European Medicines Agency
EMEA/H/C/240
EUROPEES OPENBAAR BEOORDELINGSRAPPORT (EPAR)
REMICADE
EPAR-samenvatting voor het publiek
Dit document is een samenvatting van het Europees openbaar beoordelingsrapport (EPAR).
Doel ervan is uit te leggen hoe de op studies gebaseerde beoordeling van het Comité voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik (CHMP) heeft geleid tot de aanbevelingen wat betreft de gebruiksvoorwaarden.
Lees de bijsluiter (ook onderdeel van het EPAR) of neem contact op met uw arts of apotheker, als u meer informatie nodig hebt over uw aandoening of behandeling.
De wetenschappelijke discussie waarop de aanbevelingen van het CHMP zijn gebaseerd, is eveneens in het EPAR opgenomen.
Wat is Remicade?
Remicade is een injectieflacon die poeder bevat voor een oplossing voor infusie.
Het bevat de werkzame stof infliximab.
Wanneer wordt Remicade voorgeschreven?
Remicade is een ontstekingsremmend geneesmiddel.
Het wordt voornamelijk gebruikt wanneer andere geneesmiddelen of behandelingen hebben gefaald, bij volwassenen met de volgende ziekten: • reumatoïde artritis (een ziekte van het immuunsysteem die ontstekingen van de gewrichten veroorzaakt).
Remicade wordt in combinatie met methotrexaat (een geneesmiddel dat op het immuunsysteem werkt) gebruikt, • ziekte van Crohn (een ziekte die ontsteking van het spijsverteringskanaal veroorzaakt), indien de ziekte ernstig is of er fistelvorming voorkomt (met de vorming van fistels, abnormale doorgangen tussen de darmen en andere organen), • colitis ulcerosa (een ziekte die ontstekingen en zweren aan de binnenwand van de darm veroorzaakt), • spondylitis ankylosans (een ziekte die ontstekingen en pijn in de gewrichten van de ruggengraat veroorzaakt), • artritis psoriatica (een ziekte die rode, schilferige vlekken op de huid en ontstekingen van de gewrichten veroorzaakt), • psoriasis (een ziekte die rode, schilferige vlekken op de huid veroorzaakt).
Lees de samenvatting van de productkenmerken (ook een onderdeel van het EPAR) voor de volledige beschrijving.
Het geneesmiddel is uitsluitend op doktersvoorschrift verkrijgbaar.
Hoe wordt Remicade gebruikt?
Remicade mag alleen worden toegediend onder het toezicht en de controle van een gespecialiseerde arts die ervaring heeft met de diagnose en de behandeling van de ziektes die met Remicade kunnen worden behandeld.
Remicade wordt normaal toegediend met doses van 3 mg per kg lichaamsgewicht voor reumatoïde artritis, maar indien nodig kan deze dosis worden verhoogd.
Voor andere ziekten is de dosis 5 mg/kg.
Hoe vaak de behandeling wordt herhaald, hangt af van de ziekte die wordt behandeld en de respons van de patiënt op het geneesmiddel.
Remicade wordt toegediend via intraveneuze infusie (langzame indruppeling in een ader) gedurende 2 uur.
Alle patiënten moeten tijdens de infusie en tenminste 1 tot 2 uur erna op reacties worden 7 Westferry Circus, Canary Wharf, London E14 4HB, UK Tel.
(44-20) 74 18 84 00 Fax (44-20) 74 18 84 16 E-mail: mail@emea.europa.eu http://www.emea.europa.eu ©EMEA 2007 Reproduction and/or distribution of this document is authorised for non commercial purposes only provided the EMEA is acknowledged gecontroleerd.
Om de kans op infusiegerelateerde reacties te verminderen, kunnen voor of tijdens de behandeling met Remicade andere geneesmiddelen worden toegediend.
Zie de bijsluiter voor meer informatie.
Patiënten die met Remicade worden behandeld, dienen de speciale patiëntenkaart te ontvangen die een samenvatting van de veiligheidsinformatie over het geneesmiddel bevat.
Hoe werkt Remicade?
De werkzame stof in Remicade, infliximab, is een monoclonaal antilichaam.
Een monoclonaal antilichaam is een antilichaam (een soort eiwit) dat is ontworpen om een specifieke structuur (antigen) die in het lichaam voorkomt te herkennen en zich eraan te binden.
Infliximab is ontworpen om zich aan een chemische boodschapper in het lichaam – tumornecrose-factor-alfa (TNF-alfa) genoemd – te binden.
Deze boodschapper helpt ontstekingen te veroorzaken en verhoogde hoeveelheden ervan komen vaak voor bij patiënten met ziekten die met Remicade worden behandeld.
Door TNF-alfa vermindert infliximab de ontsteking en andere symptomen van de ziekten.
Hoe is Remicade onderzocht?
Voor de behandeling van reumatoïde artritis werd Remicade onderzocht bij 1.432 patiënten in twee studies.
Remicade werd toegediend met methotrexaat, en de resultaten werden vergeleken met een behandeling met alleen methotrexaat.
De belangrijkste maatstaf voor de werkzaamheid van Remicade was de vermindering van de tekenen en symptomen van reumatoïde artritis, gewrichtsbeschadiging en het fysieke functioneren van de patiënten na 54 weken.
Voor de ziekte van Crohn werd Remicade vergeleken met een placebo (een schijnbehandeling) bij 1.090 patiënten in vier studies.
De belangrijkste maatstaf voor de werkzaamheid was een verbetering in de ernst van de symptomen of de genezing van de fistels.
In de studies werden de effecten bestudeerd van een eenmalige infusie en van herhaalde infusies gedurende een jaar.
Voor colitis ulcerosa (728 patiënten), ankylosans spondylitis (70 patiënten), artritis psoriatica (104 patiënten) en psoriasis (378 patiënten) werd Remicade vergeleken met een placebo.
In alle studies was de belangrijkste maatstaf de vermindering van de symptomen na 8 tot 16 weken.
Welke voordelen bleek Remicade tijdens de studies te hebben?
In alle studies bleek Remicade doeltreffender dan de vergelijkende geneesmiddelen.
In beide studies van reumatoïde artritis toonden meer patiënten die met Remicade in combinatie met methotrexaat werden behandeld 20% vermindering van de symptomen dan de patiënten die alleen met methotrexaat werden behandeld.
Ze ondervonden ook minder beschadiging van de gewrichten en meer verbeteringen in het fysieke functioneren.
De patiënten met de actieve ziekte van Crohn die met Remicade werden behandeld, vertoonden een grotere vermindering van de symptomen 4 weken na een eenmalige infusie (respectievelijk 65% en 17%), evenals 30 weken na de start van een serie infusies.
Ook bij patiënten met een fistelvorming was meer resultaat merkbaar:
50% meer afname van het aantal fistels tot 26 weken na een eenmalige infusie met Remicade dan na behandeling met een placebo (62% en 26%).
Bij patiënten die met herhaalde infusies van Remicade werden behandeld, duurde de respons ook langer (40 weken) dan bij patiënten die met een placebo werden behandeld (14 weken).
Ook bij alle andere ziekten die werden bestudeerd, bracht Remicade meer verbetering van de symptomen teweeg dan een placebo.
Welke risico’ s houdt het gebruik van Remicade in?
De belangrijkste bijwerkingen bij patiënten die met Remicade worden behandeld, zijn gerelateerd aan de infusie, en niet aan het geneesmiddel zelf: o.a. dyspnoe (ademnood), urticaria (jeukende uitslag) en hoofdpijn.
Sommige patiënten kunnen een anafylactische shock (een ernstige allergische reactie) vertonen tijdens de infusie, of vertraagde overgevoeligheid (allergische reactie na het eerste contact met het geneesmiddel).
Bij patiënten die deze symptomen vertonen, moet de infusie worden vertraagd of moet de behandeling worden onderbroken.
De meest voorkomende bijwerkingen (waargenomen bij 1 tot 10 patiënten op 100) zijn virale infecties (zoals griep of herpes), op serumziekte lijkende reacties (waaronder huiduitslag, pijn in de gewrichten of koorts), hoofdpijn, vertigo (duizeligheid), opvliegers, infectie van de bovenste luchtwegen (verkoudheden), infectie van de onderste luchtwegen (bronchitis of longontsteking), dyspnoe, sinusitis (ontsteking van de sinussen), nausea (misselijkheid), diarree, abdominale (buik) pijn, dyspepsie
©EMEA 2007
2/3
(maagzuur), rash, pruritus (jeuk), urticaria (jeukende uitslag), toegenomen transpiratie, droge huid, vermoeidheid, pijn op de borst, koorts, toename van de leverenzymen in het bloed.
Zie de bijsluiter voor de volledige beschrijving van de gerapporteerde bijwerkingen van Remicade.
Remicade mag niet worden toegediend aan patiënten die in het verleden overgevoelig (allergisch) zijn gebleken voor infliximab, of die overgevoelig (allergisch) zijn voor muiseiwitten of één van de andere bestanddelen van Remicade.
Remicade mag niet worden toegediend aan patiënten die tuberculose of andere ernstige infecties hebben, of aan matig of ernstig hartfalen lijden.
Waarom is Remicade goedgekeurd?
Het Comité voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik (CHMP) heeft besloten dat de voordelen van Remicade groter zijn dan de risico’ s voor het behandelen van reumatoïde artritis, de ziekte van Crohn, colitis ulcerosa, spondylitis ankylosans, artritis psoriatica en psoriasis bij patiënten die geen adequate respons geven op andere behandelingen, of deze behandelingen niet kunnen krijgen.
Het heeft geadviseerd om een vergunning voor het in de handel brengen van Remicade te verlenen.
Remicade is oorspronkelijk goedgekeurd onder ‘ uitzonderlijke omstandigheden’ omdat om wetenschappelijke redenen beperkte informatie beschikbaar was op het moment van de goedkeuring.
Aangezien de firma de vereiste bijkomende informatie heeft ingediend, werden de ‘ uitzonderlijke omstandigheden’ opgeheven op 8 maart 2004.
Overige informatie over Remicade:
De Europese Commissie heeft op 13 augustus 1999 een in de hele Europese Unie geldige vergunning voor het in handel brengen van Remicade verleend aan Centocor B.V.
De handelsvergunning werd hernieuwd op 13 augustus 2004.
Klik hier voor het volledige EPAR voor Remicade.
Deze samenvatting is voor het laatst bijgewerkt in 02-2007.
©EMEA 2007
3/3
EU-nummer EU/1/99/116/001 EU/1/99/116/002 EU/1/99/116/003 EU/1/99/116/004 EU/1/99/116/005
Fantasienaam Remicade Remicade Remicade Remicade Remicade
Sterkte 100 mg 100 mg 100 mg 100 mg 100 mg
Farmaceutische vorm Poeder voor concentraat voor oplossing voor infusie Poeder voor concentraat voor oplossing voor infusie Poeder voor concentraat voor oplossing voor infusie Poeder voor concentraat voor oplossing voor infusie Poeder voor concentraat voor oplossing voor infusie
Toedieningsweg Intraveneus gebruik Intraveneus gebruik Intraveneus gebruik Intraveneus gebruik Intraveneus gebruik
Verpakking injectieflacon (glazen) injectieflacon (glazen) injectieflacon (glazen) injectieflacon (glazen) injectieflacon (glazen)
Verpakkings-grootte 1 injectie-flacons 2 injectie-flacons 3 injectie-flacons 4 injectie-flacons 5 injectie-flacons
1/1
BIJLAGE VOORWAARDEN OF BEPERKINGEN MET BETREKKING TOT EEN VEILIG EN DOELTREFFEND GEBRUIK VAN HET GENEESMIDDEL DIE DOOR DE LIDSTATEN DIENEN TE WORDEN GEÏMPLEMENTEERD VOORWAARDEN OF BEPERKINGEN MET BETREKKING TOT EEN VEILIG EN DOELTREFFEND GEBRUIK VAN HET GENEESMIDDEL DIE DOOR DE LIDSTATEN DIENEN TE WORDEN GEADRESSEERD
De lidstaten moeten ervoor zorgen dat de houder van de vergunning voor het in de handel brengen een educatief programma voor Remicade voorziet dat tot doel heeft te verzekeren dat artsen die van plan Remicade voor te schrijven aan pediatrische patiënten met de ziekte van Crohn, zich bewust zijn van:
• het risico op opportunistische infecties en tuberculose (TB) bij patiënten die met Remicade worden behandeld.
• de noodzaak om het risico op TB bij deze patiënten te evalueren alvorens ze te behandelen met Remicade.
• het risico op acute aan de infusie gerelateerde reacties en vertraagde overgevoeligheidsreacties.
• het risico op lymfoom en andere maligniteiten.
• de patiëntenkaart, die moet worden gegeven aan patiënten die Remicade gebruiken.
• het feit dat kinderen mogelijk een verhoogd risico lopen op het ontwikkelen van infecties en van de noodzaak om de immunisatie bij te werken.
BIJLAGE I
SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN
1 1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Remicade 100 mg poeder voor concentraat voor oplossing voor infusie.
2.
KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING
Elke injectieflacon bevat 100 mg infliximab.
Infliximab is een chimerische humaan-muriene IgG1 monoklonale antistof die wordt verkregen met behulp van recombinant-DNA-technologie.
Na reconstitutie bevat elke ml 10 mg infliximab.
Voor een volledige lijst van hulpstoffen, zie rubriek 6.1.
3.
FARMACEUTISCHE VORM
Poeder voor concentraat voor oplossing voor infusie.
Het poeder is een gevriesdroogde, witte pellet.
4.
KLINISCHE GEGEVENS
4.1 Therapeutische indicaties
Reumatoïde artritis:
Remicade, in combinatie met methotrexaat, is geïndiceerd voor: de vermindering van tekenen en symptomen evenals de verbetering van het fysieke functioneren bij: • patiënten met een actieve ziekte wanneer de respons op disease-modifying antirheumatica (DMARDs), inclusief methotrexaat, onvoldoende was. • patiënten met een ernstige, actieve en progressieve ziekte die niet eerder behandeld werden met methotrexaat of andere DMARDs.
In deze patiëntenpopulaties werd een afname van de snelheid van de progressie van de gewrichtsbeschadiging, gemeten met röntgenfoto's, aangetoond (zie rubriek 5.1).
Ziekte van Crohn bij volwassenen:
Remicade is geïndiceerd voor: • de behandeling van ernstige, actieve ziekte van Crohn bij patiënten die nog niet reageerden ondanks een volledige en adequate therapiekuur met een corticosteroïd en/of een immunosuppressivum; of bij patiënten die een dergelijke therapie niet verdragen of bij wie een dergelijke therapie gecontraïndiceerd is. • de behandeling van actieve ziekte van Crohn met fistelvorming bij patiënten die nog niet reageerden ondanks een volledige en adequate therapiekuur met een conventionele behandeling (zoals antibiotica, drainage en immunosuppressieve therapie).
Ziekte van Crohn bij pediatrische patiënten:
Remicade is geïndiceerd voor:
De behandeling van ernstige, actieve ziekte van Crohn bij pediatrische patiënten van 6 tot 17 jaar die nog niet reageerden op conventionele therapieën waaronder behandeling met een corticosteroïd, een immunomodulator en primaire voedingstherapie; of bij pediatrische patiënten die een dergelijke therapie niet verdragen of bij wie een dergelijke therapie gecontraïndiceerd is.
Remicade is alleen onderzocht in combinatie met conventionele immunosuppressieve therapie.
Colitis ulcerosa (UC):
Remicade is geïndiceerd voor:
2 De behandeling van matige tot ernstige actieve colitis ulcerosa bij patiënten die niet voldoende reageerden op een conventionele therapie met inbegrip van corticosteroïden en 6-MP of AZA, of die dergelijke therapieën niet verdragen of die medische contra-indicaties hebben voor dergelijke therapieën.
Spondylitis Ankylosans:
Remicade is geïndiceerd voor:
De behandeling van ernstige, actieve spondylitis ankylosans bij volwassen patiënten die onvoldoende reageerden op een conventionele therapie.
Artritis psoriatica:
Remicade is geïndiceerd voor:
De behandeling van actieve en progressieve artritis psoriatica bij volwassenen wanneer de respons op voorafgaande therapie met DMARDs onvoldoende was.
Remicade moet worden toegediend
- in combinatie met methotrexaat
- of alleen bij patiënten die intolerantie vertonen voor methotrexaat of bij wie methotrexaat
gecontraïndiceerd is Remicade bleek het fysieke functioneren bij patiënten met artritis psoriatica te verbeteren, en de snelheid van progressie van perifere gewrichtsbeschadiging te verminderen, gemeten met röntgenfoto’ s bij patiënten met polyarticulaire symmetrische subtypen van de ziekte (zie rubriek 5.1).
Psoriasis:
Remicade is geïndiceerd voor:
De behandeling van matige tot ernstige plaque psoriasis bij volwassenen die niet reageerden op een andere systemische therapie met inbegrip van cyclosporine, methotrexaat of PUVA (zie rubriek 5.1), of bij wie een dergelijke therapie gecontraïndiceerd is, of die een dergelijke therapie niet verdragen.
4.2 Dosering en wijze van toediening
De behandeling met Remicade dient te worden begonnen en begeleid door bevoegde artsen die ervaring hebben met de diagnose en behandeling van reumatoïde artritis, inflammatoire darmaandoeningen, spondylitis ankylosans, artritis psoriatica of psoriasis.
Remicade-infusies moeten worden toegediend door bevoegd medisch personeel, getraind in het herkennen van infusiegerelateerde zaken.
Patiënten die met Remicade behandeld worden dienen de bijsluiter en de speciale patiëntenkaart te ontvangen.
Remicade is geïndiceerd voor intraveneuze toediening bij volwassenen (≥ 18 jaar) voor alle goedgekeurde indicaties, en bij pediatrische patiënten van 6 tot 17 jaar, met de ziekte van Crohn (zie rubriek 5.1).
Bij gebrek aan voldoende gegevens over veiligheid en werkzaamheid wordt Remicade niet aanbevolen voor gebruik voor een andere pediatrische indicatie (voor juveniele reumatoïde artritis, zie rubriek 4.8).
De aanbevolen infusieduur voor iedere indicatie wordt verder beschreven onder de respectievelijke indicatie.
Alle patiënten die Remicade toegediend krijgen, moeten gedurende minimaal 1 à 2 uur na de infusie onder toezicht blijven met het oog op acute aan infusie gerelateerde reacties.
Noodmedicatie, zoals adrenaline, antihistaminica, corticosteroïden en een beademingscanule, moeten beschikbaar zijn.
Patiënten kunnen vooraf behandeld worden met bijvoorbeeld een antihistaminicum, hydrocortison en/of paracetamol en de infusiesnelheid kan worden vertraagd om het risico op aan infusie gerelateerde reacties te verminderen, vooral wanneer deze reacties al eerder zijn opgetreden (zie rubriek 4.4).
Gedurende de behandeling met Remicade dienen andere aanvullende therapieën zoals corticosteroïden en immunosuppressiva geoptimaliseerd te worden.
Voor bereidings- en toedieningsinstructies, zie rubriek 6.6.
3 Volwassenen (≥ 18 jaar)
Reumatoïde artritis Patiënten die niet eerder behandeld werden met Remicade:
3 mg/kg toegediend als een intraveneuze infusie gedurende een periode van 2 uur, gevolgd door extra infusiedoses van 3 mg/kg 2 en 6 weken na de eerste infusie en daarna om de 8 weken.
Bij zorgvuldig geselecteerde patiënten met reumatoïde artritis die 3 aanvangsdoses van een 2 uur durend infuus Remicade verdroegen, kan overwogen worden volgende infusies toe te dienen over een periode van niet minder dan 1 uur.
Verkorte infusies met doses > 6 mg/kg zijn niet onderzocht.
Remicade moet worden toegediend in combinatie met methotrexaat.
Beschikbare gegevens wijzen erop dat de klinische respons gewoonlijk binnen 12 weken behandeling wordt bereikt.
Als een patiënt onvoldoende of niet meer reageert na deze periode, kan worden overwogen om de dosis stapsgewijs met ongeveer 1,5 mg/kg te verhogen, tot een maximum van 7,5 mg/kg om de 8 weken.
Als alternatief kan een toediening van 3 mg/kg zo vaak als om de 4 weken worden overwogen.
Als er voldoende respons wordt bereikt, moeten deze patiënten verder behandeld worden met de geselecteerde dosis of dosisfrequentie.
Voortgezette therapie moet zorgvuldig heroverwogen worden bij patiënten die binnen de eerste 12 weken van de behandeling of na dosisaanpassing geen teken van therapeutisch voordeel vertonen.
Ernstige, actieve ziekte van Crohn 5 mg/kg toegediend als een intraveneuze infusie gedurende een periode van 2 uur, gevolgd door een extra infusie van 5 mg/kg 2 weken na de eerste infusie.
Als de patiënt na 2 doses niet reageert, mag geen extra behandeling met infliximab gegeven worden.
Beschikbare gegevens ondersteunen een verdere behandeling met infliximab niet bij patiënten die binnen 6 weken na de aanvangsdosis niet reageren op de behandeling.
Bij de responders zijn de alternatieve strategieën voor een voortgezette behandeling: • Onderhoud:
Extra infusie van 5 mg/kg toegediend 6 weken na de aanvangsdosis, gevolgd door infusies om de 8 weken, of • Herbehandeling:
Infusie van 5 mg/kg als tekenen en symptomen van de ziekte zich opnieuw voordoen (zie ‘ Herbehandeling’ hieronder en rubriek 4.4)
Hoewel vergelijkende gegevens ontbreken, wijzen beperkte gegevens bij patiënten die aanvankelijk reageerden op 5 mg/kg, maar bij wie de respons verdween, erop dat sommige patiënten opnieuw een klinische respons vertonen bij dosisescalatie (zie rubriek 5.1).
Voortgezette therapie moet zorgvuldig heroverwogen worden bij patiënten die na dosisaanpassing geen teken van therapeutisch voordeel vertonen.
Actieve ziekte van Crohn met fistelvorming 5 mg/kg toegediend als een intraveneuze infusie gedurende een periode van 2 uur, gevolgd door extra infusies van 5 mg/kg 2 en 6 weken na de eerste infusie.
Als de patiënt na 3 doses niet reageert, mag geen extra behandeling met infliximab gegeven worden.
Bij de responders zijn de alternatieve strategieën voor een voortgezette behandeling: • Onderhoud:
Extra infusies van 5 mg/kg om de 8 weken, of • Herbehandeling:
Infusie van 5 mg/kg als tekenen en symptomen van de ziekte zich opnieuw voordoen, gevolgd door infusies van 5 mg/kg om de 8 weken (zie ‘ Herbehandeling’ hieronder en rubriek 4.4).
Hoewel vergelijkende gegevens ontbreken, wijzen beperkte gegevens bij patiënten die aanvankelijk reageerden op 5 mg/kg, maar bij wie de respons verdween, erop dat sommige patiënten opnieuw een klinische respons vertonen met dosisescalatie (zie rubriek 5.1).
Voortgezette therapie moet zorgvuldig heroverwogen worden bij patiënten die na dosisaanpassing geen teken van therapeutisch voordeel vertonen.
4 Bij de ziekte van Crohn is ervaring met herbehandeling ingeval tekenen en symptomen van de ziekte zich opnieuw voordoen beperkt, en vergelijkende gegevens over het voordeel/risico van deze alternatieve strategieën ontbreken.
Colitis ulcerosa 5 mg/kg toegediend als een intraveneuze infusie gedurende een periode van 2 uur, gevolgd door extra infusiedoses van 5 mg/kg 2 en 6 weken na de eerste infusie, daarna om de 8 weken.
Beschikbare gegevens wijzen erop dat de klinische respons gewoonlijk binnen 14 weken behandeling wordt bereikt, d.w.z. na 3 doses.
Voortgezette therapie moet zorgvuldig heroverwogen worden bij patiënten die binnen deze tijdsperiode geen teken van therapeutisch voordeel vertonen.
Spondylitis Ankylosans 5 mg/kg toegediend als een intraveneuze infusie gedurende een periode van 2 uur, gevolgd door extra infusiedoses van 5 mg/kg 2 en 6 weken na de eerste infusie, daarna om de 6 tot 8 weken.
Indien de patiënt na 6 weken (d.w.z. na 2 doses) niet reageert, mag er geen extra behandeling met infliximab gegeven worden.
Artritis psoriatica 5 mg/kg toegediend als een intraveneuze infusie gedurende een periode van 2 uur, gevolgd door extra infusiedoses van 5 mg/kg 2 en 6 weken na de eerste infusie, daarna om de 8 weken.
Psoriasis 5 mg/kg toegediend als een intraveneuze infusie gedurende een periode van 2 uur, gevolgd door extra infusiedoses van 5 mg/kg 2 en 6 weken na de eerste infusie, daarna om de 8 weken.
Indien een patiënt na 14 weken (d.w.z. na 4 doses) geen respons vertoont, mag er geen extra behandeling met infliximab gegeven worden.
Herbehandeling voor de ziekte van Crohn en reumatoïde artritis Indien tekenen en symptomen van ziekte zich opnieuw voordoen, kan Remicade opnieuw toegediend worden binnen 16 weken na de vorige infusie.
Tijdens klinische onderzoeken kwamen vertraagde overgevoeligheidsreacties soms voor na Remicade-vrije intervallen van minder dan 1 jaar (zie rubriek 4.4 en 4.8: vertraagde overgevoeligheid).
De veiligheid en werkzaamheid van een herbehandeling na een Remicade-vrij interval van meer dan 16 weken werden niet vastgesteld.
Dit geldt zowel voor patiënten met de ziekte van Crohn als voor patiënten met reumatoïde artritis.
Herbehandeling voor colitis ulcerosa De veiligheid en werkzaamheid van herbehandeling, anders dan om de 8 weken, werden niet vastgesteld.
Herbehandeling voor spondylitis ankylosans De veiligheid en werkzaamheid van herbehandeling, anders dan om de 6 tot 8 weken, werden niet vastgesteld.
Herbehandeling voor artritis psoriatica De veiligheid en werkzaamheid van herbehandeling, anders dan om de 8 weken, werden niet vastgesteld.
Herbehandeling voor psoriasis Beperkte ervaring in verband met herbehandeling met één enkelvoudige dosis Remicade bij psoriasis na een interval van 20 weken wijst op een verminderde werkzaamheid en een hogere incidentie van milde tot matige infusiereacties in vergelijking met de initiële inductietherapie (zie rubriek 5.1).
Pediatrische populatie
Ziekte van Crohn (6 tot 17 jaar)
5 5 mg/kg toegediend als een intraveneuze infusie gedurende een periode van 2 uur, gevolgd door extra infusiedoses van 5 mg/kg 2 en 6 weken na de eerste infusie, daarna om de 8 weken.
Het is mogelijk dat sommige patiënten een korter dosisinterval nodig hebben om klinisch voordeel te behouden, terwijl voor anderen een langer dosisinterval voldoende is.
Beschikbare gegevens ondersteunen geen verdere behandeling met infliximab bij pediatrische patiënten die niet reageren binnen de eerste 10 weken van de behandeling.
4.3 Contra-indicaties
Patiënten met tuberculose of andere ernstige infecties zoals sepsis, abcessen en opportunistische infecties (zie rubriek 4.4).
Patiënten met matig of ernstig hartfalen (NYHA-klasse III/IV) (zie rubriek 4.4 en 4.8).
Patiënten met een voorgeschiedenis van overgevoeligheid voor infliximab (zie rubriek 4.8), voor andere muizenproteïnen of voor één van de hulpstoffen.
4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik
Infusiereacties en overgevoeligheid Infliximab werd geassocieerd met acute aan infusie gerelateerde reacties, waaronder anafylactische shock en vertraagde overgevoeligheidsreacties (zie rubriek 4.8).
Acute infusiereacties, waaronder anafylactische reacties, kunnen optreden tijdens (binnen enkele seconden) of binnen enkele uren na de infusie.
Indien acute infusiereacties optreden, moet de infusie onmiddellijk stopgezet worden.
Noodmedicatie, zoals adrenaline, antihistaminica, corticosteroïden en een beademingscanule, moeten beschikbaar zijn.
Het is ook mogelijk patiënten vooraf te behandelen met bv. een antihistaminicum, hydrocortison en/of paracetamol om milde en voorbijgaande effecten te vermijden.
Antistoffen tegen infliximab kunnen zich ontwikkelen en zijn geassocieerd met een verhoogde frequentie van infusiereacties.
Een klein deel van de infusiereacties waren ernstige allergische reacties.
Een verband tussen de ontwikkeling van antistoffen tegen infliximab en een verminderde duur van de respons werd eveneens waargenomen.
Gelijktijdige toediening van immunomodulatoren werd geassocieerd met een lagere incidentie van antistoffen tegen infliximab en een vermindering in de frequentie van infusiereacties.
Het effect van gelijktijdige behandeling met immunomodulatoren was groter bij episodisch behandelde patiënten dan bij patiënten die een onderhoudsbehandeling kregen.
Patiënten die geen immunosuppressiva meer toegediend krijgen vóór of tijdens de behandeling met Remicade lopen een groter risico om die antistoffen te ontwikkelen.
Antistoffen tegen infliximab kunnen niet altijd opgespoord worden in serummonsters.
Indien ernstige reacties optreden, moet een symptomatische behandeling worden toegediend en mogen er geen infusies met Remicade meer worden toegediend (zie rubriek 4.8:
"Immunogeniteit").
Tijdens klinische onderzoeken werden vertraagde overgevoeligheidsreacties gemeld.
Beschikbare gegevens wijzen op een verhoogd risico op vertraagde overgevoeligheid bij een langer Remicade-vrij interval.
Raad patiënten aan onmiddellijk medisch advies in te winnen indien zij een vertraagde bijwerking ervaren (zie rubriek 4.8: “ Vertraagde overgevoeligheid”).
Indien patiënten opnieuw behandeld worden na een langere periode, moeten ze zorgvuldig worden gevolgd op tekenen en symptomen van vertraagde overgevoeligheid.
Infecties Patiënten dienen vóór, tijdens en na de behandeling met Remicade nauwlettend gecontroleerd te worden op infecties zoals tuberculose.
Aangezien de eliminatie van infliximab tot zes maanden in beslag kan nemen, dient de controle op infecties gedurende deze periode voortgezet te worden.
Wanneer een patiënt een ernstige infectie of sepsis ontwikkelt, mag de behandeling met Remicade niet voortgezet worden.
6 Men moet voorzichtig zijn wanneer het gebruik van Remicade overwogen wordt bij patiënten met chronische infectie of een voorgeschiedenis van recidiverende infecties, met inbegrip van gelijktijdige immunosuppressieve therapie.
Patiënten moeten op gepaste wijze geadviseerd worden over en blootstelling vermijden aan potentiële risicofactoren voor infectie.
Tumornecrose-factor-alfa (TNFα) komt tussenbeide bij ontstekingen en reguleert cellulaire immuunreacties.
Gegevens uit experimenten tonen aan dat TNFα van wezenlijk belang is voor de klaring van intracellulaire infecties.
Uit klinische gegevens blijkt dat de afweer tegen infecties bij de gastheer gecompromitteerd is bij sommige patiënten die met infliximab behandeld werden.
Er dient op gewezen te worden dat onderdrukking van TNFα symptomen van infectie zoals koorts kan maskeren.
Vroege herkenning van atypische klinische verschijnselen van ernstige infecties is cruciaal om vertragingen in diagnose en behandeling te minimaliseren.
Patiënten die TNF-remmers gebruiken, zijn gevoeliger voor ernstige infecties.
Tuberculose, bacteriële infecties, zoals sepsis en pneumonie, invasieve schimmelinfecties en andere opportunistische infecties werden waargenomen bij patiënten die met infliximab behandeld werden.
Sommige van deze infecties waren fataal.
Patiënten die een nieuwe infectie ontwikkelen terwijl ze een behandeling met Remicade ondergaan, dienen nauwgezet te worden gevolgd en een volledige diagnostische evaluatie te ondergaan.
Toediening van Remicade dient gestopt te worden als een patiënt een nieuwe ernstige infectie of sepsis ontwikkelt en geschikte antimicrobiële of antischimmelbehandeling moet gestart worden tot de infectie onder controle is.
Voor patiënten die gewoond of gereisd hebben in gebieden waar invasieve schimmelinfecties, zoals histoplasmose, coccidioidomycose of blastomycose endemisch zijn, moeten de voordelen en risico’ s van een behandeling met Remicade zorgvuldig worden afgewogen voorafgaand aan het starten van de Remicade behandeling.
Er zijn gevallen van actieve tuberculose gemeld bij patiënten die Remicade kregen.
Er dient te worden opgemerkt dat de tuberculose in het merendeel van deze gevallen extrapulmonaal was en voorkwam als lokale of gedissemineerde ziekte.
Opportunistische infecties gemeld bij patiënten die met Remicade behandeld werden omvatten, maar zijn niet beperkt tot pneumocystose, histoplasmose, cytomegalovirusinfectie, atypische mycobacteriële infecties, listeriosis en aspergillose.
Tijdens klinisch onderzoek werden vaker infecties gemeld bij pediatrische patiëntenpopulaties dan bij volwassen patiëntenpopulaties (zie rubriek 4.8).
Voordat de behandeling met Remicade gestart wordt, dienen alle patiënten te worden gecontroleerd op zowel actieve als inactieve ("latente") tuberculose.
Hiervoor dient een gedetailleerd medisch dossier met de persoonlijke voorgeschiedenis van tuberculose of mogelijk vroeger contact met tuberculose en vroegere en/of huidige immunosuppressieve therapie opgesteld te worden.
Adequate screeningtests, d.w.z. tuberculinehuidtest en röntgenfoto's van de thorax, zouden bij alle patiënten moeten worden uitgevoerd (lokale aanbevelingen kunnen van toepassing zijn).
Het wordt aanbevolen op de patiëntenkaart te vermelden wanneer deze onderzoeken uitgevoerd zijn.
Artsen worden herinnerd aan het risico op vals-negatieve tuberculinehuidtesten, in het bijzonder bij patiënten die ernstig ziek zijn of bij wie het immuunsysteem onderdrukt is.
Als actieve tuberculose wordt vastgesteld, mag de therapie met Remicade niet worden ingesteld (zie rubriek 4.3).
Als latente tuberculose wordt vermoed, moet een arts met deskundigheid op het gebied van de behandeling van tuberculose worden geraadpleegd.
In alle situaties die hieronder beschreven worden, moeten de voordelen en risico's van de behandeling met Remicade zorgvuldig worden afgewogen.
7 Als inactieve ("latente") tuberculose wordt vastgesteld, moet een behandeling voor latente tuberculose worden ingesteld samen met een behandeling tegen tuberculose voordat met Remicade begonnen wordt en in overeenstemming met de lokale aanbevelingen.
Bij patiënten met verscheidene of significante risicofactoren voor het ontwikkelen van tuberculose en een negatieve test voor latente tuberculose moet antituberculosetherapie worden overwogen alvorens therapie met Remicade te starten.
Het toepassen van antituberculosetherapie moet ook worden overwogen alvorens te starten met Remicade bij patiënten met een voorgeschiedenis van latente of actieve tuberculose bij wie een adequate therapiekuur niet kan worden bevestigd.
Alle patiënten dienen ook geïnformeerd te worden dat ze medisch advies moeten inwinnen als tekenen en/of symptomen die mogelijk op tuberculose wijzen (bv. aanhoudende hoest, vermageren/gewichtsverlies, lage koorts) tijdens of na de behandeling met Remicade optreden.
Bij patiënten met de ziekte van Crohn met fistelvorming met acute, suppuratieve fistels mag de therapie met Remicade niet ingesteld worden vooraleer een bron van mogelijke infectie, voornamelijk abcessen, is uitgesloten (zie rubriek 4.3).
Hepatitis B-reactivering Reactivering van hepatitis B kwam voor bij patiënten die een TNF-antagonist, inclusief Remicade, kregen en chronische dragers zijn van dit virus.
Sommige gevallen hadden een fatale afloop.
Patiënten met een risico op HBV-infectie moeten worden geëvalueerd op voorafgaande tekenen van HBV- infectie vóór het starten van de behandeling met Remicade.
HBV-dragers voor wie behandeling met Remicade vereist is, moeten nauwgezet worden gevolgd op tekenen en symptomen van actieve HBV- infectie tijdens de behandeling en gedurende enkele maanden naar het stopzetten van de behandeling.
Geschikte gegevens om patiënten die HBV-dragers zijn te behandelen met antivirale therapie in combinatie met behandeling met een TNF-antagonist om HBV-reactivering te voorkomen, zijn niet beschikbaar.
Bij patiënten die HBV-reactivering ontwikkelen, moet Remicade worden stopgezet en moet een effectieve antivirale behandeling met geschikte ondersteunende behandeling worden gestart.
Lever- en galaandoeningen Zeer zeldzame gevallen van geelzucht en niet-infectieuze hepatitis, sommige met tekenen van auto- immune hepatitis, werden waargenomen tijdens post-marketing ervaring met Remicade.
Geïsoleerde gevallen van leverfalen met levertransplantatie of dood tot gevolg kwamen voor.
Patiënten met symptomen of tekenen van leverdisfunctie moeten geëvalueerd worden op tekenen van leverschade.
Als geelzucht en/of ALT-verhogingen ≥ 5 maal de bovenste limiet van de normale waarde zich ontwikkelt (ontwikkelen), moet Remicade worden stopgezet, en een uitgebreid onderzoek naar de afwijking dient te worden ingesteld.
Gelijktijdige toediening van een TNFα -remmer en anakinra Ernstige infecties werden waargenomen tijdens klinische onderzoeken met gelijktijdig gebruik van anakinra en een andere TNFα -remmer, etanercept, dat geen bijkomend klinisch voordeel biedt dan wanneer etanercept alleen gebruikt wordt.
Omwille van de aard van de bijwerkingen die gezien werden tijdens een behandeling van etanercept in combinatie met anakinra, kunnen gelijkaardige toxiciteiten eveneens resulteren uit de combinatie van anakinra en andere TNFα -remmers.
Daarom wordt Remicade in combinatie met anakinra niet aanbevolen.
Vaccinaties Er zijn geen gegevens beschikbaar over de respons op een vaccinatie met levende vaccins noch over de secundaire transmissie van infecties door levende vaccins bij patiënten die anti-TNF-therapie krijgen.
Het is aangeraden levende vaccins niet gelijktijdig toe te dienen.
Het wordt aanbevolen om bij pediatrische patiënten met de ziekte van Crohn, indien mogelijk, alle vaccinaties bij te werken volgens de huidige richtlijnen voor vaccinatie alvorens de behandeling met Remicade te starten.
8 Auto-immuunprocessen De relatieve TNFα -deficiëntie ten gevolge van anti-TNF-therapie kan leiden tot het begin van een auto-immuunproces.
Als een patiënt na behandeling met Remicade symptomen ontwikkelt die wijzen op een lupusachtig syndroom en als deze patiënt positief bevonden wordt voor antistoffen tegen dubbelstrengig DNA, mag de behandeling met Remicade niet langer gegeven worden (zie rubriek 4.8: “ Anti-nucleaire antistoffen (ANA) / dubbelstrengig DNA (dsDNA) antistoffen”).
Neurologische effecten Infliximab en andere TNFα -remmers werden in zeldzame gevallen geassocieerd met neuritis optica, convulsies en het nieuw optreden of verergeren van klinische symptomen en/of radiografisch aangetoonde demyeliniserende aandoeningen van het centrale zenuwstelsel, met inbegrip van multiple sclerose, en demyeliniserende aandoeningen van het perifere zenuwstelsel, met inbegrip van het syndroom van Guillain-Barré.
Het wordt aangeraden de voordelen en risico’ s van de behandeling met Remicade zorgvuldig tegen elkaar af te wegen vooraleer de therapie te starten bij patiënten met voorafbestaande of recente demyeliniserende aandoeningen.
Maligniteiten en lymfoproliferatieve aandoeningen In de gecontroleerde delen van klinische onderzoeken met TNF-remmers, werden meer gevallen van maligniteiten waaronder lymfoom waargenomen bij patiënten die een TNF-remmer kregen in vergelijking met controlepatiënten.
Tijdens klinische onderzoeken met Remicade voor alle goedgekeurde indicaties was de incidentie van lymfoom bij met Remicade behandelde patiënten groter dan verwacht bij de algemene populatie, maar lymfoom kwam zelden voor.
Bovendien is er een verhoogd achtergrondrisico op lymfoom bij patiënten met reumatoïde artritis met een reeds lang bestaande, uiterst actieve, inflammatoire aandoening, wat de risicoberekening gecompliceerder maakt.
Tijdens een verkennend klinisch onderzoek waarbij het gebruik van Remicade bij patiënten met matige tot ernstige chronische obstructieve longziekte (COPD) werd bestudeerd, werden meer maligniteiten gemeld bij met Remicade behandelde patiënten dan bij controlepatiënten.
Alle patiënten hadden een voorgeschiedenis van zwaar roken.
Men moet voorzichtig zijn wanneer een behandeling overwogen wordt bij patiënten met een verhoogd risico op maligniteit als gevolg van zwaar roken.
Met de huidige kennis kan een risico op de ontwikkeling van lymfomen of andere maligniteiten bij patiënten die met een TNF-remmer behandeld werden, niet worden uitgesloten (zie rubriek 4.8).
Men moet voorzichtig zijn wanneer een behandeling met TNF-remmers overwogen wordt bij patiënten met een voorgeschiedenis van maligniteit of wanneer overwogen wordt de behandeling voort te zetten bij patiënten die een maligniteit ontwikkelen.
Men moet ook voorzichtig zijn bij patiënten met psoriasis en een medische voorgeschiedenis van extensieve immunosuppressieve therapie of aanhoudende PUVA-behandeling.
Na het in de handel brengen zijn zelden gevallen van hepatosplenisch T-cellymfoom gemeld bij patiënten die behandeld werden met TNF-remmers, inclusief Remicade.
Dit zeldzame type T- cellymfoom heeft een zeer agressief ziekteverloop en is meestal fataal.
Alle Remicade gevallen kwamen voor bij patiënten met de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa en het merendeel werd gemeld bij adolescenten en jong volwassen mannen.
Al deze patiënten werden gelijktijdig of vlak voor Remicade behandeld met azathioprine of 6-mercaptopurine.
Het potentiële risico van de combinatie van AZA of 6-MP met Remicade dient zorgvuldig te worden afgewogen.
Een risico op het ontwikkelen van hepatosplenisch T-cellymfoom bij patiënten die behandeld worden met Remicade kan niet worden uitgesloten (zie rubrieken 4.2 en 4.8).
Alle patiënten met colitis ulcerosa die een verhoogd risico op dysplasie of coloncarcinoom ontwikkelen (bijvoorbeeld patiënten met een reeds lang bestaande colitis ulcerosa of primaire scleroserende cholangitis), of die een voorgeschiedenis van dysplasie of coloncarcinoom hadden, moeten met regelmatige intervallen vóór de behandeling en tijdens hun ziekteverloop gescreend worden op dysplasie.
Deze evaluatie moet colonoscopie en biopsieën in overeenstemming met de lokale aanbevelingen omvatten.
Met de huidige gegevens is het niet bekend of de behandeling met infliximab het risico op het ontwikkelen van dysplasie of colonkanker beïnvloedt (zie rubriek 4.8).
9 Aangezien de mogelijkheid van verhoogd risico op kankerontwikkeling bij patiënten met nieuw gediagnosticeerde dysplasie die met Remicade worden behandeld, niet werd vastgesteld, moeten de risico’ s en voordelen voor elke patiënt afzonderlijk zorgvuldig worden herbekeken en moet overwogen worden de therapie stop te zetten.
Hartfalen Men moet voorzichtig zijn wanneer Remicade toegediend wordt aan patiënten met mild hartfalen (NYHA-klasse I/II).
Patiënten dienen nauwlettend gevolgd te worden en Remicade mag niet langer gegeven worden aan patiënten die nieuwe symptomen van hartfalen ontwikkelen of bij wie de symptomen verergeren (zie rubriek 4.3 en 4.8).
Pediatrische patiënten Bij gebrek aan voldoende gegevens over veiligheid en werkzaamheid wordt Remicade niet aanbevolen voor gebruik bij kinderen ≤ 17 jaar, behalve bij de ziekte van Crohn.
Remicade is niet onderzocht bij patiënten met de ziekte van Crohn jonger dan 6 jaar.
Andere De farmacokinetiek van infliximab bij bejaarde patiënten werd niet onderzocht.
Er werd geen onderzoek uitgevoerd bij patiënten met lever- of nieraandoeningen (zie rubriek 5.2).
Er zijn onvoldoende preklinische gegevens beschikbaar om conclusies te trekken over de effecten van infliximab op de fertiliteit en de algemene voortplantingsfunctie (zie rubriek 5.3).
Er is beperkte ervaring in verband met de veiligheid van chirurgische ingrepen bij patiënten die met Remicade behandeld werden.
De lange halfwaardetijd van infliximab dient in overweging genomen te worden wanneer een chirurgische ingreep wordt vastgelegd.
Een patiënt die geopereerd moet worden terwijl hij met Remicade behandeld wordt, dient nauwgezet gecontroleerd te worden op infecties en adequate maatregelen moeten getroffen worden.
Er is beperkte ervaring in verband met de veiligheid van de behandeling met Remicade bij patiënten die artroplastiek ondergaan hebben.
Gebrek aan respons op de behandeling voor de ziekte van Crohn kan wijzen op de aanwezigheid van een vaste fibrotische strictuur die een chirurgische behandeling kan vereisen.
Beschikbare data wijzen erop dat infliximab stricturen niet verergert of veroorzaakt.
4.5 Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie
Bij patiënten met reumatoïde artritis, artritis psoriatica en de ziekte van Crohn zijn er aanwijzingen dat de gelijktijdige toediening van methotrexaat en andere immunomodulatoren de vorming van antistoffen tegen infliximab vermindert en de plasmaconcentraties van infliximab verhoogt.
De resultaten zijn echter niet volledig betrouwbaar vanwege methodologische beperkingen bij de analyses van de serumconcentraties van infliximab en van de antistoffen tegen infliximab.
Corticosteroïden lijken de farmacokinetiek van infliximab niet in klinisch relevante mate te beïnvloeden.
Remicade in combinatie met anakinra wordt niet aanbevolen (zie rubriek 4.4 – “ Gelijktijdige toediening van een TNFα -remmer en anakinra”).
Er is niets bekend over de mogelijke interacties tussen infliximab en andere actieve bestanddelen.
Aangeraden wordt levende vaccins niet gelijktijdig met Remicade toe te dienen (zie rubriek 4.4 – “ Vaccinaties”).
4.6 Zwangerschap en borstvoeding
10 Zwangerschap Post-marketing meldingen van ongeveer 300 zwangerschappen die blootgesteld werden aan infliximab, wijzen niet op onverwachte effecten op het resultaat van de zwangerschap.
Aangezien infliximab TNFα remt, kan de toediening van infliximab gedurende de zwangerschap de normale immuunreacties van de pasgeborene aantasten.
In een toxiciteitsonderzoek naar de ontwikkeling dat uitgevoerd werd op muizen, waarbij een analoge antistof werd gebruikt die de functionele activiteit van muis-TNFα selectief remt, was er geen aanwijzing van zwangerschapstoxiciteit, embryotoxiciteit of teratogeniteit (zie rubriek 5.3).
De beschikbare klinische ervaring is te beperkt om een risico uit te sluiten; de toediening van infliximab wordt bijgevolg niet aanbevolen gedurende de zwangerschap.
Vrouwen op vruchtbare leeftijd Vrouwen op vruchtbare leeftijd moeten een adequate contraceptie gebruiken om zwangerschap te voorkomen en moeten dit voortzetten tot ten minste 6 maanden na de laatste behandeling met Remicade.
Borstvoeding Het is niet bekend of infliximab wordt uitgescheiden in de moedermelk dan wel systemisch wordt opgenomen na voedselinname.
Aangezien humane immunoglobulines in de moedermelk worden uitgescheiden, moeten vrouwen de borstvoeding onderbreken tot ten minste 6 maanden na de behandeling met Remicade.
4.7 Beïnvloeding van de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen
Er is geen onderzoek verricht met betrekking tot de effecten op de rijvaardigheid en op het vermogen om machines te bedienen.
4.8 Bijwerkingen
Tijdens klinisch onderzoek met infliximab werden bijwerkingen waargenomen bij ongeveer 60% van de patiënten behandeld met infliximab en bij 40% van de patiënten behandeld met placebo.
De meest gemelde bijwerkingen waren aan infusie gerelateerde reacties.
Aan infusie gerelateerde reacties (dyspneu, urticaria en hoofdpijn) vormden de belangrijkste oorzaak voor het stopzetten van de behandeling.
Tabel 1 geeft zowel de bijwerkingen weer die gebaseerd zijn op de ervaring die werd opgedaan tijdens klinische onderzoeken als bijwerkingen, sommige met een fatale afloop, die gemeld zijn na het in de handel brengen van Remicade.
Binnen de systeem/orgaanklassen zijn de bijwerkingen ondergebracht per frequentie, waarbij de volgende categorieën worden gebruikt: zeer vaak (≥ 1/10); vaak (≥ 1/100 tot < 1/10); soms (≥ 1/1.000 tot < 1/100); zelden (≥ 1/10.000 tot < 1/1.000); zeer zelden (< 1/10.000).
Aangezien postmarketinggevallen spontaan worden gemeld binnen een populatie van onbepaalde omvang, is het niet mogelijk de frequentie van voorkomen in te schatten.
Daarom wordt de frequentie van deze bijwerkingen in de categorie ‘ niet bekend’ ondergebracht.
Binnen iedere frequentiegroep worden bijwerkingen gerangschikt naar afnemende ernst.
11 Tabel 1 Bijwerkingen tijdens klinische onderzoeken en na het in de handel brengen
Infecties en parasitaire aandoeningen Vaak:
Virale infecties (bv. griep, virale herpesinfectie) Soms:
Sepsis, tuberculose, abcessen, bacteriële infectie, schimmelinfectie, cellulitis, candidiasis Niet bekend:
Opportunistische infecties (zoals atypische mycobacteriële infectie, pneumocystose, histoplasmose, coccidioïdomycose, cryptococcose, aspergillose en listeriose), reactivering van hepatitis B, salmonellose Neoplasmata, benigne, maligne en niet- gespecificeerd (inclusief cysten en poliepen) Niet bekend:
Hepatosplenisch T-cellymfoom (vooral bij adolescenten en jonge volwassenen met de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa), lymfoom (waaronder non-hodgkin lymfoom en de ziekte van Hodgkin) Bloed- en lymfestelselaandoeningen Soms:
Neutropenie, leukopenie, trombocytopenie, anemie, lymfopenie, lymfadenopathie, lymfocytose Niet bekend:
Agranulocytose, trombotische trombocytopenische purpura, pancytopenie, hemolytische anemie, idiopathische trombocytopenische purpura Immuunsysteemaandoeningen Vaak:
Op serumziekte lijkende reactie Soms:
Anafylactische reactie, lupusachtig syndroom, symptoom bij respiratoire allergie Niet bekend:
Anafylactische shock, serumziekte, vasculitis Psychische aandoeningen Soms:
Depressie, amnesie, agitatie, verwardheid, slapeloosheid, slaperigheid, nervositeit, apathie Zenuwstelselaandoeningen Vaak:
Hoofdpijn, vertigo, duizeligheid Soms:
Demyeliniserende aandoeningen van het centrale zenuwstelsel (multiple sclerose-achtige ziekte) Zelden:
Meningitis Niet bekend:
Demyeliniserende aandoeningen van het perifere zenuwstelsel (zoals het syndroom van Guillain-Barré, chronische inflammatoire demyeliniserende polyneuropathie en multifocale motorische neuropathie), demyeliniserende aandoeningen van het centrale zenuwstelsel (zoals neuritis optica), myelitis transversa, convulsies, neuropathie, hypo-esthesie, paresthesie Oogaandoeningen Soms:
Endoftalmitis, keratitis, conjunctivitis, periorbitaal oedeem, hordeolum Hartaandoeningen Soms:
Verergerd hartfalen, aritmie, syncope, bradycardie, cyanose, palpitatie Zelden:
Tachycardie Niet bekend:
Hartfalen, pericardeffusie
12 Bloedvataandoeningen Vaak:
Flush Soms:
Hypotensie, perifere ischemie, hypertensie, tromboflebitis, hematoom, ecchymose, petechie, vasospasme, opvliegers Zelden:
Verstoorde bloedsomloop Ademhalingsstelsel-, borstkas- en mediastinumaandoeningen Vaak:
Lagere luchtweginfectie (bv. bronchitis, pneumonie), hogere luchtweginfectie, sinusitis, dyspneu Soms:
Pulmonaal oedeem, bronchospasme, pleuresie, epistaxis Zelden:
Pleurale effusie Niet bekend:
Interstitiële longziekte (inclusief snel progressieve ziekte, longfibrose en pneumonitis) Maagdarmstelselaandoeningen Vaak:
Abdominale pijn, diarree, misselijkheid, dyspepsie Soms:
Diverticulitis, gastro-esofageale reflux, obstipatie, cheilitis Zelden:
Intestinale perforatie, gastro-intestinale hemorragie, intestinale stenose Niet bekend:
Pancreatitis Lever- en galaandoeningen Vaak:
Verhoogde transaminasen Soms:
Cholecystitis, abnormale hepatische functie Zelden:
Hepatitis Niet bekend:
Leverfalen, auto-immune hepatitis, hepatocellulaire beschadiging, geelzucht Huid- en onderhuidaandoeningen Vaak:
Urticaria, uitslag, pruritus, hyperhidrose, droge huid Soms:
Bulleuze eruptie, furunculosis, schimmelachtige dermatitis, onychomycose, eczema, seborroe, rosacea, huidpapilloma, hyperkeratose, alopecia, abnormale huidpigmentatie Niet bekend:
Toxische epidermale necrolyse, syndroom van Stevens- Johnson, psoriasis, inclusief eerste symptomen en pustulosa (hoofdzakelijk handpalm en voetzolen), erythema multiforme Skeletspierstelsel- en bindweefselaandoeningen Soms:
Artralgie, myalgie, rugpijn Nier- en urinewegaandoeningen Soms:
Pyelonefritis, urineweginfectie Voortplantingsstelsel- en borstaandoeningen Soms:
Vaginitis Algemene aandoeningen en toedieningsplaatsstoornissen Vaak:
Aan infusie gerelateerde reactie, pijn op de borst, vermoeidheid, koorts Soms:
Verstoord genezingsproces, reactie op de injectieplaats, koude rillingen, oedeem, pijn Zelden:
Granulomateuze lesie Onderzoeken Soms:
Positieve auto-antistof, abnormale complementfactor
13 Aan infusie gerelateerde reacties:
Tijdens klinische onderzoeken werd een aan infusie gerelateerde reactie gedefinieerd als een bijwerking die optreedt tijdens een infusie of binnen 1 tot 2 uur na een infusie.
Tijdens klinische onderzoeken ervoer ongeveer 20% van de met infliximab behandelde patiënten tegenover ongeveer 10% van de met placebo behandelde patiënten, een aan infusie gerelateerd effect.
Bij ongeveer 3% van de patiënten werd de behandeling omwille van infusiereacties stopgezet en alle patiënten herstelden met of zonder medische behandeling.
In een klinisch onderzoek bij patiënten met reumatoïde artritis (ASPIRE) kreeg zesenzestig procent van de patiënten (686/1040) ten minste één verkorte infusie van 90 minuten of minder en 44% van de patiënten (454/1040) ten minste één verkorte infusie van 60 minuten of minder.
Van de met infliximab behandelde patiënten die ten minste één verkorte infusie kregen, kwamen aan infusie gerelateerde reacties voor bij 15% van de patiënten en ernstige infusiereacties bij 0,4% van de patiënten.
Bij ervaring sinds het product in de handel is gebracht, werden gevallen van anafylactisch-achtige reacties, waaronder larynx-/farynxoedeem en ernstige bronchospasme, en convulsies geassocieerd met de toediening van Remicade.
Vertraagde overgevoeligheid:
Tijdens klinische onderzoeken kwamen vertraagde overgevoeligheidsreacties soms voor na Remicade-vrije intervallen van minder dan 1 jaar.
Tijdens onderzoek in verband met psoriasis kwamen vertraagde overgevoeligheidsreacties voor in een vroeg stadium van de therapie.
Tekenen en symptomen waren myalgie en/of artralgie met koorts en/of rash.
Sommige patiënten hadden ook pruritus, faciaal, hand- of lipoedeem, dysfagie, urticaria, keelpijn en/of hoofdpijn.
Er zijn onvoldoende gegevens beschikbaar over de incidentie van vertraagde overgevoeligheidsreacties na Remicade-vrije intervallen van meer dan 1 jaar, maar beperkte gegevens uit klinische onderzoeken wijzen op een verhoogd risico voor vertraagde overgevoeligheid bij een langer Remicade-vrij interval.
Tijdens een 1 jaar durend klinisch onderzoek met herhaalde toediening bij patiënten met de ziekte van Crohn (ACCENT I-onderzoek), bedroeg de incidentie van op serumziekte lijkende reacties 2,4%.
Immunogeniteit:
Patiënten die antistoffen ontwikkelden tegen infliximab waren vatbaarder voor het ontwikkelen van aan infusie gerelateerde reacties (ongeveer 2-3 voudig).
Gelijktijdig gebruik van immunosuppressieve agentia bleek de frequentie van aan infusie gerelateerde reacties te verminderen.
Tijdens klinische onderzoeken met eenmalige en meervoudige doseringen infliximab van 1 tot 20 mg/kg werden antistoffen tegen infliximab waargenomen bij 14% van de patiënten die een immunosuppressieve therapie kregen en bij 24% van de patiënten die geen immunosuppressieve therapie kregen.
Bij patiënten met reumatoïde artritis die de aanbevolen dosering voor de herbehandeling met methotrexaat toegediend kregen, ontwikkelde 8% van de patiënten antistoffen tegen infliximab.
Bij patiënten met artritis psoriatica die 5 mg/kg met of zonder methotrexaat kregen, werden antistoffen aangetroffen in totaal bij 15% van de patiënten (antistoffen kwamen voor bij 4% van de patiënten die methotrexaat kregen en bij 26% van de patiënten die geen methotrexaat kregen bij de uitgangssituatie).
Van de patiënten met de ziekte van Crohn die een onderhoudsbehandeling kregen, ontwikkelde ongeveer 6-13% antistoffen tegen infliximab.
De incidentie van antistoffen lag 2-3 maal hoger voor patiënten die episodisch behandeld werden.
Vanwege methodologische beperkingen sloot een negatieve test de aanwezigheid van antistoffen tegen infliximab niet uit.
Bij sommige patiënten die hoge antistoftiters tegen infliximab ontwikkelden, bleek een verminderde werkzaamheid (zie rubriek 4.4: “ Infusiereacties en overgevoeligheid”).
Bij patiënten met psoriasis die een onderhoudsbehandeling met infliximab kregen in afwezigheid van gelijktijdige immunomodulatoren, ontwikkelde ongeveer 28% antistoffen tegen infliximab.
Infecties:
Tuberculose, bacteriële infecties, zoals sepsis en pneumonie, invasieve schimmelinfecties en andere opportunistische infecties werden waargenomen bij patiënten die Remicade kregen.
Sommige van deze infecties hadden een fatale afloop.
Opportunistische infecties gemeld bij patiënten die met Remicade behandeld werden omvatten, maar zijn niet beperkt tot pneumocystose, histoplasmose, cytomegalovirusinfectie, atypische mycobacteriële infecties, listeriosis en aspergillose (zie rubriek 4.4).
14 Tijdens klinische onderzoeken werd 36% van de met infliximab behandelde patiënten behandeld voor infecties, tegenover 25% van de met placebo behandelde patiënten.
Tijdens RA klinisch onderzoek lag de incidentie van ernstige infecties waaronder pneumonie hoger bij patiënten behandeld met infliximab plus methotrexaat in vergelijking met patiënten behandeld met methotrexaat alleen, in het bijzonder bij doses van 6 mg/kg of meer (zie rubriek 4.4).
Onder de bijwerkingen die spontaan werden gemeld na het in de handel brengen, waren infecties de meest voorkomende ernstige bijwerking, soms met fatale afloop.
Bijna 50% van de gemelde overlijdensgevallen werd geassocieerd met infectie.
Gevallen van tuberculose, soms fataal, waaronder miliaire tuberculose en extrapulmonaire tuberculose werden gerapporteerd (zie rubriek 4.4).
Maligniteiten en lymfoproliferatieve aandoeningen:
Tijdens klinische onderzoeken met infliximab, waarbij 5780 patiënten werden behandeld, wat overeenkomt met 5494 patiëntjaren, werden 5 gevallen van lymfoom en 26 non-lymfoom maligniteiten vastgesteld in vergelijking met geen lymfomen en 1 non-lymfoom maligniteit bij 1600 met placebo behandelde patiënten, wat overeenkomt met 941 patiëntjaren.
Tijdens langetermijn-follow-up van klinische onderzoeken met infliximab tot 5 jaar, wat overeenkomt met 6234 patiëntjaren (3210 patiënten), werden 5 gevallen van lymfoom en 38 gevallen van non- lymfoom maligniteiten gemeld.
Van augustus 1998 tot augustus 2005 werden er 1909 gevallen van vermoedelijke maligniteiten gerapporteerd tijdens post-marketing ervaring, klinische onderzoeken en registraties (321 bij patiënten met de ziekte van Crohn, 1302 bij patiënten met reumatoïde artritis en 286 bij patiënten met andere of onbekende indicaties).
Onder hen waren er 347 gevallen van lymfoom.
De blootstelling tijdens deze periode wordt geschat op 1.909.941 patiëntjaren sinds de eerste blootstelling (zie rubriek 4.4:
Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik – “ Maligniteiten”).
Tijdens een verkennend klinisch onderzoek onder patiënten met matige tot ernstige COPD die op dat moment rokers of ex-rokers waren, werden 157 patiënten behandeld met Remicade met een dosering die gelijk was aan de dosering gebruikt bij RA en de ziekte van Crohn.
Negen van deze patiënten ontwikkelden maligniteiten, waaronder 1 lymfoom.
De mediane duur van follow-up bedroeg 0,8 jaar (incidentie 5,7% [95% CI 2,65% - 10,6%].
Er werd één maligniteit vastgesteld onder 77 controlepatiënten (mediane duur van follow-up 0,8 jaar; incidentie 1,3% [95% CI 0,03% - 7,0%]).
De meeste maligniteiten ontwikkelden zich in de longen of het hoofd en de nek.
Zeldzame post-marketing gevallen van hepatosplenisch T-cellymfoom zijn gemeld bij patiënten met de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa die behandeld werden met Remicade, waarvan de meerderheid adolescente of jong volwassen man was (zie rubriek 4.4).
Hartfalen:
In een fase-II-onderzoek om Remicade te evalueren met betrekking tot congestief hartfalen (CHF) werd een hogere incidentie van overlijden ten gevolge van hartfalen vastgesteld bij patiënten die met Remicade behandeld werden, in het bijzonder bij degenen die behandeld werden met de hoge dosis van 10 mg/ kg (d. w. z. twee keer de maximale toegestane dosis).
In dit onderzoek kregen 150 patiënten met CHF van NYHA-klasse III-IV (linkerventriculaire ejectiefractie ≤ 35%) 3 infusies met 5 mg/ kg of 10 mg/ kg Remicade of placebo gedurende 6 weken.
In week 38 waren 9 van 101 patiënten die met Remicade behandeld werden, overleden (2 die 5 mg/ kg toegediend kregen en 7 die 10 mg/ kg toegediend kregen) tegenover één overlijdensgeval onder de 49 patiënten die placebo toegediend kregen.
Tijdens post-marketing ervaring zijn er gevallen gerapporteerd van verergerend hartfalen, met of zonder identificeerbare precipiterende factoren bij patiënten die Remicade toegediend kregen.
In zeldzame gevallen zijn er eveneens post-marketing gevallen gerapporteerd van beginnend hartfalen, waaronder hartfalen bij patiënten zonder gekende voorafbestaande hartaandoeningen.
Sommigen van deze patiënten waren jonger dan 50.
15 Lever- en galaandoeningen:
Tijdens klinische onderzoeken werden milde of matige ALT- en AST- verhogingen waargenomen bij patiënten die Remicade kregen zonder progressie naar ernstige leverschade.
Verhogingen van ALT ≥ 5 x ULN zijn waargenomen (zie tabel 2).
Verhogingen van aminotransferasen werden waargenomen (ALT vaker dan AST) bij een groter aantal patiënten die Remicade kregen dan bij controlegroepen, zowel wanneer Remicade gegeven werd als monotherapie als wanneer het gebruikt werd in combinatie met andere immunosuppressieve agentia.
De meeste aminotransferase-afwijkingen waren van voorbijgaande aard.
Nochtans ondervond een klein aantal patiënten meer aanhoudende verhogingen.
Over het algemeen waren patiënten die ALT- en AST- verhogingen ontwikkelden asymptomatisch, en de afwijkingen namen af of verdwenen door ofwel voortzetting of stopzetting van Remicade, ofwel wijziging van gelijktijdige therapie.
Bij post- marketing toezicht werden zeer zeldzame gevallen van geelzucht en hepatitis, sommige met kenmerken van auto-immune hepatitis, gemeld bij patiënten die Remicade kregen (zie rubriek 4.4).
Tabel 2:
Verhouding patiënten met verhoogde ALT-activiteit tijdens klinische onderzoeken
Indicatie
Aantal patiënten3
Mediane follow- up(wkn)4
≥ 3 x ULN
≥ 5 x ULN
placebo
infliximab
placebo infliximab
placebo
inflixima b
placebo
infliximab
Reumatoïde artritis1
375
1087
58,1 58,3
3,2%
3,9%
0,8%
0,9%
Ziekte van Crohn2
173
703
54,1 54,1
3,5%
5,1%
0,0%
1,7%
Ziekte van Crohn bij pediatrische patiënten
N/ A
139
N/ A 53,0
N/ A
4,4%
N/ A
1,5%
Colitis ulcerosa
242
482
30,1 30,8
1,2%
2,5%
0,4%
0,6%
Spondylitis ankylosans
76
275
24,1 101,9
0,0%
9,5%
0,0%
3,6%
Artritis psoriatica
98
191
18,1 39,1
0,0%
6,8%
0,0%
2,1%
1
Plaque psoriasis
281
1175
16,1 50,1
0,4%
7,7%
0,0%
3,4%
Placebopatiënten kregen methotrexaat terwijl infliximabpatiënten zowel infliximab als methotrexaat kregen.
2 Placebopatiënten in de 2 Fase III-onderzoeken naar de ziekte van Crohn, ACCENT I en ACCENT II, kregen een startdosis van 5 mg/ kg infliximab bij aanvang van het onderzoek en werden op placebo gezet in de onderhoudsfase.
Patiënten die gerandomiseerd werden aan de placebo-onderhoudsgroep en daarna overschakelden op infliximab zijn geïncludeerd in de infliximabgroep tijdens de ALT-analyse.
3.
Aantal patiënten geëvalueerd voor ALT.
4.
Mediane follow-up is gebaseerd op de behandelde patiënten.
Anti-nucleaire antistoffen (ANA)/ anti-dubbelstrengig DNA (dsDNA) antistoffen:
Tijdens klinische onderzoeken heeft ongeveer de helft van de met infliximab behandelde patiënten die bij de uitgangssituatie van het onderzoek negatief bleken voor ANA, positieve ANA ontwikkeld in de loop van het onderzoek, tegenover ongeveer 1/ 5 van de met placebo behandelde patiënten.
Onlangs werden anti-dsDNA-antistoffen waargenomen in ongeveer 17% van de met infliximab behandelde patiënten, tegenover 0% van de met placebo behandelde patiënten.
Bij de laatste evaluatie bleef 57% van de met infliximab behandelde patiënten positief voor anti-dsDNA.
Gevallen van lupus of lupusachtige syndromen kwamen echter niet vaak voor.
Bijkomende informatie over speciale populaties
Pediatrische populatie
Patiënten met Juveniele Reumatoïde Artritis:
16 Remicade werd onderzocht tijdens een klinisch onderzoek onder 120 patiënten (leeftijdscategorie:
4- 17 jaar) met actieve JRA ondanks methotrexaat.
Patiënten kregen 3 of 6 mg/ kg infliximab als inductietherapie van 3 doses (respectievelijk week 0, 2, 6 of week 14, 16, 20), gevolgd door onderhoudstherapie om de 8 weken, in combinatie met methotrexaat.
Infusiereacties Infusiereacties kwamen voor bij 35% van de patiënten met JRA die 3 mg/ kg kregen vergeleken met 17,5% van de patiënten die 6 mg/ kg kregen.
Bij de groep die 3 mg/ kg Remicade kreeg, hadden 4 van de 60 patiënten een ernstige infusiereactie en 3 patiënten rapporteerden een mogelijke anafylactische reactie (waarvan 2 behoorden tot de ernstige infusiereacties).
Bij de groep die 6 mg/ kg kreeg, hadden 2 van de 57 patiënten een ernstige infusiereactie, van wie één een mogelijke anafylactische reactie.
Immunogeniciteit Antistoffen tegen infliximab ontwikkelden zich bij 38% van de patiënten die 3 mg/ kg kregen vergeleken met 12% van de patiënten die 6 mg/ kg kregen.
De antistoftiters waren opvallend hoger voor de 3 mg/ kg groep vergeleken met de 6 mg/ kg groep.
Infecties Infecties kwamen voor bij 68% (41/ 60) van de kinderen die 3 mg/ kg kregen gedurende 52 weken, bij 65% (37/ 57) van de kinderen die 6 mg/ kg infliximab kregen gedurende 38 weken en bij 47% (28/ 60) van de kinderen die placebo kregen gedurende 14 weken.
Pediatrische patiënten met de ziekte van Crohn:
Tijdens het REACH-onderzoek werden de volgende bijwerkingen vaker gemeld bij pediatrische patiënten met de ziekte van Crohn (zie rubriek 5.1) dan bij volwassen patiënten met de ziekte van Crohn: anemie (10,7%), bloed in de stoelgang (9,7%), leukopenie (8,7%), flush (8,7%), virale infectie (7,8%), neutropenie (6,8%), botbreuk (6,8%), bacteriële infectie (5,8%) en allergische reactie van de luchtwegen (5,8%).
Andere speciale bevindingen worden onderaan besproken.
Infusiegerelateerde reacties Over het algemeen ondervond 17,5% van gerandomiseerde patiënten uit het REACH-onderzoek 1 of meer infusiereacties.
Er waren geen ernstige infusiereacties, en 2 patiënten in het REACH-onderzoek hadden niet-ernstige anafylactische reacties.
Immunogeniciteit Antistoffen tegen infliximab werden waargenomen bij 3 (2,9%) pediatrische patiënten.
Infecties Tijdens het REACH-onderzoek werden infecties gemeld bij 56,3% van gerandomiseerde patiënten die met infliximab werden behandeld.
Infecties werden vaker gemeld bij patiënten die q8 week infusies kregen tegenover patiënten die q12 week infusies kregen (respectievelijk 73,6% en 38,0%), terwijl ernstige infecties werden gemeld bij 3 patiënten in de groep van de q8 week onderhoudsbehandeling en bij 4 patiënten in de groep van de q12 week onderhoudsbehandeling.
De meest gemelde infecties waren infectie van de bovenste luchtwegen en faryngitis, en de meest gemelde ernstige infectie was abces.
Drie gevallen van pneumonie (1 ernstig) en 2 gevallen van herpes zoster (beide niet-ernstig) werden gemeld.
Spontane, ernstige post-marketing bijwerkingen met infliximab bij de pediatrische populatie waren onder andere maligniteiten inclusief hepatosplenische T-cellymfomen, voorbijgaande afwijkingen van de leverenzymen, lupusachtige syndromen en positieve auto-antistoffen (zie rubrieken 4.4 en 4.8: ‘Maligniteiten en lymfoproliferatieve aandoeningen’).
4.9 Overdosering
Er zijn geen gevallen van overdosering gerapporteerd.
Eenmalige doses van maximaal 20 mg/ kg zijn toegediend zonder toxische effecten.
17 5.
FARMACOLOGISCHE EIGENSCHAPPEN
5.1 Farmacodynamische eigenschappen
Farmacotherapeutische categorie:
Selectieve immunosuppressieve agentia, ATC-code:
L04AB02.
Farmacodynamische eigenschappen:
Infliximab is een chimerische humaan-muriene monoklonale antistof die zich met hoge affiniteit bindt aan zowel oplosbare als transmembrane vormen van TNFα maar niet aan lymfotoxine α (TNFβ).
Infliximab remt de functionele activiteit van TNFα in een grote verscheidenheid van biologische in vitro testen.
Infliximab voorkwam ziekten bij transgenische muizen die polyartritis ontwikkelen als gevolg van de constitutieve uiting van humaan TNFα en zorgde ervoor dat versleten gewrichten genazen indien toegediend na het begin van de ziekte.
In vivo vormt infliximab snel stabiele complexen met humaan TNFα, een proces dat parallel met het verlies van TNFα -bioactiviteit verloopt.
Verhoogde concentraties van TNFα werden gevonden in de gewrichten van patiënten met reumatoïde artritis en gaan samen met een verhoogde ziekteactiviteit.
Bij reumatoïde artritis verminderde de behandeling met infliximab de infiltratie van ontstekingscellen in ontstoken delen van het gewricht evenals de aanwezigheid van molecules die tussenbeide komen voor cellulaire adhesie, chemoattractie en weefseldegradatie.
Na een behandeling met infliximab vertoonden de patiënten een verminderd gehalte van serum interleukine 6 (IL-6) en C-reactive protein (CRP), en vertoonden patiënten met reumatoïde artritis met een verlaagd hemoglobinegehalte een toegenomen hemoglobinegehalte, in vergelijking met de uitgangssituatie.
Perifere bloedlymfocyten hebben bovendien geen significante vermindering in aantal of in proliferatieve reacties aan in vitro mitogenische stimulatie aangetoond in vergelijking met cellen van niet-behandelde patiënten.
Bij patiënten met psoriasis gaf de behandeling met infliximab aanleiding tot vermindering van epidermale inflammatie en normalisatie van de differentiatie van keratinocyten in psoriatische plaques.
Bij artritis psoriatica verminderde kortetermijnbehandeling met Remicade het aantal T-cellen en bloedvaten in het synovium en de psoriatische huid.
Histologische evaluatie van biopten van de dikke darm, verkregen vóór en 4 weken na toediening van infliximab, toonden een aanzienlijke vermindering van aantoonbaar TNFα aan.
Behandeling met infliximab van patiënten met de ziekte van Crohn is tevens gerelateerd aan een aanzienlijke vermindering van de vaak verhoogde serumontstekingsmarker, CRP.
De totale perifere witte- bloedcelconcentratie onderging minimale wijziging bij patiënten die met infliximab werden behandeld, hoewel wijzigingen in lymfocyten, monocyten en neutrofielen verschuivingen lieten zien naar de normale grenzen.
Perifere bloedmononucleaire cellen (PBMC) van met infliximab behandelde patiënten tonen onverminderde proliferatieve reacties op stimuli, in vergelijking met niet-behandelde patiënten, en er zijn geen substantiële wijzigingen waargenomen in cytokineproductie door gestimuleerde PBMC na behandeling met infliximab.
Analyse van mononucleaire cellen in de lamina propria, verkregen uit biopsie van darmslijmvlies, toonde aan dat behandeling met infliximab een vermindering veroorzaakte van het aantal cellen dat TNFα en interferonγ kan produceren.
Aanvullend histologisch onderzoek heeft het bewijs geleverd dat behandeling met infliximab de infiltratie van ontstekingscellen naar aangetaste delen van de darm en de aanwezigheid van ontstekingsmarkers op deze plaatsen vermindert.
Endoscopisch onderzoek van darmslijmvlies hebben mucosale genezing aangetoond bij patiënten die met infliximab worden behandeld.
Klinische werkzaamheid
Reumatoïde artritis De werkzaamheid van infliximab werd geëvalueerd tijdens twee gerandomiseerde, dubbelblinde pivotale klinische onderzoeken die in meerdere centra uitgevoerd werden:
ATTRACT en ASPIRE.
In beide onderzoeken werd gelijktijdig gebruik van stabiele doses foliumzuur, orale corticosteroïden (≤ 10 mg/ dag) en/ of niet-steroïdale anti-inflammatoire geneesmiddelen (NSAIDs) toegestaan.
18 De voornaamste eindpunten waren de vermindering van tekenen en symptomen volgens de door het American College of Rheumatology opgestelde criteria (ACR20 voor ATTRACT, ACR-N voor ASPIRE), de preventie van structurele gewrichtsbeschadiging en de verbetering van het fysieke functioneren.
Een vermindering van tekenen en symptomen werd gedefinieerd als een verbetering van ten minste 20% (ACR20) van zowel het aantal pijnlijke als opgezwollen gewrichten, en van 3 van de volgende 5 criteria:
(1) algemene evaluatie door de onderzoeker, (2) algemene evaluatie door de patiënt, (3) functie/ invaliditeitsmeting, (4) visuele analoge pijnschaalverdeling en (5) de bezinkingssnelheid van de erytrocyten of het C-reactive protein.
ACR-N gebruikt dezelfde criteria als ACR20, berekend op basis van de laagste percentuele verbetering van het aantal opgezwollen gewrichten en het aantal pijnlijke gewrichten, en van de mediaan van de 5 overblijvende componenten van de ACR-respons.
Structurele gewrichtsbeschadiging (vormen van erosie en vernauwing van de ruimte tussen de gewrichten) in handen en voeten werd gemeten met de totale, door van der Heijde gewijzigde Sharp-score (0-440).
Er werd gekeken naar de veranderingen ten opzichte van de uitgangssituatie.
De Health Assessment Questionnaire (HAQ; schaal 0-3) werd gebruikt om bij de patiënten de gemiddelde verandering van het fysieke functioneren ten opzichte van scores bij de uitgangssituatie in de tijd te bepalen.
Het ATTRACT-onderzoek evalueerde de respons na 30, 54 en 102 weken in een placebo- gecontroleerd onderzoek bij 428 patiënten met actieve reumatoïde artritis, ondanks de behandeling met methotrexaat.
Ongeveer 50% van de patiënten was ingedeeld in functionele Klasse III.
De patiënten kregen placebo, 3 mg/ kg of 10 mg/ kg infliximab in week 0, 2 en 6, en daarna om de 4 of 8 weken.
Alle patiënten kregen stabiele doses methotrexaat (mediaan 15 mg/ week) gedurende 6 maanden vóór het begin van het onderzoek en bleven stabiele doses krijgen gedurende het onderzoek.
De resultaten van week 54 (ACR20, de totale, door van der Heijde gewijzigde Sharp-score en HAQ) staan vermeld in Tabel 3.
Hogere graden van klinische respons (ACR50 en ACR70) werden na 30 en 54 weken waargenomen bij alle groepen die infliximab toegediend kregen in vergelijking met methotrexaat alleen.
Een vermindering van de snelheid van progressie van structurele gewrichtsbeschadiging (vormen van erosie en vernauwing van de ruimte tussen de gewrichten) werd na 54 weken waargenomen bij alle groepen die infliximab toegediend kregen (Tabel 3).
De effecten die waargenomen werden na 54 weken bleven tot en met 102 weken gehandhaafd.
Aangezien een aantal patiënten teruggetrokken werd, kan de grootte van het verschil in effect tussen de groep die met infliximab behandeld werd en de groep die met methotrexaat alleen behandeld werd, niet vastgesteld worden.
Tabel 3 Effecten op ACR20, structurele gewrichtsbeschadiging en fysiek functioneren in week 54, ATTRACT infliximabb Alle
3 mg/ kg
3 mg/ kg
10 mg/ kg
10 mg/ kg
doseringen
Controlea
q 8 weken
q 4 weken
q 8 weken
q 4 weken
infliximabb
Patiënten met ACR20-respons/ geëvalueerde patiënten (%)c
15/ 88 (17%)
36/ 86 (42%)
41/ 86 (48%)
51/ 87 (59%)
48/ 81 (59%)
176/ 340 (52%)
Totale scored (door van der Heijde gewijzigde Sharp-score)
Verandering t. o. v. de uitgangssituatie (Gemiddelde ± Standaarddeviatiec)
7,0 ± 10,3 1,3 ± 6,0
1,6 ± 8,5
0,2 ± 3,6
-0,7 ± 3,8
0,6 ± 5,9
Mediaanc (Interkwartiel bereik) Patiënten zonder verslechtering/ geëvalueerde patiënten (%)c
4,0 (0,5; 9,7) 13/ 64 (20%)
0,5 (-1,5; 3,0) 34/ 71 (48%)
0,1 0,5 (-2,5; 3,0) (-1,5; 2,0) 35/ 71 37/ 77 (49%) (48%)
-0,5 (-3,0; 1,5) 44/ 66 (67%)
0,0 (-1,8; 2,0) 150/ 285 (53%)
HAQ-verandering t. o. v. de
19
uitgangssituatie in de tijde (geëvalueerde patiënten)
87
86
85
87
81
339
Gemiddelde ± Standaarddeviatiec
0,2 ± 0,3
0,4 ± 0,3
0,5 ± 0,4
0,5 ± 0,5
0,4 ± 0,4
0,4 ± 0,4
a: controle = Alle patiënten hadden actieve RA ondanks behandeling met stabiele doses methotrexaat gedurende 6 maanden vóór het begin van het onderzoek en bleven stabiele doses krijgen gedurende het onderzoek.
Gelijktijdig gebruik van stabiele doses orale corticosteroïden (≤ 10 mg/ dag) en/ of NSAIDs werd toegestaan en folaatsupplementen werden toegediend. b: alle doses infliximab die gegeven werden in combinatie met methotrexaat en folaat; sommige patiënten kregen eveneens corticosteroïden en/ of NSAIDs. c: p < 0,001, voor elke groep die behandeld werd met infliximab versus controle d: hogere waarden duiden op meer gewrichtsbeschadiging. e:
HAQ = Health Assessment Questionnaire; hogere waarden duiden op lagere invaliditeit.
Het ASPIRE-onderzoek evalueerde de respons na 54 weken bij 1004 patiënten met vroege (duur van ziekte ≤ 3 jaar, mediaan 0,6 jaar) actieve reumatoïde artritis (mediaan aantal opgezwollen en pijnlijke gewrichten bedroeg respectievelijk 19 en 31) die nog niet eerder met methotrexaat behandeld werden.
Alle patiënten kregen methotrexaat (geoptimaliseerd tot 20 mg/ week in week 8) en placebo, 3 mg/ kg of 6 mg/ kg infliximab in week 0, 2 en 6, en daarna om de 8 weken.
De resultaten van week 54 worden weergegeven in Tabel 4.
Na 54 weken behandeling leidden beide doses infliximab + methotrexaat tot een statistisch significant grotere vermindering van tekenen en symptomen in vergelijking met methotrexaat alleen, gemeten op basis van het aantal patiënten met ACR20, 50 en 70-respons.
In het ASPIRE-onderzoek had meer dan 90% van de patiënten ten minste twee röntgenfoto’ s die geëvalueerd konden worden.
Een vermindering van de snelheid van progressie van structurele gewrichtsbeschadiging werd na week 30 en 54 waargenomen bij de groepen die infliximab + methotrexaat toegediend kregen in vergelijking met methotrexaat alleen.
Tabel 4 Effecten op ACRn, structurele gewrichtsbeschadiging en fysiek functioneren in week 54, ASPIRE Infliximab + MTX
Placebo + MTX
3 mg/ kg
6 mg/ kg
Gecombineerd
Gerandomiseerde patiënten Percentage ACR-verbetering
282
359
363
722
Gemiddelde ± Standaarddeviatiea Verandering t. o. v. de uitgangssituatie van de totale door van der Heijde gewijzigde Sharp-scoreb
24,8
± 59,7
37,3 ± 52,8
42,0 ± 47,3
39,6 ± 50,1
Gemiddelde ± Standaarddeviatiea Mediaan Verbetering t. o. v. de uitgangssituatie in HAQ gemiddeld genomen in de tijd van week 30 tot week 54c
3,70
± 9,61 0,43
0,42 ± 5,82 0,00
0,51 ± 5,55 0,00
0,46 ± 5,68 0,00
Gemiddelde ± Standaarddeviatied
0,68
± 0,63
0,80 ± 0,65
0,88 ± 0,65
0,84 ± 0,65
a: p < 0,001, voor elke groep die behandeld werd met infliximab versus controle b: hogere waarden duiden op meer gewrichtsbeschadiging. c:
HAQ = Health Assessment Questionnaire; hogere waarden duiden op lagere invaliditeit. d: p = 0,030 en < 0,001 voor de groepen die met 3 mg/ kg respectievelijk 6 mg/ kg behandeld werden vs. placebo + MTX.
Gegevens om dosistitratie bij reumatoïde artritis te ondersteunen worden ontleend aan ATTRACT-, ASPIRE- en START-onderzoek.
START was een gerandomiseerd, multicenter, dubbelblind, 3-armig, parallel veiligheidsonderzoek.
In één van de onderzoeksarmen (groep 2, n=329), werd bij patiënten met onvoldoende respons toegestaan de dosis stapsgewijs te titreren met doses van 1,5 mg/ kg van 3 tot 9 mg/ kg.
Bij de meerderheid (67%) van deze patiënten was geen dosistitratie nodig.
Van de patiënten
20 die een dosistitratie nodig hadden, bereikte 80% klinische respons en de meerderheid (64%) van hen had slechts één aanpassing van 1,5 mg/ kg nodig.
De ziekte van Crohn bij volwassenen Inductietherapie bij patiënten met ernstige, actieve ziekte van Crohn De werkzaamheid van een behandeling met een eenmalige dosis infliximab werd geëvalueerd bij 108 patiënten met actieve ziekte van Crohn (Crohn’ s Disease Activity Index (CDAI) ≥ 220 ≤ 400) in een gerandomiseerd, dubbelblind placebo-gecontroleerd dosis-responsonderzoek.
Van deze 108 patiënten werden er 27 behandeld met de aanbevolen dosis infliximab van 5 mg/ kg.
Alle patiënten hadden onvoldoende gereageerd op eerder toegepaste conventionele therapie.
Gelijktijdige toediening van stabiele doses van conventionele therapieën was toegestaan en 92% van de patiënten bleef deze therapieën krijgen.
Het primaire eindpunt was het percentage patiënten dat een klinische respons vertoonde, gedefinieerd als een vermindering van de CDAI met ≥ 70 punten ten opzichte van de uitgangssituatie bij de evaluatie na 4 weken en zonder dat het gebruik van geneesmiddelen voor de ziekte van Crohn was verhoogd of dat er operatieve ingrepen naar aanleiding van de ziekte van Crohn hadden plaatsgevonden.
Patiënten die in week 4 een reactie hadden vertoond, werden gevolgd tot week 12.
Secundaire eindpunten omvatten het percentage patiënten dat in week 4 een klinische remissie vertoonde (CDAI < 150) en de klinische respons na verloop van tijd.
Na toediening van een eenmalige dosis vertoonde in week 4 22/ 27 (81%) van de met infliximab behandelde patiënten die een dosis kregen van 5 mg/ kg een klinische respons, tegenover 4/ 25 (16%) van de met placebo behandelde patiënten (p < 0,001).
Ook in week 4 vertoonde 13/ 27 (48%) van de met infliximab behandelde patiënten een klinische remissie (CDAI < 150) tegenover 1/ 25 (4%) van de met placebo behandelde patiënten.
Binnen twee weken werd een respons waargenomen, met een maximumrespons na 4 weken.
Tijdens de laatste observatie op 12 weken vertoonde 13/ 27 (48%) van de met infliximab behandelde patiënten nog steeds een respons.
Onderhoudstherapie bij patiënten met ernstige, actieve ziekte van Crohn De werkzaamheid van herhaalde toedieningen met infliximab werden ook bestudeerd in een 1-jarig klinisch onderzoek (ACCENT I).
In totaal kregen 573 patiënten met matige tot ernstige, actieve ziekte van Crohn (CDAI ≥ 220 ≤ 400) een eenmalige dosering van 5 mg/ kg toegediend in week 0.
178 van de 580 geïncludeerde patiënten (30,7%) werden gedefinieerd als patiënten met ernstige ziekte (CDAI- score > 300 en gelijktijdige toediening van corticosteroïden en/ of immunosuppressiva), wat in overeenstemming was met de populatie zoals gedefinieerd in de indicatie (zie rubriek 4.1).
In week 2 werden alle patiënten beoordeeld op klinische respons en gerandomiseerd aan één van de 3 behandelingsgroepen; een onderhoudsgroep met placebo, een onderhoudsgroep met een dosering van 5 mg/ kg en een onderhoudsgroep met een dosering van 10 mg/ kg.
Alle 3 groepen kregen herhaalde infusies in week 2, 6, en daarna om de 8 weken.
Van de 573 gerandomiseerde patiënten, vertoonden 335 (58%) een klinische respons in week 2.
Deze patiënten werden geclassificeerd als week 2-responders en werden meegenomen in de primaire analyse (zie Tabel 5).
Onder de patiënten die als niet-responders in week 2 werden geclassificeerd, vertoonden 32% (26/ 81) uit de groep met de onderhoudsbehandeling met placebo en 42% (68/ 163) uit de groep met de onderhoudsbehandeling met infliximab, een klinische respons in week 6.
Daarna was er geen verschil tussen de groepen wat het aantal late responders betreft.
De co-primaire eindpunten waren het aantal patiënten in klinische remissie (CDAI < 150) in week 30 en de tijd tot aan het verdwijnen van de respons tot en met week 54.
Geleidelijke afname van corticosteroïden werd toegestaan na week 6.
Tabel 5:
Effecten op incidentie van respons en remissie, gegevens uit ACCENT I (Week 2- responders) ACCENT I (Week 2-responders)% patiënten
Placebo
Infliximab
Infliximab
Onderhoud Onderhoud
Onderhoud
21
(n=110)
5 mg/ kg (n=113)
10 mg/ kg (n=112)
(p-waarde)
(p-waarde)
Mediane tijd tot aan het verdwijnen van de respons tot en met week 54 Week 30
19
weken
38 weken (0,002)
> 54 weken (< 0,001)
Klinische responsa
27,3
51,3 (< 0.001)
59,1 (< 0.001)
Klinische remissie
20,9
38,9 (0,003)
45,5 (< 0,001)
Steroïdevrije remissie Week 54
10,7 (6/ 56)
31,0 (18/ 58) (0,008)
36,8 (21/ 57) (0,001)
Klinische responsa
15,5
38,1 (< 0,001)
47,7 (< 0,001)
Klinische remissie
13,6
28,3 (0,007)
38,4 (< 0,001)
Aanhoudende steroïdevrije remissie b
5,7 (3/ 53)
17,9 (10/ 56)
28,6 (16/ 56)
a:
Daling van CDAI ≥ 25% en ≥ 70 punten.
(0,075)
(0,002)
b:
CDAI < 150 in week 30 en 54 en geen toediening van corticosteroïden gedurende 3 maanden voor week 54 aan patiënten die corticosteroïden kregen bij de uitgangssituatie.
Vanaf week 14 mochten patiënten die op de behandeling hadden gereageerd, maar bij wie daarna hun klinisch voordeel verdween, overschakelen op een dosis infliximab 5 mg/ kg hoger dan de dosis waaraan ze aanvankelijk gerandomiseerd waren.
Negenentachtig procent (50/ 56) van de patiënten bij wie de klinische respons verdween bij een onderhoudsbehandeling met 5 mg/ kg infliximab na week 14, vertoonde een respons op de behandeling met 10 mg/ kg infliximab.
Verbetering van de maatstaven van kwaliteit van leven, een daling van aan de ziekte gerelateerde ziekenhuisopnamen en corticosteroïdengebruik werden waargenomen bij de onderhoudsgroepen met infliximab in vergelijking met de onderhoudsgroep met placebo in weken 30 en 54.
Inductietherapie bij patiënten met actieve ziekte van Crohn met fistelvorming De werkzaamheid werd ook geëvalueerd in een gerandomiseerd, dubbelblind placebo-gecontroleerd onderzoek bij 94 patiënten met de ziekte van Crohn bij wie fistelvorming was opgetreden en die al minimaal drie maanden lang een fistel hadden.
Eenendertig van deze patiënten werden behandeld met infliximab 5 mg/ kg.
Ongeveer 93% van de patiënten kreeg voordien een behandeling met antibiotica of immunosuppressiva.
Gelijktijdig gebruik van stabiele doses van conventionele therapieën was toegestaan en 83% van de patiënten bleef ten minste één van deze therapieën krijgen.
De patiënten kregen drie doses placebo of infliximab in week 0, 2 en 6.
De patiënten werden tot 26 weken gevolgd.
Het primaire eindpunt was het percentage van patiënten dat een klinische respons vertoonde, gedefinieerd als een vermindering met ≥ 50% ten opzichte van de uitgangssituatie in het aantal fistels dat bij lichte druk draineerde tijdens minimaal twee opeenvolgende artsenbezoeken (met een tussenpoos van 4 weken), zonder dat het gebruik van geneesmiddelen was verhoogd of dat er operatieve ingrepen naar aanleiding van de ziekte van Crohn hadden plaatsgevonden.
Achtenzestig procent (21/ 31) van de met infliximab behandelde patiënten die een dosering van 5 mg/ kg kreeg toegediend vertoonde een klinische respons, tegenover 26% (8/ 31) van de met placebo behandelde patiënten (p = 0,002).
De mediane tijd tot aan het begin van de respons bedroeg bij de met infliximab behandelde groep 2 weken.
De mediane duur van de respons bedroeg 12 weken.
Bovendien werd bij 55% van de met infliximab behandelde patiënten het sluiten van alle fistels bereikt, tegenover 13% van de met placebo behandelde patiënten (p = 0,001).
22 Onderhoudstherapie bij patiënten met actieve ziekte van Crohn met fistelvorming De werkzaamheid van herhaalde infusies met infliximab bij patiënten met de ziekte van Crohn met fistelvorming werd bestudeerd in een 1-jarig klinisch onderzoek (ACCENT II).
In totaal kregen 306 patiënten 3 doses infliximab van 5 mg/ kg toegediend in week 0, 2 en 6.
Bij de uitgangssituatie had 87% van de patiënten perianale fistels, 14% abdominale fistels en 9% rectovaginale fistels.
De mediane CDAI-score bedroeg 180.
In week 14 werden 282 patiënten beoordeeld op klinische respons en gerandomiseerd aan een onderhoudsgroep met placebo of een onderhoudsgroep met een dosering van 5 mg/ kg infliximab om de 8 weken tot week 46.
Week 14-responders (195/ 282) werden beoordeeld op het primaire eindpunt, de tijd vanaf randomisering tot het verdwijnen van de respons (zie Tabel 6).
Geleidelijke afname van corticosteroïden werd toegestaan na week 6.
Tabel 6:
Effecten op incidentie van respons, gegevens uit ACCENT II (Week 14-responders) ACCENT II (Week 14-responders)
Placebo
Infliximab
p-waarde
Onderhoud (n=99)
Onderhoud (5 mg/ kg) (n=96)
Mediane tijd tot aan het verdwijnen van de respons tot en met week 54 Week 54
14 weken
> 40 weken
< 0,001
Respons op fistels (%) a Volledige respons op fistels (%) b
23,5 19,4
46,2 36,3
0,001 0,009
a:
Een vermindering van ≥ 50% ten opzichte van de uitgangssituatie van het aantal drainerende fistels over een periode van ≥ 4 weken b:
Afwezigheid van drainerende fistels
Vanaf week 22 kwamen patiënten die aanvankelijk op de behandeling reageerden, maar bij wie daarna hun respons verdween, in aanmerking om over te schakelen op actieve herbehandeling om de 8 weken met een dosis infliximab 5 mg/ kg hoger dan de dosis waaraan ze aanvankelijk gerandomiseerd waren.
Onder de patiënten uit de groep met 5 mg/ kg infliximab die overschakelden omdat de respons op fistels verdween na week 22, vertoonde 57% (12/ 21) een respons op de herbehandeling met 10 mg/ kg infliximab om de 8 weken.
Er werd geen significant verschil waargenomen tussen placebo en infliximab wat betreft het deel van de patiënten met aanhoudende sluiting van alle fistels tot week 54, wat betreft symptomen zoals proctalgia, abcessen en urineweginfectie, of wat betreft het aantal pas ontwikkelde fistels tijdens de behandeling.
Een significante daling van aan de ziekte gerelateerde ziekenhuisopnamen en operatieve ingrepen werd waargenomen bij de onderhoudsgroep met infliximab om de 8 weken in vergelijking met placebo.
Bovendien werden een daling van het corticosteroïdengebruik en een verbetering van kwaliteit van leven waargenomen.
Ziekte van Crohn bij pediatrische patiënten (6 tot 17 jaar) Tijdens het REACH-onderzoek kregen 112 patiënten (6 tot 17 jaar, mediane leeftijd 13,0 jaar) met matige tot ernstige, actieve ziekte van Crohn (mediane PCDAI van 40) en die niet voldoende reageerden op conventionele therapieën, 5 mg/ kg infliximab in week 0, 2 en 6.
Alle patiënten dienden een stabiele dosis van 6-MP, AZA of MTX te gebruiken (35% kreeg ook corticosteroïden bij de uitgangssituatie).
Patiënten die in week 10 door de onderzoeker als klinische responders werden beoordeeld, werden gerandomiseerd en kregen 5 mg/ kg infliximab in de vorm van een q8 of q12 weken onderhoudstherapie.
Als de respons verdween tijdens de onderhoudstherapie, werd overschakeling op een hogere dosis (10 mg/ kg) en/ of een korter doseringsinterval (q8 weken) toegestaan.
Tweeëndertig (32) evalueerbare pediatrische patiënten schakelden over (9 patiënten in de
23 onderhoudsgroep van q8 weken en 23 patiënten in de onderhoudsgroep van q12 weken).
Vierentwintig van deze patiënten (75,0%) bereikten opnieuw klinische respons na het overschakelen.
De verhouding patiënten in klinische respons in week 10 was 88,4% (99/ 112).
De verhouding patiënten die klinische remissie bereikten in week 10 was 58,9% (66/ 112).
In week 30 was de verhouding patiënten in klinische remissie hoger bij de q8 weken onderhoudsgroep (59,6%, 31/ 52) dan bij de q12 weken onderhoudsgroep (35,3%, 18/ 51; p=0,013).
In week 54 waren de cijfers 55,8% (29/ 52) en 23,5% (12/ 51) in respectievelijk de q8 en q12 weken onderhoudsgroepen (p < 0,001).
Gegevens in verband met fistels werden afgeleid van de PCDAI-scores.
Van de 22 patiënten die fistels hadden bij de uitgangssituatie, vertoonden 63,6% (14/ 22), 59,1% (13/ 22) en 68,2% (15/ 22) een volledige respons op fistels in respectievelijk week 10, 30 en 54, in de gecombineerde q8 en q12 weken onderhoudsgroepen.
Bovendien werden statistisch en klinisch significante verbeteringen van de kwaliteit van leven en de lengte van het leven, alsmede een significante vermindering van het corticosteroïdengebruik, waargenomen ten opzichte van de uitgangssituatie.
Colitis ulcerosa De veiligheid en werkzaamheid van Remicade werden bepaald in twee (ACT 1 en ACT 2) gerandomiseerde, dubbelblinde, placebogecontroleerde klinische onderzoeken bij volwassen patiënten met matig tot ernstig actieve colitis ulcerosa (Mayo-score 6 tot 12; Endoscopie-subscore 2) die onvoldoende reageerden op conventionele therapieën [orale corticosteroïden, aminosalicylaten en/ of immunomodulatoren (6-MP, AZA)].
Gelijktijdige stabiele doses orale aminosalicylaten, corticosteroïden en/ of immunomodulatoren werden toegestaan.
In beide onderzoeken werden patiënten gerandomiseerd aan een groep met placebo, met 5 mg/ kg Remicade of met 10 mg/ kg Remicade in week 0, 2, 6, 14 en 22, en in ACT 1 in week 30, 38 en 46.
Geleidelijke afname van corticosteroïden werd toegestaan na week 8.
Tabel 7 Effecten op klinische respons, klinische remissie en mucosale genezing in week 8 en 30.
Gecombineerde gegevens uit ACT 1 & 2.
Infliximab Gerandomiseerde patiënten
Placebo 244
5
mg/ kg 242
10 mg/ kg 242
Gecombineerd 484
Percentage patiënten met een klinische respons en aanhoudende klinische respons Klinische respons in week 8a Klinische respons in week 30a Aanhoudende respons (klinische respons in zowel
33,2% 27,9%
66,9% 49,6%
65,3% 55,4%
66,1% 52,5%
week 8 als week 30)a
19,3%
45,0%
49,6%
47,3%
Percentage patiënten met klinische remissie en aanhoudende remissie Klinische remissie in week 8a Klinische remissie in week 30 a Aanhoudende remissie (in remissie in zowel
10,2% 13,1%
36,4% 29,8%
29,8% 36,4%
33,1% 33,1%
week 8 als week 30)a
5,3%
19,0%
24,4%
21,7%
Percentage patiënten met mucosale genezing Mucosale genezing in week 8a
a
32,4%
61,2%
60,3%
60,7%
Mucosale genezing in week 30
27,5%
48,3%
52,9%
50,6%
a: p < 0.001, voor elke groep die behandeld werd met infliximab vs. placebo
De werkzaamheid van Remicade gedurende week 54 werd bepaald tijdens het ACT 1-onderzoek.
Na 54 weken vertoonde 44,9% van de patiënten uit de groep met de gecombineerde behandeling met infliximab een klinische respons in vergelijking met 19,8% in de groep met de behandeling met
24 placebo (p < 0,001).
Klinische remissie en mucosale genezing kwamen voor bij een groter aantal patiënten uit de groep met de gecombineerde behandeling met infliximab vergeleken met de groep met de behandeling met placebo in week 54 (34,6% vs.
16,5%, p < 0,001 en 46,1% vs.
18,2%, p < 0,001, respectievelijk).
Het aantal patiënten met aanhoudende respons en aanhoudende remissie in week 54 was groter bij de groep met de gecombineerde behandeling met infliximab dan bij de groep met de behandeling met placebo (37,9% vs.
14,0%, p < 0,001; en 20,2% vs.
6,6%, p < 0,001, respectievelijk).
Een groter aantal patiënten uit de groep met de gecombineerde behandeling met infliximab was in staat de behandeling met corticosteroïden stop te zetten terwijl ze in klinische remissie bleven in vergelijking met de groep met de behandeling met placebo zowel in week 30 (22,3% vs.
7,2%, p < 0,001, samengevoegde ACT 1- en ACT 2-gegevens) als in week 54 (21,0% vs.
8,9%, p=0,022, ACT 1-gegevens).
De analyse van de samengevoegde gegevens uit de ACT 1- en ACT 2-onderzoeken en aanvullingen daarop, uitgevoerd vanaf de uitgangssituatie gedurende 54 weken, toonde een vermindering van aan colitis ulcerosa gerelateerde ziekenhuisopnamen en operatieve ingrepen met de behandeling met infliximab.
Het aantal aan UC gerelateerde ziekenhuisopnamen was significant lager bij de behandelingsgroepen die 5 en 10 mg/ kg infliximab kregen dan bij de placebogroep (gemiddeld aantal ziekenhuisopnamen per 100 patiëntjaren:
21 en 19 vs.
40 in de placebogroep, respectievelijk p=0,019 en p=0,007).
Het aantal UC gerelateerde operatieve ingrepen was ook lager bij de behandelingsgroepen die 5 en 10 mg/ kg infliximab kregen dan bij de placebogroep (gemiddeld aantal operatieve ingrepen per 100 patiëntjaren:
22 en 19 vs.
34, respectievelijk p=0,145 en p=0,022).
Het gedeelte van de patiënten dat colectomie onderging op enig tijdstip binnen de 54 weken na de eerste infusie van de onderzoeksstof werd verzameld en samengevoegd uit de ACT 1- en ACT 2- studies en aanvullingen daarop.
Minder patiënten ondergingen een colectomie bij de groep die 5 mg/ kg infliximab (28/ 242 of 11,6% [N. S.]) kreeg en de groep die 10 mg/ kg infliximab (18/ 242 of 7,4% [p=0,011]) kreeg dan bij de placebogroep (36/ 244; 14,8%).
Een verminderd voorkomen van colectomieën werd eveneens onderzocht in een ander gerandomiseerd, dubbelblind onderzoek (C0168Y06) bij in het ziekenhuis opgenomen patiënten (n=45) met matig tot ernstig actieve colitis ulcerosa die niet reageerden op i. v. corticosteroïden en die daardoor een hoger risico op colectomie liepen.
Significant minder colectomieën kwamen voor binnen 3 maanden na onderzoeksinfuus bij patiënten die een enkelvoudige dosis van 5 mg/ kg infliximab kregen in vergelijking met patiënten die placebo kregen (respectievelijk 29,2% vs.
66,7%, p=0,017).
In ACT 1 en ACT 2 verbeterde infliximab de kwaliteit van leven, bevestigd door statistisch significante verbetering van een ziektespecifieke maatstaf, IBDQ, en door verbetering van de generische 36-item Short Form Survey SF-36.
Spondylitis ankylosans Werkzaamheid en veiligheid van infliximab werden bestudeerd in twee dubbelblinde placebogecontroleerde multicenteronderzoeken bij patiënten met actieve spondylitis ankylosans (Bath Ankylosing Spondylitis Disease Activity Index [BASDAI]-score ≥ 4 en spinale pijn ≥ 4 op een schaal van 1-10).
In het eerste onderzoek (P01522), met een dubbelblinde fase van 3 maanden, kregen 70 patiënten 5 mg/ kg infliximab of placebo toegediend in week 0, 2 en 6 (35 patiënten in elke groep).
In week 12 werd de placebogroep overgeschakeld op 5 mg/ kg infliximab om de 6 weken tot week 54.
Na het eerste jaar van het onderzoek gingen 53 patiënten verder in een open-label verlenging tot week 102.
Tijdens het tweede klinische onderzoek (ASSERT) werden 279 patiënten gerandomiseerd aan placebo (Groep 1, n=78) of 5 mg/ kg infliximab (Groep 2, n=201) in week 0, 2 en 6 en om de 6 weken tot week 24.
Daarna gingen alle patiënten verder met infliximab, om de 6 weken tot week 96.
Groep 1 kreeg 5 mg/ kg infliximab.
In groep 2 kregen patiënten die een BASDAI-score ≥ 3 hadden tijdens 2 opeenvolgende artsenbezoeken, vanaf de infusie in week 36, 7,5 mg/ kg infliximab om de 6 weken tot week 96.
25 In ASSERT werd al in week 2 verbetering van tekenen en symptomen waargenomen.
In week 24 was het aantal ASAS 20-responders 15/ 78 (19%) in de placebogroep, en 123/ 201 (61%) in de 5 mg/ kg infliximabgroep (p < 0,001).
Er waren 95 patiënten van groep 2 die verder gingen met 5 mg/ kg om de 6 weken.
In week 102 waren 80 patiënten nog steeds in behandeling met infliximab, en 71 (89%) van hen waren ASAS 20-responders.
In P01522 werd ook al in week 2 verbetering van tekenen en symptomen waargenomen.
In week 12 was het aantal BASDAI 50-responders 3/ 35 (9%) in de placebogroep, en 20/ 35 (57%) in de 5 mg/ kg groep (p < 0,01).
Er waren 53 patiënten die verder gingen met 5 mg/ kg om de 6 weken.
In week 102 waren 49 patiënten nog steeds in behandeling met infliximab, en 30 (61%) van hen waren BASDAI 50-responders.
In beide onderzoeken waren het fysieke functioneren en de kwaliteit van leven zoals gemeten aan de hand van de BASFI en de score voor de fysieke component van de SF-36, ook significant verbeterd.
Artritis psoriatica Werkzaamheid en veiligheid werden bestudeerd in twee dubbelblinde placebogecontroleerde multicenteronderzoeken bij patiënten met actieve artritis psoriatica.
Tijdens het eerste klinische onderzoek (IMPACT) werden werkzaamheid en veiligheid van infliximab bestudeerd bij 104 patiënten met actieve polyarticulaire artritis psoriatica.
Tijdens de dubbelblinde fase van 16 weken kregen de patiënten ofwel 5 mg/ kg infliximab ofwel placebo toegediend in week 0, 2, 6 en 14 (52 patiënten in elke groep).
Vanaf week 16 werd de placebogroep overgeschakeld op infliximab en kregen alle patiënten vervolgens 5 mg/ kg infliximab toegediend om de 8 weken tot week 46.
Na het eerste jaar van het onderzoek gingen 78 patiënten verder in een open-label verlenging tot week 98.
Tijdens het tweede klinische onderzoek (IMPACT 2) werden werkzaamheid en veiligheid van infliximab bestudeerd bij 200 patiënten met actieve artritis psoriatica (≥ 5 opgezwollen gewrichten en ≥ 5 pijnlijke gewrichten).
Zesenveertig procent van de patiënten ging verder met stabiele doses methotrexaat (≤ 25 mg/ week).
Tijdens de dubbelblinde fase van 24 weken kregen de patiënten 5 mg/ kg infliximab of placebo toegediend in week 0, 2, 6, 14 en 22 (100 patiënten in elke groep).
In week 16 werden 47 patiënten uit de placebogroep met < 10% verbetering ten opzichte van de uitgangssituatie van zowel gezwollen als pijnlijke gewrichten overgeschakeld op inductietherapie met infliximab (early escape).
In week 24 schakelden alle met placebo behandelde patiënten over op inductietherapie met infliximab.
Dosering werd voor alle patiënten aangehouden tot week 46.
De belangrijkste resultaten met betrekking tot de werkzaamheid voor IMPACT en IMPACT 2 worden weergegeven in Tabel 8 hieronder:
Tabel 8:
Effecten op ACR en PASI in IMPACT en IMPACT 2
IMPACT
IMPACT 2*
Placebo
Infliximab Infliximab Placebo Infliximab
Placebo
Infliximab Infliximab Placebo Infliximab
Infliximab
(Week 16) (Week 16)
(Week 98)
(Week 24) (Week 24)
(Week 54)
Gerandomiseerde patiënten
52 52
N/ Aa
100 100
100
ACR-respons (% patiënten) N
52 52
78
100 100
100
ACR20-respons* ACR50-respons* ACR70-respons*
5(10%) 0(0%) 0(0%)
34 (65%) 24 (46%) 15 (29%)
48 (62%) 35 (45%) 27 (35%)
16 (16%) 4 (4%) 2 (2%)
54 (54%) 41(41%) 27 (27%)
53 (53%) 33 (33%) 20 (20%)
PASI-respons (% patiënten)b N
87
83
82
26
PASI75-respons**
1 (1%)
50 (60%)
40 (48.8%)
* ITT-analyse waarbij patiënten met ontbrekende gegevens werden geïncludeerd als niet-responders a Week 98 gegevens voor IMPACT includeren gecombineerde placebo crossover en infliximab-patiënten die opgenomen werden in de open- label verlenging b Gebaseerd op patiënten met PASI > 2,5 ten opzichte van de uitgangssituatie voor IMPACT, en patiënten met > 3% BSA betrokkenheid van psoriasis van de huid ten opzichte van de uitgangssituatie voor IMPACT 2 ** PASI75-respons voor IMPACT niet geïncludeerd omwille van lage N; p < 0,001 voor infliximab vs. placebo in week 24 voor IMPACT 2
Bij IMPACT en IMPACT 2 werden klinische responsen waargenomen vanaf week 2 die werden aangehouden gedurende respectievelijk week 98 en week 54.
Werkzaamheid werd aangetoond met of zonder gelijktijdig gebruik van methotrexaat.
Dalingen in de parameters van de perifere werking eigen aan artritis psoriatica (zoals het aantal gezwollen gewrichten, het aantal pijnlijke/ gevoelige gewrichten, dactylitis en de aanwezigheid van enthesopathie) werden waargenomen bij de met infliximab behandelde patiënten.
Radiografische veranderingen werden geëvalueerd tijdens IMPACT2.
Röntgenfoto’ s van handen en voeten werden verzameld bij de uitgangssituatie en in weken 24 en 54.
De behandeling met infliximab verminderde de snelheid van progressie van perifere gewrichtsbeschadiging in vergelijking met de behandeling met placebo op het primaire eindpunt van week 24, zoals gemeten aan de hand van verandering ten opzichte van de uitgangssituatie van de totale gewijzigde vdH-S-score (gemiddelde ± SD-score was 0,82 ± 2,62 bij de placebogroep in vergelijking met -0,70 ± 2,53 bij de infliximabgroep; p < 0,001).
Bij de infliximabgroep bleef de gemiddelde verandering van de totale gewijzigde vdH-S- score beneden 0 op het week 54-tijdpunt.
De met infliximab behandelde patiënten vertoonden een significante verbetering van het fysieke functioneren zoals vastgelegd in HAQ.
Significante verbeteringen in de gezondheidsgerelateerde kwaliteit van leven werden eveneens aangetoond zoals gemeten aan de hand van de samenvattende scores voor de fysieke en mentale component van de SF-36 in IMPACT 2.
Psoriasis De werkzaamheid van infliximab werd bestudeerd in twee gerandomiseerde, dubbelblinde multicenteronderzoeken:
SPIRIT en EXPRESS.
Patiënten uit beide onderzoeken hadden plaque psoriasis (Body Surface Area [BSA] ≥ 10% en Psoriasis Area and Severity Index [PASI] score ≥ 12).
Het primaire eindpunt in beide onderzoeken was het percentage patiënten die ≥ 75% verbetering bereikten in PASI ten opzichte van de uitgangssituatie in week 10.
SPIRIT evalueerde de werkzaamheid van inductietherapie met infliximab bij 249 patiënten met plaque psoriasis die voordien PUVA of een systemische behandeling hadden gekregen.
De patiënten kregen infusies van 3 of 5 mg/ kg infliximab of placebo in week 0, 2 en 6.
Patiënten met een PGA [Physician Global Assessment]-score van ≥ 3 kwamen in aanmerking voor een extra infusie van dezelfde behandeling in week 26.
In het SPIRIT-onderzoek bedroeg het aantal patiënten dat PASI 75 bereikte in week 10 71,7% bij de groep die 3 mg/ kg infliximab kregen, 87,9% bij de groep die 5 mg/ kg infliximab kregen, en 5,9% bij de placebogroep (p < 0,001).
Bij week 26, twintig weken na de laatste inductiedosis, waren 30% van de patiënten uit de 5 mg/ kg groep en 13,8% van de patiënten uit de 3 mg/ kg groep PASI 75- responders.
Tussen week 6 en 26, keerden de symptomen van psoriasis geleidelijk terug met een mediane tijd van ziekterecidief van > 20 weken.
Er werd geen rebound waargenomen.
Het EXPRESS-onderzoek evalueerde de werkzaamheid van inductie- en onderhoudstherapie met infliximab bij 378 patiënten met plaque psoriasis.
De patiënten kregen infusies van 5 mg/ kg infliximab of placebo in week 0, 2 en 6, gevolgd door een onderhoudstherapie om de 8 weken tot en met week 22 bij de placebogroep en tot en met week 46 bij de infliximabgroup.
In week 24 schakelde de placebogroep over op een inductietherapie met infliximab (5 mg/ kg), gevolgd door een onderhoudstherapie met infliximab (5 mg/ kg).
Nagelpsoriasis werd bepaald aan de hand van de Nail
27 Psoriasis Severity Index (NAPSI).
71,4% van de patiënten kregen voorafgaande therapie met PUVA, methotrexaat, cyclosporine of acitretine, hoewel ze niet noodzakelijk therapieresistent waren.
De belangrijkste resultaten worden weergegeven in Tabel 9.
Bij de met infliximab behandelde patiënten waren significante PASI 50-responsen duidelijk te zien bij het eerste bezoek (week 2) en PASI 75- responsen bij het tweede bezoek (week 6).
De werkzaamheid was gelijk in de subgroep van patiënten die blootgesteld werden aan voorafgaande systemische therapieën in vergelijking met de totale onderzoekspopulatie.
Tabel 9 Samenvatting van PASI-respons, PGA-respons en het percentage patiënten met alle nagels gezuiverd in week 10, 24 en 50.
EXPRESS.
Placebo â Infliximab week 10
5
mg/ kg (in week 24)
Infliximab 5 mg/ kg
n
77
301
≥ 90% verbetering ≥ 75% verbetering ≥ 50% verbetering PGA van gezuiverd (0) of minimaal (1)
1 (1,3%) 2 (2,6%) 6 (7,8%) 3 (3,9%)
172 (57,1%)a 242 (80,4%)a 274 (91,0%) 242 (82,9%)ab
PGA van gezuiverd (0), minimaal (1) of mild (2) week 24
14 (18,2%)
275 (94,2%)ab
n ≥ 90% verbetering ≥ 75% verbetering ≥ 50% verbetering PGA van gezuiverd (0) of minimaal (1) PGA van gezuiverd (0), minimaal (1) of mild (2) week 50
77 1 (1,3%) 3 (3,9%) 5 (6,5%) 2 (2,6%) 15 (19,5%)
276 161 (58,3%)a 227 (82,2%)a 248 (89,9%) 203 (73,6%)a 246 (89,1%)a
n ≥ 90% verbetering ≥ 75% verbetering ≥ 50% verbetering PGA van gezuiverd (0) of minimaal (1) PGA van gezuiverd (0), minimaal (1) of mild (2) Alle nagels gezuiverd c
68 34 (50,0%) 52 (76,5%) 61 (89,7%) 46 (67,6%) 59 (86,8%)
281 127 (45,2%) 170 (60,5%) 193 (68,7%) 149 (53,0%) 189 (67,3%)
Week 10
1/ 65(1,5%)
16/ 235 (6,8%)
Week 24
3/ 65 (4,6%)
58/ 223 (26,0%) a
Week 50 a: p < 0.001, voor elke behandelingsgroep met infliximab vs. controlegroep b: n = 292
27/ 64 (42,2%)
92/ 226 (40,7%)
c:
Analyse was gebaseerd op patiënten met nagelpsoriasis bij de uitgangssituatie (81,8% van de patiënten).
Gemiddelde NAPSI-scores bij de uitgangssituatie waren 4,6 en 4,3 bij de infliximab- en placebogroep.
Significante verbeteringen ten opzichte van de uitgangssituatie werden aangetoond in DLQI (p < 0,001) en de scores voor de fysieke en mentale component van de SF-36 (p < 0,001 voor elke componentvergelijking).
5.2 Farmacokinetische eigenschappen
28 Eenmalige intraveneuze infusie van 1, 3, 5, 10 of 20 mg/ kg infliximab leidde tot een dosisafhankelijke vermeerdering van de maximale serumconcentratie (Cmax) en het gebied onder de concentratie/ tijdcurve (AUC).
Het steady state distributievolume (mediaan Vd van 3,0 tot 4,1 liter) was onafhankelijk van de toegediende dosis en gaf aan dat infliximab voornamelijk verdeeld wordt binnen het vaatstelsel.
Er werd geen tijdsafhankelijkheid van de farmacokinetiek waargenomen.
De eliminatiewegen van infliximab werden niet bepaald.
Er werd geen ongewijzigd infliximab in de urine gevonden.
Er werden geen belangrijke leeftijds- of gewichtsgerelateerde verschillen waargenomen in klaring of distributievolume bij patiënten met reumatoïde artritis.
De farmacokinetiek van infliximab bij bejaarde patiënten werd niet bestudeerd.
Er werden geen onderzoeken uitgevoerd bij patiënten met lever- of nieraandoeningen.
Bij eenmalige doses van 3, 5 of 10 mg/ kg waren de mediane waarden van Cmax respectievelijk 77, 118 en 277 microgram/ ml.
De mediane terminale halfwaardetijd met deze doses varieerde van 8 tot 9,5 dagen.
Bij de meeste patiënten kon infliximab in het serum opgespoord worden gedurende ten minste 8 weken na de aanbevolen eenmalige dosis van 5 mg/ kg voor de behandeling van de ziekte van Crohn en na de onderhoudsdosis van 3 mg/ kg om de 8 weken voor reumatoïde artritis.
Herhaalde toediening van infliximab (5 mg/ kg op 0, 2 en 6 weken in geval van fistelvorming bij de ziekte van Crohn, 3 of 10 mg/ kg om de 4 of 8 weken bij reumatoïde artritis) resulteerde in een lichte accumulatie van infliximab in het serum na de tweede dosis.
Er werd geen andere klinisch relevante accumulatie waargenomen.
Bij de meeste patiënten met fistelvorming bij de ziekte van Crohn kon infliximab 12 weken lang opgespoord worden in het serum (bereik 4-28 weken) na toediening van de kuur.
Over het algemeen waren de serumconcentraties bij pediatrische patiënten met de ziekte van Crohn (53 patiënten van 6 tot 17 jaar oud; 8 patiënten van 6 tot 10 jaar oud) vergelijkbaar met die bij volwassen patiënten met de ziekte van Crohn.
De mediane terminale halfwaardetijd voor de 5 mg/ kg dosis bij pediatrische patiënten met de ziekte van Crohn bedraagt 10,9 dagen.
5.3 Gegevens uit het preklinisch veiligheidsonderzoek
Infliximab vertoont geen kruisreactie met TNFα van andere species dan mensen en chimpansees.
Daarom zijn de conventionele preklinische veiligheidsgegevens van infliximab beperkt.
In een toxiciteitsonderzoek naar de ontwikkeling dat uitgevoerd werd op muizen met een analoge antistof, die de functionele activiteit van muis-TNFα selectief remt, was er geen indicatie van zwangerschapstoxiciteit, van embryotoxiciteit of van teratogeniteit.
Tijdens onderzoek naar fertiliteit en de algemene reproductiefunctie nam het aantal zwangere muizen af na toediening van dezelfde analoge antistof.
Het is niet bekend of dat te wijten was aan effecten op de mannelijke en/ of de vrouwelijke muizen.
In een 6 maanden durend onderzoek naar toxiciteit na herhaalde toediening aan muizen, met dezelfde analoge antistof tegen muis-TNFα, werden er bij enkele mannelijke muizen cristalline afzettingen op het kapsel van de ooglens waargenomen.
Men heeft geen specifieke oftalmologische onderzoeken gedaan bij patiënten om het belang van deze bevindingen bij mensen na te gaan.
Er werden geen lange-termijnonderzoeken uitgevoerd om het carcinogene vermogen van infliximab te bepalen.
Onderzoeken bij muizen die een tekort aan TNFα hadden, toonden geen toename van tumoren bij provocatie met bekende tumorinitiators en/ of -promotors aan.
6.
FARMACEUTISCHE GEGEVENS
6.1 Lijst van hulpstoffen
Sucrose Polysorbaat 80 Monobasisch natriumfosfaat Dibasisch natriumfosfaat
29 6.2 Gevallen van onverenigbaarheid
In verband met het ontbreken van onderzoek naar onverenigbaarheden, mag dit geneesmiddel niet met andere geneesmiddelen gemengd worden.
6.3 Houdbaarheid
3 jaar.
De chemische en fysische stabiliteit tijdens gebruik van de gereconstitueerde oplossing is aangetoond voor een duur van 24 uur bij 25°C.
Vanuit microbiologisch standpunt moet het product zo vlug mogelijk worden gebruikt, zeker binnen 3 uur na reconstitutie en verdunning.
Als het niet onmiddellijk wordt gebruikt, is de gebruiker verantwoordelijk voor de bewaartijden tijdens gebruik en de condities voorafgaand aan het gebruik en mag de bewaartijd niet meer dan 24 uur bedragen bij 2 tot 8°C.
6.4 Speciale voorzorgsmaatregelen bij bewaren
Bewaren in de koelkast (2°C – 8°C).
Voor de bewaarcondities van het opgeloste geneesmiddel, zie rubriek 6.3.
6.5 Aard en inhoud van de verpakking
Remicade wordt geleverd als gelyofiliseerd poeder in glazen injectieflacons (Type 1) voor eenmalig gebruik, met een rubberen stop en aluminium krimpfolie onder plastic kapjes.
Remicade is verkrijgbaar in een verpakking met 1, 2, 3, 4 of 5 injectieflacons.
Niet alle verpakkingsgrootten worden in de handel gebracht.
6.6 Speciale voorzorgsmaatregelen voor het verwijderen en andere instructies
1.
Bereken de dosis en het benodigde aantal injectieflacons Remicade.
Iedere injectieflacon Remicade bevat 100 mg infliximab.
Bereken het totale benodigde volume van gereconstitueerde Remicade-oplossing.
2.
Reconstitueer aseptisch iedere injectieflacon Remicade met 10 ml water voor injecties.
Gebruik hierbij een injectiespuit met een 21-gauge (0,8 mm) naald of kleiner.
Verwijder het plastic kapje van de injectieflacon en ontsmet de bovenzijde met een doekje met 70% alcohol.
Steek de injectienaald door het midden van de rubberen stop in de injectieflacon en richt de stroom water voor injecties langs de glazen wand van de injectieflacon.
Gebruik geen injectieflacon waarin geen vacuüm aanwezig is.
Draai de oplossing voorzichtig rond door de injectieflacon te draaien zodat het gelyofiliseerde poeder oplost.
Niet langdurig of krachtig bewegen.
NIET SCHUDDEN.
Schuimen bij reconstitutie van de oplossing is niet ongewoon.
Laat de gereconstitueerde oplossing 5 minuten staan.
Controleer of de oplossing kleurloos tot lichtgeel en helder is.
De oplossing kan een aantal kleine doorschijnende partikeltjes bevatten, aangezien infliximab een eiwit is.
Niet gebruiken wanneer u ondoorzichtige deeltjes, verkleuring of andere vreemde partikels ziet.
3.
Verdun het totale volume van de gereconstitueerde dosis Remicade-oplossing tot 250 ml met 9 mg/ ml (0,9%) natriumchlorideoplossing voor infusie.
Dit kan gedaan worden door een volume van de 9 mg/ ml (0,9%) natriumchlorideoplossing voor infusie uit de 250 ml glazen fles of infuuszak te halen, gelijk aan het volume van de gereconstitueerde Remicade.
Voeg langzaam het totale volume van gereconstitueerde Remicade-oplossing toe aan de 250 ml infuusfles of - zak.
Voorzichtig mengen.
4.
Dien de infuusoplossing over een periode van niet minder dan de infusietijd aanbevolen voor de specifieke indicatie.
Gebruik alleen een infuusset met een in-line, steriel, niet-pyrogeen filter
30 met een lage eiwitbinding (poriegrootte 1,2 micrometer of minder).
Aangezien er geen conserveringsmiddelen aanwezig zijn, wordt het aanbevolen om de toediening van de oplossing voor infusie zo spoedig mogelijk te laten starten en zeker binnen 3 uur na reconstitutie en verdunning.
Als de reconstitutie en verdunning aseptisch uitgevoerd worden, kan Remicade- oplossing voor infusie binnen 24 uur gebruikt worden op voorwaarde dat het bij 2°C tot 8°C bewaard wordt.
Resterende oplossing voor infusie niet bewaren voor hergebruik.
5.
Er is geen fysisch biochemisch compatibiliteitsonderzoek verricht naar de gelijktijdige toediening van Remicade en andere agentia.
Dien Remicade dan ook niet gelijktijdig toe met andere agentia via dezelfde intraveneuze lijn.
6.
Inspecteer parenterale geneesmiddelen vóór toediening visueel op deeltjes of verkleuring.
Gebruik de oplossing niet als er ondoorzichtige deeltjes, verkleuring of vreemde deeltjes te zien zijn.
7.
Alle ongebruikte producten of afvalmaterialen dienen te worden vernietigd overeenkomstig lokale voorschriften.
7.
HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Centocor B. V.
Einsteinweg 101 2333 CB Leiden Nederland
8.
NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/ 1/ 99/ 116/ 001 EU/ 1/ 99/ 116/ 002 EU/ 1/ 99/ 116/ 003 EU/ 1/ 99/ 116/ 004 EU/ 1/ 99/ 116/ 005
9.
DATUM VAN EERSTE VERLENING VAN DE VERGUNNING/ HERNIEUWING VAN DE VERGUNNING
Datum van eerste verlening:
13 augustus 1999.
Datum van laatste hernieuwing:
13 augustus 2004.
10.
DATUM VAN HERZIENING VAN DE TEKST
Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europese Geneesmiddelen Bureau (EMEA) http: / /www. emea. europa. eu.
31 BIJLAGE II
A.
FABRIKANT(EN) VAN HET (DE) BIOLOGISCH WERKZA(A)M(E) BESTANDDE(E)L(EN) EN HOUDER(S) VAN DE VERGUNNING(EN) VOOR DE VERVAARDIGING VERANTWOORDELIJK VOOR VRIJGIFTE
B.
VOORWAARDEN VERBONDEN AAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
32 A.
FABRIKANT(EN) VAN HET (DE) BIOLOGISCH WERKZA(A)M(E) BESTANDDE(E)L(EN) EN HOUDER(S) VAN DE VERGUNNING(EN) VOOR DE VERVAARDIGING VERANTWOORDELIJK VOOR VRIJGIFTE
Naam en adres van de fabrikant(en) van het (de) biologisch werkza(a)m(e) bestandde(e)l(en)
Centocor B. V., Einsteinweg 101, 2333 CB Leiden, Nederland
Centocor Inc., 200 Great Valley Parkway Malvern, Pennsylvania 19355-1307, VS
Naam en adres van de fabrikant(en) verantwoordelijk voor vrijgifte
Centocor B. V., Einsteinweg 101, 2333 CB Leiden, Nederland
B.
VOORWAARDEN VERBONDEN AAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
• VOORWAARDEN OF BEPERKINGEN OPGELEGD AAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN TEN AANZIEN VAN DE AFLEVERING EN HET GEBRUIK
Aan beperkt medisch voorschrift onderworpen geneesmiddel (Zie bijlage I: samenvatting van de productkenmerken, rubriek 4.2).
• VOORWAARDEN OF BEPERKINGEN MET BETREKKING TOT EEN VEILIG EN DOELTREFFEND GEBRUIK VAN HET GENEESMIDDEL
De houder van de vergunning voor het in de handel brengen zal een educatief programma voor Remicade ontwikkelen dat pediatrische patiënten met de ziekte van Crohn omvat om te verzekeren dat artsen die van plan zijn Remicade voor te schrijven aan deze patiënten, zich bewust zijn van:
•
het risico op opportunistische infecties en tuberculose (TB) bij patiënten die met Remica de worden behandeld.
•
de noodzaak om het risico op TB bij deze patiënten te evalueren alvorens ze te behandelen met Remicade.
•
het risico op acute aan de infusie gerelateerde reacties en vertraagde overgevoeligheidsreacties.
•
het risico op lymfoom en andere maligniteiten.
•
de patiëntenkaart, die moet worden gegeven aan patiënten die Remicade gebruiken.
•
het feit dat kinderen mogelijk een verhoogd risico lopen op het ontwikkelen van infecties en van de noodzaak om de immunisatie bij te werken.
• ANDERE VOORWAARDEN
De houder van de vergunning voor het in de handel brengen verplicht zich de onderzoeken en bijkomende farmacovigilantie-activiteiten uit te voeren, zoals in het farmacovigilantieplan nader is beschreven.
Een bijgewerkt risicobeheerplan, volgens de CHMP-richtlijnen voor risicobeheersystemen voor geneesmiddelen voor humaan gebruik, dient te worden ingediend.
33 De houder van de vergunning voor het in de handel brengen zal jaarlijkse periodieke veiligheidsupdates (PSUR’s) indienen.
34 BIJLAGE III
ETIKETTERING EN BIJSLUITER
35 A.
ETIKETTERING
36 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD
DOOS MET 1 INJECTIEFLACON DOOS MET 2 INJECTIEFLACONS DOOS MET 3 INJECTIEFLACONS DOOS MET 4 INJECTIEFLACONS DOOS MET 5 INJECTIEFLACONS
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Remicade 100 mg poeder voor concentraat voor oplossing voor infusie.
Infliximab
2.
GEHALTE AAN WERKZA(A)M(E) BESTANDDE(E)L(EN)
Elke injectieflacon bevat 100 mg infliximab.
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Hulpstoffen: sucrose, polysorbaat 80, monobasisch natriumfosfaat en dibasisch natriumfosfaat.
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
1 injectieflacon 100 mg 2 injectieflacons 100 mg 3 injectieflacons 100 mg 4 injectieflacons 100 mg 5 injectieflacons 100 mg
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)
Intraveneuze infusie na reconstitutie en verdunning.
Lees vóór reconstitutie en gebruik de ingesloten bijsluiter.
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG
8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP
37 9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
Bewaren in de koelkast (2°C – 8°C)
10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
Ongebruikte oplossing weggooien.
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Registratiehouder:
Centocor B.V., Einsteinweg 101, 2333 CB Leiden, Nederland
12.
NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/99/116/001 1 injectieflacon 100 mg EU/1/99/116/002 2 injectieflacons 100 mg EU/1/99/116/003 3 injectieflacons 100 mg EU/1/99/116/004 4 injectieflacons 100 mg EU/1/99/116/005 5 injectieflacons 100 mg
13.
PARTIJNUMMER
Charge
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING
Geneesmiddel op medisch voorschrift.
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
16.
INFORMATIE IN BRAILLE
Rechtvaardiging voor uitzondering van braille is aanvaardbaar.
38 GEGEVENS DIE TEN MINSTE OP PRIMAIRE KLEINVERPAKKINGEN MOETEN WORDEN VERMELD
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL EN DE TOEDIENINGWEG(EN)
Remicade 100 mg poeder voor concentraat voor oplossing voor infusie Infliximab Voor intraveneuze infusie
2.
WIJZE VAN TOEDIENING
Voor intraveneuze infusie na reconstitutie en verdunning
3.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP
4.
PARTIJNUMMER
Charge
5.
INHOUD UITGEDRUKT IN GEWICHT, VOLUME OF EENHEID
100 mg
6.
OVERIGE
Bewaren in de koelkast (2°C – 8°C).
Centocor B.V., Einsteinweg 101, 2333 CB Leiden, Nederland
39
Remicade Patiëntenkaart
Hartfalen
Deze patiëntenkaart bevat belangrijke
Vóór de behandeling met Remicade:
veiligheidsinformatie waarvan u op de hoogte moet zijn vóór u Remicade toegediend krijgt en tijdens de behandeling met Remicade.
• Remicade mag niet toegediend worden als u aan matig tot ernstig hartfalen lijdt.
Tijdens de behandeling met Remicade:
• Toon deze kaart aan alle artsen die bij uw behandeling betrokken zijn.
Infecties
• Als u symptomen van hartfalen ontwikkelt (kortademigheid of gezwollen voeten), zoek dan onmiddellijk medisch advies.
Data waarop u met Remicade behandeld bent:
Remicade verhoogt het risico op het krijgen van infecties.
Infecties kunnen zich sneller ontwikkelen en ernstiger verlopen.
Hier hoort tuberculose (tbc) ook bij.
Vóór de behandeling met Remicade:
Eerste infusie: _______________________ Volgende infusies: ________________________ ________________________ ________________________ ________________________
• U mag niet met Remicade behandeld worden als u een ernstige infectie heeft. • U moet op tbc onderzocht worden.
Het is zeer belangrijk dat u uw arts inlicht of u ooit tbc heeft gehad, en of u in contact bent gekomen met iemand die tbc had.
Vul hieronder de
• Lees de bijsluiter van Remicade voor aanvullende informatie. • Zorg ervoor dat u ook een lijst meebrengt van alle andere medicijnen die u gebruikt wanneer u naar een arts of apotheker gaat.
data in waarop u voor het laatst onderzocht bent op tbc:
Tuberculinetest: _______________ Röntgenfoto van de borstkas: ____
Naam patiënt: ______________________ Naam arts: ________________________ Telefoonnr. arts: ___________________
____________________________
• Bewaar deze kaart nog 6 maanden nadat u uw laatste dosis Remicade heeft gekregen, want
Tijdens de behandeling met Remicade: • Als u symptomen krijgt die mogelijk wijzen op een infectie, bv. koorts, aanhoudend hoesten, gewichtsverlies of lusteloosheid, zoek dan onmiddellijk medisch advies.
bijwerkingen kunnen nog lang nadat u uw laatste dosis Remicade heeft gekregen, optreden.
40 B.
BIJSLUITER
41 BIJSLUITER:
INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER
Remicade 100 mg poeder voor concentraat voor oplossing voor infusie infliximab
Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel.
Behalve deze bijsluiter zult u een patiëntenkaart ontvangen waarin belangrijke veiligheidsinformatie staat die u moet weten vóór u Remicade toegediend krijgt en tijdens de behandeling met Remicade.
- Bewaar deze bijsluiter en de patiëntenkaart.
Het kan nodig zijn om deze nog eens door te
lezen.
- Heeft u nog vragen, raadpleeg dan uw arts.
- Dit geneesmiddel is aan u persoonlijk voorgeschreven.
Geef dit geneesmiddel niet door aan
anderen.
Dit geneesmiddel kan schadelijk voor hen zijn, zelfs als de verschijnselen dezelfde zijn als waarvoor u het geneesmiddel heeft gekregen.
- Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of als er bij u een bijwerking optreedt die niet
in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts.
In deze bijsluiter:
1.
Wat is Remicade en waarvoor wordt het gebruikt 2.
Wat u moet weten voordat u Remicade gebruikt 3.
Hoe wordt Remicade gebruikt 4.
Mogelijke bijwerkingen 5.
Hoe bewaart u Remicade 6.
Aanvullende informatie
1.
WAT IS REMICADE EN WAARVOOR WORDT HET GEBRUIKT
Remicade is aangewezen voor de behandeling van de ziekte van Crohn, reumatoïde artritis, colitis ulcerosa, spondylitis ankylosans, artritis psoriatica of psoriasis, met de bedoeling de ontstekingsactiviteit te verminderen.
De werkzame stof, infliximab, is een humaan-muis monoklonale antistof. monoklonale antistoffen zijn eiwitten die andere unieke eiwitten herkennen en zich eraan binden.
Infliximab verbindt een speciaal eiwit in het lichaam, tumornecrose-factor-alfa of TNFα genaamd, dat een rol speelt bij de ontsteking.
Verhoogde hoeveelheden TNFα komen vaak voor bij ontstekingen zoals reumatoïde artritis, de ziekte van Crohn, colitis ulcerosa, spondylitis ankylosans, artritis psoriatica en psoriasis.
Reumatoïde artritis Reumatoïde artritis is een ontsteking van de gewrichten.
Wanneer u actieve reumatoïde artritis heeft, zult u eerst andere geneesmiddelen krijgen.
Indien u andere geneesmiddelen toegediend krijgt en nog steeds tekenen en symptomen van uw ziekte vertoont, zal u Remicade in combinatie met methotrexaat toegediend krijgen om: • de tekenen en symptomen van uw ziekte te verminderen • de beschadiging van uw gewrichten af te remmen • uw lichamelijke functioneren te verbeteren
De ziekte van Crohn De ziekte van Crohn is een ontsteking van de darmen.
Indien u de ziekte van Crohn heeft en u een volwassene (≥ 18 jaar) of een kind (6 tot 17 jaar) bent, zult u eerst andere geneesmiddelen krijgen.
Indien u nog steeds tekenen en symptomen van uw ziekte vertoont, zal u Remicade krijgen om:
42 • ernstige, actieve ziekte te behandelen die niet kon worden beheerst met behulp van een corticosteroïd en/of een geneesmiddel ter onderdrukking van het immuunsysteem; of als u dat soort geneesmiddelen niet verdraagt; • het aantal drainerende enterocutane fistels (abnormale door de huid heenbrekende openingen vanuit de darm), die niet te verhelpen waren met andere geneesmiddelen of een chirurgische ingreep, te verminderen.
Colitis ulcerosa Colitis ulcerosa is een ontsteking van de darmen.
Indien u colitis ulcerosa heeft, zult u eerst andere geneesmiddelen krijgen.
Indien u niet voldoende op deze geneesmiddelen reageert, zult u Remicade krijgen om de tekenen en symptomen van uw ziekte te verminderen.
Spondylitis Ankylosans Spondylitis ankylosans is een ontsteking van de ruggengraat.
Indien u spondylitis ankylosans heeft, zult u eerst andere geneesmiddelen krijgen.
Indien u niet voldoende op deze geneesmiddelen reageert, zult u Remicade krijgen om: • de tekenen en symptomen van uw ziekte te verminderen • uw lichamelijke functioneren te verbeteren
Artritis psoriatica Artritis psoriatica is een ontsteking van de gewrichten, die gewoonlijk gepaard gaat met psoriasis.
Indien u actieve artritis psoriatica heeft, zal u eerst andere geneesmiddelen toegediend krijgen.
Indien u niet voldoende op deze geneesmiddelen reageert, zult u Remicade krijgen om: • de tekenen en symptomen van uw ziekte te verminderen • de beschadiging van uw gewrichten af te remmen • uw lichamelijke functioneren te verbeteren
Psoriasis Psoriasis is een ontsteking van de huid.
Indien u matige tot ernstige plaque psoriasis heeft, zal u eerst andere geneesmiddelen of bv. fototherapie toegediend krijgen.
Indien u niet voldoende op deze behandelingen reageert, zult u Remicade krijgen om de tekenen en symptomen van uw psoriasis te verminderen.
2.
WAT U MOET WETEN VOORDAT U REMICADE GEBRUIKT
Gebruik Remicade niet • als u allergisch (overgevoelig) bent voor infliximab of voor één van de andere bestanddelen van Remicade (zie rubriek 6 “Wat bevat Remicade”) of voor muis- en rat(muriene)eiwitten.
• als u een ernstige infectie, waaronder tuberculose, heeft (zie:
"Wees extra voorzichtig met Remicade").
Het is belangrijk dat u uw arts inlicht als u infectiesymptomen heeft, bv. koorts, een gevoel van onbehagen, wonden, gebitsproblemen.
• als u aan matig of ernstig hartfalen lijdt.
Het is belangrijk dat u uw arts inlicht dat u een ernstige hartaandoening heeft of heeft gehad.
Als u denkt dat u een van het hierboven vermelde heeft, is het belangrijk dat u uw arts hierover raadpleegt.
Wees extra voorzichtig met Remicade Sommige patiënten kregen allergische reacties binnen 2 uur na de toediening van Remicade.
Deze reacties waren over het algemeen mild tot matig; in zeldzame gevallen waren zij echter ernstig.
De symptomen van zulke reacties waren meestal huiduitslag, netelroos, vermoeidheid, piepend of moeilijk ademhalen en/of lage bloeddruk.
Als u een van deze symptomen waarneemt, informeer dan uw arts.
43 Als deze symptomen optreden tijdens de infusie, kan uw arts de snelheid van de infusie verminderen.
Uw arts kan de toediening van het geneesmiddel ook stopzetten totdat de symptomen verdwijnen en dan opnieuw met de toediening beginnen.
Uw arts kan uw symptomen ook behandelen met andere geneesmiddelen (paracetamol, antihistaminica, corticosteroïden, bronchodilatatoren en/of adrenaline).
Meestal kunt u nog wel Remicade krijgen, ook al treden deze symptomen op.
Toch kan uw arts in sommige gevallen besluiten dat het het beste is u geen Remicade meer te geven.
Er is een verhoogd risico op overgevoeligheidsreacties als u opnieuw behandeld wordt na een interval van meer dan 16 weken.
Daarom wordt het niet aanbevolen Remicade opnieuw te gebruiken na een periode van meer dan 16 weken zonder Remicade.
Een allergische reactie kan optreden tot maximaal 12 dagen na de infusie.
Deze reactie kan ernstig zijn.
Tekenen en symptomen zijn zwakheid of pijn in de spieren, huiduitslag, koorts, pijn in gewrichten of kaken, zwelling van handen of gezicht, moeilijkheden bij het slikken, jeuk, keelpijn en/of hoofdpijn.
Licht uw arts onmiddellijk in als u een van deze symptomen waarneemt.
Het is mogelijk dat u gemakkelijker een infectie oploopt wanneer u wordt behandeld met Remicade.
Deze infecties kunnen ernstig zijn en omvatten tuberculose, infecties veroorzaakt door virussen, schimmels of bacteriën of andere opportunistische infecties en sepsis, dat in zeldzame gevallen levensbedreigend kan zijn.
Het is belangrijk dat u uw arts inlicht als u infectiesymptomen heeft, bijvoorbeeld koorts, een algemeen gevoel van onbehagen, wonden of gebitsproblemen.
Uw arts kan u aanraden om tijdelijk te stoppen met Remicade.
Voorafgaand aan de behandeling met Remicade dient u uw arts te informeren als u heeft gewoond of gereisd in een gebied waar infecties genaamd histoplasmose, coccidioidomycose of blastomycose voorkomen.
Deze infecties worden veroorzaakt door specifieke typen schimmels die de longen of andere delen van uw lichaam kunnen aantasten.
Als u etterende fistels heeft, informeer dan uw arts.
Aangezien gevallen van tuberculose werden gemeld bij patiënten die behandeld werden met Remicade, zult u onderzocht worden op tuberculose voordat u met Remicade begint.
Het onderzoek bestaat uit een gedetailleerde medische voorgeschiedenis en het is zeer belangrijk dat u uw arts vertelt of u ooit tuberculose heeft gehad of u ooit in contact gekomen bent met iemand die tuberculose heeft gehad.
U zult bovendien een huidtest voor de tuberculinereactie ondergaan en er zal een röntgenfoto van de borstkas gemaakt worden.
Uw arts moet op uw patiëntenkaart vermelden wanneer deze testen uitgevoerd zijn.
Als symptomen van t uberculose (aanhoudend hoesten, gewichtsverlies, futloosheid, koorts) of van een andere infectie zich voordoen tijdens de therapie, raadpleeg dan onmiddellijk uw arts.
Infomeer uw arts als u drager bent van het hepatitis B-virus (HBV), als u het actieve HBV hebt of als u denkt dat u risico loopt om het HBV op te lopen.
Remicade kan ertoe leiden dat het HBV opnieuw actief wordt bij patiënten die dit virus dragen.
In sommige zeldzame gevallen, vooral als u andere geneesmiddelen gebruikt die het immuunsysteem onderdrukken, kan HBV-reactivering levensbedreigend zijn.
Als u onlangs een vaccin hebt toegediend gekregen, of als u binnenkort gevaccineerd moet worden, licht dan uw arts in.
Als u binnenkort geopereerd wordt of een tandheelkundige ingreep ondergaat, licht uw arts of tandarts dan in dat u Remicade gebruikt.
Als u aan mild hartfalen lijdt en behandeld wordt met Remicade, moet uw arts de toestand van uw hartfalen nauwlettend controleren.
Als u nieuwe symptomen van hartfalen krijgt of als de symptomen verergeren (bijvoorbeeld kortademigheid of gezwollen voeten), moet u onmiddellijk uw arts raadplegen.
44 In zeldzame gevallen kunt u tekenen en symptomen ontwikkelen van de ziekte “lupus” (aanhoudende huiduitslag, koorts, pijn in de gewrichten en vermoeidheid).
Als deze symptomen optreden, neem dan contact op met uw arts.
Voordat u Remicade gebruikt, dient u uw arts te informeren als u een lymfoom (een vorm van bloedkanker) of een andere kanker heeft gehad.
Als u Remicade neemt, kan uw risico op het ontwikkelen van een lymfoom of een andere kanker verhogen.
U dient eveneens uw arts te informeren als u een lymfoom of andere kankers ontwikkelt terwijl u Remicade neemt.
Meldingen van lymfoom bij patiënten die met Remicade behandeld worden zijn zeldzaam, maar komen vaker voor dan verwacht bij mensen in het algemeen.
Een patiënt met ernstigere reumatoïde artritis die de ziekte voor lange tijd heeft gehad, kan meer geneigd zijn tot het ontwikkelen van lymfoom.
Sommige patiënten met de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa, die met Remicade zijn behandeld, hebben een zeldzame vorm van kanker ontwikkeld, genaamd hepatosplenisch T-cellymfoom.
De meeste van deze patiënten waren adolescente of jong volwassen mannen.
Deze vorm van kanker resulteerde meestal in de dood.
Al deze patiënten hadden ook geneesmiddelen gebruikt bekend onder de naam azathioprine of 6-mercaptopurine.
Kankers, andere dan lymfoom, werden eveneens gemeld bij patiënten met een specifieke vorm van longziekte die chronische obstructieve longziekte (COPD) wordt genoemd.
Patiënten met COPD en/of patiënten die zwaar roken kunnen een verhoogd risico op kanker hebben tijdens de behandeling met Remicade.
Als u COPD heeft of een zware roker bent, moet u met uw arts bespreken of Remicade geschikt is voor u.
Gebruik met andere geneesmiddelen Vertel uw arts als u andere geneesmiddelen of behandelingen gebruikt, hebt gebruikt of gaat gebruiken.
Over het algemeen gebruiken patiënten met reumatoïde artritis, de ziekte van Crohn, colitis ulcerosa, spondylitis ankylosans, artritis psoriatica of psoriasis reeds meerdere geneesmiddelen om hun ziekte te behandelen, zoals methotrexaat, azathioprine of 6-mercaptopurine.
Deze geneesmiddelen kunnen zelf bijwerkingen veroorzaken.
Als u bijkomende bijwerkingen of enige andere, nieuwe symptomen heeft, licht dan uw arts in.
Zwangerschap Het gebruik van Remicade tijdens de zwangerschap wordt afgeraden.
Als u met Remicade wordt behandeld, moet u vermijden zwanger te worden door het gebruik van geschikte voorbehoedmiddelen tijdens uw behandeling en tot ten minste zes maanden na het laatste infuus met Remicade.
Borstvoeding Het is niet bekend of infliximab wordt uitgescheiden in de moedermelk.
Als u borstvoeding geeft, moet u daarmee stoppen wanneer u Remicade zal toegediend krijgen.
Voordat u met borstvoeding begint, moet uw laatste behandeling met Remicade ten minste 6 maanden geleden zijn.
Speciale patiëntengroepen Bij gebrek aan voldoende gegevens over veiligheid en werkzaamheid wordt Remicade niet aanbevolen voor gebruik bij kinderen van 17 jaar of jonger, behalve bij de ziekte van Crohn.
Remicade is niet onderzocht bij kinderen jonger dan 6 jaar met de ziekte van Crohn.
Specifieke onderzoeken met Remicade werden niet uitgevoerd bij bejaarde patiënten of bij patiënten met een lever- of nieraandoening.
Rijvaardigheid en het gebruik van machines
45 Het is niet bekend of Remicade de rijvaardigheid of het vermogen om machines te bedienen beïnvloedt.
Als u zich na de toediening van Remicade moe of onwel voelt, rijd dan niet en gebruik geen gereedschappen of machines.
3.
HOE WORDT REMICADE GEBRUIKT
Remicade is beschikbaar als poeder voor concentraat voor oplossing voor infusie.
Dit wil zeggen dat Remicade eerst gemengd moet worden met water voor injecties vooraleer u het toegediend krijgt.
De verkregen oplossing wordt dan verder verdund met 9 mg/ml (0,9%) natriumchlorideoplossing voor infusie.
Remicade zal u via een infuus in een ader, meestal in uw arm, worden toegediend gedurende een periode van 2 uur in een gezondheidsinstelling.
Als u een patiënt met reumatoïde artritis bent, kan uw arts na de derde infusie besluiten u Remicade te geven over een periode van 1 uur.
Uw arts of assistent zal u controleren tijdens de toediening van uw dosis Remicade en 1 tot 2 uur daarna.
Afhankelijk van uw ziekte en de manier waarop u reageert, zal uw arts beslissen over uw individuele dosis en het dosisinterval.
Dit kunnen extra doses zijn na 2 en 6 weken volgend op uw eerste dosis.
De behandeling mag daarna eveneens voortgezet worden.
De totale hoeveelheid infliximab die u toegediend wordt, is gebaseerd op de dosis en uw lichaamsgewicht.
Uw arts zal u adviseren welke andere geneesmiddelen u moet blijven innemen terwijl u met Remicade behandeld wordt.
Reumatoïde artritis:
De aanbevolen startdosis bedraagt 3 mg infliximab per kg lichaamsgewicht.
De ziekte van Crohn:
De aanbevolen dosis voor ernstige, actieve ziekte van Crohn bedraagt 5 mg infliximab per kg lichaamsgewicht.
Voor het sluiten van enterocutane fistels bedraagt de aanbevolen dosis 5 mg infliximab per kg lichaamsgewicht.
Spondylitis ankylosans:
De aanbevolen dosis bedraagt 5 mg infliximab per kg lichaamsgewicht.
Artritis psoriatica:
De aanbevolen dosis bedraagt 5 mg infliximab per kg lichaamsgewicht.
Colitis ulcerosa:
De aanbevolen dosis bedraagt 5 mg infliximab per kg lichaamsgewicht.
Psoriasis:
De aanbevolen dosis bedraagt 5 mg infliximab per kg lichaamsgewicht.
4.
MOGELIJKE BIJWERKINGEN
Zoals alle geneesmiddelen kan Remicade bijwerkingen veroorzaken, hoewel niet iedereen deze bijwerkingen krijgt.
De meeste bijwerkingen zijn mild tot matig.
Toch kunnen sommige ernstig zijn en een behandeling vereisen.
Bijwerkingen kunnen optreden tot zes maanden na de laatste infusie.
Raadpleeg uw arts onmiddellijk als u het volgende opmerkt: • pijn of zwakheid in borst, spieren, gewrichten of kaken • gezwollen handen, voeten, enkels, gezicht, lippen, mond of keel, waardoor ademen of slikken moeilijk wordt
46 • netelroos of andere tekenen van een allergische reactie • koorts • huiduitslag • jeuk • kortademigheid tijdens een inspanning of wanneer u gaat liggen, of gezwollen voeten
Raadpleeg uw arts zo snel mogelijk als u het volgende opmerkt: • tekenen van infectie • moeilijke ademhaling en droge hoest • problemen met urineren • wijzigingen in de manier waarop uw hart klopt, bijvoorbeeld als u merkt dat het sneller klopt • een licht gevoel in het hoofd • vermoeidheid • heesheid • hoesten • hoofdpijn • tekenen van problemen met het zenuwstelsel: toevallen/stuipen (convulsies), tinteling of gevoelloosheid in een lichaamsdeel, slap gevoel in armen en/of benen, oogproblemen, veranderingen in het zien • tekenen van lever- of miltproblemen: ogen die geel worden of huid die geel wordt, donkerbruin gekleurde urine, pijn in de bovenbuik • gewichtsverlies • nachtelijk zweten
De symptomen die hierboven beschreven werden, kunnen tekenen zijn van de hieronder geklasseerde bijwerkingen die met Remicade waargenomen werden.
Vaak voorkomende bijwerkingen (die waarschijnlijk voorkomen bij minder dan 1 op de 10 patiënten): hoofdpijn, duizeligheid, misselijkheid, abdominale symptomen, allergische reacties, huiduitslag, netelkoorts, virale infecties (bijvoorbeeld herpes), infecties van de luchtwegen (verkoudheid, infecties van de sinussen, bronchitis, longontsteking).
Soms voorkomende bijwerkingen (die waarschijnlijk voorkomen bij minder dan 1 op de 100 patiënten): depressie, agitatie, slaapstoornissen, slechte wondgenezing, bacteriële infecties (bijvoorbeeld tuberculose, infecties van de urinewegen, diepe huidinfecties, bloedvergiftiging), schimmelinfecties, astma, abnormale leverfunctie, lage bloedceltellingen waaronder bloedarmoede, verergerende demyeliniserende zenuwziekte, activatie van auto-immuunziekten (SLE, lupus), verergerend hartfalen, haarverlies, bloedingen, allergische anafylactische reacties, reacties op de injectieplaats.
Zelden voorkomende bijwerkingen (die waarschijnlijk voorkomen bij minder dan 1 op de 1000 patiënten): gastro-intestinale bloedingen of perforatie, verstoorde bloedsomloop, multiple sclerose, lymfoom.
Uw arts kan ook testen uitvoeren om uw leverfunctie en/of bloedwaarden te onderzoeken.
Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of als er bij u een bijwerking optreedt die niet in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts.
5.
HOE BEWAART U REMICADE
• Buiten het bereik en zicht van kinderen houden. • Gebruik Remicade niet meer na de vervaldatum die staat vermeld op het etiket en de buitenverpakking na {EXP}.
De vervaldatum verwijst naar de laatste dag van die maand.
47 • Bewaren in de koelkast (2°C – 8°C).
De gereconstitueerde, verdunde oplossing voor infusie is stabiel gedurende 24 uur bij 25°C, maar om bacteriologische redenen verdient het aanbeveling ze zo snel mogelijk te gebruiken.
De infusie moet binnen 3 uur na reconstitutie en verdunning gestart worden.
Als de reconstitutie en verdunning aseptisch uitgevoerd worden, kan Remicade-oplossing voor infusie binnen 24 uur gebruikt worden op voorwaarde dat het bij 2°C tot 8°C bewaard wordt.
Uw arts of andere beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg zullen zorgen voor het gebruik en bewaring van Remicade.
Remicade zal niet aan u toegediend worden als er ondoorzichtige deeltjes, verkleuring of andere vreemde deeltjes aanwezig zijn.
6.
AANVULLENDE INFORMATIE
Wat bevat Remicade • Het werkzame bestanddeel is infliximab.
Elke injectieflacon bevat 100 mg infliximab.
Na oplossing bevat elke ml 10 mg infliximab. • De andere bestanddelen zijn sucrose, polysorbaat 80, monobasisch natriumfosfaat en dibasisch natriumfosfaat.
Hoe ziet Remicade er uit en wat is de inhoud van de verpakking Remicade wordt geleverd in een glazen injectieflacon met poeder.
Het poeder is een gevriesdroogd wit bolletje.
Remicade is verkrijgbaar in een verpakking met 1, 2, 3, 4 of 5 injectieflacons, maar niet alle verpakkingsgrootten worden in de handel gebracht.
Houder van de vergunning voor het in de handel brengen en fabrikant Centocor B .V.
Einsteinweg 101 2333 CB Leiden Nederland
Neem voor alle informatie met betrekking tot dit geneesmiddel contact op met de lokale vertegenwoordiger van de houder van de vergunning voor het in de handel brengen:
België/Belgique/Belgien Rue de Stalle/Stallestraat 73 B-1180 Bruxelles/Brussel/Brüssel Tél/Tel: + 32-(0)2 370 92 11
Luxembourg/Luxemburg Rue de Stalle 73 B-1180 Bruxelles/Brüssel Belgique/Belgien Tél/Tel: + 32-(0)2 370 92 11
ÐÑÐ»Ð³Ð°ÑÐ¸Ñ ÐÐ¹ÑÑ ÐÐ°ÑÐº Ð¢ÑÐµÐ¹Ð´ Ð¦ÐµÐ½ÑÑÑ ÐÑÐ».
„Ð.Ð.ÐÐ°Ð¿ÑÐ°ÑÐ¾Ð²” 53Ð, ÐµÑ.
2 BG-Ð¡Ð¾ÑÐ¸Ñ 1407 TÐµÐ».: +359 2 806 3030
Magyarország Alkotás u.
53.
H-1123 Budapest Tel.: +36 1 457-8500
Česká republika Ke Štvanici 3, 186 00 Praha 8 Tel: +420 221771250
Malta 168 Christopher Street MT-VLT02 Valletta Tel: + 356 21 23 21 75
Danmark Lautrupbjerg 2 DK-2750 Ballerup
Nederland Walmolen 1 NL-3994 DL Houten
48 Tlf: + 45-44 39 50 00
Tel: + 31-(0)800 999 90 00
Deutschland Thomas-Dehler-Straße 27 D-81737 München Tel: + 49-(0)89 627 31-0
Norge Pb.
398 N-1326 Lysaker Tlf: + 47 67 16 64 50
Eesti Österreich Järvevana tee 9 EE-11314 Tallinn Tel: + 372 654 96 86
Am Euro Platz 2 A-1120 Wien Tel: + 43-(0) 1 813 12 31
Ελλάδα Αγίου Δημητρίου 63 GR-174 55 Άλιμος Τηλ: + 30-210 98 97 300
Polska ul.
Taśmowa 7 PL-02-677 Warszawa Tel.: + 48-(0)22 478 41 50
España Km.
36, Ctra.
Nacional I E-28 750 San Agustín de Guadalix - Madrid Tel: + 34-91 848 85 00
Portugal Rua Agualva dos Açores 16 P-2735-557 Agualva-Cacém Tel: + 351-21 433 93 00
France 34 avenue Léonard de Vinci F-92400 Courbevoie Tél: + 33-(0)1 80 46 40 40
România Şos.
Bucureşti-Ploieşti, nr.
17-21, BÄneasa Center, et.
7, sector 1 Bucureşti, 013682-RO Tel. + 40 21 233 35 30
Ireland Shire Park Welwyn Garden City Hertfordshire AL7 1TW - UK United Kingdom Tel: + 44-(0)1 707 363 636
Slovenija Dunajska 22 SI-1000 Ljubljana Tel. + 386 01 3001070
Ísland Hörgatún 2 IS-210 Garðabær Sími: + 354 535 70 00
Slovenská republika Strakova 5 SK-811 01 Bratislava Tel.: + 421 (2) 5920 2712
Italia Via fratelli Cervi snc Centro Direzionale Milano Due Palazzo Borromini I-20090 Segrate (Milano) Tel: + 39-02 21018.1
Suomi/Finland PL 86/PB 86 FIN-02151 Espoo/Esbo Puh/Tel: + 358-(0)20 7570 300
Κύπρος Οδός Αγίου Νικολάου, 8 CY-1055 Λευκωσία Τηλ: +357-22 757188
Sverige Box 6185 S-102 33 Stockholm Tel: + 46-(0)8 522 21 500
Latvija Bauskas 58a -401 Rīga LV-1004 Tel: + 371-7 21 38 25 Lietuva Kęstučio g.
65/40 LT 08124 Vilnius Tel. + 370 52 101 868
49
United Kingdom Shire Park Welwyn Garden City Hertfordshire AL7 1TW - UK Tel: + 44-(0)1707 363 636
Deze bijsluiter is voor de laatste keer goedgekeurd in
Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europese Geneesmiddelen Bureau (EMEA) http://www.emea.europa.eu.
50 DE VOLGENDE INFORMATIE IS ALLEEN BESTEMD VOOR ARTSEN OF ANDERE BEROEPSOEFENAREN IN DE GEZONDHEIDSZORG:
Instructies voor gebruik en verwerking – reconstitutie, verdunning en toediening
1.
Bereken de dosis en het benodigde aantal injectieflacons Remicade.
Iedere injectieflacon Remicade bevat 100 mg infliximab.
Bereken het totale benodigde volume van gereconstitueerde Remicade-oplossing.
2.
Reconstitueer aseptisch iedere injectieflacon Remicade met 10 ml water voor injecties.
Gebruik hierbij een injectiespuit met een 21-gauge (0,8 mm) naald of kleiner.
Verwijder het plastic kapje van de injectieflacon en ontsmet de bovenzijde met een doekje met 70% alcohol.
Steek de injectienaald door het midden van de rubberen stop in de injectieflacon en richt de stroom water voor injecties langs de glazen wand van de injectieflacon.
Gebruik geen injectieflacon waarin geen vacuüm aanwezig is.
Draai de oplossing voorzichtig rond door de injectieflacon te draaien zodat het gelyofiliseerde poeder oplost.
Niet langdurig of krachtig bewegen.
NIET SCHUDDEN.
Schuimen bij reconstitutie van de oplossing is niet ongewoon.
Laat de gereconstitueerde oplossing 5 minuten staan.
Controleer of de oplossing kleurloos tot lichtgeel en helder is.
De oplossing kan een aantal kleine doorschijnende partikeltjes bevatten, aangezien infliximab een eiwit is.
Niet gebruiken wanneer u ondoorzichtige deeltjes, verkleuring of andere vreemde partikels ziet.
3.
Verdun het totale volume van de gereconstitueerde dosis Remicade-oplossing tot 250 ml met 9 mg/ml (0,9%) natriumchlorideoplossing voor infusie.
Dit kan gedaan worden door een volume van de 9 mg/ml (0,9%) natriumchlorideoplossing voor infusie uit de 250 ml glazen fles of infuuszak te halen, gelijk aan het volume van de gereconstitueerde Remicade.
Voeg langzaam het totale volume van gereconstitueerde Remicade-oplossing toe aan de 250 ml infuusfles of - zak.
Voorzichtig mengen.
4.
Dien de infuusoplossing over een periode van niet minder dan de infusietijd aanbevolen voor de specifieke indicatie.
Gebruik alleen een infuusset met een in-line, steriel, niet-pyrogeen filter met een lage eiwitbinding (poriegrootte 1,2 micrometer of minder).
Aangezien er geen conserveringsmiddelen aanwezig zijn, wordt het aanbevolen om de toediening van de oplossing voor infusie zo spoedig mogelijk te laten starten en binnen 3 uur na reconstitutie en verdunning.
Als de reconstitutie en verdunning aseptisch uitgevoerd worden, kan Remicade-oplossing voor infusie binnen 24 uur gebruikt worden op voorwaarde dat het bij 2°C tot 8°C bewaard wordt.
Resterende oplossing voor infusie niet bewaren voor hergebruik.
5.
Er is geen fysisch biochemisch compatibiliteitsonderzoek verricht naar de gelijktijdige toediening van Remicade en andere agentia.
Dien Remicade dan ook niet gelijktijdig toe met andere agentia via dezelfde intraveneuze lijn.
6.
Inspecteer parenterale geneesmiddelen vóór toediening visueel op deeltjes of verkleuring.
Gebruik de oplossing niet als er ondoorzichtige deeltjes, verkleuring of vreemde deeltjes te zien zijn.
7.
Alle ongebruikte producten of afvalmaterialen dienen te worden vernietigd overeenkomstig lokale voorschriften.
51