Trelis/gawiki huggingface dataset:
Waylon Jennings.  &lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;
 &lt;revision&gt;
 &lt;parentid&gt;1027868&lt;/parentid&gt;
 &lt;timestamp&gt;2023-05-13T12:24:33Z&lt;/timestamp&gt;
 &lt;contributor&gt;
 &lt;username&gt;HusseyBot&lt;/username&gt;
 &lt;/contributor&gt;
 &lt;minor /&gt;
 &lt;comment&gt;gramadach&lt;/comment&gt;
 &lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;
 &lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
Amhránaí ab ea Waylon Arnold Jennings (a rugadh ar an 15 Meitheamh, 1937 i Littlefield, Texas, agus a fuair bás ar an 13 Feabhra, 2002, i Chandler, Arizona, na Stáit Aontaithe).
Conway Twitty. Amhránaí ab ea Conway Twitty (a rugadh Harold Lloyd Jenkins ar an 1 Meán Fómhair, 1933 i bhFriars Point, Mississippi, agus a fuair bás ar an 5 Meitheamh, 1993, i Springfield, Missouri, na Stáit Aontaithe).
Brídeog bhandach. Is feithid í an bhrídeog bhandach.
Béchuil ghormghlas. Is feithid í an bhéchuil ghormghlas.
Béchuil ghorm stríocach. Is feithid í an bhéchuil ghorm stríocach.
Béchuil earrghorm. Is feithid í an bhéchuil earrghorm ("Ischnura elegans"). Dúchasach agus sách comónta sa chuid is mó den Eoraip.
Gréagóir Narek. Naomh is ea Gréagóir Narek, a rugadh i 951 i Narek, an Airméin agus a fuair bás ar an 1003, i Narekavank, an Airméin.
Marty Robbins. Amhránaí ab ea Martin David Robinson (a rugadh ar an 26 Meán Fómhair, 1925 i Glendale, Arizona, agus a fuair bás ar an 8 Nollaig, 1982, i Nashville, Tennessee, na Stáit Aontaithe).
Réabhlóid na hUngáire 1956. Éirí amach ar fud na tíre i gcoinne an rialtais Daon-Phoblacht na hUngáire agus a bpolasaithe a chuir na Sóivéidí i bhfeidhm ab ea Réabhlóid na na hUngáire 1956 (Ungáiris: 1956-os forradalom nó 1956-os felkelés).
Cúlra.
Thosaigh réabhlóid oscailte de bharr na mblianta deacra a bhí ag muintir na tíre faoi riail na gCumannaithe. Bhí cúiseanna láidre le fearg mhuintir na hUngáire. Faoin chumannachas cuireadh a reiligiún faoi chois, scriosadh a ngeilleagar agus rinneadh satailt ar a gcearta.
Imeachtaí.
Thosaigh an réabhlóid ar an 23 Deireadh Fómhair agus mhair sí go dtí 10 Samhain 1956.
Tháinig mic léinn amach ar na sráideanna agus leasuithe á n-éileamh acu.
Ceapadh Imre Nagy (Cumannaí measartha) mar cheannaire in áit Matyas Rakosi (Cumannaí radacach).
D’fhógair Nagy go mbeadh toghcháin shaora ilpháirtí sa tír agus go raibh an Ungáir ag tarraingt amach as Comhaontú Vársá.
Oibríocht “Iomghaoth” san Ungáir: Tháinig 6,000 tanc Rúiseach trasna na teorann.
Rinne na Sóivéadaigh ionradh ar na sráideanna i mBúdaipeist.
Maraíodh níos mó na 3,000 duine sa troid.
Rinne Nagy iarracht tearmann a fháil in Ambasáid na hIúgslaive ach gabhadh agus cuireadh chun báis é.
Ceapadh Janos Karar ina áit agus tháinig an tír faoi stiúir na gCumannach arís. Ag an phointe seo cuireadh roinnt leasuithe i bhfeidhm.
Freagairt na Rúise.
Bhí freagairt na Sóivéadach ar ‘Réabhlóid na hUngáire’ ina cheacht do na stáit eile a bhí faoina smacht gan aithris a dhéanamh uirthi. Léirigh freagairt na Rúise nach raibh sí sásta cead a thabhairt do thír ar bith Comhaontú Vársá a fhágáil
mar:
• Bheadh bearna fágtha sa Chuirtín Iarainn agus bheadh sé ní b’fhusa ionsaí a dhéanamh ar an Rúis.
• Teoiric an Domanó ó pheirspictíocht na gCumannaithe. Dá ligfí do thír amháin fágáil bheadh tíortha eile ag súil lena leanúint.
Freagairt an Iarthair.
Le linn na géarchéime ina dtír bhí muintir na hUngáire ag súil le cuidiú ó thíortha an Iarthair. Níor tháinig, áfach, ach focail agus briathra. Bhí roinnt fáthanna leis sin a bheith amhlaidh:
• Bhí Géarchéim Chanáil Shuais ar siúl agus na cumhachtaí iartharacha gafa léi. Rinne an Bhreatain agus an Fhrainc ionsaí ar an Éigipt mar gur ghlac Uachtarán Nassar na hÉigipte seilbh ar an chanáil (ar leo í) le maoin a sholáthar a rachadh chun tairbhe eacnamaíche na hÉigipte.
• Bhí feachtas toghcháin ar siúl i Meiriceá don uachtaránacht.
• Mhothaigh an tIarthar go mbeadh sé ní ba chontúirtí dúshlán na Rúise a thabhairt in Oirthear na hEorpa ná mar a bheadh sé a ndúshlán a thabhairt san Áise.
Geopholaitíocht.
Léirigh eachtraí 1956 nach raibh athrú polasaí ar bith ag baint leis an cháineadh a rinne Cruistsiof ar Stailín.
Labhair Cruistsiof faoi cómhaireachtáil shíochánta. Ach i ndáiríre, bhí sé i gceist aige rudaí a fhágáil mar a bhí.
Léirigh imeachtaí i mBeirlín go raibh sé seo amhlaidh.
Piliúr. Mála atá déanta d'éadach, leathar, srl agus atá fuaite ar gach taobh agus a mbaintear úsáid as mar thaca don chloigeann is ea piliúr. "Cúisín" a thugtar air a leithéid freisin.
Thomas Carlyle. Scríbhneoir Albanach ab ea Thomas Carlyle a rugadh in Eaglais Fheichein, Dùn Phris, Albain ar an 4 Nollaig 1795 agus a fuair bás ar an 5 Feabhra 1881 i Londain, Sasana. Fealsamh, scríbhneoir aoire, aistí, aistritheoir, staraí, matamaiticeoir agus múinteoir a bhí ann. Áirítear é mar dhuine de phríomhthráchtairí sóisialta a linne. Is iomaí léacht dár thug sé san aois Victeoireach a fuair fáilte is moladh óna lucht éisteachta. Saothar cáiliúil leis a d'eascair as ceann de na léachtanna úd ná "On Heroes, Hero-Worship, and The Heroic in History" ina maíonn sé go bhfuil a leithéid agus "Fear Mór" ann a bhfuil tábhacht stairiúil leis: "History is nothing but the biography of the Great Man". Carlyle an duine a bhaist "an eolaíocht dhuairc" ar 
an eacnamaíocht.
John Denver. Amhránaí ab ea John Denver (a rugadh mar "Henry John Deutschendorf Jr." ar an 31 Nollaig 1943 i Roswell, Nua-Mheicsiceo, agus fuair sé bás ar an 12 Deireadh Fómhair 1997, i Monterey Bay, California, na Stáit Aontaithe).
Gailseach choiteann. Is feithid í an ghailseach choiteann.
Fríd scéithe na sceiche gile. Is feithid í an fhríd scéithe na sceiche gile.
Fríd scéithe ghlas. Is feithid í an fhríd scéithe ghlas ("Palomena prasina").
Fríd scéithe alabhreac. Is feithid í an fhríd scéithe alabhreac ("Tritomegas bicolor" nó "Sehirus bicolor").
Notonecta glauca. Is speiceas d'fheithidí uisceacha den fhine Notonectidae é Notonecta glauca, (Gaeilge: fleascóir) agus is é an t-ionadaí is flúirseach acu (49%). Tá an speiceas seo le fáil i gcodanna móra den Eoraip, san Afraic Thuaidh, agus soir tríd an Áise go dtí an tSibéir agus an tSín. I gcuid mhór dá raon is é an speiceas is coitianta é. Is é freisin an ceann is forleithne agus is flúirseach de na ceithre fhleascóir Briotanach.
Fríd sásair. Is feithid í an fhríd sásair.
Cipíneach uisce. Is feithid i ngéineas na Ranatra é an cipíneach uisce. Tá timpeall is 100 speiceas de ann agus iad scaipthe ar fud an domhain nach mór. Is é "R. linearis" an speiceas is coitianta san Eoraip.
Míol seile cuaiche léana. Is feithid é an míol seile cuaiche léana ("Philaenus spumarius").
Míol pónaire. Is feithid é an míol pónaire ("Aphis fabae"). Is cineál aifide é.
Katerini. Is cathair san Ghréig í Katerini (Gréigis: Κατερίνη, IPA |kate'ɾini|). Príomhbhaile réigiún Pieria atá ann.
Cuil fearnóige. Is feithid é an cuil fearnóige.
Tá thart ar 66 speiceas ann; cuimsíonn siad an fhine tacsanomaíochta Sialidae.
Billie Jo Spears. Amhránaí ab ea Billie Jo Spears a rugadh ar an 14 Eanáir, 1937, i mBeaumont, Texas, Kentucky agus a fuair bás ar an 14 Nollaig, 2011 i Vidor, Texas, na Stáit Aontaithe. Fuair sí bás de bharr ailse.
Philomena Begley. Amhránaí is ea Philomena Begley a rugadh ar an 20 Deireadh Fómhair, 1942, i gCabhán an Chaorthainn, Contae Thír Eoghain.
Keith Barron. B'aisteoir Sasanach é Keith Barron (a rugadh ar an 8 Lúnasa 1934 agus a fuair bás ar an 15 Samhain 2017).
An tSiombáib Mhór. Cathair ársa i gcnoic thoir theas na Siombáibe i ngar do Loch Mutirikwe agus baile an Masvingo ab ea an tSiombáib Mhór.
Liosta séasúir The X-Files. Tá 11ú séasúr ag an tsraith theilifíse fhicsin eolaíochta Meiriceánach The X-Files, a bhí déanta idir an bhliain 1993 (an chéad séasúr) agus 2016 (an 10ú séasúr), agus níl scannán an 11ú tséasúir déanta fós. Chraoladh borradh an deichiú séasúir sa bhliain 2006, le 6 eipeasóidí breise san áireamh. Sa bhliain 2017, fógraíodh go hoifigiúil Fox a d'fhillfeadh an tsraith le haghaidh aonú séasúr déag le 10 eipeasóidí, agus ag cur amach ar feadh an séasúr teilifíse 2017-2018.
Séasúr 1.
Craoladh an chéad séasúr "The X-Files" idir 10 Meán Fómhair 1993 agus 13 Bealtaine 1993 ag tosú leis an eipeasóid "Pilot".
Séasúr 2.
Craoladh an dara séasúr "The X-Files" idir 16 Meán Fómhair 1994 agus 19 Bealtaine 1995 ag tosú leis an eipeasóid "Little Green Men".
Séasúr 3.
Craoladh an tríú séasúr "The X-Files" idir 22 Meán Fómhair 1995 agus 17 Bealtaine 1996 ag tosú leis an eipeasóid "The Blessing Way".
Séasúr 4.
Craoladh an ceathrú séasúr "The X-Files" idir 4 Deireadh Fómhair 1996 agus 18 Bealtaine 1997 ag tosú leis an eipeasóid "Herrenvolk".
Séasúr 5.
Craoladh an cúigiú séasúr "The X-Files" idir 2 Samhain 1997 agus 17 Bealtaine 1998 ag tosú leis an eipeasóid "Redux".
Séasúr 6.
Craoladh an séú séasúr "The X-Files" idir 8 Samhain 1998 agus 16 Bealtaine 1999 ag tosú leis an eipeasóid "The Beginning".
Séasúr 7.
Craoladh an seachtú séasúr "The X-Files" idir 7 Samhain 1999 agus 21 Bealtaine 2000 ag tosú leis an eipeasóid "The Sixth Extinction".
Séasúr 8.
Craoladh an t-ochtú séasúr "The X-Files" idir 5 Samhain 2000 agus 20 Bealtaine 2001 ag tosú leis an eipeasóid "Within".
Séasúr 9.
Craoladh an naoú séasúr "The X-Files" idir 11 Samhain 2001 agus 19 Bealtaine 2002 ag tosú leis an eipeasóid "Nothing Important Happened Today".
Séasúr 10.
Craoladh an deichiú séasúr "The X-Files" idir 24 Eanáir 2016 agus 22 Feabhra 2016 ag tosú leis an eipeasóid "My Struggle".
Séasúr 11.
Níl scannán an 11ú tséasúir déanta fós (sceidealaithe a bheith ag scannánaíocht a dhéanamh i mhí Eanáir, 2018).
Míoltóg thaibhsiúil. Is feithid í an mhíoltóg thaibhsiúil sa ghéineas "Chaoborus".
Cuil Mharcais. Is feithid í an chuil Mharcais.
Cuil ladrannúil. Is feithid í an chuil ladrannúil.
Bumbóg earr-rua. Is feithid í an bhumbóg earr-rua. Ball d'fhine na Apidae atá ann.
Ciaróg dheá an róis. Is feithid í an chiaróg dheá an róis. Ball d'fhine na Scarabaeidae atá ann.
Cearnamhán. Is feithid é an cearnamhán ("Melolontha melolontha"). Ball d'fhine na "Scarabaeidae" atá ann.
Breochruimh. Téarma coitianta ar fheithidí bithlonracha éagsúla is ea breochruimh (Béarla: "glow-worm"), an bhreochruimh choitianta ("Lampyris noctiluca") agus baill eile den fhine Lampyridae san áireamh, ach úsáidtear an téarma freisin ar speicis sna finte Elateridae, Phengodidae, agus Rhagophthalmidae i measc na gciaróg; agus ar speicis sna géinis "Arachnocampa", "Keroplatus", agus "Orfelia" i measc na gcuileanna fungais.
Ciaróg thíograch uaine. Is feithid í an chiaróg thíograch uaine. Ball d'fhine na Carabidae atá ann.
Gealdoirb mhór. Is feithid í an ghealdoirb mhór nó Hydrophilus piceus. Ball d'fhine na Hydrophilidae atá ann, is é sin fine na gciaróg bualtraí. 
Cur síos.
Tá an ghealdoirb mhór ar na feithidí uisce is mó. Is féidir í a bheith níos faide ná 5 ceintiméadar agus níos leithne ná 2 cm. Bíonn an cholainn dubh le loinnir scothghlas nó ar dhath olóige. Bíonn ag shúile ag gobadh amach agus aintéiní air a bhíonn idir scothdhearg agus dubh.
Dáileadh.
Tá ann chiaróg seo dúchasach don réigiún pailé-arctach agus faightear í i gcuid mhór den Eoráise, ón Lochlainn ó dheas go dtí an Afraic Thuaidh, soir isteach sa Rúis, agus chomh fada soir ó dheas leis an India. Níl a dháiliúchán leanúnach a thuilleadh mar tá sí díothaíthe in áiteanna, san Iorua agus i Lucsamburg, mar shampla. Bíonn an ghealdoirb teoranta i roinnt áiteanna eile go corrghnáthóga.
Daol adharcach. Is feithid é an daol adharcach. Ball d'fhine na Lucanidae atá ann.
Ciaróg fhoiche. Is feithid í an chiaróg fhoiche. Ball d'fhine na Cerambycidae atá ann.
Ciaróg thoirtíseach. Is feithid í an chiaróg thoirtíseach. Ball d'fhine na Chrysomelidae atá ann.
Daichead mairtíreach Shasana agus na Breataine Bige. Ba ghrúpa daoine Caitliceacha, idir fhir agus mhná, tuataí agus cléir, a cuireadh chun báis idir 1535 agus 1679 iad daichead mairtíreach Shasana agus na Breataine Bige. Gearradh pionós an bháis ar go leor acu ag seóthrialacha, nó gan triail ar bith, as tréas nó as cionta gaolmhara faoi dhlíthe éagsúla a d'achtaigh Parlaimint Shasana le linn an Reifirméisin Shasanaigh.
Don Williams. Amhránaí ab ea Donald Ray Williams (a rugadh ar an 27 Bealtaine, 1939 i bhFloydada, Texas, agus a fuair bás ar an 8 Meán Fómhair, 2017 i Mobile, Alabama, na Stáit Aontaithe).
Don Gibson. Amhránaí ab ea Don Gibson (3 Aibreán, 1928 i Shelby, Carolina Thuaidh agus fuair bás ar an 17 Samhain, 2003, i Nashville, Tennessee, na Stáit Aontaithe).
Lisieux. Is común í Lisieux atá suite sa "Département du Calvados" i réigiún na Normainne‎ in iarthuaisceart na Fraince.
Nascadh.
Tá Lisieux nasctha leis na háiteanna seo a leanas:
Buck Owens. Amhránaí ab ea Alvis Edgar "Buck" Owens Jr. (a rugadh ar an 12 Lúnasa, 1929 i Sherman, Texas agus a fuair bás ar an 25 Márta, 2006, i mBakersfield, California, na Stáit Aontaithe).
Chinua Achebe. Is údar agus úrscéalaí an-thorthúil Nigéarach é Chinua Achebe a rugadh ar an 16 Samhain 1930 in Ogidi, Coimirceas na Nigéire (Béarla: "Nigeria Protectorate" - An Nigéir anois). Scríobh sé a chéad úrscéal sa bhliain 1958, mar atá "Things Fall Apart". Duine den ghrúpa eitneach Igbo, scríobh sé de ghnáth sa Bhéarla.
Saothair.
Aistí, léirmheastóireacht, neamhfhicsean agus tráchtaireacht pholaitiúil.
Children's books
Poblacht Uganda.  &lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;
 &lt;revision&gt;
 &lt;timestamp&gt;2017-11-16T18:49:37Z&lt;/timestamp&gt;
 &lt;contributor&gt;
 &lt;username&gt;Réaltaeolais&lt;/username&gt;
 &lt;/contributor&gt;
 &lt;comment&gt;Réaltaeolais moved page Poblacht Uganda to Uganda over redirect&lt;/comment&gt;
 &lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;
 &lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
Yoweri Museveni. Is polaiteoir agus úrscéalaí Ugandach é Yoweri Museveni a rugadh ar an 15 Meán Fómhair 1944 i Ntungamo, Coimirceas Uganda (Béarla: "Uganda Protectorate" - Poblacht Uganda anois). Is Uachtarán Phoblacht Uganda ón bhliain 1986, tar éis a bheith i gceist leis reibiliúin a thit Idi Amin as cumhacht.
Janet Museveni. Is Céadbhean Phoblacht Uganda í Janet Kataaha Museveni.
Úrscéalaí. Is duine a chruthaigh saothar liteartha é/í úrscéalaí, i bhfoirm scéil (úrscéal) a bheadh bunaithe ar fhicsean seachas ar fhíricí. Is iomaí seanraí a is féidir a bheith úsáidte ar son úrscéal a chríochnaigh ("ficsean seachas neamhfhicsean").
Georges Bataille. Fealsamh Francach ab ea Georges Bataille. Bhí an-tionchar ag Friedrich Nietzsche ar a shaol.
IMDb. Is bunachar sonraí ar líne é IMDb (Béarla: Internet Movie Database, "Buanchar Sonraí Scannáin Idirlín") a bhaineann leis na scannáin, cláir theilifíse, cláir físeáin, agus físchluichí. Tá foireann aisteoirí agus foireann scannáin, carachtair fhicseanúla, snáithí scéil, beathaisnéisí, plotaí scéil, mioneolas agus fíricí fánacha faoi na scannáin san áireamh ar an suíomh seo. Is é fochuideachta an chomhlachta Amazon. Ó mhí na Samhna 2017, tá thart ar 4.6 milliún teideal ag IMDb (lena n-áirítear eipeasóidí), 8.2 milliún duine sa bhunachar sonraí, chomh maith le 80 milliún úsáideoir cláraithe.
Coscaire músclóra plaisminigin – 1. Próitéin is ea an coscaire músclóra plaisminigin–1 nó (CMP-1), ar a dtugtar freisin coscaire músclóra plaisminigin intéiliaigh nó Serpin E1, a mbíonn ionchódaithe leis an ghéin "SERPINE1". Tá leibhéal ardaithe de CMP-1 ina toisc riosca le trombóis agus aitéiriscléaróis 
Is éard is CMP-1 ann, coscaire próitéáise séirín (serpin) a fheidhmíonn mar phríomh-choscaire an mhúsclóra plaisminigin fíochán (MPf) agus na plaisminigin úraicionáise (MPú), músclóirí na plaisminigine, agus dá bharr sin fibrinealú (an próiseas a tharlaíonn taobh istigh den chomhlacht chun trombas (téachtáin fola) a bhriseadh síos). Is coscaire próitéáise séirín (serpin) é (SERPINE1).
Tálann an phlacaint an CMP eile, an coscaire músclóra plaisminigin-2 (CMP-2) agus níl sé i láthair ach i méideanna suntasacha le linn toirchis. Ina theannta sin, gníomhaíonn an próitéas nexin mar cosaire MPf agus úraicionáis. Is é CMP-1, áfach, príomh-choscóir na n-gníomhachtóirí plaisminigin.
Géineolaíocht.
Is í géin CMP-1 ná SERPINE1, atá suite ar chrómasóim 7 (7q21.3-q22). Tá polamorfacht choiteann ar a dtugtar 4G / 5G i réigiún an thionscnóra. Tá an ailléil 5G beagán níos lú gníomhach ó thaobh tras-scríofa de ná an 4G.
Feidhm.
Coscaire mhúsclóra plaisminigin úraicionáise (MPú) is ea príomhfheidhm CMP-1, einsím atá freagrach as scaoileadh plaisminigine chun plaismin a dhéanamh.
Ról i ngalar.
Tuairiscíodh diaitéis fuilreatha (claonadh chun fuiliú) mar thoradh ar uireasa CMP-1 ó bhroinn; toisc nach gcuirtear fibrinealú faoi chois go leordhóthanach.
Damhán alla peaslín. Is damhán alla é an damhán alla peaslín. Ball d'fhine na Atypidae atá ann.
Seilide donnliopach. Is moileasc é an tseilide donnliopach.
The D in Apartment 23. Craoladh an séú heipeasóid, "The D in Apartment 23", den séú sraith déag "Family Guy" ar an 12 Samhain 2017. Scríobh Artie Johann an eipeasóid seo. D'fhéach 3.11 milliún duine ar an eipeasóid.
Seilide garraí. Is moileasc é an tseilide garraí.
Clais-sliogán piobarach. Is moileasc é an clais-sliogán piobarach ("Scrobicularia plana").
John Hillerman. Aisteoir Meiriceánach ab ea John Benedict Hillerman a rugadh ar an 20 Nollaig, 1932 i Denison, Texas agus a fuair bás ar an 9 Samhain, 2017 i Houston, Texas.
John Almond. Is naomh Caitliceach é John Almond. Rugadh é i 1577 in Allerton, Merseyside. Cuireadh chun báis é ar an 5 Nollaig 1612, i dTyburn, Londain.
The Old Blue Mayor She Ain't What She Used to Be.  &lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;
 &lt;revision&gt;
 &lt;parentid&gt;1105461&lt;/parentid&gt;
 &lt;timestamp&gt;2022-11-02T10:18:48Z&lt;/timestamp&gt;
 &lt;contributor&gt;
 &lt;username&gt;HusseyBot&lt;/username&gt;
 &lt;/contributor&gt;
 &lt;minor /&gt;
 &lt;comment&gt;gramadach&lt;/comment&gt;
 &lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;
 &lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
Craoladh an séú heipeasóid, "The Old Blue Mayor She Ain't What She Used to Be", den naoú sraith is fiche de "The Simpsons" ar an 12 Samhain 2017. Scríobh Tom Gammill &amp; Max Pross an eipeasóid seo. D'fhéach 4.75 milliún duine ar an eipeasóid.
Tyburn. Sráidbhaile ab ea Tyburn suite sa bhun an Edgware Road, Londain.
Edgware Road. Is bóthar é Edgware Road suite i ngar den Sráid Oxford, Londain.
Edmund Arrowsmith. Naomh Caitliceach is ea Edmund Arrowsmith. Rugadh é ar an 1585 i Haydock agus cuireadh chun báis é ar an 28 Lúnasa 1628, i Lancaster, Sasana.
Ian Smith.  &lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;
 &lt;revision&gt;
 &lt;parentid&gt;968698&lt;/parentid&gt;
 &lt;timestamp&gt;2022-07-31T05:11:45Z&lt;/timestamp&gt;
 &lt;contributor&gt;
 &lt;username&gt;Alison&lt;/username&gt;
 &lt;/contributor&gt;
 &lt;comment&gt;+WD&lt;/comment&gt;
 &lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;
 &lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
8ú Príomhaire na Róidéise ab ea Ian Douglas Smith (a rugadh ar an 8 Aibreán 1919 in Selukwe, an Róidéis Theas agus a fuair bás ar an 20 Samhain 2007 i gCape Town, an Afraic Theas). 
D'oibrigh Smith sa rialtas i gcoilíneacht na Róidéise Theas, i gCónascadh na Róidéise agus na Niasalainne, i bPoblacht na Róidéise, sa tSiombáib-Róidéis agus sa tSiombáib sna blianta 1948–1987, go háirithe mar phríomh-aire ar an Róidéis ó 13 Aibreán 1964 go dtí 1 Meitheamh 1979. Rugadh agus tógadh é in Selukwe, baile beag faoin tuath faoi choilíneacht na mBriotanach sa Róidéis Theas. Chuir Smith seirbhís isteach sa Dara Cogadh Domhanda in Aer-Fhórsa Ríoga na Breataine. I ndiaidh dó céim a bhaint amach in Ollscoil Rhodes san Afraic Theas, cheannaigh sé feirm ina bhaile dhúchais sa bhliain 1948. Ansin toghadh é mar ionadaí do Selukwe i dTionól Reachtais na Róidéise. Ball de Pháirtí Liobrálach na Róidéise Theas a bhí ann; eisean an ball ab óige i bparlaimint na Róidéise nuair a toghadh é den chéad uair.
Shurugwi. Baile riaracháin i gCúige Midlands, i lár theas na Siombáibe, is ea Shurugwi, Selukwe roimhe seo. Tá sé suite thart ar 350 km ó dheas de Harare. Sa bhliain 1992, bhí 16,138 duine ina gcónaí ann. Bunaíodh an baile sa bhliain 1899 i gceantar óir Selukwe. Fuarthas an t-ór sa cheantar sna luath-1890idí go gairid i ndiaidh do na Briotanaigh seilbh a thógáil ar an Róidéis.
Tá an baile suite i measc cnoc agus coillte timpeall agus 440m os cionn leibhéal na farraige. Faightear 89 cm de bháisteach ann i mbliain thipiciúil. Baintear ór, platanam, agus cróm sa cheantar, agus déantar a lán talmhaíochta ann freisin. Mar gheall ar an tírdhreach álainn agus an aeráid shéimh, tá an turasóireacht tábhachtach agus cuireann daoine atá éirithe as a gcuid oibre fúthu ann.
Baile dúchais Ian Smith, ceannaire in aimsir na coilíneachta Briotanaí, is ea Shurugwi.
Cuachma shleabhcáin. Is moileasc í an chuachma shleabhcáin ("Peringia ulvae" nó uaireanta "Hydrobia ulvae"). Seilmide atá inti. Dúchasach do chóstaí na hEorpa.
Fínicín Eorpach. Is moileasc é an fínicín Eorpach.
Slipéar mara. Is moileasc é an tslipéar mara.
Bairneach mín. Is moileasc mara gastrapódach san fhine Patellidae (na “fíorbhairnigh”) é Patella pellucida, ar a dtugtar an bairneach mín go coitianta.
Faightear an bairneach mín amach ó chóstaí an Atlantaigh, ón Íoslainn agus an Iorua go dtí an Phortaingéil. Ní fhaightear i Muir Bhailt é, ná sa Danmhairg, sa Bheilg nó san Ísiltír.
Fásann sé suas le 15 mm ar fad. Is furasta an speiceas seo a aithint mar gheall ar a shliogán ómra tréshoilseach a bhfuil spotaí gorma lonracha ag rith i línte trasna bharr an tsliogáin.
Is ar "Laminaria" (ceilp) in uisce sruthach a chónaíonn an bairneach mín go príomha ach ar "Fucus serratus" ar an íochtar cladaigh freisin, síos go dtí thart ar 30 m.
Rinne Séamus Mac an Iomaire cur síos ar an mbairneach mín ina leabhar "Cladaí Chonamara":
Joan Sims. Ba bhan-aisteoir Sasanach í Irene Joan Marion Sims (a rugadh ar an 9 Bealtaine 1930 i Laindon, Essex agus a fuair bás ar an 27 Meitheamh 2001 i Chelsea, Londain).
Charles Hawtrey. B'aisteoir Sasanach é George Frederick Joffre Hartree (a rugadh ar an 30 Samhain 1914 i Hounslow, Middlesex agus a fuair bás ar an 27 Deireadh Fómhair 1988 i nDeal, Kent).
Cedd. Naomh is ea Cedd a rugadh sa bhliain 620 i Northumbria agus a fuair bás ar 26 Deireadh Fómhair 664, i Lastingham.
Ambrose Barlow.  &lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;
 &lt;revision&gt;
 &lt;parentid&gt;1085052&lt;/parentid&gt;
 &lt;timestamp&gt;2023-09-23T16:46:41Z&lt;/timestamp&gt;
 &lt;contributor&gt;
 &lt;username&gt;Seachránaí&lt;/username&gt;
 &lt;/contributor&gt;
 &lt;comment&gt;Catagóirí&lt;/comment&gt;
 &lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;
 &lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
Naomh Caitliceach is ea Ambrose Edward Barlow, a rugadh i 1585 in Chorlton-cum-Hardy, Manchain, Lancashire. Fuair sé bás ar an 10 Meán Fómhair 1641, i Lancaster, Lancashire.
Nowhere Fast.  &lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;
 &lt;revision&gt;
 &lt;parentid&gt;924994&lt;/parentid&gt;
 &lt;timestamp&gt;2022-08-13T14:08:22Z&lt;/timestamp&gt;
 &lt;contributor&gt;
 &lt;username&gt;HusseyBot&lt;/username&gt;
 &lt;/contributor&gt;
 &lt;minor /&gt;
 &lt;comment&gt;WD&lt;/comment&gt;
 &lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;
 &lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
Clár atá á chraoladh ar RTÉ a hAon é Nowhere Fast. Thosaigh sé ar an 13 Samhain 2017. Cruthaithe ag Alison Spittle atá sé.
Sam Smith. Is amhránaí agus cumadóir amhrán Sasanach é Samuel Frederick Smith a rugadh ar 19 Bealtaine 1992. 
Saol pearsanta.
Tháinig Smith amach mar aerach sa bhliain 2014.
Gradaim agus ainmniúcháin.
Tá 27 gradam buaite ag Smith. Tá 69 ainmniúchán faighte aige.
Dioscliosta Sam Smith. Is éard atá i ndioscliosta an amhránaí agus cumadóir amhrán Sasanach Sam Smith ná dhá halbam stiúideo, seinn leabhraithe amháin agus trí shingil déag mar ealaíontóir ceoil aonréadach.