European Medicines Agency
EMEA/H/C/165
EUROPEES OPENBAAR BEOORDELINGSRAPPORT (EPAR)
MABTHERA
EPAR-samenvatting voor het publiek
Dit document is een samenvatting van het Europees openbaar beoordelingsrapport (EPAR) en geeft uitleg over de aanpak van het Comité voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik (CHMP) bij de beoordeling van uitgevoerde studies, een proces dat uitmondt in aanbevelingen voor gebruiksvoorwaarden.
Lees de bijsluiter (ook onderdeel van het EPAR) of neem contact op met uw arts of apotheker, als u meer informatie nodig heeft over uw aandoening of behandeling.
De wetenschappelijke discussie waarop de aanbevelingen van het CHMP zijn gebaseerd, is ook in het EPAR opgenomen.
Wat is MabThera?
MabThera is een concentraat waarvan een oplossing voor intraveneuze infusie (indruppeling in een ader) moet worden gemaakt.
MabThera bevat 100 mg of 500 mg van de werkzame stof rituximab.
Wanneer wordt MabThera voorgeschreven?
MabThera wordt bij volwassenen gebruikt voor de behandeling van twee vormen van non- hodgkinlymfoom (kanker van het lymfatische weefsel).
Bij beide aandoeningen worden bepaalde witte bloedcellen, de B-lymfocyten, aangetast: • Bij folliculair lymfoom wordt MabThera gebruikt in combinatie met chemotherapie bij niet eerder behandelde patiënten bij wie de ziekte in een gevorderd stadium verkeert.
Het kan ook worden gebruikt als onderhoudsbehandeling bij patiënten bij wie folliculair lymfoom na eerdere behandeling is teruggekomen, op voorwaarde dat het lymfoom heeft gereageerd op inductiebehandeling (een eerdere cyclus van de behandeling).
Het middel wordt ook op zichzelf staand gebruikt bij patiënten met gevorderde ziekte die resistent zijn tegen andere middelen tegen kanker (chemotherapie) of bij wie twee of meer behandelingen met chemotherapie niet zijn aangeslagen. • Bij patiënten met diffuus grootcellig B-cellymfoom wordt MabThera gebruikt in combinatie met een specifieke vorm van chemotherapie, 'CHOP' genaamd (cyclofosfamide, doxorubicine, vincristine en prednisolon).
Daarnaast kan MabThera worden gebruikt voor de behandeling van volwassenen met ernstige reumatoïde artritis (een ziekte die ontsteking van de gewrichten veroorzaakt).
MabThera wordt in combinatie met methotrexaat (een geneesmiddel dat inwerkt op het afweersysteem) toegepast bij patiënten bij wie andere behandelingen – zoals een tumornecrosefactorremmer (TNF-remmer; een geneesmiddel tegen reumatoïde artritis) – niet mogelijk zijn of die daar onvoldoende op hebben gereageerd.
Het geneesmiddel is uitsluitend op doktersvoorschrift verkrijgbaar.
Hoe wordt MabThera gebruikt?
MabThera wordt in het ziekenhuis toegediend.
Vóór elke infusie (indruppeling in een ader) moeten een antihistaminicum en een pijnstiller aan patiënten worden toegediend.
Ook kan een corticosteroïde noodzakelijk zijn om ontsteking te verminderen (met name bij reumatoïde artritis).
7 Westferry Circus, Canary Wharf, London E14 4HB, UK Tel.
(44-20) 74 18 84 00 Fax (44-20) 74 18 84 16 E-mail: mail@emea.europa.eu http://www.emea.europa.eu
© European Medicines Agency, 2008.
Reproduction is authorised provided the source is acknowledged.
Bij de behandeling van non-hodgkinlymfoom bedraagt de gebruikelijke dosis MabThera 375 mg per vierkante meter lichaamsoppervlak (berekend aan de hand van de lengte en het gewicht van de patiënt).
Het aantal en de frequentie van de infusies zijn afhankelijk van het type lymfoom dat wordt behandeld.
Zie voor aanvullende informatie de samenvatting van de productkenmerken die eveneens in het EPAR is opgenomen.
In geval van reumatoïde artritis wordt MabThera toegediend als twee infusies van 1 000 mg met een tussenperiode van twee weken.
Dit kan worden herhaald afhankelijk van de respons van de patiënt.
Hoe werkt MabThera?
De werkzame stof in MabThera, rituximab, is een monoklonaal antilichaam, een soort eiwit dat een specifieke structuur (een antigeen) op bepaalde cellen in het lichaam herkent en zich daaraan bindt.
Rituximab is ontwikkeld tegen het antigeen CD20 dat zich op het oppervlak van alle B-lymfocyten bevindt.
Binding van rituximab aan het antigeen veroorzaakt celdood.
Dit is nuttig bij lymfoom omdat zo de kwaadaardige B-cellen worden vernietigd.
Bij reumatoïde artritis worden de B-cellen in de gewrichten gedood, wat ertoe bijdraagt dat de ontsteking afneemt.
Hoe is MabThera onderzocht?
Voor folliculair lymfoom is MabThera beoordeeld in een hoofdonderzoek waaraan 322 patiënten deelnamen die nog niet eerder voor folliculair lymfoom waren behandeld.
Er werd onderzoek gedaan naar de werkzaamheid van toevoeging van MabThera aan standaardchemotherapie (CVP: cyclofosfamide, vincristine en prednisolon) door te bepalen hoe lang het duurde voor de behandeling niet langer werkzaam was.
Drie andere onderzoeken uit de gepubliceerde wetenschappelijke literatuur bestudeerden de effecten van toevoeging van MabThera aan andere typen chemotherapie bij in totaal 1 347 patiënten.
In twee onderzoeken werd bij patiënten met folliculair lymfoom het gebruik van alleen MabThera bestudeerd: het ene onderzoek beoordeelde het algehele responspercentage op MabThera bij 203 patiënten bij wie eerdere behandelingen niet waren aangeslagen, en het andere was een onderhoudsonderzoek met 334 patiënten, waarin werd gekeken naar de tijd tot de ziekte verergerde.
Voor diffuus grootcellig B-cellymfoom werd de werkzaamheid van MabThera als aanvulling op CHOP-chemotherapie beoordeeld in een onderzoek met 399 patiënten die allen ouder dan 60 jaar waren.
De voornaamste graadmeter voor de werkzaamheid was hoe lang het duurde tot de ziekte verergerde, tot op een andere behandeling moest worden overgestapt of tot de patiënten overleden (de zogenaamde gebeurtenisvrije overleving).
Voor reumatoïde artritis werd MabThera bij 520 patiënten onderzocht.
De effectiviteit van toevoeging van MabThera aan methotrexaat werd vergeleken met toevoeging van een placebo (een schijnbehandeling).
Het onderzoek beoordeelde hoeveel patiënten na 24 weken een verbetering met 20% vertoonden van de belangrijkste verschijnselen van reumatoïde artritis.
Welke voordelen bleek MabThera tijdens de studies te hebben?
Toevoeging van MabThera aan CVP-chemotherapie bij folliculair lymfoom verlengde de tijd tot de ziekte terugkeerde van gemiddeld 6,7 naar 25,9 maanden.
De drie aanvullende onderzoeken lieten ook zien dat toevoeging van MabThera aan andere vormen van chemotherapie de prognose van de patiënten verbeterde.
In de onderzoeken met MabThera als monotherapie reageerde 48% van de patiënten die niet hadden gereageerd op eerdere behandeling, wèl op MabThera.
Uit het onderhoudsonderzoek bleek dat het 42,2 maanden duurde voor verergering van de ziekte optrad bij patiënten die MabThera kregen, tegenover 14,3 maanden bij patiënten die dit geneesmiddel niet kregen.
Bij diffuus grootcellig B-cellymfoom werd bij toevoeging van MabThera aan CHOP-chemotherapie de gebeurtenisvrije overleving verlengd van 13 naar 35 maanden.
Bij reumatoïde artritis bleek MabThera werkzamer dan placebo.
Van de patiënten die MabThera kregen, vertoonde 51% verbetering van de verschijnselen, vergeleken met 18% van de patiënten die placebo kregen.
Welke risico’ s houdt het gebruik van MabThera in?
Bij gebruik voor de behandeling van non-hodgkinlymfoom zijn de meest voorkomende bijwerkingen van MabThera (waargenomen bij meer dan 1 op de 10 patiënten) bacteriële infecties, virale infecties, bronchitis (ontsteking van de luchtwegen), neutropenie (laag gehalte aan neutrofielen, een soort witte 2/3 bloedcel), leukopenie (laag gehalte aan leukocyten, een ander soort witte bloedcel), febriele neutropenie (met koorts gepaard gaande neutropenie), infusiegerelateerde reacties (voornamelijk koorts, rillingen en bevingen), angio-oedeem (zwelling onder de huid), misselijkheid, pruritus (jeuk), huiduitslag, alopecia (haaruitval), koorts, koude rillingen, asthenie, hoofdpijn en een afname van het gehalte aan IgG (een soort antilichaam).
Bij gebruik voor de behandeling van reumatoïde artritis is de meest voorkomende bijwerking (waargenomen bij meer dan 1 op de 10 patiënten) infectie.
Zie de bijsluiter voor het volledige overzicht van alle gerapporteerde bijwerkingen van MabThera.
MabThera mag niet worden gebruikt bij mensen die mogelijk overgevoelig (allergisch) zijn voor rituximab, muizeneiwitten of voor enig ander bestanddeel van het middel.
Daarnaast mogen patiënten met reumatoïde artritis MabThera niet toegediend krijgen in geval van een actieve, ernstige infectie, ernstig hartfalen of ernstige hartziekte.
Waarom is MabThera goedgekeurd?
Het Comité voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik (CHMP) heeft geconcludeerd dat de voordelen van MabThera voor de behandeling van non-hodgkinlymfoom en reumatoïde artritis groter zijn dan de risico's.
Het Comité heeft geadviseerd een vergunning te verlenen voor het in de handel brengen van MabThera.
Overige informatie over MabThera:
De Europese Commissie heeft op 2 juni 1998 een in de hele Europese Unie geldige vergunning voor het in de handel brengen van MabThera verleend aan de firma Roche Registration Limited.
Deze vergunning werd op 2 juni 2003 en op 2 juni 2008 verlengd.
Klik hier voor het volledige EPAR voor MabThera.
Deze samenvatting is voor het laatst bijgewerkt in 07-2008.
3/3
EU Nummer
Fantasienaam
Sterkte Farmaceutische vorm
Toedieningsweg
Verpakking
Inhoud (concentratie) Verpakkings-grootte
EU/1/98/067/001 Mabthera
100 mg
Concentraat voor oplossing Intraveneus gebruik voor infusie
Injectieflacon (glas) 10 ml (10 mg/ml)
2 injectieflacons
EU/1/98/067/002 Mabthera
500 mg
Concentraat voor oplossing Intraveneus gebruik voor infusie
Injectieflacon (glas) 50 ml (10 mg/ml)
1 injectieflacon
1/1
BIJLAGE I
SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN
1 1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
MabThera 100 mg (10 mg/ml) concentraat voor oplossing voor intraveneuze infusie
2.
KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING
Elke oplossing bevat 10 mg/ml rituximab.
Elke injectieflacon bevat 100 mg rituximab
Rituximab is een genetisch geconstrueerd chimerisch muis/humaan monoklonaal antilichaam bestaande uit een geglycosyleerd immunoglobuline met humane IgG1 constante regio’ s en muizen lichte- en zware-keten variabele regio sequenties.
Het antilichaaml wordt geproduceerd door een zoogdier- (Chinese hamsterovarium) celsuspensiecultuur en gezuiverd door affiniteitschromatografie en ionenwisseling, inclusief specifieke virale inactivatie- en verwijderingsprocedures.
Voor een volledige lijst van hulpstoffen, zie rubriek 6.1.
3.
FARMACEUTISCHE VORM
Concentraat voor oplossing voor infusie.
Heldere, kleurloze vloeistof.
4.
KLINISCHE GEGEVENS
4.1 Therapeutische indicaties
Non-Hodgkin lymfoom (NHL)
MabThera is geïndiceerd voor de behandeling van nog niet eerder behandelde patiënten met stadium III-IV folliculair lymfoom in combinatie met chemotherapie.
MabThera onderhoudstherapie is geïndiceerd voor patiënten met recidiverend of refractair folliculair lymfoom die responderen op inductietherapie met chemotherapie, al dan niet in combinatie met MabThera.
MabThera monotherapie is geïndiceerd voor de behandeling van patiënten met stadium III-IV folliculair lymfoom die chemoresistent zijn of bij wie een tweede of volgend recidief optreedt na chemotherapie.
MabThera is in combinatie met CHOP (cyclofosfamide, doxorubicine, vincristine, prednisolon) chemotherapie geïndiceerd voor de behandeling van patiënten met CD20 positief diffuus grootcellig B-cel non-Hodgkin lymfoom.
Chronische lymfatische leukemie
MabThera is geïndiceerd voor de eerstelijns behandeling van patiënten met chronische lymfatische leukemie (CLL) in combinatie met chemotherapie.
Zie rubriek 5.1 voor verdere informatie.
2 Reumatoïde artritis
MabThera in combinatie met methotrexaat is geïndiceerd voor de behandeling van volwassen patiënten met ernstige actieve reumatoïde artritis die een inadequate respons of intolerantie hebben ondervonden bij andere Disease Modifying Anti Rheumatic Drugs (DMARD's), inclusief één of meer tumor necrose factor (TNF) - blokkerende therapieën.
4.2 Dosering en wijze van toediening
MabThera infusies dienen te worden toegediend onder nauwgezet toezicht van een ervaren arts en in een omgeving waar volledige reanimatiefaciliteiten direct beschikbaar zijn.
Dosering
Non-Hodgkin lymfoom
Doseringsaanpassingen tijdens de behandeling Er worden geen dosisverlagingen van MabThera aanbevolen.
Wanneer MabThera in combinatie met chemotherapie wordt toegediend, zijn voor wat betreft de chemotherapiegeneesmiddelen de standaard dosisverlagingen van toepassing.
Folliculair non-Hodgkin lymfoom Combinatietherapie De aanbevolen dosering MabThera in combinatie met chemotherapie voor inductiebehandeling van nog niet eerder behandelde of recidiverende/refractaire patiënten met folliculair NHL is:
375 mg/m² lichaamsoppervlak per kuur, gedurende maximaal 8 kuren.
MabThera dient te worden toegediend op dag 1 van iedere chemotherapiekuur, na intraveneuze toediening van de glucocorticoïdcomponent van de chemotherapie indien dit van toepassing is.
Monotherapie/Onderhoudsbehandeling De aanbevolen dosering MabThera toegepast als onderhoudsbehandeling van patiënten met recidiverend/refractair folliculair NHL die respondeerden op inductiebehandeling met chemotherapie, al dan niet in combinatie met MabThera is:
375 mg/m² lichaamsoppervlak iedere 3 maanden tot progressie van de ziekte of gedurende een maximale periode van 2 jaar.
De aanbevolen dosering MabThera monotherapie toegepast als inductiebehandeling van volwassen patiënten met stadium III-IV folliculair lymfoom die chemoresistent zijn of bij wie een tweede of volgend recidief optreedt na chemotherapie is:
375 mg/m² lichaamsoppervlak, toegediend via intraveneuze infusie eenmaal per week gedurende vier weken.
Voor herbehandeling met MabThera monotherapie van patiënten die reageerden op eerdere behandeling met MabThera monotherapie voor recidiverend/refractair folliculair NHL, is de aanbevolen dosering:
375 mg/m² lichaamsoppervlak, toegediend via intraveneuze infusie eenmaal per week gedurende vier weken (zie rubriek 5.1).
Diffuus grootcellig B-cel non-Hodgkin lymfoom MabThera moet worden gebruikt in combinatie met CHOP-chemotherapie.
De aanbevolen dosering bedraagt 375 mg/m² lichaamsoppervlak, toegediend op dag 1 van elke chemotherapiekuur gedurende 8 kuren na intraveneuze infusie van de glucocorticoïdcomponent van CHOP.
De veiligheid en werkzaamheid van MabThera zijn niet vastgesteld in combinatie met andere chemotherapieën bij diffuus grootcellig B-cel non-Hodgkin lymfoom.
Chronische lymfatische leukemie
Profylaxe bestaand uit adequate hydratatie en toediening van een urinezuurverlagend middel, te starten 48 uur voorafgaand aan de start van de behandeling, wordt aanbevolen bij CLL-patiënten ter verlaging van het risico op tumorlysis syndroom.
Bij CLL-patiënten waarvan het lymfocyten aantal > 25 x 109/l
3 is, wordt aanbevolen om prednison/prednisolon 100 mg intraveneus kort voor de infusie met MabThera toe te dienen ter vermindering van het aantal en de ernst van acute infusiereacties en/of cytokine release syndroom.
De aanbevolen dosering van MabThera in combinatie met chemotherapie is 375 mg/m2 lichaamsoppervlak toegediend op dag 1 van de eerste behandelingscyclus gevolgd door 500 mg/m2 lichaamsoppervlak toegediend op dag 1 van elke volgende cyclus gedurende 6 cycli in totaal.
De chemotherapie dient gegeven te worden na infusie van MabThera.
Reumatoïde artritis
Een kuur met MabThera bestaat uit twee intraveneuze infusies van 1000 mg.
De aanbevolen dosering MabThera is 1000 mg via intraveneuze infusie gevolgd door een tweede intraveneuze infusie van 1000 mg twee weken later.
Ziekteactiviteit moet regelmatig gecontroleerd worden.
Er zijn beperkte klinische gegevens met betrekking tot de veiligheid en werkzaamheid van vervolg behandelingskuren.
In een klein observatiecohort kregen ongeveer 600 patiënten met aanwijzingen van aanhoudende ziekteactiviteit, 2-5 vervolgbehandelingen 6-12 maanden na de vorige kuur (Zie rubrieken 4.8 en 5.1).
Bij enkele patiënten ontstaan humane antichimerische antilichamen (HACA) na de eerste behandelingskuur met MabThera (zie rubriek 5.1).
De aanwezigheid van antichimerische antilichamen (HACA) kan geassocieerd worden met een verergering van de infusiereacties of allergische reacties na de tweede infusie van de vervolgkuren.
Bovendien is in één geval van HACA, falen van B-cel depletie waargenomen na toediening van vervolg behandelingskuren.
De voordeel/risico balans van therapie met MabThera moet zorgvuldig overwogen worden voor het toedienen van vervolgkuren met MabThera.
Als een vervolg behandelingskuur overwogen is dan zouden deze niet moeten gegeven worden met een interval van minder dan 16 weken.
Achtergrondtherapie met glucocorticoïden, salicylaten, nonsteroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs), of analgetica kan voortgezet worden tijdens behandeling met MabThera.
Patiënten met reumatoïde artritis zouden 30 minuten voor MabThera behandeld moeten worden met 100 mg intraveneuze methylprednisolon om de incidentie en de ernst van acute infusiereacties te verminderen (zie wijze van toediening).
Eerste infusie van elke kuur De aangeraden initiële infusiesnelheid is 50 mg/uur; na de eerste 30 minuten kan het worden verhoogd met stappen van 50 mg/uur met intervallen van 30 minuten, tot een maximum van 400 mg/uur.
Tweede infusie van elke kuur Volgende doses van MabThera kunnen geïnfuseerd worden met een initiële snelheid van 100 mg/uur, en verhoogd met stappen van 100 mg/uur met intervallen van 30 minuten, met een maximum van 400 mg/uur.
Speciale populaties
Gebruik bij kinderen MabThera wordt niet aanbevolen voor het gebruik bij kinderen en adolescenten vanwege gebrek aan gegevens over veiligheid en werkzaamheid.
Ouderen Er is geen aanpassing van de dosering noodzakelijk voor oudere patiënten (leeftijd > 65 jaar)
Wijze van toediening Premedicatie met glucocorticoïden dient te worden overwogen wanneer MabThera niet wordt gegeven in combinatie met een glucocorticoïd-bevattende chemotherapie voor de behandeling van non- Hodgkin lymfoom en chronische lymfatische leukemie.
4 Premedicatie, bestaande uit een antipyreticum en een antihistaminicum, bijv. paracetamol en difenhydramine, moet altijd voorafgaand aan infusie met MabThera worden toegediend.
Eerste infusie De aanbevolen initiële infusiesnelheid is 50 mg/uur.
Na de eerste 30 minuten kan deze worden verhoogd met stappen van 50 mg/uur met intervallen van 30 minuten, tot een maximum van 400 mg/uur.
Volgende infusies Volgende doses van MabThera kunnen worden toegediend met een initiële snelheid van 100 mg/uur, en verhoogd met stappen van 100 mg/uur met intervallen van 30 minuten, tot een maximum van 400 mg/uur.
De bereide MabThera-oplossing dient te worden toegediend middels infusie via een intraveneuze lijn, uitsluitend bestemd voor de toediening van MabThera.
De bereide infusieoplossing mag niet worden toegediend middels een intraveneuze injectie of bolus.
De patiënten dienen nauwgezet gecontroleerd te worden op het beginnend optreden van het "cytokine release syndrome" (zie rubriek 4.4).
Patiënten die aanwijzingen voor ernstige reacties ontwikkelen, met name ernstige dyspnoe, bronchospasmen of hypoxie, dienen de infusie onmiddellijk te laten onderbreken..
Patiënten met non-Hodgkin lymfoom dienen dan onderzocht te worden op aanwijzingen voor het tumorlysis syndroom, waarbij inbegrepen relevante laboratoriumbepalingen en op pulmonale infiltratie, door middel van röntgenonderzoek van de borstkas.
Bij alle patiënten mag de infusie niet hervat worden totdat alle symptomen volledig zijn verdwenen en zowel de laboratoriumwaarden als de borstkasfoto's weer een normaal beeld geven.
Op dat moment kan de infusie worden hervat, aanvankelijk met niet meer dan de helft van de voorgaande infusiesnelheid.
Als dezelfde ernstige bijwerkingen voor de tweede keer optreden, dient een beslissing om de behandeling te stoppen van geval tot geval serieus overwogen te worden.
Milde of matige infusiegerelateerde reacties (rubriek 4.8) reageren gewoonlijk op een verlaging van de infusiesnelheid.
De infusiesnelheid kan weer verhoogd worden na verbetering van de symptomen.
4.3 Contra-indicaties
Contra-indicaties voor gebruik bij non-Hodgkin lymfoom en chronische lymfatische leukemie
Overgevoeligheid voor het werkzame bestanddeel of voor één van de hulpstoffen of voor muriene eiwitten.
Actieve, ernstige infecties (zie rubriek 4.4).
Contra-indicaties voor gebruik bij reumatoïde artritis
Overgevoeligheid voor het werkzame bestanddeel of voor één van de hulpstoffen van of voor muriene eiwitten.
Actieve, ernstige infecties (zie rubriek 4.4).
Ernstig hartfalen (New York Heart Association Klasse IV) of ernstige, ongecontroleerde cardiale aandoeningen.
4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik
Progressieve Multifocale Leukoencefalopathie
Het gebruik van MabThera kan worden geassocieerd met een verhoogd risico van progressieve multifocale leukoencefalopathie (PML).
Patiënten dienen regelmatig te worden gecontroleerd op
5 nieuwe of verslechterde neurologische symptomen of signalen die mogelijk op PML kunnen wijzen.
Indien vermoeden van PML bestaat, dient verdere dosering onderbroken te worden totdat PML is uitgesloten.
De arts dient de patiënt te evalueren om te bepalen of de symptomen een aanwijzing zijn voor neurologische dysfunctie en indien dit zo is of deze symptomen mogelijk wijzen op PML.
Een neuroloog dient op klinische indicatie geraadpleegd te worden.
Als er twijfel bestaat dienen verdere onderzoeken, inclusief een MRI scan, bij voorkeur met contrast, CSF testen op JC viraal DNA en herhaalde neurologische onderzoeken, te worden overwogen.
De arts dient in het bijzonder alert te zijn op symptomen die mogelijk op PML duiden, maar die de patiënt zelf niet opmerkt (bijv. cognitieve, neurologische of psychiatrische symptomen).
Patiënten dienen tevens geadviseerd te worden om hun partner of zorgverleners over hun behandeling te informeren, aangezien deze personen symptomen kunnen opmerken waarvan de patiënt zich niet bewust is.
Indien de patiënt PML ontwikkelt dient de dosering van MabThera permanent gestaakt te worden.
Volgend op het herstel van het immuunsysteem in immunogecompromitteerde patiënten met PML werd stabilisatie of verbetering waargenomen.
Het blijft onbekend of vroege detectie van PML en onderbreking van MabThera behandeling kan leiden tot stabilisatie of verbetering.
Non-Hodgkin lymfoom en chronische lymfatische leukemie
Patiënten met een hoge tumorlast of een groot aantal (≥ 25 x 109/l) circulerende maligne cellen, zoals patiënten met CLL, bij wie een hoger risico van met name een ernstig “ cytokine release syndrome” aanwezig kan zijn, dienen slechts met uiterste voorzichtigheid behandeld te worden.
Deze patiënten moeten zeer nauwgezet gevolgd worden gedurende de eerste infusie.
Een verlaagde infusiesnelheid voor de eerste infusie of het verdelen van de dosis over twee dagen gedurende de eerste cyclus, dient bij deze patiënten te worden overwogen.
Een ernstig “ cytokine release syndrome” wordt gekenmerkt door ernstige dyspnoe, dikwijls gepaard gaande met bronchospasmen en hypoxie, naast koorts, rillingen, koortsrillingen, urticaria en angio- oedeem.
Dit syndroom kan samengaan met sommige kenmerken van het tumorlysis syndroom zoals hyperurikemie, hyperkaliëmie, hypocalciëmie, hyperfosfatemie, acute nierinsufficiëntie, verhoogde lactaat dehydrogenase (LDH) en kan gepaard gaan met acute ademhalingsinsufficiëntie en overlijden.
De acute ademhalingsinsufficiëntie kan samengaan met gebeurtenissen als pulmonale interstitiële infiltratie of oedeem, zichtbaar op een röntgenfoto van de borstkas.
Dit syndroom manifesteert zich veelal binnen één of twee uur na het begin van de eerste infusie.
Bij patiënten met pulmonale insufficiëntie in de anamnese of met een pulmonale tumorinfiltratie kan een groter risico op een slechte afloop bestaan en deze patiënten moeten met grotere voorzichtigheid behandeld worden.
Bij patiënten, bij wie een ernstig “ cytokine release syndrome” ontstaat moet de infusie direct onderbroken worden (zie rubriek 4.2) en een agressieve symptomatische behandeling moet toegepast worden.
Omdat een aanvankelijke verbetering van de klinische symptomen gevolgd kan worden door een verslechtering, moeten deze patiënten nauwgezet gevolgd worden totdat het tumorlysis syndroom en de pulmonale infiltratie zijn verdwenen of zijn uitgesloten.
Een verdere behandeling van de patiënten na een volledig verdwijnen van de tekenen en symptomen heeft zelden geleid tot een herhaald optreden van het ernstige “ cytokine release syndrome”.
Infusiegerelateerde bijwerkingen, waaronder het “ cytokine release syndrome” (zie rubriek 4.8) gepaard gaande met hypotensie en bronchospasmen zijn waargenomen bij 10% van de met MabThera behandelde patiënten.
Deze symptomen zijn gewoonlijk reversibel bij onderbreking van de MabThera-infusie en bij toediening van een antipyreticum, een antihistaminicum en soms zuurstof, intraveneuze fysiologische zoutoplossing of bronchodilatatoren en glucocorticoïden, indien vereist.
Zie boven voor ernstige reacties bij het “ cytokine release syndrome”.
Anafylactische en andere overgevoeligheidsreacties zijn gemeld na een intraveneuze toediening van eiwitten aan patiënten.
In tegenstelling tot het “ cytokine release syndrome” treden echte overgevoeligheidsreacties in de regel op binnen minuten na het begin van de infusie.
Geneesmiddelen voor de behandeling van overgevoeligheidsreacties, bijv. epinefrine (adrenaline), antihistaminica en
6 glucocorticoïden, dienen voor direct gebruik beschikbaar te zijn, voor het geval zich een allergische reactie voordoet tijdens de toediening van MabThera.
Klinische verschijnselen van anafylaxie kunnen tegelijkertijd met de klinische verschijnselen van het “ cytokine release syndrome” (zoals boven beschreven) optreden.
Reacties toegeschreven aan overgevoeligheid zijn minder frequent gemeld dan die toegeschreven aan cytokineafgifte.
Omdat hypotensie kan optreden tijdens MabThera-infusie dient het stoppen van antihypertensieve medicaties 12 uur voorafgaand aan de MabThera-infusie overwogen te worden.
Angina pectoris of hartritmestoornissen, zoals boezemfladderen en fibrilleren, hartfalen of myocardinfarct zijn voorgekomen bij met MabThera behandelde patiënten.
Daarom dienen patiënten met een cardiale aandoening in de anamnese en/of cardiotoxische chemotherapie nauwgezet gevolgd te worden.
Ofschoon MabThera als monotherapie niet myelosuppressief is, dient voorzichtigheid te worden betracht wanneer toediening wordt overwogen bij patiënten met een aantal neutrofielen < 1,5 x 109/l en/of een aantal bloedplaatjes < 75 x 109/l, omdat de klinische ervaring bij deze populatie beperkt is.
MabThera is gebruikt bij 21 patiënten die een autologe beenmergtransplantatie ondergingen en bij andere risicogroepen met een vermoedelijk verminderde beenmergfunctie zonder myelotoxiciteit teweeg te brengen.
Tijdens monotherapie met MabThera dient te worden overwogen in hoeverre het noodzakelijk is regelmatig het volledig bloedbeeld, waaronder bloedplaatjes, te bepalen.
Wanneer MabThera in combinatie met CHOP- of CVP (cyclofosfamide, vincristine en prednison) chemotherapie wordt toegediend, dient regelmatig het volledig bloedbeeld te worden bepaald in overeenstemming met het gebruikelijk medisch handelen.
Ernstige infecties, waaronder met fatale afloop, kunnen optreden tijdens Mabthera therapie (zie rubriek 4.8).
Mabthera dient niet te worden toegediend aan patiënten met een actieve en/of ernstige infectie (bijv. tuberculose, sepsis en opportunistische infecties, zie rubriek 4.3).
Artsen dienen voorzichtig te zijn in de overweging om MabThera te gebuiken bij patiënten met een voorgeschiedenis van terugkerende chronische infecties of met onderliggende aandoeningen die patiënten mogelijk vatbaar maken voor ernstige infecties (zie rubriek 4.8).
Zeer zeldzame gevallen van hepatitis B reactivatie, zijn gemeld bij patiënten die rituximab toegediend kregen, waaronder plotseling optredende hepatitis met fatale afloop.
De meerderheid van deze patiënten was echter ook blootgesteld aan cytotoxische chemotherapie.
De meldingen zijn beïnvloed door zowel het stadium van de onderliggende ziekte en de cytotoxische chemotherapie.
Patiënten met een voorgeschiedenis van hepatitis B infectie dienen nauwkeurig gecontroleerd te worden op signalen van actieve hepatitis B infectie wanneer rituximab toegediend wordt in combinatie met cytotoxische chemotherapie.
Er zijn zeer zeldzame gevallen van Progressieve Multifocale Leukencefalopathie (PML) gemeld sinds MabThera in de handel is voor de behandeling van NHL en CLL (zie rubriek 4.8).
De meerderheid van de patiënten heeft rituximab ontvangen in combinatie met chemotherapie of als onderdeel van een hematopoïetische stamceltransplantatie.
De veiligheid van de immunisatie met levende virale vaccins, volgend op de behandeling met MabThera is niet onderzocht bij NHL en CLL patiënten en vaccinatie met levende vaccins wordt niet aanbevolen.
Patiënten, behandeld met MabThera kunnen niet-levende vaccinaties krijgen.
De respons snelheden met niet-levende vaccins kunnen echter verminderd zijn.
In een niet-gerandomiseerde studie hadden patiënten met relapsed laaggradig NHL die MabThera monotherapie kregen in vergelijking met gezonde, onbehandelde vrijwilligers een lagere responssnelheid tegen vaccinaties met tetanus recall antigen (16% vs 81%) en Keyhole Limpet Hemocyanine (KLH) neoantigen (4% vs 69% indien beoordeeld als een 2-voudige verhoging van de antilichaam titer).
Bij CLL patiënten zijn vergelijkbare resultaten aannemelijk gezien de overeenkomsten tussen beide aandoeningen.
Dit is echter niet onderzocht in klinische studies.
7 De gemiddelde pre-therapeutische antilichaamtiters tegen een panel van antigenen (streptococcus pneumonia, influenza A, mumps, rubella, varicella) bleven bestaan gedurende ten minste 6 maanden na de behandeling met MabThera.
Reumatoïde artritis
Infusiereacties MabThera wordt in verband gebracht met infusiereacties, die gerelateerd zouden kunnen zijn aan de release van cytokines en/of andere chemische mediatoren.
Premedicatie met intraveneuze glucocortoïd reduceert het voorkomen en de ernst van deze gebeurtenissen significant (zie rubriek 4.8).
De meest gemelde infusiebijwerkingen waren mild tot matig van aard.
Het aandeel van aangedane patiënten nam af bij volgende infusies.
De gemelde reacties waren meestal reversibel door afname in snelheid, of onderbreking, van MabThera infusie en toediening van een koortsremmer, een antihistamine en, soms, zuurstof, intraveneuze zoutoplossing of bronchodilatoren, en glucocorticoïden indien nodig.
In de meeste gevallen kan de infusie hervat worden met een 50% gereduceerde snelheid (bijv. van 100 mg/uur naar 50 mg/uur) als de symptomen volledig verdwenen zijn.
Anafylactische reacties en andere overgevoeligheidsreacties zijn bij patiënten gemeld volgend op de intraveneuze toediening van eiwitten, waaronder MabThera.
Geneesmiddelen voor de behandeling van overgevoeligheidsreacties bijv. epinefrine (adrenaline), antihistamines en glucocorticoïden, zouden beschikbaar moeten zijn voor onmiddellijk gebruik in geval van een allergische reactie tijdens de toediening van MabThera.
De aanwezigheid van HACA kan geassocieerd worden met een verergering van de infusiereacties of allergische reacties na de tweede infusie van de vervolgkuren (zie rubriek 5.1).
In klinische studies ondervond 10/990 (1%) van de patiënten met reumatoïde artritis die een eerste infusie van MabThera ontvingen bij een willekeurige dosis een serieuze bijwerking tijdens de infusie (zie rubriek 4.8).
Er zijn geen gegevens over de veiligheid van MabThera in patiënten met matig hartfalen (NYHA klasse III) of ernstige, niet-controleerbare hartaandoeningen.
Bij patiënten die behandeld worden met MabThera is waargenomen dat al bestaande ischemische hartaandoeningen symptomatisch werden, zoals angina pectoris en myocardiaal infarct, evenals atriale fibrillatie en flutter.
Daarom zou, bij patiënten met een voorgeschiedenis van hartklachten, het risico van cardiovasculaire complicaties ten gevolge van infusiereacties moeten worden overwogen bij de behandeling met MabThera en patiënten zouden nauwgezet gevolgd moeten worden tijdens de toediening.
Aangezien hypotensie kan optreden tijdens MabThera infusie, zou moeten worden overwogen om medicatie tegen hypertensie te onthouden gedurende 12 uur voorafgaand aan de MabThera infusie.
Infecties Ernstige infecties, waaronder met dodelijke afloop, kunnen optreden gedurende de behandeling met MabThera (zie rubriek 4.8).
MabThera zou niet toegediend moeten worden aan patiënten met een actieve en/of ernstige infectie (bijv. tuberculose, sepsis en opportunistische infecties, zie rubriek 4.3) of bij patiënten met ernstig gecompromitteerd immuunsysteem (bijv. bij hypogammaglobulinemie of als gehaltes van CD4 of CD8 zeer laag zijn).
Artsen dienen voorzichtig te zijn als wordt overwogen om MabThera te gebruiken bij patiënten die een voorgeschiedenis hebben met terugkerende of chronische infecties of met onderliggende aandoeningen die de patiënt vatbaar maken voor ernstige infecties (zie rubriek 4.8).
Patiënten die tekenen en symptomen van infectie melden na MabThera therapie zouden direct geëvalueerd en behandeld moeten worden.
Voordat een vervolgkuur met MabThera toegediend wordt, zouden de patiënten opnieuw geëvalueerd moeten worden op enig potentieel risico voor infecties.
Zeer zeldzame gevallen van progressieve multifocale leukoencefalopathie (PML) zijn gemeld na gebruik van MabThera voor de behandeling van reumatoïde artritis en autoimmuunziekten, waaronder systemische lupus erythematosus (SLE) en vasculitis.
Deze gevallen betroffen patiënten met meerdere
8 risicofactoren voor PML, waaronder de onderliggende ziekte en langetermijn immunosuppresieve therapie of chemotherapie.
Bij patiënten met non-Hodgkin lymfoom die rituximab ontvangen in combinatie met cytotoxische chemotherapie zijn zeer zelden gevallen van hepatitis B reactivatie gemeld (zie non-Hodgkin lymfoom).
Immunisatie Artsen dienen de vaccinatiestatus van de patiënt te bekijken en de geldende immunisatierichtlijnen te volgen voorafgaand aan MabThera behandeling.
Vaccinatie dient ten minste 4 weken voor de start van de eerste toediening van MabThera te zijn afgerond.
De veiligheid van immunisatie met levende vaccins volgend op MabThera behandeling is niet bestudeerd.
Daarom wordt de vaccinatie met levende vaccins niet aanbevolen tijdens MabThera behandeling of wanneer de de patiënt perifere B-cel depletie heeft.
Patiënten die behandeld worden met MabThera kunnen niet-levende vaccinaties krijgen.
De mate van respons tegen niet-levende vaccins kan verminderd zijn.
In een gerandomiseerde studie hadden patiënten die behandeld werden met MabThera en methotrexaat voor RA een vergelijkbare mate van respons tegen tetanus antigen (39% vs 42%), verminderde mate van respons tegen pneumococcen polysaccharide vaccin (43% vs 82% tegen ten minste 2 pneumococcen antilichaam serotypes) en KLH neoantigen (47% vs 93%), indien 6 maanden na MabThera toegediend, in vergelijking met patiënten die alleen methotrexaat kregen.
Indien niet-levende vaccinaties tijdens MabThera therapie noodzakelijk zijn, dienen deze ten minste 4 weken voorafgaand aan het begin van de volgende kuur met MabThera te zijn afgerond.
In de algemene ervaring van herhaalde behandeling met MabThera gedurende een jaar, was het gedeelte van patiënten met positieve antilichaamtiters tegen S. pneumonia, influenza A, mumps, rubella, varicella en tetanus toxoïde in het algemeen gelijk aan het gedeelte bij aanvang.
Gelijktijdig/aansluitend gebruik van andere DMARDs Het gelijktijdig gebruik van MabThera en antireumatische therapieën anders dan die genoemd onder de reumatoïde artritis indicatie en dosering wordt niet aanbevolen.
Er zijn beperkte gegevens uit klinische studies om de veiligheid te beoordelen van aansluitend gebruik van andere DMARD’ s (inclusief TNF-remmers en andere biologische middelen) na MabThera (zie rubriek 4.5).
De beschikbare data indiceert dat het aantal klinisch relevante infecties ongewijzigd is wanneer dergelijke therapieën worden gebruikt bij patiënten die daarvoor met MabThera zijn behandeld.
Patiënten dienen echter nauwgezet gecontroleerd te worden op signalen van infectie als biologische middelen en/of DMARD’ s aansluitend op MabThera therapie zijn gebruikt.
Maligniteiten Immunomodulerende geneesmiddelen zouden het risico op maligniteiten kunnen verhogen.
Op basis van beperkte ervaring met MabThera bij patiënten met reumatoïde artritis (zie rubriek 4.8) kan een mogelijk risico op de ontwikkeling van solide tumoren op dit moment niet uitgesloten worden, alhoewel de aanwezige gegevens geen verhoogd risico suggereren.
4.5 Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie
Momenteel zijn er beperkte gegevens beschikbaar aangaande mogelijke geneesmiddelinteracties met MabThera.
Gelijktijdige toediening van methotrexaat had geen effect op de farmacokinetiek van MabThera bij patiënten met reumatoïde artritis.
9 Patiënten met humane antimuis antilichaam- of humane antichimerische antilichaam- (HAMA/HACA) titers kunnen allergische of overgevoeligheidsreacties vertonen, wanneer ze behandeld worden met andere diagnostische of therapeutische monoklonale antilichamen.
In een klein cohort patiënten met reumatoïde artritis werden 280 patiënten aansluitend behandeld met andere DMARDs, waarvan 185 een biologische DMARD ontvingen na Mabthera.
Bij deze patiënten was het aantal klinisch relevante infecties gedurende de behandeling met alleen MabThera, 6,99 per 100 patiëntjaren in vergelijking met 5,49 per 100 patiëntjaren na behandeling met het biologische DMARD.
4.6 Zwangerschap en borstvoeding
Zwangerschap Van IgG immunoglobulines is bekend dat ze de placentabarrière passeren.
B-cel waarden in humane neonaten na maternale blootstelling aan MabThera zijn niet in klinische studies onderzocht.
Er zijn geen adequate en goed gecontroleerde gegevens beschikbaar van studies bij zwangere vrouwen, tijdelijke B-cel depletie en lymphocytopenie zijn echter wel gemeld bij een aantal pasgeborenen van moeders die blootgesteld zijn aan rituximab tijdens zwangerschap.
Daarom dient MabThera niet toegediend te worden aan zwangere vrouwen tenzij het mogelijke voordeel opweegt tegen het potentiële risico.
Vanwege de lange retentietijd van rituximab bij patiënten met B-celdepletie, dienen vrouwen in de vruchtbare leeftijd effectieve anticonceptie toe te passen tijdens en gedurende 12 maanden na MabThera-therapie.
Ontwikkelingstoxiciteitsstudies uitgevoerd in cynomolgusapen leverde geen bewijs op van embryotoxiciteit in de baarmoeder.
Bij pasgeboren nakomelingen van vrouwelijke dieren blootgesteld aan MabThera werd opgemerkt dat ze depletie van B-celpopulaties hadden in de postnatale fase.
Borstvoeding Het is niet bekend of rituximab wordt uitgescheiden in de moedermelk.
Omdat echter IgG van de moeder wordt uitgescheiden in de moedermelk en MabThera detecteerbaar bleek in melk van voedende apen, dienen vrouwen geen borstvoeding te geven tijdens behandeling met MabThera en gedurende 12 maanden volgend op behandeling met MabThera.
4.7 Beïnvloeding van de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen
Er zijn geen onderzoeken uitgevoerd naar de effecten van MabThera op de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen.
De farmacologische activiteit en de bijwerkingen, die tot op heden zijn gemeld, duiden er niet op dat dergelijke effecten waarschijnlijk zijn.
4.8 Bijwerkingen
Ervaringen met non-Hodgkin lymfoom en chronische lymfatische leukemie
Het algemene veiligheidsprofiel van MabThera bij non-Hodgkin lymfoom en chronische lymfatische leukemie is gebaseerd op patiëntgegevens uit klinische studies en uit postmarketing onderzoek.
Deze patiënten werden of behandeld met MabThera monotherapie (als inductiebehandeling of onderhoudsbehandeling volgend op inductiebehandeling) of in combinatie met chemotherapie.
De meest frequent waargenomen bijwerkingen bij patiënten die MabThera kregen, waren infusiegerelateerde reacties die bij de meerderheid van de patiënten optraden tijdens de eerste infusie.
De incidentie van infusiegerelateerde symptomen daalde substantieel na volgende infusies en is minder dan 1% na acht doses van MabThera.
10 Infecties (voornamelijk bacterieel en viraal) traden op bij ongeveer 30-55% van de patiënten tijdens klinische studies bij patiënten met NHL en bij 30-50% van de patiënten tijdens klinische studies bij patiënten met CLL.
De meest frequent gemelde of waargenomen ernstige bijwerkingen waren: • Infusiegerelateerde reacties (inclusief cytokine release syndroom, tumorlysis syndroom) zie rubriek 4.4. • Infecties, zie rubriek 4.4. • Cardiovasculaire bijwerkingen, zie rubriek 4.4.
Andere ernstige bijwerkingen die gemeld zijn waren hepatitis B reactivatie en PML (zie rubriek 4.4.)
De frequentie van bijwerkingen die zijn gerapporteerd met alleen MabThera of in combinatie met chemotherapie zijn samengevat in de tabellen hieronder.
Binnen iedere frequentiegroep worden bijwerkingen weergegeven in volgorde van afnemende ernst.
Frequenties worden gedefinieerd als zeer vaak (≥ 1/10), vaak (≥ 1/100 tot < 1/10) en soms (≥ 1/1.000 to < 1/100) en zelden (≥ 1/10.000 tot < 1/1000).
De bijwerkingen die alleen gezien zijn tijdens postmarketing onderzoek en voor welke geen frequentie geschat kon worden, zijn gerangschikt onder "onbekend".
Tabel 1
Bijwerkingen gemeld in klinische studies of tijdens postmarketing onderzoek bij patiënten met NHL en CLL behandeld met MabThera mono-/onderhoudstherapie of in combinatie met chemotherapie.
Lichaamsstelsel
Zeer vaak
Vaak
Soms
Onbekend
Infecties en
bacteriële
sepsis, +
ernstige virale
parasitaire
infecties, virale
pneumonie, +
infecties1, hepatitis B
aandoeningen
infecties, + bronchitis
febriele infectie, + herpes zoster, + luchtweginfectie, schimmelinfectie, infecties van onbekende oorsprong, +acute bronchitis, + sinusitis
reactivatie1
Bloed- en lymfestelselaan-
neutropenie, leukopenie, +
anemie, trombocytopenie, +
stollingsstoornis, aplastische
late neutropenie2, tijdelijke verhoging
doeningen
febriele neutropenie
pancytopenie
anemie, hemolytische anemie, lymfeadenopati e
serum IgM spiegels2
Immuunsysteem- aandoeningen
infusiegerelateerd e reacties, angio- oedeem
overgevoeligheid
tumorlysis syndroom3, cytokine release syndroom3, serumziekte, anafylaxie
Voedings- en stofwisselingsstoor- nissen
hyperglykemie, gewichtsafname, perifeer oedeem, gezichtsoedeem, LDH-toename, hypocalciëmie
Psychische stoornissen
depressie, nervositeit
11 Lichaamsstelsel
Zeer vaak
Vaak
Soms
Onbekend
Zenuwstelselaan-
paresthesie,
dysgeusie
craniale neuropathie,
doeningen
hypoesthesie, agitatie, slapeloosheid, vasodilatatie, duizeligheid, angst
periphere neuropatie, zenuwverlamming in het gezicht4, verlies van overige zintuigelijke waarnemingen
Oogaandoeningen
stoornis van de traanproductie, conjunctivitis
ernstig verlies van zicht
Evenwichtsorgaan- en ooraandoeningen
tinnitus, oorpijn +
gehoorverlies
Hartaandoeningen
myocardinfarct3 en 5
+
links
hartfalen3en5, ernstige
, aritmie,
ventriculair
cardiale
+
atriumfibrilleren,
falen, +
gebeurtenissen3en5
tachycardie, +
supraventricula
cardiale stoornis
ire tachycardie, + ventriculaire tachycardie, + angina, + myocardiale ischemie, bradycardie
Bloedvataandoe- ningen
hypertensie, orthostatische hypotensie, hypotensie
vasculitis (voornamelijk cutaan) leukocytoclastische vasculitis
Ademhalingsstelsel -, borstkas-, en mediastinumaan- doeningen
bronchospasme3, respiratoire aandoening, pijn op de borst, dyspnoe, toegenomen hoest, rhinitis
astma, bronchiolitis obliterans, long aandoening, hypoxie
respiratoir falen3, respiratoïr falen3 pulmonaire infiltraten, interstitiële pneumonitis
Maagdarmstelsel- aandoeningen
misselijkheid
braken, diarree, buikpijn, dysfagie, stomatitis, obstipatie, dyspepsie, anorexia, keelirritatie
opgezette buik
gastro-intestinale perforatie6
Huid- en
pruritis, uitslag, +
urticaria, zweten,
ernstige bulleuze
onderhuid-
alopecia
nachtelijk zweten, +
huidreacties, toxisch
aandoeningen Skeletspierstelsel- en bindweefsel- en botaandoeningen
huidafwijking hypertonie, myalgie, arthralgie, rugpijn, nekpijn, pijn
epidermale necrolyse6
Nier en urineweg- aandoeningen
nierfalen3
12 Lichaamsstelsel
Zeer vaak
Vaak
Soms
Onbekend
Algemene aandoeningen en toedieningsplaats- stoornissen
koorts, rillingen, astenie, hoofdpijn
tumorpijn, opvliegers, malaise, koudesyndroom, + vermoeidheid, + rillingen, +multi- orgaan falen3
pijn op de infusieplaats
Onderzoeken
verlaagde IgG spiegels
Voor iedere term is de frequentie vastgesteld als reacties van alle graden (van mild tot ernstig), behalve voor de termen aangegeven met “ +”.
Hierbij is de frequentie vastgesteld als alleen ernstige (≥ graad 3 NCI common toxicity criteria) reacties.
Alleen de hoogst waargenomen frequentie in de studies is vermeld.
1 zie ook rubriek infecties hieronder 2 zie ook rubriek hematologische bijwerkingen hieronder 3 zie ook rubriek infusiegerelateerde reacties hieronder.
Zelden fatale gevallen gemeld.
4 tekenen en symptomen van craniale neuropathie.
Trad op verschillende momenten op tot aan een aantal maanden na beëindiging van MabThera therapie.
5 met name waargenomen bij patiënten met eerdere hartaandoening en/of cardiotoxische chemotherapie en was meestal geassocieerd met infusiegerelateerde reacties 6 inclusief fatale gevallen
De volgende termen zijn gerapporteerd als bijwerkingen tijdens klinische studies, maar werden gerapporteerd met een vergelijkbare of lagere incidentie in de MabThera-armen in vergelijking met de controlearmen: hematotoxiciteit, neutropenische infectie, urineweginfectie, sensor verstoring, koorts.
Infusiegerelateerde reacties Tekenen en symptomen die worden verwacht bij een infusiegerelateerde reactie werden gemeld bij meer dan 50% van de patiënten in klinische studies en werden met name gezien tijdens de eerste infusie, doorgaans in het eerste tot tweede uur.
Deze symptomen bestonden voornamelijk uit koorts, rillingen en stijfheid.
Andere symptomen waren opvliegers, angio-oedeem, bronchospasmen, braken, misselijkheid, urticaria/uitslag, vermoeidheid, hoofdpijn, irritatie van de keel, rhinitis, pruritus, pijn, tachycardie, hypertensie, hypotensie, dyspnoe, dyspepsie, asthenie, en kenmerken van tumorlysis syndroom.
Ernstige infusiegerelateerde reacties (zoals bronchospasmen en hypotensie) traden op in ongeveer 10% van de gevallen.
Andere reacties gemeld in sommige gevallen waren myocard infarct, atriumfibrilleren en pulmonair oedeem.
Exacerbaties van reeds bestaande cardiale aandoeningen zoals angina pectoris of congestief hartfalen of ernstige cardiale gebeurtenissen (hartfalen, myocard infarct, atriumfibrilleren), pulmonair oedeem, multi-orgaan falen, tumorlysis syndroom, cytokine release syndroom, nierfalen en respiratoir falen werden gemeld met lagere of onbekende frequentie.
De incidentie van infusiegerelateerde symptomen daalde aanmerkelijk na volgende infusies en is < 1% bij patiënten in de achtste cyclus van een MabThera (bevattende) behandeling.
Infecties MabThera induceerde bij 70% tot 80% van de patiënten B-celdepletie maar ging slechts bij een minderheid van de patiënten samen met een daling van de serumglobulinen.
Zowel lokale candida infecties als Herpes zoster werd met een hogere incidentie gemeld in de MabThera groep van de gerandomiseerde studies.
Ernstige infecties werden gemeld bij ongeveer 4% van de patiënten.
Hogere frequenties van infecties in het algemeen, inclusief graad 3 of 4 infecties, werden gezien tijdens MabThera onderhoudstherapie tot 2 jaar, in vergelijking met de observatiegroep.
Cumulatieve toxiciteit in termen van infecties is niet gemeld gedurende een behandelingsperiode van 2 jaar.
Andere ernstige virale infecties, nieuw, na reactivatie of exacerbatie waarvan sommige fataal, zijn gemeld bij MabThera behandeling.
De meerderheid van de patiënten had MabThera ontvangen in combinatie met chemotherapie of als onderdeel van een hematopoëtische stamceltransplantatie.
Voorbeelden van deze ernstige virale infecties zijn infecties veroorzaakt door een herpes virus (cytomegalovirus, varicella zoster virus en herpes simplex virus), JC virus (progressieve multifocale leukoencefalopathie (PML)) en hepatitis C virus.
Gevallen van hepatitis B reactivatie zijn gemeld, de meerderheid daarvan waren in patiënten die MabThera kregen in
13 combinatie met cytotoxische chemotherapie.
Progressie van Kaposi sarcoom is gezien bij patiënten blootgesteld aan rituximab met een reeds bestaand Kaposi sarcoom.
Deze gevallen traden op bij niet- geregistreerde indicaties en de meerderheid van de patiënten was HIV-positief.
Hematologische bijwerkingen In klinische studies met MabThera monotherapie gedurende 4 weken, traden hematologische abnormaliteiten bij een minderheid van de patiënten op en waren gewoonlijk mild en reversibel.
Ernstige (graad 3/4) neutropenie werd gemeld bij 4,2%, anemie bij 1,1% en trombocytopenie bij 1,7% van de patiënten.
Gedurende MabThera onderhoudsbehandeling tot 2 jaar werd een hogere incidentie gemeld van leukopenie (5% vs 2%, graad 3/4) en neutropenie (10% vs 4%, graad 3/4)in vergelijking tot de observatiegroep.
De incidentie van trombocytopenie was laag (< 1%, graad 3/4) en er was geen verschil tussen de behandelarmen.
In studies met MabThera in combinatie met chemotherapie werden hogere frequenties gemeld van graad 3/4 leukopenie (R-CHOP 88% vs CHOP 79%, R-FC 23% vs 12% FC), neutropenie (R-CVP 24% vs CVP 14%, R-CHOP 97% vs CHOP 88%, R-FC 30% vs.
FC 19%) en pancytopenie (R-FC 3% vs FC 1%) in vergelijking met chemotherapie alleen.Echter, de hogere incidentie van neutropenie bij patiënten behandeld met MabThera en chemotherapie was niet geassocieerd met een hogere incidentie van infecties en infestaties in vergelijking met patiënten behandeld met alleen chemotherapie en de neutropenie was niet verlengd in de MabThera groep.
Er zijn geen verschillen gemeld in incidentie van trombocytopenie en anemie.
In een aantal gevallen werd late neutropenie gemeld na meer dan 4 weken na de laatste infusie met MabThera.
In de CLL eerstelijnsstudie, hadden Binet stadium C patiënten meer bijwerkingen in de R-FC arm in vergelijking met de FC arm (R-FC 83% vs FC 71%).
In studies met MabThera bij patiënten met de ziekte van Waldenström (of macroglobulinemie) werd een tijdelijke verhoging van serum IgM spiegels gezien volgend op initiatiebehandeling, wat geassocieerd zou kunnen worden met hyperviscositeit en gerelateerde symptomen.
De tijdelijke IgM verhoging daalde gewoonlijk weer tenminste naar basaal niveau binnen 4 maanden.
Cardiovasculaire reacties Cardiovasculaire reacties gedurende klinische studies met MabThera monotherapie werden gemeld bij 18,8% van de patiënten; waarvan de meest frequent gemelde gebeurtenissen hypotensie en hypertensie waren.
Gevallen van graad 3 of 4 aritmie (waaronder ventriculaire en supraventriculaire tachycardie) en angina pectoris werden gemeld tijdens de infusie.
Tijdens onderhoudsbehandeling was de incidentie van graad 3/4 cardiale afwijkingen bij patiënten behandeld met MabThera gelijk aan de observatiegroep.
Cardiale gebeurtenissen werden gemeld als ernstige bijwerking (waaronder atriumfibrilleren, myocard infarct, linker ventrikelfalen, myocardiale ischemie) bij 3% van de patiënten behandeld met MabThera in vergelijking met < 1% in de observatiegroep.
In studies ter evaluatie van MabThera in combinatie met chemotherapie was de incidentie van graad 3 en 4 cardiale aritmie, voornamelijk supraventriculaire aritmie zoals tachycardie en atrium/fibrilleren, hoger in de R-CHOP groep (14 patiënten, 6.9%) in vergelijking met de CHOP groep (3 patiënten, 1.5%).
Elk van deze aritmieën vonden plaats in de context van een MabThera infusie of waren geassocieerd met predisponerende condities zoals koorts, infectie, acuut myocard infarct of reeds bestaande respiratoire of cardiovasculaire aandoening.
Er werd geen verschil gevonden tussen de R-CHOP groep en de CHOP groep in de incidentie van andere graad 3 en 4 cardiale gebeurtenissen waaronder hartfalen, myocardiale aandoening en verschijnselen van een kransslagaderaandoening.
In de CLL eerstelijns studie was de totale incidentie van graad 3 of 4 hartaandoeningen laag (4% R-FC, 3% FC).
Neurologische gebeurtenissen Gedurende de behandelperiode kregen vier patiënten (2%) behandeld met R-CHOP, allen met cardiovasculaire risicofactoren, tromboembolische cerebrovasculaire accidenten gedurende de eerste behandelingskuur.
Er was geen verschil in de incidentie van andere tromboembolische voorvallen tussen de behandelingsgroepen.
Daar staat tegenover dat drie patiënten (1,5%) in de CHOP-groep cerebrovasculaire voorvallen hadden die allemaal voorkwamen tijdens de follow-up periode.
In de CLL eerstelijns studie was de totale incidentie van graad 3 of 4 zenuwstelselaandoeningen laag (4% R-FC, 4% FC).
14 Gastrointestinale bijwerkingen Gastrointestinale perforatie in sommige gevallen met fatale afloop, is waargenomen in patiënten met non Hodgkin lymfoom die behandeld werden met MabThera.
In de meerderheid van de gevallen werd MabTherapie toegediend in combinatie met chemotherapie.
IgG spiegels In de klinische studie ter evaluatie van MabThera onderhoudstherapie waren mediaine IgG-waarden onder de ondergrens van normaal (LLN) (< 7 g/L) na inductietherapie in zowel de observatie- als in de MabTheragroep.
In de observatiegroep namen de mediane IgG-waarden later toe tot boven de LLN, maar bleven constant in de MabTheragroep.
Het aandeel patiënten met IgG-waarden onder de LLN bedroeg ongeveer 60% in de MabTheragroep gedurende de behandelperiode van twee jaar, terwijl het afnam in de observatiegroep (36% na 2 jaar).
Patiënt subpopulaties (MabThera monotherapie) Oudere patiënten (≥ 65 jaar) De incidentie van bijwerkingen en van elke graad 3 / 4 bijwerkingen was hetzelfde bij ouderen in vergelijking met jongere patiënten (< 65 jaar).
Een hoge tumorlast Er was een hogere incidentie van graad 3/4 bijwerkingen bij patiënten met een een hoge tumorlast dan bij patiënten zonder een hoge tumorlast (25,6% versus 15,4%).
De incidentie van bijwerkingen van iedere graad was gelijk voor deze twee groepen.
Herbehandeling Het percentage patiënten dat bijwerkingen meldde na herbehandeling met verdere kuren MabThera, was gelijk aan het percentage patiënten dat bijwerkingen meldde na initiële blootstelling (enigerlei graad en graad 3/4 bijwerkingen).
Ervaringen bij reumatoïde artritis
Het algemene veiligheidsprofiel van MabThera bij reumatoïde artritis is gebaseerd op gegevens van patiënten uit klinische studies en uit postmarketing onderzoek.
De klinische effectiviteit van MabThera, gelijktijdig toegediend met methotrexaat, was onderzocht in drie dubbelblinde gecontroleerde klinische studies (een fase III en twee fase II studies) bij patiënten met reumatoïde artritis.
Meer dan 1000 patiënten ontvingen minstens één behandelingskuur en werden voor perioden variërend van 6 maanden tot 3 jaar gevolgd; bijna 600 patiënten ontvingen twee of meer behandelingskuren tijdens de follow-up periode.
Patiënten ontvingen 2 x 1000 mg MabThera gescheiden door een interval van twee weken; als toevoeging op methotrexaat (10-25 mg/week).
Infusies met MabThera werden toegediend na intraveneuze infusie van 100 mg methylprednisolon; patiënten ontvingen ook een behandeling met oraal prednison gedurende 15 dagen.
De onderstaande tabel toont de reacties die voorkwamen met tenminste een verschil van 2% in vergelijking met de controlearm en meer frequent bij patiënten die minstens een infusie met rituximab ontvingen dan bij patiënten die placebo ontvingen in het fase III onderzoek en de gecombineerde populatie geïncludeerd in de fase II studies.
Frequenties worden gedefinieerd als zeer vaak (≥ 1/10) en vaak (≥ 1/100 to < 1/10).
Binnen elke frequentiegroep zijn bijwerkingen gerangschikt naar afnemende ernst.
De meest frequente bijwerkingen beschouwd als veroorzaakt door de toediening van 2 x 1000 mg MabThera in fase II en III studies waren acute infusiereacties.
Infusiereacties traden op bij 15% van de patiënten volgend op de eerste infusie met rituximab en bij 5% van de patiënten die placebo ontvingen.
Infusiereacties namen af tot 2% na de tweede infusie, in zowel de rituximab als de placebo groep.
De veiligheidsinformatie die is verzameld uit postmarketing ervaringen geeft het verwachte bijwerkingenprofiel zoals gezien tijdens klinische studies met MabThera (zie rubriek 4.4).
15 Tabel 2
Samenvatting van bijwerkingen die zijn gemeld bij patiënten met reumatoïde artritis die MabThera ontvingen gedurende klinische studies en postmarketing surveillance
Systeem/orgaanklasse
Zeer vaak
Vaak
Soms
Infecties en parasitaire aandoeningen
Infectie, bovenste luchtweg infecties
Urineweginfecties
Immuunsysteemaan- doeningen Algemene aandoeningen en toedieningsplaatsstoor- nissen
* Infusiegerelateerde reacties (misselijkheid, rillingen, rhinitis, urticaria, opvliegers) hypertensie, huiduitslag, pyrexie, pruritus, keelirritatie en hypotensie
* Infusiegerelateerde reacties (gegeneraliseerde oedeem, bronchospasme, piepende ademhaling, laryngeaal oedeem, angioneurotisch oedeem, gegeneraliseerde pruritis, anafylaxe, anafylactische reacties)
Voedings- en stofwiselingsstoornissen
hypercholesterolemie
Zenuwstelselaandoe- ningen
Paresthesie, migraine
Maagdarmstelselaan- doeningen
dyspepsie
Skeletspier en bindweefsel aandoeningen
artralgia / pijn in de skeletspieren, osteoartritis
* Reacties die gedurende of binnen 24 uur na infusie optraden.
Zie ook infusiegerelateerde reacties hieronder.
Infusiegerelateerde reacties kunnen als gevolg van overgevoeligheid en/of het werkingsmechanisme optreden.
De volgende termen zijn gemeld als bijwerking gedurende klinische studies, maar werden in een vergelijkbare incidentie gemeld in de MabThera-armen als in de controle-armen: infecties van de lagere luchtwegen / pneumonie, pijn in de bovenbuik, spierspasmen en astenie.
Meerdere kuren De beperkte gegevens uit klinische studies met betrekking tot meerdere behandelingskuren bij RA patiënten werden geassocieerd met een vergelijkbaar bijwerkingsprofiel als waargenomen na de eerste blootstelling.
Verergering van de infusiereacties of allergische reacties en het falen van B-cel depletie volgend op toediening van rituximab kan echter niet uitgesloten worden bij HACA positieve patiënten na herhaalde blootstelling aan rituximab op basis van de beschikbare gegevens.
De incidentie van acute infusiereacties na opeenvolgende behandelingskuren was in het algemeen lager dan het voorkomen na de eerste infusie met MabThera.
Infusiegerelateerde reacties Symptomen die een acute infusiereactie suggereren (bijv. pruritis, koorts, urticaria/uitslag, koude rillingen, koorts, koortsrillingen, niezen, angioneurotisch oedeem, keelirritatie, hoest en bronchospasmen, met of zonder geassocieerde hypotensie of hypertensie) werden waargenomen in 79/540 (15%) van de patiënten na hun eerste blootstelling aan MabThera.
In een studie die het effect van glucocorticoïdtherapieën vergeleek, werden deze bijwerkingen waargenomen in 5/149 (3%) van de patiënten na hun eerste rituximab placebo-infusie en 42/192 (22%) van de patiënten na hun eerste infusie van 1000 mg rituximab.
Premedicatie met intraveneuze glucocorticoïd reduceerde het optreden en de ernst van deze bijwerkingen significant.
Van de patiënten die 1000 mg rituximab ontvingen zonder premedicatie met glucocorticoïden kreeg respectievelijk 18/65 (28%) een acute infusiereactie, vergeleken met 24/127 (19%) bij patiënten die intraveneuze glucocorticoïde premedicatie ontvingen.
16 Infecties De mate van infectie was bij benadering 0,9 per patiëntjaar in met MabThera behandelde patiënten.
De infecties bestonden voornamelijk uit hoge luchtweginfecties en urineweginfecties.
De incidentie van klinisch significante infecties, waarvan sommige fataal, was 0,05 per patiëntjaar bij patiënten die met MabThera behandeld werden.
Gevallen van progressieve multifocale leukoencefalopathie met fatale afloop zijn gemeld na gebruik van MabThera voor de behandeling van autoimmuunziekten.
Deze autoimmuunziekten omvatten reumatoïde artritis en andere off-label immuunziekten, waaronder systemische lupus erythematosus (SLE) en vasculitis.
Alle gemelde gevallen hadden meerdere risicofactoren voor PML, inclusief de onderliggende ziekte en/of langetermijn immunosuppressieve therapie of chemotherapie.
Maligniteiten De gegevens uit de klinische studies, met name het aantal herhaalbehandelingen, zijn te beperkt om de potentiële incidentie van maligniteiten na blootstelling aan rituximab te beoordelen.
Aanwezige gegevens lijken echter niet een verhoogd risico te suggereren.
Langetermijn veiligheidsevaluaties zijn gaande.
Cardiovasculair Cardiale bijwerkingen zijn waargenomen bij 11% van de patiënten in klinische studies met MabThera.
In placebo gecontroleerde studies waren ernstige cardiale bijwerkingen in gelijke mate gemeld in de met MabThera en de met placebo behandelde patiënten (2%).
4.9 Overdosering
In humane klinische studies is geen ervaring opgedaan met overdosering.
Echter, enkelvoudige doses hoger dan 1000 mg zijn niet getest in gecontroleerde klinische studies.
5.
FARMACOLOGISCHE EIGENSCHAPPEN
5.1 Farmacodynamische eigenschappen
Farmacotherapeutische categorie: monoklonale antilichamen, ATC-code:
L01X C02
Rituximab bindt specifiek aan het transmembraanantigeen CD20, een niet-geglycosyleerd fosfoproteïne, voorkomend op nog niet volgroeide en volwassen B-cellen.
Dit antigeen komt tot expressie bij meer dan 95% van alle B-cel non-Hodgkin lymfomen.
CD20 wordt aangetroffen op zowel normale als maligne B-cellen, maar niet op hematopoietische stamcellen, pro-B-cellen, normale plasmacellen of ander normaal weefsel.
Dit antigeen wordt niet geïnternaliseerd na antilichaambinding en het wordt niet van het celoppervlak afgestoten.
CD20 circuleert niet als een vrij antigeen in het plasma en het gaat derhalve geen competitie aan wat betreft antilichaambinding.
Het Fab-domein van rituximab bindt aan het CD20 antigeen op B-lymfocyten en het Fc domein kan immunologische effectorfuncties activeren resulterend in de lysis van B-cellen.
Mogelijke mechanismen van de effector-gemedieerde cellysis omvatten complement-afhankelijke cytotoxiciteit (CDC) voortkomend uit C1q binding en antilichaam afhankelijke cellulaire cytotoxiciteit (ADCC) gemedieerd door binding aan een of meer van de Fcγ receptoren op het oppervlak van granulocyten, macrofagen en NK-cellen.
Het is ook aangetoond dat binding van rituximab aan CD20 antigeen op B- lymfocyten celdood via apoptose induceert.
Perifere B-cel aantallen daalden beneden de normaalwaarden na voltooiing van de eerste dosis met MabThera.
Bij patiënten die behandeld werden voor hematologische aandoeningen begon B-cel repletie binnen 6 maanden na de behandeling en keerde terug naar normale waarden tussen 9 en 12
17 maanden na voltooiing van de therapie.
Bij patiënten met reumatoïde artritis werd onmiddellijke depletie van B-cellen in het perifere bloed waargenomen na twee infusies met 1000 mg MabThera gescheiden door een interval van 14 dagen.
Hoeveelheden B-cellen in het perifere bloed begonnen toe te nemen vanaf week 24 en aanwijzingen voor repopulatie werden waargenomen in de meerderheid van de patiënten tegen week 40, ongeacht of MabThera als monotherapie werd toegediend of in combinatie met methotrexaat.
Klinische ervaring bij non-Hodgkin lymfoom en bij chronische lymfatische leukemie
Folliculair non-Hodgkin lymfoom
Monotherapie Aanvangsbehandeling, eenmaal per week gedurende 4 weken In de cruciale studie kregen 166 patiënten met recidiverend of chemoresistent laaggradig of folliculair B-cel NHL 375 mg/m2 MabThera als een intraveneuze infusie eenmaal per week gedurende 4 weken.
De totale respons frequentie (ORR) in de “ intent-to-treat” (ITT) populatie was 48% (BI95% 41% - 56%) waarvan 6% een complete respons (CR) en 42% een partiële respons (PR).
Bij patiënten met een respons, was de geprojecteerde mediane tijd tot progressie (TTP) 13,0 maanden.
In een subgroepanalyse was de ORR hoger bij patiënten met IWF B, C en D histologische subtypes in vergelijking met het IWF A subtype (58% versus 12%), hoger bij patiënten bij wie de meest uitgebreide lesie kleiner was dan 5 cm versus patiënten bij wie de grootste diameter meer was dan 7 cm (53% versus 38%) en hoger bij patiënten met een voor chemotherapie gevoelig recidief in vergelijking met patiënten met een chemotherapie resistent (gedefinieerd als een responsduur < 3 maanden) recidief (50% versus 22%).
De ORR was 78% bij patiënten die eerder waren behandeld met autologe beenmergtransplantatie (ABMT) versus 43% bij patiënten zonder ABMT.
Noch leeftijd, geslacht, lymfoomgraad, initiële diagnose, aanwezigheid of afwezigheid van hoge tumorlast, normale of hoge LDH noch de aanwezigheid van extranodale ziekte beïnvloedden statistisch significant (Fisher’ s exact test) de respons op MabThera.
Er werd een statistisch significante correlatie gezien tussen de respons frequentie en betrokkenheid van beenmerg.
40% van de patiënten met betrokkenheid van beenmerg reageerden vergeleken met 59% van de patiënten zonder betrokkenheid van beenmerg (p=0,0186).
Deze bevinding werd niet ondersteund door een stapsgewijze logistische regressieanalyse waarbij de volgende factoren als prognostische factoren werden geïdentificeerd: histologisch type, bcl- 2 positiviteit bij het begin van de behandeling, resistentie voor de laatste chemotherapie en hoge tumorlast.
Aanvangsbehandeling, eenmaal per week gedurende 8 weken In een multicenter éénarmige studie kregen 37 patiënten met recidiverend of chemoresistent laaggradig of folliculair B-cel NHL, 8 doses van 375 mg/m2 MabThera middels een wekelijkse intraveneuze infusie.
De ORR was 57% (95% betrouwbaarheidsinterval (BI):
41% - 73%; CR 14%, PR 43%) met een geprojecteerde mediane TTP voor patiënten die reageren van 19,4 maanden (spreidingsgebied 5,3 tot 38,9 maanden).
Aanvangsbehandeling, een hoge tumorlast, eenmaal per week gedurende 4 weken In de samengevoegde gegevens van drie onderzoeken kregen 39 patiënten met gerecidiveerd of chemoresistent laaggradig of folliculair B-cel NHL en een hoge tumorlast (enkelvoudige lesie ≥ 10 cm in diameter), 4 doses van 375 mg/m2 MabThera middels een wekelijkse intraveneuze infusie.
De ORR was 36% (BI95% 21% - 51%; CR 3%, PR 33%) met een mediane TTP voor patiënten die reageren van 9,6 maanden (spreidingsgebied 4,5 tot 26,8 maanden).
Herbehandeling, eenmaal per week gedurende 4 weken In een multicenter éénarmige studie werden 58 patiënten met recidiverend of chemoresistent laaggradig of folliculair B-cel NHL, die na een eerdere kuur met MabThera een objectieve klinische respons hadden bereikt, herbehandeld met 4 doses van 375 mg/m2 MabThera middels een wekelijkse intraveneuze infusie.
Drie van de patiënten hadden voor opname in de studie twee kuren met MabThera ondergaan en in deze studie werd aldus een derde kuur gegeven.
Twee patiënten in de studie werden tweemaal herbehandeld.
Voor de 60 herbehandelingen in de studie was de ORR 38% (BI95% 26% - 51%; 10% CR, 28% PR) met een geprojecteerde mediane TTP voor patiënten die
18 reageren van 17,8 maanden (variatie 5,4 tot 26,6 maanden).
Dit is gunstiger in vergelijking met de TTP bereikt na de eerste kuur met MabThera (12,4 maanden).
Aanvangsbehandeling in combinatie met chemotherapie In een open-label gerandomiseerde studie werd een totaal van 322 niet eerder behandelde patiënten met folliculair lymfoom gerandomiseerd om ofwel CVP-chemotherapie (cyclofosfamide 750 mg/m2, vincristine 1,4 mg/m2 tot een maximum van 2 mg op dag 1 en prednisolon 40 mg/m2/dag op dagen 1- 5) iedere 3 weken gedurende 8 kuren of MabThera 375 mg/m2 in combinatie met CVP (R-CVP) te ontvangen.
MabThera werd toegediend op de eerste dag van iedere behandelingskuur.
Een totaal van 321 patiënten (162 R-CVP, 159 CVP) kregen therapie en werden geanalyseerd op werkzaamheid.
De mediane follow-up van patiënten was 53 maanden.
R-CVP leidde tot een significant voordeel boven CVP voor het primaire eindpunt, tijd tot falen van de behandeling (27 maanden vs 6,6 maanden, p < 0,0001, log rank test).
Het aandeel van de patiënten met een tumorrespons (CR, CRu, PR) was significant hoger (p < 0,0001 Chi-Square test) in de R-CVP groep (80,9%) dan in de CVP groep (57,2%).
Behandeling met R-CVP verlengde significant de tijd tot ziekteprogressie of overlijden in vergelijking met CVP, respectievelijk 33, 6 maanden en 14,7 maanden (p < 0,0001, log-rank test).
De mediane responsduur was 37,7 maanden in de R-CVP groep en was 13,5 maanden in de CVP groep (p < 0,0001, log-rank test).
Het verschil tussen de behandelgroepen betreffende de totale overleving toont een significant klinisch verschil aan (p=0,029, log-rank test gestratificeerd op centrum): overlevingspercentage na 53 maanden was 80,9% voor patiënten in de R-CVP groep in vergelijking met 71,1% voor patiënten in de CVP groep.
Resultaten van drie andere onderzoeken waarbij MabThera toegepast werd in combinatie met chemotherapieregimes anders dan CVP (CHOP, MCP, CHVP / Interferon-α) hebben ook significante verbeteringen aangetoond in mate van respons, tijdsafhankelijke parameters en ook in totale overleving.
De belangrijkste resultaten van alle vier de onderzoeken zijn samengevat in tabel 3.
19 Tabel 3
Samenvatting van de belangrijkste resultaten van vier gerandomiseerde fase III onderzoeken die het voordeel van MabThera met verschillende chemotherapieregimes bij folliculair lymfoom evalueerden
Mediane Mediane Behandeling, CR,
OS
Onderzoek
FU, ORR,% TTF/PFS / EFS n%
waarden,
maanden mo Mediane TTP:
CVP, 159 57 10 14,7
% 53- maanden
M39021
53 R-CVP, 162 81 41 33,6 P < 0,0001
71,1 80,9 p=0,029
18-
Mediane TTF:
2,6
maanden
GLSG’ 00
CHOP, 205
18
90
17
jaar
90
R-CHOP, 223
96
20
Niet bereikt p < 0,001
95 p = 0,016
48-
Mediane PFS:
28,8
maanden
OSHO-39
MCP, 96
47
75
25
Niet bereikt
74
R-MCP, 105
92
50
p < 0,0001
87 p = 0,0096
42-
CHVP-IFN,
Mediane EFS:
36
maanden
FL2000
183
42
85
49
Niet bereikt
84
R-CHVP-IFN, 175
94
76
p < 0,0001
91 p = 0,029
EFS – Gebeurtenisvrije overleving TTP – Tijd tot progressie of overlijden (Time To Progression or death) PFS – Progressievrije overleving (Progression-Free Survival) TTF – Tijd tot falen van de behandeling (Time to Treatment Failure) OS rates – Overleving op het moment van analyse (survival rates at the time of the analyses)
Onderhoudstherapie In een prospectieve, open label, internationale, multicenter fase III studie werden 465 patiënten met recidiverend of refractair folliculair NHL in de eerste stap gerandomiseerd naar inductietherapie met CHOP (cyclofosfamide, doxorubicine, vincristine, prednisolon, n=231) of MabThera plus CHOP (R- CHOP, n=234).
De twee onderzoeksgroepen zijn goed in balans betreffende de uitgangskenmerken en ziektestatus.
Een totaal van 334 patiënten die een volledige of gedeeltelijke remissie bereikten volgend op inductietherapie werden in een tweede stap gerandomiseerd naar onderhoudsbehandeling met MabThera (n=167) of observatie (n=167).
De onderhoudsbehandeling met MabThera bestond uit een enkele infusie met MabThera van 375 mg/m2 lichaamsoppervlak eenmaal in de drie maanden tot progressie van de ziekte of voor een maximale periode van 2 jaar.
De uiteindelijke effectiviteitsanalyse had betrekking op alle patiënten die gerandomiseerd werden in beide armen van de studie.
Na een mediane observatietijd van 31 maanden voor patiënten die gerandomiseerd werden naar de inductiefase verbeterde R-CHOP de uitslag significant voor patiënten met recidiverend/refractair folliculair NHL in vergelijking met CHOP (Tabel 4)
20 Tabel 4
Inductiefase: overzicht van de effectiviteitsresultaten van CHOP vs.
R-CHOP (31 maanden mediane observatietijd)
Primaire effectiviteit 1)
CHOP R-CHOP p-waarde Risicoreductie1) ORR2) 74% 87% 0,0003 NB CR2) 16% 29% 0,0005 NB PR2) 58% 58% 0,9449 NB
Schattingen zijn berekend door middel van hazard ratio’ s 2) Laatste tumorrespons zoals vastgesteld door de onderzoeker.
De “ Primaire” statistische test voor “ respons” was de trend test van CR versus PR versus non-respons (p < 0,0001) Afkortingen:
NB, niet beschikbaar; ORR: mate van totale respons; CR: volledige respons; PR: gedeeltelijke respons
Voor patiënten gerandomiseerd naar de onderhoudsbehandeling van de studie bedroeg de mediane observatietijd 28 maanden vanaf de randomisatie naar onderhoudsbehandeling.
Onderhoudsbehandeling met MabThera leidde tot een klinisch relevante en statistisch significante verbetering van het primaire eindpunt, PFS (tijd van randomisatie naar onderhoudsbehandeling) tot recidief, progressie van de ziekte of sterfte) in vergelijking met alleen observatie (p < 0,0001 log-rank test).
De mediane PFS bedroeg 42,2 maanden in de arm met de MabThera als onderhoudsbehandeling in vergelijking met 14,3 maanden in de observatie-arm.
Met behulp van de Cox regressie analyse was het risico op het ondergaan van ziekteprogressie of sterfte gereduceerd met 61% met MabThera als onderhoudsbehandeling vergeleken met observatie (95% BI; 45%-72%).
Het Kaplan-Meier geschatte progressievrije percentage na 12 maanden bedroeg 78% in de groep met de onderhoudsbehandeling met MabThera ten opzichte van 57% in de observatiegroep.
Een analyse van de totale overleving bevestigde het significante voordeel van onderhoudsbehandeling met MabThera ten opzichte van observatie (p=0,0039 log-rank test).
Onderhoudsbehandeling met MabThera verminderde het risico op overlijden met 56% (95% BI; 22%-75%).
21 Tabel 5
Onderhoudsfase: overzicht van effectiviteitsresultaten van MabThera vs. observatie (28 maanden mediane observatietijd)
Effectiviteitsparameter
Kaplan-Meier schatting van
Risicoreduct
mediane tijd tot gebeurtenis (maanden) Observatie MabThera Log-rank (N = 167) (N=167) p-waarde
ie
Progressievrije overleving (PFS)
14,3 42,2 < 0,0001
61%
Totale overleving
NR NR 0,0039
56%
Tijd tot nieuwe lymfoom behandeling
20,1
38,8
< 0,0001
50%
Ziektevrije overlevinga
16,5
53,7
0,0003
67%
Subgroep analyse PFS
CHOP
11,6
37,5
< 0,0001
71%
R-CHOP CR
22,1 14,3
51,9 52,8
0,0071 0,0008
46% 64%
PR
14,3
37,8
< 0,0001
54%
OS
CHOP
NR NR
0,0348
55%
R-CHOP
NR NR
0,0482
56%
NR: niet bereikt; a: alleen van toepassing op patiënten die CR bereiken
Het voordeel van onderhoudsbehandeling met MabThera was bevestigd voor alle geanalyseerde subgroepen, ongeacht de inductiebehandeling (CHOP of R-CHOP) of kwaliteit van respons op inductietherapie (CR of PR) (Tabel 5).
Onderhoudsbehandeling met MabThera verlengde significant de mediane PFS bij patiënten die respondeerden op CHOP inductietherapie (mediane PFS 37,5 maanden tegenover 11,6 maanden, p < 0,0001), als zowel bij patiënten die respondeerden op R-CHOP inductietherapie (mediane PFS 51,9 maanden vs 22,1 maanden, p < 0,0071).
Hoewel de subgroepen klein waren, leverde onderhoudsbehandeling met MabThera een significant voordeel op in termen van totale overleving zowel voor patiënten die respondeerden op CHOP als voor patiënten die respondeerden op R-CHOP, hoewel er een langere follow-up nodig is om deze observatie te bevestigen.
Diffuus grootcellig B-cel non-Hodgkin lymfoom
In een gerandomiseerde open studie kregen in totaal 399 voorheen onbehandelde oudere patiënten (in de leeftijd van 60 tot 80 jaar) met diffuus grootcellig B-cel lymfoom standaard CHOP chemotherapie (cyclofosfamide 750 mg/m2, doxorubicine 50 mg/m2, vincristine 1,4 mg/m2 tot een maximum van 2 mg op dag 1 en prednisolon 40 mg/m2/dag op de dagen 1 - 5) elke 3 weken gedurende 8 kuren of MabThera 375 mg/m2 plus CHOP (R-CHOP).
MabThera werd op de eerste dag van de behandelingskuur toegediend.
De definitieve effectiviteitsanalyse omvatte alle gerandomiseerde patiënten (197 CHOP, 202 R- CHOP) en had een mediane “ follow-up” -periode van ongeveer 31 maanden.
De twee behandelingsgroepen waren goed gebalanceerd voor de basaalwaarde ziektekarakteristieken en ziektestatus.
De uiteindelijke analyse bevestigde dat R-CHOP behandeling geassocieerd was met een klinisch relevante en statistisch significante verbetering in de duur van de gebeurtenisvrije overleving
22 (de primaire effectiviteitsparameter waarbij de voorvallen waren dood, relapse of progressie van lymfoom of instelling van een nieuwe anti-lymfoom behandeling) (p=0,0001).
De Kaplan Meier schattingen van de mediane duur van gebeurtenisvrije overleving waren 35 maanden in de R-CHOP- arm vergeleken met 13 maanden in de CHOP-arm, wat een risicovermindering van 41% betekent.
Na 24 maanden waren de schattingen voor de totale overleving 68,2% in de R-CHOP-arm vergeleken met 57,4% in de CHOP-arm.
Een volgende analyse van de duur van de totale overleving, uitgevoerd met een mediane follow-up periode van 60 maanden, bevestigde het voordeel van R-CHOP boven CHOP behandeling (p=0,0071).
Dit betekent een risicovermindering van 32%.
De analyse van alle secundaire parameters (responspercentages, progressievrije overleving, ziektevrije overleving, duur van de respons) verifieerden het effect van de behandeling van R-CHOP in vergelijking met CHOP.
Het complete responspercentage na kuur 8 was 76,2% in de R-CHOP- groep en 62,4% in de CHOP-groep (p=0,0028).
Het risico van ziekteprogressie was verminderd met 46% en het risico van relapse met 51%.
Bij alle subgroepen van patiënten (geslacht, leeftijd, leeftijdaangepaste IPI, Ann Arbor stadium, ECOG, β 2 microglobuline, LDH, albumine, B-symptomen, een hoge tumorlast, extranodale sites, beenmergbetrokkenheid) waren de risicoverhoudingen voor respectievelijk gebeurtenisvrije overleving en totale overleving (R-CHOP vergeleken met CHOP) minder dan 0,83 en 0,95 respectievelijk.
R-CHOP werd geassocieerd met verbeteringen in uitkomst voor patiënten met zowel een hoog als een laag risico volgens leeftijdaangepaste IPI.
Klinische laboratoriumbevindingen Bij 67 patiënten, die onderzocht werden op humaan antimuis-antilichaam (HAMA), werd geen reactie hierop waargenomen.
Bij 356 patiënten, die onderzocht werden op HACA, waren 1,1% (4 patiënten) positief.
Chronische lymfatische leukemie
In een open-label gerandomiseerde studie, werden in totaal 817 patiënten met CLL, niet eerder behandeld, gerandomiseerd naar FC chemotherapie (fludarabine 25 mg/m2, cyclofosfamide 250 mg/m2, dag 1-3) elke 4 weken gedurende 6 cycli of MabThera in combinatie met FC (R-FC).
MabThera werd toegediend in een dosering van 375 mg/m2 tijdens de eerste cyclus een dag voorafgaand aan de chemotherapie.
De toegediende dosering was 500 mg/m2 op dag 1 van elke volgende behandelingscyclus.
In totaal werden 810 patiënten (403 R-FC, 407 FC) geanalyseerd op effectiviteit (Tabel 6).
Het primaire eindpunt van progressievrije overleving was 40 maanden mediaan bij de R-FC groep en 32 maanden bij de FC groep (p < 0,0001, log-rank test).
De analyse van de totale overleving geeft een verbetering weer ten gunste van de R-FC arm (p=0,0427, log- rank test), een langere follow-up is echter nodig om deze observatie te bevestigen.
Het voordeel gemeten als progressievrije overleving werd consistentwaargenomen in de meeste geanalyseerde patiëntensubgroepen, naar gelang van ziekterisico op baseline.
23 Tabel 6
Eerstelijns behandeling van chronische lymfatische leukemie
Overzicht van
effectiviteitsresultaten van MabThera plus FC vs.
FC alleen (20,7 maanden
mediane observatie tijd)
Effectiviteitsparameter
Kaplan-Meier schatting van
Risico
mediane tijd tot FC (N = 407)
gebeurtenis (maanden) R-FC Log-rank (N=403) p-waarde
reductie
Progressievrije overleving (PFS)
32,2
39,8 < 0,0001
44%
Totale Overleving
NR
NR 0,0427
36%
Gebeurtenisvrije overleving
31,1
39,8
< 0,0001
45%
Response rate (CR, nPR, of PR)
72,7%
86,1%
< 0,0001
n.v.t.
CR rates
17,2%
36,0%
< 0,0001
n.v.t.
Responsduur *
34,7
40,2
0,0040
39%
Ziektevrije overleving (DFS) * *
NR.
NR
0,7882
7%
Tijd tot nieuwe behandeling
NR.
NR
0,0052
35%
Response rate and CR rates geanalyseerd met behulp van Chi-kwadraat test. *: alleen van toepassing op patiënten die CR, nPR, PR bereiken; NR: niet bereikt; n.v.t.: niet van toepassing * *: alleen van toepassing op patiënten die CR bereiken
Progressievrije overleving volgens Binet stadium (ITT)
Progressievrije overleving (PFS)
Aantal patiënten
Hazard Ratio
p-waarde
(95% BI)
(Wald test,
FC
R-FC
niet aangepast)
Binet A
22
18
0,13 (0.03; 0.61)
0,0093
Binet B
257
259
0,. 45 (0,32; 0,63)
< 0,0001
Binet C
126
125
0,88 (0,58; 1,33)
0,5406
BI:
Betrouwbaarheidsinterval
Resultaten van andere ondersteunende studies waarin MabThera gebruikt werd in combinatie met andere chemotherapie regimes (waaronder CHOP, FCM, PC, PCM) voor de behandeling van CLL- patiënten, hebben eveneens hoge totale response rates aangetoond met veelbelovende PFS rates zonder relevante verhoging van de toxiciteit van de behandeling.
Klinische ervaring bij reumatoïde artritis
De werkzaamheid en veiligheid van MabThera bij het verlichten van de symptomen van reumatoïde artritis werd aangetoond in drie gerandomiseerde, gecontroleerde dubbelblinde multicenter studies.
Studie 1 was een dubbelblind vergelijkend onderzoek onder 517 patiënten die een inadequate respons of intolerantie hadden ondervonden bij één of meer TNF-blokkerende therapieën.
Patiënten kwamen
24 in aanmerking als ze gedurende minstens 6 maanden ernstige actieve reumatoïde artritis hadden, gediagnosticeerd volgens de criteria van het American College of Rheumatology (ACR) en een “ swollen joint count” (SJC) (8 (66 joint count), een “ tender joint count” (TJC) (8 (68 joint count) en verhoogde CRP of ESR.
Het primaire eindpunt was het percentage patiënten dat een ACR20 respons bereikte in week 24.
Patiënten ontvingen twee intraveneuze infusies met 1000 mg MabThera, elk volgend op een intraveneuze infusie van 100 mg methylprednison en gescheiden door een interval van 15 dagen.
Alle patiënten ontvingen gelijktijdig orale methotrexaat (10-25 mg/week) en 60 mg orale prednison op dag 2-7 en 30 mg op dag 8-14 na de eerste infusie.
Patiënten werden na week 24 gevolgd voor het vaststellen van langetermijn eindpunten, waaronder de uitvoering van een radiografische bepaling na 56 weken.
Gedurende deze periode heeft 81% van de patiënten uit de oorspronkelijke placebogroep rituximab ontvangen tussen week 24 en week 56 volgens een open label extensiestudie.
Studie 2 was een gerandomiseerde, dubbelblinde, dubbel-dummy, gecontroleerde, 3 x 3 multi- factoriële studie die twee verschillende dosisniveau’ s van rituximab vergeleek, gegeven met of zonder één van twee per infusie corticosteroïde therapieën in combinatie met wekelijkse methotrexaat bij patiënten met actieve reumatoïde artritis die niet reageerden op behandeling met 1 tot 5 andere DMARDs.
Studie 3 was een dubbelblinde, dubbel-dummy, gecontroleerde studie ter evaluatie van rituximab monotherapie en rituximab in combinatie met ofwel cyclofosfamide of methotrexaat bij patiënten met actieve reumatoïde artritis die niet reageerden op één of meer voorafgaande behandelingen met DMARDs.
De vergelijkingsgroep in alle drie de studies was wekelijkse methotrexaat (10-25 mg per week).
Resultaten met betrekking tot ziekteactiviteit In alledrie de studies verhoogde rituximab 2 x 1000 mg significant het aandeel patiënten dat ten minste 20% verbetering in ACR score bereikte vergeleken met patiënten behandeld met alleen methotrexaat (Tabel 7).
Het effect van behandeling was vergelijkbaar in patiënten onafhankelijk van reumatoïd factor status, leeftijd, geslacht, lichaamsoppervlak, ras, aantal voorafgaande behandelingen of ziektestatus.
Klinisch en statistisch significante verbetering werd ook bemerkt bij alle individuele componenten van de ACR respons (aantallen gevoelige en opgezwollen gewrichten, algemene evaluatie van patiënt en arts, disability index scores (HAQ), pijnevaluatie en C-Reactieve Proteine (mg/dl).
Tabel 7
Cross-Study Vergelijking
van ACR Respons in week 24 (ITT populatie)
Studie 1
ACR Respons
Placebo+MTX Rituximab+MTX N= 201 N= 298
Studie 2
ACR20 ACR50 ACR70
36 (18%) 11 (5%) 3 (1%) N= 143
153 (51%) 1 80 (27%) 1 37 (12%) 1 N= 185
Studie 3 1
ACR20 ACR50 ACR70 ACR20 ACR50 ACR70
45 (31%) 19 (13%) 6 (4%) N= 40 15 (38%) 5 (13%) 2 (5%)
96 (52%) 2 61 (33%) 2 28 (15%) 2 N= 40 28 (70%) 3 17 (43%) 3 9 (23%) 3
p ≤ 0,0001; p ≤ 0,001; 3 p < 0,05 2
MTX-Methotrexaat
In studie 3 was de ACR20 respons in patiënten behandeld met alleen rituximab 65% vergeleken met 38% bij alleen methotrexaat (p=0,025).
25 Patiënten behandeld met rituximab hadden een significant grotere afname van disease activity score (DAS28) dan patiënten behandeld met alleen methotrexaat (gemiddelde verandering in DAS28 vanaf de basislijn – 1,9 versus respectievelijk – 0,4; p < 0,0001).
Er werd een goede tot matige European League Against Rheumatism (EULAR) respons bereikt door significant méér met rituximab behandelde patiënten dan door patiënten die alleen met methotrexaat behandeld waren (Tabel 9).
Radiografische respons In studie 1, uitgevoerd bij patiënten met een inadequate respons of een intolerantie voor een of meer TNF-blokkerende therapieën, is structurele gewrichtsschade radiografisch beoordeeld en uitgedrukt als verandering in gemodificeerde Totale Sharp Score en bijbehorende componenten, de Erosion Score en de Joint Space Narrowing Score.
Patiënten die aanvankelijk behandeld werden met rituximab/MTX vertoonden in 56 weken significant minder radiografische progressie dan patiënten die aanvankelijk behandeld waren met MTX monotherapie.
Van de patiënten die aanvankelijk alleen behandeld waren met MTX kreeg 81% rituximab toegediend òf als noodbehandeling tussen week 16-24 òf in de extensie studie, voor week 56.
Een groter aantal patiënten dat oorspronkelijk behandeld werd met rituximab/MTX behandeling had tevens geen erosieve progressie gedurende 56 weken (Tabel 8).
Tabel 8
Gemiddelde radiografische veranderingen gedurende 56 weken
in studie 1
Placebo+MTX
Rituximab +MTX 2 × 1g
Studie 1 Totale Sharp score
(n
= 184) 2,31
(n
= 273) 1,00
p=0,0046 Erosion Score
1,32
0,59
p=0,0114 Joint Space Narrowing Score
0,99
0,41
p=0,0006 Percentage patiënten dat geen erosieve
52%
61%
progressie vertoonde gedurende 56 weken
p=0,0494
Quality of life resultaten
Significante afname van de disability index (HAQ-DI), vermoeidheid (FACIT-F) (Tabel 8), en verbetering van zowel de fysieke als mentale gezondheidsdomeinen van het SF-36 werd waargenomen bij patiënten behandeld met rituximab vergeleken met patiënten behandeld met alleen methotrexaat (fysieke SF-36 5,8 vs.
0,9; mentale SF-36 4,7 versus respectievelijk 1,3; studie 1).
Tabel 9
Activiteit van de ziekte en Quality of Life resultaten in week 24 van studie 1
Week 24 repons:
Verandering vanaf de basislijn
Placebo+MTX1 N= 201 gemiddelde (SD)
Rituximab+MTX1 N= 298 gemiddelde (SD) switch
p-waarde
EULAR Goed/matig 2
22%
65%
HAQ FACIT-F3 1, 2
-0,1 (0,5) -0,5 (9,8)
3
-0,4 (0,6) -9,1 (11,3)
< 0,0001 < 0,0001
MTX Gezondheidsevaluatie vragenlijst (HAQ), Functionele evaluatie van therapie van chronische ziekte (FACIT-F)
In week 24 was in alledrie de studies het aandeel met rituximab behandelde patiënten dat een klinisch relevante verbetering in HAQ-DI (gedefinieerd als een individuele afname van totaalscore van > 0,25) hoger dan bij patiënten die alleen methotrexaat ontvingen.
26 Laboratorium evaluaties Een totaal van 96/1039 (9,2%) van de patiënten met reumatoïde artritis testte positief voor HACA in klinische studies na therapie met MabThera.
Het verschijnen van HACA hield geen verband met klinische verslechtering of met een verhoogd risico op reacties op volgende infusies bij deze patiënten.
De aanwezigheid van HACA zou geassocieerd kunnen worden met een verergering van de infusiereacties of allergische reacties na de tweede infusie van de vervolg kuren.
Daarnaast is bij een geval van HACA falen van B-cel depletie na toediening van verdere vervolgkuren waargenomen.
Bij 675 patiënten in klinische studies werden de volgende verschuivingen waargenomen in anti- nucleair antilichamen (ANA) status voor en na rituximab:
26% ANA negatief naar positief en 32% ANA positief naar negatief.
Er waren geen aanwijzingen voor ontstaan van nieuwe autoimmuunziektes.
Bij reumatoïd factor (RF) positieve patiënten werden duidelijke afnames waargenomen van reumatoïd factor concentraties na behandeling met rituximab in alledrie de studies (bereik 45-64%).
Hyperurikemie (graad ¾) trad op bij 143/950 (15%) van de patiënten, bij de meerderheid op dag 1 en/of 15 post-infusie.
Het hield geen verband met enige klinische symptomen, en geen van deze patiënten ontwikkelde bewijs van nierziekte.
Totale immunoglobulineconcentraties in plasma, totale aantallen lymfocyten en witte bloedcellen bleven over het algemeen binnen normale grenzen na behandeling met MabThera, met uitzondering van een voorbijgaande daling van aantallen witte bloedcellen tijdens de eerste vier weken na therapie.
Titers van IgG antigeenspecifiek antilichamen voor de bof, rode hond, waterpokken, tetanus toxoïd, influenza en streptococcus pneumococci bleven stabiel tijdens 24 weken na blootstelling aan MabThera van patiënten met reumatoïde artritis.
Therapie met meerdere vervolgkuren Na voltooiing van de dubbelblinde vergelijkende studieperiode van 24 weken werd patiënten toegestaan deel te nemen aan een open-label langetermijn-vervolgstudie.
Patiënten ontvingen vervolgkuren MabThera naar behoefte volgens de evaluatie van de ziekteactiviteit van de behandelend arts, ongeacht het aantal perifere B-lymfocyten.
Het doseerinterval tussen kuren was variabel, de meerderheid van de patiënten ontving vervolgtherapie 6-12 maanden na de voorgaande kuur.
Sommige patiënten hadden zelfs nog langere doseerintervallen nodig.
De respons op vervolgtherapie was ten minste van dezelfde orde van grootte als die volgend op de initiële behandelingskuur, zoals wordt aangegeven door de verandering van basislijn DAS28.
Gemiddelde verandering van DAS28 vanaf de oorspronkelijke basislijn: eerste kuur -2,18; tweede kuur -2,75.
5.2 Farmacokinetische eigenschappen
non-Hodgkin lymfoom
Gebaseerd op een populatie farmacokinetische analyse bij 298 NHL patiënten die één of meerdere infusies met rituximab monotherapie kregen of die rituximab in combinatie met CHOP therapie kregen (toegediende doseringen rituximab varieerden van 100 tot 500 mg/m2), zijn de kenmerkende populatieschattingen voor niet-specifieke klaring (CL1), specifieke klaring (CL2), die waarschijnlijk bijgedragen wordt door B-cellen of door de tumorlast, en het verdelingsvolume van het centrale compartiment (V1) respectievelijk 0,14 l/dag, 0,59 l/dag, en 2,7 l.
De geschatte mediane eind eliminatiehalfwaardetijd van rituximab was 22 dagen (variërend van 6,1 tot 52 dagen).
Bij 161 patiënten die 375 mg/m2 per intraveneuze infusie als 4 wekelijkse doseringen toegediend kregen, had het aantal CD19 positieve cellen en de grootte van de meetbare tumorlaesies bij aanvang een bijdrage aan een deel van de variabiliteit van de CL2 van rituximab.
Patiënten met meer CD19-positieve cellen of met grotere tumorlaesies hadden een hogere CL2.
Echter, na correctie voor het aantal CD19- positieve cellen en tumorlaesie restte er nog een grote component aan interindividuele variabiliteit voor CL2.
V1 varieerde per lichaamsoppervlak (Body Surface Area, BSA) en CHOP therapie.
Deze variabiliteit in V1 (27,1% en 19,0%) veroorzaakt door respectievelijk de reikwijdte in de BSA (1,53 tot 2,32 m2) en gelijktijdige behandeling met CHOP, was erg klein.
Leeftijd, geslacht, ras en WHO
27 performance status hadden geen effect op de farmacokinetiek van rituximab.
Deze analyse suggereert dat aanpassing van de dosering van rituximab op een van de onderzochte co-varianten naar verwachting geen zinvolle afname van de farmacokinetische variabiliteit van rituximab zal veroorzaken.
Rituximab, toegediend per intraveneuze infusie in een dosering van 375 mg/m2 met wekelijkse intervallen voor 4 doseringen bij 203 rituximab naïeve patiënten met NHL, leverde een gemiddelde Cmax na de vierde infusie op van 486 µg/ml (variërend van 77,5 tot 996,6 µg/ml).
Rituximab was waarneembaar in het serum van patiënten 3-6 maanden na het afronden van de laatste behandeling.
Na toediening van rituximab in een dosering van 375 mg/m2 per intraveneuze infusie met wekelijkse intervallen voor 8 doseringen bij 37 patiënten met NHL, nam de gemiddelde Cmax toe met iedere achtereenvolgende infusie, tot een gemiddelde van 243 µg/ml (variërend van 16-582 µg/ml) na de eerste infusie tot 550 µg/ml (variërend van 171-1177 µg/ml) na de achtste infusie.
Het farmacokinetisch profiel van rituximab toegediend als 6 infusies van 375 mg/m2 in combinatie met 6 kuren CHOP chemotherapie was gelijk aan het profiel dat waargenomen werd voor MabThera monotherapie.
Reumatoïde artritis
Na twee intraveneuze infusies met rituximab met een dosis van 1000 mg, twee weken uit elkaar, was de gemiddelde terminale halfwaardetijd 20,8 dagen (bereik 8,58 tot 35,9 dagen), de gemiddelde systemische klaring was 0,23 l/dag (bereik 0,091 tot 0,67 l/dag), en het gemiddelde steady-state verdelingsvolume was 4,6 l (bereik 1,7 tot 7,51 l).
Populatie-farmacokinetische analyse van dezelfde data leverden vergelijkbare gemiddelde waardes voor systemische klaring en halfwaardetijd, 0,26 l/dag en 20,4 dagen respectievelijk.
Populatie-farmacokinetische analyse onthulde dat BSA en geslacht de meest significante covarianten waren om interindividuele variabiliteit van farmacokinetische parameters te verklaren.
Na correctie voor BSA hadden mannelijke proefpersonen een groter distributievolumen en een snellere klaring van vrouwelijke proefpersonen.
De geslachtgerelateerde verschillen in farmacokinetiek worden niet als klinisch relevant beschouwd en een aanpassing van de dosis is niet nodig.
Na intraveneuze toediening van 500 en 1000 mg doses van rituximab in twee gevallen, twee weken uit elkaar, waren gemiddelde Cmax waardes 183 μ g/ml (bereik 81,8 tot 279 μ g/ml) en 370 μ g/ml (212 tot 637 μ g/ml), en gemiddelde halfwaardetijden waren 17,9 dagen (bereik 12,3 tot 31,3 dagen) en 19,7 dagen (bereik 12,3 tot 34,6 dagen), respectievelijk.
Er zijn geen farmacokinetische gegevens beschikbaar voor patiënten met lever- of nierbeschadiging.
Er zijn geen farmacokinetische gegevens beschikbaar voor patiënten die meerdere behandelingskuren ontvingen.
De farmacokinetische parameters in de populatie die inadequaat reageerde op anti-TNF, die hetzelfde doseringsschema volgde (2 x 1000 mg, intraveneus, twee weken uit elkaar), waren vergelijkbaar, met een gemiddelde maximale serumconcentratie van 369 μ g/ml en een gemiddelde terminale halfwaardetijd van 19,2 dagen.
5.3 Gegevens uit het preklinisch veiligheidsonderzoek
Het is aangetoond dat rituximab zeer specifiek is voor het CD20-antigeen op B-cellen.
Toxiciteitsstudies bij de Cynomolgusaap hebben geen andere effecten aangetoond dan de te verwachten farmacologische vermindering van B-cellen in het perifere bloed en de lymfoïde weefsels.
In cynomolgusapen zijn ontwikkelingstoxiciteitsstudies uitgevoerd met doseringen tot 100 mg/kg (behandeling op incubatiedagen 20-50) en onthulden geen bewijs van toxiciteit voor de foetus dat toe te schrijven was aan rituximab.
Echter, dosis-afhankelijke farmacologische depletie van B-cellen werd waargenomen in de lymfoïde organen van de foetussen, die postnataal aanhield en begeleid werd door een afname van het IgG-gehalte in de aangedane pasgeboren dieren.
B-cel aantallen werden binnen 6 maanden na de geboorte weer normaal in deze dieren en brachten de reactie op immunisatie niet in gevaar.
Er zijn geen lange termijn dierstudies uitgevoerd om de potentiële carcinogeniteit van rituximab vast te stellen of om de effecten op de fertiliteit te bepalen bij mannelijke en vrouwelijke dieren.
28 Standaardtesten om de mutageniteit te onderzoeken zijn niet uitgevoerd omdat zulke testen niet relevant zijn voor dit molecuul.
Echter, gezien de aard van het molecuul is het niet waarschijnlijk dat rituximab potentieel mutageen is.
6.
FARMACEUTISCHE GEGEVENS
6.1 Lijst van hulpstoffen
Natriumcitraat Polysorbaat 80 Natriumchloride Natriumhydroxide Zoutzuur Water voor injecties
6.2 Gevallen van onverenigbaarheid
Er zijn geen onverenigbaarheden waargenomen tussen MabThera en polyvinylchloride of polyethyleen zakken of infusiesets.
6.3 Houdbaarheid
30 maanden
De bereide infusieoplossing van MabThera is fysisch en chemisch stabiel gedurende 24 uur bij 2 ° C- 8 ° C en vervolgens 12 uur bij kamertemperatuur.
Uit microbiologisch oogpunt dient de bereide infusieoplossing onmiddellijk gebruikt te worden.
Indien de oplossing niet onmiddellijk gebruikt wordt, zijn de bewaartijden tijdens gebruik en omstandigheden voorafgaand aan gebruik de verantwoordelijkheid van de gebruiker en zijn gewoonlijk niet langer dan 24 uur bij 2 ° C - 8 ° C, tenzij verdunning heeft plaats gevonden onder gecontroleerde en gevalideerde aseptische omstandigheden.
6.4 Speciale voorzorgsmaatregelen bij bewaren
Bewaar in de koelkast (2 ° C-8 ° C).
Bewaar de injectieflacons in de buitenverpakking ter bescherming tegen licht.
Voor de bewaarcondities van het verdunde geneesmiddel, zie rubriek 6.3
6.5 Aard en inhoud van de verpakking
Een helder type I glazen injectieflacon met butyl rubber stopper met 100 mg rituximab in 10 ml.
Verpakkingen met 2 injectieflacons.
6.6 Speciale voorzorgsmaatregelen voor het verwijderen
MabThera is beschikbaar in steriele, niet pyrogene injectieflacons voor eenmalig gebruik zonder conserveermiddel.
Neem aseptisch de benodigde hoeveelheid MabThera en verdun het tot de berekende concentratie van 1 tot 4 mg/ml in een infusiezak met steriele, pyrogeenvrije natriumchloride 9 mg/ml (0.9%) oplossing voor injectie of 5% D-glucose in water.
Om de oplossing te mengen: keer de zak voorzichtig om ter voorkoming van schuimvorming De nodige voorzorg moet in acht worden genomen om de steriliteit van de oplossing te waarborgen.
Omdat het geneesmiddel geen enkel antimicrobieel conserveermiddel of bacteriostatisch middelen bevat, moet een aseptische techniek in acht worden genomen.
29 Parenterale geneesmiddelen dienen visueel geïnspecteerd te worden op deeltjes en verkleuring vóór de toediening.
Alle ongebruikte producten en afvalstoffen dienen vernietigd te worden overeenkomstig lokale voorschriften.
7.
HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Roche Registration Limited 6 Falcon Way Shire Park Welwyn Garden City AL7 1TW Verenigd Koninkrijk
8.
NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/98/067/001
9.
DATUM VAN EERSTE VERLENING VAN DE VERGUNNING/HERNIEUWING VAN DE VERGUNNING
Datum van eerste vergunning:
2 juni 1998 Datum van laatste hernieuwing:
20 mei 2008
10.
DATUM VAN HERZIENING VAN DE TEKST
Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europese Geneesmiddelen Bureau (EMEA) http://www.emea.europa.eu /
30 1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
MabThera 500 mg (10 mg/ml) concentraat voor oplossing voor intraveneuze infusie
2.
KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING
Elke oplossing bevat 10 mg/ml rituximab.
Elke injectieflacon voor eenmalig gebruik bevat 500 mg rituximab
Rituximab is een genetisch geconstrueerd chimerisch muis/humaan monoklonaal antilichaam bestaande uit een geglycosyleerd immunoglobuline met humane IgG1 constante regio’ s en muizen lichte- en zware-keten variabele regio sequenties.
Het antilichaam wordt geproduceerd door een zoogdier- (Chinese hamsterovarium) celsuspensiecultuur en gezuiverd door affiniteitschromatografie en ionenwisseling, inclusief specifieke virale inactivatie- en verwijderingsprocedures.
Voor een volledige lijst van hulpstoffen, zie rubriek 6.1.
3.
FARMACEUTISCHE VORM
Concentraat voor oplossing voor infusie.
Heldere, kleurloze vloeistof.
4.
KLINISCHE GEGEVENS
4.1 Therapeutische indicaties
Non-Hodgkin lymfoom
MabThera is geïndiceerd voor de behandeling van nog niet eerder behandelde patiënten met stadium III-IV folliculair lymfoom in combinatie met chemotherapie.
MabThera onderhoudstherapie is geïndiceerd voor patiënten met recidiverend of refractair folliculair lymfoom die responderen op inductietherapie met chemotherapie, al dan niet in combinatie met MabThera.
MabThera monotherapie is geïndiceerd voor de behandeling van patiënten met stadium III-IV folliculair lymfoom die chemoresistent zijn of bij wie een tweede of volgend recidief optreedt na chemotherapie.
MabThera is in combinatie met CHOP (cyclofosfamide, doxorubicine, vincristine, prednisolon) chemotherapie geïndiceerd voor de behandeling van patiënten met CD20 positief diffuus grootcellig B-cel non-Hodgkin lymfoom.
Chronische lymfatische leukemie
MabThera is geïndiceerd voor de eerstelijns behandeling van patiënten met chronische lymfatische leukemie (CLL) in combinatie met chemotherapie.
Zie rubriek 5.1 voor verdere informatie.
31 Reumatoïde artritis
MabThera in combinatie met methotrexaat is geïndiceerd voor de behandeling van volwassen patiënten met ernstige actieve reumatoïde artritis die een inadequate respons of intolerantie hebben ondervonden bij andere Disease Modifying Anti Rheumatic Drugs (DMARDs), inclusief één of meer tumor necrose factor (TNF) - blokkerende therapieën.
4.2 Dosering en wijze van toediening
MabThera infusies dienen te worden toegediend onder nauwgezet toezicht van een ervaren arts en in een omgeving waar volledige reanimatiefaciliteiten direct beschikbaar zijn.
Dosering
Non-Hodgkin lymfoom
Doseringsaanpassingen tijdens de behandeling Er worden geen dosisverlagingen van MabThera aanbevolen.
Wanneer MabThera in combinatie met chemotherapie wordt toegediend, zijn voor wat betreft de chemotherapiegeneesmiddelen de standaard dosisverlagingen van toepassing.
Folliculair non-Hodgkin lymfoom Combinatietherapie De aanbevolen dosering MabThera in combinatie met chemotherapie voor inductiebehandeling van nog niet eerder behandelde of recidiverende/refractaire patiënten met folliculair NHL is:
375 mg/m² lichaamsoppervlak per kuur, gedurende maximaal 8 kuren.
MabThera dient te worden toegediend op dag 1 van iedere chemotherapiekuur, na intraveneuze toediening van de glucocorticoïde component van de chemotherapie indien dit van toepassing is.
Monotherapie/onderhoudsbehandeling De aanbevolen dosering MabThera toegepast als onderhoudsbehandeling van patiënten met recidiverend/refractair folliculair NHL die respondeerden op inductiebehandeling met chemotherapie, al dan niet in combinatie met MabThera is:
375 mg/m² lichaamsoppervlak iedere 3 maanden tot progressie van de ziekte of gedurende een maximale periode van 2 jaar.
De aanbevolen dosering MabThera monotherapie toegepast als inductiebehandeling van volwassen patiënten met stadium III-IV folliculair lymfoom die chemoresistent zijn of bij wie een tweede of volgend recidief optreedt na chemotherapie is:
375 mg/m² lichaamsoppervlak, toegediend via intraveneuze infusie eenmaal per week gedurende vier weken.
Voor herbehandeling met MabThera monotherapie van patiënten die reageerden op eerdere behandeling met MabThera monotherapie voor recidiverend/refractair folliculair NHL, is de aanbevolen dosering:
375 mg/m² lichaamsoppervlak, toegediend via intraveneuze infusie eenmaal per week gedurende vier weken (zie rubriek 5.1).
Diffuus grootcellig B-cel non-Hodgkin lymfoom MabThera moet worden gebruikt in combinatie met CHOP-chemotherapie.
De aanbevolen dosering bedraagt 375 mg/m² lichaamsoppervlak, toegediend op dag 1 van elke chemotherapiekuur gedurende 8 kuren na intraveneuze infusie van de glucocorticoïde component van CHOP.
De veiligheid en werkzaamheid van MabThera zijn niet vastgesteld in combinatie met andere chemotherapieën bij diffuus grootcellig B-cel non-Hodgkin lymfoom.
Chronische lymfatische leukemie
Profylaxe bestaand uit adequate hydratatie en toediening van een urinezuurverlagend middel, te starten 48 uur voorafgaand aan de start van de behandeling, wordt aanbevolen bij CLL-patiënten ter verlaging van het risico op tumorlysis syndroom.
Bij CLL-patiënten waarvan het lymfocyten aantal > 25 x 109/l
32 is, wordt aanbevolen om prednison/prednisolon 100 mg intraveneus kort voor de infusie met MabThera toe te dienen ter vermindering van het aantal en de ernst van acute infusie reacties en/of cytokine release syndroom.
De aanbevolen dosering van MabThera in combinatie met chemotherapie is 375 mg/m2 lichaamsoppervlak toegediend op dag 1 van de eerste behandelingscyclus gevolgd door 500 mg/m2 lichaamsoppervlak toegediend op dag 1 van elke volgende cyclus gedurende 6 cycli in totaal.
De chemotherapie dient gegeven te worden na infusie van MabThera.
Reumatoïde artritis
Een kuur met MabThera bestaat uit twee intraveneuze infusies van 1000 mg.
De aanbevolen dosering MabThera is 1000 mg via intraveneuze infusie gevolgd door een tweede intraveneuze infusie van 1000 mg twee weken later.
Ziekteactiviteit moet regelmatig gecontroleerd worden.
Er zijn beperkte klinische gegevens met betrekking tot de veiligheid en werkzaamheid van vervolg behandelingskuren.
In een klein observatiecohort kregen ongeveer 600 patiënten met aanwijzingen van aanhoudende ziekteactiviteit, 2-5 vervolgbehandelingen 6-12 maanden na de vorige kuur (Zie rubrieken 4.8 en 5.1).
Bij enkele patiënten ontstaan humane antichimerische antilichamen (HACA) na de eerste behandelingskuur met MabThera (zie rubriek 5.1).
De aanwezigheid van antichimerische antilichamen (HACA) kan geassocieerd worden met een verergering van de infusiereacties of allergische reacties na de tweede infusie van de vervolgkuren.
Bovendien is in één geval van HACA, falen van B-cel depletie waargenomen na toediening van vervolg behandelingskuren.
De voordeel/risico balans van therapie met MabThera moet zorgvuldig overwogen worden voor het toedienen van vervolgkuren met MabThera.
Als een vervolg behandelingskuur overwogen is dan zouden deze niet moeten gegeven worden met een interval van minder dan 16 weken.
Achtergrondtherapie met glucocorticoïden, salicylaten, nonsteroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs), of analgetica kan voortgezet worden tijdens behandeling met MabThera.
Patiënten met reumatoïde artritis zouden 30 minuten voor MabThera behandeld moeten worden met 100 mg intraveneuze methylprednisolon om de incidentie en de ernst van acute infusiereacties te verminderen (zie wijze van toediening).
Eerste infusie van elke kuur De aanbevolen initiële infusiesnelheid is 50 mg/uur; na de eerste 30 minuten kan het worden verhoogd met stappen van 50 mg/uur met intervallen van 30 minuten, met een maximum van 400 mg/uur.
Tweede infusie van elke kuur Volgende doses van MabThera kunnen geïnfuseerd worden met een initiële snelheid van 100 mg/uur, en verhoogd met stappen van 100 mg/uur met intervallen van 30 minuten, met een maximum van 400 mg/uur.
Speciale populaties
Gebruik bij kinderen MabThera wordt niet aanbevolen voor het gebruik bij kinderen en adolescenten vanwege een gebrek aan gegevens over veiligheid en werkzaamheid.
Ouderen Er is geen aanpassing van de dosering noodzakelijk voor oudere patiënten (leeftijd > 65 jaar)
33 Wijze van toediening
Premedicatie met glucocorticoïden dient te worden overwogen wanneer MabThera niet wordt gegeven in combinatie met een glucocorticoïde-bevattende chemotherapie voor de behandeling van non- Hodgkin lymfoom en chronische lymfatische leukemie.
Premedicatie, bestaande uit een antipyreticum en een antihistaminicum, bijv. paracetamol en difenhydramine, moet altijd voorafgaand aan infusie met MabThera worden toegepast.
Eerste infusie De aanbevolen initiële infusiesnelheid is 50 mg/uur na de eerste 30 minuten kan het worden verhoogd met stappen van 50 mg/uur met intervallen van 30 minuten, tot een maximum van 400 mg/uur.
Volgende infusies Volgende doses van MabThera kunnen worden toegediend met een initiële snelheid van 100 mg/uur, en verhoogd met stappen van 100 mg/uur met intervallen van 30 minuten, tot een maximum van 400 mg/uur.
De bereide MabThera-oplossing dient te worden toegediend middels infusie via een intraveneuze lijn, uitsluitend bestemd voor de toediening van MabThera.
De bereide infusieoplossing mag niet worden toegediend middels een intraveneuze injectie of bolus.
De patiënten dienen nauwgezet gecontroleerd te worden op het beginnend optreden van het "cytokine release syndrome" (zie rubriek 4.4).
Patiënten die aanwijzingen voor ernstige reacties ontwikkelen, met name ernstige dyspnoe, bronchospasmen of hypoxie, dienen de infusie onmiddellijk te laten onderbreken.
Patiënten met non-Hodgkin lymfoom dienen dan onderzocht te worden op aanwijzingen voor het tumorlysis syndroom, waarbij inbegrepen relevante laboratoriumbepalingen en op pulmonale infiltratie, door middel van röntgenonderzoek van de borstkas.
Bij alle patiënten mag de infusie niet hervat worden totdat alle symptomen volledig zijn verdwenen en zowel de laboratoriumwaarden als de borstkasfoto's weer een normaal beeld geven.
Vervolgens kan de infusie hervat worden, aanvankelijk met niet meer dan de helft van de voorgaande infusiesnelheid.
Als dezelfde ernstige bijwerkingen voor de tweede keer optreden, dient een beslissing om de behandeling te stoppen van geval tot geval serieus overwogen te worden.
Milde of matige infusiegerelateerde reacties (rubriek 4.8) reageren gewoonlijk op een verlaging van de infusiesnelheid.
De infusiesnelheid kan weer verhoogd worden na verbetering van de symptomen.
4.3 Contra-indicaties
Contra-indicaties voor gebruik bij non-Hodgkin lymfoom en chronische lymfatische leukemie
Overgevoeligheid voor het werkzame bestanddeel of voor één van de hulpstoffen van dit product of voor muriene eiwitten.
Actieve, ernstige infecties (zie rubriek 4.4).
Contra-indicaties voor gebruik bij reumatoïde artritis
Overgevoeligheid voor het werkzame bestanddeel of voor één van de hulpstoffen of voor muriene eiwitten.
Actieve, ernstige infecties (zie rubriek 4.4).
Ernstig hartfalen (New York Heart Association Klasse IV) of ernstige, ongecontroleerde cardiale aandoeningen.
34 4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik
Progressieve Multifocale Leukoencefalopathie
Het gebruik van MabThera zou geassocieerd kunnen worden met een verhoogd risico van progressieve multifocale leukoencefalopathie (PML).
Patiënten dienen regelmatig te worden gecontroleerd op nieuwe of verslechterde neurologische symptomen of signalen die mogelijk op PML kunnen duiden.
Indien vermoeden van PML bestaat, dient verdere dosering onderbroken te worden totdat PML is uitgesloten.
De arts dient de patiënt te evalueren om te bepalen of de symptomen een aanwijzing zijn voor neurologische dysfunctie en indien dit zo is of deze symptomen mogelijk wijzen op PML.
Een neuroloog dient op klinische indicatie geraadpleegd te worden.
Als er twijfel bestaat dienen verdere onderzoeken, inclusief een MRI scan, bij voorkeur met contrast, CSF testen op JC viraal DNA en herhaalde neurologische onderzoeken, te worden overwogen.
De arts dient in het bijzonder alert te zijn op symptomen die mogelijk op PML duiden, maar die de patiënt zelf niet opmerkt (bijv. cognitieve, neurologische of psychiatrische symptomen).
Patiënten dienen tevens geadviseerd te worden om hun partner of zorgverleners over hun behandeling te informeren, aangezien deze personen symptomen kunnen opmerken waarvan de patiënt zich niet bewust is.
Indien de patiënt PML ontwikkelt dient de dosering van MabThera permanent gestaakt te worden.
Volgend op het herstel van het immuunsysteem in immuungecompromitteerde patiënten met PML werd stabilisatie of verbetering waargenomen.
Het blijft onbekend of vroege detectie van PML en onderbreking van MabThera behandeling kan leiden tot stabilisatie of verbetering.
Non-Hodgkin lymfoom en chronische lymfatische leukemie
Patiënten met een hoge tumorlast of een groot aantal (≥ 25 x 109/l) circulerende maligne cellen, zoals patiënten met CLL, bij wie een hoger risico van met name een ernstig “ cytokine release syndrome” aanwezig kan zijn, dienen met uiterste voorzichtigheid behandeld te worden.
Deze patiënten moeten zeer nauwgezet gevolgd worden gedurende de eerste infusie.
Een verlaagde infusiesnelheid voor de eerste infusie of het verdelen van de dosis over twee dagen gedurende de eerste cyclus, dient bij deze patiënten te worden overwogen.
Een ernstig “ cytokine release syndrome” wordt gekenmerkt door ernstige dyspnoe, dikwijls gepaard gaande met bronchospasmen en hypoxie, naast koorts, rillingen, koortsrillingen, urticaria en angio- oedeem.
Dit syndroom kan samengaan met sommige kenmerken van het tumorlysis syndroom zoals hyperurikemie, hyperkaliëmie, hypocalciëmie, hyperfosfatemie, acute nierinsufficiëntie, verhoogde lactaat dehydrogenase (LDH) en kan gepaard gaan met acute ademhalingsinsufficiëntie en overlijden.
De acute ademhalingsinsufficiëntie kan samengaan met gebeurtenissen als pulmonale interstitiële infiltratie of oedeem, zichtbaar op een röntgenfoto van de borstkas.
Dit syndroom manifesteert zich veelal binnen één of twee uur na het begin van de eerste infusie.
Bij patiënten met pulmonale insufficiëntie in de anamnese of met een pulmonale tumorinfiltratie kan een groter risico op een slechte afloop bestaan en deze patiënten moeten met grotere voorzichtigheid behandeld worden.
Bij patiënten, bij wie een ernstig “ cytokine release syndrome” ontstaat moet de infusie direct onderbroken worden (zie rubriek 4.2) en een agressieve symptomatische behandeling toegepast worden.
Omdat een aanvankelijke verbetering van de klinische symptomen gevolgd kan worden door een verslechtering, moeten deze patiënten nauwgezet gevolgd worden totdat het tumorlysis syndroom en de pulmonale infiltratie zijn verdwenen of zijn uitgesloten.
Een verdere behandeling van de patiënten na een volledig verdwijnen van de tekenen en symptomen heeft zelden geleid tot een herhaald optreden van het ernstige “ cytokine release syndrome”.
Infusiegerelateerde bijwerkingen, waaronder het “ cytokine release syndrome” (zie rubriek 4.8) gepaard gaande met hypotensie en bronchospasmen zijn waargenomen bij 10% van de met MabThera behandelde patiënten.
Deze symptomen zijn gewoonlijk reversibel bij onderbreking van de MabThera-infusie en bij toediening van een antipyreticum, een antihistaminicum en soms zuurstof, intraveneuze fysiologische zoutoplossing of bronchodilatatoren en glucocorticoïden, indien vereist.
Zie boven voor ernstige reacties bij het “ cytokine release syndrome”.
35 Anafylactische en andere overgevoeligheidsreacties zijn gemeld na een intraveneuze toediening van eiwitten aan patiënten.
In tegenstelling tot het “ cytokine release syndrome” treden echte overgevoeligheidsreacties in de regel op binnen minuten na het begin van de infusie.
Geneesmiddelen voor de behandeling van overgevoeligheidsreacties, bijv. epinefrine (adrenaline), antihistaminica en glucocorticoïden, dienen voor direct gebruik beschikbaar te zijn, voor het geval zich een allergische reactie voordoet tijdens de toediening van MabThera.
Klinische verschijnselen van anafylaxie kunnen tegelijkertijd met de klinische verschijnselen van het “ cytokine release syndrome” (zoals boven beschreven) optreden.
Reacties toegeschreven aan overgevoeligheid zijn minder frequent gemeld dan die toegeschreven aan cytokineafgifte.
Omdat hypotensie kan optreden tijdens MabThera-infusie dient het stoppen van antihypertensieve medicaties 12 uur voorafgaand aan de MabThera-infusie overwogen te worden.
Angina pectoris of hartritmestoornissen, zoals boezemfladderen en fibrilleren, hartfalen of myocardinfarct zijn voorgekomen bij met MabThera behandelde patiënten.
Daarom dienen patiënten met een cardiale aandoening in de anamnese en/of cardiotoxische chemotherapie nauwgezet gevolgd te worden.
Ofschoon MabThera als monotherapie niet myelosuppressief is, dient voorzichtigheid te worden betracht wanneer toediening wordt overwogen bij patiënten met een aantal neutrofielen < 1,5 x 109/l en/of een aantal bloedplaatjes < 75 x 109/l, omdat de klinische ervaring bij deze populatie beperkt is.
MabThera is gebruikt bij 21 patiënten die een autologe beenmergtransplantatie ondergingen en bij andere risicogroepen met een vermoedelijk verminderde beenmergfunctie zonder myelotoxiciteit teweeg te brengen.
Tijdens monotherapie met MabThera dient te worden overwogen in hoeverre het noodzakelijk is regelmatig het volledig bloedbeeld, waaronder bloedplaatjes, te bepalen.
Wanneer MabThera in combinatie met CHOP- of CVP (cyclofosfamide, vincristine en prednison) chemotherapie wordt toegediend, dient regelmatig het volledig bloedbeeld te worden bepaald in overeenstemming met het gebruikelijk medisch handelen.
Ernstige infecties, waaronder met fatale afloop, kunnen optreden tijdens Mabthera therapie (zie rubriek 4.8).
Mabthera dient niet te worden toegediend aan patiënten met een actieve en/of ernstige infectie (bijv. tuberculose, sepsis en opportinistische infecties, zie rubriek 4.3).
Artsen dienen voorzichtig te zijn bij de overweging MabThera te gerbuiken bij patiënten met een voorgeschiedenis van terugkerende chronische infecties of met onderliggende aandoeningen die patiënten mogelijk vatbaar maken voor ernstige infecties (zie rubriek 4.8).
Zeer zeldzame gevallen van hepatitis B reactivatie, zijn gemeld bij patiënten die rituximab toegediend kregen waaronder plotseling optredende hepatitis met fatale afloop.
De meerderheid van deze patiënten was echter ook blootgesteld aan cytotoxische chemotherapie.
De meldingen zijn beïnvloed door zowel het stadium van de onderliggende ziekte en de cytotoxische chemotherapie.
Patiënten met een voorgeschiedenis van hepatitis B infectie dienen nauwkeurig gecontroleerd te worden op signalen van actieve hepatitis B infectie wanneer rituximab toegediend wordt in combinatie met cytotoxische chemotherapie.
Er zijn zeer zeldzame gevallen van Progressieve Multifocale Leukencefalopathie (PML) gemeld sinds MabThera in de handel is voor de behandeling van NHL en CLL (zie rubriek 4.8).
De meerderheid van de patiënten heeft rituximab ontvangen in combinatie met chemotherapie of als onderdeel van een hematopoïetische stamceltransplantatie.
De veiligheid van de immunisatie levende virale vaccins, volgend op de behandeling met MabThera is niet onderzocht bij NHL en CLL patiënten en vaccinatie met levende vaccins wordt niet aanbevolen.
Patiënten, behandeld met MabThera kunnen niet-levende vaccinaties krijgen.
De respons snelheden met niet-levende vaccins kunnen echter verminderd zijn.
In een niet-gerandomiseerde studie hadden patiënten met relapsed laaggradig NHL die MabThera monotherapie kregen in vergelijking met
36 gezonde, onbehandelde vrijwilligers een lagere responssnelheid tegen vaccinaties met tetanus recall antigen (16% vs 81%) en Keyhole Limpet Hemocyanine (KLH) neoantigen (4% vs 69% indien beoordeeld als een 2-voudige verhoging van de antilichaam titer).
Bij CLL patiënten zijn vergelijkbare resultaten aannemelijk gezien de overeenkomsten tussen beide aandoeningen.
Dit is echter niet onderzocht in klinische studies.
De gemiddelde pre-therapeutische antilichaamtiters tegen een panel van antigenen (streptococcus pneumonia, influenza A, mumps, rubella, varicella) bleven bestaan gedurende ten minste 6 maanden na de behandeling met MabThera.
Reumatoïde artritis
Infusiereacties MabThera wordt in verband gebracht met infusiereacties, die gerelateerd zouden kunnen zijn aan de release van cytokines en/of andere chemische mediatoren.
Premedicatie met intraveneuze glucocortoïde reduceert het voorkomen en de ernst van deze gebeurtenissen significant (zie rubriek 4.8).
De meest gemelde infusiebijwerkingen waren mild tot matig van aard.
Het aandeel van aangedane patiënten nam af bij volgende infusies.
De gemelde reacties waren meestal reversibel bij vermindering van snelheid, of onderbreking, van MabThera infusie en toediening van een koortsremmer, een antihistamine en, soms, zuurstof, intraveneuze zoutoplossing of bronchodilatoren, en glucocorticoïden indien nodig.
In de meeste gevallen kan de infusie hervat worden met een 50% gereduceerde snelheid (bijv. van 100 mg/uur naar 50 mg/uur) als de symptomen volledig verdwenen zijn.
Anafylactische reacties en andere overgevoeligheidsreacties zijn bij patiënten gemeld volgend op de intraveneuze toediening van eiwitten, waaronder MabThera.
Geneesmiddelen voor de behandeling van overgevoeligheidsreacties bijv. epinefrine (adrenaline), antihistamines en glucocorticoïden, zouden beschikbaar moeten zijn voor onmiddellijk gebruik in geval van een allergische reactie tijdens de toediening van MabThera.
De aanwezigheid van HACA kan geassocieerd worden met een verergering van de infusiereacties of allergische reacties na de tweede infusie van de vervolgkuren (zie rubriek 5.1).
In klinische studies ondervonden 10/990 (1%) van de patiënten met reumatoïde artritis die een eerste infusie van MabThera ontvingen bij een willekeurige dosis een serieuze bijwerking tijdens de infusie (zie rubriek 4.8).
Er zijn geen gegevens over de veiligheid van MabThera in patiënten met matig hartfalen (NYHA klasse III) of ernstige, niet-controleerbare hartaandoeningen.
Bij patiënten met non-Hodgkin lymfoom die behandeld worden met MabThera is waargenomen dat al bestaande ischemische hartaandoeningen symptomatisch werden, zoals angina pectoris evenals atriale fibrillatie en flutter.
Daarom zou, bij patiënten met een voorgeschiedenis van hartklachten, het risico van cardiovasculaire complicaties ten gevolge van infusiereacties moeten worden overwogen bij de behandeling met MabThera en patiënten zouden nauwgezet gevolgd moeten worden tijdens de toediening.
Aangezien hypotensie kan optreden tijdens MabThera infusie, zou moeten worden overwogen om antihypertensieve te onthouden gedurende 12 uur voorafgaand aan de MabThera infusie.
Infecties Ernstige infecties, waaronder met dodelijke afloop, kunnen optreden gedurende de behandeling met MabThera (zie rubriek 4.8).
MabThera zou niet toegediend moeten worden aan patiënten met een actieve en/of ernstige infectie (bijv.
Tuberculose, sepsis en opportunistische infecties, zie rubriek 4.3) of bij patiënten met ernstig gecompromitteerd immuunsysteem (bijv. bij hypogammaglobulinemie of als gehaltes van CD4 of CD8 zeer laag zijn).
Artsen dienen voorzichtig te zijn als wordt overwogen om MabThera te gebruiken bij patiënten die een voorgeschiedenis hebben met terugkerende of chronische infecties of met onderliggende aandoeningen die de patiënt vatbaar maken voor ernstige infecties (zie rubriek 4.8).
37 Patiënten die tekenen en symptomen van infectie melden na MabThera therapie zouden direct geëvalueerd en behandeld moeten worden.
Voordat een vervolgkuur met MabThera toegediend wordt, zouden de patiënten opnieuw geëvalueerd moeten worden op enig potentieel risico voor infecties.
Zeer zeldzame gevallen van progressieve multifocale leukoencefalopathie (PML) zijn gemeld na gebruik van MabThera voor de behandeling van reumatoïde artritis en autoimmuunziekten, waaronder systemische lupus erythematosus (SLE) en vasculitis.
Deze gevallen betroffen patiënten met meerdere risicofactoren voor PML, waaronder de onderliggende ziekte en langetermijn immunosuppresieve therapie of chemotherapie.
Bij patiënten met non-Hodgkin lymfoom die rituximab ontvangen in combinatie met cytotoxische chemotherapie zijn zeer zelden gevallen van hepatitis B reactivatie gemeld (zie non-Hodgkin lymfoom).
Immunisatie Artsen dienen de vaccinatiestatus van de patiënt te bekijken en de geldende immunisatierichtlijnen te volgen voorafgaand aan MabThera behandeling.
Vaccinatie dient ten minste 4 weken voor de start van de eerste toediening van MabThera te zijn afgerond.
De veiligheid van immunisatie met levende vaccins volgend op MabThera behandeling is niet bestudeerd.
Daarom wordt de vaccinatie met levende vaccins niet aanbevolen tijdens MabThera behandeling of wanneer de de patiënt perifere B-cel depletie heeft.
Patiënten die behandeld worden met MabThera kunnen niet-levende vaccinaties krijgen.
De mate van respons tegen niet-levende vaccins kan verminderd zijn.
In een gerandomiseerde studie hadden patiënten die behandeld werden met MabThera en methotrexaat voor RA een vergelijkbare mate van respons tegen tetanus antigen (39% vs 42%), verminderde mate van respons tegen pneumococcen polysaccharide vaccin (43% vs 82% tegen ten minste 2 pneumococcen antilichaam serotypes) en KLH neoantigen (47% vs 93%), indien 6 maanden na MabThera toegediend, in vergelijking met patiënten die alleen methotrexaat kregen.
Indien niet-levende vaccinaties tijdens MabThera therapie noodzakelijk zijn, dienen deze ten minste 4 weken voorafgaand aan het begin van de volgende kuur met MabThera te zijn afgerond.
In de algemene ervaring van herhaalde behandeling met MabThera gedurende een jaar, was het gedeelte van patiënten met positieve antilichaamtiters tegen S. pneumonia, influenza A, mumps, rubella, varicella en tetanus toxoïde in het algemeen gelijk aan het gedeelte bij aanvang.
Gelijktijdig/aansluitend gebruik van andere DMARDs Het gelijktijdig gebruik van MabThera en antireumatische therapieën anders dan die genoemd onder de reumatoïde artritis indicatie en dosering wordt niet aanbevolen.
Er zijn beperkte gegevens uit klinische studies om de veiligheid te beoordelen van aansluitend gebruik van andere DMARD’ s (inclusief TNF-remmers en andere biologische middelen) na MabThera (zie rubriek 4.5).
De beschikbare data indiceert dat het aantal klinisch relevante infecties ongewijzigd is wanneer dergelijke therapieën worden gebruikt bij patiënten die daarvoor met MabThera zijn behandeld.
Patiënten dienen echter nauwgezet gecontroleerd te worden op signalen van infectie als biologische middelen en/of DMARD’ s aansluitend op MabThera therapie zijn gebruikt.
Maligniteiten Immunomodulerende geneesmiddelen zouden het risico op maligniteiten kunnen verhogen.
Op basis van beperkte ervaring met MabThera bij patiënten met reumatoïde artritis (zie rubriek 4.8) kan een mogelijk risico op de ontwikkeling van solide tumoren op dit moment niet uitgesloten worden, alhoewel de aanwezige gegevens geen verhoogd risico suggereren.
38 4.5 Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie
Momenteel zijn er beperkte gegevens beschikbaar aangaande mogelijke geneesmiddelinteracties met MabThera.
Gelijktijdige toediening van methotrexaat had geen effect op de farmacokinetiek van MabThera bij patiënten met reumatoïde artritis.
Patiënten met humane antimuis antilichaam- of humane antichimerische antilichaam- (HAMA/HACA) titers kunnen allergische of overgevoeligheidsreacties vertonen, wanneer ze behandeld worden met andere diagnostische of therapeutische monoklonale antilichamen.
In een klein cohort patiënten met reumatoïde artritis werden 280 patiënten aansluitend behandeld met andere DMARDs, waarvan 185 een biologische DMARD ontvingen na Mabthera.
Bij deze patiënten was het aantal klinisch relevante infecties gedurende de behandeling met alleen MabThera, 6,99 per 100 patiëntjaren in vergelijking met 5,49 per 100 patiëntjaren na behandeling met het biologische DMARD.
4.6 Zwangerschap en borstvoeding
Zwangerschap
Van IgG immunoglobulines is bekend dat ze de placentabarrière passeren.
B-cel waarden in humane neonaten na maternale blootstelling aan MabThera zijn niet in klinische studies onderzocht.
Er zijn geen adequate en goed gecontroleerde gegevens beschikbaar van studies bij zwangere vrouwen, tijdelijke B-cel depletie en lymphocytopenie zijn echter wel gemeld bij een aantal pasgeborenen van moeders die blootgesteld zijn aan rituximab tijdens zwangerschap.
Daarom dient MabThera niet toegediend te worden aan zwangere vrouwen tenzij het mogelijke voordeel opweegt tegen het potentiële risico.
Vanwege de lange retentietijd van rituximab bij patiënten met B-celdepletie, dienen vrouwen in de vruchtbare leeftijd effectieve anticonceptie toe te passen tijdens en gedurende 12 maanden na MabThera-therapie.
Ontwikkelingstoxiciteitsstudies uitgevoerd in cynomolgusapen leverde geen bewijs op van embryotoxiciteit in de baarmoeder.
Bij pasgeboren nakomelingen van vrouwelijke dieren blootgesteld aan MabThera werd opgemerkt dat ze depletie van B-celpopulaties hadden in de postnatale fase.
Borstvoeding
Het is niet bekend of rituximab wordt uitgescheiden in de moedermelk.
Omdat echter IgG van de moeder wordt uitgescheiden in de moedermelk en MabThera detecteerbaar bleek in melk van voedende apen, dienen vrouwen geen borstvoeding te geven tijdens behandeling met MabThera en gedurende 12 maanden volgend op behandeling met MabThera.
4.7 Beïnvloeding van de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen
Er zijn geen onderzoeken uitgevoerd naar de effecten van MabThera op de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen.
De farmacologische activiteit en de bijwerkingen, die tot op heden zijn gemeld, duiden er niet op dat dergelijke effecten waarschijnlijk zijn.
4.8 Bijwerkingen
Ervaringen met non-Hodgkin lymfoom en chronische lymfatische leukemie
Het algemene veiligheidsprofiel van MabThera bij non-Hodgkin lymfoom en chronische lymfatische leukemie is gebaseerd op patiëntgegevens uit klinische studies en uit postmarketing onderzoek.
Deze
39 patiënten werden of behandeld met MabThera monotherapie (als inductiebehandeling of onderhoudsbehandeling volgend op inductiebehandeling) of in combinatie met chemotherapie.
De meest frequente waargenomen bijwerkingen bij patiënten die MabThera kregen waren infusiegerelateerde reacties die bij de meerderheid van de patiënten optraden tijdens de eerste infusie.
De incidentie van infusiegerelateerde symptomen daalde substantieel na volgende infusies en is minder dan 1% na acht doses van MabThera.
Infecties (voornamelijk bacterieel en viraal) traden op bij ongeveer 30-55% van de patiënten tijdens klinische studies bij patiënten met NHL en in 30-50% van de patiënten tijdens klinische studies bij patiënten met CLL.
De meest frequente gemelde of waargenomen ernstige bijwerkingen waren: • Infusiegerelateerde reacties (inclusief cytokine release syndroom, tumorlysis syndroom) (zie rubriek 4.4). • Infecties, (zie rubriek 4.4). • Cardiovasculaire bijwerkingen, (zie rubriek 4.4).
Andere ernstige bijwerkingen die gemeld zijn waren hepatitis B reactivatie en PML (zie rubriek 4.4.)
De frequentie van bijwerkingen die zijn gerapporteerd met alleen MabThera of in combinatie met chemotherapie zijn samengevat in de tabellen hieronder Binnen iedere frequentiegroep zijn bijwerkingen gerangschikt in volgorde van afnemende ernst.
Frequenties worden gedefinieerd als zeer vaak (≥ 1/10), vaak (≥ 1/100 tot < 1/10) en soms (≥ 1/1.000 to < 1/100) en zelden (≥ 1/10.000 tot < 1/1000).
De bijwerkingen die alleen gezien zijn tijdens postmarketing onderzoek en voor welke geen frequentie geschat kon worden, zijn gerangschikt onder "onbekend".
Tabel 1
Bijwerkingen gemeld in klinische studies of tijdens postmarketing onderzoek bij patiënten met NHL en CLL behandeld metMabThera mono-/onderhoudstherapie of in combinatie met chemotherapie.
Lichaamsstelsel
Zeer vaak
Vaak
Soms
Onbekend
Infecties en
bacteriële infecties,
sepsis, +pneumonie, +
ernstige virale
parasitaire
virale infecties, +
febriele infectie, +
infecties1,
aandoeningen
bronchitis
herpes zoster, +
hepatitis B
luchtweginfectie, schimmelinfectie, infecties van onbekende oorsprong, +acute bronchitis, +sinusitis
reactivatie1
Bloed- en lymfestelselaan-
neutropenie, leukopenie, +febriele
anemie, trombocytopenie, +
stollingsstoorn is, aplastische
late neutropenie2,
doeningen
neutropenie
pancytopenie
anemie, hemolytische anemie, lymfeadenopat ie
tijdelijke verhoging serum IgM spiegels2
Immuunsysteem- aandoeningen
infusiegerelateerde reacties, angio- oedeem
overgevoeligheid
tumorlysis syndroom3, cytokine release syndroom3, serumziekte, anafylaxie
40 Lichaamsstelsel
Zeer vaak
Vaak
Soms
Onbekend
Voedings- en stofwisselingssto ornissen
hyperglykemie, gewichtsafname, perifeer oedeem, gezichtsoedeem, LDH-toename, hypocalciëmie
Psychische stoornissen
depressie, nervositeit
Zenuwstelselaan-
paresthesie,
dysgeusie
craniale
doeningen
hypoesthesie, agitatie, slapeloosheid, vasodilatatie, duizeligheid, angst
neuropathie, perifere neuropatie, zenuwverlammi ng in het gezicht4, verlies van overige zintuigelijke waarnemingen
Oogaandoe- ningen
stoornis van de traanproductie, conjunctivitis
ernstig verlies van zicht
Evenwichtsor- gaan en ooraandoeningen
tinnitus, oorpijn +
gehoorverlies
Hartaandoe-
myocardinfarct3 en 5,
+
links
hartfalen3en5,
ningen
aritmie, +
ventriculair
ernstige cardiale
atriumfibrilleren, tachycardie, +cardiale
falen, + supraventricul
gebeurtenissen3e n5
stoornis
aire tachycardie, + ventriculaire tachycardie, + angina, + myocardiale ischemie, bradycardie
Bloedvataandoen ingen
hypertensie, orthostatische hypotensie, hypotensie
vasculitis (voornamelijk cutaan) leukocytoclastis che vasculitis
Ademhalingsstel sel-, borstkas-, en mediastinum- aandoeningen
bronchospasme3, respiratoire aandoening, pijn op de borst, dyspnoe, toegenomen hoest, rhinitis
astma, bronchiolitis obliterans, long aandoening, hypoxie
respiratoir falen3, pulmonaire infiltraten, interstitiële pneumonitis
Maagdarmstelsel aandoeningen
misselijkheid
braken, diarree, buikpijn, dysfagie, stomatitis, obstipatie, dyspepsie, anorexia, keelirritatie
opgezette buik
gastro- intestinale perforatie6
41 Lichaamsstelsel
Zeer vaak
Vaak
Soms
Onbekend
Huid- en
pruritis, uitslag, +
urticaria,, zweten,
ernstige
onderhuid-
alopecia
nachtelijk zweten, +
bulleuze
aandoeningen
huidafwijking
huidreacties, toxisch epidermale necrolyse6
Skeletspierstelsel - en bindweefsel- en botaandoeningen
hypertonie, myalgie, arthralgie, rugpijn, nekpijn, pijn
Nier en urineweg- aandoeningen
nierfalen3
Algemene
koorts, rillingen,
tumorpijn,
pijn op de
aandoeningen en astenie, hoofdpijn toedieningsplaats
opvliegers, malaise, koudesyndroom, +
infusieplaats
-stoornissen Onderzoeken verlaagde IgG spiegels
vermoeidheid, + rillingen, +multi- orgaan falen3
Voor iedere term is de frequentie vastgesteld als reacties van alle graden (van mild tot ernstig), behalve voor de termen aangegeven met “ +”.
Hierbij is de frequentie vastgesteld als alleen ernstige (≥ graad 3 NCI common toxicity criteria) reacties.
Alleen de hoogst waargenomen frequentie per studies zijn vermeld.
1 zie ook rubriek infecties hieronder 2 zie ook rubriek hematologische bijwerkingen hieronder 3 zie ook rubriek infusiegerelateerde reacties heronder.
Zelden fatale gevallen gemeld.
4 tekenen en symptomen van craniale neuropathie.
Trad op verschillende momenten op tot aan een aantal maanden na beëindiging van MabThera therapie.
5 met name waargenomen bij patiënten met een eerdere hartaandoening en/of cardiotoxische chemotherapie en was meestal geassocieerd met infusiegerelateerde reacties 6 inclusief fatale gevallen
De volgende termen zijn gerapporteerd als bijwerkingen tijdens klinische studies, maar werden gerapporteerd met een vergelijkbare of lagere incidentie in de MabThera-armen in vergelijking met de controlearmen: hematotoxiciteit, neutropenische infectie, urineweginfectie, sensor verstoring, koorts.
Infusiegerelateerde reacties Tekenen en symptomen die worden verwacht bij een infusiegerelateerde reactie werden gemeld bij meer dan 50% van de patiënten in klinische studies en werden met name gezien tijdens de eerste infusie, doorgaans in het eerste tweede uren.
Deze symptomen bestonden voornamelijk uit koorts, rillingen en stijfheid.
Andere symptomen waren opvliegers, angio-oedeem, bronchospasmen, braken, misselijkheid, urticaria/uitslag, vermoeidheid, hoofdpijn, irratie van de keel, rhinitis, pruritus, pijn, tachycardie, hypertensie, hypotensie, dyspnoe, dyspepsie, asthenie, en kenmerken van tumorlysis syndroom.
Ernstige infusiegerelateerde reacties (zoals bronchospasmen en hypotensie) traden op in ongeveer 10% van de gevallen.
Andere reacties gemeld in sommige gevallen waren myocard infarct, atriumfibrilleren en pulmonair oedeem.
Exacerbaties van reeds bestaande cardiale aandoeningen zoals angina pectoris of congestief hartfalen of ernstige cardiale gebeurtenissen (hartfalen, myocard infarct, atriumfibrilleren), pulmonair oedeem, multi-orgaan falen, tumorlysis syndroom, cytokine release syndroom, nierfalen en respiratoir falen werden gemeld met lagere of onbekende frequentie.
De incidentie van infusiegerelateerde symptomen daalde aanmerkelijk na volgende infusies en is < 1% bij patiënten in de achtste cyclus van een MabThera (bevattende) behandeling.
Infecties MabThera induceerde bij 70% tot 80% van de patiënten B-celdepletie maar ging slechts bij een minderheid van de patiënten samen met een daling van de serumglobulinen.
42 Zowel lokale candida infecties als Herpes zoster werd met een hogere incidentie gemeld in de MabThera groep van de gerandomiseerde studies.
Ernstige infecties werden gemeld bij ongeveer 4% van de patiënten.Hogere frequenties van infecties in het algemeen, inclusief graad 3 of 4 infecties, werden gezien tijdens MabThera onderhoudstherapie tot 2 jaar, in vergelijking tot de observatiegroep.
Cumulatieve toxiciteit in termen van infecties is niet gemeld gedurende een behandelingsperiode van 2 jaar.
Andere ernstige virale infecties, nieuw, na reactivatie of exacerbatie waarvan sommige fataal, zijn gemeld bij MabThera behandeling.
De meerderheid van de patiënten had MabThera ontvangen in combinatie met chemotherapie of als onderdeel van een hematopoëtische stamceltransplantatie.
Voorbeelden van deze ernstige virale infecties zijn infecties veroorzaakt door een herpes virus (cytomegalovirus, varicella zoster virus en herpes simplex virus), JC virus (progressieve multifocale leukoencefalopathie (PML)) en hepatitis C virus.
Gevallen van hepatitis B reactivatie zijn gemeld, de meerderheid daarvan was bij patiënten die MabThera kregen in combinatie met cytotoxische chemotherapie.
Progressie van Kaposi sarcoom is gezien bij patiënten blootgesteld aan rituximab met een reeds bestaand Kaposi sarcoom.
Deze gevallen traden op bij niet-geregistreerde indicaties en de meerderheid van de patiënten was HIV-positief..
Hematologische bijwerkingen In klinische studies met MabThera monotherapie gedurende 4 weken, traden hematologische abnormaliteiten bij een minderheid van de patiënten op en waren gewoonlijk matig en reversibel.
Ernstige (graad 3/4) neutropenie werd gemeld bij 4,2%, anemie bij 1,1% en trombocytopenie werd bij 1,7% van de patiënten.
Gedurende MabThera onderhoudsbehandeling tot 2 jaar werd een hogere incidentie gemeld van leukopenie (5% vs 2%, graad 3/4) en neutropenie (10% vs 4%, graad 3/4)in vergelijking met de observatiegroep.
De incidentie van trombocytopenie was laag (< 1%, graad 3/4) en er was geen verschil tussen de behandelarmen.
In studies met MabThera in combinatie met chemotherapie werden hogere frequenties gemeld van graad 3/4 leukopenie (R-CHOP 88% vs CHOP 79% R-FC 23% vs 12% FC) en neutropenie (R-CVP 24% vs CVP 14%, R-CHOP 97% vs CHOP 88% R-FC 30% vs.
FC 19%) en pancytopenia (R-FC 3% vs FC 1%) in vergelijking met chemotherapie alleen.Echter, de hogere incidentie van neutropenie bij patiënten behandeld met MabThera en chemotherapie was niet geassocieerd met een hogere incidentie van infecties en infestaties in vergelijking met patiënten behandeld met alleen chemotherapie en de neutropenie was niet verlengd in de MabThera groep.
Er zijn geen verschillen gemeld in incidentie van trombocytopenie en anemie.
In een aantal gevallen werd late neutropenie gemeld, na meer dan 4 weken na de laatste infusie met MabThera.
In de CLL eerstelijnsstudie, hadden Binet stadium C patiënten meer bijwerkingen in de R- FC arm in vergelijking met de FC arm (R-FC 83% vs FC 71%).
In studies met MabThera bij patiënten met de ziekte van Waldenström (of macroglobulinemie) werd een tijdelijke verhoging van serum IgM spiegels gezien volgend op initiatiebehandeling, wat geassocieerd zou kunnen zijn met hyperviscositeit en gerelateerde symptomen.
De tijdelijke IgM verhoging daalde gewoonlijk weer tenminste naar basaal niveau binnen 4 maanden.
Cardiovasculaire reacties Cardiovasculaire reacties gedurende klinische studies met MabThera monotherapie werden gemeld bij 18,8% van de patiënten; waarvan de meest frequent gemelde gebeurtenissen hypotensie en hypertensie waren.
Gevallen van graad 3 of 4 aritmie (waaronder ventriculaire en supraventriculaire tachycardie) en angina pectoris werden gemeld tijdens de infusie.
Tijdens onderhoudsbehandeling was de incidentie van graad 3/4 cardiale afwijkingen bij patiënten behandeld met MabThera gelijk aan de observatiegroep.
Cardiale gebeurtenissen werden gemeld als ernstige bijwerking (waaronder atriumfibrilleren, myocard infarct, linker ventrikelfalen, myocardiale ischemie) bij 3% van de patiënten behandeld met MabThera in vergelijking met < 1% in de observatiegroep.
In studies ter evaluatie van MabThera in combinatie met chemotherapie was de incidentie van graad 3 en 4 cardiale aritmie, voornamelijk supraventriculaire aritmie zoals tachycardie en atriumflutter/fibrilleren, hoger in de R-CHOP groep (14 patiënten, 6.9%) in vergelijking met de CHOP groep (3 patiënten, 1.5%).
Elk van deze aritmieën vonden plaats in de context van een MabThera infusie of waren geassocieerd met een predisponerende condities zoals koorts, infectie, acuut myocard infarct of reeds bestaande respiratoire of cardiovasculaire aandoening.
Er werd geen verschil gevonden tussen de R-CHOP groep en de CHOP groep in de incidentie van andere graad 3 en 4 cardiale gebeurtenissen waaronder hartfalen, myocardiale aandoening en
43 verschijnselen van een kransslagaderaandoening.
In de CLL eerstelijns studie was de totale incidentie van graad 3 of 4 hartaandoeningen laag (4% R-FC, 3% FC).
Neurologische voorvallen Gedurende de behandelperiode kregen vier patiënten (2%) behandeld met R-CHOP, allen met cardiovasculaire risicofactoren, tromboembolische cerebrovasculaire accidenten gedurende de eerste behandelingskuur.
Er was geen verschil in de incidentie van andere tromboembolische voorvallen tussen de behandelingsgroepen.
Daar staat tegenover dat drie patiënten (1,5%) in de CHOP-groep cerebrovasculaire voorvallen hadden die allemaal voorkwamen tijdens de follow-up periode.
In de CLL eerstelijns studie was de totale incidentie van graad 3 of 4 zenuwstelselaandoeningen laag (4% R-FC, 3% FC).
Gastrointestinale bijwerkingen Gastrointestinale perforatie in sommige gevallen met fatale afloop is waargenomen in patiënten met non Hodgkin lymfoom die behandeld werden met MabThera.
In de meerderheid van de gevallen werd MabTherapie toegediend in combinatie met chemotherapie.
IgG spiegels In de klinische studie ter evaluatie van MabThera onderhoudstherapie waren mediane IgG-waarden onder de ondergrens van normaal (LLN) (< 7 g/l) na inductietherapie in zowel de observatie- als in de MabTheragroep.
In de observatiegroep namen de mediane IgG-waarden later toe tot boven de LLN, maar bleven constant in de MabTheragroep.
Het aandeel patiënten met IgG-waarden onder de LLN bedroeg ongeveer 60% in de MabTheragroep gedurende de behandelperiode van twee jaar, terwijl het afnam in de observatiegroep (36% na 2 jaar).
Patiënt subpopulaties (MabThera monotherapie) Oudere patiënten (≥ 65 jaar) De incidentie van bijwerkingen van elke graad en van elke graad 3 / 4 bijwerkingen was gelijk bij bejaarde patiënten en jongere patiënten.
Een hoge tumorlast Er was een hogere incidentie van graad 3/4 bijwerkingen bij patiënten met een hoge tumorlast dan bij patiënten zonder een hoge tumorlast (25,6% versus 15,4%).
De incidentie van bijwerkingen van enigerlei graad was gelijk bij deze twee groepen..
Herbehandeling Het percentage patiënten dat dat bijwerkingen meldde na herbehandeling met verdere kuren MabThera, was gelijk aan het percentage patiënten dat bijwerkingen meldde na initiële blootstelling (enigerlei graad en graad 3/4 bijwerkingen).
Ervaringen bij reumatoïde artritis
Het algemene veiligheidsprofiel van MabThera bij reumatoïde artritis is gebaseerd op gegevens van patiënten uit klinische studies en uit postmarketing onderzoek.
De klinische effectiviteit van MabThera, gelijktijdig toegediend met methotrexaat, was onderzocht in drie dubbelblinde gecontroleerde klinische studies (een fase III en twee fase II studies) bij patiënten met reumatoïde artritis.
Meer dan 1000 patiënten ontvingen minstens één behandelingskuur en werden voor perioden variërend van 6 maanden tot 3 jaar gevolgd; bijna 600 patiënten ontvingen twee of meer behandelingskuren tijdens de follow-up periode.
Patiënten ontvingen 2 x 1000 mg MabThera gescheiden door een interval van twee weken; in toevoeging op methotrexaat (10-25 mg/week).
Infusies met MabThera werden toegediend na intraveneuze infusie van 100 mg methylprednisolon; patiënten ontvingen ook een behandeling met oraal prednison gedurende 15 dagen.
De onderstaande tabel toont de reacties die voorkwamen met tenminste een verschil van 2% in vergelijking met de controlearm en meer frequent bij patiënten die minstens een infusie met rituximab ontvingen dan bij patiënten die placebo ontvingen in het fase III
44 onderzoek en de gecombineerde populatie geïncludeerd in de fase II studies.
Frequenties worden gedefinieerd als zeer vaak (≥ 1/10) en vaak (≥ 1/100 to < 1/10).
Binnen elke frequentie groep zijn de bijwerkingen weergegeven in afnemende volgorde van ernst..
De meest frequente bijwerkingen beschouwd als veroorzaakt door de toediening van 2 x 1000 mg MabThera in fase II en III studies waren acute infusiereacties.
Infusiereacties traden op bij 15% van de patiënten volgend op de eerste infusie met rituximab en bij 5% van de patiënten die placebo ontvingen.
Infusiereacties namen af tot 2% na de tweede infusie, in zowel de rituximab als de placebo groep.
De veiligheidsinformatie die is verzameld uit postmarketing ervaringen geeft het verwachte bijwerkingenprofiel zoals gezien tijdens klinische studies met MabThera (zie rubriek 4.4).
Tabel 2
Samenvatting van bijwerkingen die zijn gemeld bij patiënten met reumatoïde Artritis die MabThera ontvingen gedurende klinische studies en bij postmarketing surveillance
Systeem/orgaanklasse
Zeer vaak
Vaak
Soms
Infecties en parasitaire
Infectie, bovenste
Urineweginfecties
aandoeningen
luchtweg infecties
Immuunsysteemaan- doeningen Algemene aandoeningen en toedieningsplaatsstoorni ssen
* Infusiegerelateerde reacties (misselijkheid, rillingen, rhinitis, urticaria, opvliegers) hypertensie, huiduitslag, pyrexie, pruritus, keelirritatie en hypotensie
* Infusiegerelateerde reacties (gegeneraliseerde oedeem, bronchospasme, piepende ademhaling, laryngeaal oedeem, angioneurotisch oedeem, gegeneraliseerde pruritis, anaylaxe, anaylactische reacties)
Voedings- en stofwiselingsstoornissen
hypercholesterolemie
Zenuwstelselaandoe- ningen
Paresthesie, migraine
Maagdarmstelselaan- doeningen
dyspepsie
Skeletspier en bindweefsel aandoeningen
artralgia / pijn in de skeletspieren, osteoartritis
* Reacties die gedurende of binnen 24 uur na infusie optraden.
Zie ook infusiegerelateerde reacties hieronder.
Infusiegerelateerde reacties kunnen als gevolg van overgevoeligheid en/of het werkingsmechanisme optreden.
De volgende termen zijn gemeld als bijwerkingen tijdens klinische studies, maar werden in een vergelijkbare incidentie gemeld in de MabThera-armen als in de controle-armen: infecties van de lagere luchtwegen / pneumonie, pijn in de bovenbuik, spierspasmen en astenie.
Meerdere kuren De beperkte gegevens uit klinische studies met betrekking tot meerdere behandelingskuren bij RA patiënten werden geassocieerd met een vergelijkbaar bijwerkingsprofiel als waargenomen na de eerste blootstelling.
Verergering van de infusiereacties of allergische reacties en het falen van B-cel depletie volgend op toediening van rituximab kan echter niet uitgesloten worden bij HACA positieve patiënten na herhaalde blootstelling aan rituximab op basis van de beschikbare gegevens.
De incidentie van acute infusiereacties na opeenvolgende behandelingskuren was in het algemeen lager dan het voorkomen na de eerste infusie met MabThera.
Infusiegerelateerde reacties
45 Symptomen die een acute infusiereactie suggereren (bijv. pruritis, koorts, urticaria/uitslag, koude rillingen, koorts, koortsrillingen, niezen, angioneurotisch oedeem, keelirritatie, hoest en bronchospasmen, met of zonder geassocieerde hypotensie of hypertensie) werden waargenomen in 79/540 (15%) van de patiënten na hun eerste blootstelling aan MabThera.
In een studie die het effect van glucocorticoïdtherapieën vergeleek, werden deze bijwerkingen waargenomen in 5/149 (3%) van de patiënten na hun eerste rituximab placebo-infusie en 42/192 (22%) van de patiënten na hun eerste infusie van 1000 mg rituximab.
Premedicatie met intraveneuze glucocorticoïd reduceerde het optreden en de ernst van deze bijwerkingen significant.
Van de patiënten die 1000 mg rituximab ontvingen zonder premedicatie met glucocorticoïden kreeg respectievelijk 18/65 (28%) een acute infusiereactie, vergeleken met 24/127 (19%) bij patiënten die intraveneuze glucocorticoïd premedicatie ontvingen.
Infecties De mate van infectie was bij benadering 0,9 per patiëntjaar in met MabThera behandelde patiënten.
De infecties bestonden voornamelijk uit hoge luchtweginfecties en urineweginfecties.
De incidentie van klinisch significante infecties, waarvan sommige fataal, was 0,05 per patiëntjaar bij patiënten die met MabThera behandeld werden.
Gevallen van progressieve multifocale leukoencefalopathie met fatale afloop zijn gemeld na gebruik van MabThera voor de behandeling van autoimmuunziekten.
Deze autoimmuunziekten omvatten reumatoïde artritis en andere off-label immuunziekten, waaronder systemische lupus erythematosus (SLE) en vasculitis.
Alle gemelde gevallen hadden meerdere risicofactoren voor PML, inclusief de onderliggende ziekte en/of langetermijn immunosuppressieve therapie of chemotherapie.
Maligniteiten De gegevens uit de klinische studies, met name het aantal herhaalbehandelingen, zijn te beperkt om de potentiële incidentie van maligniteiten na blootstelling aan rituximab te beoordelen.
Aanwezige gegevens duiden echter lijken niet een verhoogd risico te suggereren.
Langetermijn veiligheidsevaluaties zijn gaande.
Cardiovasculair Cardiale bijwerkingen zijn waargenomen bij 11% van de patiënten in klinische studies met MabThera.
In placebo gecontroleerde studies waren ernstige cardiale bijwerkingen in gelijke mate gemeld in de met MabThera en de met placebo behandelde patiënten (2%).
4.9 Overdosering
In humane klinische studies is geen ervaring opgedaan met overdosering.
Echter, enkelvoudige doses hoger dan 1000 mg zijn niet getest in gecontroleerde klinische studies.
5.
FARMACOLOGISCHE EIGENSCHAPPEN
5.1 Farmacodynamische eigenschappen
Farmacotherapeutische categorie: monoklonale antilichamen, ATC-code:
L01X C02
Rituximab bindt specifiek aan het transmembraanantigeen CD20, een niet-geglycosyleerd fosfoproteïne, voorkomend op nog niet volgroeide en volwassen B-cellen.
Dit antigeen komt tot expressie bij meer dan 95% van alle B-cel non-Hodgkin lymfomen.
CD20 wordt aangetroffen op zowel normale als maligne B-cellen, maar niet op hematopoietische stamcellen, pro-B-cellen, normale plasmacellen of ander normaal weefsel.
Dit antigeen wordt niet geïnternaliseerd na antilichaambinding en het wordt niet van het celoppervlak afgestoten.
CD20 circuleert niet als een vrij antigeen in het plasma en het gaat derhalve geen competitie aan wat betreft antilichaambinding.
46 Het Fab-domein van rituximab bindt aan het CD20 antigeen op B-lymfocyten en het Fc domein kan immunologische effectorfuncties activeren resulterend in de lysis van B-cellen.
Mogelijke mechanismen van de effector-gemedieerde cellysis omvatten complement-afhankelijke cytotoxiciteit (CDC) voortkomend uit C1q binding en antilichaam afhankelijke cellulaire cytotoxiciteit (ADCC) gemedieerd door binding aan een of meer van de Fcγ receptoren op het oppervlak van granulocyten, macrofagen en NK-cellen.
Het is ook aangetoond dat binding van rituximab aan CD20 antigeen op B- lymfocyten celdood via apoptose induceert.
Perifere B-cel aantallen daalden beneden de normaalwaarden na voltooiing van de eerste dosis met MabThera.
Bij patiënten die behandeld werden voor hematologische aandoeningen begon B-cel repletie binnen 6 maanden na de behandeling en keerde terug naar normale waarden tussen 9 en 12 maanden na voltooiing van de therapie.
Bij patiënten met reumatoïde artritis werd onmiddellijke depletie van B-cellen in het perifere bloed waargenomen na twee infusies met 1000 mg MabThera gescheiden door een interval van 14 dagen.
Hoeveelheden B-cellen in het perifere bloed begonnen toe te nemen vanaf week 24 en aanwijzingen voor repopulatie werden waargenomen in de meerderheid van de patiënten tegen week 40, ongeacht of MabThera als monotherapie werd toegediend of in combinatie met methotrexaat.
Klinische ervaring bij non-Hodgkin lymfoom en chronische lymfatische leukemie
Folliculair non-Hodgkin lymfoom
Monotherapie Aanvangsbehandeling, eenmaal per week gedurende 4 weken In de cruciale studie kregen 166 patiënten met recidiverend of chemoresistent laaggradig of folliculair B-cel NHL 375 mg/m2 MabThera als een intraveneuze infusie eenmaal per week gedurende 4 weken.
De totale respons frequentie (ORR) in de “ intent-to-treat” (ITT) populatie was 48% (BI95% 41% - 56%) waarvan 6% een complete respons (CR) en 42% een partiële respons (PR).
Bij patiënten met een respons, was de geprojecteerde mediane tijd tot progressie (TTP) 13,0 maanden.
In een subgroepanalyse was de ORR hoger bij patiënten met IWF B, C en D histologische subtypes in vergelijking met het IWF A subtype (58% versus 12%), hoger bij patiënten bij wie de meest uitgebreide lesie kleiner was dan 5 cm versus patiënten bij wie de grootste diameter meer was dan 7 cm (53% versus 38%) en hoger bij patiënten met een voor chemotherapie gevoelig recidief in vergelijking met patiënten met een chemotherapie resistent (gedefinieerd als een responsduur < 3 maanden) recidief (50% versus 22%).
De ORR was 78% bij patiënten die eerder waren behandeld met autologe beenmergtransplantatie (ABMT) versus 43% bij patiënten zonder ABMT.
Noch leeftijd, geslacht, lymfoomgraad, initiële diagnose, aanwezigheid of afwezigheid van hoge tumorlast, normale of hoge LDH noch de aanwezigheid van extranodale ziekte beïnvloedden statistisch significant (Fisher’ s exact test) de respons op MabThera.
Er werd een statistisch significante correlatie gezien tussen de respons frequentie en betrokkenheid van beenmerg.
40% van de patiënten met betrokkenheid van beenmerg reageerden vergeleken met 59% van de patiënten zonder betrokkenheid van beenmerg (p=0,0186).
Deze bevinding werd niet ondersteund door een stapsgewijze logistische regressieanalyse waarbij de volgende factoren als prognostische factoren werden geïdentificeerd: histologisch type, bcl- 2 positiviteit bij het begin van de behandeling, resistentie voor de laatste chemotherapie en hoge tumorlast.
Aanvangsbehandeling, eenmaal per week gedurende 8 weken In een multicenter éénarmige studie kregen 37 patiënten met recidiverend of chemoresistent laaggradig of folliculair B-cel NHL, 8 doses van 375 mg/m2 MabThera middels een wekelijkse intraveneuze infusie.
De ORR was 57% (95% betrouwbaarheidsinterval (BI):
41% - 73%; CR 14%, PR 43%) met een geprojecteerde mediane TTP voor patiënten die reageren van 19,4 maanden (spreidingsgebied 5,3 tot 38,9 maanden).
Aanvangsbehandeling, een hoge tumorlast, eenmaal per week gedurende 4 weken In de samengevoegde gegevens van drie onderzoeken kregen 39 patiënten met gerecidiveerd of chemoresistent laaggradig of folliculair B-cel NHL en een hoge tumorlast (enkelvoudige lesie ≥ 10 cm in diameter), 4 doses van 375 mg/m2 MabThera middels een wekelijkse inraveneuze infusie.
De ORR
47 was 36% (95% betrouwbaarheidsinterval (BI):
21% - 51%; CR 3%, PR 33%) met een mediane TTP voor patiënten die reageren van 9,6 maanden (spreidingsgebied 4,5 tot 26,8 maanden).
Herbehandeling, eenmaal per week gedurende 4 weken In een multicenter éénarmige studie werden 58 patiënten met recidiverend of chemoresistent laaggradig of folliculair B-cel NHL, die na een eerdere kuur met MabThera een objectieve klinische respons hadden bereikt, herbehandeld met 4 doses van 375 mg/m2 MabThera middels een wekelijkse intraveneuze infusie.
Drie van de patiënten hadden voor opname in de studie twee kuren met MabThera ondergaan en in deze studie werd aldus een derde kuur gegeven.Twee patiënten in de studie werden tweemaal herbehandeld.
Voor de 60 herbehandelingen in de studie was de ORR 38% (95% betrouwbaarheidsinterval (BI):
26% - 51%; 10% CR, 28% PR) met een geprojecteerde mediane TTP voor patiënten die reageren van 17,8 maanden (variatie 5,4 tot 26,6 maanden).
Dit is gunstiger in vergelijking met de TTP bereikt na de eerste kuur met MabThera (12,4 maanden).
Aanvangsbehandeling in combinatie met chemotherapie In een open-label gerandomiseerde studie werd een totaal van 322 niet eerder behandelde patiënten met folliculair lymfoom gerandomiseerd om ofwel CVP-chemotherapie (cyclofosfamide 750 mg/m2, vincristine 1,4 mg/m2 tot een maximum van 2 mg op dag 1 en prednisolon 40 mg/m2/dag op dagen 1- 5) iedere 3 weken gedurende 8 kuren of MabThera 375 mg/m2 in combinatie met CVP (R-CVP) te ontvangen.
MabThera werd toegediend op de eerste dag van iedere behandelingskuur.
Een totaal van 321 patiënten (162 R-CVP, 159 CVP) kregen therapie en werden geanalyseerd op werkzaamheid.
De mediane follow-up van patiënten was 53 maanden.
R-CVP leidde tot een significant voordeel boven CVP voor het primaire eindpunt, tijd tot falen van de behandeling (27 maanden vs 6,6 maanden, p < 0,0001, log rank test).
Het aandeel van de patiënten met een tumorrespons (CR, CRu, PR) was significant hoger (p < 0,0001 Chi-Square test) in de R-CVP groep (80,9%) dan in de CVP groep (57,2%).
Behandeling met R-CVP verlengde significant de tijd tot ziekteprogressie of overlijden in vergelijking met CVP, respectievelijk 33, 6 maanden en 14,7 maanden (p < 0,0001, log-rank test).
De mediane responsduur was 37,7 maanden in de R-CVP groep en was 13,5 maanden in de CVP groep (p < 0,0001, log-rank test).
Het verschil tussen de behandelgroepen betreffende de totale overleving toont een significant klinisch verschil aan (p=0,029, log-rank test gestratificeerd op centrum): overlevingspercentage na 53 maanden was 80,9% voor patiënten in de R-CVP groep in vergelijking tot 71,1% voor patiënten in de CVP groep.
Resultaten van drie andere onderzoeken waarbij MabThera toegepast werd in combinatie met chemotherapieregimes anders dan CVP (CHOP, MCP, CHVP / Interferon-α) hebben ook significante verbeteringen aangetoond in mate van respons, tijdsafhankelijke parameters en ook in totale overleving.
De belangrijkste resultaten van alle vier de onderzoeken zijn samengevat in tabel 3.
48 Tabel 3
Samenvatting van de belangrijkste resultaten van vier gerandomiseerde fase III onderzoeken die het voordeel van MabThera met verschillende chemotherapieregimes bij folliculair lymfoom evalueerden
Mediane Mediane Behandeling, CR,
OS
Onderzoek
FU, ORR,% TTF/PFS / EFS n%
waarden,
maanden mo Mediane TTP:
CVP, 159 57 10 14,7
% 53- maanden
M39021
53 R-CVP, 162 81 41 33,6 P < 0,0001
71,1 80,9 p=0,029
18-
Mediane TTF:
2,6
maanden
GLSG’ 00
CHOP, 205
18
90
17
jaar
90
R-CHOP, 223
96
20
Niet bereikt p < 0,001
95 p = 0,016
48-
Mediane PFS:
28,8
maanden
OSHO-39
MCP, 96
47
75
25
Niet bereikt
74
R-MCP, 105
92
50
p < 0,0001
87 p = 0,0096
42-
CHVP-IFN,
Mediane EFS:
36
maanden
FL2000
183
42
85
49
Niet bereikt
84
R-CHVP-IFN, 175
94
76
p < 0,0001
91 p = 0,029
EFS – Gebeurtenisvrije overleving TTP – Tijd tot progressie of overlijden (Time To Progression or death) PFS – Progressievrije overleving (Progression-Free Survival) TTF – Tijd tot falen van de behandeling (Time to Treatment Failure) OS rates – Overleving op het moment van analyse (survival rates at the time of the analyses)
Onderhoudstherapie In een prospectieve, open label, internationale, multicenter fase III studie werden 465 patiënten met recidiverend of refractair folliculair NHL in de eerste stap gerandomiseerd naar inductietherapie met CHOP (cyclofosfamide, doxorubicine, vincristine, prednisolon, n=231) of MabThera plus CHOP (R- CHOP, n=234).
De twee onderzoeksgroepen zijn goed in balans betreffende de uitgangskenmerken en ziektestatus.
Een totaal van 334 patiënten die een volledige of gedeeltelijke remissie bereikten volgend op inductietherapie werden in een tweede stap gerandomiseerd naar onderhoudsbehandeling met MabThera (n=167) of observatie (n=167).
De onderhoudsbehandeling met MabThera bestond uit een enkele infusie met MabThera van 375 mg/m2 lichaamsoppervlak eenmaal in de drie maanden tot progressie van de ziekte of voor een maximale periode van 2 jaar.
De uiteindelijke effectiviteitsanalyse had betrekking op alle patiënten die gerandomiseerd werden in beide armen van de studie.
Na een mediane observatietijd van 31 maanden voor patiënten die gerandomiseerd werden naar de inductiefase verbeterde R-CHOP de uitslag significant voor patiënten met recidiverend/refractair folliculair NHL in vergelijking met CHOP (Tabel 4)
49 Tabel 4
Inductiefase: overzicht van de effectiviteitsresultaten van CHOP vs.
R-CHOP (31 maanden mediane observatietijd)
Primaire effectiviteit 1)
CHOP R-CHOP p-waarde Risicoreductie1) ORR2) 74% 87% 0,0003 NB CR2) 16% 29% 0,0005 NB PR2) 58% 58% 0,9449 NB
Schattingen zijn berekend door middel van hazard ratio’ s 2) Laatste tumorrespons zoals vastgesteld door de onderzoeker.
De “ Primaire” statistische test voor “ respons” was de trend test van CR versus PR versus non-respons (p < 0,0001) Afkortingen:
NB, niet beschikbaar; ORR: mate van totale respons; CR: volledige respons; PR: gedeeltelijke respons
Voor patiënten gerandomiseerd naar de onderhoudsbehandeling van de studie bedroeg de mediane observatietijd 28 maanden vanaf de randomisatie naar onderhoudsbehandeling.
Onderhoudsbehandeling met MabThera leidde tot een klinisch relevante en statistisch significante verbetering van het primaire eindpunt, PFS (tijd van randomisatie naar onderhoudsbehandeling) tot recidief, progressie van de ziekte of sterfte) in vergelijking tot alleen observatie (p < 0,0001 log-rank test).
De mediane PFS bedroeg 42,2 maanden in de arm met de MabThera als onderhoudsbehandeling in vergelijking tot 14,3 maanden in de observatie-arm.
Met behulp van de Cox regressie analyse was het risico op het ondergaan van ziekteprogressie of sterfte gereduceerd met 61% met MabThera als onderhoudsbehandeling vergeleken met observatie (95% BI; 45%-72%).
Het Kaplan-Meier geschatte progressievrije percentage na 12 maanden bedroeg 78% in de groep met de onderhoudsbehandeling met MabThera ten opzichte van 57% in de observatiegroep.
Een analyse van de totale overleving bevestigde het significante voordeel van onderhoudsbehandeling met MabThera ten opzichte van observatie (p=0,0039 log-rank test).
Onderhoudsbehandeling met MabThera verminderde het risico op overlijden met 56% (95% BI; 22%-75%).
50 Tabel 5
Onderhoudsfase: overzicht van effectiviteitsresultaten van MabThera vs. observatie (28 maanden mediane observatietijd)
effectiviteitsparameter
Kaplan-Meier schatting van
Risicoreduct
mediane tijd tot gebeurtenis (maanden) Observatie MabThera Log-rank (N = 167) (N=167) p-waarde
ie
Progressievrije overleving (PFS)
14,3 42,2 < 0,0001
61%
Totale overleving
NR NR 0,0039
56%
Tijd tot nieuwe lymfoom behandeling
20,1
38,8
< 0,0001
50%
Ziektevrije overlevinga
16,5
53,7
0,0003
67%
Subgroep analyse PFS
CHOP
11,6
37,5
< 0,0001
71%
R-CHOP CR
22,1 14,3
51,9 52,8
0,0071 0,0008
46% 64%
PR
14,3
37,8
< 0,0001
54%
OS
CHOP
NR NR
0,0348
55%
R-CHOP
NR NR
0,0482
56%
NR: niet bereikt; a: alleen van toepassing op patiënten die CR bereiken
Het voordeel van onderhoudsbehandeling met MabThera was bevestigd voor alle geanalyseerde subgroepen, ongeacht de inductiebehandeling (CHOP of R-CHOP) of kwaliteit van respons op inductietherapie (CR of PR) (Tabel 5).
Onderhoudsbehandeling met MabThera verlengde significant de mediane PFS bij patiënten die respondeerden op CHOP inductietherapie (mediane PFS 37,5 maanden tegenover 11,6 maanden, p < 0,0001), als zowel bij patiënten die respondeerden op R-CHOP inductietherapie (mediane PFS 51,9 maanden vs 22,1 maanden, p < 0,0071).
Hoewel de subgroepen klein waren, leverde onderhoudsbehandeling met MabThera een significant voordeel op in termen van totale overleving zowel voor patiënten die respondeerden op CHOP als voor patiënten die respondeerden op R-CHOP, hoewel er een langere follow-up nodig is om deze observatie te bevestigen.
Diffuus grootcellig B-cel non-Hodgkin lymfoom
In een gerandomiseerde open studie kregen in totaal 399 voorheen onbehandelde oudere patiënten (in de leeftijd van 60 tot 80 jaar) met diffuus grootcellig B-cel lymfoom standaard CHOP chemotherapie (cyclofosfamide 750 mg/m2, doxorubicine 50 mg/m2, vincristine 1,4 mg/m2 tot een maximum van 2 mg op dag 1 en prednisolon 40 mg/m2/dag op de dagen 1 - 5) elke 3 weken gedurende 8 kuren of MabThera 375 mg/m2 plus CHOP (R-CHOP).
MabThera werd op de eerste dag van de behandelingskuur toegediend.
De definitieve effectiviteitsanalyse omvatte alle gerandomiseerde patiënten (197 CHOP, 202 R- CHOP) en had een mediane “ follow-up” -periode van ongeveer 31 maanden.
De twee behandelingsgroepen waren goed gebalanceerd voor de basaalwaarde ziektekarakteristieken en ziektestatus.
De uiteindelijke analyse bevestigde dat R-CHOP behandeling geassocieerd was met een klinisch relevante en statistisch significante verbetering in de duur van de gebeurtenisvrije overleving
51 (de primaire effectiviteitsparameter waarbij de voorvallen waren dood, relapse of progressie van lymfoom of instelling van een nieuwe anti-lymfoom behandeling) (p=0,0001).
De Kaplan Meier schattingen van de mediane duur van gebeurtenisvrije overleving waren 35 maanden in de R-CHOP- arm vergeleken met 13 maanden in de CHOP-arm, wat een risicovermindering van 41% betekent.
Na 24 maanden waren de schattingen voor de totale overleving 68,2% in de R-CHOP-arm vergeleken met 57,4% in de CHOP-arm.
Een volgende analyse van de duur van de totale overleving, uitgevoerd met een mediane follow-up periode van 60 maanden, bevestigde het voordeel van R-CHOP boven CHOP behandeling (p=0,0071).
Dit betekent een risicovermindering van 32%.
De analyse van alle secundaire parameters (responspercentages, progressievrije overleving, ziektevrije overleving, duur van de respons) verifieerden het effect van de behandeling van R-CHOP in vergelijking met CHOP.
Het complete responspercentage na kuur 8 was 76,2% in de R-CHOP- groep en 62,4% in de CHOP-groep (p=0,0028).
Het risico van ziekteprogressie was verminderd met 46% en het risico van relapse met 51%.
Bij alle subgroepen van patiënten (geslacht, leeftijd, leeftijdaangepaste IPI, Ann Arbor stadium, ECOG, β 2 microglobuline, LDH, albumine, B-symptomen, een hoge tumorlast, extranodale sites, beenmergbetrokkenheid) waren de risicoverhoudingen voor respectievelijk gebeurtenisvrije overleving en totale overleving (R-CHOP vergeleken met CHOP) minder dan 0,83 en 0,95 respectievelijk.
R-CHOP werd geassocieerd met verbeteringen in uitkomst voor patiënten met zowel een hoog als een laag risico volgens leeftijdaangepaste IPI.
Klinische laboratoriumbevindingen Bij 67 patiënten, die onderzocht werden op humaan antimuis-antilichaam (HAMA), werd geen reactie hierop waargenomen.
Bij 356 patiënten, die onderzocht werden op HACA, waren 1,1% (4 patiënten) positief.
Chronische lymfatische leukemie
In een open-label gerandomiseerde studie, werden in totaal 817 patiënten met CLL, niet eerder behandeld, gerandomiseerd naar FC chemotherapie (fludarabine 25mg/m2, cyclofosfamide 250 mg/m2, dag 1-3) elke 4 weken gedurende 6 cycli of MabThera in combinatie met FC (R-FC).
MabThera werd toegediend in een dosering van 375 mg/m2 tijdens de eerste cyclus een dag voorafgaand aan de chemotherapie.
De toegediende dosering was 500 mg/m2 op dag 1 van elke volgende behandelingscyclus.
In totaal werden 810 patiënten (403 R-FC, 407 FC) geanalyseerd op effectiviteit (Tabel 6).
Het primaire eindpunt van progressievrije overleving was 40 maanden mediaan in the R-FC groep en 32 maanden in de FC groep (p < 0,0001, log-rank test).
De analyse van de totale overleving geeft een verbetering weer ten gunste van de R-FC arm (p=0,0427, log- rank test), een langere follow-up is echter nodig om deze observatie te bevestigen.
Het voordeel gemeten als progressievrije overleving werd consistent gezien in de meeste geanalyseerde patiëntensubgroepen, naar gelang van ziekterisico op baseline.
52 Tabel 6
Eerstelijns behandeling van chronische lymfatische leukemie
Overzicht van
effectiviteitsresultaten van MabThera plus FC vs.
FC alleen (20,7 maanden
mediane observatie tijd)
Effectiviteitsparameter
Kaplan-Meier schatting van
Risico
mediane tijd tot FC (N = 407)
gebeurtenis (maanden) R-FC Log-rank (N=403) p-waarde
reductie
Progressievrije overleving (PFS)
32,2
39,8 < 0,0001
44%
Totale Overleving
NR
NR 0,0427
36%
Gebeurtenisvrije overleving
31,1
39,8
< 0,. 0001
45%
Response rate (CR, nPR, of PR)
72,7%
86,1%
< 0,0001
n.v.t..
CR rates
17,2%
36,0%
< 0,0001
n.v.t.
Responsduur * Ziektevrije overleving * * Tijd tot nieuwe behandeling
34,7 NR.
NR.
40,2 NR NR
0,0040 0,7882 0,0052
39% 7% 35%
Response rate and CR rates geanalyseerd met behulp van Chi-kwadraat Test. *: alleen van toepassing op patiënten die CR, nPR, PR bereiken; NR: niet bereikt; n.v.t.: niet van toepassing * *: alleen van toepassing op patiënten die CR bereiken
Progressievrije overleving volgens Binet stadium (ITT)
Progressievrije overleving (PFS)
Aantal patiënten
Hazard Ratio
p-waarde
(95% BI)
(Wald test,
FC
R-FC
niet aangepast)
Binet A
22
18
0,13 (0,03; 0,61)
0,0093
Binet B
257
259
0,45 (0,32; 0,63)
< 0,0001
Binet C
126
125
0,88 (0,58; 1,33)
0,5406
BI:
Betrouwbaarheidsinterval
Resultaten van andere ondersteunende studies waarin MabThera gebruikt werd in combinatie met chemotherapie regimes (waaronder CHOP, FCM, PC, PCM) voor de behandeling van CLL-patiënten hebben eveneens hoge totale response rates aangetoond met veelbelovende PFS rates zonder relevante verhoging van de toxiciteit van de behandeling.
Klinische ervaring bij reumatoïde artritis
De werkzaamheid en veiligheid van MabThera bij het verlichten van de symptomen van reumatoïde artritis werd aangetoond in drie gerandomiseerde, gecontroleerde dubbelblinde multicenter studies.
Studie 1 was een dubbelblind vergelijkend onderzoek onder 517 patiënten die een inadequate respons of intolerantie hadden ondervonden bij één of meer TNF-blokkerende therapieën.
Patiënten kwamen
53 in aanmerking als ze gedurende minstens 6 maanden ernstige actieve reumatoïde artritis hadden, gediagnosticeerd volgens de criteria van het American College of Rheumatology (ACR) en een “ swollen joint count” (SJC) (8 (66 joint count), een “ tender joint count” (TJC) (8 (68 joint count) en verhoogde CRP of ESR.
Het primaire eindpunt was het percentage patiënten dat een ACR20 respons bereikte in week 24.
Patiënten ontvingen twee intraveneuze infusies met 1000 mg MabThera, elk volgend op een intraveneuze infusie van 100 mg methylprednison en gescheiden door een interval van 15 dagen.
Alle patiënten ontvingen gelijktijdig orale methotrexaat (10-25 mg/week) en 60 mg orale prednison op dag 2-7 en 30 mg op dag 8-14 na de eerste infusie.
Patiënten werden na week 24 gevolgd voor het vaststellen van langetermijn eindpunten, waaronder de uitvoering van een radiografische bepaling na 56 weken.
Gedurende deze periode heeft 81% van de patiënten uit de oorspronkelijke placebogroep rituximab ontvangen tussen week 24 en week 56 volgens een open label extensiestudie.
Studie 2 was een gerandomiseerde, dubbelblinde, dubbel-dummy, gecontroleerde, 3 x 3 multi- factoriële studie die twee verschillende dosisniveau’ s van rituximab vergeleek gegeven met of zonder één van twee per infusie corticosteroïdtherapieën in combinatie met wekelijkse methotrexaat bij patiënten met actieve reumatoïde artritis die niet reageerden op behandeling met 1 tot 5 andere DMARDs.
Studie 3 was een dubbelblinde, dubbel-dummy, gecontroleerde studie ter evaluatie van rituximab monotherapie en rituximab in combinatie met ofwel cyclofosfamide of methotrexaat bij patiënten met actieve reumatoïde artritis die niet gereageerd hebben op één of meer voorafgaande behandelingen met DMARDs.
De vergelijkingsgroep in alle drie de studies was wekelijkse methotrexaat (10-25 mg per week).
Resultaten met betrekking tot ziekteactiviteit In alledrie de studies verhoogde rituximab 2 x 1000 mg significant het aandeel patiënten dat ten minste 20% verbetering in ACR score bereikte vergeleken met patiënten behandeld met alleen methotrexaat (Tabel 7).
Het effect van behandeling was vergelijkbaar in patiënten onafhankelijke van reumatoïd factor status, leeftijd, geslacht, lichaamsoppervlak, ras, aantal voorafgaande behandelingen of ziektestatus.
Klinisch en statistisch significante verbetering werd ook bemerkt bij alle individuele componenten van de ACR respons (aantallen gevoelige en opgezwollen gewrichten, algemene evaluatie van patiënt en arts, disability index scores (HAQ), pijnevaluatie en C-reactieve proteine (mg/dl).
Tabel 7
Cross-Study Vergelijking
van ACR Respons in week 24 (ITT populatie)
Studie 1
ACR Respons
Placebo+MTX Rituximab+MTX N= 201 N= 298
Studie 2
ACR20 ACR50 ACR70
36 (18%) 11 (5%) 3 (1%) N= 143
153 (51%) 1 80 (27%) 1 37 (12%) 1 N= 185
Studie 3 1
ACR20 ACR50 ACR70 ACR20 ACR50 ACR70
45 (31%) 19 (13%) 6 (4%) N= 40 15 (38%) 5 (13%) 2 (5%)
96 (52%) 2 61 (33%) 2 28 (15%) 2 N= 40 28 (70%) 3 17 (43%) 3 9 (23%) 3
p ≤ 0,0001; p ≤ 0,001; 3 p < 0,05 2
MTX - Methotrexaat
In studie 3 was de ACR20 respons in patiënten behandeld met alleen rituximab 65% vergeleken met 38% bij alleen methotrexaat (p=0,025).
54 Patiënten behandeld met rituximab hadden een significant grotere afname van disease activity score (DAS28) dan patiënten behandeld met alleen methotrexaat (gemiddelde verandering in DAS28 vanaf de basislijn – 1,9 versus respectievelijk – 0,4; p < 0,0001).
Er werd een goede tot matige EULAR (European League Against Rheumatism) respons bereikt door significant méér met rituximab behandelde patiënten dan door patiënten die alleen met methotrexaat behandeld waren (Tabel 9).
Radiografische respons In studie 1, uitgevoerd bij patiënten met een inadequate respons of een intolerantie voor een of meer TNF-blokkerende therapieën, is structurele gewrichtsschade radiografisch beoordeeld en uitgedrukt als verandering in gemodificeerde Totale Sharp Score en bijbehorende componenten, de Erosion Score en de Joint Space Narrowing Score.
Patiënten die aanvankelijk behandeld werden met rituximab/MTX vertoonden in 56 weken significant minder radiografische progressie dan patiënten die aanvankeljk behandeld waren met MTX monotherapie.
Van de patiënten die aanvankelijk alleen behandeld waren met MTX kreeg 81% rituximab toegediend òf als noodbehandeling tussen week 16-24 òf in de extensie studie, voor week 56.
Een groter aantal patiënten dat oorspronkelijk behandeld werd met rituximab/MTX behandeling had tevens geen erosieve progressie gedurende 56 weken (Tabel 8).
Tabel 8
Gemiddelde radiografische veranderingen gedurende 56 weken
in studie 1
Placebo+MTX
Rituximab +MTX 2 × 1g
Studie 1 Totale Sharp score
(n
= 184) 2,31
(n
= 273) 1,00
p=0,0046 Erosion Score
1,32
0,59
p=0,0114 Joint Space Narrowing Score
0,99
0,41
p=0,0006 Percentage patiënten dat geen erosieve
52%
61%
progressie vertoonde gedurende 56 weken
p=0,0494
Quality of life resultaten
Significante afname van de disability index (HAQ-DI), vermoeidheid (FACIT-F) (Tabel 9), en verbetering van zowel de fysieke als mentale gezondheidsdomeinen van het SF-36 werd waargenomen bij patiënten behandeld met rituximab vergeleken met patiënten behandeld met alleen methotrexaat (fysieke SF-36 5,8 vs.
0,9; mentale SF-36 4,7 versus respectievelijk 1,3; studie 1).
Tabel 9
Activiteit van de ziekte en Quality of Life resultaten in week 24 van studie 1
Week 24 repons:
Verandering vanaf de basislijn
Placebo+MTX1 N= 201 gemiddelde (SD)
Rituximab+MTX1 N= 298 gemiddelde (SD) switch
p-waarde
EULAR Goed/matig 2
22%
65%
HAQ FACIT-F3 1, 2
-0,1 (0,5) -0,5 (9,8)
3
-0,4 (0,6) -9,1 (11,3)
< 0,0001 < 0,0001
MTX Gezondheidsevaluatie vragenlijst (HAQ), Functionele evaluatie van therapie van chronische ziekte (FACIT-F)
In week 24 was in alledrie de studies het aandeel met rituximab behandelde patiënten dat een klinisch relevante verbetering in HAQ-DI (gedefinieerd als een individuele afname van totaalscore van > 0,25) hoger dan bij patiënten die alleen methotrexaat ontvingen.
55 Laboratorium evaluaties Een totaal van 96/1039 (9,2%) van de patiënten met reumatoïde artritis testte positief voor HACA in klinische studies na therapie met MabThera.
Het verschijnen van HACA hield geen verband met klinische verslechtering of met een verhoogd risico op reacties op volgende infusies bij deze patiënten.
De aanwezigheid van HACA zou geassocieerd kunnen worden met een verergering van de infusiereacties of allergische reacties na de tweede infusie van de vervolg kuren.
Daarnaast is bij een geval van HACA falen van B-cel depletie na toediening van verdere vervolgkuren waargenomen.
Bij 675 patiënten in klinische studies werden de volgende verschuivingen waargenomen in anti- nucleair antilichamen (ANA) status voor en na rituximab:
26% ANA negatief naar positief en 32% ANA positief naar negatief.
Er waren geen aanwijzingen voor ontstaan van nieuwe autoimmuunziektes.
Bij reumatoïd factor (RF) positieve patiënten werden duidelijke afnames waargenomen van reumatoïd factor concentraties na behandeling met rituximab in alledrie de studies (bereik 45-64%).
Hyperurikemie (graad ¾) trad op bij 143/950 (15%) van de patiënten, bij de meerderheid op dag 1 en/of 15 post-infusie.
Het hield geen verband met enige klinische symptomen, en geen van deze patiënten ontwikkelde bewijs van nierziekte.
Totale immunoglobulineconcentraties in plasma, totale aantallen lymfocyten en witte bloedcellen bleven over het algemeen binnen normale grenzen na behandeling met MabThera, met uitzondering van een voorbijgaande daling van aantallen witte bloedcellen tijdens de eerste vier weken na therapie.
Titers van IgG antigeenspecifiek antilichamen voor de bof, rode hond, waterpokken, tetanus toxoïd, influenza en streptococcus pneumococci bleven stabiel tijdens 24 weken na blootstelling aan MabThera van patiënten met reumatoïde artritis.
Therapie met meerdere vervolgkuren Na voltooiing van de dubbelblinde vergelijkende studieperiode van 24 weken werd patiënten toegestaan deel te nemen aan een open-label langetermijn-vervolgstudie.
Patiënten ontvingen vervolgkuren MabThera naar behoefte volgens de evaluatie van de ziekteactiviteit van de behandelend arts, ongeacht het aantal perifere B-lymfocyten.
Het doseerinterval tussen kuren was variabel, de meerderheid van de patiënten ontving vervolgtherapie 6-12 maanden na de voorgaande kuur.
Sommige patiënten hadden zelfs nog langere doseerintervallen nodig.
De respons op vervolgtherapie was ten minste van dezelfde orde van grootte als die volgend op de initiële behandelingskuur, zoals wordt aangegeven door de verandering van basislijn DAS28.
Gemiddelde verandering van DAS28 vanaf de oorspronkelijke basislijn: eerste kuur -2,18; tweede kuur -2,75.
5.2 Farmacokinetische eigenschappen
non-Hodgkin lymfoom
Gebaseerd op een populatie farmacokinetische analyse bij 298 NHL patiënten die één of meerdere infusies met rituximab monotherapie kregen of die rituximab in combinatie met CHOP therapie kregen (toegediende doseringen rituximab varieerden van 100 tot 500 mg/m2), zijn de kenmerkende populatieschattingen voor niet-specifieke klaring (CL1), specifieke klaring (CL2), die waarschijnlijk bijgedragen wordt door B-cellen of door de tumorlast, en het verdelingsvolume van het centrale compartiment (V1) respectievelijk 0,14 l/dag, 0,59 l/dag, en 2,7 l.
De geschatte mediane eind eliminatiehalfwaardetijd van rituximab was 22 dagen (variërend van 6,1 tot 52 dagen).
Bij 161 patiënten die 375 mg/m2 per intraveneuze infusie als 4 wekelijkse doseringen toegediend kregen, had het aantal CD19 positieve cellen en de grootte van de meetbare tumorlaesies bij aanvang een bijdrage aan een deel van de variabiliteit van de CL2 van rituximab.Patiënten met meer CD19-positieve cellen of met grotere tumorlaesies hadden een hogere CL2.
Echter, na correctie voor het aantal CD19- positieve cellen en tumorlaesie restte er nog een grote component aan interindividuele variabiliteit voor CL2.
V1 varieerde per lichaamsoppervlak (Body Surface Area, BSA) en CHOP therapie.
Deze variabiliteit in V1 (27,1% en 19,0%) veroorzaakt door respectievelijk de reikwijdte in de BSA (1,53 tot 2,32 m2) en gelijktijdige behandeling met CHOP, was erg klein.
Leeftijd, geslacht, ras en WHO
56 performance status hadden geen effect op de farmacokinetiek van rituximab.
Deze analyse suggereert dat aanpassing van de dosering van rituximab op een van de onderzochte co-varianten naar verwachting geen zinvolle afname van de farmacokinetische variabiliteit van rituximab zal veroorzaken.
Rituximab, toegediend per intraveneuze infusie in een dosering van 375 mg/m2 met wekelijkse intervallen voor 4 doseringen bij 203 rituximab naïeve patiënten met NHL, leverde een gemiddelde Cmax na de vierde infusie op van 486 µg/ml (variërend van 77,5 tot 996,6 µg/ml).
Rituximab was waarneembaar in het serum van patiënten 3-6 maanden na het afronden van de laatste behandeling.
Na toediening van rituximab in een dosering van 375 mg/m2 per intraveneuze infusie met wekelijkse intervallen voor 8 doseringen bij 37 patiënten met NHL, nam de gemiddelde Cmax toe met iedere achtereenvolgende infusie, tot een gemiddelde van 243 µg/ml (variërend van 16-582 µg/ml) na de eerste infusie tot 550 µg/ml (variërend van 171-1177 µg/ml) na de achtste infusie.
Het farmacokinetisch profiel van rituximab toegediend als 6 infusies van 375 mg/m2 in combinatie met 6 kuren CHOP chemotherapie was gelijk aan het profiel dat waargenomen werd voor MabThera monotherapie.
Reumatoïde artritis
Na twee intraveneuze infusies met rituximab met een dosis van 1000 mg, twee weken uit elkaar, was de gemiddelde terminale halfwaardetijd 20,8 dagen (bereik 8,58 tot 35,9 dagen), de gemiddelde systemische klaring was 0,23 l/dag (bereik 0,091 tot 0,67 l/dag), en het gemiddelde steady-state verdelingsvolume was 4,6 l (bereik 1,7 tot 7,51 l).
Populatie-farmacokinetische analyse van dezelfde data leverden vergelijkbare gemiddelde waardes voor systemische klaring en halfwaardetijd, 0,26 l/dag en 20,4 dagen respectievelijk.
Populatie-farmacokinetische analyse onthulde dat BSA en geslacht de meest significante covarianten waren om interindividuele variabiliteit van farmacokinetische parameters te verklaren.
Na correctie voor BSA hadden mannelijke proefpersonen een groter distributievolumen en een snellere klaring van vrouwelijke proefpersonen.
De geslachtgerelateerde verschillen in farmacokinetiek worden niet als klinisch relevant beschouwd en een aanpassing van de dosis is niet nodig.
Na intraveneuze toediening van 500 en 1000 mg doses van rituximab in twee gevallen, twee weken uit elkaar, waren gemiddelde Cmax waardes 183 μ g/ml (bereik 81,8 tot 279 μ g/ml) en 370 μ g/ml (212 tot 637 μ g/ml), en gemiddelde halfwaardetijden waren 17,9 dagen (bereik 12,3 tot 31,3 dagen) en 19,7 dagen (bereik 12,3 tot 34,6 dagen), respectievelijk.
Er zijn geen farmacokinetische gegevens beschikbaar voor patiënten met lever- of nierbeschadiging.
Er zijn geen farmacokinetische gegevens beschikbaar voor patiënten die meerdere behandelingskuren ontvingen.
De farmacokinetische parameters in de populatie die inadequaat reageerde op anti-TNF, die hetzelfde doseringsschema volgde (2 x 1000 mg, intraveneus, twee weken uit elkaar), waren vergelijkbaar, met een gemiddelde maximale serumconcentratie van 369 μ g/ml en een gemiddelde terminale halfwaardetijd van 19,2 dagen.
5.3 Gegevens uit het preklinisch veiligheidsonderzoek
Het is aangetoond dat rituximab zeer specifiek is voor het CD20-antigeen op B-cellen.
Toxiciteitsstudies bij de Cynomolgusaap hebben geen andere effecten aangetoond dan de te verwachten farmacologische vermindering van B-cellen in het perifere bloed en de lymfoïde weefsels.
In cynomolgusapen zijn ontwikkelingstoxiciteitsstudies uitgevoerd met doseringen tot 100 mg/kg (behandeling op incubatiedagen 20-50) en onthulden geen bewijs van toxiciteit voor de foetus dat toe te schrijven was aan rituximab.
Echter, dosis-afhankelijke farmacologische depletie van B-cellen werd waargenomen in de lymfoïde organen van de foetusen, die postnataal aanhield en begeleid werd door een afname van het IgG-gehalte in de aangedane pasgeboren dieren.
B-cel aantallen werden binnen 6 maanden na de geboorte weer normaal in deze dieren en brachten de reactie op immunisatie niet in gevaar.
Er zijn geen lange termijn dierstudies uitgevoerd om de potentiële carcinogeniteit van rituximab vast te stellen of om de effecten op de fertiliteit te bepalen bij mannelijke en vrouwelijke dieren.
57 Standaardtesten om de mutageniteit te onderzoeken zijn niet uitgevoerd omdat zulke testen niet relevant zijn voor dit molecuul.
Echter, gezien de aard van het molecuul is het niet waarschijnlijk dat rituximab potentieel mutageen is.
6.
FARMACEUTISCHE GEGEVENS
6.1 Lijst van hulpstoffen
Natriumcitraat Polysorbaat 80 Natriumchloride Natriumhydroxide Zoutzuur Water voor injecties
6.2 Gevallen van onverenigbaarheid
Er zijn geen onverenigbaarheden waargenomen tussen MabThera en polyvinylchloride of polyethyleen zakken of infusiesets.
6.3 Houdbaarheid
30 maanden
De bereide infusieoplossing van MabThera is fysisch en chemisch stabiel gedurende 24 uur bij 2 ° C- 8 ° C en vervolgens 12 uur bij kamertemperatuur.
Uit microbiologisch oogpunt dient de bereide infusieoplossing onmiddellijk gebruikt te worden.
Indien de oplossing niet onmiddellijk gebruikt wordt, zijn de bewaartijden tijdens gebruik en omstandigheden voorafgaand aan gebruik de verantwoordelijkheid van de gebruiker en zijn gewoonlijk niet langer dan 24 uur bij 2 ° C - 8 ° C, tenzij verdunning heeft plaats gevonden onder gecontroleerde en gevalideerde aseptische omstandigheden.
6.4 Speciale voorzorgsmaatregelen bij bewaren
Bewaar in de koelkast (2 ° C-8 ° C).
Bewaar de injectieflacons in de buitenverpakking ter bescherming tegen licht.
Voor de bewaarcondities van het verdunde geneesmiddel, zie rubriek 6.3
6.5 Aard en inhoud van de verpakking
Een helder type I glazen injectieflacon met butyl rubber stopper met 500 mg rituximab in 50 ml.
Verpakkingen met 1 injectieflacon.
6.6 Speciale voorzorgsmaatregelen voor het verwijderen
MabThera is beschikbaar in steriele, niet pyrogene injectieflacons voor eenmalig gebruik zonder conserveermiddel.
Neem aseptisch de benodigde hoeveelheid MabThera en verdun het tot de berekende concentratie van 1 tot 4 mg/ml in een infusiezak met steriele, pyrogeenvrije natriumchloride 9 mg/ml (0,9%) oplossing voor injectie of 5% D-glucose in water.
Om de oplossing te mengen: keer de zak voorzichtig om ter voorkoming van schuimvorming De nodige voorzorg moet in acht worden genomen om de steriliteit van de oplossing te waarborgen.
Omdat het geneesmiddel geen enkel antimicrobieel conserveermiddel of bacteriostatisch middelen bevat, moet een aseptische techniek in acht worden genomen.
Parenterale geneesmiddelen dienen visueel geïnspecteerd te worden op deeltjes en verkleuring vóór de toediening.
58 Alle ongebruikte producten en afvalstoffen dienen vernietigd te worden overeenkomstig lokale voorschriften.
7.
HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Roche Registration Limited 6 Falcon Way Shire Park Welwyn Garden City AL7 1TW Verenigd Koninkrijk
8.
NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/98/067/002
9.
DATUM VAN EERSTE VERLENING VAN DE VERGUNNING/HERNIEUWING VAN DE VERGUNNING
Datum van eerste vergunning:
2 juni 1998 Datum van laatste hernieuwing:
20 mei 2008
10.
DATUM VAN HERZIENING VAN DE TEKST
Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van de EMEA (European Medicines Agency) http://www.emea.europa.eu /
59 BIJLAGE II
A.
FABRIKANTEN VAN HET BIOLOGISCH WERKZAME BESTANDDEEL EN HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR DE VERVAARDIGING VERANTWOORDELIJK VOOR VRIJGIFTE
B.
VOORWAARDEN VERBONDEN AAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
60 A.
FABRIKANTEN VAN HET BIOLOGISCH WERKZAME BESTANDDEEL EN HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR DE VERVAARDIGING VERANTWOORDELIJK VOOR VRIJGIFTE
Namen en adressen van de fabrikanten van het biologisch werkzame bestanddeel
Genentech, Inc.
1 DNA Way South San Francisco, CA 94080-4990 USA
Genentech Inc.
1000 New Horizons Way Vacaville, CA 95688 USA
Lonza Biologics, PLC Pease International Tradeport 101 International Drive Portsmouth, NH 03801 USA
Naam en adres van de fabrikant verantwoordelijk voor vrijgifte
Roche Pharma AG Emil-Barell-Str.
1 D-79639, Grenzach-Wyhlen Duitsland
B.
VOORWAARDEN VERBONDEN AAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
• VOORWAARDEN OF BEPERKINGEN OPGELEGD AAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN TEN AANZIEN VAN DE AFLEVERING EN HET GEBRUIK
Aan beperkt medisch recept onderworpen geneesmiddel (Zie bijlage I: samenvatting van de productkenmerken, rubriek 4.2).
• VOORWAARDEN OF BEPERKINGEN OPGELEGD MET BETREKKING TOT EEN VEILIG EN DOELTREFFEND GEBRUIK VAN HET GENEESMIDDEL
Niet van toepassing
• ANDERE VOORWAARDEN
De houder van de vergunning voor het in de handel brengen zal jaarlijkse PSURs blijven indienen tenzij door de CHMP anders wordt besloten.
Risk Management Plan
De houder van de vergunning voor het in de handel brengen verplicht zich tot het uitvoeren van studies en additionele activiteiten met betrekking tot de farmacovigilantie, zoals vastgelegd in het Pharmacovigilance Plan in versie 2.0 van het Risk Management Plan (RMP) in Module 1.8.2 van de aanvraag voor handelsvergunning, en in alle daarop volgende updates van het RMP die zijn goedgekeurd door de CHMP.
61 Volgens de CHMP "Guideline on Risk Management Systems for medicinal products for human use", dient een vernieuwde versie van het RMP gelijktijdig met het volgende Periodic Safety Update Report (PSUR) te worden ingediend.
Daarnaast dient een vernieuwde RMP te worden ingediend: • Als nieuwe informatie is ontvangen die mogelijk van invloed kan zijn op het huidige "Safety Specification Pharmacovigilance Plan" of op activiteiten voor risicominimalisatie. • Binnen 60 dagen na het bereiken van een belangrijke (farmacovigilantie of risicominimalisatie) mijlpaal. • Op verzoek van de EMEA.
62 BIJLAGE III
ETIKETTERING EN BIJSLUITER
63 A.
ETIKETTERING
64 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD
BUITENVERPAKKING
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
MabThera 100 mg concentraat voor oplossing voor infusie
Rituximab 100 mg / 10 ml
2.
GEHALTE AAN WERKZAME BESTANDDELEN
1 injectieflacon bevat 10 mg/ml rituximab.
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Natriumcitraat, polysorbaat 80, natriumchloride, natriumhydroxide, zoutzuur, water voor injecties.
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
Concentraat voor oplossing voor infusie 2 injectieflacons met 10 ml
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)
Voor intraveneus gebruik na verdunning Voor gebruik de bijsluiter lezen
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Houd het geneesmiddel buiten het bereik en het zicht van kinderen
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG
8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP
9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
Bewaren in de koelkast.
Bewaar de injectieflacon in de buitenverpakking ter bescherming tegen licht
65 10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Roche Registration Limited 6 Falcon Way Shire Park Welwyn Garden City AL7 1TW Verenigd Koninkrijk
12.
NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/98/067/001
13.
PARTIJNUMMER
Charge
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING
Geneesmiddel op medisch voorschrift
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
16.
INFORMATIE IN BRAILLE
Rechtvaardiging voor uitzondering van braille is aanvaardbaar
66 GEGEVENS DIE TEN MINSTE OP PRIMAIRE KLEINVERPAKKINGEN MOETEN WORDEN VERMELD
ETIKET INJECTIEFLACON
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL EN DE TOEDIENINGWEG(EN)
MabThera 100 mg concentraat voor oplossing voor infusie
Rituximab
100 mg / 10 ml
IV
2.
WIJZE VAN TOEDIENING
Voor intraveneus gebruik na verdunning
3.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP
4.
PARTIJNUMMER
Charge
5.
INHOUD UITGEDRUKT IN GEWICHT, VOLUME OF EENHEID
Injectieflacon met 10 ml (10 mg/ml)
6.
OVERIGE
67 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD
BUITENVERPAKKING
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
MabThera 500 mg concentraat voor oplossing voor infusie
Rituximab 500 mg / 50 ml
2.
GEHALTE AAN WERKZAME BESTANDDELEN
1 injectieflacon bevat 10 mg/ml rituximab.
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Natriumcitraat, polysorbaat 80, natriumchloride, natriumhydroxide, zoutzuur, water voor injecties.
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
Concentraat voor oplossing voor infusie 1 injectieflacon met 50 ml
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)
Voor intraveneus gebruik na verdunning Voor gebruik de bijsluiter lezen
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Houd het geneesmiddel buiten het bereik en het zicht van kinderen
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG
8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP
9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
Bewaren in de koelkast.
Bewaar de injectieflacon in de buitenverpakking ter bescherming tegen licht
68 10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Roche Registration Limited 6 Falcon Way Shire Park Welwyn Garden City AL7 1TW Verenigd Koninkrijk
12.
NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/98/067/002
13.
PARTIJNUMMER
Charge
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING
Geneesmiddel op medisch voorschrift
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
16.
INFORMATIE IN BRAILLE
Rechtvaardiging voor uitzondering van braille is aanvaardbaar
69 GEGEVENS DIE TEN MINSTE OP PRIMAIRE KLEINVERPAKKINGEN MOETEN WORDEN VERMELD
ETIKET INJECTIEFLACON
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL EN DE TOEDIENINGWEG(EN)
MabThera 500 mg concentraat voor oplossing voor infusie
Rituximab
500 mg / 50 ml
IV
2.
WIJZE VAN TOEDIENING
Voor intraveneus gebruik na verdunning
3.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP
4.
PARTIJNUMMER
Charge
5.
INHOUD UITGEDRUKT IN GEWICHT, VOLUME OF EENHEID
Injectieflacon met 50 ml (10 mg/ml)
6.
OVERIGE
70 PATIËNT WAARSCHUWINGSKAART TEKST VOOR REUMATOÏDE ARTRITIS
MABTHERA bij RA Patiënt Waarschuwingskaart
Data van MABTHERA Behandeling:
Start:
Deze waarschuwingskaart bevat belangrijke ____________________ veiligheidsinformatie waarvan u op de hoogte moet zijn voordat u MABTHERA krijgt en
Meest recent:
tijdens de behandeling met MABTHERA
____________________
•
Laat deze kaart aan alle artsen zien die betrokken zijn bij uw behandeling, niet alleen aan uw
• Zie de MABTHERA bijsluiter voor meer informatie.
voorschrijvende arts.
Infecties
• Zorg ervoor dat u bij alle bezoeken aan een arts een lijst bij u heeft van alle andere geneesmiddelen die u gebruikt.
Naam
van de patiënt: ____________________
MABTHERA
kan het risico op infecties verhogen.
Naam van de art: ____________________ Telefoonnummer van de arts: ____________________
Voor uw behandeling met MABTHERA
•
OMDAT IMMUNOSUPPRESSIE DOOR
•
U mag niet met MABTHERA worden behandeld als u een actieve infectie heeft, of een ernstige aandoening aan uw immuunsysteem.
MABTHERA, EEN AANTAL MAANDEN KAN AANHOUDEN, KUNNEN OOK NADAT U GESTOPT BENT MET DE BEHANDELING BIJWERKINGEN OPTREDEN.
HOUD DEZE
•
VERTEL HET UW ARTS ALS U ANDERE GENEESMIDDELEN GEBRUIKT OF KORT GELEDEN HEEFT GEBRUIKT DIE UW IMMUUNSYSTEEM MOGELIJK KUNNEN BEÏNVLOEDEN, ZOALS CHEMOTHERAPIE OF IMMUNOSUPPRESIEVE MIDDELEN.
KAART DAAROM BIJ U GEDURENDE 24 MAANDEN NA DE LAATSTE TOEDIENING VAN MABTHERA.
Tijdens of na behandeling met MABTHERA Als u symptomen krijgt van een infectie, zoals koorts, aanhoudende hoest, gewichtsverlies, of lusteloosheid, zoek dan onmiddellijk medische hulp.
Zeer zelden kregen enkele patiënten die werden behandeld met MabThera, een ernstige herseninfectie, die Progressieve Multifocale Leukoencefalopathie (PML) wordt genoemd, die fataal werd.
Symptomen van PML zijn geheugenverlies, moeite met nadenken, moeite met lopen en/of verlies van gezichtsvermogen.
U dient het uw arts onmiddelijk te vertellen als u een van bovenstaande bijwerkingen ervaart.
71 B.
BIJSLUITER
72 BIJSLUITER:
INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER
MabThera 100 mg concentraat voor oplossing voor infusie rituximab
Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel.
- Bewaar deze bijsluiter.
Het kan nodig zijn om deze nogmaals te lezen.
- Heeft u nog vragen, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
- Dit geneesmiddel is aan u persoonlijk voorgeschreven.
Geef dit geneesmiddel niet door aan
anderen.
Dit geneesmiddel kan schadelijk voor hen zijn, zelfs als de verschijnselen dezelfde zijn als waarvoor u het geneesmiddel heeft gekregen.
- Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of als er bij u een bijwerking optreedt die niet
in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
In deze bijsluiter:
1.
Wat is MabThera en waarvoor wordt het gebruikt 2.
Wat u moet weten voordat u MabThera gebruikt 3.
Hoe wordt MabThera gebruikt 4.
Mogelijke bijwerkingen 5.
Hoe bewaart u MabThera 6.
Aanvullende informatie
1.
WAT IS MABTHERA EN WAARVOOR WORDT HET GEBRUIKT
MabThera bevat een antilichaam (rituximab) dit is een soort eiwit.
Rituximab bindt aan het oppervlak van een type witte bloedcel, de B lymfocyt.
Wanneer rituximab aan het oppervlak van deze cel bindt, zorgt het ervoor dat deze cel afsterft.
MabThera kan gebruikt worden voor de behandeling van twee verschillende aandoeningen.
Uw arts kan MabThera voorschrijven voor de behandeling van:
a) Non-Hodgkin lymfoom Non-Hodgkin lymfoom is een ziekte van het lymfatisch stelsel.
B lymfocyten zijn betrokken bij het veroorzaken van sommige symptomen die u kan hebben.
MabThera kan alleen gebruikt worden, of met andere geneesmiddelen die uw arts u voor zou kunnen schrijven om uw ziekteverschijnselen te verminderen.
MabThera kan gebruikt worden als een doorlopende behandeling (onderhoudstherapie) gedurende 2 jaar voor patiënten die goed op inductiebehandeling gereageerd hebben.
b) Chronische lymfatische leukemie Chronische lymfatische leukemie (CLL) is de meest voorkomende vorm van leukemie bij volwassenen.
CLL beïnvloedt een bepaalde lymfocyt, de B cel, die ontstaat in het beenmerg en zich ontwikkelt in de lymfeklieren.
Patiënten met CLL hebben te veel afwijkende lymfocyten, die zich voornamelijk opstapelen in het beenmerg en in het bloed.
Het toenemend aantal van deze afwijkende B-lymfocyten, veroorzaakt de symptomen die u mogelijk kan hebben.
MabThera in combinatie met chemotheraptie vernietigt deze cellen die uiteindelijk door middel van biologische processen uit het lichaam worden verwijderd.
c) Reumatoïde artritis MabThera wordt gebruikt bij de behandeling van reumatoïde artritis.
Reumatoïde artritis is een ziekte van de gewrichten.
B lymfocyten zijn betrokken bij het veroorzaken van sommige symptomen die u kan hebben.
MabThera wordt gebruikt om reumatoïde artritis te behandelen bij mensen die al andere geneesmiddelen geprobeerd hebben, maar die ofwel niet meer werken of die niet goed genoeg gewerkt hebben.
MabThera wordt meestal gebruikt in combinatie met een ander geneesmiddel dat methotrexaat heet.
73 2.
WAT U MOET WETEN VOORDAT U MABTHERA GEBRUIKT
Gebruik MabThera niet
- als u allergisch bent voor rituximab, of voor andere eiwitten, of voor een van de andere
bestanddelen in de oplossing.
- als u een actieve infectie heeft
Als u hierover twijfelt, vraag dan uw arts.
Uw arts zal u hier dan verder over informeren.
Vertel uw arts voor uw behandeling met MabThera
- als u denkt dat u nu een hepatitis infectie heeft of die in het verleden gehad heeft.
In enkele
gevallen kunnen patiënten die hepatitis B hebben gehad mogelijk een opleving van hepatitis krijgen, hetgeen in zeer zeldzame gevallen fataal kan zijn.
Patiënten met een voorgeschiedenis van Hepatitis B-infectie zullen nauwgezet gecontroleerd worden door hun arts op signalen van actieve hepatitis B.
- als u behandeld wordt voor hoge bloeddruk.
Het is mogelijk dat u gevraagd wordt om 12 uur
voorafgaand aan de infusie van MabThera uw geneesmiddelen niet in te nemen.
Sommige patiënten hebben een daling van hun bloeddruk gedurende de infusie.
- als u ooit een hartaandoening gehad heeft (zoals angina, hartritmestoornissen of hartfalen) of in
het verleden ademhalingsmoeilijkheden gehad heeft.
Uw arts zal mogelijk speciale voorzorgsmaatregelen treffen gedurende uw behandeling met MabThera (in elk van de bovenstaande gevallen).
Wees extra voorzichtig met MabThera
- vertel het uw arts als u andere geneesmiddelen gebruikt of kort geleden heeft gebruikt die uw
immuunsysteem mogelijk kunnen beïnvloeden, zoals chemotherapie of immunosuppresieve middelen.
Als u reumatoïde artritis heeft vertel dan ook aan uw arts
- als u een infectie heeft, zelfs als het een milde infectie is zoals een verkoudheid.
De cellen die
door MabThera getroffen worden, helpen u te beschermen tegen infecties.
U zal moeten wachten totdat de infectie voorbij is voordat u MabThera toegediend krijgt.
Vertel uw arts ook als u veel infecties heeft gehad in het verleden of lijdt aan ernstige infecties
- als u denkt dat u binnenkort vaccinaties nodig heeft, inclusief vaccinaties die nodig zijn om naar
andere landen te reizen.
Sommige vaccinaties moeten niet tegelijkertijd met MabThera gegeven worden, of niet in de maanden nadat u MabThera toegediend gekregen heeft.
Uw arts zal controleren of u vaccinaties nodig heeft voordat u MabThera toegediend krijgt.
Op dit moment is er weinig informatie over het gebruik van MabThera bij kinderen en adolescenten.
Als u jonger bent dan 18 jaar dan moet u of uw ouder/verzorger aan uw arts vragen of MabThera voor u geschikt is.
Gebruik in combinatie met andere geneesmiddelen Voordat u met de behandeling begint, moet uw arts weten of u andere geneesmiddelen gebruikt (inclusief middelen die u heeft gekocht bij een drogist of supermarkt).
Dit is zeer belangrijk, omdat door het gelijktijdig gebruik van meer dan één geneesmiddel de werking van deze geneesmiddelen versterkt of verzwakt kan worden.
MabThera mag niet samen met andere middelen gebruikt worden tenzij uw arts hiervoor toestemming heeft gegeven.
Zwangerschap en borstvoeding Vertel het uw arts als u zwanger bent, als u denkt dat u zwanger bent of van plan bent zwanger te worden.
Dit omdat MabThera een antilichaam is en de placenta kan passeren en invloed kan hebben op uw baby.
Als u een vrouw bent in de vruchtbare leeftijd, moet u een doeltreffende methode van anticonceptie toepassen tijdens en tot 12 maanden na de behandeling met MabThera.
74 Het is mogelijk dat MabThera in de moedermelk komt en daarom dient u geen borstvoeding te geven tijdens de behandeling met MabThera.
Rijvaardigheid en het bedienen van machines Het is niet bekend of MabThera invloed heeft op de rijvaardigheid of het vermogen om machines te bedienen.
3.
HOE WORDT MABTHERA GEBRUIKT
MabThera is een infusie die direct in uw aderen toegediend wordt.
U zal geobserveerd worden door een bevoegde verpleegkundige gedurende de toediening van MabThera in geval u bijwerkingen krijgt tijdens de infusie.
Voordat u de infusie toegediend krijgt, zult u geneesmiddelen krijgen om mogelijke reacties op MabThera te voorkomen of te verminderen.
a) als u behandeld wordt voor non-Hodgkin lymfoom Als u behandeld wordt met alleen MabThera dan krijgt u uw infusies met wekelijkse intervallen, in totaal vier infusies (dag 1, 8, 15 en 22), zodat een behandelingskuur gewoonlijk 22 dagen duurt.
Herhaalde behandelingskuren met MabThera zijn mogelijk.
Als u behandeld wordt met MabThera in combinatie met andere geneesmiddelen, dan krijgt u de infusie met MabThera op dezelfde dag toegediend als de andere geneesmiddelen, die gewoonlijk 8 keer toegediend worden met intervallen van 3 weken.
Als u goed gereageerd heeft op de behandeling en verder behandeld wordt met MabThera als continue (onderhouds-) behandeling, dan zult u gedurende 2 jaar iedere 3 maanden een infusie met MabThera ontvangen.
Het is mogelijk dat uw arts het aantal infusies wijzigt, afhankelijk van uw ziekte.
b) als u behandeld wordt voor chronische lymfatische leukemie Wanneer u behandeld wordt met MabThera in combinatie met chemotherapie dan ontvangt u MabThera infusies op dag 0 van cyclus 1, dan dag 1 van elke cyclus gedurende 6 cycli in totaal.
Elke cyclus duurt 28 dagen.
De chemotherapie dient na de MabThera infusie gegeven te worden.
Uw arts bepaalt of u gelijktijdig ondersteunende therapie dient te krijgen.
c) als u behandeld wordt voor reumatoïde artritis Elke behandelingskuur bestaat uit twee aparte infusies die ten minste twee weken van elkaar worden gegeven.
Vervolg behandelingskuren met MabThera zijn mogelijk.
Afhankelijk van de symptomen van uw ziekte beslist uw arts wanneer u weer MabThera toegediend moet krijgen.
Dit kan na enkele maanden zijn.
4.
MOGELIJKE BIJWERKINGEN
Zoals alle geneesmiddelen kan MabThera bijwerkingen veroorzaken, hoewel niet iedereen ze krijgt.De meeste bijwerkingen zijn van milde tot matige aard, maar enkele kunnen ernstig zijn en behandeling vereisen.
Zelden zijn sommige van deze reacties fataal geweest.
Infusiereacties Tijdens of in de eerste 2 uur na de eerste infusie kunnen koorts, rillingen en beven ontstaan.
Sommige patiënten krijgen, minder frequent, last van blaren op de huid en jeuk, misselijkheid, vermoeidheid, hoofdpijn, ademhalingsmoeilijkheden, zwelling van de tong en in de keel, jeukende neus of loopneus, braken, opvliegers of een onregelmatige hartslag.
Als u een hartaandoening of angina heeft, dan kunnen deze reacties verergeren.
Vertel het direct aan diegene die u de infusie geeft als u een van deze symptomen krijgt, omdat het nodig zou kunnen zijn om de infusie te vertragen of tijdelijk te onderbreken.
Het kan nodig zijn dat u behandeld moet worden met een antihistaminicum of paracetamol.
Wanneer de symptomen verdwijnen of verbeteren kan de infusie hervat worden.
Het is minder waarschijnlijk dat deze reacties optreden na de tweede infusie.
75 Infecties Vertel het uw arts na uw behandeling met MabThera als u symptomen krijgt van een infectie, zoals bijvoorbeeld koorts, hoest, pijn in de keel, brandende pijn tijdens het urineren, of wanneer u zich zwak of niet lekker gaat voelen.
Het kan voorkomen dat u gemakkelijker infecties krijgt na behandeling met MabThera.
Dit is vaak een verkoudheid, maar ook longontsteking of urineweginfecties zijn voorgekomen.
Zeer zelden kregen enkele patiënten die MabThera gebruiken een ernstige herseninfectie die dodelijk was.
Breng uw arts onmiddellijk op de hoogte als u last heeft vam geheugenverlies, moeite met nadenken, moeite met lopen of als uw gezichtsvermogen minder wordt.
Andere reacties a) als u behandeld wordt voor non-Hodgkin lymfoom of chronische lymfatische leukemie De zeer vaak gemelde bijwerkingen van MabThera (gemeld door meer dan 1 van de 10 zijn: • infecties zoals pneumonie (bacterieel) en herpes (viraal) of ontsteking van de luchtwegen (bronchitis) • laag aantal witte bloedcellen, met of zonder koorts • allergische reacties na infusie • misselijkheid • huiduitslag, jeuk, kale plekken op de schedel, koorts, rillingen, lichamelijke zwakte, hoofdpijn • verminderde immuniteit (afname van IgG waarden)
Vaak voorkomende bijwerkingen (gemeld door meer dan 1 van de 100 patiënten) zijn: • Infecties zoals sepsis en pneumonie (bacterieel), herpes (viraal) of candidaal (schimmel), luchtweginfectie en infectie van de bijholtes, of andere algemene infecties van onbekende oorzaak. • Laag aantal rode bloedcellen., laag aantal bloedplaatjes, verlaagd aantal rode en witte bloedcellen en bloedplaatjes • Allergische reacties (overgevoeligheidsreacties) • Hoge bloedsuiker spiegels, gewichtsverlies, vochtophoping in het gezicht en lichaam, verhoogde bloedspiegels van het enzym (LDH), laag calciumgehalte • Vreemd gevoel van de huid zoals een verdoofd gevoel, tintelingen, prikkelingen, brandend gevoel, een kruipende sensatie van de huid, een verminderd gevoel.Onrustig gevoel, moeilijk in slaap kunnen vallen, rood worden van het gezicht en het ontstaan van blauwe plekken als gevolg van vaatverwijding, duizeligheid, opwinding. • Een toegenomen traanproductie, secretie en afscheidingstoornissen ontsteking van het oog (conjunctivitis) • Rinkelende geluiden in het oor, oorpijn • Hartaandoeningen (hartinfarct, onregelmatige hartritme, uitzonderlijk snel hartritme) • Verhoogde of verlaagde bloeddruk, een daling van de bloeddruk vanuit een rechtopstaande positie • Ontsteking, irritatie en/of benauwd gevoel van de longen, keel en/of bijholtes, kortademigheid, te weinig zuurstof die de organen van het lichaam bereikt, hoesten • Braken, diarree, buikpijn, irritatie en/of ulceraties van de keel en mond, moeilijk kunnen slikken, verstopping, gestoorde spijsvertering,.
Verandering in eetpatroon: verminderde hoeveelheid voedsel die wordt gegeten en daardoor een gevaarlijk gewichtsverlies. • Huidaandoeningen, brandend gevoel van de huid, jeuk, toegenomen zweten, nachtelijk zweten. • Skeletspierstelselaandoeningen, voortdurend verhoogde basisspanning van de spieren, pijn, gewrichtspijn, spierpijn, rug- en nekpijn. • Algemene aandoeningen, tumorpijn, zichtbaar rood worden in het gezicht en op andere plaatsen van de huid, algemeen ongmakkelijk gevoel, griep, vermoeidhied, trillen, multi-orgaan falen
76 Soms voorkomende bijwerkingen van MabThera (gemeld door meer dan 1 op de 1000 patiënten) zijn: • stollingsstoornissen, daling in de aanmaak van bloedcellen, autoimmuun vermindering van rode bloedcellen, gezwollen/vergrote lymfeklieren • neerslachtige stemming en verminderde interesse of plezier in normale activiteiten, nervositeit • smaakstoornis • hartaandoeningen (hartaanval, afwijkende snel hartkloppen, verminderde snelheid van hartkloppen, onregelmatige hartritme, pijn op de borst) • ontsteking, irritatie en/of benauwdheid van de longen, astma, kortademigheid • vergroting van de buikholte • pijn op de infusieplaats
b) als u behandeld wordt voor reumatoïde artritis Enkele andere minder frequente bijwerkingen kunnen optreden waaronder: buikpijn, rugpijn, pijn op de borst, spier- of gewrichtspijn, pijn op de plek van de infusie (waar de infusie in uw ader gaat), zich niet lekker voelen, bloeddrukveranderingen, veranderingen in de hartslag, diarree, indigestie, kramp, duizeligheid, tintelingen of doof gevoel, angst, nervositeit, hoest, waterige of rode ogen, jeukende neus/loopneus, zweten, bijholte-ontsteking.
Bij enkele patiënten ontstaan veranderingen in de bloedtesten waaronder een daling van het aantal rode bloedcellen, witte bloedcellen of beide.
Als u MabThera in combinatie met andere geneesmiddelen krijgt, kunnen sommige van de bijwerkingen die bij u optreden het gevolg zijn van de andere geneesmiddelen.
Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of in geval er bij u een bijwerking optreedt die niet in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
5.
HOE BEWAART U MABTHERA
Houd buiten het bereik en het zicht van kinderen.
Gebruik MabThera niet meer na de vervaldatum die staat vermeld op de doos na EXP.
De vervaldatum verwijst naar de laatste dag van die maand.
Bewaren in de koelkast (2 – 8 ° C).
Bewaar de injectieflacon in de buitenverpakking ter bescherming tegen licht.
Geneesmiddelen dienen niet weggegooid te worden via het afvalwater of met huishoudelijk afval.
Vraag uw apotheker wat u met medicijnen moet doen die niet meer nodig zijn.
Deze maatregelen zullen helpen bij de bescherming van het milieu.
6.
AANVULLENDE INFORMATIE
Wat bevat MabThera
- De werkzame stof van MabThera is rituximab.
De injectieflacon bevat 100 mg rituximab (10
mg/ml).
- De overige ingrediënten zijn natriumcitraat, polysorbaat 80, natriumchloride, natriumhydroxide,
zoutzuur en water voor injecties.
Hoe ziet MabThera er uit en wat is de inhoud van de verpakking
MabThera is een heldere, kleurloze oplossing en wordt geleverd als een concentraat voor oplossing voor infusie.
Injectieflacons van 10 ml zijn beschikbaar in een verpakking met 2 injectieflacons
77 Registratiehouder en fabrikant
Roche Registration Limited 6 Falcon Way Shire Park Welwyn Garden City AL7 1TW Verenigd Koninkrijk
Roche Pharma AG Emil-Barell-Str.
1 D-79639 Grenzach-Wyhlen Duitsland
Neem voor alle informatie met betrekking tot dit geneesmiddel contact op met de lokale vertegenwoordiger van de houder van de vergunning voor het in de handel brengen:
België/Belgique/Belgien N.V.
Roche S.A.
Tél/Tel: +32 (0) 2 525 82 11
Luxembourg/Luxemburg (Voir/siehe Belgique/Belgien)
ÐÑÐ»Ð³Ð°ÑÐ¸Ñ Ð Ð¾Ñ ÐÑÐ»Ð³Ð°ÑÐ¸Ñ ÐÐÐÐ Ð¢ÐµÐ»: +359 2 818 44 44
Magyarország Roche (Magyarország) Kft.
Tel: +36 - 23 446 800
Č eská republika Roche s. r. o.
Tel: +420 - 2 20382111
Malta (See United Kingdom)
Danmark Roche a/s Tlf: +45 - 36 39 99 99
Nederland Roche Nederland B.V.
Tel: +31 (0) 348 438050
Deutschland Roche Pharma AG Tel: +49 (0) 7624 140
Norge Roche Norge AS Tlf: +47 - 22 78 90 00
Eesti Österreich Roche Eesti OÜ Tel: + 372 - 6 177 380
Roche Austria GmbH Tel: +43 (0) 1 27739
Ελλάδα Roche (Hellas) A.E.
Τηλ: +30 210 61 66 100
Polska Roche Polska Sp.z o.o.
Tel: +48 - 22 345 18 88
España Roche Farma S.A.
Tel: +34 - 91 324 81 00
Portugal Roche Farmacêutica Química, Lda Tel: +351 - 21 425 70 00
France Roche Tél: +33 (0) 1 46 40 50 00
România Roche România S.R.L.
Tel: +40 21 206 47 01
Ireland Roche Products (Ireland) Ltd.
Tel: +353 (0) 1 469 0700
Slovenija Roche farmacevtska druž ba d.o.o.
Tel: +386 - 1 360 26 00
78 Ísland Roche a/s c/o Icepharma hf Sími: +354 540 8000
Slovenská republika Roche Slovensko, s.r.o.
Tel: +421 - 2 52638201
Italia Roche S.p.A.
Tel: +39 - 039 2471
Suomi/Finland Roche Oy Puh/Tel: +358 (0) 10 554 500
Kύπρος Γ.Α.Σταμάτης & Σια Λτδ.
Τηλ: +357 - 22 76 62 76
Sverige Roche AB Tel: +46 (0) 8 726 1200
Latvija Roche Latvija SIA Tel: +371 - 7 039831
United Kingdom Roche Products Ltd.
Tel: +44 (0) 1707 366000
Lietuva UAB “ Roche Lietuva” Tel:
370 5 2546799
Deze bijsluiter is voor de laatste keer goedgekeurd in
79 BIJSLUITER:
INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER
MabThera 500 mg concentraat voor oplossing voor infusie rituximab
Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel.
- Bewaar deze bijsluiter.
Het kan nodig zijn om deze nogmaals te lezen.
- Heeft u nog vragen, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
- Dit geneesmiddel is aan u persoonlijk voorgeschreven.
Geef dit geneesmiddel niet door aan
anderen.
Dit geneesmiddel kan schadelijk voor hen zijn, zelfs als de verschijnselen dezelfde zijn als waarvoor u het geneesmiddel heeft gekregen.
- Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of als er bij u een bijwerking optreedt die niet
in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
In deze bijsluiter:
1.
Wat is MabThera en waarvoor wordt het gebruikt 2.
Wat u moet weten voordat u MabThera gebruikt 3.
Hoe wordt MabThera gebruikt 4.
Mogelijke bijwerkingen 5.
Hoe bewaart u MabThera 6.
Aanvullende informatie
1.
WAT IS MABTHERA EN WAARVOOR WORDT HET GEBRUIKT
MabThera bevat een antilichaam (rituximab), dit is een soort eiwit.
Rituximab bindt aan het oppervlak van een type witte bloedcel, de B lymfocyt.
Wanneer rituximab aan het oppervlak van deze cel bindt, zorgt het ervoor dat deze cel afsterft.
MabThera kan gebruikt worden voor de behandeling van twee verschillende aandoeningen.
Uw arts kan MabThera voorschrijven voor de behandeling van:
a) Non-Hodgkin lymfoom Non-Hodgkin lymfoom is een ziekte van het lymfatisch stelsel.
B lymfocyten zijn betrokken bij het veroorzaken van sommige symptomen die u kunt hebben.
MabThera kan alleen gebruikt worden, of met andere geneesmiddelen die uw arts u voor zou kunnen schrijven om uw ziekteverschijnselen te verminderen.
MabThera kan gebruikt worden als een doorlopende behandeling (onderhoudstherapie) gedurende 2 jaar voor patiënten die goed op inductiebehandeling gereageerd hebben.
b) Chronische lymfatische leukemie Chronische lymfatische leukemie (CLL) is de meest voorkomende vorm van leukemie bij volwassenen.
CLL beïnvloedt een bepaalde lymfocyt, de B cel, die ontstaat in het beenmerg en zich ontwikkelt in de lymfeklieren.
Patiënten met CLL hebben te veel afwijkende lymfocyten, die zich voornamelijk opstapelen in het beenmerg en in het bloed.
Het toenemend aantal van deze afwijkende B-lymfocyten, veroorzaakt de symptomen die u mogelijk kan hebben.
MabThera in combinatie met chemotheraptie vernietigt deze cellen die uiteindelijk door middel van biologische processen uit het lichaam worden verwijderd
c) Reumatoïde artritis Reumatoïde artritis is een ziekte van de gewrichten.
B lymfocyten zijn betrokken bij het veroorzaken van sommige symptomen die u kunt hebben.
MabThera wordt gebruikt om reumatoïde artritis te behandelen bij mensen die al andere geneesmiddelen geprobeerd hebben, maar die ofwel niet meer werken of die niet goed genoeg gewerkt hebben.
MabThera wordt meestal gebruikt in combinatie met een ander geneesmiddel dat methotrexaat heet.
80 2.
WAT U MOET WETEN VOORDAT U MABTHERA GEBRUIKT
Gebruik MabThera niet
- als u allergisch bent voor rituximab, of voor andere eiwitten, of voor een van de andere
bestanddelen in de oplossing.
- als u een actieve infectie heeft.
Als u hierover twijfelt, vraag dan uw arts.
Uw arts zal u hier dan verder over informeren.
Vertel uw arts voor uw behandeling met MabThera
- als u denkt dat u nu een hepatitis infectie heeft of die in het verleden gehad heeft.
In enkele
gevallen kunnen patiënten die hepatitis B hebben gehad mogelijk een opleving van hepatitis krijgen, hetgeen in zeer zeldzame gevallen fataal kan zijn..
Patiënten met een voorgeschiedenis van Hepatitis B-infectie zullen nauwgezet gecontroleerd worden door hun arts op signalen van actieve hepatitis B.
- als u behandeld wordt voor hoge bloeddruk.
Het is mogelijk dat u gevraagd wordt om 12 uur
voorafgaand aan de infusie van MabThera uw geneesmiddelen niet in te nemen.
Sommige patiënten hebben een daling van hun bloeddruk gedurende de infusie.
- als u ooit een hartaandoening gehad heeft (zoals angina, hartritmestoornissen of hartfalen) of in
het verleden ademhalingsmoeilijkheden gehad heeft.
Uw arts zal mogelijk speciale voorzorgsmaatregelen treffen gedurende uw behandeling met MabThera (in elk van de bovenstaande gevallen).
Wees extra voorzichtig met MabThera
- vertel het uw arts als u andere geneesmiddelen gebruikt of kort geleden heeft gebruikt die uw
immuunsysteem mogelijk kunnen beïnvloeden, zoals chemotherapie of immunosuppresieve middelen.
Als u reumatoïde artritis heeft vertel dan ook aan uw arts
- als u een infectie heeft, zelfs als het een milde infectie is zoals een verkoudheid.
De cellen die
door MabThera getroffen worden, helpen u te beschermen tegen infecties.
U zal moeten wachten totdat de infectie voorbij is voordat u MabThera toegediend krijgt.
Vertel uw arts ook als u veel infecties heeft gehad in het verleden of lijdt aan ernstige infecties
- als u denkt dat u binnenkort vaccinaties nodig heeft, inclusief vaccinaties die nodig zijn om naar
andere landen te reizen.
Sommige vaccinaties moeten niet tegelijkertijd met MabThera gegeven worden, of niet in de maanden nadat u MabThera toegediend gekregen heeft.
Uw arts zal controleren of u vaccinaties nodig heeft voordat u MabThera toegediend krijgt.
Op dit moment is er weinig informatie over het gebruik van MabThera bij kinderen en adolescenten.
Als u jonger bent dan 18 jaar dan moet u of uw ouder/verzorger aan uw arts vragen of MabThera voor u geschikt is.
Gebruik in combinatie met andere geneesmiddelen Voordat u met de behandeling begint, moet uw arts weten of u andere geneesmiddelen gebruikt (inclusief middelen die u heeft gekocht bij een drogist of supermarkt).
Dit is zeer belangrijk, omdat door het gelijktijdig gebruik van meer dan één geneesmiddel de werking van deze geneesmiddelen versterkt of verzwakt kan worden.
MabThera mag niet samen met andere middelen gebruikt worden tenzij uw arts hiervoor toestemming heeft gegeven.
Zwangerschap en borstvoeding Vertel het uw arts als u zwanger bent, als u denkt dat u zwanger bent of van plan bent zwanger te worden.
Dit omdat MabThera een antilichaam is en de placenta kan passeren en invloed kan hebben op uw baby.
Als u een vrouw bent in de vruchtbare leeftijd, moet u een doeltreffende methode van anticonceptie toepassen tijdens en tot 12 maanden na de behandeling met MabThera.
81 Het is mogelijk dat MabThera in de moedermelk komt en daarom dient u geen borstvoeding te geven tijdens de behandeling met MabThera.
Rijvaardigheid en het bedienen van machines Het is niet bekend of MabThera invloed heeft op de rijvaardigheid of het vermogen om machines te bedienen.
3.
HOE WORDT MABTHERA GEBRUIKT
MabThera is een infusie die direct in uw aderen toegediend wordt.
U zal geobserveerd worden door een bevoegde verpleegkundige gedurende de toediening van MabThera in geval u bijwerkingen krijgt tijdens de infusie.
Voordat u de infusie toegediend krijgt, zult u geneesmiddelen krijgen om mogelijke reacties op MabThera te voorkomen of te verminderen.
a) als u behandeld wordt voor non-Hodgkin lymfoom Als u behandeld wordt met alleen MabThera dan krijgt u uw infusies met wekelijkse intervallen, in totaal vier infusies (dag 1, 8, 15 en 22), zodat een behandelingskuur gewoonlijk 22 dagen duurt.
Herhaalde behandelingskuren met MabThera zijn mogelijk.
Als u behandeld wordt met MabThera in combinatie met andere geneesmiddelen, dan krijgt u de infusie met MabThera op dezelfde dag toegediend als de andere geneesmiddelen, die gewoonlijk 8 keer toegediend worden met intervallen van 3 weken.
Als u goed gereageerd heeft op de behandeling en verder behandeld wordt met MabThera als continue (onderhouds-) behandeling, dan zult u gedurende 2 jaar iedere 3 maanden een infusie met MabThera ontvangen.
Het is mogelijk dat uw arts het aantal infusies wijzigt, afhankelijk van uw ziekte.
b) als u behandeld wordt voor chronische lymfatische leukemie Wanneer u behandeld wordt met MabThera in combinatie met chemotherapie dan ontvangt u MabThera infusies op dag 0 van cyclus 1, dan dag 1 van elke cyclus gedurende 6 cycli in totaal.
Elke cyclus duurt 28 dagen.
De chemotherapie dient na de MabThera infusie gegeven te worden.
Uw arts bepaalt of u gelijktijdig ondersteunende therapie dient te krijgen.
c) als u behandeld wordt voor reumatoïde artritis Elke behandelingskuur bestaat uit twee aparte infusies die ten minste twee weken van elkaar worden gegeven.
Vervolg behandelingskuren met MabThera zijn mogelijk.
Afhankelijk van de symptomen van uw ziekte beslist uw arts wanneer u weer MabThera toegediend moet krijgen.
Dit kan na enkele maanden zijn.
4.
MOGELIJKE BIJWERKINGEN
Zoals alle geneesmiddelen kan MabThera bijwerkingen veroorzaken, hoewel niet iedereen ze krijgt.
De meeste bijwerkingen zijn van milde tot matige aard, maar enkele kunnen ernstig zijn en behandeling vereisen.
Zelden zijn sommige van deze reacties fataal geweest.
Infusiereacties Tijdens of in de eerste 2 uur na de eerste infusie kunnen koorts, rillingen en beven ontstaan.
Sommige patiënten krijgen, minder frequent, last van blaren op de huid en jeuk, misselijkheid, vermoeidheid, hoofdpijn, ademhalingsmoeilijkheden, zwelling van de tong en in de keel, jeukende neus of loopneus, braken, opvliegers of een onregelmatige hartslag.
Als u een hartaandoening of angina heeft, dan kunnen deze reacties verergeren.
Vertel het direct aan diegene die u de infusie geeft als u een van deze symptomen krijgt, omdat het nodig zou kunnen zijn om de infusie te vertragen of tijdelijk te onderbreken.
Het kan nodig zijn dat u behandeld moet worden met een antihistaminicum of paracetamol.
Wanneer de symptomen verdwijnen of verbeteren kan de infusie hervat worden.
Het is minder waarschijnlijk dat deze reacties optreden na de tweede infusie.
82 Infecties Vertel het uw arts na uw behandeling met MabThera als u symptomen krijgt van een infectie, zoals bijvoorbeeld koorts, hoest, pijn in de keel, brandende pijn tijdens het urineren, of wanneer u zich zwak of niet lekker gaat voelen.
Het kan voorkomen dat u gemakkelijker infecties krijgt na behandeling met MabThera.
Dit is vaak een verkoudheid, maar ook longontsteking of urineweginfecties zijn voorgekomen.
Zeer zelden kregen enkele patiënten die MabThera gebruiken een ernstige herseninfectie die dodelijk was.
Breng uw arts onmiddellijk op de hoogte als u last heeft vam geheugenverlies, moeite met nadenken, moeite met lopen of als uw gezichtsvermogen minder wordt.
Andere reacties a) als u behandeld wordt voor non-Hodgkin lymfoom of chronische lymfatische leukemie Zeer vaak voorkomende bijwerkingen van MabThera (gemeld door meer dan 1 van de 10 zijn: • infecties zoals pneumonie (bacterieel) en herpes (viraal) of ontsteking van de luchtwegen (bronchitis) • laag aantal witte bloedcellen, met of zonder koorts • allergische reacties na infusie • misselijkheid • huiduitslag, jeuk, kale plekken op de schedel, koorts, rillingen, lichamelijke zwakte, hoofdpijn • verminderde immuniteit (afname van IgG waarden)
Vaak voorkomende bijwerkingen (gemeld door meer dan 1 van de 100 patiënten) zijn: • Infecties zoals sepsis en pneumonie (bacterieel), herpes (viraal) of candidaal (schimmel), luchtweginfectie en infectie van de bijholtes, of andere algemene infecties van onbekende oorzaak. • Laag aantal rode bloedcellen., laag aantal bloedplaatjes, verlaagd aantal rode en witte bloedcellen en bloedplaatjes • Allergische reacties (overgevoeligheidsreacties) • Hoge bloedsuikerspiegels, gewichtsverlies, vochtophoping in het gezicht en lichaam, verhoogde bloedspiegels van het enzym (LDH), laag calciumgehalte • Vreemd gevoel van de huid zoals een verdoofd gevoel, tintelingen, prikkelingen, brandend gevoel, een kruipende sensatie van de huid, een verminderd gevoel.Onrustig gevoel, slapeloosheid, rood worden van het gezicht en het ontstaan van blauwe plekken als gevolg van vaatverwijding, duizeligheid, opwinding. • Een toegenomen traanproductie, secretie en afscheidingsstoornissen, ontsteking van het oog (conjunctivitis) • Rinkelende geluiden in het oor, oorpijn • Hartaandoeningen (hartinfarct, onregelmatige hartritme, uitzonderlijk snel hartritme) • Verhoogde of verlaagde bloeddruk, een daling van de bloeddruk vanuit een rechtopstaande positie. • Ontsteking, irritatie en/of strak gevoel van de longen, keel en/of bijholtes, kortademigheid, te weinig zuurstof die de organen van het lichaam bereikt, hoesten • Braken, diarree, buikpijn, irritatie en/of ulceratie van de keel en mond, moeilijk kunnen slikken, verstopping, gestoorde spijsvertering,.
Verandering in eetpatroon: verminderde hoeveelheid voedsel die wordt gegeten en daardoor een gevaarlijk gewichtsverlies. • Huidaandoeningen, brandend gevoel van de huid, jeuk, toegenomen zweten, nachtelijk zweten. • Skeletspierstelselaandoeningen, voortdurend verhoogde basisspanning van de spieren, pijn, gewrichtspijn, spierpijn, rug- en nekpijn. • Algemene aandoeningen, tumorpijn, zichtbaar rood worden in het gezicht en op andere plaatsen van de huid, algemeen ongmakkelijk gevoel, griep, vermoeidhied, trillen, multi-orgaan falen
83 Soms voorkomende bijwerkingen van MabThera (gemeld door meer dan 1 op de 1000 patiënten) zijn: • stollingsstoornissen, daling in de aanmaak van bloedcellen, autoimmuun vermindering van rode bloedcellen, gezwollen/vergrote lymfeklieren • neerslachtige stemming en verminderde interesse of plezier in normale activiteiten, nervositeit • smaakstoornis • hartaandoeningen (hartaanval, afwijkende snel hartkloppen, verminderde snelheid van hartritme, onregelmatig hartritme, pijn op de borst) • ontsteking, irritatie en/of benauwdheid van de longen, astma, kortademigheid • vergroting van de buikholte • pijn op de infusieplaats
b) als u behandeld wordt voor reumatoïde artritis Enkele andere minder frequente bijwerkingen kunnen optreden waaronder: buikpijn, rugpijn, pijn op de borst, spier- of gewrichtspijn, pijn op de plek van de infusie (waar de infusie in uw ader gaat), zich niet lekker voelen, bloeddrukveranderingen, veranderingen in de hartslag, diarree, indigestie, kramp, duizeligheid, tintelingen of doof gevoel, angst, nervositeit, hoest, waterige of rode ogen, jeukende neus/loopneus, zweten, bijholte-ontsteking.
Bij enkele patiënten ontstaan veranderingen in de bloedtesten waaronder een daling van het aantal rode bloedcellen, witte bloedcellen of beide.
Als u MabThera in combinatie met andere geneesmiddelen krijgt, kunnen sommige van de bijwerkingen die bij u optreden het gevolg zijn van de andere geneesmiddelen.
Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of in geval er bij u een bijwerking optreedt die niet in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
5.
HOE BEWAART U MABTHERA
Houd buiten het bereik en het zicht van kinderen.
Gebruik MabThera niet meer na de vervaldatum die staat vermeld op de doos na EXP.
De vervaldatum verwijst naar de laatste dag van die maand.
Bewaren in de koelkast (2 – 8 ° C).
Bewaar de injectieflacon in de buitenverpakking ter bescherming tegen licht.
Geneesmiddelen dienen niet weggegooid te worden via het afvalwater of met huishoudelijk afval.
Vraag uw apotheker wat u met medicijnen moet doen die niet meer nodig zijn.
Deze maatregelen zullen helpen bij de bescherming van het milieu.
6.
AANVULLENDE INFORMATIE
Wat bevat MabThera
- De werkzame stof van MabThera is rituximab.
De injectieflacon bevat 500 mg rituximab (10
mg/ml).
- De overige ingrediënten zijn natriumcitraat, polysorbaat 80, natriumchloride, natriumhydroxide,
zoutzuur en water voor injecties.
Hoe ziet MabThera er uit en wat is de inhoud van de verpakking
MabThera is een heldere, kleurloze oplossing en wordt geleverd als een concentraat voor oplossing voor infusie.
De verpakking bevat 1 injectieflacon van 50 ml.
84 Registratiehouder en fabrikant
Roche Registration Limited 6 Falcon Way Shire Park Welwyn Garden City AL7 1TW Verenigd Koninkrijk
Roche Pharma AG Emil-Barell-Str.
1 D-79630Grenzach-Wyhlen Duitsland
Neem voor alle informatie met betrekking tot dit geneesmiddel contact op met de lokale vertegenwoordiger van de houder van de vergunning voor het in de handel brengen:
België/Belgique/Belgien N.V.
Roche S.A.
Tél/Tel: +32 (0) 2 525 82 11
Luxembourg/Luxemburg (Voir/siehe Belgique/Belgien)
ÐÑÐ»Ð³Ð°ÑÐ¸Ñ Ð Ð¾Ñ ÐÑÐ»Ð³Ð°ÑÐ¸Ñ ÐÐÐÐ Ð¢ÐµÐ»: +359 2 818 44 44
Magyarország Roche (Magyarország) Kft.
Tel: +36 - 23 446 800
Č eská republika Roche s. r. o.
Tel: +420 - 2 20382111
Malta (See United Kingdom)
Danmark Roche a/s Tlf: +45 - 36 39 99 99
Nederland Roche Nederland B.V.
Tel: +31 (0) 348 438050
Deutschland Roche Pharma AG Tel: +49 (0) 7624 140
Norge Roche Norge AS Tlf: +47 - 22 78 90 00
Eesti Österreich Roche Eesti OÜ Tel: + 372 - 6 177 380
Roche Austria GmbH Tel: +43 (0) 1 27739
Ελλάδα Roche (Hellas) A.E.
Τηλ: +30 210 61 66 100
Polska Roche Polska Sp.z o.o.
Tel: +48 - 22 345 18 88
España Roche Farma S.A.
Tel: +34 - 91 324 81 00
Portugal Roche Farmacêutica Química, Lda Tel: +351 - 21 425 70 00
France Roche Tél: +33 (0) 1 46 40 50 00
România Roche România S.R.L.
Tel: +40 21 206 47 01
Ireland Roche Products (Ireland) Ltd.
Tel: +353 (0) 1 469 0700
Slovenija Roche farmacevtska druž ba d.o.o.
Tel: +386 - 1 360 26 00
85 Ísland Roche a/s c/o Icepharma hf Sími: +354 540 8000
Slovenská republika Roche Slovensko, s.r.o.
Tel: +421 - 2 52638201
Italia Roche S.p.A.
Tel: +39 - 039 2471
Suomi/Finland Roche Oy Puh/Tel: +358 (0) 10 554 500
Kύπρος Γ.Α.Σταμάτης & Σια Λτδ.
Τηλ: +357 - 22 76 62 76
Sverige Roche AB Tel: +46 (0) 8 726 1200
Latvija Roche Latvija SIA Tel: +371 - 7 039831
United Kingdom Roche Products Ltd.
Tel: +44 (0) 1707 366000
Lietuva UAB “ Roche Lietuva” Tel: +370 5 2546799
Deze bijsluiter is voor de laatste keer goedgekeurd in
86