuunsysteem het lichaam aanvalt.
Vertel uw arts als u denkt dat u zwanger bent of als u zwanger wilt worden.
Het gebruik van MicardisPlus wordt niet aanbevolen tijdens het begin van de zwangerschap en kan ernstige nadelige effecten voor de baby hebben bij gebruik vanaf een zwangerschapsduur van drie maanden (zie ook het hoofdstuk Zwangerschap en borstvoeding).
Behandeling met hydrochloorthiazide kan een verstoring in de elektrolytenbalans in uw lichaam veroorzaken.
Typische verschijnselen van een verstoring van de vocht- of elektrolytenbalans zijn droge mond, zwakte, apathie, sufheid, rusteloosheid, spierpijn of -krampen, misselijkheid (gevoel van ziek zijn), braken, vermoeide spieren en een abnormaal snelle hartslag (sneller dan 100 slagen per minuut).
Als u last heeft van één van deze verschijnselen dient u uw arts hierover te informeren.
U dient ook uw arts te informeren als u een verhoogde gevoeligheid ervaart van de huid voor de zon met tekenen van verbranding (zoals roodheid, jeuken, opzwellen en blaren) die zich sneller voordoen dan normaal
In het geval van een operatie of narcose, dient u uw arts te vertellen dat u MicardisPlus gebruikt.
Het gebruik van MicardisPlus door kinderen en jongeren tot 18 jaar wordt niet aangeraden.
Zoals alle angiotensine II-receptorantagonisten, kan telmisartan minder effectief zijn in het verlagen van de bloeddruk bij negroïde patiënten.
Inname met andere geneesmiddelen Vertel het uw arts of apotheker als u andere geneesmiddelen gebruikt of kort geleden heeft gebruikt.
Dit geldt ook voor geneesmiddelen die u zonder voorschrift kunt krijgen.
Uw arts kan de dosering van deze andere geneesmiddelen wijzigen of andere voorzorgsmaatregelen nemen.
In sommige gevallen zult u moeten stoppen met het gebruik van een van deze geneesmiddelen.
Dit is zeker van toepassing op de geneesmiddelen hieronder genoemd die tegelijkertijd met MicardisPlus worden ingenomen:
79
- Lithium bevattende geneesmiddelen voor de behandeling van enkele soorten depressies
- Geneesmiddelen geassocieerd met een lage kaliumspiegel in het bloed (hypokaliëmie) zoals
andere diuretica (‘ plaspillen’), laxantia (bv. castorolie), corticosteroïden (bv. prednison), ACTH (een hormoon), amfotericine (een antischimmelmiddel), carbenoxolon (voor de behandeling van mondzweren), natriumpenicilline G (een antibioticum) en salicylzuur en zijn derivaten.
- Kaliumsparende diuretica, kaliumsupplementen, zoutvervangers die kalium bevatten, ACE-
remmers die de kaliumspiegel in het bloed kunnen verhogen
- Hartmedicatie (bv. digoxine) of geneesmiddelen die uw hartslag reguleren (bv. kinidine,
disopyramide)
- Geneesmiddelen voor de behandeling van psychische aandoeningen (bv. thioridazine,
chloorpromazine, levomepromazine)
- Andere geneesmiddelen gebruikt voor de behandeling van hoge bloeddruk, steroïden,
pijnstillers, geneesmiddelen voor de behandeling van kanker, jicht of artritis, en vitamine D- supplementen.
MicardisPlus kan het bloeddrukverlagende effect van andere geneesmiddelen vergroten en u moet uw arts raadplegen of de dosis van uw andere geneesmiddelen moet worden aangepast tijdens het gebruik van MicardisPlus.
Net als bij andere bloeddrukverlagende geneesmiddelen kan het effect van MicardisPlus afnemen wanneer u NSAID’ s (niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen, bv. aspirine of ibuprofen) gebruikt.
Inname van MicardisPlus met voedsel en drank U kunt MicardisPlus met of zonder voedsel innemen.
Zwangerschap en borstvoeding
Vertel uw arts als u denkt dat u zwanger bent of als u zwanger wilt worden.
Meestal zal uw arts u adviseren in plaats van MicardisPlus een ander geneesmiddel te gebruiken, omdat MicardisPlus niet aanbevolen wordt voor gebruik tijdens het begin van de zwangerschap en ernstige nadelige effecten voor de baby kan hebben bij gebruik vanaf een zwangerschapsduur van drie maanden.
Gewoonlijk zal u een ander geschikt bloeddrukverlagend medicijn in plaats van MicardisPlus worden voorgeschreven als u zwanger wilt worden.
Dit geneesmiddel mag niet gebruikt worden tijdens het 2e en 3e trimester van de zwangerschap.
Gewoonlijk zal uw arts u adviseren te stoppen met het gebruik van MicardisPlus zodra u weet dat u zwanger bent.
Als u zwanger wordt tijdens de behandeling met MicardisPlus moet u onmiddellijk contact opnemen met uw arts.
U mag MicardisPlus niet innemen als u borstvoeding geeft.
Rijvaardigheid en het gebruik van machines Er is geen informatie beschikbaar over het effect van MicardisPlus op het vermogen om auto te rijden of machines te bedienen.
Sommige mensen kunnen zich duizelig of moe voelen tijdens de behandeling van hoge bloeddruk.
Als u zich duizelig of moe voelt, ga dan niet autorijden of machines bedienen.
Belangrijke informatie over enkele bestanddelen van MicardisPlus MicardisPlus bevat melksuiker (lactose) en sorbitol.
Als u sommige suikers niet kunt verdragen, overleg dan met uw arts voordat u MicardisPlus inneemt.
3.
HOE WORDT MICARDISPLUS INGENOMEN
Neem uw geneesmiddel altijd in zoals uw arts het u heeft voorgeschreven.
Raadpleeg bij twijfel uw arts of apotheker.
80 De gebruikelijke dosering voor MicardisPlus is één tablet per dag.
Probeer uw tablet elke dag op hetzelfde tijdstip in te nemen.
U kunt MicardisPlus met of zonder voedsel innemen.
De tabletten moeten met wat water of een andere alcoholvrije drank worden doorgeslikt.
Het is belangrijk dat u MicardisPlus elke dag inneemt totdat uw arts hier verandering in aanbrengt.
Indien uw lever niet goed werkt mag de dagelijkse dosis niet hoger zijn dan 40 mg/12,5 mg per dag.
Wat u moet doen als u meer van MicardisPlus heeft ingenomen dan u zou mogen Als u per ongeluk teveel tabletten heeft ingenomen, neem dan onmiddellijk contact op met uw arts, apotheker of de spoedeisende hulp afdeling van het dichtstbijzijnde ziekenhuis.
Wat u moet doen als u bent vergeten MicardisPlus te gebruiken Als u vergeten bent om uw geneesmiddel in te nemen, hoeft u zich geen zorgen te maken.
Neem het in zodra u het zich herinnert en ga dan door zoals tevoren.
Wanneer u uw tablet één dag niet heeft ingenomen, neem dan de normale volgende dosis de volgende dag.
Neem geen dubbele dosis om een vergeten dosis in te halen.
Als u nog vragen heeft over het gebruik van dit geneesmiddel, stel deze dan aan uw arts of apotheker.
4.
MOGELIJKE BIJWERKINGEN
Zoals alle geneesmiddelen kan MicardisPlus bijwerkingen veroorzaken, hoewel niet iedereen deze bijwerkingen krijgt.
Deze bijwerkingen kunnen voorkomen met bepaalde frequenties, die als volgt zijn gedefinieerd: zeer vaak: bij meer dan 1 op de 10 gebruikers vaak: bij 1 tot 10 van de 100 gebruikers soms: bij 1 tot 10 van de 1.000 gebruikers zelden: bij 1 tot 10 van de 10.000 gebruikers zeer zelden: bij minder dan 1 op de 10.000 gebruikers niet bekend: de frequentie kan met de beschikbare gegevens niet worden bepaald
Een vaak voorkomende bijwerking kan zijn:
Duizeligheid
Soms voorkomende bijwerkingen kunnen zijn:
Te weinig kalium in het bloed, in ernstige vorm te herkennen aan spierkrampen of spierzwakte en vermoeidheid (hypokaliëmie); angst; flauwvallen (syncope); het waarnemen van kriebelingen, jeuk of tintelingen zonder dat daar aanleiding voor is (paraesthesie); draaierig voelen (vertigo); versnelde hartslag (tachycardie); hartritmestoornissen; lage bloeddruk; een plotselinge daling van de bloeddruk wanneer u opstaat; kortademigheid (dyspnoe); maagklachten zoals diarree; droge mond; winderigheid; rugpijn, spierspasmen, spierpijn; erectiele disfunctie (het onvermogen om een erectie te krijgen of te houden); pijn op de borst; verhoogde urinezuurspiegel in het bloed
Zelden voorkomende bijwerkingen kunnen zijn:
Ontsteking van de luchtwegen gekenmerkt door hoesten en het opgeven van slijm (bronchitis); hoge urinezuurspiegel; lage natriumspiegel; (ernstige) neerslachtigheid (depressie); slapeloosheid; stoornissen in het zicht; ademhalingsmoeilijkheden; buikpijn; constipatie; gestoorde spijsvertering met als verschijnselenvol gevoel in de bovenbuik, pijn in de maagstreek, boeren, misselijkheid, braken en zuurbranden (dyspepsie); overgeven; afwijkende leverfunctie; plotselinge vochtophoping in de huid en slijmvliezen (bijv. keel of tong), ademhalingsmoeilijkheden en/of jeuk en huiduitslag, vaak als allergische reactie (angio-oedeem); roodheid van de huid (erytheem); allergische reacties zoals jeuk of huiduitslag; verhoogde zweetproductie; huiduitslag met hevige jeuk en vorming van bultjes (galbulten of urticaria); gewrichtspijn (atralgie) en pijn in de ledematen; spierkrampen; griepachtige verschijnselen; pijn; verhoogde creatininespiegel, leverenzymen of creatinefosfokinase (CPK) in the bloed.
81 Bijwerkingen met een onbekende frequentie die kunnen voorkomen zijn:
Keelpijn; ontstoken bijholtes; ontsteking van de maag (gastritis)
Telmisartan Bij patiënten die alleen telmisartan gebruiken zijn de volgende aanvullende bijwerkingen gemeld:
Bijwerkingen met een onbekende frequentie die kunnen voorkomen zijn:
Bovenste luchtweginfectie (bijv. keelpijn, onstoken bijholtes, griep); urineweginfectie; verhoogd aantal bepaalde witte bloedcellen (eosinofilie); bloedarmoede (anemie); bloedafwijking (tekort aan bloedplaatjes) gepaard gaande met blauwe plekken en bloedingsneiging (trombocytopenie); ernstige allergische reacties (bijv. overgevoeligheidsreacties, anafylactische reacties, huiduitslag); te veel kalium in het bloed soms zich uitend in spierkrampen, diarree, misselijkheid, duizeligheid en hoofdpijn (hyperkaliëmie); vertraagde hartslag (bradycardie); maagklachten; eczeem (een huidaandoening); peesonsteking; verminderde werking van de nieren waaronder acuut nierfalen; zwakte; verlaagd hemoglobine (een eiwit in het bloed), gebrek aan werkzaamheid van telmisartan.
Hydrochloorthiazide:
Bij patiënten die alleen hydrochloorthiazide gebruiken zijn de volgende aanvullende bijwerkingen gemeld:
Bijwerkingen met onbekende frequentie kunnen zijn:
Ontsteking van de speekselklieren; afname in het aantal bloedcellen inclusief een verlaagd aantal rode bloedcellen (anemie) en witte bloedcellen (eosinofilie), bloedafwijking (tekort aan bloedplaatsjes) gepaard gaande met blauwe plekken en bloedingsneiging (trombocytopenie); ernstige allergische reacties (bijv. overgevoeligheidsreacties, anafylactische reacties); onsteking van de bloedvaten (necrotiserende vasculitis); verminderde of verlies van eetlust; rusteloosheid; zwakte; duizelingen; wazig of gelig zien; ontsteking van de alvleesklier gepaard gaande met heftige pijn in de bovenbuik uitstralend na de rug en misselijkheid en braken (pancreatitis); maagklachten; geel worden van de huid of ogen (geelzucht); huidaandoeningen zoals ontstoken bloedvaten in de huid, overgevoeligheid voor licht of zonlicht (fotosensibiliteit) of blaarvorming en schilfering van de bovenlaag van de huid (toxische epidermale necrolyse); ontsteking van de nieren gepaard gaande met bloed in de urine, koorts en pijn in de flanken (nefritis) of verminderde werking van de nier; koorts; verstoorde balans van bloedmineralen, hoge cholesterolspiegel in het bloed, verlaagd bloedvolume, glucose in de urine (glucosurie), verhoogde glucose-, urinezuur- of vetspiegels in het bloed.
Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of als er bij u een bijwerking optreedt die niet in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
5.
HOE BEWAART U MICARDISPLUS
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
Gebruik MicardisPlus niet meer na de vervaldatum die staat vermeld op de doos na “ EXP”.
De vervaldatum verwijst naar de laatste dag van die maand.
Voor dit geneesmiddel is geen speciale opslagtemperatuur nodig.
U moet uw geneesmiddel in de oorspronkelijke verpakking bewaren om de tabletten te beschermen tegen vocht.
Af en toe komt de buitenste laag van de blisterverpakking los van de binnenlaag tussen de blisterholtes.
U hoeft geen actie te ondernemen indien dit zich voordoet.
Geneesmiddelen dienen niet weggegooid te worden via het afvalwater of met huishoudelijk afval.
Vraag uw apotheker wat u met medicijnen moet doen die niet meer nodig zijn.
Deze maatregelen zullen helpen bij de bescherming van het milieu.
82 6.
AANVULLENDE INFORMATIE
Wat bevat MicardisPlus De werkzame stoffen zijn telmisartan en hydrochloorthiazide.
Een tablet bevat 80 mg telmisartan en 25 mg hydrochloorthiazide.
De hulpstoffen zijn lactosemonohydraat, magnesiumstearaat, maïszetmeel, meglumine, microkristallijne cellulose, povidon, ijzeroxide geel (E172), natriumhydroxide, natriumzetmeelglycolaat (type A) en sorbitol (E420).
Hoe ziet MicardisPlus er uit en wat is de inhoud van de verpakking MicardisPlus 80 mg/25 mg tabletten zijn geel met witte ovale tabletten met twee lagen, met daarop het bedrijfslogo en de inscriptie ‘ H9’.
MicardisPlus is verkrijgbaar in blisterverpakkingen van 14, 28, 30, 56, 90 of 98 tabletten, of eenheidsblisterverpakkingen met 28 x 1 tabletten.
Het kan voorkomen dat niet alle verpakkingsgroottes verkrijgbaar zijn in uw land.
83 Vergunninghouder Boehringer Ingelheim International GmbH Binger Str.
173 D-55216 Ingelheim am Rhein Duitsland
Fabrikant Boehringer Ingelheim Pharma GmbH & Co.
KG Binger Str.
173 D-55216 Ingelheim am Rhein Duitsland
Neem voor alle informatie met betrekking tot dit geneesmiddel contact op met de lokale vertegenwoordiger van de houder van de vergunning voor het in de handel brengen.
België/Belgique/Belgien SCS Boehringer Ingelheim Comm.V.
Tél/Tel: +32 2 773 33 11
Luxembourg/Luxemburg SCS Boehringer Ingelheim Comm.V.
Tél/Tel: +32 2 773 33 11
ÐÑÐ»Ð³Ð°ÑÐ¸Ñ ÐÑÐ¾ÑÐ¸Ð½Ð³ÐµÑ ÐÐ½Ð³ÐµÐ»ÑÐ°Ð¹Ð¼ Ð¤Ð°ÑÐ¼Ð° ÐÐ¼Ð±Ð¥ Ð¢ÐµÐ»: +359 2 958 79 98
Magyarország Boehringer Ingelheim Pharma GmbH Fióktelep Tel.: +36 1 299 8900
Č eská republika Boehringer Ingelheim spol. s r.o.
Tel: +420 234 655 111
Malta Boehringer Ingelheim Ltd.
Tel: +44 1344 424 600
Danmark Boehringer Ingelheim Danmark A/S Tlf: +45 39 15 88 88
Nederland Boehringer Ingelheim b.v.
Tel: +31 (0) 800 22 55 88 9
Deutschland Boehringer Ingelheim Pharma GmbH & Co.
KG Tel: +49 (0) 800 / 77 90 900
Norge Boehringer Ingelheim Norway KS Tlf: +47 66 76 13 00
Eesti Boehringer Ingelheim Pharma GmbH Eesti Filiaal Tel: +372 60 80 940
Österreich MERCK Gesellschaft mbH Tel: +43 1 57 6000
Ελλάδα Boehringer Ingelheim Ellas A.E.
Tηλ: +30 2 10 89 06 300
Polska Boehringer Ingelheim Sp.zo.o.
Tel.: +48 22 699 0 699
España Boehringer Ingelheim España S.A.
Tel: +34 93 404 58 00
Portugal Boehringer Ingelheim, Lda.
Tel: +351 21 313 53 00
France Boehringer Ingelheim France S.A.S.
Tél: +33 3 26 50 45 33
România Boehringer Ingelheim Pharma Ges mbH ReprezentanÅ£ a din România Tel: +40 21 330 99 63
Ireland Boehringer Ingelheim Ireland Ltd.
Tel: +353 1 295 9620
Slovenija Boehringer Ingelheim Pharma Podruž nica Ljubljana Tel: +386 1 586 40 00
Ísland Vistor hf.
Sími: +354 535 7000
Slovenská republika Boehringer Ingelheim Pharma organizač ná zlož ka Tel: +421 2 5810 1211
84 Italia Boehringer Ingelheim Italia S.p.A.
Tel: +39 02 5355 1
Suomi/Finland Boehringer Ingelheim Finland Ky Puh/Tel: +358 10 3102 800
Κύπρος Boehringer Ingelheim Ellas A.E.
Tηλ: +30 2 10 89 06 300
Sverige Boehringer Ingelheim AB Tel: +46 8 721 21 00
Latvija Boehringer Ingelheim Pharma GmbH Pā rstā vniecī ba Latvijā Tel: +371 67 240 068
United Kingdom Boehringer Ingelheim Ltd.
Tel: +44 1344 424 600
Lietuva Boehringer Ingelheim Pharma Ges mbH Atstovybė Lietuvoje Tel.: +370 37 473922
Deze bijsluiter is voor de laatste keer goedgekeurd in
Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europese Geneesmiddelen Bureau (EMEA) http://www.emea.europa.eu /
85