BIJLAGE
VOORWAARDEN OF BEPERKINGEN MET BETREKKING TOT EEN VEILIG EN DOELTREFFEND GEBRUIK VAN HET GENEESMIDDEL DIE DOOR DE LIDSTATEN DIENEN TE WORDEN GEIMPLEMENTEERD
1 • VOORWAARDEN OF BEPERKINGEN MET BETREKKING TOT EEN VEILIG EN DOELTREFFEND GEBRUIK VAN HET GENEESMIDDEL DIE DOOR DE LIDSTATEN DIENEN TE WORDEN GEIMPLEMENTEERD
De lidstaten dienen te garanderen dat de instructieprogramma’ s voor artsen, gezondheidswerkers en patiënten de maatregelen a) tot en met m) omvatten zoals hieronder aangegeven, en dat deze geschikt zijn voor het beoogde effect, nl. om de ongewenste voorvallen die verband houden met de intravitreale injectieprocedure (bv. endoftalmitis) tot een minimum te beperken, vóórdat het product op de markt wordt gebracht.
•
Een instructieprogramma voor artsen en gezondheidswerkers dat erop is gericht het risico tot een minimum te beperken en bij te dragen tot een veilig en doeltreffend gebruik van het product.
Het plan dient te bestaan uit maatregelen die erop zijn gericht ongewenste voorvallen, die verband houden met de intravitreale injectieprocedure (bv. endoftalmitis), tot een minimum te beperken door het geven van een adequate instructie over:
a) De intravitreale injectieprocedure zoals deze werd uitgevoerd in de cruciale belangrijkste studies b) Steriele technieken om het risico van infecties tot een minimum te beperken c) Het gebruik van antibiotica d) Het gebruik van povidon-jood e) Het uitvoeren van scrubs van het ooglid f) Het gebruik van anaesthetica voor het comfort van de patiënt g) Technieken voor de intravitreale injectie h) Behandeling van de oogboldruk i) Behandeling van endoftalmitis j) Het begrijpen van de risicofactoren die betrokken zijn bij het ontstaan van endoftalmitis k) Het melden van ernstige ongewenste voorvallen
• Een instructieplan voor patiënten, dat erop is gericht het risico tot een minimum te beperken en bij te dragen tot een veilig en doeltreffend gebruik van het product.
Dit plan dient maat- regelen te omvatten die adequate instructie geven over: l) De belangrijkste signalen en symptomen van ernstige ongewenste voorvallen die verband houden met de intravitreale injectieprocedure m) Wanneer onmiddellijk contact dient te worden opgenomen met de gezondheidswerker.
2
European Medicines Agency
EMEA/H/C/620
EUROPEES OPENBAAR BEOORDELINGSRAPPORT (EPAR)
MACUGEN
EPAR samenvatting voor het publiek
Dit document is een samenvatting van het Europees openbaar beoordelingsrapport (EPAR).
Doel ervan is uit te leggen hoe de op studies gebaseerde beoordeling van het Comité voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik (CHMP) heeft geleid tot de aanbevelingen wat betreft de gebruiksvoorwaarden.
Lees de bijsluiter (ook onderdeel van het EPAR) of neem contact op met uw arts of apotheker, als u meer informatie nodig heeft over uw gezondheidstoestand, ziekte of behandeling.
Wat is Macugen?
Macugen is een oplossing voor intravitreale injectie (injectie in het oog).
Het wordt toegediend door een oogheelkundige (oogspecialist) die ervaring heeft in het toedienen van dergelijke injecties.
Macugen bevat de werkzame stof pegaptanibnatrium.Waarvoor wordt Macugen gebruikt?
Macugen wordt gebruikt om patiënten met de natte vorm van leeftijdsgebonden maculaire degeneratie (AMD) te behandelen.
Deze ziekte leidt tot een verlies van het gezichtsvermogen als gevolg van beschadiging van het centrale deel van het netvlies (de macula) aan de achterkant van het oog.
De macula stelt het oog in staat tot het fijn centraal zicht dat nodig is voor activiteiten zoals autorijden, kleine letters lezen en andere gelijkwaardige taken.
In de natte vorm van AMD groeien er abnormale bloedvaatjes onder het netvlies en de macula, die kunnen bloeden en lekken.
Dit veroorzaakt verlies van het gezichtsvermogen.
AMD komt zelden voor bij personen jonger dan 55 jaar.
Het komt frequenter voor bij personen van 75 jaar of ouder (1 op 20 personen uit deze leeftijdsgroep lijdt aan AMD).
Hoe wordt Macugen gebruikt?
Macugen wordt toegediend via een injectie in het aangetaste oog, eenmaal in de 6 weken.
Macugen moet worden toegediend door een oogheelkundige die ervaring heeft in het geven van dergelijke injecties.
Vóór elke injectie wordt een lokaal anaestheticum toegediend om pijn bij het injecteren te vermijden.
Om een ooginfectie te voorkomen, worden antibiotische oogdruppels toegediend vóór en na de Macugen-injectie.
Hoe werkt Macugen?
Macugen blokkeert een substantie die VEGF (vasculaire endotheliale groeifactor) wordt genoemd, die de bloedvaten doet groeien en aldus veroorzaakt dat ze opzwellen en lekken.
Van al deze effecten wordt aangenomen dat ze de ziekte verergeren.
Macugen blokkeert deze factor zodat de bloedvaten minder groeien, waardoor ze minder gaan bloeden en lekken.
Hoe is Macugen onderzocht?
Macugen werd onderzocht in twee grote klinische studies.
De studies omvatten 1190 patiënten en duurden twee jaar.
De veiligheid en doeltreffendheid van drie verschillende doses Macugen werden onderzocht (0,3 mg, 1 mg en 3 mg).
Deze werden vergeleken met de normale behandeling die bestond
7 Westferry Circus, Canary Wharf, London E14 4HB, UK Tel.
(44-20) 74 18 84 00 Fax (44-20) 74 18 8613 E-mail: mail@emea.eu.int http://www.emea.eu.int ©EMEA 2006 Reproduction and/or distribution of this document is authorised for non commercial purposes only provided the EMEA is acknowledged uit een schijnbehandeling (controlegroep - precies dezelfde procedure met zonder het gebruik van Macugen en zonder het gebruik van een naald).
Tijdens de studies was het gebruik van fotodynamische therapie boven op de Macugen/schijnbehandeling toegestaan.
Welke voordelen bleek Macugen tijdens de studies te hebben?
Na één jaar behandeling, had de groep van patiënten die behandeld werd met Macugen 0,3 mg en 1 mg minder last van verlies van gezichtsvermogen, in vergelijking met de controlegroep.
Deze verbetering hield aan bij de patiënten die gedurende 2 jaar Macugen toegediend kregen.
Welke risico’ s houdt het gebruik van Macugen in?
De meest voorkomende bijwerkingen (meer dan 1 op 10 patiënten in klinische studies) zijn oogproblemen die eerder door de injectie worden veroorzaakt dan door het medicijn zelf.
Zo kan bijvoorbeeld de druk in het oog tijdelijk verhogen; uw oogarts zal hierop letten na de injectie en zal, indien nodig, de nodige maatregelen ondernemen.
In sommige gevallen kan endoftalmitis (een infectie binnenin het oog) optreden na behandeling met Macugen.
Het is belangrijk dat dit soort infectie zo snel mogelijk wordt behandeld.
De symptomen van deze infectie en wat er moet gebeuren indien een patiënt deze symptomen vertoont, staan uitgelegd in de bijsluiter.
Zie de bijsluiter voor de volledige beschrijving van de bijwerkingen die in samenhang met Macugen gerapporteerd zijn.
Macugen mag niet worden gebruikt bij patiënten die een infectie hebben of zouden kunnen hebben in of rond het oog.
Macugen mag niet worden gebruikt bij mensen die overgevoelig (allergisch) zijn voor pegaptanibnatrium of enig ander bestanddeel van het middel.
In zeldzame gevallen werden ernstige allergische reacties gezien na de injectie.
De bijsluiter raadt patiënten aan hun arts in te lichten indien zij allergisch denken te zijn voor één van de bestanddelen.
Waarom is Macugen goedgekeurd?
Het Comité voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik (CHMP) heeft besloten dat patiënten met AMD na 1 jaar behandeling met Macugen (0,3 mg of 1 mg) minder last hadden van verlies van gezichtsvermogen in vergelijking met patiënten die een schijnbehandeling hadden gekregen.
Aangezien de effecten van Macugen 0,3 mg en 1 mg bijna identiek zijn, werd de lagere dosis van 0,3 mg goedgekeurd.
Het is belangrijk om zich te realiseren dat Macugen het verlies van gezichtsvermogen enkel matig vertraagt, maar dat deze ziekte ernstig is en dat andere behandelingen dus nog nodig zijn.
Het CHMP heeft besloten dat de voordelen van Macugen groter zijn dan de risico’ s en dat een vergunning voor het in de handel brengen van Macugen moet worden verleend (uitsluitend op doktersvoorschrift verkrijgbaar).
Welke maatregelen moeten worden genomen om de aan het gebruik van Macugen verbonden risico’ s te minimaliseren?
De firma die Macugen produceert zal opleidingen verschaffen aan artsen (om de risico’ s met betrekking tot de injecties in het oog tot een minimum te beperken) en voor patiënten (zodat ze ernstige bijwerkingen kunnen herkennen, en weten wanneer ze dringend een dokter dienen te raadplegen).
De firma zal ook onderzoeken of sommige patiënten een groter risico lopen op bijwerkingen in vergelijking met anderen.
Overige informatie over Macugen:
De Europese Commissie heeft op 31 januari 2006 voor Macugen een in de hele Europese Unie geldige vergunning voor het in de handel brengen verleend aan Pfizer Limited.
Klik hier voor het volledige EPAR voor Macugen.
Deze samenvatting is het laatst bijgewerkt in 1-2006.
©EMEA 2006
2/2
Farmaceutische EU-nummer
Fantasienaam
Sterkte
vorm
Toedieningsweg Verpakking
Inhoud
Verpakkingsgrootte
EU/1/05/325/002 Macugen
0,3 mg
Oplossing voor injectie
Intravitreaal gebruik
Voorgevulde injectiespuit (glas)
90 µl
1 voorgevulde injectiespuit met vooraf aangebrachte zuiger, zonder naald
BIJLAGE I
SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN
-1- 1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Macugen 0,3 mg oplossing voor injectie
2.
KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING
Een voorgevulde injectiespuit voor eenmalig gebruik die 1,65 mg pegaptanibnatrium levert, overeenkomend met 0,3 mg van de vrije zuurvorm van het oligonucleotide in een nominaal volume van 90 microliter.
Voor een volledige lijst van hulpstoffen, zie rubriek 6.1.
3.
FARMACEUTISCHE VORM
Oplossing voor injectie.
De oplossing is helder en kleurloos.
4.
KLINISCHE GEGEVENS
4.1 Therapeutische indicaties
Macugen is geïndiceerd voor de behandeling van neovasculaire (natte) leeftijdsgebonden maculaire degeneratie (AMD) (zie rubriek 5.1).
4.2 Dosering en wijze van toediening
UITSLUITEND VOOR INTRAVITREAAL GEBRUIK.
De behandeling met Macugen is uitsluitend voor intravitreale injectie en dient te worden toegediend door oogartsen met ervaring in het toedienen van intravitreale injecties.
Macugen 0,3 mg dient eenmaal om de zes weken te worden toegediend (9 injecties per jaar) door intravitreale injectie in het aangetaste oog.
Macugen dient vóór de toediening visueel op partikels en verkleuring te worden gecontroleerd (zie rubriek 6.6).
De injectieprocedure moet plaatsvinden onder aseptische omstandigheden: dit impliceert een chirurgische desinfectie van de handen, het gebruik van steriele handschoenen, een steriele doek en een steriele ooglidspreider (of equivalent), en de beschikbaarheid van steriele paracentesis (zo nodig).
De medische geschiedenis van de patiënt dient zorgvuldig te worden beoordeeld op het voorkomen van overgevoeligheidsreacties voordat de intravitreale procedure wordt uitgevoerd (zie rubriek 4.4).
Een adequaat anaestheticum en een topicaal breedspectrum microbicide dienen vóór de injectie te worden toegediend.
Na de injectie werden voorbijgaande verhogingen van de intraoculaire druk waargenomen bij met Macugen behandelde patiënten.
Daarom dienen de perfusie van de oogzenuwkop en de intraoculaire druk nauwkeurig te worden gecontroleerd.
Patiënten dienen tevens tijdens de twee weken na de injectie nauwkeurig op endoftalmitis te worden gecontroleerd.
Patiënten dienen te worden geïnstrueerd om alle symptomen wijzend op endoftalmitis onmiddellijk te melden (zie rubriek 4.4).
Indien een patiënt na 2 achtereenvolgende injecties Macugen bij de consultatie in week 12 geen behandelingsvoordeel vertoont (verlies van minder dan 15 letters aan gezichtsscherpte), dient overwogen te worden met de behandeling te stoppen of deze te onthouden.
-2- Specifieke patiëntgroepen:
Leverinsufficiëntie Macugen is niet onderzocht bij patiënten met leverinsufficiëntie.
Er zijn echter geen bijzondere maatregelen vereist voor deze populatie (zie rubriek 5.2).
Nierinsufficiëntie Macugen is niet voldoende onderzocht bij patiënten met een creatinineklaring < 20 ml/min.
Er zijn echter geen bijzondere maatregelen vereist voor patiënten met een creatinineklaring boven de 20 ml/min.
(zie rubriek 5.2).
Kinderen en adolescenten Macugen is niet onderzocht bij patiënten jonger dan 18 jaar.
Het gebruik bij kinderen en adolescenten wordt daarom niet aangeraden.
Oudere patiënten:
Geen bijzondere maatregelen vereist.
Geslacht:
Geen bijzondere maatregelen vereist.
4.3 Contra-indicaties
Actieve of vermoedelijke oculaire of perioculaire infectie.
Bekende overgevoeligheid voor het werkzame bestanddeel of voor één van de hulpstoffen.
4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik
Zoals te verwachten is met intravitreale injecties, kan tijdelijke toename van de intraoculaire druk gezien worden.
De perfusie van de oogzenuwkop dient daarom te worden gecontroleerd en een stijging van de intraoculaire druk dient adequaat na de injectie te worden behandeld.
Onmiddellijke (op de dag van de injectie) of vertraagde intravitreale bloedingen kunnen na de injecties van pegaptanib optreden.
De intravitreale injectieprocedures worden geassocieerd met een risico op endoftalmitis; in klinische studies met Macugen was de incidentie 0,1% per injectie.
Tijdens post-marketing ervaring zijn binnen enkele uren na de intravitreale toedieningsprocedure met pegabtanib gevallen van anafylaxie/anafylactoïde reacties, waaronder angio-oedeem, waargenomen.
Een directe relatie met Macugen of met een van de diverse geneesmiddelen die worden toegediend als onderdeel van de voorbereiding op de injectieprocedure, of met andere factoren is in deze gevallen niet vastgesteld.
4.5 Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie
Er zijn geen geneesmiddelinteractiestudies uitgevoerd met Macugen.
Pegaptanib wordt gemetaboliseerd door nucleasen; door het cytochroom P450 gemedieerde geneesmiddelinteracties zijn daarom onwaarschijnlijk.
Twee vroege klinische studies uitgevoerd bij patiënten die Macugen alleen en in combinatie met fotodynamische therapie (PDT) toegediend kregen, lieten geen merkbaar verschil zien in de farmacokinetiek van pegaptanib in plasma.
-3- 4.6 Zwangerschap en borstvoeding
Pegaptanib is niet onderzocht bij zwangere vrouwen.
Hoewel er onvoldoende experimenteel onderzoek bij dieren is gedaan, werd er bij hoge systemische blootstelling reproductietoxiciteit aangetoond (zie rubriek 5.3).
Het mogelijke risico bij de mens is onbekend.
Naar verwachting is de systemische blootstelling aan pegaptanib na oculaire toediening zeer laag.
Toch mag Macugen tijdens de zwangerschap alleen worden gebruikt indien het potentiële voordeel voor de moeder het potentiële risico voor de foetus rechtvaardigt.
Het is niet bekend of Macugen uitgescheiden wordt via de moedermelk.
Macugen wordt niet aanbevolen tijdens de borstvoeding.
4.7 Beïnvloeding van de rijvaardigheid en van het vermogen om machines te bedienen
Patiënten kunnen tijdelijk last hebben van wazig zien na toediening van Macugen door intravitreale injectie.
Zij dienen geen voertuig te besturen of machines te bedienen tot dit voorbij is.
4.8 Bijwerkingen
Macugen werd aan 892 patiënten gedurende een jaar in gecontroleerde studies toegediend (totaal aantal injecties = 7545, gemiddeld aantal injecties/patiënt = 8,5) in doses van 0,3, 1,0 en 3,0 mg.
De drie doses hadden een vergelijkbaar veiligheidsprofiel.
Van de 295 patiënten die gedurende een jaar met de aanbevolen dosis van 0,3 mg werden behandeld (totaal aantal injecties = 2478, gemiddeld aantal injecties/patiënt = 8,4), vertoonde 84% een ongewenst voorval dat door de onderzoekers toegeschreven werd aan de injectieprocedure, 3% een ernstig ongewenst voorval dat mogelijk gerelateerd was aan de injectieprocedure en 1% een ongewenst voorval dat mogelijk gerelateerd was aan de injectieprocedure dat leidde tot onderbreking of stopzetting van de behandeling.
Zevenentwintig procent (27%) van de patiënten vertoonde een ongewenst voorval dat door de onderzoekers toegeschreven werd aan de studiemedicatie.
Twee patiënten (0,7%) vertoonden ernstige ongewenste voorvallen die mogelijk gerelateerd waren aan de studiemedicatie.
Eén van deze patiënten had een aneurysma aortae; de andere had een loslating van de retina en een retinale bloeding hetgeen tot stopzetting van de behandeling leidde.
De ernstige ongewenste voorvallen die gerapporteerd zijn bij met Macugen behandelde patiënten, omvatten endoftalmitis (12 gevallen, 1%), retinale bloeding (3 gevallen, < 1%), glasvochtbloeding (2 gevallen, < 1%) en loslating van de retina (4 gevallen, < 1%).
De hierna beschreven veiligheidsgegevens omvatten alle ongewenste voorvallen samen die mogelijk gerelateerd zijn aan zowel de toedieningsprocedure als aan het geneesmiddel bij de 295 patiënten in de 0,3 mg behandelingsgroep.
De ongewenste voorvallen zijn opgesomd per systeem/orgaanklasse en frequentie (zeer vaak (≥ 1/10), vaak (≥ 1/100 en < 1/10) en soms (≥ 1/1000 en < 1/100).
Psychische stoornissen
soms
nachtmerrie, depressie
Zenuwstelselaandoeningen
vaak
hoofdpijn
Oogaandoeningen Deze oculaire ongewenste reacties werden beschouwd als mogelijk gerelateerd aan de behandeling met Macugen (ofwel aan de injectieprocedure ofwel aan Macugen), en werden voor het grootste deel beschouwd als gerelateerd aan de injectieprocedure.
zeer vaak
ontsteking van de voorste oogkamer, oogpijn, verhoogde intraoculaire druk, keratitis punctata, mouches volantes en troebelingen in het glasvocht
-4-
vaak
abnormaal gevoel in het oog, cataract, conjunctivale bloeding, conjunctivale hyperemie, conjunctivaal oedeem, conjunctivitis, corneadystrofie, cornea-epitheeldefect, cornea-epitheelstoornis, cornea-oedeem, droog oog, endoftalmitis, oogsecreties, oogontsteking, oogirritatie, pruritus van het oog, roodheid van het oog, oogzwelling, ooglidoedeem, tranenvloed, maculaire degeneratie, pupilverwijding, oculair ongemak, ooghypertensie, periorbitale bloeding, fotofobie, fotopsie, retinale bloeding, wazig zien, verminderde gezichtsscherpte, visusstoornissen, loslating van het glasachtig lichaam en afwijkingen van het glasvocht
soms
asthenopie, blefaritis, allergische conjunctivitis, afzettingen in de cornea, oogbloeding, pruritus van de oogleden, keratitis, glasvochtbloeding, zwakke pupilreflex, abrasie van de cornea, retinale exsudaten, ooglidptose, retinaal litteken, chalasie, cornea- erosie, verminderde intraoculaire druk, reactie op de injectieplaats, blaren op de injectieplaats, loslating van de retina, cornea- aandoening, occlusie van de retinale arterie, retinascheur, ectrópion, stoornis van de oogbeweging, ooglidirritatie, hyphaema, pupilstoornis, irisstoornis, oculaire icterus, uveitis anterior, afzettingen in het oog, iritis, (excavatie van de papillo van de nervus opticus), pupilmisvorming, occlusie van de retinale ader en glasvochtprolaps
Evenwichtsorgaan- en ooraandoeningen
soms
doofheid, verergering van de ziekte van Ménière, duizeligheid
Hartaandoeningen
soms
hartkloppingen
Bloedvataandoeningen
soms
hypertensie, aneurysma aortae
Ademhalingsstelsel-, borstkas- en mediastinumaandoeningen
vaak soms
rinorroe nasofaryngitis
Maagdarmstelselaandoeningen
soms
braken, dyspepsie
Huid- en onderhuidaandoeningen
soms
contactdermatitis, eczeem, wijzigingen van de haarkleur, huiduitslag, pruritus, nachtelijk zweten
Skeletspierstelsel- en bindweefselaandoeningen
soms
rugpijn
Algemene aandoeningen en toedieningsplaatsstoornissen
soms
vermoeidheid, stijfheid, drukgevoeligheid, pijn op de borst, griepachtige ziekteverschijnselen
Onderzoeken
soms
verhoogde gamma-glutamyltransferase activiteit
Letsels, intoxicaties en verrichtingencomplicaties
soms
abrasie
-5- Driehonderd vierenzeventig (374) patiënten kregen een continue behandeling met Macugen gedurende perioden tot 2 jaar (128 met een dosis van 0,3 mg, 126 met 1 mg en 120 met 3 mg).
De algemene veiligheidsgegevens waren consistent met de veiligheidsgegevens na 1 jaar en er werden geen nieuwe veiligheidsaspecten waargenomen.
Bij de 128 patiënten die behandeld werden met de aanbevolen dosis van 0,3 mg gedurende perioden tot 2 jaar (totaal aantal injecties in het tweede jaar = 913, gemiddeld aantal injecties in het tweede jaar = 6,9), waren er geen duidelijke consistente stijgingen in de frequentie van ongewenste voorvallen in vergelijking met de frequenties zoals die werden gezien in het eerste jaar.
Postmarketing ervaring:
Zeldzame gevallen van anafylaxie/anafylactoïde reacties, waaronder angio- oedeem, zijn gemeld bij patiënten binnen enkele uren na de toediening van pegabtanib samen met diverse geneesmiddelen die worden toegediend als onderdeel van de voorbereiding op de injectieprocedure (zie rubriek 4.2 en 4.4).
4.9 Overdosering
Er zijn geen gevallen van overdosering met Macugen gerapporteerd in klinische studies.
5.
FARMACOLOGISCHE EIGENSCHAPPEN
5.1 Farmacodynamische eigenschappen
Farmacotherapeutische categorie:
Middelen voor oculaire bloedvataandoeningen, ATC code S01LA03.
Pegaptanib is een gepegyleerd gemodificeerd oligonucleotide dat zich met grote specificiteit en affiniteit bindt aan de extracellulaire Vascular Endothelial Growth Factor (VEGF165) en zo de activiteit ervan remt.
VEGF is een secretie-eiwit dat de angiogenese, de vasculaire permeabiliteit en de inflammatie induceert, factoren waarvan verondersteld wordt dat zij allen bijdragen tot de progressie van de neovasculaire (natte) vorm van AMD.
VEGF165 is de VEGF isovorm die preferentieel betrokken is bij de pathologische oculaire neovascularisatie.
De selectieve remming bij dieren met pegaptanib bleek even doeltreffend in het onderdrukken van de pathologische neovascularisatie als de pan-VEGF remming; In tegenstelling tot de pan-VEGF-remming spaarde pegaptanib echter de normale vasculatuur.
Reducties in de groei van de gemiddelde totale laesiegrootte, de choroïdale neovascularisatiegrootte (CNV) en de fluoresceïnelekgrootte, zijn aangetoond bij AMD-patiënten die met Macugen waren behandeld.
Pegaptanib werd bestudeerd in twee gecontroleerde, dubbelblinde en identiek opgezette gerandomiseerde studies (EOP1003; EOP1004) bij patiënten met neovasculaire AMD.
In totaal werden 1190 patiënten behandeld (892 Macugen, 298 sham (schijnbehandeling, controlegroep)); de mediane leeftijd was 77 jaar.
De patiënten kregen gemiddeld 8,4 tot 8,6 behandelingen op 9 mogelijke behandelingen toegediend in alle behandelingsgroepen in het eerste jaar.
Zij werden gerandomiseerd en kregen een schijnbehandeling (sham) of 0,3 mg, 1 mg of 3 mg pegaptanib, in de vorm van intravitreale injecties om de 6 weken gedurende 48 weken.
Fotodynamische therapie (PDT) met verteporfine werd toegestaan volgens het oordeel van de onderzoekers bij patiënten met overwegend klassieke laesies.
Er waren ook patiënten in de twee studies opgenomen die alle neovasculaire AMD laesiesubtypes (25% overwegend klassieke, 39% occult met geen klassieke en 36% minimale klassieke), laesiegroottes tot 12 schijfgebieden hadden, waarvan er bijna 50% bedreigd konden worden door een subretinale bloeding en/of bijna 25% door fibrotische littekenvorming of atrofische schade.
De patiënten hadden ten minste één voorafgaande PDT-behandeling en een gezichtsscherpte aan de baseline in het studie-oog tussen 20/40 en 20/320.Na een jaar vertoonde pegaptanib 0,3 mg een statistisch significant behandelingsvoordeel voor het primaire eindpunt mbt de werkzaamheid; het aantal patiënten die minder dan 15 letters aan gezichtsscherpte verloren (gepredefinieerde gepoolde (samengevoegde) analyse, pegaptanib 0,3 mg 70% versus schijnbehandeling 55%, p = 0,0001; EOP 1003 pegaptanib 0,3 mg 73% versus schijnbehandeling (sham) 59%, p = 0,0105; EOP 1004 pegaptanib 0,3 mg 67% versus schijnbehandeling (sham) 52%, p = 0,0031).
-6- Gemiddelde verandering in gezichtsscherpte (VA) in de tijd; Jaar 1; ITT (=Intention To Treat) (LOCF= Last Observation Carried Forward)
5 Gem. verandering in VA vanaf week 0
0.3 mg N=265
Sham N=272
-5
-10
-15
(Letters)
-20
Jaar 1
-25
6
12
18
24
30
36
42
48
54
Weken
N: aantal deelnemende patiënten
Pegaptanib 0,3 mg vertoonde een behandelingsvoordeel ongeacht het laesiesubtype, de laesiegrootte en de gezichtsscherpte aan de baseline, en ongeacht de leeftijd, het geslacht, de irispigmentatie en PDT-behandeling in het verleden en/of bij aanvang van deze studie
Aan het einde van het eerste jaar (week 54) werden 1053 patiënten opnieuw gerandomiseerd om de behandeling voort te zetten of om deze te stop te zetten tot week 102.
Gemiddeld bleef het behandelingsvoordeel tot 102 weken behouden met een blijvend behoud van de gezichtsscherpte voor patiënten die opnieuw gerandomiseerd werden om de behandeling met pegaptanib voort te zetten.
Patiënten die opnieuw gerandomiseerd werden om de behandeling met pegaptanib na één jaar stop te zetten, verloren hun gezichtsscherpte gedurende het tweede jaar.
Samenvatting van de gemiddelde verandering in gezichtsscherpte (VA) tov baseline in de weken 6, 12, 54 en 102 (LOCF)
EOP 1003
Schijn-
EOP 1004
Schijn-
0,3-0,3
0,3-gestaakt
schijn/schijn+ gestaakt
0,3-0.3
0,3-gestaakt schijn/schijn+ gestaakt
N
67
66
54
66
66 53
Gemiddelde verandering in VA week 6 Gemiddelde verandering
-1,9
-0,0
-4,4
-1,9
-2,0
-3,4
in VA week 12 Gemiddelde verandering
-4,3
-2,0
-4,8
-2,8
-2,2
-4,7
in VA week 54 Gemiddelde verandering
-9,6
-4,3
-11,7
-8,0
-7,6
-15,6
in VA week 102
-10,8
-9,7
-13,1
-8,0
-12,7
-21,1
-7-
De gegevens die een periode van twee jaar beslaan, geven aan dat met de behandeling met Macugen zo vroeg mogelijk moet worden begonnen.
Bij gevorderde ziekte dient bij aanvang en voortzetting van de behandeling met Macugen het potentiële voordeel voor het gezichtsvermogen van het oog te worden overwogen.
Behandeling met Macugen in beide ogen tegelijkertijd is niet onderzocht.
De veiligheid en werkzaamheid van Macugen na twee jaar is niet aangetoond.
5.2 Farmacokinetische gegevens
Absorptie:
Bij dieren wordt pegaptanib traag vanuit het oog in de systemische circulatie geabsorbeerd na intravitreale toediening.
De absorptie vanuit het oog is de snelheidsbeperkende stap in de verdeling van pegaptanib bij dieren en waarschijnlijk ook bij de mens.
Bij mensen bedraagt de gemiddelde schijnbare plasmahalfwaardetijd (± standaarddeviatie) van pegaptanib na een mono-oculaire dosis van 3 mg (10 maal de aanbevolen dosis) 10 ± 4 dagen.
Een gemiddelde maximale plasmaconcentratie van ongeveer 80 ng/ml wordt bij de mens bereikt binnen 1 tot 4 dagen na een mono-oculaire dosis van 3 mg.
De gemiddelde oppervlakte onder de plasmaconcentratie-tijdcurve (AUC) bedraagt ongeveer 25 μ g·uur/ml bij deze dosis.
Pegaptanib accumuleert niet in het plasma bij intravitreale toediening om de 6 weken.
Bij doses lager dan 0,5 mg/oog worden de plasmaconcentraties van pegaptanib waarschijnlijk niet hoger dan 10 ng/ml.
De absolute biologische beschikbaarheid van pegaptanib na intravitreale toediening is niet onderzocht bij de mens, maar bedraagt ongeveer 70-100% bij konijnen, honden en apen.
Bij dieren die behandeld werden met doses van pegaptanib tot 0,5 mg/oog in beide ogen, bedroegen de plasmaconcentraties 0,03% tot 0,15% van de concentraties in het glasvocht.
Distributie/Metabolisme/Excretie:
Bij muizen, ratten, konijnen, honden en apen wordt pegaptanib voornamelijk gedistribueerd in het plasmavolume en wordt het niet uitgebreid gedistribueerd in de perifere weefsels na intraveneuze toediening.
Vierentwintig uur na intravitreale toediening van een radioactief gemerkte dosis van pegaptanib in beide ogen bij konijnen werd de radioactiviteit voornamelijk teruggevonden in het glasvocht, de retina en het kamerwater.
Na intravitreale en intraveneuze toediening van radioactief gemerkt pegaptanib aan konijnen werden de hoogste concentraties van radioactiviteit (buiten het oog voor de intravitreale toediening) teruggevonden in de nieren.
Bij konijnen wordt de nucleotide, 2’ - fluorouridine component teruggevonden in het plasma en de urine na toediening van eenmalige radioactief gemerkte intraveneuze en intravitreale doses pegaptanib.
Pegaptanib wordt gemetaboliseerd door endo- en exonucleasen.
Bij konijnen wordt pegaptanib voornamelijk met de urine uitgescheiden in onveranderde vorm en in de vorm van metabolieten.
Bijzondere populaties De farmacokinetiek van pegaptanib is gelijk bij mannelijke en vrouwelijke patiënten en binnen de leeftijdscategorie van 50 tot 90 jaar.
Pegaptanibnatrium is niet voldoende onderzocht bij patiënten met een creatinineklaring onder de 20 ml/min.
Een verlaging van de creatinineklaring onder de 20 ml/min kan geassocieerd worden met een 2,3-voudige toename van de AUC van pegaptanib.
Er zijn echter geen bijzondere maatregelen vereist voor patiënten met een creatinineklaring boven de 20 ml/min die worden behandeld met de aanbevolen dosis van pegaptanibnatrium 0,3 mg.
De farmacokinetiek van pegaptanib is niet onderzocht bij patiënten met leverinsufficiëntie.
Men verwacht dat de systemische blootstelling zich beweegt binnen een goed verdragen marge bij patiënten
-8- met een verminderde leverfunctie, aangezien een 10 maal hogere dosis (3 mg/oog) goed werd verdragen.
5.3 Gegevens uit het preklinisch veiligheidsonderzoek
Niet-klinische gegevens duiden niet op een speciaal risico voor mensen.
Deze gegevens zijn afkomstig van conventionele studies op het gebied van veiligheidsfarmacologie, toxiciteit bij herhaalde dosering bij en genotoxiciteit.
Er zijn geen studies uitgevoerd naar het carcinogene potentieel van pegaptanib.
Pegaptanib vertoonde geen maternale toxiciteit en er waren geen aanwijzingen voor teratogeniciteit of foetale mortaliteit bij muizen na toediening van intraveneuze doses van 1 tot 40 mg/kg/dag.
Een verminderd lichaamsgewicht (5%) en een minimale vertraging van de ossificatie in de falangen van de voorpoten werden slechts waargenomen bij op de AUC gebaseerde blootstellingsniveaus die meer dan 300 maal groter waren dan bij de mens te verwachten is; deze bevindingen worden daarom van beperkte klinische betekenis geacht.
In de 40 mg/kg/dag groep bedroegen de concentraties van pegaptanib in het amnionvocht 0,05% van de maternale plasmaconcentraties.
Er bestaan geen studies over de reproductietoxiciteit bij konijnen.
Er zijn geen gegevens beschikbaar om de mannelijke of vrouwelijke voortplantings- of vruchtbaarheidsindexen te evalueren.
6.
FARMACEUTISCHE GEGEVENS
6.1 Lijst van hulpstoffen
Natriumchloride Monobasisch natriumfosfaatmonohydraat Dibasisch natriumfosfaatheptahydraat Natriumhydroxide Zoutzuur Water voor injectie
6.2 Gevallen van onverenigbaarheid
In verband met het ontbreken van onderzoek naar onverenigbaarheden, mag dit geneesmiddel niet met andere geneesmiddelen gemengd worden.
6.3 Houdbaarheid
18 maanden
6.4 Speciale voorzorgsmaatregelen bij bewaren
Bewaren in de koelkast (2oC-8oC).
Niet in de vriezer bewaren.
6.5 Aard en inhoud van de verpakking
Macugen wordt afgeleverd in een verpakking voor eenmalig gebruik.
Elke verpakking bevat een zakje in een karton dat een voorgevulde 1 ml injectiespuit van type 1 glas bevat, afgesloten met een elastomeer zuigerstopje en een vooraf aangebrachte zuiger, die op hun plaats worden gehouden door een plastic beugel.
De spuit heeft een vooraf aangebrachte polycarbonaat plastic luer-lock-adapter en het uiteinde is afgesloten met een elastomeer afsluitdop.
De verpakking wordt zonder naald geleverd.
-9- 6.6 Speciale voorzorgsmaatregelen voor het verwijderen
Macugen is uitsluitend voor eenmalig gebruik.
Indien de oplossing troebel lijkt, indien partikels worden waargenomen of indien er aanwijzingen zijn voor beschadiging van de injectiespuit, of als de plastic beugel ontbreekt of niet op de injectiespuit is bevestigd, mag Macugen niet gebruikt worden.
Vóór het toedienen dient de injectiespuit uit de plastic beugel te worden gehaald en de afsluitdop te worden verwijderd.
Om het product te kunnen toedienen, dient een naald van 27 of 30 G x ½ inch op de luer-lock-adapter te worden aangebracht.
De spuit dient met de naald naar boven gericht op de aanwezigheid van luchtbellen gecontroleerd te worden.
Indien er luchtbellen aanwezig zijn, dient er zacht met de vinger op de spuit getikt te worden totdat de bellen naar de bovenkant van de spuit zijn gestegen.
Daarna dient de zuiger voorzichtig omhoog gedrukt worden om de luchtbellen uit de spuit te duwen.
Het zuigerstopje mag niet worden teruggetrokken.
De laatste ribbel van het zuigerstopje (direct onder de zuiger) mag niet voorbij de op de spuit aangegeven dosislijn worden geduwd.
Onmiddellijk vóór het toedienen moet deze laatste ribbel van de zuiger op één lijn worden gebracht met de dosislijn om te garanderen dat de juiste dosis wordt toegediend.
Hierna dient de gehele inhoud van de spuit te worden geïnjecteerd.
Macugen dient in de koelkast bewaard te worden.
De in te spuiten oplossing dient vóór de injectie op kamertemperatuur te komen.
Macugen dient niet meer te worden gebruikt indien het langer dan twee weken bij kamertemperatuur bewaardis geweest.
Om besmetting te voorkomen dient de Macugen injectiespuit niet uit het zakje te worden gehaald tot de patiënt voorbereid is voor de injectie.
Alle ongebruikte producten en afvalstoffen dienen te worden vernietigd overeenkomstig lokale voorschriften.
7.
HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Pfizer Limited Ramsgate Road Sandwich, Kent CT13 9NJ Verenigd Koninkrijk
8.
NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/05/325/002
9.
DATUM VAN EERSTE VERGUNNING/HERNIEUWING VAN DE VERGUNNING
31/01/2006
10.
DATUM VAN HERZIENING VAN DE TEKST
Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europese Geneesmiddelen Bureau (EMEA) http://www.emea.europa.eu /
- 10 -
BIJLAGE II
A.
HOUDER(S)VAN DE VERGUNNING(EN) VOOR DE VERVAARDIGING VERANTWOORDELIJK VOOR VRIJGIFTE
B.
VOORWAARDEN VERBONDEN AAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
- 11 -
A.
HOUDER(S) VAN DE VERGUNNING(EN) VOOR DE VERVAARDIGING VERANTWOORDELIJK VOOR VRIJGIFTE
Naam en adres van de fabrikant verantwoordelijk voor vrijgifte
Pfizer Ireland Pharmaceuticals Pottery Road Dun Laoghaire Co Dublin Ierland
B.
VOORWAARDEN VERBONDEN AAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
• VOORWAARDEN OF BEPERKINGEN OPGELEGD AAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN TEN AANZIEN VAN DE LEVERING EN HET GEBRUIK
Aan beperkt medisch recept onderworpen geneesmiddel (Zie bijlage I: samenvatting van de productkenmerken, rubriek 4.2).
• VOORWAARDEN OF BEPERKINGEN MET BETREKKING TOT EEN VEILIG EN DOELTREFFEND GEBRUIK VAN HET GENEESMIDDEL
Voorafgaand aan het op de markt brengen, en zoals overeengekomen met de bevoegde autoriteiten in de lidstaten, dient de vergunninghouder nationaal te implementeren:
• Een instructieprogramma voor artsen en gezondheidswerkers dat erop is gericht het risico tot een minimum te beperken en bij te dragen tot een veilig en effectief gebruik van het product.
Het plan dient te bestaan uit maatregelen die erop zijn gericht ongewenste voorvallen, die verband houden met de intravitreale injectieprocedure (bv. endoftalmitis), tot een minimum te beperken door het geven van een adequate instructie over: a) De intravitreale injectieprocedure zoals deze werd uitgevoerd in de belangrijkste klinische studies b) Steriele technieken om het risico van infecties tot een minimum te beperken c) Het gebruik van antibiotica d) Het gebruik van povidon-jood e) Het uitvoeren van scrubs van het ooglid f) Het gebruik van anaesthetica om er zeker van te zijn dat de patiënt zich op zijn gemak voelt g) Technieken voor de intravitreale injectie h) Behandeling van de oogboldruk i) Behandeling van endoftalmitis j) Het begrijpen van de risicofactoren die betrokken zijn bij het ontstaan van endoftalmitis k) Het melden van ernstige ongewenste voorvallen • Een instructieprogramma voor patiënten, dat erop is gericht het risico tot een minimum te beperken en bij te dragen tot een veilig en effectief gebruik van het product.
Dit plan dient maatregelen te omvatten die adequate instructie geven over: l) De belangrijkste signalen en symptomen van ernstige ongewenste voorvallen die verband houden met de intravitreale injectieprocedure m) Wanneer onmiddellijk contact dient te worden opgenomen met de gezondheidswerker.
- 12 -
• ANDERE VOORWAARDEN
Farmacovigilantiesysteem De houder van de vergunning voor het in de handel brengen moet verzekeren dat het farmaco- vigilantiesysteem, zoals beschreven in versie 1.1 overlegd in Module 1.8.1 van de vergunning voor het in de handel brengen, is opgezet en functioneert voordat en zolang als het product op de markt is.
Risk Management Plan De vergunninghouder heeft zich verplicht om, als onderdeel van het Farmacovigilantieplan, studies en controles uit te voeren die gedetailleerd zijn opgenomen in het risk/management plan.
Daarnaast heeft de vergunninghouder zich verplicht een voorstel te doen voor een methodologie om de effectiviteit van maatregelen die het risico moeten minimaliseren in de EU te beoordelen, met inbegrip van de ijkpunten die nodig zijn voor een dergelijke beoordeling.
Deze methodologie dient geheel conform de CHMP guideline over “ Risk Management Systems for Medicinal Products for Human use” te zijn en dient binnen 30 dagen na het Commissiebesluit te worden ingediend.
- 13 -
BIJLAGE III
ETIKETTERING EN BIJSLUITER
- 14 -
A.
ETIKETTERING
- 15 -
GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD:
Karton
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Macugen 0,3 mg oplossing voor injectie pegaptanibnatrium
2.
GEHALTE AAN WERKZAME STOF(FEN)
Elke voorgevulde injectiespuit voor eenmalig gebruik levert 1,65 mg pegaptanibnatrium overeenkomend met 0,3 mg van de vrije zuurvorm van het oligonucleotide in een nominaal volume van 90 microliter.
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Natriumchloride, monobasisch natriumfosfaatmonohydraat, dibasisch natriumfosfaatheptahydraat, natriumhydroxide, zoutzuur, water voor injectie.
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
Oplossing voor injectie, 90 μ l.
Deze verpakking bevat een voorgevulde injectiespuit, een zuigerstopje en een vooraf aangebrachte zuiger en wordt zonder naald geleverd.
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)
Intravitreaal gebruik.
Voor gebruik de bijsluiter lezen.
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Buiten het bereik en het zicht van kinderen houden.
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG
8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP:
{MM/JJJJ}
- 16 -
9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
Bewaren in de koelkast.
Niet in de vriezer bewaren.
10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Pfizer Ltd Ramsgate Road Sandwich, Kent CT13 9NJ Verenigd Koninkrijk
12.
NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/05/325/002
13.
PARTIJNUMMER
Lot / Charge:
{nummer}
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING
Geneesmiddel op medisch voorschrift.
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
16.
INFORMATIE OVER BRAILLE
Rechtvaardiging voor uitzondering van braille is aanvaardbaar.
- 17 -
GEGEVENS DIE TEN MINSTE OP PRIMAIRE KLEINVERPAKKINGEN MOETEN WORDEN VERMELD
Voorgevulde injectiespuit
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL EN DE TOEDIENINGWEG(EN)
Macugen 0,3 mg injectie pegaptanib
2.
WIJZE VAN TOEDIENING
3.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
4.
PARTIJNUMMER
5.
INHOUD UITGEDRUKT IN GEWICHT, VOLUME OF EENHEID
90 µl
6.
OVERIGE
- 18 -
GEGEVENS DIE TEN MINSTE OP PRIMAIRE KLEINVERPAKKINGEN MOETEN WORDEN VERMELD
Zakje met een voorgevulde injectiespuit, een zuigerstopje en een vooraf aangebrachte zuiger.
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL EN DE TOEDIENINGWEG(EN)
Macugen 0,3 mg oplossing voor injectie Pegaptanibnatrium Intravitreaal gebruik
2.
WIJZE VAN TOEDIENING
3.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP:
{MM/JJJJ}
4.
PARTIJNUMMER
Lot / Charge:
{nummer}
5.
INHOUD UITGEDRUKT IN GEWICHT, VOLUME OF EENHEID
90µl
6.
OVERIGE
Het zakje dient niet geopend te worden tot de patiënt voorbereid is voor de injectie.
Pfizer
- 19 -
B.
BIJSLUITER
- 20 -
BIJSLUITER:
INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER
Macugen 0,3 mg oplossing voor injectie Pegaptanibnatrium
Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel.
- Bewaar deze bijsluiter, het kan nodig zijn om deze nogmaals door te lezen.
- Heeft u nog vragen, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
In deze bijsluiter:
1.
Wat is Macugen en waarvoor wordt het gebruikt 2.
Wat u moet weten voordat u Macugen gebruikt 3.
Hoe wordt de intravitreale injectie van Macugen toegediend 4.
Mogelijke bijwerkingen 5 Hoe bewaart u Macugen 6.
Aanvullende informatie
1.
WAT IS MACUGEN EN WAARVOOR WORDT HET GEBRUIKT
Macugen is een oogheelkundig product, dit betekent dat het uitsluitend bestemd is voor de behandeling van de ogen.
Het is een oplossing voor injectie in een voorgevulde glazen injectiespuit.
Uw arts zal de injectie toedienen.
Macugen wordt gebruikt voor de behandeling van de natte vorm van leeftijdsgebonden maculaire degeneratie (AMD).
Deze ziekte leidt tot een verlies van het gezichtsvermogen als gevolg van beschadiging van het centrale deel van het netvlies (de macula) aan de achterkant van het oog.
De macula stelt het oog in staat tot het fijn centraal zicht dat nodig is voor activiteiten zoals autorijden, kleine letters lezen en andere gelijkwaardige taken.
In de natte vorm van AMD groeien er abnormale bloedvaatjes onder het netvlies en de macula.
Deze nieuwe bloedvaten kunnen bloeden en lekken, waardoor de macula zwelt of omhoog komt, zodat het centraal zicht vervormd of beschadigd wordt.
In deze omstandigheden kan het verlies van gezichtsvermogen snel en ernstig zijn.
Macugen werkt door de groei van deze abnormale bloedvaten te remmen en het bloeden en lekken te doen ophouden.
Macugen wordt gebruikt voor de behandeling van alle types van abnormale groei van bloedvaten bij patiënten met AMD.
Elke verpakking van Macugen bevat een voorgevulde injectiespuit, een elastomeer zuigerstopje en een vooraf aangebrachte zuiger in een afgesloten zakje.
De voorgevulde injectiespuit zal eenmaal worden gebruikt en vervolgens worden weggegooid.
2.
WAT U MOET WETEN VOORDAT U MACUGEN GEBRUIKT
Gebruik Macugen niet:
- als u overgevoelig (allergisch) bent voor pegaptanibnatrium of een van de andere bestanddelen.
- als u een infectie hebt in of rond het oog.
Wees extra voorzichtig met Macugen:
Neem contact op met uw arts als u allergisch bent voor welke substantie dan ook.
Macugen wordt toegediend in de vorm van een injectie in het oog.
Af en toe kan een infectie van het binnenste deel van het oog voorkomen na een behandeling met Macugen (tot twee weken erna).
Het is belangrijk om een dergelijke infectie zo vlug mogelijk te herkennen en te behandelen.
Breng uw arts onmiddellijk op de hoogte als u een van de volgende symptomen opmerkt: oogpijn of toegenomen ongemak, toenemende roodheid van het oog, wazig zien of verminderd gezichtsvermogen,
- 21 -
toegenomen lichtgevoeligheid, verhoogd aantal kleine partikels in uw gezichtsveld.
Als uw arts om een of andere reden onbereikbaar is, dient onmiddellijk met een andere arts contact te worden opgenomen.
Bij sommige patiënten kan de druk in het behandelde oog onmiddellijk na de injectie gedurende korte tijd toenemen.
Uw arts kan dit na elke injectie controleren.
Gebruik in combinatie met andere geneesmiddelen:
Vertel uw arts of apotheker wanneer u andere geneesmiddelen gebruikt of kort geleden heeft gebruikt.
Dit geldt ook voor geneesmiddelen die u zonder recept kunt krijgen.
Zwangerschap en borstvoeding Er is geen ervaring met het gebruik van Macugen bij zwangere vrouwen; de mogelijke risico's zijn daarom onbekend.
Als u zwanger bent of zwanger wil worden, bespreek dit met uw arts vóór de behandeling met Macugen.
Het is niet bekend of Macugen uitgescheiden wordt via de moedermelk.
Macugen wordt niet aanbevolen tijdens de borstvoeding.
Vraag uw arts of apotheker om advies voordat u Macugen gebruikt.
Rijvaardigheid en het gebruik van machines U kunt tijdelijk last hebben van wazig zien na toediening van Macugen.
In dit geval mag u geen voertuig besturen of machines bedienen totdat dit voorbij is.
3.
HOE WORDT MACUGEN GEBRUIKT
Alle injecties van Macugen zullen worden toegediend door uw arts.
Macugen wordt toegediend in de vorm van één enkele injectie in uw oog met tussenperioden van 6 weken (dit is 9 maal per jaar).
De injectie wordt toegediend in het glasvocht van het oog, dit is de geleiachtige stof in het oog.
Uw arts zal het verloop van uw aandoening volgen en adviseren hoelang u met Macugen dient te worden behandeld.
Voordat de behandeling wordt gegeven kan uw arts u vragen om antibiotische oogdruppels te gebruiken of uw ogen zorgvuldig te wassen.
Breng uw arts ervan op de hoogte als u bekend bent met een allergie voor welke substantie dan ook.
Volg nauwgezet deze instructies.
Vóór de injectie zal uw arts u een lokaal anaestheticum (een verdovend middel) toedienen.
Dit zal elke pijn die u zou kunnen hebben als gevolg van de injectie, die een eenvoudige en snelle verrichting is, verminderen of voorkomen.
Na elke injectie kan men u vragen om antibiotische oogdruppels (of een ander type van antibiotische behandeling) te gebruiken ter voorkoming van een ooginfectie.
Wat u moet doen als u een afspraak vergeet Neem zo snel mogelijk contact op met het ziekenhuis of de kliniek om een nieuwe afspraak te regelen.
4.
MOGELIJKE BIJWERKINGEN
Zoals alle geneesmiddelen kan Macugen bijwerkingen veroorzaken, hoewel niet iedereen ze krijgt.
De vaakst gemelde bijwerkingen (bij meer dan één op 10 patiënten in klinische studies) worden hoogst waarschijnlijk veroorzaakt door de injectieprocedure, eerder dan door het geneesmiddel, en zijn: oogontsteking, oogpijn, verhoogde druk in het oog, kleine vlekken op het oogoppervlak (keratitis punctata), kleine partikels of stipjes in uw zicht (zwevers of troebelingen in het glasvocht).
- 22 -
Af en toe kan een infectie in het binnenste deel van het oog voorkomen binnen twee weken na behandeling met Macugen.
De symptomen die u dan kunt ervaren, worden beschreven in rubriek 2 van deze bijsluiter (“ Wees extra voorzichtig met Macugen”).
Lees alstublieft rubriek 2.
Daarin wordt uitgelegd wat u moet doen als u een van deze symptomen heeft.
Andere vaak voorkomende bijwerkingen aan de ogen die mogelijk veroorzaakt worden door het geneesmiddel of de injectieprocedure zijn (bij meer dan één op 100 patiënten in klinische studies): wazig zien, stoornis van het gezichtsvermogen, oogongemak, verminderd gezichtsvermogen, verhoogde lichtgevoeligheid, verschijnen van knipperende lichten, bloeding rond het oog (periorbitale bloeding), bloeddoorlopen oog (bloeding van het bindvlies), aandoening van de geleiachtige stof in het oog (aandoening van het glasachtig lichaam) zoals verplaatsing of scheur (loslating van het glasachtig lichaam), lensvertroebeling (cataract), stoornis van het oogoppervlak (hoornvlies), zwelling of ontsteking van het ooglid, zwelling van het binnenoppervlak van het ooglid of van het buitenoppervlak van het oog (bindvlies), oogontsteking, tranen, bindvliesontsteking (conjunctivitis), droog oog, oogafvloed, geprikkeldheid van het oog, jeuk van het oog, roodheid van het oog of pupilverwijding.
Andere vaak voorkomende niet-visuele bijwerkingen die mogelijk veroorzaakt worden door het geneesmiddel of de injectieprocedure zijn (bij meer dan één op 100 patiënten in klinische studies): hoofdpijn of neusuitvloeiing.
Soms voorkomende bijwerkingen aan de ogen die mogelijk veroorzaakt worden door het geneesmiddel of de injectieprocedure zijn (bij minder dan één op 100 maar bij meer dan één op 1000 patiënten in klinische studies): ontsteking van uw oog of van het buitenste oogoppervlak, bloeding in het oog of in het binnenste deel van het oog (glasachtig lichaam), zwakke of snel vermoeide ogen, ontsteking van het centrale deel van het oogoppervlak (keratitis), kleine afzettingen in het oog of op het oogoppervlak (hoornvlies), afzettingen aan de achterkant van het oog, jeuk van de oogleden, stoornis van de reactie van het oog op licht (zwakke pupilreflex), kleine erosies van het centrale deel van het oogoppervlak (hoornvlies), afhangend ooglid, litteken in het oog (litteken op het netvlies), kleine knobbel op uw ooglid te wijten aan ontsteking (chalasie), verminderde druk in het oog, reactie op de injectieplaats, blaren op de injectieplaats, verplaatsing of scheur van een laag in de achterkant van het oog (netvlies), pupilstoornis, stoornis van het gekleurde deel van het oog (regenboogvlies), verstopping van de netvliesslagader, het binnenbuitenste gekeerd zijn van het ooglid, stoornis van de oogbeweging, ooglidirritatie, bloed in uw oog, verkleurd oog, afzetting in het oog, ontsteking van het oog (ontsteking van het regenboogvlies), excavatie van de papillo van de oogzenuw, pupilvervorming, verstopping van de ader aan de achterkant van het oog, uitstorting van de geleiachtige stof in het oog.
Soms voorkomende niet-visuele bijwerkingen die mogelijk veroorzaakt worden door het geneesmiddel of de injectieprocedure zijn (bij minder dan één op 100 maar meer dan één op 1000 patiënten in klinische studies): nachtmerrie, depressie, doofheid, duizeligheid, hartkloppingen, hoge bloeddruk, verwijding van de aorta (het hoofdbloedvat), ontsteking van de bovenste luchtwegen, braken, maagdarmstoornissen, irritatie en ontsteking van de huid, haarkleurwijzigingen, huiduitslag, jeuk, nachtelijk zweten, rugpijn, vermoeidheid, rillingen, drukgevoeligheid, pijn op de borst, plotseling opkomende koorts, algemene kwalen, stijging van de leverenzymen, afschilfering.
In sommige zeldzame gevallen zijn ernstige allergische reacties gemeld kort na de injectie.
Zoek onmiddellijk medische hulp als u een van de volgende reacties ervaart: plotseling optredende ademhalingsmoeilijkheden of piepende ademhaling, gezwollen mond, gezicht, handen of voeten, jeukende huid, flauwvallen, snelle pols, maagkrampen, misselijkheid, braken of diarree.
Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of in geval er bij u een bijwerking optreedt die niet in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
- 23 -
5.
HOE BEWAART U MACUGEN
Buiten het bereik en het zicht van kinderen houden.
Bewaren in de koelkast (2oC -8oC).
Niet in de vriezer bewaren.
Macugen dient weggegooid te worden als het langer dan twee weken bij kamertemperatuur bewaard wordt.
Gebruik Macugen niet meer na de vervaldatum die staat vermeld op het etiket en de doos.
Geneesmiddelen dienen niet weggegooid te worden via het afvalwater of met het huishoudelijk afval.
Vraag uw apotheker wat u met medicijnen moet doen wanneer ze niet meer nodig zijn.
Deze maatregelen zullen helpen bij de bescherming van het milieu.
6.
AANVULLENDE INFORMATIE
Wat bevat Macugen
- Het werkzame bestanddeel is pegaptanibnatrium.
Elke voorgevulde injectiespuit voor eenmalig
gebruik levert een dosis van 0,3 mg pegaptanibnatrium.
- De andere bestanddelen zijn natriumchloride, monobasisch natriumfosfaatmonohydraat, dibasisch
natriumfosfaatheptahydraat, natriumhydroxide, zoutzuur en water voor injectie.
Hoe ziet Macugen er uit en de inhoud van de verpakking
Macugen wordt geleverd in een verpakking voor eenmalig gebruik.
Elke verpakking bevat een zakje in een karton, dat een voorgevulde 1 ml injectiespuit van type I glas bevat, afgesloten met een elastomeer zuigerstopje en een vooraf aangebrachte zuiger die op hun plaats worden gehouden met een plastic beugel.
De spuit heeft een vooraf aangebrachte polycarbonaat plastic luer-lock-adapter en het uiteinde is afgesloten met een elastomeer afsluitdop.
De verpakking wordt zonder naald geleverd.
Registratiehouder Pfizer Limited Ramsgate Road Sandwich CT13 9NJ Verenigd Koninkrijk
Fabrikant Pfizer Ireland Pharmaceuticals Pottery Road Dun Laoghaire Co Dublin Ierland
Neem voor alle informatie met betrekking tot dit geneesmiddel contact op met de lokale vertegenwoordiger van de vergunning voor het in de handel brengen:
België/Belgique/Belgien Pfizer S.A. / N.V.
Tél/Tel: +32 (0)2 554 62 11
Luxembourg/Luxemburg Pfizer N.V.
Tél/Tel: +32 (0)2 554 62 11
- 24 -
ÐÑÐ»Ð³Ð°ÑÐ¸Ñ ÐÑÐ°Ð¹Ð·ÐµÑ ÐÑÐºÑÐµÐ¼Ð±ÑÑÐ³ Ð¡ÐÐ Ð, ÐÐ»Ð¾Ð½ ÐÑÐ»Ð³Ð°ÑÐ¸Ñ Ð¢ÐµÐ».: +359 2 970 4333
Magyarország Pfizer Kft.
Tel. + 36 1 488 37 00
Č eská republika Pfizer s.r.o.
Tel: ï¨ +420 283 004 111
Malta V.J.
Salomone Pharma Ltd.
Tel: + 356 21 22 01 74
Danmark Pfizer ApS Tlf: +45 44 20 11 00
Nederland Pfizer bv Tel: +31 (0)10 406 43 01
Deutschland Pfizer Pharma GmbH Tel: +49 (0) 30 550055 51000
Norge Pfizer AS Tlf: +47 67 52 61 00
Eesti Österreich Pfizer Luxembourg SARL, Eesti filiaal Tel: +372 6 405 328
Pfizer Corporation Austria Ges.m.b.H.
Tel: +43 (0)1 521 15-0
Ελλάδα Pfizer Hellas A.E.
Τηλ: +30 210 678 5800
Polska Pfizer Polska Sp. z o.o.
Tel: +48 22 335 61 00
España Pfizer S.A.
Tel: +34 91 490 99 00
Portugal Laboratórios Pfizer, Lda.
Tel: +351 21 423 5500
France Pfizer Tél: +33 (0)1 58 07 34 40
România Pfizer România S.R.L.
Tel: +40 (0)21 207 2800
Ireland Pfizer Healthcare Ireland Tel:
1800 633 363 (toll free)
Slovenija Pfizer Luxembourg SARL, Pfizer podruž nica za svetovanje s področ ja farmacevtske dejavnosti, Ljubljana
+44 (0)1304 616161
Tel: + 386 (0)1 52 11 400
Ísland Vistor hf Sími: +354 535 7000
Slovenská republika Pfizer Luxembourg SARL, organizač ná zlož ka Tel: +421-2-3355 5500
Italia Pfizer Italia S.r.l.
Tel: +39 06 33 18 21
Suomi/Finland Pfizer Oy Puh. / Tel: +358 (0)9 43 00 40
Κύπρος GEO.
PAVLIDES & ARAOUZOS LTD, Τηλ: +35722818087
Sverige Pfizer AB Tel: +46 (0)8 550 520 00
Latvija Pfizer Luxembourg SARL, filiā le Latvijā Tel: +371 670 35 775
United Kingdom Pfizer Limited Tel: +44 (0)1304 616161
- 25 -
Lietuva Pfizer Luxembourg SARL, filialas Lietuvoje Tel. +3705 2514000
Deze bijsluiter is voor de laatste keer goedgekeurd in MM/JJJJ.
Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europese Geneesmiddelen Bureau (EMEA) http://www.emea.europa.eu /.
- 26 -