European Medicines Agency
EMEA/H/C/81
EUROPEES OPENBAAR BEOORDELINGSRAPPORT (EPAR)
BETAFERON
EPAR-samenvatting voor het publiek
Dit document is een samenvatting van het Europees openbaar beoordelingsrapport (EPAR).
Doel ervan is uit te leggen hoe de op studies gebaseerde beoordeling van het Comité voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik (CHMP) heeft geleid tot de aanbevelingen wat betreft de gebruiksvoorwaarden.
Lees de bijsluiter (ook onderdeel van het EPAR) of neem contact op met uw arts of apotheker, als u meer informatie nodig heeft over uw aandoening of behandeling.
Lees de wetenschappelijke discussie (ook onderdeel van het EPAR), indien u meer informatie wilt hebben over de basis van de CHMP-aanbeveling.
Wat is Betaferon?
Betaferon is een poeder en oplosmiddel voor een oplossing voor injectie.
Het bevat 250 microgram (8 miljoen internationale eenheden - MIE) van de werkzame stof interferon bèta-1b per ml.
Waarvoor wordt Betaferon gebruikt?
Betaferon wordt gebruikt voor de behandeling van volwassen patiënten met multiple sclerose (MS).
Het wordt voorgeschreven aan patiënten: • die voor het eerst tekenen van MS hebben gehad, die ernstig genoeg zijn om een behandeling met intraveneuze corticosteroïden (ontstekingsremmende geneesmiddelen) te verantwoorden.
Het wordt voorgeschreven aan patiënten met een hoog risico op MS.
Alvorens het geneesmiddel voor te schrijven, dient de arts andere oorzaken voor de symptomen uit te sluiten; • met relapsing-remitting MS, waarbij de patiënt aanvallen (recidieven) heeft in periodes zonder symptomen (remissies), en minstens 2 recidieven gedurende de laatste 2 jaar; • met secundair progressieve MS (het type MS dat volgt op relapsing-remitting MS) bij wie de ziekte actief is.
Uitsluitend op doktersvoorschrift verkrijgbaar.
Hoe wordt Betaferon gebruikt?
De behandeling met Betaferon moet worden gestart door een arts die ervaring heeft met de behandeling van MS.
Er dient te worden gestart met een dosis van 62,5 microgram (een vierde van de dosis) om de andere dag, die geleidelijk over een periode van 2 en een halve week wordt verhoogd tot de aanbevolen dosis van 250 microgram (8 MIE) om de andere dag.
Betaferon wordt toegediend door onderhuidse injectie.
De patiënten kunnen de injectie met Betaferon zelf toedienen op voorwaarde dat het hen is geleerd.
De behandeling met Betaferon moet worden gestopt als de patiënt niet op de behandeling reageert.
Hoe werkt Betaferon?
MS is een ziekte van de zenuwen, waarbij het beschermende omhulsel rond de zenuwen door ontsteking wordt vernietigd (demyelinatie).
De werkzame stof in Betaferon, interferon bèta-1b, behoort tot de groep van de interferonen.
Interferonen zijn natuurlijke, door het lichaam geproduceerde stoffen die het lichaam verdedigen tegen aanvallen, zoals infecties veroorzaakt door
7 Westferry Circus, Canary Wharf, London E14 4HB, UK Tel.
(44-20) 74 18 84 00 Fax (44-20) 74 18 86 68 E-mail: mail@emea.europa.eu http://www.emea.europa.eu ©EMEA 2006 Reproduction and/or distribution of this document is authorised for non commercial purposes only provided the EMEA is acknowledged virussen.
Het werkingsmechanisme van Betaferon bij MS is nog niet precies bekend maar bèta- interferon lijkt het afweersysteem te kalmeren en voorkomt recidieven van MS.
Interferon bèta-1b wordt geproduceerd met behulp van de zogenoemde ‘ recombinant-DNA- technologie’.
Interferon bèta-1b wordt gemaakt door een bacterie waaraan een gen (DNA) is toegevoegd zodat de stof kan worden geproduceerd.
Recombinant interferon bèta-1b werkt op dezelfde manier als natuurlijk geproduceerd interferon bèta.
Hoe is Betaferon onderzocht?
Betaferon is gedurende 2 jaar onderzocht bij 338 patiënten met relapsing-remitting MS die zonder hulp konden lopen.
De werkzaamheid ervan werd vergeleken met die van een placebo (schijnbehandeling).
De belangrijkste maatstaf voor de werkzaamheid was de vermindering van het aantal recidieven.
Betaferon is eveneens onderzocht bij 1 657 patiënten in twee studies met patiënten met secundair progressieve MS die konden lopen, waarbij het werd vergeleken met een placebo.
De belangrijkste maatstaf voor de werkzaamheid was het vertragen van de progressie van de invalidisering.
Bij de studie van Betaferon op patiënten met een eenmalig demyeliniserend voorval waren 487 patiënten betrokken die gedurende twee jaar Betaferon of een placebo toegediend kregen.
De maatstaf van de studie was de tijd die een patiënt nodig had om klinisch definitieve MS te ontwikkelen.
Welke voordelen bleek Betaferon tijdens de studies te hebben?
Bij patiënten met relapsing-remitting MS was Betaferon werkzamer dan placebo voor het verminderen van het aantal recidieven per jaar: patiënten die Betaferon toegediend kregen, hadden gemiddeld 0,84 recidieven per jaar terwijl patiënten die een placebo toegediend kregen gemiddeld 1,27 recidieven hadden.
In één van de twee studies bij patiënten met secundair progressieve MS werd een significante verlenging van de tijd tot invaliditeitsprogressie aangetoond (risicoreductie van 31% door Betaferon) en van de tijd tot rolstoelafhankelijkheid (39%).
In de tweede studie werd geen verlenging van de tijd tot invaliditeitsprogressie waargenomen.
In beide studies leidde Betaferon tot een vermindering van de frequentie (30%) van klinische recidieven.
In de studie bij patiënten met een eenmalig demyeliniserend voorval verminderde Betaferon het risico op het ontwikkelen van klinisch definitieve MS:
28% van de patiënten die Betaferon toegediend kregen, ontwikkelde MS tegenover 45% van de patiënten die een placebo toegediend kregen.
Welke risico’ s houdt het gebruik van Betaferon in?
De meest voorkomende bijwerkingen zijn griepachtige symptomen (koorts, rillingen, gewrichtspijn, malaise, hoofdpijn of spierpijn) en reacties op de injectieplaats.
Zie de bijsluiter voor de volledige beschrijving van de gerapporteerde bijwerkingen van Betaferon.
Betaferon mag niet worden toegediend aan patiënten met een voorgeschiedenis van overgevoeligheid (allergie) voor een natuurlijk of recombinant interferon bèta, humane albumine of één van de andere bestanddelen.
De behandeling met Betaferon mag niet worden gestart tijdens de zwangerschap.
Indien een patiënte zwanger wordt tijdens de behandeling met Betaferon dient ze haar arts te raadplegen.
Betaferon mag niet worden toegediend aan patiënten met een ernstige depressie en/of zelfmoordgedachten.
Betaferon mag niet worden toegediend aan patiënten met gedecompenseerde leverziekte (wanneer de lever niet normaal werkt).
Waarom is Betaferon goedgekeurd?
Het Comité voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik (CHMP) heeft besloten dat de voordelen van Betaferon groter zijn dan de risico's ervan voor de behandeling van patiënten met relapsing-remitting multiple sclerose, secundair progressieve multiple sclerose, en van patiënten met een eenmalig demyeliniserend voorval, dat ernstig genoeg is om de behandeling met intraveneuze corticosteroïden te verantwoorden.
Het heeft geadviseerd om een vergunning voor het in de handel brengen van Betaferon te verlenen.
Betaferon is oorspronkelijk goedgekeurd onder "uitzonderlijke omstandigheden" omdat om wetenschappelijke redenen beperkte informatie beschikbaar was op het moment van de goedkeuring.
Daar de firma de vereiste bijkomende informatie heeft ingediend, werden de "uitzonderlijke voorwaarden" opgeheven op 3 april 2001.
Overige inlichtingen over Betaferon:
©EMEA 2007
2/3
De Europese Commissie heeft voor Betaferon op 30 november 1995 een in de hele Europese Unie geldige vergunning voor het in de handel brengen verleend aan Schering Aktiengesellschaft.
De handelsvergunning werd verlengd op 30 november 2000 en 30 november 2005.
Klik hier voor het volledige EPAR voor Betaferon.
Deze samenvatting is voor het laatst bijgewerkt in 09-2006.
©EMEA 2007
3/3
EU-nummer
Fantasienaam
Sterkte
Farmaceutische vorm
Toedieningsweg
Verpakking
Inhoud (Concentratie
Verpakkingsgrootte
EU/1/95/003/003
Betaferon
0,25 mg/ml
Poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie
Subcutaan gebruik
Poeder:
Injectieflacon (glas) Oplosmiddel:
Voorgevulde spuit (glas)
oplosmiddel1, 2 ml
15 injectieflacons + 15 voorgevulde spuiten
EU/1/95/003/004
Betaferon
0,25 mg/ml
Poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie
Subcutaan gebruik
Poeder:
Injectieflacon (glas) Oplosmiddel:
Voorgevulde spuit (glas)
oplosmiddel1, 2 ml
5 injectieflacons + 5 voorgevulde spuiten
EU/1/95/003/005
Betaferon
0,25 mg/ml
Poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie
Subcutaan gebruik
Poeder:
Injectieflacon (glas) Oplosmiddel:
Voorgevulde spuit (glas)
oplosmiddel1, 2 ml
15 x (1 injectieflacon + 1 voorgevulde spuit + 1 flaconadapter met naald + 2 alcoholdoekjes)
EU/1/95/003/006
Betaferon
0,25 mg/ml
Poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie
Subcutaan gebruik
Poeder:
Injectieflacon (glas) Oplosmiddel:
Voorgevulde spuit (glas)
oplosmiddel1, 2 ml
5 x (1 injectieflacon + 1 voorgevulde spuit + 1 flaconadapter met naald + 2 alcoholdoekjes)
EU/1/95/003/007
Betaferon
0,25 mg/ml
Poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie
Subcutaan gebruik
Poeder:
Injectieflacon (glas) Oplosmiddel:
Voorgevulde spuit (glas)
oplosmiddel1, 2 ml
3 x 15 x (1 injectieflacon + 1 voorgevulde spuit + 1 flaconadapter met naald + 2 alcoholdoekjes)
EU/1/95/003/008
Betaferon
0,25 mg/ml
Poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie
Subcutaan gebruik
Poeder:
Injectieflacon (glas) Oplosmiddel:
Voorgevulde spuit (glas)
oplosmiddel1, 2 ml
12 x (1 injectieflacon + 1 voorgevulde spuit + 1 flaconadapter met naald + 2 alcoholdoekjes)
EU/1/95/003/009
Betaferon
0,25 mg/ml
Poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie
Subcutaan gebruik
Poeder:
Injectieflacon (glas) Oplosmiddel:
Voorgevulde spuit (glas)
oplosmiddel1, 2 ml
14 x (1 injectieflacon + 1 voorgevulde spuit + 1 flaconadapter met naald + 2 alcoholdoekjes)
EU/1/95/003/010
Betaferon
0,25 mg/ml
Poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie
Subcutaan gebruik
Poeder:
Injectieflacon (glas) Oplosmiddel:
Voorgevulde spuit (glas)
oplosmiddel1, 2 ml
3 x 14 x (1 injectieflacon + 1 voorgevulde spuit + 1 flaconadapter met naald + 2 alcoholdoekjes)
1/1
BIJLAGE I
SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN
1 1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Betaferon 250 microgram/ml, poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie.
2.
KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING
Recombinant interferon beta-1b â 250 microgram (8,0 miljoen IE) per ml na reconstitutie.
Betaferon bevat 300 microgram (9,6 miljoen IE) recombinant interferon beta-1b per flacon.
Voor een volledige lijst van hulpstoffen, zie rubriek 6.1.
3.
FARMACEUTISCHE VORM
Poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie.
Steriel wit tot gebroken wit poeder.
4.
KLINISCHE GEGEVENS
4.1 Therapeutische indicaties
Betaferon is geïndiceerd voor de behandeling van • patiënten met een eenmalig demyeliniserend voorval met een actief ontstekingsproces dat ernstig genoeg is om behandeling met intraveneuze corticosteroïden te verantwoorden, als alternatieve diagnoses zijn uitgesloten, en als is vastgesteld dat deze patiënten een hoog risico hebben om klinisch definitieve multipele sclerose te ontwikkelen (zie rubriek 5.1). • patiënten met relapsing-remitting multipele sclerose en twee of meer recidieven gedurende de laatste twee jaar. • patiënten met secundair progressieve multipele sclerose bij wie de ziekte aantoonbaar actief is, dat wil zeggen recidiveert.
4.2 Dosering en wijze van toediening
De behandeling met Betaferon dient te worden geïnitieerd onder toezicht van een arts die met de behandeling van de ziekte vertrouwd is.
Volwassenen:
De aanbevolen dosis Betaferon bedraagt 250 microgram (8,0 miljoen IE), die in 1 ml van de gereconstitueerde oplossing zit (zie rubriek 6.6), en die om de dag subcutaan moet worden ingespoten.
Kinderen en adolescenten:
Er zijn geen formele klinische studies of farmacokinetische studies uitgevoerd bij kinderen of adolescenten.
Beperkte gepubliceerde gegevens suggereren echter dat het veiligheidsprofiel bij adolescenten tussen 12 en 16 jaar die om de dag subcutaan Betaferon 8.0 miljoen IE kregen toegediend lijkt op het profiel dat bij volwassenen is waargenomen.
Er is geen informatie over het gebruik van Betaferon bij kinderen jonger dan 12 jaar en Betaferon dient daarom niet bij deze populatie te worden gebruikt.
In het algemeen wordt bij aanvang van de behandeling dosistitratie aanbevolen.
â geproduceerd met behulp van genetisch gemodificeerde stammen van Escherichia coli.
2 Gestart dient te worden met 62,5 microgram (0,25 ml) subcutaan om de dag, langzaam verhoogd naar een dosis van 250 microgram (1,0 ml) om de dag (zie tabel A).
De titratieperiode kan worden aangepast indien een significante ongewenste reactie optreedt.
Voor een adequate werkzaamheid, dient een dosis van 250 microgram (1,0 ml) om de dag te worden bereikt.
Tabel A:
Schema voor dosistitratie *
behandeldag
dosis
volume
1, 3, 5
62,5 microgram
0,25 ml
7, 9, 11
125 microgram
0,5 ml
13, 15, 17 ≥ 19
187,5 microgram 250 microgram
0,75 ml 1,0 ml
* De titratieperiode kan worden aangepast, als een significante ongewenste reactie optreedt.
De optimale dosis is nog niet volledig opgehelderd.
Momenteel is het niet bekend hoe lang de patiënt behandeld moet worden.
Uit gecontroleerd klinisch onderzoek zijn over maximaal 5 jaar follow-up-gegevens afkomstig over patiënten met relapsing- remitting MS en over maximaal 3 jaar over patiënten met secundair progressieve MS.
Voor relapsing- remitting MS, is effectiviteit voor de eerste twee jaar aangetoond.
De beschikbare gegevens voor de extra 3 jaar wijzen op een aanhoudende werkzaamheid van de behandeling met Betaferon gedurende de gehele periode.
Voor patiënten met een eenmalig klinisch voorval wijzend op multipele sclerose, is de werkzaamheid van een behandeling gedurende een periode van drie jaar aangetoond.
De behandeling wordt niet aanbevolen bij patiënten met relapsing-remitting multipele sclerose bij wie zich minder dan 2 recidieven in de voorafgaande 2 jaar hebben voorgedaan of bij patiënten met secundair progressieve multipele sclerose bij wie de ziekte in de voorgaande 2 jaar niet actief geweest is.
Indien de patiënt niet reageert, bv. als er gedurende 6 maanden een constante progressie op de ‘ expanded disability status scale’ (EDSS) optreedt, of behandeling met ten minste 3 ACTH- of corticosteroïdenkuren gedurende een periode van één jaar noodzakelijk is ondanks de Betaferon- therapie, dient de behandeling met Betaferon te worden gestaakt.
4.3 Contra-indicaties
- Beginnen met behandeling tijdens zwangerschap (zie rubriek 4.6 “ Zwangerschap en
borstvoeding”).
- Patiënten met een voorgeschiedenis van overgevoeligheid voor een natuurlijk of recombinant
interferon bèta humane albumine of voor een van de hulpstoffen.
- Patiënten met een ernstige depressie en/of zelfmoordgedachten (zie rubriek 4.4 “ Bijzondere
waarschuwingen en bijzondere voorzorgen bij gebruik” en 4.8 “ Bijwerkingen”).
- Patiënten met gedecompenseerde leverziekte (zie rubrieken 4.4, 4.5, 4.8).
4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik
Immuunsysteemaandoeningen
De toediening van cytokinen aan patiënten met een reeds bestaande monoklonale gammopathie is in verband gebracht met de ontwikkeling van systemisch capillaire-lek-syndroom met shock-achtige symptomen en fatale afloop.
Maagdarmstelselaandoeningen
In zeldzame gevallen werd pancreatitis waargenomen bij gebruik van Betaferon, vaak gepaard gaand met hypertriglyceridemie.
3 Zenuwstelselaandoeningen
Betaferon dient met voorzichtigheid te worden toegepast bij patiënten met vroegere of actuele depressieve stoornissen en in het bijzonder bij patiënten met zelfmoordgedachten (zie rubriek 4.3).
Depressie en zelfmoordgedachten zijn bekend om in toenemende mate voor te komen bij de multipele sclerose populatie en in associatie met interferon gebruik.
Patiënten die met Betaferon worden behandeld dienen te worden aangeraden elk symptoom van depressie en/of zelfmoordgedachten onmiddellijk aan de voorschrijvende arts te melden.
Patiënten die een depressie vertonen, moeten nauwgezet worden gecontroleerd tijdens de behandeling met Betaferon en dienen passend te worden behandeld.
Staken van de behandeling met Betaferon dient te worden overwogen (zie ook rubriek 4.3 en rubriek 4.8).
Betaferon dient met voorzichtigheid te worden toegepast bij patiënten met een voorgeschiedenis van epilepsie, bij patiënten die behandeld worden met anti-epileptica, in het bijzonder bij die patiënten waar de epilepsie niet voldoende onder controle is met anti-epileptica (zie rubriek 4.5 en rubriek 4.8).
Dit product bevat humaan albumine en daarom brengt het een mogelijk risico van overdracht van virusziekten met zich mee.
Een risico van het overbrengen van de ziekte van Creutzfeldt-Jakob kan niet worden uitgesloten.
Laboratoriumonderzoek
Het verdient aanbeveling bij patiënten met een voorgeschiedenis van schildklierdisfunctie regelmatig of wanneer klinisch geïndiceerd schildklierfunctietests te verrichten.
Behalve de onderzoeken die normaalgesproken nodig zijn voor de controle van patiënten met multipele sclerose, worden ook voorafgaand aan het starten met de behandeling en met een regelmatige interval na starten met de behandeling met Betaferon, en daarna periodiek bij het ontbreken van klinische symptomen de volgende onderzoeken aanbevolen: volledig bloedbeeld en differentiële witte bloedceltellingen, trombocytentelling en bloedchemie, inclusief leverfunctie (bv.
AST (SGOT), ALT (SGPT) en γ -GT).
Voor patiënten met anemie, trombocytopenie, leukopenie (alleen of in enige combinatie) kan een intensievere controle van het volledige bloedbeeld, met differentiële en trombocytentellingen noodzakelijk zijn.
Patiënten die neutropenie ontwikkelen, moeten zorgvuldig worden bewaakt op het ontwikkelen van koorts of een infectie.
Er zijn meldingen geweest van trombocytopenie, met sluipende dalingen van het aantal trombocyten.
Lever- en galaandoeningen
Asymptomatische verhogingen van serumtransaminases, in de meeste gevallen licht van aard en van korte duur, kwamen zeer vaak voor bij patiënten die tijdens klinisch onderzoek met Betaferon werden behandeld.
Net als bij andere beta interferonen is in zeldzame gevallen ernstige leverbeschadiging, waaronder gevallen van leverfalen, gemeld bij patiënten die met Betaferon worden behandeld.
De ernstigste gevallen kwamen dikwijls voor bij patiënten die aan andere geneesmiddelen of stoffen waren blootgesteld waarvan bekend is dat ze in verband worden gebracht met hepatotoxiciteit of in aanwezigheid van comorbide, medische aandoeningen (bijvoorbeeld een metastaserende, maligne ziekte, ernstige infectie en sepsis, alcoholmisbruik).
De patiënt moet worden geobserveerd op tekenen van leverbeschadiging.
Het optreden van verhogingen van serumtransaminases zou moeten leiden tot nauwkeurige begeleiding en onderzoek.
Staken van de therapie met Betaferon moet worden overwogen indien de waarden significant stijgen of indien ze met klinische symptomen zoals geelzucht in verband zijn gebracht.
Indien er geen klinische aanwijzingen zijn dat de lever beschadigd is en als de leverenzymen genormaliseerd zijn, kan overwogen worden opnieuw met de behandeling te beginnen.
De leverfuncties dienen in dit geval regelmatig te worden gecontroleerd.
4 Nier- en urinewegaandoeningen
Voorzichtigheid is geboden en zorgvuldige controle moet worden overwogen bij het toedienen van Interferon bèta aan patiënten met ernstige nierinsufficiëntie.
Hartaandoeningen
Het dient eveneens voorzichtig te worden gebruikt bij patiënten met een reeds bestaande hartaandoening.
Patiënten met reeds bestaande ernstige hartziekten, zoals decompensatio cordis, coronairlijden of aritmie, moeten zorgvuldig worden gecontroleerd op verslechtering van hun hartaandoening, met name tijdens het starten van de behandeling met Betaferon.
Hoewel Betaferon geen bekende direct-werkende cardiale toxiciteit heeft, kunnen symptomen van het griepachtig syndroom die samenhangen met bèta-interferonen voor patiënten met een reeds bestaande ernstige hartziekte belastend zijn.
Tijdens de postmarketing-periode zijn zeer zelden meldingen ontvangen van een verslechtering van de cardiale toestand bij patiënten met een reeds bestaande ernstige hartziekte die tijdelijk in verband wordt gebracht met de start van behandeling met Betaferon.
In zeldzame gevallen is cardiomyopathie gerapporteerd.
Als dit optreedt en er een relatie met Betaferon wordt vermoed, moet de behandeling worden gestaakt.
Algemene aandoeningen en toedieningsplaatsstoornissen
Er kunnen ernstige overgevoeligheidsreacties (zeldzame maar ernstige acute bijwerkingen zoals bronchospasme, anafylaxie en urticaria) optreden.
Als de bijwerkingen ernstig zijn, moet de behandeling met Betaferon worden gestaakt en moet de juiste medische interventie plaatsvinden.
Bij patiënten die Betaferon gebruiken, is ook necrose op de injectieplaats gemeld (zie rubriek 4.8).
Deze kan omvangrijk zijn, en zowel de spierfascie als het vetweefsel kunnen erbij betrokken zijn en daarom kan dit littekenvorming tot gevolg hebben.
In zeldzame gevallen kan débridement en, nog minder vaak, een huidtransplantatie noodzakelijk zijn en de genezing kan tot 6 maanden duren.
Als de patiënt een huidbeschadiging opmerkt, die kan samenhangen met zwelling of afvoer van vocht van de injectieplaats, moet de patiënt het advies krijgen zijn/haar arts te raadplegen voordat de injecties met Betaferon worden gecontinueerd.
Als de patiënt meerdere laesies heeft, moet er worden gestopt met Betaferon worden gestaakt totdat genezing is opgetreden.
Patiënten met een enkele laesie kunnen doorgaan met het gebruik van Betaferon mits de necrose niet te uitgebreid is, omdat bij sommige patiënten tijdens het gebruik van Betaferon genezing van de necrose op de injectieplaats is opgetreden.
Om het risico van necrose op de injectieplaats te minimaliseren moet patiënten worden geadviseerd:
• een aseptische injectietechniek te gebruiken • de injectieplaatsen bij elke dosis af te wisselen
De incidentie van injectieplaatsreacties kan verlaagd worden door het gebruik van een autoinjector.
In het kernonderzoek van patiënten met een eenmalig klinisch voorval wijzend op multipele sclerose werd bij de meeste patiënten een autoinjector gebruikt.
Er werden in dit onderzoek minder vaak injectieplaatsreacties en necrose waargenomen dan in de andere kernonderzoeken.
De procedure voor het zelf toedienen door de patiënt moet periodiek worden beoordeeld, met name als er reacties op de injectieplaats zijn opgetreden.
5 Immunogeniciteit
Net als bij alle therapeutische eiwitten bestaat het gevaar van immunogeniciteit.
In gecontroleerd klinisch onderzoek werden elke 3 maanden serummonsters verzameld voor het controleren op de ontwikkeling van antilichamen tegen Betaferon.
In de verschillende gecontroleerde klinische onderzoeken ontwikkelde zich in het serum van tussen23% en 41% van de patiënten een voor interferon beta-1b neutraliserende activiteit, bevestigd door op zijn minst twee opeenvolgende positieve titers; van deze patiënten veranderde dit bij tussen 43% en 55% in een stabiele antilichaam-negatieve toestand (op basis van twee opeenvolgende negatieve titers) in de aansluitende observatieperiode van de onderscheiden studies.
Het ontstaan van neutraliserende activiteit is geassocieerd met een vermindering van de klinische werkzaamheid uitsluitend met betrekking tot de recidiefactiviteit.
Sommige analyses duiden er op dat dit effect bij patiënten met hoge titers neutraliserende activiteit groter zou kunnen zijn.
In het onderzoek bij patiënten met een eenmalig klinisch voorval wijzend op multipele sclerose werd ten minste eenmaal neutraliserende activiteit waargenomen, gemeten om de 6 maanden, bij 32% van de patiënten (88) die direct met Betaferon waren behandeld; hiervan keerde 47% (41) terug naar de negatieve status binnen een periode van 3 jaar.
In deze periode werd de ontwikkeling van neutraliserende activiteit niet gerelateerd aan een vermindering in klinische werkzaamheid (wat betreft tijd tot klinisch definitieve multipele sclerose (CDMS) en tijd tot bevestigde EDSS progressie).
Er zijn geen nieuwe ongewenste voorvallen in verband gebracht met de ontwikkeling van de neutraliserende activiteit.
Er is in vitro aangetoond dat er een kruisreactie optreedt tussen Betaferon en natuurlijk interferon beta.
Er is echter geen in vivo onderzoek gedaan en de klinische relevantie is niet duidelijk.
Er is weinig bekend over patiënten die een neutraliserende activiteit hebben ontwikkeld en de Betaferon- behandeling hebben afgemaakt.
De beslissing om de behandeling voort te zetten of te staken moet gebaseerd zijn op de klinische activiteit van de ziekte in plaats van op de status van de neutraliserende activiteit.
4.5 Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie
Er zijn geen interactiestudies uitgevoerd.
Het effect van het om de dag toedienen van 250 microgram (8,0 miljoen IE) Betaferon op het geneesmiddelenmetabolisme van patiënten met multipele sclerose is onbekend.
Corticosteroïd- of ACTH-behandeling van recidieven gedurende een periode tot 28 dagen, werd goed verdragen door patiënten die Betaferon kregen toegediend.
Vanwege het gebrek aan klinische ervaring bij patiënten met multipele sclerose wordt het gebruik van Betaferon samen met andere immunomodulatoren dan corticosteroïden of ACTH niet aangeraden.
Er is gerapporteerd dat interferonen de activiteit van levercytochroom P450-afhankelijke enzymen verminderen bij mens en dier.
Voorzichtigheid dient te worden betracht wanneer interferon beta-1b wordt toegediend in combinatie met geneesmiddelen die een smalle therapeutische breedte hebben en die grotendeels van het levercytochroom P450-systeem afhankelijk zijn voor hun klaring, b.v. anti- epileptica.
Bij comedicatie die een effect heeft op het hematopoëtisch systeem, dient men extra voorzichtigheid te betrachten.
Er zijn geen interactiestudies met anti-epileptica verricht.
6 4.6 Zwangerschap en borstvoeding
• Zwangerschap
De informatie over het gebruik van Betaferon tijdens zwangerschap is beperkt.
Beschikbare gegevens duiden op een mogelijk verhoogd risico van het krijgen van een miskraam.
Starten van een behandeling is gecontra-indiceerd tijdens zwangerschap (zie rubriek 4.3).
• Vrouwen in de vruchtbare leeftijd
Vrouwen in de vruchtbare leeftijd moeten geschikte contraceptieve maatregelen nemen.
Indien de patiënte zwanger wordt of zwanger wenst te worden tijdens de behandeling met Betaferon, dient zij ingelicht te worden over de mogelijke risico's en dient beëindiging van de behandeling overwogen te worden (zie rubriek 5.3). Bij patiënten die voordat ze met de behandeling begonnen veel aanvallen hadden, moet het risico van een ernstige aanval na het stoppen met Betaferon bij een zwangerschap afgewogen worden tegen het mogelijk verhoogde risico van een miskraam.
• Borstvoeding
Het is niet bekend of interferon beta-1b wordt uitgescheiden in de moedermelk.
Gezien de mogelijkheid van ernstige bijwerkingen bij zuigelingen, moet er een beslissing worden genomen om of het geven van borstvoeding, of de behandeling met Betaferon te staken.
4.7 Beïnvloeding van de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen
Er is geen onderzoek verricht met betrekking tot de effecten op de rijvaardigheid en op het vermogen om machines te bedienen.
Aan het centraal zenuwstelsel gerelateerde bijwerkingen die in verband gebracht worden met het gebruik van Betaferon kunnen de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen bij daarvoor gevoelige patiënten beïnvloeden.
4.8 Bijwerkingen
a) Bij aanvang van de behandeling zijn bijwerkingen gebruikelijk maar in het algemeen nemen ze af bij verdere behandeling.
De meest frequent waargenomen bijwerkingen zijn een griepachtig symptoomcomplex (koorts, rillingen, gewrichtspijn, malaise, transpireren, hoofdpijn of spierpijn) en reacties op de injectieplaats, wat voornamelijk het gevolg is van de farmacologische werking van het geneesmiddel en reacties op de injectieplaats.
Reacties op de injectieplaats traden frequent op na toediening van Betaferon.
Roodheid, zwelling, verkleuring, ontsteking, pijn, overgevoeligheid, necrose en niet-specifieke bijwerkingen werden significant in verband gebracht met behandeling met 250 microgram (8 miljoen IE) Betaferon.
In het algemeen wordt in het begin van de behandeling dosistitratie geadviseerd om de tolerantie voor Betaferon te verhogen (zie rubriek 4.2).
Griepachtige symptomen kunnen ook worden verminderd door de toediening van niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen.
b) De volgende lijst bijwerkingen is gebaseerd op meldingen uit klinische studies (tabel 1, bijwerkingen en laboratoriumafwijkingen) en uit de postmarketing surveillance (tabel 2, meldingscijfers gebaseerd op spontane meldingen van bijwerkingen, geclassificeerd als zeer gebruikelijk (≥ 1/10), gebruikelijk (≥ 1/100 tot < 1/10), ongewoon (≥ 1/1000 tot < 1/100), zeldzaam (≥ 1/10.000 tot < 1/1000) en zeer zeldzaam (< 1/10.000) van Betaferon gebruik.
De ervaring met Betaferon bij patiënten met MS is beperkt en als gevolg daarvan is het mogelijk dat bijwerkingen met een lage incidentie nog niet zijn waargenomen.
7 Tabel 1 (bijwerkingen en laboratoriumafwijkingen met incidentiecijfers ≥ 10% en de bijbehorende percentages van placebo; significant gerelateerde bijwerkingen < 10%).
Systeem/orgaanklassen
Eenmalig
Secundair Secundair
Relapsing-
voorval
progressieve progressieve
remitting
Bijwerkingen en
wijzend op multipele
multipele multipele sclerose sclerose
multipele sclerose
Laboratoriumafwij-
sclerose
(Europese
(Noord-
kingen
(BENEFIT) #
studie)
Amerikaanse studie)
Betaferon 250 Betaferon Betaferon
Betaferon
microgram (placebo)
250 microgram 250 microgram (Placebo) (Placebo)
250 microgram (Placebo)
n=292 (n=176)
n=360 (n=358)
n=317(n=308)
n=124 (n=123)
Infecties en parasitaire aandoeningen Infectie Abcessen
6% (3%) 0% (1%)
13% (11%) 4% (2%)
11% (10%) 4% (5%)
14% (13%) 1% (6%)
Bloed- en lymfestelselaandoeningen Lymfocytenaantal daling (< 1500/mm3) × Λ °
79% (45%)
53% (28%)
88% (68%)
82% (67%)
Absolute neutrofielenaantal daling (< 1500/mm3) × Λ * ° Witte bloedcellenaantal
11% (2%)
18% (5%)
4% (10%)
18% (5%)
daling (< 3000/mm³) × Λ * °
11% (2%)
13% (4%)
13% (4%)
16% (4%)
Lymfadenopathie
1% (1%)
3% (1%)
11% (5%)
14% (11%)
Voedings- en stofwisselingsstoornissen Bloedglucose (< 55 mg/dl)
daling ×
3% (5%)
27% (27%)
5% (3%)
15% (13%)
Psychische stoornissen Depressie Angst Zenuwstelselaandoeningen
10% (11%) 3% (5%)
24% (31%) 6% (5%)
44% (41%) 10% (11%)
25% (24%) 15% (13%)
Hoofdpijn Λ
27% (17%)
47% (41%)
55% (46%)
84% (77%)
Duizeligheid
3% (4%)
14% (14%)
28% (26%)
35% 28%)
Slapeloosheid Migraine
8% (4%) 2% (2%)
12% (8%) 4% (3%)
26% (25%) 5% (4%)
31% (33%) 12% (7%)
Paresthesie Oogaandoeningen
16% (17%)
35% (39%)
40% (43%)
19% (21%)
Conjunctivitis Visie afwijking Λ
1% (1%) 3% (1%)
2% (3%) 11% (15%)
6% (6%) 11% (11%)
12% (10%) 7% (4%)
Evenwichtsorgaan- en ooraandoeningen Oorpijn Hartaandoeningen
0% (1%)
< 1% (1%)
6% (8%)
16% (15%)
Palpitatie * Bloedvataandoeningen
1% (1%)
2% (3%)
5% (2%)
8% (2%)
Vasodilatatie Hypertensie °
0% (0%) 2% (0%)
6% (4%) 4% (2%)
13% (8%) 9% (8%)
18% (17%) 7% (2%)
Ademhalingsstelsel-, borstkas-en mediastinumaandoeingen Bovenste luchtweginfectie
18% (19%)
3%
(2%)
-
-
8
Systeem/orgaanklassen
Eenmalig
Secundair Secundair
Relapsing-
voorval
progressieve progressieve
remitting
Bijwerkingen en
wijzend op multipele
multipele multipele sclerose sclerose
multipele sclerose
Laboratoriumafwij-
sclerose
(Europese
(Noord-
kingen
(BENEFIT) #
studie)
Amerikaanse studie)
Betaferon 250 Betaferon Betaferon
Betaferon
microgram (placebo)
250 microgram 250 microgram (Placebo) (Placebo)
250 microgram (Placebo)
n=292 (n=176)
n=360 (n=358)
n=317(n=308)
n=124 (n=123)
Sinusitis
4% (6%)
6% (6%)
16% (18%)
36% (26%)
Toegenomen hoesten Dyspneu * Maagdarmstelselaandoeningen
2% (2%) 0% (0%)
5% (10%) 3% (2%)
11% (15%) 8% (6%)
31% (23%) 8% (2%)
Diarree
4% (2%)
7% (10%)
21% (19%)
35% (29%)
Obstipatie Misselijkheid Braken Λ Buikpijn ° Lever-en galaandoeningen Alanine
1% (1%) 3% (4%) 5% (1%) 5% (3%)
12% (12%) 13% (13%) 4% (6%) 11% (6%)
22% (24%) 32% (30%) 10% (12%) 18% (16%)
24% (18%) 48% (49%) 21% (19%) 32% (24%)
aminotransferase verhoogd (SGPT > 5 maal basislijn) × Λ * ° Aspartaat
18% (5%)
14% (5%)
4% (2%)
19% (6%)
aminotransferase stijging (SGOT > 5 maal basislijn) × Λ * °
6% (1%)
4% (1%)
2% (1%)
4% (0%)
Huid- en onderhuidaandoeningen Huidaandoening
1% (0%)
4% (4%)
19% (17%)
6% (8%)
Uitslag Λ °
11% (3%)
20% (12%)
26% (20%)
27% (32%)
Skeletspierstelsel- en bindweefselaandoeningen Hypertonie ° Myalgie * ° Myasthenie
2% (1%) 8% (8%) 2% (2%)
41% (31%) 23% (9%) 39% (40%)
57% (57%) 19% (29%) 57% (60%)
26% (24%) 44% (28%) 13% (10%)
Rugpijn Pijn in extremiteit
10% (7%) 6% (3%)
26% (24%) 14% (12%)
31%
(32%) -
36% (37%) 0% (0%)
Nier- en urinewegaandoeningen Urineretentie
1% (1%)
4% (6%)
15% (13%)
-
Urine-eiwit positief (> 1+) ×
25% (26%)
14% (11%)
5% (5%)
5% (3%)
Frequente urinelozing
1% (1%)
6% (5%)
12% (11%)
3% (5%)
Urine-incontinentie
1% (1%)
8% (15%)
20% (19%)
2% (1%)
Aandrang
1% (1%)
8% (7%)
21% (17%)
4% (2%)
Voortplantingsstelsel- en borstaandoeningen Dysmenorroe
2% (0%)
< 1% (< 1%)
6% (5%)
18% (11%)
Menstruatiestoornissen *
1% (2%)
9% (13%)
10% (8%)
17% (8%)
Metrorragie Impotentie
2% (0%) 1% (0%)
12% (6%) 7% (4%)
10% (10%) 10% (11%)
15% (8%) 2% (1%)
9 Systeem/orgaanklassen
Eenmalig
Secundair Secundair
Relapsing-
voorval
progressieve progressieve
remitting
Bijwerkingen en
wijzend op multipele
multipele multipele sclerose sclerose
multipele sclerose
Laboratoriumafwij-
sclerose
(Europese
(Noord-
kingen
(BENEFIT) #
studie)
Amerikaanse studie)
Betaferon 250 Betaferon Betaferon
Betaferon
microgram (placebo)
250 microgram 250 microgram (Placebo) (Placebo)
250 microgram (Placebo)
n=292 (n=176)
n=360 (n=358)
n=317(n=308)
n=124 (n=123)
Algemene aandoeningen en toedieningsplaatsstoornissen Reactie injectieplaats (diverse typen) Λ * ° §
52% (11%)
78% (20%)
89% (37%)
85% (37%)
Necrose injectieplaats * °
1% (0%)
5% (0%)
6% (0%)
5% (0%)
Griepachtige symptomen & Λ * °
44% (18%)
61% (40%)
43% (33%)
52% (48%)
Koorts Λ * ° Pijn Pijn op de borst ° Perifeer oedeem Asthenie * Rillingen Λ * ° Transpireren * Malaise * × Laboratoriumafwijking Λ
13% (5%) 4% (4%) 1% (0%) 0% (0%) 22% (17%) 5% (1%) 2% (1%) 0% (1%)
40% (13%) 31% (25%) 5% (4%) 7% (7%) 63% (58%) 23% (7%) 6% (6%) 8% (5%)
29% (24%) 59% (59%) 15% (8%) 21% (18%) 64% (58%) 22% (12%) 10% (10%) 6% (2%)
59% (41%) 52% (48%) 15% (15%) 7% (8%) 49% (35%) 46% (19%) 23% (11%) 15% (3%)
Significant gerelateerd aan Betaferon-behandeling voor patiënten met eerste voorval wijzen op MS, p < 0,05 * Significant gerelateerd aan Betaferon-behandeling voor RRMS, p < 0,05 ° Significant gerelateerd aan Betaferon-behandeling voor SPMS, p < 0,05 § Injectieplaatsreactie (diverse typen) omvat alle bijwerkingen op en rond de injectieplaats, namelijk: injectieplaatsbloeding, injectieplaats overgevoeligheid, injectieplaats ontsteking, injectieplaats massa, injectieplaatsnecrose, injectieplaats pijn, injectieplaats reactie, injectieplaats oedeem, en injectieplaats atrofie. & “ Griepachtige symptomencomplex” is het griepsyndroom en/of een combinatie van tenminste twee bijwerkingen van koorts, rillingen, myalgie, malaise, transpiratie # Tijdens het derde jaar van de BENEFIT studie is er geen verandering in het bestaande veiligheidsprofiel van Betaferon waargenomen.
De meest toepasselijke MedDRA term wordt gebruikt om een bepaalde reactie te beschrijven en zijn synoniemen en verwante aandoeningen.
10 Tabel 2 (meldingscijfers (zeer vaak ≥ 1/10, vaak (≥ 1/100 tot < 1/10, soms ≥ 1/1000 tot < 1/100, zelden ≥ 1/10.000 tot < 1/1000, zeer zelden < 1/10.000) gebaseerd op spontane meldingen van bijwerkingen.
Systeem / orgaanklassen
Zeer vaak ≥ 1/10
Vaak ≥ 1/100 tot < 1/10
Soms ≥ 1/1000 tot < 1/100
Zelden ≥ 1/10.000 tot < 1/1000
Bloed- en lymfestelsel- aandoeningen
Anemie Trombocytopenie Leukopenie
Lymfadenopathie
Immuunsysteem- aandoeningen
Anafylactische reacties
Endocriene aandoeningen
Hyperthyroïdie Hypothyroïdie Gestoorde schildklierfunctie
Voedings- en stofwisselings- stoornissen
Bloedtriglyceriden stijging Anorexia
Psychische stoornissen
Depressie (zie ook rubriek 4.4)
Verwardheid Angst Emotionele labiliteit Zelfmoordpoging (zie ook rubriek 4.4)
Zenuwstelsel- aandoeningen
Convulsie
Hartaandoeningen
Cardiomyopathie Tachycardie Palpitatie
Bloedvataandoe- ningen
Hypertensie
Ademhalingsstelsel, borstkas- en mediastinum- aandoeningen
Bronchospasme Dyspneu
Maagdarmstelsel- aandoeningen
Braken Misselijkheid
Pancreatitis
Lever- en galaandoeningen
Stijging alanine aminotransferase Stijging aspartate aminotransferase
Stijging bloed bilirubine Stijging gamma- glutamyl-transferase Hepatitis
Huid- en onderhuidaan- doeningen
Urticaria Uitslag Pruritus Alopecia
Huidverkleuring
11 Systeem / orgaanklassen Skeletspierstelsel- en bindweefsel- aandoeningen
Zeer vaak ≥ 1/10
Vaak ≥ 1/100 tot < 1/10
Soms ≥ 1/1000 tot < 1/100 Myalgie Hypertonie
Zelden ≥ 1/10.000 tot < 1/1000
Voortplantings- stelsel- en borstaandoeningen
Menstruatie- stoornissen
Algemene aandoeningen en toedieningsplaats- stoornissen
Griepachtige symptomen * Rillingen * Koorts * Reactie injectieplaats * Ontsteking injectieplaats * Pijn injectieplaats
Injectieplaats- necrose *
Pijn op de borst Malaise Transpireren
Onderzoeken
Gewichtsverlies
* frequenties gebaseerd op klinische studies
De meest toepasselijke MedDRA-term is gebruikt om een bepaalde reactie en zijn synoniemen en verwante aandoeningen te beschrijven.
Binnen iedere frequentiegroep worden bijwerkingen gerangschikt naar afnemende ernst.
4.9 Overdosering
Interferon beta-1b is zonder ernstige bijwerkingen die de vitale functies zouden kunnen aantasten, toegediend bij volwassen kankerpatiënten in afzonderlijke doses tot wel 5500 microgram (176 miljoen IE) intraveneus, drie maal per week.
5.
FARMACOLOGISCHE EIGENSCHAPPEN
5.1 Farmacodynamische eigenschappen
Farmacotherapeutische categorie: cytokinen, interferonen, ATC-code:
L03 AB 08
Interferonen behoren tot de familie der cytokinen; dit zijn natuurlijk voorkomende eiwitten.
Interferonen hebben een molecuulgewicht variërend van 15.000 tot 21.000 Dalton.
Men heeft drie hoofdklassen interferonen geïdentificeerd: alfa, beta en gamma.
Interferon alfa, interferon beta en interferon gamma vertonen overlappende, doch van elkaar verschillende, biologische activiteiten.
De activiteiten van interferon beta-1b zijn soortgebonden, derhalve is de meest relevante farmacologische informatie verkregen uit studies van humane celkweken of uit humane in-vivo-studies.
Van interferon beta-1b is aangetoond dat het zowel antivirale als immunoregulatoire eigenschappen bezit.
Het werkingsmechanisme van interferon beta-1b bij multipele sclerose is niet geheel bekend.
Het is echter bekend dat de biologische responsemodificerende eigenschappen van interferon beta-1b worden gemedieerd door middel van de interacties met specifieke celreceptoren die aanwezig zijn op het humane celoppervlak.
De binding van interferon beta-1b aan deze receptoren induceert de expressie van een aantal genproducten, waarvan gedacht wordt dat ze de mediatoren zijn van de biologische activiteit van interferon beta-1b.
12 Een aantal van deze producten is aangetoond in serum en cellulaire fracties van bloed dat werd afgenomen bij patiënten die met interferon beta-1b werden behandeld.
Interferon beta-1b vermindert de bindingsaffiniteit en bevordert de internalisatie en degradatie van de interferon-gamma-receptor.
Interferon beta-1b bevordert tevens de suppressoractiviteit van de perifere mononucleaire bloedcellen.
Er is geen afzonderlijk onderzoek verricht naar de invloed van Betaferon op het cardiovasculair systeem, het ademhalingsstelsel en de functie van endocriene organen.
Klinische onderzoeken:
RR-MS:
Er werd één gecontroleerde klinische trial met Betaferon uitgevoerd bij patiënten met relapsing- remitting multipele sclerose die zonder hulp konden lopen (EDSS-uitgangswaarde 0 tot 5,5).
Bij de patiënten die Betaferon kregen toegediend bleken de frequentie (30%) en de ernst van de klinische recidieven af te nemen, alsmede het aantal opnamen vanwege de ziekte.
Bovendien nam de duur van het recidiefvrije interval toe.
Er is geen bewijs dat Betaferon effect heeft op de duur van de recidieven of op de symptomen tussen de recidieven in en er is geen significant effect gezien op de ziekteprogressie bij relapsing-remitting multipele sclerose.
SP-MS:
Er zijn twee gecontroleerde klinische trials uitgevoerd met Betaferon waar in totaal 1657 patiënten met secundair progressieve multipele sclerose betrokken waren (EDSS-uitgangswaarde 3 tot 6,5, dat wil zeggen dat de patiënten konden lopen).
Matig zieke patiënten en patiënten die niet konden lopen werden niet in de studie opgenomen.
De twee onderzoeken leverden inconsistente resultaten op voor de primaire eindpunttijd tot bevestigde progressie, dat een vertraging van de invaliditeitsprogressie weergeeft:
In een van de twee onderzoeken werd een statistisch significante verlenging van de tijd tot invaliditeitsprogressie aangetoond (hazard ratio = 0,69; 95% betrouwbaarheidsinterval (0,55; 0,86), p=0,0010, wat overeenkomt met een risicoreductie van 31% door Betaferon) en van de tijd tot rolstoelafhankelijkheid (hazard ratio = 0,61; 95% betrouwbaarheidsinterval (044; 0,85), p=0,0036, wat overeenkomt met een risicoreductie van 39% door Betaferon) bij patiënten die Betaferon kregen toegediend.
Dit effect bleef gedurende de observatieperiode van maximaal 33 maanden bestaan.
Het behandeleffect trad op bij patiënten op alle onderzochte invaliditeitsniveaus en onafhankelijk van recidiefactiviteit.
In de tweede Betaferon-trial naar secundair progressieve multipele sclerose werd geen verlenging van de tijd tot invaliditeitsprogressie waargenomen.
Er is bewijs dat de totale ziekteactiviteit van de bij dit onderzoek betrokken patiënten lager was dan in het andere onderzoek naar secundair progressieve multipele sclerose.
In een retrospectieve meta-analyse van de gegevens van beide onderzoeken werd een totaal behandeleffect gevonden dat statistisch significant was (p=0,0076; 8 miljoen IE Betaferon versus alle placebopatiënten).
Uit retrospectieve analyses van subgroepen bleek dat bij patiënten met ziekteactiviteit voor aanvang van de behandeling de kans op een behandeleffect op de invaliditeitsprogressie het grootst is [hazard ratio 0,72; 95% betrouwbaarheidsinterval (0,59; 0,88), p=0,0011, wat overeenkomt met een risicoreductie van 28% door Betaferon bij patiënten met recidieven of een uitgesproken EDSS- progressie, 8 miljoen IE Betaferon versus alle placebopatiënten].
Uit deze retrospectieve subgroepanalyses kwamen gegevens naar voren die er op duiden dat zowel recidieven als uitgesproken EDSS-progressie (EDSS > 1 punt of > 0,5 punt voor EDSS > =6 in de voorgaande twee jaar) gebruikt kunnen worden om patiënten met ziekteactiviteit te identificeren.
In beide trials werd bij patiënten met secundair progressieve multipele sclerose die Betaferon kregen toegediend een reductie van de frequentie (30%) van klinische recidieven aangetoond.
Er is geen bewijs dat Betaferon effect heeft op de duur van de recidieven.
13 Eenmalig demyeliniserend voorval wijzend op MS:
Een gecontroleerde klinische trial met Betaferon werd uitgevoerd bij patiënten met een eenmalig klinisch voorval en MRI kenmerken die wijzen op multipele sclerose (ten minste twee klinisch stille laesies op de T2-gewogen MRI).
Patiënten met monofocale of multifocale aanvang van de ziekte werden ingesloten (d.w.z. patiënten met klinisch bewijs voor respectievelijk een enkele of ten minste twee laesies van het centraal zenuwstelsel).
Elke andere ziekte dan multipele sclerose die de tekenen en symptomen van de patiënt beter verklaarde moest worden uitgesloten.
Deze studie kende 2 fasen: een placebo-gecontroleerde fase gevolgd door een vooraf vastgelegde follow-up fase.
De placebo- gecontroleerde fase duurde 2 jaar of minder indien de patiënt klinisch definitieve multipele sclerose (CDMS) ontwikkelde.
Na de placebo-gecontroleerde fase werd de patiënt opgenomen in een vooraf vastgelegde follow-up fase met Betaferon om de effecten te evalueren van directe versus vertraagde start van Betaferonbehandeling, waarbij patiënten die in eerste instantie gerandomiseerd waren naar Betaferon (“ direct behandelde groep”) vergeleken werden met patiënten die in eerste instantie gerandomiseerd waren naar placebo (“ vertraagd behandelde groep”).
Patiënten en onderzoekers bleven geblindeerd voor de aanvankelijk toegekende behandeling.
Tijdens de placebo-gecontroleerde fase vertraagde Betaferon de progressie van het eerste klinische voorval tot CDMS op een statistisch significante en klinisch betekenisvolle wijze, overeenkomend met een risicoreductie van 47% (HR 0,53, 95% betrouwbaarheidsinterval (0,39, 0,73, p < 0,0001).
Binnen twee jaar trad CDMS op bij 45% van de placebogroep, vergeleken met 28% van de Betaferon-groep (Kaplan-Meier schattingen).
Betaferon verlengde de tijdsduur tot CDMS met 363 dagen, van 255 dagen in de placebogroep tot 618 dagen in de Betaferon-groep (op basis van 25 percentielen).
Dit behandelingseffect was nog steeds zichtbaar na het additionele jaar van follow-up met een risicoreductie van 41% (HR = 0,59, 95% betrouwbaarheidsinterval (0,42, 0,83), p=0,0011).
Binnen de onderzoeksperiode van drie jaar trad CDMS op bij 51% van de vertraagd behandelde groep, vergeleken met 37% van de direct behandelde groep (Kaplan-Meier schattingen).
Het aanhoudende behandelingseffect werd gevonden hoewel de meerderheid van de patiënten uit de placebo-groep in het derde jaar van de studie met Betaferon werden behandeld.
De robuustheid van het behandelingseffect werd ook aangetoond door de vertraging tot multipele sclerose volgens de McDonald criteria.
Na twee jaar was het risico 85% bij de placebo-groep en 69% bij de Betaferon-groep (HR 0,57, 95% betrouwbaarheidsinterval (0,46, 0,71, p < 0,00001).
Bij een van te voren geplande interim analyse na drie jaar bleek dat EDSS progressie (bevestigde toename van EDSS van meer dan of gelijk aan 1,0 in vergelijking met baseline) optrad bij 24% van de patiënten in de vertraagd behandelde groep, vergeleken met 16% in de direct behandelde groep (HR = 0,6, 95% betrouwbaarheidsinterval (0,39, 0,92), p=0,022).
Er is geen bewijs voor een voordeel op het gebied van bevestigde voortschrijdende invaliditeit bij de meerderheid van de patiënten die ‘ directe’ behandeling kregen.
De patiënten worden nog gevolgd om aanvullende gegevens te verkrijgen.
Er is geen voordeel gezien, toegeschreven aan Betaferon, op het gebied van kwaliteit van leven (gemeten met FAMS – Functional Assessment of MS:
Treatment Outcomes Index).
Subgroepanalyses toonden, volgens basislijnfactoren, substantieel bewijs voor werkzaamheid in alle beoordeelde subgroepen.
Significante effecten werden ook verkregen bij patiënten met minder gedissemineerde en minder actieve ziekte ten tijde van het eerste voorval.
Het risico in twee jaar voor progressie naar CDMS was bij patiënten met een monofocale aanvang met placebo 47% en 24% met Betaferon, zonder gadolinium (gd-) contrast 41% en 20%, met minder dan 9 T2 laesies 39% en 18%.
Verdere subgroepanalyses indiceerde een hoog risico voor progressie naar CDMS binnen twee jaar bij monofocale patiënten met tenminste 9 T2 laesies (55% risico voor CDMS in placebo, 26% in Betaferon) of Gd contrast (63% versus 33%).
Bij multifocale patiënten was het risico voor CDMS onafhankelijk van MRI-bevindingen op de basislijn.
Deze patiënten hebben een hoog risico voor CDMS, vanwege de disseminatie van de ziekte zoals gestaafd door klinische bevindingen.
Echter, de impact van vroege behandeling met Betaferon is zelfs in deze hoog risico subgroepen onbekend omdat dit onderzoek ontworpen werd ter beoordeling van de tijd tot CDMS en niet de lange termijn evolutie van de ziekte.
Bovendien is er tot op heden geen heldere definitie van een hoog risico patiënt.
In elk geval dient de behandeling uitsluitend te worden gegeven aan patiënten geclassificeerd als hoog risico.
14 Therapie met Betaferon werd goed verdragen in het onderzoek van patiënten met een eenmalig klinisch voorval zoals de hoge voltooide onderzoeken aangeven (92,8% in de Betaferon groep).
Ter verhoging van de tolerantie van Betaferon in het onderzoek van patiënten met een eerste klinisch voorval, werd dosistitratie toegepast en in het begin van het onderzoek werden niet-steroïde anti- inflammatoire geneesmiddelen toegediend.
Daarbij werd door het merendeel van de patiënten een autoinjector gebruikt.
RR-MS, SP-MS en eenmalig demyeliniserend voorval wijzend op MS; Betaferon reduceerde in alle onderzoeken naar multipele sclerose effectief de ziekteactiviteit (acute ontstekingsverschijnselen in het centrale zenuwstelsel en permanente weefselveranderingen) zoals die met magnetic resonance imaging (MRI) werd gemeten.
De relatie tussen de ziekteactiviteit van multipele sclerose zoals die met MRI wordt gemeten en het klinische resultaat is momenteel nog niet volledig duidelijk.
5.2 Farmacokinetische eigenschappen
Serumwaarden van Betaferon werden gecontroleerd bij patiënten en vrijwilligers met behulp van een niet geheel specifieke bio-assay.
Maximale serumwaarden van ongeveer 40 IE/ml werden gevonden, 1-8 uur na subcutane injectie van 500 microgram (16,0 miljoen IE) interferon beta-1b.
Uit verscheidene onderzoeken konden de gemiddelde klaring en de halfwaardetijd van de dispositiefasen in het serum worden geschat op, respectievelijk, ten hoogste 30 ml·min-1·kg-1 en 5 uur.
Betaferon-injecties die om de dag worden gegeven, hebben geen verhoging van de serumwaarden tot gevolg en de farmacokinetiek lijkt geen verandering te ondergaan tijdens de behandeling.
De absolute biologische beschikbaarheid van subcutaan toegediend interferon beta-1b is ongeveer 50%.
5.3 Gegevens uit het preklinisch veiligheidsonderzoek
Er zijn geen acute toxiciteitsstudies uitgevoerd.
Aangezien knaagdieren niet reageren op humaan interferon beta, werden studies met herhaalde toedieningen uitgevoerd bij resusapen.
Men heeft een voorbijgaande hyperthermie waargenomen, evenals een significante toename van lymfocyten en een significante afname van trombocyten en gesegmenteerde neutrofielen.
Er zijn geen langetermijn toxiciteitsstudies uitgevoerd.
Er zijn geen lange-termijnstudies verricht.
Voortplantingsstudies bij resusapen hebben een maternale toxiciteit en een toegenomen frequentie van spontane abortussen aan het licht gebracht, hetgeen resulteerde in prenatale mortaliteit.
Er zijn geen misvormingen vastgesteld bij de overlevende dieren.
Onderzoeken naar fertiliteit zijn niet uitgevoerd.
Er is geen invloed waargenomen op de oestrogeencyclus van de aap.
Ervaring met andere interferonen wijst op een potentieel risico van aantasting van de mannelijke en vrouwelijke fertiliteit.
In een enkelvoudige genotoxiciteitsstudie (Ames test) is geen mutageen effect waargenomen.
Carcinogenetische studies zijn niet uitgevoerd.
Een in vitro celtransformatietest gaf geen aanwijzing voor een tumorinducerend effect.
6.
FARMACEUTISCHE GEGEVENS
6.1 Lijst van hulpstoffen
Flacon (met poeder voor oplossing en injectie): humaan albumine mannitol
15 Oplosmiddel:
(natriumchlorideoplossing 5,4 mg/ml (0,54% g/v)): natriumchloride, water voor injecties.
6.2 Gevallen van onverenigbaarheid
Dit geneesmiddel mag niet gemengd worden met andere geneesmiddelen met uitzondering van het bijgeleverde oplosmiddel dat genoemd wordt in 6.6.
6.3 Houdbaarheid
2 jaar.
Het wordt aanbevolen om het product direct te gebruiken na reconstitutie.
Echter, de stabiliteit bij gebruik is gedurende 3 uur bij 2-8°C aangetoond.
6.4 Speciale voorzorgsmaatregelen bij bewaren
Bewaren beneden 25°C.
Niet in de vriezer bewaren.
Voor de bewaarcondities van het opgeloste geneesmiddel, zie rubriek 6.3.
6.5 Aard en inhoud van de verpakking
Flacon (met poeder voor oplossing voor injectie): doorzichtige 3 ml flacon (type I glas) met een butylrubber stop (type I) en een aluminium verzegeling en
Oplosmiddel (met natriumchloride-oplossing 5,4 mg/ml (0,54%)): voorgevulde 1,2 ml injectiespuit (type I glas).
Verpakkingsgrootten:
- 5 flacons met poeder en 5 voorgevulde spuiten met oplosmiddel, of
- 15 flacons met poeder en 15 voorgevulde spuiten met oplosmiddel.
Niet alle genoemde verpakkingsgrootten worden in de handel gebracht.
6.6 Speciale voorzorgsmaatregelen voor het verwijderen en andere instructies
• Reconstitutie
Om gelyofiliseerd interferon beta-1b te reconstitueren voor injectie, dienen de geleverde voorgevulde spuit met oplosmiddel en een naald te worden gebruikt om de 1,2 ml oplosmiddel (natriumchloride- oplossing, 5,4 mg/ml (0,54% g/v)) te injecteren in de flacon met Betaferon.
Het poeder volledig oplossen zonder schudden.
Trek na de reconstitutie 1,0 ml uit de flacon op in de spuit om 250 microgram Betaferon toe te dienen.
• Controle vóór gebruik
Het gereconstitueerde product visueel controleren alvorens te gebruiken.
Het gereconstitueerde product is kleurloos tot licht geel en licht glanzend tot glanzend.
Product dat deeltjes bevat of verkleurd is, niet gebruiken.
• Verwijdering
Alle ongebruikte producten of afvalmaterialen dienen te worden vernietigd overeenkomstig lokale voorschriften.
16 7.
HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Bayer Schering Pharma AG D-13342 Berlijn Duitsland
8.
NUMMERS VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/95/003/003 EU/1/95/003/004
9.
DATUM VAN EERSTE VERLENING VAN DE VERGUNNING/HERNIEUWING VAN DE VERGUNNING
Datum van eerste vergunning:
30 november 1995 Datum van laatste hernieuwing:
31 januari 2006
10.
DATUM VAN HERZIENING VAN DE TEKST
17 1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Betaferon 250 microgram/ml, poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie.
2.
KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING
Recombinant interferon beta-1b â 250 microgram (8,0 miljoen IE) per ml na reconstitutie.
Betaferon bevat 300 microgram (9,6 miljoen IE) recombinant interferon beta-1b per flacon.
Voor een volledige lijst van hulpstoffen, zie rubriek 6.1.
3.
FARMACEUTISCHE VORM
Poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie.
Steriel wit tot gebroken wit poeder.
4.
KLINISCHE GEGEVENS
4.1 Therapeutische indicaties
Betaferon is geïndiceerd voor de behandeling van • patiënten met een eenmalig demyeliniserend voorval met een actief ontstekingsproces dat ernstig genoeg is om behandeling met intraveneuze corticosteroïden te verantwoorden, als alternatieve diagnoses zijn uitgesloten, en als is vastgesteld dat deze patiënten een hoog risico hebben om klinisch definitieve multipele sclerose te ontwikkelen (zie rubriek 5.1). • patiënten met relapsing-remitting multipele sclerose en twee of meer recidieven gedurende de laatste twee jaar. • patiënten met secundair progressieve multipele sclerose bij wie de ziekte aantoonbaar actief is, dat wil zeggen recidiveert.
4.2 Dosering en wijze van toediening
De behandeling met Betaferon dient te worden geïnitieerd onder toezicht van een arts die met de behandeling van de ziekte vertrouwd is.
Volwassenen:
De aanbevolen dosis Betaferon bedraagt 250 microgram (8,0 miljoen IE), die in 1 ml van de gereconstitueerde oplossing zit (zie rubriek 6.6), en die om de dag subcutaan moet worden ingespoten.
Kinderen en adolescenten:
Er zijn geen formele klinische studies of farmacokinetische studies uitgevoerd bij kinderen of adolescenten.
Beperkte gepubliceerde gegevens suggereren echter dat het veiligheidsprofiel bij adolescenten tussen 12 en 16 jaar die om de dag subcutaan Betaferon 8.0 miljoen IE kregen toegediend lijkt op het profiel dat bij volwassenen is waargenomen.
Er is geen informatie over het gebruik van Betaferon bij kinderen jonger dan 12 jaar en Betaferon dient daarom niet bij deze populatie te worden gebruikt.
â geproduceerd met behulp van genetisch gemodificeerde stammen van Escherichia coli.
18 In het algemeen wordt bij aanvang van de behandeling dosistitratie aanbevolen.
Gestart dient te worden met 62,5 microgram (0,25 ml) subcutaan om de dag, langzaam verhoogd naar een dosis van 250 microgram (1,0 ml) om de dag (zie tabel A).
De titratieperiode kan worden aangepast indien een significante ongewenste reactie optreedt.
Voor een adequate werkzaamheid, dient een dosis van 250 microgram (1,0 ml) om de dag te worden bereikt.
Een titratieverpakking bestaande uit vier driestuksverpakkingen is beschikbaar voor de titratieperiode en de aanvankelijke behandeling van de patiënt met Betaferon.
Deze verpakking dekt de behoefte van de patiënt voor de eerste 12 injecties.
De driestuksverpakkingen worden geaccentueerd door verschillende kleuren (zie rubriek 6.5).
Tabel A:
Schema voor dosistitratie *
behandeldag
dosis
volume
1, 3, 5
62,5 microgram
0,25 ml
7, 9, 11
125 microgram
0,5 ml
13, 15, 17
187,5 microgram
0,75 ml
19, 21, 23 e.v.
250 microgram
1,0 ml
* De titratieperiode kan worden aangepast, als een significante ongewenste reactie optreedt.
De optimale dosis is nog niet volledig opgehelderd.
Momenteel is het niet bekend hoe lang de patiënt behandeld moet worden.
Uit gecontroleerd klinisch onderzoek zijn over maximaal 5 jaar follow-up-gegevens afkomstig over patiënten met relapsing- remitting MS en over maximaal 3 jaar over patiënten met secundair progressieve MS.
Voor relapsing- remitting MS, is effectiviteit voor de eerste twee jaar aangetoond.
De beschikbare gegevens voor de extra 3 jaar wijzen op een aanhoudende werkzaamheid van de behandeling met Betaferon gedurende de gehele periode.
Voor patiënten met een eenmalig klinisch voorval wijzend op multipele sclerose, is de werkzaamheid van een behandeling gedurende een periode van drie jaar aangetoond.
De behandeling wordt niet aanbevolen bij patiënten met relapsing-remitting multipele sclerose bij wie zich minder dan 2 recidieven in de voorafgaande 2 jaar hebben voorgedaan of bij patiënten met secundair progressieve multipele sclerose bij wie de ziekte in de voorgaande 2 jaar niet actief geweest is.
Indien de patiënt niet reageert, b.v. als er gedurende 6 maanden een constante progressie op de ‘ expanded disability status scale’ (EDSS) optreedt, of behandeling met ten minste 3 ACTH- of corticosteroïdkuren gedurende een periode van één jaar noodzakelijk is ondanks de Betaferon- therapie, dient de behandeling met Betaferon te worden gestaakt.
4.3 Contra-indicaties
- Beginnen met behandeling tijdens zwangerschap (zie rubriek 4.6 “ Zwangerschap en
borstvoeding”).
- Patiënten met een voorgeschiedenis van overgevoeligheid voor een natuurlijk of recombinant
interferon bèta humane albumine of voor een van de hulpstoffen.
- Patiënten met een ernstige depressie en/of zelfmoordgedachten (zie rubriek 4.4 “ Bijzondere
waarschuwingen en bijzondere voorzorgen bij gebruik” en 4.8 “ Bijwerkingen”).
- Patiënten met gedecompenseerde leverziekte (zie rubrieken 4.4, 4.5, 4.8).
19 4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik
Immuunsysteemaandoeningen
De toediening van cytokinen aan patiënten met een reeds bestaande monoklonale gammopathie is in verband gebracht met de ontwikkeling van systemisch capillaire-lek-syndroom met shock-achtige symptomen en fatale afloop.
Maagdarmstelselaandoeningen
In zeldzame gevallen werd pancreatitis waargenomen bij gebruik van Betaferon, vaak gepaard gaand met hypertriglyceridemie.
Zenuwstelselaandoeningen
Betaferon dient met voorzichtigheid te worden toegepast bij patiënten met vroegere of actuele depressieve stoornissen en in het bijzonder bij patiënten met zelfmoordgedachten (zie rubriek 4.3).
Depressie en zelfmoordgedachten zijn bekend om in toenemende mate voor te komen bij de multipele sclerose populatie en in associatie met interferon gebruik.
Patiënten die met Betaferon worden behandeld dienen te worden aangeraden elk symptoom van depressie en/of zelfmoordgedachten onmiddellijk aan de voorschrijvende arts te melden.
Patiënten die een depressie vertonen, moeten nauwgezet worden gecontroleerd tijdens de behandeling met Betaferon en dienen passend te worden behandeld.
Staken van de behandeling met Betaferon dient te worden overwogen (zie ook rubriek 4.3 en rubriek 4.8).
Betaferon dient met voorzichtigheid te worden toegepast bij patiënten met een voorgeschiedenis van epilepsie, bij patiënten die behandeld worden met anti-epileptica, in het bijzonder bij die patiënten waar de epilepsie niet voldoende onder controle is met anti-epileptica (zie rubriek 4.5 en rubriek 4.8).
Dit product bevat humaan albumine en daarom brengt het een mogelijk risico van overdracht van virusziekten met zich mee.
Een risico van het overbrengen van de ziekte van Creutzfeldt-Jakob kan niet worden uitgesloten.
Laboratoriumonderzoek
Het verdient aanbeveling bij patiënten met een voorgeschiedenis van schildklierdisfunctie regelmatig of wanneer klinisch geïndiceerd schildklierfunctietests te verrichten.
Behalve de onderzoeken die normaalgesproken nodig zijn voor de controle van patiënten met multipele sclerose, worden ook voorafgaand aan het starten met de behandeling en met een regelmatige interval na starten met de behandeling met Betaferon, en daarna periodiek bij het ontbreken van klinische symptomen de volgende onderzoeken aanbevolen: volledig bloedbeeld en differentiële witte bloedceltellingen, trombocytentelling en bloedchemie, inclusief leverfunctie (bv.
AST (SGOT), ALT (SGPT) en γ -GT).
Voor patiënten met anemie, trombocytopenie, leukopenie (alleen of in enige combinatie) kan een intensievere controle van het volledige bloedbeeld, met differentiële en trombocytentellingen noodzakelijk zijn.
Patiënten die neutropenie ontwikkelen, moeten zorgvuldig worden bewaakt op het ontwikkelen van koorts of een infectie.
Er zijn meldingen geweest van trombocytopenie, met sluipende dalingen van het aantal trombocyten.
20 Lever- en galaandoeningen
Asymptomatische verhogingen van serumtransaminases, in de meeste gevallen licht van aard en van korte duur, kwamen zeer vaak voor bij patiënten die tijdens klinisch onderzoek met Betaferon werden behandeld.
Net als bij andere beta interferonen is in zeldzame gevallen ernstige leverbeschadiging, waaronder gevallen van leverfalen, gemeld bij patiënten die met Betaferon worden behandeld.
De ernstigste gevallen kwamen dikwijls voor bij patiënten die aan andere geneesmiddelen of stoffen waren blootgesteld waarvan bekend is dat ze in verband worden gebracht met hepatotoxiciteit of in aanwezigheid van comorbide, medische aandoeningen (bijvoorbeeld een metastaserende, maligne ziekte, ernstige infectie en sepsis, alcoholmisbruik).
De patiënt moet worden geobserveerd op tekenen van leverbeschadiging.
Het optreden van verhogingen van serumtransaminases zou moeten leiden tot nauwkeurige begeleiding en onderzoek.
Staken van de therapie met Betaferon moet worden overwogen indien de waarden significant stijgen of indien ze met klinische symptomen zoals geelzucht in verband zijn gebracht.
Indien er geen klinische aanwijzingen zijn dat de lever beschadigd is en als de leverenzymen genormaliseerd zijn, kan overwogen worden opnieuw met de behandeling te beginnen.
De leverfuncties dienen in dit geval regelmatig te worden gecontroleerd.
Nier- en urinewegaandoeningen
Voorzichtigheid is geboden en zorgvuldige controle moet worden overwogen bij het toedienen van Interferon bèta aan patiënten met ernstige nierinsufficiëntie.
Hartaandoeningen
Het dient eveneens voorzichtig te worden gebruikt bij patiënten met een reeds bestaande hartaandoening.
Patiënten met reeds bestaande ernstige hartziekten, zoals decompensatio cordis, coronairlijden of aritmie, moeten zorgvuldig worden gecontroleerd op verslechtering van hun hartaandoening, met name tijdens het starten van de behandeling met Betaferon.
Hoewel Betaferon geen bekende direct-werkende cardiale toxiciteit heeft, kunnen symptomen van het griepachtig syndroom die samenhangen met bèta-interferonen voor patiënten met een reeds bestaande ernstige hartziekte belastend zijn.
Tijdens de postmarketing-periode zijn zeer zelden meldingen ontvangen van een verslechtering van de cardiale toestand bij patiënten met een reeds bestaande ernstige hartziekte die tijdelijk in verband wordt gebracht met de start van behandeling met Betaferon.
In zeldzame gevallen is cardiomyopathie gerapporteerd.
Als dit optreedt en er een relatie met Betaferon wordt vermoed, moet de behandeling worden gestaakt.
Algemene aandoeningen en toedieningsplaatsstoornissen
Er kunnen ernstige overgevoeligheidsreacties (zeldzame maar ernstige acute bijwerkingen zoals bronchospasme, anafylaxie en urticaria) optreden.
Als de bijwerkingen ernstig zijn, moet de behandeling met Betaferon worden gestaakt en moet de juiste medische interventie plaatsvinden.
Bij patiënten die Betaferon gebruiken, is ook necrose op de injectieplaats gemeld (zie rubriek 4.8).
Deze kan omvangrijk zijn, en zowel de spierfascie als het vetweefsel kunnen erbij betrokken zijn en daarom kan dit littekenvorming tot gevolg hebben.
In zeldzame gevallen kan débridement en, nog minder vaak, een huidtransplantatie noodzakelijk zijn en de genezing kan tot 6 maanden duren.
Als de patiënt een huidbeschadiging opmerkt, die kan samenhangen met zwelling of afvoer van vocht van de injectieplaats, moet de patiënt het advies krijgen zijn/haar arts te raadplegen voordat de injecties met Betaferon worden gecontinueerd.
Als de patiënt meerdere laesies heeft, moet er worden gestopt met Betaferon worden gestaakt totdat genezing is opgetreden.
Patiënten met een enkele laesie kunnen doorgaan met het gebruik van
21 Betaferon mits de necrose niet te uitgebreid is, omdat bij sommige patiënten tijdens het gebruik van Betaferon genezing van de necrose op de injectieplaats is opgetreden.
Om het risico van necrose op de injectieplaats te minimaliseren moet patiënten worden geadviseerd:
• een aseptische injectietechniek te gebruiken • de injectieplaatsen bij elke dosis af te wisselen
De incidentie van injectieplaatsreacties kan verlaagd worden door het gebruik van een autoinjector.
In het kernonderzoek van patiënten met een eenmalig klinisch voorval wijzend op multipele sclerose werd bij de meeste patiënten een autoinjector gebruikt.
Er werden in dit onderzoek minder vaak injectieplaatsreacties en necrose waargenomen dan in de andere kernonderzoeken.
De procedure voor het zelf toedienen door de patiënt moet periodiek worden beoordeeld, met name als er reacties op de injectieplaats zijn opgetreden.
Immunogeniciteit
Net als bij alle therapeutische eiwitten bestaat het gevaar van immunogeniciteit.
In gecontroleerd klinisch onderzoek werden elke 3 maanden serummonsters verzameld voor het controleren op de ontwikkeling van antilichamen tegen Betaferon.
In de verschillende gecontroleerde klinische onderzoeken ontwikkelde zich in het serum van tussen23% en 41% van de patiënten een voor interferon beta-1b neutraliserende activiteit, bevestigd door op zijn minst twee opeenvolgende positieve titers; van deze patiënten veranderde dit bij tussen 43% en 55% in een stabiele antilichaam-negatieve toestand (op basis van twee opeenvolgende negatieve titers) in de aansluitende observatieperiode van de onderscheiden studies.
Het ontstaan van neutraliserende activiteit is geassocieerd met een vermindering van de klinische werkzaamheid uitsluitend met betrekking tot de recidiefactiviteit.
Sommige analyses duiden er op dat dit effect bij patiënten met hoge titers neutraliserende activiteit groter zou kunnen zijn.
In het onderzoek bij patiënten met een eenmalig klinisch voorval wijzend op multipele sclerose werd ten minste eenmaal neutraliserende activiteit waargenomen, gemeten om de 6 maanden, bij 32% van de patiënten (88) die direct met Betaferon waren behandeld; hiervan keerde 47% (41) terug naar de negatieve status binnen een periode van 3 jaar.
In deze periode werd de ontwikkeling van neutraliserende activiteit niet gerelateerd aan een vermindering in klinische werkzaamheid (wat betreft tijd tot klinisch definitieve multipele sclerose (CDMS) en tijd tot bevestigde EDSS progressie).
Er zijn geen nieuwe ongewenste voorvallen in verband gebracht met de ontwikkeling van de neutraliserende activiteit.
Er is in vitro aangetoond dat er een kruisreactie optreedt tussen Betaferon en natuurlijk interferon beta.
Er is echter geen in vivo onderzoek gedaan en de klinische relevantie is niet duidelijk.
Er is weinig bekend over patiënten die een neutraliserende activiteit hebben ontwikkeld en de Betaferon- behandeling hebben afgemaakt.
De beslissing om de behandeling voort te zetten of te staken moet gebaseerd zijn op de klinische activiteit van de ziekte in plaats van op de status van de neutraliserende activiteit.
4.5 Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie
Er zijn geen interactiestudies uitgevoerd.
Het effect van het om de dag toedienen van 250 microgram (8,0 miljoen IE) Betaferon op het geneesmiddelenmetabolisme van patiënten met multipele sclerose is onbekend.
Corticosteroïd- of ACTH-behandeling van recidieven gedurende een periode tot 28 dagen, werd goed verdragen door patiënten die Betaferon kregen toegediend.
22 Vanwege het gebrek aan klinische ervaring bij patiënten met multipele sclerose wordt het gebruik van Betaferon samen met andere immunomodulatoren dan corticosteroïden of ACTH niet aangeraden.
Er is gerapporteerd dat interferonen de activiteit van levercytochroom P450-afhankelijke enzymen verminderen bij mens en dier.
Voorzichtigheid dient te worden betracht wanneer interferon beta-1b wordt toegediend in combinatie met geneesmiddelen die een smalle therapeutische breedte hebben en die grotendeels van het levercytochroom P450-systeem afhankelijk zijn voor hun klaring, b.v. anti- epileptica.
Bij comedicatie die een effect heeft op het hematopoëtisch systeem, dient men extra voorzichtigheid te betrachten.
Er zijn geen interactiestudies met anti-epileptica verricht.
4.6 Zwangerschap en borstvoeding
• Zwangerschap
De informatie over het gebruik van Betaferon tijdens zwangerschap is beperkt.
Beschikbare gegevens duiden op een mogelijk verhoogd risico van het krijgen van een miskraam.
Starten van een behandeling is gecontra-indiceerd tijdens zwangerschap (zie rubriek 4.3).
• Vrouwen in de vruchtbare leeftijd
Vrouwen in de vruchtbare leeftijd moeten geschikte contraceptieve maatregelen nemen.
Indien de patiënte zwanger wordt of zwanger wenst te worden tijdens de behandeling met Betaferon, dient zij ingelicht te worden over de mogelijke risico's en dient beëindiging van de behandeling overwogen te worden (zie rubriek 5.3). Bij patiënten die voordat ze met de behandeling begonnen veel aanvallen hadden, moet het risico van een ernstige aanval na het stoppen met Betaferon bij een zwangerschap afgewogen worden tegen het mogelijk verhoogde risico van een miskraam.
• Borstvoeding
Het is niet bekend of interferon beta-1b wordt uitgescheiden in de moedermelk.
Gezien de mogelijkheid van ernstige bijwerkingen bij zuigelingen, moet er een beslissing worden genomen om of het geven van borstvoeding, of de behandeling met Betaferon te staken.
4.7 Beïnvloeding van de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen
Er is geen onderzoek verricht met betrekking tot de effecten op de rijvaardigheid en op het vermogen om machines te bedienen.
Aan het centraal zenuwstelsel gerelateerde bijwerkingen die in verband gebracht worden met het gebruik van Betaferon kunnen de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen bij daarvoor gevoelige patiënten beïnvloeden.
4.8 Bijwerkingen
a) Bij aanvang van de behandeling zijn bijwerkingen gebruikelijk maar in het algemeen nemen ze af bij verdere behandeling.
De meest frequent waargenomen bijwerkingen zijn een griepachtig symptoomcomplex (koorts, rillingen, gewrichtspijn, malaise, transpireren, hoofdpijn of spierpijn) en reacties op de injectieplaats, wat voornamelijk het gevolg is van de farmacologische werking van het geneesmiddel en reacties op de injectieplaats.
Reacties op de injectieplaats traden frequent op na toediening van Betaferon.
Roodheid, zwelling, verkleuring, ontsteking, pijn, overgevoeligheid, necrose en niet-specifieke bijwerkingen werden significant in verband gebracht met behandeling met 250 microgram (8 miljoen IE) Betaferon.
In het algemeen wordt in het begin van de behandeling dosistitratie geadviseerd om de tolerantie voor Betaferon te verhogen (zie rubriek 4.2).
Griepachtige symptomen kunnen ook worden verminderd door de toediening van niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen.
23 b) De volgende lijst bijwerkingen is gebaseerd op meldingen uit klinische studies (tabel 1, bijwerkingen en laboratoriumafwijkingen) en uit de postmarketing surveillance (tabel 2, meldingscijfers gebaseerd op spontane meldingen van bijwerkingen, geclassificeerd als zeer gebruikelijk (≥ 1/10), gebruikelijk (≥ 1/100 tot < 1/10), ongewoon (≥ 1/1000 tot < 1/100), zeldzaam (≥ 1/10.000 tot < 1/1000) en zeer zeldzaam (< 1/10.000) van Betaferon gebruik.
De ervaring met Betaferon bij patiënten met MS is beperkt en als gevolg daarvan is het mogelijk dat bijwerkingen met een lage incidentie nog niet zijn waargenomen.
Tabel 1 (bijwerkingen en laboratoriumafwijkingen met incidentiecijfers ≥ 10% en de bijbehorende percentages van placebo; significant gerelateerde bijwerkingen < 10%).
Systeem/orgaanklassen
Eenmalig
Secundair Secundair
Relapsing-
voorval
progressieve progressieve
remitting
Bijwerkingen en
wijzend op multipele
multipele multipele sclerose sclerose
multipele sclerose
Laboratoriumafwij-
sclerose
(Europese
(Noord-
kingen
(BENEFIT) #
studie)
Amerikaanse studie)
Betaferon 250 Betaferon Betaferon
Betaferon
microgram (placebo)
250 microgram 250 microgram (Placebo) (Placebo)
250 microgram (Placebo)
n=292 (n=176)
n=360 (n=358)
n=317(n=308)
n=124 (n=123)
Infecties en parasitaire aandoeningen Infectie Abcessen
6% (3%) 0% (1%)
13% (11%) 4% (2%)
11% (10%) 4% (5%)
14% (13%) 1% (6%)
Bloed- en lymfestelselaandoeningen Lymfocytenaantal daling (< 1500/mm3) × Λ °
79% (45%)
53% (28%)
88% (68%)
82% (67%)
Absolute neutrofielenaantal daling (< 1500/mm3) × Λ * ° Witte bloedcellenaantal
11% (2%)
18% (5%)
4% (10%)
18% (5%)
daling (< 3000/mm³) × Λ * °
11% (2%)
13% (4%)
13% (4%)
16% (4%)
Lymfadenopathie
1% (1%)
3% (1%)
11% (5%)
14% (11%)
Voedings- en stofwisselingsstoornissen Bloedglucose (< 55 mg/dl)
daling ×
3% (5%)
27% (27%)
5% (3%)
15% (13%)
Psychische stoornissen Depressie Angst Zenuwstelselaandoeningen
10% (11%) 3% (5%)
24% (31%) 6% (5%)
44% (41%) 10% (11%)
25% (24%) 15% (13%)
Hoofdpijn Λ Duizeligheid Slapeloosheid Migraine Paresthesie Oogaandoeningen
27% (17%) 3% (4%) 8% (4%) 2% (2%) 16% (17%)
47% (41%) 14% (14%) 12% (8%) 4% (3%) 35% (39%)
55% (46%) 28% (26%) 26% (25%) 5% (4%) 40% (43%)
84% (77%) 35% 28%) 31% (33%) 12% (7%) 19% (21%)
Conjunctivitis
1% (1%)
2% (3%)
6% (6%)
12% (10%)
24
Systeem/orgaanklassen
Eenmalig
Secundair Secundair
Relapsing-
voorval
progressieve progressieve
remitting
Bijwerkingen en
wijzend op multipele
multipele multipele sclerose sclerose
multipele sclerose
Laboratoriumafwij-
sclerose
(Europese
(Noord-
kingen
(BENEFIT) #
studie)
Amerikaanse studie)
Betaferon 250 Betaferon Betaferon
Betaferon
microgram (placebo)
250 microgram 250 microgram (Placebo) (Placebo)
250 microgram (Placebo)
n=292 (n=176)
n=360 (n=358)
n=317(n=308)
n=124 (n=123)
Visie afwijking Λ
3% (1%)
11% (15%)
11% (11%)
7% (4%)
Evenwichtsorgaan- en ooraandoeningen Oorpijn Hartaandoeningen
0% (1%)
< 1% (1%)
6% (8%)
16% (15%)
Palpitatie * Bloedvataandoeningen
1% (1%)
2% (3%)
5% (2%)
8% (2%)
Vasodilatatie
0% (0%)
6% (4%)
13% (8%)
18% (17%)
Hypertensie °
2% (0%)
4% (2%)
9% (8%)
7% (2%)
Ademhalingsstelsel-, borstkas-en mediastinumaandoeingen Bovenste luchtweginfectie
18% (19%)
3% (2%)
-
-
Sinusitis
4% (6%)
6% (6%)
16% (18%)
36% (26%)
Toegenomen hoesten Dyspneu * Maagdarmstelselaandoeningen
2% (2%) 0% (0%)
5% (10%) 3% (2%)
11% (15%) 8% (6%)
31% (23%) 8% (2%)
Diarree
4% (2%)
7% (10%)
21% (19%)
35% (29%)
Obstipatie Misselijkheid Braken Λ Buikpijn ° Lever-en galaandoeningen Alanine
1% (1%) 3% (4%) 5% (1%) 5% (3%)
12% (12%) 13% (13%) 4% (6%) 11% (6%)
22% (24%) 32% (30%) 10% (12%) 18% (16%)
24% (18%) 48% (49%) 21% (19%) 32% (24%)
aminotransferase verhoogd (SGPT > 5 maal basislijn) × Λ * ° Aspartaat
18% (5%)
14% (5%)
4% (2%)
19% (6%)
aminotransferase stijging (SGOT > 5 maal basislijn) × Λ * °
6% (1%)
4% (1%)
2% (1%)
4% (0%)
Huid- en onderhuidaandoeningen Huidaandoening Λ
1% (0%)
4% (4%)
19% (17%)
6% (8%)
Uitslag °
11% (3%)
20% (12%)
26% (20%)
27% (32%)
Skeletspierstelsel- en bindweefselaandoeningen Hypertonie ° Myalgie * ° Myasthenie
2% (1%) 8% (8%) 2% (2%)
41% (31%) 23% (9%) 39% (40%)
57% (57%) 19% (29%) 57% (60%)
26% (24%) 44% (28%) 13% (10%)
Rugpijn Pijn in extremiteit
10% (7%) 6% (3%)
26% (24%) 14% (12%)
31%
(32%) -
36% (37%) 0% (0%)
Nier- en urinewegaandoeningen Urineretentie
1% (1%)
4% (6%)
15% (13%)
-
Urine-eiwit positief (> 1+) ×
25% (26%)
14% (11%)
5% (5%)
5% (3%)
25 Systeem/orgaanklassen
Eenmalig
Secundair Secundair
Relapsing-
voorval
progressieve progressieve
remitting
Bijwerkingen en
wijzend op multipele
multipele multipele sclerose sclerose
multipele sclerose
Laboratoriumafwij-
sclerose
(Europese
(Noord-
kingen
(BENEFIT) #
studie)
Amerikaanse studie)
Betaferon 250 Betaferon Betaferon
Betaferon
microgram (placebo)
250 microgram 250 microgram (Placebo) (Placebo)
250 microgram (Placebo)
n=292 (n=176)
n=360 (n=358)
n=317(n=308)
n=124 (n=123)
Frequente urinelozing
1% (1%)
6% (5%)
12% (11%)
3% (5%)
Urine-incontinentie
1% (1%)
8% (15%)
20% (19%)
2% (1%)
Aandrang
1% (1%)
8% (7%)
21% (17%)
4% (2%)
Voortplantingsstelsel- en borstaandoeningen Dysmenorroe
2% (0%)
< 1% (< 1%)
6% (5%)
18% (11%)
Menstruatiestoornissen *
1% (2%)
9% (13%)
10% (8%)
17% (8%)
Metrorragie Impotentie
2% (0%) 1% (0%)
12% (6%) 7% (4%)
10% (10%) 10% (11%)
15% (8%) 2% (1%)
Algemene aandoeningen en toedieningsplaatsstoornissen Reactie injectieplaats Λ § (diverse typen) * °
52% (11%)
78% (20%)
89% (37%)
85% (37%)
Necrose injectieplaats * °
1% (0%)
5% (0%)
6% (0%)
5% (0%)
Griepachtige symptomen & Λ * °
44% (18%)
61% (40%)
43% (33%)
52% (48%)
Koorts Λ * ° Pijn Pijn op de borst ° Perifeer oedeem Asthenie * Rillingen Λ * ° Transpireren * Malaise * × Laboratoriumafwijking Λ
13% (5%) 4% (4%) 1% (0%) 0% (0%) 22% (17%) 5% (1%) 2% (1%) 0% (1%)
40% (13%) 31% (25%) 5% (4%) 7% (7%) 63% (58%) 23% (7%) 6% (6%) 8% (5%)
29% (24%) 59% (59%) 15% (8%) 21% (18%) 64% (58%) 22% (12%) 10% (10%) 6% (2%)
59% (41%) 52% (48%) 15% (15%) 7% (8%) 49% (35%) 46% (19%) 23% (11%) 15% (3%)
Significant gerelateerd aan Betaferon-behandeling voor patiënten met eerste voorval wijzen op MS, p < 0,05 * Significant gerelateerd aan Betaferon-behandeling voor RRMS, p < 0,05 ° Significant gerelateerd aan Betaferon-behandeling voor SPMS, p < 0,05 § Injectieplaatsreactie (diverse typen) omvat alle bijwerkingen op en rond de injectieplaats, namelijk: injectieplaatsbloeding, injectieplaats overgevoeligheid, injectieplaats ontsteking, injectieplaats massa, injectieplaatsnecrose, injectieplaats pijn, injectieplaats reactie, injectieplaats oedeem, en injectieplaats atrofie. & “ Griepachtige symptomencomplex” is het griepsyndroom en/of een combinatie van tenminste twee bijwerkingen van koorts, rillingen, myalgie, malaise, transpiratie # Tijdens het derde jaar van de BENEFIT studie is er geen verandering in het bestaande veiligheidsprofiel van Betaferon waargenomen.
De meest toepasselijke MedDRA term wordt gebruikt om een bepaalde reactie te beschrijven en zijn synoniemen en verwante aandoeningen.
26 Tabel 2 (meldingscijfers (zeer vaak ≥ 1/10, vaak (≥ 1/100 tot < 1/10, soms ≥ 1/1000 tot < 1/100, zelden ≥ 1/10.000 tot < 1/1000, zeer zelden < 1/10.000) gebaseerd op spontane meldingen van bijwerkingen.
Systeem / orgaanklassen
Zeer vaak ≥ 1/10
Vaak ≥ 1/100 tot < 1/10
Soms ≥ 1/1000 tot < 1/100
Zelden ≥ 1/10.000 tot < 1/1000
Bloed- en lymfestelsel- aandoeningen
Anemie Trombocytopenie Leukopenie
Lymfadenopathie
Immuunsysteem- aandoeningen
Anafylactische reacties
Endocriene aandoeningen
Hyperthyroïdie Hypothyroïdie Gestoorde schildklierfunctie
Voedings- en stofwisselings- stoornissen
Bloedtriglyceriden stijging Anorexia
Psychische stoornissen
Depressie (zie ook rubriek 4.4)
Verwardheid Angst Emotionele labiliteit Zelfmoordpoging (zie ook rubriek 4.4)
Zenuwstelsel- aandoeningen
Convulsie
Hartaandoeningen
Cardiomyopathie Tachycardie Palpitatie
Bloedvataandoe- ningen
Hypertensie
Ademhalingsstelsel-, borstkas- en mediastinum- aandoeningen
Bronchospasme Dyspneu
Maagdarmstelsel- aandoeningen
Braken Misselijkheid
Pancreatitis
Lever- en galaandoeningen
Stijging alanine aminotransferase Stijging aspartate aminotransferase
Stijging bloed bilirubine Stijging gamma- glutamyl-transferase Hepatitis
Huid- en onderhuidaan- doeningen
Urticaria Uitslag Pruritus Alopecia
Huidverkleuring
27 Systeem / orgaanklassen Skeletspierstelsel- en bindweefsel- aandoeningen
Zeer vaak ≥ 1/10
Vaak ≥ 1/100 tot < 1/10
Soms ≥ 1/1000 tot < 1/100 Myalgie Hypertonie
Zelden ≥ 1/10.000 tot < 1/1000
Voortplantings- stelsel- en borstaandoeningen
Menstruatie- stoornissen
Algemene aandoeningen en toedieningsplaats- stoornissen
Griepachtige symptomen * Rillingen * Koorts * Reactie injectieplaats * Ontsteking injectieplaats * Pijn injectieplaats
Injectieplaats- necrose *
Pijn op de borst Malaise Transpireren
Onderzoeken
Gewichtsverlies
* frequenties gebaseerd op klinische studies
De meest toepasselijke MedDRA-term is gebruikt om een bepaalde reactie en zijn synoniemen en verwante aandoeningen te beschrijven.
Binnen iedere frequentiegroep worden bijwerkingen gerangschikt naar afnemende ernst.
4.9 Overdosering
Interferon beta-1b is zonder ernstige bijwerkingen die de vitale functies zouden kunnen aantasten, toegediend bij volwassen kankerpatiënten in afzonderlijke doses tot wel 5500 microgram (176 miljoen IE) intraveneus, drie maal per week.
5.
FARMACOLOGISCHE EIGENSCHAPPEN
5.1 Farmacodynamische eigenschappen
Farmacotherapeutische categorie: cytokinen, interferonen, ATC-code:
L03 AB 08
Interferonen behoren tot de familie der cytokinen; dit zijn natuurlijk voorkomende eiwitten.
Interferonen hebben een molecuulgewicht variërend van 15.000 tot 21.000 Dalton.
Men heeft drie hoofdklassen interferonen geïdentificeerd: alfa, beta en gamma.
Interferon alfa, interferon beta en interferon gamma vertonen overlappende, doch van elkaar verschillende, biologische activiteiten.
De activiteiten van interferon beta-1b zijn soortgebonden, derhalve is de meest relevante farmacologische informatie verkregen uit studies van humane celkweken of uit humane in-vivo-studies.
Van interferon beta-1b is aangetoond dat het zowel antivirale als immunoregulatoire eigenschappen bezit.
Het werkingsmechanisme van interferon beta-1b bij multipele sclerose is niet geheel bekend.
Het is echter bekend dat de biologische responsemodificerende eigenschappen van interferon beta-1b worden gemedieerd door middel van de interacties met specifieke celreceptoren die aanwezig zijn op het humane celoppervlak.
De binding van interferon beta-1b aan deze receptoren induceert de expressie van een aantal genproducten, waarvan gedacht wordt dat ze de mediatoren zijn van de biologische activiteit van interferon beta-1b.
28 Een aantal van deze producten is aangetoond in serum en cellulaire fracties van bloed dat werd afgenomen bij patiënten die met interferon beta-1b werden behandeld.
Interferon beta-1b vermindert de bindingsaffiniteit en bevordert de internalisatie en degradatie van de interferon-gamma-receptor.
Interferon beta-1b bevordert tevens de suppressoractiviteit van de perifere mononucleaire bloedcellen.
Er is geen afzonderlijk onderzoek verricht naar de invloed van Betaferon op het cardiovasculair systeem, het ademhalingsstelsel en de functie van endocriene organen.
Klinische onderzoeken:
RR-MS:
Er werd één gecontroleerde klinische trial met Betaferon uitgevoerd bij patiënten met relapsing- remitting multipele sclerose die zonder hulp konden lopen (EDSS-uitgangswaarde 0 tot 5,5).
Bij de patiënten die Betaferon kregen toegediend bleken de frequentie (30%) en de ernst van de klinische recidieven af te nemen, alsmede het aantal opnamen vanwege de ziekte.
Bovendien nam de duur van het recidiefvrije interval toe.
Er is geen bewijs dat Betaferon effect heeft op de duur van de recidieven of op de symptomen tussen de recidieven in en er is geen significant effect gezien op de ziekteprogressie bij relapsing-remitting multipele sclerose.
SP-MS:
Er zijn twee gecontroleerde klinische trials uitgevoerd met Betaferon waar in totaal 1657 patiënten met secundair progressieve multipele sclerose betrokken waren (EDSS-uitgangswaarde 3 tot 6,5, dat wil zeggen dat de patiënten konden lopen).
Matig zieke patiënten en patiënten die niet konden lopen werden niet in de studie opgenomen.
De twee onderzoeken leverden inconsistente resultaten op voor de primaire eindpunttijd tot bevestigde progressie, dat een vertraging van de invaliditeitsprogressie weergeeft:
In een van de twee onderzoeken werd een statistisch significante verlenging van de tijd tot invaliditeitsprogressie aangetoond (hazard ratio = 0,69; 95% betrouwbaarheidsinterval (0,55; 0,86), p=0,0010, wat overeenkomt met een risicoreductie van 31% door Betaferon) en van de tijd tot rolstoelafhankelijkheid (hazard ratio = 0,61; 95% betrouwbaarheidsinterval (044; 0,85), p=0,0036, wat overeenkomt met een risicoreductie van 39% door Betaferon) bij patiënten die Betaferon kregen toegediend.
Dit effect bleef gedurende de observatieperiode van maximaal 33 maanden bestaan.
Het behandeleffect trad op bij patiënten op alle onderzochte invaliditeitsniveaus en onafhankelijk van recidiefactiviteit.
In de tweede Betaferon-trial naar secundair progressieve multipele sclerose werd geen verlenging van de tijd tot invaliditeitsprogressie waargenomen.
Er is bewijs dat de totale ziekteactiviteit van de bij dit onderzoek betrokken patiënten lager was dan in het andere onderzoek naar secundair progressieve multipele sclerose.
In een retrospectieve meta-analyse van de gegevens van beide onderzoeken werd een totaal behandeleffect gevonden dat statistisch significant was (p=0,0076; 8 miljoen IE Betaferon versus alle placebopatiënten).
Uit retrospectieve analyses van subgroepen bleek dat bij patiënten met ziekteactiviteit voor aanvang van de behandeling de kans op een behandeleffect op de invaliditeitsprogressie het grootst is [hazard ratio 0,72; 95% betrouwbaarheidsinterval (0,59; 0,88), p=0,0011, wat overeenkomt met een risicoreductie van 28% door Betaferon bij patiënten met recidieven of een uitgesproken EDSS- progressie, 8 miljoen IE Betaferon versus alle placebopatiënten].
Uit deze retrospectieve subgroepanalyses kwamen gegevens naar voren die er op duiden dat zowel recidieven als uitgesproken EDSS-progressie (EDSS > 1 punt of > 0,5 punt voor EDSS > =6 in de voorgaande twee jaar) gebruikt kunnen worden om patiënten met ziekteactiviteit te identificeren.
In beide trials werd bij patiënten met secundair progressieve multipele sclerose die Betaferon kregen toegediend een reductie van de frequentie (30%) van klinische recidieven aangetoond.
Er is geen bewijs dat Betaferon effect heeft op de duur van de recidieven.
29 Eenmalig demyeliniserend voorval wijzend op MS:
Een gecontroleerde klinische trial met Betaferon werd uitgevoerd bij patiënten met een eenmalig klinisch voorval en MRI kenmerken die wijzen op multipele sclerose (ten minste twee klinisch stille laesies op de T2-gewogen MRI).
Patiënten met monofocale of multifocale aanvang van de ziekte werden ingesloten (d.w.z. patiënten met klinisch bewijs voor respectievelijk een enkele of ten minste twee laesies van het centraal zenuwstelsel).
Elke andere ziekte dan multipele sclerose die de tekenen en symptomen van de patiënt beter verklaarde moest worden uitgesloten.
Deze studie kende 2 fasen: een placebo-gecontroleerde fase gevolgd door een vooraf vastgelegde follow-up fase.
De placebo- gecontroleerde fase duurde 2 jaar of minder indien de patiënt klinisch definitieve multipele sclerose (CDMS) ontwikkelde.
Na de placebo-gecontroleerde fase werd de patiënt opgenomen in een vooraf vastgelegde follow-up fase met Betaferon om de effecten te evalueren van directe versus vertraagde start van Betaferonbehandeling, waarbij patiënten die in eerste instantie gerandomiseerd waren naar Betaferon (“ direct behandelde groep”) vergeleken werden met patiënten die in eerste instantie gerandomiseerd waren naar placebo (“ vertraagd behandelde groep”).
Patiënten en onderzoekers bleven geblindeerd voor de aanvankelijk toegekende behandeling.
Tijdens de placebo-gecontroleerde fase vertraagde Betaferon de progressie van het eerste klinische voorval tot CDMS op een statistisch significante en klinisch betekenisvolle wijze, overeenkomend met een risicoreductie van 47% (HR 0,53, 95% betrouwbaarheidsinterval (0,39, 0,73, p < 0,0001).
Binnen twee jaar trad CDMS op bij 45% van de placebogroep, vergeleken met 28% van de Betaferon-groep (Kaplan-Meier schattingen).
Betaferon verlengde de tijdsduur tot CDMS met 363 dagen, van 255 dagen in de placebogroep tot 618 dagen in de Betaferon-groep (op basis van 25 percentielen).
Dit behandelingseffect was nog steeds zichtbaar na het additionele jaar van follow-up met een risicoreductie van 41% (HR = 0,59, 95% betrouwbaarheidsinterval (0,42, 0,83), p=0,0011).
Binnen de onderzoeksperiode van drie jaar trad CDMS op bij 51% van de vertraagd behandelde groep, vergeleken met 37% van de direct behandelde groep (Kaplan-Meier schattingen).
Het aanhoudende behandelingseffect werd gevonden hoewel de meerderheid van de patiënten uit de placebo-groep in het derde jaar van de studie met Betaferon werden behandeld.
De robuustheid van het behandelingseffect werd ook aangetoond door de vertraging tot multipele sclerose volgens de McDonald criteria.
Na twee jaar was het risico 85% bij de placebo-groep en 69% bij de Betaferon-groep (HR 0,57, 95% betrouwbaarheidsinterval (0,46, 0,71, p < 0,00001).
Bij een van te voren geplande interim analyse na drie jaar bleek dat EDSS progressie (bevestigde toename van EDSS van meer dan of gelijk aan 1,0 in vergelijking met baseline) optrad bij 24% van de patiënten in de vertraagd behandelde groep, vergeleken met 16% in de direct behandelde groep (HR = 0,6, 95% betrouwbaarheidsinterval (0,39, 0,92), p=0,022).
Er is geen bewijs voor een voordeel op het gebied van bevestigde voortschrijdende invaliditeit bij de meerderheid van de patiënten die ‘ directe’ behandeling kregen.
De patiënten worden nog gevolgd om aanvullende gegevens te verkrijgen.
Er is geen voordeel gezien, toegeschreven aan Betaferon, op het gebied van kwaliteit van leven (gemeten met FAMS – Functional Assessment of MS:
Treatment Outcomes Index).
Subgroepanalyses toonden, volgens basislijnfactoren, substantieel bewijs voor werkzaamheid in alle beoordeelde subgroepen.
Significante effecten werden ook verkregen bij patiënten met minder gedissemineerde en minder actieve ziekte ten tijde van het eerste voorval.
Het risico in twee jaar voor progressie naar CDMS was bij patiënten met een monofocale aanvang met placebo 47% en 24% met Betaferon, zonder gadolinium (gd-) contrast 41% en 20%, met minder dan 9 T2 laesies 39% en 18%.
Verdere subgroepanalyses indiceerde een hoog risico voor progressie naar CDMS binnen twee jaar bij monofocale patiënten met tenminste 9 T2 laesies (55% risico voor CDMS in placebo, 26% in Betaferon) of Gd contrast (63% versus 33%).
Bij multifocale patiënten was het risico voor CDMS onafhankelijk van MRI-bevindingen op de basislijn.
Deze patiënten hebben een hoog risico voor CDMS, vanwege de disseminatie van de ziekte zoals gestaafd door klinische bevindingen.
Echter, de impact van vroege behandeling met Betaferon is zelfs in deze hoog risico subgroepen onbekend omdat dit onderzoek ontworpen werd ter beoordeling van de tijd tot CDMS en niet de lange termijn evolutie van de ziekte.
Bovendien is er tot op heden geen heldere definitie van een hoog risico patiënt.
In elk geval dient de behandeling uitsluitend te worden gegeven aan patiënten geclassificeerd als hoog risico.
30 Therapie met Betaferon werd goed verdragen in het onderzoek van patiënten met een eenmalig klinisch voorval zoals de hoge voltooide onderzoeken aangeven (92,8% in de Betaferon groep).
Ter verhoging van de tolerantie van Betaferon in het onderzoek van patiënten met een eerste klinisch voorval, werd dosistitratie toegepast en in het begin van het onderzoek werden niet-steroïde anti- inflammatoire geneesmiddelen toegediend.
Daarbij werd door het merendeel van de patiënten een autoinjector gebruikt.
RR-MS, SP-MS en eenmalig demyeliniserend voorval wijzend op MS; Betaferon reduceerde in alle onderzoeken naar multipele sclerose effectief de ziekteactiviteit (acute ontstekingsverschijnselen in het centrale zenuwstelsel en permanente weefselveranderingen) zoals die met magnetic resonance imaging (MRI) werd gemeten.
De relatie tussen de ziekteactiviteit van multipele sclerose zoals die met MRI wordt gemeten en het klinische resultaat is momenteel nog niet volledigduidelijk.
5.2 Farmacokinetische eigenschappen
Serumwaarden van Betaferon werden gecontroleerd bij patiënten en vrijwilligers met behulp van een niet geheel specifieke bio-assay.
Maximale serumwaarden van ongeveer 40 IE/ml werden gevonden, 1-8 uur na subcutane injectie van 500 microgram (16,0 miljoen IE) interferon beta-1b.
Uit verscheidene onderzoeken konden de gemiddelde klaring en de halfwaardetijd van de dispositiefasen in het serum worden geschat op, respectievelijk, ten hoogste 30 ml·min-1·kg-1 en 5 uur.
Betaferon-injecties die om de dag worden gegeven, hebben geen verhoging van de serumwaarden tot gevolg en de farmacokinetiek lijkt geen verandering te ondergaan tijdens de behandeling.
De absolute biologische beschikbaarheid van subcutaan toegediend interferon beta-1b is ongeveer 50%.
5.3 Gegevens uit het preklinisch veiligheidsonderzoek
Er zijn geen acute toxiciteitsstudies uitgevoerd.
Aangezien knaagdieren niet reageren op humaan interferon beta, werden studies met herhaalde toedieningen uitgevoerd bij resusapen.
Men heeft een voorbijgaande hyperthermie waargenomen, evenals een significante toename van lymfocyten en een significante afname van trombocyten en gesegmenteerde neutrofielen.
Er zijn geen langetermijn toxiciteitsstudies uitgevoerd.
Er zijn geen lange-termijnstudies verricht.
Voortplantingsstudies bij resusapen hebben een maternale toxiciteit en een toegenomen frequentie van spontane abortussen aan het licht gebracht, hetgeen resulteerde in prenatale mortaliteit.
Er zijn geen misvormingen vastgesteld bij de overlevende dieren.
Onderzoeken naar fertiliteit zijn niet uitgevoerd.
Er is geen invloed waargenomen op de oestrogeencyclus van de aap.
Ervaring met andere interferonen wijst op een potentieel risico van aantasting van de mannelijke en vrouwelijke fertiliteit.
In een enkelvoudige genotoxiciteitsstudie (Ames test) is geen mutageen effect waargenomen.
Carcinogenetische studies zijn niet uitgevoerd.
Een in vitro celtransformatietest gaf geen aanwijzing voor een tumorinducerend effect.
6.
FARMACEUTISCHE GEGEVENS
6.1 Lijst van hulpstoffen
Flacon (met poeder voor oplossing en injectie):
Humaan albumine Mannitol
31 Oplosmiddel:
(natriumchlorideoplossing 5,4 mg/ml (0,54% g/v)):
Natriumchloride, Water voor injecties.
6.2 Gevallen van onverenigbaarheid
Dit geneesmiddel mag niet gemengd worden met andere geneesmiddelen met uitzondering van het bijgeleverde oplosmiddel dat genoemd wordt in 6.6.
6.3 Houdbaarheid
2 jaar.
Het wordt aanbevolen om het product direct te gebruiken na reconstitutie.
Echter, de stabiliteit bij gebruik is gedurende 3 uur bij 2-8°C aangetoond.
6.4 Speciale voorzorgsmaatregelen bij bewaren
Bewaren beneden 25°C.
Niet in de vriezer bewaren.
Voor de bewaarcondities van het opgeloste geneesmiddel, zie rubriek 6.3.
6.5 Aard en inhoud van de verpakking
Flacon (met poeder voor oplossing voor injectie): doorzichtige 3 ml flacon (type I glas) met een butylrubber stop (type I) en een aluminium verzegeling en
Oplosmiddel (met natriumchloride-oplossing 5,4 mg/ml (0,54%)): voorgevulde 2,25 ml injectiespuit (type I glas) met 1,2 ml oplosmiddel.
Verpakkingsgrootten:
- Verpakking met 5 enkelstuksverpakkingen, die elk 1 flacon met poeder, 1 voorgevulde spuit
met oplosmiddel, 1 flaconadapter met naald en 2 alcoholdoekjes bevatten, of
- Verpakking met 15 enkelstuksverpakkingen, die elk 1 flacon met poeder, 1 voorgevulde spuit
met oplosmiddel, 1 flaconadapter met naald en 2 alcoholdoekjes bevatten, of
- Verpakking voor 3 maanden met 3x15 enkelstuksverpakkingen, die elk 1 flacon met poeder,
1 voorgevulde spuit met oplosmiddel, 1 flaconadapter met naald en 2 alcoholdoekjes bevatten, of
- Verpakking voor 3 maanden met 3x14 enkelstuksverpakkingen, die elk 1 flacon met poeder,
1 voorgevulde spuit met oplosmiddel, 1 flaconadapter met naald en 2 alcoholdoekjes bevatten, of
- Titratieverpakking voor dosistitratie met vier verschillend gekleurde en genummerde
driestuksverpakkingen:
- geel, met het nummer “ 1” (behandeldagen 1, 3 en 5; 0,25-ml spuitmarkering),
- rood, met nummer “ 2” (behandeldagen 7, 9 en 11; 0,5-ml spuitmarkering)
- groen, met nummer “ 3” (behandeldagen 13, 15 en 17; 0,75-ml spuitmarkering)
- blauw, met nummer “ 4” (behandeldagen 19, 21 en 23; 0,25, 0,5, 0,75 en 1-ml spuitmarkering).
Iedere driestuksverpakking bevat 3 flacons met poeder, 3 voorgevulde spuiten met oplosmiddel, 3 flaconadapters met reeds vastgemaakte naald en 6 alcoholdoekjes voor het reinigen van de huid en flacon.
Niet alle genoemde verpakkingsgrootten worden in de handel gebracht.
6.6 Speciale voorzorgsmaatregelen voor het verwijderen en andere instructies
32 • Reconstitutie:
Om gelyofiliseerd interferon beta-1b te reconstitueren voor injectie, plaatst u de flaconadapter met de reeds bevestigde naald op de flacon.
Plaats de voorgevulde spuit met oplosmiddel op de flaconadapter en injecteer de 1,2 ml oplosmiddel (natriumchloride 5,4 mg/ml, (0,54% g/v)) in de flacon met Betaferon.
Het poeder volledig oplossen zonder schudden.
Trek na de reconstitutie 1,0 ml uit de flacon op in de spuit om 250 microgram Betaferon toe te dienen.
Trek voor de dosistitratie bij de start van de behandeling het respectievelijke volume op zoals aangegeven in rubriek 4.2 Dosering en wijze van toediening.
Verwijder voor het injecteren de flacon met de flaconadapter van de voorgevulde spuit.
Betaferon kan ook worden toegediend met een geschikte autoinjector.
• Controle vóór gebruik
Het gereconstitueerde product visueel controleren alvorens te gebruiken.
Het gereconstitueerde product is kleurloos tot licht geel en licht glanzend tot glanzend.
Product dat deeltjes bevat of verkleurd is, niet gebruiken.
• Verwijdering
Alle ongebruikte producten of afvalmaterialen dienen te worden vernietigd overeenkomstig lokale voorschriften.
7.
HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Bayer Schering Pharma AG D-13342 Berlijn Duitsland
8.
NUMMERS VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/95/003/005 EU/1/95/003/006 EU/1/95/003/007 EU/1/95/003/008 EU/1/95/003/010
9.
DATUM VAN EERSTE VERLENING VAN DE VERGUNNING/HERNIEUWING VAN DE VERGUNNING
Datum van eerste vergunning:
30 november 1995 Datum van laatste hernieuwing:
31 januari 2006
10.
DATUM VAN HERZIENING VAN DE TEKST
33 BIJLAGE II
A.
FABRIKANTEN VAN HET BIOLOGISCH WERKZAME BESTANDDEEL EN HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR DE VERVAARDIGING VERANTWOORDELIJK VOOR VRIJGIFTE
B.
VOORWAARDEN VERBONDEN AAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
34 A.
FABRIKANTEN VAN HET BIOLOGISCH WERKZAME BESTANDDEEL EN HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR DE VERVAARDIGING VERANTWOORDELIJK VOOR VRIJGIFTE
Naam en adres van de fabrikanten van het biologisch werkzame bestanddeel
Boehringer Ingelheim Austria, Dr. -Boehringer-Gasse 5-11, A-1121 Wenen, Oostenrijk
Bayer Healthcare Pharmaceuticals Inc.
5650 Hollis Street, Emeryville, CA 94608, Verenigde Staten
Naam en adres van de fabrikant verantwoordelijk voor vrijgifte Bayer Schering Pharma AG D-13342 Berlijn Duitsland
B.
VOORWAARDEN VERBONDEN AAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
• VOORWAARDEN OF BEPERKINGEN OPGELEGD AAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN TEN AANZIEN VAN DE LEVERING EN HET GEBRUIK
Aan beperkt medisch recept onderworpen geneesmiddel (zie bijlage I:
Samenvatting van de productkenmerken, rubriek 4.2)
• VOORWAARDEN OF BEPERKINGEN MET BETREKKING TOT EEN VEILIG EN DOELTREFFEND GEBRUIK VAN HET GENEESMIDDEL
Niet van toepassing.
35 BIJLAGE III
ETIKETTERING EN BIJSLUITER
36 A.
ETIKETTERING
37 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD (15 FLACONS / 15 VOORGEVULDE SPUITEN)
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Betaferon 250 microgram/ml, poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie Interferon bèta-1b
2.
GEHALTE AAN WERKZA(A)M(E) BESTANDDE(E)L(EN)
1 ml bevat na reconstitutie 250 microgram (8 miljoen IE) interferon beta-1b.
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Hulpstoffen: humaan albumine en mannitol
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
15 flacons met poeder en 15 voorgevulde spuiten met oplosmiddel:
I.
1 flacon met poeder voor oplossing voor injectie bevat 300 microgram (9,6 miljoen IE).
Na reconstitutie bevat 1 ml 250 microgram (8 miljoen IE) interferon beta-1b *
II.
1 voorgevulde spuit met 1,2 ml oplosmiddel voor reconstitutie bevat natriumchloride- oplossing 5,4 mg/ml
* Betaferon is zodanig samengesteld dat het een berekende overmaat van 20% bevat.
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)
Voor subcutane injectie na reconstitutie met 1,2 ml oplosmiddel Voor eenmalig gebruik Voor gebruik de bijsluiter lezen
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG
38 8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP (MM/JJJJ)
Het wordt aanbevolen om het product direct te gebruiken na reconstitutie.
De stabiliteit bij gebruik is aangetoond gedurende 3 uur bij 2-8°C.
9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
Bewaren beneden 25°C.
Niet in de vriezer bewaren.
10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Bayer Schering Pharma AG D-13342 Berlijn Duitsland
12.
NUMMER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/95/003/003
13.
PARTIJNUMMER
< Partij > < Charge > {nummer}
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING
Geneesmiddel op medisch voorschrift.
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
16.
INFORMATIE IN BRAILLE
Betaferon
39 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD
(DOOS MET MEERVOUDSVERPAKKINGEN (15 X 1 ENKELSTUKSVERPAKKINGEN) (INCLUSIEF BLUE BOX)
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Betaferon 250 microgram/ml, poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie Interferon beta-1b
2.
GEHALTE AAN WERKZA(A)M(E) BESTANDDE(E)L(EN)
1 ml bevat na reconstitutie 250 microgram (8 miljoen IE) interferon beta-1b.
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Hulpstoffen: humaan albumine en mannitol
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
Meervoudsverpakking met 15 enkelstuksverpakkingen die elk bevatten:
I.
1 flacon met poeder voor oplossing voor injectie bevat 300 microgram (9,6 miljoen IE).
Na reconstitutie bevat 1 ml 250 microgram (8 miljoen IE) interferon beta-1b *
II.
1 voorgevulde spuit met 1,2 ml oplosmiddel voor reconstitutie bevat natriumchloride-oplossing 5,4 mg/ml.
III.
1 flaconadapter met naald + 2 alcoholdoekjes
* Betaferon is zodanig samengesteld dat het een berekende overmaat van 20% bevat.
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)
Voor subcutane injectie na reconstitutie met 1,2 ml oplosmiddel Voor eenmalig gebruik Voor gebruik de bijsluiter lezen
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
40 7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG
8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP {MM/JJJJ}
Het wordt aanbevolen om het product direct te gebruiken na reconstitutie.
De stabiliteit bij gebruik is aangetoond gedurende 3 uur bij 2-8°C.
9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
Bewaren beneden 25°C.
Niet in de vriezer bewaren.
10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Bayer Schering Pharma AG D-13342 Berlijn Duitsland
12.
NUMMER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/95/003/005
13.
PARTIJNUMMER
< PARTIJ > < CHARGE > {NUMMER}
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING
Geneesmiddel op medisch voorschrift.
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
16.
INFORMATIE IN BRAILLE
Betaferon
41 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD (5 FLACONS / 5 VOORGEVULDE SPUITEN (1,2 ml))
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Betaferon 250 microgram/ml, poeder en spuiten oplosmiddel voor oplossing voor injectie Interferon bèta-1b
2.
GEHALTE AAN WERKZA(A)M(E) BESTANDDE(E)L(EN)
1 ml bevat na reconstitutie 250 microgram (8 miljoen IE) interferon beta-1b.
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Hulpstoffen: humaan albumine en mannitol
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
5 flacons met poeder en 5 voorgevulde spuiten met oplosmiddel:
I.
1 flacon met poeder voor oplossing voor injectie bevat 300 microgram (9,6 miljoen IE).
Na reconstitutie bevat 1 ml 250 microgram (8 miljoen IE) interferon beta-1b *.
II.
1 voorgevulde spuit met 1,2 ml oplosmiddel voor reconstitutie bevat natriumchloride-oplossing 5,4 mg/ml.
* Betaferon is zodanig samengesteld dat het een berekende overmaat van 20% bevat.
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)
Voor subcutane toediening na reconstitutie met 1,2 ml oplosmiddel Voor eenmalig gebruik Voor gebruik de bijsluiter lezen
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG
42 8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP {MM/JJJJ}
Het wordt aanbevolen om het product direct te gebruiken na reconstitutie.
De stabiliteit bij gebruik is aangetoond gedurende 3 uur bij 2-8°C.
9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
Bewaren beneden 25°C.
Niet in de vriezer bewaren.
10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Bayer Schering Pharma AG D-13342 Berlijn Duitsland
12.
NUMMER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/95/003/004
13.
PARTIJNUMMER
< Partij > < Charge > {nummer}
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING
Geneesmiddel op medisch voorschrift.
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
16.
INFORMATIE IN BRAILLE
Betaferon
43 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD (DOOS MET MEERVOUDSVERPAKKINGEN (5 X 1 ENKELSTUKSVERPAKKINGEN) (INCLUSIEF BLUE BOX)
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Betaferon 250 microgram/ml, poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie Interferon bèta-1b
2.
GEHALTE AAN WERKZA(A)M(E) BESTANDDE(E)L(EN)
1 ml bevat na reconstitutie 250 microgram (8 miljoen IE) interferon beta-1b.
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Hulpstoffen: humaan albumine en mannitol
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
Meervoudsverpakking met 5 enkelstuksverpakkingen die elk bevatten:
I.
1 flacon met poeder voor oplossing voor injectie bevat 300 microgram (9,6 miljoen IE).
Na reconstitutie bevat 1 ml 250 microgram (8 miljoen IE) interferon beta-1b *
II.
1 voorgevulde spuit met 1,2 ml oplosmiddel voor reconstitutie bevat natriumchloride-oplossing 5,4 mg/ml
III.
1 flaconadapter met naald + 2 alcoholdoekjes
* Betaferon is zodanig samengesteld dat het een berekende overmaat van 20% bevat.
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)
Voor subcutane injectie na reconstitutie met 1,2 ml oplosmiddel Voor eenmalig gebruik Voor gebruik de bijsluiter lezen
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG
8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP {MM/JJJJ}
44 Het wordt aanbevolen om het product direct te gebruiken na reconstitutie.
De stabiliteit bij gebruik is aangetoond gedurende 3 uur bij 2-8°C.
9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
Bewaren beneden 25°C.
Niet in de vriezer bewaren.
10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Bayer Schering Pharma AG D-13342 Berlijn Duitsland
12.
NUMMER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/95/003/006
13.
PARTIJNUMMER
< PARTIJ > < CHARGE > {NUMMER}
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING
Geneesmiddel op medisch voorschrift
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
16.
INFORMATIE IN BRAILLE
Betaferon
45 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD
DOOS MET 45 (3 x 15) ENKELSTUKSVERPAKKINGEN (INCLUSIEF BLUE BOX)
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Betaferon 250 microgram/ml, poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie Interferon bèta-1b
2.
GEHALTE AAN WERKZA(A)M(E) BESTANDDE(E)L(EN)
1 ml bevat na reconstitutie 250 microgram (8 miljoen IE) interferon bèta-1b.
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Hulpstoffen: humaan albumine, mannitol
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
Verpakking voor 3 maanden die 45 (3x15) enkelstuksverpakkingen bevat die elk bevatten:
I.
1 flacon met poeder voor oplossing voor injectie bevat 300 microgram (9,6 miljoen IE).
Na reconstitutie bevat 1 ml 250 microgram (8 miljoen IE) interferon bèta-1b. *
II.
1 voorgevulde spuit met 1,2 ml oplosmiddel voor reconstitutie bevat natriumchloride-oplossing 5,4 mg/ml.
III.
1 flaconadapter met naald + 2 alcoholdoekjes
* Betaferon is zodanig samengesteld dat het een berekende overmaat van 20% bevat.
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)
Voor subcutane injectie na reconstitutie met 1,2 ml oplosmiddel.
Voor eenmalig gebruik.
Voor gebruik de bijsluiter lezen.
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG
8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
46 EXP {MM/JJJJ}
Het wordt aanbevolen om het product direct te gebruiken na reconstitutie.
De stabiliteit bij gebruik is aangetoond gedurende 3 uur bij 2-8°C.
9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
Bewaren beneden 25°C.
Niet in de vriezer bewaren.
10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Bayer Schering Pharma AG D-13342 Berlijn Duitsland
12.
NUMMER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/95/003/007
13.
PARTIJNUMMER
< PARTIJ > < CHARGE > {NUMMER}
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING
Geneesmiddel op medisch voorschrift.
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
16.
INFORMATIE IN BRAILLE
Betaferon
47 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD
DOOS MET 42 (3 x 14) ENKELSTUKSVERPAKKINGEN (INCLUSIEF BLUE BOX)
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Betaferon 250 microgram/ml, poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie Interferon bèta-1b
2.
GEHALTE AAN WERKZA(A)M(E) BESTANDDE(E)L(EN)
1 ml bevat na reconstitutie 250 microgram (8 miljoen IE) interferon bèta-1b.
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Hulpstoffen: humaan albumine, mannitol
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
Verpakking voor 3 maanden die 42 (3x14) enkelstuksverpakkingen bevat die elk bevatten:
I.
1 flacon met poeder voor oplossing voor injectie bevat 300 microgram (9,6 miljoen IE).
Na reconstitutie bevat 1 ml 250 microgram (8 miljoen IE) interferon bèta-1b. *
II.
1 voorgevulde spuit met 1,2 ml oplosmiddel voor reconstitutie bevat natriumchloride-oplossing 5,4 mg/ml.
III.
1 flaconadapter met naald + 2 alcoholdoekjes
* Betaferon is zodanig samengesteld dat het een berekende overmaat van 20% bevat.
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)
Voor subcutane injectie na reconstitutie met 1,2 ml oplosmiddel.
Voor eenmalig gebruik.
Voor gebruik de bijsluiter lezen.
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG
8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
48 EXP {MM/JJJJ}
Het wordt aanbevolen om het product direct te gebruiken na reconstitutie.
De stabiliteit bij gebruik is aangetoond gedurende 3 uur bij 2-8°C.
9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
Bewaren beneden 25°C.
Niet in de vriezer bewaren.
10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Bayer Schering Pharma AG D-13342 Berlijn Duitsland
12.
NUMMER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/95/003/010
13.
PARTIJNUMMER
< PARTIJ > < CHARGE > {NUMMER}
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING
Geneesmiddel op medisch voorschrift.
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
16.
INFORMATIE IN BRAILLE
Betaferon
49 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD DOOS MET 15 ENKELSTUKSVERPAKKINGEN, ONDERDEEL VAN EEN DOOS MET 45 (3 x 15) ENKELSTUKSVERPAKKINGEN (INCLUSIEF BLUE BOX)
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Betaferon 250 microgram/ml, poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie Interferon bèta-1b
2.
GEHALTE AAN WERKZA(A)M(E) BESTANDDE(E)L(EN)
1 ml bevat na reconstitutie 250 microgram (8 miljoen IE) interferon bèta-1b.
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Hulpstoffen: humaan albumine, mannitol
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
Verpakking met 15 enkelstuksverpakkingen, onderdeel van een verpakking voor 3 maanden met 45 (3 x 15) enkelstuksverpakkingen.
Enkelstuksverpakkingen worden niet apart verkocht.
Elke enkelstuksverpakking bevat:
I.
1 flacon met poeder voor oplossing voor injectie bevat 300 microgram (9,6 miljoen IE).
Na reconstitutie bevat 1 ml 250 microgram (8 miljoen IE) interferon bèta-1b. *
II.
1 voorgevulde spuit met 1,2 ml oplosmiddel voor reconstitutie bevat natriumchloride-oplossing 5,4 mg/ml.
III.
1 flaconadapter met naald + 2 alcoholdoekjes
* Betaferon is zodanig samengesteld dat het een berekende overmaat van 20% bevat.
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)
Voor subcutane injectie na reconstitutie met 1,2 ml oplosmiddel.
Voor eenmalig gebruik.
Voor gebruik de bijsluiter lezen.
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG
8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
50 EXP {MM/JJJJ}
Het wordt aanbevolen om het product direct te gebruiken na reconstitutie.
De stabiliteit bij gebruik is aangetoond gedurende 3 uur bij 2-8°C.
9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
Bewaren beneden 25°C.
Niet in de vriezer bewaren.
10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Bayer Schering Pharma AG D-13342 Berlijn Duitsland
12.
NUMMER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/95/003/007
13.
PARTIJNUMMER
< PARTIJ > < CHARGE > {NUMMER}
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING
Geneesmiddel op medisch voorschrift.
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
16.
INFORMATIE IN BRAILLE
Betaferon
51 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD DOOS MET 14 ENKELSTUKSVERPAKKINGEN, ONDERDEEL VAN EEN DOOS MET 42 (3 x 14) ENKELSTUKSVERPAKKINGEN (INCLUSIEF BLUE BOX)
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Betaferon 250 microgram/ml, poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie Interferon bèta-1b
2.
GEHALTE AAN WERKZA(A)M(E) BESTANDDE(E)L(EN)
1 ml bevat na reconstitutie 250 microgram (8 miljoen IE) interferon bèta-1b.
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Hulpstoffen: humaan albumine, mannitol
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
Verpakking met 15 enkelstuksverpakkingen, onderdeel van een verpakking voor 3 maanden met 45 (3 x 15) enkelstuksverpakkingen.
Enkelstuksverpakkingen worden niet apart verkocht.
Elke enkelstuksverpakking bevat:
I.
1 flacon met poeder voor oplossing voor injectie bevat 300 microgram (9,6 miljoen IE).
Na reconstitutie bevat 1 ml 250 microgram (8 miljoen IE) interferon bèta-1b. *
II.
1 voorgevulde spuit met 1,2 ml oplosmiddel voor reconstitutie bevat natriumchloride-oplossing 5,4 mg/ml.
III.
1 flaconadapter met naald + 2 alcoholdoekjes
* Betaferon is zodanig samengesteld dat het een berekende overmaat van 20% bevat.
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)
Voor subcutane injectie na reconstitutie met 1,2 ml oplosmiddel.
Voor eenmalig gebruik.
Voor gebruik de bijsluiter lezen.
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG
8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
52 EXP {MM/JJJJ}
Het wordt aanbevolen om het product direct te gebruiken na reconstitutie.
De stabiliteit bij gebruik is aangetoond gedurende 3 uur bij 2-8°C.
9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
Bewaren beneden 25°C.
Niet in de vriezer bewaren.
10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Bayer Schering Pharma AG D-13342 Berlijn Duitsland
12.
NUMMER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/95/003/010
13.
PARTIJNUMMER
< PARTIJ > < CHARGE > {NUMMER}
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING
Geneesmiddel op medisch voorschrift.
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
16.
INFORMATIE IN BRAILLE
Betaferon
53 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD DOOS MET 1 ENKELSTUKSVERPAKKING (1 INJECTIEFLACON/1 VOORGEVULDE SPUIT), ONDERDEEL VAN EEN DOOS MET 15 ENKELSTUKSVERPAKKINGEN IN EEN DOOS MET 3x15 ENKELSTUKSVERPAKKINGEN
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Betaferon 250 microgram/ml, poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie Interferon bèta-1b
2.
GEHALTE AAN WERKZA(A)M(E) BESTANDDE(E)L(EN)
1 ml bevat na reconstitutie 250 microgram (8 miljoen IE) interferon bèta-1b.
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Hulpstoffen: humaan albumine, mannitol
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
Onderdeel van een verpakking met 15 enkelstuksverpakkingen in een verpakking voor 3 maanden met 3x15 enkelstuksverpakkingen.
Enkelstuksverpakkingen worden niet apart verkocht.
1 flacon met poeder:
300 microgram (9,6 miljoen IE) per flacon.
Na reconstitutie 250 microgram/ml (8 miljoen IE/ml) interferon bèta-1b.
1 voorgevulde spuit met 1,2 ml oplosmiddel: natriumchloride-oplossing 5,4 mg/ml, 1 flaconadapter met naald + 2 alcoholdoekjes
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)
Voor subcutane injectie na reconstitutie met oplosmiddel.
Voor eenmalig gebruik.
Voor gebruik de bijsluiter lezen.
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG
8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP {MM/JJJJ}
54 Het wordt aanbevolen om het product direct te gebruiken na reconstitutie.
De stabiliteit bij gebruik is aangetoond gedurende 3 uur bij 2-8°C.
9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
Bewaren beneden 25°C.
Niet in de vriezer bewaren.
10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Bayer Schering Pharma AG D-13342 Berlijn Duitsland
12.
NUMMER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/95/003/007
13.
PARTIJNUMMER
< PARTIJ > < CHARGE > {NUMMER}
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING
Geneesmiddel op medisch voorschrift.
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
16.
INFORMATIE IN BRAILLE
Betaferon
55 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD DOOS MET 1 ENKELSTUKSVERPAKKING (1 INJECTIEFLACON/1 VOORGEVULDE SPUIT), ONDERDEEL VAN EEN DOOS MET 14 ENKELSTUKSVERPAKKINGEN IN EEN DOOS MET 3x14 ENKELSTUKSVERPAKKINGEN
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Betaferon 250 microgram/ml, poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie Interferon bèta-1b
2.
GEHALTE AAN WERKZA(A)M(E) BESTANDDE(E)L(EN)
1 ml bevat na reconstitutie 250 microgram (8 miljoen IE) interferon bèta-1b.
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Hulpstoffen: humaan albumine, mannitol
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
Onderdeel van een verpakking met 14 enkelstuksverpakkingen in een verpakking voor 3 maanden met 3x14 enkelstuksverpakkingen.
Enkelstuksverpakkingen worden niet apart verkocht.
1 flacon met poeder:
300 microgram (9,6 miljoen IE) per flacon.
Na reconstitutie 250 microgram/ml (8 miljoen IE/ml) interferon bèta-1b.
1 voorgevulde spuit met 1,2 ml oplosmiddel: natriumchloride-oplossing 5,4 mg/ml, 1 flaconadapter met naald + 2 alcoholdoekjes
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)
Voor subcutane injectie na reconstitutie met oplosmiddel.
Voor eenmalig gebruik.
Voor gebruik de bijsluiter lezen.
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG
8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP {MM/JJJJ}
56 Het wordt aanbevolen om het product direct te gebruiken na reconstitutie.
De stabiliteit bij gebruik is aangetoond gedurende 3 uur bij 2-8°C.
9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
Bewaren beneden 25°C.
Niet in de vriezer bewaren.
10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Bayer Schering Pharma AG D-13342 Berlijn Duitsland
12.
NUMMER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/95/003/010
13.
PARTIJNUMMER
< PARTIJ > < CHARGE > {NUMMER}
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING
Geneesmiddel op medisch voorschrift.
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
16.
INFORMATIE IN BRAILLE
Betaferon
57 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD (TITRATIEVERPAKKING MET 4X1 DRIESTUKSVERPAKKING (3 FLACONS/3 VOORGEVULDE SPUITEN)), VOOR DE EERSTE 12 INJECTIES/BEHANDELDAGEN
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Betaferon 250 microgram/ml, poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie Interferon bèta-1b
2.
GEHALTE AAN WERKZA(A)M(E) BESTANDDE(E)L(EN)
1 ml bevat na reconstitutie 250 microgram (8 miljoen IE) interferon bèta-1b.
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Hulpstoffen: humaan albumine, mannitol
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
Titratieverpakking bevattende 4 driestuksverpakkingen, ieder met:
I.
3 Flacons met poeder voor oplossing voor injectie, ieder met 300 microgram (9,6 miljoen IE).
Na reconstitutie bevat 1 ml 250 microgram (8 miljoen IE) interferon bèta-1b. *
II.
3 Voorgevulde spuiten met oplosmiddel voor reconstitutie, ieder met 1,2 ml natriumchloride- oplossing 5,4 mg/ml.
III.
3 flaconadapters met naalden + 6 alcoholdoekjes
* Betaferon is zodanig samengesteld dat het een berekende overmaat van 20% bevat.
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)
Voor subcutane injectie na reconstitutie met 1,2 ml oplosmiddel.
Voor eenmalig gebruik.
Voor gebruik de bijsluiter lezen.
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG
58 8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP {MM/JJJJ}
Het wordt aanbevolen om het product direct te gebruiken na reconstitutie.
De stabiliteit bij gebruik is aangetoond gedurende 3 uur bij 2-8°C.
9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
Bewaren beneden 25°C.
Niet in de vriezer bewaren.
10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Bayer Schering Pharma AG D-13342 Berlijn Duitsland
12.
NUMMER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/95/003/008
13.
PARTIJNUMMER
< PARTIJ > < CHARGE > {NUMMER}
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING
Geneesmiddel op medisch voorschrift.
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
Gebruik de gele driestuksverpakking Nr.
1 voor behandeldagen 1, 3 en 5 Gebruik de rode driestuksverpakking Nr.
2 voor behandeldagen 7, 9 en 11 Gebruik de groene driestuksverpakking Nr.
3 voor behandeldagen 13, 15 en 17 Gebruik de blauwe driestuksverpakking Nr.
4 voor behandeldagen 19, 21 en 23
16.
INFORMATIE IN BRAILLE
Betaferon
59 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD DOOS MET 1 ENKELSTUKSVERPAKKING (1 FLACON / 1 VOORGEVULDE SPUIT) ALS ONDERDEEL VAN EEN MEERVOUDSVERPAKKING MET 15 ENKELSTUKSVERPAKKINGEN (ZONDER BLUE BOX)
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Betaferon 250 microgram/ml, poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie Interferon beta-1b
2.
GEHALTE AAN WERKZA(A)M(E) BESTANDDE(E)L(EN)
1 ml bevat na reconstitutie 250 microgram (8 miljoen IE) interferon beta-1b.
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Hulpstoffen: humaan albumine en mannitol
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
Onderdeel van een meervoudsverpakking met 15 enkelstuksverpakkingen.
Enkelstuksverpakkingen worden niet apart verkocht.
1 flacon met poeder:
300 microgram (9,6 miljoen IE) per flacon.
Na reconstitie 250 microgram/ml (8 miljoen IE/ml) interferon beta-1b, 1 voorgevulde spuit met 1,2 ml oplosmiddel: natriumchloride-oplossing 5,4 mg/ml, 1 flaconadapter met naald + 2 alcoholdoekjes
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)
Voor subcutane injectie na reconstitutie met oplosmiddel Voor eenmalig gebruik Voor gebruik de bijsluiter lezen
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG
8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP {MM/JJJJ}
Het wordt aanbevolen om het product direct te gebruiken na reconstitutie.
De stabiliteit bij gebruik is aangetoond gedurende 3 uur bij 2-8°C.
60 9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
Bewaren beneden 25°C.
Niet in de vriezer bewaren.
10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Bayer Schering Pharma AG D-13342 Berlijn Duitsland
12.
NUMMER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/95/003/005
13.
PARTIJNUMMER
< PARTIJ > < CHARGE > {NUMMER}
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING
Geneesmiddel op medisch voorschrift.
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
16.
INFORMATIE IN BRAILLE
Betaferon
61 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD DOOS MET 1 ENKELSTUKSVERPAKKING (1 FLACON / 1 VOORGEVULDE SPUIT) ALS ONDERDEEL VAN EEN MEERVOUDSVERPAKKING MET 14 ENKELSTUKSVERPAKKINGEN (ZONDER BLUE BOX)
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Betaferon 250 microgram/ml, poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie Interferon beta-1b
2.
GEHALTE AAN WERKZA(A)M(E) BESTANDDE(E)L(EN)
1 ml bevat na reconstitutie 250 microgram (8 miljoen IE) interferon beta-1b.
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Hulpstoffen: humaan albumine en mannitol
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
Onderdeel van een meervoudsverpakking met 14 enkelstuksverpakkingen.
Enkelstuksverpakkingen worden niet apart verkocht.
1 flacon met poeder:
300 microgram (9,6 miljoen IE) per flacon.
Na reconstitie 250 microgram/ml (8 miljoen IE/ml) interferon beta-1b, 1 voorgevulde spuit met 1,2 ml oplosmiddel: natriumchloride-oplossing 5,4 mg/ml, 1 flaconadapter met naald + 2 alcoholdoekjes
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)
Voor subcutane injectie na reconstitutie met oplosmiddel Voor eenmalig gebruik Voor gebruik de bijsluiter lezen
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG
8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP {MM/JJJJ}
Het wordt aanbevolen om het product direct te gebruiken na reconstitutie.
De stabiliteit bij gebruik is aangetoond gedurende 3 uur bij 2-8°C.
62 9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
Bewaren beneden 25°C.
Niet in de vriezer bewaren.
10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Bayer Schering Pharma AG D-13342 Berlijn Duitsland
12.
NUMMER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/95/003/010
13.
PARTIJNUMMER
< PARTIJ > < CHARGE > {NUMMER}
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING
Geneesmiddel op medisch voorschrift.
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
16.
INFORMATIE IN BRAILLE
Betaferon
63 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD
DOOS MET 1 ENKELSTUKSVERPAKKING (1 FLACON / 1 VOORGEVULDE SPUIT) ALS ONDERDEEL VAN EEN MEERVOUDSVERPAKKING MET 5 ENKELSTUKSVERPAKKINGEN (ZONDER BLUE BOX)
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Betaferon 250 microgram/ml, poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie Interferon beta-1b
2.
GEHALTE AAN WERKZA(A)M(E) BESTANDDE(E)L(EN)
1 ml bevat na reconstitutie 250 microgram (8 miljoen IE) interferon beta-1b.
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Hulpstoffen: humaan albumine en mannitol
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
Onderdeel van een meervoudsverpakking met 5 enkelstuksverpakkingen.
Enkelstuksverpakkingen worden niet apart verkocht.
1 flacon met poeder:
300 microgram (9,6 miljoen IE) per flacon.
Na reconstitie 250 microgram/ml (8 miljoen IE/ml) interferon beta-1b, 1 voorgevulde spuit met 1,2 ml oplosmiddel: natriumchloride-oplossing 5,4 mg/ml, 1 flaconadapter met naald + 2 alcoholdoekjes
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)
Voor subcutane injectie na reconstitutie met oplosmiddel.
Voor eenmalig gebruik Voor gebruik de bijsluiter lezen
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG
64 8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP {MM/JJJJ}
Het wordt aanbevolen om het product direct te gebruiken na reconstitutie.
De stabiliteit bij gebruik is aangetoond gedurende 3 uur bij 2-8°C.
9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
Bewaren beneden 25°C.
Niet in de vriezer bewaren.
10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Bayer Schering Pharma AG D-13342 Berlijn Duitsland
12.
NUMMER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/95/003/006
13.
PARTIJNUMMER
< PARTIJ > < CHARGE > {NUMMER}
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING
Geneesmiddel op medisch voorschrift.
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
16.
INFORMATIE IN BRAILLE
Betaferon
65 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD
DOOS MET 1 DRIESTUKSVERPAKKING (3 FLACONS/3 VOORGEVULDE SPUITEN) ALS ONDERDEEL VAN EEN TITRATIEVERPAKKING MET 4 DRIESTUKSVERPAKKINGEN – BEHANDELDAGEN 1, 3, 5
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Betaferon 250 microgram/ml, poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie Interferon beta-1b
2.
GEHALTE AAN WERKZA(A)M(E) BESTANDDE(E)L(EN)
1 ml bevat na reconstitutie 250 microgram (8 miljoen IE) interferon beta-1b.
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Hulpstoffen: humaan albumine en mannitol
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
Driestuksverpakking 1 1ste doseringsstap (0,25 ml) voor behandeldagen 1, 3, 5
Deel van een titratieverpakking.
Wordt niet apart verkocht.
3 Flacons met poeder:
300 microgram (9,6 miljoen IE) per flacon.
Na reconstitie 250 microgram/ml (8 miljoen IE/ml) interferon beta-1b, 3 voorgevulde spuiten met 1,2 ml oplosmiddel: natriumchloride-oplossing 5,4 mg/ml, 3 flaconadapters met naald + 6 alcoholdoekjes
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)
Voor subcutane injectie na reconstitutie met oplosmiddel Voor eenmalig gebruik Voor gebruik de bijsluiter lezen
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG
66 8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP {MM/JJJJ}
Het wordt aanbevolen om het product direct te gebruiken na reconstitutie.
De stabiliteit bij gebruik is aangetoond gedurende 3 uur bij 2-8°C.
9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
Bewaren beneden 25°C.
Niet in de vriezer bewaren.
10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Bayer Schering Pharma AG D-13342 Berlijn Duitsland
12.
NUMMER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/95/003/008
13.
PARTIJNUMMER
< PARTIJ > < CHARGE > {NUMMER}
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING
Geneesmiddel op medisch voorschrift.
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
Geachte patiënt,
Driestuksverpakking 1 is ontworpen om u te helpen met het in gereedheid brengen van de eerste 3 injecties (dagen 1, 3 en 5).
Gebruik al het oplosmiddel in de spuit om het Betaferon poeder in de flacon op te lossen.
Trek dan de oplossing op tot aan de markering op de spuit:
0,25 ml voor de eerste drie injecties (op dag 1, 3 en 5 van de behandeling).
Gooi de flacon met de resterende oplossing weg.
67 16.
INFORMATIE IN BRAILLE
Betaferon
68 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD
DOOS MET 1 DRIESTUKSVERPAKKING (3 FLACONS/3 VOORGEVULDE SPUITEN) ALS ONDERDEEL VAN EEN TITRATIEVERPAKKING MET 4 DRIESTUKSVERPAKKINGEN – BEHANDELDAGEN 7, 9, 11
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Betaferon 250 microgram/ml, poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie Interferon beta-1b
2.
GEHALTE AAN WERKZA(A)M(E) BESTANDDE(E)L(EN)
1 ml bevat na reconstitutie 250 microgram (8 miljoen IE) interferon beta-1b.
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Hulpstoffen: humaan albumine en mannitol
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
Driestuksverpakking 2 2de doseringsstap (0,5 ml) voor behandeldagen 7, 9, 11
Deel van een titratieverpakking.
Wordt niet apart verkocht.
3 Flacons met poeder:
300 microgram (9,6 miljoen IE) per flacon.
Na reconstitie 250 microgram/ml (8 miljoen IE/ml) interferon beta-1b, 3 voorgevulde spuiten met 1,2 ml oplosmiddel: natriumchloride-oplossing 5,4 mg/ml, 3 flaconadapters met naald + 6 alcoholdoekjes
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)
Voor subcutane injectie na reconstitutie met oplosmiddel Voor eenmalig gebruik Voor gebruik de bijsluiter lezen
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG
69 8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP {MM/JJJJ}
Het wordt aanbevolen om het product direct te gebruiken na reconstitutie.
De stabiliteit bij gebruik is aangetoond gedurende 3 uur bij 2-8°C.
9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
Bewaren beneden 25°C.
Niet in de vriezer bewaren.
10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Bayer Schering Pharma AG D-13342 Berlijn Duitsland
12.
NUMMER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/95/003/008
13.
PARTIJNUMMER
< PARTIJ > < CHARGE > {NUMMER}
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING
Geneesmiddel op medisch voorschrift.
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
Geachte patiënt,
Driestuksverpakking 2 is ontworpen om u te helpen met het in gereedheid brengen van de volgende 3 injecties (dagen 7, 9 en 11).
Gebruik al het oplosmiddel in de spuit om het Betaferon poeder in de flacon op te lossen.
Trek dan de oplossing op tot aan de markering op de spuit:
0,5 ml voor de injecties op dag 7, 9 en 11 van de behandeling.
Gooi de flacon met de resterende oplossing weg.
70 16.
INFORMATIE IN BRAILLE
Betaferon
71 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD
DOOS MET 1 DRIESTUKSVERPAKKING (3 FLACONS/3 VOORGEVULDE SPUITEN) ALS ONDERDEEL VAN EEN TITRATIEVERPAKKING MET 4 DRIESTUKSVERPAKKINGEN – BEHANDELDAGEN 13, 15, 17
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Betaferon 250 microgram/ml, poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie Interferon beta-1b
2.
GEHALTE AAN WERKZA(A)M(E) BESTANDDE(E)L(EN)
1 ml bevat na reconstitutie 250 microgram (8 miljoen IE) interferon beta-1b.
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Hulpstoffen: humaan albumine en mannitol
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
Driestuksverpakking 3 3de doseringsstap (0,75 ml) voor behandeldagen 13, 15, 17
Deel van een titratieverpakking.
Wordt niet apart verkocht.
3 Flacons met poeder:
300 microgram (9,6 miljoen IE) per flacon.
Na reconstitie 250 microgram/ml (8 miljoen IE/ml) interferon beta-1b, 3 voorgevulde spuiten met 1,2 ml oplosmiddel: natriumchloride-oplossing 5,4 mg/ml, 3 flaconadapters met naald + 6 alcoholdoekjes
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)
Voor subcutane injectie na reconstitutie met oplosmiddel Voor eenmalig gebruik Voor gebruik de bijsluiter lezen
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG
72 8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP {MM/JJJJ}
Het wordt aanbevolen om het product direct te gebruiken na reconstitutie.
De stabiliteit bij gebruik is aangetoond gedurende 3 uur bij 2-8°C.
9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
Bewaren beneden 25°C.
Niet in de vriezer bewaren.
10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Bayer Schering Pharma AG D-13342 Berlijn Duitsland
12.
NUMMER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/95/003/008
13.
PARTIJNUMMER
< PARTIJ > < CHARGE > {NUMMER}
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING
Geneesmiddel op medisch voorschrift.
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
Geachte patiënt,
Driestuksverpakking 3 is ontworpen om u te helpen met het in gereedheid brengen van de volgende 3 injecties (dagen 13, 15 en 17).
Gebruik al het oplosmiddel in de spuit om het Betaferon poeder in de flacon op te lossen.
Trek dan de oplossing op tot aan de markering op de spuit:
0,75 ml voor de injecties op dag 13, 15 en 17 van de behandeling.
Gooi de flacon met de resterende oplossing weg.
73 16.
INFORMATIE IN BRAILLE
Betaferon
74 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD
DOOS MET 1 DRIESTUKSVERPAKKING (3 FLACONS/3 VOORGEVULDE SPUITEN) ALS ONDERDEEL VAN EEN TITRATIEVERPAKKING MET 4 DRIESTUKSVERPAKKINGEN – BEHANDELDAGEN 19, 21, 23
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Betaferon 250 microgram/ml, poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie Interferon beta-1b
2.
GEHALTE AAN WERKZA(A)M(E) BESTANDDE(E)L(EN)
1 ml bevat na reconstitutie 250 microgram (8 miljoen IE) interferon beta-1b.
3.
LIJST VAN HULPSTOFFEN
Hulpstoffen: humaan albumine en mannitol
4.
FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD
Driestuksverpakking 4 4de doseringsstap (1,0 ml) voor behandeldagen 19, 21, 23
Deel van een titratieverpakking.
Wordt niet apart verkocht.
3 Flacons met poeder:
300 microgram (9,6 miljoen IE) per flacon.
Na reconstitie 250 microgram/ml (8 miljoen IE/ml) interferon beta-1b, 3 voorgevulde spuiten met 1,2 ml oplosmiddel: natriumchloride-oplossing 5,4 mg/ml, 3 flaconadapters met naald + 6 alcoholdoekjes
5.
WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)
Voor subcutane injectie na reconstitutie met oplosmiddel Voor eenmalig gebruik Voor gebruik de bijsluiter lezen
6.
EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET BEREIK EN ZICHT VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden
7.
ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG
75 8.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP {MM/JJJJ}
Het wordt aanbevolen om het product direct te gebruiken na reconstitutie.
De stabiliteit bij gebruik is aangetoond gedurende 3 uur bij 2-8°C.
9.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING
Bewaren beneden 25°C.
Niet in de vriezer bewaren.
10.
BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)
11.
NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Bayer Schering Pharma AG D-13342 Berlijn Duitsland
12.
NUMMER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/95/003/008
13.
PARTIJNUMMER
< PARTIJ > < CHARGE > {NUMMER}
14.
ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING
Geneesmiddel op medisch voorschrift.
15.
INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK
Geachte patiënt,
Driestuksverpakking 4 is ontworpen om u te helpen met het in gereedheid brengen van de volgende 3 injecties (dagen 19, 21 en 23).
Gebruik al het oplosmiddel in de spuit om het Betaferon poeder in de flacon op te lossen.
Trek dan de oplossing op tot aan de 1,0 ml markering op de spuit:
1,0 ml voor de injecties op dag 19, 21 en 23 van de behandeling.
Gooi de flacon met de resterende oplossing weg.
76 16.
INFORMATIE IN BRAILLE
Betaferon
77 GEGEVENS DIE TEN MINSTE OP BLISTERVERPAKKINGEN OF STRIPS MOETEN WORDEN VERMELD (OPLOSMIDDEL / BLISTERVERPAKKING VAN VOORGEVULDE SPUIT)
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Oplosmiddel voor reconstitutie van Betaferon 1,2 ml natriumchlorideoplossing 5,4 mg/ml
2.
NAAM VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Bayer Schering Pharma AG
3.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP {MM/JJJJ}
4.
PARTIJNUMMER
< Partij > < Charge > {nummer}
5.
OVERIGE
Voor gebruik de bijsluiter lezen.
78 GEGEVENS DIE TEN MINSTE OP PRIMAIRE KLEINVERPAKKINGEN MOETEN WORDEN VERMELD (OPLOSMIDDEL/VOORGEVULDE SPUIT)
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL EN DE TOEDIENINGSWEG
Oplosmiddel voor reconstitutie van Betaferon 1,2 ml natriumchlorideoplossing 5,4 mg/ml
2.
WIJZE VAN TOEDIENING
3.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP {MM/JJJJ}
4.
PARTIJNUMMER
< Partij > < Charge > {nummer}
5.
INHOUD UITGEDRUKT IN GEWICHT, VOLUME OF EENHEID
1,2 ml
6.
OVERIGE
79 GEGEVENS DIE TEN MINSTE OP PRIMAIRE KLEINVERPAKKINGEN MOETEN WORDEN VERMELD (FLACONS BETAFERON (FLACONS/VOORGEVULDE SPUITEN))
1.
NAAM VAN HET GENEESMIDDEL EN DE TOEDIENINGSWEG
Betaferon 250 microgram/ml, poeder voor oplossing voor injectie Interferon bèta-1b Subcutaan gebruik.
2.
WIJZE VAN TOEDIENING
3.
UITERSTE GEBRUIKSDATUM
EXP {MM/JJJJ}
Na reconstitutie onmiddellijk gebruik aanbevolen.
Stabiliteit bij gebruik is aangetoond voor 3 uur bij 2-8°C.
4.
PARTIJNUMMER
< Partij > < Charge > {nummer}
5.
INHOUD UITGEDRUKT IN GEWICHT, VOLUME OF EENHEID
250 microgram (8 mln IE) per ml na reconstitutie
80 B.
BIJSLUITER
81 BIJSLUITER:
INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER
Betaferon 250 microgram/ml, poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie.
Interferon bèta-1b
Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel. − Bewaar deze bijsluiter.
Het kan nodig zijn om deze nog eens door te lezen. − Heeft u nog vragen, raadpleeg dan uw arts of apotheker. − Dit geneesmiddel is aan u persoonlijk voorgeschreven.
Geef dit geneesmiddel niet door aan anderen.
Dit geneesmiddel kan schadelijk voor hen zijn, zelfs als de verschijnselen dezelfde zijn als waarvoor u het geneesmiddel heeft gekregen. − Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of als er bij u een bijwerking optreedt die niet in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
In deze bijsluiter:
1.
Wat is Betaferon en waarvoor wordt het gebruikt 2.
Wat u moet weten voordat u Betaferon gebruikt 3.
Hoe wordt Betaferon gebruikt 4.
Mogelijke bijwerkingen 5.
Hoe bewaart u Betaferon 6.
Aanvullende informatie Bijlage – Werkwijze voor zelfinjectie
1.
WAT IS BETAFERON EN WAARVOOR WORDT HET GEBRUIKT
Wat is Betaferon
Betaferon is een type geneesmiddel dat bekend is als interferon en wordt gebruikt voor de behandeling van multipele sclerose.
Interferonen zijn eiwitten die door het lichaam worden gemaakt en die helpen bij het bestrijden van aanvallen op het immuunsysteem, zoals virale infecties.
Hoe werkt Betaferon
Multipele sclerose (MS) is een langdurige aandoening waarbij het centrale zenuwstelsel (CZS), in het bijzonder de werking van de hersenen en het ruggenmerg, wordt aangetast.
Bij MS vernietigt een ontsteking de beschermende schede (myeline genaamd) rond de zenuwen van het CZS waardoor de zenuwen niet meer naar behoren kunnen werken.
Dit wordt demyelinisatie genoemd.
De precieze oorzaak van MS is onbekend.
Men vermoedt dat een abnormale reactie van het immuunsysteem van het lichaam een belangrijke rol speelt in het proces waardoor het CZS wordt beschadigd.
De schade aan het CZS kan worden toegebracht tijdens een MS-aanval (terugval).
Het kan tijdelijk invaliditeit veroorzaken, zoals moeilijkheden bij het lopen.
De symptomen kunnen geheel of gedeeltelijk verdwijnen.
Van interferon bèta-1b is aangetoond dat het de reactie van het afweersysteem verandert en dat het helpt om de activiteit van de ziekte te verminderen.
Hoe helpt Betaferon uw ziekte te bestrijden
Een eenmalig klinisch voorval dat wijst op een hoog risico op het ontwikkelen van multipele sclerose:
Het is aangetoond dat Betaferon de progressie naar klinisch definitieve multipele sclerose vertraagt.
Relapsing-remitting multipele sclerose:
Mensen met relapsing-remitting MS hebben incidentele aanvallen of terugvallen waarbij de symptomen duidelijk verergeren.
Men heeft aangetoond dat
82 Betaferon het aantal aanvallen vermindert en ze minder ernstig maakt.
Het vermindert ook het aantal ziektegerelateerde opnames in het ziekenhuis en verlengt de tijd tussen opeenvolgende terugvallen.
Secundaire progressieve multipele sclerose:
In sommige gevallen ondervinden mensen met relapsing-remitting MS dat hun symptomen verergeren, waardoor ze overgaan naar een andere vorm van MS, secundaire progressieve MS genaamd.
In deze fase merken de patiënten dat ze steeds ernstiger gehandicapt raken, ongeacht het aantal terugvallen.
Betaferon kan het aantal en de ernst van de aanvallen verminderen, en de progressie van de invaliditeit vertragen.
Waar wordt Betaferon voor gebruikt:
Betaferon is bestemd voor patiënten
âº die voor de eerste maal symptomen hebben gehad die wijzen op een hoog risico voor de ontwikkeling van multipele sclerose.
Uw arts zal andere oorzaken, die de symptomen zouden kunnen verklaren, uitsluiten voordat u behandeld wordt.
âº die lijden aan relapsing-remitting multipele sclerose, met minstens twee terugvallen binnen de laatste twee jaar.
âº die lijden aan secundair progressieve multipele sclerose en bij wie de ziekte actief is zoals aangetoond door de terugvallen.
2.
WAT U MOET WETEN VOORDAT U BETAFERON GEBRUIKT
Gebruik Betaferon niet
− als u zwanger bent.
Een behandeling met Betaferon mag niet worden gestart (zie 'Zwangerschap'). − als u allergisch (overgevoelig) bent voor natuurlijk of recombinant interferon beta, humaan albumine of voor een van de andere bestanddelen van Betaferon. − als u lijdt aan een depressie en/of zelfmoordgedachten (zie ‘ Wees extra voorzichtig met Betaferon’ en 4. ‘ Mogelijke bijwerkingen’), − als u een ernstige leveraandoening heeft (zie ‘ Wees extra voorzichtig met Betaferon’, ‘ Gebruik met andere geneesmiddelen’ en 4. ‘ Mogelijke bijwerkingen’).
âº Breng uw arts op de hoogte als een van deze punten op u van toepassing is
Wees extra voorzichtig met Betaferon
Uw arts moet ook van de volgende punten op de hoogte worden gebracht voordat u Betaferon krijgt:
- Als u monoklonale gammopathie hebt.
Dit is een aandoening van het immuunsysteem
waarbij een afwijkend eiwit in het bloed wordt gevonden.
Er kunnen zich problemen met de kleine bloedvaten (haarvaten) voordoen bij gebruik van geneesmiddelen zoals Betaferon (systemisch capillair leksyndroom).
Dit kan leiden tot shock (collaps) en kan zelfs fataal zijn.
- Als u een depressie heeft gehad of zich depressief voelt, of als u in het verleden
zelfmoordgedachten heeft gehad.
Uw arts zal u tijdens de behandeling nauwlettend controleren.
Als uw depressie en/of zelfmoordgedachten ernstig zijn, zal Betaferon niet aan u worden voorgeschreven (zie ook 'Gebruik Betaferon niet').
- Als u ooit epileptische aanvallen heeft gehad of als u geneesmiddelen neemt tegen epilepsie
(anti-epileptica) (zie ook ‘ Gebruik met andere geneesmiddelen’ en 4. ‘ Mogelijke bijwerkingen’).
Uw arts zal uw behandeling nauwlettend controleren.
83
- Als u ernstige nierproblemen heeft; uw arts kan tijdens de behandeling uw nierfunctie
controleren.
âº
Breng uw arts op de hoogte als een van deze punten op u van toepassing is
Uw arts moet ook van de volgende punten op de hoogte worden gebracht als u Betaferon gebruikt:
- Als u symptomen ervaart zoals jeuk over het gehele lichaam, zwelling van uw gezicht en/of
de tong of plotselinge kortademigheid.
Dit kunnen symptomen zijn van een ernstige allergische reactie (overgevoeligheid), die levensbedreigend kan worden.
- Als u zich merkbaar verdrietiger of hopelozer voelt dan voor de behandeling met
Betaferon, of als u gedachten over zelfmoord krijgt.
Als u een depressie krijgt terwijl u Betaferon gebruikt, kan een speciale behandeling nodig zijn en zal uw arts u tijdens de behandeling nauwgezet controleren en eventueel overwegen om uw behandeling stop te zetten.
Als u lijdt aan een ernstige depressie en/of zelfmoordgedachten zal u niet worden behandeld met Betaferon (zie ook 'Gebruik Betaferon niet').
- Als u ongebruikelijke blauwe plekken opmerkt, overmatige bloedingen na een
verwonding, of als u toch wel erg veel infecties oploopt.
Dit kunnen symptomen zijn van een daling van het aantal bloedcellen of van het aantal bloedplaatjes in uw bloed (cellen, die helpen bij de bloedstolling).
Uw arts zal u hiervoor mogelijk extra moeten controleren.
- Als u uw eetlust verliest, vermoeid bent, zich ziek voelt (misselijk), herhaaldelijk moet
overgeven, vooral wanneer u jeuk krijgt over het gehele lichaam, de huid of het wit van de ogen geel wordt of als u gemakkelijk blauwe plekken krijgt.
Deze symptomen kunnen wijzen op een leverprobleem.
Er kwamen tijdens klinische studies veranderingen in de leverfunctiewaarden voor bij patiënten die werden behandeld met Betaferon.
Zoals bij andere beta-interferonen werd zelden ernstige leverbeschadiging, waaronder gevallen van leverfalen, gemeld bij patiënten die Betaferon namen.
De meest ernstige gevallen werden gemeld bij patiënten die andere geneesmiddelen namen of die aandoeningen hadden die de lever kunnen aantasten (bv. alcoholmisbruik, ernstige infectie).
- Als u symptomen ervaart zoals een onregelmatige hartslag, zwelling, van de enkels of de
benen bijvoorbeeld, of kortademigheid.
Dit kan wijzen op een aandoening van de hartspier (cardiomyopathie) die zelden werd gemeld bij patiënten die Betaferon gebruikten.
- Als u pijn in de buik voelt die uitstraalt naar de rug en/of als u zich misselijk voelt of
koorts heeft.
Dit kan wijzen op een ontsteking van de alvleesklier (pancreatitis), die werd gemeld bij gebruik van Betaferon.
Dit gaat vaak samen met een verhoging van bepaalde bloedvetten (triglyceriden).
âº Stop met de inname van Betaferon en breng uw arts onmiddellijk op de hoogte als u een van deze punten ervaart.
Overige punten om rekening mee te houden als u Betaferon gebruikt
- Er zullen bloedonderzoeken moeten worden uitgevoerd om het aantal bloedcellen, de
samenstelling van het bloed en de leverenzymen te meten.
Dit gebeurt vóór u begint met het gebruik van Betaferon, regelmatig na het opstarten van de behandeling met Betaferon en met tussenperioden in de loop van de behandeling, zelfs als u geen specifieke symptomen vertoont.
Deze bloedonderzoeken worden uitgevoerd naast de onderzoeken die gewoonlijk worden uitgevoerd om uw MS te controleren.
- Als u aan een hartaandoening lijdt, kunnen de griepachtige symptomen die vaak
voorkomen bij het begin van de behandeling een extra belasting voor u betekenen.
Daarom moet men voorzichtig zijn bij het gebruik van Betaferon en zal uw arts controleren of uw
84 hartaandoening niet erger wordt, met name tijdens het begin van de behandeling.
Betaferon zelf heeft geen rechtstreekse invloed op het hart.
- De werking van uw schildklier zal worden gecontroleerd, op regelmatige basis of wanneer
uw arts het om andere redenen nodig vindt.
- Betaferon bevat humaan albumine en vormt daardoor een potentieel risico op het
overdragen van virale aandoeningen.
Het risico op overdracht van de ziekte van Creutzfeldt- Jakob (CJD) kan niet worden uitgesloten.
- Tijdens de behandeling met Betaferon kan uw lichaam stoffen produceren die
neutraliserende antistoffen worden genoemd, en die een reactie kunnen aangaan met Betaferon (neutraliserende activiteit).
Het is nog niet duidelijk of deze neutraliserende antistoffen de effectiviteit van de behandeling verminderen.
Neutraliserende antistoffen worden niet bij alle patiënten geproduceerd.
Op dit ogenblik is het niet mogelijk om te voorspellen welke patiënten bij deze groep behoren.
Reacties op de injectieplaats:
Tijdens de behandeling met Betaferon is het mogelijk dat u reacties op de injectieplaats ervaart.
De symptomen omvatten roodheid, zwelling, verkleuring van de huid, ontsteking, pijn en overgevoeligheid.
Dode huid en weefsel rond de injectieplaats (necrose) zijn minder vaak gemeld.
Reacties op de injectieplaats komen gewoonlijk minder vaak voor na verloop van tijd.
Afsterven van huid en weefsel op de injectieplaats kan leiden tot littekenvorming.
In ernstige gevallen moet de arts mogelijk lichaamsvreemd materiaal en dood weefsel verwijderen (débridement) en, minder vaak, is een huidtransplantatie noodzakelijk, waarbij de genezing kan oplopen tot 6 maanden.
Om het risico op reacties op de injectieplaats te verkleinen, moet u: − een steriele (aseptische) injectietechniek gebruiken, − bij elke injectie de injectieplaats afwisselen (zie Bijlage ‘ Werkwijze voor zelfinjectie’).
Reacties op de injectieplaats komen minder vaak voor als u een auto-injector gebruikt.
Uw arts kan u hierover inlichten.
Als u een huidbeschadiging opmerkt, die kan samenhangen met zwelling of het weglekken van vocht uit de injectieplaats:
âº Stop met de injecties met Betaferon en raadpleeg uw arts.
âº Als u slechts één pijnlijke injectieplaats heeft (laesie) en de weefselbeschadiging (necrose) niet te uitgebreid is, mag u Betaferon verder gebruiken.
âº Als u meer dan één pijnlijke injectieplaats heeft (meerdere laesies) moet u het gebruik van Betaferon stopzetten tot uw huid genezen is.
Uw arts zal de manier waarop u uzelf injecteert regelmatig controleren, vooral indien u reacties heeft gehad op de injectieplaats.
85 Gebruik met andere geneesmiddelen
Vertel uw arts of apotheker als u andere geneesmiddelen gebruikt of kort geleden heeft gebruikt.
Dit geldt ook voor geneesmiddelen die u zonder voorschrift kunt krijgen.
Er zijn geen formele interactiestudies uitgevoerd om na te gaan of Betaferon invloed heeft op andere geneesmiddelen of door andere geneesmiddelen beïnvloed wordt.
Gebruik van Betaferon in combinatie met andere geneesmiddelen die de reactie van het immuunsysteem veranderen is niet aanbevolen, met uitzondering van ontstekingsremmende geneesmiddelen van het type corticosteroïden en adrenocorticotroop hormoon (ACTH).
Voorzichtigheid is geboden wanneer Betaferon wordt toegediend in combinatie met:
- geneesmiddelen die een bepaald leverenzymsysteem (bekend als het cytochroom P450-
systeem) nodig hebben voor verwijdering uit het lichaam, bijvoorbeeld geneesmiddelen die worden gebruikt voor de behandeling van epilepsie (zoals fenytoïne).
- geneesmiddelen die de aanmaak van bloedcellen beïnvloeden.
Gebruik van Betaferon met voedsel en drank
Betaferon wordt onderhuids ingespoten zodat niet wordt verwacht dat voedsel en drank die u consumeert enig effect zal hebben op Betaferon.
Kinderen en adolescenten
Er zijn geen formele klinische studies uitgevoerd bij kinderen of adolescenten.
Er zijn echter enkele gegevens beschikbaar over kinderen en adolescenten van 12 tot 16 jaar.
Deze gegevens doen vermoeden dat het veiligheidsprofiel van deze leeftijdsgroep gelijk is aan dat van volwassenen bij gebruik van Betaferon 8.0 miljoen IE (internationale eenheden) onderhuids (subcutaan) om de dag.
Betaferon dient niet te worden gebruikt bij kinderen jonger dan 12 jaar omdat er geen informatie is over dit gebruik.
Zwangerschap
Als u zwanger kunt worden, dient u contraceptiemiddelen te gebruiken tijdens uw behandeling met Betaferon.
âº Als u zwanger bent of denkt te zijn, breng uw arts dan op de hoogte.
De behandeling met Betaferon mag niet worden gestart als u zwanger bent (zie ook 'Gebruik Betaferon niet').
âº Indien u zwanger wenst te worden, moet u dit eerst met uw arts bespreken.
âº Indien u zwanger wordt terwijl u Betaferon gebruikt, moet u de behandeling stoppen en onmiddellijk contact opnemen met uw arts.
Uw arts zal samen met u beslissen of de behandeling met Betaferon gestaakt zal worden of niet.
Vraag uw arts of apotheker om advies voordat u een geneesmiddel gebruikt.
Borstvoeding
Het is niet bekend of interferon beta-1b bij de mens in de moedermelk terechtkomt.
Het is echter theoretisch mogelijk dat een zuigeling die borstvoeding krijgt ernstige bijwerkingen kan vertonen op Betaferon. âº Bespreek de beslissing of u stopt met borstvoeding of stopt met de Betaferonbehandeling eerst met uw arts.
Vraag uw arts of apotheker om advies voordat u een geneesmiddel gebruikt.
86 Rijvaardigheid en het gebruik van machines
Betaferon kan bijwerkingen veroorzaken in het centrale zenuwstelsel (zie rubriek 4. ‘ Mogelijke bijwerkingen’).
Als u zeer gevoelig bent kan uw vermogen om te rijden of om machines te bedienen hierdoor worden beïnvloed.
Belangrijke informatie over enkele bestanddelen van Betaferon
De hulpstoffen van Betaferon zijn onder meer kleine hoeveelheden mannitol, een natuurlijk voorkomende suiker en humaan albumine, een eiwit.
Wanneer u weet dat u allergisch (overgevoelig) bent voor een van de bestanddelen of als u dit wordt, dient u Betaferon niet te gebruiken.
3.
HOE WORDT BETAFERON GEBRUIKT
De behandeling met Betaferon moet worden gestart onder toezicht van een arts met ervaring in de behandeling van multipele sclerose.
Gebruik Betaferon altijd precies zoals uw arts u heeft verteld.
Raadpleeg bij twijfel uw arts of apotheker.
Dosis:
De gebruikelijke dosis is:
Om de dag (eenmaal in de twee dagen), 1,0 ml van de bereide Betaferon-oplossing (zie bijlage) ingespoten onder de huid (subcutaan).
Dit is gelijk aan 250 microgram (8,0 miljoen IE) Interferon bèta-1b.
In het algemeen dient de behandeling gestart te worden met een lage dosis van 0,25 ml (62,5 microgram).
Uw doses zullen daarna geleidelijk worden verhoogd tot de volledige dosis van 1,0 ml (250 microgram).
De dosis dient bij elke vierde injectie verhoogd te worden in vier stappen (0,25 ml, 0,5 ml, 0,75 ml, 1,0 ml).
Uw arts kan samen met u beslissen om de tijdsintervallen voor dosisverhoging te veranderen, afhankelijk van de bijwerkingen die u aan het begin van de behandeling kunt ervaren.
Het bereiden van de injectie
Vóór injectie moet de Betaferon-oplossing worden bereid uit een flacon Betaferonpoeder en 1,2 ml vloeistof uit de voorgevulde spuit.
Toediening zal door uw arts of zijn/haar assistente óf door u zelf gedaan worden, nadat u zorgvuldig heeft geoefend.
Gedetailleerde instructies voor zelfinjectie van Betaferon onder de huid zijn opgenomen in de Bijlage achterin deze bijsluiter.
In deze instructie staat ook hoe de Betaferon-oplossing voor injectie moet worden bereid.
De injectieplaats moet regelmatig worden gewisseld.
Zie 'Wees extra voorzichtig met Betaferon' en volg de instructies onder 'De injectieplaatsen afwisselen' in de bijlage achterin deze bijsluiter.
Momenteel is niet bekend hoe lang de behandeling met Betaferon zou moeten duren.Uw arts zal samen met u beslissen hoe lang de behandeling zal duren.
87 Wat u moet doen als u meer van Betaferon heeft gebruikt dan u zou mogen
Het geven van een veelvoud van de bij de behandeling van MS aanbevolen dosis Betaferon heeft niet tot levensbedreigende situaties geleid.
âº Raadpleeg uw arts als u te veel of te vaak Betaferon heeft geïnjecteerd.
Wat u moet doen wanneer u bent vergeten Betaferon te gebruiken
Als u bent vergeten om uzelf op de juiste tijd een injectie te geven, doe dit dan zodra u het zich herinnert en ga 48 uur later door met de volgende injectie.
Injecteer geen dubbele dosis om een vergeten enkele dosis in te halen.
Als u stopt met het gebruik van Betaferon
Praat er over met uw arts als u de behandeling stopt of wenst stop te zetten.
Er worden geen acute ontwenningsverschijnselen verwacht na het stoppen met Betaferon.
âº Als u nog meer vragen heeft over het gebruik van dit product, stel deze dan aan uw arts of apotheker.
4.
MOGELIJKE BIJWERKINGEN
Zoals alle geneesmiddelen kan Betaferon bijwerkingen veroorzaken, hoewel niet iedereen ze krijgt.
Bij aanvang van de behandeling zijn bijwerkingen gebruikelijk maar in het algemeen nemen ze af als de behandeling langer duurt.
De meest voorkomende bijwerkingen zijn: âº Griepachtige verschijnselen zoals koorts, rillingen, gewrichtspijn, malaise, transpireren, hoofdpijn en spierpijn.
Deze verschijnselen kunnen worden verminderd door inname van paracetamol of niet-steroïde ontstekingsremmende geneesmiddelen zoals ibuprofen.
âº Reacties op de injectieplaats.
Symptomen kunnen roodheid, zwelling, verkleuring van de huid, ontsteking, pijn, overgevoeligheid en necrose zijn.
Zie 'Wees extra voorzichtig met Betaferon' in rubriek 2 voor meer informatie en advies als u een reactie ervaart op de injectieplaats.
De reacties kunnen worden verminderd door gebruik van een auto-injector.
Raadpleeg uw arts voor meer informatie.
Om de bijwerkingen bij de aanvang van de behandeling te verminderen, dient uw arts te starten met een lage dosis Betaferon en deze geleidelijk te verhogen.
(zie rubriek 3. ‘ Hoe wordt Betaferon gebruikt’).
Betaferon kan ook ernstige bijwerkingen veroorzaken.
Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of als er bij u een bijwerking optreedt die niet in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
âº Breng uw arts onmiddellijk op de hoogte en stop met het gebruik van Betaferon:
− als u symptomen ervaart zoals jeuk over het gehele lichaam, zwelling van uw gezicht en/of tong of plotselinge kortademigheid.
− als u zich merkbaar verdrietiger en hopelozer voelt dan voor de behandeling met Betaferon, of als u zelfmoordgedachten krijgt.
88 − als u ongebruikelijke blauwe plekken opmerkt, overmatige bloedingen na een verwonding of als u toch wel erg veel infecties oploopt.
− als u uw eetlust verliest, vermoeid bent, zich ziek voelt (misselijk), herhaaldelijk moet overgeven, vooral wanneer u jeuk krijgt over het gehele lichaam, de huid of het wit van de ogen geel wordt of als u gemakkelijk blauwe plekken krijgt.
− als u symptomen ervaart zoals een onregelmatige hartslag, zwelling van bijvoorbeeld de enkels of de benen, of kortademigheid.
− als u pijn in de buik voelt die uitstraalt naar de rug, en/of als u zich misselijk voelt of koorts heeft.
De volgende lijst bijwerkingen is gebaseerd op meldingen uit klinische studies met Betaferon (tabel 1) en van meldingen van bijwerkingen van het op de markt gebrachte product (tabel 2).
Tabel 1:
Bijwerkingen die zeer vaak (percentage ≥ 10% van de gevallen) optraden in klinische studies met Betaferon en in een hoger percentage dan waargenomen bij placebo.
De tabel bevat ook bijwerkingen die bij minder dan 10% optraden maar die significant geassocieerd waren met de behandeling.
- infectie, abces
- afname van het aantal witte bloedcellen, gezwollen lymfeklieren
- afname van bloedsuiker
- depressie, angst
- hoofdpijn, duizeligheid, slapeloosheid, migraine, verdoofd gevoel of tintelingen
(paresthesie)
- conjunctivitis, abnormaal zien
- oorpijn
- onregelmatig, snel kloppen of pulsatie van het hart (hartkloppingen)
- roodheid en/of blozen in het gezicht als gevolg van verwijding van de bloedvaten,
verhoogde bloeddruk
- neusloop, hoesten, heesheid als gevolg van infectie van de bovenste luchtwegen,
sinusitis, toegenomen hoesten, kortademigheid
- diarree, verstopping, misselijkheid, braken, buikpijn
- stijging van de bloedspiegels van leverenzymen (wordt aangetoond met
bloedonderzoek)
- huidaandoening, huiduitslag
- spierstijfheid (hypertonie), pijnlijke spieren (myalgie), spierslapte (myasthenie),
rugpijn, pijn in ledematen zoals vingers en tenen
89
- ophouden van urine (urineretentie), eiwit in de urine (kan naar voren komen bij urine-
onderzoek), frequente urinelozing, urine-incontinentie, aandrang
- pijnlijke maandelijkse bloedingen (menstruatie), menstruatiestoornissen, veel
bloedverlies uit de baarmoeder met name tussen twee menstruaties, impotentie
- reactie op de injectieplaats (waaronder roodheid, zwelling, verkleuring, ontsteking,
pijn, allergische reactie (overgevoeligheid), zie 'Wees extra voorzichtig met Betaferon'), afsterven van huid en weefsel (necrose) op de injectieplaats (zie 'Wees extra voorzichtig met Betaferon'), griepachtige verschijnselen, koorts, pijn, pijn op de borst, vochtophoping in arm, been of gezicht, gebrek/verlies van kracht, rillingen, transpireren, malaise
Tabel 2:
Meldingen van bijwerkingen van het op de markt gebrachte product (spontane meldingen):
âº Zeer vaak voorkomende bijwerkingen (meer dan 1 van iedere 10 gebruikers zullen deze bijwerkingen waarschijnlijk krijgen):
- griepachtige symptomen *,
- rillingen *,
- koorts *,
- reactie op de injectieplaats *,
- ontsteking op de injectieplaats *,
- pijn op de injectieplaats *.
(* frequenties gebaseerd op klinische onderzoeken)
âº Vaak voorkomende bijwerkingen (1 tot 10 van iedere 100 gebruikers zal/zullen deze bijwerkingen waarschijnlijk krijgen):
- huid- en weefselafbraak (necrose) op de injectieplaats *
(* frequenties gebaseerd op klinische onderzoeken)
âº Soms voorkomende bijwerkingen (1 tot 10 van iedere 1000 gebruikers zal/zullen deze bijwerkingen waarschijnlijk krijgen):
- de aantallen witte en rode bloedcellen kunnen dalen, het aantal bloedplaatjes (die helpen bij de
bloedstolling) kan dalen,
- depressie
- verhoogde bloeddruk,
- misselijkheid
- braken,
- verandering in de leverwaarden (verhoogde gehaltes leverenzymen in het bloed),
- gezwollen en meestal jeukende huidvlekken of slijmvliezen (urticaria),
- huiduitslag
- jeuk (pruritus),
- haaruitval op het hoofd,
- pijnlijke spieren,
- spierstijfheid.
âº Zelden voorkomende bijwerkingen (1 tot 10 van iedere 10.000 gebruikers zal/zullen deze bijwerkingen waarschijnlijk krijgen):
- gezwollen lymfeklieren,
- ernstige allergische (overgevoeligheids-) reacties,
- de schildklier werk niet naar behoren (er wordt te veel of te weinig hormoon geproduceerd),
90
- een bepaalde soort bloedvetten (triglyceriden) kan toenemen, zie 'Wees extra voorzichtig met
Betaferon '(wordt aangetoond met bloedonderzoek),
- ernstig verlies van eetlust leidend tot gewichtsverlies (anorexia),
- verwarring,
- angst,
- stemmingswisselingen,
- zelfmoordpoging,
- stuipen,
- aandoening aan de hartspier (cardiomyopathie),
- versnelde hartslag,
- onregelmatig, sneller kloppen of pulsatie van het hart (palpitatie),
- plotselinge kortademigheid (bronchospasmen),
- kortademigheid (dyspneu),
- pancreatitis, zie 'Wees extra voorzichtig met Betaferon',
- een specifiek leverenzym (gamma-GT) en een roodachtig geel pigment (bilirubine), dat door de
lever wordt aangemaakt, kunnen toenemen (wordt aangetoond met bloedonderzoek),
- hepatitis,
- verkleuring van de huid,
- menstruatiestoornissen,
- pijn op de borst,
- malaise,
- transpireren,
- gewichtsverlies.
5.
HOE BEWAART U BETAFERON
Bewaren beneden 25°C.
Niet in de vriezer bewaren.
Niet gebruiken na de vervaldatum die op de verpakking staat vermeld.
Na bereiding van de oplossing dient deze onmiddellijk gebruikt te worden.
Indien dit niet mogelijk is, blijft de oplossing echter 3 uur goed als het wordt bewaard bij 2-8 ° C (in een koelkast).
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
Gebruik Betaferon niet als u opmerkt dat het vaste deeltjes bevat of verkleurd is.
Geneesmiddelen dienen niet weggegooid te worden via het afvalwater of met huishoudelijk afval.
Vraag uw apotheker wat u met medicijnen moet doen wanneer ze niet meer nodig zijn.
Deze maatregelen zullen helpen bij de bescherming van het milieu.
6.
AANVULLENDE INFORMATIE
Wat bevat Betaferon
- Het werkzame bestanddeel is Interferon bèta-1b, 250 microgram per milliliter nadat het bereid
is.
− De andere bestanddelen zijn
− −
in het poeder mannitol en humaan albumine, in het oplosmiddel (natriumchlorideoplossing 5,4 mg/ml (0,54% (g/v))): natriumchloride, water voor injecties.
91 Het Betaferonpoeder wordt geleverd in een injectieflacon van 3 milliliter, en bevat 300 microgram (9,6 miljoen IE) interferon bèta-1b per injectieflacon.
Na bereiding bevat elke milliliter 250 microgram (8 miljoen IE) interferon bèta-1b.
Het oplosmiddel voor Betaferon wordt geleverd in een voorgevulde injectiespuit van 1,2 ml en bevat 1,2 ml natriumchlorideoplossing 5,4 mg/ml (0,54% (g/v)).
Hoe ziet Betaferon er uit en wat is de inhoud van de verpakking
Betaferon is een steriel, wit tot gebroken wit poeder voor oplossing voor injectie.
Betaferon is verkrijgbaar in verpakkingen van:
5 injectieflacons interferon bèta-1b en 5 voorgevulde injectiespuiten met oplosmiddel (natriumchlorideoplossing), of 15 injectieflacons interferon bèta-1b en 15 voorgevulde injectiespuiten met oplosmiddel (natriumchlorideoplossing).
Houder van de vergunning voor het in de handel brengen en fabrikant
Bayer Schering Pharma AG, D-13342 Berlijn, Duitsland
92 Neem voor alle informatie met betrekking tot dit geneesmiddel contact op met de lokale vertegenwoordiger van de houder van de vergunning voor het in de handel brengen.
België/Belgique/Belgien ÐÑÐ»Ð³Ð°ÑÐ¸Ñ Č eská republika Danmark Deutschland Eesti Ελλάδα España.
France Ireland Ísland Italia Κύπρος Latvija Lietuva Luxembourg/Luxemburg Magyarország Malta.
Nederland Norge Österreich Polska Portugal România Slovenija Slovenská republika Suomi/Finland Sverige United Kingdom
Bayer S.A. / N.V.
ÐÐ°Ð¹ÐµÑ ÐÑÐ»Ð³Ð°ÑÐ¸Ñ ÐÐÐÐ Bayer s.r.o.
Bayer A/S Bayer Vital GmbH Bayer OÜ Bayer Ελλάς ΑΒΕΕ Química Farmacéutica Bayer S.L.
Bayer Santé Bayer Limited Icepharma Bayer S.p.A.
NOVAGEM Limited SIA Bayer UAB Bayer see België/Belgique/Belgien:
Bayer Hungária KFT Alfred Gera & Sons Ltd Bayer B.V., Bayer Schering Pharma Bayer AS Bayer Austria Ges.m.b.H.
Bayer Sp. zo.o.
Bayer Portugal S.A.
SC Bayer SRL Bayer d.o.o.
Bayer, spol. s r.o.
Bayer Oy, Bayer Schering Pharma Bayer AB Bayer plc
Tel. + 32 (0)2-535 63 11 ÑÐµÐ». + 359 02 81 401 01 Tel: +420 2 71 73 06 61 Tel.+ 45 45 235000 Tel. +49 (0)214-30 513 48 Tel. +372 655 8565 Τηλ. +30 210-618 75 00 Tel. + 34 93-495 65 00 Tel. +33 3 - 20 20 80 80 Tel. +353 1 2999313 Tel: + 354 540 8000 Tel. +39 02 397 81 Τηλ: +357 22 74 77 47 Tel.: +37 1 67 84 55 63 Tel.: +37 05 23 36 868 Tél/Tel. +32-(0)2-535 63 11 Tel. +36 14 87-41 00 Tel. +35 621 44 62 05 Tel. +31 (0)297-28 06 66 Tlf: + 47 24 11 18 00 Tel. +43-(0)1-711 46-0 Tel. +48 22 572 35 00 Tel. +351 21 416 42 00 Tel.: +40 21 528 59 00 Tel. +38 61-58 14 400 Tel. +42 12 59 21 31 11 Puh. / Tel.: +358 20 785 21 Tel. +46 (0)8-580 223 00 Tel.: +44-(0)16 35-56 30 00
Deze bijsluiter is voor de laatste keer goedgekeurd in
93 Bijlage:
WERKWIJZE VOOR ZELFINJECTIE
De volgende instructies leggen uit hoe u Betaferon moet bereiden voor injectie en hoe u Betaferon bij uzelf moet injecteren.
Lees de instructies zorgvuldig door en volg ze stap voor stap.
Uw arts of zijn/haar assistent zal u helpen het proces van zelftoediening aan te leren.
Probeer niet om bij uzelf een injectie toe te dienen totdat u zeker weet dat u begrijpt hoe de injectieoplossing moet worden bereid en hoe u bij uzelf de injectie moet toedienen.
DEEL I:
STAP VOOR STAP INSTRUCTIES
De instructies bestaan uit de volgende stappen:
A) Algemeen advies B) Voorbereiding voor de injectie C) Bereiding van de oplossing, stap voor stap D) De injectievloeistof optrekken E) De injectie zetten F) Kort overzicht van de werkwijze
A) Algemeen advies
• Zorg voor een goed begin!
U zal merken dat de behandeling binnen enkele weken deel uitmaakt van uw dagelijkse routinebezigheden.
In het begin geven de volgende tips misschien ondersteuning:
- Richt een permanente bewaarplaats in op een handige plaats, buiten het bereik van kinderen,
zodat u de Betaferon en andere middelen altijd gemakkelijk kunt vinden.
Zie voor meer informatie over de bewaaromstandigheden punt 5.
'Hoe bewaart u Betaferon' in de bijsluiter.
- Probeer om de injectie elke dag op dezelfde tijd toe te dienen.
Op die manier onthoudt u het
gemakkelijker en is het gemakkelijker een tijdsduur in te plannen waarin u niet gestoord wordt.
Zie voor meer informatie over hoe u Betaferon moet gebruiken punt 3.
'Hoe wordt Betaferon gebruikt' van deze bijsluiter.
- Bereid een dosis pas als u klaar bent voor de injectie.
Na het mengen van het Betaferon moet u
de injectie direct toedienen.
(Als Betaferon niet onmiddellijk wordt gebruikt zie punt 5.
'Hoe bewaart u Betaferon') .''
• Belangrijke tips om te onthouden
- Wees consistent - gebruik Betaferon zoals beschreven onder punt 3 'Hoe wordt Betaferon
gebruikt'' van deze bijsluiter.
Controleer de dosering altijd tweemaal.
- Bewaar uw spuiten en de naaldcontainer voor de spuiten buiten het bereik van kinderen; sluit de
voorraad indien mogelijk af.
- Gebruik spuiten en naalden nooit opnieuw.
- Gebruik altijd een steriele (aseptische) techniek zoals hierin beschreven.
- Gooi de gebruikte spuiten altijd weg in de daarvoor bestemde naaldcontainer.
B) Voorbereiding voor de injectie
• Een injectieplaats kiezen
Beslis, voordat u de injectie klaarmaakt, waar u gaat spuiten.
U dient Betaferon te injecteren in de vetrijke laag tussen de huid en een spier (d.w.z. onderhuids, ongeveer 8 tot 12 mm onder de huid).
De beste plaatsen voor injecties zijn die waar de huid los en zacht is, en niet in de buurt van gewrichten, zenuwen en botten, bijvoorbeeld in de buik, arm, dij of bil.
94 Belangrijk:
Gebruik geen plaatsen waar u bobbels, harde knobbels, builen of pijn voelt, of die verkleuringen, ingevallen plekken, korstjes of open plekken vertonen.
Overleg met uw arts of verzorger over deze plekken en over eventuele andere ongebruikelijke plekken die u vindt.
U dient bij elke injectie de injectieplaats af te wisselen.
Als sommige gebieden te moeilijk te bereiken zijn, kunt u een familielid of vriend(in) vragen om u bij deze injecties te helpen.
Volg de serie stappen die is weergegeven in het schema aan het einde van de Bijlage (zie II: ‘Afwisseling van injectieplaatsen’) en u bent na 8 injecties (16 dagen) weer terug bij de eerste injectieplaats.
Daardoor krijgt elke injectieplaats de kans om zich volledig te herstellen voordat een nieuwe injectie wordt toegediend.
Bekijk het rotatieschema aan het eind van deze bijlage om te leren hoe u een injectieplaats kiest.
Er is ook een voorbeeld van een patiëntendagboek om u een idee te geven hoe u de plaatsen en datums van de injecties bij kunt houden.
• Medicatie
U heeft nodig: • 1 Betaferonflacon (met poeder voor de oplossing voor injectie) • 1 voorgevulde spuit met oplosmiddel voor Betaferon (natriumchloride-oplossing (0,54% g/v)) • 21-gauge naald • 30-gauge naald • alcoholdoekjes Daarnaast heeft u een naaldcontainer nodig voor de gebruikte spuiten en naalden.
Gebruik een geschikt ontsmettingsmiddel voor ontsmetting van de huid.
C) Bereiding van de oplossing, stap voor stap
1 – Was uw handen grondig met water en zeep voordat u aan de bereiding begint.
2 – Open de Betaferonflacon en plaats hem op de tafel.
U kunt het beste uw duim gebruiken i.p.v. uw nagel, omdat deze kan afbreken.
3 – Reinig de bovenkant van de flacon met een alcoholdoekje, waarbij het doekje slechts in één richting wordt bewogen.
Laat het doekje bovenop de flacon liggen.
4 – Neem de voorgevulde spuit met het oplosmiddel uit de verpakking.
Verwijder het kapje van de punt van de voorgevulde spuit door het los te draaien.
Let op dat u het blootgestelde uiteinde van de spuit niet aanraakt.
Druk de zuiger niet in.
5 – Neem de 21-gauge naald uit de verpakking en plaats deze stevig op de tip (tuit) van de spuit.
Verwijder de naaldbescherming van de naald.
Raak de naald niet aan.
6 – Houd de Betaferonflacon vast op een stabiel oppervlak, en steek langzaam de naald van de spuit (met daarin 1,2 ml vloeistof) helemaal door de stop van de flacon.
7 – Druk de zuiger langzaam naar beneden, richt de naald naar de zijkant van de flacon zodat de vloeistof langs de binnenwand van de flacon kan lopen.
Het oplosmiddel rechtstreeks in het poeder spuiten veroorzaakt overmatig schuimen.
Breng al het oplosmiddel over in de flacon.
Laat de zuiger los.
8 – Houd, nadat al het oplosmiddel uit de spuit in de Betaferonflacon is geïnjecteerd, de flacon tussen uw duim, wijsvinger en middelvinger terwijl de naald en de spuit tegen uw hand rusten en zwenk de flacon voorzichtig rond om het Betaferonpoeder volledig op te lossen.
U mag de flacon niet schudden.
95 9 – Bekijk de oplossing zorgvuldig.
Deze moet helder zijn en mag geen vaste deeltjes bevatten.
Als de oplossing verkleurd is of vaste deeltjes bevat, gooi deze dan weg en begin opnieuw met een nieuwe spuit en flacon uit de doos.
Als er schuim aanwezig is – wat kan gebeuren als de flacon wordt geschud of te krachtig wordt gezwenkt – laat de flacon dan rusten tot het schuim weg is getrokken.
D) De injectievloeistof optrekken
10 – Draai, om de oplossing terug in de spuit te trekken, het geheel van spuit en flacon om, zodat de naald naar boven wijst.
Trek de naald binnenin de flacon een klein stukje terug zodat de punt van de naald zich op het laagste punt van de flacon bevindt.
Houd de punt van de naald in de vloeistof, en trek de zuiger langzaam volledig terug om de oplossing in de spuit te trekken.
11 – Een eventueel teveel aan lucht stijgt naar de bovenzijde van de oplossing.
Verwijder de luchtbelletjes door voorzichtig tegen de spuit te tikken en de zuiger naar de 1 ml-markering te duwen, of naar het volume dat u door uw arts is voorgeschreven.
Als er te veel oplossing samen met de luchtbellen in de flacon komt, trek de zuiger dan een stukje terug om de oplossing weer uit de flacon in de spuit te trekken.
Doe dit tot alle lucht is verdwenen en er 1 ml van de klaargemaakte oplossing in de spuit zit.
12 – Maak de spuit los van de naald.
Laat de naald in de flacon.
13 – Neem de 30-gauge naald, neem hem uit de verpakking en plaats hem stevig op de tip (tuit) van de spuit.
14 – Gooi de flacon en de resterende, ongebruikte oplossing weg in de naaldcontainer.
15 – U bent nu klaar om te injecteren.
Als u, om welke reden dan ook, de Betaferon niet onmiddellijk kunt injecteren, kunt u de klaargemaakte oplossing in de spuit vóór gebruik gedurende maximaal 3 uur bewaren in de koelkast.
Zorg ervoor dat de beschermhuls van de naald stevig is bevestigd als de spuit in de koelkast wordt bewaard.
Vries de oplossing niet in, en wacht niet langer dan 3 uur voordat u hem injecteert.
Als er meer dan 3 uur voorbij is gegaan, gooi de medicatie dan weg en maak een nieuwe injectie klaar.
Wanneer u de oplossing gebruikt, warm deze dan eerst op in uw handen alvorens te injecteren om pijn te vermijden.
E) De injectie zetten
1 – Kies een injectieplaats (zie advies aan het begin en de tekeningen aan het einde van deze bijlage), en noteer dit in uw patiëntendagboek.
2 – Gebruik een alcoholdoekje om de huid op de injectieplaats te reinigen.
Laat de huid drogen aan de lucht.
Gooi het doekje weg.
Gebruik een geschikt ontsmettingsmiddel om de huid te ontsmetten.
96 3 – Verwijder de beschermhuls van de naald door te trekken; niet draaien.
4 – Knijp de huid zachtjes samen rond de ontsmette injectieplaats (om deze iets omhoog te brengen).
5 – Houd de spuit vast zoals een potlood of een dartpijltje, druk de naald onder een hoek van 90 ° recht in de huid met een snelle, vaste beweging.
6 – Injecteer het geneesmiddel met een langzame, constante druk op de zuiger.
(Druk de zuiger volledig in tot de spuit leeg is).
7 – Werp de spuit in de naaldcontainer
F) Kort overzicht van de werkwijze
1.
Neem de benodigdheden uit de doos (1 flacon, 1 voorgevulde spuit, 2 alcoholdoekjes, 21-gauge naald, 30-gauge naald) 2.
Verwijder het kapje van de flacon en reinig de rubber stop met een alcoholdoekje.
3.
Haal de 21-gauge naald uit de verpakking en plaats hem op de spuit waarvan u het beschermkapje verwijderd heeft.
4.
Breng het oplosmiddel van de spuit over in de flacon door de zuiger volledig in te drukken.
5.
Draai het geheel van spuit en flacon om en trek dan de zuiger terug om het opgeloste geneesmiddel op te trekken.
6.
Maak de naald los van de spuit, laat de naald in de flacon en werp beide weg.
7.
Haal de 30-gauge naald uit de verpakking en bevestig deze aan de spuit.
8.
Verwijder de beschermhuls van de naald vlak voor de injectie – u bent nu klaar om te injecteren.
OPMERKING:
De injectie moet onmiddellijk na het mengen worden toegediend (als de injectie wordt uitgesteld, plaats de oplossing dan in de koelkast en injecteer binnen 3 uur).
Niet invriezen.
DEEL II:
AFWISSELEN VAN INJECTIEPLAATS
U moet voor elke injectie een nieuwe plaats kiezen om het gebied de tijd te geven om te herstellen en zodoende infectie te voorkomen.
Advies over de te kiezen gebieden wordt gegeven in het eerste deel van deze Bijlage.
Het is een goed idee om te weten waar u de injectie wilt inbrengen voordat u de spuit klaarmaakt.
Het schema dat is weergegeven in het onderstaande diagram helpt u om voldoende afwisseling aan te brengen in de plaatsen.
Als de eerste injectie bijvoorbeeld wordt gegeven in de rechterzijde van de buik, kies dan de linkerzijde voor de tweede injectie, ga dan verder naar de rechter dij voor de derde, en zo verder volgens het diagram tot alle geschikte gebieden van het lichaam zijn gebruikt.
Noteer waar en wanneer u zichzelf een injectie hebt toegediend.
Dit kunt u o.a. doen door de injectieplaats te noteren op het bijgesloten patiëntendagboek.
Door dit schema te volgen komt u na 8 injecties (16 dagen) terug bij het eerste gebied (bijv. de rechterzijde van de buik).
Dit wordt een rotatiecyclus genoemd.
In ons voorbeeldschema wordt elk gebied op zijn beurt onderverdeeld in 6 injectieplaatsen (dit geeft in totaal 48 injectieplaatsen), linker,
97 rechter, bovenste, middelste en onderste gedeelte van elk gebied.
Als u na een rotatiecyclus terugkomt bij een gebied kiest u de verst gelegen injectieplaats binnen dit gebied.
Als een gebied pijnlijk wordt, overleg dan met uw arts of verpleegkundige over het kiezen van andere injectieplaatsen.
Rotatieschema:
Om voldoende afwisseling te brengen in de injectieplaatsen raden wij u aan om een rapport bij te houden van de data en de plaatsen van injectie.
U kunt het volgende rotatieschema gebruiken.
Werk elke rotatiecyclus om de beurt af.
Elke cyclus bestaat uit 8 injecties (16 dagen), die achtereenvolgens worden gegeven in gebied 1 tot en met gebied 8.
Door deze volgorde aan te houden, geeft u elk gebied de kans om te herstellen voordat er een nieuwe injectie in wordt gegeven.
Rotatiecyclus 1:
Linkerbovengedeelte van elk gebied
Rotatiecyclus 2:
Rechterondergedeelte van elk gebied
Rotatiecyclus 3:
Linkermiddengedeelte van elk gebied
Rotatiecyclus 4:
Rechterbovengedeelte van elk gebied
Rotatiecyclus 5:
Linkerondergedeelte van elk gebied
Rotatiecyclus 6:
Rechtermiddengedeelte van elk gebied
DEEL III:
BETAFERON Patiëntendagboek
Aanwijzingen voor het noteren van de injectieplaatsen en datums van uw injecties Begin met uw eerste injectie.
Kies een injectieplaats.
Als u al eerder Betaferon hebt gebruikt, start dan met het gebied dat tijdens de laatste rotatiecyclus, d.w.z. de laatste 16 dagen, niet gebruikt is.
Noteer na de injectie de gebruikte injectieplaats en de datum in de tabel in uw patiëntendagboek (Zie voorbeeld: ‘Noteren van de plaats en datum van uw injecties’).
98 ROTATIESCHEMA:
10-15 cm vanaf de schouder
GEBIED 1 Rechterarm
10-15 cm vanaf
GEBIED 2 Linkerarm
(achterkant
de elleboog
(achterkant
bovenarm)
bovenarm)
5 cm
GEBIED 3 Rechterkant buik (Laat ongeveer 5
GEBIED 4 Linkerkant buik (Laat ongeveer 5
cm rechts van de navel vrij)
10-15 cm vanaf schaamhaar
cm links van de navel vrij)
GEBIED 5
GEBIED 6
Rechterdij
Linkerdij
10-15 cm vanaf de knie middenbeenlijn
GEBIED 8
GEBIED 7
Linkerbil
Rechterbil
99 VOORBEELD VAN EEN PATIËNTENDAGBOEK:
Noteren van plaats en datum van uw injecties
10-15 cm vanaf
Rechterarm
de schouder
Linkerarm
10-1 5 cm vanaf de elleboog
Rechterkant buik
5 cm
Linkerkant buik
10-15 cm vanaf
Rechterdij
schaamhaar
Linkerdij
10-15 cm vanaf de knie middenbeenlijn
Linkerbil
Rechterbil
100 BIJSLUITER:
INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER
Betaferon 250 microgram/ml, poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie.
Interferon bèta-1b
Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel. − Bewaar deze bijsluiter.
Het kan nodig zijn om deze nog eens door te lezen. − Heeft u nog vragen, raadpleeg dan uw arts of apotheker. − Dit geneesmiddel is aan u persoonlijk voorgeschreven.
Geef dit geneesmiddel niet door aan anderen.
Dit geneesmiddel kan schadelijk voor hen zijn, zelfs als de verschijnselen dezelfde zijn als waarvoor u het geneesmiddel heeft gekregen. − Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of als er bij u een bijwerking optreedt die niet in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
In deze bijsluiter:
1.
Wat is Betaferon en waarvoor wordt het gebruikt 2.
Wat u moet weten voordat u Betaferon gebruikt 3.
Hoe wordt Betaferon gebruikt 4.
Mogelijke bijwerkingen 5.
Hoe bewaart u Betaferon 6.
Aanvullende informatie Bijlage – Werkwijze voor zelfinjectie
1.
WAT IS BETAFERON EN WAARVOOR WORDT HET GEBRUIKT
Wat is Betaferon
Betaferon is een type geneesmiddel dat bekend is als interferon en wordt gebruikt voor de behandeling van multipele sclerose.
Interferonen zijn eiwitten die door het lichaam worden gemaakt en die helpen bij het bestrijden van aanvallen op het immuunsysteem, zoals virale infecties.
Hoe werkt Betaferon
Multipele sclerose (MS) is een langdurige aandoening waarbij het centrale zenuwstelsel (CZS), in het bijzonder de werking van de hersenen en het ruggenmerg, wordt aangetast.
Bij MS vernietigt een ontsteking de beschermende schede (myeline genaamd) rond de zenuwen van het CZS waardoor de zenuwen niet meer naar behoren kunnen werken.
Dit wordt demyelinisatie genoemd.
De precieze oorzaak van MS is onbekend.
Men vermoedt dat een abnormale reactie van het immuunsysteem van het lichaam een belangrijke rol speelt in het proces waardoor het CZS wordt beschadigd.
De schade aan het CZS kan worden toegebracht tijdens een MS-aanval (terugval).
Het kan tijdelijk invaliditeit veroorzaken, zoals moeilijkheden bij het lopen.
De symptomen kunnen geheel of gedeeltelijk verdwijnen.
Van interferon bèta-1b is aangetoond dat het de reactie van het afweersysteem verandert en dat het helpt om de activiteit van de ziekte te verminderen.
Hoe helpt Betaferon uw ziekte te bestrijden:
Een eenmalig klinisch voorval dat wijst op een hoog risico op het ontwikkelen van multipele sclerose:
Het is aangetoond dat Betaferon de progressie naar klinisch definitieve multipele sclerose vertraagt.
Relapsing-remitting multipele sclerose:
Mensen met relapsing-remitting MS hebben incidentele aanvallen of terugvallen waarbij de symptomen duidelijk verergeren.
Men heeft aangetoond dat
101 Betaferon het aantal aanvallen vermindert en ze minder ernstig maakt.
Het vermindert ook het aantal ziektegerelateerde opnames in het ziekenhuis en verlengt de tijd tussen opeenvolgende terugvallen.
Secundaire progressieve multipele sclerose:
In sommige gevallen ondervinden mensen met relapsing-remitting MS dat hun symptomen verergeren, waardoor ze overgaan naar een andere vorm van MS, secundaire progressieve MS genaamd.
In deze fase merken de patiënten dat ze steeds ernstiger gehandicapt raken, ongeacht het aantal terugvallen.
Betaferon kan het aantal en de ernst van de aanvallen verminderen, en de progressie van de invaliditeit vertragen.
Waar wordt Betaferon voor gebruikt
Betaferon is bestemd voor patiënten
âº die voor de eerste maal symptomen hebben gehad die wijzen op een hoog risico voor de ontwikkeling van multipele sclerose.
Uw arts zal andere oorzaken, die de symptomen zouden kunnen verklaren, uitsluiten voordat u behandeld wordt.
âº die lijden aan relapsing-remitting multipele sclerose, met minstens twee terugvallen binnen de laatste twee jaar.
âº die lijden aan secundair progressieve multipele sclerose en bij wie de ziekte actief is zoals aangetoond door de terugvallen.
2.
WAT U MOET WETEN VOORDAT U BETAFERON GEBRUIKT
Gebruik Betaferon niet
− als u zwanger bent.
Een behandeling met Betaferon mag niet worden gestart (zie ‘Zwangerschap’). − als u allergisch (overgevoelig) bent voor natuurlijk of recombinant interferon beta, humaan albumine of voor een van de andere bestanddelen van Betaferon. − als u lijdt aan een depressie en/of zelfmoordgedachten (zie ‘ Wees extra voorzichtig met Betaferon’ en 4. ‘Mogelijke bijwerkingen’), − als u een ernstige leveraandoening heeft (zie 'Wees extra voorzichtig met Betaferon', 'Gebruik met andere geneesmiddelen' en 4. ‘Mogelijke bijwerkingen’).
âº Breng uw arts op de hoogte als een van deze punten op u van toepassing is
Wees extra voorzichtig met Betaferon
Uw arts moet ook van de volgende punten op de hoogte worden gebracht voordat u Betaferon krijgt:
- Als u monoklonale gammopathie hebt.
Dit is een aandoening van het immuunsysteem
waarbij een afwijkend eiwit in het bloed wordt gevonden.
Er kunnen zich problemen met de kleine bloedvaten (haarvaten) voordoen bij gebruik van geneesmiddelen zoals Betaferon (systemisch capillair leksyndroom).
Dit kan leiden tot shock (collaps) en kan zelfs fataal zijn.
- Als u een depressie heeft gehad of zich depressief voelt, of als u in het verleden
zelfmoordgedachten heeft gehad.
Uw arts zal u tijdens de behandeling nauwlettend controleren.
Als uw depressie en/of zelfmoordgedachten ernstig zijn, zal Betaferon niet aan u worden voorgeschreven (zie ook ‘Gebruik Betaferon niet’).
- Als u ooit epileptische aanvallen heeft gehad of als u geneesmiddelen neemt tegen epilepsie
(anti-epileptica) (zie ook ‘Gebruik met andere geneesmiddelen’ en 4. ‘Mogelijke bijwerkingen’).
Uw arts zal uw behandeling nauwlettend controleren.
102
- Als u ernstige nierproblemen heeft; kan uw arts tijdens de behandeling uw nierfunctie
controleren.
âº Breng uw arts op de hoogte als een van deze punten op u van toepassing is
Uw arts moet ook van de volgende punten op de hoogte worden gebracht als u Betaferon gebruikt:
- Als u symptomen ervaart zoals jeuk over het gehele lichaam, zwelling van uw gezicht en/of
de tong of plotselinge kortademigheid.
Dit kunnen symptomen zijn van een ernstige allergische reactie (overgevoeligheid), die levensbedreigend kan worden.
- Als u zich merkbaar verdrietiger of hopelozer voelt dan voor de behandeling met
Betaferon, of als u gedachten over zelfmoord krijgt.
Als u een depressie krijgt terwijl u Betaferon gebruikt, kan een speciale behandeling nodig zijn en zal uw arts u tijdens de behandeling nauwgezet controleren en eventueel overwegen om uw behandeling stop te zetten.
Als u lijdt aan een ernstige depressie en/of zelfmoordgedachten zal u niet worden behandeld met Betaferon (zie ook ‘Gebruik Betaferon niet’).
- Als u ongebruikelijke blauwe plekken opmerkt, overmatige bloedingen na een
verwonding, of als u toch wel erg veel infecties oploopt.
Dit kunnen symptomen zijn van een daling van het aantal bloedcellen of van het aantal bloedplaatjes in uw bloed (cellen, die helpen bij de bloedstolling).
Uw arts zal u hiervoor mogelijk extra moeten controleren.
- Als u uw eetlust verliest, vermoeid bent, zich ziek voelt (misselijk), herhaaldelijk moet
overgeven, vooral wanneer u jeuk krijgt over het gehele lichaam, de huid of het wit van de ogen geel wordt of als u gemakkelijk blauwe plekken krijgt.
Deze symptomen kunnen wijzen op een leverprobleem.
Er kwamen tijdens klinische studies veranderingen in de leverfunctiewaarden voor bij patiënten die werden behandeld met Betaferon.
Zoals bij andere beta -interferonen werd zelden ernstige leverbeschadiging, waaronder gevallen van leverfalen, gemeld bij patiënten die Betaferon namen.
De meest ernstige gevallen werden gemeld bij patiënten die andere geneesmiddelen namen of die aandoeningen hadden die de lever kunnen aantasten (bv. alcoholmisbruik, ernstige infectie).
- Als u symptomen ervaart zoals een onregelmatige hartslag, zwelling, van de enkels of de
benen bijvoorbeeld, of kortademigheid.
Dit kan wijzen op een aandoening van de hartspier (cardiomyopathie) die zelden werd gemeld bij patiënten die Betaferon gebruikten.
- Als u pijn in de buik voelt die uitstraalt naar de rug, en/of als u zich misselijk voelt of
koorts heeft.
Dit kan wijzen op een ontsteking van de alvleesklier (pancreatitis), die werd gemeld bij gebruik van Betaferon.
Dit gaat vaak samen met een verhoging van bepaalde bloedvetten (triglyceriden).
âº Stop met de inname van Betaferon en breng uw arts onmiddellijk op de hoogte als u een van deze punten ervaart.
Overige punten om rekening mee te houden als u Betaferon gebruikt
- Er zullen bloedonderzoeken moeten worden uitgevoerd om het aantal bloedcellen, de
samenstelling van het bloed en de leverenzymen te meten.
Dit gebeurt vóór u begint met het gebruik van Betaferon, regelmatig na het opstarten van de behandeling met Betaferon en met tussenperioden in de loop van de behandeling, zelfs als u geen specifieke symptomen vertoont.
Deze bloedonderzoeken worden uitgevoerd naast de onderzoeken die gewoonlijk worden uitgevoerd om uw MS te controleren.
- Als u aan een hartaandoening lijdt, kunnen de griepachtige symptomen die vaak
voorkomen bij het begin van de behandeling een extra belasting voor u betekenen.
Daarom moet men voorzichtig zijn bij het gebruik van Betaferon en zal uw arts controleren of uw
103 hartaandoening niet erger wordt, met name tijdens het begin van de behandeling.
Betaferon zelf heeft geen rechtstreekse invloed op het hart.
- De werking van uw schildklier zal worden gecontroleerd, op regelmatige basis of wanneer
uw arts het om andere redenen nodig vindt.
- Betaferon bevat humaan albumine en vormt daardoor een potentieel risico op het
overdragen van virale aandoeningen.
Het risico op overdracht van de ziekte van Creutzfeldt- Jakob (CJD) kan niet worden uitgesloten.
- Tijdens de behandeling met Betaferon kan uw lichaam stoffen produceren die
neutraliserende antistoffen worden genoemd, en die een reactie kunnen aangaan met Betaferon (neutraliserende activiteit).
Het is nog niet duidelijk of deze neutraliserende antistoffen de effectiviteit van de behandeling verminderen.
Neutraliserende antistoffen worden niet bij alle patiënten geproduceerd.
Op dit ogenblik is het niet mogelijk om te voorspellen welke patiënten bij deze groep behoren.
Reacties op de injectieplaats:
Tijdens de behandeling met Betaferon is het mogelijk dat u reacties op de injectieplaats ervaart.
De symptomen omvatten roodheid, zwelling, verkleuring van de huid, ontsteking, pijn en overgevoeligheid.
Dode huid en weefsel rond de injectieplaats (necrose) zijn minder vaak gemeld.
Reacties op de injectieplaats komen gewoonlijk minder vaak voor na verloop van tijd.
Afsterven van huid en weefsel op de injectieplaats kan leiden tot littekenvorming.
In ernstige gevallen moet de arts mogelijk lichaamsvreemd materiaal en dood weefsel verwijderen (débridement) en, minder vaak, is een huidtransplantatie noodzakelijk, waarbij de genezing kan oplopen tot 6 maanden.
Om het risico op reacties op de injectieplaats te verkleinen, moet u:
- een steriele (aseptische) injectietechniek gebruiken,
- bij elke injectie de injectieplaats afwisselen (zie Bijlage ‘Werkwijze voor zelfinjectie’, Deel II,
in het tweede deel van deze bijsluiter).
Reacties op de injectieplaats komen minder vaak voor als u een auto-injector gebruikt.
Uw arts kan u hierover inlichten.
Als u een huidbeschadiging opmerkt, die kan samenhangen met zwelling of het weglekken van vocht uit de injectieplaats:
âº Stop met de injecties met Betaferon en raadpleeg uw arts
âº Als u slechts één pijnlijke injectieplaats heeft (laesie) en de weefselbeschadiging (necrose) niet te uitgebreid is, mag u Betaferon verder gebruiken.
âº Als u meer dan één pijnlijke injectieplaats heeft (meerdere laesies) moet u het gebruik van Betaferon stopzetten tot uw huid genezen is.
Uw arts zal de manier waarop u uzelf injecteert regelmatig controleren, vooral indien u reacties heeft gehad op de injectieplaats.
Gebruik met andere geneesmiddelen
Vertel uw arts of apotheker als u andere geneesmiddelen gebruikt of kort geleden heeft gebruikt.
Dit geldt ook voor geneesmiddelen die u zonder voorschrift kunt krijgen.
Er zijn geen formele interactiestudies uitgevoerd om na te gaan of Betaferon invloed heeft op andere geneesmiddelen of door andere geneesmiddelen beïnvloed wordt.
104 Gebruik van Betaferon in combinatie met andere geneesmiddelen die de reactie van het immuunsysteem veranderen is niet aanbevolen, met uitzondering van ontstekingsremmende geneesmiddelen van het type corticosteroïden en adrenocorticotroop hormoon (ACTH).
Voorzichtigheid is geboden wanneer Betaferon wordt toegediend in combinatie met:
- geneesmiddelen die een bepaald leverenzymsysteem (bekend als het cytochroom P450-
systeem) nodig hebben voor verwijdering uit het lichaam, bijvoorbeeld geneesmiddelen die worden gebruikt voor de behandeling van epilepsie (zoals fenytoïne).
- geneesmiddelen die de aanmaak van bloedcellen beïnvloeden.
Gebruik van Betaferon met voedsel en drank
Betaferon wordt onderhuids ingespoten zodat niet wordt verwacht dat voedsel en drank die u consumeert enig effect zal hebben op Betaferon.
Kinderen en adolescenten
Er zijn geen formele klinische studies uitgevoerd bij kinderen of adolescenten.
Er zijn echter enkele gegevens beschikbaar over kinderen en adolescenten van 12 tot 16 jaar.
Deze gegevens doen vermoeden dat het veiligheidsprofiel van deze leeftijdsgroep gelijk is aan dat van volwassenen bij gebruik van Betaferon 8.0 miljoen IE (internationale eenheden) onderhuids (subcutaan) om de dag.
Betaferon dient niet te worden gebruikt bij kinderen jonger dan 12 jaar omdat er geen informatie is over dit gebruik.
Zwangerschap
Als u zwanger kunt worden, dient u contraceptiemiddelen te gebruiken tijdens uw behandeling met Betaferon.
âº Als u zwanger bent of denkt te zijn, breng uw arts dan op de hoogte.
De behandeling met Betaferon mag niet worden gestart als u zwanger bent (zie ook ‘Gebruik Betaferon niet’).
âº Indien u zwanger wenst te worden, moet u dit eerst met uw arts bespreken.
âº Indien u zwanger wordt terwijl u Betaferon gebruikt, moet u de behandeling stoppen en onmiddellijk contact opnemen met uw arts.
Uw arts zal samen met u beslissen of de behandeling met Betaferon gestaakt zal worden of niet.
Vraag uw arts of apotheker om advies voordat u een geneesmiddel gebruikt.
Borstvoeding
Het is niet bekend of interferon beta-1b bij de mens in de moedermelk terechtkomt.
Het is echter theoretisch mogelijk dat een zuigeling die borstvoeding krijgt ernstige bijwerkingen kan vertonen op Betaferon.
âº Bespreek de beslissing of u stopt met borstvoeding of stopt met de Betaferonbehandeling eerst met uw arts.
Vraag uw arts of apotheker om advies voordat u een geneesmiddel gebruikt.
Rijvaardigheid en het gebruik van machines
Betaferon kan bijwerkingen veroorzaken in het centrale zenuwstelsel (zie rubriek 4. ‘Mogelijke bijwerkingen’).
Als u zeer gevoelig bent kan uw vermogen om te rijden of om machines te bedienen hierdoor worden beïnvloed.
105 Belangrijke informatie over enkele bestanddelen van Betaferon
De hulpstoffen van Betaferon zijn onder meer kleine hoeveelheden mannitol, een natuurlijk voorkomende suiker en humaan albumine, een eiwit.
Wanneer u weet dat u allergisch (overgevoelig) bent voor een van de bestanddelen of als u dit wordt, dient u Betaferon niet te gebruiken.
3.
HOE WORDT BETAFERON GEBRUIKT
De behandeling met Betaferon moet worden gestart onder toezicht van een arts met ervaring in de behandeling van multipele sclerose.
Gebruik Betaferon altijd precies zoals uw arts u heeft verteld.
Raadpleeg bij twijfel uw arts of apotheker.
Dosis:
De gebruikelijke dosis is:
Om de dag (eenmaal in de twee dagen), 1,0 ml van de bereide Betaferon-oplossing (zie Bijlage Werkwijze voor zelfinjectie in het tweede deel van deze bijsluiter) ingespoten onder de huid (subcutaan).
Dit is gelijk aan 250 microgram (8,0 miljoen IE) Interferon bèta-1b.
Wanneer u de behandeling met Betaferon start, wordt Betaferon het beste verdragen door de dosis geleidelijk te verhogen, dat wil zeggen door te starten met slechts 0,25 ml van de medicatie en daarna te verhogen, na elke 3de injectie, naar 0,5 ml, 0,75 ml en tenslotte uiteindelijk naar de volledige (1 ml) dosis Betaferon.
Uw arts kan samen met u beslissen om het tijdsinterval tussen de verhogingen van de dosis in, te veranderen, afhankelijk van de bijwerkingen die u aan het begin van de behandeling kunt ervaren.
Om de dosis gemakkelijk te verhogen gedurende de eerste 12 injecties, kan aan u een speciale titratieverpakking worden gegeven.
Deze titratieverpakking bevat vier verschillend gekleurde verpakkingen met speciaal gemarkeerde spuiten en met gedetailleerde instructies in de aparte, inleidende bijsluiter voor de titratieverpakking.
Het bereiden van de injectie:
Vóór injectie moet de Betaferon-oplossing worden bereid uit een flacon Betaferonpoeder en 1,2 ml vloeistof uit de voorgevulde spuit.
Toediening zal door uw arts of zijn/haar assistente óf door u zelf gedaan worden, nadat u zorgvuldig heeft geoefend.
Voor details over de bereiding van de Betaferon oplossing voor injectie zie Bijlage ‘Werkwijze voor zelfinjectie’, Deel I.
Gedetailleerde instructies voor zelfinjectie van Betaferon onder de huid zijn opgenomen in Deel IE van de Bijlage ‘Werkwijze voor zelfinjectie’.
De injectieplaats moet regelmatig worden gewisseld.
Zie ‘Wees extra voorzichtig met Betaferon:’ en volg de instructies in Deel II ‘De injectieplaatsen afwisselen’ en Deel III (Betaferon Patiëntendagboek) van de Bijlage ‘Werkwijze voor zelfinjectie’.
Momenteel is niet bekend hoe lang de behandeling met Betaferon zou moeten duren.
Uw arts zal samen met u beslissen hoe lang de behandeling zal duren.
Wat u moet doen als u meer van Betaferon heeft gebruikt dan u zou mogen
Het geven van een veelvoud van de bij de behandeling van MS aanbevolen dosis Betaferon heeft niet tot levensbedreigende situaties geleid.
106
âº
Raadpleeg uw arts als u te veel of te vaak Betaferon heeft geïnjecteerd.
Wat u moet doen wanneer u bent vergeten Betaferon te gebruiken
Als u bent vergeten om uzelf op de juiste tijd een injectie te geven, doe dit dan zodra u het zich herinnert en ga 48 uur later door met de volgende injectie.
Injecteer geen dubbele dosis om een vergeten enkele dosis in te halen.
Als u stopt met het gebruik van Betaferon
Praat er over met uw arts als u de behandeling stopt of wenst stop te zetten.
Er worden geen acute ontwenningsverschijnselen verwacht na het stoppen met Betaferon.
âº Als u nog meer vragen heeft over het gebruik van dit product, stel deze dan aan uw arts of apotheker.
4.
MOGELIJKE BIJWERKINGEN
Zoals alle geneesmiddelen kan Betaferon bijwerkingen veroorzaken, hoewel niet iedereen ze krijgt.
Bij aanvang van de behandeling zijn bijwerkingen gebruikelijk maar in het algemeen nemen ze af als de behandeling langer duurt.
De meest voorkomende bijwerkingen zijn: âº Griepachtige verschijnselen zoals koorts, rillingen, gewrichtspijn, malaise, transpireren, hoofdpijn en spierpijn.
Deze verschijnselen kunnen worden verminderd door inname van paracetamol of niet-steroïde ontstekingsremmende geneesmiddelen zoals ibuprofen.
âº
Reacties op de injectieplaats.
Symptomen kunnen roodheid, zwelling, verkleuring van de huid, ontsteking, pijn, overgevoeligheid en necrose zijn.
Zie ‘Wees extra voorzichtig met Betaferon’ in rubriek 2 voor meer informatie en advies als u een reactie ervaart op de injectieplaats.
De reacties kunnen worden verminderd door gebruik van een auto-injector.
Raadpleeg uw arts voor meer informatie.
Om de bijwerkingen bij de aanvang van de behandeling te verminderen, dient uw arts te starten met een lage dosis Betaferon en deze geleidelijk te verhogen.
(zie rubriek 3. ‘Hoe wordt Betaferon gebruikt’).
Betaferon kan ook ernstige bijwerkingen veroorzaken.
Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of als er bij u een bijwerking optreedt die niet in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker.
âº Breng uw arts onmiddellijk op de hoogte en stop met het gebruik van Betaferon:
− als u symptomen ervaart zoals jeuk over het gehele lichaam, zwelling van uw gezicht en/of tong of plotselinge kortademigheid.
− als u zich merkbaar verdrietiger en hopelozer voelt dan voor de behandeling met Betaferon, of als u zelfmoordgedachten krijgt.
− als u ongebruikelijke blauwe plekken opmerkt, overmatige bloedingen na een verwonding of als u toch wel erg veel infecties oploopt.
107 − als u uw eetlust verliest, vermoeid bent, zich ziek voelt (misselijk), herhaaldelijk moet overgeven, vooral wanneer u jeuk krijgt over het gehele lichaam, de huid of het wit van de ogen geel wordt of als u gemakkelijk blauwe plekken krijgt.
− als u symptomen ervaart zoals een onregelmatige hartslag, zwelling van bijvoorbeeld de enkels of de benen, of kortademigheid.
− als u pijn in de buik voelt die uitstraalt naar de rug, en/of als u zich misselijk voelt of koorts heeft.
De volgende lijst bijwerkingen is gebaseerd op meldingen uit klinische studies met Betaferon (tabel 1) en van meldingen van bijwerkingen van het op de markt gebrachte product (tabel 2).
Tabel 1:
Bijwerkingen die zeer vaak (percentage ≥ 10% van de gevallen) optraden in klinische studies met Betaferon en in een hoger percentage dan waargenomen bij placebo.
De tabel bevat ook bijwerkingen die bij minder dan 10% optraden maar die significant geassocieerd waren met de behandeling.
- infectie, abces
- afname van het aantal witte bloedcellen, gezwollen lymfeklieren
- afname van bloedsuiker
- depressie, angst
- hoofdpijn, duizeligheid, slapeloosheid, migraine, verdoofd gevoel of tintelingen
(paresthesie)
- conjunctivitis, abnormaal zien
- oorpijn
- onregelmatig, snel kloppen of pulsatie van het hart (hartkloppingen)
- roodheid en/of blozen in het gezicht als gevolg van verwijding van de bloedvaten,
verhoogde bloeddruk
- neusloop, hoesten, heesheid als gevolg van infectie van de bovenste luchtwegen,
sinusitis, toegenomen hoesten, kortademigheid
- diarree, verstopping, misselijkheid, braken, buikpijn
- stijging van de bloedspiegels van leverenzymen (wordt aangetoond met
bloedonderzoek)
- huidaandoening, huiduitslag
- spierstijfheid (hypertonie), pijnlijke spieren (myalgie), spierslapte (myasthenie),
rugpijn, pijn in ledematen zoals vingers en tenen
- ophouden van urine (urineretentie), eiwit in de urine (kan naar voren komen bij
urine-onderzoek), frequente urinelozing, urine-incontinentie, aandrang
- pijnlijke maandelijkse bloedingen (menstruatie), menstruatiestoornissen, veel
bloedverlies uit de baarmoeder met name tussen twee menstruaties, impotentie 108
- reactie op de injectieplaats (waaronder roodheid, zwelling, verkleuring,
ontsteking, pijn, allergische reactie (overgevoeligheid), zie 'Wees extra voorzichtig met Betaferon'), afsterven van huid en weefsel (necrose) op de injectieplaats (zie 'Wees extra voorzichtig met Betaferon'), griepachtige verschijnselen, koorts, pijn, pijn op de borst, vochtophoping in arm, been of gezicht, gebrek/verlies van kracht, rillingen, transpireren, malaise
Tabel 2:
Meldingen van bijwerkingen van het op de markt gebrachte product (spontane meldingen):
âº Zeer vaak voorkomende bijwerkingen (meer dan 1 van iedere 10 gebruikers zullen deze bijwerkingen waarschijnlijk krijgen):
- griepachtige symptomen*,
- rillingen*,
- koorts*,
- reactie op de injectieplaats*,
- ontsteking op de injectieplaats*,
- pijn op de injectieplaats*.
(*frequenties gebaseerd op klinische onderzoeken)
âº Vaak voorkomende bijwerkingen (1 tot 10 van iedere 100 gebruikers zal/zullen deze bijwerkingen waarschijnlijk krijgen):
- huid- en weefselafbraak (necrose) op de injectieplaats*
(*frequenties gebaseerd op klinische onderzoeken)
âº Soms voorkomende bijwerkingen (1 tot 10 van iedere 1000 gebruikers zal/zullen deze bijwerkingen waarschijnlijk krijgen):
- de aantallen witte en rode bloedcellen kunnen dalen, het aantal bloedplaatjes (die helpen bij de
bloedstolling) kan dalen,
- depressie
- verhoogde bloeddruk,
- misselijkheid
- braken,
- verandering in de leverwaarden (verhoogde gehaltes leverenzymen in het bloed),
- gezwollen en meestal jeukende huidvlekken of slijmvliezen (urticaria),
- huiduitslag
- jeuk (pruritus),
- haaruitval op het hoofd,
- pijnlijke spieren,
- spierstijfheid.
âº Zelden voorkomende bijwerkingen (1 tot 10 van iedere 10.000 gebruikers zal/zullen deze bijwerkingen waarschijnlijk krijgen):
- gezwollen lymfeklieren,
- ernstige allergische (overgevoeligheids-) reacties,
- de schildklier werk niet naar behoren (er wordt te veel of te weinig hormoon geproduceerd),
- een bepaalde soort bloedvetten (triglyceriden) kan toenemen, zie 'Wees extra voorzichtig met
Betaferon' (wordt aangetoond met bloedonderzoek),
- ernstig verlies van eetlust leidend tot gewichtsverlies (anorexia),
- verwarring,
- angst,
- stemmingswisselingen,
- zelfmoordpoging,
109
- stuipen,
- aandoening aan de hartspier (cardiomyopathie),
- versnelde hartslag,
- onregelmatig, sneller kloppen of pulsatie van het hart (palpitatie),
- plotselinge kortademigheid (bronchospasmen),
- kortademigheid (dyspneu),
- pancreatitis, zie 'Wees extra voorzichtig met Betaferon',
- een specifiek leverenzym (gamma-GT) en een roodachtig geel pigment (bilirubine), dat door de
lever wordt aangemaakt, kunnen toenemen (wordt aangetoond met bloedonderzoek),
- hepatitis,
- verkleuring van de huid,
- menstruatiestoornissen,
- pijn op de borst,
- malaise,
- transpireren,
- gewichtsverlies.
5.
HOE BEWAART U BETAFERON
Bewaren beneden 25°C.
Niet in de vriezer bewaren.
Niet gebruiken na de vervaldatum die op de verpakking staat vermeld.
Na bereiding van de oplossing dient deze onmiddellijk gebruikt te worden.
Indien dit niet mogelijk is, blijft de oplossing echter 3 uur goed als het wordt bewaard bij 2-8 °C (in een koelkast).
Buiten het bereik en zicht van kinderen houden.
Gebruik Betaferon niet als u opmerkt dat het vaste deeltjes bevat of verkleurd is.
Geneesmiddelen dienen niet weggegooid te worden via het afvalwater of met huishoudelijk afval.
Vraag uw apotheker wat u met medicijnen moet doen wanneer ze niet meer nodig zijn.
Deze maatregelen zullen helpen bij de bescherming van het milieu.
6.
AANVULLENDE INFORMATIE
Wat bevat Betaferon
- Het werkzame bestanddeel is Interferon bèta-1b, 250 microgram per milliliter nadat het bereid
is.
- De andere bestanddelen zijn
- -
in het poeder: mannitol en humaan albumine, in het oplosmiddel (natriumchlorideoplossing 5,4 mg/ml (0,54% (g/v))): natriumchloride, water voor injecties.
Het Betaferonpoeder wordt geleverd in een injectieflacon van 3 milliliter, en bevat 300 microgram (9,6 miljoen IE) interferon bèta-1b per injectieflacon.
Na bereiding bevat elke milliliter 250 microgram (8 miljoen IE) interferon bèta-1b.
Het oplosmiddel voor Betaferon wordt geleverd in een voorgevulde injectiespuit van 2,25 milliliter en bevat 1,2 ml natriumchlorideoplossing 5,4 mg/ml (0,54 g/v%).
Hoe ziet Betaferon er uit en wat is de inhoud van de verpakking
110 Betaferon is een steriel, wit tot gebroken wit poeder voor oplossing voor injectie.
Betaferon is verkrijgbaar in verpakkingen van:
- verpakkingen met 5 enkelstuksverpakkingen, die elk 1 flacon met poeder, 1 voorgevulde
injectiespuit met oplosmiddel, 1 flaconadapter met naald en 2 alcoholdoekjes bevatten, of
- verpakkingen met 15 enkelstuksverpakkingen, die elk 1 flacon met poeder, 1 voorgevulde
injectiespuit met oplosmiddel, 1 flaconadapter met naald en 2 alcoholdoekjes bevatten, of
- verpakkingen voor 3 maanden met 3x15 enkelstuksverpakkingen, die elk 1 flacon met poeder,
1 voorgevulde spuit met oplosmiddel, 1 flaconadapter met naald en 2 alcoholdoekjes bevatten, of
- verpakkingen voor 3 maanden met 3x14 enkelstuksverpakkingen, die elk 1 flacon met poeder,
1 voorgevulde spuit met oplosmiddel, 1 flaconadapter met naald en 2 alcoholdoekjes bevatten, of
- titratieverpakking voor de eerste 12 injecties bestaande uit 4 driestuksverpakkingen, die elk 3
flacons met poeder, 3 voorgevulde injectiespuiten met oplosmiddel, 3 flaconadapters met naald en 6 alcoholdoekjes bevatten.
Het is mogelijk dat niet alle verpakkingsgroottes in de handel worden gebracht.
Houder van de vergunning voor het in de handel brengen en fabrikant
Bayer Schering Pharma AG, D-13342 Berlijn, Duitsland
111 Neem voor alle informatie met betrekking tot dit geneesmiddel contact op met de lokale vertegenwoordiger van de houder van de vergunning voor het in de handel brengen.
België/Belgique/Belgien ÐÑÐ»Ð³Ð°ÑÐ¸Ñ Česká republika Danmark Deutschland Eesti Ελλάδα España.
France Ireland Ísland Italia Κύπρος Latvija Lietuva Luxembourg/Luxemburg Magyarország Malta.
Nederland Norge Österreich Polska Portugal România Slovenija Slovenská republika Suomi/Finland Sverige United Kingdom
Bayer S.A./N.V.
ÐÐ°Ð¹ÐµÑ ÐÑÐ»Ð³Ð°ÑÐ¸Ñ ÐÐÐÐ Bayer s.r.o.
Bayer A/S Bayer Vital GmbH Bayer OÜ Bayer Ελλάς ΑΒΕΕ Química Farmacéutica Bayer S.L.
Bayer Santé Bayer Limited Icepharma Bayer S.p.A.
NOVAGEM Limited SIA Bayer UAB Bayer see België/Belgique/Belgien:
Bayer Hungária KFT Alfred Gera & Sons Ltd Bayer B.V., Bayer Schering Pharma Bayer AS Bayer Austria Ges.m.b.H.
Bayer Sp. zo.o.
Bayer Portugal S.A.
SC Bayer SRL Bayer d.o.o.
Bayer, spol. s r.o.
Bayer Oy, Bayer Schering Pharma Bayer AB Bayer plc
Tel. + 32 (0)2-535 63 11 ÑÐµÐ». + 359 02 81 401 01 Tel: +420 2 71 73 06 61 Tel.+ 45 45 235000 Tel. +49 (0)214-30 513 48 Tel. +372 655 8565 Τηλ. +30 210-618 75 00 Tel. + 34 93-495 65 00 Tel. +33 3 - 20 20 80 80 Tel. +353 1 2999313 Tel: + 354 540 8000 Tel. +39 02 397 81 Τηλ: +357 22 74 77 47 Tel.: +37 1 67 84 55 63 Tel.: +37 05 23 36 868 Tél/Tel. +32-(0)2-535 63 11 Tel. +36 14 87-41 00 Tel. +35 621 44 62 05 Tel. +31 (0)297-28 06 66 Tlf: + 47 24 11 18 00 Tel. +43-(0)1-711 46-0 Tel. +48 22 572 35 00 Tel. +351 21 416 42 00 Tel.: +40 21528 59 00 Tel. +38 61-58 14 400 Tel. +42 12 59 21 31 11 Puh./Tel.: +358 20 785 21 Tel. +46 (0)8-580 223 00 Tel.: +44-(0)16 35-56 30 00
Deze bijsluiter is voor de laatste keer goedgekeurd in
112 Bijlage:
WERKWIJZE VOOR ZELFINJECTIE
Uw arts heeft Betaferon voorgeschreven om uw MS te behandelen.
U zult Betaferon in het begin het beste verdragen als u start met een lage dosis en deze geleidelijk verhoogt tot de volledige standaard dosis (zie eerste deel van deze bijsluiter, rubriek 3.
'Hoe wordt Betaferon gebruikt').
Om de dosis gemakkelijk te verhogen gedurende de eerste 12 injecties, kan men u een speciale titratieverpakking geven bevattende vier verschillend gekleurde driestuksverpakkingen met speciaal gemarkeerde spuiten en met gedetailleerde instructies in de aparte, inleidende bijsluiter voor de titratieverpakking.
De spuiten in deze titratieverpakking zijn dienovereenkomstig gemarkeerd met de gepaste doses (0,25; 0,5; 0,75 of 1,0 ml).
De volgende instructies en afbeeldingen leggen uit hoe u Betaferon moet bereiden voor injectie en hoe u Betaferon bij uzelf moet injecteren.
Lees de instructies zorgvuldig door en volg ze stap voor stap.
Uw arts of zijn/haar assistent zal u helpen het proces van zelftoediening aan te leren.
Probeer niet om bij uzelf een injectie toe te dienen totdat u zeker weet dat u begrijpt hoe de injectieoplossing moet worden bereid en hoe u bij uzelf de injectie moet toedienen.
DEEL I:
STAP VOOR STAP INSTRUCTIES
De instructies bestaan uit de volgende stappen:
A) Algemeen advies B) Voorbereiding voor de injectie C) Bereiding van de oplossing, stap voor stap D) De injectievloeistof optrekken E) De injectie zetten F) Kort overzicht van de werkwijze
A) Algemeen advies
âº Zorg voor een goed begin!
U zult merken dat de behandeling binnen enkele weken deel uitmaakt van uw dagelijkse routinebezigheden.
In het begin geven de volgende tips misschien ondersteuning:
- Richt een permanente bewaarplaats in op een handige plaats, buiten het bereik van kinderen,
zodat u de Betaferon en andere middelen altijd gemakkelijk kunt vinden.
Zie voor meer informatie over de bewaaromstandigheden punt 5.
'Hoe bewaart u Betaferon' in het eerste deel van deze bijsluiter.
- Probeer om de injectie elke dag op dezelfde tijd toe te dienen.
Op die manier onthoudt u het
gemakkelijker en is het gemakkelijker een tijdsduur in te plannen waarin u niet gestoord wordt.
- Bereid een dosis pas als u klaar bent voor de injectie.
Na het mengen van het Betaferon moet u
de injectie direct toedienen.
(Als Betaferon niet onmiddellijk wordt gebruikt zie punt 5.
'Hoe bewaart u Betaferon' in het eerste deel van deze bijsluiter).
âº Belangrijke tips om te onthouden
- Wees consistent – gebruik Betaferon zoals beschreven onder punt 3.
'Hoe wordt Betaferon
gebruikt' in het eerste deel van deze bijsluiter.
Controleer de dosering altijd tweemaal.
- Bewaar uw spuiten en de naaldcontainer voor de spuiten buiten het bereik van kinderen; sluit de
voorraad indien mogelijk af.
- Gebruik spuiten en naalden nooit opnieuw.
- Gebruik altijd een steriele (aseptische) techniek zoals hierin beschreven.
- Gooi de gebruikte spuiten altijd weg in de daarvoor bestemde naaldcontainer
113 B) Voorbereiding voor de injectie
âº Een injectieplaats kiezen
Beslis, voordat u de injectie klaarmaakt, waar u gaat spuiten.
U dient Betaferon te injecteren in de vetrijke laag tussen de huid en een spier (d.w.z. onderhuids, ongeveer 8 tot 12 mm onder de huid).
De beste plaatsen voor injecties zijn die waar de huid los en zacht is, en niet in de buurt van gewrichten, zenuwen en botten, bijvoorbeeld in de buik, arm, dij of bil.
Belangrijk:
Gebruik geen plaatsen waar u bobbels, harde knobbels, builen of pijn voelt, of die verkleuringen, ingevallen plekken, korstjes of open plekken vertonen.
Overleg met uw arts of verzorger over deze plekken en over eventuele andere ongebruikelijke plekken die u vindt.
U dient bij elke injectie de injectieplaats af te wisselen.
Als sommige gebieden te moeilijk te bereiken zijn, kunt u een familielid of vriend(in) vragen om u bij deze injecties te helpen.
Volg de serie stappen die is weergegeven in het schema aan het einde van de Bijlage (zie deel II:
Afwisseling van injectieplaatsen) en u bent na 8 injecties (16 dagen) weer terug bij de eerste injectieplaats.
Daardoor krijgt elke injectieplaats de kans om zich volledig te herstellen voordat een nieuwe injectie wordt toegediend.
Bekijk het rotatieschema aan het eind van deze bijlage om te leren hoe u een injectieplaats kiest.
Er is ook een voorbeeld van een patiëntendagboek opgenomen (zie Annex deel III), om u een idee te geven hoe u de plaatsen en datums van de injecties bij kunt houden.
âº Controle van de inhoud van de verpakking
In de Betaferonverpakking vindt u de volgende artikelen:
- 1 flacon Betaferon (met poeder voor oplossing voor injectie)
- 1 voorgevulde spuit met oplosmiddel voor Betaferon (natriumchlorideoplossing 5,4 mg/ml
(0,54%)),
- 1 flaconadapter met een naald eraan bevestigd
- 2 alcoholdoekjes om de huid en de flacon schoon te vegen
Bovendien heeft u een naaldcontainer nodig voor gebruikte spuiten en naalden.
Gebruik een geschikt ontsmettingsmiddel om uw huid te desinfecteren.
Als u een Betaferon titratieverpakking heeft, zult u 4 verschillend gekleurde en genummerde driestuksverpakkingen aantreffen, ieder met: • 3 Betaferon flacons (met poeder voor oplossing voor injectie) • 3 voorgevulde spuiten met oplosmiddel voor het Betaferon poeder (natriumchloride oplossing 5,4 mg/ml (0,54%)) • 3 flaconadapters met een naald eraan bevestigd • 6 alcoholdoekjes voor het schoonvegen van de huid en de flacon
Bovendien heeft u een naaldcontainer nodig voor gebruikte spuiten en naalden.
Gebruik een geschikt ontsmettingsmiddel om uw huid te desinfecteren.
Start met de gele driestuksverpakking 1, die 3 spuiten bevat met een 0,25 ml markering, voor behandeldagen 1, 3 en 5.
Gebruik dan de rode driestukverpakking 2, die 3 spuiten bevat met een 0,5 ml markering, voor behandeldagen 7, 9 en 11.
Ga door met de groene driestuksverpakking 3, die 3 spuiten bevat met een 0,75 ml markering, voor behandeldagen 13, 15 en 17.
114 Gebruik de blauwe driestuksverpakking 4, die 3 spuiten bevat met een 0, 25; 0,5:
0,75 en 1,0 ml markering, voor behandeldagen 19, 21 en 23.
C) Bereiding van de oplossing, stap voor stap
1 - Was voordat u met de bereiding begint uw handen grondig met water en zeep.
2 - Open de flacon met Betaferon en zet hem op tafel.
U kunt het beste uw duim gebruiken i.p.v. uw nagel, omdat deze kan afbreken.
3 - Veeg de bovenkant van de flacon schoon met een alcoholdoekje, door het doekje slechts in één richting te bewegen.
Laat het doekje op de flacon liggen.
4 - Open de blisterverpakking met de flaconadapter, maar laat de flaconadapter in de verpakking.
Haal de flaconadapter op dit ogenblik niet uit de blisterverpakking.
Raak de flaconadapter niet aan.
Deze moet steriel blijven.
5 - Verwijder het alcoholdoekje en gooi het weg voordat u de adapter bevestigt en laat de flacon op een vlak oppervlak staan.
6 - Houd de blisterverpakking aan de buitenkant vast en plaats het bovenop de flacon.
Duw het geheel stevig omlaag totdat u voelt dat het op zijn plaats klikt op de flacon.
7 - Verwijder de blisterverpakking van de flaconadapter, waarbij u de randen van de blisterverpakking vasthoudt.
U bent nu klaar om de voorgevulde spuit met oplosmiddel op de flaconadapter te bevestigen.
115 8 - Pak de spuit.
Overtuig u er van dat het oranje dopje stevig bevestigd is aan de spuit met oplosmiddel!
Verwijder het dopje door het er af te draaien.
Gooi het dopje weg.
9 - Bevestig de spuit op de opening aan de zijkant van de flaconadapter, door het uiteinde van de spuit in de opening te steken en de spuit voorzichtig vast te zetten met een 'draai-en- duw'-beweging rechtsom (zie pijl).
De spuitset is nu gemonteerd.
10 - Houd de spuitset aan de onderkant van de flacon vast.
Duw de zuiger van de spuit langzaam helemaal in de spuit om al het oplosmiddel over te brengen in de flacon.
Laat dan de zuiger los.
Het kan zijn dat de zuiger terugkeert naar zijn uitgangspositie.
Dit is ook van toepassing op de titratieverpakking.
11 - Draai de flacon voorzichtig rond terwijl de spuitset er nog aan vast zit, om het droge Betaferonpoeder volledig op te lossen.
U mag de flacon niet schudden.
12 - Bekijk de oplossing zorgvuldig.
Hij moet helder zijn en mag geen vaste deeltjes bevatten.
Als de oplossing verkleurd is of vaste deeltjes bevat, moet u hem weggooien en opnieuw beginnen met een volledige nieuwe enkelstuksverpakking.
Als er schuim aanwezig is – dat kan gebeuren als de flacon te hard geschud of gedraaid is – laat u de flacon onaangeroerd staan totdat het schuim verdwenen is.
116 D) De injectievloeistof optrekken
13 - Als de zuiger is teruggekeerd in zijn oorspronkelijke positie, duwt u hem weer in de spuit en houdt u hem op zijn plaats.
Om uw injectie te bereiden keert u de spuitset om, zodat de flacon aan de bovenkant zit met de dop naar beneden.
Door dit te doen zorgt u dat de oplossing omlaag kan stromen, de spuit in.
Houd de spuit horizontaal.
Trek de zuiger langzaam terug om alle oplossing uit de flacon en in de spuit te trekken.
In het geval van de titratieverpakking trekt u de oplossing alleen terug tot aan de markering op de spuit:
0,25 ml voor de eerste drie injecties (op dag 1, 3, 5 van de behandeling), of 0,5 ml voor de injecties op dag 7, 9, 11van de behandeling, of 0,75 ml voor de injecties op dag 13, 15, 17 van de behandelin Gooi de flacon met resterende oplossing weg.
Vanaf dag 19 injecteert u de volledige dosis van 1,0 ml.
14 – Nadat de oplossing is opgetrokken, draait u de spuitset zo dat de naald omhoog wijst.
Hierdoor bewegen eventuele luchtbellen naar de bovenkant van de oplossing.
15 – Verwijder aanwezige luchtbellen door voorzichtig op de spuit te tikken en de zuiger in te duwen tot de 1 ml markering, of tot het door uw arts voorgeschreven volume.
Als u minder dan 1 ml injecteert met de titratieverpakking zou het kunnen dat er geen luchtbellen zijn.
Echter, bij injectie van een volledige dosis zouden er enkele luchtbellen te voorschijn kunnen komen.
Verwijder deze door voorzichtig op de spuit te tikken en de zuiger in te duwen tot de respectievelijke markering op de spuit.
Als er te veel oplossing samen met de luchtbellen in de flacon wordt geduwd, keer dan terug naar de horizontale positie (zie afbeelding 13) en trek de zuiger iets terug om de oplossing uit de flacon weer in de spuit te trekken.
16 - Houd nu de blauwe flaconadapter met de flacon eraan vast en haal hem van de spuit af door te draaien en hem dan van de spuit weg te trekken.
Houd alleen de blauwe plastic adapter vast om hem te verwijderen.
Houd de spuit horizontaal met de flacon onder de spuit.
117 Door de flacon en adapter te verwijderen, zorgt u ervoor dat de oplossing bij het inspuiten zeker uit de naald stroomt.
17 - Gooi de flacon en de resterende, ongebruikte oplossing weg in de naaldcontainer.
18 - U bent nu klaar om te injecteren.
Als u om een of andere reden nog niet klaar bent om het Betaferon onmiddellijk in te spuiten, kunt u de gereconstitueerde oplossing in de spuit maximaal 3 uur in de koelkast bewaren.
U mag de oplossing niet invriezen en niet langer dan 3 uur wachten met inspuiten.
Als er meer dan drie uur zijn verstreken, moet u de klaargemaakte Betaferonoplossing weggooien en een nieuwe injectie bereiden.
Wanneer u de oplossing gebruikt, warm deze dan eerst op in uw handen alvorens te injecteren om pijn te vermijden.
E) De injectie zetten
1 - Kies een injectieplaats (zie advies aan het begin en de tekeningen aan het einde van deze bijlage) en noteer dit in uw patiëntendagboek.
2 - Maak de huid op de plaats van de injectie schoon met een alcoholdoekje.
Laat de huid drogen aan de lucht.
Gooi het doekje weg.
Gebruik een geschikt ontsmettingsmiddel om de huid te ontsmetten.
3 - Verwijder de beschermhuls van de naald door te trekken; niet draaien.
4 - Knijp de huid voorzichtig samen rondom de gedesinfecteerde injectieplaats (om deze iets omhoog te brengen).
5 - Houd de spuit vast zoals een potlood of een dartpijltje, druk de naald onder een hoek van 90 ° recht in de huid met een snelle, vaste beweging.
Let op:
Betaferon kan ook worden toegediend met behulp van een auto-injector.
6 – Injecteer het geneesmiddel met een langzame, constante druk op de zuiger.
(Duw de zuiger volledig in tot de spuit leeg is.)
7 - Gooi de spuit in de naaldcontainer.
118 F) Kort overzicht van de werkwijze
- - - - - -
Neem de benodigdheden voor een injectie uit de verpakking Bevestig de flaconadapter aan de flacon Verbind de spuit met de flaconadapter Druk de zuiger van de spuit in om al het oplosmiddel in de flacon over te brengen Draai de spuiset om en trek de voorgeschreven hoeveelheid van de oplossing op Verwijder de flacon van de spuit – u bent nu klaar om te injecteren
OPMERKING:
De injectie moet onmiddellijk na het mengen worden toegediend (als de injectie wordt uitgesteld, plaats de oplossing dan in de koelkast en injecteer hem binnen 3 uur).
Niet invriezen.
119 DEEL II:
AFWISSELEN VAN INJECTIEPLAATS
U moet voor elke injectie een nieuwe plek kiezen om het gebied de tijd te geven om te herstellen en zo infecties te voorkomen.
Advies over de te kiezen gebieden wordt gegeven in het eerste deel van deze bijlage.
Het is handig om te weten waar u de injectie wilt inbrengen voordat u de spuit klaarmaakt.
Aan de hand van het schema in de onderstaande tekening kunt u op juiste wijze de plaatsen afwisselen.
Als u de eerste injectie bijvoorbeeld in de rechterkant van de buik toedient, kies dan de linkerkant voor de tweede injectie, ga dan naar de rechter dij voor de derde, en zo verder volgens de tekening totdat alle geschikte gebieden van het lichaam zijn gebruikt.
Noteer waar en wanneer u de laatste injectie heeft gegeven.
U kunt deze informatie noteren op het bijgevoegde kaartje voor het patiëntendagboek.
Door dit schema te volgen komt u na 8 injecties (16 dagen) terug bij het eerste gebied (bijvoorbeeld de rechterkant van de buik).
Dit wordt een rotatiecyclus genoemd.
In ons voorbeeldschema is elk injectiegebied weer opgedeeld in 6 injectieplaatsen (dit geeft in totaal 48 injectieplaatsen), het linker, rechter, bovenste, middelste en onderste deel van elk gebied.
Als u na een rotatiecyclus weer terugkomt bij een gebied, moet u de verst weg gelegen injectieplaats in dit injectiegebied kiezen.
Indien een gebied gevoelig geworden is, overleg dan met uw arts of u andere injectieplaatsen mag kiezen.
Rotatieschema:
Om voldoende afwisseling te brengen in de injectieplaatsen raden wij u aan om een rapport bij te houden van de data en de plaatsen van injectie.
U kunt het volgende rotatieschema gebruiken.
Werk elke rotatiecyclus om de beurt af.
Elke cyclus bestaat uit 8 injecties (16 dagen), die achtereenvolgens worden gegeven in gebied 1 tot en met gebied 8.
Door deze volgorde aan te houden, geeft u elk gebied de kans om te herstellen voordat er een nieuwe injectie in wordt gegeven.
Rotatiecyclus 1:
Linkerbovengedeelte van elk gebied
Rotatiecyclus 2:
Rechterondergedeelte van elk gebied
Rotatiecyclus 3:
Linkermiddengedeelte van elk gebied
Rotatiecyclus 4:
Rechterbovengedeelte van elk gebied
Rotatiecyclus 5:
Linkerondergedeelte van elk gebied
Rotatiecyclus 6:
Rechtermiddengedeelte van elk gebied
120 ROTATIESCHEMA:
10-15 cm vanaf de schouder
GEBIED 1 Rechterarm
10-15 cm vanaf
GEBIED 2 Linkerarm
(achterkant
de elleboog
(achterkant
bovenarm)
bovenarm)
5 cm
GEBIED 3 Rechterkant buik (Laat ongeveer 5
GEBIED 4 Linkerkant buik (Laat ongeveer 5
cm rechts van de navel vrij)
10-15 cm vanaf schaamhaar
cm links van de navel vrij)
GEBIED 5
GEBIED 6
Rechterdij
Linkerdij
10-15 cm vanaf de knie middenbeenlijn
GEBIED 8
GEBIED 7
Linkerbil
Rechterbil
121 DEEL III:
BETAFERON Patiëntendagboek
Aanwijzingen voor het noteren van de plaatsen en datums van uw injecties
- Kies een injectieplaats voor uw eerste injectie.
- Maak de injectieplaats schoon met een alcoholdoekje en laat het drogen aan de lucht.
- Noteer na de injectie de gebruikte injectieplaats en de datum in de tabel in uw patiëntendagboek
(zie het voorbeeld: ‘Noteren van de plaats en datum van uw injecties’).
122 VOORBEELD VAN EEN PATIËNTENDAGBOEK:
Noteren van plaats en datum van uw injecties
10-15 cm vanaf
Rechterarm
de schouder
Linkerarm
10-15 cm vanaf de elleboog
Rechterkant buik
5 cm
Linkerkant buik
10-15 cm vanaf
Rechterdij
schaamhaar
Linkerdij
10-15 cm vanaf de knie middenbeenlijn
Linkerbil
Rechterbil
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
123 Aparte Bijlage:
INLEIDENDE TOELICHTING BIJ DE TITRATIEVERPAKKING
Uw arts heeft Betaferon voorgeschreven om uw MS te behandelen.
U zult Betaferon in het begin het beste verdragen als u start met een lage dosis en deze geleidelijk verhoogt tot de volledige standaard dosis (zie eerste deel van deze bijsluiter, rubriek 3.
'Hoe wordt Betaferon gebruikt').
De spuiten in deze titratieverpakking zijn dienovereenkomstig gemarkeerd met de gepaste doses (0,25; 0,5; 0,75 of 1,0 ml).
âº Controle van de inhoud van de verpakking
U zult in de Betaferon titratieverpakking 4 verschillend gekleurde en genummerde driestuksverpakkingen vinden, ieder met: • 3 Betaferon flacons (met poeder voor oplossing voor injectie) • 3 voorgevulde spuiten met oplosmiddel voor het Betaferon poeder (natriumchloride oplossing 5,4 mg/ml (0,54%)) • 3 flaconadapters met een naald eraan bevestigd • 6 alcoholdoekjes voor het schoonvegen van de huid en de flacon
Iedere driestuksverpakking bevat de spuiten die u nodig zult hebben om iedere dosis te bereiden.
De spuiten hebben speciale markeringen voor deze dosis.
Volg alstublieft nauwkeurig de instructies voor gebruik hieronder.
Start met de gele driestuksverpakking die duidelijk gemarkeerd is met een “1” boven aan de rechter kant van de doos.
Deze eerste driestuksverpakking moet worden gebruikt voor behandeldagen 1, 3 en 5.
Het bevat speciaal gemarkeerde spuiten met 0,25 ml markering.
Dit zal u helpen bij het injecteren van precies de benodigde dosis.
Nadat u klaar bent met de gele verpakking, begint u met de rode driestuks verpakking die duidelijk gemarkeerd is met een “2” boven aan de rechter kant van de doos.
Deze tweede driestuksverpakking moet worden gebruikt voor behandeldagen 7, 9 en 11.
Het bevat speciaal gemarkeerde spuiten met 0,50 ml markering.
Dit zal u helpen bij het injecteren van precies de benodigde dosis.
Nadat u klaar bent met de rode verpakking, begint u met de groene driestuksverpakking die duidelijk gemarkeerd is met een “3” boven aan de rechter kant van de doos.
Deze derde driestuksverpakking moet worden gebruikt voor behandeldagen 13, 15 en 17.
Het bevat speciaal gemarkeerde spuiten met 0,75 ml markering.
Dit zal u helpen bij het injecteren van precies de benodigde dosis.
Tenslotte, nadat u klaar bent met de groene verpakking, begint u met de blauwe driestuksverpakking die duidelijk gemarkeerd is met een “4” boven aan de rechter kant van de doos.
Deze laatste driestuksverpakking moet worden gebruikt voor behandeldagen 19, 21 en 23.
Het bevat speciaal gemarkeerde spuiten met 0,25, 0,50, 0,75 en 1,0 ml markeringen.
Dit zal u helpen bij het injecteren van precies de benodigde dosis.
Gebruik de gehele hoeveelheid oplosmiddel voor het oplossen van de Betaferon poeder en injecteer de volledige dosis van 1,0 ml.
Voor een beschrijving van hoe de Betaferon poeder te bereiden en gebruiken, gaat u naar rubriek 3. ‘Hoe wordt Betaferon gebruikt’ in het eerste deel van de bijsluiter en naar de Bijlage ‘Werkwijze voor zelfinjectie’ in het tweede deel van de bijsluiter.
Daarnaast zult u een naaldcontainer nodig hebben voor gebruikte spuiten en naalden.
124