European Medicines Agency
EMEA/H/C/292
EUROPEES OPENBAAR BEOORDELINGSRAPPORT (EPAR)
LUVERIS
EPAR-samenvatting voor het publiek
Dit document is een samenvatting van het Europees openbaar beoordelingsrapport (EPAR).
Doel ervan is uit te leggen hoe de op studies gebaseerde beoordeling van het Comité voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik (CHMP) heeft geleid tot de aanbevelingen wat betreft de gebruiksvoorwaarden.
Lees de bijsluiter (ook onderdeel van het EPAR) of neem contact op met uw arts of apotheker, als u meer informatie nodig hebt over uw ziekte of behandeling.
De wetenschappelijke discussie waarop de aanbevelingen van het CHMP zijn gebaseerd, is eveneens in het EPAR opgenomen.
Wat is Luveris?
Luveris is een poeder en oplosmiddel ter oplossing voor injectie.
Luveris bevat de werkzame stof lutropine alfa.
Wanneer wordt Luveris voorgeschreven?
Luveris wordt voorgeschreven als fertiliteitsbehandeling.
Het wordt gebruikt samen met een ander hormoon (follikelstimulerend hormoon, FSH) om de ontwikkeling van eicellen in de eierstokken te stimuleren bij vrouwen met een ernstig tekort aan luteïniserend hormoon (LH) en FSH.
Luveris is uitsluitend op doktersvoorschrift verkrijgbaar.
Hoe wordt Luveris gebruikt?
Een behandeling met Luveris moet worden uitgevoerd door een arts die ervaring heeft met de behandeling van fertiliteitsproblemen.
Luveris wordt dagelijks toegediend, samen met FSH, en de reactie van de patiënt op de behandeling wordt nauwlettend gevolgd om te controleren hoe de ontwikkeling van eicellen in de eierstok vordert.
De doses worden aangepast aan de respons, en de behandeling kan maximaal 5 weken worden voortgezet.
Het Luveris-poeder wordt even voor gebruik gemengd met het meegeleverde oplosmiddel, zodat een oplossing wordt verkregen.
Deze oplossing kan in dezelfde injectiespuit worden gemengd met een FSH-preparaat.
Ze wordt toegediend door subcutane injectie (onder de huid).
De patiënte of haar partner kan de subcutane injectie zelf toedienen, nadat een arts hun dat heeft geleerd en alleen als ze advies kunnen vragen aan een deskundige.
Hoe werkt Luveris?
De werkzame stof van Luveris, lutropine alfa, is een kopie van het natuurlijk luteïniserend hormoon (LH).
In het lichaam zorgt LH voor het vrijkomen van de eicellen (ovulatie of eisprong) tijdens de menstruatiecyclus.
Luveris wordt samen gebruikt met FSH (een ander hormoon dat de ovulatie stimuleert).
De werkzame stof van Luveris, lutropine alfa, wordt geproduceerd met behulp van de zogenoemde ‘ recombinant-DNA-technologie’.
Ze wordt aangemaakt door een cel waaraan een gen (DNA) is toegevoegd, zodat menselijk LH kan worden geproduceerd.
Hoe is Luveris onderzocht?
Luveris is in twee studies onderzocht bij in totaal 81 patiënten, bij wie het effect van verschillende doses Luveris werd nagegaan.
Omdat het aantal patiënten met de aandoening klein is, werd Luveris 7 Westferry Circus, Canary Wharf, London E14 4HB, UK Tel.
(44-20) 74 18 84 00 Fax (44-20) 74 18 84 16 E-mail: mail@emea.europa.eu http://www.emea.europa.eu ©EMEA 2006 Reproduction and/or distribution of this document is authorised for non commercial purposes only provided the EMEA is acknowledged niet vergeleken met een ander geneesmiddel.
Luveris werd samen gebruikt met follitropine alfa, een follikelstimulerend hormoonpreparaat.
De belangrijkste maatstaf voor de werkzaamheid was de ovulatiefrequentie per menstruatiecyclus.
Welke voordelen bleek Luveris tijdens de studies te hebben?
In deze studies produceerde ongeveer twee derde van de vrouwen die 75 internationale eenheden (IE) Luveris met follitropine alfa toegediend kregen, functionele follikels (eicellen in de eierstokken die klaar zijn voor ovulatie).
De hogere doses waren niet werkzamer dan de 75 IE-dosis; daarom werd deze dosis gekozen voor het in de handel brengen van het geneesmiddel.
Welke risico’ s houdt het gebruik van Luveris in?
De meest voorkomende bijwerkingen (vastgesteld bij 1 tot 10 patiënten op 100) zijn reacties op de injectieplaats, hoofdpijn, somnolentie (slaperigheid), nausea (misselijkheid), abdominale pijn (in de buik), bekkenpijn (in de onderbuik), ovarieel hyperstimulatiesyndroom (b.v. misselijkheid, gewichtstoename, diarree), eierstokcyste en borstpijn.
Het ovarieel hyperstimulatiesyndroom treedt op als de eierstokken overreageren op de behandeling, met name als ovulatiestimulerende geneesmiddelen zijn gebruikt.
Zie de bijsluiter voor de volledige beschrijving van de gerapporteerde bijwerkingen van Luveris.
Luveris mag niet worden gebruikt bij mensen die overgevoelig (allergisch) zouden kunnen zijn voor LH, FSH of één van de andere bestanddelen, noch bij vrouwen met hypofyse-, hypothalamus-, borst-, baarmoeder- of eierstoktumoren.
Het mag ook niet worden gebruikt in het geval van een niet door een polycysteus ovariumsyndroom veroorzaakte vergroting van de eierstokken of cyste, noch bij vaginale bloedingen.
Zie de bijsluiter voor de volledige beschrijving van de beperkende voorwaarden.
Waarom is Luveris goedgekeurd?
Het Comité voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik (CHMP) heeft besloten dat de voordelen van Luveris groter zijn dan de risico's voor het stimuleren van de follikelontwikkeling (indien toegediend met een follikelstimulerend hormoonpreparaat) bij vrouwen met een ernstig tekort aan luteïniserend hormoon (LH) en FSH.
Het heeft geadviseerd om een vergunning voor het in de handel brengen van Luveris te verlenen.
Overige inlichtingen over Luveris:
De Europese Commissie heeft op 29 november 2000 een in de hele Europese Unie geldige vergunning voor het in de handel brengen van Luveris verleend aan Serono Europe Limited.
De handelsvergunning werd vernieuwd op 29 november 2005.
Klik hier voor het volledige EPAR voor Luveris.
Deze samenvatting is voor het laatst bijgewerkt in 10-2006.
©EMEA 2006
2/2
EU Nummer
Fantasienaam
Sterkte
Farmaceutische vorm
Toedineingsweg
Verpakking
Inhoud (Concentratie)
Verpakkingsgrootte
EU/1/00/155/001
Luveris
75 IE
Poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie
Subcutaan gebruik
poeder: injectieflacon (glas); oplosmiddel: ampul (glas)
poeder:
75 IE; oplosmiddel:
1 ml (75 IE/ml)
1 injectieflacon + 1ampul
EU/1/00/155/002
Luveris
75 IE
Poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie
Subcutaan gebruik
poeder: injectieflacon (glas); oplosmiddel: ampul (glas)
poeder:
75 IE; oplosmiddel:
1 ml (75 IE/ml)
3 injectieflacons + 3 ampullen
EU/1/00/155/003
Luveris
75 IE
Poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie
Subcutaan gebruik
poeder: injectieflacon (glas); oplosmiddel: ampul (glas)
poeder:
75 IE; oplosmiddel:
1 ml (75 IE/ml)
10 injectieflacons + 10 ampullen
EU/1/00/155/004
Luveris
75 IE
Poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie
Subcutaan gebruik
poeder: injectieflacon (glas); oplosmiddel: injectieflacon (glas)
poeder:
75 IE; oplosmiddel:
1 ml (75 IE/ml)
1 injectieflacon + 1 injectieflacon
EU/1/00/155/005
Luveris
75 IE
Poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie
Subcutaan gebruik
poeder: injectieflacon (glas); oplosmiddel: injectieflacon (glas)
poeder:
75 IE; oplosmiddel:
1 ml (75 IE/ml)
3 injectieflacons + 3 injectieflacons
EU/1/00/155/006
Luveris
75 IE
Poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie
Subcutaan gebruik
poeder: injectieflacon (glas); oplosmiddel: injectieflacon (glas)
poeder:
75 IE; oplosmiddel:
1 ml (75 IE/ml)
10 injectieflacons + 10 injectieflacons
1/1
BIJLAGE I
SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN
1 1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Luveris 75 IE, poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie.
2.
KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING
Eén injectieflacon bevat 75 IE lutropine alfa (recombinant humaan luteïniserend hormoon {LH}).
Lutropine alfa wordt geproduceerd door genetisch gewijzigde Chinese hamster ovarium (CHO) cellen.
Hulpstoffen:
47,75 mg saccharose, 0,1 mg L-methionine, 0,05 mg polysorbaat 20
Voor een volledige lijst van hulpstoffen, zie rubriek 6.1.
3.
FARMACEUTISCHE VORM
Poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie.
Uiterlijk van het poeder: witte gevriesdroogde pellet Uiterlijk van het oplosmiddel: heldere kleurloze oplossing
De pH-waarde van de gereconstitueerde oplossing is 7.5-8.5.
4.
KLINISCHE GEGEVENS
4.1 Therapeutische indicaties
De combinatie van Luveris met follikel stimulerend hormoon (FSH) wordt aanbevolen voor de stimulatie van de follikel ontwikkeling bij vrouwen met een ernstig tekort aan LH en FSH.
Bij klinische onderzoeken werden deze patiënten gedefiniëerd door een endogeen serum gehalte van LH < 1.2 IE/l.
4.2 Dosering en wijze van toediening
Behandeling met Luveris moet worden gestart onder toezicht van een arts die ervaren is in de behandeling van fertiliteitsproblemen.
Zelftoediening van Luveris dient alleen gedaan te worden door patiënten die gemotiveerd zijn, goed getraind en die mogelijk advies kunnen vragen aan experts.
Het doel van de combinatietherapie met Luveris in combinatie met FSH is bij vrouwen met een tekort aan LH en FSH één enkele Graafse follikel te ontwikkelen, waaruit de oöcyt zal worden vrijgemaakt na toediening van humaan chorion gonadotropine (hCG).
Luveris moet tegelijkertijd met FSH worden gegeven als een kuur van dagelijkse injecties.
Aangezien deze patiënten amenorrhoisch zijn en een geringe endogene oestrogeen secretie hebben, kan de behandeling op elk moment worden gestart.
Alle klinische ervaring met Luveris is tot op heden opgedaan met de gelijktijdige toediening van follitropine alfa.
Luveris dient subcutaan te worden toegediend.
Het poeder moet onmiddellijk voor gebruik worden gereconstitueerd met het bijgeleverde oplosmiddel.
De behandeling moet worden aangepast aan de reactie van de individuele patiënte, zoals bepaald door het meten van (i) follikel grootte met behulp van echo en (ii) oestrogeenresponse.
Een aanbevolen schema begint met 75 IE lutropine alfa (dit is één injectieflacon Luveris) per dag, samen met 75-150 IE FSH.
2 Wanneer een verhoging van de FSH dosering wenselijk wordt geacht, moet de dosisaanpassing bij voorkeur gebeuren met intervallen van 7-14 dagen en met stappen van 37,5-75 IE Wellicht is het aanvaardbaar om de duur van de stimulering tijdens een cyclus te verlengen tot maximaal vijf weken.
Wanneer een optimale reactie is bereikt, moet een enkele injectie van 5.000 IE tot 10.000 IE hCG worden toegediend 24-48 uur na de laatste Luveris en FSH injecties.
De patiënte wordt geadviseerd om gemeenschap te hebben op de dag van de hCG toediening en de dag erna.
Als alternatief kan ook intra-uteriene inseminatie (I.U.I.) worden toegepast.
Ondersteuning van de luteale fase kan worden overwogen, daar een tekort aan substanties met luteotropische activiteit (LH/hCG) na de ovulatie kan leiden tot een prematuur falen van het corpus luteum.
Wanneer een te sterke reactie ontstaat, moet de behandeling worden afgebroken en mag geen hCG worden toegediend.
In de volgende cyclus moet de behandeling opnieuw worden gestart met een lagere dosering FSH dan in de vorige cyclus.
4.3 Contra-indicaties
Luveris is gecontraïndiceerd bij patiënten met:
• overgevoeligheid voor gonadotrofinen of voor (één van) de hulpstof(fen); • ovarium-, uterus- of mammacarcinoom; • actieve, onbehandelde tumoren in de hypothalamus of hypofyse; • vergroting van de ovaria of cysten die niet door polycysteus ovariumsyndroom wordt veroorzaakt; • gynaecologische bloedingen met onbekende oorzaak.
4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik
Voor de therapie moet de infertiliteit van de partners eenduidig vastgesteld zijn en moeten mogelijke contra-indicaties voor zwangerschap zijn uitgesloten.
Dit geneesmiddel dient niet te worden gebruikt wanneer een effectieve behandeling niet mogelijk is, zoals bij ovariuminsufficiëntie, misvormingen van de geslachtsorganen die zwangerschap onmogelijk maken of baarmoedermyomen die zwangerschap in de weg staan.
Ook dienen patiënten onderzocht te worden op hypothyreoïdie, bijnierschorsinsufficiëntie, hyperprolactinaemie en hypothalamus- of hypofysetumoren, en indien nodig, adequaat behandeld te worden.
Patiënten bij wie stimulering van follikelgroei wordt toegepast, staan bloot aan een verhoogd risico op hyperstimulatie, door de mogelijkheid van excessieve oestrogeen respons en meervoudige follikelontwikkeling.
Ovarieel hyperstimulatiesyndroom (OHSS) kan een ernstige complicatie zijn, gekarakteriseerd door grote ovariële cysten die kunnen openscheuren.
Excessieve ovariële respons veroorzaakt zelden significante hyperstimulatie, tenzij hCG wordt toegediend om ovulatie uit te lokken.
Het is daarom aan te raden geen hCG toe te dienen in deze gevallen en de patiënt te adviseren tenminste 4 dagen geen gemeenschap te hebben of barrière-contraceptiemethoden te gebruiken.
Nauwlettende controle van de ovariële respons via echografie wordt aanbevolen, zowel vóór als tijdens de stimulatie en vooral bij patiënten met polycysteuze ovaria.
Bij patiënten bij wie ovulatie-inductie wordt toegepast treden meerlingzwangerschappen en -geboorten vaker op dan bij vrouwen bij wie de zwangerschap op natuurlijke wijze tot stand is gebracht.
Om het risico van OHSS of van meerlingzwangerschap zo klein mogelijk te houden, wordt controle middels zowel echografie als bepalingen van oestradiol aanbevolen.
Bij anovulatie is het risico van
3 ovariële hyperstimulatie toegenomen bij een serum oestradiolgehalte boven 900 pg/ml (3300 pmol/l) en aanwezigheid van meer dan 3 follikels met een diameter van 14 mm of meer.
Het in acht nemen van de aanbevolen Luveris en FSH dosering en toedieningsschema, alsook zorgvuldige controle van de behandeling zullen het risico van ovariële hyperstimulatie en meerlingzwangerschap verminderen.
Gedurende de klinische onderzoeken is aangetoond dat het geneesmiddel de ovariële gevoeligheid voor follitropine alfa vergroot.
Wanneer een verhoging van de FSH dosering wenselijk wordt geacht, moet de dosisaanpassing bij voorkeur gebeuren met intervallen van 7-14 dagen en met stappen van 37,5-75 IE Tijdens de klinische onderzoeken waren er geen meldingen van overgevoeligheid voor lutropine alfa.
Er is geen directe vergelijking gemaakt tussen Luveris/FSH en humaan Menopauzaal Gonadotrofine (hMG).
Vergelijking met historische gegevens duidt erop dat de ovulatiefrequentie die met Luveris/FSH wordt verkregen gelijk is aan de frequentie die met hMG verkregen kan worden.
4.5 Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie
Luveris moet niet worden toegediend in een mengsel met andere geneesmiddelen in dezelfde injectie, behalve samen met follitropine alfa waarvoor studies beschikbaar zijn dat gelijktijdige toediening geen veranderingen veroorzaken in de activiteit, de stabiliteit, de farmacokinetische eigenschappen of de farmacodynamische eigenschappen van de actieve bestanddelen.
4.6 Zwangerschap en borstvoeding
Luveris mag niet worden toegediend tijdens de zwangerschap of de periode van borstvoeding.
4.7 Beïnvloeding van de rijvaardigheid en van het vermogen om machines te bedienen
Luveris heeft geen invloed op de rijvaardigheid en op het vermogen om machines te bedienen.
4.8 Bijwerkingen
a) Overzicht
Lutropine alfa wordt gebruikt voor het stimuleren van de follikelontwikkeling in combinatie met follitropine alfa.
Hierdoor is het moeilijk de bijwerkingen aan één der beide producten toe te schrijven.
Er is een grote hoeveelheid post-marketing ervaring met de veiligheid van humaan luteïniserend hormoon (hLH) - bevattende geneesmiddelen van urinaire oorsprong.
Het veiligheidsprofiel van Luveris wordt geacht sterk overeen te komen met dat van uit urine afkomstig hLH, behalve wat betreft overgevoeligheidsreacties en aandoeningen op de injectieplaats.
Tijdens een klinisch onderzoek werden milde en matige reacties op de injectieplaats (blauwe plekken, pijn, roodheid, jeuk of zwelling) gerapporteerd bij 7,4%, respectievelijk 0,9% van de injecties.
Er werden geen ernstige reacties gerapporteerd.
Tot op heden zijn er geen systemische allergische reacties gerapporteerd na de toediening van Luveris.
Het ovariële hyperstimulatiesyndroom is waargenomen bij minder dan 6% van de patiënten die met Luveris behandeld zijn.
Er werd geen ernstig ovarieel hyperstimulatiesyndroom gemeld (rubriek 4.4).
Thrombo-embolische voorvallen, verdraaiing van de adnexa (een complicatie van vergroting van de ovaria) en haemoperitoneum zijn zelden gerapporteerd gedurende therapie met humaan menopausaal gonadotropine.
Hoewel deze bijwerkingen niet zijn waargenomen is er de mogelijkheid dat ze ook bij Luveris kunnen voorkomen.
4 Ectopische zwangerschap kan voorkomen, vooral bij vrouwen met aandoeningen van de tuba in de anamnese.
b) Bijwerkingen
De volgende indeling is gebruikt om de frequentie aan te duiden (gebeurtenissen/aantal patiënten): zeer zelden: < 1/10.000, zelden: > 1/10.000, < 1/1.000, soms: > 1/1.000, < 1/100, vaak: > 1/100, < 1/10, zeer vaak: > 1/10
Volgens de beste schattingen kunnen de volgende bijwerkingen worden waargenomen na de toediening van Luveris.
Binnen iedere frequentiegroep worden bijwerkingen gerangschikt naar afnemende ernst.
Vaak Maagdarmstelselaandoeningen: misselijkheid, buikpijn, pijn in de onderbuik Voortplantingsstelsel- en borstaandoeningen: ovarieel hyperstimulatiesyndroom, ovariumcysten, pijnlijke borsten.
Algemene aandoeningen en toedieningsplaatsstoornissen: hoofdpijn, slaperigheid, reacties op de injectieplaats
De gemelde bijwerkingen komen overeen met die welke gemeld werden bij de andere hLH-bevattende geneesmiddelen, behalve wat betreft de aandoeningen op de injectieplaats, die significant minder vaak voorkwamen tijdens de behandeling met Luveris.
4.9 Overdosering
De effecten van een overdosering met lutropine alfa zijn onbekend; er is echter een mogelijkheid dat een ovarieel hyperstimulatiesyndroom zal optreden, zoals verder beschreven in rubriek 4.4.
Eenmalige doseringen tot 40.000 IE lutropine alfa zijn toegediend aan gezonde vrijwilligsters zonder dat ernstige bijwerkingen optraden en werden goed verdragen.
5.
FARMACOLOGISCHE EIGENSCHAPPEN
5.1 Farmacodynamische eigenschappen
Farmacotherapeutische categorie: gonadotrofines.
ATC-code:
G03G
Lutropine alfa is een recombinant humaan luteïniserend hormoon, een glycoproteïne dat bestaat uit niet covalent gebonden α - en β -subunits.
Luteiniserend hormoon bindt aan de ovariële theca (en granulosa) cellen en aan de testiculaire Leydig cellen, aan een receptor die gedeeld wordt met het humaan chorion gonadotrofine hormoon (hCG).
Deze LH/CG transmembraan receptor maakt deel uit van de superfamilie van G proteïne gekoppelde receptoren; het heeft een specifiek, groot extracellulair domein.
In vitro ligt de affiniteit van recombinant hLH voor de LH/CG receptor op Leydig tumorcellen (MA-10) tussen die van hCG en die van hypofysair hLH, maar binnen dezelfde orde van grootte.
LH stimuleert de theca cellen in de ovaria om tijdens de folliculaire fase androgenen af te scheiden, die als substraat gebruikt worden voor het aromatase enzym in de granulosa cellen voor de productie van oestradiol, en ondersteunt zo de door FSH veroorzaakte follikelontwikkeling.
Midden in de cyclus veroorzaken hoge LH spiegels de vorming van het corpus luteum en de ovulatie.
Na de ovulatie stimuleert LH de progesteronproductie in het corpus luteum door de omzetting van cholesterol in pregnenolon te vergroten.
Bij de stimulatie van de follikelontwikkeling bij anovulatoire vrouwen met een tekort aan LH en FSH is het primaire effect van de toediening van LH een verhoging van de oestradiol secretie door de follikels, waarvan de groei gestimuleerd wordt door FSH.
5 Bij klinische onderzoeken werden patiënten gedefiniëerd door een endogene LH spiegel van < 1,2 IE/l, gemeten in een centraal laboratorium.
Er dient echter rekening mee te worden gehouden dat LH bepalingen kunnen variëren tussen verschillende laboratoria.
In deze studies was de ovulatiefrequentie per cyclus 70-75%.
De combinatie van r-hLH en r-hFSH werd niet direct vergeleken met een behandeling met hMG.
5.2 Farmacokinetische gegevens
De farmacokinetiek van lutropine alfa is onderzocht bij vrouwelijke vrijwilligers met een door behandeling verminderd gevoelige hypofyse bij doseringen van 75 IE tot 40.000 IE
Het farmacokinetisch profiel van lutropine alfa lijkt op dat van hLH van urinaire oorsprong.
Na intraveneuze toediening wordt lutropine alfa snel gedistribueerd met een initiële halfwaardetijd van ongeveer 1 uur; de eliminatie uit het lichaam geschiedt met een terminale halfwaardetijd van ongeveer 10-12 uur.
Het verdelingsvolume tijdens de steady state is ongeveer 10-14 l.
De farmacokinetiek van lutropine alfa is lineair, zoals bepaald met de AUC die recht evenredig is met de toegediende dosering.
De totale klaring is ongeveer 2 l/uur en minder dan 5% van de dosis wordt in de urine uitgescheiden.
De gemiddelde verblijfstijd is ongeveer 5 uur.
Na subcutane toediening is de absolute biologische beschikbaarheid ongeveer 60%; de terminale halfwaardetijd is enigszins verlengd.
De farmacokinetiek van lutropine alfa na enkelvoudige en na herhaalde toediening is vergelijkbaar en er is vrijwel geen accumulatie van lutropine alfa.
Er is geen farmacokinetische interactie met follitropine alfa wanneer dit gelijktijdig wordt toegediend.
5.3 Gegevens uit het preklinisch veiligheidsonderzoek
Niet-klinische gegevens duiden niet op een speciaal risico voor mensen.
Deze gegevens zijn afkomstig van conventionele studies op het gebied van veiligheidsfarmacologie, toxiciteit bij herhaalde dosering, genotoxiciteit en carcinogeen potentieel.
Zoals te verwachten door het heterologe proteïne-karakter van het hormoon, wekte lutropine alfa na een tijd een antilichaamreactie op bij proefdieren die de meetbare LH-serumspiegels deed dalen, zonder daarbij de biologische actie volledig teniet te doen.
Er werden geen tekenen van toxiciteit door de ontwikkeling van de antilichamen tegen lutropine alfa waargenomen.
Bij doses van 10 IE/kg/dag of hoger veroorzaakte de herhaaldelijke toediening van lutropine alfa aan zwangere ratten en konijnen een vermindering van de reproductiviteit met inbegrip van het verloren gaan van foetussen en een vermindering van de groei van het lichaamsgewicht van de moederdieren.
Er werd echter geen door het geneesmiddel veroorzaakte teratogenese gezien in deze diermodellen.
Andere onderzoeken hebben aangetoond dat lutropine alfa niet mutageen is.
6.
FARMACEUTISCHE GEGEVENS
6.1 Lijst van hulpstoffen
saccharose dinatriumfosfaat dihydraat natriumdiwaterstoffosfaat monohydraat Polysorbaat 20 geconcentreerd fosforzuur natriumhydroxide methionine stikstof
Oplosmiddel: water voor injecties.
6 6.2 Gevallen van onverenigbaarheid
Dit geneesmiddel mag niet gemengd worden met andere geneesmiddelen dan die vermeld zijn onder rubriek 6.6.
6.3 Houdbaarheid
3 jaar.
6.4 Speciale voorzorgsmaatregelen bij bewaren
Niet bewaren boven 25 ° C.
Bewaren in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen licht.
6.5 Aard en inhoud van de verpakking
Het poeder is verpakt in 3 ml injectieflacons van neutraal kleurloos glas (type I).
De injectieflacons zijn afgesloten met broombutylstoppen die beschermd worden door aluminium verzegeling en verwijderbare kapjes.
Het oplosmiddel is verpakt in 2 of 3 ml injectieflacons van neutraal kleurloos glas (type I) met een rubberstop die met Teflon bekleed is of in 2 ml ampullen van neutraal kleurloos glas (type I).
Het product wordt geleverd in verpakkingen van 1, 3 of 10 injectieflacons met een overeenkomend aantal injectieflacons of ampullen met oplosmiddel.
Niet alle genoemde verpakkingsgrootten worden in de handel gebracht.
6.6 Speciale voorzorgsmaatregelen voor het verwijderen
Voor direct en eenmalig gebruik na de eerste opening en reconstitutie.
Het poeder moet voor gebruik worden gereconstitueerd met het oplosmiddel door voorzichtig om te zwenken.
De gereconstitueerde oplosing mag niet worden gebruikt als die deeltjes bevat of niet helder is.
Luveris mag worden gemengd met follitropine alfa en samen worden toegediend als één enkele injectie.
In dit geval dient Luveris eerst gereconstitueerd te worden en dan gebruikt voor het reconstitueren van het follitropine alfa poeder.
Om het injecteren van grote volumina te vermijden kan één injectieflacon Luveris gereconstitueerd worden met één of twee ampulle(n) / injectieflacon(s) follitropine alfa 37,5 IE, 75 IE of 150 IE in 1 ml oplosmiddel.
Alle ongebruikte producten en afvalmaterialen dienen te worden vernietigd overeenkomstig lokale voorschriften.
7.
HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Serono Europe Limited, 56 Marsh Wall Londen E14 9TP Verenigd Koninkrijk
7 8.
NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/00/155/001 EU/1/00/155/002 EU/1/00/155/003 EU/1/00/155/004 EU/1/00/155/005 EU/1/00/155/006
9.
DATUM VAN EERSTE VERGUNNING/HERNIEUWING VAN DE VERGUNNING
Datum van eerste vergunning:
29 november 2000 Datum van laatste hernieuwing:
30 november 2005
10.
DATUM VAN HERZIENING VAN DE TEKST
8 BIJLAGE II
A.
FABRIKANT(EN) VAN HET (DE) BIOLOGISCH WERKZA(A)M(E) BESTANDDE(E)L(EN) EN HOUDER(S) VAN DE VERGUNNING(EN) VOOR DE VERVAARDIGING VERANTWOORDELIJK VOOR VRIJGIFTE
B.
VOORWAARDEN VERBONDEN AAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
9 A.
FABRIKANT(EN) VAN HET (DE) BIOLOGISCH WERKZA(A)M(E) BESTANDDE(E)L(EN) EN HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR DE VERVAARDIGING VERANTWOORDELIJK VOOR VRIJGIFTE
Naam en adres van de fabrikant(en) van het (de) biologisch werkza(a)m(e) bestandde(e)l(en)
Merck Serono S.A.
1170 Aubonne Switzerland
Naam en adres van de fabrikant(en) verantwoordelijk voor vrijgifte
Merck Serono S.p.A.
Via delle Magnolie 15 I-70026 Modugno (Bari) Italië
B.
VOORWAARDEN VERBONDEN AAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
• VOORWAARDEN OF BEPERKINGEN OPGELEGD AAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN TEN AANZIEN VAN DE LEVERING EN HET GEBRUIK
Aan beperkt medisch recept onderworpen geneesmiddel (Zie bijlage I: samenvatting van de productkenmerken, rubriek 4.2).
VOORWAARDEN OF BEPERKINGEN MET BETREKKING TOT EEN VEILIG EN DOELTREFFEND GEBRUIK VAN HET GENEESMIDDEL
Niet van toepassing.
• ANDERE VOORWAARDEN
10 BIJLAGE III
ETIKETTERING EN BIJSLUITER
11 A.
ETIKETTERING
12 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD:
LUVERIS 75 IE, INJECTIEFLACONS
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Luveris 75 IE, poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie.
Lutropine alfa
2.
GEHALTE AAN WERKZA(A)M(E) BESTANDDE(E)L(EN)
Samenstelling: één injectieflacon poeder bevat: lutropine alfa 75 IE
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Andere bestanddelen: polysorbaat 20, saccharose, natriumdiwaterstoffosfaat monohydraat, dinatriumfosfaat dihydraat, geconcentreerd fosforzuur, natriumhydroxide, methionine en stikstof.
Eén ampul oplosmiddel bevat:
1 ml water voor injecties.
Eén flacon oplosmiddel bevat; 1 ml water voor injecties.
(EU/1/00/155/001-003) (EU/1/00/155/004-006)
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
1 injectieflacon poeder voor oplossing voor injectie / 1 ampul oplosmiddel.
3 injectieflacons poeder voor oplossing voor injectie / 3 ampullen oplosmiddel.
10 injectieflacons poeder voor oplossing voor injectie / 10 ampullen oplosmiddel.
1 injectieflacon voor oplossing voor injectie / 1 injectieflacon oplosmiddel.
3 injectieflacons voor oplossing voor injectie / 3 injectieflacons oplosmiddel.
10 injectieflacons voor oplossing voor injectie / 10 injectieflacons oplosmiddel.
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)
Subcutaan gebruik.
Voor het gebruik de bijsluiter lezen.
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Houd het geneesmiddel buiten het bereik en het zicht van kinderen.
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG
8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP {MM/JJJJ}
13 9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
Niet bewaren boven 25 ° C.
Bewaar in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen licht.
10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
Gooi alle niet gebruikte oplossing weg.
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Registratiehouder:
SERONO EUROPE LIMITED, 56 Marsh Wall Londen E14 9TP Verenigd Koninkrijk
12.
NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/00/155/001 (1 injectieflacon / 1 ampul) EU/1/00/155/002 (3 injectieflacons / 3 ampullen) EU/1/00/155/003 (10 injectieflacons / 10 ampullen) EU/1/00/155/004 (1 injectieflacon / 1 injectieflacon) EU/1/00/155/005 (3 injectieflacons / 3 injectieflacons) EU/1/00/155/006 (10 injectieflacons / 10 injectieflacons)
13.
PARTIJNUMMER
Charge:
Oplosmiddel Charge:
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING
Geneesmiddel op medisch voorschrift.
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
16.
INFORMATIE OVER BRAILLE
luveris 75 IE
14 GEGEVENS DIE TEN MINSTE OP PRIMAIRE KLEINVERPAKKINGEN MOETEN WORDEN VERMELD LUVERIS 75 IE, INJECTIEFLACONS
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL EN DE TOEDIENINGSWEG(EN)
Luveris 75 IE
Poeder voor injectie Lutropine alfa Subcutaan gebruik.
2.
WIJZE VAN TOEDIENING
3.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP {MM/JJJJ}
4.
PARTIJNUMMER
Charge:
5.
INHOUD UITGEDRUKT IN GEWICHT, VOLUME OF EENHEID
75 IE
6.
OVERIGE
15 GEGEVENS DIE TEN MINSTE OP PRIMAIRE KLEINVERPAKKINGEN MOETEN WORDEN VERMELD LUVERIS 75 IE, OPLOSMIDDEL AMPULLEN
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL EN DE TOEDIENINGSWEG(EN)
Water voor injecties Oplosmiddel om met Luveris te gebruiken Injectie
2.
WIJZE VAN TOEDIENING
3.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP {MM/JJJJ}
4.
PARTIJNUMMER
Charge:
5 INHOUD UITGEDRUKT IN GEWICHT, VOLUME OF EENHEID
1 ml
6.
OVERIGE
16 GEGEVENS DIE TEN MINSTE OP PRIMAIRE KLEINVERPAKKINGEN MOETEN WORDEN VERMELD LUVERIS 75 IE, OPLOSMIDDEL INJECTIEFLACONS
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL EN DE TOEDIENINGSWEG(EN)
Water voor injecties Oplosmiddel om met Luveris te gebruiken Injectie
2.
WIJZE VAN TOEDIENING
3.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP {MM/JJJJ}
4.
PARTIJNUMMER
Charge:
5 INHOUD UITGEDRUKT IN GEWICHT, VOLUME OF EENHEID
1 ml
17 B.
BIJSLUITER
18 BIJSLUITER:
INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Oplosmiddel in ampullen
Luveris 75 IE, poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie Lutropine alfa
Lees de hele bijsluiter aandachtig door alvorens dit geneesmiddel te gebruiken.
- Bewaar deze bijsluiter, het kan nodig zijn om deze nogmaals door te lezen.
- Heeft u nog vragen, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
- Dit geneesmiddel is aan u persoonlijk voorgeschreven.
Geef dit geneesmiddel niet door aan
anderen.
Dit geneesmiddel kan schadelijk voor hen zijn, zelfs als de verschijnselen dezelfde zijn als waarvoor u het geneesmiddel heeft gekregen.
- Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of in geval er bij u een bijwerking optreedt die
niet in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
In deze bijsluiter:
1.
Wat is Luveris en waarvoor wordt het gebruikt 2.
Wat u moet weten voordat u Luveris gebruikt 3.
Hoe wordt Luveris gebruikt 4.
Mogelijke bijwerkingen 5.
Hoe bewaart u Luveris 6.
Aanvullende informatie
1.
WAT IS LUVERIS EN WAARVOOR WORDT HET GEBRUIKT
Luveris is een geneesmiddel dat lutropine alfa bevat, een recombinant luteïniserend hormoon (LH) zoals dat in het menselijk lichaam voorkomt, maar dat wordt geproduceerd met behulp van biotechnologie.
Het behoort tot een groep van hormonen, gonadotrofinen genaamd, die betrokken zijn bij de normale regeling van de vruchtbaarheid.
Luveris wordt aanbevolen voor de behandeling van vrouwen die bij onderzoek zeer geringe hoeveelheden van sommige hormonen die de normale menstruatiecyclus regelen, bleken aan te maken.
Het geneesmiddel wordt in combinatie met een ander hormoon, FSH (follikel stimulerend hormoon) genaamd, gebruikt om de ontwikkeling van follikels, de structuren in de eierstokken waar de eicellen (ova) rijpen, op gang te brengen.
Het wordt gevolgd door een behandeling met een enkele dosis humaan chorion gonadotrofine (hCG), die tot de vrijgifte van een eitje door de follikel leidt (ovulatie).
2.
WAT U MOET WETEN VOORDAT U LUVERIS GEBRUIKT
De vruchtbaarheid van u en uw partner moet onderzocht worden voordat met de behandeling wordt begonnen.
Gebruik Luveris niet
-
Als u allergisch (overgevoelig) bent voor lutropine alfa of voor één van de andere bestanddelen van Luveris.
- - -
Wanneer bij u eierstok-, baarmoeder, of borstkanker is vastgesteld Wanneer bij u een hersentumor is vastgesteld Wanneer u een vergroting van de eierstokken of cysten heeft die niet veroorzaakt worden door polycystische ovariumziekte
-
Wanneer u vaginale bloedingen heeft waarvan de oorzaak niet bekend is
19 Wees extra voorzichtig met Luveris
Deze behandeling vergroot de kans dat u last krijgt van een aandoening die het ovariële hyperstimulatie syndroom (OHSS) genoemd wordt (zie rubriek "Mogelijke bijwerkingen").
Wanneer men zich echter houdt aan de aanbevolen dosering en het aanbevolen doseringsschema komt het OHSS niet vaak voor.
Behandeling met Luveris geeft zelden aanleiding tot een uitgesproken OHSS, tenzij het medicijn dat de uiteindelijke rijping van de follikels bewerkstelligt (dat hCG bevat), wordt toegediend.
Het is daarom verstandig geen hCG te geven wanneer zich een OHSS aan het ontwikkelen is en dan geen gemeenschap te hebben of barrière anticonceptieve methoden te gebruiken gedurende minstens vier dagen.
Uw arts is zich terdege bewust van deze aandoening en zal u zo nodig informeren.
Dit is de reden waarom hij ervoor zal zorgen dat de reactie van de eierstokken op de behandeling zorgvuldig gevolgd wordt met behulp van echo’ s en door het afnemen van bloed voor en tijdens de stimulatiebehandeling.
Dit geneesmiddel moet niet worden gebruikt wanneer u een aandoening heeft die een normale zwangerschap onmogelijk maakt zoals misvorming van de geslachtsorganen of goedaardige gezwellen van de baarmoeder.
Bij patiënten bij wie dit soort behandeling wordt toegepast treden meerlingzwangerschappen (vooral tweelingen) en -geboorten vaker op dan bij vrouwen bij wie de zwangerschap op natuurlijke wijze tot stand is gebracht.
Dit risico kan zo klein mogelijk worden gehouden door de aanbevolen dosering met het aanbevolen toedieningsschema te gebruiken.
Indien u een allergische reactie heeft gehad op soortgelijke geneesmiddelen dient u dit aan uw arts mede te delen.
Gebruik van Luveris in combinatie met andere geneesmiddelen
Vertel uw arts of apothekerwanneer u andere geneesmiddelen gebruikt of kort geleden heeft gebruikt.
Dit geldt ook voor geneesmiddelen die u zonder recept kunt krijgen.
Luveris moet niet worden gemengd met andere geneesmiddelen in dezelfde injectie, behalve met follitropine alfa.
Onderzoek heeft aangetoond dat deze twee geneesmiddelen kunnen worden gemengd en samen kunnen worden geïnjecteerd zonder dat één van de twee daardoor nadelig wordt beïnvloed.
Zwangerschap en borstvoeding
U dient Luveris niet te gebruiken wanneer u zwanger bent of gedurende de periode van borstvoeding.
3.
HOE WORDT LUVERIS GEBRUIKT
Volg bij gebruik van Luveris nauwgezet het advies van uw arts.
Raadpleeg bij twijfel uw arts of apotheker.
Uw arts zal beslissen welke dosering en welk toedieningsschema voor u het meest geschikt zijn gedurende de behandeling.
Luveris wordt gewoonlijk iedere dag tot 3 weken toegediend tegelijkertijd met de FSH-injecties.
De gebruikelijke dosering begint met 75 IE (1 injectieflacon) Luveris samen met 75 IE of 150 IE FSH.
Afhankelijk van uw reactie hierop, kan uw arts de dosis van het FSH verhogen met bij voorkeur 37,5- 75 IE na periodes van 7-14 dagen.
Uw arts kan besluiten uw behandeling tot maximaal vijf weken te verlengen.
Wanneer de gewenste reactie is bereikt, wordt één enkele injectie met hCG gegeven, 24-48 uur na de laatste Luveris en FSH injecties.
Het is aan te raden gemeenschap te hebben op de dag van de toediening van hCG en de dag erna.
In plaats hiervan kan ook intra-uteriene inseminatie (I.U.I.) worden toegepast.
20 Wanneer een te sterke reactie ontstaat, moet de behandeling gestaakt worden en van de hCG toediening worden afgezien (zie rubriek genaamd ‘ Mogelijke bijwerkingen’).
In de volgende cyclus kan uw arts een behandeling voorschrijven met een lagere aanvangsdosering FSH dan in de afgebroken cyclus.
Luveris is bestemd voor subcutane toediening, dit betekent een injectie direct onder de huid.
Elke injectieflacon is voor eenmalig gebruik.
Leest u de volgende instructie zorgvuldig door wanneer u zichzelf injecteert met Luveris:
- Was uw handen.
Het is van groot belang dat uw handen en de benodigde materialen zo
schoon mogelijk zijn.
- Verzamel alle benodigdheden.
Zoek een schone plek en leg alles zorgvuldig neer:
- - - - - - -
één injectieflacon met Luveris één ampul oplosmiddel twee alcoholdoekjes één injectiespuit één opzuignaald om het poeder in het oplosmiddel op te lossen één kleine naald voor de onderhuidse injectie een container om alle scherpe voorwerpen, glas en naalden in weg te gooien
• Open de ampul met het oplosmiddel: op de bovenkant van de ampul ziet u een kleine gekleurde stip.
Direct daaronder bevindt zich de plek waar de ampul is voorbehandeld zodat hij gemakkelijk afbreekt.
Tik eerst zachtjes tegen het bovenstuk zodat zich hierin bevindende vloeistof naar beneden zakt.
Breek nu de ampul op de plaats van de hals, waarbij u het bovenstuk van de stip af beweegt.
Plaats de geopende ampul op het werkblad.
• Opzuigen van het oplosmiddel: zet de opzuignaald op de injectiespuit, neem de spuit in één hand, neem de geopende ampul in de andere hand, steek de naald erin en zuig tenslotte alle oplosmiddel op.
Leg de injectiespuit vervolgens voorzichtig neer op het werkblad waarbij u erop let dat de naald nergens mee in aanraking komt.
• Klaarmaken van de injectie-oplossing: verwijder het beschermkapje van de injectieflacon met Luveris poeder, pak de injectiespuit en spuit het oplosmiddel langzaam in de injectieflacon Luveris.
Rustig omzwenken zonder de injectiespuit weg te nemen.
Niet schudden.
21 • Nadat alle poeder is opgelost (wat gewoonlijk direct gebeurt), moet u controleren dat de oplossing helder en zonder deeltjes is.
Houd de injectieflacon ondersteboven en zuig de oplossing rustig terug in de injectiespuit.
U kunt Luveris ook mengen met follitropine alfa als alternatief voor het apart injecteren.
Zuig daarvoor de oplossing na het klaarmaken van de Luveris terug in de injectiespuit en spuit dit bij het follitropine alfa poeder.
Als het poeder is opgelost, moet de oplossing weer opgezogen worden in de injectiespuit.
Controleer opnieuw of de oplossing deeltjes bevat en gebruik de oplossing niet als hij niet helder is.
Er mogen maximaal 3 injectieflacons met poeder worden opgelost in 1 ml oplosmiddel.
• Vervang de opzuignaald door de kleine injectienaald en verwijder eventuele luchtbelletjes: wanneer u luchtbelletjes ziet in de injectiespuit, houd hem dan met de naald naar boven en tik zachtjes tegen de spuit totdat alle lucht zich bovenin verzameld heeft.
Duw de plunjer zachtjes in totdat alle lucht verdwenen is.
• Ga direct door met de injectie:
Uw arts of verpleegkundige zal u hebben verteld op welke plek u moet injecteren (bijvoorbeeld uw buik of de voorkant van uw dij).
Veeg de gekozen plaats schoon met een alcoholdoekje.
Neem een huidplooi stevig vast en breng de naald in onder een hoek van 45 ° tot 90 ° met een beweging alsof u een pijltje gooit.
Injecteer onderhuids zoals u is geleerd.
Spuit niet in een ader.
Spuit de oplossing in door zachtjes op de plunjer te duwen.
Neem alle tijd om alle oplossing in te spuiten.
Trek de naald direct terug en maak de huid schoon met een alcoholdoekje met een cirkelvormige beweging.
• Gooi alle gebruikte materialen weg:
Als u klaar bent met injecteren, dient u direct alle naalden en lege ampullen en injectieflacons in de geleverde container voor naalden en glas te werpen.
Enig overgebleven oplossing moet worden weggegooid.
Wat u moet doen als u meer van Luveris heeft gebruikt dan u zou mogen
De effecten van een overdosering met Luveris zijn niet bekend; er is echter de mogelijkheid dat zich een ovarieel hyperstimulatiesyndroom voordoet, dit is beschreven in “ Mogelijke bijwerkingen”.
Dit zal echter alleen voorkomen als hCG is toegediend (zie rubriek "Pas goed op met Luveris").
Wat u moet doen wanneer u vergeten bent Luveris te gebruiken
Neem geen dubbele dosis om een vergeten dosis in te halen.
Raadpleeg uw arts.
22 4.
MOGELIJKE BIJWERKINGEN
Zoals alle geneesmiddelen kan Luveris bijwerkingen veroorzaken, hoewel niet iedereen ze krijgt.
De meest frequent gerapporteerde bijwerkingen waren: hoofdpijn, buikpijn, pijn in de borsten, misselijkheid, slaperigheid en cysten in de eierstokken.
Lokale verschijnselen op de injectieplaats (pijn, roodheid, jeuk, opzwellen en blauwe plekken) zijn in sommige gevallen waargenomen.
Behandeling met FSH en LH, gevolgd door hCG kan leiden tot een aandoening die het ovariële hyperstimulatiesyndroom (OHSS) wordt genoemd (Zie ook rubriek “ Pas goed op met Luveris :”).
Dit is wanneer de eierstokken te sterk reageren op de behandeling en grote cysten in de eierstokken ontstaan.
De eerste symptomen van OHSS zijn pijn in de onderbuik, mogelijk samen met misselijkheid, overgeven en gewichtstoename.
Wanneer u hevige buikpijn ondervindt samen met deze verschijnselen, stop dan met de injecties en neem direct contact op met uw arts.
Een uitvoerig onderzoek zal vaststellen of uw eierstokken te sterk hebben gereageerd op de behandeling.
Als dit zo is kan uw arts de behandeling met FSH en LH stoppen en van de toediening van hCG afzien om een ernstiger OHSS te voorkomen.
Zelden zijn wel eens abnormale proppen in bloedvaten waargenomen met soortgelijke geneesmiddelen; dit zou dus ook mogelijk kunnen voorkomen tijdens behandeling met Luveris/FSH/hCG.
Verdraaiing van de eierstokken en bloedingen in de onderbuik zijn niet gemeld bij Luveris.
Er zijn echter zeldzame meldingen hiervan bij behandeling met humaan menopauzaal gonadotrofine (hMG) een geneesmiddel gemaakt uit urine dat ook LH bevat.
Buitenbaarmoederlijke zwangerschap (embryo ingenesteld buiten de baarmoeder) kan voorkomen, vooral bij vrouwen die eerder een aandoening van de eileiders hebben gehad.
Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of in ieder geval er bij u een bijwerking optreedt die niet in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
5.
HOE BEWAART U LUVERIS
Buiten het bereik en het zicht van kinderen houden.
Niet bewaren boven 25 ° C.
Bewaar in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen licht.
Gebruik Luveris niet meer na de vervaldatum die staat vermeld op de flacons na EXP.
De vervaldatum verwijst naar de laatste dag van die maand.
Gebruik Luveris niet wanneer u enig zichtbare tekens van bederf ziet, zoals verkleuring van het poeder en beschadiging van de verpakking.
Dit geneesmiddel moet direct na het oplossen van het poeder worden toegediend.
De oplossing niet gebruiken als het deeltjes bevat of troebel is.
6.
AANVULLENDE INFORMATIE
Wat bevat Luveris
- De werkzame stof is lutropine alfa 75 IE (Internationale Eenheden).
23
- De andere bestanddelen zijn polysorbaat 20, saccharose, natriumdiwaterstoffosfaat
monohydraat, dinatriumfosfaat dihydraat, geconcentreerd fosforzuur, natriumhydroxide, methionine en stikstof.
- Het oplosmiddel is water voor injecties.
Hoe ziet Luveris er uit en de inhoud van de verpakking
Luver is is verkrijgbaar als een poeder met een oplosmiddel voor een oplossing voor injectie.
Het wordt geleverd in verpakkingen van 1, 3 en 10 injectieflacons met poeder met hetzelfde aantal ampullen oplosmiddel.
Elke injectieflacon bevat 75 IE lutropine alfa en elke ampul oplosmiddel bevat 1 ml water voor injecties.
Registratiehouder
Serono Europe Limited 56 Marsh Wall Londen E14 9TP Verenigd Koninkrijk
Fabrikant
Merck Serono S.p.A.
Via delle Magnolie 15 I-70026 Modugno (Bari) Italië
Neem voor alle informatie met betrekking tot dit geneesmiddel contact op met de lokale vertegenwoordiger van de houder van de vergunning voor het in de handel brengen.
België/Belgique/Belgien MERCK NV/SA Brusselsesteenweg 288 B-3090 Overijse Tél/Tel: +32-2-686 07 11
Luxembourg/Luxemburg MERCK NV/SA Brusselsesteenweg 288 B-3090 Overijse, Belgique/Belgien Tél/Tel: +32-2-686 07 11
ÐÑÐ»Ð³Ð°ÑÐ¸Ñ MERCK d.o.o.
Dunajska cesta 119 SI 1000 ÐÑÐ±Ð»ÑÐ½Ð°, Ð¡Ð»Ð¾Ð²ÐµÐ½Ð¸Ñ TeÐ»: +386 1 560 3 800
Magyarország Merck Kft.
Bocskai út 134-146.
H-1113 Budapest Tel: +36-1-463-8100
Č eská republika Merck spol.s.r.o Zdě bradská 72 CZ-251 01 Ř íč any- Jaž lovice Tel. +420 323619211
Malta Cherubino Ltd Delf Building Sliema Road MT-GZR 06 Gzira Malta Tel: +356-21-343270/1/2/3/4
24 Danmark E.
Merck AB Strandvejen 102 B, 4th DK-2900 Hellerup Tlf: +45 35253550
Nederland Merck BV Tupolevlaan 41-61 NL-1119 NW Schiphol-Rijk Tel: +31-20-6582800
Deutschland Serono GmbH Alsfelder Straße 17 D-64289 Darmstadt Tel: +49-6151-6285-0
Norge Merck Serono Norge Luhrtoppen 2 1470 Lørenskog Tlf: +47 67 90 35 90
Eesti Österreich Merck Serono Esindaja C/o Ares Trading SA Baltic States Zamenhofo 11-3, LT-44287 Kaunas, Leedu Tel: +370 37320603
Merck GesmbH.
Zimbagasse 5 A-1147 Wien Tel: +43 1 57600-0
Ελλάδα Merck A.E.
Κηφισίας 41-45, Κτίριο Β GR-151 23 Μαρούσι Αθήνα T: +30-210-61 65 100
Polska Merck Sp. z o.o.
Al.
Jerozolimskie 178 02-486 Warszawa Polska Tel.: +48 22 53 59 700
España Merck S.L.
María de Molina, 40 E-28006 Madrid Línea de Información:
900 200 400 Tel: +34-91-745 44 00
Portugal Merck, s.a.
Rua Alfredo da Silva, 3-C P-1300-040 Lisboa Tel: +351-21-361 35 00
France Merck Lipha Santé s.a.s.
37, rue Saint-Romain F-69379 Lyon cedex 08 Tél.: +33-4-72 78 25 25 Numéro vert:
0 800 888 024
România MERCK d.o.o., Dunajska cesta 119 SI-1000 Lubliana, Slovenia Tel: +386 1 560 3 800
Ireland Merck Serono Ltd Bedfont Cross, Stanwell Road Feltham, Middlesex TW14 8NX United Kingdom Tel: +44-20 8818 7200
Slovenija MERCK d.o.o.
Dunajska cesta 119 SI-1000 Ljubljana Tel: +386 1 560 3 800
Ísland Gróco ehf.
Þverholti 14 IS-105 Reykjavík Sími: +354-568-8533
Slovenská republika Merck spol. s r.o.
Tuhovská 3 SK-831 06 Bratislava Tel: + 421 2 49 267 111
25 Italia Merck Serono S.p.A.
Via Casilina 125 I-00176 Roma Tel: +39-06-70 38 41
Suomi/Finland Merck Oy Pihatörmä 1 C FI-02240 Espoo Puh/Tel: +358-9-8678 700
Κύπρος Akis Panayiotou & Son Ltd Γιάννου Κρανιδιώτη 4 CY-225 78, Λευκωσία Τηλ: +357-22677038
Sverige E.
Merck AB S-195 87 Stockholm Tel: +46-8-562 445 00
Latvija Merck Serono Pā rstā vniecī ba C/o Ares Trading SA Baltic States Zamenhofo 11-3, LT-44287 Kauņ a, Lietuva Tel: +370 37320603
United Kingdom Merck Serono Ltd Bedfont Cross, Stanwell Road Feltham, Middlesex TW14 8NX Tel: +44-20 8818 7200
Lietuva Merck Serono Atstovybė C/o Ares Trading SA Baltic States Zamenhofo 11-3, LT-44287 Kaunas Tel: +370 37320603
Deze bijsluiter werd voor de laatste keer goedgekeurd op
26 BIJSLUITER:
INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Oplosmiddel in injectieflacons
Luveris 75 IE, poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie Lutropine alfa
Lees de hele bijsluiter aandachtig door alvorens dit geneesmiddel te gebruiken.
- Bewaar deze bijsluiter, het kan nodig zijn om deze nogmaals door te lezen.
- Heeft u nog vragen, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
- Dit geneesmiddel is aan u persoonlijk voorgeschreven.
Geef dit geneesmiddel niet door aan
anderen.
Dit geneesmiddel kan schadelijk voor hen zijn, zelfs als de verschijnselen dezelfde zijn als waarvoor u het geneesmiddel heeft gekregen.
- Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of in geval er bij u een bijwerking optreedt die
niet in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
In deze bijsluiter:
1.
Wat is Luveris en waarvoor wordt het gebruikt 2.
Wat u moet weten voordat u Luveris gebruikt 3.
Hoe wordt Luveris gebruikt 4.
Mogelijke bijwerkingen 5.
Hoe bewaart u Luveris 6.
Aanvullende informatie
1.
WAT IS LUVERIS EN WAARVOOR WORDT HET GEBRUIKT
Luveris is een geneesmiddel dat lutropine alfa bevat, een recombinant luteïniserend hormoon (LH) zoals dat in het menselijk lichaam voorkomt, maar dat wordt geproduceerd met behulp van biotechnologie.
Het behoort tot een groep van hormonen, gonadotrofinen genaamd, die betrokken zijn bij de normale regeling van de vruchtbaarheid.
Luveris wordt aanbevolen voor de behandeling van vrouwen die bij onderzoek zeer geringe hoeveelheden van sommige hormonen die de normale menstruatiecyclus regelen, bleken aan te maken.
Het geneesmiddel wordt in combinatie met een ander hormoon, FSH (follikel stimulerend hormoon) genaamd, gebruikt om de ontwikkeling van follikels, de structuren in de eierstokken waar de eicellen (ova) rijpen, opgang te brengen.
Het wordt gevolgd door een behandeling met een enkele dosis humaan chorion gonadotrofine (hCG), die tot de vrijgifte van een eitje door de follikel leidt (ovulatie).
2.
WAT U MOET WETEN VOORDAT U LUVERIS GEBRUIKT
De vruchtbaarheid van u en uw partner moet onderzocht worden voordat met de behandeling wordt begonnen.
Gebruik Luveris niet
-
Als u allergisch (overgevoelig) bent voor lutropine alfa of voor één van de andere bestanddelen van Luveris
- - -
Wanneer bij u eierstok-, baarmoeder, of borstkanker is vastgesteld Wanneer bij u een hersentumor is vastgesteld Wanneer u een vergroting van de eierstokken of cysten heeft die niet veroorzaakt worden door polycystische ovariumziekte
-
Wanneer u vaginale bloedingen heeft waarvan de oorzaak niet bekend is
27 Wees extra voorzichting met Luveris
Deze behandeling vergroot de kans dat u last krijgt van een aandoening die het ovariële hyperstimulatie syndroom (OHSS) genoemd wordt (zie rubriek "Mogelijke bijwerkingen").
Wanneer men zich echter houdt aan de aanbevolen dosering en het aanbevolen doseringsschema komt het OHSS niet vaak voor.
Behandeling met Luveris geeft zelden aanleiding tot een uitgesproken OHSS, tenzij het medicijn dat de uiteindelijke rijping van de follikels bewerkstelligt (dat hCG bevat), wordt toegediend.
Het is daarom verstandig geen hCG te geven wanneer zich een OHSS aan het ontwikkelen is en dan geen gemeenschap te hebben of barrière anticonceptieve methoden te gebruiken gedurende minstens vier dagen.
Uw arts is zich terdege bewust van deze aandoening en zal u zo nodig informeren.
Dit is de reden waarom hij ervoor zal zorgen dat de reactie van de eierstokken op de behandeling zorgvuldig gevolgd wordt met behulp van echo’ s en door het afnemen van bloed voor en tijdens de stimulatiebehandeling.
Dit geneesmiddel moet niet worden gebruikt wanneer u een aandoening heeft die een normale zwangerschap onmogelijk maakt zoals misvorming van de geslachtsorganen of goedaardige gezwellen van de baarmoeder.
Bij patiënten bij wie dit soort behandeling wordt toegepast treden meerlingzwangerschappen (vooral tweelingen) en -geboorten vaker op dan bij vrouwen bij wie de zwangerschap op natuurlijke wijze tot stand is gebracht.
Dit risico kan zo klein mogelijk worden gehouden door de aanbevolen dosering met het aanbevolen toedieningsschema te gebruiken.
Indien u een allergische reactie heeft gehad op soortgelijke geneesmiddelen dient u dit aan uw arts mede te delen.
Gebruik van Luveris in combinatie met andere geneesmiddelen
Vertel uw arts of apothekerwanneer u andere geneesmiddelen gebruikt of kort geleden heeft gebruikt.
Dit geldt ook voor geneesmiddelen die u zonder recept kunt krijgen.
Luveris moet niet worden gemengd met andere geneesmiddelen in dezelfde injectie, behalve met follitropine alfa.
Onderzoek heeft aangetoond dat deze twee geneesmiddelen kunnen worden gemengd en samen kunnen worden geïnjecteerd zonder dat één van de twee daardoor nadelig wordt beïnvloed.
Zwangerschap en borstvoeding
U dient Luveris niet te gebruiken wanneer u zwanger bent of gedurende de periode van borstvoeding.
3.
HOE WORDT LUVERIS GEBRUIKT
Volg bij gebruik van Luveris nauwgezet het advies van uw arts.
Raadpleeg bij twijfel uw arts of apotheker.
Uw arts zal beslissen welke dosering en welk toedieningsschema voor u het meest geschikt zijn gedurende de behandeling.
Luveris wordt gewoonlijk iedere dag tot 3 weken toegediend tegelijkertijd met de FSH-injecties.
De gebruikelijke dosering begint met 75 IE (1 injectieflacon) Luveris samen met 75 IE of 150 IE FSH.
Afhankelijk van uw reactie hierop, kan uw arts de dosis van het FSH verhogen met bij voorkeur 37,5- 75 IE na periodes van 7-14 dagen.
Uw arts kan besluiten uw behandeling tot maximaal vijf weken te verlengen.
Wanneer de gewenste reactie is bereikt, wordt één enkele injectie met hCG gegeven, 24-48 uur na de laatste Luveris en FSH injecties.
Het is aan te raden gemeenschap te hebben op de dag van de
28 toediening van hCG en de dag erna.
In plaats hiervan kan ook intra-uteriene inseminatie (I.U.I.) worden toegepast.
Wanneer een te sterke reactie ontstaat, moet de behandeling gestaakt worden en van de hCG toediening worden afgezien (zie rubriek genaamd ‘ Mogelijke bijwerkingen’).
In de volgende cyclus kan uw arts een behandeling voorschrijven met een lagere aanvangsdosering FSH dan in de afgebroken cyclus.
Luveris is bestemd voor subcutane toediening, dit betekent een injectie direct onder de huid.
Elke injectieflacon is voor eenmalig gebruik.
Leest u de volgende instructie zorgvuldig door wanneer u zichzelf injecteert met Luveris:
• Was uw handen.
Het is van groot belang dat uw handen en de benodigde materialen zo schoon mogelijk zijn.
• Verzamel alle benodigdheden.
Zoek een schone plek en leg alles zorgvuldig neer:
- - - - - - -
één injectieflacon met Luveris één injectieflacon oplosmiddel twee alcoholdoekjes één injectiespuit één opzuignaald om het poeder in het oplosmiddel op te lossen één kleine naald voor de onderhuidse injectie een container om alle scherpe voorwerpen, glas en naalden in weg te gooien
• Verwijder het beschermkapje van de injectieflacon met oplosmiddel.
Bevestig de opzuignaald aan de injectiespuit en zuig wat lucht in de spuit door de plunjer uit te trekke ongeveer het 1 ml teken.
Breng de naald dan in de injectieflacon duw de luc weer uit de spuit, houdt de injectieflacon ondersteboven en zuig langzaam al oplosmiddel op.
Leg de injectiespuit vervolgens voorzichtig neer op het werkblad waarbij u e let dat de naald nergens mee in aanraking komt.
• Klaarmaken van de injectie-oplossing: verwijder het beschermkapje van de injectieflacon met Luveris poeder, pak de injectiespuit en spuit het oplosmiddel langzaam in de injectieflacon Luveris.
Rustig omzwenken zonder de injectiespuit weg te nemen.
Niet schudden.
Nadat alle poeder is opgelost (wat gewoonlijk direct gebeurt), moet u controleren dat de oplossing helder en zonder deeltjes is.
Houd de injectieflacon ondersteboven en zuig de oplossing rustig terug in de injectiespuit.
Als u meerdere injectieflacons Luveris zijn voorgeschreven dan kunt u de oplossing in de volgende injectieflacon spuiten, totdat het voorgeschreven aantal flacons met poeder opgelost is in de vloeistof.
U kunt Luveris ook mengen met follitropine alfa als alternatief voor het apart injecteren.
Zuig daarvoor de oplossing na het klaarmaken van de Luveris terug in de injectiespuit en spuit dit bij 29 het follitropine alfa poeder.
Als het poeder is opgelost, moet de oplossing weer opgezogen worden in de injectiespuit.
Controleer opnieuw of de oplossing deeltjes bevat en gebruik de oplossing niet als hij niet helder is.
Er mogen maximaal 3 injectieflacons met poeder worden opgelost in 1 ml oplosmiddel.
• Vervang de opzuignaald door de kleine injectienaald en verwijder eventuele luchtbelletjes: wanneer u luchtbelletjes ziet in de injectiespuit, houd hem dan met de naald naar boven en tik zachtjes tegen de spuit totdat alle lucht zich bovenin verzameld heeft.
Duw de plunjer zachtjes in totdat alle lucht verdwenen is.
• Ga direct door met de injectie:
Uw arts of verpleegkundige zal u hebben verteld op welke plek u moet injecteren (bijvoorbeeld uw buik of de voorkant van uw dij).
Veeg de gekozen plaats schoon met een alcoholdoekje.
Neem een huidplooi stevig vast en breng de naald in onder een hoek van 45 ° tot 90 ° met een beweging alsof u een pijltje gooit.
Injecteer onderhuids zoals u is geleerd.
Spuit niet in een ader.
Spuit de oplossing in door zachtjes op de plunjer te duwen.
Neem alle tijd om alle oplossing in te spuiten.
Trek de naald direct terug en maak de huid schoon met een alcoholdoekje met een cirkelvormige beweging.
• Gooi alle gebruikte materialen weg:
Als u klaar bent met injecteren, dient u direct alle naalden en lege ampullen en injectieflacons in de geleverde container voor naalden en glas te werpen.
Enig overgebleven oplossing moet worden weggegooid.
Wat u moet doen als u meer Luveris heeft gebruikt dan u zou mogen
De effecten van een overdosering met Luveris zijn niet bekend; er is echter de mogelijkheid dat zich een ovarieel hyperstimulatiesyndroom voordoet, dit is beschreven in “ Mogelijke bijwerkingen”.
Dit zal echter alleen voorkomen als hCG is toegediend (zie rubriek "Pas goed op met Luveris").
Wat u moet u doen wanneer u vergeten bent Luveris te gebruiken
Neem geen dubbele dosis om een vergeten dosis in te halen.
Raadpleeg uw arts.
4.
MOGELIJKE BIJWERKINGEN
Zoals alle geneesmiddelen kan Luveris bijwerkingen hebben.
De meest frequent gerapporteerde bijwerkingen waren: hoofdpijn, buikpijn, pijn in de borsten, misselijkheid, slaperigheid en cysten in de eierstokken.
Lokale verschijnselen op de injectieplaats (pijn, roodheid, jeuk, opzwellen en blauwe plekken) zijn in sommige gevallen waargenomen.
Behandeling met FSH en LH, gevolgd door hCG kan leiden tot een aandoening die het ovariële hyperstimulatiesyndroom (OHSS) wordt genoemd (Zie ook rubriek “ Pas goed op met Luveris”).
Dit is wanneer de eierstokken te sterk reageren op de behandeling en grote kysten in de eierstokken ontstaan.
30 De eerste symptomen van OHSS zijn pijn in de onderbuik, mogelijk samen met misselijkheid, overgeven en gewichtstoename.
Wanneer u hevige buikpijn ondervindt samen met deze verschijnselen, stop dan met de injecties en neem direct contact op met uw arts.
Een uitvoerig onderzoek zal vaststellen of uw eierstokken te sterk hebben gereageerd op de behandeling.
Als dit zo is kan uw arts de behandeling met FSH en LH stoppen en van de toediening van hCG afzien om een ernstiger OHSS te voorkomen.
Zelden zijn wel eens abnormale proppen in bloedvaten waargenomen met soortgelijke geneesmiddelen; dit zou dus ook mogelijk kunnen voorkomen tijdens behandeling met Luveris/FSH/hCG.
Verdraaiing van de eierstokken en bloedingen in de onderbuik zijn niet gemeld bij Luveris.
Er zijn echter zeldzame meldingen hiervan bij behandeling met humaan menopauzaal gonadotrofine (hMG) een geneesmiddel gemaakt uit urine dat ook LH bevat.
Buitenbaarmoederlijke zwangerschap (embryo ingenesteld buiten de baarmoeder) kan voorkomen, vooral bij vrouwen die eerder een aandoening van de eileiders hebben gehad.
Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of in ieder geval er bij u een bijwerking optreedt die niet in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
5.
HOE BEWAART U LUVERIS
Buiten het bereik en het zicht van kinderen houden.
Niet bewaren boven 25 ° C.
Bewaar in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen licht.
Gebruik Luveris niet meer na de vervaldatum die staat vermeld op de flacons na EXP.
De vervaldatum verwijst naar de laatste dag van die maand.
Gebruik Luveris niet wanneer u enig zichtbare tekens van bederf ziet, zoals verkleuring van het poeder en beschadiging van de verpakking.
Dit geneesmiddel moet direct na het oplossen van het poeder worden toegediend.
De oplossing niet gebruiken als het deeltjes bevat of troebel is.
6.
AANVULLENDE INFORMATIE
Wat bevat Luveris
- De werkzame stof is lutropine alfa 75 IE (Internationale Eenheden).
- De andere bestanddelen zijn polysorbaat 20, saccharose, natriumdiwaterstoffosfaat
monohydraat, dinatriumfosfaat dihydraat, geconcentreerd fosforzuur, natriumhydroxide, methionine en stikstof.
- Het oplosmiddel is water voor injecties.
Hoe ziet Luveris er uit en de inhoud van de verpakking
Luver is is verkrijgbaar als een poeder met een oplosmiddel voor een oplossing voor injectie.
Het wordt geleverd in verpakkingen van 1, 3 en 10 injectieflacons met poeder met hetzelfde aantal injectieflacons oplosmiddel.
Elke injectieflacon bevat 75 IE lutropine alfa en elke injectieflacon oplosmiddel bevat 1 ml water voor injecties.
31 Registratiehouder
Serono Europe Limited 56 Marsh Wall Londen E14 9TP Verenigd Koninkrijk
Fabrikant
Merck Serono S.p.A.
Via delle Magnolie 15 I-70026 Modugno (Bari) Italië
Neem voor alle informatie met betrekking tot dit geneesmiddel contact op met de lokale vertegenwoordiger van de houder van de vergunning voor het in de handel brengen.
België/Belgique/Belgien MERCK NV/SA Brusselsesteenweg 288 B-3090 Overijse Tél/Tel: +32-2-686 07 11
Luxembourg/Luxemburg MERCK NV/SA Brusselsesteenweg 288 B-3090 Overijse, Belgique/Belgien Tél/Tel: +32-2-686 07 11
ÐÑÐ»Ð³Ð°ÑÐ¸Ñ MERCK d.o.o.
Dunajska cesta 119 SI 1000 ÐÑÐ±Ð»ÑÐ½Ð°, Ð¡Ð»Ð¾Ð²ÐµÐ½Ð¸Ñ TeÐ»: +386 1 560 3 800
Magyarország Merck Kft.
Bocskai út 134-146.
H-1113 Budapest Tel: +36-1-463-8100
Č eská republika Merck spol.s.r.o Zdě bradská 72 CZ-251 01 Ř íč any- Jaž lovice Tel. +420 323619211
Malta Cherubino Ltd Delf Building Sliema Road MT-GZR 06 Gzira Malta Tel: +356-21-343270/1/2/3/4
Danmark E.
Merck AB Strandvejen 102 B, 4th DK-2900 Hellerup Tlf: +45 35253550
Nederland Merck BV Tupolevlaan 41-61 NL-1119 NW Schiphol-Rijk Tel: +31-20-6582800
Deutschland Serono GmbH Alsfelder Straße 17 D-64289 Darmstadt Tel: +49-6151-6285-0
Norge Merck Serono Norge Luhrtoppen 2 1470 Lørenskog Tlf: +47 67 90 35 90
32 Eesti Österreich Merck Serono Esindaja C/o Ares Trading SA Baltic States Zamenhofo 11-3, LT-44287 Kaunas, Leedu Tel: +370 37320603
Merck GesmbH.
Zimbagasse 5 A-1147 Wien Tel: +43 1 57600-0
Ελλάδα Merck A.E.
Κηφισίας 41-45, Κτίριο Β GR-151 23 Μαρούσι Αθήνα T: +30-210-61 65 100
Polska Merck Sp. z o.o.
Al.
Jerozolimskie 178 02-486 Warszawa Polska Tel.: +48 22 53 59 700
España Merck S.L.
María de Molina, 40 E-28006 Madrid Línea de Información:
900 200 400 Tel: +34-91-745 44 00
Portugal Merck, s.a.
Rua Alfredo da Silva, 3-C P-1300-040 Lisboa Tel: +351-21-361 35 00
France Merck Lipha Santé s.a.s.
37, rue Saint-Romain F-69379 Lyon cedex 08 Tél.: +33-4-72 78 25 25 Numéro vert:
0 800 888 024
România MERCK d.o.o., Dunajska cesta 119 SI-1000 Lubliana, Slovenia Tel: +386 1 560 3 800
Ireland Merck Serono Ltd Bedfont Cross, Stanwell Road Feltham, Middlesex TW14 8NX United Kingdom Tel: +44-20 8818 7200
Slovenija MERCK d.o.o.
Dunajska cesta 119 SI-1000 Ljubljana Tel: +386 1 560 3 800
Ísland Gróco ehf.
Þverholti 14 IS-105 Reykjavík Sími: +354-568-8533
Slovenská republika Merck spol. s r.o.
Tuhovská 3 SK-831 06 Bratislava Tel: + 421 2 49 267 111
Italia Merck Serono S.p.A.
Via Casilina 125 I-00176 Roma Tel: +39-06-70 38 41
Suomi/Finland Merck Oy Pihatörmä 1 C FI-02240 Espoo Puh/Tel: +358-9-8678 700
Κύπρος Akis Panayiotou & Son Ltd Γιάννου Κρανιδιώτη 4 CY-225 78, Λευκωσία Τηλ: +357-22677038
Sverige E.
Merck AB S-195 87 Stockholm Tel: +46-8-562 445 00
33 Latvija Merck Serono Pā rstā vniecī ba C/o Ares Trading SA Baltic States Zamenhofo 11-3, LT-44287 Kauņ a, Lietuva Tel: +370 37320603
United Kingdom Merck Serono Ltd Bedfont Cross, Stanwell Road Feltham, Middlesex TW14 8NX Tel: +44-20 8818 7200
Lietuva Merck Serono Atstovybė C/o Ares Trading SA Baltic States Zamenhofo 11-3, LT-44287 Kaunas Tel: +370 37320603
Deze bijsluiter werd voor de laatste keer goedgekeurd op
34