Trelis/gawiki huggingface dataset:
Robert Capa. Grianghrafadóir agus fóta-iriseoir ab ea Robert Capa, nó Endre Ernő Friedmann. (22 Meán Fómhair 1913 – 25 Bealtaine 1954). Aithnítear Robert Capa mar ghrianghrafadóir a chuir a shaol i mbaol ag lorg grianghraf a rinne fíorchur síos ar bhrúidiúlacht agus laochas na cogaíochta ar fud an domhain. Chreid sé gurb é an bealach is fearr chun a fháil amach cad é a bhí ag tarlú ná é féin a chur gualainn ar ghualainn le saighdiúirí créachtaithe agus le daoine misniúla a chonaic sé trí shúil a cheamara.
Saol.
Rugadh Endre Erno Friedmann i mBúdapeist sa bhliain 1913 de bhunadh Giúdach. Níos déanaí ghlac Friedmann an t-ainm Robert Capa chuige féin le bheith níos cosúla le hainm Meiriceánach.
Bhí suim aige i bpolaitíocht na tíre agus bhí sé gnóthach i bhfeachtas in éadan an rialtais ag an am – gníomh a spreag é chun an Ungáir a fhágáil le dul go Berlin agus ansin chuig an Fhrainc. Thosaigh sé amach ag iarraidh a bheith ina scríbneoir ach fuair sé obair i mBerlin mar grianghrafadóir agus thaitin an obair go mór leis. 
Bhuail sé i bPáras leis an Ghiúdach mhná as an Pholainn, Gerda Taro, a bhí ar a coimeád ó na Naitsithe. Thosaigh caidreamh grámhar agus gairmiúil eatarthu. Thaistil an bheirt acu le chéile ag tógáíl grianghraf i dtíortha a bhí i gcoimhlint lena chéile.
Bhí Capa ar láthair chogaidh cúpla uair: 
Ba chara Capa leis an scríbhneoir John Steinbeck agus thaisteal sé go dtí an Rúis ina chuideachta sa bhliain 1947. Tá pictiúir a ghlac sé le feiceáil sa chur síos greannmhar a scríobh Steinbeck faoin turas – "A Russian Journal".
Sa bhliain 1947, bhunaigh Capa Magnum Photos le Henri Cartier- Bresson, William Vandivert, David Seymour agus George Rodger.
Bhí caidreamh ag Capa leis an aisteoir Hollywood Ingrid Bergman. Bhí sise ag iarraidh go bpósfadh siad, ach ní raibh Capa ag iarraidh bogadh go Hollywood. Bhunaigh Alfred Hitchcock, a scannán "Rear Window" ar chaidreamh míshocair na beirte.D'éag Capa i mbun a gcuid oibre sa bhliain i1950 in iardheisceart na hÁise le linn an chogaidh san Ind-Sín.
Conspóid.
Tá conspóid ar bun anois faoi iontaofacht pictiúr clúiteach amháin a ghlac Capa a thaispeáineann mílísteoir Spáinneach ag rith síos le fána á scaoileadh le hurchar agus é ag titim sa ghleo.
Is pictiúr íocónach é an ‘"Saighdiúir ag Titim"’ ach deir an léachtóir José Manuel Susperregui nár glacadh é ar an mhachaire chatha i Cerro Murianao, mar a chreidtear, ach in áit tuaithe eile darb ainm Llano de Banda, cúig míle fichead ar shiúl. Rinne Susperregui, a mhúineann Cumarsáid in Ollscoil Thír na mBascach agus an ghrianghrafadóireacht mar shaincheird aige, mionscrúdú ar an phictiúr agus maíonn sé nach bhfuil tírdhreach an phictiúir ag teacht le tírdhreach Cero Muriano.
Francisco de Goya. Péintéir agus déantóir priontaí Spáinneach ba ea Francisco José de Goya y Lucientes (30 Márta 1746 – 16 Aibreán 1828). Rinne sé úsáid as an ealaín le pointe láidir a dhéanamh faoi bhrúidiúleacht agus faoi éadairbhe na cogaíochta. Léirigh Francisco Goya íomhanna uafáis sna pictiúir sa tsraith "Los Desastres de la Guerra" a thaispéain radharcanna doshamhlaithe a tharla le linn Chogadh na Leithinse (Cogadh na Saoirse, 1808-14).
A Chéad Óige.
Rugadh i Fuendetodos i ríocht Aragón é sa bhliain 1746. D'aistrigh a mhuintir go Zaragoza agus sa chathair sin a fuair sé a chuid oideachais. 
Péintéireacht.
Bhí sé ceithre bliana déag d'aois nuair a thosaigh sé ag obair leis an bpéintéir José Luján. 
Chaith sé tamall i Maidrid agus sa Róimh sular fhill sé ar Zaragoza. 
Rinne sé staidéar faoi stiúir Francisco Bayeu y Subías. Phós Josefa, deirfiúr Bayeu, sa bhliain 1774. Tháinig clú agus cáil air um an dtaca sin. 
Cailleadh i mBordeaux é ar 16 Aibreáin 1828.
Tionchar.
Bhí an-tionchar ag Goya ar an bpéintéireacht nua-aimseartha, ar phéintéirí mar Manet agus Pablo Picasso. Bhí meas mór ag Picasso ar shaothar Goya agus is cinnte go raibh a thionchar siúd le brath ar an phictiúr cháiliúil "Guernica", an racht feirge a lig sé mar fhreagra ar an díothú a rinne na Naitsithe ar an bhaile Bhascach sin i 1937.
Mayfair. Is baile é Mayfair atá suite sa bhuirg Cathair Westminster, Londain Láir.
Buirg Londan Islington. Is buirg é London Borough of Islington atá suite i lár chathair Londain Thuaidh, Sasana. Tá a cheanncheathrú riarachán suite ag Sráid Uachtar, Islington.
Covent Garden. Is cearnóg Iodálach í Covent Garden atá suite sa bhuirg Cathair Westminster, Londain Láir. Tá sí suite taobh thuaidh den Strand agus soir ó Cearnóg Trafalgar. Margadh ollmhór ab ea í uair amháin ina raibh toraidh, glasraí agus bláthanna aer díol ann. Bhí a lán tábhairní agus tithe caife ann fadó. 
Is ceantar tráchtála ollmhór í anois agus bíonn go leor turasóirí ag tarraingt ar an gceantar.
Earls Court. Is baile é Earls Court atá suite sa bhuirg Kensington and Chelsea, Londain Láir.
Achillea millefolium.  
Is planda luibheach é Achillea millefolium nó an athair thalún, sa fhine Asteraceae. Tugtar luibh na ndaitheacha uirthi freisin. Tá sí dúchasach don leathsféar thuaidh timpeall an domhain agus tugadh isteach í san Astráil agus sa Nua-Shéalainn freisin mar chothú do na beithígh.
Cur síos.
Is planda luibheach ilbhliantúil diasdíreach é an athair thalún choiteann agus tárgaíonn sé gais éagsúla (0.2 go 1m in airde) agus bíonn cruth fáis riosóimiúl aige. Bíonn duilleoga scaipthe go cothrom ar feadh an ghais aige, leis na duilleoga is mó i lár agus ag bun an ghais. Bíonn méideanna athraitheach fionnaitheachta nó caithreacha ag na duilleoga. Tá na duilleoga 5-20 cm ar fhad, déchleiteach nó tríchleiteach, beagnach clúmhach, agus socraithe go bíseach ar an ghas. Tá na duilleoga cálach agus go hiomlán nó go páirteach ag timpeallú an ghais.
Arthur Conan Doyle. Scríbhneoir agus dochtúir Albanach de phór na hÉireann a bhí in Arthur Ignatius Conan Doyle ("Artúr Iognáid Conán Ó Dúill" an leagan Gaeilge, ach ní úsáidtear go coitianta é). Saolaíodh Conan Doyle i nDún Éideann ar an 22 Bealtaine 1859, agus fuair sé bás i gCrowborough in Oirthear Sussex, Sasana, ar an 7 Iúil 1930. 
Ba iad a chuid scéalta faoi Sherlock Holmes, an bleachtaire réasúnach, a thabhaigh clú dó ar fud an domhain, agus cuireadh teangacha móra an domhain ar na scéalta seo (an Ghaeilge san áireamh). Chuir Sherlock Holmes cuma nua ar an seánra go léir. Ba scríbhneoir bisiúil é Doyle, áfach, agus bhreac sé síos a lán scéalta eile, cosúil leis na cinn faoin Ollamh Challenger. Ba scéalta ficsin eolaíochta iad go bunúsach, agus is féidir gurbh é Challenger a chuir bun le "clísé" an "ollaimh ar mire" sa litríocht éadrom.
Saol.
Rugadh Arthur Conan Doyle ar an 22 Bealtaine 1859 i 11 Plás Picardy, Dún Éideann, Albain. Sasanach de bhunadh Éireannach ab ea a athair, Charles Altamont Doyle, agus Éireannach ab ea a mháthair, Mary "née" Foley. Phós siad sa bhliain 1855, ach thit an teaghlach as a chéile sa bhliain 1864 chomh tugtha is a bhí an t-athair don bhiotáille. Fuarthas lóistín sealadach do na páistí ar fud na cathrach. Sa bhliain 1867 tháinig an teaghlach le chéile arís agus shocraigh siad síos i dtionóntán suarach ag 3 Plás Sciennes.
Tugtar "Conan Doyle" ar mo dhuine inniu, mar a bheadh sloinne dúbailte ann, ach níltear cinnte cén fáth. Cuireadh a bhaiste i rollaí Ardeaglais Mhuire i nDún Éideann, agus ansin cláraíodh "Arthur Ignatius Conan" mar ainmneacha baiste gan de shloinne ar an leanbh ach "Doyle". Ainmníonn na rollaí Michael Conan mar chara Críost.
Saothair.
I measc shaothair Arthur Conan Doyle tá:
Sa bhliain 1909, foilsíodh tuairisc eile le Arthur Conan Doyle. um ainghníomhartha na mBeilgeach sa Chongó.
Easna. Is sraith cnáimh cuartha sa chorp í easna. Cosnaíonn siad an croí agus na scamhóga.
Cataibh. Contae de chuid na hAlban is ea Cataibh, atá suite i dtuaisceart na tíre.
Cé go dtugtar 'Cataibh' ar 'an t-siorrachd' (contae) ar fad, go traidisiúnta, sa Ghaeilge, tugtar 'Cataibh' ar an oirthear, Dúthaich MhicAoidh ar an iarthar, agus Asaint ar Asaint. Mar sin féin, is minic a chluintear 'Cataibh' mar thagairt don cheantar ina iomláine.
Aisteoir. Is duine é/í (ban-)aisteoir a bhfuil an aisteoireacht mar ghairm aige nó aici.
Sùlabheinn. Is sliabh í Sùlabheinn atá suite i gCataibh, Comhairle na Gàidhealtachd.
Láma. Is ainmhí mór é an láma, ó Meiriceá Theas. Mamach atá ann.
Drochaid an Easbaig. Is baile comaitéara é Drochaid an Easbaig nó Coille Dobhair (Sean-Bhéarla: "Cadder"; Béarla: "Bishopbriggs") i nDún Bhreatainn an Ear, Albain. Cé go raibh sé, i dtús báire, tráth mar chuid de pharóiste stairiúil Cadder - tailte a dheonaigh Uilleam mac Eanraig, Rí na nAlbanach, ar Easpag Ghlaschú, sa bhliain 1180 - ba Shiorrachd Lannraig é agus ina dhiaidh sin ba bhurg neamhspleách é ó 1964 go dtí 1975. Toisc go bhfuil Drochaid an Easbaig gearr go leor do Ghlaschú, tá sé anois go héifeachtúil ina bhruachbhaile den chathair.
Plána (uirlis). Is uirlis siúinéireachta é plána. Úsáidtear chun aghaidh mhín a chur ar adhmad.
Nowy Dwór Królewski. Tá an sráidbhaile úd Nowy Dwór Królewski suite in Oirdheisceart na Polainne, idir Chełmno agus Toruń. Tá sé ina lárionad riaracháin do pharóiste (gmina) Papowo Biskupie agus é suite i gcúige (województwo) Toruń, agus dhá mhíle ocht gcéad aon duine dhéag ina gcónaí ansin de réir dhaonáireamh na bliana 1996.
An Mhalaeis. Teanga Mhalae-Pholainéiseach í an Mhalaeis a labhraítear sa Mhalaeisia agus i dtíortha eile ina timpeallacht, go háirithe. Le fírinne, is deacair a rá cé acu aon teanga amháin nó grúpa teangacha atá ann, agus ón taobh eile de, tá an Indinéisis chomh cóngarach do Mhalaeis chaighdeánach na Malaeisia is gur féidir a rá nach bhfuil iontu ach canúintí aon teanga amháin. Ón taobh eile de, tá an cineál Malaeise a labhraítear i mBrúiné chomh difriúil is go bhfuil sé beagnach dothuigthe ag na Malaeisiaigh. 
"Bahasa Malaysia" a thugtar ar an gcineál Malaeise a shaothraítear sa Mhalaeisia féin mar theanga náisiúnta. Má táthar ag trácht ar an Malaeis sa chiall fhairsing, is fearr "Bahasa Melayu" a thabhairt uirthi. "Bahasa Indonesia" a thugtar ar an Indinéisis. "Teanga" is ciall leis an bhfocal sin "bahasa", agus is focal iasachta ón tSanscrait é.
Tá Malaeis chaighdeánach na Malaeisia bunaithe ar chanúint Johore agus Riau, agus is í an aibítir Laidineach is mó a úsáidtear sa scríbhneoireacht, cé go bhfuil traidisiún úsáidte na litreach Arabach beo sa tír i gcónaí. Tá an Indinéisis ag dul i bhfeidhm ar an Malaeis ar na saolta seo, toisc go bhfuil tionsclaíocht láidir phopchultúrtha (sobalscéalta teilifíse agus araile) ag an Indinéis. 
Is í an difríocht is suntasaí idir an dá theanga ná tionchar na hOllainnise ar an Indinéisis. Na críocha arb iad an Mhalaeis iad, bhí siad á rialú ag na Sasanaigh i ré an choilíneachais, rud a chiallaíonn gur fhág an Béarla an-lorg ar an Malaeis san am sin féin. San am chéanna ba i Ollainnis a bhí oifigiúil san India Thoir Dhúitseach.
Fuinseog. Is crann í an fhuinseog sa ghéineas "Fraxinus". Tá na crainn seo le fáil sa Sean-Domhan agus sa Domhan Nua. De réir sheanchais na hÉireann, déanann scáth na bhfuinseog dochar do na barra.
Leachtleibhéal. Is éard is leachtleibhéal ann ná uirlis a úsáidtear le déanamh amach an bhfuil dromchla cothrom nó ceartingearach.
Paddington. Is baile é Paddington atá suite sa bhuirg Cathair Westminster, Londain Láir.
Blatóg choiteann. Is feithid í an bhlatóg choiteann.
Goodmayes. Is baile é Goodmayes atá suite sa bhuirg Redbridge, Londain Thoir, agus is é dhá mhíle soir an Ilford lárnach. 
Is é Goodmayes Park ceantar spás oscailte le loch, cúirteanna cispheil agus leadóg ann. Ba bandstand agus teach bád ann fadó ach níl siad ar fáil níos mó. I ndaonáireamh na bliana 2011 fuarthas 13,069 duine ina gcónaí ann.
Stair.
Bhí an formhór Goodmayes tuaithe go dtí an deireadh 19ú haois, nuair a raibh forbairt mór na bruachbhailte ar bun mar d'fhairsing Londain. Áfach, bhí Goodmayes ar an léarscáileanna chomh moch mar na 1770ú. Tógadh an ceantar anseo agus i Seven Kings idir 1898 agus 1910 le forbróir A. C. Corbett, a d'úsáid stáisiúin nua ar an Great Eastern Railway a chur chun cinn na bruachbhailte nua. Bhí Goodmayes stáisiún tógtha i 1901. As sin amach, is beag na athruithe a tharlaithe sa ceantar sin agus tá na tithe Éadbhardach go fóill ar fud an ceantar le beagán tithe nua le feiceáil.
Bayswater. Is ceantar in iarthar Londan é Bayswater. Tá sé i Westminster, trí mhíle (4.8 km) slí ó Charing Cross ar an taobh thuaidh de Hyde Park. Is iomaí óstán atá suite sa cheantar agus is iomaí eachtrannach atá ina gcónaí ann ann, go mór mhór na hArabaigh timpeall Edgware Road, Meiriceánaigh, Gréagaigh agus Brasaíligh. Is iad Bayswater, Queensway, Royal Oak agus Lancaster Gate na stáisiúin Underground is gaire don cheantar.
Clóraform. Is éard atá sa chlóraform ná comhdhúil shimplí den chineál ar a dtugtar na hidreacarbóin chlóirínithe. Is ionann an clóraform agus an tríchlóraimeatán, is é sin, tá an móilín cosúil leis an meatán, ach amháin go bhfuil adaimh chlóirín curtha in áit trí cinn den cheithre adamh hidrigine i móilín an mheatáin. Is í foirmle cheimiceach an tríchlóraimeatáin ná CHCl3.
Go stairiúil, d'úsáidtí clóraform san ainéistéise, is é sin, chuirfí néal i gceann an othair le clóraform sula rachadh sé faoi scian an dochtúra. Tá priacal áirithe ag baint leis an úsáid seo, ós rud é gur féidir don othar taom croí (stad cairdiach) a fháil faoi thionchar an chlórafoirm. Mar sin, is fearr le dochtúirí an lae inniu ainéistéisigh níos sábháilte a úsáid. 
Inniu, baintear leas as an gclóraform i ndéantús an "teflon", is é sin, na polaiteitreafluaireitiléine - cineál plaistigh a sheasann teas ard agus a úsáidtear taobh istigh de na friochtáin. Mar sin féin, tá dainséir éagsúla ag baint leis an gclóraform, agus an tionsclaíocht cheimiceach ag iarraidh éirí as scun scan.
Kraków. Is í Kraków an dara cathair is mó agus ceann de na cathracha is sine sa Pholainn. Tá an chathair seo, a bhfuil stair aici a théann siar go dtí an 7ú haois, suite ar abhainn darb ainm an Viostúile (Polainnis: "Wisła") i gcúige na Polainne Bige (Polainnis: "Małopolska"). Ba phríomhchathair na Polainne í Kraków go dtí 1596 agus de réir seanchais is ceann de na hionaid is tábhachtaí i saol acadúil, cultúrtha agus ealaíonta na Polainne í Kraków. Luaitear í mar cheann de na cathracha is áille san Eoraip, agus dearbhaíodh a Seanbhaile le Caisleán Ríoga Wawel ina Shuíomh Oidhreachta Domhanda de chuid EOECNA i 1978, ceann de na céad shuíomhanna ar domhan a fuair an stádas sin. 
Thosaigh Kraków mar ghráig ar Chnoc Wawel agus chuir Ibrahim ibn Yaqub in iúl gur lárionad trádála gnóthach de chuid Lár na hEorpa í sa bhliain 965. Tar éis don Dara Poblacht na Polainne a theacht chun cinn i 1918 agus i rith na fichiú haoise, d'athdhearbhaigh Kraków a gnó mar lárionad náisiúnta acadúil ealaíonta le hollscoileanna agus lárionaid chultúrtha nua. Tá thart ar 780,000 daoine ina gcónaí i Kraków, le thart ar 8 milliún duine faoi chéad ciliméadar timpeall a lárchearnóg.
I ndiaidh an ionraidh a rinne Gearmáin na Naitsithe ar an Pholainn i dtús an Dara Cogaidh Domhanda, ba é an Distrikt Krakau (Ceantar Kraków) nua príomhchathair an Rialtais Ghinearálta a chuir an Ghearmáin ar bun. Brúdh na Giúdaigh a bhí ina gcónaí sa chathair isteach i gceantar faoi bhallaí a tugadh Geiteo Kraków air. Ón áit sin a seoladh chuig campaí díothaithe agus na sluachampaí de shaghas Auschwitz agus Płaszów iad. 
Rinneadh pápa de Karol Wojtyła, Ardeaspag Kraków, i 1978 a raibh an t-ainm Pápa Eoin Pól II air ina dhiaidh sin. An chéad phápa nach raibh ina Iodálach le 455 bliain ab ea é. Sa bhliain chéanna, ghlac EOECNA le seanbhaile agus lár stairiúil Kraków, chomh maith le mianach salainn Wieliczka, mar a chéad Suíomh Oidhreachta Domhanda, in éineacht le Quito. 
I measc a hoidhreachta cultúrtha, tá Ardeaglas Wawel agus Caisleán Ríoga Wawel in aice an Viostúile, Ardeaglas Mhuire, Teampall Pheadair agus Phóil agus cearnóg mhargaidh is mó na hEorpa, "Rynek Główny." 
Tá ceann de na hollscoileanna is sine ar domhan le fáil ann, Ollscoil Jagiello. Chomh maith leis sin tá an Iarsmalann Náisiúnta, Opera Kraków, Amharclann Juliusz Słowacki, Amharclann Náisiúnta Stary agus Leabharlann Jagiello sa chathair. Is é Aerfort Idirnáisiúnta Eoin Pól II an dara haerfort is gnóthaí sa tír agus an t-aerfort is tábhachtaí dóibh siúd atá cónaí orthu in oirdheisceart na Polainne. 
Ainmníodh Kraków an Phríomhchathair de Chultúr na hEorpa i 2000. Glacadh le Kraków mar Cathair Litríochta de chuid EOECNA i 2013. Bhí Lá Domhanda na hÓige ar siúl sa chathair i 2016 agus Cluichí na hEorpa i 2023.
Gealóg. Is éan í an ghealóg. Is ball den fhine na "Emberizidae" í. Tá na gealóga le fáil san Eoraip, san Áise agus san Afraic. Tá 26 géineas agus 163 speiceas ann.
Recurvirostra. Is géineas éan é Recurvirostra, na habhóiséid. Is baill d'fhine na Recurvirostridae iad na lapairí seo agus ceithre speiceas ar an saol. Tá siad le fáil san Eoraip, san Áise agus san Afraic. De ghnáth bíonn an t-éan fásta 43-45 orlach ar airde agus 290-400 g ar meáchan. 
Na speicis.
Tá ceithre speiceas sa ghéineas "Recurvirostra":
Siorrachd Mhoireibh. Contae de chuid na hAlban is ea "Siorrachd Mhoireibh"', atá suite i dtuaisceart na tíre.
Brian Hayes. Polaiteoir de chuid an pháirtí polaitíochta Éireannaigh Fine Gael é Brian Hayes (Gaeilge: "Brian Ó hAodha" ) (rugadh 23 Lúnasa 1969). Tá sé mar Theachta Dála i ndáil na hÉireann agus mar urlabhraí a pháirtí ar chúrsaí oideachais agus eolaíochta. Tá ráite aige agus ag a pháirtí féin go bhfuil i gceist acu stádas éigeantach theanga na Gaeilge go leibhéal na hardteistiméireacht a bhaint. Ní beidh sé ag seasamh i dtoghchán na hEorpa 2019.
Beachadóir. Is éan é an beachadóir. Is baill d'fhine na Meropidae iad.
Tá trí ghéineas agus 26 speiceas ann. Tá siad le fáil sa Sean-Domhan. Tá siad 16 - 35 cm. Bíonn an gob fada. Itheann siad feithidí.
Bonnán. Is éan é an bonnán. Is iad na bonnáin na speicis éin atá ina mbaill den fhine úd Ardeidae. Aithnítear roinnt speiceas. Is éin réisc iad. Itheann siad reiptílí, feithidí, éisc, crústaigh, froganna, torbáin, agus mamaigh bheaga.
Tá siad le fail i Meiriceá Thuaidh agus Theas, san Áise, san Afraic, san Astráil, sa Nua-Shéalainn agus san Eoraip. Is éin imircigh iad an chuid is mó díobh. Beireann siad 1-7 ubh.
Walthamstow. Is baile é Walthamstow atá suite sa bhuirg Waltham Forest, Londain Thoir.
Abhainn na Sláine. Abhainn in oirdheisceart na hÉireann is ea Abhainn na Sláine (nó an tSláine).
Tá a foinse ar shliabh Log na Coille i gContae Chill Mhantáin agus ritheann sí siar agus ansin ó dheas nó go dtéann isteach i Muir Éireann ag Loch Garman.
Lon dubh. Is éan é an lon dubh. Is baill d'fhine na Turdidae iad. Póraíonn sé san Eoraip, san Afraic Thuas, agus san Áise Theas ó dhúchas. Tugadh iad isteach fosta san Astráil agus sa Nua-Shéalainn, ina bhfuil anois freisin daonraí a phóraíonns. I roinnt codanna a réimse, is éan cónaitheach atá ann, fad is i gcodanna eile bíonn sé ag imirce, nó fiú bíonn éin chónaithigh agus éin imircigh san áit céanna. Tugtar céirseach ar an éan baineann.
Caipín dubh. Is éan é an caipín dubh ("Sylvia atricapilla") . Is baill d'fhine na Sylviidae iad.
Leyton. Is baile é Leyton atá suite sa bhuirg Waltham Forest, Londain Thoir. I ndaonáireamh na bliana 2011 fuarthas 14,184 duine ina gcónaí ann.
Gormphíb. Is éan é an ghormphíb. Is baill d'fhine na Muscicapidae iad. Éan imirceach feithiditeach atá ann. Caitheann an ghormphíb an samhradh san Eoraip, i dtuaisceart na hÁise agus i gcuid bheag d'Alasca, agus aistríonn sé go dtí an Afraic agus áiteanna eile soir go foroinn na hIndia leis an ngeimhreadh a chaitheamh. Tá deich fospeiceas ann. Ó dhathanna an bhrollaigh a aithnítear iad ó chéile.
Coillearnach. Is éard is coillearnach ann ná áit ina bhfuil crainn ag fás le tamall fada de bhlianta.
Ceannbhrat. Sa bhitheolaíocht, is éard is ceannbhrat ann ná an tsraith is airde i ngrúpa crann nó plandaí nuair a thagann a mbarr le chéile. San éiceolaíocht foraoise, déanann an téarma “ceannbhrat” tagairt don ghnáthóg iomlán i sraith uachtarach na foraoise, déanta as barr na gcrann chomh maith le horgánaigh bhitheolaíochta eile (eipifítí, lianaí, ainmhithe crannacha, srl.).
Torchiseal. Is éard atá sa torchiseal ná struchtúr cothrománach in éiceachóras ina bhfuil gach crann nó tor níos airde ná 1m agus níos ísle ná 5m.
Bobóilinc. Is éan é an bobóilinc. Is baill d'fhine na Icteridae iad.
Chingford. Is baile é Chingford atá suite sa bhuirg Waltham Forest, Londain Thoir.
Breacán (éan). Is éan é an breacán. Is baill d'fhine na Fringillidae iad.
Catéan liath. Is éan é an catéan liath. Is baill d'fhine na Mimidae iad.
Droichead an Lea. Is baile é Lea Bridge atá suite sa bhuirg Hackney, Londain Thoir. I ndaonáireamh na bliana 2011 fuarthas 29,710 duine ina gcónaí ann.
Meicnic chandamach. Is teoiric bhunúsach í an mheicnic chandamach (nó fisic chandamach, teoiric an chandaim agus meicnic mhaitríseach) a chuireann síos ar iompar fuinnimh agus damhna ag leibhéal adamhach agus fo-adamhach. 
Tagann an focal ón slí nach féidir athrú a dhéanamh ar chainníochtaí fisiciúla — mar shampla móiminteam uilleach leictreon — ach amháin méid áirithe, nó "quanta", gach uair agus gan bheith in ann athrú a dhéanamh ar an méid sin ar chor ar bith.
Caislín. Is éan é an caislín. Is baill d'fhine na Muscicapidae iad.
Gary Twigg. Is imreoir sacair Albanach é Gary Twigg (a rugadh ar an 19 Márta 1984 i Glaschú), atá ag imirt faoi láthair mar ionsaitheoir le Shamrock Rovers i Sraith na hÉireann.
Tiuf-teaf. Is éan é an tiuf-teaf. Is baill d'fhine na Phylloscopidae iad.
Harlesden. Is baile é Harlesden atá suite sa bhuirg London Borough of Brent, Londain thiar.
Belgravia. Is baile é Belgravia atá suite sa bhuirg Cathair Westminster, Londain Láir.
Cearc cheannann. Is éan é an chearc cheannann. Is baill d'ord na Rallidae iad.
Rásaí (éan). Is éan é an rásaí. Is baill d'ord na Glareolidae iad.
Ultras. Is téarma úsáidte a tabhair tuairisc grúpaí fanaiceach na tacadóirí spóirt é Ultras. Bunaíodh an cultúr san Iodáil.
Stonebridge. Is baile é Stonebridge atá suite in iarthuaisceart Londan. Tá sé in Brent.
Gearr breac. Is éan é an gearr breac. Is baill d'fhine na Rallidae iad.
Grús. Is éan é an grús coiteann ("Grus grus"), nó corr. Is baill d'ord na Gruiformes iad.
Bhí an grús tábhachtach i gcultúr traidisiúnta na hÉireann fadó. Ach nuair a cuireadh isteach ar an gnáthóg bhogaigh sna 1500idí/1600idí, d'imigh an grús leis. 
Tá b'fhéidir 100 grús sa Bhreatain le cúpla bliain anuas. Chonacthas grúis in Éirinn don chead uair ó na 1600idí sa bhliain 2019.
Cambridge. Cathair i gCambridgeshire, Sasana is ea Cambridge. Bhí 122,700 duine ina gcónaí i gCambridge i 2011.
Canterbury. Cathair sa Bhreatain is ea Canterbury. Bhí 253,651 duine ina gcónaí i gCanterbury i 2011.
Crosghob. Is éan é an crosghob. Ball d'ord "Passeriformes" é.
Caróg dhubh. Is éan í an charóg dhubh. Is baill d'ord na Passeriformes iad.
Déardaoin Mandála. Is féile Chríostaí a cheiliúrann Séire an Tiarna (nó an Suipéar Déanach) a bhí ag Íosa Críost agus ag na hAspail é Déardaoin Álainn, Déardaoin Mandála (Maundy Thursday i nBéarla), Déardaoin na Seachtaine Móire, Déardaoin Chorp Chríost, nó fiú Déardaoin Naofa. 
Chun an dáta a aimsiú, tóg dáta Domhnach na Pailme agus téir go dtí an Déardaoin ina dhiaidh. Sin dáta Déardaoin Mandála.
Na soiscéil.
Is iad na soiscéil bunchloch na Críostaíochta. Léann muid gur nigh Íosa cosa na ndeisceabal ag an Suipéar déanach : 
‘D’éirigh sé ón suipéar, agus leag sé uaidh a chuid éadaigh, agus cheangail sé tuáille faoina choim. Ansin chuir sé uisce sa bháisín agus thosaigh ag ní cosa na ndeisceabal agus á dtiormú leis an tuáille a bhí faoina choim’ (Eoin 13:4-5).
Nósanna.
In Éirinn.
‘Déardaoin na nIongan’ a bhíodh air seo agus tá cuntas ann a deir go raibh nós ag daoine a gcuid ingne a ghearradh ar an lá seo agus go raibh nós ag mná rud beag dá gcuid gruaige a bhearradh chomh maith chun ómós a léiriú don mhéid a d’fhulaing Íosa.
An Suipéar Déanach. Ba an deireanach béile a caite Íosa Críost leis An Dá Aspal Déag é an Suipéar Déanach.