European Medicines Agency
EMEA/H/C/630
EUROPEES OPENBAAR BEOORDELINGSRAPPORT (EPAR)
LIVENSA
EPAR-samenvatting voor het publiek
Dit document is een samenvatting van het Europees openbaar beoordelingsrapport (EPAR) en geeft uitleg over de aanpak van het Comité voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik (CHMP) bij de beoordeling van uitgevoerde studies, een proces dat uitmondt in aanbevelingen voor gebruiksvoorwaarden.
Lees de bijsluiter (ook onderdeel van het EPAR) of neem contact op met uw arts of apotheker, als u meer informatie nodig heeft over uw aandoening of behandeling.
De wetenschappelijke discussie waarop de aanbevelingen van het CHMP zijn gebaseerd, is ook in het EPAR opgenomen.
Wat is Livensa?
Livensa is een transdermale pleister (een pleister die het geneesmiddel door de huid afgeeft).
De pleister geeft in 24 uur 300 microgram van de werkzame stof testosteron af.
Wanneer wordt Livensa voorgeschreven?
Livensa wordt gebruikt voor de behandeling van vrouwen bij wie de baarmoeder en beide eierstokken zijn verwijderd en die eronder lijden dat ze geen seksuele gedachten of verlangens meer hebben.
Het middel wordt voorgeschreven aan patiëntes die al een oestrogeen (een vrouwelijk geslachtshormoon) gebruiken.
Het middel is uitsluitend op doktersvoorschrift verkrijgbaar.
Hoe wordt Livensa gebruikt?
Livensa wordt gebruikt als continue behandeling van één pleister tweemaal per week.
De pleister wordt aangebracht op een droog en schoon gedeelte van de huid op de onderbuik.
De pleister blijft drie tot vier dagen op de huid en wordt dan vervangen door een nieuwe pleister op een andere plaats.
Dezelfde plaats mag op zijn vroegst na zeven dagen opnieuw worden gebruikt.
Het kan meer dan een maand duren voor de patiënte een verbetering merkt.
Indien een patiënte na drie tot zes maanden nog geen baat vindt bij de behandeling, moet zij haar arts raadplegen om de behandeling opnieuw te laten beoordelen.
Hoe werkt Livensa?
De werkzame stof van Livensa, testosteron, is een natuurlijk geslachtshormoon dat bij mannen en in mindere mate bij vrouwen wordt geproduceerd.
Lage testosteronspiegels zijn in verband gebracht met weinig verlangens, minder seksuele gedachten en minder seksuele opwinding.
Bij vrouwen wier baarmoeder en eierstokken zijn weggenomen, is de hoeveelheid geproduceerde testosteron gehalveerd.
Livensa geeft door de huid testosteron aan de bloedstroom af om zo testosteronspiegels aan te maken die overeenkomen met de spiegels vóór de verwijdering van de baarmoeder en de eierstokken.
Hoe is Livensa onderzocht?
Omdat testosteron een goed bekende werkzame stof is die al in andere geneesmiddelen wordt gebruikt, heeft de firma zowel gegevens uit al gepubliceerde literatuur gebruikt als zelf studies uitgevoerd.
Aan
7 Westferry Circus, Canary Wharf, London E14 4HB, UK Tel.
(44-20) 74 18 84 00 Fax (44-20) 74 18 84 16 E-mail: mail@emea.europa.eu http://www.emea.europa.eu
© European Medicines Agency, 2008.
Reproduction is authorised provided the source is acknowledged. de twee belangrijkste studies deden 1 095 vrouwen met een gemiddelde leeftijd van 49 jaar mee, die tot maximaal één jaar Livensa kregen toegediend.
Livensa werd vergeleken met een placebo (een pleister zonder werkzame stof).
In de studies werd een speciaal ontwikkelde vragenlijst gebruikt om de seksuele interesse en activiteit te meten door het aantal bevredigende seksuele contacten in een periode van vier weken te registreren.
De belangrijkste maatstaf voor de werkzaamheid was de verandering in de vragenlijstscore vóór de studie en na zes maanden behandeling.
Welke voordelen bleek Livensa tijdens de studies te hebben?
Livensa was werkzamer dan placebo.
Uit de resultaten van de twee studies samen bleek dat vrouwen die Livensa kregen gemiddeld 1,07 meer bevredigende seksuele contacten hadden over een periode van vier weken ten opzichte van vrouwen die een placebo kregen.
Gemiddeld hadden vrouwen die vóór de behandeling in vier weken drie bevredigende seksuele contacten hadden, na zes maanden gebruik van Livensa in vier weken vijf van deze contacten.
Vrouwen die een placebo gebruikten, hadden daarentegen na zes maanden ongeveer vier contacten in een periode van vier weken.
Welke risico's houdt het gebruik van Livensa in?
De meest voorkomende bijwerkingen van Livensa (waargenomen bij meer dan 1 op de 10 patiëntes) zijn hirsutisme (toegenomen haargroei, vooral op kin en bovenlip) en reacties op de plaats waar de pleister was aangebracht (roodheid en jeuk).
Zie de bijsluiter voor het volledige overzicht van alle gerapporteerde bijwerkingen van Livensa.
Omdat testosteron een mannelijk geslachtshormoon is, moeten vrouwen die Livensa gebruiken worden gecontroleerd op het ontstaan van ‘ androgene’ bijwerkingen (de ontwikkeling van mannelijke kenmerken), zoals haargroei in het gezicht, een zwaardere stem of haaruitval.
Vrouwen moeten hun arts raadplegen als ze een van deze effecten opmerken.
Livensa mag niet worden gebruikt bij mensen die mogelijk overgevoelig (allergisch) zijn voor testosteron of voor een van de andere bestanddelen.
Het mag ook niet worden gebruikt bij vrouwen die borstkanker of een andere, van oestrogeen afhankelijke vorm van kanker hebben (gehad), of die andere aandoeningen hebben waardoor ze geen oestrogeen bevattende geneesmiddelen mogen gebruiken.
Vrouwen die Livensa gebruiken, moeten ook oestrogenen innemen, maar niet van het type dat ‘ geconjugeerde oestrogenen’ wordt genoemd, aangezien deze combinatie minder werkzaam is.
Waarom is Livensa goedgekeurd?
Het Comité voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik (CHMP) heeft geconcludeerd dat de voordelen van Livensa groter zijn dan de risico’ s ervan voor de behandeling van een seksueleopwindingsstoornis bij vrouwen wier baarmoeder en beide eierstokken zijn verwijderd en die tegelijkertijd een oestrogeentherapie volgen.
Het Comité heeft geadviseerd een vergunning te verlenen voor het in de handel brengen van Livensa.
Welke maatregelen worden er genomen om een veilig gebruik van Livensa te waarborgen?
De firma die Livensa vervaardigt, houdt enkele van de bijwerkingen van Livensa, zoals androgene bijwerkingen, nauwlettend in de gaten.
De firma zal alle lopende studies met Livensa beoordelen op mogelijke risico’ s op lange termijn, zoals borstkanker, baarmoederslijmvlieskanker en bijwerkingen met betrekking tot hart en bloedvaten.
De firma zal er ook voor zorgen dat zowel artsen als patiënten voorlichtingsmateriaal ontvangen.
Overige informatie over Livensa:
De Europese Commissie heeft op 28 juli 2006 een in de hele Europese Unie geldige vergunning voor het in de handel brengen van Livensa verleend aan Proctor & Gamble Pharmaceuticals – Germany GmbH.
Klik hier voor het volledige EPAR voor Livensa.
Deze samenvatting is voor het laatst bijgewerkt in 05-2008.
2/2
EU-nummer
Fantasie- naam
Sterkte
Farmaceutische vorm Toedieningsweg
Verpakking
Verpakkingsgrootte
EU/1/06/351/001
Livensa
300 microgram/24 uur
Pleister voor Transdermaal gebruik transdermaal gebruik
Sachet (papier/PET/aluminium/ethyleen- methacrylaat-copolymeer)
2 pleisters voor transdermaal gebruik
EU/1/06/351/002
Livensa
300 microgram/24 uur
Pleister voor Transdermaal gebruik transdermaal gebruik
Sachet (papier/PET/aluminium/ethyleen- methacrylaat-copolymeer)
8 pleisters voor transdermaal gebruik
EU/1/06/351/003
Livensa
300 microgram/24 uur
Pleister voor Transdermaal gebruik transdermaal gebruik
Sachet (papier/PET/aluminium/ethyleen- methacrylaat-copolymeer)
24 pleisters voor transdermaal gebruik
1/1
BIJLAGE I
SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN
1 1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Livensa 300 microgram/24 uur pleister voor transdermaal gebruik
2.
KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING
Elke pleister van 28 cm2 bevat 8,4 mg testosteron en geeft 300 microgram testosteron per 24 uur af.
Voor een volledige lijst van hulpstoffen, zie rubriek 6.1.
3.
FARMACEUTISCHE VORM
Pleister voor transdermaal gebruik.
Dunne, doorzichtige, ovale, matrix-type pleister voor transdermaal gebruik die uit drie lagen bestaat: een doorschijnende steunfilm, een klevende matrixlaag die het geneesmiddel bevat en een beschermstrook die vóór gebruik verwijderd wordt.
Het oppervlak van elke pleister is voorzien van de stempelafdruk PG T001.
4.
KLINISCHE GEGEVENS
4.1 Therapeutische indicaties
Livensa is geïndiceerd voor de behandeling van verminderd seksueel verlangen (hypoactive sexual desire disorder, HSDD) bij vrouwen die bilaterale ovariëctomie en hysterectomie hebben ondergaan (in de menopauze gekomen door een operatieve ingreep) en gelijktijdig met oestrogenen behandeld worden.
4.2 Dosering en wijze van toediening
De aanbevolen dagelijkse dosis testosteron is 300 microgram.
Deze dosis wordt bereikt door continu tweemaal per week een pleister aan te brengen.
De pleister moet om de 3 tot 4 dagen door een nieuwe pleister worden vervangen.
De plaatsen voor het aanbrengen moeten worden gewisseld, met een tijdsinterval van tenminste zeven dagen tussen de applicaties op een bepaalde plaats.
Er mag slechts één pleister tegelijkertijd worden gedragen.
De kleeflaag van de pleister moet worden aangebracht op een schoon, droog deel van de huid op de onderbuik beneden de taille.
De pleisters mogen niet op de borsten of op andere lichaamsdelen worden aangebracht.
Aangeraden wordt een plaats op de huid te kiezen die zo weinig mogelijk rimpels heeft en niet door strakke kleding wordt bedekt.
De gekozen plaats mag niet vettig, beschadigd of geïrriteerd zijn.
Om de kleefeigenschappen van Livensa niet aan te tasten, mag geen crème, lotion of poeder worden gebruikt op de huid waar de pleister wordt aangebracht.
De pleister moet direct na opening van het sachet en verwijdering van beide delen van de beschermstrook worden aangebracht.
De pleister moet gedurende ongeveer 10 seconden stevig op zijn plaats worden vastgedrukt om er zeker van te zijn dat hij goed in contact is met de huid, vooral langs de randen.
Wanneer een deel van de pleister omhoog komt, moet dat deel aangedrukt worden.
Wanneer de pleister voortijdig loslaat, kan hij opnieuw worden aangebracht.
Wanneer dezelfde pleister niet opnieuw kan worden opgeplakt, moet een nieuwe pleister op een andere plaats worden aangebracht.
Het oorspronkelijke behandelschema moet in elk geval worden aangehouden.
De pleister is zo ontworpen dat hij blijft zitten tijdens het douchen, baden, zwemmen of sporten.
2 Gelijktijdige behandeling met oestrogenen Voor het begin van de behandeling met Livensa en tijdens regelmatige evaluaties van deze behandeling moeten het juiste gebruik en de beperkingen van behandeling met oestrogenen overwogen worden.
Het voortzetten van het gebruik van Livensa wordt alleen aanbevolen zolang het gelijktijdige gebruik van oestrogenen juist wordt geacht (d.w.z. in de laagste werkzame dosis en gedurende een zo kort mogelijke periode).
Voor patiënten die behandeld worden met geconjugeerde equine oestrogenen (conjugated equine estrogen, CEE), wordt gebruik van Livensa niet aangeraden, omdat de werkzaamheid niet is aangetoond (zie rubriek 4.4 en 5.1).
Duur van de behandeling De respons op de behandeling met Livensa moet binnen 3-6 maanden na aanvang van de behandeling worden beoordeeld om te bepalen of het juist is om de behandeling voort te zetten.
Patiënten die geen wezenlijke verbetering bemerken, moeten opnieuw worden beoordeeld en stopzetten van de behandeling van deze patiënten moet worden overwogen.
Omdat de werkzaamheid en veiligheid van Livensa niet zijn beoordeeld in studies die langer duren dan 1 jaar, wordt aangeraden het nut van de behandeling om de zes maanden opnieuw te beoordelen.
Kinderen en adolescenten:
Er is geen relevante indicatie voor het gebruik van Livensa bij kinderen en adolescenten.
4.3 Contra-indicaties
Overgevoeligheid voor het werkzame bestanddeel of voor één van de hulpstoffen.
Borstkanker, verdenking op of een verleden van borstkanker.
Bekende oestrogeen-afhankelijke neoplasie of een vermoeden hiervan.
Enige andere aandoening die overeenkomt met de contra- indicaties voor het gebruik van oestrogenen.
4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik
Gedurende de behandeling moet de arts de patiënt op regelmatige tijden controleren op mogelijke androgene bijwerkingen (bijv. acne, veranderde haargroei of haaruitval).
De patiënten moet worden aangeraden zelf te letten op androgene bijwerkingen.
Tekenen van virilisatie, zoals stemverlaging, hirsutisme of clitoromegalie, kunnen irreversibel zijn en stopzetten van de behandeling moet worden overwogen.
In klinische studies waren deze reacties bij de meeste patiënten reversibel (zie rubriek 4.8).
Ernstig huiderytheem, lokaal oedeem en blaarvorming kunnen optreden op de toedieningsplaats als gevolg van overgevoeligheid voor de pleister.
Indien dit gebeurt, moet het gebruik van de pleister worden gestaakt.
De veiligheid van Livensa is niet beoordeeld in dubbelblinde, placebo-gecontroleerde studies die langer duurden dan 1 jaar.
Er bestaat weinig informatie over de veiligheid op lange termijn, met inbegrip van effecten op borstweefsel, het cardiovasculaire systeem en toename van insulineresistentie.
De gegevens in de literatuur over de invloed van testosteron op de kans op borstkanker bij vrouwen zijn beperkt, laten geen eenduidige conclusies toe en spreken elkaar tegen.
Het lange termijn effect van testosteronbehandeling op borstweefsel is op dit moment niet bekend.
Daarom moeten patiënten nauwlettend worden gecontroleerd op borstkanker volgens de huidige geaccepteerde screeningspraktijk en de individuele behoeften van de patiënt.
Patiënten met bekende cardiovasculaire aandoeningen zijn niet onderzocht.
Patiënten met een verhoogde kans op cardiovasculaire aandoeningen, in het bijzonder met hypertensie, en patiënten met
3 bekende cardiovasculaire aandoeningen moeten nauwlettend worden gecontroleerd, specifiek met betrekking tot veranderingen in bloeddruk en gewicht.
Bij patiënten met diabetes kunnen de metabole effecten van testosteron een verlaging van de bloedglucosespiegel en daarmee ook van de insulinebehoefte tot gevolg hebben.
Patiënten met diabetes mellitus zijn niet onderzocht.
Er is weinig informatie beschikbaar over de effecten van testosteron op het endometrium.
De beperkte gegevens die het effect van testosteron op het endometrium evalueren, laten geen conclusies of zekerheid toe voor wat betreft de incidentie van endometriumkanker.
Oedeem (met of zonder congestief hartfalen) kan een ernstige complicatie zijn van hoge doses testosteron of andere anabole steroïden bij patiënten met reeds bestaande hart-, nier- of leveraandoeningen.
Deze complicatie is echter niet te verwachten vanwege de lage dosis testosteron die de Livensa-pleister afgeeft.
Livensa wordt aanbevolen voor gebruik bij vrouwen die door een operatieve ingreep in de menopauze zijn gekomen tot een leeftijd van 60 jaar.
Overeenkomstig de prevalentie van HSDD zijn er slechts beperkte gegevens over vrouwen ouder dan 60 jaar.
De werkzaamheid en veiligheid van Livensa 300 microgram bij vrouwen met HSDD die gelijktijdig oestrogenen gebruiken, met of zonder progestageen, en op natuurlijke wijze in de overgang zijn gekomen, is niet onderzocht.
Livensa 300 microgram wordt niet aanbevolen voor vrouwen die op natuurlijke wijze in de overgang zijn gekomen.
Hoewel Livensa is geïndiceerd terwijl gelijktijdig oestrogenen worden gebruikt, vertoonde de subgroep patiënten die oraal geconjugeerde equine oestrogenen (conjugated equine estrogen, CEE) kreeg, geen significante verbetering in seksueel functioneren.
Daarom dient Livensa niet te worden toegepast bij vrouwen die gelijktijdig CEE gebruiken (zie rubriek 4.2 en 5.1).
Androgenen kunnen een verlaging van het thyroxinebindend globuline veroorzaken.
Dit resulteert in verlaagde serumspiegels van totaal T4 en verhoogde T3- en T4-hars-opname.
De spiegels van vrij schildklierhormoon blijven echter onveranderd en er zijn geen klinische tekenen die wijzen op dysfunctie van de schildklier.
4.5 Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie
Er zijn geen interactiestudies uitgevoerd.
Wanneer testosteron gelijktijdig met anticoagulantia wordt gegeven, kan de werking van de anticoagulantia worden versterkt.
Patiënten die orale anticoagulantia krijgen, moeten nauwlettend gecontroleerd worden, speciaal bij het starten en beëindigen van de behandeling met testosteron.
4.6 Zwangerschap en borstvoeding
Livensa mag niet worden gebruikt door vrouwen die zwanger zijn of zwanger kunnen worden en door vrouwen die borstvoeding geven.
Wanneer testosteron aan een zwangere vrouw toegediend wordt, kan het virilisatie-effecten induceren bij de vrouwelijke foetus.
Uit experimenteel onderzoek bij dieren is reproductietoxiciteit gebleken (zie rubriek 5.3).
In geval van onbedoelde blootstelling tijdens zwangerschap moet het gebruik van Livensa gestaakt worden.
4.7 Beïnvloeding van de rijvaardigheid en van het vermogen om machines te bedienen
Livensa heeft geen invloed op de rijvaardigheid en op het vermogen om machines te bedienen.
4 4.8 Bijwerkingen
De meest gemelde bijwerking (30,4%) was het optreden van reacties op de plaats van toediening.
De meeste van deze bijwerkingen bestonden uit licht erytheem en jeuk en leidden niet tot terugtrekken van de patiënt in de studies.
Hirsutisme werd ook vaak gemeld.
De meeste meldingen betroffen de kin en bovenlip en waren lichte reacties (≥ 90%) en minder dan 1% van alle patiënten trok zich uit de onderzoeken terug vanwege hirsutisme.
Bij de meerderheid van de patiënten was hirsutisme reversibel.
Andere androgene effecten die vaak werden gemeld, waren acne, stemverlaging en alopecia.
Bij meer dan 90% van deze meldingen werd de bijwerking als licht beschouwd.
Deze reacties waren bij de meerderheid van de patiënten reversibel.
Minder dan 1% van de patiënten trok zich uit de onderzoeken terug vanwege één van deze reacties.
Alle andere vaak voorkomende bijwerkingen verdwenen bij de meerderheid van de patiënten.
De volgende bijwerkingen kwamen in een periode van 6 maanden met dubbelblinde blootstelling in de behandelde groep (n=549) frequenter voor dan in de groep met placebo (n=545) en werden door de onderzoekers beoordeeld als mogelijk of waarschijnlijk gerelateerd aan Livensa-behandeling.
Indien een bijwerking met een hogere frequentie voorkwam tijdens de geïntegreerde fase III-onderzoeken (Livensa-patiënten: n=1.498; placebo-patiënten: n=1.297), wordt deze frequentie in de tabel gemeld.
Systeem/Orgaanklasse
Zeer vaak
Vaak
Soms
volgens MedDRA
≥ 1/10
≥ 1/100, < 1/10
≥ 1/1.000, < 1/100
Infecties en parasitaire aandoeningen
Sinusitis
Bloed- en lymfestelselaandoeningen
Afwijkende stollingsfactor
Immuunsysteemaandoeningen Voedings- en stofwisselingsstoornissen
Overgevoeligheid Verhoogde eetlust
Psychische stoornissen Zenuwstelselaandoeningen
Slapeloosheid Migraine
Agitatie, angst Aandachtsproblemen, smaakstoornissen, evenwichtsstoornis, hyperesthesie, orale paresthesie, transient ischemic attack (TIA)
Oogaandoeningen Hartaandoeningen
Diplopie, roodheid van de ogen Palpitaties
Ademhalingsstelsel-, borstkas- en mediastinumaandoeningen
Stemverlaging
Neusverstopping, druk op de keel
Maagdarmstelselaandoeningen
Buikpijn
Diarree, droge mond, misselijkheid
Huid- en onderhuidaandoeningen Skeletspierstelsel- en bindweefselaandoeningen
Hirsutisme
Acne, alopecia
Eczeem, toegenomen transpiratie, rosacea Artritis
Voortplantingsstelsel- en borstaandoeningen
Pijn in de borsten
Cysten in de borst, clitorale congestie, vergrote clitoris, genitale pruritus, brandend gevoel in de vagina
5 Systeem/Orgaanklasse
Zeer vaak
Vaak
Soms
volgens MedDRA
≥ 1/10
≥ 1/100, < 1/10
≥ 1/1.000, < 1/100
Algemene aandoeningen en toedieningsplaatsstoornissen
Reacties op de plaats van toediening (erytheem, jeuk)
Anasarca, asthenie, benauwdheid op de borst, onprettig gevoel op de borst
Onderzoeken
Gewichtstoename
Afwijkende bloedspiegels van fibrinogeen, verhoogde hartslag, verhoogd alanine- aminotransferase, verhoogd aspartaat-aminotransferase, verhoogd bloedbilirubine, afwijkende leverfunctietest, verhoogde bloedtriglyceriden
Er zijn geen nieuwe of andere bijwerkingen vastgesteld in het postmarketingsysteem voor spontane meldingen.
4.9 Overdosering
De wijze van toediening van Livensa maakt een overdosis onwaarschijnlijk.
Verwijdering van de pleister heeft een snelle afname van de serumtestosteronspiegels tot gevolg (zie rubriek 5.2).
5.
FARMACOLOGISCHE EIGENSCHAPPEN
5.1 Farmacodynamische eigenschappen
Farmacotherapeutische categorie:
Androgenen, testosteron, ATC-code:
G03BA03
Testosteron, het primaire circulerende androgeen bij vrouwen, is een natuurlijk voorkomend steroïd dat wordt uitgescheiden door de eierstokken en de bijnieren.
Bij vrouwen vóór de menopauze bedraagt de aanmaak van testosteron 100 tot 400 microgram/24 uur, waarbij de helft, ofwel als testosteron ofwel als precursor, wordt geproduceerd door de eierstokken.
De serumspiegels van androgenen nemen af wanneer vrouwen ouder worden.
Bij vrouwen die bilaterale ovariëctomie hebben ondergaan, nemen de serumspiegels van testosteron binnen enkele dagen na de operatie met ongeveer 50% af.
Livensa is een transdermale behandeling van HSDD die het seksuele verlangen verbetert en testosteronspiegels bewerkstelligt die overeenkomen met premenopauzale concentraties.
De werkzaamheid en veiligheid van Livensa werd onderzocht in twee multicenter, dubbelblinde, placebo-gecontroleerde studies van zes maanden met 562 (INTIMATE SM1) en 533 (INTIMATE SM2) vrouwen die ovariëctomie en hysterectomie hebben ondergaan (in de menopauze gekomen door een operatieve ingreep), in de leeftijd van 20 tot 70 jaar, die HSDD hadden en gelijktijdige oestrogeenbehandeling kregen.
Totale bevredigende seksuele activiteit (primair eindpunt), seksuele verlangens en psychische belasting in samenhang met een lage seksuele behoefte (secundaire eindpunten) werden beoordeeld met gevalideerde instrumenten.
In de gecombineerde onderzoeksanalyse na 24 weken bedroeg het verschil in de gemiddelde frequenties van volledig bevredigende episodes tussen Livensa en placebo 1,07 per 4 weken.
In vergelijking met vrouwen die placebo kregen, meldde een significant hoger percentage vrouwen die Livensa kregen een verbetering op de drie eindpunten, die zij van klinische betekenis achtten.
In de gecombineerde fase III-gegevens - waarbij vrouwen die oraal CEE gebruikten en geen significante verbetering in sexueel functioneren vertoonden, werden uitgesloten - vertoonde 50,7% van de
6 vrouwen die Livensa kregen (n=274) een respons wat betreft de totale bevredigende seksuele activiteit (primair eindpunt) en 29,4% van hen die placebo kregen (n=269).
Een respons was hierbij vooraf gedefinieerd als een verhoging in frequentie van de bevredigende activiteiten per vier weken van > 1.
De effecten van Livensa waren 4 weken na aanvang van de behandeling waarneembaar (eerste tijdstip van meting) en bij alle volgende maandelijkse tijdstippen waarop de werkzaamheid werd gemeten.
De werkzaamheid versus placebo was significant voor diverse subgroepen, waaronder patiënten die waren onderverdeeld op grond van de volgende uitgangskenmerken: leeftijd (alle subgroepen tot 65 jaar); lichaamsgewicht (tot 80 kg) en ovariëctomie (tot 15 jaar geleden).
Analyses van subgroepen wezen erop dat de toedieningsweg en het type van gelijktijdige oestrogeenbehandeling (transdermaal oestradiol, oraal geconjugeerde equine oestrogenen (conjugated equine estrogen, CEE) of oraal non-CEE) de respons van de patiënt kan beïnvloeden.
Een responder-analyse van de belangrijkste fase II- en fase III-studies liet significante verbeteringen zien versus placebo op alle drie belangrijke klinische eindpunten bij patiënten die gelijktijdig transdermale en orale non-CEE-oestrogenen gebruikten.
De subgroep van patiënten die oraal CEE kregen, vertoonde echter geen significante verbetering in seksuele activiteit in vergelijking met placebo (zie rubriek 4.2 en 4.4).
5.2 Farmacokinetische gegevens
Absorptie:
Testosteron uit Livensa wordt door de intacte huid opgenomen via passieve diffusie die voornamelijk wordt geregeld door permeatie door het stratum corneum.
Livensa is zo ontworpen dat het systemisch 300 microgram/dag afgeeft.
Na het aanbrengen van de pleister op de huid van de onderbuik worden binnen 24-36 uur, met een grote interindividuele variabiliteit, maximale serumconcentraties testosteron bereikt.
De serumconcentraties van testosteron bereiken een steady state door het aanbrengen van de tweede pleister wanneer een schema van twee pleisters per week wordt aangehouden.
Livensa had geen invloed op de serumconcentraties van geslachtshormoon bindend globuline (sex hormone binding globulin, SHBG), oestrogenen of bijnierhormonen.
Serumconcentraties testosteron en SHBG bij patiënten die Livensa kregen in klinische studies naar veiligheid en werkzaamheid Hormoon
N
Uitgangswaarde Gemiddelde N (SEM)
Week 24 Gemiddelde N (SEM)
Week 52 Gemiddelde (SEM)
Vrij testosteron (pg/ml) 544 Totaal testosteron 547 (ng/dl)
0,92 (0,03) 17,6 (0,4)
412 413
4,36 (0,16) 79,7 (2,7)
287 288
4,44 (0,31) 74,8 (3,6)
DHT (ng/dl) 271 SHBG (nmol/l) 547
7,65 (0,34) 91,7 (2,5)
143 415
20,98 (0,98) 93,9 (2,8)
169 290
21,04 (0,97) 90,0 (3,6)
DHT = dihydrotestosteron, SHBG = sex hormone binding globulin SEM = standard error of the mean (standaardafwijking van het gemiddelde)
Verdeling:
Bij vrouwen is circulerend testosteron in het serum voornamelijk gebonden aan SHBG (65-80%) en aan albumine (20-30%), zodat er slechts 0,5-2% overblijft die de vrije fractie vormt.
De affiniteit van binding aan serum-SHBG is relatief hoog en van de aan SHBG gebonden fractie wordt aangenomen dat deze niet bijdraagt aan de biologische activiteit.
Binding aan albumine gebeurt met een relatief lage affiniteit en is reversibel.
De aan albumine gebonden fractie en de ongebonden fractie worden gezamenlijk het ‘ biologisch beschikbare’ testosteron genoemd.
De hoeveelheden SHBG en albumine in het serum en de totale testosteron-concentratie bepalen de verdeling van vrij en biologisch beschikbaar testosteron.
De serumconcentratie SHBG wordt beïnvloed door de wijze van toediening van de gelijktijdig gegeven oestrogeenbehandeling.
7 Metabolisme:
Testosteron wordt voornamelijk in de lever afgebroken.
Testosteron wordt omgezet in verschillende 17-ketosteroïden, waarna verdere afbraak resulteert in inactieve glucuroniden en andere conjugaten.
De actieve metabolieten van testosteron zijn estradiol en dihydrotestosteron (DHT).
DHT heeft een grotere affiniteit voor SHBG dan testosteron.
De concentraties DHT stegen tijdens de behandeling met Livensa parallel aan de concentraties testosteron.
Er waren geen significante verschillen ten opzichte van de uitgangswaarden in de serumspiegels van estradiol en estron bij patiënten die gedurende een periode van maximaal 52 weken werden behandeld met Livensa.
Na verwijdering van een Livensa-pleister keren de serumconcentraties testosteron vanwege de korte terminale exponentiële halfwaardetijd (ongeveer 2 uur) binnen 12 uur tot bijna de uitgangswaarden terug.
Er werden tijdens de behandelperiode van 52 weken geen aanwijzingen gevonden die duiden op cumulatie van testosteron.
Eliminatie:
Testosteron wordt voornamelijk uitgescheiden in de urine als glucuronzuur- en zwavelzuurconjugaten van testosteron en zijn metabolieten.
5.3 Gegevens uit het preklinisch veiligheidsonderzoek
Toxicologische studies met testosteron hebben alleen effecten aangetoond die kunnen worden verklaard op basis van het hormoonprofiel.
Testosteron bleek niet-genotoxisch te zijn.
Niet-klinische studies naar de relatie tussen testosteronbehandeling en kanker wijzen op de mogelijkheid dat hoge doses bij proefdieren de tumorgroei in geslachtsorganen, borstklieren en lever zouden kunnen bevorderen.
De betekenis van deze gegevens met betrekking tot het gebruik van Livensa bij patiënten is onbekend.
Testosteron heeft een viriliserend effect op foetussen van vrouwtjesratten, wanneer drachtige ratten tijdens de organogenese subcutaan 0,5 of 1 mg/dag (als propionaatester) krijgen toegediend.
6.
FARMACEUTISCHE GEGEVENS
6.1 Lijst van hulpstoffen
Steunlaag:
Doorzichtige polyethyleen steunfilm, voorzien van opdruk met bedrijfseigen inkt die zonnegeel FCF (E110), rubis pigment (E180) en koperftalocyanine blauw pigment bevat.
Zelfklevende matrixlaag die het geneesmiddel bevat:
Sorbitan-oleaat, Acryl-co-polymeer-kleefstof die 2-ethylhexylacrylaat– 1-vinyl-2-pyrrolidon co-polymeer bevat.
Beschermstrook:
Gesiliconiseerde polyesterfilm.
6.2 Gevallen van onverenigbaarheid
Niet van toepassing.
6.3 Houdbaarheid
3 jaar
8 6.4 Speciale voorzorgsmaatregelen bij bewaren
Bewaren beneden 30°C.
Niet in de koelkast of de vriezer bewaren.
6.5 Aard en inhoud van de verpakking
Elke pleister is verpakt in een afgesloten gelamineerd sachet.
Het materiaal waar het sachet van gemaakt is, bestaat uit (lagen, van buiten naar binnen) papier/polyethyleen/aluminiumfolie/ethyleen- methacrylzuur-co-polymeer, alle van een kwaliteit die geschikt is voor toepassing met levensmiddelen.
Het ethyleen-methacrylzuur-co-polymeer (Surlyn®) is de afdichtlaag die gebruikt wordt om de beide gelamineerde sachet-delen met behulp van hitte tot het sachet samen te voegen.
Dozen met 2, 8 en 24 pleisters.
Niet alle genoemde verpakkingsgrootten worden in de handel gebracht.
6.6 Speciale voorzorgsmaatregelen voor het verwijderen
Alle ongebruikte producten of afvalmaterialen dienen te worden vernietigd overeenkomstig lokale voorschriften.
7.
HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Procter & Gamble Pharmaceuticals - Germany GmbH Dr. -Otto-Röhm-Strasse 2-4 D-64331 Weiterstadt Duitsland
8.
NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/06/351/001-003
9.
DATUM VAN EERSTE VERGUNNING/HERNIEUWING VAN DE VERGUNNING
28/07/2006
10.
DATUM VAN HERZIENING VAN DE TEKST
9 BIJLAGE II
A.
HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR DE VERVAARDIGING VERANTWOORDELIJK VOOR VRIJGIFTE
B.
VOORWAARDEN VERBONDEN AAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
10 A.
HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR DE VERVAARDIGING VERANTWOORDELIJK VOOR VRIJGIFTE
Naam en adres van de fabrikant verantwoordelijk voor vrijgifte
Procter & Gamble Pharmaceuticals - Germany GmbH Dr. -Otto-Röhm-Strasse 2-4 D-64331 Weiterstadt Duitsland
Procter & Gamble Pharmaceuticals Longjumeau Parc d’ activité de la Grande Brèche 5 rue Désir Prévost 91070 Bondoufle Frankrijk
B.
VOORWAARDEN VERBONDEN AAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
ï· VOORWAARDEN OF BEPERKINGEN OPGELEGD AAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN TEN AANZIEN VAN DE LEVERING EN HET GEBRUIK
Aan medisch recept onderworpen geneesmiddel.
ï· VOORWAARDEN OF BEPERKINGEN MET BETREKKING TOT EEN VEILIG EN DOELTREFFEND GEBRUIK VAN HET GENEESMIDDEL
Niet van toepassing.
ï· ANDERE VOORWAARDEN
Farmacovigilantiesysteem
De houder van de vergunning voor het in de handel brengen moet ervoor zorgen dat het farmacovigilantiesysteem is opgezet en werkt, voordat het product in de handel wordt gebracht en zolang het in de handel gebrachte product in gebruik is.
Risicobeheerplan
De houder van de vergunning voor het in de handel brengen verplicht zich, de studies en verdere farmacovigilantie-activiteiten uit te voeren zoals in het farmacovigilantieplan nader is beschreven.
Een bijgewerkt Risicobeheerplan, volgens de CHMP-richtlijnen voor risicobeheersystemen voor geneesmiddelen voor humaan gebruik, dient gelijktijdig met de PSUR’ s te worden ingediend, binnen 60 dagen na het bereiken van een belangrijke (in Farmacovigilantie of Risicominimalisatie) mijlpaal, of wanneer de resultaten van een studie beschikbaar komen, of op verzoek van de bevoegde autoriteit.
11 BIJLAGE III
ETIKETTERING EN BIJSLUITER
12 A.
ETIKETTERING
13 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD
BUITENVERPAKKING (doos met 2, 8 of 24 pleisters)
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Livensa 300 microgram/24 uur pleister voor transdermaal gebruik Testosteron
2.
GEHALTE AAN WERKZA(A)M(E) BESTANDDE(E)L(EN)
1 pleister van 28 cm2 bevat 8,4 mg testosteron en geeft 300 microgram per 24 uur af.
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Bevat ook: sorbitan-oleaat, 2-ethylhexylacrylaat– 1-vinyl-2-pyrrolidon co-polymeer, E110, E180, koperftalocyanine blauw pigment, polyethyleen, gesiliconiseerd polyester.
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
2 pleisters voor transdermaal gebruik 8 pleisters voor transdermaal gebruik 24 pleisters voor transdermaal gebruik
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)
Transdermaal gebruik.
Aanbrengen direct na verwijdering uit het sachet.
Voor het gebruik de bijsluiter lezen.
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Houd het geneesmiddel buiten het bereik en het zicht van kinderen.
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG
8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP
14 9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
Bewaren beneden 30°C.
Niet in de koelkast of de vriezer bewaren.
10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Procter & Gamble Pharmaceuticals - Germany GmbH Dr. -Otto-Röhm-Strasse 2-4 D-64331 Weiterstadt Duitsland
12.
NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/06/351/001-003
13.
PARTIJNUMMER
Lot
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING
Geneesmiddel op medisch voorschrift.
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
16.
INFORMATIE IN BRAILLE
Livensa
15 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Om te sluiten hier de klep inschuiven.
Gegevens die op de binnenzijde van de klep moeten worden vermeld
Wanneer moet u de pleister aanbrengen:
De pleister moet tweemaal per week worden vervangen.
Kies uw twee dagen hiervoor en kruis het vakje aan.
Verwissel de pleister alleen op deze twee dagen. o zondag + woensdag o maandag + donderdag o dinsdag + vrijdag o woensdag + zaterdag o donderdag + zondag o vrijdag + maandag o zaterdag + dinsdag
Ga door met het gebruik zolang uw arts dit voorschrijft.
16 GEGEVENS DIE OP DE PRIMAIRE VERPAKKINGEN MOETEN WORDEN VERMELD
SACHET
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL EN DE TOEDIENINGWEG(EN)
Livensa 300 microgram/24 uur pleister voor transdermaal gebruik.
Testosteron Transdermaal gebruik.
2.
WIJZE VAN TOEDIENING
Voor het gebruik de bijsluiter lezen.
3.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP
4.
PARTIJNUMMER
Lot
5.
INHOUD UITGEDRUKT IN GEWICHT, VOLUME OF EENHEID
1 pleister voor transdermaal gebruik
1 pleister van 28 cm2 bevat 8,4 mg testosteron en geeft 300 microgram per 24 uur af.
17 B.
BIJSLUITER
18 BIJSLUITER:
INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER
Livensa 300 microgram/24 uur pleister voor transdermaal gebruik Testosteron
Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel. ï· Bewaar deze bijsluiter, het kan nodig zijn om deze nogmaals door te lezen. ï· Heeft u nog vragen, raadpleeg dan uw arts of apotheker. ï· Dit geneesmiddel is aan u persoonlijk voorgeschreven.
Geef dit geneesmiddel niet door aan anderen.
Dit geneesmiddel kan schadelijk voor hen zijn, zelfs als de verschijnselen dezelfde lijken te zijn als waarvoor u het geneesmiddel heeft gekregen. ï· Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of in geval er bij u een bijwerking optreedt die niet in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
In deze bijsluiter:
1.
Wat is Livensa en waarvoor wordt het gebruikt 2.
Wat u moet weten voordat u Livensa gebruikt 3.
Hoe wordt Livensa gebruikt 4.
Mogelijke bijwerkingen 5.
Hoe bewaart u Livensa 6.
Aanvullende informatie
1.
WAT IS LIVENSA EN WAARVOOR WORDT HET GEBRUIKT
Livensa is een pleister voor gebruik op de huid.
De pleister geeft constant kleine hoeveelheden testosteron af door de huid.
Het testosteron wordt dus door uw huid heen in de bloedstroom opgenomen.
Het testosteron in Livensa is hetzelfde hormoon als het hormoon dat van nature in het lichaam van mannen en vrouwen wordt aangemaakt.
Na verwijdering van de eierstokken daalt de testosteronspiegel tot de helft van de waarden zoals die vóór de operatie waren.
Afname vantestosteron is in verband gebracht met een vermindering van seksueel verlangen, een vermindering van seksuele gedachten en verminderde seksuele opwinding.
Al deze problemen, of een enkele ervan, kunnen persoonlijk verdriet of relatieproblemen tot gevolg hebben.
De medische term voor deze aandoening is stoornis met een vermindering van seksueel verlangen (Hypoactive Sexual Desire Disorder, HSDD).
Livensa wordt gebruikt om HSDD te behandelen.
Livensa is bedoeld voor gebruik door vrouwen tot een leeftijd van 60 jaar: ï· die een vermindering van seksueel verlangen en daardoor verdriet of zorgen hebben, en ï· bij wie beide eierstokken zijn verwijderd, en ï· bij wie de baarmoeder is verwijderd (hysterectomie), en ï· die oestrogeenbehandeling krijgen.
Het kan meer dan één maand duren voordat u een verbetering bemerkt.
Als u binnen 3-6 maanden geen positief effect van Livensa bemerkt, moet u uw arts hiervan op de hoogte stellen.
Deze zal voorstellen om te stoppen met de behandeling.
2.
WAT U MOET WETEN VOORDAT U LIVENSA GEBRUIKT
Gebruik Livensa niet ï· als u allergisch (overgevoelig) bent voor testosteron of voor één van de andere bestanddelen van Livensa.
19 ï· als u weet dat u nu of in het verleden borstkanker heeft of heeft gehad, of een ander soort kanker die volgens uw arts wordt veroorzaakt of gestimuleerd door het vrouwelijke hormoon oestrogeen (zogeheten oestrogeenafhankelijke kanker), of als er een vermoeden bestaat dat u een dergelijk type kanker zou kunnen hebben. ï· als u andere aandoeningen heeft waarvan uw arts vindt dat u daarbij beter geen oestrogenen en/of testosteron kunt gebruiken.
Wees extra voorzichtig met Livensa ï· als u in het verleden hart-, lever- of nieraandoeningen heeft gehad. ï· als u diabetes (suikerziekte) heeft, omdat testosteron de bloedsuikerspiegels kan verlagen. ï· als u in het verleden ernstige acne (bij volwassenen), gezichts- of lichaamshaargroei, haaruitval, vergroting van de clitoris of stemverlaging of heesheid heeft gehad.
Voordat u Livensa begint te gebruiken, moet u uw arts op de hoogte stellen als een van de bovengenoemde situaties op u van toepassing is.
Uw arts zal u advies geven wat u het beste kunt doen.
De werkzaamheid van Livensa wordt verminderd wanneer u een behandeling krijgt met een bepaald type oestrogeen ('geconjugeerde equine oestrogenen').
Daarom moet u met uw arts bespreken welk type oestrogeen u krijgt.
Uw arts kan u adviseren welk type oestrogeen geschikt is voor gebruik samen met Livensa.
Wanneer u stopt met de oestrogeenbehandeling moet u ook met het gebruik van Livensa stoppen.
Denk eraan dat oestrogenen gedurende een zo kort mogelijke periode moeten worden toegediend.
U kunt Livensa alleen blijven gebruiken zolang u een positief effect van de behandeling ondervindt.
Er zijn geen gegevens beschikbaar over de veiligheid van het gebruik van Livensa gedurende een langere periode dan 12 maanden.
Er zijn beperkte gegevens beschikbaar over gebruik bij vrouwen boven de leeftijd van 60 jaar.
Het is niet bekend of Livensa de kans op het krijgen van borstkanker vergroot.
Uw arts zal u regelmatig zorgvuldig controleren op borstkanker.
Gebruik in combinatie met andere geneesmiddelen Vertel uw arts of apotheker wanneer u andere geneesmiddelen gebruikt of kort geleden heeft gebruikt.
Dit geldt ook voor geneesmiddelen die u zonder recept kunt krijgen.
Let extra op indien u geneesmiddelen gebruikt die een van de volgende werkzame bestanddelen bevatten: ï· bloedverdunnende middelen (anticoagulantia)
Kinderen en adolescenten Livensa is niet bestemd voor gebruik door kinderen en adolescenten.
Zwangerschap en borstvoeding Vraag uw arts of apotheker om advies voordat u een geneesmiddel inneemt.
Livensa is uitsluitend bestemd voor gebruik door vrouwen in de menopauze bij wie de eierstokken en de baarmoeder zijn verwijderd.
Gebruik Livensa niet wanneer u zwanger bent, denkt dat u zwanger bent, of zwanger kunt worden, omdat het schade kan toebrengen aan het ongeboren kind.
Gebruik Livensa niet wanneer u borstvoeding geeft, omdat het schade kan toebrengen aan het kind.
Rijvaardigheid en het gebruik van machines U kunt autorijden en machines bedienen terwijl u Livensa gebruikt.
3.
HOE WORDT LIVENSA GEBRUIKT
Livensa moet tweemaal per week worden vervangen (om de 3 tot 4 dagen).
Het werkzame bestanddeel wordt gedurende 3 tot 4 dagen constant afgegeven uit de pleister en wordt door uw huid opgenomen.
20 Gebruik Livensa altijd precies zoals uw arts u heeft verteld.
Raadpleeg uw arts of apotheker bij twijfel over de aanwijzingen of als u meer informatie wilt.
Waar moet u de pleister plakken ï· Plak de pleister op uw onderbuik, onder de taille.
Plak de pleister niet op uw borsten of uw achterwerk.
Zorg dat uw huid op de plaats waar u de pleister aanbrengt:
ï¼ ï¼ ï¼ ï¼ ï¼
schoon en droog is (zonder lotion, vochtinbrengende crèmes en poeder) zo glad mogelijk is (geen grote rimpels of huidplooien) geen sneetjes heeft en niet geïrriteerd is (geen uitslag of andere huidproblemen) naar verwachting geen sterke wrijving van kleding ondervindt bij voorkeur niet behaard is.
ï· Plak bij het verwisselen van de pleister de nieuwe pleister op een andere plaats van de huid van uw onderbuik, anders is de kans op huidirritatie groter.
ï· Er mag slechts één pleister tegelijkertijd worden gedragen.
ï· Zorg als u ook oestrogeenpleisters gebruikt dat de pleister en de oestrogeenpleister elkaar niet overlappen.
ï· Breng wanneer u een pleister verwijdert ten minste een week lang geen nieuwe pleister op diezelfde plaats aan.
Hoe brengt u de pleister aan Stap 1 Scheur het sachet open.
Gebruik geen schaar, omdat u daarmee per ongeluk de pleister kunt beschadigen.
Haal de pleister uit het sachet.
Ga nadat u de pleister uit het sachet heeft gehaald direct tot aanbrengen over.
Stap 2 Houd de pleister vast en verwijder de helft van de beschermstrook die op de kleeflaag van de pleister zit.
Raak de kleeflaag van de pleister niet met uw vingers aan.
Stap 3 Breng de kleeflaag van de pleister aan op de plaats van de huid die u daarvoor heeft uitgekozen.
Druk de kleeflaag van de pleister ongeveer 10 seconden stevig op zijn plaats.
21 Stap 4 Vouw de pleister terug en verwijder voorzichtig de andere helft van de beschermstrook.
Druk de hele pleister ongeveer 10 seconden stevig met de palm van uw hand tegen uw huid.
Gebruik uw vingers om te zorgen dat de randen van de pleister goed op uw huid plakken.
Wanneer een deel van de pleister omhoog komt, moet u op dat deel drukken.
Hoe verwisselt u uw pleister ï· U moet uw pleister om de drie tot vier dagen verwisselen, dus u gebruikt twee pleisters per week.
Dit betekent dat u de ene pleister drie dagen draagt en de andere 4 dagen.
Maak een keuze op welke twee dagen u de pleister elke week gaat verwisselen.
Verwissel de pleister elke week op dezelfde twee dagen.
Voorbeeld:
Als u besluit om op een maandag met de behandeling te beginnen, moet u uw pleister altijd op donderdag en op maandag verwisselen.
o ï¼ o o o o o
zondag + woensdag maandag + donderdag dinsdag + vrijdag woensdag + zaterdag donderdag + zondag vrijdag + maandag zaterdag + dinsdag
Geef als geheugensteuntje op de doos aan op welke dagen u de pleister wilt verwisselen.
ï· Verwijder op de wisseldag de gebruikte pleister en plak direct de nieuwe pleister op een andere plaats van de huid van uw onderbuik.
Ga door met de behandeling zolang de arts dat adviseert.
ï· Vouw de gebruikte pleister dubbel en plak de helften op elkaar.
Gooi de pleister weg op een veilige, voor kinderen ontoegankelijke plaats (bijvoorbeeld in een vuilnisbak).
Geneesmiddelen dienen niet weggegooid te worden via het afvalwater (spoel de pleister niet door het toilet).
Vraag uw apotheker wat u met medicijnen moet doen wanneer ze niet meer nodig zijn.
Deze maatregelen zullen helpen bij de bescherming van het milieu.
Hoe zit het met douchen, in bad gaan en sporten?
U kunt als u de pleister draagt normaal douchen, in bad gaan, zwemmen en sporten.
De pleister is zo ontworpen dat hij op die momenten op zijn plaats blijft.
U moet echter niet te hard wrijven op de plaats waar de pleister is aangebracht.
Hoe zit het met zonnen?
Zorg ervoor dat uw pleister altijd door kleding bedekt is.
22 Wat moet u doen als uw pleister loslaat, aan de randen omhoog komt of eraf valt?
Als een pleister los begint te laten, kunt u hem misschien weer vastplakken door hem stevig aan te drukken.
Als het niet lukt om de pleister weer vast te plakken, verwijdert u de losse pleister en gebruikt u een nieuwe pleister.
Ga vervolgens verder volgens uw normale schema van wisseldagen, zelfs wanneer dit betekent dat u een pleister korter dan 3-4 dagen heeft gedragen voordat u hem weggooit.
Wat u moet doen als u meer pleisters heeft gebruikt dan u zou mogen Als u meer dan één pleister tegelijkertijd heeft aangebracht Verwijder alle pleisters van uw huid en raadpleeg uw arts of apotheker voor aanwijzingen hoe u de Livensa-behandeling moet voortzetten.
Het is onwaarschijnlijk dat u een overdosis Livensa krijgt wanneer u de pleisters volgens de aanwijzingen gebruikt, omdat het testosteron na verwijdering van de pleister snel uit het lichaam verdwijnt.
Wat u moet doen wanneer u bent vergeten een pleister aan te brengen Als u vergeet de pleister te verwisselen Verwissel de pleister zodra u dit bemerkt en ga vervolgens verder volgens uw normale schema van wisseldagen, zelfs wanneer dit betekent dat u een pleister korter dan 3-4 dagen heeft gedragen voordat u hem weggooit.
Als u zich opnieuw aan het normale schema houdt, is het gemakkelijker om te onthouden wanneer u de pleister moet verwisselen.
Als u nog vragen heeft over het gebruik van dit product, vraag dan uw arts of apotheker.
4.
MOGELIJKE BIJWERKINGEN
Zoals alle geneesmiddelen kan Livensa bijwerkingen veroorzaken, hoewel niet iedereen ze krijgt.
U moet het uw arts direct vertellen als u: ï· haaruitval, vergroting van de clitoris, toename van haargroei op de kin of bovenlip, stemverlaging of heesheid krijgt, ook al kunnen deze bijwerkingen licht zijn.
Als de behandeling met Livensa wordt gestaakt, zijn deze bijwerkingen meestal omkeerbaar.
U moet zelf letten op verergering van acne, toename van haargroei in het gezicht, haaruitval, stemverlaging of vergroting van de clitoris.
Dit kunnen allemaal tekenen zijn van bijwerkingen van testosteron, het werkzame bestanddeel in Livensa.
ï· een huidreactie bemerkt op de plaats van toediening, zoals roodheid, oedeem of blaarvorming.
In geval van ernstige reactie op de plaats van toediening moet de behandeling worden gestaakt.
Zeer vaak voorkomende bijwerkingen De volgende bijwerkingen kunnen zeer vaak voorkomen (bij meer dan 1 op de 10 patiënten). o uitslag/irritatie/jeuk/roodheid op de plaats waar de pleister op de huid is aangebracht o toename van de hoeveelheid haar op de kin of bovenlip (waarschijnlijk licht en omkeerbaar)
Vaak voorkomende bijwerkingen De volgende bijwerkingen kunnen vaak voorkomen (bij meer dan 1 op de 100, maar minder dan 1 op de 10 patiënten), maar de meeste zijn licht van aard en omkeerbaar. o haaruitval o acne o migraine o slapeloosheid/niet goed kunnen slapen o stemverlaging of heesheid o pijn in de borsten o gewichtstoename o buikpijn
23 Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of in geval er bij u een bijwerking optreedt die hierboven is genoemd of een bijwerking die niet in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts.
5.
HOE BEWAART U LIVENSA
ï· Buiten het bereik en het zicht van kinderen houden. ï· Bewaren beneden 30°C. ï· Niet in de koelkast of de vriezer bewaren.
Gebruik Livensa niet meer na de vervaldatum die staat vermeld op de doos en op het sachet.
De vervaldatum verwijst naar de laatste dag van die maand.
6.
AANVULLENDE INFORMATIE
Wat bevat Livensa Het werkzame bestanddeel is testosteron.
Elke pleister bevat 8,4 mg testosteron en geeft 300 microgram testosteron af per 24 uur.
De andere bestanddelen zijn: sorbitan-oleaat, 2-ethylhexylacrylaat– 1-vinyl-2-pyrrolidon copolymeer.
Steunlaag: doorzichtige polyethyleen steunfilm, voorzien van opdruk met bedrijfseigen inkt die zonnegeel FCF (E110), rubis pigment (E180) en koperftalocyanine blauw pigment bevat.
Beschermstrook: gesiliconiseerde polyesterfilm.
Hoe ziet Livensa er uit en de inhoud van de verpakking Livensa is een dunne, doorzichtige, ovale pleister die op de achterkant is voorzien van de stempelafdruk PG T001.
De volgende verpakkingen zijn verkrijgbaar:
2, 8 en 24 pleisters.
Niet alle genoemde verpakkingsgrootten worden in de handel gebracht.
Registratiehouder en fabrikant Procter & Gamble Pharmaceuticals – Germany GmbH Dr. -Otto-Röhm-Strasse 2-4 D-64331 Weiterstadt Duitsland
Procter & Gamble Pharmaceuticals Longjumeau Parc d’ activité de la Grande Brèche 5 rue Désir Prévost 91070 Bondoufle Frankrijk
Deze bijsluiter is voor de laatste keer goedgekeurd in {MM/JJJJ}
Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europese Geneesmiddelen Bureau (EMEA) http://www.emea.europa.eu /
24