BIJLAGE
VOORWAARDEN OF BEPERKINGEN MET BETREKKING TOT EEN VEILIG EN DOELTREFFEND GEBRUIK VAN HET GENEESMIDDEL TER IMPLEMENTATIE VAN DE LIDSTATEN
1 VOORWAARDEN OF BEPERKINGEN MET BETREKKING TOT EEN VEILIG EN DOELTREFFEND GEBRUIK VAN HET GENEESMIDDEL TER IMPLEMENTATIE VAN DE LIDSTATEN
De lidstaten zullen zich ervan verzekeren dat alle voorwaarden of beperkingen met betrekking tot een veilig en doeltreffend gebruik van het geneesmiddel zoals hieronder beschreven zullen zijn geÑ mplementeerd:
De houder van de vergunning voor het in de handel brengen zal de details van een educatieprogramma overeenkomen met de nationale bevoegde autoriteiten en dient een dergelijk programma te implementeren om ervoor zorg te dragen dat, voor het voorschrijven, alle artsen worden voorzien van een informatiepakket voor beroepsbeoefenaren wat het volgende bevat: • Educatie materiaal • Samenvatting van de Productkenmerken (SPC) en bijsluiter en etiketteringstekst
Hoofdelementen die in het educatiemateriaal dienen te zijn opgenomen
• Indicatie • Gebruiksinstructie • Informatie over de vorming van een gel-depot en mogelijke reacties op de plaats van injectie • Informatie over geÑ dentificeerde en mogelijke risico’ s
2
European Medicines Agency
EMEA/H/C/986
EUROPEES OPENBAAR BEOORDELINGSRAPPORT (EPAR)
FIRMAGON
EPAR-samenvatting voor het publiek
Dit document is een samenvatting van het Europees openbaar beoordelingsrapport (EPAR) en geeft uitleg over de aanpak van het Comité voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik (CHMP) bij de beoordeling van uitgevoerde studies, een proces dat uitmondt in aanbevelingen voor gebruiksvoorwaarden.
Lees de bijsluiter (ook onderdeel van het EPAR) of neem contact op met uw arts of apotheker, als u meer informatie nodig heeft over uw aandoening of behandeling.
De wetenschappelijke discussie waarop de aanbevelingen van het CHMP zijn gebaseerd, is ook in het EPAR opgenomen.
Wat is Firmagon?
Firmagon bestaat in een poeder en oplosmiddel ter bereiding van een oplossing voor injectie.
Het bevat de werkzame stof degarelix.
Wanneer wordt Firmagon voorgeschreven?
Firmagon wordt gebruikt voor de behandeling van patiënten met gevorderde prostaatkanker.
Dit is een kanker van de prostaat, de klier onder de blaas bij mannen die de vloeistof voor het spermavocht produceert. ‘ Gevorderd’ betekent dat de kanker buiten de klier is uitgezaaid naar enkele lymfklieren, maar niet naar andere organen.
Firmagon kan worden gebruikt wanneer de kanker ‘ hormoonafhankelijk’ is.
Dat wil zeggen dat de kanker reageert op behandelingen die de concentraties van het hormoon testosteron verlagen.
Het geneesmiddel is uitsluitend op doktersvoorschrift verkrijgbaar.
Hoe wordt Firmagon gebruikt?
Firmagon wordt onder de huid van de buik geïnjecteerd.
De behandeling begint met twee injecties van 120 mg, gevolgd door één maandelijkse injectie van 80 mg.
Firmagon mag niet in een ader of spier worden geïnjecteerd.
Artsen dienen de werkzaamheid van de behandeling met Firmagon te controleren door de concentraties testosteron en het prostaatspecifieke antigen (PSA) in het bloed te meten.
PSA is een eiwit dat wordt geproduceerd door de prostaat en dat bij mannen met prostaatkanker vaak in hoge concentraties voorkomt.
Voorzichtigheid dient te worden betracht bij gebruik bij patiënten met ernstige nier- of leverproblemen.
Hoe werkt Firmagon?
Prostaatkankercellen kunnen door testosteron groeien.
De werkzame stof in Firmagon, degarelix, is een zogenoemde 'GnRH-antagonist'.
Dit betekent dat het de effecten van het natuurlijke gonadotrofine afgevend hormoon (GnRH -gonadotrophin-releasing hormone) blokkeert.
GnRH zet normaal gesproken de hypofyse (een klier aan de hersenbasis) aan tot productie van twee hormonen die ervoor zorgen dat in de testikels (zaadballen) testosteron wordt aangemaakt.
Door deze processen te blokkeren, verlaagt Firmagon de hoeveelheid testosteron in het lichaam, zodat de groei van de
7 Westferry Circus, Canary Wharf, London E14 4HB, UK Tel.
(44-20) 74 18 84 00 Fax (44-20) 74 18 84 16 E-mail: mail@emea.europa.eu http://www.emea.europa.eu
ï£ European Medicines Agency, 2009.
Reproduction is authorised provided the source is acknowledged. kankercellen wordt vertraagd.
Na de injectie verandert Firmagon in een gel onder de huid, die de werkzame stof geleidelijk afgeeft over een periode van enkele weken.
Hoe is Firmagon onderzocht?
De werkzaamheid van Firmagon werd eerst in proefmodellen getest voordat deze bij mensen werd onderzocht.
Twee doses Firmagon werden vergeleken met leuproreline in een hoofdonderzoek met 610 mannen die leden aan prostaatkanker in alle stadia van de ziekte.
De belangrijkste graadmeter voor de werkzaamheid was het aantal patiënten bij wie de testosteronconcentraties lager waren dan die van mannen wier testikels geen testosteron produceren, gedurende het eerste jaar van de behandeling.
Welke voordelen bleek Firmagon tijdens de studies te hebben?
Firmagon bleek even werkzaam als leuproreline voor de verlaging van de testosteronconcentraties.
Tijdens het eerste jaar had 97% van de patiënten die met Firmagon in een (goedgekeurde) dosis van 80 mg eens per maand waren behandeld, een testosteronconcentratie die onder het vereiste niveau lag; dit in vergelijking met de 96% van degenen die leuproreline kregen toegediend.
Soortgelijke resultaten werden geboekt bij patiënten die Firmagon in een hogere dosis van 160 mg eens per maand kregen toegediend.
Welke risico’ s houdt het gebruik van Firmagon in?
De meest voorkomende bijwerkingen van Firmagon (waargenomen bij meer dan 1 op de 10 patiënten) zijn opvliegers en problemen op de plaats van injectie, zoals pijn en roodheid.
Zie de bijsluiter voor het volledige overzicht van alle gerapporteerde bijwerkingen van Firmagon.
Fir magon mag niet worden gebruikt bij mensen die mogelijk overgevoelig (allergisch) zijn voor degarelix of voor enig ander bestanddeel van het geneesmiddel.
Waarom is Firmagon goedgekeurd?
Het Comité voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik (CHMP) stelde vast dat Firmagon in het hoofdonderzoek even werkzaam was als leuproreline.
Omdat in dit onderzoek echter werd gekeken naar het effect van het geneesmiddel op de testosteronconcentraties en niet rechtstreeks naar de kanker of het resultaat voor de patiënt, en omdat leuproreline alleen voor gevorderde prostaatkanker wordt gebruikt, besloot het CHMP het gebruik van Firmagon te beperken tot gevorderde prostaatkanker.
Het CHMP stelde verder vast dat een behandeling met Firmagon niet de tijdelijke sterke verhoging van de testosteronconcentratie veroorzaakt die bij 'GnRH-agonisten' (andere geneesmiddelen tegen prostaatkanker die de productie van GnRH stimuleren) optreedt.
Dat betekent dat patiënten geen andere geneesmiddelen hoeven te nemen om het testosteron aan het begin van de behandeling te blokkeren.
Het CHMP concludeerde derhalve dat de voordelen van Firmagon groter zijn dan de risico's voor de behandeling van volwassen mannelijke patiënten met gevorderde hormoonafhankelijke prostaatkanker.
Het Comité heeft geadviseerd een vergunning te verlenen voor het in de handel brengen van Firmagon.
Welke maatregelen worden er genomen om een veilig gebruik van Firmagon te waarborgen?
De fabrikant van Firmagon zorgt voor educatief materiaal voor alle artsen binnen de lidstaten die het geneesmiddelen zullen voorschrijven.
Dit materiaal zal informatie over de veiligheid van Firmagon bevatten, en instructies voor artsen over hoe het geneesmiddel moet worden toegediend.
Overige informatie over Firmagon:
De Europese Commissie heeft op 17 februari 2009 een in de hele Europese Unie geldige vergunning voor het in de handel brengen van Firmagon verleend.
De houder van de handelsvergunning is Ferring Pharmaceuticals A/S.
Klik hier voor het volledige EPAR voor Firmagon.
Deze samenvatting is voor het laatst bijgewerkt in 01-2009.
2/2
EU-nummer
Fantasienaam
Sterkte
Farmaceutische vorm
Toedieningsweg
Verpakking
Verpakkings-grootte
EU/1/08/504/001
FIRMAGON
80 mg
Poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie
Voor subcutaan gebruik
Poeder: flacon (glas) Oplosmiddel: flacon (glas)
1 flacon + 1 flacon + 1 spuit + 2 naalden
EU/1/08/504/002
FIRMAGON
120 mg
Poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie
Voor subcutaan gebruik
Poeder: flacon (glas) Oplosmiddel: flacon (glas)
2 flaconnen + 2 flaconnen + 2 spuiten + 4 naalden
1/1
BIJLAGE I
SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN
1 1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
FIRMAGON 80 mg poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie
2.
KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING
Elke ampul bevat 80 mg degarelix (als acetaat).
Na reconstitutie bevat elke ml oplossing 20 mg degarelix.
Voor een volledige lijst van hulpstoffen, zie rubriek 6.1.6.1
Lijst van hulpstoffen
3.
FARMACEUTISCHE VORM
Poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie (poeder voor injectie en oplosmiddel)
Poeder: wit tot gebroken wit poeder Oplosmiddel: heldere, kleurloze oplossing
4.
KLINISCHE GEGEVENS
4.1 Therapeutische indicaties
FIRMAGON is een gonadotrophin releasing hormone (GnRH) - antagonist voor de behandeling van volwassen mannelijke patiënten met hormoonafhankelijke prostaatkanker in een vergevorderd stadium.
4.2 Dosering en wijze van toediening
Dosering
Aanvangsdosis
Onderhoudsdosis – maandelijkse toediening
240 mg toe te dienen door middel van twee subcutane injecties van elk 120 mg
80 mg toe te dienen door middel van één subcutane injectie
De eerste onderhoudsdosis dient één maand na de aanvangsdosis toegediend te worden.
Het therapeutisch effect van degarelix dient gemonitord te worden op basis van klinische parameters en de serumspiegel van het prostaatspecifiek antigeen (PSA).
Klinisch onderzoek heeft aangetoond dat er direct na toediening van de aanvangsdosis onderdrukking van testosteron (T) optreedt.
Bij 96% van de patiënten is de plasmatestosteronspiegel na drie dagen zodanig dat er sprake is van medische castratie (T≤ 0,5 ng/ml).
Na een maand is dit 100%.
Bij langetermijnbehandeling met de onderhoudsdosering gedurende maximaal een jaar is gebleken dat de testosteronspiegel bij 97% van de patiënten laag blijft (T≤ 0,5 ng/ml).
Indien de klinische respons van de patiënt suboptimaal is, dient bevestigd te worden dat de serumspiegels van testosteron voldoende onderdrukt worden.
Aangezien degarelix geen testosteronpieken veroorzaakt, is het niet nodig om bij aanvang van de behandeling een preventief anti-androgeen te gebruiken.
Wijze van toediening FIRMAGON dient voor toediening te worden gereconstitueerd.
Voor speciale voorzorgsmaatregelen over reconstitutie en toediening, zie rubriek 6.6.
2 UITSLUITEND voor subcutaan gebruik, niet voor intraveneuze toediening.
Intramusculaire toediening wordt niet aangeraden omdat daarnaar geen onderzoek is verricht.
FIRMAGON wordt toegediend door middel van een subcutane injectie in de buikstreek.
Net als bij andere geneesmiddelen die worden toegediend met een subcutane injectie, dient de plaats van injectie periodiek te variëren.
De injecties dienen te worden toegediend op een plek waar de patiënt geen druk ervaart, bijv. niet te dicht bij de tailleband of riem, en niet te dicht bij de ribben.
Speciale patiëntpopulaties Ouderen, lever- en nierpatiënten:
Het is niet nodig de dosering aan te passen voor ouderen of voor patiënten met een lichte of matige lever- of nieraandoening (zie rubriek 5.2).
Er is geen onderzoek verricht naar patiënten met ernstige lever- of nieraandoeningen.
Bij deze patiënten is daarom voorzichtigheid geboden (zie rubriek 4.4).
Er is geen relevante indicatie voor het gebruik van FIRMAGON bij vrouwen en kinderen.
4.3 Contra-indicaties
Overgevoeligheid voor het werkzame bestanddeel of voor één van de hulpstoffen.
4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik
De beschikbare data over werkzaamheid en veiligheidservaring met degarelix is beperkt tot een behandeling van 1 jaar.
Effect op QT/QTc-interval Langetermijnbehandeling met androgeendeprivatie kan een verlenging van het QT-interval tot gevolg hebben.
In een vergelijkend onderzoek van FIRMAGON met leuproreline werden periodiek (maandelijks) ECG’ s uitgevoerd, waarbij voor beide therapieën bij ongeveer 20% van de patiënten een QT/QTc-interval van meer dan 450 msec werd aangetoond en 500 msec bij 1% van de degarelix patiënten respectievelijk 2% van de leuproreline patiënten (zie rubriek 5.1).
Er is geen onderzoek verricht naar FIRMAGON bij patiënten met een gecorrigeerd QT-interval > 450 msec, bij patiënten met een voorgeschiedenis van of risico van torsades de pointes; en bij patiënten met concomiterende geneesmiddelen die het QT-interval zouden kunnen verlengen.
Daarom dient bij dergelijke patiënten de benefit/risk ratio zorgvuldig te worden afgewogen (zie rubrieken 4.5 en 4.8).
Leverfunctiestoornissen Patiënten met een vermoedelijke of bekende leveraandoening zijn niet onderzocht in klinische onderzoeken met degarelix.
Er is een lichte, tijdelijke toename van ALT en AST geconstateerd.
Deze vielen niet samen met een toename van bilirubine of klinische symptomen.
Het monitoren van de leverfunctie bij patiënten met een vermoedelijke of bekende leveraandoening wordt geadviseerd tijdens de behandeling.
De farmacokinetiek van degarelix is onderzocht na eenmalige intraveneuze toediening bij personen met licht tot matige leverfunctiestoornis (zie rubriek 5.2).
Nierfunctiestoornissen Degarelix is niet onderzocht bij patiënten met ernstige nierfunctiestoornissen en voorzichtigheid is daarom geboden.
Overgevoeligheid Er is geen onderzoek naar degarelix verricht bij patiënten met een voorgeschiedenis van zware, onbehandelde astma, anafylactische reacties en ernstige netelroos of angio-oedeem.
Veranderingen in botdichtheid In de medische literatuur wordt melding gemaakt van een verminderde botdichtheid bij mannen die een orchidectomie ondergaan hebben of die behandeld zijn met een GnRH-agonist.
Lange periodes van testosterononderdrukking bij mannen zullen gevolgen hebben voor de botdichtheid.
De botdichtheid is niet gemeten tijdens de behandeling met degarelix.
3 Glucosetolerantie Bij mannen die een orchidectomie hebben ondergaan of die behandeld zijn met een GnRH-agonist is een vermindering van de glucosetolerantie geconstateerd.
Er kan een ontwikkeling of verergering van diabetes optreden; bij diabetespatiënten kan het daarom nodig zijn de bloedsuikerspiegel regelmatiger te controleren indien er sprake is van een anti-androgene behandeling.
Het effect van degarelix op insuline- en glucosespiegels is niet onderzocht.
4.5 Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie
Er is geen officieel onderzoek verricht naar de interacties tussen geneesmiddelen.
Omdat een anti-androgene behandeling het QTc-interval kan verlengen dient gelijktijdig gebruik van degarelix en geneesmiddelen waarvan bekend is dat zij het QTc-interval verlengen of geneesmiddelen die torsades de pointes kunnen induceren zoals Klasse IA-geneesmiddelen (bijv. kinidine, disopyramide) of Klasse III-geneesmiddelen (bijv. amiodaron, sotalol, dofetilide, ibutilide), anti- aritmie geneesmiddelen, methadon, cisapride, moxifloxacine, anti-psychotica, etc. zorgvuldig afgewogen te worden (zie rubriek 4.4).
Degarelix is geen substraat voor het menselijke CYP450-systeem.
Het is niet aangetoond dat degarelix in vitro in grote mate CYP1A2, CYP2C8, CYP2C9, CYP2C19, CYP2D6, CYP2E1 of CYP3A4/5 induceert of remt.
Het is daarom ook niet waarschijnlijk dat er zich in de stofwisseling een klinisch significante farmacokinetische interactie tussen geneesmiddelen voordoet die is gerelateerd aan deze iso-enzymen.
4.6 Zwangerschap en borstvoeding
Er is geen relevante indicatie voor het gebruik van FIRMAGON bij vrouwen.
4.7 Beïnvloeding van de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen
Er is geen onderzoek verricht met betrekking tot de effecten op de rijvaardigheid en op het vermogen om machines te bedienen.
Vermoeidheid en duizeligheid zijn echter veel voorkomende bijwerkingen die de rijvaardigheid of het vermogen machines te bedienen kunnen beïnvloeden.
4.8 Bijwerkingen
De meest voorkomende bijwerkingen tijdens de behandeling met degarelix die naar voren kwamen in het fase III-bevestigingsonderzoek (N=409) waren te wijten aan de verwachte fysiologische effecten van de onderdrukking van testosteron, waaronder opvliegers, gewichtstoename (gemeld bij respectievelijk 25% en 7% van de patiënten die langer dan één jaar behandeld werden), of bijwerkingen op de plaats van injectie.
Enkele uren na toediening werd melding gemaakt van voorbijgaande rillingen, koorts en griepachtige ziekte (bij respectievelijk 3%, 2% en 1% van de patiënten).
De gemelde bijwerkingen op de plaats van injectie waren met name pijn en erytheem, respectievelijk gemeld in 28% en 17% van de gevallen.
Minder vaak werd er melding gemaakt van zwelling (6%), plaatselijke verharding (4%) en knobbels (3%).
Van deze bijwerkingen was vooral sprake bij de aanvangsdosis.
Tijdens de onderhoudsbehandeling met de 80 mg dosis was de incidentie van deze bijwerkingen per 100 injecties:
3 voor pijn en < 1 voor erytheem, zwelling, knobbels en induratie.
De gemelde bijwerkingen waren grotendeels tijdelijk, van lichte tot matige intensiteit en leidden nauwelijks tot het beëindigen van de behandeling (< 1%).
De frequentie van onderstaande bijwerkingen is gemeten volgens de volgende conventie:
Zeer vaak (≥ 1/10); vaak (≥ 1/100 tot < 1/10); soms (≥ 1/1.000 tot < 1/100).
Binnen iedere frequentiegroep worden bijwerkingen gerangschikt naar afnemende ernst.
4 Tabel 1: frequentie van bijwerkingen bij geneesmiddel zoals vermeld in het fase III bevestigingsonderzoek (N=409).
MedDRA Systeemorgaanklasse (SOC)
Zeer vaak
Vaak
Soms
Bloed- en lymfestelselaandoeningen
Anemie *
Immuunsysteemaandoeningen Voedings- en stofwisselingsstoornissen
Overgevoeligheid Verminderde eetlust
Psychische stoornissen
Insomnia
Verminderd libido *, depressie, angst
Zenuwstelselaandoeningen
Duizeligheid, hoofdpijn
Evenwichtsorgaan- en ooraandoeningen
Tinnitus
Hartaandoeningen
Eerstegraads AV-blok QT-verlenging * (zie rubrieken 4.4 en 4.5)
Bloedvataandoeningen
Opvliegers *
Overgevoeligheid, vasovagale syncope, spataders
Ademhalingsstelsel-, borstkas- en mediastinumaandoeningen
Hoest
Maagdarmstelselaandoeningen
Misselijkheid
Diarree, braken, buikklachten, droge mond, obstipatie
Lever- en galaandoeningen
Verhoogde levertransaminase
Huid- en onderhuidaandoeningen
Hyperhidrosis (incl. nachtelijk zweten) *
Urticaria, hyperpigmentatie van de huid, alopecia, zachte nagels, uitslag, erytheem
Skeletspierstelsel- en bindweefselaandoeningen
Pijn aan het bewegingsapparaat, spierzwakte
Nier- en urinewegaandoeningen
Pollakisurie, mictiedrang, nierbeschadiging
Voortplantingsstelsel- en borstaandoeningen
Impotentie *, testiculaire atrofie *, gynaecomastie *, bekkenpijn, prostatitis, gevoelige prostaat, retrograde ejaculatie, testiculaire pijn
Algemene aandoeningen en toedieningsplaatsstoornissen
Bijwerkingen rond injectieplaats
Rillingen, pyrexie, asthenie, vermoeidheid *, griepachtige ziekte
Plaatselijk oedeem
Onderzoeken
Gewichtstoename *
Gewichtsafname
* Bekende fysiologische gevolgen van testosterononderdrukking
Veranderingen in laboratoriumparameters Veranderingen in de laboratoriumwaarden die tijdens één behandeljaar werden geconstateerd waren vergelijkbaar voor degarelix en een GnRH-agonist (leuproreline) die als comparator werd gebruikt.
Bij 5 2-6% van de patiënten die vóór de behandeling normale waarden hadden en met beide geneesmiddelen behandeld zijn, werden aanzienlijk afwijkende levertransaminasewaarden (ALT, AST en CGT) geconstateerd (> 3*ULN).
Een aanzienlijke afname werd na behandeling met beide geneesmiddelen geconstateerd in de hematologische waarden hematocriet (≤ 0,37) en hemoglobine (≤ 115 g/l) bij respectievelijk 40% en 13-15% van de patiënten die voorafgaand aan de behandeling normale waarden hadden.
Het is onbekend in hoeverre deze afname van hematologische waarden veroorzaakt wordt door de onderliggende prostaatkanker en in hoeverre het een gevolg is van de anti-androgene behandeling.
Bij resp.
6%, 2% en 15% van met degarelix behandelde patiënten en resp.
3%, 2% en 14% van de patiënten die met leuproreline waren behandeld werden duidelijk afwijkende waarden van kalium (≥ 5,8 mmol/l), creatinine (≥ 177 μ mol/l) en BUN (≥ 10,7 mmol/l) gezien bij patiënten die voorafgaand aan de behandeling normale waarden hadden.
Veranderingen in ECG metingen Veranderingen in de ECG metingen die tijdens één behandeljaar werden geconstateerd waren vergelijkbaar voor degarelix en een GnRH-agonist (leuproreline) die als comparator werd gebruikt.
Drie (< 1%) van de 409 patiënten in de degarelix groep en vier (2%) van 201 patiënten in de leuproreline 7,5 mg groep, hadden een QTcF ≥ 500 msec.
Van het begin tot het eind van het onderzoek bedroeg de gemiddelde verandering 12,0 msec voor degarelix en 16,7 msec voor leuproreline.
4.9 Overdosering
Er bestaat geen klinische ervaring met de gevolgen van een acute overdosis van degarelix.
Bij een overdosis dient de patiënt gecontroleerd te worden en indien nodig dient een geschikte behandeling te worden toegepast.
5.
FARMACOLOGISCHE EIGENSCHAPPEN
5.1 Farmacodynamische eigenschappen
Farmacotherapeutische categorie: overige hormoonantagonisten en verwante stoffen, ATC-code:
L02BX02
Degarelix is een selectieve gonadotrophin releasing hormone (GnRH) - antagonist die zich competitief en reversibel aan de GnRH-receptoren in de hypofyse bindt.
Dit veroorzaakt een snelle afname van de gonadotrofines, luteïniserende hormonen (LH) en follikel stimulerende hormonen (FSH), waardoor de testosteron(T) - afscheiding door de teelballen afneemt.
Van prostaatcarcinoom is bekend dat het gevoelig is voor androgenen en reageert op een behandeling waarbij de bron van de androgenen wordt verwijderd.
In tegenstelling tot GnRH-agonisten veroorzaken GnRH-antagonisten na aanvang van de behandeling geen LH-piek met achtereenvolgende testosteronpiek/stimulatie van de tumor en mogelijke symptomatische opvlamming.
Een enkelvoudige dosis van 240 mg degarelix gevolgd door een maandelijkse onderhoudsdosis van 80 mg, zorgt al gauw voor een afname in de concentratie LH, FSH en vervolgens testosteron.
De plasmaconcentratie dihydrotestosteron (DHT) neemt op gelijke wijze af als het testosteron.
Degarelix werkt effectief bij het verlagen en laag houden van de testosteronspiegel tot ver onder het niveau van medische castratie van 0,5 ng/ml.
Een maandelijkse onderhoudsdosis van 80 mg resulteerde bij 97% van de patiënten in langdurige testosterononderdrukking die ten minste één jaar aanhield.
De gemiddelde testosteronspiegel na een jaar van behandeling was 0,087 ng/ml (interkwartielafstand 0,06-0,15) N=167.
Resultaten van het fase III-bevestigingsonderzoek De werkzaamheid en veiligheid van degarelix is onderzocht in een open label, multicenter, gerandomiseerd, actieve comparator-gecontroleerd, onderzoek in parallelle groepen.
Er is onderzoek verricht naar de werkzaamheid en veiligheid van twee verschillende maandelijkse degarelix- doseringen met een aanvangsdosis van 240 mg (40 mg/ml) gevolgd door maandelijkse doses 6 subcutane toediening van 160 mg (40 mg/ml) of 80 mg (20 mg/ml), vergeleken met een maandelijkse intramusculaire toediening van 7,5 mg leuproreline bij patiënten met prostaatkanker die een anti- androgeen behandeling nodig hadden.
In totaal werden er 620 patiënten gerandomiseerd voor een van de drie behandelgroepen.
504 patiënten (81%) voltooiden het onderzoek.
In de degarelix 240/80 mg- behandelgroep beëindigden 41 patiënten (20%) hun deelname aan het onderzoek voortijdig, ten opzichte van 32 patiënten (16%) in de leuprorelinegroep.
Van de 610 behandelde patiënten had • 31% prostaatkanker, zonder uitzaaiingen • 29% prostaatkanker in een vergevorderd stadium zonder uitzaaiingen • 20% metastatische prostaatkanker • 7% een onbekende metastatische status • 13% eerder een curatieve operatie of bestraling ondergaan en een stijgende PSA-spiegel
De belangrijkste demografische gegevens binnen de groepen waren vergelijkbaar.
De gemiddelde leeftijd was 74 jaar (uiteenlopend van 47 tot 98 jaar).
Het primaire doel was om aan te tonen dat degarelix effectief is bij het verlagen en laag houden van de testosteronspiegel tot onder 0,5 ng/ml, gedurende de twaalf maanden durende behandeling.
Er is gekozen voor de laagst effectieve onderhoudsdosis van 80 mg degarelix.
Realisatie van testosteronserumspiegel (T) ≤ 0,5 ng/ml FIRMAGON werkt effectief bij het snel verlagen van de testosteronspiegel, zie Tabel 2.
Tabel 2: percentage van de patiënten waarbij T≤ 0,5 ng/ml na aanvang van de behandeling.
Tijd Dag 1 Dag 3 Dag 7 Dag 14 Dag 28
Degarelix 240/80 mg s.c.
52% 96% 99% 100% 100%
Leuproreline 7,5 mg i.m.
0% 0% 1% 18% 100%
Vermijden van een testosteronpiek Een ‘ piek’ werd gedefinieerd als een testosteronspiegel die binnen twee weken ≥ 15% was.
Geen van de patiënten die met degarelix zijn behandeld heeft een testosteronpiek ervaren; op dag 3 nam het testosterongehalte gemiddeld met 94% af.
Het merendeel van de patiënten die met leuproreline behandeld werden kreeg wel te maken met een testosteronpiek; op dag 3 was nam het testosterongehalte gemiddeld met 65% toe.
Dit verschil was statistisch significant (p < 0,001).
Afbeelding 1: percentuele verandering van de testosteronspiegel van de behandelgroep ten opzichte van de beginwaarde, tot dag 28 (gemiddelde met interkwartielafstand).
7 Het primaire eindpunt in de studie was de omvang van testosteronsuppressie na een jaar van behandeling met degarelix of leuproreline.
Het klinische voordeel van degarelix in vergelijking met leuproreline plus anti-androgeen in de aanvangsfase van de behandeling is niet aangetoond.
Langetermijneffect In dit onderzoek werd een succesvolle respons gedefinieerd als het bereiken van medische castratie op dag 28 en het onderhouden van deze waarde tot en met dag 364, waarbij afzonderlijke testosteronconcentraties nooit groter zijn dan 0,5 ng/ml.
Tabel 3:
Cumulatieve kans op testosteronspiegel van ≤ 0,5 ng/ml tussen dag 28 en dag 364.
Degarelix 240/80 mg N=207
Leuproreline 7,5 mg N=201
Aantal respondenten
202
194
Responspercentage (betrouwbaarheidsintervallen) *
97,2% (93,5-98,8%)
96,4% (92,5-98,2%)
* Kaplan Meier-schattingen binnen groep
Realisatie van een vermindering van prostaatspecifieke antigenen (PSA) Tijdens het klinisch onderzoek werd de omvang van de tumor niet direct gemeten, maar er was wel sprake van een indirecte positieve respons van de tumor zoals blijkt uit de verlaging van de gemiddelde PSA-waarde met 95% na twaalf maanden degarelix.
Tijdens het onderzoek is uitgegaan van een basiswaarde van de PSA van: • voor de behandelgroep met degarelix 240/80 mg 19,8 ng/ml (interkwartielafstand:
P25 9,4 ng/ml, P75 46,4 ng/ml) • voor de behandelgroep met leuproreline 7,5 mg, 17,4 ng/ml (interkwartielafstand:
P25 8,4 ng/ml, P75 56,5 ng/ml)
Afbeelding 2: percentuele verandering van de PSA-waarde van de behandelgroep ten opzichte van de basiswaarde, tot dag 56 (gemiddelde met interkwartielafstand).
8 Het verschil was statistisch significant (p < 0,001) bij de vooraf gespecificeerde analyse op dag 14 en dag 28.
De prostaatspecifiek antigeen (PSA) - niveaus zijn 64% lager binnen twee weken na de toediening van degarelix, 85% lager na een maand, 95% lager na drie maanden, en de waarde blijft laag (ongeveer 97%) gedurende het hele behandeljaar.
Van dag 56 tot dag 364 waren er geen significante verschillen tussen degarelix en de comparator wat betreft de percentuele verandering ten opzichte van de basiswaarde.
In het bevestigingsonderzoek waarbij FIRMAGON werd vergeleken met leuproreline werden periodieke elektrocardiogrammen afgenomen Bij beide behandelingen was er bij circa 20% van de patiënten sprake van QT/QTc-intervallen van meer dan 450 msec.
Van het begin tot het eind van het onderzoek bedroeg de gemiddelde verandering 12,0 msec voor FIRMAGON en voor leuproreline was dit 16,7 msec.
Bij 10% van de patiënten zijn na een jaar behandeling met FIRMAGON antilichamen tegen de degarelix geconstateerd.
Er is geen indicatie dat de werkzaamheid of veiligheid van de FIRMAGON- behandeling wordt beïnvloed door de antilichaamvorming na een jaar behandeling.
Werkzaamheid- en veiligheidsgegevens met betrekking tot de ontwikkeling na een jaar van antilichamen zijn niet beschikbaar.
5.2 Farmacokinetische eigenschappen
Absorptie Na subcutane toediening van 240 mg degarelix met een concentratie van 40 mg/ml aan prostaatkankerpatiënten tijdens het centrale onderzoek CS21, was AUC0-28 dagen 635 (602- 668) dag*ng/ml, Cmax was 66,0 (61,0-71,0) ng/ml en werd geconstateerd op tmax bij 40 (37-42) uur.
De gemiddelde laagste waarden waren ongeveer 11-12 ng/ml na de aanvangsdosis en 11-16 ng/ml na de onderhoudsdoses van 80 mg bij een concentratie van 20 mg/ml.
Degarelix wordt op bifasische wijze afgescheiden, met een gemiddelde terminale halfwaardetijd (t1/2) van ongeveer 43 dagen voor de aanvangsdosis en 28 dagen voor de onderhoudsdoses, op basis van een schatting met een populatie- farmacokinetiek-model.
De lange halfwaardetijd na subcutane toediening is het gevolg van een zeer trage afgifte van degarelix vanuit de ophoping die ontstaat op de injectieplaats(en).
Het 9 farmacokinetische gedrag van het geneesmiddel wordt beïnvloed door de concentratie van de oplossing in de injectie.
Hierdoor nemen Cmax en de biologische snelheid doorgaans af bij een hogere concentratie in de dosering, terwijl de halfwaardetijd toeneemt.
Daarom dienen er geen andere concentraties in de dosering te worden toegepast dan aanbevolen.
Distributie Het distributievolume bij gezonde, oudere mannen is ongeveer 1 l/kg.
Plasmaproteïnebinding ligt naar schatting rond de 90%.
Metabolisme Degarelix is gevoelig voor peptidische afbraak wanneer het geneesmiddel het hepatobiliaire systeem (lever- en galwegen) passeert en wordt meestal uitgescheiden in de vorm van peptidische deeltjes in de feces.
Er zijn na subcutane toediening geen significante hoeveelheden metabolieten gevonden in de plasmamonsters.
In vitro onderzoeken hebben aangetoond dat degarelix geen substraat is voor het menselijke CYP450-systeem.
Excretie Bij gezonde mannen wordt circa 20-30% van een enkelvoudige, intraveneus toegediende dosering uitgescheiden via de urine.
Dit duidt erop dat 70-80% wordt uitgescheiden via het hepatobiliaire systeem.
Het afscheiden van degarelix bij een enkelvoudige intraveneuze toediening (0,864- 49,4 µg/kg) bij gezonde, oudere mannen is 35-50 ml/h/kg.
Bijzondere populaties:
Patiënten met een nieraandoening Er is geen farmacokinetisch onderzoek verricht onder patiënten met een nieraandoening.
Slechts ca.
20-30% van elke degarelix-dosering wordt onveranderd weer door de nieren afgescheiden.
Een populatie-PK-analyse van de gegevens uit het fase III-bevestigingsonderzoek heeft aangetoond dat het afscheiden van degarelix bij patiënten met een lichte tot matige nieraandoening met ongeveer 23% wordt verminderd.
Daarom is het niet raadzaam de dosering voor deze patiënten aan te passen.
Er zijn nauwelijks gegevens over patiënten met een ernstige nieraandoening.
Daarom is bij deze patiëntenpopulatie voorzichtigheid geboden.
Patiënten met een leveraandoening Degarelix is onderzocht in een farmacokinetisch onderzoek onder patiënten met een lichte tot matige leveraandoening.
Er zijn geen tekenen van verhoogde blootstelling onder patiënten met een leveraandoening geconstateerd ten opzichte van gezonde personen.
Voor patiënten met een lichte of matige leveraandoening is het niet nodig om de dosering aan te passen.
Patiënten met een ernstige leveraandoening zijn niet onderzocht en bij deze groep is dan ook voorzichtigheid geboden.
5.3 Gegevens uit het preklinisch veiligheidsonderzoek
Uit voortplantingsonderzoek onder dieren is gebleken dat degarelix mannetjesdieren onvruchtbaar maakt.
Dit is te wijten aan het farmacologisch effect, dat reversibel is.
Bij het onderzoek naar de reproductietoxiciteit onder vrouwtjes werden farmacologische eigenschappen waargenomen die voor degarelix verwacht werden.
Degarelix veroorzaakte een dosisafhankelijke verlenging van de paartijd en de zwangerschap, een lager aantal corpora lutea, en een hoger aantal mislukte zwangerschappen voor en na implantatie, miskramen, vroegtijdig overlijden van embryo/foetus, vroeggeboortes en een langere baringstijd.
Preklinisch onderzoek op het gebied van veiligheidsfarmacologie, toxiciteit bij herhaalde dosering, genotoxiciteit en carcinogeen potentieel duidde niet op een speciaal risico voor mensen.
Zowel in vitro als in vivo studies toonden geen verschijnselen van QT verlenging.
In acute, subacute en chronische toxiciteitsstudies bij ratten en apen na subcutane toediening van degarelix werd geen doelorgaantoxiciteit waargenomen.
Bij dieren werd plaatselijke, aan het geneesmiddel gerelateerde irritatie geconstateerd als degarelix subcutaan en in hoge doses werd toegediend.
10 6.
FARMACEUTISCHE GEGEVENS
6.1 Lijst van hulpstoffen
Poeder Mannitol (E421)
Oplosmiddel Water voor injecties
6.2 Gevallen van onverenigbaarheid
In verband met het ontbreken van onderzoek naar onverenigbaarheden, mag dit geneesmiddel niet met andere geneesmiddelen gemengd worden.
6.3 Houdbaarheid
3 jaar.
Na reconstitutie Aangetoond fysisch-chemisch stabiel gedurende twee uur bij 25ºC.
Vanuit microbiologisch oogpunt dient het product direct te worden gebruikt, tenzij het risico op microbiële infecties door de reconstitutiemethode wordt uitgesloten.
Indien het product niet direct gebruikt wordt zijn de bewaartijd en – omstandigheden de verantwoordelijkheid van de gebruiker.
6.4 Speciale voorzorgsmaatregelen bij bewaren
Voor dit geneesmiddel zijn er geen speciale bewaarcondities.
Voor de bewaarcondities van het opgeloste geneesmiddel, zie rubriek 6.3.
6.5 Aard en inhoud van de verpakking
Glazen flacons Type I met bromobutyl rubber dop en aluminium flip-off verzegeling.
1 flacon met 80 mg poeder voor oplossing voor injectie 1 flacon met 6 ml oplosmiddel 1 spuit (5 ml) 1 reconstitutienaald (21G 0,8 x 50 mm) 1 injectienaald (27G 0,4 x 25 mm)
6.6 Speciale voorzorgsmaatregelen voor het verwijderen en andere instructies
Geen bijzondere vereisten voor verwijderen.
Instructies voor gebruik:
De instructies voor oplossing dienen zorgvuldig te worden opgevolgd.
Toediening van andere concentraties wordt niet aanbevolen omdat de gelvorming door de concentratie wordt beïnvloed.
De gereconstitueerde oplossing dient een heldere vloeistof te zijn, zonder onopgeloste deeltjes.
OPMERKING: • DE AMPULLEN DIENEN TE ALLEN TIJDE IN EEN VERTICALE POSITIE WORDEN GEHOUDEN • DE AMPULLEN MOGEN NIET WORDEN GESCHUD
11 De verpakking bevat 1 set poeder en oplosmiddel die voorbereid moeten worden voor subcutane injectie (s.c.).
1.Zuig 4,2 ml oplosmiddel voor injectie op met de reconstitutienaald (groene naald, 21 G / 0,8 x 50 mm).
Verwijder de ampul met het overgebleven oplosmiddel.
2.
Injecteert het oplosmiddel langzaam in de poederflacon.
VERWIJDER DE SPUIT EN DE NAALD NIET, zodat het geneesmiddel en de spuit steriel blijven.
3.
HOUD DE AMPUL RECHTOP, IN VERTICALE POSITIE Draai de ampul zeer voorzichtig in de rondte totdat de vloeistof helder en zonder onopgelost poeder of deeltjes is.
Indien het poeder zich aan de ampul hecht boven het vloeistofniveau, dient de ampul iets scheef te worden gehouden.
NIET SCHUDDEN, OM SCHUIMVORMING TE VOORKOMEN Een randje met kleine luchtbelletjes rond het vloeistofoppervlak is acceptabel.
De oplosprocedure kan in sommige gevallen 15 minuten duren, maar duurt doorgaans maar een paar minuten.
4.
Houd de ampul een beetje schuin en zorg dat de naald in het onderste deel van de ampul blijft.
Zuig 4,0 ml van de oplossing op zonder de ampul ondersteboven te houden.
5.
Vervang de groene naald door de witte naald voor diepe subcutane injectie (27 G / 0,4 x 25 mm).
Zorg dat alle luchtbelletjes verdwijnen.
6.
Pak een huidplooi van de buik en trek het subcutane weefsel omhoog.
Dien een diepe subcutane injectie toe.
Breng de naald hiervoor diep in onder een hoek van minimaal 45 graden.
7.
Injecteer 4,0 ml FIRMAGON 80 mg direct na reconstitutie. * 8.
Zet de injectie niet direct in een ader.
Trek de zuiger voorzichtig terug om te controleren of er bloed geaspireerd wordt.
Indien er bloed in de spuit terecht komt kan het geneesmiddel niet langer gebruikt worden.
Breek de procedure af en verwijder de spuit en de naald (los een nieuwe dosis op voor de patiënt).
Let op:
• De injecties dienen niet te worden toegediend op plaatsen waar de patiënt aan druk wordt blootgesteld, zoals dichtbij de riem of tailleband, of vlakbij de ribben.
* Aangetoond fysisch-chemisch stabiel gedurende twee uur bij 25ºC.
Vanuit microbiologisch oogpunt dient het product direct te worden gebruikt, tenzij het risico op microbiële infecties door
12 de reconstitutiemethode wordt uitgesloten.
Indien het product niet direct gebruikt wordt zijn de bewaartijd en – omstandigheden de verantwoordelijkheid van de gebruiker.
7.
HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Ferring Pharmaceuticals A/S Kay Fiskers Plads 11 DK-2300 Kopenhagen S Denemarken Tel: +45 88 33 88 34
8.
NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING(EN) VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
9.
DATUM VAN EERSTE VERLENING VAN DE VERGUNNING/HERNIEUWING VAN DE VERGUNNING
{DD/MM/JJJJ}
10.
DATUM VAN HERZIENING VAN DE TEKST
{DD/MM/JJJJ}
Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europese Geneesmiddelen Bureau (EMEA) http://www.emea.europa.eu /
13 1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
FIRMAGON 120 mg poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie
2.
KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING
Elke ampul bevat 120 mg degarelix (als acetaat).
Na reconstitutie bevat elke ml oplossing 40 mg degarelix.
Voor een volledige lijst van hulpstoffen, zie rubriek 6.1.
6.1
Lijst van hulpstoffen
3.
FARMACEUTISCHE VORM
Poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie (poeder voor injectie en oplosmiddel)
Poeder: wit tot gebroken wit poeder Oplosmiddel: heldere, kleurloze oplossing
4.
KLINISCHE GEGEVENS
4.1 Therapeutische indicaties
FIRMAGON is een gonadotrophin releasing hormone (GnRH) - antagonist voor de behandeling van volwassen mannelijke patiënten met hormoonafhankelijke prostaatkanker in een vergevorderd stadium.
4.2 Dosering en wijze van toediening
Dosering
Aanvangsdosis
Onderhoudsdosis – maandelijkse toediening
240 mg toe te dienen door middel van twee subcutane injecties van elk 120 mg
80 mg toe te dienen door middel van één subcutane injectie
De eerste onderhoudsdosis dient één maand na de aanvangsdosis toegediend te worden.
Het therapeutisch effect van degarelix dient gemonitord te worden op basis van klinische parameters en de serumspiegel van het prostaatspecifiek antigeen (PSA).
Klinisch onderzoek heeft aangetoond dat er direct na toediening van de aanvangsdosis onderdrukking van testosteron (T) optreedt.
Bij 96% van de patiënten is de plasmatestosteronspiegel na drie dagen zodanig dat er sprake is van medische castratie (T≤ 0,5 ng/ml).
Na een maand is dit 100%.
Bij langetermijnbehandeling met de onderhoudsdosering gedurende maximaal een jaar is gebleken dat de testosteronspiegel bij 97% van de patiënten laag blijft (T≤ 0,5 ng/ml).
Indien de klinische respons van de patiënt suboptimaal is, dient bevestigd te worden dat de serumspiegels van testosteron voldoende onderdrukt worden.
Aangezien degarelix geen testosteronpieken veroorzaakt, is het niet nodig om bij aanvang van de behandeling een preventief anti-androgeen te gebruiken.
Wijze van toediening FIRMAGON dient voor toediening te worden gereconstitueerd.
Voor speciale voorzorgsmaatregelen over reconstitutie en toediening, zie rubriek 6.6.
14 UITSLUITEND voor subcutaan gebruik, niet voor intraveneuze toediening.
Intramusculaire toediening wordt niet aangeraden omdat daarnaar geen onderzoek is verricht.
FIRMAGON wordt toegediend door middel van een subcutane injectie in de buikstreek.
Net als bij andere geneesmiddelen die worden toegediend met een subcutane injectie, dient de plaats van injectie periodiek te variëren.
De injecties dienen te worden toegediend op een plek waar de patiënt geen druk ervaart, bijv. niet te dicht bij de tailleband of riem, en niet te dicht bij de ribben.
Speciale patiëntpopulaties Ouderen, lever- en nierpatiënten:
Het is niet nodig de dosering aan te passen voor ouderen of voor patiënten met een lichte of matige lever- of nieraandoening (zie rubriek 5.2).
Er is geen onderzoek verricht naar patiënten met ernstige lever- of nieraandoeningen.
Bij deze patiënten is daarom voorzichtigheid geboden (zie rubriek 4.4).
Er is geen relevante indicatie voor het gebruik van FIRMAGON bij vrouwen en kinderen.
4.3 Contra-indicaties
Overgevoeligheid voor het werkzame bestanddeel of voor één van de hulpstoffen.
4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik
De beschikbare data over werkzaamheid en veiligheidservaring met degarelix is beperkt tot een behandeling van 1 jaar.
Effect op QT/QTc-interval Langetermijnbehandeling met androgeendeprivatie kan een verlenging van het QT-interval tot gevolg hebben.
In een vergelijkend onderzoek van FIRMAGON met leuproreline werden periodiek (maandelijks) ECG’ s uitgevoerd, waarbij voor beide therapieën bij ongeveer 20% van de patiënten een QT/QTc-interval van meer dan 450 msec werd aangetoond en 500 msec bij 1% van de degarelix patiënten respectievelijk 2% van de leuproreline patiënten (zie rubriek 5.1).
Er is geen onderzoek verricht naar FIRMAGON bij patiënten met een gecorrigeerd QT-interval > 450 msec, bij patiënten met een voorgeschiedenis van of risico van torsades de pointes; en bij patiënten met concomiterende geneesmiddelen die het QT-interval zouden kunnen verlengen.
Daarom dient bij dergelijke patiënten de benefit/risk ratio zorgvuldig te worden afgewogen (zie rubrieken 4.5 en 4.8).
Leverfunctiestoornissen Patiënten met een vermoedelijke of bekende leveraandoening zijn niet onderzocht in klinische onderzoeken met degarelix.
Er is een lichte, tijdelijke toename van ALT en AST geconstateerd.
Deze vielen niet samen met een toename van bilirubine of klinische symptomen.
Het monitoren van de leverfunctie bij patiënten met een vermoedelijke of bekende leveraandoening wordt geadviseerd tijdens de behandeling.
De farmacokinetiek van degarelix is onderzocht na eenmalige intraveneuze toediening bij personen met licht tot matige leverfunctiestoornis (zie rubriek 5.2).
Nierfunctiestoornissen Degarelix is niet onderzocht bij patiënten met ernstige nierfunctiestoornissen en voorzichtigheid is daarom geboden.
Overgevoeligheid Er is geen onderzoek naar degarelix verricht bij patiënten met een voorgeschiedenis van zware, onbehandelde astma, anafylactische reacties en ernstige netelroos of angio-oedeem.
Veranderingen in botdichtheid In de medische literatuur wordt melding gemaakt van een verminderde botdichtheid bij mannen die een orchidectomie ondergaan hebben of die behandeld zijn met een GnRH-agonist.
Lange periodes van testosterononderdrukking bij mannen zullen gevolgen hebben voor de botdichtheid.
De botdichtheid is niet gemeten tijdens de behandeling met degarelix.
15 Glucosetolerantie Bij mannen die een orchidectomie hebben ondergaan of die behandeld zijn met een GnRH-agonist is een vermindering van de glucosetolerantie geconstateerd.
Er kan een ontwikkeling of verergering van diabetes optreden; bij diabetespatiënten kan het daarom nodig zijn de bloedsuikerspiegel regelmatiger te controleren indien er sprake is van een anti-androgene behandeling.
Het effect van degarelix op insuline- en glucosespiegels is niet onderzocht.
4.5 Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie
Er is geen officieel onderzoek verricht naar de interacties tussen geneesmiddelen.
Omdat een anti-androgene behandeling het QTc-interval kan verlengen dient gelijktijdig gebruik van degarelix en geneesmiddelen waarvan bekend is dat zij het QTc-interval verlengen of geneesmiddelen die torsades de pointes kunnen induceren zoals Klasse IA-geneesmiddelen (bijv. kinidine, disopyramide) of Klasse III-geneesmiddelen (bijv. amiodaron, sotalol, dofetilide, ibutilide), anti- aritmie geneesmiddelen, methadon, cisapride, moxifloxacine, anti-psychotica, etc. zorgvuldig afgewogen te worden (zie rubriek 4.4).
Degarelix is geen substraat voor het menselijke CYP450-systeem.
Het is niet aangetoond dat degarelix in vitro in grote mate CYP1A2, CYP2C8, CYP2C9, CYP2C19, CYP2D6, CYP2E1 of CYP3A4/5 induceert of remt.
Het is daarom ook niet waarschijnlijk dat er zich in de stofwisseling een klinisch significante farmacokinetische interactie tussen geneesmiddelen voordoet die is gerelateerd aan deze iso-enzymen.
4.6 Zwangerschap en borstvoeding
Er is geen relevante indicatie voor het gebruik van FIRMAGON bij vrouwen.
4.7 Beïnvloeding van de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen
Er is geen onderzoek verricht met betrekking tot de effecten op de rijvaardigheid en op het vermogen om machines te bedienen.
Vermoeidheid en duizeligheid zijn echter veel voorkomende bijwerkingen die de rijvaardigheid of het vermogen machines te bedienen kunnen beïnvloeden.
4.8 Bijwerkingen
De meest voorkomende bijwerkingen tijdens de behandeling met degarelix die naar voren kwamen in het fase III-bevestigingsonderzoek (N=409) waren te wijten aan de verwachte fysiologische effecten van de onderdrukking van testosteron, waaronder opvliegers, gewichtstoename (gemeld bij respectievelijk 25% en 7% van de patiënten die langer dan één jaar behandeld werden), of bijwerkingen op de plaats van injectie.
Enkele uren na toediening werd melding gemaakt van voorbijgaande rillingen, koorts en griepachtige ziekte (bij respectievelijk 3%, 2% en 1% van de patiënten).
De gemelde bijwerkingen op de plaats van injectie waren met name pijn en erytheem, respectievelijk gemeld in 28% en 17% van de gevallen.
Minder vaak werd er melding gemaakt van zwelling (6%), plaatselijke verharding (4%) en knobbels (3%).
Van deze bijwerkingen was vooral sprake bij de aanvangsdosis.
Tijdens de onderhoudsbehandeling met de 80 mg dosis was de incidentie van deze bijwerkingen per 100 injecties:
3 voor pijn en < 1 voor erytheem, zwelling, knobbels en induratie.
De gemelde bijwerkingen waren grotendeels tijdelijk, van lichte tot matige intensiteit en leidden nauwelijks tot het beëindigen van de behandeling (< 1%).
De frequentie van onderstaande bijwerkingen is gemeten volgens de volgende conventie:
Zeer vaak (≥ 1/10); vaak (≥ 1/100 tot < 1/10); soms (≥ 1/1.000 tot < 1/100).
Binnen iedere frequentiegroep worden bijwerkingen gerangschikt naar afnemende ernst.
16 Tabel 1: frequentie van bijwerkingen bij geneesmiddel zoals vermeld in het fase III bevestigingsonderzoek (N=409).
MedDRA Systeemorgaanklasse (SOC)
Zeer vaak
Vaak
Soms
Bloed- en lymfestelselaandoeningen
Anemie *
Immuunsysteemaandoeningen Voedings- en stofwisselingsstoornissen
Overgevoeligheid Verminderde eetlust
Psychische stoornissen
Insomnia
Verminderd libido *, depressie, angst
Zenuwstelselaandoeningen
Duizeligheid, hoofdpijn
Evenwichtsorgaan- en ooraandoeningen
Tinnitus
Hartaandoeningen
Eerstegraads AV-blok QT-verlenging * (zie rubrieken 4.4 en 4.5)
Bloedvataandoeningen
Opvliegers *
Overgevoeligheid, vasovagale syncope, spataders
Ademhalingsstelsel-, borstkas- en mediastinumaandoeningen
Hoest
Maagdarmstelselaandoeningen
Misselijkheid
Diarree, braken, buikklachten, droge mond, obstipatie
Lever- en galaandoeningen
Verhoogde levertransaminase
Huid- en onderhuidaandoeningen
Hyperhidrosis (incl. nachtelijk zweten) *
Urticaria, hyperpigmentatie van de huid, alopecia, zachte nagels, uitslag, erytheem
Skeletspierstelsel- en bindweefselaandoeningen
Pijn aan het bewegingsapparaat, spierzwakte
Nier- en urinewegaandoeningen
Pollakisurie, mictiedrang, nierbeschadiging
Voortplantingsstelsel- en borstaandoeningen
Impotentie *, testiculaire atrofie *, gynaecomastie *, bekkenpijn, prostatitis, gevoelige prostaat, retrograde ejaculatie, testiculaire pijn
Algemene aandoeningen en toedieningsplaatsstoornissen
Bijwerkingen rond injectieplaats
Rillingen, pyrexie, asthenie, vermoeidheid *, griepachtige ziekte
Plaatselijk oedeem
Onderzoeken
Gewichtstoename *
Gewichtsafname
* Bekende fysiologische gevolgen van testosterononderdrukking
Veranderingen in laboratoriumparameters Veranderingen in de laboratoriumwaarden die tijdens één behandeljaar werden geconstateerd waren vergelijkbaar voor degarelix en een GnRH-agonist (leuproreline) die als comparator werd gebruikt.
Bij 17 2-6% van de patiënten die vóór de behandeling normale waarden hadden en met beide geneesmiddelen behandeld zijn, werden aanzienlijk afwijkende levertransaminasewaarden (ALT, AST en CGT) geconstateerd (> 3*ULN).
Een aanzienlijke afname werd na behandeling met beide geneesmiddelen geconstateerd in de hematologische waarden hematocriet (≤ 0,37) en hemoglobine (≤ 115 g/l) bij respectievelijk 40% en 13-15% van de patiënten die voorafgaand aan de behandeling normale waarden hadden.
Het is onbekend in hoeverre deze afname van hematologische waarden veroorzaakt wordt door de onderliggende prostaatkanker en in hoeverre het een gevolg is van de anti-androgene behandeling.
Bij resp.
6%, 2% en 15% van met degarelix behandelde patiënten en resp.
3%, 2% en 14% van de patiënten die met leuproreline waren behandeld werden duidelijk afwijkende waarden van kalium (≥ 5,8 mmol/l), creatinine (≥ 177 μ mol/l) en BUN (≥ 10,7 mmol/l) gezien bij patiënten die voorafgaand aan de behandeling normale waarden hadden.
Veranderingen in ECG metingen Veranderingen in de ECG metingen die tijdens één behandeljaar werden geconstateerd waren vergelijkbaar voor degarelix en een GnRH-agonist (leuproreline) die als comparator werd gebruikt.
Drie (< 1%) van de 409 patiënten in de degarelix groep en vier (2%) van 201 patiënten in de leuproreline 7,5 mg groep, hadden een QTcF ≥ 500 msec.
Van het begin tot het eind van het onderzoek bedroeg de gemiddelde verandering 12,0 msec voor degarelix en 16,7 msec voor leuproreline.
4.9 Overdosering
Er bestaat geen klinische ervaring met de gevolgen van een acute overdosis van degarelix.
Bij een overdosis dient de patiënt gecontroleerd te worden en indien nodig dient een geschikte behandeling te worden toegepast.
5.
FARMACOLOGISCHE EIGENSCHAPPEN
5.1 Farmacodynamische eigenschappen
Farmacotherapeutische categorie: overige hormoonantagonisten en verwante stoffen, ATC-code:
L02BX02
Degarelix is een selectieve gonadotrophin releasing hormone (GnRH) - antagonist die zich competitief en reversibel aan de GnRH-receptoren in de hypofyse bindt.
Dit veroorzaakt een snelle afname van de gonadotrofines, luteïniserende hormonen (LH) en follikel stimulerende hormonen (FSH), waardoor de testosteron(T) - afscheiding door de teelballen afneemt.
Van prostaatcarcinoom is bekend dat het gevoelig is voor androgenen en reageert op een behandeling waarbij de bron van de androgenen wordt verwijderd.
In tegenstelling tot GnRH-agonisten veroorzaken GnRH-antagonisten na aanvang van de behandeling geen LH-piek met achtereenvolgende testosteronpiek/stimulatie van de tumor en mogelijke symptomatische opvlamming.
Een enkelvoudige dosis van 240 mg degarelix gevolgd door een maandelijkse onderhoudsdosis van 80 mg, zorgt al gauw voor een afname in de concentratie LH, FSH en vervolgens testosteron.
De plasmaconcentratie dihydrotestosteron (DHT) neemt op gelijke wijze af als het testosteron.
Degarelix werkt effectief bij het verlagen en laag houden van de testosteronspiegel tot ver onder het niveau van medische castratie van 0,5 ng/ml.
Een maandelijkse onderhoudsdosis van 80 mg resulteerde bij 97% van de patiënten in langdurige testosterononderdrukking die ten minste één jaar aanhield.
De gemiddelde testosteronspiegel na een jaar van behandeling was 0,087 ng/ml (interkwartielafstand 0,06-0,15) N=167.
Resultaten van het fase III-bevestigingsonderzoek De werkzaamheid en veiligheid van degarelix is onderzocht in een open label, multicenter, gerandomiseerd, actieve comparator-gecontroleerd, onderzoek in parallelle groepen.
Er is onderzoek verricht naar de werkzaamheid en veiligheid van twee verschillende maandelijkse degarelix- doseringen met een aanvangsdosis van 240 mg (40 mg/ml) gevolgd door maandelijkse doses 18 subcutane toediening van 160 mg (40 mg/ml) of 80 mg (20 mg/ml), vergeleken met een maandelijkse intramusculaire toediening van 7,5 mg leuproreline bij patiënten met prostaatkanker die een anti- androgeen behandeling nodig hadden.
In totaal werden er 620 patiënten gerandomiseerd voor een van de drie behandelgroepen.
504 patiënten (81%) voltooiden het onderzoek.
In de degarelix 240/80 mg- behandelgroep beëindigden 41 patiënten (20%) hun deelname aan het onderzoek voortijdig, ten opzichte van 32 patiënten (16%) in de leuprorelinegroep.
Van de 610 behandelde patiënten had • 31% prostaatkanker, zonder uitzaaiingen • 29% prostaatkanker in een vergevorderd stadium zonder uitzaaiingen • 20% metastatische prostaatkanker • 7% een onbekende metastatische status • 13% eerder een curatieve operatie of bestraling ondergaan en een stijgende PSA-spiegel
De belangrijkste demografische gegevens binnen de groepen waren vergelijkbaar.
De gemiddelde leeftijd was 74 jaar (uiteenlopend van 47 tot 98 jaar).
Het primaire doel was om aan te tonen dat degarelix effectief is bij het verlagen en laag houden van de testosteronspiegel tot onder 0,5 ng/ml, gedurende de twaalf maanden durende behandeling.
Er is gekozen voor de laagst effectieve onderhoudsdosis van 80 mg degarelix.
Realisatie van testosteronserumspiegel (T) ≤ 0,5 ng/ml FIRMAGON werkt effectief bij het snel verlagen van de testosteronspiegel, zie Tabel 2.
Tabel 2: percentage van de patiënten waarbij T≤ 0,5 ng/ml na aanvang van de behandeling.
Tijd Dag 1 Dag 3 Dag 7 Dag 14 Dag 28
Degarelix 240/80 mg s.c.
52% 96% 99% 100% 100%
Leuproreline 7,5 mg i.m.
0% 0% 1% 18% 100%
Vermijden van een testosteronpiek Een ‘ piek’ werd gedefinieerd als een testosteronspiegel die binnen twee weken ≥ 15% was.
Geen van de patiënten die met degarelix zijn behandeld heeft een testosteronpiek ervaren; op dag 3 nam het testosterongehalte gemiddeld met 94% af.
Het merendeel van de patiënten die met leuproreline behandeld werden kreeg wel te maken met een testosteronpiek; op dag 3 was nam het testosterongehalte gemiddeld met 65% toe.
Dit verschil was statistisch significant (p < 0,001).
Afbeelding 1: percentuele verandering van de testosteronspiegel van de behandelgroep ten opzichte van de beginwaarde, tot dag 28 (gemiddelde met interkwartielafstand).
19 Het primaire eindpunt in de studie was de omvang van testosteronsuppressie na een jaar van behandeling met degarelix of leuproreline.
Het klinische voordeel van degarelix in vergelijking met leuproreline plus anti-androgeen in de aanvangsfase van de behandeling is niet aangetoond.
Langetermijneffect In dit onderzoek werd een succesvolle respons gedefinieerd als het bereiken van medische castratie op dag 28 en het onderhouden van deze waarde tot en met dag 364, waarbij afzonderlijke testosteronconcentraties nooit groter zijn dan 0,5 ng/ml.
Tabel 3:
Cumulatieve kans op testosteronspiegel van ≤ 0,5 ng/ml tussen dag 28 en dag 364.
Degarelix 240/80 mg N=207
Leuproreline 7,5 mg N=201
Aantal respondenten
202
194
Responspercentage (betrouwbaarheidsintervallen) *
97,2% (93,5-98,8%)
96,4% (92,5-98,2%)
* Kaplan Meier-schattingen binnen groep
Realisatie van een vermindering van prostaatspecifieke antigenen (PSA) Tijdens het klinisch onderzoek werd de omvang van de tumor niet direct gemeten, maar er was wel sprake van een indirecte positieve respons van de tumor zoals blijkt uit de verlaging van de gemiddelde PSA-waarde met 95% na twaalf maanden degarelix.
Tijdens het onderzoek is uitgegaan van een basiswaarde van de PSA van: • voor de behandelgroep met degarelix 240/80 mg 19,8 ng/ml (interkwartielafstand:
P25 9,4 ng/ml, P75 46,4 ng/ml) • voor de behandelgroep met leuproreline 7,5 mg, 17,4 ng/ml (interkwartielafstand:
P25 8,4 ng/ml, P75 56,5 ng/ml)
Afbeelding 2: percentuele verandering van de PSA-waarde van de behandelgroep ten opzichte van de basiswaarde, tot dag 56 (gemiddelde met interkwartielafstand).
20 Het verschil was statistisch significant (p < 0,001) bij de vooraf gespecificeerde analyse op dag 14 en dag 28.
De prostaatspecifiek antigeen (PSA) - niveaus zijn 64% lager binnen twee weken na de toediening van degarelix, 85% lager na een maand, 95% lager na drie maanden, en de waarde blijft laag (ongeveer 97%) gedurende het hele behandeljaar.
Van dag 56 tot dag 364 waren er geen significante verschillen tussen degarelix en de comparator wat betreft de percentuele verandering ten opzichte van de basiswaarde.
In het bevestigingsonderzoek waarbij FIRMAGON werd vergeleken met leuproreline werden periodieke elektrocardiogrammen afgenomen Bij beide behandelingen was er bij circa 20% van de patiënten sprake van QT/QTc-intervallen van meer dan 450 msec.
Van het begin tot het eind van het onderzoek bedroeg de gemiddelde verandering 12,0 msec voor FIRMAGON en voor leuproreline was dit 16,7 msec.
Bij 10% van de patiënten zijn na een jaar behandeling met FIRMAGON antilichamen tegen de degarelix geconstateerd.
Er is geen indicatie dat de werkzaamheid of veiligheid van de FIRMAGON- behandeling wordt beïnvloed door de antilichaamvorming na een jaar behandeling.
Werkzaamheid- en veiligheidsgegevens met betrekking tot de ontwikkeling na een jaar van antilichamen zijn niet beschikbaar.
5.2 Farmacokinetische eigenschappen
Absorptie Na subcutane toediening van 240 mg degarelix met een concentratie van 40 mg/ml aan prostaatkankerpatiënten tijdens het centrale onderzoek CS21, was AUC0-28 dagen 635 (602- 668) dag*ng/ml, Cmax was 66,0 (61,0-71,0) ng/ml en werd geconstateerd op tmax bij 40 (37-42) uur.
De gemiddelde laagste waarden waren ongeveer 11-12 ng/ml na de aanvangsdosis en 11-16 ng/ml na de onderhoudsdoses van 80 mg bij een concentratie van 20 mg/ml.
Degarelix wordt op bifasische wijze afgescheiden, met een gemiddelde terminale halfwaardetijd (t1/2) van ongeveer 43 dagen voor de aanvangsdosis en 28 dagen voor de onderhoudsdoses, op basis van een schatting met een populatie- farmacokinetiek-model.
De lange halfwaardetijd na subcutane toediening is het gevolg van een zeer trage afgifte van degarelix vanuit de ophoping die ontstaat op de injectieplaats(en).
Het 21 farmacokinetische gedrag van het geneesmiddel wordt beïnvloed door de concentratie van de oplossing in de injectie.
Hierdoor nemen Cmax en de biologische snelheid doorgaans af bij een hogere concentratie in de dosering, terwijl de halfwaardetijd toeneemt.
Daarom dienen er geen andere concentraties in de dosering te worden toegepast dan aanbevolen.
Distributie Het distributievolume bij gezonde, oudere mannen is ongeveer 1 l/kg.
Plasmaproteïnebinding ligt naar schatting rond de 90%.
Metabolisme Degarelix is gevoelig voor peptidische afbraak wanneer het geneesmiddel het hepatobiliaire systeem (lever- en galwegen) passeert en wordt meestal uitgescheiden in de vorm van peptidische deeltjes in de feces.
Er zijn na subcutane toediening geen significante hoeveelheden metabolieten gevonden in de plasmamonsters.
In vitro onderzoeken hebben aangetoond dat degarelix geen substraat is voor het menselijke CYP450-systeem.
Excretie Bij gezonde mannen wordt circa 20-30% van een enkelvoudige, intraveneus toegediende dosering uitgescheiden via de urine.
Dit duidt erop dat 70-80% wordt uitgescheiden via het hepatobiliaire systeem.
Het afscheiden van degarelix bij een enkelvoudige intraveneuze toediening (0,864- 49,4 µg/kg) bij gezonde, oudere mannen is 35-50 ml/h/kg.
Bijzondere populaties:
Patiënten met een nieraandoening Er is geen farmacokinetisch onderzoek verricht onder patiënten met een nieraandoening.
Slechts ca.
20-30% van elke degarelix-dosering wordt onveranderd weer door de nieren afgescheiden.
Een populatie-PK-analyse van de gegevens uit het fase III-bevestigingsonderzoek heeft aangetoond dat het afscheiden van degarelix bij patiënten met een lichte tot matige nieraandoening met ongeveer 23% wordt verminderd.
Daarom is het niet raadzaam de dosering voor deze patiënten aan te passen.
Er zijn nauwelijks gegevens over patiënten met een ernstige nieraandoening.
Daarom is bij deze patiëntenpopulatie voorzichtigheid geboden.
Patiënten met een leveraandoening Degarelix is onderzocht in een farmacokinetisch onderzoek onder patiënten met een lichte tot matige leveraandoening.
Er zijn geen tekenen van verhoogde blootstelling onder patiënten met een leveraandoening geconstateerd ten opzichte van gezonde personen.
Voor patiënten met een lichte of matige leveraandoening is het niet nodig om de dosering aan te passen.
Patiënten met een ernstige leveraandoening zijn niet onderzocht en bij deze groep is dan ook voorzichtigheid geboden.
5.3 Gegevens uit het preklinisch veiligheidsonderzoek
Uit voortplantingsonderzoek onder dieren is gebleken dat degarelix mannetjesdieren onvruchtbaar maakt.
Dit is te wijten aan het farmacologisch effect, dat reversibel is.
Bij het onderzoek naar de reproductietoxiciteit onder vrouwtjes werden farmacologische eigenschappen waargenomen die voor degarelix verwacht werden.
Degarelix veroorzaakte een dosisafhankelijke verlenging van de paartijd en de zwangerschap, een lager aantal corpora lutea, en een hoger aantal mislukte zwangerschappen voor en na implantatie, miskramen, vroegtijdig overlijden van embryo/foetus, vroeggeboortes en een langere baringstijd.
Preklinisch onderzoek op het gebied van veiligheidsfarmacologie, toxiciteit bij herhaalde dosering, genotoxiciteit en carcinogeen potentieel duidde niet op een speciaal risico voor mensen.
Zowel in vitro als in vivo studies toonden geen verschijnselen van QT verlenging.
In acute, subacute en chronische toxiciteitsstudies bij ratten en apen na subcutane toediening van degarelix werd geen doelorgaantoxiciteit waargenomen.
Bij dieren werd plaatselijke, aan het geneesmiddel gerelateerde irritatie geconstateerd als degarelix subcutaan en in hoge doses werd toegediend.
22 6.
FARMACEUTISCHE GEGEVENS
6.1 Lijst van hulpstoffen
Poeder Mannitol (E421)
Oplosmiddel Water voor injecties
6.2 Gevallen van onverenigbaarheid
In verband met het ontbreken van onderzoek naar onverenigbaarheden, mag dit geneesmiddel niet met andere geneesmiddelen gemengd worden.
6.3 Houdbaarheid
3 jaar
Na reconstitutie Aangetoond fysisch-chemisch stabiel gedurende twee uur bij 25ºC.
Vanuit microbiologisch oogpunt dient het product direct te worden gebruikt, tenzij het risico op microbiële infecties door de reconstitutiemethode wordt uitgesloten.
Indien het product niet direct gebruikt wordt zijn de bewaartijd en – omstandigheden de verantwoordelijkheid van de gebruiker.
6.4 Speciale voorzorgsmaatregelen bij bewaren
Voor dit geneesmiddel zijn er geen speciale bewaarcondities.
Voor de bewaarcondities van het opgeloste geneesmiddel, zie rubriek 6.3.
6.5 Aard en inhoud van de verpakking
Glazen flacons Type I met bromobutyl rubber dop en aluminium flip-off verzegeling.
2 flacons met 120 mg poeder voor oplossing voor injectie 2 flacons met 6 ml oplosmiddel 2 spuiten (5 ml) 2 reconstitutienaalden (21G 0,8 x 50 mm) 2 injectienaalden (27G 0,4 x 25 mm)
6.6 Speciale voorzorgsmaatregelen voor het verwijderen en andere instructies
Geen bijzondere vereisten voor verwijderen.
Instructies voor gebruik:
De instructies voor oplossing dienen zorgvuldig te worden opgevolgd.
Toediening van andere concentraties wordt niet aanbevolen omdat de gelvorming door de concentratie wordt beïnvloed.
De gereconstitueerde oplossing dient een heldere vloeistof te zijn, zonder onopgeloste deeltjes.
OPMERKING: • HOUD DE AMPULLEN TE ALLEN TIJDE IN EEN VERTICALE POSITIE • DE AMPULLEN MOGEN NIET WORDEN GESCHUD
De verpakking bevat 2 sets poeder en oplosmiddel die voorbereid moeten worden voor subcutane injectie.
Daarom moeten onderstaande instructies twee maal herhaald worden.
23 1.
Zuig 3,0 ml oplosmiddel voor injectie op met de reconstitutienaald (groene naald, 21G / 0,8 x 50 mm).
Verwijder de ampul met het overgebleven oplosmiddel.
2.
Injecteer het oplosmiddel langzaam in de poederflacon.
VERWIJDER DE SPUIT EN DE NAALD NIET, zodat het geneesmiddel en de spuit steriel blijven.
3.
HOUD DE AMPUL RECHTOP, IN VERTICALE POSITIE.
Draai de ampul zeer voorzichtig in de rondte totdat de vloeistof helder en zonder onopgelost poeder of deeltjes is.
Indien het poeder zich aan de ampul hecht boven het vloeistofniveau, dient de ampul iets scheef te worden gehouden.
NIET SCHUDDEN, OM SCHUIMVORMING TE VOORKOMEN
Een randje met kleine luchtbelletjes rond het vloeistofoppervlak is acceptabel.
De oplosprocedure kan in sommige gevallen 15 minuten duren, maar duurt doorgaans maar een paar minuten.
4.
Houd de ampul een beetje schuin en zorg dat de naald in het onderste deel van de ampul blijft.
Zuig 3,0 ml van de oplossing op zonder de ampul ondersteboven te houden..
5.
Vervang de groene naald door de witte naald voor diepe subcutane injectie (27 G / 0,4 x 25 mm).
Zorg dat alle luchtbelletjes verdwijnen.
6.
Pak een huidplooi van de buik en trek het subcutane weefsel omhoog.
Dien een diepe subcutane injectie toe.
Breng de naald hiervoor diep in onder een hoek van minimaal 45 graden.
7.
Injecteer 3,0 ml FIRMAGON 120 mg direct na reconstitutie *.
8.
Zet de injectie niet direct in een ader.
Trek de zuiger voorzichtig terug om te controleren of er bloed geaspireerd wordt.
Indien er bloed in de spuit terecht komt kan het geneesmiddel niet langer gebruikt worden.
Breek de procedure af en verwijder de spuit en de naald (los een nieuwe dosis op voor de patiënt).
9.
Herhaal de oplosprocedure voor de tweede dosis.
Kies een andere injectieplaats en injecteer 3,0 ml.
24 Let op:
• De injecties dienen niet te worden toegediend op plaatsen waar de patiënt aan druk wordt blootgesteld, zoals dicht bij de riem of tailleband, of vlakbij de ribben.
* Aangetoond fysisch-chemisch stabiel gedurende twee uur bij 25ºC.
Vanuit microbiologisch oogpunt dient het product direct te worden gebruikt, tenzij het risico op microbiële infecties door de reconstitutiemethode wordt uitgesloten.
Indien het product niet direct gebruikt wordt zijn de bewaartijd en – omstandigheden de verantwoordelijkheid van de gebruiker.
7.
HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Ferring Pharmaceuticals A/S Kay Fiskers Plads 11 DK-2300 Kopenhagen S Denemarken Tel: +45 88 33 88 34
8.
NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING(EN) VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
9.
DATUM VAN EERSTE VERLENING VAN DE VERGUNNING/HERNIEUWING VAN DE VERGUNNING
{DD/MM/JJJJ}
10.
DATUM VAN HERZIENING VAN DE TEKST
{DD/MM/JJJJ}
Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europese Geneesmiddelen Bureau (EMEA) http://www.emea.europa.eu /
25 BIJLAGE II
A.
HOUDER VAN DE VERGUNNING(EN) VOOR DE VERVAARDIGING VERANTWOORDELIJK VOOR VRIJGIFTE
B.
VOORWAARDEN VERBONDEN AAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
26 A.
HOUDER VAN DE VERGUNNING(EN) VOOR DE VERVAARDIGING VERANTWOORDELIJK VOOR VRIJGIFTE
Naam en adres van de fabrikant verantwoordelijk voor vrijgifte
Ferring GmbH Wittland 11 D-24109 Kiel Duitsland
B.
VOORWAARDEN VERBONDEN AAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
• VOORWAARDEN OF BEPERKINGEN OPGELEGD AAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN TEN AANZIEN VAN DE AFLEVERING EN HET GEBRUIK
Aan medisch voorschrift onderworpen geneesmiddel.
• VOORWAARDEN OF BEPERKINGEN MET BETREKKING TOT EEN VEILIG EN DOELTREFFEND GEBRUIK VAN HET GENEESMIDDEL
De houder van de vergunning voor het in de handel brengen zal de details van een educatieprogramma overeenkomen met de nationale bevoegde autoriteiten en dient een dergelijk programma te implementeren om ervoor zorg te dragen dat, voor het voorschrijven, alle artsen worden voorzien van een informatiepakket voor beroepsbeoefenaren wat het volgende bevat: • Educatie materiaal • Samenvatting van de Productkenmerken (SPC) en bijsluiter en etiketteringstekst
Hoofdelementen die in het educatiemateriaal dienen te zijn opgenomen
• Indicatie • Gebruiksinstructie • Informatie over de vorming van een gel-depot en mogelijke reacties op de plaats van injectie • Informatie over geïdentificeerde en mogelijke risico’ s
• ANDERE VOORWAARDEN
Geneesmiddelenbewakingssysteem De houder van de vergunning voor het in de handel brengen dient te verzekeren dat er een geneesmiddelenbewakingssysteem beschikbaar en functioneel is zoals omschreven in versie 2.0 van Module 1.8.1. van de aanvraag tot inschrijving zowel voor als tijdens het op de markt brengen van het product.
Risk Management Plan De houder van de vergunning voor het in de handel brengen verplicht zich studies en aanvullende geneesmiddelenbewakingsactiviteiten uit te voeren conform de gegevens in het geneesmiddelenbewakingsplan zoals is goedgekeurd in versie 4.2 van het Risk Management Plan (RMP) dat is omschreven in Module 1.8.2. van de registratie-aanvraag en van elke volgende herziening van het RMP die is goedgekeurd door de CHMP.
Conform de CHMP-richtlijnen over Risk Management Systemen voor geneesmiddelen voor humaan gebruik, dient een herzien RMP gelijktijdig te worden ingediend met het volgende Periodic Safety Update Report (PSUR).
Verder dient een herzien RMP te worden ingediend 27 • Wanneer nieuwe informatie wordt ontvangen welke van invloed kan zijn op de huidige veiligheidsinformatie, het geneesmiddelenbewakingsplan of risicobeperkende maatregelen • Binnen 60 dagen van het behalen van een belangrijke (geneesmiddelenbewakings- of risicobeperkende) mijlpaal • Op verzoek van de EMEA
28 BIJLAGE III
ETIKETTERING EN BIJSLUITER
29 A.
ETIKETTERING
30 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD
DOOSJE VOOR FIRMAGON 80 mg poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
FIRMAGON 80 mg poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie degarelix
2.
GEHALTE AAN WERKZA(A)M(E) BESTANDDE(E)L(EN)
Elke ampul bevat 80 mg degarelix (als acetaat).
Na reconstitutie bevat 1 ml van de gereconstitueerde oplossing 20 mg degarelix.
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Mannitol (E421), water voor injecties
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
Poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie.
1 flacon met 80 mg degarelix (poeder) 1 flacon met 6 ml oplosmiddel 1 injectiespuit 1 reconstitutienaald 1 injectienaald
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)
Voor gebruik de bijsluiter lezen.
Uitsluitend voor subcutaan gebruik.
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG
8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP:
9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
31 10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Ferring Pharmaceuticals A/S Kay Fiskers Plads 11 2300 Kopenhagen S Denemarken +45 88 33 88 34
12.
NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING(EN) VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/0/00/000/000
13.
PARTIJNUMMER
Lot:
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING
Geneesmiddel op medisch voorschrift.
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
16.
INFORMATIE IN BRAILLE
Rechtvaardiging voor uitzondering van braille is aanvaardbaar.
32 GEGEVENS DIE TEN MINSTE OP PRIMAIRE KLEINVERPAKKINGEN MOETEN WORDEN VERMELD
FLACON VOOR FIRMAGON 80 mg poeder voor oplossing voor injectie
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL EN DE TOEDIENINGWEG(EN)
FIRMAGON 80 mg poeder voor injectie degarelix uitsluitend SC gebruik
2.
WIJZE VAN TOEDIENING
Voor gebruik de bijsluiter lezen.
3.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP:
4.
PARTIJNUMMER
Lot:
5.
INHOUD UITGEDRUKT IN GEWICHT, VOLUME OF EENHEID
80 mg
6.
OVERIGE
33 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD
DOOSJE VOOR FIRMAGON 120 mg poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
FIRMAGON 120 mg poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie degarelix
2.
GEHALTE AAN WERKZA(A)M(E) BESTANDDE(E)L(EN)
Elke ampul bevat 120 mg degarelix (als acetaat).
Na reconstitutie bevat 1 ml van de gereconstitueerde oplossing 40 mg degarelix.
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Mannitol (E421), water voor injecties
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
Poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie.
2 flacons met 120 mg degarelix (poeder) 2 flacons met 6 ml oplosmiddel 2 injectiespuiten 2 reconstitutienaalden 2 injectienaalden
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)
Voor gebruik de bijsluiter lezen.
Uitsluitend voor subcutaan gebruik.
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG
8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP:
9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
34 10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Ferring Pharmaceuticals A/S Kay Fiskers Plads 11 2300 Kopenhagen S Denemarken +45 88 33 88 34
12.
NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING(EN) VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/0/00/000/000
13.
PARTIJNUMMER
Lot:
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING
Geneesmiddel op medisch voorschrift.
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
16.
INFORMATIE IN BRAILLE
Rechtvaardiging voor uitzondering van braille is aanvaardbaar.
35 GEGEVENS DIE TEN MINSTE OP PRIMAIRE KLEINVERPAKKINGEN MOETEN WORDEN VERMELD
FLACON VOOR FIRMAGON 120 mg poeder voor oplossing voor injectie
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL EN DE TOEDIENINGWEG(EN)
FIRMAGON 120 mg poeder voor injectie degarelix uitsluitend SC gebruik
2.
WIJZE VAN TOEDIENING
Voor gebruik de bijsluiter lezen.
3.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP:
4.
PARTIJNUMMER
Lot
5.
INHOUD UITGEDRUKT IN GEWICHT, VOLUME OF EENHEID
120 mg
6.
OVERIGE
36 GEGEVENS DIE TEN MINSTE OP PRIMAIRE KLEINVERPAKKINGEN MOETEN WORDEN VERMELD
FLACON VOOR OPLOSMIDDEL 6 ml water voor injecties
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL EN DE TOEDIENINGWEG(EN)
Oplosmiddel voor FIRMAGON
Water voor injecties
2.
WIJZE VAN TOEDIENING
Voor gebruik de bijsluiter lezen.
3.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP:
4.
PARTIJNUMMER
Lot:
5.
INHOUD UITGEDRUKT IN GEWICHT, VOLUME OF EENHEID
6 ml
6.
OVERIGE
37 B.
BIJSLUITER
38 BIJSLUITER:
INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER
FIRMAGON 80 mg poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie Degarelix
Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel.
− Bewaar deze bijsluiter.
Het kan nodig zijn om deze nog eens door te lezen. − Heeft u nog vragen, raadpleeg dan uw arts − Dit geneesmiddel is aan u persoonlijk voorgeschreven.
Geef dit geneesmiddel niet door aan anderen.
Dit geneesmiddel kan schadelijk voor hen zijn, zelfs als de verschijnselen dezelfde zijn als waarvoor u het geneesmiddel heeft gekregen. − Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of als er bij u een bijwerking optreedt die niet in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
In deze bijsluiter:
1.
Wat is FIRMAGON en waarvoor wordt het gebruikt 2.
Wat u moet weten voordat u FIRMAGON gebruikt 3.
Hoe wordt FIRMAGON gebruikt 4.
Mogelijke bijwerkingen 5.
Hoe bewaart u FIRMAGON 6.
Aanvullende informatie
1.
WAT IS FIRMAGON EN WAARVOOR WORDT HET GEBRUIKT
FIRMAGON bevat degarelix.
Degarelix is een synthetische hormoonblokker die gebruikt wordt in de behandeling van prostaatkanker.
Degarelix imiteert een natuurlijk hormoon (gonadotrofine-afgevend hormoon, GnRH) en blokkeert rechtstreeks de effecten daarvan.
Hierdoor verlaagt Degarelix onmiddellijk de mannelijke hormoonspiegel testosteron dat prostaatkanker stimuleert.
2.
WAT U MOET WETEN VOORDAT U FIRMAGON GEBRUIKT
Gebruik FIRMAGON niet:
− als u allergisch (overgevoelig) bent voor degarelix of voor één van de andere bestanddelen van FIRMAGON.
Wees extra voorzichtig met FIRMAGON
Raapleeg uw arts bij één van de volgende klachten: − Hartritmeproblemen (aritmie), of als u behandeld wordt met medicijnen voor deze aandoening.
Het risico op hartritmeproblemen kan stijgen bij gebruik van FIRMAGON. − Suikerziekte (diabetes mellitus).
Verslechtering of optreden van diabetes kan voorkomen.
Als u diabetes heeft moet u wellicht vaker uw bloedglucosespiegel meten.
Gebruik met andere geneesmiddelen
FIRMAGON kan een wisselwerking hebben met sommige medicijnen die gebruikt worden in de behandeling voor hartritmeproblemen (bijv. kinidine, procanamide, amiodaron en sotalol) of andere medicijnen die een effect kunnen hebben op het hartritme (bijv. methadon, cisapride, moxifloxacine, antipsychotica).
Vertel uw arts als u andere geneesmiddelen gebruikt of kort geleden heeft gebruikt.
Dit geldt ook voor geneesmiddelen die u zonder voorschrift kunt krijgen.
39 Rijvaardigheid en het gebruik van machines
Vermoeidheid en duizeligheid zijn veel voorkomende bijwerkingen die uw rijvaardigheid of vermogen om machines te bedienen negatief kunnen beïnvloeden.
Deze bijwerkingen kunnen het gevolg zijn van de behandeling of een effect van een onderliggende ziekte.
3.
HOE WORDT FIRMAGON GEBRUIKT
Dit geneesmiddel wordt gewoonlijk door een verpleegkundige of arts geïnjecteerd.
De gebruikelijke aanvangsdosis is twee injecties van 120 mg.
Daarna ontvangt u maandelijks een injectie van 80 mg.
De injectievloeistof vormt een gel waardoor een constante afgifte van degarelix plaatsvindt over een periode van 1 maand.
FIRMAGON dient UITSLUITEND onder de huid te worden geïnjecteerd (subcutaan).
FIRMAGON mag NIET in een bloedvat worden gespoten (intraveneus).
Neem voorzorgsmaatregelen om te voorkomen dat er per ongeluk in de ader wordt geïnjecteerd.
De injectieplaats in de buikregio varieert.
Wat u moet doen wanneer u bent vergeten FIRMAGON te gebruiken
Als u denkt dat uw maandelijkse dosis FIRMAGON vergeten is, vertel dit dan aan uw arts.
Als u nog vragen heeft over het gebruik van dit geneesmiddel, vraag dan uw arts of apotheker.
4.
MOGELIJKE BIJWERKINGEN
Zoals alle geneesmiddelen kan FIRMAGON bijwerkingen veroorzaken, hoewel niet iedereen deze bijwerkingen krijgt.
De frequentie van onderstaande bijwerkingen is gemeten volgens het volgende schema: − zeer vaak (bij meer dan 1 op de 10 gebruikers) − vaak (bij 1 tot 10 gebruikers op de 100): − soms (bij 1 tot 10 gebruikers op de 1.000): − zelden (bij 1 tot 10 gebruikers op de 10.000): − zeer zelden (bij meer dan 1 op de 10.000 gebruikers) − onbekend (kan niet worden geschat op basis van de beschikbare gegevens)
Zeer vaak Opvliegers, pijn op de injectieplaats en roodheid.
Vaak − zwelling op de plaats van injectie, bobbeltje en hardheid − rillingen, koorts of griepachtige ziekte na injectie − moeite met slapen, vermoeidheid, zwakte, duizeligheid, hoofdpijn − gewichtstoename, verhoogde leverenzymspiegels − overmatig transpireren (ook nachtzweten)
Soms − verlies van seksueel verlangen, impotentie, kleiner worden van testikels, pijn in testikels, zwelling van de borst, pijn in het bekken (ontsteking van de prostaatklier), gevoeligheid prostaat, achterwaartse ejaculatie (ejaculatie naar de urineblaas) − depressie, angst − uitslag, roodheid van huid, lokale huidskleurveranderingen, haaruitval, broze nagels − allergische reacties, netelroos − verminderde eetlust, verstopping, diarree, braken, droge mond, naar gevoel in de buik.
40 − bloedarmoede − hoge bloeddruk, veranderingen in elektrocardiogram (bijv. eerstegraads atrioventriculair blok, verlengd QT-interval), flauwvallen − spataderen (vergrote en gekronkelde ader), gelokaliseerd oedeem (lokale zwelling) − pijn aan het bewegingsapparaat, spierzwakte − vaak moeten plassen, urgentie-plassen (nodig moeten plassen), gestoorde nierfunctie, gewichtsafname − oorsuizen
Bijwerkingen op de injectieplaats treden het meest op bij de aanvangsdosis en minder vaak bij de onderhoudsdosis.
Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of als er bij u een bijwerking optreedt die niet in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
5.
HOE BEWAART U FIRMAGON
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
Voor dit geneesmiddel zijn er geen speciale bewaarcondities.
Gebruik FIRMAGON niet meer na de vervaldatum die staat vermeld op de doos na EXP.
De vervaldatum verwijst naar de laatste dag van die maand.
Na oplossen Het is aangetoond dat de oplossing fysisch-chemisch stabiel blijft gedurende twee uur bij 25ºC.
Om bacteriële vervuiling te voorkomen moet het product direct worden gebruikt, tenzij het risico op een dergelijke infectie door de manier van oplossen wordt uitgesloten.
Als het product niet direct gebruikt wordt zijn de bewaartijd en – omstandigheden de verantwoordelijkheid van de gebruiker.
6.
AANVULLENDE INFORMATIE
Wat bevat FIRMAGON
− Het werkzame bestanddeel is degarelix.
Elke flacon bevat 80 mg degarelix.
Na oplossen bevat 1 ml van de bereide oplossing 20 mg degarelix. − Het andere bestanddeel van het poeder is mannitol (E 421). − Het oplosmiddel is water voor injecties.
Hoe ziet FIRMAGON er uit en wat is de inhoud van de verpakking
FIRMAGON is een poeder voor oplossing voor injectie.
Het poeder is wit tot gebroken wit.
Het oplosmiddel is een heldere, kleurloze vloeistof.
1 verpakking bevat:
1 flacon met poeder dat 80 mg degarelix bevat en 1 flacon met 6 ml oplosmiddel.
1 spuit, 1 reconstitutienaald en 1 injectienaald.
Houder van de vergunning voor het in de handel brengen en fabrikant
Houder van de vergunning voor het in de handel brengen:
Ferring Pharmaceuticals A/S Kay Fiskers Plads 11 DK-2300 Kopenhagen S Denemarken 41 Tel. +45 8833 8834
Fabrikant:
Ferring GmbH Wittland 11 D-24109 Kiel Duitsland
Neem voor alle informatie met betrekking tot dit geneesmiddel contact op met de lokale vertegenwoordiger van de houder van de vergunning voor het in de handel brengen:
België/Belgique/Belgien NV Ferring SA Hopmarkt 9 b.3 B-9300 Aalst/Alost Tél/Tel: + 32-53 72 92 00 ferringnvsa@ferring.be
Luxembourg/Luxemburg NV Ferring SA Hopmarkt 9 b.3 B-9300 Aalst/Alost Tél/Tel: + 32-53 72 92 00 ferringnvsa@ferring.be
ÐÑÐ»Ð³Ð°ÑÐ¸Ñ Ð¤Ð°ÑÐ¼Ð°ÑÑÐ¸Ñ ÐÑÐ»Ð³Ð°ÑÐ¸Ñ Ð¡Ð¾ÑÐ¸Ñ 1612 Ð¶.Ðº.
ÐÐ°Ð³ÐµÑÐ° ÑÐ».Ð¢ÑÐ¾ÑÐ½ÑÐºÐ¸ Ð¿ÑÐ¾ÑÐ¾Ð´ 16 ÑÐµÐ».: + 359 2 895 21 10 BulgariaInfo@pharmaswiss.com
Magyarország Ferring Magyarország Gyógyszerkereskedelmi Kft.
Váci út 140.
H-1138 Budapest Tel.: + 36 1 236 3800 ferring@ferring.hu
Č eská republika Ferring Pharmaceuticals CZ s.r.o.
K Rybníku 475 PSČ 252 42 Jesenice u Prahy Tel: + 420 241 041 111 czinfo@ferring.com
Malta E.J.
BUSUTTIL LTD NICHE Apts., No.
1, TRIQ IX-XORROX B’ KARA BKR 1633 MALTA Tel: + 356 21447184 admin@ejbusuttil.com
Danmark Ferring Lægemidler A/S Kay Fiskers Plads 11 DK-2300 København S Tlf: + 45 88 16 88 17 ferring@ferring.dk
Nederland Ferring BV Postbus 184 NL-2130 AD HOOFDDORP Tel: + 31-235680300
Deutschland Ferring Arzneimittel GmbH Fabrikstraße 7 D-24103 Kiel Tel: + 49-(0)431-5852 0 info-service@ferring.de
Norge Ferring Legemidler AS (Nydalsveien 36B) Postboks 4445 Nydalen N-0403 Oslo Tlf: + 47 22 02 08 80 mail@oslo.ferring.com
Eesti MEDA Pharma SIA Narva mnt.
11D EE 10151 Tallinn Tel: + 372 62 61 025 Info.bb@medapharma.eu
Österreich Ferring Arzneimittel GesmbH Wienerbergstraße 11 A-1100 Wien Tel: + 43 1 60 808 0 office@ferring.at
Ελλάδα Ferring Ελλάς ΑΕ
42
Polska Ferring Pharmaceuticals SA Spół ka Akcyjna
Γκύζη 3 GR 151 25 Μαρούσι Τηλ: + 30 210 68 43 449
Przedstawicielstwo w Polsce Ul.
Królowej Marysień ki 11/4 PL – 02-954 Warszawa Tel.: + 48 22 842 71 00 ferring@ferringpl.com.pl
España Ferring, S.A.U.
C / Gobelas, nº 11 E-28023 Madrid Tel: + 34 91 799 47 80
Portugal Ferring Portuguesa – Produtos Farmacêuticos, Sociedade Unipessoal, Lda.
Rua Alexandre Herculano, Edifício 1, Piso 6 P-2795-240 Linda-a-Velha Tel: + 351 21 940 51 90
France Ferring S.A.S.
7, rue Jean-Baptiste Clément F-94250 Gentilly Tél: + 33 1 49 08 91 23
România Ferring Pharmaceuticals SA ReprezentanÅ£ a în România Str.
C.A.
Rosetti nr.
17, biroul 501 Bucureş ti 020011 – RO Tel: + 40 21 527 03 02
Ireland Ferring Ireland Ltd.
United Drug House Magna Drive Magna Business Park Citywest Road IRL - Dublin 24 + 353 (0)1 4637355
Slovenija PharmaSwiss d.o.o.
Wolfowa 1 SI-1000 Ljubljana Tel: + 386 1 23 64 700 SloveniaInfo@pharmaswiss.com
Ísland Vistor hf.
Hörgatúni 2 IS-210 Garðabæ Sími: + 354 535 70 00
Slovenská republika Ferring Pharmaceuticals SA BC Aruba, Galvaniho 7/D SK-821 04 Bratislava Tel: + 421 2 54 416 010 SK0-Recepcia@ferring.com
Italia Ferring S.p.A.
Via Senigallia 18/2 I-20161 Milano Tel: + 39 02 640 00 11
Suomi/Finland Ferring Lääkkeet Oy PL 23 FIN-02241 Espoo Puh/Tel: + 358-207 401440
Κύπρος Χρ.
Γ.
Παπαλοΐζου Λτδ T.Θ.
21148 CY 1502 Λευκωσία Τηλ: + 357 22490305
Sverige Ferring Läkemedel AB Box 4041 SE-203 11 Malmö Tel: + 46 40 691 69 00 info@ferring.se
Latvija MEDA Pharma SIA Ojā ra Vā cieš a iela 13 Rī ga LV-1004 Tel: + 371 67 805 140 Info.bb@medapharma.eu
United Kingdom Ferring Pharmaceuticals Ltd The Courtyard, Waterside Drive Langley, Berkshire, SL3 6EZ – UK Tel: + 01753 214800 Contact@Ferring.co.uk
Lietuva MEDA Pharma SIA 43 134 Veiveriu g.
LT-46352, Kaunas Tel: +370 37330509 Info.bb@medapharma.eu
Deze bijsluiter is voor de laatste keer goedgekeurd in {MM/JJJJ}.
Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is verkrijgbaar op de website van het Europese Geneesmiddelen Agentschap (EMEA): http://www.emea.europa.eu /.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
De volgende informatie is alleen bestemd voor artsen of andere beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg:
Aanwijzingen voor een juist gebruik
OPMERKING: • HOUD DE AMPULLEN TE ALLEN TIJDE IN EEN VERTICALE POSITIE • SCHUD DE AMPULLEN NIET
De verpakking bevat 1 set poeder en oplosmiddel die voorbereid moeten worden voor subcutane injectie (s.c.).
1.Zuig 4,2 ml oplosmiddel voor injectie op met de reconstitutienaald (groene naald, 21 G / 0,8 x 50 mm).
Verwijder de ampul met het overgebleven oplosmiddel.
2.
Injecteert het oplosmiddel langzaam in de poederflacon.
VERWIJDER DE SPUIT EN DE NAALD NIET, zodat het geneesmiddel en de spuit steriel blijven.
3.
HOUD DE AMPUL RECHTOP, IN VERTICALE POSITIE Draai de ampul zeer voorzichtig in de rondte totdat de vloeistof helder en zonder onopgelost poeder of deeltjes is.
Indien het poeder zich aan de ampul hecht boven het vloeistofniveau, dient de ampul iets scheef te worden gehouden.
NIET SCHUDDEN, OM SCHUIMVORMING TE VOORKOMEN
Een randje met kleine luchtbelletjes rond het vloeistofoppervlak is acceptabel.
De oplosprocedure kan in sommige gevallen 15 minuten duren, maar duurt doorgaans maar een paar minuten.
4.
Houd de ampul een beetje schuin en zorg dat de naald in het onderste deel van de ampul blijft.
Zuig 4,0 ml van de oplossing op zonder de ampul ondersteboven te houden.
44 5.
Vervang de groene naald door de witte naald voor diepe subcutane injectie (27 G / 0,4 x 25 mm).
Zorg dat alle luchtbelletjes verdwijnen.
6.
Pak een huidplooi van de buik en trek het subcutane weefsel omhoog.
Dien een diepe subcutane injectie toe.
Breng de naald hiervoor diep in onder een hoek van minimaal 45 graden.
7.
Injecteer 4,0 ml FIRMAGON 80 mg direct na reconstitutie. * 8.
Zet de injectie niet direct in een ader.
Trek de zuiger voorzichtig terug om te controleren of er bloed geaspireerd wordt.
Indien er bloed in de spuit terecht komt kan het geneesmiddel niet langer gebruikt worden.
Breek de procedure af en verwijder de spuit en de naald (los een nieuwe dosis op voor de patiënt).
Let op:
− De injecties dienen niet te worden toegediend op plaatsen waar de patiënt aan druk wordt blootgesteld, zoals dicht bij de riem of tailleband, of vlakbij de ribben.
* Aangetoond fysisch-chemisch stabiel gedurende twee uur bij 25ºC.
Vanuit microbiologisch oogpunt dient het product direct te worden gebruikt, tenzij het risico op microbiële infecties door de reconstitutiemethode wordt uitgesloten.
Indien het product niet direct gebruikt wordt zijn de bewaartijd en – omstandigheden de verantwoordelijkheid van de gebruiker.
45 BIJSLUITER:
INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER
FIRMAGON 120 mg poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie Degarelix
Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel.
− Bewaar deze bijsluiter.
Het kan nodig zijn om deze nog eens door te lezen. − Heeft u nog vragen, raadpleeg dan uw arts. − Dit geneesmiddel is aan u persoonlijk voorgeschreven.
Geef dit geneesmiddel niet door aan anderen.
Dit geneesmiddel kan schadelijk voor hen zijn, zelfs als de verschijnselen dezelfde zijn als waarvoor u het geneesmiddel heeft gekregen. − Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of als er bij u een bijwerking optreedt die niet in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
In deze bijsluiter:
1.
Wat is FIRMAGON en waarvoor wordt het gebruikt 2.
Wat u moet weten voordat u FIRMAGON gebruikt 3.
Hoe wordt FIRMAGON gebruikt 4.
Mogelijke bijwerkingen 5.
Hoe bewaart u FIRMAGON 6.
Aanvullende informatie
1.
WAT IS FIRMAGON EN WAARVOOR WORDT HET GEBRUIKT
FIRMAGON bevat degarelix.
Degarelix is een synthetische hormoonblokker die gebruikt wordt in de behandeling van prostaatkanker.
Degarelix imiteert een natuurlijk hormoon (gonadotrofine-afgevend hormoon, GnRH) en blokkeert rechtstreeks de effecten daarvan.
Hierdoor verlaagt Degarelix onmiddellijk de mannelijke hormoonspiegel testosteron dat prostaatkanker stimuleert.
2.
WAT U MOET WETEN VOORDAT U FIRMAGON GEBRUIKT
Gebruik FIRMAGON niet:
− Als u allergisch (overgevoelig) bent voor degarelix of voor één van de andere bestanddelen van FIRMAGON.
Wees extra voorzichtig met FIRMAGON
Raapleeg uw arts bij één van de volgende klachten: − Hartritmeproblemen (aritmie), of als u behandeld wordt met medicijnen voor deze aandoening.
Het risico op hartritmeproblemen kan stijgen bij gebruik van FIRMAGON. − Suikerziekte (diabetes mellitus).
Verslechtering of optreden van diabetes kan voorkomen.
Als u diabetes heeft moet u wellicht vaker uw bloedglucosespiegel meten.
Gebruik met andere geneesmiddelen
FIRMAGON kan een wisselwerking hebben met sommige medicijnen die gebruikt worden in de behandeling voor hartritmeproblemen (bijv. kinidine, procanamide, amiodaron en sotalol) of andere medicijnen die een effect kunnen hebben op het hartritme (bijv. methadon, cisapride, moxifloxacine, antipsychotica).
Vertel uw arts als u andere geneesmiddelen gebruikt of kort geleden heeft gebruikt.
Dit geldt ook voor genessmiddelen die u zonder voorschrift kunt krijgen.
46 Rijvaardigheid en het gebruik van machines
Vermoeidheid en duizeligheid zijn veel voorkomende bijwerkingen die uw rijvaardigheid of vermogen om machines te bedienen negatief kunnen beïnvloeden.
Deze bijwerkingen kunnen het gevolg zijn van de behandeling of een effect van een onderliggende ziekte.
3.
HOE WORDT FIRMAGON GEBRUIKT
Dit geneesmiddel wordt gewoonlijk door een verpleegkundige of arts geïnjecteerd.
De gebruikelijke aanvangsdosis is twee injecties van 120 mg.
Daarna ontvangt u maandelijks een injectie van 80 mg.
De injectievloeistof vormt een gel waardoor een constante afgifte van degarelix plaatsvindt over een periode van 1 maand.
FIRMAGON dient UITSLUITEND onder de huid te worden geïnjecteerd (subcutaan).
FIRMAGON mag NIET in een bloedvat worden gespoten (intraveneus).
Neem voorzorgsmaatregelen om te voorkomen dat er per ongeluk in de ader wordt geïnjecteerd.
De injectieplaats in de buikregio varieert.
Wat u moet doen wanneer u bent vergeten FIRMAGON te gebruiken
Als u denkt dat uw maandelijkse dosis FIRMAGON vergeten is, vertel dit dan aan uw arts.
Als u nog vragen heeft over het gebruik van dit geneesmiddel, vraag dan uw arts of apotheker.
4.
MOGELIJKE BIJWERKINGEN
Zoals alle geneesmiddelen kan FIRMAGON bijwerkingen veroorzaken, hoewel niet iedereen deze bijwerkingen krijgt.
De frequentie van onderstaande bijwerkingen is gemeten volgens het volgende schema: − zeer vaak (bij meer dan 1 op de 10 gebruikers) − vaak (bij 1 tot 10 gebruikers op de 100): − soms (bij 1 tot 10 gebruikers op de 1.000): − zelden (bij 1 tot 10 gebruikers op de 10.000): − zeer zelden (bij meer dan 1 op de 10.000 gebruikers) − onbekend (kan niet worden geschat op basis van de beschikbare gegevens)
Zeer vaak Opvliegers, pijn op de injectieplaats en roodheid.
Vaak − zwelling op de plaats van injectie, bobbeltje en hardheid − rillingen, koorts of griepachtige ziekte na injectie − moeite met slapen, vermoeidheid, zwakte, duizeligheid, hoofdpijn − gewichtstoename, verhoogde leverenzymspiegels − overmatig transpireren (ook nachtzweten)
Soms − verlies van seksueel verlangen, impotentie, kleiner worden van testikels, pijn in testikels, zwelling van de borst, pijn in het bekken (ontsteking van de prostaatklier), gevoeligheid prostaat, achterwaartse ejaculatie (ejaculatie naar de urineblaas) − depressie, angst − uitslag, roodheid van huid, lokale huidskleurveranderingen, haaruitval, broze nagels − allergische reacties, netelroos − verminderde eetlust, verstopping, diarree, braken, droge mond, naar gevoel in de buik.
47 − bloedarmoede − hoge bloeddruk, veranderingen in elektrocardiogram (bijv. eerstegraads atrioventriculair blok, verlengd QT-interval), flauwvallen − spataderen (vergrote en gekronkelde ader), gelokaliseerd oedeem (lokale zwelling) − pijn aan het bewegingsapparaat, spierzwakte − vaak moeten plassen, urgentie-plassen (nodig moeten plassen), gestoorde nierfunctie, gewichtsafname − oorsuizen
Bijwerkingen op de injectieplaats treden het meest op bij de aanvangsdosis en minder vaak bij de onderhoudsdosis.
Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of als er bij u een bijwerking optreedt die niet in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
5.
HOE BEWAART U FIRMAGON
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
Voor dit geneesmiddel zijn er geen speciale bewaarcondities.
Gebruik FIRMAGON niet meer na de vervaldatum die staat vermeld op de doos na EXP.
De vervaldatum verwijst naar de laatste dag van die maand.
Na oplossen Het is aangetoond dat de oplossing fysisch-chemisch stabiel blijft gedurende twee uur bij 25ºC.
Om bacteriële vervuiling te voorkomen moet het product direct worden gebruikt, tenzij het risico op een dergelijke infectie door de manier van oplossen wordt uitgesloten.
Als het product niet direct gebruikt wordt zijn de bewaartijd en – omstandigheden de verantwoordelijkheid van de gebruiker.
6.
AANVULLENDE INFORMATIE
Wat bevat FIRMAGON
− Het werkzame bestanddeel is degarelix.
Elke flacon bevat 120 mg degarelix.
Na oplossen bevat 1 ml van de bereide oplossing 40 mg degarelix. − Het andere bestanddeel van het poeder is mannitol (E 421). − Het oplosmiddel is water voor injecties.
Hoe ziet FIRMAGON er uit en wat is de inhoud van de verpakking
FIRMAGON is een poeder voor oplossing voor injectie.
Het poeder is wit tot gebroken wit.
Het oplosmiddel is een heldere, kleurloze vloeistof.
1 verpakking bevat:
2 flacons met poeder die 120 mg degarelix bevatten en 2 flacons met 6 ml oplosmiddel.
2 spuiten, 2 reconstitutienaalden en 2 injectienaalden.
Houder van de vergunning voor het in de handel brengen en fabrikant
Houder van de vergunning voor het in de handel brengen:
Ferring Pharmaceuticals A/S Kay Fiskers Plads 11 DK-2300 Kopenhagen S Denemarken 48 Tel. +45 8833 8834
Fabrikant:
Ferring GmbH Wittland 11 D-24109 Kiel Duitsland
Neem voor alle informatie met betrekking tot dit geneesmiddel contact op met de lokale vertegenwoordiger van de houder van de vergunning voor het in de handel brengen:
België/Belgique/Belgien NV Ferring SA Hopmarkt 9 b.3 B-9300 Aalst/Alost Tél/Tel: + 32-53 72 92 00 ferringnvsa@ferring.be
Luxembourg/Luxemburg NV Ferring SA Hopmarkt 9 b.3 B-9300 Aalst/Alost Tél/Tel: + 32-53 72 92 00 ferringnvsa@ferring.be
ÐÑÐ»Ð³Ð°ÑÐ¸Ñ Ð¤Ð°ÑÐ¼Ð°ÑÑÐ¸Ñ ÐÑÐ»Ð³Ð°ÑÐ¸Ñ Ð¡Ð¾ÑÐ¸Ñ 1612 Ð¶.Ðº.
ÐÐ°Ð³ÐµÑÐ° ÑÐ».Ð¢ÑÐ¾ÑÐ½ÑÐºÐ¸ Ð¿ÑÐ¾ÑÐ¾Ð´ 16 ÑÐµÐ».: + 359 2 895 21 10 BulgariaInfo@pharmaswiss.com
Magyarország Ferring Magyarország Gyógyszerkereskedelmi Kft.
Váci út 140.
H-1138 Budapest Tel.: + 36 1 236 3800 ferring@ferring.hu
Č eská republika Ferring Pharmaceuticals CZ s.r.o.
K Rybníku 475 PSČ 252 42 Jesenice u Prahy Tel: + 420 241 041 111 czinfo@ferring.com
Malta E.J.
BUSUTTIL LTD NICHE Apts., No.
1, TRIQ IX-XORROX B’ KARA BKR 1633 MALTA Tel: + 356 21447184 admin@ejbusuttil.com
Danmark Ferring Lægemidler A/S Kay Fiskers Plads 11 DK-2300 København S Tlf: + 45 88 16 88 17 ferring@ferring.dk
Nederland Ferring BV Postbus 184 NL-2130 AD HOOFDDORP Tel: + 31-235680300
Deutschland Ferring Arzneimittel GmbH Fabrikstraße 7 D-24103 Kiel Tel: + 49-(0)431-5852 0 info-service@ferring.de
Norge Ferring Legemidler AS (Nydalsveien 36B) Postboks 4445 Nydalen N-0403 Oslo Tlf: + 47 22 02 08 80 mail@oslo.ferring.com
Eesti MEDA Pharma SIA Narva mnt.
11D EE 10151 Tallinn Tel: + 372 62 61 025 Info.bb@medapharma.eu
Österreich Ferring Arzneimittel GesmbH Wienerbergstraße 11 A-1100 Wien Tel: + 43 1 60 808 0 office@ferring.at
Ελλάδα Ferring Ελλάς ΑΕ
49
Polska Ferring Pharmaceuticals SA Spół ka Akcyjna
Γκύζη 3 GR 151 25 Μαρούσι Τηλ: + 30 210 68 43 449
Przedstawicielstwo w Polsce Ul.
Królowej Marysień ki 11/4 PL – 02-954 Warszawa Tel.: + 48 22 842 71 00 ferring@ferringpl.com.pl
España Ferring, S.A.U.
C / Gobelas, nº 11 E-28023 Madrid Tel: + 34 91 799 47 80
Portugal Ferring Portuguesa – Produtos Farmacêuticos, Sociedade Unipessoal, Lda.
Rua Alexandre Herculano, Edifício 1, Piso 6 P-2795-240 Linda-a-Velha Tel: + 351 21 940 51 90
France Ferring S.A.S.
7, rue Jean-Baptiste Clément F-94250 Gentilly Tél: + 33 1 49 08 91 23
România Ferring Pharmaceuticals SA ReprezentanÅ£ a în România Str.
C.A.
Rosetti nr.
17, biroul 501 Bucureş ti 020011 – RO Tel: + 40 21 527 03 02
Ireland Ferring Ireland Ltd.
United Drug House Magna Drive Magna Business Park Citywest Road IRL - Dublin 24 + 353 (0)1 4637355
Slovenija PharmaSwiss d.o.o.
Wolfowa 1 SI-1000 Ljubljana Tel: + 386 1 23 64 700 SloveniaInfo@pharmaswiss.com
Ísland Vistor hf.
Hörgatúni 2 IS-210 Garðabæ Sími: + 354 535 70 00
Slovenská republika Ferring Pharmaceuticals SA BC Aruba, Galvaniho 7/D SK-821 04 Bratislava Tel: + 421 2 54 416 010 SK0-Recepcia@ferring.com
Italia Ferring S.p.A.
Via Senigallia 18/2 I-20161 Milano Tel: + 39 02 640 00 11
Suomi/Finland Ferring Lääkkeet Oy PL 23 FIN-02241 Espoo Puh/Tel: + 358-207 401440
Κύπρος Χρ.
Γ.
Παπαλοΐζου Λτδ T.Θ.
21148 CY 1502 Λευκωσία Τηλ: + 357 22490305
Sverige Ferring Läkemedel AB Box 4041 SE-203 11 Malmö Tel: + 46 40 691 69 00 info@ferring.se
Latvija MEDA Pharma SIA Ojā ra Vā cieš a iela 13 Rī ga LV-1004 Tel: + 371 67 805 140 Info.bb@medapharma.eu
United Kingdom Ferring Pharmaceuticals Ltd The Courtyard, Waterside Drive Langley, Berkshire, SL3 6EZ – UK Tel: + 01753 214800 Contact@Ferring.co.uk
Lietuva MEDA Pharma SIA 50 134 Veiveriu g.
LT-46352, Kaunas Tel: +370 37330509 Info.bb@medapharma.eu
Deze bijsluiter is voor de laatste keer goedgekeurd in {MM/JJJJ}.
Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is verkrijgbaar op de website van het Europese Geneesmiddelen Agentschap (EMEA): http://www.emea.europa.eu /.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
De volgende informatie is alleen bestemd voor artsen of andere beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg:
Aanwijzingen voor een juist gebruik
OPMERKING: • HOUD DE AMPULLEN TE ALLEN TIJDE IN EEN VERTICALE POSITIE • SCHUD DE AMPULLEN NIET
De verpakking bevat 2 sets poeder en oplosmiddel die voorbereid moeten worden voor subcutane injectie.
Daarom moeten onderstaande instructies twee maal herhaald worden.
1.
Zuig 3,0 ml oplosmiddel voor injectie op met de reconstitutienaald (groene naald, 21G / 0,8 x 50 mm).
Verwijder de ampul met het overgebleven oplosmiddel.
2.
Injecteer het oplosmiddel langzaam in de poederflacon.
VERWIJDER DE SPUIT EN DE NAALD NIET, zodat het geneesmiddel en de spuit steriel blijven.
3.
HOUD DE AMPUL RECHTOP, IN VERTICALE POSITIE.
Draai de ampul zeer voorzichtig in de rondte totdat de vloeistof helder en zonder onopgelost poeder of deeltjes is.
Indien het poeder zich aan de ampul hecht boven het vloeistofniveau, dient de ampul iets scheef te worden gehouden.
NIET SCHUDDEN, OM SCHUIMVORMING TE VOORKOMEN
Een randje met kleine luchtbelletjes rond het vloeistofoppervlak is acceptabel.
De oplosprocedure kan in sommige gevallen 15 minuten duren, maar duurt doorgaans maar een paar minuten.
4.
Houd de ampul een beetje schuin en zorg dat de naald in het onderste deel van de ampul blijft.
Zuig 3,0 ml van de oplossing op zonder de ampul ondersteboven te houden..
51 5.
Vervang de groene naald door de witte naald voor diepe subcutane injectie (27 G / 0,4 x 25 mm).
Zorg dat alle luchtbelletjes verdwijnen.
6.
Pak een huidplooi van de buik en trek het subcutane weefsel omhoog.
Dien een diepe subcutane injectie toe.
Breng de naald hiervoor diep in onder een hoek van minimaal 45 graden.
7.
Injecteer 3,0 ml FIRMAGON 120 mg direct na reconstitutie *.
8.
Zet de injectie niet direct in een ader.
Trek de zuiger voorzichtig terug om te controleren of er bloed geaspireerd wordt.
Indien er bloed in de spuit terecht komt kan het geneesmiddel niet langer gebruikt worden.
Breek de procedure af en verwijder de spuit en de naald (los een nieuwe dosis op voor de patiënt).
9.
Herhaal de oplosprocedure voor de tweede dosis.
Kies een andere injectieplaats en injecteer 3,0 ml.
Let op:
− De injecties dienen niet te worden toegediend op plaatsen waar de patiënt aan druk wordt blootgesteld, zoals dichtbij de riem of tailleband, of vlakbij de ribben.
* Aangetoond fysisch-chemisch stabiel gedurende twee uur bij 25ºC.
Vanuit microbiologisch oogpunt dient het product direct te worden gebruikt, tenzij het risico op microbiële infecties door de reconstitutiemethode wordt uitgesloten.
Indien het product niet direct gebruikt wordt zijn de bewaartijd en – omstandigheden de verantwoordelijkheid van de gebruiker.
52