Trelis/gawiki huggingface dataset:
Scamall Oort. Scamall Oort nó "Scamall Öpik-Oort": scamall de phíosaí oighir a chreidtear a bheith ag timpeallú na Gréine níos faide amach ná na pláinéid - ó fiche míle go céad míle aonad réalteolaíoch ón nGrian. Iarsma is ea an scamall seo den réaltnéal as ar fáisceadh an Ghrian agus an grianchóras i dtús ama. Ó am go ham, cuireann imtharraingt na bpláinéad nó trasnaíocht éigin eile ceann de na réadanna seo óna sheanfhithis, i gcruth is go dtéann sé ina chóiméad ócáidiúil i dtreo na Gréine. Tá an scamall seo ainmnithe as an réalteolaí Ollannach Jan Hendrik Oort. Bhí Oort ina shaineolaí ar chúrsaí Bhealach na Bó Finne, ach rinne sé staidéar ar na réaltaí scuaibe fosta, agus é ag áitiú go mbeadh cuid acu ag teacht óna leithéid sin de scamall. Tháinig an chéad smaoineamh ó Ernst Öpik, áfach, nó chomh luath leis an mbliain 1932, phostaláidigh seisean go bhféadfadh sé go raibh na cóiméid ag teacht ó scamall a bhí ag timpeallú na Gréine ar imeall an ghrianchórais. I dtús na gcaogaidí, d'athbheoigh Oort smaoineamh Öpik. I dtéarmaí na réalteolaíochta, ní mhaireann na cóiméid i bhfad, agus iad ag teacht i gcóngar na Gréine: bíonn siad á gcur óna bhfithisí, á dtreascairt in éadan na réadanna eile nó á sá isteach sa Ghrian. Murach go bhfuil soláthar seasta de chóiméid nua ann, dar le hOort, ní bheadh oiread is aon cheann fágtha againn chomh deireanach seo i ndiaidh bhreith an Ghrianchórais. Mar sin, caithfidh sé go bhfuil a leithéid de scamall ann.
Creidtear go bhfuil an scamall seo sféarúil, is é sin, go bhfuil sé ar dhéanamh na liathróide, agus é ag timpeallú na Gréine idir caoga míle agus céad míle aonad réalteolaíoch. Is ionann sin agus thart ar sholasbhliain amháin, rud a chiallaíonn go bhfuil an scamall seo suite leath an bhealaigh go dtí an chéad réalta eile. Maidir le Crios Kuiper, is fáinne de chóiméid é a chloíonn, a bheag nó a mhór, le leibhéal an éicliptigh, agus é suite taobh istigh den scamall. Is dócha nach féidir teorainn deifnídeach a aithint eatarthu, áfach.
Is féidir go bhfuil an teoiric fá dtaobh den scamall seo le cúpla craiceann a chur di go fóill, nó siúd is nach gcuireann na saineolaithe aon amhras mór sa scamall mar rud, bheir na breathnuithe réalteolaíocha le fios gur féidir go bhfuil sé suite níos gaire dúinn ná mar a shíl siad go dtí seo. Is í an eochair an réad rúndiamhrach ar cuireadh sonrú ann sa bhliain 2003, mar atá, Sedna. Sórt pláinéad beag nó astaróideach í Sedna, agus í ag timpeallú na Gréine níos faide ná Crios Kuiper, agus níos cóngaraí ná mar ba chóir, más réad de chuid Oort é dáiríre. Le míniú ceart a thabhairt ar an gcineál réad atá i gceist le Sedna, deir na saineolaithe gur féidir go bhfuil struchtúr scamall Oort curtha trí chéile ag réalt éigin a tháinig i ngaire ár ngrianchórais fadó.
Banna ceoil. I gceol is grúpa cheoltóirí é banna ceoil. Tagann racbhannaí, popbhannaí agus bannaí traidisiúnta faoin teideal seo.
Sirhan B. Sirhan. Is é Sirhan Bishara Sirhan (rugadh 19 Márta 1944) an duine a d'fheallmharaigh an polaiteoir Meiriceánach Robert F. Kennedy ar 6 Meitheamh 1968 i Los Angeles, California. Tá Sirhan faoi ghlas fós i gCalifornia.
John Wilkes Booth. Aisteoir Meiriceánach ab ea John Wilkes Booth (10 Bealtaine, 1838 – 26 Aibreán, 1865). B'eisean an duine a d'fheallmharaigh Abraham Lincoln, a bhí ar an séú hUachtarán déag ar na Stáit Aontaithe, ar 15 Aibreán, 1865. 
Fear a bhí gafa le mianta na Cónaidhme ba ea é. Lena chois sin bhí sé gafa leis an mian a bheith cáiliúil agus an tuiscint aige go raibh rudaí tábhachtacha ina chinniúint.
Ba é an Rúnaí Cogaidh ag Lincoln, Edward Stanton,  a bhí ar thosach cadhnaíochta sa tóraíocht dhá lá dhéag ar John Wilkes Booth. Bhí luaíocht $50,000 á tairiscint aige ag an am, suim ollmhór ag an am. 
Ar an 26 Aibreán 1865, lámhachadh John Wilkes Booth.
Mícheál Ó Duibhir (réabhlóidí). Náisiúnaí Éireannach ba ea Mícheál Ó Duibhir nó Michael Dwyer (1772 - 23 Lúnasa 1825) agus ceannaire chraobh Chill Mhantáin de na hÉireannaigh Aontaithe, páirteach in Éirí Amach 1798.
Tar éis an Éirí Amach, bhí Dwyer agus a chuid comrádaithe mar a bheadh bior sa mbeo ag na Sasanaigh i ngleannta agus sléibhte Chill Mhantáin, go dtí gur chuir sé deireadh leis an troid in 1803 nuair a chlis ar Éirí Amach Roibeard Emmet.
Díbríodh é, ó Chill Mhaighneann go dtí an Astráil, agus a theaghlach ina theannta. Tar éis dó a théarma príosúnachta a chríochnú, liostáil sé san fhórsa póilíneachta amuigh ann.
Réabhlóidí.
Nuair a theip ar an Éirí Amach 1798 chúlaigh sé le buíon fear go Gleann Ó Máil, agus throid siad ar feadh cúig bliana eile i Sléibhte Chill Mhantáin go dtí mí na Nollag 1803, nuair a theip ar éirí amach Robert Emmet i mBaile Átha Cliath.
Bhí ag éirí chomh maith sin le feachtas Uí Dhuibhir go raibh ar na húdaráis an Bóthar Míleata i gContae Chill Mhantáin (atá fós ann) a thógáil ón chathair isteach sna sléibhte, agus cúig bheairic air, sula raibh siad ábalta é a ghabháil. 
Tar éis mórán eachtraí d'aontaigh Ó Duibhir go ngéillfeadh sé a fhad is go dtabharfaí saorchead dó féin agus dá chuid fear go Meiriceá (seachas é a dhaoradh chun báis, rud a bhí i ndán do mhórán eile de réabhlóidithe na linne). Ach cuireadh i bPríosún Chill Maighneann é agus as sin chun na hAstráile é, lena bhean agus beirt chlainne. 
San Astráil.
Díbríodh Dwyer sa bhliain 1805, ó Chill Mhaighneann go dtí an Astráil, agus cuid den teaghlach ina theannta. Ní mó ná sásta a bhí sé faoi sin. Bhain sé an Astráil amach in 1806 agus tugadh 100 acra talún dó in Cabramatta in aice le Sydney.
Bhí deacrachtaí aige leis na húdaráis arís. Cuireadh go hOileán Norfolk é ar feadh tamaill ach tugadh pardún dó agus d'fhill sé ar an fheirmeoireacht.
Bhí sé i gceannas ar na póilíní i gceantar in aice le Sydney, ach briseadh as a phost é mar gheall ar a chuid óil. Bhí teach tábhairne aige ar feadh tamaill chomh maith, ach níor éirigh go maith leis. Bhí talamh á cheannach agus á dhíol aige ansin agus rinne sé go leor airgid chun teach phobail (séipéal) a thógáil. 
Cinneadh gurbh fhéimheach é i mí na Bealtaine 1825 agus cuireadh i bpríosún é. Ach tháinig dinnireacht air i bpríosún, Ní raibh sé ach 53 nuair a cailleadh é ar 23 Lúnasa 1825 in Liverpool, Sydney ina bhaile féin. 
Níor fhill sé ar Éirinn riamh. Rugadh triúr clainne leis san Astráil agus tháinig beirt eile, a fágadh in Éirinn nuair a díbríodh é, go dtí an Astráil ach níor bhain siad Sydney amach go dtí seachtain tar éis a bháis. I 1898 nochtadh leacht mór ar a uaigh i reilig Waverley, Sydney. os comhair 200,000 duine.
Rabat. Príomhchathair Maracó is ea Rabat. Tá daonra de 1.2 milliún duine inti dar le meastúchán 
daonáirimh i 2005. Tá sí suite ar an Aigéan Atlantach ag béal abhainn Bou Regneg. Ar bhruach thall na habhann tá cathair Salé. Bhíodh sí ina calafort tábhachtach tráth ach de bharr sioltadh ní féidir leis an oiread sin longa teacht isteach anois. Tá monarchana éadaigh go fliúirseach i Rabat, próiseáil bhia agus tógáil. Is ionad mór turasóireachta í chomh maith. 
Stair.
Timpeall 300 RC bunaíodh baile darbh ainm Chellah ar bhruacha na habhann, agus i 40 AD ghabh na Rómhánaigh seilbh ar an áit. Bhí coilíneacht darbh ainm Sala Colonia acu ann go dtí gur thréig siad í i 250. I 1146 rinne an rí Abd al-Mu'min daingean di agus bunáit dá chuid ionsaithe ar an Spáinn. Tugadh Ribatu I-Fath (Daingean an Bhua) ar an gcathair agus is as sin a tháinig an t-ainm atá uirthi faoi láthair. 
Rinne an rí Yaqub al-Mansur príomhchathair a impireachte de Rabat, agus chuir sé tús le tógáil an mhosc ba mhó ar domhan, ach nuair a d'éag sé cuireadh deireadh leis an obair. Tá iarsmaí an mhosc sin ina seasamh go fóill. Tháinig meath ar Rabat tar éis bhás Yaqub, agus faoi 1515 thuairisc taistealaí nach raibh ach céad teach sa bhaile. Tharla athbheochan nuair a díbríodh Múraigh ón Spáinn sa seachtú haois déag. 
Bunaíodh poblacht faoin ainm Bou Regreg i 1627. Ba iad na foghlaithe mara "Barbaracha" a bhí i mbun na poblachta, agus d'úsáid siad Rabat agus Salé mar bhunáiteanna chun ionsaithe a dhéanamh ar longa. I 1666 chuir ríshliocht Alaouite an ceantar faoina smacht nuair a aontaíodh Maracó, ach bhí na foghlaithe mara ag feidhmiú ó na calafoirt go ceann cúpla céad bliain eile. 
Rinne an Fhrainc ionradh ar Maracó i 1912 agus chuir faoina smacht í. Rinneadh príomhchathair na coilíneachta de Rabat, agus bheartaigh an rí a bhí ann nuair a bhain an tír a neamhspleáchas amach i 1956, Mohammed V, go bhfanfadh sí ina príomhchathair ar an ríocht.
Simón Bolívar. Bhí Simón Bolívar (nó Simón José Antonio de la Santísima Trinidad Bolívar y Palacios), 24 Iúil 1783 - 17 Nollaig 1830, ina cheannaire réabhlóideach. Bhí ról lárnach ag Bolívar sa pholaitíocht i Meiriceá Theas sa 19ú haois, go háirithe i Veiniséala, Eacuadór, an Bholaiv, Panama agus an Cholóim.
Luathshaol.
Rugadh Bolívar i gCaracas, Veiniséala ar an 24 Iúil 1783. Phós sé in 1802 ach fuair a bhean bás laistigh de bhliain agus níor phós sé arís. Bhain sé le teaghlach uasal a tháinig ar dtús as Tír na mBascach, agus rinne siad a saibhreas as mianaigh óir agus copair i Veiniséala ó 1632 i leith. Níos déanaí, bhí Bolívar ábalta an saibhreas sin a úsáid chun na cogaí réabhlóideacha i Meiriceá Theas a mhaoiniú.
Fuair Bolívar a chuid oideachais sa bhaile tar éis dá thuismitheoirí bás a fháil, agus bhí an-tionchar ag duine dá mhúinteoirí, Simon Rodriguez, ar an fhear óg. Chuaigh Bolívar chun na Spáinne i 1799 chun bailchríoch a chur ar a chuid oideachais. Ba ann a casadh a bhean, Maria Tereza, air. Chaith sé tamall ag obair do Napoléon Bonaparte. 
El Libertador.
D'fhill Bolívar ar Veiniséala i 1807. Bhí sé páirteach sa troid in aghaidh Napoléon nuair a rinneadh rí na Spáinne de Joseph Bonaparte. D'fhógair an 'junta' i gCaracas a neamhspleáchas i 1810. Cuireadh Bolívar go Sasana ar mhisean taidhleoireachta.
I 1813 bhí Bolívar i gceannas ar ionradh míleata ar Veiniséala. Ghabh sé Mérida ar an 23 Bealtaine 1813, agus fógraíodh gurb é an Fuascailteoir (El Libertador) é. Lean cogadh a mhair sé bliana go dtí gur éirigh le Bolívar tír fheidearálach neamhspleách a chruthú darbh ainm Gran Colombia. 
Lean an troid in aghaidh na Spáinne ar feadh na mblianta eile. Saoradh Peiriú in 1824. 
Ar an 6 Lúnasa 1825 cuireadh Poblacht na Bolaive ar bun in ómós do Bolívar, agus scríobh sé bunreacht don tír nua. 
Theastaigh ó Bolívar tír mhór fheidearálach a bhunú a bheadh cosúil le Stáit Aontaithe Mheiriceá ach bhí an oiread sin easaontais ann gur fhógair sé é féin ina dheachtóir ar Gran Colombia i 1828. Lean an t-achrann ar aghaidh áfach. D'éirigh sé as oifig ar an 27 Aibreán 1830. 
Fuair Bolívar bás den eitinn ar an 17 Nollaig 1830.
Bláthnaid Ní Chofaigh. Láithreoir teilifíse Éireannach as Ráth Cairn i nGaeltacht na Mí is ea Bláthnaid Ní Chofaigh, a rugadh ar an 12 Samhain 1970.
As Conamara do shinsir Ní Chofaigh, ach aistríodh go Ráth Cairn iad i 1935 le bunú Ghaeltacht na Mí. Rugadh ise féin i Québec i gCeanada.
Thosaigh Bláthnaid mar láithreoir ar "Echo Island", clár síamsaíochta do dhaoine óga ar Raidió Teilifís Éireann sna 1990í, agus í ina déagóir beag. Chuaigh sí go Teilifís na Gaeilge (TG4 an lae inniu) nuair a bunaíodh an stáisiún sin sa bhliain 1996, agus d'oibrigh sí mar laithreoir ar chláir theilifíse do pháistí. Bhí uirthi sos a thógáil amach ón láithreoireacht agus í ag siúl. I ndáiríre thóg sí sos fada mar tá cúigear aici faoi láthair. Tháinig Ní Chofaigh ar ais ar an scáileán chun an clár RTÉ "Celebrity Farm" a chur i láthair, le réaltaí eile ar nós Twink (Adele King), George McMahon agus Máiréad McGuiness.
Bhí Bláthnaid ina láithreoir do RTÉ agus TG4 le haghaidh Comórtas Domhanda Samhraidh na gCluichí Oilimpeacha 2003 in Éirinn. Tá sí ina comhláithreoir do chlár de chuid RTÉ, "The Afternoon Show" ó 2004 anuas. Bhí Ní Chofaigh ina ball den chlár síamsaíochta RTÉ do dhuine fásta "The Podge and Rodge Show", agus thit sí i dtrioblóid faoi rudaí labhairthe aici ar an gclár faoi Dicky Rock. Bhí sí ina breitheamh ar "The All-Ireland Talent Show"
Faoi láthair tá Ní Chofaigh ina cónaí lena clann i mBaile Átha Cliath i ndeisceart na cathrach ach téann sí ar ais go minic go Ráth Chairn chun a muintir a fheiceáil. D'éag a hathair sa bhliain 2008 i Ráth Cairn. Tá a muintir fós ag cónaí i Ráth Chairn agus feictear Bláthnaid corruair sa Bhradán Feasa i Ráth Chairn.
Preispitéireachas. Is éard atá sa Phreispitéireachas ná cineál Protastúnachais agus foirm rialtas eaglaise. Tá na heaglaisí Preispitéireacha i measc na n-eaglaisí atá bunaithe ar mhúineadh Eoin Cailvín. Tá na Cúig "Sola" i measc phríomhphrionsabail an Phreispitéireachais .i. "sola scriptura" (an Bíobla amháin), "sola gratia" (grásta amháin), "soli Deo gloria" (an ghlóir do Dhia amháin), "sola fide" (creideamh amháin), agus "solo Christo" (i gCríost amháin).
Aoife Ní Thuairisg. Is láithreoir teilifíse í Aoife Ní Thuairisg. Rugadh agus tógadh in Indreabhán í. Thosaigh sí ag obair i TG4 i 1997. Sula raibh sí ag obair in earnáil na teilifíse, bhí a gnólacht féin aici, siopa soghluaiste milseán. 
Bhain sí cáil mhór amach mar láithreoir an chláir teilifíse faisin, Paisean Faisean, ar TG4. Ach spreagadh conspóid nuair a tuairiscíodh sna meáin chumarsáide gur dhiúltaigh Ní Thuairisg leagan aerach den chlár a chur i láthair, de bharr an chreidimh reiligiúnaigh atá aici mar is Finné Iehova í.
Jimmy Johnstone. Ba imreoir sacair Albanach é James Connolly 'Jimmy' Johnstone (30 Meán Fómhair 1944 – 13 Márta 2006). Vótáileadh Johnstone, ar a dtugadh "Jinky", an t-imreoir ab fhearr Ceilteach riamh ag tacadóirí Celtic. Rugadh é i Viewpark, South Lanarkshire. D'imir sé a chéad chluiche le Celtic i 1963 agus bhí sé ar an bhfoireann a bhuaigh Corn na hEorpa i 1967 i gcoinne Inter, "Leoin Liospóin".
Henrik Larsson. Is imreoir sacair idirnáisiúnta Sualannach é Henrik Larsson, ar a dtugtar "Henke" mar leasainm, (a rugadh ar an 20 Meán Fómhair, 1971 i Helsingborg, Skåne län, An tSualainn). D'imir sé le Celtic Football Club ar feadh 7 mbliana roimh bhogadh go F.C. Barcelona i 2004. D'imir sé le Helsingborgs IF ón bhliain 2006 go dtí 2009, agus chauigh sé ar iasacht go Manchester United sa bhliain 2007. Faoi láthair tá sé ag obair mar Bhanaisteoir (agus imreoir) ar an bhfoireann Sualannach, Landskrona BoIS. 
Scóráil Larsson 242 cúl do na Ceiltigh, i 315 cluiche, agus ba é an tríú scórálaí ab airde i stair an chlub i ngach comórtas.
Nicolae Ceaușescu. Bhí Nicolae Ceaușescu (26 Eanáir, 1918 - 25 Nollaig, 1989) ina cheannaire cumannach ar an Rómáin idir 1965 agus a bháis sa bhliain 1989. Cuireadh Ceaușescu chun bás ar Lá Nollag, 1989 tar éis Réabhlóid na Rómáine 1989.
Osama bin Laden. Ba cheannaire Ioslamach bunúsaíoch é Usāmah bin Muhammad bin 'Awad bin Lādin, (), nó Osama bin Laden agus Usama bin Laden mar is fearr aithne air (10 Márta 1957 - 2 Bealtaine 2011). 
Saol.
Rugadh bin Laden i Riyadh, An Araib Shádach ar 10 Márta 1957. Ba de theaghlach saibhir Sádach é agus iad de bhunús na treibhe Éimeanaí Kindah. Bhunaigh bin Laden an grúpa paraimíleatach al-Qaeda a raibh páirt acu i roinnt ionsaithe ar fud an domhain. An t-éacht ba mhó a rinneadar ná na h-ionsaithe sceimhlitheoireachta 9/11 i Stáit Aontaithe Mheiriceá sa bhliain 2001. Bhí bin Laden agus al-Qaeda i gcoimhlint leis an Iarthar, agus na Stáit Aontaithe go háirithe, mar gheall ar an tacaíocht a dtugtar don stát Iosrael, cúpla réimse deachtóireachta sa Mheánoirthear, agus na bunáiteanna a bhí ag na Meiriceánaigh san Araib Shádach, an tír ina bhfuil na cathracha Meice agus Medina suite.
Feallmharú.
Ar feadh i bhfad, ní raibh éinne cinnte cá raibh sé i bhfolach ach glacadh go forleathan go raibh sé in áit éigin in iarthuaisceart na Pacastáine. Ag an am ar maraíodh é bhí cónaí air in Abbottabad, cathair i dtuaisceart na tíre ní fada on bpríomhchathair, Islamabad. 
Mharaigh fórsaí Mheiriceá Bin Laden ar 2 Bealtaine 2011 sa Phacastáin. 
Foireann de SEALS de chuid Chabhlaigh Mheiriceá a mharaigh é go luath ar an 2ú lá mí Bealtaine. Mar gheall ar an difear idir chriosanna ama, ba go déanach ar an aonú lá den mhí chéanna i Washington, D.C. a d'fhógair an t-uachtarán Barack Obama bás Bin Laden. D'admhaigh al-Qaeda go raibh sé maraithe ar 6 Bealtaine.
Snagcheol. Is cineál ceoil bunaithe i gcultúr Afrai-Mheiriceánach é an snagcheol. Bíonn rithimí láidre ag snagcheol, agus seinntear é le huirlisí faoi leith – an clairinéad, an sacsafón, an trumpa, na drumaí, pianó go minic. Sa chanadh, is minic a bhíonn focail gan chiall ann, mar shampla “bipití baipití bú”. 
Bíonn tobchumadh le fáil go forleathan ann. Ciallaíonn sé seo nach mbíonn an ceol réamhullmhaithe ag na seinnteoirí ach cumann siad é de réir mar a théann siad ar aghaidh (ag leanúint nósanna áirithe). 
Ceiliúrtar Lá Idirnáisiúnta an tSnagcheoil ar an 30 Aibreán gach bliain.
Stáit Aontaithe.
Thosaigh an snagcheol i Nua-Orleans, Stáit Aontaithe Mheiriceá timpeall na 1920idí. Bhí an-tionchar ag an gcultúr Afrai-Mheiriceánach ar an snagcheol. Dheighil an snagcheol ina chineálacha difriúla ansin. 
Deirtear uaireanta gurb é an snagcheol "ceol clasaiceach na Stát Aontaithe" nó "an ealaín is dúchaisí de Meiriceá." 
An snagcheol in Éirinn.
Dhein údaráis an raidió, agus fiú an tAire Poist &amp; Teileagraf iarracht cinsireacht a dhéanamh ar na cineálacha ceoil a bhí á chraoladh ar an raidió ag tréimhsí éagsúla, faoi mar a deineadh nuair a reáchtáladh feachtas i gcoinne an tsnagcheoil i rith na 1930idí. Léirítear sa chaint agus sa scríbhneoireacht ón am an bhéim a leagadh ar an gcoimhlint idir an chultúr ‘náisiúnta’ Éireannach agus an ‘eile’; i mórán de déantar ísliú céime den ‘eile’, sa chás seo cultúr an tsnagcheoil, rud a bhí primitíbheach, sean-fhaiseanta, mí-mhórálach, i gcomparáid le huaisleacht an chultúir náisiúnta.
Féach freisin.
Foclóir a bhaineann leis an snagcheol
Austin, Texas. Is í Austin príomhchathair an stát Texas, i Stáit Aontaithe Mheiriceá. Tá Austin suite don cuid is mó i gContae Travis le cuid ag gobadh amach i gcontaetha Hays agus Williamson chomh maith. Tá sí suite ar bhruach na habhainn Colorado. Is í Austin an 11ú chathair is mó sa tír de réir daonra. Tugtar an t-ainm "Austinite" ar mhuintir na cathrach as Béarla, agus deirtear gurb í "Príomh-chathair Cheoil Beo an Domhain" í.
Iompar.
Brathann muintir Austin ar an gcarr le haghaidh taistil; bhí and brú tráchta is measa sa stát in Austin sa bhliain 2018. 
Soláthraíonn "Capital Metro" córas iompair phoiblí sa chathair. Déanann busanna suas an córas iompair phoiblí don chuid is mó chomh maith leis an iarnród, Capital MetroRail. Freastalaíonn Capital MetroRail ar mhórcheantar Austin i Texas, agus tá sé faoi úinéireacht ag Capital Metro. Tá líne amháin sa chóras, an Líne Dhearg, a ghabhann idir lár Austin agus Leander i mbruachbhailte thuaidh an mhórcheantair. Tá faid 51km ag an líne, chomh maith le naoi stáisiún. Sa bhliain 2021, d'úsáid 333,300 phaisinéar an líne, nó thart ar 1,400 in aghaidh an lae i rith na seachtaine.
Houston, Texas. Is í Houston an chathair is mó i stát Texas, Stáit Aontaithe Mheiriceá, agus an 4ú chathair is mó sa tír. Tá an chathair suite i gContae Harris, agus meastar go raibh dhá mhilliún daoine ina gcónaí sa chathair sa bhliain 2004. Is port mór í freisin, an ceann is mó sa tír agus an 6ú ceann is mó ar domhain. Tugtar an leasainm "Space City" ar Houston go minic, mar tá an Lyndon B. Johnson Space Center, ar le NASA é, suite sa chathair.
Dallas, Texas. Is cathair sa stát Texas i Stáit Aontaithe Mheiriceá í Dallas, an 3ú cathair is mó sa stát agus an 9ú cathair is mó sa tír. Tá Dallas suite i gContae Dallas, agus bhí 1.2 milliún duine ina gcónaí sa chathair sa bhliain 2004.
Bunaíodh an chathair sa bhliain 1841. 
Maidir le cúrsaí eacnamaíochta is iad na príomh-thionscail ná tionscal an pheitriliam, tionscal na teileachumarsáide, tionscal na baincéireachta agus tionscail an iompair.
Phoenix, Arizona. Is é Phoenix an phríomhchathair Arizona i Stáit Aontaithe Mheiriceá. Is é freisin an 5ú cathair is mó daonra sa tír, agus an chathair is mó sa stát. Tá sí ar an bpríomhchathair stáit is mó daonra i Meiriceá agus an 3ú cathair is mó achair sa tír (tá Juneau, Alasca agus Cathair Oklahoma níos mó). Sa bhliain 2016, bhí 1,615,017 duine ina gcónaí sa chathair, agus bhí 4.3 milliíun duine san achar ardchathrach (sa bhliain 2010). Is é an phríomhchathair stáit amháin le daonra níos mó ná aon mhilliún cónaitheoirí. Tá Phoenix suite i gContae Maricopa, i lár an stáit.
Aeráid.
Tá aeráid Phoenix te agus tirim. Meán-uasteocht an lae 40.0 °C (104.0 °F) i mí Iúil agus meán-íosteocht na hoíche 6.1 °C (43.0 °F) i mí Eanáir. Is iad 50.0 °C (122.0 °F) an teocht is airde riamh sa chathair agus -8.3 °C (17.0 °F) an teocht is ísle ó thosach annálacha na haimsire.
An Cainneon Mór. Is cainneon domhain atá suite sa stát Arizona, Stáit Aontaithe Mheiriceá é an Cainneon Mór (Hóipis: Ongtupqa, Iavapais: "Wi:kaʼi:la", Navachóis: Bidááʼ Haʼaztʼiʼ Tsékooh, Béarla: "Grand Canyon", Spáinnis: "Gran Cañón"). Cruthaíodh an cainneon mar gheall ar ghluaiseacht na hAbhann Colorado leis na gcianta anuas. 
Tá an cainneon 446 ciliméadar ar fad, idir 0.5 ciliméadar agus 29 ciliméadar ar leithead, agus 1.6 ciliméadar ar doimhneacht.
The Podge and Rodge Show. Clár siamsaíochta Éireannach do dhaoine fásta é The Podge and Rodge Show a craoladh dé Luan agus dé Máirt ar RTÉ 2. Cuireann dhá phuipéid i láthair é: Podge agus Rodge, agus is í Lucy Kennedy an "leas-láithreoir" ar an gclár. 
Is clár coiméideach é, ina ndéantar agallamh le daoine cáiliúla agus cuirtear ceisteanna drochbhéasacha orthu a chuireann náire ar na daoine faoi agallamh ó am go chéile. I measc na ndaoine a bhí ar an gclár bhí Bláthnaid Ní Chofaigh, Dicky Rock, Síle Seoige agus Keith Duffy.
I rith an chláir bíonn cluichí ar siúl leis an lucht féachana, agus bíonn Lucy Kennedy amuigh ar na sráideanna i mBaile Átha Cliath ag déanamh suirbhéanna do Phodge agus Rodge.
Thosaigh Podge agus Rodge amach ar "The Den" le Ian Dempsey sna 1990í agus chuaigh siad go "A Scare at Bedtime with Podge and Rodge" sa bhliain 1999, ach tá an sean-chlár críochnaithe inniu. Sa bhliain 2006 craoladh seó beo de chuid Podge &amp; Rodge i Vicar Street darbh ainm "Desperate for Housewives."
Tenochtitlán. Ba chathair ársa sa ghleann láir i Meicsiceo í Tenochtitlán, príomhchathair impireacht na nAstacach. Bunaíodh í timpeall 1345. Bhí an chathair lonnaithe ar oileán i lár Loch Texcoco. Bhí idir 200,000 is 300,000 duine ina gcónaí ann nuair a tháinig na Spáinnigh faoi stiúir Hernán Cortés ar an áit i 1520. 
Bhí ar na Spáinnigh teitheadh ón chathair ar an 30 Iúil 1520, an oíche ar a dtugtar "noche triste" nó oíche brónach. Tháinig siad ar ais i 1521 agus ghabh Cortés an chathair tar éis léigear 3 mhí agus ghabh sé Cuauhtémoc, ceannaire na nAstacach. Scrios na Spáinnigh an chathair is bhunaigh siad Cathair Mheicsiceo ar an áit.
Rio Grande do Norte. Is stát de chuid na Brasaíle é Rio Grande do Norte atá suite in iarthuaisceart na tíre. Natal príomhchathair an stáit, agus is é Wilma de Faria an Gobharnóir. Tá 2,770,730 duine ina gcónaí sa stát (2000).