European Medicines Agency
EMEA/H/C/485
EUROPEES OPENBAAR BEOORDELINGSRAPPORT (EPAR)
HEPSERA
EPAR-samenvatting voor het publiek
Dit document is een samenvatting van het Europees openbaar beoordelingsrapport (EPAR) en geeft uitleg over de aanpak van het Comité voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik (CHMP) bij de beoordeling van uitgevoerde studies, een proces dat uitmondt in aanbevelingen voor gebruiksvoorwaarden.
Lees de bijsluiter (ook onderdeel van het EPAR) of neem contact op met uw arts of apotheker, als u meer informatie nodig heeft over uw aandoening of behandeling.
De wetenschappelijke discussie waarop de aanbevelingen van het CHMP zijn gebaseerd, is eveneens in het EPAR opgenomen.
Wat is Hepsera?
Hepsera is een geneesmiddel dat de werkzame stof adefovirdipivoxil bevat.
Het is beschikbaar in de vorm van witte ronde tabletten (10 mg).
Wanneer wordt Hepsera voorgeschreven?
Hepsera wordt gebruikt voor de behandeling van volwassen patiënten met chronische hepatitis B (een leverziekte veroorzaakt door een infectie met het hepatitis B-virus).
Het wordt voorgeschreven aan patiënten met: • gecompenseerde leverziekte (wanneer de lever beschadigd is maar normaal werkt), maar waarbij er tekenen zijn dat het virus zich verder uitbreidt en dat de lever is beschadigd (verhoogde waarden van het leverenzym ‘ alanine aminotransferase’ [ALT] en symptomen van beschadiging bij microscopisch onderzoek van leverweefsel); • gedecompenseerde leverziekte (wanneer de lever beschadigd is en niet normaal werkt).
Het middel is uitsluitend op doktersvoorschrift verkrijgbaar.
Hoe wordt Hepsera gebruikt?
De behandeling met Hepsera moet worden gestart door een arts die ervaring heeft met de behandeling van chronische hepatitis B.
De aanbevolen dosis is 10 mg éénmaal daags, met of zonder voedsel ingenomen.
De duur van de behandeling hangt af van de conditie van de patiënt en van zijn respons op de behandeling.
Dit dient om de zes maanden te worden gecontroleerd.
Bij patiënten met nierproblemen dient de toedieningsfrequentie van Hepsera te worden verlaagd.
Hepsera wordt niet aanbevolen voor toepassing bij patiënten met een ernstige nierziekte of die dialyse ondergaan (een techniek om het bloed te zuiveren) – het gebruik ervan dient alleen in overweging te worden genomen bij die patiënten waar de mogelijke voordelen groter zijn dan de risico’ s ervan.
Patiënten bij wie de ziekte veroorzaakt wordt door een virus dat resistent is tegen (niet reageert op) lamivudine, een ander antiviraal geneesmiddel, dienen Hepsera niet afzonderlijk te gebruiken, maar in combinatie met lamivudine.
Dit helpt het risico op resistentie tegen Hepsera te verminderen.
Een verandering in de behandeling dient eveneens overwogen te worden indien de niveaus van het virus hoog blijven na een jaar behandeling met alleen Hepsera.
7 Westferry Circus, Canary Wharf, London, E14 4HB, UK Tel.
(44-20) 74 18 84 00 Fax (44-20) 74 18 84 16 E-mail: mail@emea.europa.eu http://www.emea.europa.eu
© European Medicines Agency, 2008.
Reproduction is authorised provided the source is acknowledged.
Raadpleeg voor aanvullende informatie de samenvatting van de productkenmerken die eveneens in het EPAR is opgenomen.
Hoe werkt Hepsera?
De werkzame stof in Hepsera, adefovirdipivoxil, is een ‘ prodrug’ die in het lichaam wordt omgezet in adefovir.
Adefovir is een antiviraal geneesmiddel dat tot de groep van de ‘ nucleoside-analogen’ behoort.
Adefovir interfereert met de werking van een viraal enzym, DNA-polymerase, dat betrokken is bij de vorming van viraal DNA.
Adefovir remt het aanmaken van DNA door het virus en voorkomt dat het virus zich verder uitbreidt en verspreidt.
Hoe is Hepsera onderzocht?
Hepsera is onderzocht in twee hoofdstudies, waarbij het werd vergeleken met placebo (een schijnbehandeling).
De eerste studie had betrekking op 511 patiënten die ‘ HBeAg-positief’ waren (geïnfecteerd met de gewone vorm van het hepatitis B-virus).
De tweede studie onderzocht 184 patiënten die ‘ HBeAg-negatief’ waren (geïnfecteerd met een virus dat gemuteerd [veranderd] is, wat leidt tot een vorm van chronische hepatitis B die moeilijker te behandelen is).
In beide studies werd de werkzaamheid gemeten door de evolutie te bekijken van de leverschade na een behandeling van 48 weken.
Hiervoor werd een biopsie van de lever genomen (er wordt een staal genomen van het leverweefsel dat onder een microscoop wordt onderzocht).
In de studies werd tevens de werkzaamheid van Hepsera onderzocht bij patiënten bij wie het virus resistent was tegen lamivudine.
Welke voordelen bleek Hepsera tijdens de studies te hebben?
Hepsera was werkzamer dan placebo in het vertragen van de progressie van de leverziekte.
Van de patiënten die Hepsera innamen, vertoonde 53% van de HBeAg-positieve patiënten en 64% van de HBeAg-negatieve patiënten een verbetering van de leverbeschadiging (aangetoond via biopsie), vergeleken met respectievelijk 25% en 33% van de patiënten die een placebo innamen.
In de studies met lamivudine-resistente patiënten leidde de behandeling met Hepsera tot een daling van de waarden van viraal DNA in het bloed.
Welke risico’ s houdt het gebruik van Hepsera in?
De meest voorkomende bijwerkingen van Hepsera (vastgesteld bij meer dan 1 op de 10 patiënten) zijn een verhoging van de creatininespiegel (een teken voor nierproblemen) en asthenie (zwakte).
Zie de bijsluiter voor de volledige beschrijving van de gerapporteerde bijwerkingen van Hepsera.
Hepsera mag niet worden toegediend aan patiënten die mogelijk overgevoelig (allergisch) zijn voor adefovirdipivoxil of een van de andere bestanddelen van het middel.
Waarom is Hepsera goedgekeurd?
Het Comité voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik (CHMP) heeft besloten dat de voordelen van Hepsera groter zijn dan de risico’ s voor de behandeling van chronische hepatitis B bij volwassenen met gecompenseerde leverziekte met tekenen van actieve virale replicatie, aanhoudend verhoogde serum-ALT-spiegels en histologische tekenen van actieve leverontsteking en fibrose, en bij volwassenen met gedecompenseerde leverziekte.
Het Comité heeft geadviseerd om een vergunning voor het in de handel brengen van Hepsera te verlenen.
Overige informatie over Hepsera:
De Europese Commissie heeft op 6 maart 2003 een in de hele Europese Unie geldige vergunning voor het in de handel brengen van Hepsera verleend aan Gilead Sciences International Limited.
De handelsvergunning werd verlengd op 6 maart 2008.
Klik hier voor het volledige EPAR voor Hepsera.
Deze samenvatting is voor het laatst bijgewerkt in 04-2008.
2/2
EU-nummer
Fantasienaam
Sterkte
Farmaceutische vorm
Toedieningsweg
Verpakking
Verpakkings-grootte
EU/1/03/251/001 EU/1/03/251/002
Hepsera Hepsera
10 mg 10 mg
Tablet Tablet
Oraal gebruik Oraal gebruik
Fles (HDPE) Fles (HDPE)
30 tabletten 3 x 30 tabletten
1/1
BIJLAGE I
SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN
1 1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Hepsera 10 mg tabletten
2.
KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING
Elke tablet bevat 10 mg adefovirdipivoxil.
Hulpstof(fen):
Elke tablet bevat 113 mg lactosemonohydraat.
Voor een volledige lijst van hulpstoffen, zie rubriek 6.1.
3.
FARMACEUTISCHE VORM
Tablet.
Witte tot gebroken witte, ronde tabletten met plat oppervlak en schuine rand, met aan de ene kant “ GILEAD” en “ 10” en aan de andere kant de gestileerde vorm van een lever ingestanst.
4.
KLINISCHE GEGEVENS
4.1 Therapeutische indicaties
Hepsera is geïndiceerd voor de behandeling van chronische hepatitis B bij volwassenen met:
• gecompenseerde leverziekte met tekenen van actieve virale replicatie, aanhoudend verhoogde serum-glutamaatpyruvaattransaminase (SGPT) - spiegels en histologische tekenen van actieve leverontsteking en fibrose
• gedecompenseerde leverziekte.
4.2 Dosering en wijze van toediening
De therapie moet worden gestart door een arts die ervaring heeft in de behandeling van chronische hepatitis B.
Volwassenen:
De aanbevolen dosis Hepsera is 10 mg (één tablet) éénmaal daags met of zonder voedsel ingenomen.
Hogere doses mogen niet worden toegediend.
De optimale behandelingsduur is onbekend.
De relatie tussen reactie op behandeling en resultaten op de lange termijn zoals hepatocellulair carcinoom of gedecompenseerde cirrose is niet bekend.
Patiënten dienen om de zes maanden gecontroleerd te worden op biochemische, virologische en serologische markers van hepatitis B.
Onderbreking van de behandeling kan eventueel overwogen worden:
Bij HBeAg-positieve patiënten dient de behandeling te worden voortgezet ten minste totdat HBeAg- seroconversie (HBeAg- en HBV DNA-verlies met HBeAb-detectie in 2 opeenvolgende serummonsters waartussen ten minste 3 maanden zit) of totdat HBsAg-seroconversie is opgetreden, of bij tekenen van verlies van effectiviteit (zie rubriek 4.4).
2 Bij HBeAg-negatieve (pre-core mutant) patiënten dient de behandeling te worden voortgezet ten minste totdat HBsAg-seroconversie is opgetreden of bij tekenen van verlies van effectiviteit (zie rubriek 4.4).
Bij patiënten met gedecompenseerde leverziekte of cirrose wordt staking van de behandeling niet aangeraden (zie rubriek 4.4).
Kinderen en adolescenten:
Hepsera wordt niet aanbevolen voor het gebruik bij kinderen jonger dan 18 jaar vanwege onvoldoende gegevens over veiligheid en werkzaamheid (zie rubriek 5.1).
Bejaarden:
Er is geen informatie beschikbaar die een dosisaanbeveling voor patiënten boven 65 jaar ondersteunt (zie rubriek 4.4).
Nierinsufficiëntie:
Adefovir wordt via nierexcretie uitgescheiden en aanpassingen van het doseringsinterval zijn noodzakelijk bij patiënten met een creatinineklaring < 50 ml/min en bij dialysepatiënten.
De aanbevolen doseringsfrequentie overeenkomstig de nierfunctie mag niet worden overschreden (zie rubrieken 4.4 en 5.2).
De voorgestelde aanpassing van het doseringsinterval is gebaseerd op een extrapolatie van beperkte gegevens bij patiënten met terminale nieraandoening (End Stage Renal Disease, ESRD) en is mogelijk niet optimaal.
Patiënten met een creatinineklaring tussen 30 en 49 ml/min:
Bij deze patiënten wordt toediening van adefovirdipivoxil (één tablet van 10 mg) om de 48 uur aanbevolen.
Er zijn slechts beperkte gegevens beschikbaar over de veiligheid en werkzaamheid van deze richtlijn voor het aanpassen van het doseringsinterval.
De klinische respons op de behandeling en de nierfunctie dienen daarom nauwlettend geobserveerd te worden bij deze patiënten (zie rubriek 4.4).
Patiënten met een creatinineklaring < 30 ml/min en dialysepatiënten:
Er zijn geen gegevens over de veiligheid en werkzaamheid die het gebruik van adefovirdipivoxil bij patiënten met een creatinineklaring van < 30 ml/min of bij dialysepatiënten ondersteunen.
Daarom wordt het gebruik van adefovirdipivoxil bij deze patiënten niet aangeraden en dient toediening alleen te worden overwogen als de potentiële voordelen opwegen tegen de potentiële risico’ s.
In dat geval duiden de beperkte gegevens die beschikbaar zijn erop dat bij patiënten met een creatinineklaring tussen 10 en 29 ml/min adefovirdipivoxil (één tablet van 10 mg) om de 72 uur kan worden toegediend; bij hemodialysepatiënten kan adefovirdipivoxil (één tablet van 10 mg) om de 7 dagen worden toegediend na 12 uur continue dialyse (of na 3 dialysesessies die elk 4 uur hebben geduurd).
Deze patiënten dienen nauwlettend gecontroleerd te worden op mogelijke bijwerkingen en om zeker te stellen dat de werkzaamheid wordt gehandhaafd (zie rubrieken 4.4 en 4.8).
Er zijn geen aanbevelingen voor het doseringsinterval beschikbaar voor andere dialysepatiënten (bv. patiënten met ambulante peritoneale dialyse) of patiënten die geen hemodialyse ondergaan en een creatinineklaring van minder dan10 ml/min hebben.
Leverfunctiestoornis:
Voor patiënten met leverfunctiestoornis is geen dosisaanpassing nodig (zie rubriek 5.2).
Klinische resistentie:
Lamivudine-refractaire patiënten en patiënten met HBV met aangetoonde lamivudineresistentie (mutaties op rtL180M, rtA181T en/of rtM204I/V) mogen niet worden behandeld met adefovirdipivoxil als monotherapie om de kans op resistentie tegen adefovir te verkleinen.
Adefovir kan in combinatie met lamivudine worden gebruikt bij lamivudine-refractaire patiënten en bij patiënten met HBV met mutaties op rtL180M en/of rtM204I/V.
Voor patiënten met HBV dat de rtA181T-mutatie bevat, dienen echter alternatieve behandelingsschema’ s te worden overwogen, vanwege de kans op een verminderde gevoeligheid voor adefovir (zie rubriek 5.1).
Om de kans op resistentie te verkleinen bij patiënten die adefovirdipivoxil als monotherapie krijgen, moet een aanpassing van de behandeling worden overwogen als de serum-HBV DNA-spiegels na minimaal 1 jaar behandeling boven de 1.000 kopieën/ml blijven.
3 4.3 Contra-indicaties
• Overgevoeligheid voor het werkzame bestanddeel of voor één van de hulpstoffen.
4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik
Nierfunctie:
Adefovir wordt via de nieren uitgescheiden door een combinatie van glomerulaire filtratie en actieve tubulaire secretie.
Behandeling met adefovirdipivoxil kan resulteren in nierfunctiestoornis.
Terwijl in het algemeen het risico van nierfunctiestoornis bij patiënten met adequate nierfunctie klein is, is dit bijzonder belangrijk voor patiënten die het risico van een onderliggende renale dysfunctie lopen of deze reeds hebben, en bij patiënten die geneesmiddelen ontvangen die de nierfunctie kunnen aantasten.
Het wordt aanbevolen om bij alle patiënten vóór aanvang van de behandeling met adefovirdipivoxil de creatinineklaring te berekenen.
Bij patiënten die nierinsufficiëntie ontwikkelen en een gevorderde leverziekte of cirrose hebben, moet worden overwogen het doseringsinterval van adefovir aan te passen of over te gaan op een alternatieve behandeling voor hepatitis B.
Staken van de behandeling van chronische hepatitis B bij deze patiënten wordt niet aangeraden.
Patiënten met normale nierfunctie:
Patiënten met normale nierfunctie dienen om de 3 maanden gecontroleerd te worden op veranderingen in serumcreatinine en de creatinineklaring dient berekend te worden.
Bij patiënten die het risico op nierfunctiestoornis lopen (zie rubriek 4.8), dient te worden overwogen de nierfunctie vaker te controleren.
Patiënten met een creatinineklaring tussen 30 en 49 ml/min:
Het doseringsinterval van adefovirdipivoxil dient bij deze patiënten te worden aangepast (zie rubriek 4.2).
Bovendien dient de nierfunctie nauwlettend gecontroleerd te worden met een frequentie die is aangepast aan de medische conditie van de individuele patiënt.
Patiënten met een creatinineklaring < 30 ml/min en dialysepatiënten:
Adefovirdipivoxil wordt niet aanbevolen voor patiënten met een creatinineklaring van < 30 ml/min of dialysepatiënten.
Het toedienen van adefovirdipivoxil aan deze patiënten dient alleen te worden overwogen als de potentiële voordelen opwegen tegen de potentiële risico’ s.
Als behandeling met adefovirdipivoxil essentieel wordt geacht, dient het doseringsinterval te worden aangepast (zie rubriek 4.2).
Deze patiënten dienen nauwlettend gecontroleerd te worden op mogelijke bijwerkingen en om zeker te stellen dat de werkzaamheid wordt gehandhaafd.
Patiënten die geneesmiddelen ontvangen die de nierfunctie kunnen aantasten:
Adefovirdipivoxil dient niet gelijktijdig met tenofovirdisoproxilfumaraat (Viread) te worden toegediend.
Voorzichtigheid wordt aanbevolen bij patiënten die andere geneesmiddelen ontvangen die de nierfunctie kunnen aantasten of via de nieren worden uitgescheiden (bv. cyclosporine en tacrolimus, intraveneuze aminoglycosiden, amfotericine B, foscarnet, pentamidine, vancomycine of geneesmiddelen die door dezelfde renale transporteur, human Organic Anion Transporter 1 (hOAT1), zoals cidofovir).
Gelijktijdige toediening van 10 mg adefovirdipivoxil met deze geneesmiddelen bij patiënten kan leiden tot een verhoging van serumconcentraties van òf adefovir òf een gelijktijdig toegediend geneesmiddel.
De nierfunctie van deze patiënten dient nauwlettend gecontroleerd te worden met een frequentie die is aangepast aan de medische conditie van de individuele patiënt.
Zie rubriek 4.8 wat betreft de veiligheid voor de nieren bij pre- en post-transplantatiepatiënten met lamivudineresistent HBV.
4 Leverfunctie:
Spontane exacerbaties bij chronische hepatitis B komen relatief vaak voor en worden gekenmerkt door kortstondige verhogingen van serum-GPT.
Na het starten van een antivirale behandeling kan serum-GPT bij sommige patiënten toenemen terwijl de serum-HBV DNA-spiegels afnemen.
Bij patiënten met gecompenseerde leverziekte gaan deze verhogingen van serum-GPT over het algemeen niet gepaard met een verhoging van serumbilirubineconcentraties of hepatische decompensatie (zie rubriek 4.8).
Patiënten met gevorderde leverziekte of cirrose kunnen na een hepatitisexacerbatie meer kans hebben op hepatische decompensatie, die fataal kan zijn.
Bij deze patiënten, inclusief patiënten met gedecompenseerde leverziekte, wordt staken van de behandeling niet aangeraden en deze patiënten dienen tijdens de behandeling nauwlettend gecontroleerd te worden.
Zie in het geval dat deze patiënten nierinsufficiëntie ontwikkelen, hierboven bij Nierfunctie.
Wanneer het noodzakelijk is de behandeling te staken, dienen patiënten gedurende een aantal maanden na het stoppen met de behandeling nauwlettend geobserveerd te worden, daar exacerbaties van hepatitis zijn opgetreden na het stoppen met 10 mg adefovirdipivoxil.
Deze exacerbaties zijn opgetreden in afwezigheid van HBeAg-seroconversie en werden weergegeven als serum-GPT- verhogingen en stijgingen in serum-HBV DNA.
Verhogingen in serum-GPT die zijn opgetreden bij patiënten met gecompenseerde leverfunctie die werden behandeld met 10 mg adefovirdipivoxil, gingen niet gepaard met klinische en laboratoriumveranderingen in samenhang met leverdecompensatie.
Patiënten dienen na het stoppen met de behandeling nauwlettend te worden geobserveerd.
De meeste exacerbaties van hepatitis na de behandeling werden binnen de 12 weken na het stoppen met 10 mg adefovirdipivoxil opgemerkt.
Lactaatacidose en ernstige hepatomegalie met steatosis:
Voorvallen van lactaatacidose (in afwezigheid van hypoxemie), soms fataal, gewoonlijk samengaand met ernstige hepatomegalie en hepatische steatosis, zijn gemeld bij het gebruik van nucleoside-analogen.
Aangezien adefovir structureel verwant is aan nucleoside-analogen, kan dit risico niet uitgesloten worden.
De behandeling met nucleoside-analogen dient gestopt te worden, wanneer snel stijgende aminotransferasespiegels, progressieve hepatomegalie of metabole acidose/lactaatacidose van onbekende etiologie optreden.
Goedaardige digestieve symptomen, zoals misselijkheid, braken en abdominale pijn, kunnen een aanwijzing zijn voor de ontwikkeling van lactaatacidose.
Ernstige gevallen, soms met een fatale afloop, werden geassocieerd met pancreatitis, leverfalen/hepatische steatosis, nierfalen en hogere serumlactaatspiegels.
Voorzichtigheid dient te worden betracht bij het voorschrijven van nucleoside- analogen aan patiënten (met name vrouwen met obesitas) met hepatomegalie, hepatitis of andere bekende risicofactoren voor leverziekte.
Deze patiënten dienen nauwlettend gevolgd te worden.
Om onderscheid te maken tussen verhogingen in transaminasen als gevolg van reactie op behandeling en verhogingen mogelijk gerelateerd aan lactaatacidose, dienen artsen zich ervan te overtuigen dat veranderingen in GPT geassocieerd zijn met verbeteringen in andere laboratoriummarkers van chronische hepatitis B.
Gelijktijdige infectie met hepatitis C of D:
Er zijn geen gegevens over de werkzaamheid van adefovirdipivoxil bij patiënten die tevens zijn geïnfecteerd met hepatitis C of hepatitis D.
Gelijktijdige infectie met HIV:
Er is beperkte informatie beschikbaar over de veiligheid en werkzaamheid van 10 mg adefovirdipivoxil bij patiënten met chronische hepatitis B, tevens geïnfecteerd met HIV.
Tot nu toe zijn er geen aanwijzingen dat dagelijkse dosering van 10 mg adefovirdipivoxil resulteert in het optreden van aan adefovir gerelateerde resistentiemutaties in de HIV reverse-transcriptase.
Toch bestaat er een mogelijk risico van selectie van HIV-stammen die resistent zijn tegen adefovir met een mogelijke kruisresistentie tegen andere antivirale geneesmiddelen.
Behandeling van hepatitis B met adefovirdipivoxil bij een patiënt die tevens HIV-besmet is, moet zoveel mogelijk worden beperkt tot patiënten bij wie de HIV RNA onder controle is.
Behandeling met 10 mg adefovirdipivoxil is niet effectief gebleken tegen HIV-replicatie en dient daarom niet gebruikt te worden om de HIV-infectie onder controle te brengen.
5 Bejaarden:
De klinische ervaring bij patiënten > 65 jaar oud is zeer beperkt.
Voorzichtigheid is geboden bij het voorschrijven van adefovirdipivoxil aan bejaarden, waarbij men rekening moet houden met de hogere frequentie van verminderde nier- of hartfunctie bij deze patiënten en de toename van gelijktijdige ziektes of het gelijktijdig gebruik van andere geneesmiddelen door bejaarden.
Resistentie:
Resistentie tegen adefovirdipivoxil (zie rubriek 5.1) kan leiden tot rebound van de virusbelasting, wat kan resulteren in exacerbaties van hepatitis B en, bij verminderde leverfunctie, leverdecompensatie en een mogelijke fatale afloop tot gevolg kan hebben.
De virologische respons dient nauwgezet te worden bewaakt bij patiënten die worden behandeld met adefovirdipivoxil, waarbij de HBV DNA-spiegels om de drie maanden moeten worden bepaald.
Bij optreden van een virale rebound moet worden getest op resistentie.
Wanneer resistentie wordt ontwikkeld, moet de behandeling worden aangepast.
Algemeen:
Patiënten dienen erop gewezen te worden, dat het niet is aangetoond dat een behandeling met adefovirdipivoxil het risico van overdragen van het hepatitis-B-virus aan anderen vermindert en dat daarom toch passende voorzorgsmaatregelen moeten worden genomen.
Hepsera bevat lactosemonohydraat.
Patiënten met zeldzame erfelijke aandoeningen als galactose- intolerantie, Lapp lactasedeficiëntie of glucose-galactose malabsorptie dienen dit geneesmiddel derhalve niet te gebruiken.
4.5 Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie
Onderzoek naar interacties is alleen bij volwassenen uitgevoerd.
De kans op CYP450-gemedieerde interacties waarbij adefovir is betrokken met andere geneesmiddelen, is laag; dit is gebaseerd op de resultaten van in vitro experimenten waarin adefovir geen invloed had op de gewone CYP-isoformen waarvan bekend is dat ze betrokken zijn bij humaan geneesmiddelmetabolisme en gebaseerd op de bekende eliminatieweg van adefovir.
Een klinisch onderzoek bij levertransplantatiepatiënten heeft aangetoond dat er geen farmacokinetische interactie optreedt als adefovirdipivoxil 10 mg éénmaal daags gelijktijdig met tacrolimus wordt toegediend, een immunosuppressivum dat hoofdzakelijk wordt gemetaboliseerd via het CYP450-systeem.
Een farmacokinetische interactie tussen adefovir en het immunosuppressivum cyclosporine wordt ook onwaarschijnlijk geacht, omdat cyclosporine dezelfde metabole weg volgt als tacrolimus.
Desondanks wordt, gezien het feit dat tacrolimus en cyclosporine de nierfunctie kunnen aantasten, aangeraden de patiënt nauwlettend te controleren als een van deze middelen gelijktijdig met adefovirdipivoxil wordt toegediend (zie rubriek 4.4).
Gelijktijdige toediening van 10 mg adefovirdipivoxil en 100 mg lamivudine heeft het farmacokinetische profiel van een van de geneesmiddelen niet veranderd.
Adefovir wordt via de nieren uitgescheiden, door een combinatie van glomerulaire filtratie en actieve tubulaire secretie.
Gelijktijdige toediening van 10 mg adefovirdipivoxil met andere geneesmiddelen die worden uitgescheiden via tubulaire secretie of de tubulaire functie veranderen, kan serumconcentraties van òf adefovir òf het gelijktijdig toegediende geneesmiddel verhogen (zie rubriek 4.4).
Er zijn geen gegevens beschikbaar over het gelijktijdig gebruik met andere geneesmiddelen (inclusief interferon).
4.6 Zwangerschap en borstvoeding
Zwangerschap:
Er zijn geen toereikende gegevens over het gebruik van adefovirdipivoxil bij zwangere vrouwen.
6 Uit experimenteel onderzoek bij dieren die adefovir intraveneus kregen toegediend, is reproductietoxiciteit gebleken (zie rubriek 5.3).
Experimentele onderzoeken bij dieren die de doses oraal kregen toegediend, wijzen niet op teratogene of foetotoxische effecten.
Adefovirdipivoxil dient alleen tijdens de zwangerschap te worden gebruikt wanneer de mogelijke baat het mogelijke risico voor de foetus rechtvaardigt.
Er zijn geen gegevens over het effect van adefovirdipivoxil op de overdracht van HBV van moeder naar kind.
Daarom dienen de standaard aanbevolen procedures voor immunisatie van zuigelingen te worden gevolgd om te voorkomen dat pasgeborenen het HB-virus krijgen.
Met het oog op het feit dat de mogelijke risico’ s voor ontwikkelende menselijke foetussen onbekend zijn, wordt aangeraden dat vruchtbare vrouwen, die worden behandeld met adefovirdipivoxil, effectieve contraceptie gebruiken.
Borstvoeding:
Of adefovir wordt uitgescheiden in moedermelk is niet bekend.
Moeders moet het geven van borstvoeding afgeraden worden, als zij adefovirdipivoxiltabletten innemen.
4.7 Beïnvloeding van de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen
Er is geen onderzoek verricht met betrekking tot de effecten op de rijvaardigheid en op het vermogen om machines te bedienen.
Op basis van het veiligheidsprofiel en het werkingsmechanisme wordt echter verwacht dat adefovirdipivoxil geen of een verwaarloosbare invloed heeft op deze vaardigheden.
4.8 Bijwerkingen
Bij patiënten met gecompenseerde leverziekte waren de meest gemelde bijwerkingen tijdens behandeling met adefovirdipivoxil gedurende 48 weken asthenie (13%), hoofdpijn (9%), abdominale pijn (9%) en misselijkheid (5%).
De beoordeling van bijwerkingen is gebaseerd op ervaring uit post-marketing bewaking en ervaring in drie belangrijke klinische onderzoeken bij patiënten met chronische hepatitis B:
• twee placebogecontroleerde onderzoeken waarin 522 patiënten met chronische hepatitis B en gecompenseerde leverziekte gedurende 48 weken dubbelblinde behandeling ontvingen met 10 mg adefovirdipivoxil (n=294) of placebo (n=228). • een open-label onderzoek waarbij pre- (n=226) en post-levertransplantatiepatiënten (n=241) met lamivudineresistent HBV werden behandeld met éénmaal daags 10 mg adefovirdipivoxil gedurende maximaal 203 weken (mediaan respectievelijk 51 en 99 weken).
De bijwerkingen waarvan het ten minste mogelijk wordt geacht, dat zij betrekking hebben op de behandeling, worden hieronder vermeld, op lichaamssysteem, orgaanklasse en frequentie.
Binnen iedere frequentiegroep worden bijwerkingen gerangschikt naar afnemende ernst.
Frequenties worden gedefinieerd als zeer vaak (≥ 1/10), vaak (≥ 1/100, < 1/10) of niet bekend (vastgesteld door post- marketing bewaking van de veiligheid en frequentie kan met de beschikbare gegevens niet worden bepaald).
Zenuwstelselaandoeningen:
Vaak (≥ 1/100, < 1/10): hoofdpijn.
Maagdarmstelselaandoeningen:
Vaak (≥ 1/100, < 1/10): diarree, braken, abdominale pijn, dyspepsie, misselijkheid, flatulentie.
Frequentie niet bekend: pancreatitis.
Huid- en onderhuidaandoeningen:
Vaak (≥ 1/100, < 1/10): uitslag, jeuk.
7 Skeletspierstelsel- en bindweefselaandoeningen:
Frequentie niet bekend: myopathie, osteomalacie (beide geassocieerd met proximale niertubulopathie).
Nier- en urinewegaandoeningen:
Zeer vaak (≥ 1/10): creatinineverhogingen.
Vaak (≥ 1/100, < 1/10): nierfalen, abnormale nierfunctie, hypofosfatemie.
Frequentie niet bekend: syndroom van Fanconi, proximale niertubulopathie.
Algemene aandoeningen en toedieningsplaatsstoornissen:
Zeer vaak (≥ 1/10): asthenie.
Exacerbatie van hepatitis:
Klinische en laboratoriumaanwijzingen van exacerbaties van hepatitis hebben zich voorgedaan na het stoppen van de behandeling met 10 mg adefovirdipivoxil (zie rubriek 4.4).
Lange-termijn gegevens over de veiligheid bij patiënten met gecompenseerde ziekte:
In een veiligheidsonderzoek op lange termijn met 125 HBeAg-negatieve patiënten met gecompenseerde leverziekte was het profiel van bijwerkingen over het algemeen onveranderd na een mediane blootstelling van 226 weken.
Er werden geen klinisch significante veranderingen in nierfunctie waargenomen.
Er werden echter bij de verlengde behandeling wel lichte tot matige verhogingen in serumcreatinineconcentraties, hypofosfatemie en een afname in carnitineconcentraties gemeld bij respectievelijk 3%, 4% en 6% van de patiënten.
In een veiligheidsonderzoek op lange termijn hadden van de 65 HBeAg-positieve patiënten met gecompenseerde leverziekte (na een mediane blootstelling van 234 weken) 6 patiënten (9%) een bevestigde stijging van het serumcreatinine van ten minste 0,5 mg/dl vanaf de beginperiode, waarbij 2 patiënten stopten met deelname aan het onderzoek vanwege de verhoogde serumcreatinineconcentratie.
Patiënten met een bevestigde creatininestijging van ≥ 0,3 mg/dl tot week 48 liepen een statistisch significant hoger risico om vervolgens een bevestigde creatininestijging van ≥ 0,5 mg/dl te krijgen.
Hypofosfatemie en een afname in carnitineconcentraties werden elk gemeld bij 3% van de patiënten die de verlengde behandeling kregen.
Veiligheid bij patiënten met gedecompenseerde ziekte:
Bij patiënten met gedecompenseerde leverziekte waren de meest gemelde bijwerkingen tijdens behandeling met adefovirdipivoxil gedurende maximaal 203 weken een creatininestijging (7%) en asthenie (5%).
Niertoxiciteit is een belangrijk kenmerk van het veiligheidsprofiel van adefovirdipivoxil bij patiënten met gedecompenseerde leverziekte.
In klinische onderzoeken onder patiënten op de wachtlijst en post-levertransplantatiepatiënten stopte vier procent (19/467) van de patiënten met de behandeling met adefovirdipivoxil vanwege nierbijwerkingen.
4.9 Overdosering
Toediening van dagelijks 500 mg adefovirdipivoxil gedurende 2 weken en dagelijks 250 mg gedurende 12 weken is geassocieerd met bovenvermelde aandoeningen van het maagdarmstelsel en met anorexia.
Bij overdosering moet de patiënt worden geobserveerd voor tekenen van toxiciteit en dient, indien nodig, standaard ondersteunende behandeling te worden gegeven.
Adefovir kan worden verwijderd door middel van hemodialyse; de mediane hemodialyseklaring van adefovir is 104 ml/min.
Er is geen onderzoek verricht met betrekking tot de eliminatie van adefovir door middel van peritoneale dialyse.
8 5.
FARMACOLOGISCHE EIGENSCHAPPEN
5.1 Farmacodynamische eigenschappen
Farmacotherapeutische categorie:
Nucleoside en nucleotide reverse transcriptase-remmers, ATC- code:
J05AF08.
Adefovirdipivoxil is een orale prodrug van adefovir, een acyclische nucleotidefosfonaatanaloog van adenosinemonofosfaat, die actief wordt getransporteerd in cellen van zoogdieren waar hij door gastheerenzymen wordt geconverteerd in adefovirdifosfaat.
Adefovirdifosfaat remt virale polymerasen door te concurreren voor directe binding met het natuurlijke substraat (deoxyadenosinetrifosfaat) en veroorzaakt, na incorporatie in virale DNA, DNA-keten-terminatie.
Adefovirdifosfaat remt selectief HBV DNA-polymerasen bij concentraties van 12, 700 en 10 keer lager dan die men nodig heeft om respectievelijk menselijke DNA-polymerasen α, β, en γ te remmen.
Adefovirdifosfaat heeft een intracellulaire halfwaardetijd van 12 tot 36 uur in geactiveerde en rustende lymfocyten.
Adefovir is actief tegen hepadnavirussen in vitro, inclusief alle gebruikelijke vormen van lamivudineresistent HBV (rtL180M, rtM204I, rtM204V, rtL180M/rtM204V), famciclovir-gerelateerde mutaties (rtV173L, rtP177L, rtL180M, rtT184S of rtV207I) en hepatitis B immunoglobuline- ontsnappingsmutaties (rtT128N en rtW153Q), en bij in vivo diermodellen van hepadnavirusreplicatie.
Klinische ervaring:
Het bewijs van het voordeel van adefovirdipivoxil is gebaseerd op histologische, virologische, biochemische en serologische reacties bij volwassenen met:
• HBeAg-positieve en HBeAg-negatieve chronische hepatitis B met gecompenseerde leverziekte.
• lamivudineresistent HBV met gecompenseerde of gedecompenseerde leverziekte, waaronder pre- en post-levertransplantatiepatiënten of patiënten die tevens geïnfecteerd zijn met HIV.
In de meerderheid van deze onderzoeken werd adefovirdipivoxil 10 mg toegevoegd aan de lopende behandeling met lamivudine bij patiënten bij wie de behandeling met lamivudine niet aansloeg.
In deze klinische onderzoeken hadden patiënten een actieve virale replicatie (HBV DNA ≥ 100.000 kopieën/ml) en verhoogde GPT-spiegels (≥ 1,2 x de normale bovenlimiet).
Ervaring bij patiënten met gecompenseerde leverziekte:
In twee placebogecontroleerde onderzoeken (totaal n=522) bij patiënten met HBeAg-positieve of HBeAg-negatieve chronische hepatitis B met gecompenseerde leverziekte hadden significant meer patiënten (p < 0,001) in de groepen met 10 mg adefovirdipivoxil (respectievelijk 53 en 64%) histologische verbetering vanaf de beginperiode in week 48 dan bij de met placebo behandelde groepen (25 en 33%).
Verbetering werd gedefinieerd als een reductie vanaf de beginperiode van twee punten of meer in de Knodell-necro-ontstekingsscore zonder gelijktijdige verslechtering in de Knodell-fibrosescore.
De histologische verbetering werd opgemerkt ongeacht demografische en hepatitis-B-kenmerken in de beginperiode, inclusief eerdere interferon-alfatherapie.
Hoge GPT-spiegels (≥ 2 x de normale bovenlimiet) en hoge scores op de Knodell Histologische Activiteit Index (HAI) (≥ 10) in de beginperiode en laag HBV DNA (< 7,6 log10 kopieën/ml) werden in verband gebracht met grotere histologische verbetering.
Blinde, gerangschikte beoordelingen van zowel necro-inflammatoire activiteit als van fibrose in de beginperiode en in week 48 hebben aangetoond dat patiënten behandeld met 10 mg adefovirdipivoxil betere necro-inflammatoire en fibrosescores hadden dan de met placebo behandelde patiënten.
Beoordeling van de verandering in fibrose na een 48 weken durende behandeling met behulp van Knodell-scores bevestigt dat patiënten behandeld met adefovirdipivoxil 10 mg meer regressie en minder progressie van fibrose hadden dan patiënten behandeld met placebo.
In de twee bovengenoemde onderzoeken werd behandeling met 10 mg adefovirdipivoxil geassocieerd met significante reducties van serum-HBV DNA (respectievelijk 3,52 en 3,91 log10 kopieën/ml versus 0,55 en 1,35 log10 kopieën/ml), toegenomen aandeel van patiënten met normalisatie van GPT (48 en 72% versus 16 en 29%) of toegenomen aandeel van patiënten met serum-HBV DNA onder de grenzen
9 voor kwantificering (< 400 kopieën/ml Roche Amplicor Monitor PCR-test) (21 en 51% versus 0%) in vergelijking met placebo.
In het onderzoek bij HBeAg-positieve patiënten, na een behandelingsduur van 48 weken, werd HBeAg-seroconversie (12%) en HBeAg-verlies (24%) significant vaker opgemerkt bij patiënten die 10 mg adefovirdipivoxil ontvingen dan bij patiënten die placebo ontvingen (respectievelijk 6% en 11%).
In het HBeAg-positieve onderzoek resulteerde behandeling langer dan 48 weken in een verdere reductie van de serum-HBV DNA-spiegels en een stijging van het aantal patiënten met GPT- normalisatie, HBeAg-verlies en seroconversie.
In het HBeAg-negatieve onderzoek werden patiënten die adefovirdipivoxil gebruikten (0-48 weken), opnieuw blind gerandomiseerd voor voortzetting van het gebruik van adefovirdipivoxil of het ontvangen van een placebo gedurende nogmaals 48 weken.
In week 96 hadden patiënten bij wie het gebruik van adefovirdipivoxil 10 mg was voortgezet een aanhoudende suppressie van serum-HBV, met behoud van de reductie die werd gezien in week 48.
Bij meer dan tweederde van de patiënten ging suppressie van serum-HBV DNA samen met normalisatie van de GPT-spiegels.
Bij de meeste patiënten die met de behandeling met adefovirdipivoxil waren gestopt, keerden serum-HBV DNA- en GPT-spiegels weer terug naar de waarden van de beginperiode.
Indien geanalyseerd met behulp van de Ishak-score resulteerde de behandeling met adefovirdipivoxil in verbetering van de leverfibrose vanaf de beginperiode tot aan 96 weken therapie (mediane wijziging:
Δ = -1).
Met behulp van de Knodell-fibrosescore werden er tussen de groepen geen verschillen waargenomen in de mediane fibrosescore.
Patiënten die de eerste 96 weken van het HBeAg-negatieve onderzoek voltooiden en in week 49 tot 96 adefovirdipivoxil kregen, werd de mogelijkheid geboden om een open-label behandeling met adefovirdipivoxil te krijgen in week 97 tot week 240.
Serum-HBV DNA-spiegels bleven niet detecteerbaar en GPT-spiegels normaliseerden bij ongeveer tweederde van de patiënten die tot maximaal 240 weken met adefovirdipivoxil werden behandeld.
Klinisch en statistisch significante verbetering van fibrose werd gezien in de veranderingen in de Ishak-scores vanaf de start van de adefovirdipivoxilbehandeling tot het einde van het onderzoek (week 240) (mediane wijziging:
Δ = -1).
Aan het einde van het onderzoek hadden 7 van de 12 patiënten (58%) met bridging fibrose of cirrose in de beginperiode een verbeterde Ishak-fibrosescore van ≥ 2 punten.
Vijf patiënten bereikten en behielden HBsAg-seroconversie (HBsAg-negatief/HBsAb-positief).
Ervaring bij pre- en post-levertransplantatiepatiënten met lamivudineresistent HBV:
In een klinisch onderzoek bij 394 patiënten met chronische hepatitis B met lamivudineresistent HBV (pre-levertransplantatie (n=186) en post-levertransplantatie (n=208)) resulteerde de behandeling met 10 mg adefovirdipivoxil, in week 48, in een mediane verlaging in serum-HBV DNA van respectievelijk 4,1 en 4,2 log10 kopieën/ml.
In de pre-levertransplantatie- en post- levertransplantatiecohorten bereikten respectievelijk 77 van de 109 patiënten (71%) en 64 van de 159 patiënten (40%) niet-detecteerbare HBV DNA-spiegels in week 48 (< 1.000 kopieën/ml in de Roche Amplicor Monitor PCR-test).
Behandeling met 10 mg adefovirdipivoxil toonde een soortgelijke werkzaamheid ongeacht de patronen van lamivudineresistente HBV DNA-polymerasemutaties in de beginperiode.
Verbeteringen of stabilisatie werden gezien in Child-Pugh-Turcotte-score.
Normalisatie van GPT, albumine, bilirubine en protrombinetijd werd bij 51-85% van de patiënten gezien in week 48.
In het pre-levertransplantatiecohort bereikten 25 van de 33 patiënten (76%) niet-detecteerbare HBV DNA-spiegels in week 96 en 84% van de patiënten had een genormaliseerde GPT.
In het post- levertransplantatiecohort bereikten in week 96 en week 144 respectievelijk 61 van de 94 patiënten (65%) en 35 van de 45 patiënten (78%) niet-detecteerbare HBV DNA-spiegels en 70% en 58% van de patiënten had bij deze onderzoeksafspraken een genormaliseerde GPT.
De klinische significantie van deze bevindingen waar zij betrekking hebben op histologische verbetering is niet bekend.
Ervaring bij patiënten met gecompenseerde leverziekte en lamivudineresistent HBV:
In een dubbelblind vergelijkend onderzoek met lamivudine bij patiënten met chronische hepatitis B met
10 lamivudineresistent HBV (n=58) was er na 48 weken behandeling met lamivudine geen mediane reductie in HBV DNA vanaf de beginperiode.
Een behandeling van achtenveertig weken met adefovirdipivoxil 10 mg alleen of in combinatie met lamivudine resulteerde in een soortgelijke significante verlaging van mediane serum-HBV DNA-spiegels vanaf de beginperiode (respectievelijk 4,04 log10 kopieën/ml en 3,59 log10 kopieën/ml).
De klinische significantie van deze opgemerkte veranderingen in HBV DNA is niet vastgesteld.
Ervaring bij patiënten met gedecompenseerde leverziekte en lamivudineresistent HBV:
Bij 40 HBeAg- positieve of HBeAg-negatieve patiënten met lamivudineresistent HBV en gedecompenseerde leverziekte die werden behandeld met 100 mg lamivudine, resulteerde de toevoeging van 10 mg adefovirdipivoxil gedurende 52 weken in een mediane verlaging in HBV DNA van 4,6 log10 kopieën/ml.
Verbetering van leverfunctie werd ook na een behandeling van één jaar opgemerkt.
Ervaring bij patiënten die gelijktijdig geïnfecteerd zijn met HIV en lamivudineresistent HBV:
Tijdens een open-label onderzoek, uitgevoerd door onafhankelijke onderzoekers, bij 35 patiënten met chronische hepatitis B met lamivudineresistent HBV en gelijktijdig geïnfecteerd met HIV resulteerde een voortgezette, maximaal 144 weken durende behandeling met 10 mg adefovirdipivoxil in verlagingen van serum-HBV DNA-spiegels en GPT-spiegels.
Tijdens een tweede open-label onderzoek met één groep werden 10 mg adefovirdipivoxil en gepegyleerd interferon alfa-2a toegevoegd aan de lopende behandeling met lamivudine bij 18 patiënten die gelijktijdig geïnfecteerd waren met HIV en HBV en lamivudineresistent HBV hadden.
Alle patiënten waren HBeAg-positief en hadden een mediane CD4-cel-telling van 441 cellen/mm3 (geen van de patiënten had een CD4-telling < 200 cellen/mm3).
Tijdens de behandeling waren de serum-HBV DNA-spiegels significant verlaagd ten opzichte van de beginperiode gedurende maximaal 48 weken behandeling, terwijl de GPT-spiegels vanaf week 12 progressief daalden.
De HBV DNA-respons bij behandeling werd echter niet gehandhaafd zonder therapie, daar alle patiënten een rebound van HBV DNA hadden na het stoppen met adefovirdipivoxil en gepegyleerd interferon alfa-2a.
Geen van de patiënten werd tijdens het onderzoek HBsAg- of HBeAg-negatief.
Vanwege het kleine aantal patiënten en de onderzoeksopzet, met name het gebrek aan behandelgroepen met gepegyleerd interferon alfa-2a monotherapie en met adefovir monotherapie is het niet mogelijk formele conclusies te trekken met betrekking tot de beste therapeutische behandeling van patiënten met lamivudineresistent HBV die gelijktijdig geïnfecteerd zijn met HIV.
Pediatrische populatie:
De werkzaamheid en veiligheid van een dagelijkse dosis van 0,25 mg/kg tot 10 mg adefovirdipivoxil bij kinderen (in de leeftijd van 2 tot < 18 jaar) werd bestudeerd tijdens een dubbelblind, gerandomiseerd, placebogecontroleerd onderzoek onder 173 pediatrische patiënten (115 kregen adefovirdipivoxil, 58 placebo) met HBeAg-positieve chronische hepatitis B, serum- GPT-spiegels ≥ 1,5 x de normale bovenlimiet en een gecompenseerde leverziekte.
In week 48 werd bij kinderen in de leeftijd van 2 tot 11 jaar geen statistisch significant verschil waargenomen tussen de placebogroep en de groep die adefovirdipivoxil kreeg, wat betreft de percentages patiënten die het primaire eindpunt van serum-HBV DNA-spiegels < 1.000 kopieën/ml en normale GPT-spiegels bereikten.
In de adolescentenpopulatie (n=83) (in de leeftijd van 12 tot < 18 jaar) bereikten significant meer patiënten die met adefovirdipivoxil werden behandeld het primaire eindpunt voor de werkzaamheid en behaalden significante reducties van serum-HBV DNA (23%) ten opzichte van de met placebo behandelde patiënten (0%).
De percentages proefpersonen die in week 48 HBeAg- seroconversie bereikten, waren bij adolescente patiënten echter vergelijkbaar (11%) tussen de placebogroep en de groep die adefovirdipivoxil 10 mg kreeg.
Over het geheel genomen was het veiligheidsprofiel van adefovirdipivoxil bij kinderen consistent met het bekende veiligheidsprofiel bij volwassen patiënten.
Er werd echter een aanwijzing voor een hogere mate van verminderde eetlust en/of voedselinname waargenomen bij de groep die adefovir kreeg ten opzichte van de placebogroep.
In week 48 en 96 vertoonden de gemiddelde veranderingen in de Z-scores van gewicht en BMI ten opzichte van de beginperiode een trend tot afname bij de met adefovirdipivoxil behandelde patiënten.
Er zijn geen lange-termijn gegevens beschikbaar over de veiligheid of resistentie van adefovirdipivoxil bij kinderen.
11 De beschikbare klinische gegevens zijn onvoldoende om definitieve conclusies te trekken omtrent de voordeel/risico-verhouding van de adefovirbehandeling bij kinderen met chronische hepatitis B (zie rubriek 4.2).
Klinische resistentie bij patiënten die adefovirdipivoxil als monotherapie ontvangen en in combinatie met lamivudine:
In verschillende klinische onderzoeken (HBeAg-positieve patiënten, HBeAg- negatieve patiënten, pre- en post-levertransplantatiepatiënten met lamivudineresistent HBV en patiënten met lamivudineresistent HBV die tevens met HIV zijn geïnfecteerd) werden genotypische analyses uitgevoerd op HBV-isolaten van 379 van in totaal 629 patiënten, die gedurende 48 weken werden behandeld met adefovirdipivoxil.
Bij genotypische bepalingen in de beginperiode en in week 48 werden geen HBV DNA-polymerasemutaties, in samenhang met resistentie tegen adefovir, vastgesteld.
Na 96, 144, 192 en 240 weken behandeling met adefovirdipivoxil werd resistentie- onderzoek uitgevoerd bij respectievelijk 293, 221, 116 en 64 patiënten.
In het HBV polymerasegen werden twee nieuwe puntmutaties (rtN236T en rtA181V) in een geconserveerd gebied gevonden die klinische resistentie veroorzaakten tegen adefovirdipivoxil.
De cumulatieve kansen op het ontwikkelen van deze met adefovir samenhangende resistentiemutaties bij alle patiënten die met adefovirdipivoxil werden behandeld, waren 0% na 48 weken en ongeveer 2%, 7%, 14% en 25% na respectievelijk 96, 144, 192 en 240 weken.
Klinische resistentie in monotherapie-onderzoeken bij nog niet eerder met nucleosiden behandelde patiënten:
Bij patiënten die adefovirdipivoxil als monotherapie ontvingen (HBeAg-negatief onderzoek), was de cumulatieve kans op het ontwikkelen van met adefovir samenhangende resistentiemutaties 0%, 3%, 11%, 18% en 29% na respectievelijk 48, 96, 144, 192 en 240 weken.
Verder was de ontwikkeling van resistentie tegen adefovirdipivoxil op lange termijn (4 tot 5 jaar) significant lager bij patiënten met serum-HBV DNA onder de grenzen voor kwantificering (< 1.000 kopieën/ml) in week 48, vergeleken met patiënten met serum-HBV DNA boven 1.000 kopieën/ml in week 48.
Bij HBeAg-positieve patiënten was de incidentie van met adefovir samenhangende resistentiemutaties 3% (2/65), 17% (11/65) en 20% (13/65) na een mediane blootstellingsduur van respectievelijk 135, 189 en 235 weken.
Klinische resistentie in onderzoeken waarin adefovirdipivoxil werd toegevoegd aan de lopende lamivudinebehandeling bij patiënten met lamivudineresistentie:
In een open-label onderzoek van pre- en post-levertransplantatiepatiënten met klinisch aangetoond lamivudineresistent HBV werden geen met adefovir samenhangende resistentiemutaties gevonden in week 48.
Met een blootstellingsduur tot 3 jaar ontwikkelde geen van de patiënten die zowel adefovirdipivoxil als lamivudine kregen resistentie tegen adefovirdipivoxil.
Bij vier patiënten die met de lamivudinebehandeling stopten, ontwikkelde zich echter de rtN236T-mutatie terwijl ze adefovirdipivoxil als monotherapie kregen en bij allen trad terugkeer van serum-HBV op.
De gegevens die zowel uit in vitro onderzoek als over patiënten momenteel beschikbaar zijn, duiden erop dat HBV dat de met adefovir samenhangende resistentiemutatie rtN236T tot expressie brengt, gevoelig is voor lamivudine.
Voorlopige klinische gegevens duiden erop dat de met adefovir samenhangende resistentiemutatie rtA181V kan leiden tot een verminderde gevoeligheid voor lamivudine en dat de met lamivudine samenhangende rtA181T-mutatie kan leiden tot een verminderde gevoeligheid voor adefovirdipivoxil.
5.2 Farmacokinetische eigenschappen
Absorptie:
Adefovirdipivoxil is een dipivaloyloxymethylester-prodrug van de werkzame stof adefovir.
De orale biobeschikbaarheid van adefovir uit 10 mg adefovirdipivoxil is 59%.
Na orale toediening van één enkele dosis 10 mg adefovirdipivoxil aan patiënten met chronische hepatitis B werd de mediane piek-serumconcentratie (Cmax) bereikt na 1,75 uur (0,58-4,0 uur).
Mediane Cmax en AUC0-â waarden waren respectievelijk 16,70 (9,66-30,56) ng/ml en 204,40 (109,75-356,05) ng·h/ml.
Systemische blootstelling aan adefovir werd niet beïnvloed toen 10 mg adefovirdipivoxil werd ingenomen met zeer vetrijk voedsel.
De tmax werd twee uur vertraagd.
12 Distributie:
Preklinische onderzoeken tonen dat na orale toediening van adefovirdipivoxil adefovir wordt gedistribueerd naar de meeste weefsels waarbij de hoogste concentraties zich voordoen in nier-, lever- en intestinale weefsels.
In vitro binding van adefovir aan humane plasma- of serumproteïnen is ≤ 4%, met een adefovirconcentratie van 0,1 tot 25 μ g/ml.
Het distributievolume bij steady-state na intraveneuze toediening van 1,0 of 3,0 mg/kg/dag is respectievelijk 392±75 en 352±9 ml/kg.
Biotransformatie:
Na orale toediening wordt adefovirdipivoxil snel geconverteerd in adefovir.
Bij aanzienlijke hogere concentraties (> 4.000-voudig) dan de in vivo opgemerkte remde adefovir geen van de volgende humane CYP450 isoformen, CYP1A2, CYP2D6, CYP2C9, CYP2C19, CYP3A4.
Op basis van de resultaten van deze in vitro experimenten en de bekende eliminatieweg van adefovir is de kans op CYP450-gemedieerde interacties, waarbij adefovir is betrokken met andere geneesmiddelen, laag.
Eliminatie:
Adefovir wordt via de nieren uitgescheiden door een combinatie van glomerulaire filtratie en actieve tubulaire secretie.
De mediane (min.-max.) renale klaring van adefovir bij personen met een normale nierfunctie (Clcr > 80 ml/min) is 211 ml/min (172-316 ml/min), ongeveer twee keer de berekende creatinineklaring (Cockroft-Gault methode).
Na herhaalde toediening van 10 mg adefovirdipivoxil wordt gedurende 24 uur 45% van de dosis in de urine teruggevonden als adefovir.
Plasma-adefovirconcentraties verminderden op bi-exponentiële wijze met een mediane eindeliminatiehalfwaardetijd van 7,22 uur (4,72-10,70 uur).
Lineairiteit/niet-lineairiteit:
De farmacokinetiek van adefovir is proportioneel ten opzichte van de dosis indien toegediend als adefovirdipivoxil over het dosisbereik van 10 tot 60 mg.
Herhaalde dosering van 10 mg adefovirdipivoxil per dag had geen invloed op de farmacokinetiek van adefovir.
Geslacht, leeftijd en etniciteit:
De farmacokinetiek van adefovir bij manlijke en vrouwelijke patiënten was gelijk.
Bij kinderen en bejaarden zijn geen farmacokinetische onderzoeken uitgevoerd.
Farmacokinetische onderzoeken zijn voornamelijk uitgevoerd bij blanke patiënten.
De beschikbare gegevens lijken niet op verschillen in farmacokinetiek te wijzen met betrekking tot ras.
De farmacokinetiek van adefovirdipivoxil werd bestudeerd tijdens een onderzoek naar de werkzaamheid en veiligheid van een dagelijkse dosis van 0,25 mg/kg tot 10 mg adefovirdipivoxil bij kinderen (in de leeftijd van 2 tot < 18 jaar).
Farmacokinetische analyse wees uit dat de adefovirblootstelling vergelijkbaar was binnen 3 leeftijdsgroepen:
2 tot 6 jaar (0,3 mg/kg), 7 tot 11 jaar (0,25 mg/kg) en 12 tot 17 jaar (10 mg).
Alle leeftijdsgroepen behaalden adefovirconcentraties binnen het beoogde bereik (voor resultaten met betrekking tot de werkzaamheid zie rubriek 5.1) dat gebaseerd was op de plasma-adefovirconcentraties bij volwassen patiënten met chronische hepatitis B met bekende veiligheids- en werkzaamheidsprofielen.
Nierfunctiestoornis:
De gemiddelde (± SD) farmacokinetische parameters van adefovir na toediening van één enkele dosis van 10 mg adefovirdipivoxil aan patiënten met nierfunctiestoornis in diverse gradaties worden in de onderstaande tabel beschreven:
Nierfunctiegroep
Geen nierfunctiestoornis
Licht
Matig
Ernstig
Creatinineklaring (ml/min) in beginperiode
> 80 (n=7)
50-80 (n=8)
30-49 (n=7)
10-29 (n=10)
Cmax (ng/ml) AUC0-â (ng·h/ml) CL/F (ml/min) CLrenaal (ml/min)
17,8±3,2 201±40,8 469±99,0 231±48,9
22,4±4,0 266±55,7 356±85,6 148±39,3
28,5±8,6 455±176 237±118 83,9±27,5
51,6±10,3 1240±629 91,7±51,3 37,0±18,4
Een hemodialyseperiode van vier uur verwijderde ongeveer 35% van de adefovirdosis.
Het effect van peritoneale dialyse op het verwijderen van adefovir is niet geëvalueerd.
13 Aanbevolen wordt dat het doseringsinterval van 10 mg adefovirdipivoxil wordt aangepast bij patiënten met een creatinineklaring tussen 30 en 49 ml/min.
Adefovirdipivoxil wordt niet aanbevolen voor patiënten met een creatinineklaring van < 30 ml/min of dialysepatiënten (zie rubrieken 4.2 en 4.4).
Leverfunctiestoornis:
De farmacokinetische kenmerken kwamen overeen bij patiënten met matige en ernstige leverfunctiestoornis in vergelijking met gezonde vrijwilligers (zie rubriek 4.2).
5.3 Gegevens uit het preklinisch veiligheidsonderzoek
Het primaire dosisbeperkende toxische effect in samenhang met het toedienen van adefovirdipivoxil aan dieren (muizen, ratten en apen) was renale tubulaire nefropathie gekenmerkt door histologische veranderingen en/of verhogingen in bloedureumstikstof en serumcreatinine.
Nefrotoxiciteit werd opgemerkt bij dieren bij systemische blootstellingen van ten minste 3-10 keer hoger dan die werden bereikt bij de mens bij de aanbevolen therapeutische dosis van 10 mg/dag.
Bij ratten hebben zich geen effecten op mannelijke of vrouwelijke vruchtbaarheid, of reproductieve prestatie, voorgedaan en er was geen embryotoxiciteit of teratogeniteit bij ratten of konijnen die adefovirdipivoxil oraal kregen toegediend.
Wanneer adefovir intraveneus werd toegediend aan drachtige ratten in doses die geassocieerd werden met aanzienlijke maternale toxiciteit (systemische blootstelling 38 keer de bij mensen bij de therapeutische dosis bereikte blootstelling) werden embryotoxiciteit en het verhoogd optreden van foetale misvormingen (anasarca, depressie van de oogbolling, hernia umbilicalis en geknikte staart) opgemerkt.
Er werden geen ongewenste werkingen opgemerkt op de ontwikkeling bij systemische blootstellingen van ongeveer 12 keer de bij mensen bij de therapeutische dosis bereikte blootstelling.
Adefovirdipivoxil was mutageen in de in vitro muislymfoomcelassay (met of zonder metabole activering), maar was niet clastogeen in de in vivo muismicronucleusassay.
Adefovir was niet mutageen in microbiële mutageniteitsassays waarbij Salmonella typhimurium (Ames) en Escherichia coli waren betrokken in aanwezigheid en bij het ontbreken van metabole activering.
Adefovir induceerde chromosomale aberraties in de in vitro humane perifere bloedlymfocyt-assay zonder metabole activering.
Bij lange-termijn carcinogeniteitsonderzoeken bij ratten en muizen met adefovirdipivoxil werd geen aan de behandeling gerelateerde verhoging van tumorincidentie gevonden bij muizen of ratten (systemische blootstellingen ongeveer respectievelijk 10 en 4 keer de bij mensen bij de therapeutische dosis van 10 mg/dag bereikte blootstelling).
6.
FARMACEUTISCHE GEGEVENS
6.1 Lijst van hulpstoffen
Pregelatiniseerd zetmeel Croscarmellosenatrium Lactosemonohydraat Talk Magnesiumstearaat
6.2 Gevallen van onverenigbaarheid
Niet van toepassing.
6.3 Houdbaarheid
2 jaar.
14 6.4 Speciale voorzorgsmaatregelen bij bewaren
Bewaren beneden 30°C.
Bewaren in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen vocht.
De flacon zorgvuldig gesloten houden.
6.5 Aard en inhoud van de verpakking
Hepsera wordt geleverd in flacons van hoge-dichtheid-polyethyleen (HDPE) met een kindveilige sluiting.
Elke flacon bevat 30 tabletten, silicagel als droogmiddel en vezelverpakkingsmateriaal.
De volgende verpakkingen zijn verkrijgbaar: dozen met 1 flacon à 30 tabletten en dozen met 3 flacons à 30 tabletten.
Niet alle genoemde verpakkingsgrootten worden in de handel gebracht.
6.6 Speciale voorzorgsmaatregelen voor het verwijderen
Alle ongebruikte producten of afvalmaterialen dienen te worden vernietigd overeenkomstig lokale voorschriften.
7.
HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Gilead Sciences International Limited Cambridge CB21 6GT Verenigd Koninkrijk
8.
NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/03/251/001 EU/1/03/251/002
9.
DATUM VAN EERSTE VERLENING VAN DE VERGUNNING/HERNIEUWING VAN DE VERGUNNING
Datum van eerste verlening van de vergunning:
06 maart 2003 Datum van laatste hernieuwing:
06 maart 2008
10.
DATUM VAN HERZIENING VAN DE TEKST
Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europese Geneesmiddelen Bureau (EMEA) http://www.emea.europa.eu /.
15 BIJLAGE II
A.
HOUDER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR DE VERVAARDIGING VERANTWOORDELIJK VOOR VRIJGIFTE
B.
VOORWAARDEN VERBONDEN AAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
16 A.
HOUDER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR DE VERVAARDIGING VERANTWOORDELIJK VOOR VRIJGIFTE
Naam en adres van de fabrikant(en) verantwoordelijk voor vrijgifte
Gilead Sciences Limited 13 Stillorgan Industrial Park Blackrock Co.
Dublin Ierland
Gilead Sciences Limited IDA Business & Technology Park Carrigtohill Co.
Cork Ierland
In de gedrukte bijsluiter van het geneesmiddel dienen de naam en het adres van de fabrikant die verantwoordelijk is voor vrijgifte van de desbetreffende partij te zijn opgenomen.
B.
VOORWAARDEN VERBONDEN AAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
• VOORWAARDEN OF BEPERKINGEN OPGELEGD AAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN TEN AANZIEN VAN DE AFLEVERING EN HET GEBRUIK
Aan beperkt medisch voorschrift onderworpen geneesmiddel (zie bijlage I:
Samenvatting van de productkenmerken, rubriek 4.2).
• VOORWAARDEN OF BEPERKINGEN MET BETREKKING TOT EEN VEILIG EN DOELTREFFEND GEBRUIK VAN HET GENEESMIDDEL
Niet van toepassing.
• ANDERE VOORWAARDEN
De houder van de vergunning voor het in de handel brengen zal jaarlijks de PSUR (periodieke veiligheidsupdate) indienen.
17 BIJLAGE III
ETIKETTERING EN BIJSLUITER
18 A.
ETIKETTERING
19 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING EN DE PRIMAIRE VERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD
ETIKETTERING VAN DOOS EN FLACON
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Hepsera 10 mg tabletten Adefovirdipivoxil
2.
GEHALTE AAN WERKZA(A)M(E) BESTANDDE(E)L(EN)
Elke tablet bevat 10 mg adefovirdipivoxil.
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Bevat lactosemonohydraat, zie bijsluiter voor meer informatie.
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
30 tabletten.
3 x 30 tabletten.
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)
Voor oraal gebruik.
Voor gebruik de bijsluiter lezen.
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG
8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP {MM/JJJJ}
9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
Bewaren beneden 30°C.
Bewaren in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen vocht.
De flacon zorgvuldig gesloten houden.
20 10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Gilead Sciences Intl Ltd Cambridge CB21 6GT Verenigd Koninkrijk
12.
NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/03/251/001 30 tabletten EU/1/03/251/002 3 x 30 tabletten
13.
PARTIJNUMMER
Lot {nummer}
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING
Geneesmiddel op medisch voorschrift.
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
16.
INFORMATIE IN BRAILLE
Hepsera [alleen op de buitenverpakking]
21 B.
BIJSLUITER
22 BIJSLUITER
Hepsera 10 mg tabletten Adefovirdipivoxil
Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het innemen van dit geneesmiddel.
- Bewaar deze bijsluiter.
Het kan nodig zijn om deze nog eens door te lezen.
- Heeft u nog vragen, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
- Dit geneesmiddel is aan u persoonlijk voorgeschreven.
Geef dit geneesmiddel nooit door aan
anderen.
Dit geneesmiddel kan schadelijk voor hen zijn, zelfs als de verschijnselen dezelfde lijken als waarvoor u het geneesmiddel heeft gekregen.
- Als er bij u een bijwerking optreedt waarover u zich zorgen maakt, of die nu in deze bijsluiter is
vermeld of niet, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
In deze bijsluiter:
1.
Wat is Hepsera en waarvoor wordt het gebruikt 2.
Wat u moet weten voordat u Hepsera inneemt 3.
Hoe wordt Hepsera ingenomen 4.
Mogelijke bijwerkingen 5.
Hoe bewaart u Hepsera 6.
Aanvullende informatie
1.
WAT IS HEPSERA EN WAARVOOR WORDT HET GEBRUIKT
Wat is Hepsera Hepsera behoort tot de groep antivirale geneesmiddelen (geneesmiddelen tegen virussen).
Waarvoor wordt het gebruikt Hepsera wordt gebruikt voor de behandeling van chronische hepatitis B, een infectie met hepatitis-B- virus (HBV), bij volwassenen.
Infectie met het hepatitis-B-virus leidt tot schade aan de lever.
Hepsera vermindert de hoeveelheid virus in uw lichaam en heeft aantoonbaar geleid tot vermindering van leverbeschadiging.
2.
WAT U MOET WETEN VOORDAT U HEPSERA INNEEMT
Neem Hepsera niet in
• Als u allergisch (overgevoelig) bent voor adefovir, adefovirdipivoxil of voor één van de andere bestanddelen van Hepsera.
Vertel het uw arts direct als u allergisch (overgevoelig) zou kunnen zijn voor adefovir, adefovirdipivoxil of voor één van de andere bestanddelen van Hepsera.
Wees extra voorzichtig met Hepsera
• Vertel het uw arts als u een nierziekte heeft gehad of als uit tests is gebleken dat u nierproblemen heeft.
Hepsera kan de werking van uw nieren beïnvloeden.
Uw arts moet onderzoek laten doen om vóór en tijdens uw behandeling te controleren of uw nieren en lever goed werken.
Afhankelijk van de resultaten kan uw arts besluiten dat u Hepsera vaker of minder vaak dient in te nemen.
• Gebruik Hepsera niet bij kinderen of adolescenten jonger dan 18 jaar.
Als u ouder bent dan 65 jaar, kan het zijn dat uw arts uw gezondheid nauwgezetter zal controleren.
23 • Stop niet met het innemen van Hepsera zonder uw arts te raadplegen.
• Nadat u bent gestopt met het innemen van Hepsera moet u uw arts onmiddellijk inlichten over elk nieuw, ongewoon of erger wordend verschijnsel dat u opmerkt na het stoppen van de behandeling.
Sommige patiënten hebben verschijnselen of bloedonderzoeken gehad die erop wezen dat hun hepatitis erger was geworden na het stoppen van de behandeling met Hepsera.
Het is het beste als uw arts uw gezondheid bewaakt nadat de behandeling met Hepsera is gestopt.
Het kan nodig zijn gedurende een aantal maanden na de behandeling uw bloed te laten onderzoeken.
• Als u bent begonnen met het innemen van Hepsera:
•
moet u letten op mogelijke tekenen van melkzuuracidose – zie rubriek 4, Mogelijke bijwerkingen.
•
moet uw arts om de drie maanden bloedonderzoeken laten doen om te controleren of uw geneesmiddel uw chronische hepatitis B-infectie onder controle houdt.
• Let erop dat u geen andere mensen besmet.
Hepsera geeft geen verlaging van het risico dat u HBV via seksueel contact of bloedbesmetting overdraagt aan anderen.
U moet voorzorgsmaatregelen blijven nemen om dit te voorkomen.
Er is een vaccin beschikbaar om personen die risico lopen om besmet te worden met HBV hiertegen te beschermen.
• Als u HIV-positief bent, krijgt dit geneesmiddel uw HIV-infectie niet onder controle.
Inname met andere geneesmiddelen
• Vertel uw arts of apotheker als u andere geneesmiddelen gebruikt of kort geleden heeft gebruikt.
Dit geldt ook voor geneesmiddelen en kruidenpreparaten die u zonder voorschrift kunt krijgen.
• Het is vooral belangrijk dat u het uw arts vertelt als u een van de volgende geneesmiddelen gebruikt of kort geleden heeft gebruikt, omdat deze middelen uw nieren kunnen beschadigen of een wisselwerking hebben met Hepsera:
• • • •
vancomycine en aminoglycosiden, gebruikt tegen bacteriële infecties amfotericine B, tegen schimmelinfecties foscarnet, cidofovir of tenofovirdisoproxilfumaraat, tegen virale infecties pentamidine, tegen andere typen infecties.
Inname van Hepsera met voedsel en drank
U kunt Hepsera met of zonder voedsel innemen.
Zwangerschap en borstvoeding
Vraag uw arts of apotheker om advies voordat u een geneesmiddel inneemt.
• Vertel het uw arts onmiddellijk als u zwanger bent of als u van plan bent om zwanger te worden.
Het is niet bekend of het veilig is voor mensen om Hepsera te gebruiken tijdens de zwangerschap.
• Gebruik een effectieve anticonceptiemethode om te voorkomen dat u zwanger wordt als u een vrouw in de vruchtbare leeftijd bent en Hepsera inneemt.
• Geef geen borstvoeding als u Hepsera gebruikt.
Het is niet bekend of het werkzame bestanddeel in dit geneesmiddel in de moedermelk terecht komt.
24 Hepsera bevat lactose Indien u een lactose-intolerantie heeft of indien u bepaalde suikers niet verdraagt, overleg dan met uw arts voordat u Hepsera inneemt.
3.
HOE WORDT HEPSERA INGENOMEN
Het is belangrijk dat u bij het innemen van Hepsera nauwgezet het advies van uw arts volgt om zeker te stellen dat uw geneesmiddel volledig werkzaam is en om de ontwikkeling van resistentie tegen de behandeling te verminderen.
Raadpleeg bij twijfel uw arts of apotheker hoe u Hepsera moet innemen.
• De gebruikelijke dosering is elke dag één tablet van 10 mg, die met of zonder voedsel kan worden ingenomen.
• Een andere dosis kan worden gegeven aan patiënten met nierproblemen.
Wat u moet doen als u meer van Hepsera heeft ingenomen dan u zou mogen
Als u per ongeluk te veel Hepsera-tabletten heeft ingenomen, moet u onmiddellijk uw arts of het dichtstbijzijnde ziekenhuis raadplegen.
Wat u moet doen wanneer u een dosis heeft overgeslagen of wanneer u heeft gebraakt
Het is belangrijk dat u geen dosis overslaat.
• Wanneer u een dosis Hepsera heeft overgeslagen, neem deze dan zo spoedig mogelijk en neem uw volgende geplande dosis op het normale tijdstip.
• Als het bijna tijd is voor uw volgende dosis, sla de gemiste dosis dan over.
Wacht en neem de volgende dosis op het normale tijdstip.
Neem geen dubbele dosis (twee doses vlak na elkaar).
• Wanneer u minder dan 1 uur na het innemen van Hepsera heeft gebraakt, moet u een nieuwe tablet innemen.
U hoeft geen andere tablet in te nemen wanneer u meer dan 1 uur na het innemen van Hepsera heeft gebraakt.
Effecten nadat u bent gestopt met het innemen van Hepsera
Stop niet met het innemen van Hepsera zonder uw arts te raadplegen.
U moet uw arts onmiddellijk inlichten over elk nieuw, ongewoon of erger wordend verschijnsel dat u opmerkt na het stoppen van de behandeling.
Zie rubriek 2 voor meer bijzonderheden.
Als u nog vragen heeft over het innemen van Hepsera, vraag dan uw apotheker of arts.
4.
MOGELIJKE BIJWERKINGEN
Zoals alle geneesmiddelen kan Hepsera bijwerkingen veroorzaken, hoewel niet iedereen deze bijwerkingen krijgt.
25 Zeer zelden voorkomende bijwerkingen (Deze kunnen optreden bij minder dan 1 op de 10.000 mensen die Hepsera innemen)
• Melkzuuracidose is een ernstige maar zeer zelden voorkomende bijwerking bij het innemen van Hepsera.
Het kan te veel melkzuur in het bloed en vergroting van de lever veroorzaken.
Melkzuuracidose komt vaker voor bij vrouwen, vooral bij vrouwen met overgewicht.
Bij mensen met leverziekten kan dit risico ook bestaan.
Enkele tekenen van melkzuuracidose zijn:
• Misselijkheid en braken
• Buikpijn
Neem direct contact op met uw arts als u een van deze verschijnselen krijgt.
Het zijn dezelfde verschijnselen als sommige van de vaak voorkomende bijwerkingen van Hepsera.
Als u een van deze verschijnselen krijgt, is het onwaarschijnlijk dat het ernstig is, maar u moet het wel laten controleren.
Uw arts zal u regelmatig controleren in de periode dat u Hepsera inneemt.
Vaak voorkomende bijwerkingen (Deze kunnen optreden bij 1 tot 10 op de 100 mensen die Hepsera innemen)
• Hoofdpijn
• Misselijkheid
• Diarree
• Spijsverteringsproblemen, waaronder winderigheid of een onbehaaglijk gevoel na de maaltijd
• Buikpijn
• Nierproblemen, zoals aangetoond door bloedonderzoek
Vertel het een arts of apotheker wanneer u zich over een van deze bijwerkingen zorgen maakt.
Zeer vaak voorkomende bijwerkingen (Deze kunnen optreden bij meer dan 10 op de 100 mensen die Hepsera innemen)
• Zwakte
Vertel het een arts of apotheker wanneer u zich hierover zorgen maakt.
Bijwerkingen vóór of na het ondergaan van een levertransplantatie
Sommige patiënten ondervonden: • Huiduitslag en jeuk - vaak
• Misselijkheid of braken - vaak
• Nierfalen - vaak
• Nierproblemen - zeer vaak
Vertel het een arts of apotheker wanneer u zich over een van deze bijwerkingen zorgen maakt.
26 • Bij onderzoek kan ook verlaging van de fosfaatspiegel (vaak) of verhoging van de creatininespiegel (zeer vaak) in het bloed worden gevonden.
Andere mogelijke bijwerkingen
Sommige patiënten kunnen ook deze bijwerkingen krijgen: • Nierfalen
• Beschadiging van de tubuluscellen van de nieren
• Spierpijn of -zwakheid en zachter worden van de botten (beide in verband gebracht met nierproblemen)
• Ontsteking van de alvleesklier (pancreatitis)
Als er bij u andere bijwerkingen optreden, zelfs bijwerkingen die niet in deze bijsluiter worden vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
5.
HOE BEWAART U HEPSERA
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
Gebruik Hepsera niet meer na de vervaldatum die staat vermeld op de flacon en de doos na {EXP}.
De vervaldatum verwijst naar de laatste dag van die maand.
Bewaren beneden 30°C (86°F).
Bewaren in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen vocht.
De flacon zorgvuldig gesloten houden.
Breng alle tabletten die u overhoudt terug naar uw apotheker.
Bewaar ze alleen als uw arts zegt dat u dat moet doen.
Geneesmiddelen dienen niet weggegooid te worden via het afvalwater of met huishoudelijk afval – dit helpt bij de bescherming van het milieu.
6.
AANVULLENDE INFORMATIE
Wat bevat Hepsera
• Het werkzame bestanddeel in Hepsera is adefovirdipivoxil.
Elke tablet bevat 10 mg adefovirdipivoxil.
• De andere bestanddelen zijn pregelatiniseerd zetmeel, croscarmellosenatrium, lactosemonohydraat, talk en magnesiumstearaat.
Hoe ziet Hepsera er uit en wat is de inhoud van de verpakking
Hepsera 10 mg tabletten zijn ronde, witte tot gebroken witte tabletten.
Op de tabletten staat aan de ene kant “GILEAD” en “10” en aan de andere kant een gestileerde vorm van een lever.
Hepsera 10 mg tabletten worden geleverd in flacons met 30 tabletten met silicagel als droogmiddel.
Het silicageldroogmiddel bevindt zich òf in een afzonderlijk zakje òf in een klein buisje en mag niet worden ingeslikt.
De volgende verpakkingen zijn verkrijgbaar: dozen met 1 flacon à 30 tabletten en dozen met 3 flacons à 30 tabletten.
Niet alle genoemde verpakkingsgrootten worden in de handel gebracht.
27 Houder van de vergunning voor het in de handel brengen en fabrikant
Houder van de vergunning voor het in de handel brengen:
Gilead Sciences International Limited Cambridge CB21 6GT Verenigd Koninkrijk
Fabrikant:
Gilead Sciences Limited 13 Stillorgan Industrial Park Blackrock County Dublin Ierland
of
Gilead Sciences Limited IDA Business & Technology Park Carrigtohill County Cork Ierland
Neem voor alle informatie met betrekking tot dit geneesmiddel contact op met de lokale vertegenwoordiger van de houder van de vergunning voor het in de handel brengen:
België/Belgique/Belgien Gilead Sciences Belgium BVBA Tél/Tel: + 32 (0) 24 01 35 79
Luxembourg/Luxemburg Gilead Sciences Belgium BVBA Tél/Tel: + 32 (0) 24 01 35 79
ÐÑÐ»Ð³Ð°ÑÐ¸Ñ Gilead Sciences International Ltd Ð¢ÐµÐ».: + 44 (0) 20 7136 8820
Magyarország Gilead Sciences International Ltd Tel: + 44 (0) 20 7136 8820
Česká republika Gilead Sciences International Ltd Tel: + 44 (0) 20 7136 8820
Malta Gilead Sciences International Ltd Tel: + 44 (0) 20 7136 8820
Danmark Gilead Sciences Sweden AB Tlf: + 46 (0) 8 5057 1849
Nederland Gilead Sciences Netherlands B.V.
Tel: + 31 (0) 20 718 3698
Deutschland Gilead Sciences GmbH Tel: + 49 (0) 89 899890-0
Norge Gilead Sciences Sweden AB Tlf: + 46 (0) 8 5057 1849
Eesti Gilead Sciences International Ltd Tel: + 44 (0) 20 7136 8820
Österreich Gilead Sciences GesmbH Tel: + 43 1 260 830
Ελλάδα Gilead Sciences Ελλάς Μ.ΕΠΕ.
Τηλ: + 30 210 8930 100
Polska Gilead Sciences International Ltd Tel: + 44 (0) 20 7136 8820
28 España Gilead Sciences, S.L.
Tel: + 34 91 378 98 30
Portugal Gilead Sciences, Lda.
Tel: + 351 21 7928790
France Gilead Sciences Tél: + 33 (0) 1 42 73 70 70
România Gilead Sciences International Ltd Tel: + 44 (0) 20 7136 8820
Ireland Gilead Sciences Ltd Tel: + 44 (0) 1223 897555
Slovenija Gilead Sciences International Ltd Tel: + 44 (0) 20 7136 8820
Ísland Gilead Sciences Sweden AB Sími: + 46 (0) 8 5057 1849
Slovenská republika Gilead Sciences International Ltd Tel: + 44 (0) 20 7136 8820
Italia Gilead Sciences S .r .l.
Tel: + 39 02 439201
Suomi/Finland Gilead Sciences Sweden AB Puh/Tel: + 46 (0) 8 5057 1849
Κύπρος Gilead Sciences Ελλάς Μ.ΕΠΕ.
Τηλ: + 30 210 8930 100
Sverige Gilead Sciences Sweden AB Tel: + 46 (0) 8 5057 1849
Latvija Gilead Sciences International Ltd Tel: + 44 (0) 20 7136 8820
United Kingdom Gilead Sciences Ltd Tel: + 44 (0) 1223 897555
Lietuva Gilead Sciences International Ltd Tel: + 44 (0) 20 7136 8820
Deze bijsluiter is voor de laatste keer goedgekeurd in {MM/JJJJ}.
Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europese Geneesmiddelen Bureau (EMEA) http://www.emea.europa.eu/.
29