European Medicines Agency
EMEA/H/C/607
EUROPEES OPENBAAR BEOORDELINGSRAPPORT (EPAR)
OMNITROPE
EPAR-samenvatting voor het publiek
Dit document is een samenvatting van het Europees openbaar beoordelingsrapport (EPAR).
Doel ervan is uit te leggen hoe de op studies gebaseerde beoordeling van het Comité voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik (CHMP) heeft geleid tot de aanbevelingen wat betreft de gebruiksvoorwaarden.
Lees de bijsluiter (ook onderdeel van het EPAR) of neem contact op met uw arts of apotheker, als u meer informatie nodig heeft over uw aandoening of behandeling.
De wetenschappelijke discussie waarop de aanbevelingen van het CHMP zijn gebaseerd, is eveneens in het EPAR opgenomen.
Wat is Omnitrope?
Omnitrope is een geneesmiddel met als werkzame stof somatropine.
Het bestaat uit een poeder en een oplosmiddel, waarmee een oplossing voor injectie wordt bereid (1,3 of 5 mg/ml) of uit een kant-en- klare oplossing in een patroon (3,3 of 6,7 mg/ml).
Omnitrope is een ‘ biosimilair geneesmiddel’.
Dit betekent dat Omnitrope soortgelijk is aan een biologisch geneesmiddel dat reeds in de Europese Unie (EU) is goedgekeurd en dezelfde werkzame stof bevat (ook bekend als het ‘ referentiegeneesmiddel’).
Het referentiegeneesmiddel voor Omnitrope is Genotropin.
Meer informatie over biosimilaire geneesmiddelen kunt u in het document met vragen en antwoorden vinden door hier te klikken.
Wanneer wordt Omnitrope voorgeschreven?
Omnitrope wordt voorgeschreven voor de behandeling van kinderen: • met groeistoornissen ten gevolge van onvoldoende productie van groeihormoon (GH); • die klein zijn door een chronische nierinsufficiëntie (slecht werkende nieren) of door de genetische stoornis Turner-syndroom; • die klein zijn omdat ze te klein voor de zwangerschapsduur geboren zijn en die op een leeftijd van vier jaar of later nog geen inhaalgroei hebben vertoond; • met een genetische aandoening die het Prader-Willi-syndroom wordt genoemd.
Omnitrope wordt toegediend ter verbetering van de groei en de lichaamssamenstelling (verhouding tussen vet en spiermassa).
De diagnose ‘ PWS’ dient door het juiste genetische onderzoek te worden bevestigd.
Omnitrope wordt ook als vervangingstherapie voorgeschreven voor het behandelen van volwassen patiënten met een duidelijke GH-deficiëntie.
Het geneesmiddel is uitsluitend op doktersvoorschrift verkrijgbaar.
Hoe wordt Omnitrope gebruikt?
De behandeling met Omnitrope moet gebeuren onder toezicht van een arts die ervaring heeft in de behandeling van patiënten met groeistoornissen.
Omnitrope wordt toegediend door onderhuidse injectie, éénmaal daags voor het slapengaan.
De patiënt of zorgverlener kan Omnitrope zelf inspuiten, na oefening met een arts of verpleegkundige.
De Omnitrope-patronen mogen alleen gebruikt worden met het speciale Omnitrope-injectietoestel.
De arts berekent de dosis voor elke patiënt afzonderlijk, afhankelijk van het lichaamsgewicht en de te behandelen aandoening.
Het kan nodig zijn om de dosis na verloop van tijd aan te passen naargelang de verandering in lichaamsgewicht en de respons.
7 Westferry Circus, Canary Wharf, London E14 4HB, UK Tel.
(44-20) 74 18 84 00 Fax (44-20) 74 18 84 16 E-mail: mail@emea.europa.eu http://www.emea.europa.eu © European Medicines Agency, 2008.
Reproduction is authorised provided the source is acknowledged Hoe werkt Omnitrope?
GH is een stof die wordt afgescheiden door de hypofyse (een klier onderaan de hersenen).
Het bevordert de groei tijdens de jeugd en de adolescentie, en beïnvloedt ook de manier waarop het lichaam eiwitten, vet en koolhydraten verwerkt.
De werkzame stof in Omnitrope, somatropine, is identiek aan het menselijk GH en wordt geproduceerd met een methode die bekend is als ‘ recombinante technologie’: het hormoon wordt gemaakt door een bacterie waaraan een gen (DNA) is toegevoegd waardoor somatropine kan worden geproduceerd.
Omnitrope vervangt het natuurlijk hormoon.
Hoe is Omnitrope onderzocht?
Omnitrope werd onderzocht om aan te tonen dat het vergelijkbaar is met het referentiegeneesmiddel, Genotropin.
Omnitrope werd met Genotropin vergeleken bij 89 kinderen met een tekort aan groeihormoon die nog niet eerder werden behandeld.
De studie duurde negen maanden en bij het begin en het einde van de studie werd de grootte gemeten en tijdens de studie de groeisnelheid.
Om de veiligheid van Omnitrope te bestuderen, werd aan nog eens 51 kinderen het geneesmiddel gedurende een jaar toegediend.
Welke voordelen bleek Omnitrope tijdens de studies te hebben?
Na negen maanden gaven behandeling met Omnitrope en Genotropin vergelijkbare toenames van grootte en groeisnelheid (gelijk aan een toename van 10,7 cm per jaar met beide geneesmiddelen).
De werkzaamheid van Omnitrope bleek gelijk te zijn aan die van Genotropin.
Welke risico’ s houdt het gebruik van Omnitrope in?
De bijwerkingen die met Omnitrope werden waargenomen, waren qua type en ernst vergelijkbaar met die van het referentiegeneesmiddel Genotropin.
De meest voorkomende bijwerkingen (waargenomen bij 1 tot 10 patiënten op 100) zijn bij kinderen voorbijgaande lokale huidreacties op de injectieplaats en bij volwassenen licht oedeem (ophoping van vocht), paresthesie (gevoelloosheid of tintelingen), gewrichts- en spierpijn (in het bijzonder in de heup of de knie) en stijfheid van de ledematen.
Zoals bij alle geneesmiddelen die uit eiwitten bestaan, kunnen sommige patiënten bovendien antilichamen (eiwitten die geproduceerd worden als reactie op Omnitrope) tegen het eiwit gaan vormen.
Deze hebben echter geen groeiremmend effect.
Zie de bijsluiter voor de volledige beschrijving van de gerapporteerde bijwerkingen van Omnitrope.
Omnitrope mag niet worden toegediend aan mensen die overgevoelig (allergisch) kunnen zijn voor somatropine of een van de andere bestanddelen (de kant-en-klare oplossing en het oplosmiddel voor Omnitrope 5 mg/ml bevatten benzylalcohol).
Omnitrope mag niet worden toegediend wanneer de patiënt lijdt aan een actieve tumor of een acute levensbedreigende ziekte.
Zie de bijsluiter voor de volledige lijst van de contra-indicaties.
Somatropine kan het gebruik van insuline door het lichaam beïnvloeden.
Tijdens de behandeling met somatropine dient de bloedglucosespiegel regelmatig te worden gecontroleerd, en soms moet behandeling met insuline worden aangepast of gestart.
Waarom is Omnitrope goedgekeurd?
Het Comité voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik (CHMP) concludeerde dat Omnitrope, in overeenstemming met de EU-eisen, een vergelijkbare kwaliteit, veiligheid en werkzaamheidsprofiel heeft als Genotropin.
Daarom was het CHMP van mening dat, voor wat Genotropine betreft, het voordeel groter was dan het vastgestelde risico.
Welke maatregelen worden er genomen om een veilig gebruik van Omnitrope te waarborgen?
De getroffen maatregelen om een veilig gebruik van Omnitrope te waarborgen, houden verband met de redenen waarom het geneesmiddel gebruikt wordt.
De firma die Omnitrope produceert, zal de potentiële bijwerkingen van het geneesmiddel op lange termijn meer in detail bestuderen, zoals het mogelijke risico om diabetes te ontwikkelen of het terugkomen van sommige soorten kanker bij langdurige behandeling met somatropine, en de gevolgen van het ontwikkelen van antilichamen op de werkzaamheid.
2/3 Overige inlichtingen over Omnitrope:
De Europese Commissie heeft op 12 april 2006 een in de hele EU geldige vergunning voor het in de handel brengen van Omnitrope verleend aan Sandoz GmbH.
Klik hier voor het volledige EPAR voor Omnitrope.
Deze samenvatting is voor het laatst bijgewerkt in 03-2008.
3/3
EU-nummer
Fantasienaam
Sterkte
Farmaceutische Vorm
Toedieningsweg
Verpakking
Inhoud
Verpakkings- grootte
EU/1/06/332/001
Omnitrope
1,3 mg/ml
Poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie
Subcutaan
Poeder: flacon (glas) Oplosmiddel: flacon (glas)
Poeder:
1,5 mg Oplosmiddel:
1,13 ml
1 flacon + 1 flacon
EU/1/06/332/002
Omnitrope
5 mg/ml
Poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie
Subcutaan
Poeder: flacon (glas) Oplosmiddel: patroon (glas)
Poeder:
5,8 mg Oplosmiddel:
1,14 ml
1 flacon + 1 patroon
EU/1/06/332/003
Omnitrope
5 mg/ml
Poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie
Subcutaan
Poeder: flacon (glas) Oplosmiddel: patroon (glas)
Poeder:
5,8 mg Oplosmiddel:
1,14 ml
5 flacon + 5 partoon
EU/1/06/332/004
Omnitrope
3,3 mg/ml
Oplossing voor injectie in een patroon
Subcutaan gebruik
patroon (glas)
1,5 ml
1 patroon
EU/1/06/332/005
Omnitrope
3,3 mg/ml
Oplossing voor injectie in een patroon
Subcutaan gebruik
patroon (glas)
1,5 ml
5 patronen
EU/1/06/332/006
Omnitrope
3,3 mg/ml
Oplossing voor injectie in een patroon
Subcutaan gebruik
patroon (glas)
1,5 ml
10 patronen
EU/1/06/332/007
Omnitrope
6,7 mg/ml
Oplossing voor injectie in een patroon
Subcutaan gebruik
patroon (glas)
1,5 ml
1 patroon
EU/1/06/332/008
Omnitrope
6,7 mg/ml
Oplossing voor injectie in een patroon
Subcutaan gebruik
patroon (glas)
1,5 ml
5 patronen
EU/1/06/332/009
Omnitrope
6,7 mg/ml
Oplossing voor injectie in een patroon
Subcutaan gebruik
patroon (glas)
1,5 ml
10 patronen
1/1
BIJLAGE I
SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN
1 1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Omnitrope 1,3 mg/ml poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie
2.
KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING
Na reconstitutie bevat een injectieflacon 1,3 mg somatropine * (overeenkomend met 4 IE) per ml.
*met behulp van recombinant-DNA-technologie geproduceerd in Escherichia coli.
Voor een volledige lijst van hulpstoffen, zie rubriek 6.1.
3.
FARMACEUTISCHE VORM
Poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie Het poeder is wit.
Het oplosmiddel is helder en kleurloos.
4.
KLINISCHE GEGEVENS
4.1 Therapeutische indicaties
Baby's, kinderen en adolescenten
- Groeistoornissen ten gevolge van onvoldoende productie van groeihormoon (GH).
- Groeistoornissen als gevolg van Turner-syndroom.
- Groeistoornissen samenhangend met chronische nierinsufficiëntie.
- Groeistoornissen (huidige lengte standaarddeviatie score (SDS) < -2,5 en met een voor de
ouderlengte gecorrigeerde lengte SDS < -1) bij kleine kinderen/adolescenten die bij de geboorte te klein waren voor de zwangerschapsduur (SGA = small for gestational age) met een geboortegewicht en/of -lengte kleiner dan -2 standaarddeviatie (SD) en die op een leeftijd van 4 jaar of later nog geen inhaalgroei hebben vertoond (groeisnelheid SDS < 0 in het afgelopen jaar).
- Prader-Willi-syndroom (PWS) voor verbetering van de groei en lichaamssamenstelling.
De
diagnose ‘ PWS’ dient door het juiste genetische onderzoek te worden bevestigd.
Volwassenen
- Suppletietherapie bij volwassenen met een duidelijke groeihormoondeficiëntie.
Patiënten met
een ernstige groeihormoondeficiëntie op volwassen leeftijd zijn gedefinieerd als patiënten met bekend hypothalamisch of hypofysair lijden met daarnaast ten minste één andere bekende deficiëntie van een hypofysehormoon, behoudens prolactine.
Bij deze patiënten dient één dynamische test te worden uitgevoerd om de groeihormoondeficiëntie vast te stellen of uit te sluiten.
Bij patiënten met geïsoleerde groeihormoondeficiëntie stammend uit de kinderjaren (zonder bewijs voor hypothalamisch of hypofysair lijden of voor craniale bestraling) dienen twee dynamische testen te worden aangeraden.
Wanneer er echter ook sprake is van lage IGF-I- concentraties (SDS < - 2), mag worden overwogen één test uit te voeren.
De grenswaarde van de dynamische test dient goed te zijn gedefinieerd.
4.2 Dosering en wijze van toediening
Het stellen van een diagnose en de behandeling met somatropine dient uitsluitend gestart en begeleid te worden door artsen met de daarvoor aangewezen opleiding en ervaring in de diagnose en de behandeling van patiënten met groeistoornissen.
De dosering en het toedieningsschema moeten op elke patiënt afzonderlijk worden afgestemd.
2 Groeistoornissen ten gevolge van onvoldoende productie van groeihormoon bij pediatrische patiënten: doorgaans wordt een dosis aanbevolen van 0,025– 0,035 mg/kg lichaamsgewicht per dag of 0,7– 1,0 mg/m2 lichaamsoppervlak per dag.
Zelfs hogere doses zijn gebruikt.
Prader-Willi-syndroom, ter verbetering van groei en lichaamssamenstelling bij pediatrische patiënten: doorgaans wordt een dosis aanbevolen van 0,035 mg/kg lichaamsgewicht per dag of 1,0 mg/m2 lichaamsoppervlak per dag.
De dagelijkse doses mogen niet hoger zijn dan 2,7 mg.
De behandeling dient niet te worden toegepast bij pediatrische patiënten met een groeisnelheid van minder dan 1 cm per jaar en wanneer de epifysairschijven bijna zijn gesloten.
Groeistoornissen ten gevolge van het Turner-syndroom: een dosis van 0,045 - 0,050 mg/kg lichaamsgewicht per dag of 1,4 mg/m2 lichaamsoppervlak per dag wordt aanbevolen.
Groeistoornissen bij chronische nierinsufficiëntie: een dosis van 1,4 mg/m2 lichaamsoppervlak per dag (0,045 - 0,050 mg/kg lichaamsgewicht per dag) wordt aanbevolen.
Hogere doses kunnen noodzakelijk zijn als de groeisnelheid te laag is.
Na zes maanden behandeling moet mogelijk de dosis worden aangepast (zie rubriek 4.4).
Groeistoornissen bij kleine kinderen/adolescenten die te klein voor de zwangerschapsduur (SGA) geboren zijn: een dosis van 0,035 mg/kg per dag (1 mg/m2 per dag) wordt doorgaans aanbevolen tot de eindlengte is bereikt (zie rubriek 5.1).
De behandeling dient na het eerste jaar van de behandeling te worden onderbroken als de SDS van de groeisnelheid kleiner is dan +1.
De behandeling dient te worden onderbroken als de groeisnelheid < 2 cm/jaar is en, als bevestiging noodzakelijk is, de botleeftijd > 14 jaar (meisjes) of > 16 jaar (jongens) is, overeenkomend met sluiting van de epifysairschijven.
Aanbevolen dosis voor pediatrische patiënten
mg/m2 mg/kg lichaamsgewicht Indicatie
dosis per dag
lichaamsoppervlakte dosis per dag
Groeihormoondeficiëntie Prader-Willi-syndroom Turner-syndroom Chronische nierinsufficiëntie Te klein voor de zwangerschapsduur geboren
0,025 – 0,035 0,035 0,045 – 0,050 0,045 – 0,050
0,7 – 1,0 1,0 1,4 1,4
kinderen/adolescenten (SGA)
0,035
1,0
Groeihormoondeficiëntie bij volwassenen:
de behandeling moet beginnen met een lage dosis van 0,15-0,3 mg per dag.
De dosering dient geleidelijk te worden opgehoogd volgens de behoeften van de individuele patiënt zoals bepaald aan de hand van de IGF-I-concentratie.
Het doel van de behandeling is een concentratie van Insulineachtige Groei Factor (IGF-I) te verkrijgen binnen 2 SDS ten opzichte van het voor de leeftijd gecorrigeerde gemiddelde van gezonde volwassenen.
Patiënten met normale IGF-I-concentraties aan het begin van de behandeling moeten worden behandeld met groeihormoon tot een hoognormale IGF-I-spiegel, maar niet hoger dan 2 SDS.
De klinische respons en bijwerkingen kunnen ook als richtlijn voor dosistitratie worden gebruikt.
De dagelijkse onderhoudsdosis is zelden hoger dan 1,0 mg per dag.
Vrouwen kunnen een hogere dosis nodig hebben dan mannen, terwijl mannen na verloop van tijd een toenemende IGF- I-gevoeligheid vertonen.
Dit betekent dat er een risico bestaat dat vrouwen, met name vrouwen die orale oestrogeensuppletie krijgen, worden onderbehandeld terwijl mannen worden overbehandeld.
De nauwkeurigheid van de dosis groeihormoon moet daarom elke 6 maanden worden gecontroleerd.
Omdat de normale fysiologische productie van groeihormoon afneemt met de leeftijd, is het mogelijk dat de benodigde dosis kan worden verminderd.
De laagste effectieve dosis dient te worden gebruikt.
3 De injectie moet subcutaan worden gegeven en de injectieplaats moet variëren om lipoatrofie te vermijden.
Zie rubriek 6.6 voor instructies voor gebruik en verwerking.
4.3 Contra-indicaties
- Overgevoeligheid voor somatropine of voor één van de hulpstoffen.
- Somatropine mag niet worden toegepast als er aanwijzingen zijn die duiden op tumoractiviteit
en antitumortherapie moet zijn beëindigd voordat de behandeling wordt gestart.
- Somatropine mag niet worden toegepast ter bevordering van de groei bij patiënten met gesloten
epifysairschijven.
- Patiënten met een acute levensbedreigende aandoening die complicaties ondervinden na een
openhart- of buikoperatie, meervoudig trauma veroorzaakt door een ongeval, acute ademhalingsinsufficiëntie of vergelijkbare aandoeningen mogen niet met somatropine worden behandeld.
Zie voor patiënten die substitutietherapie ondergaan rubriek 4.4.
4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik
Somatropine kan insulineresistentie induceren en bij sommige patiënten hyperglykemie.
Daarom dienen patiënten te worden gecontroleerd op aanwijzingen voor glucose-intolerantie.
In zeldzame gevallen kan als gevolg van de behandeling met somatropine aan de diagnostische criteria voor type-2- diabetes mellitus worden voldaan.
In de meeste gevallen waarin dit zich voordeed, was er echter al sprake van risicofactoren als obesitas (waaronder obese patiënten met het Prader-Willi-syndroom), familiaire voorgeschiedenis, behandeling met steroïden of een reeds bestaande verstoorde glucosetolerantie.
Bij patiënten met een reeds manifeste diabetes mellitus kan het noodzakelijk zijn de antidiabetische therapie aan te passen wanneer de behandeling met somatropine wordt ingesteld.
Tijdens behandeling met somatropine is een verhoogde conversie van T4 naar T3 gevonden.
Deze kan resulteren in een daling van de serumspiegels van T4 en een stijging van de serumspiegels van T3.
In het algemeen bleven de perifere schildklierhormoonspiegels binnen het referentiegebied voor gezonde proefpersonen.
Het effect van somatropine op de schildklierhormoonspiegels kan klinisch relevant zijn bij patiënten met centrale subklinische hypothyreoïdie waarbij zich in theorie hypothyreoïdie kan ontwikkelen.
Daarentegen kan bij patiënten met suppletietherapie met thyroxine een lichte hyperthyreoïdie optreden.
Het is dan ook aan te raden na starten van de behandeling met somatropine en na dosisaanpassingen de schildklierfunctie te onderzoeken.
Er werden gevallen gerapporteerd waarbij somatropine de serumcortisolspiegels verlaagde, mogelijk door een effect op de dragereiwitten of door een verhoogde hepatische klaring.
Het klinisch belang van deze bevindingen kan beperkt zijn.
Niettemin moet de corticosteroïdsubstitutietherapie geoptimaliseerd worden voordat men een behandeling met Omnitrope start.
Bij groeihormoondeficiëntie secundair aan de behandeling van maligne aandoeningen dient men te letten op tekenen van hernieuwde activiteit van de ziekte.
Bij patiënten met endocriene stoornissen, waaronder groeihormoondeficiëntie, kan epifysiolyse van de femurkop frequenter voorkomen dan in de normale populatie.
Patiënten die mank gaan lopen tijdens de behandeling met somatropine, dienen klinisch te worden onderzocht.
In geval van ernstige of recidiverende hoofdpijn, visusstoornissen, misselijkheid en/of braken wordt een fundoscopie aanbevolen om mogelijk papiloedeem te diagnosticeren.
Indien papiloedeem wordt bevestigd, dient men bedacht te zijn op benigne intracraniale hypertensie en, indien nodig, dient de behandeling met groeihormoon te worden gestopt.
Tot op heden zijn er onvoldoende gegevens om een specifiek advies te kunnen geven over de voortzetting van de behandeling met groeihormoon bij patiënten die genezen zijn van intracraniale hypertensie.
Klinische ervaring heeft echter aangetoond dat opnieuw instellen van de behandeling vaak mogelijk is zonder dat de intracraniale hypertensie
4 terugkeert.
Indien opnieuw een behandeling met groeihormoon wordt gestart, dient de patiënt zorgvuldig te worden gecontroleerd op symptomen van intracraniale hypertensie.
Ervaring met patiënten ouder dan 60 jaar is beperkt.
Bij patiënten met het Prader-Willi-syndroom (PWS) dient de behandeling altijd te worden gecombineerd met een caloriebeperkt dieet.
Er zijn gevallen met fatale afloop gemeld die in verband worden gebracht met het gebruik van groeihormoon bij pediatrische patiënten met PWS met één of meer van de volgende risicofactoren: ernstige obesitas, voorgeschiedenis van ademhalingsproblemen, slaapapneu of een niet- geïdentificeerde luchtweginfectie.
Patiënten met het Prader-Willi-syndroom (PWS) en een of meer risicofactoren kunnen een hoger risico hebben.
Patiënten met PWS moeten op obstructie van de bovenste luchtwegen, slaapapneu of luchtweginfecties worden beoordeeld voordat de behandeling met somatropine wordt gestart.
In geval van aanwijzingen voor obstructie van de bovenste luchtwegen dient het probleem door een specialist te worden opgelost voordat de behandeling met somatropine wordt gestart.
Voordat met de behandeling met groeihormoon wordt gestart, moet op slaapapneu worden beoordeeld door middel van erkende methoden als polysomnografie of overnight oximetrie en bij verdenking hiervan moet hierop worden gecontroleerd.
Indien patiënten tijdens de behandeling met somatropine tekenen vertonen van obstructie van de bovenste luchtwegen (met inbegrip van een begin of verergering van snurken), moet de behandeling worden onderbroken en een nieuw KNO-onderzoek worden uitgevoerd.
Alle patiënten met PWS dienen te worden beoordeeld op slaapapneu en in de tijd te worden gecontroleerd als slaapapneu wordt vermoed.
Alle patiënten met PWS dienen regelmatig te worden onderzocht op tekenen van luchtweginfecties die zo vroeg mogelijk gediagnosticeerd moeten worden en agressief moeten worden behandeld.
Alle patiënten met PWS dienen voor en tijdens de behandeling met somatropine goed op gewicht te blijven.
Scoliose komt vaak voor bij patiënten met PWS.
Bij elk kind kan zich tijdens snelle groei scoliose ontwikkelen.
Tijdens de behandeling dient te worden gecontroleerd op tekenen van scoliose.
Er is echter niet aangetoond dat groeihormoonbehandeling de incidentie of de ernst van scoliose doet toenemen.
Ervaring met langdurige behandeling bij volwassenen en bij patiënten met PWS is beperkt.
Bij met SGA geboren kinderen/adolescenten moeten voor aanvang van de behandeling andere medische oorzaken of behandelingen die een groeistoornis zouden kunnen verklaren, worden uitgesloten.
Bij SGA-kinderen/adolescenten wordt aanbevolen de nuchtere insuline- en bloedglucosespiegel te meten voor aanvang van de behandeling en vervolgens jaarlijks.
Bij patiënten met een verhoogd risico op diabetes mellitus (bijv. familiaire voorgeschiedenis van diabetes, obesitas, ernstige insulineresistentie, acanthosis nigricans) dient een orale glucosetolerantietest (OGTT) te worden uitgevoerd.
Indien diabetes wordt geconstateerd, dient groeihormoon niet te worden toegediend.
Bij SGA-kinderen/adolescenten wordt aanbevolen de IGF-I-spiegel te meten voor aanvang van de behandeling en vervolgens tweemaal per jaar.
Als bij herhaalde meting de IGF-I-spiegels de referentiewaarden voor leeftijd en puberteitsstadium met +2 SD overschrijden, zou de IGF-I/IGFBP-3- ratio als richtlijn voor een eventuele dosisaanpassing kunnen worden gebruikt.
5 Ervaring met het starten van de behandeling bij SGA-patiënten tegen het begin van de puberteit is beperkt.
Het wordt daarom niet aanbevolen tegen het begin van de puberteit te starten met groeihormoonbehandeling.
Ervaring met patiënten met het Silver-Russell-syndroom is beperkt.
Een gedeelte van de lengtewinst die is behaald bij groeihormoonbehandeling van SGA– kinderen/adolescenten kan verloren gaan als de behandeling wordt gestopt voordat de eindlengte is bereikt.
Bij patiënten met chronische nierinsufficiëntie moet de nierfunctie minder dan 50% zijn voordat de behandeling wordt ingesteld.
Om de groeistoornis te kunnen verifiëren moet de lengtegroei gedurende een jaar vóór het instellen van de behandeling zijn gevolgd.
Gedurende deze periode dient een conservatieve behandeling van nierinsufficiëntie (inclusief controle van acidosis, hyperparathyreoïdie en voedingsstatus) te zijn ingesteld en deze dient tijdens de behandeling te worden voortgezet.
De behandeling moet worden gestopt bij niertransplantatie.
Tot op heden zijn er geen gegevens beschikbaar over de eindlengte bij patiënten met chronische nierinsufficiëntie die met Omnitrope worden behandeld.
De effecten van somatropine op herstel zijn onderzocht in twee placebo-gecontroleerde onderzoeken met 522 zeer ernstig zieke volwassen patiënten als gevolg van complicaties na een openhart- of buikoperatie, meervoudig trauma als gevolg van een ongeval of acute ademhalingsinsufficiëntie.
Bij patiënten die werden behandeld met dagelijks 5,3 of 8 mg somatropine, was de mortaliteit hoger dan bij patiënten die placebo kregen, namelijk 42% vs.
19%.
Op grond van op deze informatie dienen deze patiënten niet met somatropine te worden behandeld.
Aangezien er geen informatie beschikbaar is over de veiligheid van groeihormoonsuppletietherapie bij acuut ernstig zieke patiënten die reeds groeihormoon gebruiken, dienen de voordelen van voortzetting van de behandeling in deze situatie te worden afgewogen tegen de mogelijke risico's die daarmee samenhangen.
Bij alle patiënten die andere of vergelijkbare acute levensbedreigende aandoeningen ontwikkelen, dient het mogelijke voordeel van behandeling met somatropine te worden afgewogen tegen het mogelijke risico dat daarmee samenhangt.
Dit geneesmiddel bevat minder dan 1 mmol natrium (23 mg) per ml en is dus in wezen "natriumvrij".
4.5 Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie
Gegevens uit een interactieonderzoek uitgevoerd bij groeihormoondeficiënte volwassenen suggereren dat toediening van somatropine de klaring van stoffen waarvan bekend is dat ze door cytochroom P450 iso-enzymen worden gemetaboliseerd, kan verhogen.
Met name de klaring van stoffen die door cytochroom P 450 3A4 worden gemetaboliseerd (zoals geslachtshormonen, corticosteroïden, anticonvulsiva en ciclosporine), kan verhoogd zijn, hetgeen resulteert in lagere plasmaspiegels van deze stoffen.
De klinische betekenis hiervan is onbekend.
Zie ook rubriek 4.4 voor verklaringen over diabetes mellitus en stoornissen van de schildklierfunctie en rubriek 4.2 voor een verklaring over orale oestrogeensuppletie.
4.6 Zwangerschap en borstvoeding
Er zijn geen klinische gegevens beschikbaar ten aanzien van het gebruik van Omnitrope tijdens de zwangerschap.
Er zijn geen gegevens uit dierexperimenteel onderzoek beschikbaar betreffende de mogelijke schadelijkheid van Omnitrope.
De behandeling met Omnitrope dient te worden onderbroken in geval van zwangerschap.
Tijdens een normale zwangerschap dalen de spiegels van hypofysair groeihormoon sterk na de 20e zwangerschapsweek, waarbij het bij 30 weken zwangerschap vrijwel volledig is vervangen door placentair groeihormoon.
Gezien dit gegeven is het onwaarschijnlijk dat voortzetting van suppletietherapie met somatropine bij groeihormoondeficiënte vrouwen in het derde trimester van de zwangerschap nodig zou zijn.
6 Het is niet bekend of somatropine wordt uitgescheiden in de borstvoeding, maar absorptie van intact eiwit vanuit het maag-darmkanaal van de zuigeling is hoogst onwaarschijnlijk.
Zorgvuldigheid dient te worden betracht wanneer Omnitrope wordt toegediend aan vrouwen die borstvoeding geven.
4.7 Beïnvloeding van de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen
Er is geen onderzoek verricht met betrekking tot de effecten op de rijvaardigheid en op het vermogen om machines te bedienen.
4.8 Bijwerkingen
Binnen de systeem/orgaanklassen worden de bijwerkingen vermeld onder de kop met de frequentie waarin ze voorkomen (aantal patiënten dat de bijwerking naar verwachting krijgt).
Hierbij worden de volgende categorieën gebruikt: zeer vaak (≥ 1/10); vaak (≥ 1/100, < 1/10); soms (≥ 1/1.000, < 1/100); zelden (≥ 1/10.000, < 1/1.000); zeer zelden (< 1/10.000).
Patiënten met groeihormoondeficiëntie worden gekarakteriseerd door een tekort aan extracellulair volume.
Wanneer de behandeling met somatropine wordt gestart, wordt dit tekort snel gecorrigeerd.
Bij volwassen patiënten komen bijwerkingen gerelateerd aan vochtretentie, zoals perifeer oedeem, stijfheid in de extremiteiten, artralgie, myalgie en paresthesie, vaak voor.
In het algemeen zijn deze bijwerkingen licht tot matig, ontstaan ze binnen de eerste maanden van behandeling en nemen spontaan of door dosisvermindering af.
De incidentie van deze bijwerkingen is gerelateerd aan de toegediende dosis, de leeftijd van de patiënten en mogelijk omgekeerd evenredig aan de leeftijd van de patiënt op het moment dat de groeihormoondeficiëntie begint.
Bij pediatrische patiënten komen dergelijke bijwerkingen niet vaak voor.
Neoplasmata, benigne, maligne en niet-gespecificeerd (inclusief cysten en poliepen)
Zeer zelden:
Leukemie.
Zeer zeldzame gevallen van leukemie zijn gemeld bij pediatrische patiënten met groeihormoondeficiëntie die werden behandeld met somatropine, maar de incidentie blijkt vergelijkbaar met die bij pediatrische proefpersonen zonder groeihormoontekort.
Immuunsysteemaandoeningen
Vaak:
Vorming van antilichamen.
Somatropine leidde tot de vorming van antilichamen bij ongeveer 1% van de patiënten.
De bindingscapaciteit van deze antilichamen was bijzonder laag en er werden geen klinische veranderingen met hun vorming in verband gebracht.
Endocriene aandoeningen
Zelden:
Diabetes mellitus type II
Zenuwstelselaandoeningen
Vaak:
Bij volwassenen: paresthesie Soms:
Bij volwassenen: carpaletunnelsyndroom; bij pediatrische patiënten: paresthesie Zelden:
Benigne intracraniale hypertensie
Skeletspierstelsel- en bindweefselaandoeningen
Vaak:
Bij volwassenen: stijfheid in de extremiteiten, artralgie, myalgie Soms:
Bij pediatrische patiënten: stijfheid in de extremiteiten, artralgie, myalgie
7 Algemene aandoeningen en toedieningsplaatsstoornissen
Vaak:
Bij volwassenen: perifeer oedeem.
Bij pediatrische patiënten: plaatselijke tijdelijke huidreacties op de injectieplaats Soms:
Bij pediatrische patiënten: perifeer oedeem
4.9 Overdosering
Er zijn geen gevallen van overdosering gerapporteerd.
Een acute overdosis zou in eerste instantie kunnen leiden tot hypoglykemie overgaand in hyperglykemie.
Een chronische overdosis zou aanleiding kunnen geven tot symptomen zoals bekend bij overmatige groeihormoonproductie.
5.
FARMACOLOGISCHE EIGENSCHAPPEN
5.1 Farmacodynamische eigenschappen
Farmacotherapeutische categorie: hypofysevoorkwabhormonen en -analoga.
ATC-code:
H01AC01.
Somatropine is een potent metabool hormoon dat van belang is voor het metabolisme van lipiden, koolhydraten en eiwitten.
Bij kinderen met onvoldoende endogeen groeihormoon stimuleert somatropine de lengtegroei en verhoogt het de groeisnelheid.
Zowel bij volwassenen als bij kinderen handhaaft somatropine een normale lichaamscompositie door toegenomen stikstofretentie en stimulering van de groei van skeletspieren en door mobilisatie van lichaamsvet.
Met name visceraal vetweefsel reageert op somatropine.
Naast verhoogde lipolyse vermindert somatropine de opname van triglyceriden in de vetmassa van het lichaam.
Serumconcentraties van IGF-I (Insulineachtige Groei Factor-I) en IGFBP3 (Insulineachtige Groei Factor Bindend Eiwit 3) nemen toe door somatropine.
Bovendien zijn de volgende werkingen aangetoond:
Vetmetabolisme:
Somatropine induceert LDL-cholesterolreceptoren in de lever en heeft een effect op het profiel van serumlipiden en lipoproteïnen.
In het algemeen resulteert de toediening van somatropine aan groeihormoondeficiënte patiënten in een afname van serum-LDL en apolipoproteïne B.
Ook kan een afname in het totale serumcholesterol worden waargenomen.
Koolhydraatmetabolisme:
Somatropine verhoogt de insulinespiegel maar de nuchtere bloedglucosespiegel is vaak onveranderd.
Bij kinderen met hypopituïtarisme kan zich in nuchtere toestand hypoglykemie voordoen.
Deze toestand wordt door somatropine teruggedraaid.
Water- en elektrolytenmetabolisme:
Groeihormoondeficiëntie gaat gepaard met een lager plasmavolume en extracellulair volume.
Beide nemen snel toe na behandeling met somatropine.
Somatropine induceert natrium-, kalium- en fosforretentie.
Botmetabolisme:
Somatropine stimuleert de omzetting van botten van het skelet.
Langdurige toediening van somatropine aan groeihormoondeficiënte patiënten met osteopenie resulteert in een toegenomen mineraalgehalte en dichtheid van het bot op gewichtdragende plaatsen.
Fysieke capaciteit:
Spiersterkte en fysieke inspanningscapaciteit zijn verbeterd na langdurige behandeling met somatropine.
Somatropine vergroot ook het hartminuutvolume, maar het mechanisme moet nog worden opgehelderd.
Een afname in de perifere vasculaire weerstand kan aan dit effect bijdragen.
8 In klinisch onderzoek bij kleine kinderen/adolescenten die SGA waren, zijn doses van 0,033 en 0,067 mg somatropine/kg/dag gebruikt voor de behandeling tot eindlengte.
Bij 56 patiënten die continu werden behandeld en die (bijna) eindlengte hadden bereikt, was de gemiddelde lengteverandering vanaf het begin van de behandeling +1,90 SDS (0,033 mg/kg/dag) en +2,19 SDS (0,067 mg/kg/dag).
Literatuurgegevens over onbehandelde SGA-kinderen/adolescenten zonder vroege, spontane inhaalgroei suggereren een late groei van 0,5 SDS.
Langetermijn veiligheidsgegevens zijn nog beperkt.
5.2 Farmacokinetische eigenschappen
Absorptie De biologische beschikbaarheid van subcutaan toegediende somatropine bedraagt ongeveer 80% zowel bij gezonde proefpersonen als bij groeihormoondeficiënte patiënten.
Een subcutane dosis van 5 mg Omnitrope-poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie bij gezonde volwassenen resulteert in een Cmax van 71 ± 24 µg/l (gemiddelde ± SD) en een mediane tmax van 4 uur (bereik 2 – 8 uur).
Eliminatie De gemiddelde terminale halfwaardetijd van somatropine na intraveneuze toediening bij groeihormoondeficiënte volwassenen bedraagt ongeveer 0,4 uur.
Na subcutane toediening van Omnitrope-poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie wordt echter een halfwaardetijd van 3 uur bereikt.
Het waargenomen verschil houdt waarschijnlijk verband met langzame absorptie vanaf de injectieplaats na subcutane toediening.
Subpopulaties De absolute biologische beschikbaarheid van somatropine lijkt na subcutane toediening bij mannen en vrouwen gelijk.
Informatie over de farmacokinetiek van somatropine bij geriatrische en pediatrische populaties, bij verschillende rassen en bij patiënten met nierinsufficiëntie, leverinsufficiëntie of hartfalen is niet beschikbaar of onvolledig.
5.3 Gegevens uit het preklinisch veiligheidsonderzoek
In onderzoeken met Omnitrope naar subacute toxiciteit en lokale tolerantie zijn geen klinisch relevante effecten waargenomen.
In andere onderzoeken met somatropine naar algehele toxiciteit, lokale tolerantie en reproductietoxiciteit zijn geen klinisch relevante effecten waargenomen.
In-vitro- en in-vivo-genotoxiciteitsonderzoeken met somatropinen naar genmutaties en inductie van chromosoomafwijkingen waren negatief.
In één in-vitro-onderzoek van lymfocyten afgenomen bij patiënten na langdurige behandeling met somatropine en na toevoeging van het radiomimetische geneesmiddel bleomycine is een toegenomen kwetsbaarheid van chromosomen waargenomen.
De klinische betekenis hiervan is onduidelijk.
In een ander onderzoek met somatropine werd geen toename in chromosomale afwijkingen aangetroffen in de lymfocyten van patiënten die langdurig waren behandeld met somatropine.
6.
FARMACEUTISCHE GEGEVENS
6.1 Lijst van hulpstoffen
Poeder: glycine dinatriumwaterstoffosfaat-heptahydraat natriumdiwaterstoffosfaat-dihydraat
9 Oplosmiddel: water voor injectie
6.2 Gevallen van onverenigbaarheid
In verband met het ontbreken van onderzoek naar onverenigbaarheden mag dit geneesmiddel niet gemengd worden met andere geneesmiddelen.
6.3 Houdbaarheid
2 jaar.
Houdbaarheid na reconstitutie:
Vanuit microbiologisch gezichtspunt wordt na reconstitutie het onmiddellijk gebruiken van de oplossing aanbevolen.
In de oorspronkelijke verpakking is chemische en fysische stabiliteit bij gebruik bij een temperatuur tussen 2 ºC en 8 ºC gedurende 24 uur aangetoond.
Gekoeld bewaren en transporteren (2°C – 8°C).
Niet in de vriezer bewaren.
Bewaren in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen licht.
6.4 Speciale voorzorgsmaatregelen bij bewaren
Ongeopende injectieflacon:
Gekoeld bewaren en transporteren (2°C – 8°C).
Niet in de vriezer bewaren.
Bewaren in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen licht.
Voor de bewaarcondities van gebruikt geneesmiddel, zie rubriek 6.3.
6.5 Aard en inhoud van de verpakking
Poeder in een injectieflacon (type I glas) met een stop (fluorhars gelamineerde butylrubber), een strip (aluminium) en een dop (paars polypropyleen 'flip-off'), en 1 ml oplosmiddel in een injectieflacon (type I glas) met een stop (fluorhars gelamineerde chloorbutylelastomeer), een strip (gelakt aluminium) en een dop (wit polypropyleen 'flip-off').
Verpakkingsgrootte van 1 verpakking.
6.6 Speciale voorzorgsmaatregelen voor het verwijderen en andere instructies
Omnitrope 1,3 mg/ml wordt geleverd in een injectieflacon die de werkzame stof als poeder bevat en een injectieflacon met het oplosmiddel voor eenmalig gebruik.
Elke injectieflacon mag alleen met het bijbehorende oplosmiddel worden gereconstitueerd.
De gereconstitueerde oplossing dient met steriele wegwerpspuiten te worden toegediend.
Hierna volgt een algemene beschrijving van de procedure voor reconstitutie en toediening.
Reconstitutie moet op de juiste wijze plaatsvinden, met name met betrekking tot de asepsis.
1.
De handen moeten worden gewassen.
2.
Verwijder de plastic beschermdop van de injectieflacons.
3.
De bovenkant van de injectieflacons dient met een antiseptische oplossing te worden afgeveegd om verontreiniging van de inhoud te voorkomen.
4.
Gebruik een steriele wegwerpspuit (bijv. een spuit van 2 ml) en naald (bijv.
0,33 mm x 12,7 mm) om alle oplosmiddel uit de injectieflacon op te zuigen.
5.
Neem de injectieflacon met het poeder, duw de naald door de rubber afsluitdop en injecteer het oplosmiddel langzaam in de injectieflacon, waarbij de vloeistofstroom tegen de glazen wand dient te worden gericht om schuimvorming te voorkomen.
6.
Draai de injectieflacon voorzichtig enkele keren rond tot de inhoud volledig is opgelost.
Niet schudden; dit kan denaturatie van de werkzame stof veroorzaken.
7.
Als de oplossing troebel is of deeltjes bevat, mag deze niet worden gebruikt.
Na reconstitutie dient de inhoud helder en kleurloos te zijn.
8.
De injectieflacon ondersteboven houden en met een andere steriele wegwerpspuit met een geschikte afmeting (bijv. een spuit van 1 ml) en injectienaald (bijv.
0,25 mm x 8 mm) iets meer
10 dan de benodigde dosis in de spuit opzuigen.
Verwijder alle luchtbellen uit de spuit.
Breng de spuit op de juiste benodigde dosis.
9.
Reinig de injectieplaats met alcohol en dien Omnitrope toe via subcutane injectie.
De oplossing is uitsluitend bedoeld voor eenmalig gebruik.
Alle ongebruikte producten of afvalmaterialen dienen te worden vernietigd overeenkomstig lokale voorschriften.
7.
HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Sandoz GmbH Biochemiestrasse 10 A-6250 Kundl Oostenrijk
8.
NUMMER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/06/332/001
9.
DATUM VAN EERSTE VERLENING VAN DE VERGUNNING/HERNIEUWING VAN DE VERGUNNING
12 April 2006
10.
DATUM VAN HERZIENING VAN DE TEKST
11 1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Omnitrope 5 mg/ml poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie
2.
KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING
Na reconstitutie bevat één injectieflacon 5 mg somatropine * (overeenkomend met 15 IE) per ml.
*met behulp van recombinant-DNA-technologie geproduceerd in Escherichia coli.
Hulpstoffen:
Na reconstitutie bevat 1één ml 15 mg benzylalcohol
Voor een volledige lijst van hulpstoffen, zie rubriek 6.1.
3.
FARMACEUTISCHE VORM
Poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie Het poeder is wit.
Het oplosmiddel is helder en kleurloos.
4.
KLINISCHE GEGEVENS
4.1 Therapeutische indicaties
Baby's, kinderen en adolescenten
- Groeistoornissen ten gevolge van onvoldoende productie van groeihormoon (GH).
- Groeistoornissen als gevolg van Turner-syndroom.
- Groeistoornissen samenhangend met chronische nierinsufficiëntie.
- Groeistoornissen (huidige lengte standaarddeviatie score (SDS) < -2,5 en met een voor de
ouderlengte gecorrigeerde lengte SDS < -1) bij kleine kinderen/adolescenten die bij de geboorte te klein waren voor de zwangerschapsduur (SGA = small for gestational age) met een geboortegewicht en/of -lengte kleiner dan -2 standaarddeviatie (SD) en die op een leeftijd van 4 jaar of later nog geen inhaalgroei hebben vertoond (groeisnelheid SDS < 0 in het afgelopen jaar).
- Prader-Willi-syndroom (PWS) voor verbetering van de groei en lichaamssamenstelling.
De
diagnose ‘ PWS’ dient door het juiste genetische onderzoek te worden bevestigd.
Volwassenen
- Suppletietherapie bij volwassenen met een duidelijke groeihormoondeficiëntie.
Patiënten met
een ernstige groeihormoondeficiëntie op volwassen leeftijd zijn gedefinieerd als patiënten met bekend hypothalamisch of hypofysair lijden met daarnaast ten minste één andere bekende deficiëntie van een hypofysehormoon, behoudens prolactine.
Bij deze patiënten dient één dynamische test te worden uitgevoerd om de groeihormoondeficiëntie vast te stellen of uit te sluiten.
Bij patiënten met geïsoleerde groeihormoondeficiëntie stammend uit de kinderjaren (zonder bewijs voor hypothalamisch of hypofysair lijden of voor craniale bestraling) dienen twee dynamische testen te worden aangeraden.
Wanneer er echter ook sprake is van lage IGF-I- concentraties (SDS < - 2), mag worden overwogen één test uit te voeren.
De grenswaarde van de dynamische test dient goed te zijn gedefinieerd.
4.2 Dosering en wijze van toediening
Het stellen van een diagnose en de behandeling met somatropine dient uitsluitend gestart en begeleid te worden door artsen met de daarvoor aangewezen opleiding en ervaring in de diagnose en de behandeling van patiënten met groeistoornissen.
12 De dosering en het toedieningsschema moeten op elke patiënt afzonderlijk worden afgestemd.
Groeistoornissen ten gevolge van onvoldoende productie van groeihormoon bij pediatrische patiënten: doorgaans wordt een dosis aanbevolen van 0,025– 0,035 mg/kg lichaamsgewicht per dag of 0,7– 1,0 mg/m2 lichaamsoppervlak per dag.
Zelfs hogere doses zijn gebruikt.
Prader-Willi-syndroom, ter verbetering van groei en lichaamssamenstelling bij pediatrische patiënten: doorgaans wordt een dosis aanbevolen van 0,035 mg/kg lichaamsgewicht per dag of 1,0 mg/m2 lichaamsoppervlak per dag.
De dagelijkse doses mogen niet hoger zijn dan 2,7 mg.
De behandeling dient niet te worden toegepast bij pediatrische patiënten met een groeisnelheid van minder dan 1 cm per jaar en wanneer de epifysairschijven bijna zijn gesloten.
Groeistoornissen ten gevolge van het Turner-syndroom: een dosis van 0,045 - 0,050 mg/kg lichaamsgewicht per dag of 1,4 mg/m2 lichaamsoppervlak per dag wordt aanbevolen.
Groeistoornissen bij chronische nierinsufficiëntie: een dosis van 1,4 mg/m2 lichaamsoppervlak per dag (0,045 - 0,050 mg/kg lichaamsgewicht per dag) wordt aanbevolen.
Hogere doses kunnen noodzakelijk zijn als de groeisnelheid te laag is.
Na zes maanden behandeling moet mogelijk de dosis worden aangepast (zie rubriek 4.4).
Groeistoornissen bij kleine kinderen/adolescenten die te klein voor de zwangerschapsduur (SGA) geboren zijn: een dosis van 0,035 mg/kg per dag (1 mg/m2 per dag) wordt doorgaans aanbevolen tot de eindlengte is bereikt (zie rubriek 5.1).
De behandeling dient na het eerste jaar van de behandeling te worden onderbroken als de SDS van de groeisnelheid kleiner is dan +1.
De behandeling dient te worden onderbroken als de groeisnelheid < 2 cm/jaar is en, als bevestiging noodzakelijk is, de botleeftijd > 14 jaar (meisjes) of > 16 jaar (jongens) is, overeenkomend met sluiting van de epifysairschijven.
Aanbevolen dosis voor pediatrische patiënten
mg/m2 mg/kg lichaamsgewicht Indicatie
dosis per dag
lichaamsoppervlakte dosis per dag
Groeihormoondeficiëntie Prader-Willi-syndroom Turner-syndroom Chronische nierinsufficiëntie Te klein voor de zwangerschapsduur geboren
0,025 – 0,035 0,035 0,045 – 0,050 0,045 – 0,050
0,7 – 1,0 1,0 1,4 1,4
kinderen/adolescenten (SGA)
0,035
1,0
Groeihormoondeficiëntie bij volwassenen:
de behandeling moet beginnen met een lage dosis van 0,15-0,3 mg per dag.
De dosering dient geleidelijk te worden opgehoogd volgens de behoeften van de individuele patiënt zoals bepaald aan de hand van de IGF-I-concentratie.
Het doel van de behandeling is een concentratie van Insulineachtige Groei Factor (IGF-I) te verkrijgen binnen 2 SDS ten opzichte van het voor de leeftijd gecorrigeerde gemiddelde van gezonde volwassenen.
Patiënten met normale IGF-I-concentraties aan het begin van de behandeling moeten worden behandeld met groeihormoon tot een hoognormale IGF-I-spiegel, maar niet hoger dan 2 SDS.
De klinische respons en bijwerkingen kunnen ook als richtlijn voor dosistitratie worden gebruikt.
De dagelijkse onderhoudsdosis is zelden hoger dan 1,0 mg per dag.
Vrouwen kunnen een hogere dosis nodig hebben dan mannen, terwijl mannen na verloop van tijd een toenemende IGF- I-gevoeligheid vertonen.
Dit betekent dat er een risico bestaat dat vrouwen, met name vrouwen die orale oestrogeensuppletie krijgen, worden onderbehandeld terwijl mannen worden overbehandeld.
De nauwkeurigheid van de dosis groeihormoon moet daarom elke 6 maanden worden gecontroleerd.
Omdat de normale fysiologische productie van groeihormoon afneemt met de leeftijd, is het mogelijk dat de benodigde dosis kan worden verminderd.
De laagste effectieve dosis dient te worden gebruikt.
13 De injectie moet subcutaan worden gegeven en de injectieplaats moet variëren om lipoatrofie te vermijden.
Zie rubriek 6.6 voor instructies voor gebruik en verwerking.
4.3 Contra-indicaties
- Overgevoeligheid voor somatropine of voor één van de hulpstoffen.
- Somatropine mag niet worden toegepast als er aanwijzingen zijn die duiden op tumoractiviteit
en antitumortherapie moet zijn beëindigd voordat de behandeling wordt gestart.
- Somatropine mag niet worden toegepast ter bevordering van de groei bij patiënten met gesloten
epifysairschijven.
- Patiënten met een acute levensbedreigende aandoening die complicaties ondervinden na een
openhart- of buikoperatie, meervoudig trauma veroorzaakt door een ongeval, acute ademhalingsinsufficiëntie of vergelijkbare aandoeningen mogen niet met somatropine te worden behandeld.
Zie voor patiënten die substitutietherapie ondergaan rubriek 4.4.
4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik
Somatropine kan insulineresistentie induceren en bij sommige patiënten hyperglykemie.
Daarom dienen patiënten te worden gecontroleerd op aanwijzingen voor glucose-intolerantie.
In zeldzame gevallen kan als gevolg van de behandeling met somatropine aan de diagnostische criteria voor type-2- diabetes mellitus worden voldaan.
In de meeste gevallen waarin dit zich voordeed, was er echter al sprake van risicofactoren als obesitas (waaronder obese patiënten met het Prader-Willi-syndroom), familiaire voorgeschiedenis, behandeling met steroïden of een reeds bestaande verstoorde glucosetolerantie.
Bij patiënten met een reeds manifeste diabetes mellitus kan het noodzakelijk zijn de antidiabetische therapie aan te passen wanneer de behandeling met somatropine wordt ingesteld.
Tijdens behandeling met somatropine is een verhoogde conversie van T4 naar T3 gevonden.
Deze kan resulteren in een daling van de serumspiegels van T4 en een stijging van de serumspiegels van T3.
In het algemeen bleven de perifere schildklierhormoonspiegels binnen het referentiegebied voor gezonde proefpersonen.
Het effect van somatropine op de schildklierhormoonspiegels kan klinisch relevant zijn bij patiënten met centrale subklinische hypothyreoïdie waarbij zich in theorie hypothyreoïdie kan ontwikkelen.
Daarentegen kan bij patiënten met suppletietherapie met thyroxine een lichte hyperthyreoïdie optreden.
Het is dan ook aan te raden na starten van de behandeling met somatropine en na dosisaanpassingen de schildklierfunctie te onderzoeken.
Er werden gevallen gerapporteerd waarbij somatropine de serumcortisolspiegels verlaagde, mogelijk door een effect op de dragereiwitten of door een verhoogde hepatische klaring.
Het klinisch belang van deze bevindingen kan beperkt zijn.
Niettemin moet de corticosteroïdsubstitutietherapie geoptimaliseerd worden voordat men een behandeling met Omnitrope start.
Bij groeihormoondeficiëntie secundair aan de behandeling van maligne aandoeningen dient men te letten op tekenen van hernieuwde activiteit van de ziekte.
Bij patiënten met endocriene stoornissen, waaronder groeihormoondeficiëntie, kan epifysiolyse van de femurkop frequenter voorkomen dan in de normale populatie.
Patiënten die mank gaan lopen tijdens de behandeling met somatropine, dienen klinisch te worden onderzocht.
In geval van ernstige of recidiverende hoofdpijn, visusstoornissen, misselijkheid en/of braken wordt een fundoscopie aanbevolen om mogelijk papiloedeem te diagnosticeren.
Indien papiloedeem wordt bevestigd, dient men bedacht te zijn op benigne intracraniale hypertensie en, indien nodig, dient de behandeling met groeihormoon te worden gestopt.
Tot op heden zijn er onvoldoende gegevens om een specifiek advies te kunnen geven over de voortzetting van de behandeling met groeihormoon bij patiënten die genezen zijn van intracraniale hypertensie.
Klinische ervaring heeft echter aangetoond dat opnieuw instellen van de behandeling vaak mogelijk is zonder dat de intracraniale hypertensie
14 terugkeert.
Indien opnieuw een behandeling met groeihormoon wordt gestart, dient de patiënt zorgvuldig te worden gecontroleerd op symptomen van intracraniale hypertensie.
Ervaring met patiënten ouder dan 60 jaar is beperkt.
Bij patiënten met het Prader-Willi-syndroom (PWS) dient de behandeling altijd te worden gecombineerd met een caloriebeperkt dieet.
Er zijn gevallen met fatale afloop gemeld die in verband worden gebracht met het gebruik van groeihormoon bij pediatrische patiënten met PWS met één of meer van de volgende risicofactoren: ernstige obesitas, voorgeschiedenis van ademhalingsproblemen, slaapapneu of een niet- geïdentificeerde luchtweginfectie.
Patiënten met het Prader-Willi-syndroom (PWS) en een of meer risicofactoren kunnen een hoger risico hebben.
Patiënten met PWS moeten op obstructie van de bovenste luchtwegen, slaapapneu of luchtweginfecties worden beoordeeld voordat de behandeling met somatropine wordt gestart.
In geval van aanwijzingen voor obstructie van de bovenste luchtwegen dient het probleem door een specialist te worden opgelost voordat de behandeling met somatropine wordt gestart.
Voordat met de behandeling met groeihormoon wordt gestart, moet op slaapapneu worden beoordeeld door middel van erkende methoden als polysomnografie of overnight oximetrie en bij verdenking hiervan moet hierop worden gecontroleerd.
Indien patiënten tijdens de behandeling met somatropine tekenen vertonen van obstructie van de bovenste luchtwegen (met inbegrip van een begin of verergering van snurken), moet de behandeling worden onderbroken en een nieuw KNO-onderzoek worden uitgevoerd.
Alle patiënten met PWS dienen te worden beoordeeld op slaapapneu en in de tijd te worden gecontroleerd als slaapapneu wordt vermoed.
Alle patiënten met PWS dienen regelmatig te worden onderzocht op tekenen van luchtweginfecties die zo vroeg mogelijk gediagnosticeerd moeten worden en agressief moeten worden behandeld.
Alle patiënten met PWS dienen voor en tijdens de behandeling met somatropine goed op gewicht te blijven.
Scoliose komt vaak voor bij patiënten met PWS.
Bij elk kind kan zich tijdens snelle groei scoliose ontwikkelen.
Tijdens de behandeling dient te worden gecontroleerd op tekenen van scoliose.
Er is echter niet aangetoond dat groeihormoonbehandeling de incidentie of de ernst van scoliose doet toenemen.
Ervaring met langdurige behandeling bij volwassenen en bij patiënten met PWS is beperkt.
Bij SGA geboren kinderen/adolescenten moeten voor aanvang van de behandeling andere medische oorzaken of behandelingen die een groeistoornis zouden kunnen verklaren, worden uitgesloten.
Bij SGA-kinderen/adolescenten wordt aanbevolen de nuchtere insuline- en bloedglucosespiegel te meten voor aanvang van de behandeling en vervolgens jaarlijks.
Bij patiënten met een verhoogd risico op diabetes mellitus (bijv. familiaire voorgeschiedenis van diabetes, obesitas, ernstige insulineresistentie, acanthosis nigricans) dient een orale glucosetolerantietest (OGTT) te worden uitgevoerd.
Indien diabetes wordt geconstateerd, dient groeihormoon niet te worden toegediend.
Bij SGA-kinderen/adolescenten wordt aanbevolen de IGF-I-spiegel te meten voor aanvang van de behandeling en vervolgens tweemaal per jaar.
Als bij herhaalde meting de IGF-I-spiegels de referentiewaarden voor leeftijd en puberteitsstadium met +2 SD overschrijden, zou de IGF-I/IGFBP-3- ratio als richtlijn voor een eventuele dosisaanpassing kunnen worden gebruikt.
15 Ervaring met het starten van de behandeling bij SGA-patiënten tegen het begin van de puberteit is beperkt.
Het wordt daarom niet aanbevolen tegen het begin van de puberteit te starten met groeihormoonbehandeling.
Ervaring bij patiënten met het Silver-Russell-syndroom is beperkt.
Een gedeelte van de lengtewinst die is behaald bij groeihormoonbehandeling van SGA- kinderen/adolescenten, kan verloren gaan als de behandeling wordt gestopt voordat de eindlengte is bereikt.
Bij patiënten met chronische nierinsufficiëntie moet de nierfunctie minder dan 50% zijn voordat de behandeling wordt ingesteld.
Om de groeistoornis te kunnen verifiëren moet de lengtegroei gedurende een jaar vóór het instellen van de behandeling zijn gevolgd.
Gedurende deze periode dient een conservatieve behandeling van nierinsufficiëntie (inclusief controle van acidosis, hyperparathyreoïdie en voedingsstatus) te zijn ingesteld en deze dient tijdens de behandeling te worden voortgezet.
De behandeling moet worden gestopt bij niertransplantatie.
Tot op heden zijn er geen gegevens beschikbaar over de eindlengte bij patiënten met chronische nierinsufficiëntie die met Omnitrope worden behandeld.
De effecten van somatropine op herstel zijn onderzocht in twee placebo-gecontroleerde onderzoeken met 522 zeer ernstig zieke volwassen patiënten als gevolg van complicaties na een openhart- of buikoperatie, meervoudig trauma als gevolg van een ongeval of acute ademhalingsinsufficiëntie.
Bij patiënten die werden behandeld met dagelijks 5,3 of 8 mg somatropine, was de mortaliteit hoger dan bij patiënten die placebo kregen, namelijk 42% vs.
19%.
Op grond van op deze informatie dienen deze patiënten niet met somatropine te worden behandeld.
Aangezien er geen informatie beschikbaar is over de veiligheid van groeihormoonsuppletietherapie bij acuut ernstig zieke patiënten die reeds groeihormoon gebruiken, dienen de voordelen van voortzetting van de behandeling in deze situatie te worden afgewogen tegen de mogelijke risico's die daarmee samenhangen.
Bij alle patiënten die andere of vergelijkbare acute levensbedreigende aandoeningen ontwikkelen, dient het mogelijke voordeel van behandeling met somatropine te worden afgewogen tegen het mogelijke risico dat daarmee samenhangt.
Dit geneesmiddel bevat minder dan 1 mmol natrium (23 mg) per ml en is dus in wezen "natriumvrij".
Vanwege de aanwezigheid van benzylalcohol mag dit geneesmiddel niet aan te vroeg geboren of pasgeboren baby's worden gegeven.
Het middel kan toxische en anafylactoïde reacties veroorzaken bij baby's en kinderen tot 3 jaar.
4.5 Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie
Gegevens uit een interactieonderzoek uitgevoerd bij groeihormoondeficiënte volwassenen suggereren dat toediening van somatropine de klaring van stoffen waarvan bekend is dat ze door cytochroom P450 iso-enzymen worden gemetaboliseerd, kan verhogen.
Met name de klaring van stoffen die door cytochroom P 450 3A4 worden gemetaboliseerd (zoals geslachtshormonen, corticosteroïden, anticonvulsiva en ciclosporine), kan verhoogd zijn, hetgeen resulteert in lagere plasmaspiegels van deze stoffen.
De klinische betekenis hiervan is onbekend.
Zie ook rubriek 4.4 voor verklaringen over diabetes mellitus en stoornissen van de schildklierfunctie en rubriek 4.2 voor een verklaring over orale oestrogeensuppletie.
4.6 Zwangerschap en borstvoeding
Er zijn geen klinische gegevens beschikbaar ten aanzien van het gebruik van Omnitrope tijdens de zwangerschap.
Er zijn geen gegevens uit dierexperimenteel onderzoek beschikbaar betreffende de mogelijke schadelijkheid van Omnitrope.
De behandeling met Omnitrope dient te worden onderbroken in geval van zwangerschap.
Tijdens een normale zwangerschap dalen de spiegels van hypofysair groeihormoon sterk na de 20e zwangerschapsweek, waarbij het bij 30 weken zwangerschap vrijwel volledig is vervangen door placentair groeihormoon.
Gezien dit gegeven is het onwaarschijnlijk dat voortzetting van
16 suppletietherapie met somatropine bij groeihormoondeficiënte vrouwen in het derde trimester van de zwangerschap nodig zou zijn.
Het is niet bekend of somatropine wordt uitgescheiden in de borstvoeding, maar absorptie van intact eiwit vanuit het maag-darmkanaal van de zuigeling is hoogst onwaarschijnlijk.
Zorgvuldigheid dient te worden betracht wanneer Omnitrope wordt toegediend aan vrouwen die borstvoeding geven.
4.7 Beïnvloeding van de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen
Er is geen onderzoek verricht met betrekking tot de effecten op de rijvaardigheid en op het vermogen om machines te bedienen.
4.8 Bijwerkingen
Binnen de systeem/orgaanklassen worden de bijwerkingen vermeld onder de kop met de frequentie waarin ze voorkomen (aantal patiënten dat de bijwerking naar verwachting krijgt).
Hierbij worden de volgende categorieën gebruikt: zeer vaak (≥ 1/10); vaak (≥ 1/100, < 1/10); soms (≥ 1/1.000, < 1/100); zelden (≥ 1/10.000, < 1/1.000); zeer zelden (< 1/10.000).
Patiënten met groeihormoondeficiëntie worden gekarakteriseerd door een tekort aan extracellulair volume.
Wanneer de behandeling met somatropine wordt gestart, wordt dit tekort snel gecorrigeerd.
Bij volwassen patiënten komen bijwerkingen gerelateerd aan vochtretentie, zoals perifeer oedeem, stijfheid in de extremiteiten, artralgie, myalgie en paresthesie, vaak voor.
In het algemeen zijn deze bijwerkingen licht tot matig, ontstaan ze binnen de eerste maanden van behandeling en nemen spontaan of door dosisvermindering af.
De incidentie van deze bijwerkingen is gerelateerd aan de toegediende dosis, de leeftijd van de patiënten en mogelijk omgekeerd evenredig aan de leeftijd van de patiënt op het moment dat de groeihormoondeficiëntie begint.
Bij pediatrische patiënten komen dergelijke bijwerkingen niet vaak voor.
Neoplasmata, benigne, maligne en niet-gespecificeerd (inclusief cysten en poliepen)
Zeer zelden:
Leukemie.
Zeer zeldzame gevallen van leukemie zijn gemeld bij pediatrische patiënten met groeihormoondeficiëntie die werden behandeld met somatropine, maar de incidentie blijkt vergelijkbaar met die bij pediatrische proefpersonen zonder groeihormoontekort..
Immuunsysteemaandoeningen
Vaak:
Vorming van antilichamen.
Somatropine leidde tot de vorming van antilichamen bij ongeveer 1% van de patiënten.
De bindingscapaciteit van deze antilichamen was bijzonder laag en er werden geen klinische veranderingen met hun vorming in verband gebracht.
Endocriene aandoeningen
Zelden:
Diabetes mellitus type II
Zenuwstelselaandoeningen
Vaak:
Bij volwassenen: paresthesie Soms:
Bij volwassenen: carpaletunnelsyndroom; bij pediatrische patiënten: paresthesie Zelden:
Benigne intracraniale hypertensie
Skeletspierstelsel- en bindweefselaandoeningen
Vaak:
Bij volwassenen: stijfheid in de extremiteiten, artralgie, myalgie Soms:
Bij pediatrische patiënten: stijfheid in de extremiteiten, artralgie, myalgie
17 Algemene aandoeningen en toedieningsplaatsstoornissen
Vaak:
Bij volwassenen: perifeer oedeem.
Bij pediatrische patiënten: plaatselijke tijdelijke huidreacties op de injectieplaats Soms:
Bij pediatrische patiënten: perifeer oedeem
4.9 Overdosering
Er zijn geen gevallen van overdosering gerapporteerd.
Een acute overdosis zou in eerste instantie kunnen leiden tot hypoglykemie overgaand in hyperglykemie.
Een chronische overdosis zou aanleiding kunnen geven tot symptomen zoals bekend bij overmatige groeihormoonproductie.
5.
FARMACOLOGISCHE EIGENSCHAPPEN
5.1 Farmacodynamische eigenschappen
Farmacotherapeutische categorie: hypofysevoorkwabhormonen en -analoga.
ATC-code:
H01AC01
Somatropine is een potent metabool hormoon dat van belang is voor het metabolisme van lipiden, koolhydraten en eiwitten.
Bij kinderen met onvoldoende endogeen groeihormoon stimuleert somatropine de lengtegroei en verhoogt het de groeisnelheid.
Zowel bij volwassenen als bij kinderen handhaaft somatropine een normale lichaamscompositie door toegenomen stikstofretentie en stimulering van de groei van skeletspieren en door mobilisatie van lichaamsvet.
Met name visceraal vetweefsel reageert op somatropine.
Naast verhoogde lipolyse vermindert somatropine de opname van triglyceriden in de vetmassa van het lichaam.
Serumconcentraties van IGF-I (Insulineachtige Groei Factor-I) en IGFBP3 (Insulineachtige Groei Factor Bindend Eiwit 3) nemen toe door somatropine.
Bovendien zijn de volgende werkingen aangetoond:
Vetmetabolisme:
Somatropine induceert LDL-cholesterolreceptoren in de lever en heeft een effect op het profiel van serumlipiden en lipoproteïnen.
In het algemeen resulteert de toediening van somatropine aan groeihormoondeficiënte patiënten in een afname van serum-LDL en apolipoproteïne B.
Ook kan een afname in het totale serumcholesterol worden waargenomen.
Koolhydraatmetabolisme:
Somatropine verhoogt de insulinespiegel maar de nuchtere bloedglucosespiegel is vaak onveranderd.
Bij kinderen met hypopituïtarisme kan zich in nuchtere toestand hypoglykemie voordoen.
Deze toestand wordt door somatropine teruggedraaid.
Water- en elektrolytenmetabolisme:
Groeihormoondeficiëntie gaat gepaard met een lager plasmavolume en extracellulair volume.
Beide nemen snel toe na behandeling met somatropine.
Somatropine induceert natrium-, kalium- en fosforretentie.
Botmetabolisme:
Somatropine stimuleert de omzetting van botten van het skelet.
Langdurige toediening van somatropine aan groeihormoondeficiënte patiënten met osteopenie resulteert in een toegenomen mineraalgehalte en dichtheid van het bot op gewichtdragende plaatsen.
Fysieke capaciteit:
Spiersterkte en fysieke inspanningscapaciteit zijn verbeterd na langdurige behandeling met somatropine.
Somatropine vergroot ook het hartminuutvolume, maar het mechanisme moet nog worden opgehelderd.
Een afname in de perifere vasculaire weerstand kan aan dit effect bijdragen.
18 In klinisch onderzoek bij kleine kinderen/adolescenten die SGA waren, zijn doses van 0,033 en 0,067 mg somatropine / kg/dag gebruikt voor de behandeling tot de eindlengte is bereikt.
Bij 56 patiënten die continu werden behandeld en die (bijna) eindlengte hadden bereikt, was de gemiddelde lengteverandering vanaf het begin van de behandeling +1,90 SDS (0,033 mg/kg/dag) en +2,19 SDS (0,067 mg/kg/dag).
Literatuurgegevens over onbehandelde SGA-kinderen/adolescenten zonder vroege, spontane inhaalgroei suggereren een late groei van 0,5 SDS.
Langetermijn veiligheidsgegevens zijn nog beperkt.
5.2 Farmacokinetische eigenschappen
Absorptie De biologische beschikbaarheid van subcutaan toegediende somatropine bedraagt ongeveer 80% zowel bij gezonde proefpersonen als bij groeihormoondeficiënte patiënten.
Een subcutane dosis van 5 mg Omnitrope-poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie bij gezonde volwassenen resulteert in een Cmax van 71 ± 24 µg/l (gemiddelde ± SD) en een mediane tmax van 4 uur (bereik 2 – 8 uur).
Eliminatie De gemiddelde terminale halfwaardetijd van somatropine na intraveneuze toediening bij groeihormoondeficiënte volwassenen bedraagt ongeveer 0,4 uur.
Na subcutane toediening van Omnitrope-poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie wordt echter een halfwaardetijd van 3 uur bereikt.
Het waargenomen verschil houdt waarschijnlijk verband met langzame absorptie vanaf de injectieplaats na subcutane toediening.
Subpopulaties De absolute biologische beschikbaarheid van somatropine lijkt na subcutane toediening bij mannen en vrouwen gelijk.
Informatie over de farmacokinetiek van somatropine bij geriatrische en pediatrische populaties, bij verschillende rassen en bij patiënten met nierinsufficiëntie, leverinsufficiëntie of hartfalen is niet beschikbaar of onvolledig.
5.3 Gegevens uit het preklinisch veiligheidsonderzoek
In onderzoeken met Omnitrope naar subacute toxiciteit en lokale tolerantie zijn geen klinisch relevante effecten waargenomen.
In andere onderzoeken met somatropine naar algehele toxiciteit, lokale tolerantie en reproductietoxiciteit zijn geen klinisch relevante effecten waargenomen.
In-vitro- en in-vivo-genotoxiciteitsonderzoeken met somatropinen naar genmutaties en inductie van chromosoomafwijkingen waren negatief.
In één in-vitro-onderzoek van lymfocyten afgenomen bij patiënten na langdurige behandeling met somatropine en na toevoeging van het radiomimetische geneesmiddel bleomycine is een toegenomen kwetsbaarheid van chromosomen waargenomen.
De klinische betekenis hiervan is onduidelijk.
In een ander onderzoek met somatropine werd geen toename in chromosomale afwijkingen aangetroffen in de lymfocyten van patiënten die langdurig waren behandeld met somatropine.
6.
FARMACEUTISCHE GEGEVENS
6.1 Lijst van hulpstoffen
Poeder: glycine dinatriumwaterstoffosfaat-heptahydraat natriumdiwaterstoffosfaat-dihydraat
19 Oplosmiddel: water voor injectie benzylalcohol
6.2 Gevallen van onverenigbaarheid
In verband met het ontbreken van onderzoek naar onverenigbaarheden mag dit geneesmiddel niet gemengd worden met andere geneesmiddelen.
6.3 Houdbaarheid
3 jaar.
Houdbaarheid na reconstitutie:
Na reconstitutie en het eerste gebruik moet het patroon in de pen blijven en gedurende maximaal 21 dagen in een koelkast worden (2°C – 8°C) worden bewaard.
Gekoeld bewaren en vervoeren (2°C – 8°C).
Niet in de vriezer bewaren.Niet in de vriezer bewaren.
Bewaren in de oorspronkelijke pen ter bescherming tegen licht.
6.4 Speciale voorzorgsmaatregelen bij bewaren
Ongeopende injectieflacon:
Gekoeld bewaren en vervoeren (2°C – 8°C).
Niet in de vriezer bewaren.
Bewaren in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen licht.
Voor de bewaarcondities van gebruikt geneesmiddel, zie rubriek 6.3.
6.5 Aard en inhoud van de verpakking
Poeder in een injectieflacon (type I glas) met een stop (fluorhars gelamineerde butylrubber), een strip (aluminium) en een dop (groene polypropyleen 'flip-off'), en 1 ml oplosmiddel in een injectieflacon (type I glas) met een stop (fluorhars gelamineerde chloorbutylelastomeer), een strip (gelakt aluminium) en een dop (wit polypropyleen 'flip-off').
Verpakkingsgrootte van 1 en 5 verpakkingen.
Niet alle genoemde verpakkingsgrootten worden in de handel gebracht.
6.6 Speciale voorzorgsmaatregelen voor het verwijderen en andere instructies
Omnitrope 5 mg/ml wordt geleverd in een injectieflacon die de werkzame stof als poeder bevat en een patroon met het oplosmiddel.
Het moet worden gereconstitueerd met een mengsysteem zoals is aanbevolen in de informatie die bij het mengsysteem wordt bijgeleverd.
Deze verpakking is voor meervoudig gebruik bedoeld.
Het mag alleen worden toegediend met het Omnitrope Pen L injectiesysteem dat speciaal ontwikkeld is voor het gebruik met Omnitrope 5 mg/ml, gereconstitueerde oplossing voor injectie.
Het moet worden toegediend met steriele wegwerpnaalden.
Patiënten en verzorgers dienen de juiste opleiding en voorlichting te krijgen van de arts of ander gekwalificeerd medisch personeel omtrent het juiste gebruik van de Omnitrope injectieflacons, de patronen met oplosmiddel, het mengsysteem en de pen.
Het volgende is een algemene beschrijving van de reconstitutie en toediening.
De instructies van de fabrikant die bij elk mengsysteem en pen worden geleverd dienen te worden opgevolgd voor de reconstitutie van Omnitrope 5 mg/ml poeder voor oplossing voor injectie, het laden van de pen met de patroon, het bevestigen van de injectienaald en de toediening.
1.
De handen moeten worden gewassen.
2.
Verwijder de plastic beschermdop van de injectieflacon.
De bovenkant van de injectieflacon en van de patroon dienen met een antiseptische oplossing te worden afgeveegd om verontreiniging van de inhoud te voorkomen.
3.
Gebruik het mengsysteem om het oplosmiddel van de patroon naar de injectieflacon over te brengen.
20 4.
Draai de injectieflacon voorzichtig enkele keren rond tot de inhoud volledig is opgelost.
Niet schudden; dit kan denaturatie van de werkzame stof veroorzaken.
5.
Als de oplossing troebel is of deeltjes bevat, mag deze niet worden gebruikt.
Na reconstitutie dient de inhoud helder en kleurloos te zijn.
6.
Breng de oplossing terug in de patroon met het mengsysteem.
7.
Monteer de pen volgens de instructies in de gebruiksaanwijzing.
8.
Verwijder luchtbellen indien nodig.
9.
Reinig de injectieplaats met alcohol.
10.
Dien de juiste dosis toe via subcutane injectie met een steriele naald.
Verwijder de naald en voer deze af in overeenstemming met de plaatselijke voorschriften.
7.
HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Sandoz GmbH Biochemiestrasse 10 A-6250 Kundl Oostenrijk
8.
NUMMERS VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/06/332/002 EU/1/06/332/003
9.
DATUM VAN EERSTE VERLENING VAN DE VERGUNNING/HERNIEUWING VAN DE VERGUNNING
12 April 2006
10.
DATUM VAN HERZIENING VAN DE TEKST
21 1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Omnitrope 3,3 mg/ml oplossing voor injectie
2.
KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING
Somatropine * 3,3 mg (overeenkomend met 10 IE) / ml.
Een patroon bevat 1,5 ml overeenkomend met 5 mg somatropine * (15 IE).
*met behulp van recombinant-DNA-technologie geproduceerd in Escherichia coli.
Hulpstoffen:
Eén ml bevat 9 mg benzylalcohol.
Voor een volledige lijst van hulpstoffen, zie rubriek 6.1.
3.
FARMACEUTISCHE VORM
Oplossing voor injectie De oplossing is helder en kleurloos.
4.
KLINISCHE GEGEVENS
4.1 Therapeutische indicaties
Baby's, kinderen en adolescenten
- Groeistoornissen ten gevolge van onvoldoende productie van groeihormoon (GH).
- Groeistoornissen als gevolg van Turner-syndroom.
- Groeistoornissen als gevolg van chronische nierinsufficiëntie.
- Groeistoornissen (huidige lengte standaarddeviatie score (SDS) < -2,5 en met een voor de
ouderlengte gecorrigeerde lengte SDS < -1) bij kleine kinderen/adolescenten die bij de geboorte te klein waren voor de zwangerschapsduur (SGA = small for gestational age) met een geboortegewicht en/of -lengte kleiner dan – 2 standaarddeviatie (SD) en die op een leeftijd van 4 jaar of later nog geen inhaalgroei hebben vertoond (groeisnelheid SDS < 0 in het afgelopen jaar).
- Prader-Willi-syndroom (PWS) voor verbetering van de groei en lichaamssamenstelling.
De
diagnose ‘ PWS’ dient door het juiste genetische onderzoek te worden bevestigd.
Volwassenen
- Suppletietherapie bij volwassenen met een duidelijke groeihormoondeficiëntie.
Patiënten met
een ernstige groeihormoondeficiëntie op volwassen leeftijd zijn gedefinieerd als patiënten met bekend hypothalamisch of hypofysair lijden met daarnaast ten minste één andere bekende deficiëntie van een hypofysehormoon, behoudens prolactine.
Bij deze patiënten dient één dynamische test te worden uitgevoerd om de groeihormoondeficiëntie vast te stellen of uit te sluiten.
Bij patiënten met geïsoleerde groeihormoondeficiëntie stammend uit de kinderjaren (zonder bewijs voor hypothalamisch of hypofysair lijden of voor craniale bestraling) dienen twee dynamische testen te worden aangeraden.
Wanneer er echter ook sprake is van lage IGF-I- concentraties (SDS < -2), mag worden overwogen één test uit te voeren.
De grenswaarde van de dynamische test dient goed te zijn gedefinieerd.
4.2 Dosering en wijze van toediening
Het stellen van een diagnose en de behandeling met somatropine dient uitsluitend gestart en begeleid te worden door artsen met de daarvoor aangewezen opleiding en ervaring in de diagnose en de behandeling van patiënten met groeistoornissen.
22 De dosering en het toedieningsschema moeten op elke patiënt afzonderlijk worden afgestemd.
Groeistoornissen ten gevolge van onvoldoende productie van groeihormoon bij pediatrische patiënten: doorgaans wordt een dosis aanbevolen van 0,025 - 0,035 mg/kg lichaamsgewicht per dag of 0,7– 1,0 mg/m2 lichaamsoppervlak per dag.
Zelfs hogere doses zijn gebruikt.
Prader-Willi-syndroom, ter verbetering van groei en lichaamssamenstelling bij pediatrische patiënten: doorgaans wordt een dosis aanbevolen van 0,035 mg/kg lichaamsgewicht per dag of 1,0 mg/m2 lichaamsoppervlak per dag.
De dagelijkse doses mogen niet hoger zijn dan 2,7 mg.
De behandeling dient niet te worden toegepast bij pediatrische patiënten met een groeisnelheid van minder dan 1 cm per jaar en wanneer de epifysairschijven bijna zijn gesloten.
Groeistoornissen ten gevolge van het Turner-syndroom: een dosis van 0,045 - 0,050 mg/kg lichaamsgewicht per dag of 1,4 mg/m2 lichaamsoppervlak per dag wordt aanbevolen.
Groeistoornissen bij chronische nierinsufficiëntie: een dosis van 1,4 mg/m2 lichaamsoppervlak per dag (0,045 - 0,050 mg/kg lichaamsgewicht per dag) wordt aanbevolen.
Hogere doses kunnen noodzakelijk zijn als de groeisnelheid te laag is.
Na zes maanden behandeling moet mogelijk de dosis worden aangepast (zie rubriek 4.4).
Groeistoornissen bij kleine kinderen/adolescenten die te klein voor de zwangerschapsduur (SGA) geboren zijn: een dosis van 0,035 mg/kg per dag (1 mg/m2 per dag) wordt doorgaans aanbevolen tot de eindlengte is bereikt (zie rubriek 5.1).
De behandeling dient na het eerste jaar van de behandeling te worden onderbroken als de SDS van de groeisnelheid kleiner is dan + 1.
De behandeling dient te worden onderbroken als de groeisnelheid < 2 cm/jaar is en, als bevestiging noodzakelijk is, de botleeftijd > 14 jaar (meisjes) of > 16 jaar (jongens) is, overeenkomend met sluiting van de epifysairschijven.
Aanbevolen doseringen voor pediatrische patiënten
mg/m2 mg/kg lichaamsgewicht Indicatie
dosis per dag
lichaamsoppervlakte dosis per dag
Groeihormoondeficiëntie Prader-Willi-syndroom Turner-syndroom Chronische nierinsufficiëntie Te klein voor de zwangerschapsduur geboren
0,025 - 0,035 0,035 0,045 - 0,050 0,045 - 0,050
0,7 - 1,0 1,0 1,4 1,4
kinderen/adolescenten (SGA)
0,035
1,0
Groeihormoondeficiëntie bij volwassenen:
de behandeling moet beginnen met een lage dosis van 0,15 - 0,3 mg per dag.
De dosering dient geleidelijk te worden opgehoogd volgens de behoeften van de individuele patiënt zoals bepaald aan de hand van de IGF-I-concentratie.
Het doel van de behandeling is een concentratie van Insulineachtige Groei Factor (IGF-I) te verkrijgen binnen 2 SDS ten opzichte van het voor de leeftijd gecorrigeerde gemiddelde van gezonde volwassenen.
Patiënten met normale IGF-I-concentraties aan het begin van de behandeling moeten worden behandeld met groeihormoon tot een hoognormale IGF-I-spiegel, maar niet hoger dan 2 SDS.
De klinische respons en ongewenste effecten kunnen ook als richtlijn voor dosistitratie worden gebruikt.
De dagelijkse onderhoudsdosis is zelden hoger dan 1,0 mg per dag.
Vrouwen kunnen een hogere dosis nodig hebben dan mannen, terwijl mannen na verloop van tijd een toenemende IGF-I-gevoeligheid vertonen.
Dit betekent dat er een risico bestaat dat vrouwen, met name vrouwen die orale oestrogeensuppletie krijgen, worden onderbehandeld terwijl mannen worden overbehandeld.
De nauwkeurigheid van de dosis groeihormoon moet daarom elke 6 maanden worden gecontroleerd.
Omdat de normale fysiologische productie van groeihormoon afneemt met de leeftijd,
23 is het mogelijk dat de benodigde dosis kan worden verminderd.
De laagste effectieve dosis dient te worden gebruikt.
De injectie moet subcutaan worden toegediend en de injectieplaats moet worden afgewisseld om lipoatrofie te voorkomen.
Instructies voor gebruik en verwerking zie rubriek 6.6.
4.3 Contra-indicaties
- Overgevoeligheid voor somatropine of voor één van de hulpstoffen.
- Somatropine mag niet worden toegepast als er aanwijzingen zijn die duiden op tumoractiviteit
en antitumortherapie moet zijn beëindigd voordat de behandeling wordt gestart.
- Somatropine mag niet worden toegepast ter bevordering van de groei bij patiënten met gesloten
epifysairschijven.
- Patiënten met een acute levensbedreigende aandoening die complicaties ondervinden na een
openhart- of buikoperatie, meervoudig trauma veroorzaakt door een ongeval, acute ademhalingsinsufficiëntie of vergelijkbare aandoeningen mogen niet met somatropine worden behandeld.
Zie voor patiënten die substitutietherapie ondergaan rubriek 4.4.
4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik
Somatropine kan insulineresistentie induceren en bij sommige patiënten hyperglykemie.
Daarom dienen patiënten te worden gecontroleerd op aanwijzingen voor glucose-intolerantie.
In zeldzame gevallen kan als gevolg van de behandeling met somatropine aan de diagnostische criteria voor type-2- diabetes mellitus worden voldaan.
In de meeste gevallen waarin dit zich voordeed, was er echter al sprake van risicofactoren als obesitas (waaronder obese patiënten met het Prader-Willi-syndroom), familiaire voorgeschiedenis, behandeling met steroïden of een reeds bestaande verstoorde glucosetolerantie.
Bij patiënten met een reeds manifeste diabetes mellitus kan het noodzakelijk zijn de antidiabetische therapie aan te passen wanneer de behandeling met somatropine wordt ingesteld.
Tijdens behandeling met somatropine is een verhoogde conversie van T4 naar T3 gevonden.
Deze kan resulteren in een daling van de serumspiegels van T4 en een stijging van de serumspiegels van T3.
In het algemeen bleven de perifere schildklierhormoonspiegels binnen het referentiegebied voor gezonde proefpersonen.
Het effect van somatropine op de schildklierhormoonspiegels kan klinisch relevant zijn bij patiënten met centrale subklinische hypothyreoïdie waarbij zich in theorie hypothyreoïdie kan ontwikkelen.
Daarentegen kan bij patiënten met suppletietherapie met thyroxine een lichte hyperthyreoïdie optreden.
Het is dan ook aan te raden na starten van de behandeling met somatropine en na dosisaanpassingen de schildklierfunctie te onderzoeken.
Er werden gevallen gerapporteerd waarbij somatropine de serumcortisolspiegels verlaagde, mogelijk door een effect op de dragereiwitten of door een verhoogde hepatische klaring.
Het klinisch belang van deze bevindingen kan beperkt zijn.
Niettemin moet de corticosteroïdsubstitutietherapie geoptimaliseerd worden voordat men een behandeling met Omnitrope start.
Bij groeihormoondeficiëntie secundair aan de behandeling van maligne aandoeningen dient men te letten op tekenen van hernieuwde activiteit van de ziekte.
Bij patiënten met endocriene stoornissen, waaronder groeihormoondeficiëntie, kan epifysiolyse van de femurkop frequenter voorkomen dan in de normale populatie.
Patiënten die mank gaan lopen tijdens de behandeling met somatropine, dienen klinisch te worden onderzocht.
In geval van ernstige of recidiverende hoofdpijn, visusstoornissen, misselijkheid en/of braken wordt een fundoscopie aanbevolen om mogelijk papiloedeem te diagnosticeren.
Indien papiloedeem wordt bevestigd, dient men bedacht te zijn op benigne intracraniale hypertensie en, indien nodig, dient de behandeling met groeihormoon te worden gestopt.
Tot op heden zijn er onvoldoende gegevens om een
24 specifiek advies te kunnen geven over de voortzetting van de behandeling met groeihormoon bij patiënten die genezen zijn van intracraniale hypertensie.
Klinische ervaring heeft echter aangetoond dat opnieuw instellen van de behandeling vaak mogelijk is zonder dat de intracraniale hypertensie terugkeert.
Indien opnieuw een behandeling met groeihormoon wordt gestart, dient de patiënt zorgvuldig te worden gecontroleerd op symptomen van intracraniale hypertensie.
Ervaring met patiënten ouder dan 60 jaar is beperkt.
Bij patiënten met het Prader-Willi-syndroom (PWS) dient de behandeling altijd te worden gecombineerd met een caloriebeperkt dieet.
Er zijn gevallen met fatale afloop gemeld die in verband worden gebracht met het gebruik van groeihormoon bij pediatrische patiënten met PWS met één of meer van de volgende risicofactoren: ernstige obesitas, voorgeschiedenis van ademhalingsproblemen, slaapapneu of een niet- geïdentificeerde luchtweginfectie.
Patiënten met het Prader-Willi-syndroom (PWS) en een of meer risicofactoren kunnen een hoger risico hebben.
Patiënten met PWS moeten op obstructie van de bovenste luchtwegen, slaapapneu of luchtweginfecties worden beoordeeld voordat de behandeling met somatropine wordt gestart.
In geval van aanwijzingen voor obstructie van de bovenste luchtwegen dient het probleem door een specialist te worden opgelost voordat de behandeling met somatropine wordt gestart.
Voordat met de behandeling met groeihormoon wordt gestart, moet op slaapapneu worden beoordeeld door middel van erkende methoden als polysomnografie of overnight oximetrie en bij verdenking hiervan moet hierop worden gecontroleerd.
Indien patiënten tijdens de behandeling met somatropine tekenen vertonen van obstructie van de bovenste luchtwegen (met inbegrip van een begin of verergering van snurken), moet de behandeling worden onderbroken en een nieuw KNO-onderzoek worden uitgevoerd.
Alle patiënten met PWS dienen te worden beoordeeld op slaapapneu en in de tijd te worden gecontroleerd als slaapapneu wordt vermoed.
Alle patiënten met PWS dienen regelmatig te worden onderzocht op tekenen van luchtweginfecties die zo vroeg mogelijk gediagnosticeerd moeten worden en agressief moeten worden behandeld.
Alle patiënten met PWS dienen voor en tijdens de behandeling met somatropine goed op gewicht te blijven.
Scoliose komt vaak voor bij patiënten met PWS.
Bij elk kind kan zich tijdens snelle groei scoliose ontwikkelen.
Tijdens de behandeling dient te worden gecontroleerd op tekenen van scoliose.
Er is echter niet aangetoond dat groeihormoonbehandeling de incidentie of de ernst van scoliose doet toenemen.
Ervaring met langdurige behandeling bij volwassenen en bij patiënten met PWS is beperkt.
Bij SGA geboren kinderen/adolescenten moeten voor aanvang van de behandeling andere medische oorzaken of behandelingen die een groeistoornis zouden kunnen verklaren, worden uitgesloten.
Bij SGA-kinderen/adolescenten wordt aanbevolen de nuchtere insuline- en bloedglucosespiegel te meten voor aanvang van de behandeling en vervolgens jaarlijks.
Bij patiënten met een verhoogd risico op diabetes mellitus (bijv. familiaire voorgeschiedenis van diabetes, obesitas, ernstige insulineresistentie, acanthosis nigricans) dient een orale glucosetolerantietest (OGTT) te worden uitgevoerd.
Indien diabetes wordt geconstateerd, dient groeihormoon niet te worden toegediend.
Bij SGA-kinderen/adolescenten wordt aanbevolen de IGF-I-spiegel te meten voor aanvang van de behandeling en vervolgens tweemaal per jaar.
Als bij herhaalde meting de IGF-I-spiegels de
25 referentiewaarden voor leeftijd en puberteitsstadium met +2 SD overschrijden, zou de IGF-I/IGFBP-3- ratio als richtlijn voor een eventuele dosisaanpassing kunnen worden gebruikt.
Ervaring met het starten van de behandeling bij SGA-kinderen tegen het begin van de puberteit is beperkt.
Het wordt daarom niet aanbevolen tegen het begin van de puberteit te starten met groeihormoonbehandeling.
Ervaring bij patiënten met het Silver-Russell-syndroom is beperkt.
Een gedeelte van de lengtewinst die is behaald bij groeihormoonbehandeling van SGA– kinderen/adolescenten, kan verloren gaan als de behandeling wordt gestopt voordat de eindlengte is bereikt.
Bij patiënten met chronische nierinsufficiëntie moet de nierfunctie minder dan 50% zijn voordat de behandeling wordt ingesteld.
Om de groeistoornis te kunnen verifiëren moet de lengtegroei gedurende een jaar vóór het instellen van de behandeling zijn gevolgd.
Gedurende deze periode dient een conservatieve behandeling van nierinsufficiëntie (inclusief controle van acidosis, hyperparathyreoïdie en voedingsstatus) te zijn ingesteld en deze dient tijdens de behandeling te worden voortgezet.
De behandeling moet worden gestopt bij niertransplantatie.
Tot op heden zijn er geen gegevens beschikbaar over de eindlengte bij patiënten met chronische nierinsufficiëntie die met Omnitrope worden behandeld.
De effecten van somatropine op herstel zijn onderzocht in twee placebo-gecontroleerde onderzoeken met 522 zeer ernstig zieke volwassen patiënten als gevolg van complicaties na een openhart- of buikoperatie, meervoudig trauma als gevolg van een ongeval of acute ademhalingsinsufficiëntie.
Bij patiënten die werden behandeld met dagelijks 5,3 of 8 mg somatropine, was de mortaliteit hoger dan bij patiënten die placebo kregen, namelijk 42% vs.
19%.
Op grond van op deze informatie dienen deze patiënten niet met somatropine te worden behandeld.
Aangezien er geen informatie beschikbaar is over de veiligheid van groeihormoonsuppletietherapie bij acuut ernstig zieke patiënten die reeds groeihormoon gebruiken, dienen de voordelen van voortzetting van de behandeling in deze situatie te worden afgewogen tegen de mogelijke risico's die daarmee samenhangen.
Bij alle patiënten die andere of vergelijkbare acute levensbedreigende aandoeningen ontwikkelen, dient het mogelijke voordeel van behandeling met somatropine te worden afgewogen tegen het mogelijke risico dat daarmee samenhangt.
Dit geneesmiddel bevat minder dan 1 mmol natrium (23 mg) per ml en is dus in wezen "natriumvrij".
Vanwege de aanwezigheid van benzylalcohol mag dit geneesmiddel niet aan te vroeg geboren of pasgeboren baby's worden gegeven.
Het middel kan toxische en anafylactoïde reacties veroorzaken bij baby's en kinderen tot 3 jaar.
4.5 Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie
Gegevens uit een interactieonderzoek uitgevoerd bij groeihormoondeficiënte volwassenen suggereren dat toediening van somatropine de klaring van stoffen waarvan bekend is dat ze door cytochroom P450 iso-enzymen worden gemetaboliseerd, kan verhogen.
Met name de klaring van stoffen die door cytochroom P 450 3A4 worden gemetaboliseerd (zoals geslachtshormonen, corticosteroïden, anticonvulsiva en ciclosporine), kan verhoogd zijn, hetgeen resulteert in lagere plasmaspiegels van deze stoffen.
De klinische betekenis hiervan is onbekend.
Zie ook rubriek 4.4 voor verklaringen over diabetes mellitus en stoornissen van de schildklierfunctie en rubriek 4.2 voor een verklaring over orale oestrogeensuppletie.
4.6 Zwangerschap en borstvoeding
Er zijn geen klinische gegevens beschikbaar ten aanzien van het gebruik van Omnitrope tijdens de zwangerschap.
Er zijn geen gegevens uit dierexperimenteel onderzoek beschikbaar betreffende de mogelijke schadelijkheid van Omnitrope.
De behandeling met Omnitrope dient te worden onderbroken in geval van zwangerschap.
26 Tijdens een normale zwangerschap dalen de spiegels van hypofysair groeihormoon sterk na de 20e zwangerschapsweek, waarbij het bij 30 weken zwangerschap vrijwel volledig is vervangen door placentair groeihormoon.
Gezien dit gegeven is het onwaarschijnlijk dat voortzetting van suppletietherapie met somatropine bij groeihormoondeficiënte vrouwen in het derde trimester van de zwangerschap nodig zou zijn.
Het is niet bekend of somatropine wordt uitgescheiden in de borstvoeding, maar absorptie van intact eiwit vanuit het maag-darmkanaal van de zuigeling is hoogst onwaarschijnlijk.
Zorgvuldigheid dient te worden betracht wanneer Omnitrope wordt toegediend aan vrouwen die borstvoeding geven.
4.7 Beïnvloeding van de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen
Er is geen onderzoek verricht met betrekking tot de effecten op de rijvaardigheid en op het vermogen om machines te bedienen.
4.8 Bijwerkingen
Binnen de systeem/orgaanklassen worden de bijwerkingen vermeld onder de kop met de frequentie waarin ze voorkomen (aantal patiënten dat de bijwerking naar verwachting krijgt).
Hierbij worden de volgende categorieën gebruikt: zeer vaak (≥ 1/10); vaak (≥ 1/100, < 1/10); soms (≥ 1/1000, < 1/100); zelden (≥ 1/10.000, < 1/1000); zeer zelden (< 1/10.000).
Patiënten met groeihormoondeficiëntie worden gekarakteriseerd door een tekort aan extracellulair volume.
Wanneer de behandeling met somatropine wordt gestart, wordt dit tekort snel gecorrigeerd.
Bij volwassen patiënten komen bijwerkingen gerelateerd aan vochtretentie, zoals perifeer oedeem, stijfheid in de extremiteiten, artralgie, myalgie en paresthesie, vaak voor.
In het algemeen zijn deze bijwerkingen licht tot matig, ontstaan ze binnen de eerste maanden van behandeling en nemen spontaan of door dosisvermindering af.
De incidentie van deze bijwerkingen is gerelateerd aan de toegediende dosis, de leeftijd van de patiënten en mogelijk omgekeerd evenredig aan de leeftijd van de patiënt op het moment dat de groeihormoondeficiëntie begint.
Bij pediatrische patiënten komen dergelijke bijwerkingen niet vaak voor.
Neoplasmata, benigne, maligne en niet-gespecificeerd (inclusief cysten en poliepen)
Zeer zelden:
Leukemie.
Zeer zeldzame gevallen van leukemie zijn gemeld bij pediatrische patiënten met groeihormoondeficiëntie die werden behandeld met somatropine, maar de incidentie blijkt vergelijkbaar met die bij pediatrische proefpersonen zonder groeihormoontekort.
Immuunsysteemaandoeningen
Vaak:
Vorming van antilichamen.
Somatropine heeft vorming van antilichamen geïnduceerd bij ongeveer 1% van de patiënten.
De bindingscapaciteit van deze antilichamen was laag en er zijn geen klinische veranderingen in verband gebracht met de antilichaamvorming.
Endocriene aandoeningen
Zelden:
Type-2-diabetes mellitus.
Zenuwstelselaandoeningen
Vaak:
Bij volwassenen: paresthesie Soms:
Bij volwassenen: carpaletunnelsyndroom, bij pediatrische patiënten: paresthesie Zelden:
Benigne intracraniale hypertensie
27 Skeletspierstelsel- en bindweefselaandoeningen
Vaak:
Bij volwassenen: stijfheid in de extremiteiten, artralgie, myalgie Soms:
Bij pediatrische patiënten: stijfheid in de extremiteiten, artralgie, myalgie
Algemene aandoeningen en toedieningsplaatsstoornissen
Vaak:
Bij volwassenen: perifeer oedeem.
Voorbijgaande locale huidreacties op de plaats van de injectie bij pediatrische patiënten Soms:
Bij pediatrische patiënten: perifeer oedeem
4.9 Overdosering
Er zijn geen gevallen van overdosering gerapporteerd.
Acute overdosering zou in eerste instantie kunnen leiden tot hypoglykemie overgaand in hyperglykemie.
Chronische overdosering zou aanleiding kunnen geven tot symptomen zoals bekend bij overmatige groeihormoonproductie.
5.
FARMACOLOGISCHE EIGENSCHAPPEN
5.1 Farmacodynamische eigenschappen
Farmacotherapeutische categorie: hypofysevoorkwabhormonen en -analoga.
ATC-code:
H01AC01
Somatropine is een potent metabool hormoon dat van belang is voor het metabolisme van lipiden, koolhydraten en eiwitten.
Bij kinderen met onvoldoende endogeen groeihormoon stimuleert somatropine de lengtegroei en verhoogt het de groeisnelheid.
Zowel bij volwassenen als bij kinderen handhaaft somatropine een normale lichaamscompositie door toegenomen stikstofretentie en stimulering van de groei van skeletspieren en door mobilisatie van lichaamsvet.
Met name visceraal vetweefsel reageert op somatropine.
Naast verhoogde lipolyse vermindert somatropine de opname van triglyceriden in de vetmassa van het lichaam.
Serumconcentraties van IGF-I (Insulineachtige Groei Factor-I) en IGFBP3 (Insulineachtige Groei Factor Bindend Eiwit 3) nemen toe door somatropine.
Bovendien zijn de volgende werkingen aangetoond:
Vetmetabolisme:
Somatropine induceert LDL-cholesterolreceptoren in de lever en heeft een effect op het profiel van serumlipiden en lipoproteïnen.
In het algemeen resulteert de toediening van somatropine aan groeihormoondeficiënte patiënten in een afname van serum-LDL en apolipoproteïne B.
Ook kan een afname in het totale serumcholesterol worden waargenomen.
Koolhydraatmetabolisme:
Somatropine verhoogt de insulinespiegel maar de nuchtere bloedglucosespiegel is vaak onveranderd.
Bij kinderen met hypopituïtarisme kan zich in nuchtere toestand hypoglykemie voordoen.
Deze toestand wordt door somatropine teruggedraaid.
Water- en elektrolytenmetabolisme:
Groeihormoondeficiëntie gaat gepaard met een lager plasmavolume en extracellulair volume.
Beide nemen snel toe na behandeling met somatropine.
Somatropine induceert natrium-, kalium- en fosforretentie.
Botmetabolisme:
Somatropine stimuleert de omzetting van botten van het skelet.
Langdurige toediening van somatropine aan groeihormoondeficiënte patiënten met osteopenie resulteert in een toegenomen mineraalgehalte en dichtheid van het bot op gewichtdragende plaatsen.
28 Fysieke capaciteit:
Spiersterkte en fysieke inspanningscapaciteit zijn verbeterd na langdurige behandeling met somatropine.
Somatropine vergroot ook het hartminuutvolume, maar het mechanisme moet nog worden opgehelderd.
Een afname in de perifere vasculaire weerstand kan aan dit effect bijdragen.
In klinisch onderzoek bij kleine kinderen/adolescenten die SGA waren, zijn doses van 0,033 en 0,067 mg somatropine / kg/dag gebruikt voor de behandeling tot de eindlengte is bereikt.
Bij 56 patiënten die continu werden behandeld en die (bijna) eindlengte hadden bereikt, was de gemiddelde lengteverandering vanaf het begin van de behandeling +1,90 SDS (0,033 mg/kg/dag) en +2,19 SDS (0,067 mg/kg/dag).
Literatuurgegevens over onbehandelde SGA-kinderen/adolescenten zonder vroege, spontane inhaalgroei suggereren een late groei van 0,5 SDS.
Langetermijn veiligheidsgegevens zijn nog beperkt.
5.2 Farmacokinetische eigenschappen
Absorptie De biologische beschikbaarheid van subcutaan toegediende somatropine bedraagt ongeveer 80% zowel bij gezonde proefpersonen als bij groeihormoondeficiënte patiënten.
Een subcutane dosis van 5 mg Omnitrope 3,3 mg/ml oplossing voor injectie bij gezonde volwassenen resulteert in een Cmax en tmax van respectievelijk 72 ± 28 μ g/l en 4,0 ± 2,0 uur.
Eliminatie De gemiddelde terminale halfwaardetijd van somatropine na intraveneuze toediening bij groeihormoondeficiënte volwassenen bedraagt ongeveer 0,4 uur.
Na subcutane toediening van Omnitrope 3,3 mg/ml oplossing voor injectie wordt echter een halfwaardetijd van 3 uur bereikt.
Het waargenomen verschil houdt waarschijnlijk verband met langzame absorptie vanaf de injectieplaats na subcutane toediening.
Subpopulaties De absolute biologische beschikbaarheid van somatropine lijkt na subcutane toediening bij mannen en vrouwen gelijk.
Informatie over de farmacokinetiek van somatropine bij geriatrische en pediatrische populaties, bij verschillende rassen en bij patiënten met nierinsufficiëntie, leverinsufficiëntie of hartfalen is niet beschikbaar of onvolledig.
5.3 Gegevens uit het preklinisch veiligheidsonderzoek
In onderzoeken met Omnitrope naar subacute toxiciteit en lokale tolerantie zijn geen klinisch relevante effecten waargenomen.
In andere onderzoeken met somatropine naar algehele toxiciteit, lokale tolerantie en reproductietoxiciteit zijn geen klinisch relevante effecten waargenomen.
In-vitro- en in-vivo-genotoxiciteitsonderzoeken met somatropinen naar genmutaties en inductie van chromosoomafwijkingen waren negatief.
In één in-vitro-onderzoek van lymfocyten afgenomen bij patiënten na langdurige behandeling met somatropine en na toevoeging van het radiomimetische geneesmiddel bleomycine is een toegenomen kwetsbaarheid van chromosomen waargenomen.
De klinische betekenis hiervan is onduidelijk.
In een ander onderzoek met somatropine werd geen toename in chromosomale afwijkingen aangetroffen in de lymfocyten van patiënten die langdurig waren behandeld met somatropine.
29 6.
FARMACEUTISCHE GEGEVENS
6.1 Lijst van hulpstoffen
dinatriumwaterstoffosfaat-heptahydraat natriumdiwaterstoffosfaat-dihydraat mannitol poloxameer 188 benzylalcohol water voor injecties
6.2 Gevallen van onverenigbaarheid
In verband met het ontbreken van onderzoek naar onverenigbaarheden, mag dit geneesmiddel niet met andere geneesmiddelen gemengd worden.
6.3 Houdbaarheid
2 jaar.
Houdbaarheid na het eerste gebruik:
Na het eerste gebruik moet het patroon in de pen blijven en gedurende maximaal 28 dagen in een koelkast worden (2°C – 8°C) worden bewaard.
Gekoeld bewaren en vervoeren (2°C – 8°C).
Niet in de vriezer bewaren.
Bewaren in de oorspronkelijke pen ter bescherming tegen licht.
6.4 Speciale voorzorgsmaatregelen bij bewaren
Ongeopende patroon:
Gekoeld bewaren en vervoeren (2°C – 8°C).
Niet in de vriezer bewaren.
Bewaren in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen licht.
Voor de bewaarcondities van gebruikt geneesmiddel, zie rubriek 6.3.
6.5 Aard en inhoud van de verpakking
1,5 ml oplossing in een patroon (kleurloos type I glas) met een zuiger aan de ene zijde (gesiliconiseerd bromobutyl), een schijf (bromobutyl) en een dop (aluminium) aan de andere zijde.
Verpakkingsgrootten:
1, 5 en 10.
Niet alle genoemde verpakkingsgrootten worden in de handel gebracht.
6.6 Speciale voorzorgsmaatregelen voor het verwijderen en andere instructies
Omnitrope 3,3 mg/ml oplossing voor injectie is een steriele, gebruiksklare oplossing voor subcutane injectie in een glazen patroon.
Deze verpakking is voor meervoudig gebruik bedoeld.
Het mag alleen worden toegediend met de Omnitrope Pen 5, een injectiesysteem dat speciaal ontwikkeld is voor het gebruik met Omnitrope 3,3 mg/ml oplossing voor injectie.
Het moet worden toegediend met steriele wegwerpnaalden.
Patiënten en verzorgers dienen de juiste opleiding en voorlichting te krijgen van de arts of ander gekwalificeerd medisch personeel omtrent het juiste gebruik van de Omnitrope patronen en de pen.
Het volgende is een algemene beschrijving van de toediening.
De instructies van de fabrikant die bij elke pen worden geleverd dienen te worden opgevolgd voor het laden van de pen met de patroon, het bevestigen van de injectienaald en de toediening.
1.
De handen moeten worden gewassen.
2.
Als de oplossing troebel is of deeltjes bevat, mag deze niet worden gebruikt.
De inhoud dient helder en kleurloos te zijn.
3.
Desinfecteer de rubber membraan van de patroon met een reinigingsdoekje.
30 4.
Plaats de patroon in de Omnitrope Pen 5, volgens de aanwijzingen voor gebruik die bij de pen worden geleverd.
5.
Reinig de injectieplaats met alcohol.
6.
Dien de juiste dosis toe via subcutane injectie met een steriele naald.
Verwijder de naald en voer deze af in overeenstemming met de plaatselijke voorschriften.
7.
HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Sandoz GmbH Biochemiestrasse 10 A-6250 Kundl Oostenrijk
8.
NUMMERS VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/06/332/004 EU/1/06/332/005 EU/1/06/332/006
9.
DATUM VAN EERSTE VERLENING VAN DE VERGUNNING/HERNIEUWING VAN DE VERGUNNING
12 April 2006
10.
DATUM VAN HERZIENING VAN DE TEKST
31 1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Omnitrope 6,7 mg/ml oplossing voor injectie
2.
KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING
Somatropine * 6,7 mg (overeenkomend met 20 IE) / ml.
Een patroon bevat 1,5 ml overeenkomend met 10 mg somatropine * (30 IE).
*met behulp van recombinant-DNA-technologie geproduceerd in Escherichia coli.
Voor een volledige lijst van hulpstoffen, zie rubriek 6.1.
3.
FARMACEUTISCHE VORM
Oplossing voor injectie De oplossing is helder en kleurloos.
4.
KLINISCHE GEGEVENS
4.1 Therapeutische indicaties
Baby's, kinderen en adolescenten
- Groeistoornissen ten gevolge van onvoldoende productie van groeihormoon (GH).
- Groeistoornissen als gevolg van Turner-syndroom.
- Groeistoornissen als gevolg van chronische nierinsufficiëntie.
- Groeistoornissen (huidige lengte standaarddeviatie score (SDS) < -2,5 en met een voor de
ouderlengte gecorrigeerde lengte SDS < -1) bij kleine kinderen/adolescenten die bij de geboorte te klein waren voor de zwangerschapsduur (SGA = small for gestational age) met een geboortegewicht en/of -lengte kleiner dan – 2 standaarddeviatie (SD) en die op een leeftijd van 4 jaar of later nog geen inhaalgroei hebben vertoond (groeisnelheid SDS < 0 in het afgelopen jaar).
- Prader-Willi-syndroom (PWS) voor verbetering van de groei en lichaamssamenstelling.
De
diagnose ‘ PWS’ dient door het juiste genetische onderzoek te worden bevestigd.
Volwassenen
- Suppletietherapie bij volwassenen met een duidelijke groeihormoondeficiëntie.
Patiënten met
een ernstige groeihormoondeficiëntie op volwassen leeftijd zijn gedefinieerd als patiënten met bekend hypothalamisch of hypofysair lijden met daarnaast ten minste één andere bekende deficiëntie van een hypofysehormoon, behoudens prolactine.
Bij deze patiënten dient één dynamische test te worden uitgevoerd om de groeihormoondeficiëntie vast te stellen of uit te sluiten.
Bij patiënten met geïsoleerde groeihormoondeficiëntie stammend uit de kinderjaren (zonder bewijs voor hypothalamisch of hypofysair lijden of voor craniale bestraling) dienen twee dynamische testen te worden aangeraden.
Wanneer er echter ook sprake is van lage IGF-I- concentraties (SDS < -2), mag worden overwogen één test uit te voeren.
De grenswaarde van de dynamische test dient goed te zijn gedefinieerd.
4.2 Dosering en wijze van toediening
Het stellen van een diagnose en de behandeling met somatropine dient uitsluitend gestart en begeleid te worden door artsen met de daarvoor aangewezen opleiding en ervaring in de diagnose en de behandeling van patiënten met groeistoornissen.
De dosering en het toedieningsschema moeten op elke patiënt afzonderlijk worden afgestemd.
32 Groeistoornissen ten gevolge van onvoldoende productie van groeihormoon bij pediatrische patiënten: doorgaans wordt een dosis aanbevolen van 0,025 - 0,035 mg/kg lichaamsgewicht per dag of 0,7– 1,0 mg/m2 lichaamsoppervlak per dag.
Zelfs hogere doses zijn gebruikt.
Prader-Willi-syndroom, ter verbetering van groei en lichaamssamenstelling bij pediatrische patiënten: doorgaans wordt een dosis aanbevolen van 0,035 mg/kg lichaamsgewicht per dag of 1,0 mg/m2 lichaamsoppervlak per dag.
De dagelijkse doses mogen niet hoger zijn dan 2,7 mg.
De behandeling dient niet te worden toegepast bij pediatrische patiënten met een groeisnelheid van minder dan 1 cm per jaar en wanneer de epifysairschijven bijna zijn gesloten.
Groeistoornissen ten gevolge van het Turner-syndroom: een dosis van 0,045 - 0,050 mg/kg lichaamsgewicht per dag of 1,4 mg/m2 lichaamsoppervlak per dag wordt aanbevolen.
Groeistoornissen bij chronische nierinsufficiëntie: een dosis van 1,4 mg/m2 lichaamsoppervlak per dag (0,045 - 0,050 mg/kg lichaamsgewicht per dag) wordt aanbevolen.
Hogere doses kunnen noodzakelijk zijn als de groeisnelheid te laag is.
Na zes maanden behandeling moet mogelijk de dosis worden aangepast (zie rubriek 4.4).
Groeistoornissen bij kleine kinderen/adolescenten die te klein voor de zwangerschapsduur (SGA) geboren zijn: een dosis van 0,035 mg/kg per dag (1 mg/m2 per dag) wordt doorgaans aanbevolen tot de eindlengte is bereikt (zie rubriek 5.1).
De behandeling dient na het eerste jaar van de behandeling te worden onderbroken als de SDS van de groeisnelheid kleiner is dan + 1.
De behandeling dient te worden onderbroken als de groeisnelheid < 2 cm/jaar is en, als bevestiging noodzakelijk is, de botleeftijd > 14 jaar (meisjes) of > 16 jaar (jongens) is, overeenkomend met sluiting van de epifysairschijven.
Aanbevolen doseringen voor pediatrische patiënten
mg/m2 mg/kg lichaamsgewicht Indicatie
dosis per dag
lichaamsoppervlakte dosis per dag
Groeihormoondeficiëntie Prader-Willi-syndroom Turner-syndroom Chronische nierinsufficiëntie Te klein voor de zwangerschapsduur geboren
0,025 - 0,035 0,035 0,045 - 0,050 0,045 - 0,050
0,7 - 1,0 1,0 1,4 1,4
kinderen/adolescenten (SGA)
0,035
1,0
Groeihormoondeficiëntie bij volwassenen:
de behandeling moet beginnen met een lage dosis van 0,15 - 0,3 mg per dag.
De dosering dient geleidelijk te worden opgehoogd volgens de behoeften van de individuele patiënt zoals bepaald aan de hand van de IGF-I-concentratie.
Het doel van de behandeling is een concentratie van Insulineachtige Groei Factor (IGF-I) te verkrijgen binnen 2 SDS ten opzichte van het voor de leeftijd gecorrigeerde gemiddelde van gezonde volwassenen.
Patiënten met normale IGF-I-concentraties aan het begin van de behandeling moeten worden behandeld met groeihormoon tot een hoognormale IGF-I-spiegel, maar niet hoger dan 2 SDS.
De klinische respons en ongewenste effecten kunnen ook als richtlijn voor dosistitratie worden gebruikt.
De dagelijkse onderhoudsdosis is zelden hoger dan 1,0 mg per dag.
Vrouwen kunnen een hogere dosis nodig hebben dan mannen, terwijl mannen na verloop van tijd een toenemende IGF-I-gevoeligheid vertonen.
Dit betekent dat er een risico bestaat dat vrouwen, met name vrouwen die orale oestrogeensuppletie krijgen, worden onderbehandeld terwijl mannen worden overbehandeld.
De nauwkeurigheid van de dosis groeihormoon moet daarom elke 6 maanden worden gecontroleerd.
Omdat de normale fysiologische productie van groeihormoon afneemt met de leeftijd, is het mogelijk dat de benodigde dosis kan worden verminderd.
De laagste effectieve dosis dient te worden gebruikt.
33 De injectie moet subcutaan worden toegediend en de injectieplaats moet worden afgewisseld om lipoatrofie te voorkomen.
Instructies voor gebruik en verwerking zie rubriek 6.6.
4.3 Contra-indicaties
- Overgevoeligheid voor somatropine of voor één van de hulpstoffen.
- Somatropine mag niet worden toegepast als er aanwijzingen zijn die duiden op tumoractiviteit
en antitumortherapie moet zijn beëindigd voordat de behandeling wordt gestart.
- Somatropine mag niet worden toegepast ter bevordering van de groei bij patiënten met gesloten
epifysairschijven.
- Patiënten met een acute levensbedreigende aandoening die complicaties ondervinden na een
openhart- of buikoperatie, meervoudig trauma veroorzaakt door een ongeval, acute ademhalingsinsufficiëntie of vergelijkbare aandoeningen mogen niet met somatropine worden behandeld.
Zie voor patiënten die substitutietherapie ondergaan rubriek 4.4.
4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik
Somatropine kan insulineresistentie induceren en bij sommige patiënten hyperglykemie.
Daarom dienen patiënten te worden gecontroleerd op aanwijzingen voor glucose-intolerantie.
In zeldzame gevallen kan als gevolg van de behandeling met somatropine aan de diagnostische criteria voor type-2- diabetes mellitus worden voldaan.
In de meeste gevallen waarin dit zich voordeed, was er echter al sprake van risicofactoren als obesitas (waaronder obese patiënten met het Prader-Willi-syndroom), familiaire voorgeschiedenis, behandeling met steroïden of een reeds bestaande verstoorde glucosetolerantie.
Bij patiënten met een reeds manifeste diabetes mellitus kan het noodzakelijk zijn de antidiabetische therapie aan te passen wanneer de behandeling met somatropine wordt ingesteld.
Tijdens behandeling met somatropine is een verhoogde conversie van T4 naar T3 gevonden.
Deze kan resulteren in een daling van de serumspiegels van T4 en een stijging van de serumspiegels van T3.
In het algemeen bleven de perifere schildklierhormoonspiegels binnen het referentiegebied voor gezonde proefpersonen.
Het effect van somatropine op de schildklierhormoonspiegels kan klinisch relevant zijn bij patiënten met centrale subklinische hypothyreoïdie waarbij zich in theorie hypothyreoïdie kan ontwikkelen.
Daarentegen kan bij patiënten met suppletietherapie met thyroxine een lichte hyperthyreoïdie optreden.
Het is dan ook aan te raden na starten van de behandeling met somatropine en na dosisaanpassingen de schildklierfunctie te onderzoeken.
Er werden gevallen gerapporteerd waarbij somatropine de serumcortisolspiegels verlaagde, mogelijk door een effect op de dragereiwitten of door een verhoogde hepatische klaring.
Het klinisch belang van deze bevindingen kan beperkt zijn.
Niettemin moet de corticosteroïdsubstitutietherapie geoptimaliseerd worden voordat men een behandeling met Omnitrope start.
Bij groeihormoondeficiëntie secundair aan de behandeling van maligne aandoeningen dient men te letten op tekenen van hernieuwde activiteit van de ziekte.
Bij patiënten met endocriene stoornissen, waaronder groeihormoondeficiëntie, kan epifysiolyse van de femurkop frequenter voorkomen dan in de normale populatie.
Patiënten die mank gaan lopen tijdens de behandeling met somatropine, dienen klinisch te worden onderzocht.
In geval van ernstige of recidiverende hoofdpijn, visusstoornissen, misselijkheid en/of braken wordt een fundoscopie aanbevolen om mogelijk papiloedeem te diagnosticeren.
Indien papiloedeem wordt bevestigd, dient men bedacht te zijn op benigne intracraniale hypertensie en, indien nodig, dient de behandeling met groeihormoon te worden gestopt.
Tot op heden zijn er onvoldoende gegevens om een specifiek advies te kunnen geven over de voortzetting van de behandeling met groeihormoon bij patiënten die genezen zijn van intracraniale hypertensie.
Klinische ervaring heeft echter aangetoond dat opnieuw instellen van de behandeling vaak mogelijk is zonder dat de intracraniale hypertensie
34 terugkeert.
Indien opnieuw een behandeling met groeihormoon wordt gestart, dient de patiënt zorgvuldig te worden gecontroleerd op symptomen van intracraniale hypertensie.
Ervaring met patiënten ouder dan 60 jaar is beperkt.
Bij patiënten met het Prader-Willi-syndroom (PWS) dient de behandeling altijd te worden gecombineerd met een caloriebeperkt dieet.
Er zijn gevallen met fatale afloop gemeld die in verband worden gebracht met het gebruik van groeihormoon bij pediatrische patiënten met PWS met één of meer van de volgende risicofactoren: ernstige obesitas, voorgeschiedenis van ademhalingsproblemen, slaapapneu of een niet- geïdentificeerde luchtweginfectie.
Patiënten met het Prader-Willi-syndroom (PWS) en een of meer risicofactoren kunnen een hoger risico hebben.
Patiënten met PWS moeten op obstructie van de bovenste luchtwegen, slaapapneu of luchtweginfecties worden beoordeeld voordat de behandeling met somatropine wordt gestart.
In geval van aanwijzingen voor obstructie van de bovenste luchtwegen dient het probleem door een specialist te worden opgelost voordat de behandeling met somatropine wordt gestart.
Voordat met de behandeling met groeihormoon wordt gestart, moet op slaapapneu worden beoordeeld door middel van erkende methoden als polysomnografie of overnight oximetrie en bij verdenking hiervan moet hierop worden gecontroleerd.
Indien patiënten tijdens de behandeling met somatropine tekenen vertonen van obstructie van de bovenste luchtwegen (met inbegrip van een begin of verergering van snurken), moet de behandeling worden onderbroken en een nieuw KNO-onderzoek worden uitgevoerd.
Alle patiënten met PWS dienen te worden beoordeeld op slaapapneu en in de tijd te worden gecontroleerd als slaapapneu wordt vermoed.
Alle patiënten met PWS dienen regelmatig te worden onderzocht op tekenen van luchtweginfecties die zo vroeg mogelijk gediagnosticeerd moeten worden en agressief moeten worden behandeld.
Alle patiënten met PWS dienen voor en tijdens de behandeling met somatropine goed op gewicht te blijven.
Scoliose komt vaak voor bij patiënten met PWS.
Bij elk kind kan zich tijdens snelle groei scoliose ontwikkelen.
Tijdens de behandeling dient te worden gecontroleerd op tekenen van scoliose.
Er is echter niet aangetoond dat groeihormoonbehandeling de incidentie of de ernst van scoliose doet toenemen.
Ervaring met langdurige behandeling bij volwassenen en bij patiënten met PWS is beperkt.
Bij SGA geboren kinderen/adolescenten moeten voor aanvang van de behandeling andere medische oorzaken of behandelingen die een groeistoornis zouden kunnen verklaren, worden uitgesloten.
Bij SGA-kinderen/adolescenten wordt aanbevolen de nuchtere insuline- en bloedglucosespiegel te meten voor aanvang van de behandeling en vervolgens jaarlijks.
Bij patiënten met een verhoogd risico op diabetes mellitus (bijv. familiaire voorgeschiedenis van diabetes, obesitas, ernstige insulineresistentie, acanthosis nigricans) dient een orale glucosetolerantietest (OGTT) te worden uitgevoerd.
Indien diabetes wordt geconstateerd, dient groeihormoon niet te worden toegediend.
Bij SGA-kinderen/adolescenten wordt aanbevolen de IGF-I-spiegel te meten voor aanvang van de behandeling en vervolgens tweemaal per jaar.
Als bij herhaalde meting de IGF-I-spiegels de referentiewaarden voor leeftijd en puberteitsstadium met +2 SD overschrijden, zou de IGF-I/IGFBP-3- ratio als richtlijn voor een eventuele dosisaanpassing kunnen worden gebruikt.
35 Ervaring met het starten van de behandeling bij SGA-kinderen tegen het begin van de puberteit is beperkt.
Het wordt daarom niet aanbevolen tegen het begin van de puberteit te starten met groeihormoonbehandeling.
Ervaring bij patiënten met het Silver-Russell-syndroom is beperkt.
Een gedeelte van de lengtewinst die is behaald bij groeihormoonbehandeling van SGA– kinderen/adolescenten, kan verloren gaan als de behandeling wordt gestopt voordat de eindlengte is bereikt.
Bij patiënten met chronische nierinsufficiëntie moet de nierfunctie minder dan 50% zijn voordat de behandeling wordt ingesteld.
Om de groeistoornis te kunnen verifiëren moet de lengtegroei gedurende een jaar vóór het instellen van de behandeling zijn gevolgd.
Gedurende deze periode dient een conservatieve behandeling van nierinsufficiëntie (inclusief controle van acidosis, hyperparathyreoïdie en voedingsstatus) te zijn ingesteld en deze dient tijdens de behandeling te worden voortgezet.
De behandeling moet worden gestopt bij niertransplantatie.
Tot op heden zijn er geen gegevens beschikbaar over de eindlengte bij patiënten met chronische nierinsufficiëntie die met Omnitrope worden behandeld.
De effecten van somatropine op herstel zijn onderzocht in twee placebo-gecontroleerde onderzoeken met 522 zeer ernstig zieke volwassen patiënten als gevolg van complicaties na een openhart- of buikoperatie, meervoudig trauma als gevolg van een ongeval of acute ademhalingsinsufficiëntie.
Bij patiënten die werden behandeld met dagelijks 5,3 of 8 mg somatropine, was de mortaliteit hoger dan bij patiënten die placebo kregen, namelijk 42% vs.
19%.
Op grond van op deze informatie dienen deze patiënten niet met somatropine te worden behandeld.
Aangezien er geen informatie beschikbaar is over de veiligheid van groeihormoonsuppletietherapie bij acuut ernstig zieke patiënten die reeds groeihormoon gebruiken, dienen de voordelen van voortzetting van de behandeling in deze situatie te worden afgewogen tegen de mogelijke risico's die daarmee samenhangen.
Bij alle patiënten die andere of vergelijkbare acute levensbedreigende aandoeningen ontwikkelen, dient het mogelijke voordeel van behandeling met somatropine te worden afgewogen tegen het mogelijke risico dat daarmee samenhangt.
Dit geneesmiddel bevat minder dan 1 mmol natrium (23 mg) per ml en is dus in wezen "natriumvrij".
4.5 Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie
Gegevens uit een interactieonderzoek uitgevoerd bij groeihormoondeficiënte volwassenen suggereren dat toediening van somatropine de klaring van stoffen waarvan bekend is dat ze door cytochroom P450 iso-enzymen worden gemetaboliseerd, kan verhogen.
Met name de klaring van stoffen die door cytochroom P450 3A4 worden gemetaboliseerd (zoals geslachtshormonen, corticosteroïden, anticonvulsiva en ciclosporine), kan verhoogd zijn, hetgeen resulteert in lagere plasmaspiegels van deze stoffen.
De klinische betekenis hiervan is onbekend.
Zie ook rubriek 4.4 voor verklaringen over diabetes mellitus en stoornissen van de schildklierfunctie en rubriek 4.2 voor een verklaring over orale oestrogeensuppletie.
4.6 Zwangerschap en borstvoeding
Er zijn geen klinische gegevens beschikbaar ten aanzien van het gebruik van Omnitrope tijdens de zwangerschap.
Er zijn geen gegevens uit dierexperimenteel onderzoek beschikbaar betreffende de mogelijke schadelijkheid van Omnitrope.
De behandeling met Omnitrope dient te worden onderbroken in geval van zwangerschap.
Tijdens een normale zwangerschap dalen de spiegels van hypofysair groeihormoon sterk na de 20e zwangerschapsweek, waarbij het bij 30 weken zwangerschap vrijwel volledig is vervangen door placentair groeihormoon.
Gezien dit gegeven is het onwaarschijnlijk dat voortzetting van suppletietherapie met somatropine bij groeihormoondeficiënte vrouwen in het derde trimester van de zwangerschap nodig zou zijn.
36 Het is niet bekend of somatropine wordt uitgescheiden in de borstvoeding, maar absorptie van intact eiwit vanuit het maag-darmkanaal van de zuigeling is hoogst onwaarschijnlijk.
Zorgvuldigheid dient te worden betracht wanneer Omnitrope wordt toegediend aan vrouwen die borstvoeding geven.
4.7 Beïnvloeding van de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen
Er is geen onderzoek verricht met betrekking tot de effecten op de rijvaardigheid en op het vermogen om machines te bedienen.
4.8 Bijwerkingen
Binnen de systeem/orgaanklassen worden de bijwerkingen vermeld onder de kop met de frequentie waarin ze voorkomen (aantal patiënten dat de bijwerking naar verwachting krijgt).
Hierbij worden de volgende categorieën gebruikt: zeer vaak (≥ 1/10); vaak (≥ 1/100, < 1/10); soms (≥ 1/1000, < 1/100); zelden (≥ 1/10.000, < 1/1000); zeer zelden (< 1/10.000).
Patiënten met groeihormoondeficiëntie worden gekarakteriseerd door een tekort aan extracellulair volume.
Wanneer de behandeling met somatropine wordt gestart, wordt dit tekort snel gecorrigeerd.
Bij volwassen patiënten komen bijwerkingen gerelateerd aan vochtretentie, zoals perifeer oedeem, stijfheid in de extremiteiten, artralgie, myalgie en paresthesie, vaak voor.
In het algemeen zijn deze bijwerkingen licht tot matig, ontstaan ze binnen de eerste maanden van behandeling en nemen spontaan of door dosisvermindering af.
De incidentie van deze bijwerkingen is gerelateerd aan de toegediende dosis, de leeftijd van de patiënten en mogelijk omgekeerd evenredig aan de leeftijd van de patiënt op het moment dat de groeihormoondeficiëntie begint.
Bij pediatrische patiënten komen dergelijke bijwerkingen niet vaak voor.
Neoplasmata, benigne, maligne en niet-gespecificeerd (inclusief cysten en poliepen)
Zeer zelden:
Leukemie.
Zeer zeldzame gevallen van leukemie zijn gemeld bij pediatrische patiënten met groeihormoondeficiëntie die werden behandeld met somatropine, maar de incidentie blijkt vergelijkbaar met die bij pediatrische proefpersonen zonder groeihormoontekort.
Immuunsysteemaandoeningen
Vaak:
Vorming van antilichamen.
Somatropine heeft vorming van antilichamen geïnduceerd bij ongeveer 1% van de patiënten.
De bindingscapaciteit van deze antilichamen was laag en er zijn geen klinische veranderingen in verband gebracht met de antilichaamvorming.
Endocriene aandoeningen
Zelden:
Type-2-diabetes mellitus.
Zenuwstelselaandoeningen
Vaak:
Bij volwassenen: paresthesie Soms:
Bij pediatrische patiënten: carpaletunnelsyndroom bij volwassenen:, paresthesie Zelden:
Benigne intracraniale hypertensie
Skeletspierstelsel- en bindweefselaandoeningen
Vaak:
Bij volwassenen: stijfheid in de extremiteiten, artralgie, myalgie Soms:
Bij pediatrische patiënten: stijfheid in de extremiteiten, artralgie, myalgie
37 Algemene aandoeningen en toedieningsplaatsstoornissen
Vaak:
Bij volwassenen: perifeer oedeem.
Bij pediatrische patiënten: voorbijgaande locale huidreacties op de plaats van de injectie Soms:
Bij pediatrische patiënten: perifeer oedeem
4.9 Overdosering
Er zijn geen gevallen van overdosering gerapporteerd.
Acute overdosering zou in eerste instantie kunnen leiden tot hypoglykemie overgaand in hyperglykemie.
Chronische overdosering zou aanleiding kunnen geven tot symptomen zoals bekend bij overmatige groeihormoonproductie.
5.
FARMACOLOGISCHE EIGENSCHAPPEN
5.1 Farmacodynamische eigenschappen
Farmacotherapeutische categorie: hypofysevoorkwabhormonen en -analoga.
ATC-code:
H01AC01
Somatropine is een potent metabool hormoon dat van belang is voor het metabolisme van lipiden, koolhydraten en eiwitten.
Bij kinderen met onvoldoende endogeen groeihormoon stimuleert somatropine de lengtegroei en verhoogt het de groeisnelheid.
Zowel bij volwassenen als bij kinderen handhaaft somatropine een normale lichaamscompositie door toegenomen stikstofretentie en stimulering van de groei van skeletspieren en door mobilisatie van lichaamsvet.
Met name visceraal vetweefsel reageert op somatropine.
Naast verhoogde lipolyse vermindert somatropine de opname van triglyceriden in de vetmassa van het lichaam.
Serumconcentraties van IGF-I (Insulineachtige Groei Factor-I) en IGFBP3 (Insulineachtige Groei Factor Bindend Eiwit 3) nemen toe door somatropine.
Bovendien zijn de volgende werkingen aangetoond:
Vetmetabolisme:
Somatropine induceert LDL-cholesterolreceptoren in de lever en heeft een effect op het profiel van serumlipiden en lipoproteïnen.
In het algemeen resulteert de toediening van somatropine aan groeihormoondeficiënte patiënten in een afname van serum-LDL en apolipoproteïne B.
Ook kan een afname in het totale serumcholesterol worden waargenomen.
Koolhydraatmetabolisme:
Somatropine verhoogt de insulinespiegel maar de nuchtere bloedglucosespiegel is vaak onveranderd.
Bij kinderen met hypopituïtarisme kan zich in nuchtere toestand hypoglykemie voordoen.
Deze toestand wordt door somatropine teruggedraaid.
Water- en elektrolytenmetabolisme:
Groeihormoondeficiëntie gaat gepaard met een lager plasmavolume en extracellulair volume.
Beide nemen snel toe na behandeling met somatropine.
Somatropine induceert natrium-, kalium- en fosforretentie.
Botmetabolisme:
Somatropine stimuleert de omzetting van botten van het skelet.
Langdurige toediening van somatropine aan groeihormoondeficiënte patiënten met osteopenie resulteert in een toegenomen mineraalgehalte en dichtheid van het bot op gewichtdragende plaatsen.
Fysieke capaciteit:
Spiersterkte en fysieke inspanningscapaciteit zijn verbeterd na langdurige behandeling met somatropine.
Somatropine vergroot ook het hartminuutvolume, maar het mechanisme moet nog worden opgehelderd.
Een afname in de perifere vasculaire weerstand kan aan dit effect bijdragen.
38 In klinisch onderzoek bij kleine kinderen/adolescenten die SGA waren, zijn doses van 0,033 en 0,067 mg somatropine / kg/dag gebruikt voor de behandeling tot de eindlengte is bereikt.
Bij 56 patiënten die continu werden behandeld en die (bijna) eindlengte hadden bereikt, was de gemiddelde lengteverandering vanaf het begin van de behandeling +1,90 SDS (0,033 mg/kg/dag) en +2,19 SDS (0,067 mg/kg/dag).
Literatuurgegevens over onbehandelde SGA-kinderen/adolescenten zonder vroege, spontane inhaalgroei suggereren een late groei van 0,5 SDS.
Langetermijn veiligheidsgegevens zijn nog beperkt.
5.2 Farmacokinetische eigenschappen
Absorptie De biologische beschikbaarheid van subcutaan toegediende somatropine bedraagt ongeveer 80% zowel bij gezonde proefpersonen als bij groeihormoondeficiënte patiënten.
Een subcutane dosis van 5 mg Omnitrope 6,7 mg/ml oplossing voor injectie bij gezonde volwassenen resulteert in een Cmax en tmax van respectievelijk 74 ± 22 μ g/l en 3,9 ± 1,2 uur.
Eliminatie De gemiddelde terminale halfwaardetijd van somatropine na intraveneuze toediening bij groeihormoondeficiënte volwassenen bedraagt ongeveer 0,4 uur.
Na subcutane toediening van Omnitrope 6,7 mg/ml oplossing voor injectie wordt echter een halfwaardetijd van 3 uur bereikt.
Het waargenomen verschil houdt waarschijnlijk verband met langzame absorptie vanaf de injectieplaats na subcutane toediening.
Subpopulaties De absolute biologische beschikbaarheid van somatropine lijkt na subcutane toediening bij mannen en vrouwen gelijk.
Informatie over de farmacokinetiek van somatropine bij geriatrische en pediatrische populaties, bij verschillende rassen en bij patiënten met nierinsufficiëntie, leverinsufficiëntie of hartfalen is niet beschikbaar of onvolledig.
5.3 Gegevens uit het preklinisch veiligheidsonderzoek
In onderzoeken met Omnitrope naar subacute toxiciteit en lokale tolerantie zijn geen klinisch relevante effecten waargenomen.
In andere onderzoeken met somatropine naar algehele toxiciteit, lokale tolerantie en reproductietoxiciteit zijn geen klinisch relevante effecten waargenomen.
In-vitro- en in-vivo-genotoxiciteitsonderzoeken met somatropinen naar genmutaties en inductie van chromosoomafwijkingen waren negatief.
In één in-vitro-onderzoek van lymfocyten afgenomen bij patiënten na langdurige behandeling met somatropine en na toevoeging van het radiomimetische geneesmiddel bleomycine is een toegenomen kwetsbaarheid van chromosomen waargenomen.
De klinische betekenis hiervan is onduidelijk.
In een ander onderzoek met somatropine werd geen toename in chromosomale afwijkingen aangetroffen in de lymfocyten van patiënten die langdurig waren behandeld met somatropine.
6.
FARMACEUTISCHE GEGEVENS
6.1 Lijst van hulpstoffen
dinatriumwaterstoffosfaat-heptahydraat natriumdiwaterstoffosfaat-dihydraat glycine poloxameer 188 fenol
39 water voor injecties
6.2 Gevallen van onverenigbaarheid
In verband met het ontbreken van onderzoek naar onverenigbaarheden, mag dit geneesmiddel niet met andere geneesmiddelen gemengd worden.
6.3 Houdbaarheid
18 maanden.
Houdbaarheid na het eerste gebruik:
Na het eerste gebruik moet het patroon in de pen blijven en gedurende maximaal 28 dagen in een koelkast worden (2°C – 8°C) worden bewaard.
Gekoeld bewaren en vervoeren (2°C – 8°C).
Niet in de vriezer bewaren.
Bewaren in de oorspronkelijke pen ter bescherming tegen licht.
6.4 Speciale voorzorgsmaatregelen bij bewaren
Ongeopend patroon: gekoeld bewaren en vervoeren (2°C – 8°C).
Niet in de vriezer bewaren.
Bewaren in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen licht.
Voor de bewaarcondities van gebruikt geneesmiddel, zie rubriek 6.3.
6.5 Aard en inhoud van de verpakking
1,5 ml oplossing in een patroon (kleurloos type I glas) met een zuiger aan de ene zijde (gesiliconiseerd bromobutyl), een schijf (bromobutyl) en een dop (aluminium) aan de andere zijde.
Verpakkingsgrootten:
1, 5 en 10.
Niet alle genoemde verpakkingsgrootten worden in de handel gebracht.
6.6 Speciale voorzorgsmaatregelen voor het verwijderen en andere instructies
Omnitrope 6,7 mg/ml oplossing voor injectie is een steriele, gebruiksklare oplossing in een glazen patroon.
Deze verpakking is voor meervoudig gebruik bedoeld.
Het mag alleen worden toegediend met de Omnitrope Pen 10, een injectiesysteem dat speciaal ontwikkeld is voor het gebruik met Omnitrope 6,7 mg/ml oplossing voor injectie.
Het moet worden toegediend met steriele wegwerpnaalden.
Patiënten en verzorgers dienen de juiste opleiding en voorlichting te krijgen van de arts of ander gekwalificeerd medisch personeel omtrent het juiste gebruik van de Omnitrope patronen en de pen.
Het volgende is een algemene beschrijving van de toediening.
De instructies van de fabrikant die bij elke pen worden geleverd dienen te worden opgevolgd voor het laden van de pen met de patroon, het bevestigen van de injectienaald en de toediening.
1.
De handen moeten worden gewassen.
2.
Als de oplossing troebel is of deeltjes bevat, mag deze niet worden gebruikt.
De inhoud dient helder en kleurloos te zijn.
3.
Desinfecteer de rubber membraan van de patroon met een reinigingsdoekje.
4.
Plaats de patroon in de Omnitrope Pen 10, volgens de aanwijzingen voor gebruik die bij de pen worden geleverd.
5.
Reinig de injectieplaats met alcohol.
6.
Dien de juiste dosis toe via subcutane injectie met een steriele naald.
Verwijder de naald en voer deze af in overeenstemming met de plaatselijke voorschriften.
40 7.
HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Sandoz GmbH Biochemiestrasse 10 A-6250 Kundl Oostenrijk
8.
NUMMERS VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/06/332/007 EU/1/06/332/008 EU/1/06/332/009
9.
DATUM VAN EERSTE VERLENING VAN DE VERGUNNING/HERNIEUWING VAN DE VERGUNNING
12 April 2006
10.
DATUM VAN HERZIENING VAN DE TEKST
41 BIJLAGE II
A.
FABRIKANT VAN HET BIOLOGISCH WERKZAME BESTANDDEEL EN HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR DE VERVAARDIGING VERANTWOORDELIJK VOOR VRIJGIFTE
B.
VOORWAARDEN VERBONDEN AAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
42 A.
FABRIKANT VAN HET BIOLOGISCH WERKZAME BESTANDDEEL EN HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR DE VERVAARDIGING VERANTWOORDELIJK VOOR VRIJGIFTE
Naam en adres van de fabrikant van het biologisch werkzam bestanddel
Sandoz GmbH Biochemiestrasse 10 A-6250 Kundl Oostenrijk
Naam en adres van de fabrikant verantwoordelijk voor vrijgifte
Sandoz GmbH Biochemiestrasse 10 A-6250 Kundl Oostenrijk
B.
VOORWAARDEN VERBONDEN AAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
• VOORWAARDEN OF BEPERKINGEN OPGELEGD AAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN TEN AANZIEN VAN DE AFLEVERING EN HET GEBRUIK
Aan beperkt medisch voorschrift onderworpen geneesmiddel (Zie bijlage I: samenvatting van de productkenmerken, rubriek 4.2).
• VOORWAARDEN OF BEPERKINGEN MET BETREKKING TOT EEN VEILIG EN DOELTREFFEND GEBRUIK VAN HET GENEESMIDDEL
Niet van toepassing.
• ANDERE VOORWAARDEN
Farmacovigilantiesysteem
De houder van de vergunning voor het in de handel brengen moet ervoor zorgen dat het systeem van farmacovigilantie, zoals beschreven in versie 4.3, gepresenteerd in module 1.8.1 van de aanvraag van de vergunning voor het in de handel brengen, is geïnstalleerd en goed werkt voordat het product in de handel wordt gebracht en terwijl het product verkrijgbaar is.
Risicobeheersingsplan
De houder van de vergunning voor het in de handel brengen verplicht zich tot het verrichten van onderzoek en de aanvullende farmacovigilantie-activiteiten die in het farmacovigilantieplan zijn uiteengezet, zoals overeengekomen in versie 5.0 van het risicobeheersingsplan, gepresenteerd in module 1.8.2 van de aanvraag van de vergunning voor het in de handel brengen en eventuele volgende updates van het risicobeheersingsplan die door de CHMP zijn goedgekeurd.
Zoals is aangegeven in de CHMP-richtlijn over risicobeheersingssystemen voor geneesmiddelen voor humaan gebruik moet het bijgewerkte risicobeheersingsplan tegelijkertijd met de volgende periodieke veiligheidsupdate (PSUR) worden ingediend.
Daarnaast moet een bijgewerkt risicobeheersingsplan worden ingediend
43
- wanneer nieuwe informatie wordt ontvangen die invloed kan hebben op de huidige
veiligheidsspecificatie, het huidige farmacovigilantieplan of de huidige activiteiten ter minimalisatie van het risico,
- binnen 60 dagen nadat een belangrijke mijlpaal (voor wat betreft de farmacovigilantie of de
minimalisatie van het risico) is bereikt,
- op verzoek van de EMEA.
44 BIJLAGE III
ETIKETTERING EN BIJSLUITER
45 A.
ETIKETTERING
46 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING EN DE PRIMAIRE VERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD
BUITENSTE VERPAKKING
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Omnitrope 1,3 mg/ml poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie Somatropine
2.
GEHALTE AAN WERKZAAM BESTANDDEEL
Somatropine 1,3 mg (4 IE) / ml in een injectieflacon.
Na reconstitutie bevat één injectieflacon 1,3 mg somatropine (overeenkomend met 4 IE) per ml.
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Overige bestanddelen:
Poeder: glycine, dinatriumwaterstoffosfaat-heptahydraat, natriumdiwaterstoffosfaat-dihydraat Oplosmiddel: water voor injectie
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
Poeder met oplosmiddel voor oplossing voor injectie (poeder in een injectieflacon (1,3 mg) en oplosmiddel in een injectieflacon (1 ml).
Verpakkingsgrootte van 1.
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG
Voor subcutaan gebruik na reconstitutie.
Uitsluitend voor eenmalig gebruik.
Voor gebruik de bijsluiter lezen.
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING, INDIEN NODIG
Uitsluitend heldere oplossing gebruiken.
8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP Na reconstitutie binnen 24 uur gebruiken.
47 9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
Gekoeld bewaren en vervoeren (2°C – 8°C).
Niet in de vriezer bewaren.
Bewaar in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen licht.
10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Sandoz GmbH Biochemiestr.
10 A-6250 Kundl Oostenrijk
12.
NUMMERS VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/06/332/001
13.
PARTIJNUMMER
Charge
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING
Geneesmiddel op medisch voorschrift.
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
16 INFORMATIE IN BRAILLE
Omnitrope 1,3 mg/ml
48 GEGEVENS DIE TEN MINSTE OP PRIMAIRE KLEINVERPAKKINGEN MOETEN WORDEN VERMELD
INJECTIEFLACON/OMNITROPE POEDER
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL EN DE TOEDIENINGSWEG
Omnitrope 1,3 mg/ml poeder voor oplossing voor injectie Somatropine Subcutaan gebruik
2.
WIJZE VAN TOEDIENING
Lees voorafgaand aan gebruik de bijsluiter Uitsluitend voor eenmalig gebruik.
3.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP Na reconstitutie binnen 24 uur gebruiken.
4.
PARTIJNUMMER
Charge
5.
INHOUD UITGEDRUKT IN GEWICHT, VOLUME OF EENHEID
1,3 mg somatropine
6.
OVERIGE
49 GEGEVENS DIE TEN MINSTE OP PRIMAIRE KLEINVERPAKKINGEN MOETEN WORDEN VERMELD
INJECTIEFLACON / OPLOSMIDDEL
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL EN DE TOEDIENINGSWEG
Oplosmiddel voor oplossing voor injectie voor Omnitrope 1,3 mg/ml Somatropine Subcutaan gebruik
2.
WIJZE VAN TOEDIENING
Lees voorafgaand aan gebruik de bijsluiter.
Uitsluitend voor eenmalig gebruik
3.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP Na reconstitutie binnen 24 uur gebruiken.
4.
PARTIJNUMMER
Charge
5.
INHOUD UITGEDRUKT IN GEWICHT, VOLUME OF EENHEID
1 ml water voor injectie
6.
OVERIGE
50 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING EN DE PRIMAIRE VERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD
BUITENSTE VERPAKKING
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Omnitrope 5 mg/ml (15 IE) poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie Somatropine
2.
GEHALTE AAN WERKZAAM BESTANDDEEL
Somatropine 5 mg (15 IE) / ml in een injectieflacon.
Na reconstitutie bevat één patroon 5 mg somatropine (overeenkomend met 15 IE) per ml.
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Overige bestanddelen:
Poeder: glycine, dinatriumwaterstoffosfaat-heptahydraat, natriumdiwaterstoffosfaat-dihydraat Oplosmiddel: benzylalcohol, water voor injectie Bevat benzylalcohol.
Zie bijsluiter voor meer informatie.
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
Poeder met oplosmiddel voor oplossing voor injectie (poeder in een injectieflacon (5 mg) en oplosmiddel in een patroon (1 ml).
Verpakkingen van 1 en 5.
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG
Voor subcutaan gebruik na reconstitutie.
Voor gebruik de bijsluiter lezen.
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING, INDIEN NODIG
Uitsluitend heldere oplossing gebruiken.
8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP Na reconstitutie binnen 21 dagen gebruiken.
51 9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
Gekoeld bewaren en vervoeren (2°C – 8°C).
Niet in de vriezer bewaren.
Bewaar in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen licht.
10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Sandoz GmbH Biochemiestr.
10 A-6250 Kundl Oostenrijk
12.
NUMMERS VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/06/332/002 EU/1/06/332/003
13.
PARTIJNUMMER
Charge
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING
Geneesmiddel op medisch voorschrift.
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
Alleen gebruiken in combinatie met Omnitrope Pen L.
16 INFORMATIE IN BRAILLE
Omnitrope 5 mg/ml
52 GEGEVENS DIE TEN MINSTE OP PRIMAIRE KLEINVERPAKKINGEN MOETEN WORDEN VERMELD
INJECTIEFLACON/OMNITROPE POEDER
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL EN DE TOEDIENINGSWEG
Omnitrope 5 mg/ml poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie Subcutaan gebruik
2.
WIJZE VAN TOEDIENING
Lees voorafgaand aan gebruik de bijsluiter.
3.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP Na reconstitutie binnen 21 dagen gebruiken.
4.
PARTIJNUMMER
Charge
5.
INHOUD UITGEDRUKT IN GEWICHT, VOLUME OF EENHEID
5 mg somatropine
6.
OVERIGE
53 GEGEVENS DIE TEN MINSTE OP PRIMAIRE KLEINVERPAKKINGEN MOETEN WORDEN VERMELD
PATROON / OPLOSMIDDEL
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL EN DE TOEDIENINGSWEG
Omnitrope 5 mg/ml poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie Somatropine Subcutaan gebruik
2.
WIJZE VAN TOEDIENING
Lees voorafgaand aan gebruik de bijsluiter.
3.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP Na reconstitutie binnen 21 dagen gebruiken.
4.
PARTIJNUMMER
Charge
5.
INHOUD UITGEDRUKT IN GEWICHT, VOLUME OF EENHEID
1 ml water voor injectie met 1,5% benzylalcohol
6.
OVERIGE
54 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD
BUITENSTE VERPAKKING
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Omnitrope 3,3 mg/ml oplossing voor injectie Somatropine
2.
GEHALTE AAN WERKZAAM BESTANDDEEL
Somatropine 3,3 mg (10 IE) / ml.
Een patroon bevat 1,5 ml overeenkomend met 5 mg somatropine (15 IE).
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Overige bestanddelen: dinatriumwaterstoffosfaat-heptahydraat, natriumdiwaterstoffosfaat-dihydraat, mannitol, poloxameer 188, benzylalcohol, water voor injecties Bevat benzylalcohol.
Zie bijsluiter voor meer informatie
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
Oplossing voor injectie in een patroon (1,5 ml).
Verpakkingsgrootten van 1, 5 en 10 patronen.
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG
Voor subcutaan gebruik.
Voor gebruik de bijsluiter lezen.
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING, INDIEN NODIG
Uitsluitend heldere oplossing gebruiken.
8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP Na openen 28 dagen houdbaar
55 9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
Gekoeld bewaren en vervoeren (2°C – 8°C).
Niet in de vriezer bewaren.
Bewaren in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen licht.
10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Sandoz GmbH Biochemiestr.
10 A-6250 Kundl Oostenrijk
12.
NUMMERS VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/06/332/004 EU/1/06/332/005 EU/1/06/332/006
13.
PARTIJNUMMER
Charge
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING
Geneesmiddel op medisch voorschrift.
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
Alleen gebruiken in combinatie met Omnitrope Pen 5.
16 INFORMATIE IN BRAILLE
Omnitrope 3,3 mg/ml
56 GEGEVENS DIE TEN MINSTE OP PRIMAIRE KLEINVERPAKKINGEN MOETEN WORDEN VERMELD
PATROON
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL EN DE TOEDIENINGSWEG
Omnitrope 3,3 mg/ml oplossing voor injectie Somatropine Subcutaan gebruik
2.
WIJZE VAN TOEDIENING
Voor gebruik de bijsluiter lezen.
3.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP Na openen 28 dagen houdbaar.
4.
PARTIJNUMMER
Charge
5.
INHOUD UITGEDRUKT IN GEWICHT, VOLUME OF EENHEID
5 mg somatropine in 1,5 ml
6.
OVERIGE
57 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD
BUITENSTE VERPAKKING
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Omnitrope 6,7 mg/ml oplossing voor injectie Somatropine
2.
GEHALTE AAN WERKZAAM BESTANDDEEL
Somatropine 6,7 mg (20 IE) / ml.
Een patroon bevat 1,5 ml overeenkomend met 10 mg somatropine (30 IE)..
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Overige bestanddelen: dinatriumwaterstoffosfaat-heptahydraat, natriumdiwaterstoffosfaat-dihydraat, glycine, poloxameer 188, fenol, water voor injecties
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
Oplossing voor injectie in een patroon (1,5 ml).
Verpakkingsgrootten van 1, 5 en 10 patronen.
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG
Voor subcutaan gebruik.
Voor gebruik de bijsluiter lezen.
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING, INDIEN NODIG
Uitsluitend heldere oplossing gebruiken.
8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP Na openen 28 dagen houdbaar.
58 9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
Gekoeld bewaren en transporteren (2°C – 8°C).
Niet in de vriezer bewaren.
Bewaar in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen licht.
10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Sandoz GmbH Biochemiestr.
10 A-6250 Kundl Oostenrijk
12.
NUMMERS VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/06/332/007 EU/1/06/332/008 EU/1/06/332/009
13.
PARTIJNUMMER
Charge
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING
Geneesmiddel op medisch voorschrift.
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
Alleen gebruiken in combinatie met Omnitrope Pen 10.
16 INFORMATIE IN BRAILLE
Omnitrope 6,7 mg/ml
59 GEGEVENS DIE TEN MINSTE OP PRIMAIRE KLEINVERPAKKINGEN MOETEN WORDEN VERMELD
TEKST OP PATROON
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL EN DE TOEDIENINGSWEG
Omnitrope 6,7 mg/ml oplossing voor injectie Somatropine Subcutaan gebruik
2.
WIJZE VAN TOEDIENING
Voor gebruik de bijsluiter lezen.
3.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP Na openen 28 dagen houdbaar.
4.
PARTIJNUMMER
Charge
5.
INHOUD UITGEDRUKT IN GEWICHT, VOLUME OF EENHEID
10 mg somatropine in 1,5 ml
6.
OVERIGE
60 B.
BIJSLUITER
61 BIJSLUITER:
INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER
Omnitrope 1,3 mg/ml poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie
Somatropine
Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel.
- Bewaar deze bijsluiter.
Het kan nodig zijn om deze nog eens door te lezen.
- Heeft u nog vragen, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
- Dit geneesmiddel is aan u persoonlijk voorgeschreven.
Geef dit geneesmiddel niet door aan
anderen.
Dit geneesmiddel kan schadelijk voor hen zijn, zelfs als de verschijnselen dezelfde zijn als waarvoor u het geneesmiddel heeft gekregen.
- Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of als er bij u een bijwerking optreedt die niet
in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
In deze bijsluiter:
1.
Wat is Omnitrope en waarvoor wordt het gebruikt 2.
Wat u moet weten voordat u Omnitrope gebruikt 3.
Hoe wordt Omnitrope gebruikt 4.
Mogelijke bijwerkingen 5.
Hoe bewaart u Omnitrope 6.
Aanvullende informatie
1.
WAT IS OMNITROPE EN WAARVOOR WORDT HET GEBRUIKT
Omnitrope is een menselijk groeihormoon dat wordt gefabriceerd met behulp van een methode die recombinant-DNA-techniek wordt genoemd waarbij gebruik wordt gemaakt van de bacterie Escherichia coli.
De structuur komt overeen met die van het lichaamseigen groeihormoon van de mens.
Omnitrope 1,3 mg/ml is uitsluitend bedoeld voor eenmalig gebruik.
Omnitrope wordt gebruikt voor
• Behandeling van baby's, kinderen en adolescenten:
- met groeistoornissen als gevolg van onvoldoende afgifte van groeihormoon (GH).
- met groeistoornissen als gevolg van het Turner-syndroom.
- met groeistoornissen als gevolg van een langdurig sterk verminderde nierfunctie (chronische
nierinsufficiëntie).
- met groeistoornissen bij kleine kinderen/adolescenten die bij de geboorte te klein waren voor de
zwangerschapsduur (SGA = small for gestational age), en die op een leeftijd van 4 jaar of later nog geen inhaalgroei hebben vertoond.
- met het Prader-Willi-syndroom (PWS) voor verbetering van groei en lichaamssamenstelling.
De
diagnose PWS dient door middel van het juiste genetische onderzoek te zijn bevestigd. • Aanvulling (suppletie) van groeihormoon bij volwassenen met een bevestigd, duidelijk groeihormoontekort dat op de kinderleeftijd of op volwassen leeftijd is ontstaan.
2.
WAT U MOET WETEN VOORDAT U OMNITROPE GEBRUIKT
De diagnose en de behandeling met Omnitrope dienen plaats te vinden onder controle van een arts met de daarvoor aangewezen opleiding en ervaring met de diagnose en behandeling van patiënten met groeistoornissen.
Gebruik Omnitrope niet
- als u allergisch (overgevoelig) bent voor somatropine of voor één van de andere bestanddelen
van Omnitrope.
62
- als er aanwijzingen zijn voor een actieve tumor.
De behandeling van de tumor moet zijn
beëindigd voordat met het gebruik van Omnitrope wordt begonnen.
- om de groei te bevorderen als de groei al is voltooid (gesloten epifysairschijven).
- tijdens een acute levensbedreigende ziekte als gevolg van complicaties na een openhartoperatie,
een buikoperatie, meervoudige verwondingen ten gevolge van een ongeluk en acute ademhalingsproblemen of soortgelijke aandoeningen.
Wees extra voorzichtig met Omnitrope
- somatropine kan het gebruik van insuline door uw lichaam beïnvloeden.
Tijdens de behandeling
met somatropine dient uw bloedglucosespiegel regelmatig te worden gecontroleerd.
- als u diabetes mellitus (suikerziekte) heeft of als er diabetes in de familie voorkomt.
Nadat met
de behandeling met somatropine is begonnen, moet mogelijk de behandeling met insuline worden aangepast of gestart.
- tijdens behandeling met somatropine kan hypothyreoïdie (verminderde schildklierfunctie)
ontstaan.
Door hypothyreoïdie kan de optimale reactie op somatropine afnemen.
Daarom moeten tijdens de behandeling de schildklierhormoonspiegels in het bloed regelmatig worden gecontroleerd.
- er is melding gemaakt van goedaardige intracraniale hypertensie (hoge druk in de hersenen)
tijdens behandeling met somatropine.
Als zich verschijnselen voordoen als terugkerende hoofdpijn, gezichtsstoornissen, misselijkheid of braken dient u uw arts te raadplegen.
Uw arts kan besluiten een oogonderzoek uit te voeren om vast te stellen of de hersendruk is verhoogd.
Afhankelijk van de resultaten van dit onderzoek is het mogelijk dat de behandeling met Omnitrope moet worden onderbroken.
- patiënten met endocriene (hormonale) aandoeningen hebben een groter risico op
heupproblemen.
Als u mank gaat lopen of pijn aan uw heup krijgt, dient u uw arts te raadplegen.
- verergering van scoliose (een zijwaartse kromming van de wervelkolom) kan voorkomen bij
patiënten die snelle groei vertonen.
Daarom dient tijdens de behandeling met somatropine op tekenen van scoliose te worden gecontroleerd.
Er is echter niet gebleken dat scoliose vaker voorkomt of ernstiger wordt als gevolg van behandeling met somatropine.
- als u ooit een kwaadaardige aandoening heeft gehad.
U zult regelmatig moeten worden
onderzocht of de tumor is teruggekeerd.
- er is geen informatie beschikbaar over de veiligheid van suppletietherapie met groeihormoon bij
patiënten met een acute levensbedreigende ziekte.
In geval van een acute levensbedreigende ziekte dient uw arts zorgvuldig te overwegen of voortzetting van de behandeling met somatropine wel veilig is.
- ervaring met patiënten ouder dan 60 jaar is beperkt.
Patiënten met een chronisch gestoorde nierfunctie
- Bij patiënten met een langdurig sterk verminderde nierfunctie (chronische nierinsufficiëntie)
dient geen behandeling met somatropine te worden gestart tenzij de nierfunctie minder dan 50 procent van normaal is.
Om de groeistoornis te verifiëren moet de lengtegroei gedurende één jaar vóór aanvang van de behandeling worden gevolgd.
Tijdens de behandeling met somatropine dient de conservatieve behandeling van de sterk verminderde nierfunctie te worden voortgezet.
Na een niertransplantatie dient de behandeling met somatropine te worden beëindigd.
Patiënten met het Prader-Willi-syndroom (PWS)
- Bij patiënten met PWS dient de behandeling met somatropine altijd met een caloriebeperkt dieet
te worden gecombineerd.
- Ervaring met langdurige behandeling van patiënten met PWS is beperkt.
- Er zijn sterfgevallen gemeld bij toepassing van groeihormoon bij patiënten met PWS met een of
meer van de volgende risicofactoren: ernstig overgewicht, een voorgeschiedenis van ernstige ademhalingsproblemen, vooral tijdens de slaap, of infectie van de longen of luchtwegen.
Patiënten met het Prader-Willi-syndroom (PWS) en een of meer van deze risicofactoren kunnen een verhoogd risico hebben.
Voor u begint met het gebruik van Omnitrope dient u door een arts op ademhalingsproblemen en luchtweginfecties te worden gecontroleerd, zelfs als u geen last heeft van ademhalingsproblemen.
63
- Als een infectie van uw longen of luchtwegen wordt geconstateerd, moet u adequaat worden
behandeld voordat de behandeling met somatropine wordt gestart.
U dient tijdens de behandeling met somatropine regelmatig te worden gecontroleerd op tekenen van infectie.
- Ademhalingsproblemen tijdens de slaap, slaapapneu genaamd, dienen door een specialist te
worden onderzocht.
Voor het starten met de groeihormoonbehandeling dient u 's nachts met een speciale monitor op ademhalingsproblemen te worden gecontroleerd.
Als er problemen worden gevonden, moet u tijdens de slaap gecontroleerd blijven worden.
- Indien u tijdens de behandeling met somatropine tekenen vertoont van afsluiting van de
bovenste luchtwegen (zoals het plotseling beginnen met of verergering van snurken), dient de behandeling te worden onderbroken en dient de oorzaak door een arts te worden onderzocht.
- Alle patiënten met PWS moeten voor en tijdens de behandeling met somatropine goed op
gewicht blijven.
Patiënten die bij de geboorte te klein voor de zwangerschapsduur waren (SGA)
- Bij patiënten die bij de geboorte te klein voor de zwangerschapsduur waren, dienen andere
medische oorzaken of behandelingen die de groeistoornis zouden kunnen verklaren, te worden uitgesloten.
- Ervaring met starten van de behandeling bij SGA-patiënten tegen het begin van de puberteit is
beperkt.
Daarom dient de behandeling niet tegen het begin van de puberteit te worden gestart.
- Ervaring bij patiënten met het Silver-Russell-syndroom is beperkt.
- De met somatropine bereikte lengtewinst bij SGA-kinderen/adolescenten kan enigszins
ongedaan worden gemaakt als de behandeling wordt stopgezet voordat de eindlengte is bereikt.
- De spiegels van bloedglucose en insuline dienen te worden gecontroleerd voor aanvang van de
behandeling en jaarlijks tijdens de behandeling met groeihormoon.
Gebruik met andere geneesmiddelen
- Vertel uw arts of apotheker als u andere geneesmiddelen gebruikt of kort geleden heeft gebruikt.
Dit geldt ook voor geneesmiddelen die u zonder voorschrift kunt krijgen.
Het is met name belangrijk om uw arts te vertellen als u geneesmiddelen gebruikt voor diabetes (suikerziekte) of schildklieraandoeningen, of als u anti-epileptica, ciclosporine of steroïdhormonen als oestrogenen, progesteron of corticosteroïden gebruikt.
Het is mogelijk dat de dosering voor deze geneesmiddelen moet worden aangepast.
Zwangerschap en borstvoeding
De behandeling met Omnitrope dient tijdens de zwangerschap te worden onderbroken.
Vraag als u borstvoeding geeft uw arts om advies voordat u Omnitrope gebruikt.
Vraag uw arts of apotheker om advies voordat u een geneesmiddel gebruikt.
Rijvaardigheid en het gebruik van machines
Er is geen onderzoek uitgevoerd naar de effecten op de rijvaardigheid en op het vermogen om machines te bedienen.
Belangrijke informatie over enkele bestanddelen van Omnitrope
Dit geneesmiddel bevat minder dan 1 mmol natrium (23 mg) per ml en is dus in wezen "natriumvrij".
3.
HOE WORDT OMNITROPE GEBRUIKT
Omnitrope is bedoeld voor subcutaan gebruik.
Dit betekent dat het met een korte injectienaald in het vetweefsel vlak onder de huid wordt geïnjecteerd.
Uw arts of een andere daartoe bevoegde medewerker in de gezondheidszorg zal u inlichten hoe Omnitrope moet worden gebruikt.
Zie voor instructies over het injecteren van Omnitrope de onderstaande rubriek ‘ Hoe wordt Omnitrope geïnjecteerd’.
64 De behandeling met somatropine is een langdurige behandeling.
Raadpleeg uw arts als u wilt weten wat dat precies voor u inhoudt.
Hoe vaak u Omnitrope moet gebruiken en hoeveel Omnitrope u moet gebruiken
Uw arts zal u adviseren over uw speciaal op u afgestemde dosis Omnitrope en uw dagelijkse behandelschema.
Omnitrope wordt eenmaal per dag, ’ s avonds, geïnjecteerd.
Wijzig de dosering en het behandelschema alleen nadat u uw arts daarover heeft geraadpleegd.
In de loop van de tijd kan het nodig zijn de dosis aan te passen, afhankelijk van uw gewichtstoename en uw reactie.
Wat u moet doen als u meer van Omnitrope heeft gebruikt dan u zou mogen
Een acute overdosis zou in eerste instantie tot hypoglykemie (een daling van de bloedsuikerspiegel) kunnen leiden en vervolgens tot hyperglykemie (een stijging van de bloedsuikerspiegel).
Langdurige overdosering zou kunnen leiden tot aanwijzingen voor en symptomen van gigantisme (versterkte groei van oren, neus, lippen, tong en jukbeenderen).
Als u meer van Omnitrope heeft gebruikt dan u zou mogen, vraag uw arts dan om advies.
Wat u moet doen wanneer u bent vergeten Omnitrope te gebruiken
Injecteer geen dubbele dosis om een overgeslagen dosis in te halen.
Ga door met het voorgeschreven doseringsschema.
Als u Omnitrope vergeet te gebruiken, raadpleeg dan uw arts.
Hoe wordt Omnitrope 1,3 mg/ml geïnjecteerd
In de volgende instructies wordt uitgelegd hoe u bij uzelf Omnitrope 1,3 mg/ml moet inspuiten.
Lees de instructies zorgvuldig door en volg ze stap voor stap.
Uw arts of een andere daartoe bevoegde medewerker in de gezondheidszorg zal u laten zien hoe Omnitrope moet worden ingespoten.
Probeer niet te injecteren tenzij u er zeker van bent dat u de procedure en voorwaarden voor het injecteren begrijpt.
- Na reconstitutie wordt Omnitrope als subcutane injectie (onder de huid) toegediend.
- Bekijk de oplossing voor het injecteren zorgvuldig en gebruik deze alleen als de oplossing
helder en kleurloos is.
- Injecteer steeds op een andere plaats om het risico van plaatselijke lipoatrofie (plaatselijke
afname van het onderhuids vetweefsel) zoveel mogelijk te beperken.
Voorbereiding Leg de benodigde voorwerpen gereed voordat u begint:
- een injectieflacon met Omnitrope 1,3 mg/ml poeder voor oplossing
voor injectie.
- een injectieflacon met oplosmiddel voor Omnitrope 1,3 mg/ml.
- een steriele wegwerpspuit (bijv. een spuit van 2 ml) en naald (bijv.
0,33 mm x 12,7 mm) om het oplosmiddel uit de injectieflacon op te zuigen (niet in de verpakking bijgeleverd).
- een steriele wegwerpspuit met de juiste afmeting (bijv. een spuit
van 1 ml) en injectienaald (bijv.
0,25 mm x 8 mm) voor subcutane injectie (niet in de verpakking bijgeleverd).
- 2 reinigingsdoekjes (niet in de verpakking bijgeleverd).
Was uw handen voordat u met de volgende stappen verdergaat.
65 Reconstitutie van Omnitrope
- Verwijder de beschermdoppen van de twee injectieflacons in de
doos.
Met een reinigingsdoekje desinfecteert u de rubber membraan van de injectieflacon met poeder en van die met oplosmiddel.
- Neem de injectieflacon met oplosmiddel en de steriele
wegwerpspuit (bijv. een spuit van 2 ml) en naald (bijv.
0,33 mm x 12,7 mm).
Steek de naald die op de spuit is bevestigd, door de rubber membraan.
- Houd de injectieflacon met het oplosmiddel ondersteboven en zuig
alle oplosmiddel uit de injectieflacon op.
- Neem de injectieflacon met het poeder en steek de naald door de
rubber membraan van de injectieflacon.
Het oplosmiddel langzaam inspuiten.
Richt de vloeistofstroom tegen de glazen wand om schuimvorming te voorkomen.
Verwijder de naald en de spuit.
- Draai de gereconstitueerde injectieflacon voorzichtig rond tot de
inhoud volledig is opgelost.
Niet schudden.
- Als de oplossing troebel is (en de troebelheid verdwijnt niet binnen
10 minuten) of deeltjes bevat, mag deze niet worden gebruikt.
De inhoud moet helder en kleurloos zijn.
- De oplossing onmiddellijk gebruiken.
Afmeten van de dosis Omnitrope die moet worden geïnjecteerd
- Neem de steriele wegwerpspuit met de juiste afmeting (bijv. een
spuit van 1 ml) en injectienaald (bijv.
0,25 mm x 8 mm).
- Steek de naald door de rubber dop van de injectieflacon met de
gereconstitueerde oplossing.
- Houd de injectieflacon en de spuit ondersteboven in één hand.
- Zorg ervoor dat de punt van de spuit zich in de gereconstitueerde
Omnitrope-oplossing bevindt.
U heeft uw andere hand vrij om de zuiger te bewegen.
- Trek de zuiger langzaam terug en zuig in de spuit iets meer op dan
de dosis die uw arts heeft voorgeschreven.
- Houd de spuit met de naald naar boven in de injectieflacon en
verwijder de spuit uit de injectieflacon.
- Controleer of er luchtbellen in de spuit aanwezig zijn.
Als u bellen
ziet, trekt u de zuiger enigszins terug, tikt u voorzichtig tegen de spuit waarbij de naald omhoog wijst, tot de bellen zijn verdwenen.
Druk de zuiger langzaam terug, tot de spuit de juiste dosis bevat.
- Controleer de gereconstitueerde oplossing alvorens deze toe te
dienen.
Een oplossing die troebel is of deeltjes bevat, mag niet worden gebruikt.
U bent nu gereed om de dosis te injecteren.
66 Injecteren van Omnitrope
- Kies de injectieplaats.
De beste plaatsen voor injectie zijn weefsels
met een laag vet tussen de huid en de spieren, zoals dijbeen of buik (behalve de navel of taille).
- Zorg ervoor dat u ten minste 1 cm vanaf uw laatste injectieplaats
injecteert en dat u de plaatsen waar u injecteert telkens afwisselt, zoals u heeft geleerd.
- Voordat u gaat injecteren, reinigt u de huid goed met een doekje
met alcohol.
Wacht tot het gebied droog is.
- Met één hand pakt u een losse huidplooi.
Met uw andere hand
houdt u de spuit vast zoals u een potlood vasthoudt.
Steek de naald onder een hoek van 45 ° tot 90 ° in de huidplooi.
Nadat de naald is ingebracht, laat u de huidplooi los en pakt u de cilinder van de spuit met deze hand vast.
Trek de zuiger met één hand iets terug.
Als er bloed in de spuit komt, heeft de naald een bloedvat geraakt.
Niet op deze plaats injecteren; trek de naald terug en herhaal deze stap.
Injecteer de oplossing door de zuiger voorzichtig helemaal naar beneden te drukken.
- Trek de naald recht uit de huid.
Na de injectie
- Na de injectie drukt u de injectieplaats gedurende enkele seconden
aan met een kleine pleister of steriel gaasje.
De injectieplaats mag niet worden gemasseerd.
- De overblijvende oplossing, injectieflacons en injectiematerialen,
die voor eenmalig gebruik zijn bedoeld, moeten worden weggegooid.
Verwijder de spuiten veilig in een afgesloten houder.
Als u stopt met het gebruik van Omnitrope
Een onderbreking of een vroegtijdig beëindigen van de behandeling met somatropine kan het succes van de groeihormoontherapie verstoren.
Vraag uw arts om advies voordat u met de behandeling stopt.
4.
MOGELIJKE BIJWERKINGEN
Zoals alle geneesmiddelen kan Omnitrope bijwerkingen veroorzaken, hoewel niet iedereen deze bijwerkingen krijgt.
Raadpleeg uw arts wanneer zich bij u één van de hieronder beschreven verschijnselen voordoet:
67
Vaak (komen voor bij meer dan 1 op de 100, maar bij minder dan 1 op de 10 patiënten)
Soms (komen voor bij meer dan 1 op de 1.000, maar bij minder dan 1 op de 100 patiënten)
Zelden (komen voor bij meer dan 1 op de 10.000, maar bij minder dan 1 op de 1.000 patiënten)
Zeer zelden komen voor bij minder dan 1 op de 10.000 patiënten
Algemene aandoeningen en reacties op de injectieplaats
Bij baby's/kinderen / adolescenten: tijdelijke lokale huidreacties
Bij baby's/kinderen/ adolescenten: licht oedeem
Bij volwassenen: licht oedeem
Aandoeningen van skeletspieren, bindweefsel en botten
Bij volwassenen: stijfheid van de ledematen, en pijn in gewrichten en spieren
Bij baby's/kinderen / adolescenten: stijfheid van de ledematen, gewrichts- en spierpijn
Zenuwstelsel
Bij volwassenen: sensore stoornissen
Bij baby's/kinderen / adolescenten: gevoels- stoornissen
Benigne intracraniale hypertensie
Bij volwassenen: carpaletunnelsynd room Endocriene Diabetes mellitus aandoeningen Immuunsysteema andoeningen Neoplasmata,
De ontwikkeling van antilichamen
benigne en maligne
Leukemie.
Algemene aandoeningen en reacties op de injectieplaats
- Tijdelijke plaatselijke reacties op de injectieplaats zoals pijn, gevoelloosheid, roodverkleuring
en zwelling zijn veel voorkomende bijwerkingen.
In enkele gevallen kan subcutane toediening van somatropine leiden tot verlies van vetweefsel op de injectieplaats.
- Licht oedeem (ophoping van water in het weefsel) is waargenomen.
Deze bijwerking is een
gevolg van een verstoring van de vochtbalans en doet zich alleen voor bij de start van de behandeling met somatropine is dosisafhankelijk.
Het komt vaak voor bij volwassenen, maar slechts soms bij baby's, kinderen en adolescenten.
Spieren, bindweefsel en botten
- Gewrichts- en spierpijn (vooral in heup of knie) en stijfheid van ledematen zijn waargenomen.
Deze bijwerkingen treden alleen aan het begin van de behandeling met somatropine op en zijn dosisafhankelijk.
Ze komen bij volwassen patiënten vaak voor, maar niet vaak bij baby's, kinderen en adolescenten.
68 Zenuwstelsel
- Gevoelsstoornissen als gevoelloosheid en tintelingen zijn waargenomen.
Deze treden
gewoonlijk aan het begin van de behandeling met somatropine op en zijn dosisafhankelijk.
Ze komen bij volwassen patiënten vaak voor, maar niet vaak bij baby's, kinderen en adolescenten.
- Spieratrofie (afname van het spierweefsel) van de muis van de hand en gevoelsstoornissen in de
vingers en handpalm komen soms voor.
Ze zijn het gevolg van het carpaletunnelsyndroom (beklemming van de zenuw die een deel van de handpalm verzorgt); dit komt voornamelijk bij volwassenen voor.
- Gezichtsstoornissen, hoofdpijn, misselijkheid en braken zijn waargenomen.
Deze verschijnselen
zouden kunnen wijzen op goedaardige intracraniale hypertensie (verhoogde hersendruk); dit is een zeldzame bijwerking van de behandeling met somatropine.
Endocriene aandoeningen
- Diabetes (suikerziekte) is waargenomen als zeldzame bijwerking.
Aandoeningen van het afweersysteem
- Zoals bij alle geneesmiddelen die op basis van eiwitten zijn gemaakt, kunnen sommige
patiënten antilichamen tegen het eiwit gaan vormen.
Er is echter niet gebleken dat deze een remmend effect op de groei hebben.
Dit is een veelvoorkomende bijwerking.
Goed- en kwaadaardige tumoren
- Zeer zeldzame gevallen van leukemie zijn gemeld bij kinderen met een tekort aan groeihormoon
die met somatropine werden behandeld.
Het is onwaarschijnlijk dat dit door de behandeling met somatropine wordt veroorzaakt.
Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of in geval er bij u een bijwerking optreedt die niet in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker..
5.
HOE BEWAART U OMNITROPE
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
Gebruik Omnitrope niet meer na de vervaldatum die staat vermeld op het etiket en op de doos.
De vervaldatum verwijst naar de laatste dag van die maand.
- Gekoeld bewaren en vervoeren (2°C – 8°C).
- Niet in de vriezer bewaren.
- Bewaar in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen licht.
- Vanuit microbiologisch gezichtspunt moet het product na reconstitutie onmiddellijk worden
gebruikt.
In de oorspronkelijke verpakking is chemische en fysische stabiliteit bij gebruik bij een temperatuur tussen 2 ºC en 8 ºC gedurende 24 uur aangetoond.
- Voor éénmalig gebruik.
Omnitrope niet gebruiken als het in de vriezer is bewaard of aan hoge temperaturen was blootgesteld.
Omnitrope niet gebruiken als u ziet dat de oplossing troebel is.
6.
AANVULLENDE INFORMATIE
Wat bevat Omnitrope
Het werkzame bestanddeel van Omnitrope is somatropine (1,3 mg) in een patroon.
Een injectieflacon bevat 1,3 mg (overeenkomend met 4 IE) somatropine na reconstitutie (oplossen) in 1 ml oplosmiddel.
De andere bestanddelen zijn:
69 Poeder: glycine dinatriumwaterstoffosfaat-heptahydraat natriumdiwaterstoffosfaat-dihydraat
Oplosmiddel: water voor injectie
Hoe ziet Omnitrope er uit en wat is de inhoud van de verpakking
Poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie (poeder in een injectieflacon (1,3 mg), oplosmiddel in een injectieflacon (1 ml).
Verpakkingsgrootte van 1.
Het poeder is wit en het oplosmiddel is een heldere, kleurloze oplossing.
Houder van de vergunning voor het in de handel brengen en fabrikant
Sandoz GmbH Biochemiestrasse 10 A-6250 Kundl Oostenrijk
Neem voor alle informatie met betrekking tot dit geneesmiddel contact op met de lokale vertegenwoordiger van de houder van de vergunning voor het in de handel brengen.
België/Belgique/Belgien Sandoz nv-sa Telecom Gardens Medialaan 40 B-1800 Vilvoorde Tél/Tel: + 32 (0)2 722 97 97
Luxembourg/Luxemburg Sandoz GmbH Biochemiestr.
10 A-6250 Kundl Austria Tel: + 43-(0)5338 2000
ÐÑÐ»Ð³Ð°ÑÐ¸Ñ Ð¢ÑÑÐ³Ð¾Ð²ÑÐºÐ¾ Ð¿ÑÐµÐ´ÑÑÐ°Ð²Ð¸ÑÐµÐ»ÑÑÐ²Ð¾ „Ð¡Ð°Ð½Ð´Ð¾Ð· Ð´ .Ð´ .“ ÐÐ¸Ð·Ð½ÐµÑ ÐÐ°ÑÐº Ð¡Ð¾ÑÐ¸Ñ, ÑÐ³ÑÐ°Ð´Ð° 8Ð, ÐµÑ.
6 ÐÐ»Ð°Ð´Ð¾ÑÑ 4, 1766-Ð¡Ð¾ÑÐ¸Ñ Ð¢ÐµÐ».: + 359 2 970 47 47
Magyarország Sandoz Hungaria Kft.
Timar ut.
20 H-1034 Budapest Tel.: +36 1 430 2890
Č eská republika Sandoz s.r.o.
Jeseniova 30 CZ 130 00 Praha 3 Tel: +420 221 421 611
Malta Sandoz GmbH Biochemiestr.
10 A-6250 Kundl Austria Tel: + 43-(0)5338 2000
Danmark Sandoz A/S C.F.
Tietgens Boulevard 40 DK-5220 Odense SØ Tlf: + 45 63 95 10 00
Nederland Sandoz B.V.
Veluwezoom 22 NL-1327 AH Almere Tel: + 31 36 52 41 600
Deutschland Sandoz Pharmaceuticals GmbH Raiffeisenstr.
11 D-83607 Holzkirchen Tel: + 49 (0)8024 902 40 00 E-Mail: info@sandoz.de
Norge Sandoz AS Jernbaneveien 4 N-1400 Ski Tlf: + 47 64 91 30 00
70 Eesti Österreich Sandoz d.d.
Eesti filiaal Pärnu mnt 105 EE - 11312 Tallinn Tel: +372 665 2400
Sandoz GmbH Biochemiestr.
10 A-6250 Kundl Tel: + 43-(0)5338 2000
Ελλάδα Sambrook Φαρμακευτική Α.Ε.
Καζαντζάκη 4 & Αγ.
Παντελεήμονος Τ .Κ.
135 61 Αγ.
Ανάργυροι Τηλ: + 30 210 8323 372
Polska Lek Polska Sp. z o.o. ul.
Domaniewska 50 C PL – 02 672 Warszawa Tel.: + 48-22 549 15 00
España Sandoz Farmacéutica, SA Avda.
Osa Mayor, 4 E-28023 Aravaca (Madrid) Tel: + 34 91 740 12 80
Portugal Sandoz Farmacêutica Lda.
Alameda da Beloura, Edifício 1 2o andar – Escritório 15 P-2710-− 693 Sintra Tel: + 351 21 000 86 00
France Sandoz S.A.S.
49 Avenue Georges Pompidou F-92593 Levallois Perret Tél: + 33 (0)1 49 64 48 00
România Sandoz SRL str.
Livezeni, Nr 7A Târgu Mureş 540472 – RO Tel: + 40 265 208 120
Ireland Rowex Ltd Bantry Co.
Cork - IRL Tel: + 353 (0) 27 50077 Email: reg@rowa-pharma.ie
Slovenija Lek farmacevtska druž ba d.d.
Verovš kova 57 SI-1526 Ljubljana Tel: + 386 (0)1 580 21 11
Ísland Sandoz A/S C.F.
Tietgens Boulevard 40 DK-5220 Odense SØ Denmark Tlf: + 45 63 95 10 00
Slovenská republika Sandoz d.d. – organizač ná zlož ka Ruž inovská 42 SK-82103 Bratislava Tel: + 421-2-48 200 600
Italia Sandoz S.p.A.
Largo U.
Boccioni, 1 I-21040 Origgio (Va) Tel: + 39 02 96541
Suomi/Finland Sandoz Oy Ab Rajatorpantie 41 B FIN-01640 Vantaa Puh/Tel: + 358 9 85 20 20 30
Κύπρος Sandoz GmbH Biochemiestr.
10 A-6250 Kundl Austria Tel: + 43-(0)5338 2000
Sverige Sandoz AB Berga Allé 1E S-254 52 Helsingborg Tel: + 46 42 152065
71 Latvija Sandoz d.d.
Representative office Meza str.
4 Riga, LV-1048 Tel: + 371 7 892 006
United Kingdom Sandoz Limited 37, Woolmer Way Bordon, Hants GU35 9QE – UK Tel: + 44 1420 478 301
Lietuva Sandoz Pharmaceuticals d.d.
Branch Office Seimyniskiu str.
3A LT 09312 Vilnius Tel: +370 5 2636 038
Deze bijsluiter is voor de laatste keer goedgekeurd in {MM/JJJJ}
Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europese Geneesmiddelen Bureau (EMEA) http://www.emea.europa.eu.
72 BIJSLUITER:
INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER
Omnitrope 5 mg/ml poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie
Somatropine
Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel.
- Bewaar deze bijsluiter.
Het kan nodig zijn om deze nog eens door te lezen.
- Heeft u nog vragen, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
- Dit geneesmiddel is aan u persoonlijk voorgeschreven.
Geef dit geneesmiddel niet door aan
anderen.
Dit geneesmiddel kan schadelijk voor hen zijn, zelfs als de verschijnselen dezelfde zijn als waarvoor u het geneesmiddel heeft gekregen.
- Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of als er bij u een bijwerking optreedt die niet
in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
In deze bijsluiter:
1.
Wat is Omnitrope en waarvoor wordt het gebruikt 2.
Wat u moet weten voordat u Omnitrope gebruikt 3.
Hoe wordt Omnitrope gebruikt 4.
Mogelijke bijwerkingen 5.
Hoe bewaart u Omnitrope 6.
Aanvullende informatie
1.
WAT IS OMNITROPE EN WAARVOOR WORDT HET GEBRUIKT
Omnitrope is menselijk groeihormoon dat wordt gefabriceerd met behulp van een methode die recombinant-DNA-techniek wordt genoemd waarbij gebruik wordt gemaakt van de bacterie Escherichia coli.
De structuur komt overeen met die van het lichaamseigen groeihormoon van de mens.
Omnitrope wordt gebruikt voor
• Behandeling van baby's, kinderen en adolescenten:
- met groeistoornissen als gevolg van onvoldoende afgifte van groeihormoon (GH).
- met groeistoornissen als gevolg van het Turner-syndroom.
- met groeistoornissen als gevolg van een langdurig sterk verminderde nierfunctie (chronische
nierinsufficiëntie).
- met groeistoornissen bij kleine kinderen/adolescenten die bij de geboorte te klein waren voor de
zwangerschapsduur (SGA = small for gestational age), die op een leeftijd van 4 aar of later nog geen inhaalgroei hebben vertoond.
- met het Prader-Willi-syndroom (PWS) voor verbetering van groei en lichaamssamenstelling.
De
diagnose PWS dient door middel van het juiste genetische onderzoek te zijn bevestigd. • Aanvulling (suppletie) van groeihormoon bij volwassenen met een bevestigd, duidelijk groeihormoontekort dat op de kinderleeftijd of op volwassen leeftijd is ontstaan.
2.
WAT U MOET WETEN VOORDAT U OMNITROPE GEBRUIKT
De diagnose en de behandeling met Omnitrope dienen plaats te vinden onder controle van een arts met de daarvoor aangewezen opleiding en ervaring met de diagnose en behandeling van patiënten met groeistoornissen.
Gebruik Omnitrope niet
- als u allergisch (overgevoelig) bent voor somatropine of voor één van de andere bestanddelen
van Omnitrope.
- als er aanwijzingen zijn voor een actieve tumor.
De behandeling van de tumor moet zijn
beëindigd voordat met het gebruik van Omnitrope wordt begonnen.
73
- om de groei te bevorderen als de groei al is voltooid (gesloten epifysairschijven).
- tijdens een acute levensbedreigende ziekte als gevolg van complicaties na een openhartoperatie,
een buikoperatie, meervoudige verwondingen ten gevolge van een ongeluk en acute ademhalingsproblemen of soortgelijke aandoeningen.
Wees extra voorzichtig met Omnitrope
- somatropine kan het gebruik van insuline door uw lichaam beïnvloeden.
Tijdens de behandeling
met somatropine dient uw bloedglucosespiegel regelmatig te worden gecontroleerd.
- als u diabetes mellitus (suikerziekte) heeft of als er diabetes in de familie voorkomt.
Nadat met
de behandeling met somatropine is begonnen, moet mogelijk de behandeling met insuline worden aangepast of gestart.
- tijdens behandeling met somatropine kan hypothyreoïdie (verminderde schildklierfunctie)
ontstaan.
Door hypothyreoïdie kan de optimale reactie op somatropine afnemen.
Daarom moeten tijdens de behandeling de schildklierhormoonspiegels in het bloed regelmatig worden gecontroleerd.
- er is melding gemaakt van goedaardige intracraniale hypertensie (hoge druk in de hersenen)
tijdens behandeling met somatropine.
Als er zich verschijnselen voordoen als terugkerende hoofdpijn, gezichtsstoornissen, misselijkheid of braken dient u uw arts te raadplegen.
Uw arts kan besluiten een oogonderzoek uit te voeren om vast te stellen of de hersendruk is verhoogd.
Afhankelijk van de resultaten van dit onderzoek is het mogelijk dat de behandeling met Omnitrope moet worden onderbroken.
- patiënten met endocriene (hormonale) aandoeningen hebben een groter risico op
heupproblemen.
Als u mank gaat lopen of pijn aan uw heup krijgt, dient u uw arts te raadplegen.
- verergering van scoliose (een zijwaartse kromming van de wervelkolom) kan voorkomen bij
patiënten die snelle groei vertonen.
Daarom dient tijdens de behandeling met somatropine op tekenen van scoliose te worden gecontroleerd.
Er is echter niet gebleken dat scoliose vaker voorkomt of ernstiger wordt als gevolg van behandeling met somatropine.
- als u ooit een kwaadaardige aandoening heeft gehad.
U zult regelmatig moeten worden
onderzocht of de tumor is teruggekeerd.
- er is geen informatie beschikbaar over de veiligheid van suppletietherapie met groeihormoon bij
patiënten met een acute levensbedreigende ziekte.
In geval van een acute levensbedreigende ziekte dient uw arts zorgvuldig te overwegen of voortzetting van de behandeling met somatropine wel veilig is.
- ervaring met patiënten ouder dan 60 jaar is beperkt.
Patiënten met een chronisch gestoorde nierfunctie
- Bij patiënten met een langdurig sterk verminderde nierfunctie (chronische nierinsufficiëntie)
dient geen behandeling met somatropine te worden gestart tenzij de nierfunctie minder dan 50 procent van normaal is.
Om de groeistoornis te verifiëren moet de lengtegroei gedurende één jaar vóór aanvang van de behandeling worden gevolgd.
Tijdens de behandeling met somatropine dient de conservatieve behandeling van de sterk verminderde nierfunctie te worden voortgezet.
Na een niertransplantatie dient de behandeling met somatropine te worden beëindigd.
Patiënten met het Prader-Willi-syndroom (PWS)
- Bij patiënten met PWS dient de behandeling met somatropine altijd met een caloriebeperkt dieet
te worden gecombineerd.
- Ervaring met langdurige behandeling van patiënten met PWS is beperkt.
- Er zijn sterfgevallen gemeld bij toepassing van groeihormoon bij patiënten met PWS met een of
meer van de volgende risicofactoren: ernstig overgewicht, een voorgeschiedenis van ernstige ademhalingsproblemen, vooral tijdens de slaap, of infectie van de longen of luchtwegen.
Patiënten met het Prader-Willi-syndroom (PWS) en een of meer van deze risicofactoren kunnen een verhoogd risico hebben.
Voor u begint met het gebruik van Omnitrope dient u door een arts op ademhalingsproblemen en luchtweginfecties te worden gecontroleerd, zelfs als u geen last heeft van ademhalingsproblemen.
74
- Als een infectie van uw longen of luchtwegen wordt geconstateerd, moet u adequaat worden
behandeld voordat de behandeling met somatropine wordt gestart.
U dient tijdens de behandeling met somatropine regelmatig te worden gecontroleerd op tekenen van infectie.
- Ademhalingsproblemen tijdens de slaap, slaapapneu genaamd, dienen door een specialist te
worden onderzocht.
Voor het starten met de groeihormoonbehandeling dient u 's nachts met een speciale monitor op ademhalingsproblemen te worden gecontroleerd.
Als er problemen worden gevonden, moet u tijdens de slaap gecontroleerd blijven worden.
- Indien u tijdens de behandeling met somatropine tekenen vertoont van afsluiting van de
bovenste luchtwegen (zoals het plotseling beginnen met of verergering van snurken), dient de behandeling te worden onderbroken en dient de oorzaak door een arts te worden onderzocht.
- Alle patiënten met PWS moeten voor en tijdens de behandeling met somatropine goed op
gewicht blijven.
Patiënten die bij de geboorte te klein voor de zwangerschapsduur waren (SGA)
- Bij patiënten die bij de geboorte te klein voor de zwangerschapsduur waren, dienen andere
medische oorzaken of behandelingen die de groeistoornis zouden kunnen verklaren, te worden uitgesloten.
- Ervaring met starten van de behandeling bij SGA-patiënten tegen het begin van de puberteit is
beperkt.
Daarom dient de behandeling niet tegen het begin van de puberteit te worden gestart.
- Ervaring bij patiënten met het Silver-Russell-syndroom is beperkt.
- De met somatropine bereikte lengtewinst bij SGA-kinderen/adolescenten kan enigszins
ongedaan worden gemaakt als de behandeling wordt stopgezet voordat de eindlengte is bereikt.
- De spiegels van bloedglucose en insuline dienen te worden gecontroleerd voor aanvang van de
behandeling en jaarlijks tijdens de behandeling met groeihormoon.
Gebruik met andere geneesmiddelen
- Vertel uw arts of apotheker als u andere geneesmiddelen gebruikt of kort geleden heeft gebruikt.
Dit geldt ook voor geneesmiddelen die u zonder voorschrift kunt krijgen.
Het is met name belangrijk om uw arts te vertellen als u geneesmiddelen gebruikt voor diabetes (suikerziekte) of schildklieraandoeningen, of als u anti-epileptica, ciclosporine of steroïdhormonen als oestrogenen, progesteron of corticosteroïden gebruikt.
Het is mogelijk dat de dosering voor deze geneesmiddelen moet worden aangepast.
Zwangerschap en borstvoeding
De behandeling met Omnitrope dient tijdens de zwangerschap te worden onderbroken.
Vraag als u borstvoeding geeft uw arts om advies voordat u Omnitrope gebruikt.
Vraag uw arts of apotheker om advies voordat u een geneesmiddel gebruikt.
Rijvaardigheid en het gebruik van machines
Er is geen onderzoek uitgevoerd naar de effecten op de rijvaardigheid en op het vermogen om machines te bedienen.
Belangrijke informatie over enkele bestanddelen van Omnitrope
Dit geneesmiddel bevat minder dan 1 mmol natrium (23 mg) per ml en is dus in wezen "natriumvrij".
Na reconstitutie bevat één ml 15 mg benzylalcohol.
Vanwege de aanwezigheid van benzylalcohol mag dit geneesmiddel niet aan te vroeg geboren of pasgeboren baby's worden gegeven.
Het middel kan toxische en allergische reacties veroorzaken bij baby's en kinderen tot 3 jaar.
75 3.
HOE WORDT OMNITROPE GEBRUIKT
Omnitrope 5 mg/ml is bedoeld voor meervoudig gebruik.
Het mag uitsluitend worden toegediend met behulp van de Omnitrope Pen L, een injecteerapparaat dat speciaal is ontworpen voor gebruik met Omnitrope 5 mg/ml poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie.
Omnitrope wordt via een korte injectienaald in het vetweefsel vlak onder uw huid toegediend.
Uw arts of een andere daartoe bevoegde medewerker in de gezondheidszorg zal u inlichten hoe Omnitrope moet worden gebruikt.
Zie voor instructies over het injecteren van Omnitrope de onderstaande rubriek ‘ Hoe wordt Omnitrope geïnjecteerd’.
De behandeling met somatropine is een langdurige behandeling.
Raadpleeg uw arts als u meer wilt weten over wat dat precies voor u inhoudt.
Hoe vaak u Omnitrope moet gebruiken en hoeveel Omnitrope u moet gebruiken
Uw arts zal u adviseren over uw speciaal op u afgestemde dosis Omnitrope en uw dagelijkse behandelschema.
Omnitrope wordt eenmaal per dag, ’ s avonds, geïnjecteerd.
Wijzig de dosering en het behandelschema alleen nadat u uw arts daarover heeft geraadpleegd.
In de loop van de tijd kan het nodig zijn de dosis aan te passen, afhankelijk van uw gewichtstoename en uw reactie.
Wat u moet doen als u meer van Omnitrope heeft gebruikt dan u zou mogen
Een acute overdosis zou in eerste instantie tot hypoglykemie (een daling van de bloedsuikerspiegel) kunnen leiden en vervolgens tot hyperglykemie (een stijging van de bloedsuikerspiegel).
Langdurige overdosering zou kunnen leiden tot aanwijzingen voor en symptomen van gigantisme (versterkte groei van oren, neus, lippen, tong en jukbeenderen).
Als u meer van Omnitrope heeft gebruikt dan u zou mogen, vraag uw arts dan om advies.
Wat u moet doen wanneer u bent vergeten Omnitrope te gebruiken
Injecteer geen dubbele dosis om een overgeslagen dosis in te halen.
Ga door met het voorgeschreven doseringsschema.
Als u Omnitrope vergeet te gebruiken, raadpleeg dan uw arts.
Hoe wordt Omnitrope 5 mg/ml geïnjecteerd
In de volgende instructies wordt uitgelegd hoe u bij uzelf Omnitrope 5 mg/ml moet inspuiten.
Lees de instructies zorgvuldig door en volg ze stap voor stap.
Uw arts of een andere daartoe bevoegde medewerker in de gezondheidszorg zal u laten zien hoe Omnitrope moet worden ingespoten.
Probeer niet te injecteren tenzij u er zeker van bent dat u de procedure en voorwaarden voor het injecteren begrijpt.
- Na reconstitutie wordt Omnitrope als injectie onder de huid toegediend.
- Bekijk de oplossing voor het injecteren zorgvuldig en gebruik deze alleen als de oplossing
helder en kleurloos is.
- Injecteer steeds op een andere plaats om het risico van plaatselijke lipoatrofie (plaatselijke
afname van het onderhuids vetweefsel) zoveel mogelijk te beperken.
Voorbereiding Leg de benodigde voorwerpen gereed voordat u begint:
- een injectieflacon met Omnitrope 5 mg/ml poeder voor oplossing
voor injectie.
- een patroon met oplosmiddel voor Omnitrope 5 mg/ml.
- een mengsysteem voor het mengen en het overbrengen van de
gereconstitueerde oplossing in de patroon (zie de gebruiksaanwijzing van de injectiepen).
76
- de Omnitrope Pen L, is een injectiesysteem dat speciaal ontwikkeld
is voor het gebruik met Omnitrope 5 mg/ml, gereconstitueerde oplossing voor injectie (niet in de verpakking bijgeleverd; zie gebruiksaanwijzing van het mengsysteem en van het injectiesysteem).
- een pennaald voor subcutane injectie.
- 2 reinigingsdoekjes (niet in de verpakking bijgeleverd).
Was uw handen voordat u met de volgende stappen verdergaat.
Reconstitutie van Omnitrope
- Verwijder de beschermdop van de injectieflacon.
Met een
reinigingsdoekje desinfecteert u de rubber membraan van de injectieflacon met poeder en de rubber membraan van de patroon met oplosmiddel.
- Gebruik het mengsysteem om alle oplosmiddel uit de patroon in de
injectieflacon over te brengen.
Volg de instructies die bij het mengsysteem zijn bijgeleverd.
- Draai de gereconstitueerde injectieflacon voorzichtig rond tot de
inhoud volledig is opgelost.
Niet schudden.
- Als de oplossing troebel is (en de troebelheid verdwijnt niet binnen
10 minuten) of deeltjes bevat, mag deze niet worden gebruikt.
De inhoud moet helder en kleurloos zijn.
- Breng de oplossing in de patroon terug met het mengsysteem.
Injecteren van Omnitrope
- Plaats de patroon met het opgeloste Omnitrope in de injectiepen.
Volg de instructies voor het gebruik van de injectiepen.
Draai de dosisaanduiding om de pen in te stellen.
- Verwijder eventuele luchtbellen.
- Kies de injectieplaats.
De beste plaatsen voor injectie zijn weefsels
met een laag vet tussen de huid en de spieren, zoals dijbeen of buik (behalve de navel of taille).
- Zorg ervoor dat u ten minste 1 cm vanaf uw laatste injectieplaats
injecteert en dat u de plaatsen waar u injecteert telkens afwisselt, zoals u heeft geleerd.
- Voordat u gaat injecteren, reinigt u de huid goed met een doekje
met alcohol.
Wacht tot het gebied droog is.
- Steek de naald in de huid op de wijze die uw arts u heeft geleerd.
Na de injectie
- Na de injectie drukt u de injectieplaats gedurende enkele seconden
aan met een kleine pleister of steriel gaasje.
De injectieplaats mag niet worden gemasseerd.
- Neem de naald met behulp van de buitenste naalddop van de pen en
gooi de naald weg.
Hierdoor blijft de Omnitrope-oplossing steriel en wordt lekken voorkomen.
Hierdoor wordt ook verhinderd dat er lucht in de pen komt en dat de naald verstopt raakt.
Deel uw naalden niet met anderen Deel uw naalden niet met anderen
- Laat de patroon in de pen, doe de dop weer op de pen en bewaar het
systeem in de koelkast.
- De oplossing moet helder zijn als deze uit de koelkast wordt
gehaald.
Niet gebruiken als de oplossing troebel is of deeltjes bevat.
77 Als u stopt met het gebruik van Omnitrope
Een onderbreking of een vroegtijdig beëindigen van de behandeling met somatropine kan het succes van de groeihormoontherapie verstoren.
Vraag uw arts om advies voordat u met de behandeling stopt.
4.
MOGELIJKE BIJWERKINGEN
Zoals alle geneesmiddelen kan Omnitrope bijwerkingen veroorzaken, hoewel niet iedereen deze bijwerkingen krijgt.
Raadpleeg uw arts wanneer zich bij u één van de hieronder beschreven verschijnselen voordoet:
Vaak (komen voor bij meer dan 1 op de 100, maar bij minder dan 1 op de 10 patiënten)
Soms (komen voor bij meer dan 1 op de 1.000, maar bij minder dan 1 op de 100 patiënten)
Zelden (komen voor bij meer dan 1 op de 10.000, maar bij minder dan 1 op de 1.000 patiënten)
Zeer zelden: komen voor bij minder dan 1 op de 10.000 patiënten
Algemene aandoeningen en reacties op de injectieplaats
Bij baby's/kinderen / adolescenten: tijdelijke lokale huidreacties
Bij baby's/kinderen/ adolescenten: licht oedeem
Bij volwassenen: licht oedeem
Aandoeningen van skeletspieren, bindweefsel en botten
Bij volwassenen: stijfheid van de ledematen, en pijn in gewrichten en spieren
Bij baby's/kinderen / adolescenten: stijfheid van de ledematen, gewrichts- en spierpijn
Zenuwstelsel
Bij volwassenen: sensore stoornissen
Bij baby's / kinderen/adolescen ten: gevoelsstoornissen
Benigne intracraniale hypertensie
Bij volwassenen: carpaletunnelsyndr oom Endocriene aandoeningen Immuunsysteema andoeningen Neoplasmata,
De ontwikkeling van antilichamen
Diabetes mellitus
benigne en maligne
Leukemie.
Algemene aandoeningen en reacties op de injectieplaats
- Tijdelijke plaatselijke reacties op de injectieplaats zoals pijn, gevoelloosheid, roodverkleuring
en zwelling zijn veel voorkomende bijwerkingen.
In enkele gevallen kan subcutane toediening van somatropine leiden tot verlies van vetweefsel op de injectieplaats.
- Licht oedeem (ophoping van water in het weefsel) is waargenomen.
Deze bijwerking is een
gevolg van een verstoring van de vochtbalans en doet zich alleen voor bij de start van de
78 behandeling met somatropine is dosisafhankelijk.
Het komt vaak voor bij volwassenen, maar slechts soms bij baby's, kinderen en adolescenten.
Spieren, bindweefsel en botten
- Gewrichts- en spierpijn (vooral in heup of knie) en stijfheid van ledematen zijn waargenomen.
Deze bijwerkingen treden alleen aan het begin van de behandeling met somatropine op en zijn dosisafhankelijk.
Ze komen bij volwassen patiënten vaak voor, maar niet vaak bij baby's, kinderen en adolescenten.
Zenuwstelsel
- Gevoelsstoornissen als gevoelloosheid en tintelingen zijn waargenomen.
Deze treden
gewoonlijk aan het begin van de behandeling met somatropine op en zijn dosisafhankelijk.
Ze komen bij volwassen patiënten vaak voor, maar niet vaak bij baby's, kinderen en adolescenten.
- Spieratrofie (afname van het spierweefsel) van de muis van de hand en gevoelsstoornissen in de
vingers en handpalm komen soms voor.
Ze zijn het gevolg van het carpaletunnelsyndroom (beklemming van de zenuw die een deel van de handpalm verzorgt); dit komt voornamelijk bij volwassenen voor.
- Gezichtsstoornissen, hoofdpijn, misselijkheid en braken zijn waargenomen.
Deze verschijnselen
zouden kunnen wijzen op goedaardige intracraniale hypertensie (verhoogde hersendruk); dit is een zeldzame bijwerking van de behandeling met somatropine.
Endocriene aandoeningen
- Diabetes (suikerziekte) is waargenomen als zeldzame bijwerking.
Aandoeningen van het afweersysteem
- Zoals bij alle geneesmiddelen die op basis van eiwitten zijn gemaakt, kunnen sommige
patiënten antilichamen tegen het eiwit gaan vormen.
Er is echter niet gebleken dat deze een remmend effect op de groei hebben.
Dit is een veelvoorkomende bijwerking.
Goed- en kwaadaardige tumoren
- Zeer zeldzame gevallen van leukemie zijn gemeld bij kinderen met een tekort aan groeihormoon
die met somatropine werden behandeld.
Het is onwaarschijnlijk dat dit door de behandeling met somatropine wordt veroorzaakt.
Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of in geval er bij u een bijwerking optreedt die niet in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
5.
HOE BEWAART U OMNITROPE
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
Gebruik Omnitrope niet meer na de vervaldatum die staat vermeld op het etiket en op de doos.
De vervaldatum verwijst naar de laatste dag van die maand.
- Gekoeld bewaren en vervoeren (2°C – 8°C).
- Niet in de vriezer bewaren.
- Bewaren in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen licht.
- Na de eerste injectie moet het patroon in de peninjector blijven en in een koelkast worden
(2°C – 8°C) worden bewaard en het mag slechts gedurende maximaal 21 dagen worden gebruikt.
Omnitrope niet gebruiken als het in de vriezer is bewaard of aan hoge temperaturen is blootgesteld.
Omnitrope niet gebruiken als u ziet dat de oplossing troebel is.
79 6.
AANVULLENDE INFORMATIE
Wat bevat Omnitrope
Het werkzame bestanddeel van Omnitrope is somatropine (5 mg/ml) in een injectieflacon.
Een patroon bevat 5 mg (overeenkomend met 15 IE) somatropine na reconstitutie (oplossen) met oplosmiddel in 1 ml.
De andere bestanddelen zijn:
Poeder: glycine dinatriumwaterstoffosfaat-heptahydraat natriumdiwaterstoffosfaat-dihydraat
Oplosmiddel: water voor injectie benzylalcohol
Hoe ziet Omnitrope er uit en wat is de inhoud van de verpakking
Poeder met oplosmiddel voor oplossing voor injectie (poeder in een injectieflacon (5 mg), oplosmiddel in een patroon (1 ml).
Verpakkingen van 1 en 5.
Het poeder is wit en het oplosmiddel is een heldere, kleurloze oplossing.
Niet alle genoemde verpakkingsgrootten worden in de handel gebracht.
Houder van de vergunning voor het in de handel brengen en fabrikant
Sandoz GmbH Biochemiestrasse 10 A-6250 Kundl Oostenrijk
Neem voor alle informatie met betrekking tot dit geneesmiddel contact op met de lokale vertegenwoordiger van de houder van de vergunning voor het in de handel brengen.
België/Belgique/Belgien Sandoz nv-sa Telecom Gardens Medialaan 40 B-1800 Vilvoorde Tél/Tel: + 32 (0)2 722 97 97
Luxembourg/Luxemburg Sandoz GmbH Biochemiestr.
10 A-6250 Kundl Austria Tel: + 43-(0)5338 2000
ÐÑÐ»Ð³Ð°ÑÐ¸Ñ Ð¢ÑÑÐ³Ð¾Ð²ÑÐºÐ¾ Ð¿ÑÐµÐ´ÑÑÐ°Ð²Ð¸ÑÐµÐ»ÑÑÐ²Ð¾ „Ð¡Ð°Ð½Ð´Ð¾Ð· Ð´ .Ð´ .“ ÐÐ¸Ð·Ð½ÐµÑ ÐÐ°ÑÐº Ð¡Ð¾ÑÐ¸Ñ, ÑÐ³ÑÐ°Ð´Ð° 8Ð, ÐµÑ.
6 ÐÐ»Ð°Ð´Ð¾ÑÑ 4, 1766-Ð¡Ð¾ÑÐ¸Ñ Ð¢ÐµÐ».: + 359 2 970 47 47
Magyarország Sandoz Hungaria Kft.
Timar ut.
20 H-1034 Budapest Tel.: +36 1 430 2890
Č eská republika Sandoz s.r.o.
Jeseniova 30 CZ 130 00 Praha 3 Tel: +420 221 421 611
Malta Sandoz GmbH Biochemiestr.
10 A-6250 Kundl Austria Tel: + 43-(0)5338 2000
80 Danmark Sandoz A/S C.F.
Tietgens Boulevard 40 DK-5220 Odense SØ Tlf: + 45 63 95 10 00
Nederland Sandoz B.V.
Veluwezoom 22 NL-1327 AH Almere Tel: + 31 36 52 41 600
Deutschland Sandoz Pharmaceuticals GmbH Raiffeisenstr.
11 D-83607 Holzkirchen Tel: + 49 (0)8024 902 40 00 E-Mail: info@sandoz.de
Norge Sandoz AS Jernbaneveien 4 N-1400 Ski Tlf: + 47 64 91 30 00
Eesti Österreich Sandoz d.d.
Eesti filiaal Pärnu mnt 105 EE - 11312 Tallinn Tel: +372 665 2400
Sandoz GmbH Biochemiestr.
10 A-6250 Kundl Tel: + 43-(0)5338 2000
Ελλάδα Sambrook Φαρμακευτική Α.Ε.
Καζαντζάκη 4 & Αγ.
Παντελεήμονος Τ .Κ.
135 61 Αγ.
Ανάργυροι Τηλ: + 30 210 8323 372
Polska Lek Polska Sp. z o.o. ul.
Domaniewska 50 C PL – 02 672 Warszawa Tel.: + 48-22 549 15 00
España Sandoz Farmacéutica, SA Avda.
Osa Mayor, 4 E-28023 Aravaca (Madrid) Tel: + 34 91 740 12 80
Portugal Sandoz Farmacêutica Lda.
Alameda da Beloura, Edifício 1 2o andar – Escritório 15 P-2710-693 Sintra Tel: + 351 21 000 86 00
France Sandoz S.A.S.
49, Avenue Georges Pompidou F-92593 Levallois Perret Tél: + 33 (0)1 49 64 48 00
România Sandoz SRL str.
Livezeni, Nr 7A Târgu Mureş 540472 – RO Tel: + 40 265 208 120
Ireland Rowex Ltd Bantry Co.
Cork - IRL Tel: + 353 (0) 27 50077 Email: reg@rowa-pharma.ie
Slovenija Lek farmacevtska druž ba d.d.
Verovš kova 57 SI-1526 Ljubljana Tel: + 386 (0)1 580 21 11
Ísland Sandoz A/S C.F.
Tietgens Boulevard 40 DK-5220 Odense SØ Denmark Tlf: + 45 63 95 10 00
Slovenská republika Sandoz d.d. – organizač ná zlož ka Ruž inovská 42 SK-82103 Bratislava Tel: + 421-2-48 200 600
81 Italia Sandoz S.p.A.
Largo U.
Boccioni, 1 I-21040 Origgio (Va) Tel: + 39 02 96541
Suomi/Finland Sandoz Oy Ab Rajatorpantie 41 B FIN-01640 Vantaa Puh/Tel: +358 9 85 20 20 30
Κύπρος Sandoz GmbH Biochemiestr.
10 A-6250 Kundl Austria Tel: + 43-(0)5338 2000
Sverige Sandoz AB Berga Allé 1E S-254 52 Helsingborg Tel: + 46 42 152065
Latvija Sandoz d.d.
Representative office Meza str.
4 Riga, LV-1048 Tel: + 371 7 892 006
United Kingdom Sandoz Limited 37, Woolmer Way Bordon, Hants GU35 9QE – UK Tel: + 44 1420 478 301
Lietuva Sandoz Pharmaceuticals d.d.
Branch Office Seimyniskiu str.
3A LT 09312 Vilnius Tel: +370 5 2636 038
Deze bijsluiter is voor de laatste keer goedgekeurd in {MM/JJJJ}
Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europese Geneesmiddelen Bureau (EMEA) http://www.emea.europa.eu.
82 BIJSLUITER:
INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER
Omnitrope 3,3 mg/ml oplossing voor injectie
Somatropine
Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel.
- Bewaar deze bijsluiter.
Het kan nodig zijn om deze nog eens door te lezen.
- Heeft u nog vragen, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
- Dit geneesmiddel is aan u persoonlijk voorgeschreven.
Geef dit geneesmiddel niet door aan
anderen.
Dit geneesmiddel kan schadelijk voor hen zijn, zelfs als de verschijnselen dezelfde zijn als waarvoor u het geneesmiddel heeft gekregen.
- Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of als er bij u een bijwerking optreedt die niet
in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
In deze bijsluiter:
1.
Wat is Omnitrope en waarvoor wordt het gebruikt 2.
Wat u moet weten voordat u Omnitrope gebruikt 3.
Hoe wordt Omnitrope gebruikt 4.
Mogelijke bijwerkingen 5.
Hoe bewaart u Omnitrope 6.
Aanvullende informatie
1.
WAT IS OMNITROPE EN WAARVOOR WORDT HET GEBRUIKT
Omnitrope is menselijk groeihormoon dat wordt gefabriceerd met behulp van de methode die bekend staat als 'recombinant DNA-technologie', met gebruik van de bacterie Escherichia coli.
De structuur komt overeen met die van het lichaamseigen groeihormoon van de mens.
Omnitrope wordt gebruikt voor
• Behandeling van baby's, kinderen en adolescenten:
- met groeistoornissen als gevolg van onvoldoende afgifte van groeihormoon (GH).
- met groeistoornissen als gevolg van het Turner-syndroom.
- met groeistoornissen als gevolg van een langdurig sterk verminderde nierfunctie (chronische
nierinsufficiëntie).
- met groeistoornissen bij kleine kinderen/adolescenten die bij de geboorte te klein waren voor de
zwangerschapsduur (SGA = small for gestational age), die op een leeftijd van 4 jaar of later nog geen inhaalgroei hebben vertoond.
- met het Prader-Willi-syndroom (PWS) voor verbetering van groei en lichaamssamenstelling.
De
diagnose PWS dient door middel van het juiste genetische onderzoek te zijn bevestigd. • Aanvulling (suppletie) van groeihormoon bij volwassenen met een bevestigd, duidelijk groeihormoontekort dat op de kinderleeftijd of op volwassen leeftijd is ontstaan.
2.
WAT U MOET WETEN VOORDAT U OMNITROPE GEBRUIKT
De diagnose en de behandeling met Omnitrope dienen plaats te vinden onder controle van een arts met de daarvoor aangewezen opleiding en ervaring met de diagnose en behandeling van patiënten met groeistoornissen.
Gebruik Omnitrope niet
- als u allergisch (overgevoelig) bent voor somatropine of voor één van de andere bestanddelen
van Omnitrope.
- als er aanwijzingen zijn voor een actieve tumor.
De behandeling van de tumor moet zijn
beëindigd voordat met het gebruik van Omnitrope wordt begonnen.
- om de groei te bevorderen als de groei al is voltooid (gesloten epifysairschijven).
83
- tijdens een acute levensbedreigende ziekte als gevolg van complicaties na een openhartoperatie,
een buikoperatie, meervoudige verwondingen ten gevolge van een ongeluk en acute ademhalingsproblemen of soortgelijke aandoeningen.
Wees extra voorzichtig met Omnitrope
- somatropine kan het gebruik van insuline door uw lichaam beïnvloeden.
Tijdens de behandeling
met somatropine dient uw bloedglucosespiegel regelmatig te worden gecontroleerd.
- als u diabetes mellitus (suikerziekte) heeft of als er diabetes in de familie voorkomt.
Nadat met
de behandeling met somatropine is begonnen, moet mogelijk de behandeling met insuline worden aangepast of gestart.
- tijdens behandeling met somatropine kan hypothyreoïdie (verminderde schildklierfunctie)
ontstaan.
Door hypothyreoïdie kan de optimale reactie op somatropine afnemen.
Daarom moeten tijdens de behandeling de schildklierhormoonspiegels in het bloed regelmatig worden gecontroleerd.
- er is melding gemaakt van goedaardige intracraniale hypertensie (hoge druk in de hersenen)
tijdens behandeling met somatropine.
Als er zich verschijnselen voordoen als terugkerende hoofdpijn, gezichtsstoornissen, misselijkheid of braken dient u uw arts te raadplegen.
Uw arts kan besluiten een oogonderzoek uit te voeren om vast te stellen of de hersendruk is verhoogd.
Afhankelijk van de resultaten van dit onderzoek is het mogelijk dat de behandeling met Omnitrope moet worden onderbroken.
- patiënten met endocriene (hormonale) aandoeningen hebben een groter risico op
heupproblemen.
Als u mank gaat lopen of pijn aan uw heup krijgt, dient u uw arts te raadplegen.
- verergering van scoliose (een zijwaartse kromming van de wervelkolom) kan voorkomen bij
patiënten die snelle groei vertonen.
Daarom dient tijdens de behandeling met somatropine op tekenen van scoliose te worden gecontroleerd.
Er is echter niet gebleken dat scoliose vaker voorkomt of ernstiger wordt als gevolg van behandeling met somatropine.
- als u ooit een kwaadaardige aandoening heeft gehad.
U zult regelmatig moeten worden
onderzocht of de tumor is teruggekeerd.
- er is geen informatie beschikbaar over de veiligheid van suppletietherapie met groeihormoon bij
patiënten met een acute levensbedreigende ziekte.
In geval van een acute levensbedreigende ziekte dient uw arts zorgvuldig te overwegen of voortzetting van de behandeling met somatropine wel veilig is.
- ervaring met patiënten ouder dan 60 jaar is beperkt.
Patiënten met een langdurig sterk verminderde nierfunctie
- Bij patiënten met een langdurig sterk verminderde nierfunctie (chronische nierinsufficiëntie)
dient geen behandeling met somatropine te worden gestart tenzij de nierfunctie minder dan 50 procent van normaal is.
Om de groeistoornis te verifiëren moet de lengtegroei gedurende één jaar vóór aanvang van de behandeling worden gevolgd.
Tijdens de behandeling met somatropine dient de conservatieve behandeling van de sterk verminderde nierfunctie te worden voortgezet.
Na een niertransplantatie dient de behandeling met somatropine te worden beëindigd.
Patiënten met het Prader-Willi-syndroom (PWS)
- Bij patiënten met PWS dient de behandeling met somatropine altijd met een caloriebeperkt dieet
te worden gecombineerd.
- Ervaring met langdurige behandeling van patiënten met PWS is beperkt.
- Er zijn sterfgevallen gemeld bij toepassing van groeihormoon bij patiënten met PWS met een of
meer van de volgende risicofactoren: ernstig overgewicht, een voorgeschiedenis van ernstige ademhalingsproblemen, vooral tijdens de slaap, of infectie van de longen of luchtwegen.
Patiënten met het Prader-Willi-syndroom (PWS) en een of meer van deze risicofactoren kunnen een verhoogd risico hebben.
Voor u begint met het gebruik van Omnitrope dient u door een arts op ademhalingsproblemen en luchtweginfecties te worden gecontroleerd, zelfs als u geen last heeft van ademhalingsproblemen.
- Als een infectie van uw longen of luchtwegen wordt geconstateerd, moet u adequaat worden
behandeld voordat de behandeling met somatropine wordt gestart.
U dient tijdens de behandeling met somatropine regelmatig te worden gecontroleerd op tekenen van infectie.
84
- Ademhalingsproblemen tijdens de slaap, slaapapneu genaamd, dienen door een specialist te
worden onderzocht.
Voor het starten met de groeihormoonbehandeling dient u 's nachts met een speciale monitor op ademhalingsproblemen te worden gecontroleerd.
Als er problemen worden gevonden, moet u tijdens de slaap gecontroleerd blijven worden.
- Indien u tijdens de behandeling met somatropine tekenen vertoont van afsluiting van de
bovenste luchtwegen (zoals het plotseling beginnen met of verergering van snurken), dient de behandeling te worden onderbroken en dient de oorzaak door een arts te worden onderzocht.
- Alle patiënten met PWS moeten voor en tijdens de behandeling met somatropine goed op
gewicht blijven.
Patiënten die bij de geboorte te klein voor de zwangerschapsduur waren (SGA)
- Bij patiënten die bij de geboorte te klein voor de zwangerschapsduur waren, dienen andere
medische oorzaken of behandelingen die de groeistoornis zouden kunnen verklaren, te worden uitgesloten.
- Ervaring met starten van de behandeling bij SGA-patiënten tegen het begin van de puberteit is
beperkt.
Daarom dient de behandeling niet tegen het begin van de puberteit te worden gestart.
- Ervaring bij patiënten met het Silver-Russell-syndroom is beperkt.
- De met somatropine bereikte lengtewinst bij SGA-kinderen/adolescenten kan enigszins
ongedaan worden gemaakt als de behandeling wordt stopgezet voordat de eindlengte is bereikt.
- De spiegels van bloedglucose en insuline dienen te worden gecontroleerd voor aanvang van de
behandeling en jaarlijks tijdens de behandeling met groeihormoon.
Gebruik met andere geneesmiddelen
- Vertel uw arts of apotheker als u andere geneesmiddelen gebruikt of kort geleden heeft gebruikt.
Dit geldt ook voor geneesmiddelen die u zonder voorschrift kunt krijgen.
Het is met name belangrijk om uw arts te vertellen als u geneesmiddelen gebruikt voor diabetes (suikerziekte) of schildklieraandoeningen, of als u anti-epileptica, ciclosporine of steroïdhormonen als oestrogenen, progesteron of corticosteroïden gebruikt.
Het is mogelijk dat de dosering voor deze geneesmiddelen moet worden aangepast.
Zwangerschap en borstvoeding
De behandeling met Omnitrope dient tijdens de zwangerschap te worden onderbroken.
Vraag als u borstvoeding geeft uw arts om advies voordat u Omnitrope gebruikt.
Vraag uw arts of apotheker om advies voordat u een geneesmiddel gebruikt.
Rijvaardigheid en het gebruik van machines
Er is geen onderzoek uitgevoerd naar de effecten op de rijvaardigheid en op het vermogen om machines te bedienen.
Belangrijke informatie over enkele bestanddelen van Omnitrope
Dit geneesmiddel bevat minder dan 1 mmol natrium (23 mg) per ml en is dus in wezen "natriumvrij".
Eén ml bevat 9 mg benzylalcohol.
Vanwege de aanwezigheid van benzylalcohol mag dit geneesmiddel niet aan te vroeg geboren of pasgeboren baby's worden gegeven.
Het middel kan toxische en allergische reacties veroorzaken bij baby's en kinderen tot 3 jaar.
85 3.
HOE WORDT OMNITROPE GEBRUIKT
Omnitrope 3,3 mg/ml is bedoeld voor meervoudig gebruik.
Het mag uitsluitend worden toegediend met de Omnitrope Pen 5, een injectiesysteem dat speciaal ontwikkeld is voor gebruik met Omnitrope 3,3 mg/ml oplossing voor injectie.
Omnitrope wordt via een korte injectienaald in het vetweefsel vlak onder de huid geïnjecteerd.
Uw arts of een andere daartoe bevoegde medewerker in de gezondheidszorg zal u inlichten hoe Omnitrope moet worden gebruikt.
Zie voor instructies over het injecteren van Omnitrope de onderstaande rubriek ‘ Hoe wordt Omnitrope geïnjecteerd’.
De behandeling met somatropine is een langdurige behandeling.
Raadpleeg uw arts als u meer wilt weten over wat dat precies voor u inhoudt.
Hoe vaak moet u Omnitrope gebruiken en hoe veel moet u ervan gebruiken
Uw arts zal u adviseren over uw speciaal op u afgestemde dosis Omnitrope en uw dagelijkse behandelschema.
Omnitrope wordt eenmaal per dag, ’ s avonds, geïnjecteerd.
Wijzig de dosering en het behandelschema alleen nadat u uw arts daarover heeft geraadpleegd.
In de loop van de tijd kan het nodig zijn de dosis aan te passen, afhankelijk van uw gewichtstoename en uw reactie.
Wat u moet doen als u meer van Omnitrope heeft gebruikt dan u zou mogen
Acute overdosering kan aanvankelijk tot hypoglykemie leiden (afname van de bloedglucosespiegel) en daarna tot hyperglykemie (toename van de bloedglucosespiegel).
Langdurige overdosering kan leiden tot tekenen van reuzengroei of acromegalie (versterkte groei van oren, neus, lippen, tong en jukbeenderen).
Als u meer Omnitrope heeft gebruikt dan u zou mogen, raadpleeg dan u uw arts.
Wat u moet doen wanneer u bent vergeten Omnitrope te gebruiken
Injecteer geen dubbele dosis om een overgeslagen dosis in te halen.
Ga door met het voorgeschreven doseringsschema.
Als u Omnitrope vergeet te gebruiken, raadpleeg dan uw arts.
Hoe wordt Omnitrope 3,3 mg/ml geïnjecteerd
In de volgende instructies wordt uitgelegd hoe u bij uzelf Omnitrope 3,3 mg/ml moet inspuiten.
Lees de instructies zorgvuldig door en volg ze stap voor stap.
Uw arts of een andere daartoe bevoegde medewerker in de gezondheidszorg zal u laten zien hoe Omnitrope moet worden ingespoten.
Probeer niet te injecteren tenzij u er zeker van bent dat u de procedure en voorwaarden voor het injecteren begrijpt.
- Omnitrope wordt als een injectie onder de huid toegediend.
- Bekijk de oplossing voor het injecteren zorgvuldig en gebruik deze alleen als de oplossing
helder en kleurloos is.
- Injecteer steeds op een andere plaats om het risico van plaatselijke lipoatrofie (plaatselijke
afname van het onderhuids vetweefsel) zoveel mogelijk te beperken.
Voorbereiding Leg de benodigde voorwerpen gereed voordat u begint:
- een patroon met Omnitrope 3,3 mg/ml oplossing voor injectie.
- de Omnitrope Pen 5, een injectiesysteem dat speciaal ontwikkeld is
voor gebruik met Omnitrope 3,3 mg/ml oplossing voor injectie (niet in de verpakking bijgeleverd; zie de aanwijzingen voor gebruik die bij de Omnitrope Pen 5 worden geleverd)
- een pennaald voor subcutane injectie.
- 2 reinigingsdoekjes (niet in de verpakking bijgeleverd).
86 Was uw handen voordat u met de volgende stappen verdergaat.
Injecteren van Omnitrope
- Desinfecteer de rubber membraan van de patroon met een
reinigingsdoekje.
- De inhoud dient helder en kleurloos te zijn.
- Plaats de patroon in de pen voor injectie.
Volg de aanwijzingen voor
gebruik van de peninjector.
Draai de dosisaanduiding om de pen in te stellen.
- Kies de injectieplaats.
De beste plaatsen voor injectie zijn weefsels
met een laag vet tussen de huid en de spieren, zoals dijbeen of buik (behalve de navel of taille).
- Zorg ervoor dat u ten minste 1 cm vanaf uw laatste injectieplaats
injecteert en dat u de plaatsen waar u injecteert telkens afwisselt, zoals u heeft geleerd.
- Voordat u gaat injecteren, reinigt u de huid goed met een doekje met
alcohol.
Wacht tot het gebied droog is.
- Steek de naald in de huid op de wijze die uw arts u heeft geleerd.
Na de injectie
- Na de injectie drukt u de injectieplaats gedurende enkele seconden
aan met een kleine pleister of steriel gaasje.
De injectieplaats mag niet worden gemasseerd.
- Neem de naald met behulp van de buitenste naalddop van de pen en
gooi de naald weg.
Hierdoor blijft de Omnitrope-oplossing steriel en wordt lekken voorkomen.
Hierdoor wordt ook verhinderd dat er lucht in de pen komt en dat de naald verstopt raakt.
Deel uw naalden niet met anderen.
Deel uw pen niet met anderen.
- Laat de patroon in de pen, doe de dop weer op de pen en bewaar het
systeem in de koelkast.
- De oplossing moet helder zijn als deze uit de koelkast wordt gehaald.
Niet gebruiken als de oplossing troebel is of deeltjes bevat.
Als u stopt met het gebruik van Omnitrope
Het onderbreken of vroegtijdig beëindigen van de behandeling met somatropine kan het slagen van de behandeling met groeihormoon nadelig beïnvloeden.
Raadpleeg uw arts voordat u met de behandeling stopt.
4.
MOGELIJKE BIJWERKINGEN
Zoals alle geneesmiddelen kan Omnitrope bijwerkingen veroorzaken, hoewel niet iedereen deze bijwerkingen krijgt.
Raadpleeg uw arts wanneer zich bij u één van de hieronder beschreven verschijnselen voordoet:
87
Vaak (komen voor bij meer dan 1 op de 100, maar bij minder dan 1 op de 10 patiënten)
Soms (komen voor bij meer dan 1 op de 1.000, maar bij minder dan 1 op de 100 patiënten)
Zelden (komen voor bij meer dan 1 op de 10.000, maar bij minder dan 1 op de 1.000 patiënten)
Zeer zelden: komen voor bij minder dan 1 op de 10.000 patiënten
Algemene aandoeningen en reacties op de injectieplaats
Bij baby's/kinderen / adolescenten: tijdelijke lokale huidreacties
Bij baby's/kinderen/ adolescenten: licht oedeem
Bij volwassenen: licht oedeem
Aandoeningen van skeletspieren, bindweefsel en botten
Bij volwassenen: stijfheid van de ledematen, en pijn in gewrichten en spieren
Bij baby's/kinderen / adolescenten: stijfheid van de ledematen, gewrichts- en spierpijn
Zenuwstelsel
Bij volwassenen: gevoelsstoornissen
Bij baby's/kinderen / adolescenten: gevoelsstoornissen
Benigne intracraniale hypertensie
Bij volwassenen: carpaletunnelsyndr oom Endocriene aandoeningen
Diabetes mellitus
Immuunsysteemaa ndoeningen Neoplasmata,
De ontwikkeling van antilichamen
benigne en maligne
Leukemie
Algemene aandoeningen en reacties op de injectieplaats
- Tijdelijke plaatselijke reacties op de injectieplaats zoals pijn, gevoelloosheid, roodverkleuring
en zwelling zijn veel voorkomende bijwerkingen.
In enkele gevallen kan subcutane toediening van somatropine leiden tot verlies van vetweefsel op de injectieplaats.
- Licht oedeem (ophoping van water in de weefsels) is waargenomen.
Deze bijwerking is een
gevolg van verstoringen van de vloeistofbalans.
Het komt alleen voor aan het begin van de behandeling met somatropine en is afhankelijk van de dosis.
Het komt vaak voor bij volwassen patiënten, maar soms bij baby's, kinderen en adolescenten.
Spieren, bindweefsel en botten
- Gewrichts- en spierpijn (vooral in heup of knie) en stijfheid van ledematen zijn waargenomen.
Deze bijwerkingen treden alleen aan het begin van de behandeling met somatropine op en zijn dosisafhankelijk.
Ze komen bij volwassen patiënten vaak voor, maar niet vaak bij baby's, kinderen en adolescenten.
88 Zenuwstelsel
- Gevoelsstoornissen als gevoelloosheid en tintelingen zijn waargenomen.
Deze treden
gewoonlijk aan het begin van de behandeling met somatropine op en zijn dosisafhankelijk.
Ze komen bij volwassen patiënten vaak voor, maar niet vaak bij baby's, kinderen en adolescenten.
- Spieratrofie (afname van spierweefsel) van de muis van de hand en gevoelsstoornissen in de
vingers en handpalm komen soms voor.
Ze zijn het gevolg van het carpaletunnelsyndroom (beklemming van de zenuw die een deel van de handpalm verzorgt); dit komt voornamelijk bij volwassenen voor.
- Gezichtsstoornissen, hoofdpijn, misselijkheid en braken zijn waargenomen.
Deze verschijnselen
zouden kunnen wijzen op goedaardige intracraniale hypertensie (verhoogde hersendruk); dit is een zeldzame bijwerking van de behandeling met somatropine.
Endocriene aandoeningen
- Diabetes (suikerziekte) is waargenomen als zeldzame bijwerking.
Aandoeningen van het afweersysteem
- Zoals bij alle geneesmiddelen die op basis van eiwitten zijn gemaakt, kunnen sommige
patiënten antilichamen tegen het eiwit gaan vormen.
Er is echter niet gebleken dat deze een remmend effect op de groei hebben.
Dit is een veelvoorkomende bijwerking.
Goed- en kwaadaardige tumoren
- Zeer zeldzame gevallen van leukemie zijn gemeld bij kinderen met een tekort aan groeihormoon
die met somatropine werden behandeld.
Het is onwaarschijnlijk dat dit door de behandeling met somatropine wordt veroorzaakt.
Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of in geval er bij u een bijwerking optreedt die niet in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
5.
HOE BEWAART U OMNITROPE
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
Gebruik Omnitrope niet meer na de vervaldatum die staat vermeld op het etiket en op de doos.
De vervaldatum verwijst naar de laatste dag van die maand.
- Gekoeld bewaren en vervoeren (2°C – 8°C).
- Niet in de vriezer bewaren.
- Bewaren in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen licht.
- Na de eerste injectie dient de patroon in de injectiepen te blijven, in een koelkast bij 2°C – 8°C
te worden bewaard en niet langer te worden gebruikt dan gedurende maximaal 28 dagen.
Omnitrope niet gebruiken als het in de vriezer is bewaard of aan hoge temperaturen is blootgesteld.
Omnitrope niet gebruiken als u ziet dat de oplossing troebel is.
6.
AANVULLENDE INFORMATIE
Wat bevat Omnitrope
Het werkzame bestanddeel van Omnitrope is somatropine (3,3 mg/ml) in een patroon.
Een patroon bevat 5,0 mg (overeenkomend met 15 IE) somatropine in 1,5 ml.
De andere bestanddelen zijn: dinatriumwaterstoffosfaat-heptahydraat natriumdiwaterstoffosfaat-dihydraat mannitol
89 poloxameer 188 benzylalcohol water voor injecties
Hoe ziet Omnitrope er uit en wat is de inhoud van de verpakking
Omnitrope wordt aangeboden als een oplossing voor injectie.
Verpakkingsgrootten van 1, 5 en 10 patronen.
Omnitrope is een heldere en kleurloze oplossing.
Niet alle genoemde verpakkingsgrootten worden in de handel gebracht.
Houder van de vergunning voor het in de handel brengen en fabrikant
Sandoz GmbH Biochemiestrasse 10 A-6250 Kundl Oostenrijk
Neem voor alle informatie met betrekking tot dit geneesmiddel contact op met de lokale vertegenwoordiger van de houder van de vergunning voor het in de handel brengen:
België/Belgique/Belgien Sandoz nv-sa Telecom Gardens Medialaan 40 B-1800 Vilvoorde Tél/Tel: + 32 (0)2 722 97 97
Luxembourg/Luxemburg Sandoz GmbH Biochemiestr.
10 A-6250 Kundl Austria Tel: + 43-(0)5338 2000
ÐÑÐ»Ð³Ð°ÑÐ¸Ñ Ð¢ÑÑÐ³Ð¾Ð²ÑÐºÐ¾ Ð¿ÑÐµÐ´ÑÑÐ°Ð²Ð¸ÑÐµÐ»ÑÑÐ²Ð¾ „Ð¡Ð°Ð½Ð´Ð¾Ð· Ð´ .Ð´ .“ ÐÐ¸Ð·Ð½ÐµÑ ÐÐ°ÑÐº Ð¡Ð¾ÑÐ¸Ñ, ÑÐ³ÑÐ°Ð´Ð° 8Ð, ÐµÑ.
6 ÐÐ»Ð°Ð´Ð¾ÑÑ 4, 1766-Ð¡Ð¾ÑÐ¸Ñ Ð¢ÐµÐ».: + 359 2 970 47 47
Magyarország Sandoz Hungaria Kft.
Timar ut.
20 H-1034 Budapest Tel.: +36 1 430 2890
Č eská republika Sandoz s.r.o.
Jeseniova 30 CZ 130 00 Praha 3 Tel: +420 221 421 611
Malta Sandoz GmbH Biochemiestr.
10 A-6250 Kundl Austria Tel: + 43-(0)5338 2000
Danmark Sandoz A/S C.F.
Tietgens Boulevard 40 DK-5220 Odense SØ Tlf: + 45 63 95 10 00
Nederland Sandoz B.V.
Veluwezoom 22 NL-1327 AH Almere Tel: + 31 36 52 41 600
Deutschland Sandoz Pharmaceuticals GmbH Raiffeisenstr.
11 D-83607 Holzkirchen Tel: + 49 (0)8024 902 40 00 E-Mail: info@sandoz.de
Norge Sandoz AS Jernbaneveien 4 N-1400 Ski Tlf. + 47 64 91 30 00
90 Eesti Österreich Sandoz d.d.
Eesti filiaal Pärnu mnt 105 EE - 11312 Tallinn Tel: +372 665 2400
Sandoz GmbH Biochemiestr.
10 A-6250 Kundl Tel: + 43 (0)5338 2000
Ελλάδα Sambrook Φαρμακευτική Α.Ε.
Καζαντζάκη 4 & Αγ.
Παντελεήμονος Τ .Κ.
135 61 Αγ.
Ανάργυροι Τηλ: + 30 210 8323 372
Polska Lek Polska Sp. z o.o. ul.
Domaniewska 50 C PL – 02 672 Warszawa Tel.: + 48-22 549 15 00
España Sandoz Farmacéutica, SA Avda.
Osa Mayor, 4 E-28023 Aravaca (Madrid) Tel: + 34 91 740 12 80
Portugal Sandoz Farmacêutica Lda.
Alameda da Beloura, Edifício 1 2o andar – Escritório 15 P-2710-693 Sintra Tel: + 351 21 000 86 00
France Sandoz S.A.S.
49 Avenue Georges Pompidou F-92593 Levallois Perret Tél: + 33 (0)1 49 64 48 00
România Sandoz SRL str.
Livezeni, Nr 7A Târgu Mureş 540472 – RO Tel: + 40 265 208 120
Ireland Rowex Ltd Bantry Co.
Cork - IRL Tel: + 353 (0) 27 50077 Email: reg@rowa-pharma.ie
Slovenija Lek farmacevtska druž ba d.d.
Verovš kova 57 SI-1526 Ljubljana Tel: + 386(0) 1 580 21 11
Ísland Sandoz A/S C.F.
Tietgens Boulevard 40 DK-5220 Odense SØ Denmark Tlf: + 45 63 95 10 00
Slovenská republika Sandoz d.d. – organizač ná zlož ka Ruž inovská 42 SK-82103 Bratislava Tel: + 421-2-48 200 600
Italia Sandoz S.p.A.
Largo U.
Boccioni, 1 I-21040 Origgio (Va) Tel: + 39 02 96541
Suomi/Finland Sandoz Oy Ab Rajatorpantie 41 B FIN-01640 Vantaa Puh/Tel: + 358 9 85 20 20 30
Κύπρος Sandoz GmbH Biochemiestr.
10 A-6250 Kundl Austria Tel. + 43-(0)5338 2000
Sverige Sandoz AB Berga Allé 1E S-254 52 Helsingborg Tel: + 46 42 152065
91 Latvija Sandoz d.d.
Representative office Meza str.
4 Riga, LV-1048 Tel: + 371 7 892 006
United Kingdom Sandoz Limited 37, Woolmer Way Bordon, Hants GU35 9QE – UK Tel: + 44 1420 478 301
Lietuva Sandoz Pharmaceuticals d.d.
Branch Office Seimyniskiu str.
3A LT 09312 Vilnius Tel: +370 5 2636 038
Deze bijsluiter is voor de laatste keer goedgekeurd in {MM/JJJJ}
Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europese Geneesmiddelen Bureau (EMEA) http://www.emea.europa.eu.
92 BIJSLUITER:
INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER
Omnitrope 6,7 mg/ml oplossing voor injectie
Somatropine
Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel.
- Bewaar deze bijsluiter.
Het kan nodig zijn om deze nog eens door te lezen.
- Heeft u nog vragen, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
- Dit geneesmiddel is aan u persoonlijk voorgeschreven.
Geef dit geneesmiddel niet door aan
anderen.
Dit geneesmiddel kan schadelijk voor hen zijn, zelfs als de verschijnselen dezelfde zijn als waarvoor u het geneesmiddel heeft gekregen.
- Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of als er bij u een bijwerking optreedt die niet
in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
In deze bijsluiter:
1.
Wat is Omnitrope en waarvoor wordt het gebruikt 2.
Wat u moet weten voordat u Omnitrope gebruikt 3.
Hoe wordt Omnitrope gebruikt 4.
Mogelijke bijwerkingen 5.
Hoe bewaart u Omnitrope 6.
Aanvullende informatie
1.
WAT IS OMNITROPE EN WAARVOOR WORDT HET GEBRUIKT
Omnitrope is menselijk groeihormoon dat wordt gefabriceerd met behulp van de methode die bekend staat als 'recombinant DNA-technologie', met gebruik van de bacterie Escherichia coli.
De structuur komt overeen met die van het lichaamseigen groeihormoon van de mens.
Omnitrope wordt gebruikt voor
• Behandeling van baby's, kinderen en adolescenten.
- met groeistoornissen als gevolg van onvoldoende afgifte van groeihormoon (GH).
- met groeistoornissen als gevolg van het Turner-syndroom.
- met groeistoornissen als gevolg van een langdurig sterk verminderde nierfunctie (chronische
nierinsufficiëntie).
- met groeistoornissen bij kleine kinderen/adolescenten die bij de geboorte te klein waren voor de
zwangerschapsduur (SGA = small for gestational age), en die op een leeftijd van 4 jaar of later nog geen inhaalgroei hebben vertoond.
- met het Prader-Willi-syndroom (PWS) voor verbetering van groei en lichaamssamenstelling.
De
diagnose PWS dient door middel van het juiste genetische onderzoek te zijn bevestigd. • Aanvulling (suppletie) van groeihormoon bij volwassenen met een bevestigd, duidelijk groeihormoontekort dat op de kinderleeftijd of op volwassen leeftijd is ontstaan.
2.
WAT U MOET WETEN VOORDAT U OMNITROPE GEBRUIKT
De diagnose en de behandeling met Omnitrope dienen plaats te vinden onder controle van een arts met de daarvoor aangewezen opleiding en ervaring met de diagnose en behandeling van patiënten met groeistoornissen.
Gebruik Omnitrope niet
- als u allergisch (overgevoelig) bent voor somatropine of voor één van de andere bestanddelen
van Omnitrope.
- als er aanwijzingen zijn voor een actieve tumor.
De behandeling van de tumor moet zijn
beëindigd voordat met het gebruik van Omnitrope wordt begonnen.
- om de groei te bevorderen als de groei al is voltooid (gesloten epifysairschijven).
93
- tijdens een acute levensbedreigende ziekte als gevolg van complicaties na een openhartoperatie,
een buikoperatie, meervoudige verwondingen ten gevolge van een ongeluk en acute ademhalingsproblemen of soortgelijke aandoeningen.
Wees extra voorzichtig met Omnitrope
- somatropine kan het gebruik van insuline door uw lichaam beïnvloeden.
Tijdens de behandeling
met somatropine dient uw bloedglucosespiegel regelmatig te worden gecontroleerd.
- als u diabetes mellitus (suikerziekte) heeft of als er diabetes in de familie voorkomt.
Nadat met
de behandeling met somatropine is begonnen, moet mogelijk de behandeling met insuline worden aangepast of gestart.
- tijdens behandeling met somatropine kan hypothyreoïdie (verminderde schildklierfunctie)
ontstaan.
Door hypothyreoïdie kan de optimale reactie op somatropine afnemen.
Daarom moeten tijdens de behandeling de schildklierhormoonspiegels in het bloed regelmatig worden gecontroleerd.
- er is melding gemaakt van goedaardige intracraniale hypertensie (hoge druk in de hersenen)
tijdens behandeling met somatropine.
Als er zich verschijnselen voordoen als terugkerende hoofdpijn, gezichtsstoornissen, misselijkheid of braken dient u uw arts te raadplegen.
Uw arts kan besluiten een oogonderzoek uit te voeren om vast te stellen of de hersendruk is verhoogd.
Afhankelijk van de resultaten van dit onderzoek is het mogelijk dat de behandeling met Omnitrope moet worden onderbroken.
- patiënten met endocriene (hormonale) aandoeningen hebben een groter risico op
heupproblemen.
Als u mank gaat lopen of pijn aan uw heup krijgt, dient u uw arts te raadplegen.
- verergering van scoliose (een zijwaartse kromming van de wervelkolom) kan voorkomen bij
patiënten die snelle groei vertonen.
Daarom dient tijdens de behandeling met somatropine op tekenen van scoliose te worden gecontroleerd.
Er is echter niet gebleken dat scoliose vaker voorkomt of ernstiger wordt als gevolg van behandeling met somatropine.
- als u ooit een kwaadaardige aandoening heeft gehad.
U zult regelmatig moeten worden
onderzocht of de tumor is teruggekeerd.
- er is geen informatie beschikbaar over de veiligheid van suppletietherapie met groeihormoon bij
patiënten met een acute levensbedreigende ziekte.
In geval van een acute levensbedreigende ziekte dient uw arts zorgvuldig te overwegen of voortzetting van de behandeling met somatropine wel veilig is.
- Ervaring bij patiënten ouder dan 60 jaar is beperkt.
Patiënten met een langdurig sterk verminderde nierfunctie
- Bij patiënten met een langdurig sterk verminderde nierfunctie (chronische nierinsufficiëntie)
dient geen behandeling met somatropine te worden gestart tenzij de nierfunctie minder dan 50 procent van normaal is.
Om de groeistoornis te verifiëren moet de lengtegroei gedurende één jaar vóór aanvang van de behandeling worden gevolgd.
Tijdens de behandeling met somatropine dient de conservatieve behandeling van de sterk verminderde nierfunctie te worden voortgezet.
Na een niertransplantatie dient de behandeling met somatropine te worden beëindigd.
Patiënten met het Prader-Willi-syndroom (PWS)
- Bij patiënten met PWS dient de behandeling met somatropine altijd met een caloriebeperkt dieet
te worden gecombineerd.
- Ervaring met langdurige behandeling van patiënten met PWS is beperkt.
- Er zijn sterfgevallen gemeld bij toepassing van groeihormoon bij patiënten met PWS met een of
meer van de volgende risicofactoren: ernstig overgewicht, een voorgeschiedenis van ernstige ademhalingsproblemen, vooral tijdens de slaap, of infectie van de longen of luchtwegen.
Patiënten met het Prader-Willi-syndroom (PWS) en een of meer van deze risicofactoren kunnen een verhoogd risico hebben.
Voor u begint met het gebruik van Omnitrope dient u door een arts op ademhalingsproblemen en luchtweginfecties te worden gecontroleerd, zelfs als u geen last heeft van ademhalingsproblemen.
- Als een infectie van uw longen of luchtwegen wordt geconstateerd, moet u adequaat worden
behandeld voordat de behandeling met somatropine wordt gestart.
U dient tijdens de behandeling met somatropine regelmatig te worden gecontroleerd op tekenen van infectie.
94
- Ademhalingsproblemen tijdens de slaap, slaapapneu genaamd, dienen door een specialist te
worden onderzocht.
Voor het starten met de groeihormoonbehandeling dient u 's nachts met een speciale monitor op ademhalingsproblemen te worden gecontroleerd.
Als er problemen worden gevonden, moet u tijdens de slaap gecontroleerd blijven worden.
- Indien u tijdens de behandeling met somatropine tekenen vertoont van afsluiting van de
bovenste luchtwegen (zoals het plotseling beginnen met of verergering van snurken), dient de behandeling te worden onderbroken en dient de oorzaak door een arts te worden onderzocht.
- Alle patiënten met PWS moeten voor en tijdens de behandeling met somatropine goed op
gewicht blijven.
Patiënten die bij de geboorte te klein voor de zwangerschapsduur waren (SGA)
- Bij patiënten die bij de geboorte te klein voor de zwangerschapsduur waren, dienen andere
medische oorzaken of behandelingen die de groeistoornis zouden kunnen verklaren, te worden uitgesloten.
- Ervaring met starten van de behandeling bij SGA-patiënten tegen het begin van de puberteit is
beperkt.
Daarom dient de behandeling niet tegen het begin van de puberteit te worden gestart.
- Ervaring bij patiënten met het Silver-Russell-syndroom is beperkt.
- De met somatropine bereikte lengtewinst bij SGA-kinderen/adolescenten kan enigszins
ongedaan worden gemaakt als de behandeling wordt stopgezet voordat de eindlengte is bereikt.
- De spiegels van bloedglucose en insuline dienen te worden gecontroleerd voor aanvang van de
behandeling en jaarlijks tijdens de behandeling met groeihormoon.
Gebruik met andere geneesmiddelen
- Vertel uw arts of apotheker als u andere geneesmiddelen gebruikt of kort geleden heeft gebruikt.
Dit geldt ook voor geneesmiddelen die u zonder voorschrift kunt krijgen.
Het is met name belangrijk om uw arts te vertellen als u geneesmiddelen gebruikt voor diabetes (suikerziekte) of schildklieraandoeningen, of als u anti-epileptica, ciclosporine of steroïdhormonen als oestrogenen, progesteron of corticosteroïden gebruikt.
Het is mogelijk dat de dosering voor deze geneesmiddelen moet worden aangepast.
Zwangerschap en borstvoeding
De behandeling met Omnitrope dient tijdens de zwangerschap te worden onderbroken.
Vraag als u borstvoeding geeft uw arts om advies voordat u Omnitrope gebruikt.
Vraag uw arts of apotheker om advies voordat u een geneesmiddel gebruikt.
Rijvaardigheid en het gebruik van machines
Er is geen onderzoek uitgevoerd naar de effecten op de rijvaardigheid en op het vermogen om machines te bedienen.
Belangrijke informatie over enkele bestanddelen van Omnitrope
Dit geneesmiddel bevat minder dan 1 mmol natrium (23 mg) per ml en is dus in wezen "natriumvrij".
3.
HOE WORDT OMNITROPE GEBRUIKT
Omnitrope 6,7 mg/ml is bedoeld voor meervoudig gebruik.
Het mag uitsluitend worden toegediend met de Omnitrope Pen 10, een injectiesysteem dat speciaal ontwikkeld is voor gebruik met Omnitrope 6,7 mg/ml oplossing voor injectie.
Omnitrope wordt via een korte injectienaald in het vetweefsel vlak onder de huid geïnjecteerd.
Uw arts of een andere daartoe bevoegde medewerker in de gezondheidszorg zal u inlichten hoe Omnitrope moet worden gebruikt.
Zie voor instructies over het injecteren van Omnitrope de onderstaande rubriek ‘ Hoe wordt Omnitrope geïnjecteerd’.
95 De behandeling met somatropine is een langdurige behandeling.
Raadpleeg uw arts als u meer wilt weten over wat dat precies voor u inhoudt.
Hoe vaak moet u Omnitrope gebruiken en hoe veel moet u ervan gebruiken
Uw arts zal u adviseren over uw speciaal op u afgestemde dosis Omnitrope en uw dagelijkse behandelschema.
Omnitrope wordt eenmaal per dag, ’ s avonds, geïnjecteerd.
Wijzig de dosering en het behandelschema alleen nadat u uw arts daarover heeft geraadpleegd.
In de loop van de tijd kan het nodig zijn de dosis aan te passen, afhankelijk van uw gewichtstoename en uw reactie.
Wat u moet doen als u meer van Omnitrope heeft gebruikt dan u zou mogen
Acute overdosering kan aanvankelijk tot hypoglykemie leiden (afname van de bloedglucosespiegel) en daarna tot hyperglykemie (toename van de bloedglucosespiegel).
Langdurige overdosering kan leiden tot tekenen van reuzengroei of acromegalie (versterkte groei van oren, neus, lippen, tong en jukbeenderen).
Als u meer Omnitrope heeft gebruikt dan u zou mogen, raadpleeg dan u uw arts.
Wat u moet doen wanneer u bent vergeten Omnitrope te gebruiken
Injecteer geen dubbele dosis om een overgeslagen dosis in te halen.
Ga door met het voorgeschreven doseringsschema.
Als u Omnitrope vergeet te gebruiken, raadpleeg dan uw arts.
Hoe wordt Omnitrope 6,7 mg/ml geïnjecteerd
In de volgende instructies wordt uitgelegd hoe u bij uzelf Omnitrope 6,7 mg/ml moet inspuiten.
Lees de instructies zorgvuldig door en volg ze stap voor stap.
Uw arts of een andere daartoe bevoegde medewerker in de gezondheidszorg zal u laten zien hoe Omnitrope moet worden ingespoten.
Probeer niet te injecteren tenzij u er zeker van bent dat u de procedure en voorwaarden voor het injecteren begrijpt.
- Omnitrope wordt als een injectie onder de huid toegediend.
- Bekijk de oplossing voor het injecteren zorgvuldig en gebruik deze alleen als de oplossing
helder en kleurloos is.
- Injecteer steeds op een andere plaats om het risico van plaatselijke lipoatrofie (plaatselijke
afname van het onderhuids vetweefsel) zoveel mogelijk te beperken.
Voorbereiding Leg de benodigde voorwerpen gereed voordat u begint:
- een patroon met Omnitrope 6,7 mg/ml oplossing voor injectie.
- de Omnitrope Pen 10, een injectiesysteem dat speciaal ontwikkeld is
voor gebruik met Omnitrope 6,7 mg/ml oplossing voor injectie (niet in de verpakking bijgeleverd; zie de aanwijzingen voor gebruik die bij de Omnitrope Pen 10 worden geleverd)
- een pennaald voor subcutane injectie.
- 2 reinigingsdoekjes (niet in de verpakking bijgeleverd).
Was uw handen voordat u met de volgende stappen verdergaat.
Injecteren van Omnitrope
- Desinfecteer de rubber membraan van de patroon met een
reinigingsdoekje.
- De inhoud dient helder en kleurloos te zijn.
- Plaats de patroon in de pen voor injectie.
Volg de aanwijzingen voor
96 gebruik van de peninjector.
Draai de dosisaanduiding om de pen in te stellen.
- Kies de injectieplaats.
De beste plaatsen voor injectie zijn weefsels
met een laag vet tussen de huid en de spieren, zoals dijbeen of buik (behalve de navel of taille).
- Zorg ervoor dat u ten minste 1 cm vanaf uw laatste injectieplaats
injecteert en dat u de plaatsen waar u injecteert telkens afwisselt, zoals u heeft geleerd.
- Voordat u gaat injecteren, reinigt u de huid goed met een doekje met
alcohol.
Wacht tot het gebied droog is.
- Steek de naald in de huid op de wijze die uw arts u heeft geleerd.
Na de injectie
- Na de injectie drukt u de injectieplaats gedurende enkele seconden
aan met een kleine pleister of steriel gaasje.
De injectieplaats mag niet worden gemasseerd.
- Neem de naald met behulp van de buitenste naalddop van de pen en
gooi de naald weg.
Hierdoor blijft de Omnitrope-oplossing steriel en wordt lekken voorkomen.
Hierdoor wordt ook verhinderd dat er lucht in de pen komt en dat de naald verstopt raakt.
Deel uw naalden niet met anderen.
Deel uw pen niet met anderen.
- Laat de patroon in de pen, doe de dop weer op de pen en bewaar het
systeem in de koelkast.
- De oplossing moet helder zijn als deze uit de koelkast wordt gehaald.
Niet gebruiken als de oplossing troebel is of deeltjes bevat.
Als u stopt met het gebruik van Omnitrope
Het onderbreken of vroegtijdig beëindigen van de behandeling met somatropine kan het slagen van de behandeling met groeihormoon nadelig beïnvloeden.
Raadpleeg uw arts voordat u met de behandeling stopt.
4.
MOGELIJKE BIJWERKINGEN
Zoals alle geneesmiddelen kan Omnitrope bijwerkingen veroorzaken, hoewel niet iedereen deze bijwerkingen krijgt.
Raadpleeg uw arts wanneer zich bij u één van de hieronder beschreven verschijnselen voordoet:
97
Vaak (komen voor bij meer dan 1 op de 100, maar bij minder dan 1 op de 10 patiënten)
Soms (komen voor bij meer dan 1 op de 1.000, maar bij minder dan 1 op de 100 patiënten)
Zelden (komen voor bij meer dan 1 op de 10.000, maar bij minder dan 1 op de 1.000 patiënten)
Zeer zelden: komen voor bij minder dan 1 op de 10.000 patiënten
Algemene aandoeningen en reacties op de injectieplaats
Bij baby's/kinderen / adolescenten: tijdelijke lokale huidreacties
Bij baby's/kinderen/ adolescenten: licht oedeem
Bij volwassenen: licht oedeem
Aandoeningen van skeletspieren, bindweefsel en botten
Bij volwassenen: stijfheid van de ledematen, en pijn in gewrichten en spieren
Bij baby's/kinderen / adolescenten: stijfheid van de ledematen, gewrichts- en spierpijn
Zenuwstelsel
Bij volwassenen: sensore stoornissen
Bij baby's / kinderen / adolescenten: gevoelsstoornissen
Benigne intracraniale hypertensie
Bij volwassenen: carpaletunnelsyndr oom Endocriene aandoeningen
Diabetes mellitus
Immuunsysteemaa ndoeningen Neoplasmata, benigne en maligne
De ontwikkeling van antilichamen
Leukemie
Algemene aandoeningen en reacties op de injectieplaats
- Tijdelijke plaatselijke reacties op de injectieplaats zoals pijn, gevoelloosheid, roodverkleuring
en zwelling zijn veel voorkomende bijwerkingen.
In enkele gevallen kan subcutane toediening van somatropine leiden tot verlies van vetweefsel op de injectieplaats.
- Licht oedeem (ophoping van water in de weefsels) is waargenomen.
Deze bijwerking is een
gevolg van verstoringen van de vloeistofbalans.
Het komt alleen voor aan het begin van de behandeling met somatropine en is afhankelijk van de dosis.
Het komt vaak voor bij volwassen patiënten, maar soms bij baby's, kinderen en adolescenten.
Spieren, bindweefsel en botten
- Gewrichts- en spierpijn (vooral in heup of knie) en stijfheid van ledematen zijn waargenomen.
Deze bijwerkingen treden alleen aan het begin van de behandeling met somatropine op en zijn dosisafhankelijk.
Ze komen bij volwassen patiënten vaak voor, maar niet vaak bij baby's, kinderen en adolescenten.
98 Zenuwstelsel
- Gevoelsstoornissen als gevoelloosheid en tintelingen zijn waargenomen.
Deze treden
gewoonlijk aan het begin van de behandeling met somatropine op en zijn dosisafhankelijk.
Ze komen bij volwassen patiënten vaak voor, maar niet vaak bij baby's, kinderen en adolescenten.
- Spieratrofie (afname van spierweefsel) van de muis van de hand en gevoelsstoornissen in de
vingers en handpalm komen soms voor.
Ze zijn het gevolg van het carpaletunnelsyndroom (beklemming van de zenuw die een deel van de handpalm verzorgt); dit komt voornamelijk bij volwassenen voor.
- Gezichtsstoornissen, hoofdpijn, misselijkheid en braken zijn waargenomen.
Deze verschijnselen
zouden kunnen wijzen op goedaardige intracraniale hypertensie (verhoogde hersendruk); dit is een zeldzame bijwerking van de behandeling met somatropine.
Endocriene aandoeningen
- Diabetes (suikerziekte) is waargenomen als zeldzame bijwerking.
Aandoeningen van het afweersysteem
- Zoals bij alle geneesmiddelen die op basis van eiwitten zijn gemaakt, kunnen sommige
patiënten antilichamen tegen het eiwit gaan vormen.
Er is echter niet gebleken dat deze een remmend effect op de groei hebben.
Dit is een veelvoorkomende bijwerking.
Goed- en kwaadaardige tumoren
- Zeer zeldzame gevallen van leukemie zijn gemeld bij kinderen met een tekort aan groeihormoon
die met somatropine werden behandeld.
Het is onwaarschijnlijk dat dit door de behandeling met somatropine wordt veroorzaakt.
Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of in geval er bij u een bijwerking optreedt die niet in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
5.
HOE BEWAART U OMNITROPE
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
Gebruik Omnitrope niet meer na de vervaldatum die staat vermeld op het etiket en op de doos.
De vervaldatum verwijst naar de laatste dag van die maand.
- Gekoeld bewaren en transporteren (2°C – 8°C).
- Niet in de vriezer bewaren.
- Bewaren in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen licht.
- Na de eerste injectie dient de patroon in de injectiepen te blijven, in een koelkast bij 2°C – 8°C
te worden bewaard en niet langer te worden gebruikt dan gedurende maximaal 28 dagen.
Omnitrope niet gebruiken als het in de vriezer is bewaard of aan hoge temperaturen is blootgesteld.
Omnitrope niet gebruiken als u ziet dat de oplossing troebel is.
6.
AANVULLENDE INFORMATIE
Wat bevat Omnitrope
Het werkzame bestanddeel van Omnitrope is somatropine (6,7 mg/ml) in een patroon.
Een patroon bevat 10,0 mg (overeenkomend met 30 IE) somatropine in 1,5 ml.
De andere bestanddelen zijn: dinatriumwaterstoffosfaat-heptahydraat natriumdiwaterstoffosfaat-dihydraat
99 glycine poloxameer 188 fenol water voor injecties
Hoe ziet Omnitrope er uit en wat is de inhoud van de verpakking
Omnitrope wordt aangeboden als een oplossing voor injectie.
Verpakkingsgrootten van 1, 5 en 10 patronen.
Omnitrope is een heldere en kleurloze oplossing.
Niet alle genoemde verpakkingsgrootten worden in de handel gebracht.
Houder van de vergunning voor het in de handel brengen en fabrikant
Sandoz GmbH Biochemiestrasse 10 A-6250 Kundl Oostenrijk
Neem voor alle informatie met betrekking tot dit geneesmiddel contact op met de lokale vertegenwoordiger van de houder van de vergunning voor het in de handel brengen:
België/Belgique/Belgien Sandoz nv-sa Telecom Gardens Medialaan 40 B-1800 Vilvoorde Tél/Tel: + 32 (0)2 722 97 97
Luxembourg/Luxemburg Sandoz GmbH Biochemiestr.
10 A-6250 Kundl Austria Tel: + 43-(0)5338 2000
ÐÑÐ»Ð³Ð°ÑÐ¸Ñ Ð¢ÑÑÐ³Ð¾Ð²ÑÐºÐ¾ Ð¿ÑÐµÐ´ÑÑÐ°Ð²Ð¸ÑÐµÐ»ÑÑÐ²Ð¾ „Ð¡Ð°Ð½Ð´Ð¾Ð· Ð´ .Ð´ .“ ÐÐ¸Ð·Ð½ÐµÑ ÐÐ°ÑÐº Ð¡Ð¾ÑÐ¸Ñ, ÑÐ³ÑÐ°Ð´Ð° 8Ð, ÐµÑ.
6 ÐÐ»Ð°Ð´Ð¾ÑÑ 4, 1766-Ð¡Ð¾ÑÐ¸Ñ Ð¢ÐµÐ».: + 359 2 970 47 47
Magyarország Sandoz Hungaria Kft.
Timar ut.
20 H-1034 Budapest Tel.: +36 1 430 2890
Č eská republika Sandoz s.r.o.
Jeseniova 30 CZ 130 00 Praha 3 Tel: +420 221 421 611
Malta Sandoz GmbH Biochemiestr.
10 A-6250 Kundl Austria Tel: + 43-(0)5338 2000
Danmark Sandoz A/S C.F.
Tietgens Boulevard 40 DK-5220 Odense SØ Tlf: + 45 63 95 10 00
Nederland Sandoz B.V.
Veluwezoom 22 NL-1327 AH Almere Tel: + 31 36 52 41 600
Deutschland Sandoz Pharmaceuticals GmbH Raiffeisenstr.
11 D-83607 Holzkirchen Tel: + 49 (0)8024 902 40 00 E-Mail: info@sandoz.de
Norge Sandoz AS Jernbaneveien 4 N-1400 Ski Tlf: + 47 64 91 30 00
100 Eesti Österreich Sandoz d.d.
Eesti filiaal Pärnu mnt 105 EE - 11312 Tallinn Tel: +372 665 2400
Sandoz GmbH Biochemiestr.
10 A-6250 Kundl Tel: + 43-(0)5338 2000
Ελλάδα Sambrook Φαρμακευτική Α.Ε.
Καζαντζάκη 4 & Αγ.
Παντελεήμονος Τ .Κ.
135 61 Αγ.
Ανάργυροι Τηλ: + 30 210 8323 372
Polska Lek Polska Sp. z o.o. ul.
Domaniewska 50 C PL – 02 672 Warszawa Tel.: + 48-22 549 15 00
España Sandoz Farmacéutica, SA Avda.
Osa Mayor, 4 E-28023 Aravaca (Madrid) Tel: + 34 91 740 12 80
Portugal Sandoz Farmacêutica Lda.
Alameda da Beloura, Edifício 1 2o andar – Escritório 15 P-2710-693 Sintra Tel: + 351 21 000 86 00
France Sandoz S.A.S.
49 Avenue Georges Pompidou F-92593 Levallois Perret Tél: + 33 (0)1 49 64 48 00
România Sandoz SRL str.
Livezeni, Nr 7A Târgu Mureş 540472 – RO Tel: + 40 265 208 120
Ireland Rowex Ltd Bantry Co.
Cork - IRL Tel: + 353 (0) 27 50077 Email: reg@rowa-pharma.ie
Slovenija Lek farmacevtska druž ba d.d.
Verovš kova 57 SI-1526 Ljubljana Tel: + 386 (0)1 580 21 11
Ísland Sandoz A/S C.F.
Tietgens Boulevard 40 DK-5220 Odense SØ Denmark Tlf: + 45 63 95 10 00
Slovenská republika Sandoz d.d. – organizač ná zlož ka Ruž inovská 42 SK-82103 Bratislava Tel: + 421-2-48 200 600
Italia Sandoz S.p.A.
Largo U.
Boccioni, 1 I-21040 Origgio (Va) Tel: + 39 02 96541
Suomi/Finland Sandoz Oy Ab Rajatorpantie 41 B FIN-01640 Vantaa Puh/Tel: + 358 9 85 20 20 30
Κύπρος Sandoz GmbH Biochemiestr.
10 A-6250 Kundl Austria Tel: + 43-(0)5338 2000
Sverige Sandoz AB Berga Allé 1E S-254 52 Helsingborg Tel: + 46 42 152065
101 Latvija Sandoz d.d.
Representative office Meza str.
4 Riga, LV-1048 Tel: + 371 7 892 006
United Kingdom Sandoz Limited 37, Woolmer Way Bordon, Hants GU35 9QE – UK Tel: + 44 1420 478 301
Lietuva Sandoz Pharmaceuticals d.d.
Branch Office Seimyniskiu str.
3A LT 09312 Vilnius Tel: +370 5 2636 038
Deze bijsluiter is voor de laatste keer goedgekeurd in {MM/JJJJ}
Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europese Geneesmiddelen Bureau (EMEA) http://www.emea.europa.eu
102