European Medicines Agency
EMEA/H/C/202
EUROPEES OPENBAAR BEOORDELINGSRAPPORT (EPAR)
VIAGRA
EPAR-samenvatting voor het publiek
Dit document is een samenvatting van het Europees openbaar beoordelingsrapport (EPAR) en geeft uitleg over de aanpak van het Comité voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik (CHMP) bij de beoordeling van uitgevoerde studies, een proces dat uitmondt in aanbevelingen voor gebruiksvoorwaarden.
Lees de bijsluiter (ook onderdeel van het EPAR) of neem contact op met uw arts of apotheker, als u meer informatie nodig heeft over uw aandoening of behandeling.
De wetenschappelijke discussie waarop de aanbevelingen van het CHMP zijn gebaseerd, is ook in het EPAR opgenomen.
Wat is Viagra?
Viagra is een geneesmiddel dat de werkzame stof sildenafil bevat.
Het is verkrijgbaar als blauwe, diamantvormige tabletten (25, 50 of 100 mg).
Wanneer wordt Viagra voorgeschreven?
Viagra wordt gebruikt voor de behandeling van erectiestoornissen bij volwassen mannen (soms impotentie genoemd).
Dit is het onvermogen om een zodanig stijve penis (erectie) te krijgen of te houden dat bevredigende seksuele activiteit mogelijk is.
Seksuele stimulatie is nodig, anders is Viagra niet effectief.
Het middel is uitsluitend op doktersvoorschrift verkrijgbaar.
Hoe wordt Viagra gebruikt?
De aanbevolen dosis Viagra is 50 mg, in te nemen naar behoefte, ongeveer een uur vóór de seksuele activiteit.
Als Viagra samen met voedsel wordt ingenomen kan het middel later in werking treden dan wanneer het zonder voedsel wordt ingenomen.
Op grond van werkzaamheid en tolerantie kan de dosis verhoogd worden tot maximaal 100 mg of verlaagd tot 25 mg.
Bij patiënten met een verminderde leverfunctie of ernstige nieraandoeningen moet de behandeling worden aangevangen met een dosis van 25 mg.
De maximale aanbevolen doseringsfrequentie is eenmaal daags een tablet.
Hoe werkt Viagra?
Sildenafil, de werkzame stof in Viagra, behoort tot een groep geneesmiddelen die fosfodiësteraseremmers type 5 (PDE5) wordt genoemd.
Sildenafil werkt door het blokkeren van het fosfodiësterase-enzym dat normaliter een stof afbreekt die bekend is onder de naam cyclisch guanosinemonofosfaat (cGMP).
Gedurende normale seksuele stimulatie wordt cGMP geproduceerd in de penis, hetgeen resulteert in ontspanning van de spier in het sponsachtige weefsel van de penis (de corpora cavernosa); dit maakt toevoer van bloed in de corpora mogelijk en leidt tot een erectie.
Door de afbraak van cGMP te blokkeren, herstelt Viagra de erectiele functie.
Seksuele stimulatie is nog steeds nodig om een erectie teweeg te brengen.
Hoe is Viagra onderzocht?
Viagra is onderzocht in vier grote studies onder 1 690 mannen in de leeftijd van 19 tot 87 jaar waarin het middel vergeleken werd met placebo (een schijnbehandeling) gedurende 12 tot 26 weken.
In twee studies werden vaste doses gebruikt (de patiënten kregen 25, 50 of 100 mg) en in de twee andere was 7 Westferry Circus, Canary Wharf, London E14 4HB, UK Tel.
(44-20) 74 18 84 00 Fax (44-20) 74 18 84 16 E-mail: mail@emea.europa.eu http://www.emea.europa.eu
© European Medicines Agency, 2008.
Reproduction is authorised provided the source is acknowledged. de dosering flexibel (de patiënten begonnen met 25 mg en konden afhankelijk van hun reactie overschakelen op 50 of 100 mg).
Daarnaast waren er patiënten met ruggenmergletsel en met diabetes.
De belangrijkste maatstaf voor de werkzaamheid van het middel was het vermogen van de mannen om een erectie te krijgen en te houden.
Dit werd vastgelegd in een speciale vragenlijst die thuis moest worden ingevuld en waarbij gebruik moest worden gemaakt van een scoresysteem met vijf waarderingsniveaus.
Het cijfer 5 gaf op deze schaal het beste resultaat weer.
Welke voordelen bleek Viagra tijdens de studies te hebben?
In alle studies was Viagra beduidend effectiever dan placebo.
Op de vraag in de vragenlijst hoe vaak de patiënt erin slaagde gemeenschap te hebben liep het cijfer op van 2 (zonder behandeling) naar 3 of 4 met Viagra 50 mg.
In de studies met de vaste dosering meldde 62% (25 mg), 74% (50 mg) en 82% (100 mg) van de patiënten dat de behandeling leidde tot betere erecties, ten opzichte van 25% van de patiënten die placebo kregen.
Welke risico’ s houdt het gebruik van Viagra in?
De meest voorkomende bijwerking van Viagra (waargenomen bij meer dan 1 op de 10 patiënten) is hoofdpijn.
Zie de bijsluiter voor het volledige overzicht van de gerapporteerde bijwerkingen van Viagra.
Viagra mag niet worden voorgeschreven aan patiënten die mogelijk overgevoelig (allergisch) kunnen zijn voor sildenafil of voor enig ander bestanddeel van het middel en indien seksuele activiteit af te raden is (bv. mannen met ernstige hartklachten zoals instabiele angina of ernstig hartfalen).
Het mag ook niet worden ingenomen door patiënten die ooit (tijdelijk) hun gezichtsvermogen hebben verloren als gevolg van een probleem met de bloedtoevoer naar de oogzenuw (non-arteritic anterior ischemic optic neuropathy of NAION).
Viagra mag niet gelijktijdig worden ingenomen met nitraten (geneesmiddelen om angina te behandelen).
Aangezien Viagra niet onderzocht is bij patiënten met een ernstige leveraandoening, hypotensie (lage bloeddruk), en evenmin bij patiënten die kort geleden een beroerte of myocardinfarct (hartinfarct) hebben gehad, of met een erfelijke oogziekte, zoals retinitis pigmentosa, mogen zij het geneesmiddel niet gebruiken.
Waarom is Viagra goedgekeurd?
Het Comité voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik (CHMP) heeft geconcludeerd dat de voordelen van Viagra groter zijn dan de risico’ s voor de behandeling van mannen met erectiestoornissen.
Het Comité heeft geadviseerd een vergunning te verlenen voor het in de handel brengen van Viagra.
Overige informatie over Viagra:
De Europese Commissie heeft op 14 september 1998 een in de hele Europese Unie geldige vergunning voor het in de handel brengen van Viagra verleend aan Pfizer Limited.
Deze vergunning werd op 14 september 2003 en op 14 september 2008 verlengd.
Klik hier voor het volledige EPAR voor Viagra.
Deze samenvatting is voor het laatst bijgewerkt in 09-2008.
2/2
EU-nummer EU/1/98/077/002
Fantasienaam VIAGRA
Sterkte 25 mg
Farmaceutischevorm Filmomhulde tablet
Toedieningsweg Oraal gebruik
Verpakking Blisterverpakking (PVC/alu) in doosje
Verpakkings-grootte 4
EU/1/98/077/003
VIAGRA
25 mg
Filmomhulde tablet
Oraal gebruik
Blisterverpakking (PVC/alu) in doosje
8
EU/1/98/077/004
VIAGRA
25 mg
Filmomhulde tablet
Oraal gebruik
Blisterverpakking (PVC/alu) in doosje
12
EU/1/98/077/006
VIAGRA
50 mg
Filmomhulde tablet
Oraal gebruik
Blisterverpakking (PVC/alu) in doosje
4
EU/1/98/077/007
VIAGRA
50 mg
Filmomhulde tablet
Oraal gebruik
Blisterverpakking (PVC/alu) in doosje
8
EU/1/98/077/008
VIAGRA
50 mg
Filmomhulde tablet
Oraal gebruik
Blisterverpakking (PVC/alu) in doosje
12
EU/1/98/077/010
VIAGRA
100 mg
Filmomhulde tablet
Oraal gebruik
Blisterverpakking (PVC/alu) in doosje
4
EU/1/98/077/011
VIAGRA
100 mg
Filmomhulde tablet
Oraal gebruik
Blisterverpakking (PVC/alu) in doosje
8
EU/1/98/077/012
VIAGRA
100 mg
Filmomhulde tablet
Oraal gebruik
Blisterverpakking (PVC/alu) in doosje
12
EU/1/98/077/013
VIAGRA
25 mg
Filmomhulde tablet
Oraal gebruik
Blisterverpakking (PVC/alu) in doosje
2
EU/1/98/077/014
VIAGRA
50 mg
Filmomhulde tablet
Oraal gebruik
Blisterverpakking (PVC/alu) in doosje
2
EU/1/98/077/015
VIAGRA
100 mg
Filmomhulde tablet
Oraal gebruik
Blisterverpakking (PVC/alu) in doosje
2
EU/1/98/077/016
VIAGRA
50 mg
Filmomhulde tablet
Oraal gebruik
Blisterverpakking (PVC/alu) in kaartverpakking
2
EU/1/98/077/017
VIAGRA
50 mg
Filmomhulde tablet
Oraal gebruik
Blisterverpakking (PVC/alu) in kaartverpakking
4
EU/1/98/077/018
VIAGRA
50 mg
Filmomhulde tablet
Oraal gebruik
Blisterverpakking (PVC/alu) in kaartverpakking
8
EU/1/98/077/019
VIAGRA
50 mg
Filmomhulde tablet
Oraal gebruik
Blisterverpakking (PVC/alu) in kaartverpakking
12
1/1
BIJLAGE I
SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN
1 1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
VIAGRA 25 mg filmomhulde tabletten
2.
KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING
Elk tablet bevat 25 mg sildenafil, als citraat.
Hulpstof: lactose.
Voor een volledige lijst van hulpstoffen, zie 6.1.
3.
FARMACEUTISCHE VORM
Filmomhulde tablet.
Blauwe filmomhulde, afgeronde diamantvormige tabletten, gemerkt met aan de ene zijde “ PFIZER” en aan de andere “ VGR 25”.
4.
KLINISCHE GEGEVENS
4.1 Therapeutische indicaties
Behandeling van mannen met erectiestoornissen, dit is het onvermogen een erectie te krijgen en te behouden, voldoende voor bevredigende seksuele activiteit.
Voor de werkzaamheid van VIAGRA is seksuele prikkeling noodzakelijk.
4.2 Dosering en wijze van toediening
Voor oraal gebruik.
Gebruik door volwassenen:
De aanbevolen dosis is 50 mg, in te nemen naar behoefte ongeveer één uur voorafgaand aan seksuele activiteit.
Op grond van de effectiviteit en de tolerantie kan de dosis worden verhoogd tot 100 mg of worden verlaagd naar 25 mg.
De maximaal aanbevolen dosis is 100 mg.
De maximaal aanbevolen doseringsfrequentie is éénmaal per dag.
Wanneer VIAGRA tegelijk met voedsel wordt ingenomen kan, ten opzichte van een nuchtere toestand, het intreden van de werking worden vertraagd (zie hoofdstuk 5.2).
Gebruik door ouderen:
Een aanpassing van de dosering is bij ouderen niet nodig.
Gebruik bij patiënten met verminderde nierfunctie:
De aanbevolen doseringen beschreven bij ‘ Gebruik door volwassenen’ zijn van toepassing op patiënten met lichte tot matige nierfunctiestoornissen (creatinineklaring = 30-80 ml/min).
Daar de klaring van sildenafil verminderd is bij patiënten met ernstige nierfunctiestoornissen (creatinineklaring < 30 ml/min) dient een dosering van 25 mg te worden overwogen.
Gebaseerd op de effectiviteit en de tolerantie, kan de dosis worden verhoogd tot 50 mg en 100 mg.
Gebruik bij patiënten met verminderde leverfunctie:
Daar de klaring van sildenafil is verminderd bij patiënten met leverfunctiestoornissen (zoals cirrose), dient een dosis van 25 mg te worden overwogen.
Gebaseerd op de effectiviteit en de tolerantie, kan de dosis worden verhoogd tot 50 mg en 100 mg.
2 Gebruik bij kinderen en adolescenten:
VIAGRA is niet geïndiceerd voor personen beneden 18 jaar.
Gebruik bij patiënten die andere geneesmiddelen gebruiken:
Met uitzondering van ritonavir, waarvoor gelijktijdige toediening met sildenafil niet wordt aanbevolen (zie hoofdstuk 4.4), dient een startdosis van 25 mg te worden overwogen bij patiënten die gelijktijdig worden behandeld met CYP3A4-remmers (zie hoofdstuk 4.5).
Om de kans op het ontwikkelen van orthostatische hypotensie te minimaliseren dienen patiënten stabiel op alfablokkertherapie te zijn ingesteld voordat wordt begonnen met de sildenafil behandeling.
Bovendien dient aanvang van de sildenafilbehandeling met een dosering van 25 mg te worden overwogen (zie hoofdstukken 4.4 en 4.5).
4.3 Contra-indicaties
Overgevoeligheid voor het werkzame bestanddeel of voor één van de hulpstoffen.
In overeenstemming met zijn bekende effect op het stikstofmonoxide/cyclisch guanosinemonofosfaat (cGMP) mechanisme (zie hoofdstuk 5.1), heeft sildenafil versterking van het hypotensieve effect van nitraten laten zien.
Gelijktijdige toediening van stoffen die stikstofmonoxide afgeven (zoals amylnitriet) of nitraten, ongeacht welke vorm, is daarom gecontraïndiceerd.
Geneesmiddelen voor de behandeling van erectiestoornissen, waaronder sildenafil, dienen niet gebruikt te worden door mannen voor wie seksuele activiteit wordt afgeraden (bijvoorbeeld patiënten met ernstige cardiovasculaire stoornissen zoals instabiele angina of ernstig hartfalen).
VIAGRA is gecontraïndiceerd bij patiënten met visusverlies in één oog als gevolg van een niet- arterieel anterieur ischemisch oogzenuwlijden (non-arteritic anterior ischaemic optic neuropathy, NAION), ongeacht of dit voorval gerelateerd was aan eerdere blootstelling aan een PDE5-remmer of niet (zie rubriek 4.4).
De veiligheid van sildenafil is niet onderzocht in de volgende patiëntengroepen en daarom is het gebruik gecontraïndiceerd bij: patiënten met ernstige leverfunctiestoornis, patiënten met hypotensie (bloeddruk < 90/50 mmHg), patiënten die recent een beroerte of een myocardinfarct hebben doorgemaakt en bij patiënten met erfelijke degeneratieve retinale stoornissen, zoals retinitis pigmentosa (een minderheid van deze patiënten heeft een genetische afwijking van retinale fosfodiësterases).
4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik
Er dient een anamnese te worden afgenomen en lichamelijk onderzoek te worden uitgevoerd om de diagnose erectiestoornis te bevestigen en om eventuele onderliggende oorzaken vast te stellen, voordat farmacologische behandeling wordt overwogen.
Er is een gering cardiaal risico verbonden aan seksuele activiteit.
Daarom dienen artsen te overwegen de cardiovasculaire conditie van patiënten te onderzoeken vóór aanvang van de behandeling van erectiestoornissen.
Sildenafil heeft vaatverwijdende eigenschappen, waardoor milde en voorbijgaande verlaging van de bloeddruk kan optreden (zie hoofdstuk 5.1).
Voordat sildenafil wordt voorgeschreven, dienen artsen zorgvuldig te overwegen of hun patiënten, met bepaalde onderliggende aandoeningen, niet gewenste gevolgen kunnen ondervinden door dergelijke vaatverwijdende effecten; vooral in combinatie met seksuele activiteit.
Patiënten die gevoeliger zijn voor vaatverwijders zijn onder andere patiënten met linker ventrikel outflow obstructie (zoals aorta stenose, hypertrofe obstructieve cardiomyopathie) of met het zeldzame syndroom van multipel systeem atrofie wat zich uit als ernstig gestoorde autonome controle van de bloeddruk.
3 VIAGRA versterkt het hypotensieve effect van nitraten (zie hoofdstuk 4.3).
Ernstige cardiovasculaire voorvallen, waaronder myocardinfarct, instabiele angina, plotselinge hartdood, ventriculaire aritmie, cerebrovasculaire hemorragie, transiënte ischemische aanvallen, hypertensie en hypotensie zijn in post-marketing surveillance gemeld in de tijdsspanne waarin VIAGRA gebruikt werd.
De meeste maar niet al deze patiënten vertoonden preëxistente cardiovasculaire risicofactoren.
Vele voorvallen traden op tijdens of kort na seksuele activiteit en sommige kort na gebruik van VIAGRA zonder seksuele activiteit.
Het is onmogelijk om na te gaan of deze voorvallen rechtstreeks verband houden met deze of andere factoren.
Geneesmiddelen voor de behandeling van erectiestoornissen, waaronder sildenafil, moeten voorzichtig worden toegepast bij patiënten met anatomische deformatie van de penis (zoals angulatie, fibrose van de corpora cavernosa of de ziekte van Peyronie) of bij patiënten met aandoeningen die kunnen predisponeren tot het optreden van priapisme (zoals sikkelcelanemie, multipel myeloom of leukemie).
De veiligheid en werkzaamheid van sildenafil in combinatie met andere behandelingswijzen van erectiestoornissen zijn niet onderzocht.
Daarom wordt het gebruik van dergelijke combinaties afgeraden.
Visusstoornissen en voorvallen van non-arteritic anterior ischaemic optic neuropathy zijn gemeld in relatie met de inname van sildenafil en andere PDE5-remmers.
De patiënt dient te worden geadviseerd, om in geval van een plotselinge visusstoornis het gebruik van VIAGRA stop te zetten en onmiddellijk een arts te raadplegen (zie rubriek 4.3).
Gelijktijdige toediening van sildenafil met ritonavir wordt niet aangeraden (zie hoofdstuk 4.5).
Voorzichtigheid is geboden wanneer sildenafil wordt toegediend aan patiënten die een alfablokker gebruiken, aangezien de gelijktijdige toediening tot symptomatische hypotensie kan leiden bij enkele individuen die hier gevoelig voor zijn (zie hoofdstuk 4.5).
De kans hierop is het grootst binnen 4 uur na toediening van sildenafil.
Om de kans op het ontwikkelen van orthostatische hypotensie te minimaliseren dienen patiënten hemodynamisch stabiel op alfablokkertherapie te zijn ingesteld voordat wordt begonnen met de sildenafilbehandeling.
Starten van de sildenafilbehandeling met een dosering van 25 mg dient te worden overwogen (zie hoofdstuk 4.2).
Bovendien dienen artsen hun patiënten te adviseren wat ze moeten doen wanneer er symptomen van orthostatische hypotensie ontstaan.
Onderzoek met menselijke bloedplaatjes toont aan dat sildenafil de anticoagulerende werking van natriumnitroprusside in vitro versterkt.
Er is geen informatie beschikbaar omtrent de veiligheid van sildenafil voor patiënten met bloedingstoornissen of een actief peptisch ulcus.
Daarom dient sildenafil alleen te worden toegediend aan deze patiënten na zorgvuldige afweging van de voordelen en de risico's.
De filmomhulling van de VIAGRA-tablet bevat lactose.
VIAGRA dient niet te worden toegediend aan mannen met zeldzame erfelijke aandoeningen van galactose-intolerantie, Lapp lactase deficiëntie of glucose-galactose malabsorptie.
VIAGRA is niet geïndiceerd voor gebruik door vrouwen.
4.5 Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie
Invloeden van andere geneesmiddelen op sildenafil
4 In vitro onderzoek:
Sildenafil wordt hoofdzakelijk gemetaboliseerd via het cytochroom P450 (CYP) iso-enzym 3A4 (hoofdroute) en 2C9 (nevenroute).
Om die reden kunnen remmers van deze iso-enzymen de klaring van sildenafil verminderen.
In vivo onderzoek:
Populatiefarmacokinetische analyse van de gegevens uit klinische studies gaf aan dat de sildenafilklaring werd verminderd bij een gelijktijdige toediening van CYP3A4-remmers (zoals ketoconazol, erytromycine en cimetidine).
Alhoewel er geen toename van ongewenste voorvallen in deze patiënten werd gezien wanneer sildenafil tegelijkertijd met een CYP3A4-remmer werd toegediend, dient een startdosis van 25 mg te worden overwogen.
Gelijktijdige toediening van de HIV-proteaseremmer ritonavir, die een zeer sterke remmer is van P450, bij een steady state (500 mg tweemaal daags) met sildenafil (100 mg, enkele dosis) resulteerde in een 300% (4-voudige) verhoging van de Cmax van sildenafil en een 1.000% (11-voudige) verhoging van de AUC van de sildenafil-plasmaspiegels.
Na 24 uur waren de plasmaspiegels van sildenafil nog steeds ongeveer 200 ng/ml, vergeleken met ongeveer 5 ng/ml wanneer sildenafil alleen werd toegediend.
Dit is in overeenstemming met de uitgesproken effecten van ritonavir op een groot aantal substraten van het cytochroom P450.
Sildenafil had geen effect op de farmacokinetiek van ritonavir.
Gebaseerd op deze farmacokinetische resultaten wordt gelijktijdige toediening van sildenafil met ritonavir niet aanbevolen (zie hoofdstuk 4.4) en in geen geval mag de maximale dosis van sildenafil 25 mg per 48 uur overschrijden.
Gelijktijdige toediening van de HIV-proteaseremmer saquinavir, een CYP3A4-remmer, bij steady state (1200 mg driemaal daags) met sildenafil (100 mg, enkele dosis) resulteerde in een 140% stijging van de Cmax van sildenafil en een 210% stijging van de AUC van sildenafil.
Sildenafil had geen effect op de farmacokinetiek van saquinavir (zie hoofdstuk 4.2).
Van sterkere CYP3A4-remmers, zoals ketoconazol en itraconazol zou een groter effect verwacht kunnen worden.
Wanneer een enkele 100 mg dosis sildenafil wordt toegediend met erytromycine, een specifieke CYP3A4-remmer, bij steady state (500 mg tweemaal daags, gedurende 5 dagen), werd een stijging van 182% gezien van de systemische sildenafil-blootstelling (AUC).
In normale gezonde mannelijke vrijwilligers was er geen bewijs voor een effect van azitromycine (500 mg per dag, gedurende 3 dagen) op de AUC, Cmax, tmax, eliminatiesnelheidsconstante of de afgeleide halfwaardetijd van sildenafil of zijn belangrijkste circulerende metaboliet.
Cimetidine (800 mg), een cytochroom P450- remmer en een niet-specifieke CYP3A4-remmer, veroorzaakte een stijging van de sildenafil- plasmaconcentraties met 56%, wanneer het gelijktijdig met sildenafil (50 mg) werd toegediend aan gezonde vrijwilligers.
Grapefruit(pompelmoes)sap is een zwakke remmer van het CYP3A4-metabolisme in de darmwand en kan een lichte stijging van de sildenafil-plasmaspiegels veroorzaken.
Een enkelvoudige dosis antacidum (magnesiumhydroxide/aluminiumhydroxide) had geen invloed op de biologische beschikbaarheid van sildenafil.
Alhoewel er niet voor alle geneesmiddelen specifieke interactiestudies zijn uitgevoerd, bleek uit populatiefarmacokinetische analyses geen effect op de farmacokinetiek van sildenafil wanneer gelijktijdig geneesmiddelen werden gegeven uit de groep van CYP2C9-remmers (zoals tolbutamide, warfarine en fenytoïne), van CYP2D6-remmers (zoals selectieve serotonine-heropnameremmers, tricyclische antidepressiva), thiazide- en verwante diuretica, lis- en kaliumsparende diuretica, angiotensine converterend enzymremmers, calciumblokkers, bèta-adrenoreceptorantagonisten of middelen die het CYP450-metabolisme induceren (zoals rifampicine, barbituraten).
Nicorandil is een hybride van een kaliumkanaalactivator en nitraat.
Door de nitraatcomponent kan de stof een ernstige interactie met sildenafil hebben.
5 Invloeden van sildenafil op andere geneesmiddelen
In vitro onderzoek:
Sildenafil is een zwakke remmer van cytochroom P450 in de isovormen 1A2, 2C9, 2C19, 2D6, 2E1 en 3A4 (IC50 > 150 µM).
Gezien de maximale plasmaconcentraties van sildenafil van ongeveer 1 µM na inname van de aanbevolen dosis, is het onwaarschijnlijk dat VIAGRA de klaring zal veranderen van substraten voor deze iso-enzymen.
Er zijn geen gegevens over de interactie van sildenafil met niet-specifieke fosfodiësteraseremmers, zoals theofylline of dipyridamol.
In vivo onderzoek:
In overeenstemming met het effect op het stikstofoxide/cGMP mechanisme (zie hoofdstuk 5.1), gaf sildenafil een potentiëring van de hypotensieve effecten van nitraten.
Gelijktijdige toediening van middelen die stikstofoxide afgeven of nitraten, in welke vorm dan ook, is daarom gecontraïndiceerd (zie hoofdstuk 4.3).
Gelijktijdige toediening van sildenafil aan patiënten die alfablokkertherapie krijgen kan mogelijk leiden tot symptomatische hypotensie bij enkele individuen die hier gevoelig voor zijn.
De kans hierop is het grootst binnen 4 uur na toediening van sildenafil (zie hoofdstukken 4.2 en 4.4).
In drie specifieke geneesmiddelinteractiestudies werden de alfablokker doxazosine (4 mg en 8 mg) en sildenafil (25 mg, 50 mg of 100 mg) gelijktijdig toegediend aan patiënten met benigne prostaathyperplasie (BPH) die stabiel waren ingesteld op doxazosinetherapie.
In deze studiepopulaties werden gemiddelde additionele bloeddrukdalingen in liggende positie waargenomen van respectievelijk 7/7 mmHg, 9/5 mmHg and 8/4 mmHg en gemiddelde additionele bloeddrukdalingen in stand van respectievelijk 6/6 mmHg, 11/4 mmHg en 4/5 mmHg.
Wanneer sildenafil en doxazosine gelijktijdig werden toegediend aan patiënten die stabiel waren ingesteld op doxazosinetherapie, waren er zelden meldingen van patiënten die symptomatische orthostatische hypotensie hadden ondervonden.
Deze meldingen omvatten duizeligheid en een licht gevoel in het hoofd, maar geen syncope.
Er werden geen significante interacties aangetoond wanneer sildenafil (50 mg) gelijktijdig werd toegediend met tolbutamide (250 mg) of warfarine (40 mg), die beide worden gemetaboliseerd door CYP2C9.
Sildenafil (50 mg) versterkte de toename van de bloedingstijd veroorzaakt door acetylsalicylzuur (150 mg) niet.
Sildenafil (50 mg) versterkte het hypotensieve effect van alcohol bij gezonde vrijwilligers met een gemiddelde maximum alcoholconcentratie in bloed van 80 mg/dl niet.
Samenvoegen van de gegevens betreffende de volgende klassen antihypertensiva: diuretica, bètablokkers, ACE-remmers, angiotensine II antagonisten, antihypertensiva (vasodilatoire en centraal werkende), adrenerge neuronblokkers, calciumantagonisten en alfa-adrenerge receptorblokkers gaf geen verschil in het bijwerkingenprofiel van patiënten die sildenafil toegediend kregen in vergelijking met patiënten behandeld met placebo.
In een specifieke interactiestudie werd sildenafil (100 mg) gelijktijdig met amlodipine toegediend aan hypertensiepatiënten.
Er werd een additionele systolische bloeddrukdaling waargenomen, in liggende positie, van 8 mmHg.
De corresponderende additionele diastolische bloeddrukdaling, gemeten in liggende positie was 7 mmHg.
Deze additionele bloeddrukdaling was in dezelfde orde van grootte als die gezien na toediening van alleen sildenafil aan gezonde vrijwilligers (zie hoofdstuk 5.1).
Sildenafil (100 mg) had geen effect op de steady state-farmacokinetiek van de HIV-proteaseremmers saquinavir en ritonavir, welke beide CYP3A4-substraten zijn.
4.6 Zwangerschap en borstvoeding
6 VIAGRA is niet geïndiceerd voor gebruik door vrouwen.
Er zijn geen relevante bijwerkingen met betrekking tot de voortplanting gevonden in studies met ratten en konijnen na orale toediening van sildenafil.
4.7 Beïnvloeding van de rijvaardigheid en van het vermogen om machines te bedienen
Er is geen onderzoek verricht met betrekking tot de effecten op de rijvaardigheid en op het vermogen om machines te bedienen.
Daar duizeligheid en veranderingen van het gezichtsvermogen zijn gerapporteerd in het klinisch onderzoek met sildenafil, dienen patiënten zich bewust te zijn van de manier waarop ze op VIAGRA reageren, voordat zij gaan rijden of machines gaan bedienen.
4.8 Bijwerkingen
Het veiligheidsprofiel van VIAGRA is gebaseerd op 8691 patiënten die de aanbevolen dosering ontvingen in 67 placebo-gecontroleerde klinische studies.
De vaakst gerapporteerde bijwerkingen in klinische studies bij patiënten die met sildenafil werden behandeld, waren hoofdpijn, blozen, dyspepsie, visusstoornissen, verstopte neus, duizeligheid en afwijkingen in het kleurenzien.
Bijwerkingen uit post-marketing surveillance zijn tijdens een geschatte periode > 9 jaar bijeengebracht.
Aangezien niet alle bijwerkingen aan de Houder van de vergunning voor het in de handel brengen worden gemeld en worden opgenomen in de veiligheidsdatabank, kunnen de frequenties van deze reacties niet betrouwbaar worden vastgesteld.
In onderstaande tabel zijn alle medisch belangrijke bijwerkingen, die optraden in klinische studies met een incidentie groter dan bij placebo, gerangschikt per systeem/orgaanklasse en frequentie (zeer vaak (≥ 1/10), vaak (≥ 1/100 tot ≤ 1/10), soms (≥ 1/1.000 tot ≤ 1/100), zelden (≥ 1/10.000 tot ≤ 1/1.000).
Daarnaast is de frequentie van medisch belangrijke bijwerkingen, gerapporteerd uit post-marketing ervaring, opgenomen als niet bekend.
Tabel 1:
Medisch belangrijke bijwerkingen, gerapporteerd met een incidentie groter dan bij placebo in gecontroleerde klinische studies, en medisch belangrijke bijwerkingen, gerapporteerd uit post-marketing surveillance.
Systeem/Orgaanklasse Immuunsysteemaandoeningen
Bijwerkingen
Zelden Zenuwstelselaandoeningen
Overgevoeligheidsreacties
Zeer vaak Vaak Soms Zelden Niet bekend Oogaandoeningen
Hoofdpijn Duizeligheid Slaperigheid, hypoesthesie Cerebrovasculair accident, syncope Transiënte ischemische aanvallen, convulsie, herhaald optreden van convulsie
Vaak
Visusstoornissen, afwijkingen in het kleurenzien Aandoeningen van het oogbindvlies,
Soms
oogaandoeningen, traanaandoeningen, andere oogaandoeningen Non-arteritic anterior ischaemic optic neuropathy
Niet bekend
(NAION), retinale bloedvatocclusie, gezichtsvelddefect
7
Evenwichtsorgaan- en ooraandoeningen Soms Zelden
Vertigo, tinnitus Doofheid *
Bloedvataandoeningen Vaak Zelden
Blozen Hypertensie, hypotensie
Hartaandoeningen Soms Zelden Niet bekend
Hartkloppingen, tachycardie Myocardinfarct, atriumfibrilleren Ventriculaire aritmie, instabiele angina, plotselinge hartdood
Ademhalingsstelsel-, borstkas- en mediastinumaandoeningen Vaak Zelden
Verstopte neus Epistaxis
Maagdarmstelselaandoeningen Vaak Soms
Dyspepsie Braken, misselijkheid, droge mond
Huid en onderhuidaandoeningen Soms Skeletspierstelsel- en
Huiduitslag
bindweefselaandoeningen Soms
Myalgie
Voortplantingsstelsel- en borstaandoeningen Niet bekend Algemene aandoeningen en
Priapisme, lang aanhoudende erectie
toedieningsplaatsstoornissen Soms
Borstpijn, vermoeidheid
Onderzoeken Soms
Verhoogde hartslag
* Ooraandoeningen: plotselinge doofheid.
Plotselinge vermindering of verlies van gehoor is in een klein aantal gevallen na het op de markt komen en in klinische studies gerapporteerd bij het gebruik van alle PDE5-remmers waaronder sildenafil.
4.9 Overdosering
In onderzoeken bij vrijwilligers met eenmalige doseringen tot 800 mg waren de bijwerkingen vergelijkbaar met die bij lagere doseringen, zij het ernstiger en met een toegenomen incidentie.
Doses van 200 mg gaven geen toename van de effectiviteit maar verhoogden de incidentie van bijwerkingen (hoofdpijn, blozen, duizeligheid, dyspepsie, verstopte neus en veranderingen van het gezichtsvermogen).
Bij overdosering moeten de noodzakelijke standaard ondersteunende maatregelen worden getroffen.
Nierdialyse zal de klaring van sildenafil waarschijnlijk niet kunnen versnellen, aangezien sildenafil zich sterk bindt aan plasma-eiwitten en niet via de urine wordt geëlimineerd.
5.
FARMACOLOGISCHE EIGENSCHAPPEN
5.1 Farmacodynamische eigenschappen
Farmacotherapeutische categorie:
Geneesmiddelen gebruikt bij erectiestoornissen.
ATC Code:
G04B E03.
8 Sildenafil is een orale therapie voor erectiestoornissen.
In natuurlijke situaties, dat wil zeggen bij seksuele prikkeling, herstelt het een verminderde erectiele functie door de bloedtoevoer naar de penis te verhogen.
Het fysiologische mechanisme dat verantwoordelijk is voor de erectie van de penis, impliceert de stikstofmonoxidevrijzetting (NO) in het corpus cavernosum tijdens seksuele stimulatie.
Het stikstofmonoxide activeert vervolgens het enzym guanylaatcyclase, wat resulteert in een verhoogde productie van cyclisch guanosine monofosfaat (cGMP).
Deze stof zorgt ervoor dat de gladde spieren in het corpus cavernosum zich ontspannen, waardoor dit zich kan vullen met bloed.
Sildenafil is een krachtige en selectieve remmer van cGMP-specifieke fosfodiësterase van het type 5 (PDE5) in het corpus cavernosum, dat verantwoordelijk is voor de afbraak van cGMP.
Sildenafil grijpt perifeer aan bij het verkrijgen van een erectie.
Sildenafil heeft geen direct relaxerend effect op geïsoleerd humaan corpus cavernosum-weefsel, maar bevordert het relaxerende effect van NO op dit weefsel aanzienlijk.
Wanneer bij seksuele stimulatie de NO/cGMP-route wordt geactiveerd, leidt de remming van PDE5 door sildenafil tot verhoogde cGMP-spiegels in het corpus cavernosum.
Seksuele stimulatie is daarom nodig om het farmacologische effect van sildenafil te bewerkstelligen.
In vitro onderzoek heeft aangetoond dat sildenafil selectief is voor PDE5, dat betrokken is bij het erectieproces.
Het effect op PDE5 is sterker dan op andere bekende fosfodiësterasen.
Het is verder 10 keer selectiever voor PDE5 dan voor PDE6, betrokken bij de fototransductie in de retina.
Bij maximaal aanbevolen doses is de selectiviteit voor PDE5 80 maal groter dan voor PDE1, en meer dan 700 maal groter dan voor PDE2, 3, 4, 7, 8, 9, 10 en 11.
Sildenafil is met name meer dan 4.000 maal selectiever voor PDE5 dan voor PDE3, de cAMP-specifieke fosfodiësterase-isovorm die betrokken is bij de regulering van de cardiale contractiliteit.
Twee klinische studies zijn specifiek ontworpen om de periode te bestuderen na dosering, gedurende welke sildenafil een erectie kan veroorzaken in antwoord op seksuele stimulatie.
In een penis- plethysmografie (RigiScan) studie met nuchtere patiënten die sildenafil toegediend kregen was de tijd tot aanvang van werking bij patiënten die een erectie kregen met een rigiditeit van 60% (voldoende voor geslachtsgemeenschap) 25 minuten (bereik:
12-37 minuten).
In een aparte RigiScan studie was sildenafil nog in staat een erectie te veroorzaken als reactie op seksuele stimulatie tot 4 à 5 uur na de dosistoediening.
Sildenafil veroorzaakt milde en voorbijgaande verlaging van de bloeddruk, in de meerderheid van de gevallen leidt dit niet tot klinische effecten.
De gemiddelde maximale afname in systolische bloeddruk, gemeten in liggende positie, na orale inname van 100 mg sildenafil was 8,4 mmHg.
De overeenkomende verandering in diastolische bloeddruk was 5,5 mmHg, gemeten in liggende positie.
Deze afname van de bloeddruk is consistent met het vaatverwijdende effect van sildenafil, mogelijk veroorzaakt door toename van cGMP in het gladde spierweefsel.
Eenmalige orale doseringen tot 100 mg sildenafil lieten geen klinisch relevante effecten op het ECG zien bij gezonde vrijwilligers.
In een studie naar de hemodynamische effecten van een eenmalige orale toediening van 100 mg sildenafil bij 14 patiënten met ernstige coronaire hartziekten (> 70% vernauwing van tenminste één kransslagader) daalde de gemiddelde systolische en diastolische bloeddruk in rust respectievelijk met 7% en 6%, vergeleken met de basislijn.
De gemiddelde pulmonale systolische bloeddruk daalde met 9%.
Sildenafil had geen effect op het hartminuutvolume en verminderde de bloedstroom door de vernauwde kransslagaders niet.
Bij een dubbelblind, placebogecontroleerd onderzoek met 144 patiënten met erectiestoornissen en een stabiele angina, die hun reguliere anti-angina medicatie (uitgezonderd nitraten) innamen en die werden onderworpen aan fysieke inspanningen totdat een beperkte angina optrad, werden er geen klinisch relevante tijdsverschillen tussen de sildenafil- en de placebogroep opgemeten.
9 Milde veranderingen van voorbijgaande aard in kleurdiscriminatie (blauw/groen) zijn in sommige gevallen gezien 1 uur na inname van een 100 mg dosis, 2 uur na inname waren deze effecten niet meer meetbaar.
Er werd hiervoor gebruik gemaakt van de Farnsworth-Munsell 100 kleurschakerings- test.
Het veronderstelde mechanisme voor deze verandering in kleurdiscriminatie is gerelateerd aan de remming van PDE6, wat betrokken is bij de fototransductiecascade van de retina.
Sildenafil heeft geen effect op het gezichtsvermogen of contrastgevoeligheid.
In een kleinschalige, placebo gecontroleerde studie bij patiënten met vastgestelde maculaire degeneratie op jonge leeftijd (n=9), toonde sildenafil (enkele dosis, 100 mg) geen significante verschillen in de uitgevoerde visuele testen (visuele scherpte, macula onderzoek, kleurdiscriminatie met gesimuleerd verkeerslicht, Humphrey perimeter en fotostress).
Er was geen effect op de motiliteit of de morfologie van het sperma bij gezonde vrijwilligers na een eenmalige orale dosis van 100 mg sildenafil.
Meer informatie over klinisch onderzoek In klinisch onderzoek is sildenafil toegediend aan meer dan 8000 patiënten in de leeftijd van 19 tot 87 jaar.
De volgende patiëntengroepen waren vertegenwoordigd: ouderen (19,9%), patiënten met hypertensie (30,9%), diabetes mellitus (20,3%), ischemische hartziekte (5,8%), hyperlipidemie (19,8%), ruggenmergbeschadiging (0,6%), depressie (5,2%), transurethrale resectie van de prostaat (3,7%), radicale prostatectomie (3,3%).
De volgende groepen waren niet goed vertegenwoordigd of uitgesloten van het klinisch onderzoek: patiënten die net een bekkenoperatie hadden ondergaan, patiënten in de fase na radiotherapie, patiënten met ernstige nier- of leverfunctiestoornissen en patiënten met bepaalde cardiovasculaire condities (zie hoofdstuk 4.3).
In studies met vaste doses was het aantal patiënten dat een erectieverbetering tijdens de behandeling meldde 62% (25 mg), 74% (50 mg) en 82% (100 mg), vergeleken met 25% in de placebogroep.
In gecontroleerd klinisch onderzoek was de incidentie van stopzetting van de behandeling met sildenafil laag en vergelijkbaar met placebo.
Over alle studies genomen, was het percentage patiënten dat met sildenafil werd behandeld en verbetering meldde: bij psychogene erectiestoornissen (84%), bij gemengde erectiestoornissen (77%), bij organische erectiestoornissen (68%), bij ouderen (67%), bij diabetes mellitus (59%), bij ischemische hartziekten (69%), bij hypertensie (68%), bij transurethrale resectie van de prostaat (61%), bij radicale prostatectomie (43%), bij ruggenmergbeschadiging (83%), bij depressie (75%).
De veiligheid en effectiviteit van sildenafil bleven gehandhaafd gedurende het lange- termijnonderzoek.
5.2 Farmacokinetische gegevens
Absorptie:
Sildenafil wordt snel geabsorbeerd.
Maximale plasmaconcentraties worden bereikt binnen 30 tot 120 minuten (mediaan:
60 minuten) na orale toediening in een nuchtere toestand.
De gemiddelde absolute biologische beschikbaarheid na orale toediening is 41% (bereik:
25-63%).
Na orale inname van sildenafil, binnen de aanbevolen doses (25-100 mg), nemen de AUC en de Cmax proportioneel toe met de doses.
Wanneer sildenafil wordt ingenomen tijdens een maaltijd, vermindert de absorptiesnelheid met een gemiddelde vertraging van de tmax met 60 minuten en een gemiddelde verlaging van de Cmax met 29%.
Verdeling:
Het gemiddelde distributievolume tijdens steady-state (Vss) van sildenafil bedraagt 105 l, hetgeen de verdeling over de weefsels aangeeft.
Na een enkele orale toediening van 100 mg is de gemiddelde maximale totale plasmaconcentratie van sildenafil ongeveer 440 ng/ml (variatiecoëfficiënt 40%).
Daar sildenafil (en zijn belangrijkste circulerende N-desmethyl-metaboliet) voor 96% plasma- eiwitgebonden is, resulteert dit in een gemiddelde maximale vrije sildenafil plasmaconcentratie van 18 ng/ml (38 nM).
De eiwitbinding is onafhankelijk van de totale concentraties van het geneesmiddel.
10 Bij gezonde vrijwilligers die sildenafil (100 mg, enkele doses) kregen toegediend, is 90 minuten na toediening minder dan 0,0002% (gemiddeld 188 ng) van de toegediende dosis aangetroffen in het ejaculaat.
Metabolisme:
Sildenafil wordt voornamelijk gemetaboliseerd door de hepatische microsomale iso-enzymen CYP3A4 (hoofdroute) en CYP2C9 (nevenroute).
De belangrijkste circulerende metaboliet ontstaat door N-demethylering van sildenafil.
Het fosfodiësterase-selectiviteitsprofiel van deze metaboliet is vergelijkbaar met dat van sildenafil en het heeft in vergelijking met de moederstof een in vitro werkzaamheid voor PDE5 van ongeveer 50%.
De plasmaconcentraties van deze metaboliet zijn ongeveer 40% van de plasma-sildenafilconcentraties.
De N-desmethyl-metaboliet wordt verder gemetaboliseerd, met een eliminatiehalfwaardetijd van circa 4 uur.
Eliminatie:
De totale lichaamsklaring van sildenafil is 41 l/u, met een eliminatiehalfwaardetijd van 3-5 uur.
Na orale of intraveneuze toediening wordt sildenafil voor het grootste deel als metaboliet in de faeces uitgescheiden (ongeveer 80% van de oraal toegediende dosis) en in mindere mate via de urine (ongeveer 13% van de oraal toegediende dosis).
Farmacokinetiek bij speciale patiëntencategorieën
Ouderen:
Bij gezonde oudere vrijwilligers (65 jaar en ouder) was sprake van een verminderde klaring van sildenafil, resulterend in ongeveer 90% hogere plasmaconcentraties van sildenafil en de actieve N- desmethyl-metaboliet vergeleken met de concentraties die bij gezonde jongere vrijwilligers (18-45 jaar) werden aangetroffen.
Daar leeftijdsverschillen zich uiten in verschillen in plasma-eiwitbinding, neemt de plasmaconcentratie van vrij sildenafil met ongeveer 40% toe.
Nierfunctiestoornissen:
Bij vrijwilligers met een lichte tot matige nierfunctiestoornis (creatinineklaring = 30-80 ml/min) veranderde de farmacokinetiek van sildenafil, na toediening van een enkelvoudige orale dosis van 50 mg niet.
De gemiddelde AUC en Cmax van de N-desmethyl-metaboliet nam toe met respectievelijk 126% en 73%, vergeleken met in leeftijd vergelijkbare vrijwilligers zonder nierfunctiestoornissen.
Door grote inter-individuele variabiliteit zijn deze verschillen echter niet statistisch significant.
Bij vrijwilligers met ernstige nierfunctiestoornissen (creatinineklaring < 30 ml/min) verminderde de klaring van sildenafil, wat leidde tot een gemiddelde verhoging van de AUC (100%) en de Cmax (88%) vergeleken met vrijwilligers van dezelfde leeftijd zonder nierfunctiestoornis.
Bovendien zijn de AUC en de Cmax van de N-desmethyl-metaboliet ook significant verhoogd met respectievelijk 79% en 200%.
Leverfunctiestoornissen:
Bij vrijwilligers met milde tot matige levercirrose (Child-Pugh- A en B) was de klaring van sildenafil verminderd, wat leidde tot een verhoging van de AUC (84%) en de Cmax (47%) vergeleken met vrijwilligers van dezelfde leeftijd zonder leverfunctiestoornis.
De farmacokinetiek van sildenafil bij patiënten met ernstige leverfunctiestoornissen is niet onderzocht.
5.3 Gegevens uit het preklinisch veiligheidsonderzoek
Niet-klinische gegevens uit conventionele studies ter bestudering van de farmacologische veiligheid, toxiciteit bij herhaalde doseringen, genotoxiciteit, carcinogeniteit en toxiciteit bij reproductie, brachten geen speciale gevaren voor de mens aan het licht.
6.
FARMACEUTISCHE GEGEVENS
6.1 Lijst van hulpstoffen
11 Tabletkern: microkristallijne cellulose, calciumwaterstoffosfaat (anhydraat), natriumcroscarmellose, magnesiumstearaat.
Filmomhulling: hypromellose, titaandioxide (E171), lactose, triacetine, indigokarmijn aluminiumlak (E132).
6.2 Gevallen van onverenigbaarheid
Niet van toepassing.
6.3 Houdbaarheid
5 jaar.
6.4 Speciale voorzorgsmaatregelen bij bewaren
Bewaren beneden 30°C.
Bewaren in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen vocht.
6.5 Aard en inhoud van de verpakking
PVC/aluminiumfolie blisters in doosje van 2, 4, 8 of 12 tabletten.
Het kan voorkomen dat niet alle verpakkingsgrootten in de handel worden gebracht.
6.6 Speciale voorzorgsmaatregelen voor het verwijderen en andere instructies
Geen bijzondere vereisten.
7.
HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Pfizer Limited, Sandwich, Kent CT13 9NJ, Verenigd Koninkrijk.
8.
NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/98/077/002-004 EU/1/98/077/013
9.
DATUM VAN EERSTE VERGUNNING/HERNIEUWING VAN DE VERGUNNING
Datum van eerste vergunning:14 september 1998 Datum van laatste vernieuwing:
26 augustus 2008
10.
DATUM VAN HERZIENING VAN DE TEKST
Gedetailleerde informatie over dit product is beschikbaar op de website van het Europese Geneesmiddelen Bureau (EMEA) http://www.emea.europa.eu /
12 1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
VIAGRA 50 mg filmomhulde tabletten
2.
KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING
Elk tablet bevat 50 mg sildenafil, als citraat.
Hulpstof: lactose Voor een volledige lijst van hulpstoffen, zie 6.1.
3.
FARMACEUTISCHE VORM
Filmomhulde tablet.
Blauwe filmomhulde, afgeronde diamantvormige tabletten, gemerkt met aan de ene zijde “ PFIZER” en aan de andere “ VGR 50”.
4.
KLINISCHE GEGEVENS
4.1 Therapeutische indicaties
Behandeling van mannen met erectiestoornissen, dit is het onvermogen een erectie te krijgen en te behouden, voldoende voor bevredigende seksuele activiteit.
Voor de werkzaamheid van VIAGRA is seksuele prikkeling noodzakelijk.
4.2 Dosering en wijze van toediening
Voor oraal gebruik.
Gebruik door volwassenen:
De aanbevolen dosis is 50 mg, in te nemen naar behoefte ongeveer één uur voorafgaand aan seksuele activiteit.
Op grond van de effectiviteit en de tolerantie kan de dosis worden verhoogd tot 100 mg of worden verlaagd naar 25 mg.
De maximaal aanbevolen dosis is 100 mg.
De maximaal aanbevolen doseringsfrequentie is éénmaal per dag.
Wanneer VIAGRA tegelijk met voedsel wordt ingenomen kan, ten opzichte van een nuchtere toestand, het intreden van de werking worden vertraagd (zie hoofdstuk 5.2).
Gebruik door ouderen:
Een aanpassing van de dosering is bij ouderen niet nodig.
Gebruik bij patiënten met verminderde nierfunctie:
De aanbevolen doseringen beschreven bij ‘ Gebruik door volwassenen’ zijn van toepassing op patiënten met lichte tot matige nierfunctiestoornissen (creatinineklaring = 30-80 ml/min).
Daar de klaring van sildenafil verminderd is bij patiënten met ernstige nierfunctiestoornissen (creatinineklaring < 30 ml/min) dient een dosering van 25 mg te worden overwogen.
Gebaseerd op de effectiviteit en de tolerantie, kan de dosis worden verhoogd tot 50 mg en 100 mg.
Gebruik bij patiënten met verminderde leverfunctie:
Daar de klaring van sildenafil is verminderd bij patiënten met leverfunctiestoornissen (zoals cirrose), dient een dosis van 25 mg te worden overwogen.
Gebaseerd op de effectiviteit en de tolerantie, kan de dosis worden verhoogd tot 50 mg en 100 mg.
13 Gebruik bij kinderen en adolescenten:
VIAGRA is niet geïndiceerd voor personen beneden 18 jaar.
Gebruik bij patiënten die andere geneesmiddelen gebruiken:
Met uitzondering van ritonavir, waarvoor gelijktijdige toediening met sildenafil niet wordt aanbevolen (zie hoofdstuk 4.4), dient een startdosis van 25 mg te worden overwogen bij patiënten die gelijktijdig worden behandeld met CYP3A4-remmers (zie hoofdstuk 4.5).
Om de kans op het ontwikkelen van orthostatische hypotensie te minimaliseren dienen patiënten stabiel op alfablokkertherapie te zijn ingesteld voordat wordt begonnen met de sildenafil behandeling.
Bovendien dient aanvang van de sildenafilbehandeling met een dosering van 25 mg te worden overwogen (zie hoofdstukken 4.4 en 4.5).
4.3 Contra-indicaties
Overgevoeligheid voor het werkzame bestanddeel of voor één van de hulpstoffen.
In overeenstemming met zijn bekende effect op het stikstofmonoxide/cyclisch guanosinemonofosfaat (cGMP) mechanisme (zie hoofdstuk 5.1), heeft sildenafil versterking van het hypotensieve effect van nitraten laten zien.
Gelijktijdige toediening van stoffen die stikstofmonoxide afgeven (zoals amylnitriet) of nitraten, ongeacht welke vorm, is daarom gecontraïndiceerd.
Geneesmiddelen voor de behandeling van erectiestoornissen, waaronder sildenafil, dienen niet gebruikt te worden door mannen voor wie seksuele activiteit wordt afgeraden (bijvoorbeeld patiënten met ernstige cardiovasculaire stoornissen zoals instabiele angina of ernstig hartfalen).
VIAGRA is gecontraïndiceerd bij patiënten met visusverlies in één oog als gevolg van een niet- arterieel anterieur ischemisch oogzenuwlijden (non-arteritic anterior ischaemic optic neuropathy, NAION), ongeacht of dit voorval gerelateerd was aan eerdere blootstelling aan een PDE5-remmer of niet (zie rubriek 4.4).
De veiligheid van sildenafil is niet onderzocht in de volgende patiëntengroepen en daarom is het gebruik gecontraïndiceerd bij: patiënten met ernstige leverfunctiestoornis, patiënten met hypotensie (bloeddruk < 90/50 mmHg), patiënten die recent een beroerte of een myocardinfarct hebben doorgemaakt en bij patiënten met erfelijke degeneratieve retinale stoornissen, zoals retinitis pigmentosa (een minderheid van deze patiënten heeft een genetische afwijking van retinale fosfodiësterases).
4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik
Er dient een anamnese te worden afgenomen en lichamelijk onderzoek te worden uitgevoerd om de diagnose erectiestoornis te bevestigen en om eventuele onderliggende oorzaken vast te stellen, voordat farmacologische behandeling wordt overwogen.
Er is een gering cardiaal risico verbonden aan seksuele activiteit.
Daarom dienen artsen te overwegen de cardiovasculaire conditie van patiënten te onderzoeken vóór aanvang van de behandeling van erectiestoornissen.
Sildenafil heeft vaatverwijdende eigenschappen, waardoor milde en voorbijgaande verlaging van de bloeddruk kan optreden (zie hoofdstuk 5.1).
Voordat sildenafil wordt voorgeschreven, dienen artsen zorgvuldig te overwegen of hun patiënten, met bepaalde onderliggende aandoeningen, niet gewenste gevolgen kunnen ondervinden door dergelijke vaatverwijdende effecten; vooral in combinatie met seksuele activiteit.
Patiënten die gevoeliger zijn voor vaatverwijders zijn onder andere patiënten met linker ventrikel outflow obstructie (zoals aorta stenose, hypertrofe obstructieve cardiomyopathie) of met het zeldzame syndroom van multipel systeem atrofie wat zich uit als ernstig gestoorde autonome controle van de bloeddruk.
14 VIAGRA versterkt het hypotensieve effect van nitraten (zie hoofdstuk 4.3).
Ernstige cardiovasculaire voorvallen, waaronder myocardinfarct, instabiele angina, plotselinge hartdood, ventriculaire aritmie, cerebrovasculaire hemorragie, transiënte ischemische aanvallen, hypertensie en hypotensie zijn in post-marketing surveillance gemeld in de tijdsspanne waarin VIAGRA gebruikt werd.
De meeste maar niet al deze patiënten vertoonden preëxistente cardiovasculaire risicofactoren.
Vele voorvallen traden op tijdens of kort na seksuele activiteit en sommige kort na gebruik van VIAGRA zonder seksuele activiteit.
Het is onmogelijk om na te gaan of deze voorvallen rechtstreeks verband houden met deze of andere factoren.
Geneesmiddelen voor de behandeling van erectiestoornissen, waaronder sildenafil, moeten voorzichtig worden toegepast bij patiënten met anatomische deformatie van de penis (zoals angulatie, fibrose van de corpora cavernosa of de ziekte van Peyronie) of bij patiënten met aandoeningen die kunnen predisponeren tot het optreden van priapisme (zoals sikkelcelanemie, multipel myeloom of leukemie).
De veiligheid en werkzaamheid van sildenafil in combinatie met andere behandelingswijzen van erectiestoornissen zijn niet onderzocht.
Daarom wordt het gebruik van dergelijke combinaties afgeraden.
Visusstoornissen en voorvallen van non-arteritic anterior ischaemic optic neuropathy zijn gemeld in relatie met de inname van sildenafil en andere PDE5-remmers.
De patiënt dient te worden geadviseerd, om in geval van een plotselinge visusstoornis het gebruik van VIAGRA stop te zetten en onmiddellijk een arts te raadplegen (zie rubriek 4.3).
Gelijktijdige toediening van sildenafil met ritonavir wordt niet aangeraden (zie hoofdstuk 4.5).
Voorzichtigheid is geboden wanneer sildenafil wordt toegediend aan patiënten die een alfablokker gebruiken, aangezien de gelijktijdige toediening tot symptomatische hypotensie kan leiden bij enkele individuen die hier gevoelig voor zijn (zie hoofdstuk 4.5).
De kans hierop is het grootst binnen 4 uur na toediening van sildenafil.
Om de kans op het ontwikkelen van orthostatische hypotensie te minimaliseren dienen patiënten hemodynamisch stabiel op alfablokkertherapie te zijn ingesteld voordat wordt begonnen met de sildenafilbehandeling.
Starten van de sildenafilbehandeling met een dosering van 25 mg dient te worden overwogen (zie hoofdstuk 4.2).
Bovendien dienen artsen hun patiënten te adviseren wat ze moeten doen wanneer er symptomen van orthostatische hypotensie ontstaan.
Onderzoek met menselijke bloedplaatjes toont aan dat sildenafil de anticoagulerende werking van natriumnitroprusside in vitro versterkt.
Er is geen informatie beschikbaar omtrent de veiligheid van sildenafil voor patiënten met bloedingstoornissen of een actief peptisch ulcus.
Daarom dient sildenafil alleen te worden toegediend aan deze patiënten na zorgvuldige afweging van de voordelen en de risico's.
De filmomhulling van de VIAGRA-tablet bevat lactose.
VIAGRA dient niet te worden toegediend aan mannen met zeldzame erfelijke aandoeningen van galactose-intolerantie, Lapp lactase deficiëntie of glucose-galactose malabsorptie.
VIAGRA is niet geïndiceerd voor gebruik door vrouwen.
4.5 Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie
Invloeden van andere geneesmiddelen op sildenafil
In vitro onderzoek:
Sildenafil wordt hoofdzakelijk gemetaboliseerd via het cytochroom P450 (CYP) iso-enzym 3A4
15 (hoofdroute) en 2C9 (nevenroute).
Om die reden kunnen remmers van deze iso-enzymen de klaring van sildenafil verminderen.
In vivo onderzoek:
Populatiefarmacokinetische analyse van de gegevens uit klinische studies gaf aan dat de sildenafilklaring werd verminderd bij een gelijktijdige toediening van CYP3A4-remmers (zoals ketoconazol, erytromycine en cimetidine).
Alhoewel er geen toename van ongewenste voorvallen in deze patiënten werd gezien wanneer sildenafil tegelijkertijd met een CYP3A4-remmer werd toegediend, dient een startdosis van 25 mg te worden overwogen.
Gelijktijdige toediening van de HIV-proteaseremmer ritonavir, die een zeer sterke remmer is van P450, bij een steady state (500 mg tweemaal daags) met sildenafil (100 mg, enkele dosis) resulteerde in een 300% (4-voudige) verhoging van de Cmax van sildenafil en een 1.000% (11-voudige) verhoging van de AUC van de sildenafil-plasmaspiegels.
Na 24 uur waren de plasmaspiegels van sildenafil nog steeds ongeveer 200 ng/ml, vergeleken met ongeveer 5 ng/ml wanneer sildenafil alleen werd toegediend.
Dit is in overeenstemming met de uitgesproken effecten van ritonavir op een groot aantal substraten van het cytochroom P450.
Sildenafil had geen effect op de farmacokinetiek van ritonavir.
Gebaseerd op deze farmacokinetische resultaten wordt gelijktijdige toediening van sildenafil met ritonavir niet aanbevolen (zie hoofdstuk 4.4) en in geen geval mag de maximale dosis van sildenafil 25 mg per 48 uur overschrijden.
Gelijktijdige toediening van de HIV-proteaseremmer saquinavir, een CYP3A4-remmer, bij steady state (1200 mg driemaal daags) met sildenafil (100 mg, enkele dosis) resulteerde in een 140% stijging van de Cmax van sildenafil en een 210% stijging van de AUC van sildenafil.
Sildenafil had geen effect op de farmacokinetiek van saquinavir (zie hoofdstuk 4.2).
Van sterkere CYP3A4-remmers, zoals ketoconazol en itraconazol zou een groter effect verwacht kunnen worden.
Wanneer een enkele 100 mg dosis sildenafil wordt toegediend met erytromycine, een specifieke CYP3A4-remmer, bij steady state (500 mg tweemaal daags, gedurende 5 dagen), werd een stijging van 182% gezien van de systemische sildenafil-blootstelling (AUC).
In normale gezonde mannelijke vrijwilligers was er geen bewijs voor een effect van azitromycine (500 mg per dag, gedurende 3 dagen) op de AUC, Cmax, tmax, eliminatiesnelheidsconstante of de afgeleide halfwaardetijd van sildenafil of zijn belangrijkste circulerende metaboliet.
Cimetidine (800 mg), een cytochroom P450- remmer en een niet-specifieke CYP3A4-remmer, veroorzaakte een stijging van de sildenafil- plasmaconcentraties met 56%, wanneer het gelijktijdig met sildenafil (50 mg) werd toegediend aan gezonde vrijwilligers.
Grapefruit(pompelmoes)sap is een zwakke remmer van het CYP3A4-metabolisme in de darmwand en kan een lichte stijging van de sildenafil-plasmaspiegels veroorzaken.
Een enkelvoudige dosis antacidum (magnesiumhydroxide/aluminiumhydroxide) had geen invloed op de biologische beschikbaarheid van sildenafil.
Alhoewel er niet voor alle geneesmiddelen specifieke interactiestudies zijn uitgevoerd, bleek uit populatiefarmacokinetische analyses geen effect op de farmacokinetiek van sildenafil wanneer gelijktijdig geneesmiddelen werden gegeven uit de groep van CYP2C9-remmers (zoals tolbutamide, warfarine en fenytoïne), van CYP2D6-remmers (zoals selectieve serotonine-heropnameremmers, tricyclische antidepressiva), thiazide- en verwante diuretica, lis- en kaliumsparende diuretica, angiotensine converterend enzymremmers, calciumblokkers, bèta-adrenoreceptorantagonisten of middelen die het CYP450-metabolisme induceren (zoals rifampicine, barbituraten).
Nicorandil is een hybride van een kaliumkanaalactivator en nitraat.
Door de nitraatcomponent kan de stof een ernstige interactie met sildenafil hebben.
Invloeden van sildenafil op andere geneesmiddelen
16 In vitro onderzoek:
Sildenafil is een zwakke remmer van cytochroom P450 in de isovormen 1A2, 2C9, 2C19, 2D6, 2E1 en 3A4 (IC50 > 150 µM).
Gezien de maximale plasmaconcentraties van sildenafil van ongeveer 1 µM na inname van de aanbevolen dosis, is het onwaarschijnlijk dat VIAGRA de klaring zal veranderen van substraten voor deze iso-enzymen.
Er zijn geen gegevens over de interactie van sildenafil met niet-specifieke fosfodiësteraseremmers, zoals theofylline of dipyridamol.
In vivo onderzoek:
In overeenstemming met het effect op het stikstofoxide/cGMP mechanisme (zie hoofdstuk 5.1), gaf sildenafil een potentiëring van de hypotensieve effecten van nitraten.
Gelijktijdige toediening van middelen die stikstofoxide afgeven of nitraten, in welke vorm dan ook, is daarom gecontraïndiceerd (zie hoofdstuk 4.3).
Gelijktijdige toediening van sildenafil aan patiënten die alfablokkertherapie krijgen kan mogelijk leiden tot symptomatische hypotensie bij enkele individuen die hier gevoelig voor zijn.
De kans hierop is het grootst binnen 4 uur na toediening van sildenafil (zie hoofdstukken 4.2 en 4.4). In drie specifieke geneesmiddelinteractiestudies werden de alfablokker doxazosine (4 mg en 8 mg) en sildenafil (25 mg, 50 mg of 100 mg) gelijktijdig toegediend aan patiënten met benigne prostaathyperplasie (BPH) die stabiel waren ingesteld op doxazosinetherapie.
In deze studiepopulaties werden gemiddelde additionele bloeddrukdalingen in liggende positie waargenomen van respectievelijk 7/7 mmHg, 9/5 mmHg and 8/4 mmHg en gemiddelde additionele bloeddrukdalingen in stand van respectievelijk 6/6 mmHg, 11/4 mmHg en 4/5 mmHg.
Wanneer sildenafil en doxazosine gelijktijdig werden toegediend aan patiënten die stabiel waren ingesteld op doxazosinetherapie, waren er zelden meldingen van patiënten die symptomatische orthostatische hypotensie hadden ondervonden.
Deze meldingen omvatten duizeligheid en een licht gevoel in het hoofd, maar geen syncope.
Er werden geen significante interacties aangetoond wanneer sildenafil (50 mg) gelijktijdig werd toegediend met tolbutamide (250 mg) of warfarine (40 mg), die beide worden gemetaboliseerd door CYP2C9.
Sildenafil (50 mg) versterkte de toename van de bloedingstijd veroorzaakt door acetylsalicylzuur (150 mg) niet.
Sildenafil (50 mg) versterkte het hypotensieve effect van alcohol bij gezonde vrijwilligers met een gemiddelde maximum alcoholconcentratie in bloed van 80 mg/dl niet.
Samenvoegen van de gegevens betreffende de volgende klassen antihypertensiva: diuretica, bètablokkers, ACE-remmers, angiotensine II antagonisten, antihypertensiva (vasodilatoire en centraal werkende), adrenerge neuronblokkers, calciumantagonisten en alfa-adrenerge receptorblokkers gaf geen verschil in het bijwerkingenprofiel van patiënten die sildenafil toegediend kregen in vergelijking met patiënten behandeld met placebo.
In een specifieke interactiestudie werd sildenafil (100 mg) gelijktijdig met amlodipine toegediend aan hypertensiepatiënten.
Er werd een additionele systolische bloeddrukdaling waargenomen, in liggende positie, van 8 mmHg.
De corresponderende additionele diastolische bloeddrukdaling, gemeten in liggende positie was 7 mmHg.
Deze additionele bloeddrukdaling was in dezelfde orde van grootte als die gezien na toediening van alleen sildenafil aan gezonde vrijwilligers (zie hoofdstuk 5.1).
Sildenafil (100 mg) had geen effect op de steady state-farmacokinetiek van de HIV-proteaseremmers saquinavir en ritonavir, welke beide CYP3A4-substraten zijn.
4.6 Zwangerschap en borstvoeding
VIAGRA is niet geïndiceerd voor gebruik door vrouwen.
17 Er zijn geen relevante bijwerkingen met betrekking tot de voortplanting gevonden in studies met ratten en konijnen na orale toediening van sildenafil.
4.7 Beïnvloeding van de rijvaardigheid en van het vermogen om machines te bedienen
Er is geen onderzoek verricht met betrekking tot de effecten op de rijvaardigheid en op het vermogen om machines te bedienen.
Daar duizeligheid en veranderingen van het gezichtsvermogen zijn gerapporteerd in het klinisch onderzoek met sildenafil, dienen patiënten zich bewust te zijn van de manier waarop ze op VIAGRA reageren, voordat zij gaan rijden of machines gaan bedienen.
4.8 Bijwerkingen
Het veiligheidsprofiel van VIAGRA is gebaseerd op 8691 patiënten die de aanbevolen dosering ontvingen in 67 placebo-gecontroleerde klinische studies.
De vaakst gerapporteerde bijwerkingen in klinische studies bij patiënten die met sildenafil werden behandeld, waren hoofdpijn, blozen, dyspepsie, visusstoornissen, verstopte neus, duizeligheid en afwijkingen in het kleurenzien.
Bijwerkingen uit post-marketing surveillance zijn tijdens een geschatte periode > 9 jaar bijeengebracht.
Aangezien niet alle bijwerkingen aan de Houder van de vergunning voor het in de handel brengen worden gemeld en worden opgenomen in de veiligheidsdatabank, kunnen de frequenties van deze reacties niet betrouwbaar worden vastgesteld.
In onderstaande tabel zijn alle medisch belangrijke bijwerkingen, die optraden in klinische studies met een incidentie groter dan bij placebo, gerangschikt per systeem/orgaanklasse en frequentie (zeer vaak (≥ 1/10), vaak (≥ 1/100 tot ≤ 1/10), soms (≥ 1/1.000 tot ≤ 1/100), zelden (≥ 1/10.000 tot ≤ 1/1.000).
Daarnaast is de frequentie van medisch belangrijke bijwerkingen, gerapporteerd uit post-marketing ervaring, opgenomen als niet bekend.
Tabel 1:
Medisch belangrijke bijwerkingen, gerapporteerd met een incidentie groter dan bij placebo in gecontroleerde klinische studies, en medisch belangrijke bijwerkingen, gerapporteerd uit post-marketing surveillance.
Systeem/Orgaanklasse Immuunsysteemaandoeningen
Bijwerkingen
Zelden Zenuwstelselaandoeningen
Overgevoeligheidsreacties
Zeer vaak Vaak Soms Zelden Niet bekend Oogaandoeningen
Hoofdpijn Duizeligheid Slaperigheid, hypoesthesie Cerebrovasculair accident, syncope Transiënte ischemische aanvallen, convulsie, herhaald optreden van convulsie
Vaak
Visusstoornissen, afwijkingen in het kleurenzien Aandoeningen van het oogbindvlies,
Soms
oogaandoeningen, traanaandoeningen, andere oogaandoeningen Non-arteritic anterior ischaemic optic neuropathy
Niet bekend
(NAION), retinale bloedvatocclusie, gezichtsvelddefect
Evenwichtsorgaan- en ooraandoeningen
Vertigo, tinnitus
18 Soms Doofheid * Zelden Bloedvataandoeningen Vaak Zelden
Blozen Hypertensie, hypotensie
Hartaandoeningen Soms Zelden Niet bekend
Hartkloppingen, tachycardie Myocardinfarct, atriumfibrilleren Ventriculaire aritmie, instabiele angina, plotselinge hartdood
Ademhalingsstelsel-, borstkas- en
mediastinumaandoeningen Vaak Zelden
Verstopte neus Epistaxis
Maagdarmstelselaandoeningen Vaak Soms
Dyspepsie Braken, misselijkheid, droge mond
Huid en onderhuidaandoeningen Soms Skeletspierstelsel- en
Huiduitslag
bindweefselaandoeningen Soms
Myalgie
Voortplantingsstelsel- en borstaandoeningen Niet bekend Algemene aandoeningen en
Priapisme, lang aanhoudende erectie
toedieningsplaatsstoornissen Soms
Borstpijn, vermoeidheid
Onderzoeken Soms
Verhoogde hartslag
* Ooraandoeningen: plotselinge doofheid.
Plotselinge vermindering of verlies van gehoor is in een klein aantal gevallen na het op de markt komen en in klinische studies gerapporteerd bij het gebruik van alle PDE5-remmers waaronder sildenafil.
4.9 Overdosering
In onderzoeken bij vrijwilligers met eenmalige doseringen tot 800 mg waren de bijwerkingen vergelijkbaar met die bij lagere doseringen, zij het ernstiger en met een toegenomen incidentie.
Doses van 200 mg gaven geen toename van de effectiviteit maar verhoogden de incidentie van bijwerkingen (hoofdpijn, blozen, duizeligheid, dyspepsie, verstopte neus en veranderingen van het gezichtsvermogen).
Bij overdosering moeten de noodzakelijke standaard ondersteunende maatregelen worden getroffen.
Nierdialyse zal de klaring van sildenafil waarschijnlijk niet kunnen versnellen, aangezien sildenafil zich sterk bindt aan plasma-eiwitten en niet via de urine wordt geëlimineerd.
5.
FARMACOLOGISCHE EIGENSCHAPPEN
5.1 Farmacodynamische eigenschappen
Farmacotherapeutische categorie:
Geneesmiddelen gebruikt bij erectiestoornissen.
ATC Code:
G04B E03.
19 Sildenafil is een orale therapie voor erectiestoornissen.
In natuurlijke situaties, dat wil zeggen bij seksuele prikkeling, herstelt het een verminderde erectiele functie door de bloedtoevoer naar de penis te verhogen.
Het fysiologische mechanisme dat verantwoordelijk is voor de erectie van de penis, impliceert de stikstofmonoxidevrijzetting (NO) in het corpus cavernosum tijdens seksuele stimulatie.
Het stikstofmonoxide activeert vervolgens het enzym guanylaatcyclase, wat resulteert in een verhoogde productie van cyclisch guanosine monofosfaat (cGMP).
Deze stof zorgt ervoor dat de gladde spieren in het corpus cavernosum zich ontspannen, waardoor dit zich kan vullen met bloed.
Sildenafil is een krachtige en selectieve remmer van cGMP-specifieke fosfodiësterase van het type 5 (PDE5) in het corpus cavernosum, dat verantwoordelijk is voor de afbraak van cGMP.
Sildenafil grijpt perifeer aan bij het verkrijgen van een erectie.
Sildenafil heeft geen direct relaxerend effect op geïsoleerd humaan corpus cavernosum-weefsel, maar bevordert het relaxerende effect van NO op dit weefsel aanzienlijk.
Wanneer bij seksuele stimulatie de NO/cGMP-route wordt geactiveerd, leidt de remming van PDE5 door sildenafil tot verhoogde cGMP-spiegels in het corpus cavernosum.
Seksuele stimulatie is daarom nodig om het farmacologische effect van sildenafil te bewerkstelligen.
In vitro onderzoek heeft aangetoond dat sildenafil selectief is voor PDE5, dat betrokken is bij het erectieproces.
Het effect op PDE5 is sterker dan op andere bekende fosfodiësterasen.
Het is verder 10 keer selectiever voor PDE5 dan voor PDE6, betrokken bij de fototransductie in de retina.
Bij maximaal aanbevolen doses is de selectiviteit voor PDE5 80 maal groter dan voor PDE1, en meer dan 700 maal groter dan voor PDE2, 3, 4, 7, 8, 9, 10 en 11.
Sildenafil is met name meer dan 4.000 maal selectiever voor PDE5 dan voor PDE3, de cAMP-specifieke fosfodiësterase-isovorm die betrokken is bij de regulering van de cardiale contractiliteit.
Twee klinische studies zijn specifiek ontworpen om de periode te bestuderen na dosering, gedurende welke sildenafil een erectie kan veroorzaken in antwoord op seksuele stimulatie.
In een penis- plethysmografie (RigiScan) studie met nuchtere patiënten die sildenafil toegediend kregen was de tijd tot aanvang van werking bij patiënten die een erectie kregen met een rigiditeit van 60% (voldoende voor geslachtsgemeenschap) 25 minuten (bereik:
12-37 minuten).
In een aparte RigiScan studie was sildenafil nog in staat een erectie te veroorzaken als reactie op seksuele stimulatie tot 4 à 5 uur na de dosistoediening.
Sildenafil veroorzaakt milde en voorbijgaande verlaging van de bloeddruk, in de meerderheid van de gevallen leidt dit niet tot klinische effecten.
De gemiddelde maximale afname in systolische bloeddruk, gemeten in liggende positie, na orale inname van 100 mg sildenafil was 8,4 mmHg.
De overeenkomende verandering in diastolische bloeddruk was 5,5 mmHg, gemeten in liggende positie.
Deze afname van de bloeddruk is consistent met het vaatverwijdende effect van sildenafil, mogelijk veroorzaakt door toename van cGMP in het gladde spierweefsel.
Eenmalige orale doseringen tot 100 mg sildenafil lieten geen klinisch relevante effecten op het ECG zien bij gezonde vrijwilligers.
In een studie naar de hemodynamische effecten van een eenmalige orale toediening van 100 mg sildenafil bij 14 patiënten met ernstige coronaire hartziekten (> 70% vernauwing van tenminste één kransslagader) daalde de gemiddelde systolische en diastolische bloeddruk in rust respectievelijk met 7% en 6%, vergeleken met de basislijn.
De gemiddelde pulmonale systolische bloeddruk daalde met 9%.
Sildenafil had geen effect op het hartminuutvolume en verminderde de bloedstroom door de vernauwde kransslagaders niet.
Bij een dubbelblind, placebogecontroleerd onderzoek met 144 patiënten met erectiestoornissen en een stabiele angina, die hun reguliere anti-angina medicatie (uitgezonderd nitraten) innamen en die werden onderworpen aan fysieke inspanningen totdat een beperkte angina optrad, werden er geen klinisch relevante tijdsverschillen tussen de sildenafil- en de placebogroep opgemeten.
20 Milde veranderingen van voorbijgaande aard in kleurdiscriminatie (blauw/groen) zijn in sommige gevallen gezien 1 uur na inname van een 100 mg dosis, 2 uur na inname waren deze effecten niet meer meetbaar.
Er werd hiervoor gebruik gemaakt van de Farnsworth-Munsell 100 kleurschakerings- test.
Het veronderstelde mechanisme voor deze verandering in kleurdiscriminatie is gerelateerd aan de remming van PDE6, wat betrokken is bij de fototransductiecascade van de retina.
Sildenafil heeft geen effect op het gezichtsvermogen of contrastgevoeligheid.
In een kleinschalige, placebo gecontroleerde studie bij patiënten met vastgestelde maculaire degeneratie op jonge leeftijd (n=9), toonde sildenafil (enkele dosis, 100 mg) geen significante verschillen in de uitgevoerde visuele testen (visuele scherpte, macula onderzoek, kleurdiscriminatie met gesimuleerd verkeerslicht, Humphrey perimeter en fotostress).
Er was geen effect op de motiliteit of de morfologie van het sperma bij gezonde vrijwilligers na een eenmalige orale dosis van 100 mg sildenafil.
Meer informatie over klinisch onderzoek In klinisch onderzoek is sildenafil toegediend aan meer dan 8000 patiënten in de leeftijd van 19 tot 87 jaar.
De volgende patiëntengroepen waren vertegenwoordigd: ouderen (19,9%), patiënten met hypertensie (30,9%), diabetes mellitus (20,3%), ischemische hartziekte (5,8%), hyperlipidemie (19,8%), ruggenmergbeschadiging (0,6%), depressie (5,2%), transurethrale resectie van de prostaat (3,7%), radicale prostatectomie (3,3%).
De volgende groepen waren niet goed vertegenwoordigd of uitgesloten van het klinisch onderzoek: patiënten die net een bekkenoperatie hadden ondergaan, patiënten in de fase na radiotherapie, patiënten met ernstige nier- of leverfunctiestoornissen en patiënten met bepaalde cardiovasculaire condities (zie hoofdstuk 4.3).
In studies met vaste doses was het aantal patiënten dat een erectieverbetering tijdens de behandeling meldde 62% (25 mg), 74% (50 mg) en 82% (100 mg), vergeleken met 25% in de placebogroep.
In gecontroleerd klinisch onderzoek was de incidentie van stopzetting van de behandeling met sildenafil laag en vergelijkbaar met placebo.
Over alle studies genomen, was het percentage patiënten dat met sildenafil werd behandeld en verbetering meldde: bij psychogene erectiestoornissen (84%), bij gemengde erectiestoornissen (77%), bij organische erectiestoornissen (68%), bij ouderen (67%), bij diabetes mellitus (59%), bij ischemische hartziekten (69%), bij hypertensie (68%), bij transurethrale resectie van de prostaat (61%), bij radicale prostatectomie (43%), bij ruggenmergbeschadiging (83%), bij depressie (75%).
De veiligheid en effectiviteit van sildenafil bleven gehandhaafd gedurende het lange- termijnonderzoek.
5.2 Farmacokinetische gegevens
Absorptie:
Sildenafil wordt snel geabsorbeerd.
Maximale plasmaconcentraties worden bereikt binnen 30 tot 120 minuten (mediaan:
60 minuten) na orale toediening in een nuchtere toestand.
De gemiddelde absolute biologische beschikbaarheid na orale toediening is 41% (bereik:
25-63%).
Na orale inname van sildenafil, binnen de aanbevolen doses (25-100 mg), nemen de AUC en de Cmax proportioneel toe met de doses.
Wanneer sildenafil wordt ingenomen tijdens een maaltijd, vermindert de absorptiesnelheid met een gemiddelde vertraging van de tmax met 60 minuten en een gemiddelde verlaging van de Cmax met 29%.
Verdeling:
Het gemiddelde distributievolume tijdens steady-state (Vss) van sildenafil bedraagt 105 l, hetgeen de verdeling over de weefsels aangeeft.
Na een enkele orale toediening van 100 mg is de gemiddelde maximale totale plasmaconcentratie van sildenafil ongeveer 440 ng/ml (variatiecoëfficiënt 40%).
Daar sildenafil (en zijn belangrijkste circulerende N-desmethyl-metaboliet) voor 96% plasma- eiwitgebonden is, resulteert dit in een gemiddelde maximale vrije sildenafil plasmaconcentratie van 18 ng/ml (38 nM).
De eiwitbinding is onafhankelijk van de totale concentraties van het geneesmiddel.
21 Bij gezonde vrijwilligers die sildenafil (100 mg, enkele doses) kregen toegediend, is 90 minuten na toediening minder dan 0,0002% (gemiddeld 188 ng) van de toegediende dosis aangetroffen in het ejaculaat.
Metabolisme:
Sildenafil wordt voornamelijk gemetaboliseerd door de hepatische microsomale iso-enzymen CYP3A4 (hoofdroute) en CYP2C9 (nevenroute).
De belangrijkste circulerende metaboliet ontstaat door N-demethylering van sildenafil.
Het fosfodiësterase-selectiviteitsprofiel van deze metaboliet is vergelijkbaar met dat van sildenafil en het heeft in vergelijking met de moederstof een in vitro werkzaamheid voor PDE5 van ongeveer 50%.
De plasmaconcentraties van deze metaboliet zijn ongeveer 40% van de plasma-sildenafilconcentraties.
De N-desmethyl-metaboliet wordt verder gemetaboliseerd, met een eliminatiehalfwaardetijd van circa 4 uur.
Eliminatie:
De totale lichaamsklaring van sildenafil is 41 l/u, met een eliminatiehalfwaardetijd van 3-5 uur.
Na orale of intraveneuze toediening wordt sildenafil voor het grootste deel als metaboliet in de faeces uitgescheiden (ongeveer 80% van de oraal toegediende dosis) en in mindere mate via de urine (ongeveer 13% van de oraal toegediende dosis).
Farmacokinetiek bij speciale patiëntencategorieën:
Ouderen:
Bij gezonde oudere vrijwilligers (65 jaar en ouder) was sprake van een verminderde klaring van sildenafil, resulterend in ongeveer 90% hogere plasmaconcentraties van sildenafil en de actieve N- desmethyl-metaboliet vergeleken met de concentraties die bij gezonde jongere vrijwilligers (18-45 jaar) werden aangetroffen.
Daar leeftijdsverschillen zich uiten in verschillen in plasma-eiwitbinding, neemt de plasmaconcentratie van vrij sildenafil met ongeveer 40% toe.
Nierfunctiestoornissen:
Bij vrijwilligers met een lichte tot matige nierfunctiestoornis (creatinineklaring = 30-80 ml/min) veranderde de farmacokinetiek van sildenafil, na toediening van een enkelvoudige orale dosis van 50 mg niet.
De gemiddelde AUC en Cmax van de N-desmethyl-metaboliet nam toe met respectievelijk 126% en 73%, vergeleken met in leeftijd vergelijkbare vrijwilligers zonder nierfunctiestoornissen.
Door grote inter-individuele variabiliteit zijn deze verschillen echter niet statistisch significant.
Bij vrijwilligers met ernstige nierfunctiestoornissen (creatinineklaring < 30 ml/min) verminderde de klaring van sildenafil, wat leidde tot een gemiddelde verhoging van de AUC (100%) en de Cmax (88%) vergeleken met vrijwilligers van dezelfde leeftijd zonder nierfunctiestoornis.
Bovendien zijn de AUC en de Cmax van de N-desmethyl-metaboliet ook significant verhoogd met respectievelijk 79% en 200%.
Leverfunctiestoornissen:
Bij vrijwilligers met milde tot matige levercirrose (Child-Pugh- A en B) was de klaring van sildenafil verminderd, wat leidde tot een verhoging van de AUC (84%) en de Cmax (47%) vergeleken met vrijwilligers van dezelfde leeftijd zonder leverfunctiestoornis.
De farmacokinetiek van sildenafil bij patiënten met ernstige leverfunctiestoornissen is niet onderzocht.
5.3 Gegevens uit het preklinisch veiligheidsonderzoek
Niet-klinische gegevens uit conventionele studies ter bestudering van de farmacologische veiligheid, toxiciteit bij herhaalde doseringen, genotoxiciteit, carcinogeniteit en toxiciteit bij reproductie, brachten geen speciale gevaren voor de mens aan het licht.
6.
FARMACEUTISCHE GEGEVENS
6.1 Lijst van hulpstoffen
22 Tabletkern: microkristallijne cellulose, calciumwaterstoffosfaat (anhydraat), natriumcroscarmellose, magnesiumstearaat.
Filmomhulling: hypromellose, titaandioxide (E171), lactose, triacetine, indigokarmijn aluminiumlak (E132).
6.2 Gevallen van onverenigbaarheid
Niet van toepassing.
6.3 Houdbaarheid
5 jaar.
6.4 Speciale voorzorgsmaatregelen bij bewaren
Bewaren beneden 30°C.
Bewaren in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen vocht.
6.5 Aard en inhoud van de verpakking
PVC/aluminiumfolie blisters in doosje of secundaire, hitteverzegelde kaartverpakking van 2, 4, 8 of 12 tabletten.
Het kan voorkomen dat niet alle verpakkingsgrootten in de handel worden gebracht.
6.6 Speciale voorzorgsmaatregelen voor het verwijderen en andere instructies
Geen bijzondere vereisten.
7.
HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Pfizer Limited, Sandwich, Kent CT13 9NJ.
Verenigd Koninkrijk.
8.
NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/98/077/006-008 EU/1/98/077/014 EU/1/98/077/016-019
9.
DATUM VAN EERSTE VERGUNNING/HERNIEUWING VAN DE VERGUNNING
Datum van eerste vergunning:
14 september 1998 Datum van laatste vernieuwing:
26 augustus 2008
10.
DATUM VAN HERZIENING VAN DE TEKST
Gedetailleerde informatie over dit product is beschikbaar op de website van het Europese Geneesmiddelen Bureau (EMEA) http://www.emea.europa.eu /
23 1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
VIAGRA 100 mg filmomhulde tabletten
2.
KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING
Elk tablet bevat 100 mg sildenafil, als citraat. hulpstof: lactose.
Voor een volledige lijst van hulpstoffen, zie 6.1.
3.
FARMACEUTISCHE VORM
Filmomhulde tablet.
Blauwe filmomhulde, afgeronde diamantvormige tabletten, gemerkt met aan de ene zijde “ PFIZER” en aan de andere “ VGR 100”.
4.
KLINISCHE GEGEVENS
4.1 Therapeutische indicaties
Behandeling van mannen met erectiestoornissen, dit is het onvermogen een erectie te krijgen en te behouden, voldoende voor bevredigende seksuele activiteit.
Voor de werkzaamheid van VIAGRA is seksuele prikkeling noodzakelijk.
4.2 Dosering en wijze van toediening
Voor oraal gebruik.
Gebruik door volwassenen:
De aanbevolen dosis is 50 mg, in te nemen naar behoefte ongeveer één uur voorafgaand aan seksuele activiteit.
Op grond van de effectiviteit en de tolerantie kan de dosis worden verhoogd tot 100 mg of worden verlaagd naar 25 mg.
De maximaal aanbevolen dosis is 100 mg.
De maximaal aanbevolen doseringsfrequentie is éénmaal per dag.
Wanneer VIAGRA tegelijk met voedsel wordt ingenomen kan, ten opzichte van een nuchtere toestand, het intreden van de werking worden vertraagd (zie hoofdstuk 5.2).
Gebruik door ouderen:
Een aanpassing van de dosering is bij ouderen niet nodig.
Gebruik bij patiënten met verminderde nierfunctie:
De aanbevolen doseringen beschreven bij ‘ Gebruik door volwassenen’ zijn van toepassing op patiënten met lichte tot matige nierfunctiestoornissen (creatinineklaring = 30-80 ml/min).
Daar de klaring van sildenafil verminderd is bij patiënten met ernstige nierfunctiestoornissen (creatinineklaring < 30 ml/min) dient een dosering van 25 mg te worden overwogen.
Gebaseerd op de effectiviteit en de tolerantie, kan de dosis worden verhoogd tot 50 mg en 100 mg.
Gebruik bij patiënten met verminderde leverfunctie:
Daar de klaring van sildenafil is verminderd bij patiënten met leverfunctiestoornissen (zoals cirrose), dient een dosis van 25 mg te worden overwogen.
Gebaseerd op de effectiviteit en de tolerantie, kan de dosis worden verhoogd tot 50 mg en 100 mg.
24 Gebruik bij kinderen en adolescenten:
VIAGRA is niet geïndiceerd voor personen beneden 18 jaar.
Gebruik bij patiënten die andere geneesmiddelen gebruiken:
Met uitzondering van ritonavir, waarvoor gelijktijdige toediening met sildenafil niet wordt aanbevolen (zie hoofdstuk 4.4), dient een startdosis van 25 mg te worden overwogen bij patiënten die gelijktijdig worden behandeld met CYP3A4-remmers (zie hoofdstuk 4.5).
Om de kans op het ontwikkelen van orthostatische hypotensie te minimaliseren dienen patiënten stabiel op alfablokkertherapie te zijn ingesteld voordat wordt begonnen met de sildenafil behandeling.
Bovendien dient aanvang van de sildenafilbehandeling met een dosering van 25 mg te worden overwogen (zie hoofdstukken 4.4 en 4.5).
4.3 Contra-indicaties
Overgevoeligheid voor het werkzame bestanddeel of voor één van de hulpstoffen.
In overeenstemming met zijn bekende effect op het stikstofmonoxide/cyclisch guanosinemonofosfaat (cGMP) mechanisme (zie hoofdstuk 5.1), heeft sildenafil versterking van het hypotensieve effect van nitraten laten zien.
Gelijktijdige toediening van stoffen die stikstofmonoxide afgeven (zoals amylnitriet) of nitraten, ongeacht welke vorm, is daarom gecontraïndiceerd.
Geneesmiddelen voor de behandeling van erectiestoornissen, waaronder sildenafil, dienen niet gebruikt te worden door mannen voor wie seksuele activiteit wordt afgeraden (bijvoorbeeld patiënten met ernstige cardiovasculaire stoornissen zoals instabiele angina of ernstig hartfalen).
VIAGRA is gecontraïndiceerd bij patiënten met visusverlies in één oog als gevolg van een niet- arterieel anterieur ischemisch oogzenuwlijden (non-arteritic anterior ischaemic optic neuropathy, NAION), ongeacht of dit voorval gerelateerd was aan eerdere blootstelling aan een PDE5-remmer of niet (zie rubriek 4.4).
De veiligheid van sildenafil is niet onderzocht in de volgende patiëntengroepen en daarom is het gebruik gecontraïndiceerd bij: patiënten met ernstige leverfunctiestoornis, patiënten met hypotensie (bloeddruk < 90/50 mmHg), patiënten die recent een beroerte of een myocardinfarct hebben doorgemaakt en bij patiënten met erfelijke degeneratieve retinale stoornissen, zoals retinitis pigmentosa (een minderheid van deze patiënten heeft een genetische afwijking van retinale fosfodiësterases).
4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik
Er dient een anamnese te worden afgenomen en lichamelijk onderzoek te worden uitgevoerd om de diagnose erectiestoornis te bevestigen en om eventuele onderliggende oorzaken vast te stellen, voordat farmacologische behandeling wordt overwogen.
Er is een gering cardiaal risico verbonden aan seksuele activiteit.
Daarom dienen artsen te overwegen de cardiovasculaire conditie van patiënten te onderzoeken vóór aanvang van de behandeling van erectiestoornissen.
Sildenafil heeft vaatverwijdende eigenschappen, waardoor milde en voorbijgaande verlaging van de bloeddruk kan optreden (zie hoofdstuk 5.1).
Voordat sildenafil wordt voorgeschreven, dienen artsen zorgvuldig te overwegen of hun patiënten, met bepaalde onderliggende aandoeningen, niet gewenste gevolgen kunnen ondervinden door dergelijke vaatverwijdende effecten; vooral in combinatie met seksuele activiteit.
Patiënten die gevoeliger zijn voor vaatverwijders zijn onder andere patiënten met linker ventrikel outflow obstructie (zoals aorta stenose, hypertrofe obstructieve cardiomyopathie) of met het zeldzame syndroom van multipel systeem atrofie wat zich uit als ernstig gestoorde autonome controle van de bloeddruk.
25 VIAGRA versterkt het hypotensieve effect van nitraten (zie hoofdstuk 4.3).
Ernstige cardiovasculaire voorvallen, waaronder myocardinfarct, instabiele angina, plotselinge hartdood, ventriculaire aritmie, cerebrovasculaire hemorragie, transiënte ischemische aanvallen, hypertensie en hypotensie zijn in post-marketing surveillance gemeld in de tijdsspanne waarin VIAGRA gebruikt werd.
De meeste maar niet al deze patiënten vertoonden preëxistente cardiovasculaire risicofactoren.
Vele voorvallen traden op tijdens of kort na seksuele activiteit en sommige kort na gebruik van VIAGRA zonder seksuele activiteit.
Het is onmogelijk om na te gaan of deze voorvallen rechtstreeks verband houden met deze of andere factoren.
Geneesmiddelen voor de behandeling van erectiestoornissen, waaronder sildenafil, moeten voorzichtig worden toegepast bij patiënten met anatomische deformatie van de penis (zoals angulatie, fibrose van de corpora cavernosa of de ziekte van Peyronie) of bij patiënten met aandoeningen die kunnen predisponeren tot het optreden van priapisme (zoals sikkelcelanemie, multipel myeloom of leukemie).
De veiligheid en werkzaamheid van sildenafil in combinatie met andere behandelingswijzen van erectiestoornissen zijn niet onderzocht.
Daarom wordt het gebruik van dergelijke combinaties afgeraden.
Visusstoornissen en voorvallen van non-arteritic anterior ischaemic optic neuropathy zijn gemeld in relatie met de inname van sildenafil en andere PDE5-remmers.
De patiënt dient te worden geadviseerd, om in geval van een plotselinge visusstoornis het gebruik van VIAGRA stop te zetten en onmiddellijk een arts te raadplegen (zie rubriek 4.3).
Gelijktijdige toediening van sildenafil met ritonavir wordt niet aangeraden (zie hoofdstuk 4.5).
Voorzichtigheid is geboden wanneer sildenafil wordt toegediend aan patiënten die een alfablokker gebruiken, aangezien de gelijktijdige toediening tot symptomatische hypotensie kan leiden bij enkele individuen die hier gevoelig voor zijn (zie hoofdstuk 4.5).
De kans hierop is het grootst binnen 4 uur na toediening van sildenafil.
Om de kans op het ontwikkelen van orthostatische hypotensie te minimaliseren dienen patiënten hemodynamisch stabiel op alfablokkertherapie te zijn ingesteld voordat wordt begonnen met de sildenafilbehandeling.
Starten van de sildenafilbehandeling met een dosering van 25 mg dient te worden overwogen (zie hoofdstuk 4.2).
Bovendien dienen artsen hun patiënten te adviseren wat ze moeten doen wanneer er symptomen van orthostatische hypotensie ontstaan.
Onderzoek met menselijke bloedplaatjes toont aan dat sildenafil de anticoagulerende werking van natriumnitroprusside in vitro versterkt.
Er is geen informatie beschikbaar omtrent de veiligheid van sildenafil voor patiënten met bloedingstoornissen of een actief peptisch ulcus.
Daarom dient sildenafil alleen te worden toegediend aan deze patiënten na zorgvuldige afweging van de voordelen en de risico's.
De filmomhulling van de VIAGRA-tablet bevat lactose.
VIAGRA dient niet te worden toegediend aan mannen met zeldzame erfelijke aandoeningen van galactose-intolerantie, Lapp lactase deficiëntie of glucose-galactose malabsorptie.
VIAGRA is niet geïndiceerd voor gebruik door vrouwen.
4.5 Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie
Invloeden van andere geneesmiddelen op sildenafil
In vitro onderzoek:
Sildenafil wordt hoofdzakelijk gemetaboliseerd via het cytochroom P450 (CYP) iso-enzym 3A4
26 (hoofdroute) en 2C9 (nevenroute).
Om die reden kunnen remmers van deze iso-enzymen de klaring van sildenafil verminderen.
In vivo onderzoek:
Populatiefarmacokinetische analyse van de gegevens uit klinische studies gaf aan dat de sildenafilklaring werd verminderd bij een gelijktijdige toediening van CYP3A4-remmers (zoals ketoconazol, erytromycine en cimetidine).
Alhoewel er geen toename van ongewenste voorvallen in deze patiënten werd gezien wanneer sildenafil tegelijkertijd met een CYP3A4-remmer werd toegediend, dient een startdosis van 25 mg te worden overwogen.
Gelijktijdige toediening van de HIV-proteaseremmer ritonavir, die een zeer sterke remmer is van P450, bij een steady state (500 mg tweemaal daags) met sildenafil (100 mg, enkele dosis) resulteerde in een 300% (4-voudige) verhoging van de Cmax van sildenafil en een 1.000% (11-voudige) verhoging van de AUC van de sildenafil-plasmaspiegels.
Na 24 uur waren de plasmaspiegels van sildenafil nog steeds ongeveer 200 ng/ml, vergeleken met ongeveer 5 ng/ml wanneer sildenafil alleen werd toegediend.
Dit is in overeenstemming met de uitgesproken effecten van ritonavir op een groot aantal substraten van het cytochroom P450.
Sildenafil had geen effect op de farmacokinetiek van ritonavir.
Gebaseerd op deze farmacokinetische resultaten wordt gelijktijdige toediening van sildenafil met ritonavir niet aanbevolen (zie hoofdstuk 4.4) en in geen geval mag de maximale dosis van sildenafil 25 mg per 48 uur overschrijden.
Gelijktijdige toediening van de HIV-proteaseremmer saquinavir, een CYP3A4-remmer, bij steady state (1200 mg driemaal daags) met sildenafil (100 mg, enkele dosis) resulteerde in een 140% stijging van de Cmax van sildenafil en een 210% stijging van de AUC van sildenafil.
Sildenafil had geen effect op de farmacokinetiek van saquinavir (zie hoofdstuk 4.2).
Van sterkere CYP3A4-remmers, zoals ketoconazol en itraconazol zou een groter effect verwacht kunnen worden.
Wanneer een enkele 100 mg dosis sildenafil wordt toegediend met erytromycine, een specifieke CYP3A4-remmer, bij steady state (500 mg tweemaal daags, gedurende 5 dagen), werd een stijging van 182% gezien van de systemische sildenafil-blootstelling (AUC).
In normale gezonde mannelijke vrijwilligers was er geen bewijs voor een effect van azitromycine (500 mg per dag, gedurende 3 dagen) op de AUC, Cmax, tmax, eliminatiesnelheidsconstante of de afgeleide halfwaardetijd van sildenafil of zijn belangrijkste circulerende metaboliet.
Cimetidine (800 mg), een cytochroom P450- remmer en een niet-specifieke CYP3A4-remmer, veroorzaakte een stijging van de sildenafil- plasmaconcentraties met 56%, wanneer het gelijktijdig met sildenafil (50 mg) werd toegediend aan gezonde vrijwilligers.
Grapefruit(pompelmoes)sap is een zwakke remmer van het CYP3A4-metabolisme in de darmwand en kan een lichte stijging van de sildenafil-plasmaspiegels veroorzaken.
Een enkelvoudige dosis antacidum (magnesiumhydroxide/aluminiumhydroxide) had geen invloed op de biologische beschikbaarheid van sildenafil.
Alhoewel er niet voor alle geneesmiddelen specifieke interactiestudies zijn uitgevoerd, bleek uit populatiefarmacokinetische analyses geen effect op de farmacokinetiek van sildenafil wanneer gelijktijdig geneesmiddelen werden gegeven uit de groep van CYP2C9-remmers (zoals tolbutamide, warfarine en fenytoïne), van CYP2D6-remmers (zoals selectieve serotonine-heropnameremmers, tricyclische antidepressiva), thiazide- en verwante diuretica, lis- en kaliumsparende diuretica, angiotensine converterend enzymremmers, calciumblokkers, bèta-adrenoreceptorantagonisten of middelen die het CYP450-metabolisme induceren (zoals rifampicine, barbituraten).
Nicorandil is een hybride van een kaliumkanaalactivator en nitraat.
Door de nitraatcomponent kan de stof een ernstige interactie met sildenafil hebben.
Invloeden van sildenafil op andere geneesmiddelen
27 In vitro onderzoek:
Sildenafil is een zwakke remmer van cytochroom P450 in de isovormen 1A2, 2C9, 2C19, 2D6, 2E1 en 3A4 (IC50 > 150 µM).
Gezien de maximale plasmaconcentraties van sildenafil van ongeveer 1 µM na inname van de aanbevolen dosis, is het onwaarschijnlijk dat VIAGRA de klaring zal veranderen van substraten voor deze iso-enzymen.
Er zijn geen gegevens over de interactie van sildenafil met niet-specifieke fosfodiësteraseremmers, zoals theofylline of dipyridamol.
In vivo onderzoek:
In overeenstemming met het effect op het stikstofoxide/cGMP mechanisme (zie hoofdstuk 5.1), gaf sildenafil een potentiëring van de hypotensieve effecten van nitraten.
Gelijktijdige toediening van middelen die stikstofoxide afgeven of nitraten, in welke vorm dan ook, is daarom gecontraïndiceerd (zie hoofdstuk 4.3).
Gelijktijdige toediening van sildenafil aan patiënten die alfablokkertherapie krijgen kan mogelijk leiden tot symptomatische hypotensie bij enkele individuen die hier gevoelig voor zijn.
De kans hierop is het grootst binnen 4 uur na toediening van sildenafil (zie hoofdstukken 4.2 en 4.4).
In drie specifieke geneesmiddelinteractiestudies werden de alfablokker doxazosine (4 mg en 8 mg) en sildenafil (25 mg, 50 mg of 100 mg) gelijktijdig toegediend aan patiënten met benigne prostaathyperplasie (BPH) die stabiel waren ingesteld op doxazosinetherapie.
In deze studiepopulaties werden gemiddelde additionele bloeddrukdalingen in liggende positie waargenomen van respectievelijk 7/7 mmHg, 9/5 mmHg and 8/4 mmHg en gemiddelde additionele bloeddrukdalingen in stand van respectievelijk 6/6 mmHg, 11/4 mmHg en 4/5 mmHg.
Wanneer sildenafil en doxazosine gelijktijdig werden toegediend aan patiënten die stabiel waren ingesteld op doxazosinetherapie, waren er zelden meldingen van patiënten die symptomatische orthostatische hypotensie hadden ondervonden.
Deze meldingen omvatten duizeligheid en een licht gevoel in het hoofd, maar geen syncope.
Er werden geen significante interacties aangetoond wanneer sildenafil (50 mg) gelijktijdig werd toegediend met tolbutamide (250 mg) of warfarine (40 mg), die beide worden gemetaboliseerd door CYP2C9.
Sildenafil (50 mg) versterkte de toename van de bloedingstijd veroorzaakt door acetylsalicylzuur (150 mg) niet.
Sildenafil (50 mg) versterkte het hypotensieve effect van alcohol bij gezonde vrijwilligers met een gemiddelde maximum alcoholconcentratie in bloed van 80 mg/dl niet.
Samenvoegen van de gegevens betreffende de volgende klassen antihypertensiva: diuretica, bètablokkers, ACE-remmers, angiotensine II antagonisten, antihypertensiva (vasodilatoire en centraal werkende), adrenerge neuronblokkers, calciumantagonisten en alfa-adrenerge receptorblokkers gaf geen verschil in het bijwerkingenprofiel van patiënten die sildenafil toegediend kregen in vergelijking met patiënten behandeld met placebo.
In een specifieke interactiestudie werd sildenafil (100 mg) gelijktijdig met amlodipine toegediend aan hypertensiepatiënten.
Er werd een additionele systolische bloeddrukdaling waargenomen, in liggende positie, van 8 mmHg.
De corresponderende additionele diastolische bloeddrukdaling, gemeten in liggende positie was 7 mmHg.
Deze additionele bloeddrukdaling was in dezelfde orde van grootte als die gezien na toediening van alleen sildenafil aan gezonde vrijwilligers (zie hoofdstuk 5.1).
Sildenafil (100 mg) had geen effect op de steady state-farmacokinetiek van de HIV-proteaseremmers saquinavir en ritonavir, welke beide CYP3A4-substraten zijn.
4.6 Zwangerschap en borstvoeding
VIAGRA is niet geïndiceerd voor gebruik door vrouwen.
28 Er zijn geen relevante bijwerkingen met betrekking tot de voortplanting gevonden in studies met ratten en konijnen na orale toediening van sildenafil.
4.7 Beïnvloeding van de rijvaardigheid en van het vermogen om machines te bedienen
Er is geen onderzoek verricht met betrekking tot de effecten op de rijvaardigheid en op het vermogen om machines te bedienen.
Daar duizeligheid en veranderingen van het gezichtsvermogen zijn gerapporteerd in het klinisch onderzoek met sildenafil, dienen patiënten zich bewust te zijn van de manier waarop ze op VIAGRA reageren, voordat zij gaan rijden of machines gaan bedienen.
4.8 Bijwerkingen
Het veiligheidsprofiel van VIAGRA is gebaseerd op 8691 patiënten die de aanbevolen dosering ontvingen in 67 placebo-gecontroleerde klinische studies.
De vaakst gerapporteerde bijwerkingen in klinische studies bij patiënten die met sildenafil werden behandeld, waren hoofdpijn, blozen, dyspepsie, visusstoornissen, verstopte neus, duizeligheid en afwijkingen in het kleurenzien.
Bijwerkingen uit post-marketing surveillance zijn tijdens een geschatte periode > 9 jaar bijeengebracht.
Aangezien niet alle bijwerkingen aan de Houder van de vergunning voor het in de handel brengen worden gemeld en worden opgenomen in de veiligheidsdatabank, kunnen de frequenties van deze reacties niet betrouwbaar worden vastgesteld.
In onderstaande tabel zijn alle medisch belangrijke bijwerkingen, die optraden in klinische studies met een incidentie groter dan bij placebo, gerangschikt per systeem/orgaanklasse en frequentie (zeer vaak (≥ 1/10), vaak (≥ 1/100 tot ≤ 1/10), soms (≥ 1/1.000 tot ≤ 1/100), zelden (≥ 1/10.000 tot ≤ 1/1.000).
Daarnaast is de frequentie van medisch belangrijke bijwerkingen, gerapporteerd uit post-marketing ervaring, opgenomen als niet bekend.
Tabel 1:
Medisch belangrijke bijwerkingen, gerapporteerd met een incidentie groter dan bij placebo in klinische studies, en medisch belangrijke bijwerkingen, gerapporteerd uit post- marketing surveillance.
Systeem/Orgaanklasse Immuunsysteemaandoeningen
Bijwerkingen
Zelden Zenuwstelselaandoeningen
Overgevoeligheidsreacties
Zeer vaak Vaak Soms Zelden Niet bekend Oogaandoeningen
Hoofdpijn Duizeligheid Slaperigheid, hypoesthesie Cerebrovasculair accident, syncope Transiënte ischemische aanvallen, convulsie, herhaald optreden van convulsie
Vaak
Visusstoornissen, afwijkingen in het kleurenzien Aandoeningen van het oogbindvlies,
Soms
oogaandoeningen, traanaandoeningen, andere oogaandoeningen Non-arteritic anterior ischaemic optic neuropathy
Niet bekend
(NAION), retinale bloedvatocclusie, gezichtsvelddefect
Evenwichtsorgaan- en ooraandoeningen
Vertigo, tinnitus
29 Soms Doofheid * Zelden Bloedvataandoeningen Vaak Zelden
Blozen Hypertensie, hypotensie
Hartaandoeningen Soms Zelden Niet bekend
Hartkloppingen, tachycardie Myocardinfarct, atriumfibrilleren Ventriculaire aritmie, instabiele angina, plotselinge hartdood
Ademhalingsstelsel-, borstkas- en
mediastinumaandoeningen Vaak Zelden
Verstopte neus Epistaxis
Maagdarmstelselaandoeningen Vaak Soms
Dyspepsie Braken, misselijkheid, droge mond
Huid en onderhuidaandoeningen Soms Skeletspierstelsel- en
Huiduitslag
bindweefselaandoeningen Soms
Myalgie
Voortplantingsstelsel- en borstaandoeningen Niet bekend Algemene aandoeningen en
Priapisme, lang aanhoudende erectie
toedieningsplaatsstoornissen Soms
Borstpijn, vermoeidheid
Onderzoeken Soms
Verhoogde hartslag
* Ooraandoeningen: plotselinge doofheid.
Plotselinge vermindering of verlies van gehoor is in een klein aantal gevallen na het op de markt komen en in klinische studies gerapporteerd bij het gebruik van alle PDE5-remmers waaronder sildenafil.
4.9 Overdosering
In onderzoeken bij vrijwilligers met eenmalige doseringen tot 800 mg waren de bijwerkingen vergelijkbaar met die bij lagere doseringen, zij het ernstiger en met een toegenomen incidentie.
Doses van 200 mg gaven geen toename van de effectiviteit maar verhoogden de incidentie van bijwerkingen (hoofdpijn, blozen, duizeligheid, dyspepsie, verstopte neus en veranderingen van het gezichtsvermogen).
Bij overdosering moeten de noodzakelijke standaard ondersteunende maatregelen worden getroffen.
Nierdialyse zal de klaring van sildenafil waarschijnlijk niet kunnen versnellen, aangezien sildenafil zich sterk bindt aan plasma-eiwitten en niet via de urine wordt geëlimineerd.
5.
FARMACOLOGISCHE EIGENSCHAPPEN
5.1 Farmacodynamische eigenschappen
Farmacotherapeutische categorie:
Geneesmiddelen gebruikt bij erectiestoornissen.
ATC Code:
G04B E03.
30 Sildenafil is een orale therapie voor erectiestoornissen.
In natuurlijke situaties, dat wil zeggen bij seksuele prikkeling, herstelt het een verminderde erectiele functie door de bloedtoevoer naar de penis te verhogen.
Het fysiologische mechanisme dat verantwoordelijk is voor de erectie van de penis, impliceert de stikstofmonoxidevrijzetting (NO) in het corpus cavernosum tijdens seksuele stimulatie.
Het stikstofmonoxide activeert vervolgens het enzym guanylaatcyclase, wat resulteert in een verhoogde productie van cyclisch guanosine monofosfaat (cGMP).
Deze stof zorgt ervoor dat de gladde spieren in het corpus cavernosum zich ontspannen, waardoor dit zich kan vullen met bloed.
Sildenafil is een krachtige en selectieve remmer van cGMP-specifieke fosfodiësterase van het type 5 (PDE5) in het corpus cavernosum, dat verantwoordelijk is voor de afbraak van cGMP.
Sildenafil grijpt perifeer aan bij het verkrijgen van een erectie.
Sildenafil heeft geen direct relaxerend effect op geïsoleerd humaan corpus cavernosum-weefsel, maar bevordert het relaxerende effect van NO op dit weefsel aanzienlijk.
Wanneer bij seksuele stimulatie de NO/cGMP-route wordt geactiveerd, leidt de remming van PDE5 door sildenafil tot verhoogde cGMP-spiegels in het corpus cavernosum.
Seksuele stimulatie is daarom nodig om het farmacologische effect van sildenafil te bewerkstelligen.
In vitro onderzoek heeft aangetoond dat sildenafil selectief is voor PDE5, dat betrokken is bij het erectieproces.
Het effect op PDE5 is sterker dan op andere bekende fosfodiësterasen.
Het is verder 10 keer selectiever voor PDE5 dan voor PDE6, betrokken bij de fototransductie in de retina.
Bij maximaal aanbevolen doses is de selectiviteit voor PDE5 80 maal groter dan voor PDE1, en meer dan 700 maal groter dan voor PDE2, 3, 4, 7, 8, 9, 10 en 11.
Sildenafil is met name meer dan 4.000 maal selectiever voor PDE5 dan voor PDE3, de cAMP-specifieke fosfodiësterase-isovorm die betrokken is bij de regulering van de cardiale contractiliteit.
Twee klinische studies zijn specifiek ontworpen om de periode te bestuderen na dosering, gedurende welke sildenafil een erectie kan veroorzaken in antwoord op seksuele stimulatie.
In een penis- plethysmografie (RigiScan) studie met nuchtere patiënten die sildenafil toegediend kregen was de tijd tot aanvang van werking bij patiënten die een erectie kregen met een rigiditeit van 60% (voldoende voor geslachtsgemeenschap) 25 minuten (bereik:
12-37 minuten).
In een aparte RigiScan studie was sildenafil nog in staat een erectie te veroorzaken als reactie op seksuele stimulatie tot 4 à 5 uur na de dosistoediening.
Sildenafil veroorzaakt milde en voorbijgaande verlaging van de bloeddruk, in de meerderheid van de gevallen leidt dit niet tot klinische effecten.
De gemiddelde maximale afname in systolische bloeddruk, gemeten in liggende positie, na orale inname van 100 mg sildenafil was 8,4 mmHg.
De overeenkomende verandering in diastolische bloeddruk was 5,5 mmHg, gemeten in liggende positie.
Deze afname van de bloeddruk is consistent met het vaatverwijdende effect van sildenafil, mogelijk veroorzaakt door toename van cGMP in het gladde spierweefsel.
Eenmalige orale doseringen tot 100 mg sildenafil lieten geen klinisch relevante effecten op het ECG zien bij gezonde vrijwilligers.
In een studie naar de hemodynamische effecten van een eenmalige orale toediening van 100 mg sildenafil bij 14 patiënten met ernstige coronaire hartziekten (> 70% vernauwing van tenminste één kransslagader) daalde de gemiddelde systolische en diastolische bloeddruk in rust respectievelijk met 7% en 6%, vergeleken met de basislijn.
De gemiddelde pulmonale systolische bloeddruk daalde met 9%.
Sildenafil had geen effect op het hartminuutvolume en verminderde de bloedstroom door de vernauwde kransslagaders niet.
Bij een dubbelblind, placebogecontroleerd onderzoek met 144 patiënten met erectiestoornissen en een stabiele angina, die hun reguliere anti-angina medicatie (uitgezonderd nitraten) innamen en die werden onderworpen aan fysieke inspanningen totdat een beperkte angina optrad, werden er geen klinisch relevante tijdsverschillen tussen de sildenafil- en de placebogroep opgemeten.
31 Milde veranderingen van voorbijgaande aard in kleurdiscriminatie (blauw/groen) zijn in sommige gevallen gezien 1 uur na inname van een 100 mg dosis, 2 uur na inname waren deze effecten niet meer meetbaar.
Er werd hiervoor gebruik gemaakt van de Farnsworth-Munsell 100 kleurschakerings- test.
Het veronderstelde mechanisme voor deze verandering in kleurdiscriminatie is gerelateerd aan de remming van PDE6, wat betrokken is bij de fototransductiecascade van de retina.
Sildenafil heeft geen effect op het gezichtsvermogen of contrastgevoeligheid.
In een kleinschalige, placebo gecontroleerde studie bij patiënten met vastgestelde maculaire degeneratie op jonge leeftijd (n=9), toonde sildenafil (enkele dosis, 100 mg) geen significante verschillen in de uitgevoerde visuele testen (visuele scherpte, macula onderzoek, kleurdiscriminatie met gesimuleerd verkeerslicht, Humphrey perimeter en fotostress).
Er was geen effect op de motiliteit of de morfologie van het sperma bij gezonde vrijwilligers na een eenmalige orale dosis van 100 mg sildenafil.
Meer informatie over klinisch onderzoek In klinisch onderzoek is sildenafil toegediend aan meer dan 8000 patiënten in de leeftijd van 19 tot 87 jaar.
De volgende patiëntengroepen waren vertegenwoordigd: ouderen (19,9%), patiënten met hypertensie (30,9%), diabetes mellitus (20,3%), ischemische hartziekte (5,8%), hyperlipidemie (19,8%), ruggenmergbeschadiging (0,6%), depressie (5,2%), transurethrale resectie van de prostaat (3,7%), radicale prostatectomie (3,3%).
De volgende groepen waren niet goed vertegenwoordigd of uitgesloten van het klinisch onderzoek: patiënten die net een bekkenoperatie hadden ondergaan, patiënten in de fase na radiotherapie, patiënten met ernstige nier- of leverfunctiestoornissen en patiënten met bepaalde cardiovasculaire condities (zie hoofdstuk 4.3).
In studies met vaste doses was het aantal patiënten dat een erectieverbetering tijdens de behandeling meldde 62% (25 mg), 74% (50 mg) en 82% (100 mg), vergeleken met 25% in de placebogroep.
In gecontroleerd klinisch onderzoek was de incidentie van stopzetting van de behandeling met sildenafil laag en vergelijkbaar met placebo.
Over alle studies genomen, was het percentage patiënten dat met sildenafil werd behandeld en verbetering meldde: bij psychogene erectiestoornissen (84%), bij gemengde erectiestoornissen (77%), bij organische erectiestoornissen (68%), bij ouderen (67%), bij diabetes mellitus (59%), bij ischemische hartziekten (69%), bij hypertensie (68%), bij transurethrale resectie van de prostaat (61%), bij radicale prostatectomie (43%), bij ruggenmergbeschadiging (83%), bij depressie (75%).
De veiligheid en effectiviteit van sildenafil bleven gehandhaafd gedurende het lange- termijnonderzoek.
5.2 Farmacokinetische gegevens
Absorptie:
Sildenafil wordt snel geabsorbeerd.
Maximale plasmaconcentraties worden bereikt binnen 30 tot 120 minuten (mediaan:
60 minuten) na orale toediening in een nuchtere toestand.
De gemiddelde absolute biologische beschikbaarheid na orale toediening is 41% (bereik:
25-63%).
Na orale inname van sildenafil, binnen de aanbevolen doses (25-100 mg), nemen de AUC en de Cmax proportioneel toe met de doses.
Wanneer sildenafil wordt ingenomen tijdens een maaltijd, vermindert de absorptiesnelheid met een gemiddelde vertraging van de tmax met 60 minuten en een gemiddelde verlaging van de Cmax met 29%.
Verdeling:
Het gemiddelde distributievolume tijdens steady-state (Vss) van sildenafil bedraagt 105 l, hetgeen de verdeling over de weefsels aangeeft.
Na een enkele orale toediening van 100 mg is de gemiddelde maximale totale plasmaconcentratie van sildenafil ongeveer 440 ng/ml (variatiecoëfficiënt 40%).
Daar sildenafil (en zijn belangrijkste circulerende N-desmethyl-metaboliet) voor 96% plasma- eiwitgebonden is, resulteert dit in een gemiddelde maximale vrije sildenafil plasmaconcentratie van 18 ng/ml (38 nM).
De eiwitbinding is onafhankelijk van de totale concentraties van het geneesmiddel.
32 Bij gezonde vrijwilligers die sildenafil (100 mg, enkele doses) kregen toegediend, is 90 minuten na toediening minder dan 0,0002% (gemiddeld 188 ng) van de toegediende dosis aangetroffen in het ejaculaat.
Metabolisme:
Sildenafil wordt voornamelijk gemetaboliseerd door de hepatische microsomale iso-enzymen CYP3A4 (hoofdroute) en CYP2C9 (nevenroute).
De belangrijkste circulerende metaboliet ontstaat door N-demethylering van sildenafil.
Het fosfodiësterase-selectiviteitsprofiel van deze metaboliet is vergelijkbaar met dat van sildenafil en het heeft in vergelijking met de moederstof een in vitro werkzaamheid voor PDE5 van ongeveer 50%.
De plasmaconcentraties van deze metaboliet zijn ongeveer 40% van de plasma-sildenafilconcentraties.
De N-desmethyl-metaboliet wordt verder gemetaboliseerd, met een eliminatiehalfwaardetijd van circa 4 uur.
Eliminatie:
De totale lichaamsklaring van sildenafil is 41 l/u, met een eliminatiehalfwaardetijd van 3-5 uur.
Na orale of intraveneuze toediening wordt sildenafil voor het grootste deel als metaboliet in de faeces uitgescheiden (ongeveer 80% van de oraal toegediende dosis) en in mindere mate via de urine (ongeveer 13% van de oraal toegediende dosis).
Farmacokinetiek bij speciale patiëntencategorieën
Ouderen:
Bij gezonde oudere vrijwilligers (65 jaar en ouder) was sprake van een verminderde klaring van sildenafil, resulterend in ongeveer 90% hogere plasmaconcentraties van sildenafil en de actieve N- desmethyl-metaboliet vergeleken met de concentraties die bij gezonde jongere vrijwilligers (18-45 jaar) werden aangetroffen.
Daar leeftijdsverschillen zich uiten in verschillen in plasma-eiwitbinding, neemt de plasmaconcentratie van vrij sildenafil met ongeveer 40% toe.
Nierfunctiestoornissen:
Bij vrijwilligers met een lichte tot matige nierfunctiestoornis (creatinineklaring = 30-80 ml/min) veranderde de farmacokinetiek van sildenafil, na toediening van een enkelvoudige orale dosis van 50 mg niet.
De gemiddelde AUC en Cmax van de N-desmethyl-metaboliet nam toe met respectievelijk 126% en 73%, vergeleken met in leeftijd vergelijkbare vrijwilligers zonder nierfunctiestoornissen.
Door grote inter-individuele variabiliteit zijn deze verschillen echter niet statistisch significant.
Bij vrijwilligers met ernstige nierfunctiestoornissen (creatinineklaring < 30 ml/min) verminderde de klaring van sildenafil, wat leidde tot een gemiddelde verhoging van de AUC (100%) en de Cmax (88%) vergeleken met vrijwilligers van dezelfde leeftijd zonder nierfunctiestoornis.
Bovendien zijn de AUC en de Cmax van de N-desmethyl-metaboliet ook significant verhoogd met respectievelijk 79% en 200%.
Leverfunctiestoornissen:
Bij vrijwilligers met milde tot matige levercirrose (Child-Pugh- A en B) was de klaring van sildenafil verminderd, wat leidde tot een verhoging van de AUC (84%) en de Cmax (47%) vergeleken met vrijwilligers van dezelfde leeftijd zonder leverfunctiestoornis.
De farmacokinetiek van sildenafil bij patiënten met ernstige leverfunctiestoornissen is niet onderzocht.
5.3 Gegevens uit het preklinisch veiligheidsonderzoek
Niet-klinische gegevens uit conventionele studies ter bestudering van de farmacologische veiligheid, toxiciteit bij herhaalde doseringen, genotoxiciteit, carcinogeniteit en toxiciteit bij reproductie, brachten geen speciale gevaren voor de mens aan het licht.
6.
FARMACEUTISCHE GEGEVENS
6.1 Lijst van hulpstoffen
33 Tabletkern: microkristallijne cellulose, calciumwaterstoffosfaat (anhydraat), natriumcroscarmellose, magnesiumstearaat.
Filmomhulling: hypromellose, titaandioxide (E171), lactose, triacetine, indigokarmijn aluminiumlak (E132).
6.2 Gevallen van onverenigbaarheid
Niet van toepassing.
6.3 Houdbaarheid
5 jaar.
6.4 Speciale voorzorgsmaatregelen bij bewaren
Bewaren beneden 30°C.
Bewaren in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen vocht.
6.5 Aard en inhoud van de verpakking
PVC/aluminiumfolie blisters in doosje van 2, 4, 8 of 12 tabletten.
Het kan voorkomen dat niet alle verpakkingsgrootten in de handel worden gebracht.
6.6 Speciale voorzorgsmaatregelen voor het verwijderen en andere instructies
Geen bijzondere vereisten.
7.
HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Pfizer Limited, Sandwich, Kent CT13 9NJ.
Verenigd Koninkrijk.
8.
NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/98/077/010-012 EU/1/98/077/015
9.
DATUM VAN EERSTE VERGUNNING/HERNIEUWING VAN DE VERGUNNING
Datum van eerste vergunning:
14 september 1998 Datum van laatste vernieuwing:
26 augustus 2008
10.
DATUM VAN HERZIENING VAN DE TEKST
Gedetailleerde informatie over dit product is beschikbaar op de website van het Europese Geneesmiddelen Bureau (EMEA) http://www.emea.europa.eu /
34 BIJLAGE II
A.
HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR DE VERVAARDIGING VERANTWOORDELIJK VOOR VRIJGIFTE
B.
VOORWAARDEN VERBONDEN AAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
35 A.
HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR DE VERVAARDIGING VERANTWOORDELIJK VOOR VRIJGIFTE
Naam en adres van de fabrikant verantwoordelijk voor vrijgifte
Pfizer PGM Zone Industrielle, 29 route des Industries 37530 Pocé-sur-Cisse Frankrijk
B.
VOORWAARDEN VERBONDEN AAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
• VOORWAARDEN OF BEPERKINGEN OPGELEGD AAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN TEN AANZIEN VAN DE LEVERING EN HET GEBRUIK
Aan medisch recept onderworpen geneesmiddel.
• VOORWAARDEN OF BEPERKINGEN MET BETREKKING TOT EEN VEILIG EN DOELTREFFEND GEBRUIK VAN HET GENEESMIDDEL
Niet van toepassing.
36 BIJLAGE III
ETIKETTERING EN BIJSLUITER
37 A.
ETIKETTERING
38 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD:
BUITENVERPAKKING/KARTON
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
VIAGRA 25 mg filmomhulde tabletten Sildenafil
2.
GEHALTE AAN WERKZA(A)M(E) BESTANDDE(E)L(EN)
25 mg sildenafil (als citraat)
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Bevat lactose Zie bijsluiter voor nadere informatie
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
2 filmomhulde tabletten 4 filmomhulde tabletten 8 filmomhulde tabletten 12 filmomhulde tabletten
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)
Voor oraal gebruik Voor gebruik de bijsluiter lezen
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG
Veiligheidsverzegeling Niet gebruiken indien deze verpakking reeds geopend is
8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP:
39 9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
Bewaren beneden 30°C.
Bewaren in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen vocht.
10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Registratiehouder:
Pfizer Limited Sandwich Kent CT13 9NJ Verenigd Koninkrijk
12.
NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/98/077/013 EU/1/98/077/002 EU/1/98/077/003 EU/1/98/077/004
(2 filmomhulde tabletten) (4 filmomhulde tabletten) (8 filmomhulde tabletten) (12 filmomhulde tabletten)
13.
PARTIJNUMMER
Charge:
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING
Geneesmiddel op medisch voorschrift.
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
16.
INFORMATIE IN BRAILLE
VIAGRA 25 mg
40 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD:
BUITENVERPAKKING/KARTON
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
VIAGRA 50 mg filmomhulde tabletten Sildenafil
2.
GEHALTE AAN WERKZA(A)M(E) BESTANDDE(E)L(EN)
50 mg sildenafil (als citraat)
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Bevat lactose Zie bijsluiter voor nadere informatie
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
2 filmomhulde tabletten 4 filmomhulde tabletten 8 filmomhulde tabletten 12 filmomhulde tabletten
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)
Voor oraal gebruik Voor gebruik de bijsluiter lezen
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG
Veiligheidsverzegeling Niet gebruiken indien deze verpakking reeds geopend is
8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP:
41 9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
Bewaren beneden 30°C.
Bewaren in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen vocht.
10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Registratiehouder:
Pfizer Limited Sandwich Kent CT13 9NJ Verenigd Koninkrijk
12.
NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/98/077/014 EU/1/98/077/006 EU/1/98/077/007 EU/1/98/077/008
(2 filmomhulde tabletten) (4 filmomhulde tabletten) (8 filmomhulde tabletten) (12 filmomhulde tabletten)
13.
PARTIJNUMMER
Charge:
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING
Geneesmiddel op medisch voorschrift.
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
16.
INFORMATIE IN BRAILLE
VIAGRA 50 mg
42 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD:
BUITENVERPAKKING/SECUNDAIRE, HITTEVERZEGELDE KAARTVERPAKKING
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
VIAGRA 50 mg filmomhulde tabletten Sildenafil
2.
GEHALTE AAN WERKZA(A)M(E) BESTANDDE(E)L(EN)
50 mg sildenafil (als citraat)
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Bevat lactose Zie bijsluiter voor nadere informatie
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
2 filmomhulde tabletten 4 filmomhulde tabletten 8 filmomhulde tabletten 12 filmomhulde tabletten
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)
Voor oraal gebruik Voor gebruik de bijsluiter lezen
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG
Veiligheidsverzegeling Niet gebruiken indien deze verpakking reeds geopend is
8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP:
43 9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
Bewaren beneden 30°C.
Bewaren in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen vocht.
10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Registratiehouder:
Pfizer Limited Sandwich Kent CT13 9NJ Verenigd Koninkrijk
12.
NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/98/077/016 EU/1/98/077/017 EU/1/98/077/018 EU/1/98/077/019
(2 filmomhulde tabletten) (4 filmomhulde tabletten) (8 filmomhulde tabletten) (12 filmomhulde tabletten)
13.
PARTIJNUMMER
Charge:
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING
Geneesmiddel op medisch voorschrift.
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
16.
INFORMATIE IN BRAILLE
VIAGRA 50 mg
44 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD:
BUITENVERPAKKING/KARTON
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
VIAGRA 100 mg filmomhulde tabletten Sildenafil
2.
GEHALTE AAN WERKZA(A)M(E) BESTANDDE(E)L(EN)
100 mg sildenafil (als citraat)
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Bevat lactose Zie bijsluiter voor nadere informatie
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
2 filmomhulde tabletten 4 filmomhulde tabletten 8 filmomhulde tabletten 12 filmomhulde tabletten
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)
Voor oraal gebruik Voor gebruik de bijsluiter lezen
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG
Veiligheidsverzegeling Niet gebruiken indien deze verpakking reeds geopend is
8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP:
45 9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
Bewaren beneden 30°C.
Bewaren in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen vocht.
10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Registratiehouder:
Pfizer Limited Sandwich Kent CT13 9NJ Verenigd Koninkrijk
12.
NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/98/077/015 EU/1/98/077/010 EU/1/98/077/011 EU/1/98/077/012
(2 filmomhulde tabletten) (4 filmomhulde tabletten) (8 filmomhulde tabletten) (12 filmomhulde tabletten)
13.
PARTIJNUMMER
Charge:
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING
Geneesmiddel op medisch voorschrift.
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
16.
INFORMATIE IN BRAILLE
VIAGRA 100 mg
46 GEGEVENS DIE TEN MINSTE OP BLISTERVERPAKKINGEN OF STRIPS MOETEN WORDEN VERMELD
PRIMAIRE VERPAKKING/BLISTERVERPAKKING
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
VIAGRA 25 mg filmomhulde tabletten Sildenafil
2.
NAAM VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Pfizer
3.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP:
4.
PARTIJNUMMER
Charge:
5.
OVERIGE
47 GEGEVENS DIE TEN MINSTE OP BLISTERVERPAKKINGEN OF STRIPS MOETEN WORDEN VERMELD
PRIMAIRE VERPAKKING/BLISTERVERPAKKING
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
VIAGRA 50 mg filmomhulde tabletten Sildenafil
2.
NAAM VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Pfizer
3.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP:
4.
PARTIJNUMMER
Charge:
5.
OVERIGE
48 GEGEVENS DIE TEN MINSTE OP BLISTERVERPAKKINGEN OF STRIPS MOETEN WORDEN VERMELD
PRIMAIRE VERPAKKING/BLISTERVERPAKKING
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
VIAGRA 100 mg filmomhulde tabletten Sildenafil
2.
NAAM VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Pfizer
3.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP:
4.
PARTIJNUMMER
Charge:
5.
OVERIGE
49 B.
BIJSLUITER
50 BIJSLUITER:
INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER
VIAGRA 25 mg filmomhulde tabletten Sildenafilcitraat
Lees de hele bijsluiter aandachtig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel.
- Bewaar deze bijsluiter, het kan nodig zijn om deze nogmaals door te lezen.
- Heeft u nog vragen, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
- Dit geneesmiddel is aan u persoonlijk voorgeschreven.
Geef dit geneesmiddel niet door aan
anderen.
Dit geneesmiddel kan schadelijk voor hen zijn, zelfs als de verschijnselen dezelfde zijn als waarvoor u het geneesmiddel heeft gekregen.
- Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of in geval er bij u een bijwerking optreedt
die niet in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker
In deze bijsluiter:
1.
Wat is VIAGRA en waarvoor wordt het gebruikt?
2.
Wat u moet weten voordat u VIAGRA inneemt 3.
Hoe wordt VIAGRA ingenomen?
4.
Mogelijke bijwerkingen 5.
Hoe bewaart u VIAGRA?
6.
Aanvullende informatie
1.
WAT IS VIAGRA EN WAARVOOR WORDT HET GEBRUIKT?
VIAGRA behoort tot de groep medicijnen onder de naam "fosfodiësterase-type 5 (PDE5) - remmers".
Het middel ontspant de bloedvaten in de penis, waardoor er bloed in de penis kan stromen tijdens seksuele opwinding.
U zult met VIAGRA alleen een erectie krijgen wanneer u seksueel geprikkeld wordt.
U dient VIAGRA niet te gebruiken als u geen erectiestoornissen heeft.
VIAGRA dient niet door vrouwen te worden gebruikt.
VIAGRA wordt gebruikt voor de behandeling van mannen met erectiestoornissen, soms ook wel impotentie genoemd.
Dat is wanneer een man onvoldoende een erectie kan krijgen of in stand kan houden voor seksuele activiteit.
2.
WAT U MOET WETEN VOORDAT U VIAGRA INNEEMT
Neem VIAGRA niet in
− als u geneesmiddelen gebruikt die “ nitraten” worden genoemd, omdat deze combinatie een mogelijk gevaarlijke verlaging van uw bloeddruk kan veroorzaken.
Vertel uw arts dat u deze geneesmiddelen gebruikt die vaak ter verlichting van angina pectoris (of “ pijn op de borst”) worden gegeven.
Wanneer u dit niet zeker weet, vraag het dan aan uw arts of apotheker.
− als u geneesmiddelen gebruikt die stikstofmonoxide afgeven, zoals amylnitriet (“ poppers”), omdat deze combinatie eveneens kan leiden tot een mogelijk gevaarlijke verlaging van uw bloeddruk.
− als u allergisch (overgevoelig) bent voor sildenafil of voor één van de andere bestanddelen van VIAGRA.
− als u een ernstig hartprobleem of leverprobleem heeft.
− als u recent een beroerte of een hartaanval heeft gehad of wanneer u een lage bloeddruk heeft.
51 − als u een bepaalde, zeldzame erfelijke oogafwijking heeft (zoals retinitis pigmentosa).
− als u ooit verlies van het gezichtsvermogen heeft gehad vanwege non-arteritic anterior ischaemic optic neuropathy (NAION)
Wees extra voorzichtig met VIAGRA
Vertel uw arts
− als u sikkelcelanemie (een afwijking van de rode bloedcellen), leukemie (bloedcelkanker), multipel myeloom (beenmergkanker)
− als u een misvorming van uw penis heeft of de ziekte van Peyronie.
− als u hartproblemen heeft.
Uw arts dient in dit geval zorgvuldig te controleren of uw hart de extra belasting van seksuele activiteit aankan.
− als u een maagzweer heeft, of een bloedingstoornis (zoals hemofilie).
− als u plotseling een vermindering of verlies van het gezichtsvermogen ervaart, stop dan met de inname van VIAGRA en neem direct contact op met uw arts.
U dient VIAGRA niet te gebruiken in combinatie met andere orale of lokale behandelingen tegen erectiestoornissen.
Speciale voorzorgen voor kinderen en adolescenten VIAGRA mag niet worden gebruikt door personen jonger dan 18 jaar.
Speciale voorzorgen voor patiënten met nier- of leverproblemen U dient uw arts te vertellen of u nier- of leverproblemen heeft.
Uw arts kan besluiten om u een lagere dosis voor te schrijven.
Gebruik in combinatie met andere geneesmiddelen Vertel uw arts of apotheker wanneer u andere geneesmiddelen gebruikt of kort geleden heeft gebruikt.
Dit geldt ook voor geneesmiddelen die u zonder recept kunt krijgen.
VIAGRA tabletten kunnen de werking van bepaalde geneesmiddelen beïnvloeden, in het bijzonder geneesmiddelen die worden gebruikt tegen "pijn op de borst".
Bij een medisch noodgeval dient u de zorgverlener die u behandelt te vertellen dat u VIAGRA gebruikt heeft en wanneer u dat deed.
Gebruik VIAGRA niet in combinatie met andere geneesmiddelen, tenzij uw arts heeft aangegeven dat dit kan.
U dient geen VIAGRA te gebruiken indien u geneesmiddelen gebruikt die “ nitraten” worden genoemd, omdat de combinatie van deze middelen een mogelijk gevaarlijke verlaging van uw bloeddruk kan veroorzaken.
Vertel uw arts of apotheker altijd dat u dit soort geneesmiddelen gebruikt die vaak worden gebruikt ter verlichting van angina pectoris (of "pijn op de borst"). U dient geen VIAGRA te gebruiken indien u geneesmiddelen gebruikt die stikstofmonoxide afgeven, zoals amylnitriet (“ poppers”), omdat deze combinatie eveneens kan leiden tot een mogelijk gevaarlijke verlaging van uw bloeddruk.
Wanneer u geneesmiddelen gebruikt die bekend staan als proteaseremmers, zoals voor de behandeling van HIV, kan uw dokter u laten beginnen met de laagste dosis VIAGRA (25 mg).
Sommige patiënten die alfablokkertherapie krijgen voor de behandeling van hoge bloeddruk of prostaatvergroting kunnen mogelijk duizelig of licht in het hoofd worden, wat kan worden veroorzaakt door lage bloeddruk bij snel rechtop gaan zitten of gaan staan.
Bepaalde patiënten hebben
52 deze symptomen ondervonden bij gelijktijdig gebruik van VIAGRA met alfablokkers.
De kans hierop is het grootst binnen 4 uur na inname van VIAGRA.
Om de waarschijnlijkheid dat deze symptomen zich voordoen te verkleinen, dient uw dagelijkse dosis alfablokker constant te zijn voordat u met het gebruik van VIAGRA begint.
Mogelijk zal uw arts u een lagere startdosering (25 mg) VIAGRA voorschrijven.
Gebruik van VIAGRA met voedsel en drank VIAGRA kan met of zonder voedsel worden ingenomen.
U kunt echter ondervinden dat het iets langer kan duren voordat VIAGRA gaat werken indien u het inneemt met een stevige maaltijd.
Het drinken van alcohol kan tijdelijk uw vermogen om een erectie te krijgen verminderen.
Om maximaal effect van uw geneesmiddel te verkrijgen, wordt u aangeraden geen overvloedige hoeveelheden alcohol te drinken voordat u VIAGRA inneemt.
Zwangerschap en borstvoeding VIAGRA is niet geïndiceerd voor gebruik door vrouwen.
Rijvaardigheid en het gebruik van machines VIAGRA kan duizeligheid veroorzaken en kan uw gezichtsvermogen beïnvloeden.
U dient zich ervan bewust te zijn hoe u op VIAGRA reageert voordat u gaat rijden of een machine gaat gebruiken.
Belangrijke informatie over enkele bestanddelen van VIAGRA Als uw arts u heeft verteld dat u bepaalde suikers, zoals lactose, niet verdraagt, neem dan contact op met uw arts voordat u VIAGRA inneemt.
3.
HOE WORDT VIAGRA INGENOMEN?
Volg bij inname van VIAGRA altijd nauwgezet het advies van uw arts.
Raadpleeg bij twijfel uw arts of apotheker.
De gebruikelijke startdosering is 50 mg.
U dient niet vaker dan éénmaal per dag VIAGRA in te nemen.
U neemt VIAGRA ongeveer één uur voordat u van plan bent sex te hebben.
Slik het tablet in zijn geheel door met een glas water.
Als u de indruk heeft dat de werking van VIAGRA te sterk of te zwak is, licht dan uw arts of apotheker in.
VIAGRA helpt u alleen een erectie te krijgen wanneer u seksueel opgewonden wordt.
De tijd totdat VIAGRA gaat werken verschilt per persoon, maar gewoonlijk duurt dit een half uur tot een uur.
Het kan langer duren voordat VIAGRA begint te werken wanneer u een zware maaltijd heeft genuttigd.
Wanneer VIAGRA u niet helpt om een erectie te krijgen of als de erectie niet lang genoeg aanhoudt om de geslachtsgemeenschap te voltooien, dient u dit aan uw arts te vertellen.
Wat u moet doen als u meer van VIAGRA heeft ingenomen dan u zou mogen:
U kunt een toename ervaren van bijwerkingen en de ernst daarvan.
Doseringen boven 100 mg geven geen toename van de werking.
U dient niet meer tabletten in te nemen dan uw arts u heeft gezegd.
Neem contact op met uw arts als u meer tabletten heeft ingenomen dan voorgeschreven.
Als u nog vragen heeft over het gebruik van dit geneesmiddel, vraag dan uw arts of apotheker.
53 4.
MOGELIJKE BIJWERKINGEN
Zoals alle geneesmiddelen kan VIAGRA bijwerkingen veroorzaken, hoewel niet iedereen ze krijgt.
De bijwerkingen die gemeld zijn in samenhang met het gebruik van VIAGRA zijn meestal licht tot matig ernstig en van korte duur.
Indien u pijn op de borst heeft tijdens of volgend op sexuele gemeenschap:
- Kom in een half-zittende positie en probeer te ontspannen
- Gebruik geen nitraten tegen uw pijn op de borst
- Neem onmiddellijk contact op met uw arts.
Alle geneesmiddelen waaronder VIAGRA kunnen allergische reacties veroorzaken.
U dient onmiddellijk contact op te nemen met uw arts als u een van de volgende symptomen waarneemt na het innemen van VIAGRA: plotselinge hijgende ademhaling, moeilijk ademen of duizeligheid, zwelling van de oogleden, het gezicht, de lippen of de keel.
Langdurige en soms pijnlijke erecties zijn gemeld na het innemen van VIAGRA.
Indien u een erectie krijgt die langer dan 4 uur aanhoudt, dient u onmiddellijk contact op te nemen met uw arts.
Indien u een plotselinge vermindering of verlies van uw gezichtsvermogen waarneemt, stop dan met het gebruik van VIAGRA en neem onmiddellijk contact op met uw arts.
Een zeer vaak voorkomende bijwerking (kan bij meer dan 1 op de 10 patiënten optreden) is hoofdpijn.
Vaak voorkomende bijwerkingen (kunnen bij meer dan 1 tot 10 op de 100 patiënten optreden) zijn: blozen, een ontregelde spijsvertering, effecten op het gezichtsvermogen (waaronder afwijkingen in het kleurenzien, gevoeligheid voor licht, onscherp zien of verminderd scherp zien), een verstopte neus en duizeligheid..
Soms voorkomende bijwerkingen (kunnen bij 1 tot 10 op de 1000 patiënten optreden) zijn: braken, huiduitslag, bloeding achter in het oog, oogirritatie, bloeddoorlopen ogen/rode ogen, oogpijn, dubbelzien, abnormaal gevoel in het oog, onregelmatige of snelle hartslag, spierpijn, slaperig voelen, verminderde tastzin, draaierigheid, oorsuizen, misselijkheid, droge mond, pijn op de borst en zich moe voelen.
Zelden voorkomende bijwerkingen (kunnen bij 1 tot 10 op de 10.000 patiënten optreden) zijn: hoge bloeddruk, lage bloeddruk, flauwvallen, beroerte, bloedneus en plotselinge vermindering of verlies van gehoor.
Andere bijwerkingen die na het op de markt brengen zijn gerapporteerd, zijn: bonkende hartslag, pijn op de borst, plotselinge dood, hartaanval of tijdelijk verminderde bloedtoevoer naar delen van de hersenen.
De meeste van deze mannen, maar niet alle, hadden reeds eerder hartproblemen, voordat ze dit geneesmiddel innamen.
Het is onmogelijk na te gaan of er een rechtstreeks verband bestond tussen deze voorvallen en het gebruik van VIAGRA.
Er zijn ook gevallen van stuiptrekkingen of toevallen gemeld.
Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of in geval er bij u een bijwerking optreedt die niet in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts.
5.
HOE BEWAART U VIAGRA?
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
Bewaren beneden 30°C.
Bewaren in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen vocht.
54 Gebruik VIAGRA niet meer na de vervaldatum die staat vermeld op de doos.
De vervaldatum verwijst naar de laatste dag van die maand.
Geneesmiddelen dienen niet weggegooid te worden via het afvalwater of met huishoudelijk afval.
Vraag uw apotheker wat u met medicijnen moet doen wanneer ze niet meer nodig zijn.
Deze maatregelen zullen helpen bij de bescherming van het milieu.
6.
AANVULLENDE INFORMATIE
Wat bevat VIAGRA
- De werkzame stof is sildenafil.
Iedere tablet bevat 25 mg sildenafil (als het citraatzout).
- De andere bestanddelen zijn:
-
Tabletkern: microkristallijne cellulose, watervrij calciumwaterstoffosfaat, natriumcroscarmellose, magnesiumstearaat.
-
Filmomhulling: hypromellose, titaandioxide (E171), lactose, triacetine, indigokarmijn aluminiumlak (E132).
Hoe ziet VIAGRA er uit en de inhoud van de verpakking
VIAGRA filmomhulde tabletten zijn blauw en hebben een afgeronde diamantvorm.
Ze zijn aan de ene zijde met “ PFIZER” gemerkt en aan de andere met “ VGR 25”.
De tabletten zijn verkrijgbaar in blisterverpakkingen met 2, 4, 8 of 12 tabletten.
Sommige verpakkingen zijn mogelijk in uw land niet beschikbaar.
Registratiehouder en fabrikant
De registratiehouder van VIAGRA is Pfizer Limited, Sandwich, Kent, CT13 9 NJ, Verenigd Koninkrijk.
De fabrikant van VIAGRA is Pfizer PGM, Zone Industrielle, 29 route des Industries, 37530 Pocé-sur- Cisse, Frankrijk.
Neem voor alle informatie met betrekking tot dit geneesmiddel contact op met de lokale vertegenwoordiger van de houder van de vergunning voor het in de handel brengen.
België / Belgique / Belgien Pfizer S.A. / N.V.
Tél/Tel: +32 (0)2 554 62 11
Luxembourg/Luxemburg Pfizer S.A.
Tél/Tel: +32 (0)2 554 62 11
ÐÑÐ»Ð³Ð°ÑÐ¸Ñ ÐÑÐ°Ð¹Ð·ÐµÑ ÐÑÐºÑÐµÐ¼Ð±ÑÑÐ³ Ð¡ÐÐ Ð, ÐÐ»Ð¾Ð½ ÐÑÐ»Ð³Ð°ÑÐ¸Ñ Ð¢ÐµÐ».: +359 2 970 4333
Magyarország Pfizer Kft.
Tel.: + 36 1 488 37 00
Č eská republika Pfizer s.r.o.
Tel: +420-283-004-111
Malta V.J.
Salomone Pharma Ltd.
Tel: + 356 21 22 01 74
Danmark Pfizer ApS Tlf: +45 44 20 11 00
Nederland Pfizer bv Tel: +31 (0)10 406 43 01
55 Deutschland Pfizer Pharma GmbH Tel: +49 (0)30 550055 51000
Norge Pfizer AS Tlf: +47 67 52 61 00
Eesti Pfizer Luxembourg SARL, Eesti filiaal Tel: +372 6 405 328
Österreich Pfizer Corporation Austria Ges.m.b.H.
Tel: +43 (0)1 521 15-0
Ελλάδα Pfizer Hellas A.E.
Τηλ: +30 210 6785800
Polska Pfizer Polska Sp. z o.o., Tel.: +48 22 335 61 00
España Pfizer S.A.
Tel: +34 91 490 99 00
Portugal Laboratórios Pfizer, Lda.
Tel: +351 21 423 5500
France Pfizer Tél: +33 (0)1 58 07 34 40
România Pfizer România S.R.L.
Tel: +40 (0)21 3180808
Ireland Pfizer Healthcare Ireland Tel:
1800 633 363 (toll free) Tel: +44 (0)1304 616161
Slovenija Pfizer Luxembourg SARL, Pfizer, podruž nica za svetovanje s področ ja farmacevtske dejavnosti, Ljubljana Tel: + 386(0)152 11 400
Ísland Vistor hf.
Sími: + 354 535 7000
Slovenská republika Pfizer Luxembourg SARL, organizač ná zlož ka Tel: +421– 2– 3355 5500
Italia Pfizer Italia S.r.l.
Tel: +39 06 33 18 21
Suomi/Finland Pfizer Oy Puh/Tel: +358(0)9 43 00 40
Κύπρος GEO.
PAVLIDES & ARAOUZOS LTD, Τηλ: +35722818087
Sverige Pfizer AB Tel: +46 (0)8 550 520 00
Latvija Pfizer Luxembourg SARL filiā le Latvijā Tel: +371 670 35 775
United Kingdom Pfizer Limited Tel: +44 (0)1304 616161
Lietuva Pfizer Luxembourg SARL, filialas Lietuvoje Tel. +3705 2514000
Deze bijsluiter is voor de laatste keer goedgekeurd in
Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europese Geneesmiddelen Bureau (EMEA) http://www.emea.europa.eu /
56 BIJSLUITER:
INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER
VIAGRA 50 mg filmomhulde tabletten Sildenafilcitraat
Lees de hele bijsluiter aandachtig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel.
- Bewaar deze bijsluiter, het kan nodig zijn om deze nogmaals door te lezen.
- Heeft u nog vragen, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
- Dit geneesmiddel is aan u persoonlijk voorgeschreven.
Geef dit geneesmiddel niet door aan
anderen.
Dit geneesmiddel kan schadelijk voor hen zijn, zelfs als de verschijnselen dezelfde zijn als waarvoor u het geneesmiddel heeft gekregen.
- Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of in geval er bij u een bijwerking optreedt die
niet in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker
In deze bijsluiter:
1.
Wat is VIAGRA en waarvoor wordt het gebruikt?
2.
Wat u moet weten voordat u VIAGRA inneemt 3.
Hoe wordt VIAGRA ingenomen?
4.
Mogelijke bijwerkingen 5.
Hoe bewaart u VIAGRA?
6.
Aanvullende informatie
1.
WAT IS VIAGRA EN WAARVOOR WORDT HET GEBRUIKT?
VIAGRA behoort tot de groep medicijnen onder de naam "fosfodiësterase-type 5 (PDE5) - remmers".
Het middel ontspant de bloedvaten in de penis, waardoor er bloed in de penis kan stromen tijdens seksuele opwinding.
U zult met VIAGRA alleen een erectie krijgen wanneer u seksueel geprikkeld wordt.
U dient VIAGRA niet te gebruiken als u geen erectiestoornissen heeft.
VIAGRA dient niet door vrouwen te worden gebruikt.
VIAGRA wordt gebruikt voor de behandeling van mannen met erectiestoornissen, soms ook wel impotentie genoemd.
Dat is wanneer een man onvoldoende een erectie kan krijgen of in stand kan houden voor seksuele activiteit.
2.
WAT U MOET WETEN VOORDAT U VIAGRA INNEEMT
Neem VIAGRA niet in
− als u geneesmiddelen gebruikt die “ nitraten” worden genoemd, omdat deze combinatie een mogelijk gevaarlijke verlaging van uw bloeddruk kan veroorzaken.
Vertel uw arts dat u deze geneesmiddelen gebruikt die vaak ter verlichting van angina pectoris (of “ pijn op de borst”) worden gegeven.
Wanneer u dit niet zeker weet, vraag het dan aan uw arts of apotheker.
− als u geneesmiddelen gebruikt die stikstofmonoxide afgeven, zoals amylnitriet (“ poppers”), omdat deze combinatie eveneens kan leiden tot een mogelijk gevaarlijke verlaging van uw bloeddruk.
− als u allergisch (overgevoelig) bent voor sildenafil of voor één van de andere bestanddelen van VIAGRA.
− als u een ernstig hartprobleem of leverprobleem heeft.
− als u recent een beroerte of een hartaanval heeft gehad of wanneer u een lage bloeddruk heeft.
57 − als u een bepaalde, zeldzame erfelijke oogafwijking heeft (zoals retinitis pigmentosa).
− als u ooit verlies van het gezichtsvermogen heeft gehad vanwege non-arteritic anterior ischaemic optic neuropathy (NAION)
Wees extra voorzichtig met VIAGRA
Vertel uw arts
− als u sikkelcelanemie (een afwijking van de rode bloedcellen), leukemie (bloedcelkanker), multipel myeloom (beenmergkanker)
− als u een misvorming van uw penis heeft of de ziekte van Peyronie
− als u hartproblemen heeft.
Uw arts dient in dit geval zorgvuldig te controleren of uw hart de extra belasting van seksuele activiteit aankan.
− als u een maagzweer heeft, of een bloedingstoornis (zoals hemofilie).
− als u plotseling een vermindering of verlies van het gezichtsvermogen ervaart, stop dan met de inname van VIAGRA en neem direct contact op met uw arts.
U dient VIAGRA niet te gebruiken in combinatie met andere orale of lokale behandelingen tegen erectiestoornissen.
Speciale voorzorgen voor kinderen en adolescenten VIAGRA mag niet worden gebruikt door personen jonger dan 18 jaar.
Speciale voorzorgen voor patiënten met nier- of leverproblemen U dient uw arts te vertellen of u nier- of leverproblemen heeft.
Uw arts kan besluiten om u een lagere dosis voor te schrijven.
Gebruik in combinatie met andere geneesmiddelen Vertel uw arts of apotheker wanneer u andere geneesmiddelen gebruikt of kort geleden heeft gebruikt.
Dit geldt ook voor geneesmiddelen die u zonder recept kunt krijgen..
VIAGRA tabletten kunnen de werking van bepaalde geneesmiddelen beïnvloeden, in het bijzonder geneesmiddelen die worden gebruikt tegen "pijn op de borst".
Bij een medisch noodgeval dient u de zorgverlener die u behandelt te vertellen dat u VIAGRA gebruikt heeft en wanneer u dat deed.
Gebruik VIAGRA niet in combinatie met andere geneesmiddelen, tenzij uw arts heeft aangegeven dat dit kan.
U dient geen VIAGRA te gebruiken indien u geneesmiddelen gebruikt die “ nitraten” worden genoemd, omdat de combinatie van deze middelen een mogelijk gevaarlijke verlaging van uw bloeddruk kan veroorzaken.
Vertel uw arts of apotheker altijd dat u dit soort geneesmiddelen gebruikt die vaak worden gebruikt ter verlichting van angina pectoris (of "pijn op de borst").
U dient geen VIAGRA te gebruiken indien u geneesmiddelen gebruikt die stikstofmonoxide afgeven, zoals amylnitriet (“ poppers”), omdat deze combinatie eveneens kan leiden tot een mogelijk gevaarlijke verlaging van uw bloeddruk.
Wanneer u geneesmiddelen gebruikt die bekend staan als proteaseremmers, zoals voor de behandeling van HIV, kan uw dokter u laten beginnen met de laagste dosis VIAGRA (25 mg).
Sommige patiënten die alfablokkertherapie krijgen voor de behandeling van hoge bloeddruk of prostaatvergroting kunnen mogelijk duizelig of licht in het hoofd worden wat kan worden veroorzaaktdoor lage bloeddruk bij snel rechtop gaan zitten of gaan staan.
Bepaalde patiënten hebben
58 deze symptomen ondervonden bij gelijktijdig gebruik van VIAGRA met alfablokkers.
De kans hierop is het grootst binnen 4 uur na inname van VIAGRA.
Om de waarschijnlijkheid dat deze symptomen zich voordoen te verkleinen, dient uw dagelijkse dosis alfablokker constant te zijn voordat u met het gebruik van VIAGRA begint.
Mogelijk zal uw arts u een lagere startdosering (25 mg) VIAGRA voorschrijven.
Gebruik van VIAGRA met voedsel en drank VIAGRA kan met of zonder voedsel worden ingenomen.
U kunt echter ondervinden dat het iets langer kan duren voordat VIAGRA gaat werken indien u het inneemt met een stevige maaltijd.
Het drinken van alcohol kan tijdelijk uw vermogen om een erectie te krijgen verminderen.
Om maximaal effect van uw geneesmiddel te verkrijgen, wordt u aangeraden geen overvloedige hoeveelheden alcohol te drinken voordat u VIAGRA inneemt.
Zwangerschap en borstvoeding VIAGRA is niet geïndiceerd voor gebruik door vrouwen.
Rijvaardigheid en het gebruik van machines VIAGRA kan duizeligheid veroorzaken en kan uw gezichtsvermogen beïnvloeden.
U dient zich ervan bewust te zijn hoe u op VIAGRA reageert voordat u gaat rijden of een machine gaat gebruiken.
Belangrijke informatie over enkele bestanddelen van VIAGRA Als uw arts u heeft verteld dat u bepaalde suikers, zoals lactose, niet verdraagt, neem dan contact op met uw arts voordat u VIAGRA inneemt.
3.
HOE WORDT VIAGRA INGENOMEN?
Volg bij inname van VIAGRA altijd nauwgezet het advies van uw arts.
Raadpleeg bij twijfel uw arts of apotheker.
De gebruikelijke startdosering is 50 mg.
U dient niet vaker dan éénmaal per dag VIAGRA in te nemen.
U neemt VIAGRA ongeveer één uur voordat u van plan bent sex te hebben.
Slik het tablet in zijn geheel door met een glas water.
Als u de indruk heeft dat de werking van VIAGRA te sterk of te zwak is, licht dan uw arts of apotheker in.
VIAGRA helpt u alleen een erectie te krijgen wanneer u seksueel opgewonden wordt.
De tijd totdat VIAGRA gaat werken verschilt per persoon, maar gewoonlijk duurt dit een half uur tot een uur.
Het kan langer duren voordat VIAGRA begint te werken wanneer u een zware maaltijd heeft genuttigd.
Wanneer VIAGRA u niet helpt om een erectie te krijgen of als de erectie niet lang genoeg aanhoudt om de geslachtsgemeenschap te voltooien, dient u dit aan uw arts te vertellen.
Wat u moet doen als u meer van VIAGRA heeft ingenomen dan u zou mogen:
U kunt een toename ervaren van bijwerkingen en de ernst daarvan.
Doseringen boven 100 mg geven geen toename van de werking.
U dient niet meer tabletten in te nemen dan uw arts u heeft gezegd.
Neem contact op met uw arts als u meer tabletten heeft ingenomen dan voorgeschreven.
Als u nog vragen heeft over het gebruik van dit geneesmiddel, vraag dan uw arts of apotheker.
59 4.
MOGELIJKE BIJWERKINGEN
Zoals alle geneesmiddelen kan VIAGRA bijwerkingen veroorzaken, hoewel niet iedereen ze krijgt.
De bijwerkingen die gemeld zijn in samenhang met het gebruik van VIAGRA zijn meestal licht tot matig ernstig en van korte duur.
Indien u pijn op de borst heeft tijdens of volgend op sexuele gemeenschap:
- Kom in een half-zittende positie en probeer te ontspannen
- Gebruik geen nitraten tegen uw pijn op de borst
- Neem onmiddellijk contact op met uw arts.
Alle geneesmiddelen waaronder VIAGRA kunnen allergische reacties veroorzaken.
U dient onmiddellijk contact op te nemen met uw arts als u een van de volgende symptomen waarneemt na het innemen van VIAGRA: plotselinge hijgende ademhaling, moeilijk ademen of duizeligheid, zwelling van de oogleden, het gezicht, de lippen of de keel.
Langdurige en soms pijnlijke erecties zijn gemeld na het innemen van VIAGRA.
Indien u een erectie krijgt die langer dan 4 uur aanhoudt, dient u onmiddellijk contact op te nemen met uw arts.
Indien u een plotselinge vermindering of verlies van uw gezichtsvermogen waarneemt, stop dan met het gebruik van VIAGRA en neem onmiddellijk contact op met uw arts.
Een zeer vaak voorkomende bijwerking (kan bij meer dan 1 op de 10 patiënten optreden) is hoofdpijn.
Vaak voorkomende bijwerkingen (kunnen bij meer dan 1 tot 10 op de 100 patiënten optreden) zijn: blozen, een ontregelde spijsvertering, effecten op het gezichtsvermogen (waaronder afwijkingen in het kleurenzien, gevoeligheid voor licht, onscherp zien of verminderd scherp zien), een verstopte neus en duizeligheid..
Soms voorkomende bijwerkingen (kunnen bij 1 tot 10 op de 1000 patiënten optreden) zijn: braken, huiduitslag, bloeding achter in het oog, oogirritatie, bloeddoorlopen ogen/rode ogen, oogpijn, dubbelzien, abnormaal gevoel in het oog, onregelmatige of snelle hartslag, spierpijn, slaperig voelen, verminderde tast, draaierigheid, oorsuizen, misselijkheid, droge mond, pijn op de borst en zich moe voelen.
Zelden voorkomende bijwerkingen (kunnen bij 1 tot 10 op de 10.000 patiënten optreden) zijn: hoge bloeddruk, lage bloeddruk, flauwvallen, beroerte, bloedneus en plotselinge vermindering of verlies van gehoor.
Andere bijwerkingen die na het op de markt brengen zijn gerapporteerd, zijn: bonkende hartslag, pijn op de borst, plotselinge dood, hartaanval of tijdelijk verminderde bloedtoevoer naar delen van de hersenen.
De meeste van deze mannen, maar niet alle, hadden reeds eerder hartproblemen, voordat ze dit geneesmiddel innamen.
Het is onmogelijk na te gaan of er een rechtstreeks verband bestond tussen deze voorvallen en het gebruik van VIAGRA.
Er zijn ook gevallen van stuiptrekkingen of toevallen gemeld.
Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of in geval er bij u een bijwerking optreedt die niet in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts.
5.
HOE BEWAART U VIAGRA?
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
Bewaren beneden 30°C.
60 Bewaren in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen vocht.
Gebruik VIAGRA niet meer na de vervaldatum die staat vermeld op de doos.
De vervaldatum verwijst naar de laatste dag van die maand.
Geneesmiddelen dienen niet weggegooid te worden via het afvalwater of met huishoudelijk afval.
Vraag uw apotheker wat u met medicijnen moet doen wanneer ze niet meer nodig zijn.
Deze maatregelen zullen helpen bij de bescherming van het milieu.
6.
AANVULLENDE INFORMATIE
Wat bevat VIAGRA
- De werkzame stof is sildenafil.
Iedere tablet bevat 50 mg sildenafil (als het citraatzout).
- De andere bestanddelen zijn:
-
Tabletkern: microkristallijne cellulose, watervrij calciumwaterstoffosfaat, natriumcroscarmellose, magnesiumstearaat.
-
Filmomhulling: hypromellose, titaandioxide (E171), lactose, triacetine, indigokarmijn aluminiumlak (E132).
Hoe ziet VIAGRA er uit en de inhoud van de verpakking
VIAGRA filmomhulde tabletten zijn blauw en hebben een afgeronde diamantvorm.
Ze zijn aan de ene zijde met “ PFIZER” gemerkt en aan de andere met “ VGR 50”.
De tabletten zijn verkrijgbaar in blisterverpakkingen met 2, 4, 8 of 12 tabletten in doosje of kaartverpakking.
Sommige verpakkingen zijn mogelijk in uw land niet beschikbaar.
Registratiehouder en fabrikant
De registratiehouder van VIAGRA is Pfizer Limited, Sandwich, Kent, CT13 9 NJ, Verenigd Koninkrijk.
De fabrikant van VIAGRA is Pfizer PGM, Zone Industrielle, 29 route des Industries, 37530 Pocé-sur- Cisse, Frankrijk.
Neem voor alle informatie met betrekking tot dit geneesmiddel contact op met de lokale vertegenwoordiger van de houder van de vergunning voor het in de handel brengen.
België / Belgique / Belgien Pfizer S.A. / N.V.
Tél/Tel: +32 (0)2 554 62 11
Luxembourg/Luxemburg Pfizer S.A.
Tél/Tel: +32 (0)2 554 62 11
ÐÑÐ»Ð³Ð°ÑÐ¸Ñ ÐÑÐ°Ð¹Ð·ÐµÑ ÐÑÐºÑÐµÐ¼Ð±ÑÑÐ³ Ð¡ÐÐ Ð, ÐÐ»Ð¾Ð½ ÐÑÐ»Ð³Ð°ÑÐ¸Ñ Ð¢ÐµÐ».: +359 2 970 4333
Magyarország Pfizer Kft.
Tel.: + 36 1 488 37 00
Č eská republika Pfizer s.r.o.
Tel: +420-283-004-111
Malta V.J.
Salomone Pharma Ltd.
Tel: + 356 21 22 01 74
Danmark Pfizer ApS Tlf: +45 44 20 11 00
Nederland Pfizer bv Tel: +31 (0)10 406 43 01
61 Deutschland Pfizer Pharma GmbH Tel: +49 (0)30 550055 51000
Norge Pfizer AS Tlf: +47 67 52 61 00
Eesti Pfizer Luxembourg SARL, Eesti filiaal Tel: +372 6 405 328
Österreich Pfizer Corporation Austria Ges.m.b.H.
Tel: +43 (0)1 521 15-0
Ελλάδα Pfizer Hellas A.E.
Τηλ: +30 210 6785800
Polska Pfizer Polska Sp. z o.o., Tel.: +48 22 335 61 00
España Pfizer S.A.
Tel: +34 91 490 99 00
Portugal Laboratórios Pfizer, Lda.
Tel: +351 21 423 5500
France Pfizer Tél: +33 (0)1 58 07 34 40
România Pfizer România S.R.L.
Tel: +40 (0)21 3180808
Ireland Pfizer Healthcare Ireland Tel:
1800 633 363 (toll free) Tel: +44 (0)1304 616161
Slovenija Pfizer Luxembourg SARL, Pfizer, podruž nica za svetovanje s področ ja farmacevtske dejavnosti, Ljubljana Tel: + 386(0)152 11 400
Ísland Vistor hf.
Sími: + 354 535 7000
Slovenská republika Pfizer Luxembourg SARL, organizač ná zlož ka Tel: +421– 2– 3355 5500
Italia Pfizer Italia S.r.l.
Tel: +39 06 33 18 21
Suomi/Finland Pfizer Oy Puh/Tel: +358(0)9 43 00 40
Κύπρος GEO.
PAVLIDES & ARAOUZOS LTD, Τηλ: +35722818087
Sverige Pfizer AB Tel: +46 (0)8 550 520 00
Latvija Pfizer Luxembourg SARL filiā le Latvijā Tel: +371 670 35 775
United Kingdom Pfizer Limited Tel: +44 (0)1304 616161
Lietuva Pfizer Luxembourg SARL, filialas Lietuvoje Tel. +3705 2514000
Deze bijsluiter is voor de laatste keer goedgekeurd in
Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europese Geneesmiddelen Bureau (EMEA) http://www.emea.europa.eu /
62 BIJSLUITER:
INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER
VIAGRA 100 mg filmomhulde tabletten Sildenafilcitraat
Lees de hele bijsluiter aandachtig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel.
- Bewaar deze bijsluiter, het kan nodig zijn om deze nogmaals door te lezen.
- Heeft u nog vragen, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
- Dit geneesmiddel is aan u persoonlijk voorgeschreven.
Geef dit geneesmiddel niet door aan
anderen.
Dit geneesmiddel kan schadelijk voor hen zijn, zelfs als de verschijnselen dezelfde zijn als waarvoor u het geneesmiddel heeft gekregen.
- Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of in geval er bij u een bijwerking optreedt die
niet in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker
In deze bijsluiter:
1.
Wat is VIAGRA en waarvoor wordt het gebruikt?
2.
Wat u moet weten voordat u VIAGRA inneemt 3.
Hoe wordt VIAGRA ingenomen?
4.
Mogelijke bijwerkingen 5.
Hoe bewaart u VIAGRA?
6.
Aanvullende informatie
1.
WAT IS VIAGRA EN WAARVOOR WORDT HET GEBRUIKT?
VIAGRA behoort tot de groep medicijnen onder de naam "fosfodiësterase-type 5 (PDE5) - remmers".
Het middel ontspant de bloedvaten in de penis, waardoor er bloed in de penis kan stromen tijdens seksuele opwinding.
U zult met VIAGRA alleen een erectie krijgen wanneer u seksueel geprikkeld wordt.
U dient VIAGRA niet te gebruiken als u geen erectiestoornissen heeft.
VIAGRA dient niet door vrouwen te worden gebruikt.
VIAGRA wordt gebruikt voor de behandeling van mannen met erectiestoornissen, soms ook wel impotentie genoemd.
Dat is wanneer een man onvoldoende een erectie kan krijgen of in stand kan houden voor seksuele activiteit.
2.
WAT U MOET WETEN VOORDAT U VIAGRA INNEEMT
Neem VIAGRA niet in
− als u geneesmiddelen gebruikt die “ nitraten” worden genoemd, omdat deze combinatie een mogelijk gevaarlijke verlaging van uw bloeddruk kan veroorzaken.
Vertel uw arts dat u deze geneesmiddelen gebruikt die vaak ter verlichting van angina pectoris (of “ pijn op de borst”) worden gegeven.
Wanneer u dit niet zeker weet, vraag het dan aan uw arts of apotheker.
− als u geneesmiddelen gebruikt die stikstofmonoxide afgeven, zoals amylnitriet (“ poppers”), omdat deze combinatie eveneens kan leiden tot een mogelijk gevaarlijke verlaging van uw bloeddruk.
− als u allergisch (overgevoelig) bent voor sildenafil of voor één van de andere bestanddelen van VIAGRA.
− als u een ernstig hartprobleem of leverprobleem heeft.
− als u recent een beroerte of een hartaanval heeft gehad of wanneer u een lage bloeddruk heeft.
63 − als u een bepaalde, zeldzame erfelijke oogafwijking heeft (zoals retinitis pigmentosa).
− als u ooit verlies van het gezichtsvermogen heeft gehad vanwege non-arteritic anterior ischaemic optic neuropathy (NAION)
Wees extra voorzichtig met VIAGRA
Vertel uw arts
− als u sikkelcelanemie (een afwijking van de rode bloedcellen), leukemie (bloedcelkanker), multipel myeloom (beenmergkanker)
− als u een misvorming van uw penis heeft of de ziekte van Peyronie.
− als u hartproblemen heeft.
Uw arts dient in dit geval zorgvuldig te controleren of uw hart de extra belasting van seksuele activiteit aankan.
− als u een maagzweer heeft, of een bloedingstoornis (zoals hemofilie).
− als u plotseling een vermindering of verlies van het gezichtsvermogen ervaart, stop dan met de inname van VIAGRA en neem direct contact op met uw arts.
U dient VIAGRA niet te gebruiken in combinatie met andere orale of lokale behandelingen tegen erectiestoornissen.
Speciale voorzorgen voor kinderen en adolescnten VIAGRA mag niet worden gebruikt door personen jonger dan 18 jaar.
Speciale voorzorgen voor patiënten met nier- of leverproblemen U dient uw arts te vertellen of u nier- of leverproblemen heeft.
Uw arts kan besluiten om u een lagere dosis voor te schrijven.
Gebruik in combinatie met andere geneesmiddelen Vertel uw arts of apotheker wanneer u andere geneesmiddelen gebruikt of kort geleden heeft gebruikt.
Dit geldt ook voor geneesmiddelen die u zonder recept kunt krijgen.
VIAGRA tabletten kunnen de werking van bepaalde geneesmiddelen beïnvloeden, in het bijzonder geneesmiddelen die worden gebruikt tegen "pijn op de borst".
Bij een medisch noodgeval dient u de zorgverlener die u behandelt te vertellen dat u VIAGRA gebruikt heeft en wanneer u dat deed.
Gebruik VIAGRA niet in combinatie met andere geneesmiddelen, tenzij uw arts heeft aangegeven dat dit kan.
U dient geen VIAGRA te gebruiken indien u geneesmiddelen gebruikt die “ nitraten” worden genoemd, omdat de combinatie van deze middelen een mogelijk gevaarlijke verlaging van uw bloeddruk kan veroorzaken.
Vertel uw arts of apotheker altijd dat u dit soort geneesmiddelen gebruikt die vaak worden gebruikt ter verlichting van angina pectoris (of "pijn op de borst").
U dient geen VIAGRA te gebruiken indien u geneesmiddelen gebruikt die stikstofmonoxide afgeven, zoals amylnitriet (“ poppers”), omdat deze combinatie eveneens kan leiden tot een mogelijk gevaarlijke verlaging van uw bloeddruk.
Wanneer u geneesmiddelen gebruikt die bekend staan als proteaseremmers, zoals voor de behandeling van HIV, kan uw dokter u laten beginnen met de laagste dosis VIAGRA (25 mg).
Sommige patiënten die alfablokkertherapie krijgen voor de behandeling van hoge bloeddruk of prostaatvergroting kunnen mogelijk duizelig of licht in het hoofd worden wat kan worden veroorzaaktdoor lage bloeddruk bij snel rechtop gaan zitten of gaan staan.
Bepaalde patiënten hebben
64 deze symptomen ondervonden bij gelijktijdig gebruik van VIAGRA met alfablokkers.
De kans hierop is het grootst binnen 4 uur na inname van VIAGRA.
Om de waarschijnlijkheid dat deze symptomen zich voordoen te verkleinen, dient uw dagelijkse dosis alfablokker constant te zijn voordat u met het gebruik van VIAGRA begint.
Mogelijk zal uw arts u een lagere startdosering (25 mg) VIAGRA voorschrijven.
Gebruik van VIAGRA met voedsel en drank VIAGRA kan met of zonder voedsel worden ingenomen.
U kunt echter ondervinden dat het iets langer kan duren voordat VIAGRA gaat werken indien u het inneemt met een stevige maaltijd
Het drinken van alcohol kan tijdelijk uw vermogen om een erectie te krijgen verminderen.
Om maximaal effect van uw geneesmiddel te verkrijgen, wordt u aangeraden geen overvloedige hoeveelheden alcohol te drinken voordat u VIAGRA inneemt.
Zwangerschap en borstvoeding VIAGRA is niet geïndiceerd voor gebruik door vrouwen.
Rijvaardigheid en het gebruik van machines VIAGRA kan duizeligheid veroorzaken en kan uw gezichtsvermogen beïnvloeden.
U dient zich ervan bewust te zijn hoe u op VIAGRA reageert voordat u gaat rijden of een machine gaat gebruiken.
Belangrijke informatie over enkele bestanddelen van VIAGRA Als uw arts u heeft verteld dat u bepaalde suikers, zoals lactose, niet verdraagt, neem dan contact op met uw arts voordat u VIAGRA inneemt.
3.
HOE WORDT VIAGRA INGENOMEN?
Volg bij inname van VIAGRA altijd nauwgezet het advies van uw arts.
Raadpleeg bij twijfel uw arts of apotheker.
De gebruikelijke startdosering is 50 mg.
U dient niet vaker dan éémaal per dag VIAGRA in te nemen.
U neemt VIAGRA ongeveer één uur voordat u van plan bent sex te hebben.
Slik het tablet in zijn geheel door met een glas water.
Als u de indruk heeft dat de werking van VIAGRA te sterk of te zwak is, licht dan uw arts of apotheker in.
VIAGRA helpt u alleen een erectie te krijgen wanneer u seksueel opgewonden wordt.
De tijd totdat VIAGRA gaat werken verschilt per persoon, maar gewoonlijk duurt dit een half uur tot een uur.
Het kan langer duren voordat VIAGRA begint te werken wanneer u een zware maaltijd heeft genuttigd.
Wanneer VIAGRA u niet helpt om een erectie te krijgen of als de erectie niet lang genoeg aanhoudt om de geslachtsgemeenschap te voltooien, dient u dit aan uw arts te vertellen.
Wat u moet doen als u meer van VIAGRA heeft ingenomen dan u zou mogen:
U kunt een toename ervaren van bijwerkingen en de ernst daarvan.
Doseringen boven 100 mg geven geen toename van de werking.
U dient niet meer tabletten in te nemen dan uw arts u heeft gezegd.
Neem contact op met uw arts als u meer tabletten heeft ingenomen dan voorgeschreven.
Als u nog vragen heeft over het gebruik van dit geneesmiddel, vraag dan uw arts of apotheker.
65 4.
MOGELIJKE BIJWERKINGEN
Zoals alle geneesmiddelen kan VIAGRA bijwerkingen veroorzaken, hoewel niet iedereen ze krijgt.
De bijwerkingen die gemeld zijn in samenhang met het gebruik van VIAGRA zijn meestal licht tot matig ernstig en van korte duur.
Indien u pijn op de borst heeft tijdens of volgend op sexuele gemeenschap:
- Kom in een half-zittende positie en probeer te ontspannen
- Gebruik geen nitraten tegen uw pijn op de borst
- Neem onmiddellijk contact op met uw arts.
Alle geneesmiddelen waaronder VIAGRA kunnen allergische reacties veroorzaken.
U dient onmiddellijk contact op te nemen met uw arts als u een van de volgende symptomen waarneemt na het innemen van VIAGRA: plotselinge hijgende ademhaling, moeilijk ademen of duizeligheid, zwelling van de oogleden, het gezicht, de lippen of de keel.
Langdurige en soms pijnlijke erecties zijn gemeld na het innemen van VIAGRA.
Indien u een erectie krijgt die langer dan 4 uur aanhoudt, dient u onmiddellijk contact op te nemen met uw arts.
Indien u een plotselinge vermindering of verlies van uw gezichtsvermogen waarneemt, stop dan met het gebruik van VIAGRA en neem onmiddellijk contact op met uw arts.
Een zeer vaak voorkomende bijwerking (kan bij meer dan 1 op de 10 patiënten optreden) is hoofdpijn.
Vaak voorkomende bijwerkingen (kunnen bij meer dan 1 tot 10 op de 100 patiënten optreden) zijn: blozen, een ontregelde spijsvertering, effecten op het gezichtsvermogen (waaronder afwijkingen in het kleurenzien, gevoeligheid voor licht, onscherp zien of verminderd scherp zien), een verstopte neus en duizeligheid..
Soms voorkomende bijwerkingen (kunnen bij 1 tot 10 op de 1000 patiënten optreden) zijn: braken, huiduitslag, bloeding achter in het oog, oogirritatie, bloeddoorlopen ogen/rode ogen, oogpijn, dubbelzien, abnormaal gevoel in het oog, onregelmatige of snelle hartslag, spierpijn, slaperig voelen, verminderde tast, draaierigheid, oorsuizen, misselijkheid, droge mond, pijn op de borst en zich moe voelen.
Zelden voorkomende bijwerkingen (kunnen bij 1 tot 10 op de 10.000 patiënten optreden) zijn: hoge bloeddruk, lage bloeddruk, flauwvallen, beroerte, bloedneus en plotselinge vermindering of verlies van gehoor.
Andere bijwerkingen die na het op de markt brengen zijn gerapporteerd, zijn: bonkende hartslag, pijn op de borst, plotselinge dood, hartaanval of tijdelijk verminderde bloedtoevoer naar delen van de hersenen.
De meeste van deze mannen, maar niet alle, hadden reeds eerder hartproblemen, voordat ze dit geneesmiddel innamen.
Het is onmogelijk na te gaan of er een rechtstreeks verband bestond tussen deze voorvallen en het gebruik van VIAGRA.
Er zijn ook gevallen van stuiptrekkingen of toevallen gemeld.
Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of in geval er bij u een bijwerking optreedt die niet in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts.
5.
HOE BEWAART U VIAGRA?
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
Bewaren beneden 30°C.
66 Bewaren in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen vocht.
Gebruik VIAGRA niet meer na de vervaldatum die staat vermeld op de doos.
De vervaldatum verwijst naar de laatste dag van die maand.
Geneesmiddelen dienen niet weggegooid te worden via het afvalwater of met huishoudelijk afval.
Vraag uw apotheker wat u met medicijnen moet doen wanneer ze niet meer nodig zijn.
Deze maatregelen zullen helpen bij de bescherming van het milieu.
6.
AANVULLENDE INFORMATIE
Wat bevat VIAGRA
- De werkzame stof is sildenafil.
Iedere tablet bevat 100 mg sildenafil (als het citraatzout).
- De andere bestanddelen zijn:
-
Tabletkern: microkristallijne cellulose, watervrij calciumwaterstoffosfaat, natriumcroscarmellose, magnesiumstearaat.
-
Filmomhulling: hypromellose, titaandioxide (E171), lactose, triacetine, indigokarmijn aluminiumlak (E132).
Hoe ziet VIAGRA er uit en de inhoud van de verpakking
VIAGRA filmomhulde tabletten zijn blauw en hebben een afgeronde diamantvorm.
Ze zijn aan de ene zijde met “ PFIZER” gemerkt en aan de andere met “ VGR 100”.
De tabletten zijn verkrijgbaar in blisterverpakkingen met 2, 4, 8 of 12 tabletten.
Sommige verpakkingen zijn mogelijk in uw land niet beschikbaar.
Registratiehouder en fabrikant
De registratiehouder van VIAGRA is Pfizer Limited, Sandwich, Kent, CT13 9 NJ, Verenigd Koninkrijk.
De fabrikant van VIAGRA is Pfizer PGM, Zone Industrielle, 29 route des Industries, 37530 Pocé-sur- Cisse, Frankrijk.
Neem voor alle informatie met betrekking tot dit geneesmiddel contact op met de lokale vertegenwoordiger van de houder van de vergunning voor het in de handel brengen.
België / Belgique / Belgien Pfizer S.A. / N.V.
Tél/Tel: +32 (0)2 554 62 11
Luxembourg/Luxemburg Pfizer S.A.
Tél/Tel: +32 (0)2 554 62 11
ÐÑÐ»Ð³Ð°ÑÐ¸Ñ ÐÑÐ°Ð¹Ð·ÐµÑ ÐÑÐºÑÐµÐ¼Ð±ÑÑÐ³ Ð¡ÐÐ Ð, ÐÐ»Ð¾Ð½ ÐÑÐ»Ð³Ð°ÑÐ¸Ñ Ð¢ÐµÐ».: +359 2 970 4333
Magyarország Pfizer Kft.
Tel.: + 36 1 488 37 00
Č eská republika Pfizer s.r.o.
Tel: +420-283-004-111
Malta V.J.
Salomone Pharma Ltd.
Tel: + 356 21 22 01 74
Danmark Pfizer ApS Tlf: +45 44 20 11 00
Nederland Pfizer bv Tel: +31 (0)10 406 43 01
67 Deutschland Pfizer Pharma GmbH Tel: +49 (0)30 550055 51000
Norge Pfizer AS Tlf: +47 67 52 61 00
Eesti Pfizer Luxembourg SARL, Eesti filiaal Tel: +372 6 405 328
Österreich Pfizer Corporation Austria Ges.m.b.H.
Tel: +43 (0)1 521 15-0
Ελλάδα Pfizer Hellas A.E.
Τηλ: +30 210 6785800
Polska Pfizer Polska Sp. z o.o., Tel.: +48 22 335 61 00
España Pfizer S.A.
Tel: +34 91 490 99 00
Portugal Laboratórios Pfizer, Lda.
Tel: +351 21 423 5500
France Pfizer Tél: +33 (0)1 58 07 34 40
România Pfizer România S.R.L.
Tel: +40 (0)21 3180808
Ireland Pfizer Healthcare Ireland Tel:
1800 633 363 (toll free) Tel: +44 (0)1304 616161
Slovenija Pfizer Luxembourg SARL, Pfizer, podruž nica za svetovanje s področ ja farmacevtske dejavnosti, Ljubljana Tel: + 386(0)152 11 400
Ísland Vistor hf.
Sími: + 354 535 7000
Slovenská republika Pfizer Luxembourg SARL, organizač ná zlož ka Tel: +421– 2– 3355 5500
Italia Pfizer Italia S.r.l.
Tel: +39 06 33 18 21
Suomi/Finland Pfizer Oy Puh/Tel: +358(0)9 43 00 40
Κύπρος GEO.
PAVLIDES & ARAOUZOS LTD, Τηλ: +35722818087
Sverige Pfizer AB Tel: +46 (0)8 550 520 00
Latvija Pfizer Luxembourg SARL filiā le Latvijā Tel: +371 670 35 775
United Kingdom Pfizer Limited Tel: +44 (0)1304 616161
Lietuva Pfizer Luxembourg SARL, filialas Lietuvoje Tel. +3705 2514000
Deze bijsluiter is voor de laatste keer goedgekeurd in
Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europese Geneesmiddelen Bureau (EMEA) http://www.emea.europa.eu /
68
European Medicines Agency
Londen, 18 december 2008 Doc. ref.
EMEA/609574/2008
VRAGEN EN ANTWOORDEN INZAKE INTREKKING VAN DE AANVRAAG VAN EEN VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN van Viagra
Op 19 november 2008 heeft de firma Pfizer Limited het Comité voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik (CHMP) officieel op de hoogte gebracht van haar beslissing om haar aanvraag voor een wijziging van de vergunning voor het in de handel brengen van het geneesmiddel Viagra 50 mg in te trekken.
De wijziging betrof de 'omzetting' van de classificatie van het geneesmiddel van 'aan medisch recept onderworpen geneesmiddel' (uitsluitend op recept verkrijgbaar) naar 'niet aan medisch recept onderworpen geneesmiddelen' ('over the counter' verkrijgbaar).
Wat is Viagra?
Viagra is een geneesmiddel dat de werkzame stof sildenafil bevat.
Het is verkrijgbaar in de vorm van tabletten (25, 50 en 100 mg).
Viagra wordt gebruikt voor de behandeling van erectiestoornissen (impotentie) bij volwassen mannen.
Dit is het onvermogen om een zodanig stijve penis (erectie) te krijgen of te houden dat bevredigende seksuele activiteit mogelijk is.
Het middel is uitsluitend op doktersvoorschrift verkrijgbaar.
Voor welke behandeling was Viagra bedoeld?
De Viagra 50 mg tabletten waren bedoeld voor dezelfde indicatie, maar dan als 'over the counter'- geneesmiddel.
Mannen met erectiestoornissen zouden de tabletten van 50 mg dan zonder recept kunnen verkrijgen.
Hoe werkt Viagra?
Sildenafil, de werkzame stof in Viagra, behoort tot een groep geneesmiddelen die fosfodiësteraseremmers type 5 (PDE5) worden genoemd.
Sildenafil werkt door het blokkeren van het enzym fosfodiësterase dat normaliter een stof afbreekt die bekend is onder de naam cyclisch guanosinemonofosfaat (cGMP).
Gedurende normale seksuele stimulatie wordt cGMP geproduceerd in de penis, hetgeen resulteert in ontspanning van de spier in het sponsachtige weefsel van de penis (de corpora cavernosa); dit maakt toevoer van bloed in de corpora mogelijk en leidt tot een erectie.
Door de afbraak van cGMP te blokkeren, verbetert Viagra de erectiele functie.
Seksuele stimulatie is nog steeds nodig om een erectie teweeg te brengen.
Welke documentatie heeft de firma ingediend als ondersteuning van de aanvraag?
De firma diende informatie in ter ondersteuning van haar standpunt dat Viagra 50 mg tabletten geschikt waren voor omzetting naar een 'over the counter'-status.
Het betrof onder andere informatie uit eerdere onderzoeken naar de veiligheid en de werkzaamheid van het geneesmiddel, evenals informatie over de risico's van onjuist gebruik van het geneesmiddel.
Bovendien overlegde de firma de schriftelijke informatie die bij het geneesmiddel zou worden gevoegd, waaronder de tekst die op de buitenverpakking en in de bijsluiter zou moeten worden afgedrukt.
In welke beoordelingsfase werd de aanvraag ingetrokken?
De firma trok de aanvraag in op dag 145.
Nadat het CHMP de antwoorden van de firma op zijn vragenlijst had beoordeeld, waren er toch nog onduidelijkheden.
7 Westferry Circus, Canary Wharf, London, E14 4HB, UK Tel.
(44-20) 74 18 84 00 Fax (44-20) 74 18 86 68 E-mail: mail@emea.europa.eu http://www.emea.europa.eu
© European Medicines Agency, 2009.
Reproduction is authorised provided the source is acknowledged.
Normaal gesproken heeft het CHMP minimaal 60 dagen nodig om een advies uit te brengen na ontvangst van een aanvraag tot wijziging van een handelsvergunning.
Nadat het CHMP zijn advies heeft uitgebracht, duurt het gewoonlijk ongeveer zes weken voordat de Europese Commissie de vergunning heeft aangepast.
Wat was de aanbeveling van het CHMP op dat moment?
Op basis van de analyse van de gegevens en het antwoord van de firma op de CHMP-vragenlijst had het CHMP op het moment van de intrekking enige twijfels en was het de voorlopige mening toegedaan dat Viagra 50 mg tabletten niet konden worden goedgekeurd voor 'over the counter'-gebruik.
Wat waren de grootste problemen die geleid hebben tot weigering van de wijziging van de handelsvergunning?
Het CHMP betwijfelde dat Viagra 50 mg aan de criteria voldeed voor wijziging van de classificatie van ‘ uitsluitend op doktersvoorschrift’ in 'over the counter'.
Aangezien erectiestoornissen een symptoom kunnen zijn van een achterliggende aandoening, vreesde het CHMP dat omschakeling op 'over the counter'-gebruik de diagnose van mogelijke achterliggende aandoeningen, waaronder coronaire hartziekte (belemmering van de bloedtoevoer naar de hartspier), zou kunnen vertragen of verhinderen.
Ook vreesde het CHMP dat de bij het geneesmiddel te voegen informatie te ingewikkeld was, wat zou kunnen leiden tot onjuist gebruik van het geneesmiddel.
Bovendien vreesde het CHMP dat het geneesmiddel buiten de goedgekeurde indicatie gebruikt zou kunnen worden, zoals voor recreatieve doeleinden, in het bijzonder door jonge mensen.
Daarom was het CHMP op het ogenblik van de intrekking van mening dat de voordelen van Viagra 50 mg tabletten als 'over the counter'-behandeling voor erectiestoornissen niet opwogen tegen de risico's.
Welke redenen gaf de firma voor het intrekken van de aanvraag?
De brief waarin de firma het EMEA op de hoogte brengt van de intrekking van de aanvraag is hier te vinden.
Wat gebeurt er met Viagra als uitsluitend op recept verkrijgbaar geneesmiddel?
Er zijn geen gevolgen voor het gebruik van Viagra als uitsluitend op recept verkrijgbaar geneesmiddel in de goedgekeurde indicatie, aangezien de baten-risicoverhouding hiervoor ongewijzigd blijft.
Blz.
2/2