European Medicines Agency
EMEA/H/C/315
EUROPEES OPENBAAR BEOORDELINGSRAPPORT (EPAR)
NUTROPINAQ
EPAR-samenvatting voor het publiek
Dit document is een samenvatting van het Europees openbaar beoordelingsrapport (EPAR).
Doel ervan is uit te leggen hoe de op studies gebaseerde beoordeling van het Comité voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik (CHMP) heeft geleid tot de aanbevelingen wat betreft de gebruiksvoorwaarden.
Lees de bijsluiter (ook onderdeel van het EPAR) of neem contact op met uw arts of apotheker, als u meer informatie nodig heeft over uw aandoening of behandeling.
Lees de wetenschappelijke discussie (ook onderdeel van het EPAR), indien u meer informatie wilt hebben over de basis van de CHMP-aanbeveling.
Wat is NutropinAq?
NutropinAq is een oplossing voor injectie in een patroon.
Elke patroon bevat 10 mg (equivalent aan 30 IE) van de werkzame stof somatropine.
Waarvoor wordt NutropinAq gebruikt?
NutropinAq wordt gebruikt voor de behandeling van kinderen in de volgende situaties: • kinderen met groeistoornissen als gevolg van een tekort aan groeihormoon; • kinderen die klein zijn door het syndroom van Turner (een zeldzame genetische stoornis bij meisjes), die bevestigd is met een chromosoomanalyse (DNA-test); • kinderen vóór de puberteit, die onvoldoende groeien door een langdurige nierziekte (chronische nierinsufficiëntie), tot aan het moment van niertransplantatie.
NutopinAq wordt gebruikt voor de behandeling van volwassenen in de volgende situatie: • volwassen patiënten met groeihormoondeficiëntie (vervangingstherapie).
Dit tekort kan begonnen zijn in hun volwassen leven of tijdens hun jeugd, en dient aan de hand van tests te worden bevestigd vóór behandeling.
Uitsluitend op doktersvoorschrift verkrijgbaar.
Hoe wordt NutropinAq gebruikt?
De behandeling met NutropinAq moet worden gestart en gecontroleerd door een arts die ervaring heeft met de behandeling van patiënten met groeistoornissen.
Het middel wordt eenmaal per dag toegediend via onderhuidse injectie met gebruikmaking van de injectiepen die speciaal voor de NutropinAq-patroon ontworpen is.
De patiënt of zorgverlener kan NutropinAq inspuiten na oefening met een arts of verpleegster.
Elke dag moet een andere injectieplaats worden gekozen.
De arts berekent de dosis voor elke patiënt afzonderlijk, afhankelijk van de aandoening, en het kan nodig zijn om de dosis na verloop van tijd aan te passen naargelang de respons, leeftijd en het lichaamsgewicht.
Hoe werkt NutropinAq?
Groeihormoon is een stof die afgescheiden wordt door een klier onderaan de hersenen (hypofyse).
Het bevordert de groei tijdens de jeugd en adolescentie, en werkt ook in op de manier waarop het lichaam proteïnen, vet en koolhydraten verwerkt.
De werkzame stof in NutropinAq, somatropine, is identiek aan het menselijk groeihormoon.
Het wordt geproduceerd met behulp van de zogenaamde ‘ recombinant DNA-technologie’: een bacterie kan het hormoon produceren omdat ze tevoren een specifiek gen (DNA) ontvangen heeft.
NutropinAq vervangt het natuurlijk hormoon.
7 Westferry Circus, Canary Wharf, London E14 4HB, UK Tel.
(44-20) 74 18 84 00 Fax (44-20) 74 18 86 68 E-mail: mail@emea.europa.eu http://www.emea.europa.eu ©EMEA 2006 Reproduction and/or distribution of this document is authorised for non commercial purposes only provided the EMEA is acknowledged Hoe is NutropinAq onderzocht?
NutropinAq is onderzocht bij kinderen met groeistoornissen als gevolg van een tekort aan het groeihormoon (230), met het syndroom van Turner (117) of een nierziekte (195).
NutropinAq is ook onderzocht bij 171 volwassenen met groeihormoondeficiëntie.
Het ging om gecontroleerde studies (d.w.z. dat NutropinAq werd vergeleken met een placebo, ofwel dat een groep met NutropinAq behandelde patiënten vergeleken werd met een groep onbehandelde patiënten) met uitzondering van de studies bij kinderen met een tekort aan groeihormoon waarbij er geen vergelijking met een andere groep gemaakt kon worden.
In de studies onder kinderen werden voornamelijk de lengte aan het eind van de studie gemeten en hun groeisnelheid tijdens de studie.
De voornaamste maatstaven bij het onderzoek onder volwassenen waren de “ lean body mass” en de afname van de totale hoeveelheid lichaamsvet.
Welke voordelen bleek NutropinAq tijdens de studies te hebben?
NutropinAq bood aanmerkelijk betere groeiresultaten bij kinderen dan zonder behandeling te verwachten geweest was.
Bij volwassenen zorgde NutropinAq voor een toename van de “ lean body mass” en een vermindering van de totale hoeveelheid lichaamsvet.
Welke risico’ s houdt het gebruik van NutropinAq in?
De meest voorkomende bijwerkingen bij volwassenen zijn spierpijn, gewrichtspijn en zwellingen; deze komen voor bij meer dan 1 op de 10 patiënten.
Bij kinderen is de frequentie lager (tussen 1 en 10 op de 100 patiënten).
Andere, minder vaak waargenomen bijwerkingen zijn reacties op de injectieplaats, hoofdpijn, verhoogde spierspanning, verminderde werking van de schildklier, verstoorde glucosetolerantie, krachtverlies en de ontwikkeling van antilichamen (eiwitten die in reactie op NutropinAq geproduceerd worden).
Zie de bijsluiter voor de volledige beschrijving van de gerapporteerde bijwerkingen van NutropinAq.
NutropinAq mag niet worden gebruikt bij mensen die overgevoelig (allergisch) zijn voor somatropine of enig ander bestanddeel van het middel.
NutropinAq mag niet worden toegediend wanneer de patiënt lijdt aan een actieve tumor of een levensbedreigende ziekte.
NutropinAq mag niet worden gebruikt om de groei te bevorderen bij kinderen met gesloten groeischijven (de toestand van de grote beenderen wanneer hun groei beëindigd is).
Zie de bijsluiter voor de volledige beschrijving van de beperkende voorwaarden.
Somatropine kan het gebruik van insuline door het lichaam beïnvloeden.
Tijdens de behandeling met somatropine dient de bloedglucosespiegel regelmatig te worden gecontroleerd, en soms moet behandeling met insuline worden aangepast of gestart.
Waarom is NutropinAq goedgekeurd?
Het Comité voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik (CHMP) heeft geconcludeerd dat de werkzaamheid en veiligheid van NutropinAq in het algemeen vergelijkbaar zijn met die van andere recombinante menselijke-groeihormoonpreparaten.
Het heeft geconcludeerd dat de voordelen van NutropinAq groter zijn dan de risico’ s voor de behandeling van groeihormoondeficiëntie bij volwassenen en kinderen.
Het bracht een positief advies uit voor goedkeuring van het in de handel brengen van NutropinAq.
Overige inlichtingen over NutropinAq De Europese Commissie heeft voor NutropinAq op 16 februari 2001 aan Ipsen Ltd een in de hele Europese Unie geldige vergunning voor het in de handel brengen verleend.
De handelsvergunning werd verlengd op 16 februari 2006.
Klik hier voor het volledige EPAR voor NutropinAq.
Deze samenvatting is voor het laatst bijgewerkt in 10-2006.
©EMEA 2007
2/2
EU-nummer
Fantasienaam
Sterkte
Farmaceutische vorm
Toedieningsweg
Verpakking
Inhoud
Verpakkings-grootte
EU/1/00/164/003
NutropinAq
10 mg/2 ml
Oplossing voor injectie
Subcutaan gebruik
Patroon (glas)
2 ml
1 patroon
EU/1/00/164/004
NutropinAq
10 mg /
2 ml
Oplossing voor injectie
Subcutaan gebruik
Patroon (glas) 2 ml
3 patronen
EU/1/00/164/005
NutropinAq
10 mg /
2 ml
Oplossing voor injectie
Subcutaan gebruik
Patroon (glas) 2 ml
6 patronen
1/1
BIJLAGE I
SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN
1 1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
NutropinAq 10 mg/2 ml (30 IE), oplossing voor injectie
2.
KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING
Eén patroon bevat 10 mg (30 IE) somatropine * * humaan groeihormoon geproduceerd in Escherichia coli met behulp van recombinant-DNA- technologie.
Voor een volledige lijst van hulpstoffen, zie rubriek 6.1.
3.
FARMACEUTISCHE VORM
Oplossing voor injectie.
NutropinAq is een oplossing voor subcutane toediening.
De heldere, kleurloze, steriele oplossing voor meervoudige toediening zit in een glazen patroon, afgesloten met een rubber dop en een rubber sluiting.
4.
KLINISCHE GEGEVENS
4.1 Therapeutische indicaties
- Langdurige behandeling van kinderen met groeistoornissen veroorzaakt door onvoldoende
secretie van endogeen groeihormoon.
- Langdurige behandeling van groeistoornissen geassocieerd met het syndroom van Turner.
- Behandeling van kinderen vóór de puberteit met groeistoornissen geassocieerd met chronische
nierinsufficiëntie tot het moment van niertransplantatie.
- Suppletie van endogeen groeihormoon bij volwassenen met een groeihormoondeficiëntie die
tijdens de jeugd of tijdens het volwassen leven is ontstaan.
Voorafgaand aan de behandeling moet groeihormoondeficiëntie op de juiste wijze worden bevestigd (zie rubriek 4.4).
4.2 Dosering en wijze van toediening
Het stellen van de diagnose en de behandeling met somatropine dient te worden gestart en gecontroleerd door artsen met de geschikte kwalificatie en ervaring op het gebied van de diagnostiek en behandeling van patiënten in de toegepaste therapeutische indicatie.
Het schema voor dosering en toediening van Nutropin Aq moet voor elke afzonderlijke patiënt worden aangepast.
Dosering
Groeistoornis bij kinderen veroorzaakt door onvoldoende secretie van groeihormoon:
0,025 - 0,035 mg/kg lichaamsgewicht, dagelijks toegediend als subcutane injectie.
Een behandeling met somatropine bij kinderen en adolescenten dient te worden voortgezet tot hun groeischijven zijn gesloten.
Groeistoornis geassocieerd met het syndroom van Turner:
Tot 0,05 mg/kg lichaamsgewicht, dagelijks toegediend als subcutane injectie.
Een behandeling met somatropine bij kinderen en adolescenten dient te worden voortgezet tot hun groeischijven zijn gesloten.
2 Groeistoornis geassocieerd met chronische nierinsufficiëntie:
Tot 0,05 mg/kg lichaamsgewicht, dagelijks toegediend als subcutane injectie.
Een behandeling met somatropine bij kinderen en adolescenten dient te worden voortgezet tot hun groeischijven zijn gesloten of tot op het ogenblik van niertransplantatie.
Groeihormoondeficiëntie bij volwassenen:
Bij het begin van de behandeling met somatropine worden lage initiële doseringen van 0,15 - 0,3 mg aanbevolen, dagelijks als subcutane injectie toegediend.
Deze dosering moet stapsgewijs worden aangepast, afhankelijk van de serumwaarden van insulin-like growth factor (IGF-1).
De aanbevolen uiteindelijke dosis is zelden hoger dan 1,0 mg/dag.
In het algemeen moet de laagste effectieve dosis worden toegediend.
Het is mogelijk dat bij ouderen of bij patiënten met overgewicht lagere doseringen nodig zijn.
Toediening
De oplossing voor injectie moet dagelijks subcutaan worden toegediend.
De plaats van injectie moet worden afgewisseld.
Zie rubriek 6.6 voor instructies voor gebruik en verwerking.
4.3 Contra-indicaties
Overgevoeligheid voor het werkzaam bestanddeel of voor één van de hulpstoffen.
Somatropine mag niet worden gebruikt voor het bevorderen van de groei bij patiënten bij wie de epifyses gesloten zijn.
Groeihormoon mag niet worden gebruikt bij patiënten met een actief neoplasma.
De behandeling met NutropinAq moet worden gestaakt als zich aanwijzingen voordoen van tumorgroei.
Groeihormoon mag niet worden geïnitieerd voor behandeling van patiënten met acute levensbedreigende ziekten veroorzaakt door complicaties na openhartchirurgie of buikoperaties, meervoudig trauma ten gevolge van een ongeluk of voor behandeling van patiënten met acute respiratoire insufficiëntie.
4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik
Bij volwassenen met groeihormoondeficiëntie moet de diagnose worden gesteld afhankelijk van de etiologie:
In het volwassen leven ontstaan:
De patiënt moet een groeihormoondeficiëntie hebben als gevolg van een aandoening van de hypothalamus of hypofyse en er moet tenminste één andere hormoondeficiëntie zijn vastgesteld (behalve prolactine).
De test voor groeihormoondeficiëntie dient pas te worden uitgevoerd als adequate vervangingstherapie voor andere hormoondeficiënties is ingesteld.
Tijdens de jeugd ontstaan:
Patiënten die als kind een groeihormoondeficiëntie hadden, moeten opnieuw worden onderzocht om de groeihormoondeficiëntie in het volwassen leven te bevestigen voordat de suppletietherapie met NutropinAq wordt begonnen.
Bij patiënten met kwaadaardige aandoeningen in de anamnese moet speciale aandacht worden besteed aan verschijnselen en symptomen van relaps.
Patiënten met een intracraniële laesie in de anamnese moeten regelmatig worden onderzocht op progressie of relaps van de laesie.
NutropinAq is niet geïndiceerd voor de langdurige behandeling bij pediatrische patiënten, die groeistoornissen hebben ten gevolge van het Prader-Willi-syndroom dat met genetische tests is
3 bevestigd, tenzij bij deze patiënten tevens groeihormoondeficiëntie is gediagnosticeerd.
Er zijn gevallen van slaapapnoe en plotseling overlijden gerapporteerd na het starten van een behandeling met groeihormoon bij pediatrische patiënten die lijden aan het Prader-Willisyndroom en die één of meer van de volgende risicofactoren hebben: ernstige obesitas, voorgeschiedenis van bovenste luchtwegobstructie of slaapapnoe, of niet-geïdentificeerde luchtweginfectie.
De invloed van groeihormoon op het herstel werd bestudeerd in twee placebo gecontroleerde klinische onderzoeken waarbij 522 volwassen patiënten waren betrokken met een levensbedreigende aandoening veroorzaakt door complicaties na openhartchirurgie of buikoperaties, meervoudig trauma ten gevolge van een ongeluk of met acute respiratoire insufficiëntie.
De mortaliteit was hoger (41,9% tegenover 19,3%) onder patiënten die met groeihormoon werden behandeld (dosering 5,3 - 8 mg/dag) in vergelijking met degenen die een placebo kregen.
De veiligheid van het voortzetten van de behandeling met somatropine bij patiënten met acute levensbedreigende aandoeningen die op intensive-care afdelingen worden verpleegd als gevolg van complicaties na openhartchirurgie of buikoperaties, meervoudig trauma ten gevolge van een ongeluk of acute respiratoire insufficiëntie die vervangingsdosering kregen voor de geregistreerde indicaties, is niet vastgesteld.
Daarom moet de voordeel-risico beoordeling voor het voortzetten van de behandeling zorgvuldig worden uitgevoerd.
Patiënten met groeihormoonfalen secundair aan chronische nierinsufficiëntie dienen regelmatig te worden onderzocht op tekenen of voortschrijden van renale osteodystrofie.
Epiphysiolysis capitis femoris en aseptische necrose kunnen optreden bij kinderen met gevorderde renale osteodystrofie en groeihormoondeficiëntie.
Het is niet zeker of deze verschijnselen worden beïnvloed door de GH- behandeling.
De arts en ouders dienen alert te zijn op het optreden van hinken of klachten over pijn in heupen of knieën bij patiënten behandeld met NutropinAq.
Scoliose kan bij ieder snelgroeiend kind vooruitgaan.
Tekenen van scoliose moeten worden opgevolgd gedurende de behandeling.
Echter, groeihormoonbehandeling heeft geen toename van de incidentie of ernst van scoliose laten zien.
Omdat het gebruik van somatropine tot een verminderde gevoeligheid voor insuline kan leiden, moeten patiënten op verschijnselen van glucose-intolerantie worden onderzocht.
Bij patiënten met diabetes mellitus kan het zijn dat de insulinedosering moet aangepast worden nadat behandeling met NutropinAq is ingesteld.
Patiënten met diabetes of glucose-intolerantie moeten tijdens de behandeling met somatropine van nabij gevolgd worden.
Intracraniële hypertensie met papil-oedeem, visuswijzigingen, hoofdpijn, misselijkheid en/of braken zijn gerapporteerd bij een klein aantal patiënten die met somatropine werden behandeld.
Deze symptomen treden meestal op binnen de eerste acht weken nadat met de behandeling met NutropinAq is begonnen.
In alle gerapporteerde gevallen verdwenen de met intracraniële hypertensie geassocieerde verschijnselen en symptomen na verlaging van de somatropinedosering of na beëindiging van de behandeling.
Funduscopie wordt aanbevolen bij het begin van en periodiek in de loop van de behandeling.
Tijdens de behandeling met somatropine kan zich hypothyreoïdie ontwikkelen en het is mogelijk dat onbehandelde hypothyreoïdie een optimale respons op NutropinAq verhindert.
Daarom moeten patiënten periodiek onderzoek van de schildklierfuncties ondergaan en, als daarvoor indicatie bestaat, met schildklierhormoon worden behandeld.
Patiënten met ernstige hypothyreoïdie moeten dienovereenkomstig worden behandeld voordat met de behandeling met NutropinAq wordt begonnen.
Omdat behandeling met somatropine na niertransplantatie niet adequaat is onderzocht, moet de behandeling met NutropinAq na een dergelijke operatie worden gestaakt.
Gelijktijdige behandeling met glucocorticoïden remt het groeibevorderende effect van NutropinAq.
Bij patiënten met ACTH-deficiëntie moet de glucocorticoïde-vervangingstherapie zorgvuldig worden
4 aangepast om een remmend effect op de groei te vermijden.
Het gebruik van NutropinAq bij patiënten met chronische nierinsufficiëntie en behandeling met glucocorticoïden is niet geëvalueerd.
4.5 Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie
Een beperkt aantal publicaties wijst erop dat behandeling met groeihormoon bij de mens de door cytochroom P450 gemedieerde antipyrineklaring verhoogt.
Regelmatig onderzoek is raadzaam als NutropinAq wordt toegediend in combinatie met geneesmiddelen waarvan bekend is dat ze worden gemetaboliseerd door CYP450 leverenzymen, zoals corticosteroïden, geslachtshormonen, anticonvulsiva en cyclosporine.
4.6 Zwangerschap en borstvoeding
Voor NutropinAq zijn geen klinische gegevens over gebruik tijdens de zwangerschap beschikbaar.
Daarom is het risico voor mensen onbekend.
Hoewel onderzoek bij dieren niet wijst op potentiële risico's tijdens de dracht, moet het gebruik van NutropinAq worden gestaakt als zwangerschap optreedt.
Tijdens de zwangerschap zal maternaal somatropine in belangrijke mate worden vervangen door groeihormoon uit de placenta.
Het is niet bekend of somatropine in menselijke moedermelk wordt uitgescheiden.
Opname van het intacte eiwit vanuit het maagdarmkanaal van het kind is echter onwaarschijnlijk.
4.7 Beïnvloeding van de rijvaardigheid en van het vermogen om machines te bedienen
Er is geen onderzoek verricht met betrekking tot de effecten van NutropinAq op de rijvaardigheid en op het vermogen om machines te bedienen.
Voor zover bekend heeft somatropine geen invloed op de rijvaardigheid en op het vermogen om machines te bedienen.
4.8 Bijwerkingen
Veiligheidsgegevens afkomstig van 9829 patiënten die met Nutropin of NutropinAq zijn behandeld - ontleend aan een postmarketing onderzoeksprogramma in de Verenigde Staten - tonen aan dat ongeveer 2% van de patiënten geneesmiddel-gerelateerde bijwerkingen hebben ervaren.
De meeste van deze bijwerkingen werden vermeld in de systeemklasse “ algemene aandoeningen en toedieningsplaatsstoornissen”.
De bijwerkingen zijn in de tabel hieronder weergegeven.
Ze zijn gebaseerd op ervaringen uit klinisch onderzoek en uit een postmarketing onderzoek.
Binnen de systeemklassen worden de bijwerkingen in de volgende categorieën van frequentie geclassificeerd: zeer vaak (≥ 1/10); vaak (≥ 1/100, < 1/10); soms (≥ 1/1.000, < 1/100); zelden (≥ 1/10.000, < 1/1.000).
5 Neoplasmata, benigne, maligne en niet-gespecificeerd (inclusief cysten en poliepen)
Soms: maligne neoplasma, neoplasma
Bloed- en lymfesysteemaandoeningen
Soms: anemie
Immuunsysteemaandoeningen Endocriene aandoeningen Voedings- en stofwisselingsstoornissen
Vaak: antilichaamvorming Vaak: hypothyreoïdie Vaak: verstoorde glucosetolerantie Soms: hypoglycaemie, hyperfosfatemie Zelden: diabetes mellitus
Psychische stoornissen Zenuwstelselaandoeningen
Soms: persoonlijkheidsstoornissen Vaak: hoofdpijn, hypertonie Soms: slaperigheid, nystagmus Zelden: neuropathie, verhoogde intracraniële druk
Oogaandoeningen Evenwichtsorgaan- en ooraandoeningen
Soms: papiloedeem, diplopia Soms: duizeligheid
Hartaandoeningen
Soms: tachycardie, hypertensie
Maagdarmstelselaandoeningen
Soms: braken, buikpijn, flatulentie, misselijkheid Zelden: diarree
Huid- en onderhuidaandoeningen
Soms: lipodystrofie, huidatrofie, dermatitis exfoliativa, urticaria, hirsutisme, huidhypertrofie
Skeletspierstelsel- en bindweefselaandoeningen
Zeer vaak bij volwassenen, vaak bij kinderen: arthralgie, myalgie Soms: spieratrofie, botpijn, carpaal tunnelsyndroom
Nier- en urinewegaandoeningen
Soms: urine-incontinentie, hematurie, polyurie, frequente urinelozing/pollakisurie, afwijkingen in de urine
Voortplantingsstelsel- en borstaandoeningen
Soms: genitale afscheiding
Algemene aandoeningen en toedieningsplaatsstoornissen
Zeer vaak bij volwassenen, vaak bij kinderen: oedeem, perifeer oedeem Vaak: reacties op de injectieplaats, asthenie Soms: atrofie op de injectieplaats, bloeding op de injectieplaats, zwelling op de injectieplaats, hypertrofie
Onderzoeken
Zelden: afwijkend nierfunctieonderzoek
Zoals bij alle geneesmiddelen, kan een klein percentage van de patiënten antilichamen tegen het eiwit somatropine ontwikkelen.
De bindingscapaciteit van antilichamen tegen groeihormoon was lager dan 2 mg/l bij proefpersonen die met NutropinAq werden onderzocht, hetgeen niet is geassocieerd met een nadelige beïnvloeding van de groeisnelheid.
Leukemie is gerapporteerd bij een klein aantal patiënten met groeihormoondeficiëntie die met groeihormoon werden behandeld.
Een causaal verband met de behandeling met somatropine is onwaarschijnlijk.
Patiënten met endocrinologische aandoeningen lopen meer risico op het ontwikkelen van een epifysiolyse.
Indicatie-gerelateerde bijwerkingen uit klinische studies.
6 Pediatrische patiënten:
Patiënten met groeistoornis veroorzaakt door onvoldoende secretie van groeihormoon Vaak: neoplasma in het centraal zenuwstelsel
Patiënten met groeistoornis geassocieerd met het syndroom van Turner Vaak: menorragie
Patiënten met groeistoornis geassocieerd met chronische nierinsufficiëntie Vaak: nierfalen, peritonitis, osteonecrose, verhoogd bloedcreatinine
Kinderen met chronische nierinsufficiëntie die NutropinAq krijgen, hebben een grotere kans op het ontwikkelen van intracraniële hypertensie.
Het risico is het grootst bij het begin van de behandeling.
Volwassenen:
Volwassenen met groeihormoondeficiëntie Zeer vaak: paresthesie Vaak: hyperglycaemie, hyperlipidemie, slapeloosheid, synoviale aandoening, arthrose, spierzwakte, rugpijn, pijn in de borst, gynaecomastie.
4.9 Overdosering
Acute overdosering kan tot hyperglycaemie leiden.
Langdurige overdosering kan resulteren in verschijnselen en symptomen van gigantisme en/of acromegalie overeenkomend met de bekende effecten van een overmaat aan groeihormoon.
5.
FARMACOLOGISCHE EIGENSCHAPPEN
5.1 Farmacodynamische eigenschappen
Farmacotherapeutische categorie:
Somatropine en analogen, ATC-Code:
H01 AC 01
Somatropine stimuleert de groeisnelheid en verhoogt de volwassen lengte bij kinderen die een tekort hebben aan endogeen groeihormoon.
Behandeling met somatropine van volwassenen met groeihormoon-deficiëntie met somatropine resulteert in een reductie van de vetmassa, een toename van “ de lean body mass” en een toename van de botminerale dichtheid van de wervels.
Veranderingen in het metabolisme bij deze patiënten zijn onder meer normalisatie van de serumspiegels van IGF-1.
In preklinisch onderzoek in vitro en in vivo is aangetoond dat somatropine therapeutisch equivalent is aan het menselijk in de hypofyse geproduceerde groeihormoon.
Werkingen die voor menselijk groeihormoon zijn aangetoond, zijn onder meer:
Weefselgroei 1.
Groei van het skelet:
Groeihormoon en zijn mediator IGF-1 stimuleren de groei van het skelet bij kinderen met een groeihormoondeficiëntie door een werking op de epifysairschijven van de lange beenderen.
Dit resulteert in een meetbare toename van de lichaamslengte totdat deze groeischijven aan het einde van de puberteit verbenen.
2.
Celgroei:
Behandeling met somatropine resulteert in een toename van zowel het aantal als de omvang van de skeletspiercellen.
3.
Orgaangroei:
Groeihormoon verhoogt de omvang van de inwendige organen, inclusief de nieren en verhoogt de rode bloedcel massa..
7 Eiwitstofwisseling De lengtegroei wordt gedeeltelijk gefaciliteerd door stimulering van de eiwitsynthese door groeihormoon.
Dit wordt gereflecteerd door de stikstofretentie zoals aangetoond door een afname van de stikstofexcretie via de urinewegen en het plasma ureum gehalte tijdens behandeling met groeihormoon.
Koolhydraatstofwisseling Patiënten met een onvoldoende secretie van groeihormoon ervaren soms hypoglycaemie tijdens vasten die door behandeling met somatropine wordt verbeterd.
Door behandeling met groeihormoon kan de gevoeligheid voor insuline worden verminderd en de glucosetolerantie verzwakken.
Mineralenhuishouding Somatropine induceert de retentie van natrium, kalium en fosfaat.
De serumconcentratie van anorganisch fosfaat wordt verhoogd bij patiënten met groeihormoondeficiëntie na behandeling met NutropinAq als gevolg van de metabole activiteit geassocieerd met botgroei en toegenomen terugresorptie in de niertubuli.
De serumspiegel van calcium wordt door somatropine niet significant beïnvloed.
Volwassenen met groeihormoondeficiëntie vertonen een lage botminerale dichtheid en bij patiënten bij wie deze deficiëntie in de jeugd is begonnen, is aangetoond dat NutropinAq de botminerale dichtheid van de wervels op dosisafhankelijke wijze doet toenemen.
Metabolisme in het bindweefsel Somatropine stimuleert de synthese van chondroïtinesulfaat en collageen en de excretie van hydroxyproline in de urine.
Lichaamssamenstelling Volwassen patiënten met groeihormoon-deficiëntie die met somatropine worden behandeld bij een gemiddelde dosering van 0,014 mg/kg lichaamsgewicht per dag, vertonen een afname van de vetmassa en een toename van de “ lean body mass”.
Als deze veranderingen worden gecombineerd met de toename van de totale hoeveelheid water in het lichaam en toename van de botmassa, is het algemene effect van behandeling met somatropine dat de samenstelling van het lichaam verandert.
Dit effect houdt bij voortgezette behandeling aan.
5.2 Farmacokinetische gegevens
Algemene eigenschappen
De farmacokinetische eigenschappen van NutropinAq zijn alleen bij gezonde volwassen mannen onderzocht.
Absorptie:
De absolute biologische beschikbaarheid van recombinant menselijk groeihormoon na subcutane toediening is ongeveer 80%.
Distributie:
Uit dieronderzoek met somatropine is gebleken dat groeihormoon zich lokaliseert in sterk doorbloede organen, vooral in lever en nieren.
Tijdens steady state is het distributievolume van somatropine bij gezonde volwassen mannen ongeveer 50 ml/kg lichaamsgewicht, waarmee het serumvolume wordt benaderd.
Metabolisme:
Zowel van de lever als de nieren is aangetoond dat dit belangrijke eiwitkataboliserende organen zijn voor groeihormoon.
Uit onderzoek met dieren komen aanwijzingen naar voren dat de nier het belangrijkste orgaan voor de klaring is.
Groeihormoon wordt in de glomerulus uitgefiltreerd en in de proximale tubuli teruggeresorbeerd.
Daarna wordt het in de niercellen gesplitst in de aminozuren waaruit het is opgebouwd; deze keren daarna in de systemische circulatie terug.
8 Eliminatie:
Na een subcutane bolustoediening bedraagt de gemiddelde terminale halfwaardetijd t½ van somatropine ongeveer 2,3 uur.
Na intraveneuze bolustoediening van somatropine bedraagt de gemiddelde terminale halfwaardetijd t½β of t½γ ongeveer 20 minuten en van de gemiddelde klaring wordt gerapporteerd dat deze in het bereik van 116 - 174 ml/u/kg ligt.
De beschikbare gegevens in de literatuur bevatten aanwijzingen dat de klaring van somatropine bij volwassenen en kinderen vergelijkbaar is.
Eigenschappen bij patiënten
Bij volwassen en pediatrische patiënten met groeihormoondeficiëntie is de klaring en de gemiddelde terminale halfwaardetijd t½ van somatropine vergelijkbaar met die bij gezonde proefpersonen.
Bij kinderen en volwassenen met chronisch nierfalen en een nierziekte in het eindstadium is de klaring meestal afgenomen ten opzichte van gezonde personen.
De productie van endogeen groeihormoon kan bij sommige personen met een nierziekte in het eindstadium eveneens toenemen.
Er is echter geen accumulatie van somatropine gerapporteerd bij kinderen met chronisch nierfalen of een nierziekte in het eindstadium die een dosering ontvingen volgens het huidige regime.
Uit beperkte gepubliceerde gegevens voor exogeen toegediend somatropine komen aanwijzingen naar voren dat absorptie en eliminatiehalfwaardetijd en tijdstip van maximale concentratie tmax bij Turnerpatiënten vergelijkbaar zijn met de waargenomen waarden zowel bij normale populaties als bij populaties met groeihormoondeficiëntie.
Bij patiënten met ernstige leverfunctiestoornissen werd een afname van de somatropineklaring geconstateerd.
De klinische betekenis van deze afname is onbekend.
5.3 Gegevens uit het preklinisch veiligheidsonderzoek
De toxiciteit van NutropinAq is bij ratten en apen onderzocht en er kwamen geen toxicologisch relevante gegevens naar voren.
Vanwege zijn hormonale werking zou somatropine een bevorderend effect kunnen hebben op de tumorgroei bij personen met een neoplasma.
Dit is tot op heden nog niet bij patiënten bevestigd.
In lokaal tolerantie-onderzoek met NutropinAq zijn geen belangrijke lokale bijwerkingen aangetoond.
Uit onderzoek met transgene muizen zijn aanwijzingen naar voren gekomen dat (oud) vloeibaar Nutropin een gering vermogen heeft tot het opwekken van antilichaamproductie.
Er werd geen algemeen reproductie-onderzoek uitgevoerd.
Langdurige behandeling van apen tijdens de zwangerschap en gedurende de lactatie en ook van pasgeboren dieren tot in de periodes van adolescentie, geslachtsrijpheid en voortplanting wezen echter niet op belangrijke verstoringen van vruchtbaarheid, zwangerschap, baring, zogen of van de ontwikkeling van de nakomelingen.
6.
FARMACEUTISCHE GEGEVENS
6.1 Lijst van hulpstoffen
Natriumchloride Fenol Polysorbaat 20 Natriumcitraat Anhydrisch citroenzuur Water voor injecties
9 6.2 Gevallen van onverenigbaarheid
In verband met het ontbreken van onderzoek naar onverenigbaarheden, mag dit geneesmiddel niet met andere geneesmiddelen gemengd worden.
6.3 Houdbaarheid
2 jaar
Chemische en fysische stabiliteit tijdens gebruik is aangetoond gedurende 28 dagen bij 2°C - 8°C.
Microbiologisch gezien kan het product, als het is geopend, maximum 28 dagen bij 2°C - 8°C worden bewaard.
NutropinAq is ontwikkeld om dagelijks aan een bepaalde periode (maximum één uur) buiten de koelkast te weerstaan.
6.4 Speciale voorzorgsmaatregelen bij bewaren
Bewaren in de koelkast (2°C – 8°C).
Niet in de vriezer bewaren.
De blisterverpakking in de buitenverpakking houden.
Voor de bewaring van het geneesmiddel tijdens het gebruik, zie rubriek 6.3.
6.5 Aard en inhoud van de verpakking
2 ml oplossing in een patroon (glas type I), afgesloten met een stop (butylrubber) en een (rubber) sluiting.
Verpakkingen met 1, 3 en 6 patronen.
Het kan voorkomen dat niet alle verpakkingsgrootten in de handel worden gebracht.
6.6 Speciale voorzorgsmaatregelen voor het verwijderen
Geen speciale vereisten.
Instructies voor gebruik en verwerking NutropinAq wordt geleverd als een steriele oplossing met een conserveringsmiddel voor meervoudig gebruik.
De oplossing moet helder zijn zodra deze uit de koelkast is verwijderd.
Als de oplossing vlokkig is, mag de inhoud niet worden geïnjecteerd.
Voorzichtig omzwenken.
Niet krachtig schudden om het eiwit niet te denatureren.
NutropinAq mag alleen samen met de NutropinAq Pen worden gebruikt.
Maak de rubber afsluiting van de NutropinAq met alcohol of een desinfecteermiddel schoon om besmetting van de inhoud door micro-organismen die door herhaald insteken van de naald mogelijk worden ingebracht te voorkomen.
Het verdient aanbeveling NutropinAq met steriele wegwerpnaalden toe te dienen.
Met de NutropinAq Pen kan een minimumdosis van 0,1 mg tot een maximumdosis van 4,0 mg in stappen van 0,1 mg worden toegediend.
Een patroon die zich in de pen bevindt, mag tussen injecties door niet verwijderd worden.
10 7.
HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
IPSEN Ltd.
190 Bath Road Slough, Berkshire SL1 3XE, Verenigd Koninkrijk
8.
NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/00/164/003 EU/1/00/164/004 EU/1/00/164/005
9.
DATUM VAN EERSTE VERGUNNING/HERNIEUWING VAN DE VERGUNNING
Datum van eerste vergunning:
16 Februari 2001 Datum van laatste hernieuwing:
16 Februari 2006
10.
DATUM VAN HERZIENING VAN DE TEKST
Gedetailleerde informatie over dit product is beschikbaar op de website van het Europese Geneesmiddelen Bureau (EMEA) http://www.emea.eu.int /.
11 BIJLAGE II
A.
FABRIKANT(EN) VAN HET (DE) BIOLOGISCH WERKZA(A)M(E) BESTANDDE(E)L(EN) EN HOUDER(S)VAN DE VERGUNNING(EN) VOOR DE VERVAARDIGING VERANTWOORDELIJK VOOR VRIJGIFTE B.
VOORWAARDEN VERBONDEN AAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
12 A.
FABRIKANT(EN) VAN HET (DE) BIOLOGISCH WERKZA(A)M(E) BESTANDDE(E)L(EN) EN HOUDER(S) VAN DE VERGUNNING(EN) VOOR DE VERVAARDIGING VERANTWOORDELIJK VOOR VRIJGIFTE `
Naam en adres van de fabrikant van het biologisch werkzame bestanddeel
Genentech Inc.
1 DNA Way South San Francisco CA 94080-4990 Verenigde Staten Van Amerika
Naam en adres van de fabrikant verantwoordelijk voor vrijgifte
IPSEN PHARMA BIOTECH SAS Parc d’ Activités du Plateau de Signes Chemin Départemental no 402 83870 Signes Frankrijk
B.
VOORWAARDEN VERBONDEN AAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
• VOORWAARDEN OF BEPERKINGEN OPGELEGD AAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN TEN AANZIEN VAN DE LEVERING EN HET GEBRUIK
Aan beperkt medisch recept onderworpen geneesmiddel (Zie bijlage I: samenvatting van de productkenmerken, rubriek 4.2).
• VOORWAARDEN OF BEPERKINGEN MET BETREKKING TOT EEN VEILIG EN DOELTREFFEND GEBRUIK VAN HET GENEESMIDDEL
Niet van toepassing.
13 BIJLAGE III
ETIKETTERING EN BIJSLUITER
14 A.
ETIKETTERING
15 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING EN DE PRIMAIRE VERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD:
{DOOS - 1 PATROON}
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
NutropinAq 10 mg/2 ml (30 IE), oplossing voor injectie Somatropine
2.
GEHALTE AAN WERKZA(A)M(E) BESTANDDE(E)L(EN)
2 ml oplossing bevat:
10 mg (30 IE) somatropine
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Andere bestanddelen: natriumchloride, fenol, polysorbaat 20, natriumcitraat, anhydrisch citroenzuur en water voor injecties.
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
1 patroon met 2 ml oplossing voor injectie
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)
Subcutaan gebruik.
Voor gebruik de bijsluiter lezen.
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Houd het geneesmiddel buiten het bereik en het zicht van kinderen.
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG
8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP:
16 9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
Bewaren in de koelkast.
Niet in de vriezer bewaren.
De blisterverpakking in de buitenverpakking houden.
De chemische en fysische stabiliteit tijdens gebruik is aangetoond gedurende 28 dagen bij 2°C - 8°C.
Microbiologisch gezien kan het product, als het is geopend, maximaal 28 dagen bij 2°C - 8°C worden bewaard.
10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
De houder van de vergunning voor het in de handel brengen:
IPSEN Ltd., 190 Bath Road, Slough, Berkshire, SL1 3XE, Verenigd Koninkrijk
12.
NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/00/164/003
13.
PARTIJNUMMER
Partij
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE LEVERING
Aan medisch voorschrift onderworpen geneesmiddel.
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
16 INFORMATIE IN BRAILLE
NutropinAq 10 mg/2 ml
17 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING EN DE PRIMAIRE VERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD:
{DOOS - 3 PATRONEN}
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
NutropinAq 10 mg/2 ml (30 IE), oplossing voor injectie Somatropine
2.
GEHALTE AAN WERKZA(A)M(E) BESTANDDE(E)L(EN)
2 ml oplossing bevat:
10 mg (30 IE) somatropine
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Andere bestanddelen: natriumchloride, fenol, polysorbaat 20, natriumcitraat, anhydrisch citroenzuur en water voor injecties.
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
3 patronen met 2 ml oplossing voor injectie
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)
Subcutaan gebruik.
Voor gebruik de bijsluiter lezen.
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Houd het geneesmiddel buiten het bereik en het zicht van kinderen.
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG
8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP:
18 9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
Bewaren in de koelkast.
Niet in de vriezer bewaren.
De blisterverpakking in de buitenverpakking houden.
De chemische en fysische stabiliteit tijdens gebruik is aangetoond gedurende 28 dagen bij 2°C - 8°C.
Microbiologisch gezien kan het product, als het is geopend, maximaal 28 dagen bij 2°C - 8°C worden bewaard.
10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
De houder van de vergunning voor het in de handel brengen:
IPSEN Ltd., 190 Bath Road, Slough, Berkshire, SL1 3XE, Verenigd Koninkrijk
12.
NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/00/164/004
13.
PARTIJNUMMER
Partij:
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE LEVERING
Aan medisch voorschrift onderworpen geneesmiddel.
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
16 INFORMATIE IN BRAILLE
NutropinAq 10 mg/2 ml
19 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING EN DE PRIMAIRE VERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD {DOOS - 6 PATRONEN}
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
NutropinAq 10 mg/2 ml (30 IE), oplossing voor injectie Somatropine
2.
GEHALTE AAN WERKZA(A)M(E) BESTANDDE(E)L(EN)
2 ml oplossing bevat:
10 mg (30 IE) somatropine
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Andere bestanddelen: natriumchloride, fenol, polysorbaat 20, natriumcitraat, anhydrisch citroenzuur en water voor injecties.
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
6 patronen met 2 ml oplossing voor injectie
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)
Subcutaan gebruik.
Voor gebruik de bijsluiter lezen.
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Houd het geneesmiddel buiten het bereik en het zicht van kinderen.
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG
8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP:
20 9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
Bewaren in de koelkast.
Niet in de vriezer bewaren.
De blisterverpakking in de buitenverpakking houden.
De chemische en fysische stabiliteit tijdens gebruik is aangetoond gedurende 28 dagen bij 2°C - 8°C.
Microbiologisch gezien kan het product, als het is geopend, maximaal 28 dagen bij 2°C - 8°C worden bewaard.
10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
De houder van de vergunning voor het in de handel brengen:
IPSEN Ltd., 190 Bath Road, Slough, Berkshire, SL1 3XE, Verenigd Koninkrijk
12.
NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/00/164/005
13.
PARTIJNUMMER
Partij
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE LEVERING
Aan medisch voorschrift onderworpen geneesmiddel.
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
16 INFORMATIE IN BRAILLE
NutropinAq 10 mg/2 ml
21 GEGEVENS DIE TENMINSTE OP BLISTERVERPAKKINGEN OF STRIPS MOETEN WORDEN VERMELD {BLISTERVERPAKKING}
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
NutropinAq 10 mg/2 ml (30 IE), oplossing voor injectie Somatropine
2.
NAAM VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
IPSEN Ltd.
3.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP:
4.
PARTIJNUMMER
Partij
5.
OVERIGE
Subcutaan gebruik.
Vóór gebruik de bijsluiter lezen.
Bewaren in de koelkast.
22 GEGEVENS DIE TEN MINSTE OP PRIMAIRE KLEINE VERPAKKINGEN MOETEN WORDEN VERMELD {PATROON}
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL ENTOEDIENINGSWEG(EN)
NutropinAq 10 mg/2 ml SC
2.
WIJZE VAN TOEDIENING
3.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP:
4.
PARTIJNUMMER
Lot:
5.
INHOUD UITGEDRUKT IN GEWICHT, VOLUME OF EENHEID
2 ml
6.
OVERIGE
23 B.
BIJSLUITER
24 BIJSLUITER:
INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER
NutropinAq 10 mg/2 ml (30 IE), oplossing voor injectie.
Somatropine
Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel.
- Bewaar deze bijsluiter, het kan nodig zijn om deze nogmaals door te lezen.
- Heeft u nog vragen, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
- Dit geneesmiddel is aan u persoonlijk voorgeschreven.
Geef dit geneesmiddel niet door aan
anderen.
Dit geneesmiddel kan schadelijk voor hen zijn, zelfs als de verschijnselen dezelfde zijn als waarvoor u het geneesmiddel heeft gekregen.
- Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of in geval er bij u een bijwerking optreedt
die niet in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
In deze bijsluiter:
1.
Wat is NutropinAq en waarvoor wordt het gebruikt 2.
Wat u moet weten voordat u NutropinAq gebruikt 3.
Hoe wordt NutropinAq gebruikt 4.
Mogelijke bijwerkingen 5.
Hoe bewaart u NutropinAq 6.
Aanvullende informatie
1.
WAT IS NutropinAq EN WAARVOOR WORDT HET GEBRUIKT
Somatropine heeft effecten die overeenkomen met die van menselijk groeihormoon dat in de hypofyse wordt geproduceerd.
Groeihormoon heeft een belangrijk direct effect op de productie van andere hormonen, bijvoorbeeld IGF-1, en op de stofwisseling.
De stimulerende effecten op de anabole stofwisseling en de groei zijn voor een deel indirecte effecten die door IGF-1 worden voortgebracht.
NutropinAq is te gebruiken bij:
• langdurige behandeling van kinderen met een groeistoornis veroorzaakt door onvoldoende afgifte van eigen groeihormoon. • langdurige behandeling van een groeistoornis geassocieerd met het syndroom van Turner. • behandeling van kinderen vóór de puberteit met een groeistoornis geassocieerd met chronische nierinsufficiëntie tot het moment van niertransplantatie. • suppletie van groeihormoon bij volwassenen met groeihormoondeficiëntie die ofwel tijdens de jeugd ofwel tijdens het volwassen leven is ontstaan.
2.
WAT U MOET WETEN VOORDAT U NutropinAq GEBRUIKT
Gebruik NutropinAq niet:
• als u allergisch (overgevoelig) bent voor somatropine of voor één van de andere bestanddelen van NutropinAq. • voor het bevorderen van de groei als de groei al voltooid is. • in het geval van een actieve tumor.
De behandeling met somatropine moet worden gestaakt als zich aanwijzingen voor tumorgroei voordoen. • tijdens acute levensbedreigende ziekte veroorzaakt door complicaties na openhartchirurgie of buikoperaties, meervoudig trauma ten gevolge van een ongeluk of in het geval van acute respiratoire insufficiëntie.
25 Pas goed op met NutropinAq:
• Bij patiënten met kwaadaardige aandoeningen in de voorgeschiedenis moet de arts in het bijzonder letten op verschijnselen en symptomen van terugkeer van de aandoening. • Bij patiënten met in hun voorgeschiedenis een hersenletsel, moet de patiënt regelmatig worden onderzocht op progressie of terugkeer van het letsel. • Kinderen met het Prader-Willi-syndroom dienen niet te worden behandeld met NutropinAq, tenzij zij ook aan groeihormoondeficiëntie lijden. • Bij patiënten met acute levensbedreigende ziekten op intensive-care afdelingen moet de arts de veiligheid van de voortzetting van de behandeling met somatropine zorgvuldig beoordelen. • Vraag de arts om advies, indien de patiënt tijdens de groei begint te hinken of over pijn in heupen of knieën klaagt. • Scoliose kan bij ieder snelgroeiend kind vooruitgaan.
Tekenen van scoliose moeten worden opgevolgd gedurende de behandeling. • Patiënten die NutropinAq krijgen, moeten regelmatig op verschijnselen van glucose-intolerantie worden onderzocht.
Raadpleeg de arts regelmatig tijdens de behandeling met NutropinAq, als de patiënt ook diabetes mellitus heeft.
Het is mogelijk dat de insulinedosering moet worden aangepast, nadat met de behandeling met somatropine is begonnen. • Dit geneesmiddel bevat 82 mg natrium per patroon.
In overweging te nemen bij patiënten die op een gecontroleerd natriumdieet staan. • Vraag de arts om advies, als symptomen zoals veranderingen van het gezichtsvermogen, hoofdpijn, misselijkheid en/of braken optreden, vooral binnen de eerste acht weken na het begin van de behandeling met somatropine. • In gevallen van onbehandelde afname van de schildklierfunctie (hypothyreoïdie), kan de optimale reactie op somatropine verminderd zijn.
Ernstige hypothyreoïdie moet worden behandeld voordat met de behandeling met NutropinAq wordt begonnen. • Omdat behandeling met somatropine na niertransplantatie niet voldoende is onderzocht, moet behandeling met groeihormoon na een dergelijke operatie worden gestaakt. • Patiënten met adrenocorticotropine hormoondeficiëntie (ACTH) moeten de arts regelmatig raadplegen tijdens behandeling met groeihormoon.
Het is mogelijk dat de glucocorticoïde- suppletietherapie moet worden aangepast nadat met de behandeling met NutropinAq is begonnen.
Gebruik van NutropinAq samen met andere geneesmiddelen:
• Door gelijktijdige behandeling met glucocorticoïden kan het groeibevorderende effect van somatropine afnemen. • Doordat de gevoeligheid voor insuline kan verminderen door het gebruik van somatropine, is het mogelijk dat bij patiënten met diabetes mellitus aanpassing van hun antidiabetestherapie nodig is. • Vraag de arts om advies tijdens gelijktijdige toediening van somatropine met corticosteroïden, geslachtshormonen, anticonvulsiva of cyclosporine.
Vertel uw arts of apotheker wanneer u andere geneesmiddelen gebruikt of kort geleden heeft gebruikt.
Dit geldt ook voor geneesmiddelen die u zonder recept kunt krijgen.
Zwangerschap en borstvoeding
Behandeling met NutropinAq moet worden gestaakt, indien zwangerschap optreedt.
Het is niet bekend of somatropine in menselijke moedermelk wordt uitgescheiden.
Opname van het intacte eiwit vanuit het maagdarmkanaal van de baby is echter onwaarschijnlijk.
Vraag uw arts of apotheker om advies voordat u een geneesmiddel inneemt.
26 Rijvaardigheid en bediening van machines:
Er is geen onderzoek verricht met betrekking tot de effecten van NutropinAq op de rijvaardigheid en op het vermogen om machines te bedienen.
Voor zover bekend heeft somatropine geen invloed op de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen.
3.
HOE WORDT NutropinAq GEBRUIKT
Diagnose en toepassing van de behandeling met somatropine moet worden geïnitieerd en regelmatig gecontroleerd door een arts met adequate ervaring.
De arts zal u adviseren omtrent de juiste individuele dosering van NutropinAq.
Wijzig deze dosering niet zonder eerst de arts of apotheker te raadplegen.
In het algemeen wordt de dosering volgens de volgende regels berekend:
Groeistoornis bij kinderen veroorzaakt door onvoldoende secretie van groeihormoon:
0,025 - 0,035 mg/kg lichaamsgewicht, dagelijks toegediend als subcutane injectie.
Groeistoornis geassocieerd met het syndroom van Turner:
Tot 0,05 mg/kg lichaamsgewicht, dagelijks toegediend als subcutane injectie.
Groeistoornis geassocieerd met chronische nierinsufficiëntie:
Tot 0,05 mg/kg lichaamsgewicht, dagelijks toegediend als subcutane injectie.
Behandeling met somatropine kan worden voortgezet tot het moment van niertransplantatie.
Groeihormoondeficiëntie bij volwassenen:
Lage initiële doses van 0,15 - 0,3 mg, dagelijks toegediend als subcutane injectie.
De dosis kan stapsgewijs door de arts worden verhoogd in overeenstemming met de individuele behoefte van de patiënt.
De uiteindelijke dosis is zelden hoger dan 1,0 mg/dag.
In het algemeen moet de laagste effectieve dosering worden toegediend.
Het is mogelijk dat bij ouderen of bij patiënten met overgewicht lagere doseringen nodig zijn.
NutropinAq mag alleen samen met de NutropinAq Pen worden gebruikt.
Dien de voorgeschreven dosis NutropinAq oplossing voor injectie dagelijks subcutaan toe en wissel de injectieplaats telkens af.
Bij het begin van de behandeling wordt aanbevolen dat een arts of verpleegster de injectie geeft en dat zij de patiënt aanleren hoe de NutropinAq Pen met de NutropinAq patroon te gebruiken.
Na juiste oefening kan de patiënt of zijn verzorger de injectie zelf toedienen.
Het geneesmiddel wordt in een patroon geleverd als steriele oplossing met een conserveringsmiddel voor meervoudig gebruik.
Gebruik voor elke afzonderlijke injectie een nieuwe, steriele injectienaald.
Gebruik de oplossing alleen als deze helder en niet vlokkig is.
Zie ook: instructies voor gebruik (op keerzijde).
Behandeling met somatropine is een langdurige behandeling.
Raadpleeg de arts voor meer informatie.
Wat u moet doen als u meer NutropinAq heeft gebruikt dan u zou mogen
Raadpleeg de arts in gevallen waarbij meer NutropinAq is geïnjecteerd dan is voorgeschreven.
Acute overdosering kan aanvankelijk tot een afname van de glucosespiegel leiden (hypoglycaemie) en vervolgens tot een toename van de glucosespiegel (hyperglycaemie).
Langdurige overdosering kan resulteren in een versterkte groei van oren, neus, lippen, tong en jukbeenderen (gigantisme en/of acromegalie).
Deze symptomen komen overeen met de bekende effecten van een overmaat aan menselijk groeihormoon.
Wat u moet doen als u NutropinAq vergeet te gebruiken
Neem geen dubbele dosis om een vergeten dosis in te halen.
Het voorgeschreven doseringsregime moet worden voortgezet.
27 Als u stopt met gebruik van NutropinAq
Een onderbreking of vroegtijdige beëindiging van de behandeling met somatropine kan leiden tot een geringer succes van de behandeling met groeihormoon.
Vraag uw arts om advies voordat u met de behandeling stopt.
Als u nog vragen heeft over het gebruik van dit product, vraag dan uw arts of apotheker.
4.
MOGELIJKE BIJWERKINGEN
Zoals alle geneesmiddelen kan NutropinAq bijwerkingen veroorzaken, hoewel niet iedereen ze krijgt.
Vaak gerapporteerde bijwerkingen waren: reacties op de injectieplaats, hoofdpijn, buitensporige spierspanning (hypertonie), verminderde werking van de schildklier (hypothyreoïdie), verstoorde glucosetolerantie, krachtverlies (asthenie) en de ontwikkeling van antilichamen tegen het eiwit somatropine.
Een ophoping van vocht in het lichaam met een lichte voorbijgaande opzwelling van handen en voeten (oedeem), spierpijn (myalgie) en arthralgie (zenuwpijn in één of meer gewrichten) werden zeer vaak gezien bij volwassenen en vaak bij kinderen.
Bij patiënten met het syndroom van Turner werd overmatige bloeding tijdens menstruatie vaak gerapporteerd.
Bij patiënten met chronische nierinsufficiëntie werden nierfalen, buikvliesontsteking, botafbraak, verhoogde bloedspiegels van creatinine vaak gerapporteerd.
Abnormale gewaarwordingen (paresthesie) kwamen zeer vaak voor bij volwassenen met groeihormoondeficiëntie.
Deze patiënten rapporteerden ook de volgende vaak voorkomende bijwerkingen: abnormaal hoge bloedglucosespiegels, een overmaat van vetten en lipiden in het bloed, slapeloosheid, gewrichtsaandoeningen, artrose, spierzwakte, rugpijn, pijn in de borst en zwelling van de borsten (gynaecomastie).
Andere minder vaak voorkomende bijwerkingen die zijn gerapporteerd:
Bijwerkingen optredend op de injectieplaats: atrofie op de injectieplaats, bloedingen op de injectieplaats, zwelling op de injectieplaats en hypertrofie.
Stofwisselingsafwijkingen: afname van de glucosespiegel, toename van de bloedspiegels van fosfaat.
Nerveuze aandoeningen: slaperigheid, snelle onwillekeurige bewegingen van de ogen (nystagmus), persoonlijkheidsstoornissen, duizeligheid.
Bijwerkingen gerelateerd aan het hart: abnormaal snelle hartslag (tachycardie), hoge bloeddruk.
Bijwerkingen gerelateerd aan het maag-darm-kanaal: braken, buikpijn, gasophoping, gevoel van misselijkheid en zelden diarree.
Bijwerkingen m.b.t. de huid: lipodystrofie (stoornis in het vetmetabolisme), huidatrofie, exfoliatieve huidontsteking, urticaria (allergische aandoening gekenmerkt door vochtophopende bulten op huid of slijmvliezen), overmatige haargroei op gelaat en lichaam (hirsutisme), huidhypertrofie.
Bijwerkingen gerelateerd aan het spier- en skeletsysteem: afname van de spiermassa (spieratrofie), botpijn en carpaal tunnelsyndroom.
28 Bijwerkingen van het urogenitale stelsel: urine-incontinentie, vaginale afscheiding van slijm (leukorrhoe), excessieve urine-uitscheiding, toegenomen urinefrequentie, afwijkende urine, bloed in de urine.
Andere mogelijke bijwerkingen: neoplasmen, bloedarmoede (anemie), papiloedeem, dubbelzien.
Toename van de groei van geboorte- of moedervlekken (tevoren aanwezige naevi) kan optreden.
De arts moet zo spoedig mogelijk worden geraadpleegd indien enige verandering in het uiterlijk van de huid wordt geconstateerd.
Zoals bij alle eiwitgeneesmiddelen, kan bij een aantal patiënten vorming van antilichamen tegen het eiwit somatropine optreden.
Antilichamen tegen groeihormoon met een zeer lage bindingscapaciteit zijn niet geassocieerd met een nadelig effect op de groeisnelheid.
Bij een klein aantal patiënten met groeihormoondeficiëntie die met groeihormoon werden behandeld, is leukemie gerapporteerd.
Een causaal verband met de behandeling met somatropine is onwaarschijnlijk.
Symptomen van goedaardige toegenomen intracraniële druk (benigne intracraniële hypertensie) zoals papiloedeem, veranderingen van het gezichtsvermogen, hoofdpijn, misselijkheid en braken kunnen vaker voorkomen bij kinderen met chronische nierinsufficiëntie die met NutropinAq worden behandeld.
Patiënten met endocrinologische aandoeningen lopen meer risico op het ontwikkelen van een epifysiolyse.
Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of in geval er bij u een bijwerking optreedt die niet in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
5.
HOE BEWAART U NutropinAq
Buiten het bereik en het zicht van kinderen houden.
Bewaren in de koelkast (2°C – 8°C).
Niet in de vriezer bewaren.
De blisterverpakking in de buitenverpakking houden.
Na het eerste gebruik kan de patroon tot 28 dagen bij 2°C - 8°C worden bewaard.
De in gebruik zijnde patroon niet tussen injecties door uit de NutropinAq Pen verwijderen.
Gebruik NutropinAq niet meer na de vervaldatum die staat vermeld op het etiket na EXP.
De vervaldatum verwijst naar de laatste dag van die maand.
Gebruik NutropinAq niet, als u constateert dat de oplossing vlokkig is.
Geneesmiddelen dienen niet weggegooid te worden via het afvalwater of met huishoudelijk afval.
Vraag uw apotheker wat u met medicijnen moet doen wanneer ze niet meer nodig zijn.
Deze maatregelen zullen helpen bij de bescherming van het milieu.
29 6.
AANVULLENDE INFORMATIE
Wat bevat NutropinAq
- De werkzame stof van NutropinAq is somatropine *.
* humaan groeihormoon geproduceerd in Escherichia coli met behulp van recombinant-DNA- technologie.
- De andere bestanddelen zijn natriumchloride, fenol, polysorbaat 20, natriumcitraat, anhydrisch
citroenzuur en water voor injecties.
Hoe ziet NutropinAq er uit en de inhoud van de verpakking
NutropinAq is een oplossing voor injectie (in een patroon (10 mg/2 ml) - verpakkingsgrootte van 1, 3 of 6).
De oplossing voor meervoudig gebruik is helder, kleurloos en steriel.
Het kan voorkomen dat niet alle verpakkingsgrootten in de handel worden gebracht.
Registratiehouder:
IPSEN Ltd., 190 Bath Road, Slough, Berkshire, SL1 3XE, Verenigd Koninkrijk
Fabrikant:
IPSEN PHARMA BIOTECH S.A.S., Parc d’ Activités du Plateau de Signes, CD no 402, 83870 Signes, Frankrijk
Neem voor alle informatie met betrekking tot dit geneesmiddel contact op met de lokale vertegenwoordiger van de houder van de vergunning voor het in de handel brengen.
België/Belgique/Belgien, Luxembourg/Luxemburg Ipsen NV Guldensporenpark 87 B-9820 Merelbeke België / Belgique/Belgien Tél/Tel: + 32 - 9 - 243 96 00
Latvija Beaufour Ipsen Pharma Bauskas 58 Riga LV 1004 Tel: +371 67622233
Č eská republika Beaufour Ipsen Pharma Evropská 136/810 CZ-160 00 Praha 6 Č eská republika Tel: + 420 242 481 821
Lietuva Beaufour Ipsen Pharma Lietuvos filialas Betygalos g.
2 LT-47183 Kaunas Tel. + 370 37 337854
Danmark, Norge, Suomi/Finland, Sverige, Ísland Institut Produits Synthèse (IPSEN) AB Kista Science Tower Färögatan 33 SE- 164 51 Kista Sverige/Ruotsi/Svíþjóð Tlf/Puh/Tel/Sími: +46 8 588 370 70
Magyarország Beaufour Ipsen Pharma SAS Magyarországi Kereskedelmi Képviselet.
Kövér Lajos utca 45-47.
H- 1149 Budapest Tel.: + 36 - 1 – 555-59-30
30 Deutschland, Österreich Ipsen Pharma GmbH Einsteinstr.
30 D-76275 Ettlingen Deutschland Tel: + 49 7243 184-80
Nederland Ipsen Farmaceutica B.V.
Taurusavenue 33b NL-2132 LS Hoofddorp Tel: + 31 (0) 23 55 41 600
Eesti ESTOBIIN OÜ Udeselja 4-4 EE-11913 Tallinn Tel: +372 51 55 810
Polska Ipsen Poland Sp z o.o.
Al.
Jana Pawla II 29 PL-00- 867 Warszawa Tel.: + 48 (0) 22 653 68 00
Ελλάδα, Κύπρος, Malta Ipsen EΠΕ Αγ.
Δημητρίου 63 Άλιμος GR-17456 Αθήνα Ελλάδα Τηλ: + 30 - 210 - 984 3324
Portugal Ipsen Portugal - Produtos Farmacêuticos S.A.
Alameda Fernão Lopes, no 16-11o, Miraflores P-1495 - 190 Algés Tel: + 351 - 21 - 412 3550
España Ipsen Pharma S.A.
Ctra Laureà Miró 395 Sant Feliu de Llobregat E-08980 Barcelona Tel: + 34 - 936 - 858 100
România, ÐÑÐ»Ð³Ð°ÑÐ¸Ñ Beaufour Ipsen Pharma Aleea Alexandru, nr.10, Ap.1-3, Sct.1 Bucuresti, 011823 - RO Tel: + 40 21(0) 230 43 80
France Ipsen Pharma 65 quai Georges Gorse F-92100 Boulogne-Billancourt Tél: + 33 - 1 - 58 33 50 00
Slovenija PharmaSwiss d.o.o.
Dolenjska cesta 242c SI-1000 Ljubljana Tel: + 386 1 236 47 00
Ireland Ipsen Pharmaceuticals Ltd.
7 Upper Leeson Street IRL-Dublin 4 Tel: + 353 - 1 - 668 1377
Slovenská republika Liek s.r.o.
19 Hviezdoslavova SK-90301 Seneec Tel: + 421 253 412 018
Italia Ipsen SpA Via A.
Figino, 16 I-20156 Milano Tel: + 39 - 02 - 39 22 41
United Kingdom Ipsen Ltd.
190 Bath Road Slough, Berkshire SL1 3XE Tel: + 44 - (0)1753 - 62 77 00
Deze bijsluiter werd voor de laatste keer goedgekeurd
in
Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europese Geneesmiddelen Bureau (EMEA) http://www.emea.europa.eu /.
31 NutropinAq Pen instructies voor gebruik samen met NutropinAq
INJECTEER HET GENEESMIDDEL UITSLUITEND NADAT U MET UW ARTS OF VERPLEEGKUNDIGE DE JUISTE TECHNIEK GOED HEEFT GEOEFEND.
Let op:
Lees de onderstaande aanwijzingen zorgvuldig alvorens de NutropinAq Pen te gebruiken.
Wij raden u ook aan uw arts of verpleegkundige om een demonstratie te vragen.
De NutropinAq Pen mag alleen gebruikt worden met NutropinAq patronen (uitsluitend voor subcutaan gebruik).
Op de afbeeldingen hieronder ziet u dat de NutropinAq Pen en de patronen beschikbaar zijn in twee uitvoeringen (met of zonder bijkomende gele kleur).
De werking van de pen en de inhoud van de patronen zijn gelijk voor beide uitvoeringen.
Beide uitvoeringen van de NutropinAq patroon kunnen worden gebruikt met beide uitvoeringen van de NutropinAq Pen.
Gebruik alleen de door uw arts of verpleegkundige aanbevolen pennaalden.
De doseerschaal naast het venster van de patroonhouder mag niet worden gebruikt voor het afmeten van doses.
Hij mag alleen worden gebruikt om de in de patroon achtergebleven dosis te schatten.
Raadpleeg altijd het LCD-scherm (Liquid Crystal Display), en niet de klikgeluiden, voor het instellen van een injectie met NutropinAq.
Door de klikgeluiden wordt enkel bevestigd dat de zwarte doseerknop is verplaatst.
Bewaar de pen en patronen altijd op een schone, veilige plaats in de koelkast op een temperatuur van 2°C - 8°C en buiten het bereik en het zicht van kinderen.
Tegen fel licht beschermen.
Neem de NutropinAq Pen mee in een koeltas, als u op reis gaat.
De NutropinAq is zodanig gemaakt dat deze dagelijks korte tijd (maximaal één uur) buiten de koelkast goed blijft.
Vermijd ruimten waar een extreme temperatuur heerst.
Kijk voor gebruik op de patroon wat de uiterste gebruiksdatum is.
Neem de onderstaande veiligheidsmaatregelen om de verspreiding van ziektekiemen te voorkomen:
• Was vóór gebruik van de pen uw handen grondig met water en zeep. • Reinig de rubber sluiting van de patroon met een alcoholdepper of een wattenprop gedrenkt in alcohol. • Raak nooit de rubber sluiting van de patroon aan. • Als u per ongeluk de rubber sluiting heeft aangeraakt, reinig deze dan met een alcoholdepper. • Gebruik dezelfde naald niet bij meer dan één persoon. • Gebruik naalden slechts éénmaal.
32 Onderdelen van de NutropinAq Pen:
De onderstaande onderdelen zijn nodig voor het geven van een injectie.
Breng vóór gebruik al deze onderdelen bij elkaar.
De NutropinAq patroon en Pen worden afzonderlijk geleverd.
Deel I:
Voorbereiding en injectie
Volg de aanwijzingen in dit hoofdstuk, als u de pen voor het eerst gebruikt of een leeg patroon vervangt.
Controleer vóór gebruik alle nieuwe patronen.
Soms bevat de NutropinAq-oplossing na bewaring in de koelkast kleine, kleurloze deeltjes.
Dit is niet ongebruikelijk voor oplossingen die eiwitten als NutropinAq bevatten, en het tast de werkzaamheid van het product niet aan.
De patroon op kamertemperatuur laten komen en voorzichtig omzwenken.
Niet schudden.
Als de oplossing troebel is of vaste deeltjes bevat, mag de patroon niet worden gebruikt.
Breng de patroon terug naar uw apotheker of behandelend arts.
1.
Verwijder de groene pendop en schroef de patroonhouder los van de pen.
Verwijder zo nodig de lege patroon en werp deze op gepaste wijze weg.
2.
Druk op de witte resetknop.
3.
Draai de zwarte doseerknop linksom terug naar zijn beginstand tot hij niet verder kan.
(Zie afbeelding.) Draai de doseerknop vervolgens rechtsom tot de eerste klikstand (ca.
1/4 slag) is bereikt.
Hierdoor wordt de duwstaaf van de zuiger weer in de beginstand gebracht.
Als dit wordt nagelaten wanneer de doseerknop voor het eerst wordt ingedrukt, zal NutropinAq worden verspild of kan de patroon barsten.
4.
Plaats de patroon in de patroonhouder en schroef de patroonhouder daarna weer op de pen.
(Niet de rubber sluiting aanraken.)
5.
Verwijder de papieren afsluiting van een nieuw naaldelement en schroef dit element op de patroonhouder.
33 6.
Verwijder voorzichtig beide beschermkapjes van de naald door er voorzichtig aan te trekken.
Gooi het grootste beschermkapje niet weg, omdat het later zal worden gebruikt om de naald op gepaste wijze te verwijderen en weg te werpen.
7.
Tik, terwijl u de pen met de naald omhooggericht vasthoudt, voorzichtig tegen de patroonhouder om eventuele luchtbellen naar de bovenkant te verplaatsen.
Druk, terwijl u de pen nog steeds rechtop houdt, op de zwarte doseerknop tot hij met een klik op zijn plaats is.
Er hoort nu een druppel oplossing te verschijnen.
Wees geduldig.
Als er binnen een paar seconden geen geneesmiddel verschijnt, moet u wellicht opnieuw op de resetknop drukken.
8.
Als er geen druppel geneesmiddel verschijnt, druk dan opnieuw op de witte resetknop.
Draai nu de zwarte doseerknop rechtsom (zie afbeelding) tot u één klik (0,1 mg) heeft gehoord.
Als u per ongeluk te ver heeft gedraaid, ga dan één klik (0,1 mg) terug.
9.
Druk, terwijl u de pen nog steeds rechtop houdt, opnieuw op de zwarte doseerknop en kijk of er uit de naaldpunt een druppel geneesmiddel verschijnt.
Herhaal de stappen 8 en 9 tot dit is gebeurd.
10.
Druk op de witte resetknop.
11.
Stel de benodigde dosis in door aan de zwarte doseerknop te draaien.
Als u door draaien niet de volledige dosis kunt krijgen, begin dan met een nieuwe patroon (zoals beschreven in Deel I) of injecteer de deeldosis en begin dan met een nieuwe patroon (zoals beschreven in Deel I) om het resterende deel van de dosis toe te dienen.
Uw arts of verpleegkundige zal u de procedure uitleggen die voor het toedienen van de laatste dosis in de patroon moet worden gevolgd.
Maak de injectieplaats klaar door te ontsmetten met een prop watten gedrenkt in een antiseptisch middel.
Injectieplaatsen zijn de bovenarmen, de buik en de bovenkant van de dijen.
Wissel de injectieplaats af om ongemak te voorkomen.
Ook al heeft een bepaalde plaats uw voorkeur, dan moet u toch de injectieplaats afwisselen.
Bovenarm
Buik
Dijen
34 12.
Als u de passieve bescherming (of geen bescherming) gebruikt, ga dan over op stap 13.
Als u de actieve bescherming gebruikt, schuif de bescherming dan op de pen en druk tegen de twee zwarte vergrendelknoppen op de naaldbescherming in de richting van de top.
13.
Plaats de top van de pen op de schoongemaakte injectieplaats en duw de naald in de huid door de pen omlaag te drukken tot het schild volledig is ingedrukt.
Uw arts of verpleegkundige zal u laten zien hoe u dit moet doen.
Nu bent u klaar om de dosis toe te dienen.
Druk op de zwarte doseerknop.
Wacht 5 seconden nadat de knop is ingedrukt en trek de pen dan uit de huid.
Er kan een druppel bloed verschijnen.
Doe een pleister op de injectieplaats, indien gewenst.
14.
Trek de naaldbescherming van de pen (indien u er een heeft gebruikt) en leg het grootste beschermkapje van de naald op een vlak oppervlak.
Schuif de naald naar binnen om hem op te pakken en druk het kapje volledig omlaag over de naald.
Schroef de naald los en werp hem op gepaste wijze weg.
Uw arts of verpleegkundige zal u vertellen hoe u voor injectie gebruikte artikelen kunt wegwerpen.
De naaldcontainer altijd buiten het bereik van kinderen bewaren.
15.
Plaats de pendop op de pen en stop de pen terug in de bijbehorende doos met de zwarte doseerknop ingedrukt.
U moet de pen altijd in een koelkast bewaren.
De patroon niet tussen injecties door verwijderen.
NIET IN EEN VRIEZER BEWAREN.
Gebruik voor volgende injecties met de NutropinAq Pen een nieuwe naald, druk op de witte resetknop en stel de dosis in.
Deel II:
Bewaring en onderhoud
Volg de onderstaande tips om de NutropinAq Pen in goede staat te houden:
• Bewaar de NutropinAq Pen en patroon altijd in de koelkast en beschermd tegen licht, als u ze niet gebruikt. • U mag de pen en patroon maximaal 45 minuten vóór gebruik uit de koelkast halen. • Laat de NutropinAq Pen en/of patroon niet bevriezen.
Neem contact op met uw arts of verpleegkundige voor vervanging, als de pen of patroon niet functioneert. • Vermijd extreme temperaturen.
De oplossing in de patroon is na het eerste gebruik gedurende 28 dagen stabiel, als deze bij 2°C - 8°C wordt bewaard. • Als de pen moet worden gereinigd, dompel hem dan niet onder in water.
Veeg vuil weg met een vochtige doek.
Gebruik geen alcohol. • Bij het vervangen van een nieuwe patroon moet u misschien de stappen 8 en 9 van Deel I maximaal zes keer (0,6 mg) herhalen om luchtbellen te verwijderen.
Mogelijk blijven kleine luchtbellen achter; deze zullen geen invloed hebben op de dosis. • De pen moet de NutropinAq bevatten die wordt gebruikt.
De patroon niet tussen injecties door verwijderen. • De NutropinAq patroon mag maximaal 28 dagen worden gebruikt. • De NutropinAq Pen niet bewaren met de naald eraan bevestigd.
Deel III:
Naalden voor de NutropinAq Pen
Uw arts of verpleegkundige zal een naald aanbevelen die voor u geschikt is.
Gebruik altijd de aanbevolen naalden.
Naalden uit andere gebieden of landen passen mogelijk niet op uw NutropinAq Pen.
Als u naar een bestemming buiten de Europese Unie gaat, neem dan voldoende naalden mee voor de duur van uw verblijf.
35 Deel IV:
Vaak gestelde vragen
V:
Moet ik de naald vervangen telkens wanneer ik de NutropinAq Pen gebruik?
A:
Ja.
Voor elke injectie moet een nieuwe naald gebruikt worden.
De naald is alleen steriel bij het eerste gebruik.
V:
Waar moet ik de NutropinAq Pen bewaren?
A:
Wanneer de NutropinAq Pen een patroon bevat, moet hij in de bijbehorende doos in een koelkast worden bewaard.
Doe de pennendoos in een koeltas, als u op reis gaat.
NIET IN EEN VRIEZER BEWAREN.
V:
Waarom moet ik het geneesmiddel in de koelkast bewaren?
A:
Om de werkzaamheid te behouden.
V:
Mag ik de NutropinAq Pen in een vriezer bewaren?
A:
Nee.
De pen en het geneesmiddel zullen door bevriezing schade ondervinden.
V:
Hoelang kan ik de NutropinAq Pen en patroon buiten de koelkast bewaren?
A:
Wij adviseren u dit niet langer dan één uur te doen.
Uw arts of verpleegkundige zal u vertellen hoe u de pen moet bewaren.
V:
Wat is de maximale dosis die in één injectie met de NutropinAq Pen kan worden toegediend?
A:
Met de NutropinAq Pen kan een minimale dosis van 0,1 mg tot een maximale dosis van 4,0 mg (40 klikken) toegediend worden.
Wanneer u probeert om meer dan 4 mg per keer te doseren, dan zal het geneesmiddel ofwel uit de naald geforceerd en verkwist worden, ofwel zal er overmatig druk op de patroon uitgeoefend worden, waardoor hij kan breken.
V:
Kan ik de zwarte doseerknop terugdraaien, als ik te vaak heb geklikt?
A:
Ja.
U kunt de zwarte doseerknop terugdraaien tot het juiste getal op het LCD-scherm is verschenen.
V:
Wat moet ik doen als de patroon niet meer genoeg oplossing bevat voor mijn volgende dosis?
A:
Uw arts of verpleegkundige zal u uitleggen wat u moet doen met de laatste dosis in de patroon.
V:
Waarom moet ik de zwarte doseerknop van de NutropinAq Pen terugdraaien telkens wanneer ik de patroon vervang?
A:
Hierdoor wordt ervoor gezorgd dat de duwstaaf van de zuiger weer helemaal in de beginstand komt.
Als dit wordt nagelaten, zal er vloeistof uit de naald komen wanneer een nieuw patroon in de pen wordt geplaatst.
V:
Kan ik de NutropinAq Pen zonder de bescherming gebruiken?
A:
Ja.
De NutropinAq Pen werkt ook zonder bescherming.
De bescherming kan eventueel worden gebruikt om het injecteren gemakkelijker voor u te maken.
V:
Wat moet ik doen als ik de NutropinAq Pen heb laten vallen?
A:
Als u de NutropinAq Pen heeft laten vallen, kijk dan of de patroon beschadigd is.
U moet ook de pen controleren om te zien of de zwarte doseerknop naar behoren op en neer beweegt en of de LCD- teller werkt.
Als uw patroon of pen beschadigd is, vraag uw arts of verpleegkundige dan om vervanging van de patroon of pen.
V:
Hoelang kan ik de NutropinAq Pen gebruiken?
A:
De NutropinAq Pen is zodanig ontworpen dat hij 24 maanden meegaat vanaf de eerste keer dat u de pen gebruikt.
36 V:
Wat betekent een knipperende ‘ bt’ op de LCD?
A:
De batterij in de NutropinAq Pen is bijna leeg.
Neem contact op met uw arts of verpleegkundige voor een vervangingspen.
De batterijen gaan gewoonlijk 24 maanden mee en gaan nog 4 weken mee nadat de ‘ bt’ voor het eerst is gaan knipperen.
V:
Hoe vervang ik de NutropinAq Pen?
A:
Neem contact op met uw arts of verpleegkundige, als u een onderdeel moet vervangen of als u de hele pen moet vervangen.
Voor meer informatie kunt u de lokale vertegenwoordiger contacteren.
Uw lokale vertegenwoordiger en de fabrikant van NutropinAq Pen zijn dezelfde als voor het geneesmiddel, vermeld in rubriek 6 op de keerzijde.
CE 0459
37
European Medicines Agency
Londen, 21 februari 2008 Doc.
Ref.
EMEA/166889/2008
VRAGEN EN ANTWOORDEN INZAKE INTREKKING VAN DE AANVRAAG TOT WIJZIGING VAN EEN VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN van NUTROPINAQ
Algemene Internationale Benaming (INN): somatropine
Op 24 januari 2008 heeft de firma Ipsen Ltd het Comité voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik (CHMP) officieel op de hoogte gebracht van haar beslissing haar aanvraag voor een nieuwe indicatie voor NutropinAq in te trekken.
NutropinAq was bedoeld voor de langetermijnbehandeling van kinderen met ernstige idiopathisch kleine gestalte (ISS, idiopathic short stature).
Wat is NutropinAq?
NutropinAq is een oplossing voor injectie in een patroon, dat de werkzame stof somatropine bevat.
Het middel wordt toegediend via injectie onder de huid met behulp van een speciaal voor het patroon ontworpen injectiepen.
NutropinAq wordt al voorgeschreven aan kinderen in de volgende situaties: • kinderen met groeistoornissen als gevolg van een tekort aan groeihormoon; • kinderen die klein zijn door het syndroom van Turner (een zeldzame genetische stoornis bij meisjes), wat bevestigd is met een chromosoomanalyse (DNA-test); • kinderen vóór de puberteit, die onvoldoende groeien door een langdurige nierziekte (chronische nierinsufficiëntie).
NutropinAq wordt voorgeschreven tot het kind een niertransplantatie krijgt.
NutropinAq wordt ook voorgeschreven voor de behandeling van volwassenen met een tekort aan groeihormoon, als suppletietherapie.
Dit tekort kan begonnen zijn in hun volwassen leven of tijdens hun jeugd en moet vóór behandeling aan de hand van tests worden bevestigd.
Voor welke behandeling was NutropinAq bedoeld?
In de nieuwe indicatie was NutropinAq bedoeld voor de behandeling van kinderen met ernstige ISS (groeistoornis zonder aanwijsbare oorzaak).
Het zou worden gebruikt als langetermijnbehandeling bij kinderen waarvan verwacht werd dat ze, eenmaal volwassen, klein zouden blijven in vergelijking met de lengte van hun ouders.
Het zou worden voorgeschreven als alle mogelijke oorzaken van het klein blijven van het kind, zoals lage groeihormoonspiegels, waren uitgesloten.
Hoe werkt NutropinAq?
Groeihormoon is een stof die afgescheiden wordt door de hypofyse (een klier onderaan de hersenen).
Het bevordert de groei tijdens de jeugd en de adolescentie, en werkt ook in op de manier waarop het lichaam proteïnen, vet en koolhydraten verwerkt.
De werkzame stof in NutropinAq, somatropine, is identiek aan het menselijk groeihormoon.
Het hormoon wordt vervaardigd met behulp van de zogenaamde ‘ recombinant-DNA-techniek’: het wordt geproduceerd door een bacterie waarin een gen (DNA) is ingebracht zodat menselijk groeihormoon kan worden aangemaakt.
Welke documentatie heeft de firma ingediend als ondersteuning van de aanvraag?
De firma presenteerde de resultaten van één hoofdonderzoek naar de werkzaamheid van NutropinAq bij 118 kinderen die waren achtergebleven in de groei, maar die geen tekort aan groeihormoon hadden of enige andere aanwijsbare aandoening die de oorzaak kon zijn van hun groeistoornis.
Gedurende het eerste jaar werd de werkzaamheid van NutropinAq, driemaal per week toegediend, vergeleken met 7 Westferry Circus, Canary Wharf, London E14 4HB, UK Tel.
(44-20) 74 18 84 00 Fax (44-20) 74 18 71 29 E-mail: mail@emea.europa.eu http://www.emea.europa.eu
© European Medicines Agency, 2008.
Reproduction is authorised provided the source is acknowledged. geen behandeling.
Hierna werd de opzet van het onderzoek gewijzigd zodat de kinderen NutropinAq driemaal per week of eenmaal daags kregen toegediend.
De voornaamste graadmeter voor de werkzaamheid was de toename in volwassen lengte.
Dit werd gebaseerd op het verschil tussen de lengte die voor elk kind op grond van zijn lengte en botleeftijd werd voorspeld voordat begonnen werd met de toediening van NutropinAq, en hun uiteindelijke lengte bij het bereiken van de volwassen leeftijd.
In totaal kregen de kinderen het middel tot tien jaar lang toegediend.
In welke beoordelingsfase werd de aanvraag ingetrokken?
De beoordeling was afgerond en het CHMP had een negatief advies uitgebracht.
De firma had verzocht het negatieve advies opnieuw te onderzoeken, maar dit proces was nog niet afgerond toen de firma de aanvraag introk.
Wat was de aanbeveling van het CHMP op dat moment?
Op basis van de bestudering van de gegevens en het antwoord van de firma op de vragenlijst van het CHMP, had het CHMP op het ogenblik van de intrekking een negatief advies uitgebracht en gaf het geen aanbeveling voor een handelsvergunning van NutropinAq voor de langetermijnbehandeling van kinderen met ernstige ISS.
Wat waren de belangrijkste bedenkingen van het CHMP?
De bedenkingen van het CHMP betroffen het feit dat slechts een bescheiden voordeel was aangetoond van het gebruik van NutropinAq bij ernstige ISS, met een gemiddelde toename in uiteindelijke volwassen lengte van zo’ n 6 tot 7 cm in het hoofdonderzoek.
Bovendien was niet aangetoond dat het geneesmiddel een positief effect had op het psychologisch of sociaal welzijn van het kind.
Het Comité uitte de zorg dat het langdurige gebruik van NutropinAq dat nodig is voor de behandeling van ernstige ISS, het risico van de ontwikkeling van tumoren of diabetes in het latere leven zou kunnen verhogen.
Daarom was het CHMP op het moment van de intrekking van mening dat de voordelen van NutropinAq voor de langetermijnbehandeling van kinderen met ernstige ISS niet opwogen tegen de mogelijke risico’ s ervan.
Welke redenen gaf de firma op voor het intrekken van de aanvraag?
De brief waarin de firma het EMEA op de hoogte brengt van de intrekking van de aanvraag, is hier te vinden.
Welke gevolgen heeft de intrekking voor patiënten die deelnemen aan klinische onderzoeken met NutropinAq of dit geneesmiddel met speciale toestemming krijgen toegediend?
De firma heeft het CHMP laten weten dat er in Europa momenteel geen klinische onderzoeken of programma’ s lopen met patiënten die NutropinAq met speciale toestemming krijgen toegediend voor deze indicatie.
Wat gebeurt er met NutropinAq voor de behandeling van groeistoornissen als gevolg van een tekort aan groeihormoon, het syndroom van Turner of chronische nierinsufficiëntie?
Er zijn geen gevolgen voor het gebruik van NutropinAq in de goedgekeurde indicaties, aangezien de baten-risicoverhouding hiervoor ongewijzigd blijft.
Blz.
2/2