Trelis/gawiki huggingface dataset:
Lítsí. Crann síorghlas atá dúchasach don tSín is ea an litsí ("Litchi chinensis"). Na duilleoga cleiteach, na bláthanna bán réaltach. An toradh inite 2.5-4 cm ar fhad, ubhchruthach le craiceann tanaí faithneach cranrach dearg/donn a chlúdaíonn aral eabhartha mhéith agus síol aonair snasta donn le laíon bán milis timpeall air. Blas an arail inite rud éigin idir blas fíonchaor is mealbhacháin.
Liúsphéirse. Iasc foghlach uisce locha is abhann in oirthear na hEorpa. Bán ar a thosach, liathghlas ar a dhroim. Tábhachtach sa trádáil is sa spórt. Ainm eile air is ea sandar.
Liúit. Ís éard is liúit inti ná gléas ceoil Eorpach a thagann ón úide Arabach, in úsáid ón Meánaois go dtí an 18ú céad, a athbheodh sa nua-aois chun seancheol a sheinm. Colainn mhór phiorra-chruthach, fuaimchlár athshonadóra plánach, muineál leathan, méarchlár le cipíní méire do na snáitheanna caoláin, agus pionna-chlár socraithe go hingearach leis an muineál. 
Faoin 16ú céad bhí 6 chúrsa snáitheanna stoptha air (is é sin, méaraithe ag an lámh chlé chun airdí éagsúla a dhéanamh). Cuireadh snáitheanna níos ísle oscailte (is é sin, ní raibh siad stoptha) leis níos déanaí. Baineann an seinnteoir na snáitheanna lena lámh dheas.
Humphrey Lloyd. Fisicí turgnamhach a rugadh i mBaile Átha Cliath ab ea Humphrey Lloyd (16 Aibreán 1800 – 17 Eanáir 1881). Rinne sé taighde ar optaic, agus d'fhionn saghas nua athraonta a tharlaíonn le criostal dé-aiseach (1832). Réamhinis William Rowan Hamilton an feiniméan seo ar bhonn teoiriciúil. I gcriostal mar seo, bíonn dhá ais nach dtarlaíonn dé-athraonadh sna treonna sin. Fuair sé go dtarlaíonn an dá shaghas athraonta chónaigh ar leith, ceann amháin ar gha solais ag teacht amach i bhfroim chóin fholaimh ag uillinn ionsaitheach as an gcriostal, an ceann eile ar gha ag dul isteach ag uillinn ionsaitheach don chriostal i bhfoirm chóin fholaimh taobh istigh de. Le Edward Sabine, shaothraigh sé ionstraim nua chun claonas agus déine an réimse mhaighnéadaigh dhomhanda a thomhas ag an am céanna. Bhunaigh sé réadlann mhaighnéadach i gColáiste na Tríonóide i 1838. Toghadh ina phropast ar an gcoláiste é i 1867.
Loc canála. Bealach chun airde an uisce a athrú i gcanáil (nó loch fiú) is ea loc canála, chun ligean di dul thar chnoic, agus do bháid dul thar bráid. 
I loc réimse, bíonn seomra is féidir a fholmhú nó a líonadh trí chomhlaí a oscailt nó a dhúnadh sna geataí ar an taobh íochtarach nó uachtarach mar is cuí, chun an leibhéal a dhéanamh cothrom leis an leibhéal íseal nó ard. 
De ghnáth, bíonn an geata íseal dúbailte agus dírithe in aghaidh an tsrutha chun go mbrúnn an t-uisce dhá thaobh an gheata le chéile. Is féidir gur geata singil an ceann uachtarach i loc beag, ach dúbailte i loic mhóra. 
Sna canálacha in Éirinn tógann na loic báid timpeall 21 m ar fhad is 2.1 m ar leithead. I gCanáil Phanama, áfach, tógann na loic soithigh an-mhóra mhórfharraige.
Lócaiste. Aon cheann de chuid mhaith saghsanna dreoilín teaspaigh le timthriall dé-phasach beatha. Nuair nach mbíonn siad flúirseach, bíonn siad aonarach ina n-iompar agus dathanna duaithníochta orthu. Ach nuair a bhíonn siad an-fhlúirseach, éiríonn siad ildaite tréadúil, éiríonn ar saithe, déanann imirce, agus go minic déanann dochar tromábhal ar bharra is fásra nádúrtha. Is iad na príomhshaghsanna ná an lócaiste imirceach, lócaiste an fhásaigh, agus an lócaiste dearg.
Lochtanna criostail. Neamhrialtachtaí i gcriostail atá foirfe rialta ar gach bealach eile. Cuid acu, cosúil le scoilteanna is asáitithe, cuireann siad isteach go mór ar airíonna meicniúla na gcriostal, á lagú. Cuid eile, cuireann siad isteach ar na hairíonna leictreacha (mar shampla, chun leathsheoltóirí a dhéanamh i gcomhair leictreonaice) nó tugann dathanna do na criostail, mar a dhéanann cróimiam i rúibín dearg.
Friedrich Löffler. Baictéareolaí a saolaíodh i bhFrankfurt an der Oder na Gearmáine ab ea Friedrich August Johannes Löffler (24 Meitheamh 1852 - 9 Aibreán 1915). An chéad duine a d'aimsigh bachaillín na diftéire i 1884. D'fhionn sé an t-orgánach ba bhun le fothach is heiripseipealas muice i 1886, d'aonraigh an t-orgánach ba chúis le bia-nimhiú, agus i 1899 d'ullmhaigh an chéad vacsaín i gcoinne galar crúibe is béil.
Lóganchaor. Hibrid thimpisteach an tsú craobh is na sméire duibhe is ea an Lóganchaor, timpiste a tharla i ngairdín an Bhreithimh Logan i gCalifornia, agus a ainmníodh as. Níl an tom chomh deilgneach le tom na sméire duibhe. Bíonn na torthaí cosúil le súnna craobh, ach níos mó géarbhlasta ná ceachtar de na tuismitheoirí. Saothraítear go forleathan é sna Stáit Aontaithe, sa Bhreatain is in Éirinn.
Logartam. Cumhacht n ar gá uimhir a a ardú chun a bheith cothrom le huimhir eile, b. Is é sin, is é logartam b don bhun a ná an = b → loga b = n. Mar shampla, de bhrí gur 10 = 100, log10 100 = 2. Ón sainmhíniú seo, is léir gur inbhéarta ar an bhfeidhm easpónantúil an fheidhm logartamach. Is féidir airíonna na feidhme logartamaí a dhíorthú ó dhlí na séan. Ina measc tá log (a b) = log a + log b, agus log (a/b) = log a–log b. Bunaithe ar na hairíonna seo, baineadh úsáid fhorleathan as logartaim chun áireamh a dhéanamh roimh theacht chun cinn na ríomhairí. Tugtar "logartaim nádúrtha" nó "logartaim Napier" ar logartaim ar bhonn "e", agus úsáidtear an tsiombail ln dóibh. Úsáidtear an tsiombail lg do logartaim ar bhonn 10.
Lóibéilia. Géineas an-mhór (415 speiceas) an-ilghnéitheach plandaí blátha is ea na lóibéilianna, ó phlandaí beaga bliantúla go dtí plandaí colúnacha mothallacha ilbhliantúla, a fhásann go dtí na méadair ar airde. Faightear beagnach gach áit iad ach na réigiúin thrópaiceacha is fhothrópaiceacha den Domhan Úr go háirithe. Na duilleoga simplí ailtéarnach. Na bláthanna casta 180°, de ghnáth dearg, gorm nó vialait, siogamorfach le 5 pheiteal cónasctha ag déanamh feadáin chuartha dhéliopaigh. Saothraítear an-chuid díobh mar mhaisiúchán. Bíonn siad i raon leathan gnáthóg, cuid mhaith díobh uisciúil, agus saghsanna fathachúla ar shléibhte ar leith in oirthear na hAfraice. Bíonn alcalóidigh mharfacha i gcuid acu. Tá ceann sa tSile a bhfuil a bholadh nimhiúil.
Loighic. Staidéar foirmiúil sistéamach ar phrionsabail infeiris is réasúnaíochta cirte. Sa loighic dhéaduchtach, déantar staidéar ar infeiris atá bailí (nó neamhbhailí) de thairbhe a struchtúr, beag beann ar a dtoilleadh. Tá an ráiteas Má tá A fíor, ansin tá B fíor bailí. Tá A fíor, mar sin tá B fíor, pé luachanna atá ag A is B, agus is bailí aon infeireas leis an struchtúr sin. Tá dhá phríomhchuid sa loighic dhéaduchtach bhunúsach. Pléann loighic tairisceana le hinfeiris ina bhfuil abairtí simplí sa mhodh táscach ceangailte le focal ceangailteach cosúil le níl (séanadh), is (cónasc), nó (deighilt) agus má… ansin (coinníoll). Pléann loighic phreideacháideach (a dtugtar "teoiric chainníochtaithe" uirthi freisin) le habairtí sa mhodh táscach ina bhfuil téarmaí cainníochtaithe cosúil le roinnt, gach uile, gan aon. Mar sin, is bailí an t-infeireas seo sa loighic phreideacháideach: Is mamach gach uile chat — Ní péist aon mhamach — Mar sin, ní péist aon chat. Tá an staidéar ar infeireas déaduchtach sínte thar an dá réimse seo chun loighic mhódúil (a phléann coincheapanna an riachtanais is na féidearthachta), loighic eipistéimeach (loighic eolais is creidimh), loighic il-luachach (a ligeann teideal difriúil ar cheart nó mícheart le habairtí áirithe), loighic aimsire (a dhéanann anailísiú ar infeiris le coincheapanna aimsire, cosúil le aimsir chaite, láithreach, nó fháistineach), agus loighic dheontach (a phléann le rudaí tiarnúla, dualgas is oibleagáid). Ansin pléann loighic ionduchtach le hinfeiris nach bhfuil bailí go déaduchtach, ach gur mó an dóchúlacht gur fíor na conclúidí má bhíonn na réamhleaganacha fíor. Tugann sé seo aghaidh ar theoiric na dóchúlachta agus staitisticí. Scríobh Arastotail an chéad tráchtas sistéamach ar loighic, agus lean a thionchar siúd ar feadh 2,000 bliain gur shaothraigh Boole is daoine eile loighic dhian mhatamaiticiúil sa 19ú céad.
Loighic mhatamaiticiúil. Cur i bhfeidhm an chruinnis mhatamaiticiúil is teicníochtaí siombalacha i staidéar na loighce. 
Mar shampla, forbairt na dteangacha foirmiúla is na gcóras aicsímí chun cruthuithe loighciúla a thógáil. Tugtar "loighic shiombalach" uirthi freisin. 
Bunaíodh an t-ábhar ar shaothar Boole, agus ina dhiaidh sin saothar Frege, Whitehead is Russell, Gödel, is Tarski.
Tagairtí
Loighic mhódach. Brainse den loighic a phléann infeiris a bhaineann le ráitis riachtanais is féidearthachta. Ardaíonn an staidéar seo ceisteanna suntasacha sa mheitifisic agus fealsúnacht teanga.
Loimic. Is éard is loimic ann ná ceimiceán a úsáidtear chun gruaig ar an gcraiceann nach dteastaíonn a bhaint. De ghnáth bíonn alcailí, suilfídí miotalacha is mearcaptain inti, agus feidhmíonn sí trí struchtúr ceimiceach na próitéine sa ghruaig a réabadh.
Loimpre. Iasc bunaidh gach corrán a fhaightear in uiscí mara is úra gar don chósta san Atlantach thuaidh. Suas le 90 cm ar fhad. An béal cosúil le súiteoir, ach le fiacla raspacha. Itheann na loimprí fásta sreabháin cholainne iasc eile. Uaireanta is lotnaid shuntasach í i meánna áitiúla iascaireachta.
Loingeán. Fíochán a chuireann breis leis an gcnámh sa chreatlach is féidir a bheith neamhbhuan (mar a bhíonn i gcnámhú ionchoindriach) nó buan (mar atá sa tsrón, na cluasa is an laraing). Cuimsíonn sé cealla beo agus ábhar idircheallach mórthimpeall orthu ina bhfuil snáithíní collaigine is/nó laistine. Níl sé crua ná láidir, agus is éasca é a ghearradh nó a ghortú le brú ard. Réasúnta neamhshoithíoch, agus cothaítear é le sreabháin na bhfíochán, ag dromchlaí na n-alt go háirithe. 3 phríomhshaghas atá ann. Cumann loingeán gloineata samhail neamhbhuan na cnáimhe, na plátaí eipifíseacha fáis, na loingeáin easnacha ag cinn na n-easnacha, an laraing, an traicé, agus na broncais sa chóras riospráide is fochra na sróine. Cuimsíonn snáthloingeán bán burlaí fíocháin bháin shnáithínigh, a thugann neart mór inteannta dó, agus atá i láthair sna dioscaí idirveirteabracha, sa pheilbheas, ar dhromchlaí na n-alt sa dealrachán, sa ghiall íochtarach, is sa ghlúin. Cuimsíonn snáthloingeán buí burlaí snáithíní gan ach rian d'fhíochán bán snáithíneach, agus tá i láthair sa chluas sheachtrach, an feadán éisteachta, is an t-eipeaglotas.
Loingseoireacht. Caoi a fháil an bealach a dhéanamh ó áit go háit eile go sábháilte. Baineann sí le taisteal ar an bhfarraige, san aer, agus ar tír. Tá loingseoireacht neamhaí ann le fada fada. Is féidir leis an loingseoir domhanleithead an árthaigh a thomhas ó uillinn na Gréine nó réaltaí eile os cionn bun na spéire le seiseamhán, agus an domhanfhad a ríomh ón am áitiúil, curtha i gcomparáid leis an am i nGreenwich ag 0° domhanfhaid. Tá an t-am bunaithe ar am rothlaithe an Domhain, agus thomhaistí go han-chruinn ar bord loinge é le cróiniméadar. Tugtar buille faoi thuairim ar an loingseoireacht is simplí. Déantar ionad na loinge nó an eitleáin amach ón eolas ar a luas, a threo ó léamh an chompáis (a threo-uillinn), is a fhad ama ag taisteal go rialta le linn an aistir, agus tarraingítear an cúrsa ar chairt. Is féidir an buille faoi thuairim a fheabhsú le hiarmhairtí na gaoithe is na dtaoidí a chur san áireamh chun an t-ionad a mheas roimh é a chur ar an gcairt. Loingseoireacht eile is ea an phíolótaíocht: baintear feidhm as airíonna cosúil le pointí suntasacha geografacha, foirgnimh arda, tithe solais is eile ar feadh an aistir. Tá míbhuntáiste le gach ceann acu seo, nach rómhaith iad nuair nach mbíonn léargas maith ann. Is féidir loingseoireacht leictreonach a úsáid beag beann ar aimsir nó oíche, agus córas den saghas seo is mó a úsáidtear anois. Tá satailítí loingseoireachta i bhfithisí fosaithe sa spéir, agus tarchuireann siad comharthaí raidió is féidir a úsáid chun ionad ar dhromchla an Domhain a aimsiú. Le córas suite domhanda i long, eitleán, nó gluaisteán, is féidir domhanleithead is domhanfhad an árthaigh a thomhas go leanúnach. Sa loingseoireacht radair, tarchuireann an t-árthach bíogchomharthaí an t-am ar fad agus faigheann comharthaí frithchaite ó bhaic is pointí suntasacha chun iad a léiriú go leanúnach ar chairt leictreonach ar scáileán. Sa loingseoireacht thámhúil, bíonn córas iomlán féinchuimsitheach ar bord a phróiseálann na comharthaí aschuir ó 3 luasghéaraiméadar is 3 ghíreascóp chun athruithe sna 3 thoisí in ionad is rothlú an árthaigh a ríomh go leanúnach. Buille faoi thuairim a thagann as, ach é lániontaofa, agus is córas é nach gcuireann drochaimsir, réimsí maighnéadacha, ná stoirmeacha leictreacha isteach air.
Loinnir an Domhain. Feiniméan is féidir a bhrath gar don ghealach úr, nuair a bhíonn diosca iomlán na Gealaí soilsithe ag solas fann. Is solas na Gréine é seo, frithchaite ag an Domhan don Ghealach.
Loinnir na Gealaí. Níl aon fhoinse solais ar an nGealach, agus is é solas na Gréine í seo, frithchaite ag an nGealach.
Loiscneach. Sa cheimic, iarmhairt ábhar (ábhair alcaileacha, de ghnáth) a bhíonn millteach d'fhíochán bitheolaíoch go háirithe. Tugtar "sóid loiscneach" ar hiodrocsaíd sóidiam, agus potais loiscneach ar hiodrocsaíd photaisiam.
Loiteog. Ainm a thugtar ar 3 phlanda difriúil. Is saghas duilleoige báite í loiteog naofa na hÉigipte. Is planda uisciúil freisin í loiteog naofa na hIndia is na Síne, a bhaineann go traidisiúnta leis an mBúda. Bíonn gais ó na duilleoga ciorclacha greamaithe le lár na lainne, agus bláthanna bándearga is bána. Saghas sisiúibe ó réigiún na Meánmhara ab ea loiteog na haimsire clasaicí.
Long chogaidh. An long is cumasaí, atá in ann cath a chur ar namhaid.
Bíonn gnóthaí cúnta ag na soithigh eile sa chabhlach, ag cabhrú leis an long chogaidh sa chath. 
Is í an long "New Jersey" (58,000 tonna) an ceann is mó dá bhfuil ann ag an am seo, armtha le 9 ngunnaí 16 orlach, agus roinnt batairí diúracán cúrsála. 
Ba iad na longa cogaidh ba mhó riamh an dá long Sheapánacha Musashi agus Yamato, 72,800 tonna an ceann le gunnaí 18.1 orlach: bádh sa dara cogadh domhanda iad.
Long choimeádáin. Long cheallach a deartar chun boscaí 6 m nó 12 m ar fhad, a dtugtar "coimeádáin" orthu, a iompar in ionaid réamhshocraithe. Ní bhíonn aon fhadhbanna stuála ná ceangail ann, ní hionann is longa traidisiúnta. Tógadh na chéad longa don ghnó seo i 1966. Faoi lár na 1990idí bhí olltonnáiste timpeall 30 milliún tonna de longa mar seo ann, agus sin á méadú beagnach gach bliain ó shin.
Long fhada. Soitheach a d'úsáid na hUiginnigh ar a n-aistir taiscéalaithe, slada is gabhála ab ea an long fhada. Rianaíonn an longfhada is luaithe a fuarthas ó pleancanna siar go c. 350 RC. Bhí na cinn ab fhaide 45 m ar fhad, déanta as cláir fhorluiteacha adhmaid (scairdhéanta), an-láidir, agus tiomáinte ag maidí rámha is seolta. Mar gheall ar keel comhréidh, d’fhéadfaidís taisteal ar muir agus in aibhneacha éadomhain. D'iompair siad 30-40 fear de ghnáth, ach bhí spás dá thuilleadh (don chreach is na príosúnaigh). Uaireanta, bhí soithigh níos mó acu a bhí in ann a dhá oiread sin a iompar.
Long phlátáilte. Téarma ón 19ú céad ar long chogaidh a bhíodh cosanta ag plátaí iarainn is ea long phlátáilte. Bhí cuid díobh déanta ina hiomláine as iarann, agus níos déanaí, as cruach. Ba é an frigéad Francach "La Gloire" a lainseáladh i 1859, an chéad long phlátáilte san iarthar. An bhliain ina dhiaidh sin lainseáladh an chéad cheann Briotanach, "Warrior".
Crawford Williamson Long. Lia a rugadh i Georgia sna Stáit Aontaithe ab ea Crawford Williamson Long (1815-1878). An chéad duine a d'úsáid éitear leis an bpian a mhaolú le linn obráide. I 1842 bhain sé siad amach as muineál othair gan phian, trí éitear a thabhairt le hionálú don othar, á shileadh ar cheirt taobh lena cheann. Ní dhearna sé a shaothar a phoibliú go dtí 1849, agus de thoradh na moille seo ní bhfuair sé aitheantas mar ainéistéisí ceannródaíoch go dtí na blianta fada ina dhiaidh sin.
Lonrachas. Is é rud is lonrachas ann ná an dearbhmhéid nó an bhunmhéid fuinnimh a radaítear in aghaidh an tsoicind ó rinn spéire. Braitheann sé ar fhairsinge dhromchlach na réalta agus a teocht dhromchlach. Má bhíonn dhá réalta ann leis an teocht dhromchlach chéanna ach lonrachais dhifriúla, ní mór go bhfuil difríocht i méid eatarthu. Bíonn difríochtaí móra sna lonrachais a bhraitear ar Domhan ó réaltaí, ó mhilliún oiread níos mó ná lonrachas na Gréine síos go dtí milliún oiread níos mó. Tomhaistear lonrachas i sainmhéid.
Lonracht. Astú solais ó ábhar ar chúis eile seachas téamh, a rangaítear de réir foinse an fhuinnimh. Is fótalonracht an t-astú solais infheicthe nuair a imbhuaileann solas dromchla, mar shampla i gcás péinteanna atá bunaithe ar shuilfíd since, agus leanann an breo astaithe seo nuair a bhaintear an fhoinse sheachtrach solais chun siúil. I gceimealonracht, imoibrithe ceimiceacha is bun leis an astú solais. Tugtar "leictrealonracht" ar an astú solais de bharr díluchtaithe leictrigh. Feictear tribealonracht nuair a chuimlítear nó a mheiltear criostail áirithe. Cruthaíonn ionsú radaíochtaí, cosúil le solas, radaíocht ultraivialait, X-ghathanna is gáma-ghathanna, i ndromchlaí d'ábhair áirithe astú iarmharach solais infheicthe. Nuair a stopann an breo nuair a bhaintear an radaíocht ionsaitheach chun siúil, tugtar "fluairiseacht" ar an gcineál lonrachta seo. É seo is bun le feadáin fhluaraiseacha. Nuair a leanann an breo agus deireadh leis an radaíocht ionsaitheach, tugtar "méarnáil" ar an lonracht sin. "Bithlonracht" a thugtar ar lonracht a ghintear in orgánaigh bheo, mar shampla i lampróga. Go bunúsach, i ngach cás faigheann adaimh áirithe san ábhar breis fuinnimh a ardaíonn leictreoin iontu chuig staid flosctha. Tar éis achar beag ama, filleann na leictreoin seo don staid neamhfhlosctha, agus astaíonn an farasbarr fuinnimh i bhfoirm solais infheicthe.
Lonras. An chomhchuid d'fhíschomhartha daite a chinneann gile pointe nó picteilín san íomhá teilifíse. Ní hionann seo is an chomhchuid crómanais a chinneann dath an phicteilín.
Kathleen Lonsdale. Criostalagrafadóir a rugadh i nDroichead Nua, Contae Chill Dara, ab ea Dame Kathleen Lonsdale (née Yardley) (28 Eanáir 1903 – 1 Aibreán 1971). An 10ú páiste a rugadh do Harry Yardley, fear a' phoist i nDroichead Nua, agus do Jessie Camer. Rinne sí taighde le William Bragg san Institiúid Ríoga i Londain. Rinne sí struchtúir don móilíní heicsimheitilbeinséin amach, ag baint feidhme as díraonach X-ghathach agus anailís Fourier. Chuir torthaí an taighde seo taca láidir faoi choincheap na bhfithiseán móilíneach sa cheimic orgánach, go hairithe le beinséin. Toghadh í ina comhalta den Chumann Ríoga sa bhliain 1945, an chéad bhean a toghadh. Fuair sí bás leis an ailse i Londain.
Hendrik Lorentz. Fisicí teoiriciúil a saolaíodh in Arnhem na hOllainne ab ea Hendrik Antoon Lorentz (1853-1925). Roinn sé Duais Nobel sa bhfisic i 1902 le Zeeman as a gcuid oibre ar radaíocht leictreamaighnéadach, airíonna leictreacha miotal, agus maighnéadas. Cosúil le Fitzgerald, a rinne an moladh céanna go neamhspleách i 1889, chuir sé i gcás go gcrapfadh réad i dtreo a ghluaisne, crapadh Fitzgerald-Lorentz, léargas a d'éascaigh an bealach do theoiric coibhneasachta Einstein.
Konrad Lorenz. Míoleolaí a rugadh agus a d'éag i Vín na hOstaire ab ea Konrad Zacharias Lorenz (7 Samhain 1903 – 27 Feabhra 1989). 
Bunaitheoir eolaíocht nua na heiteolaíochta, staidéar ar iompar ainmhithe. Ina shaothar sna 1930idí chuir sé béim ar staidéar iompar ainmhithe amuigh sa bhfásach, go háirithe na géanna glasa agus na cáganna. 
Le Karl von Frisch is Nikolaas Tinbergen, bhuaigh sé Duais Nobel na Fiseolaíochta nó an Leighis sa bhliain 1973 as a staidéar ar phatrúin iompair shóisialta is indibhidí, agus eagrú is múscailt na bpatrún sin (féach an t-alt inphriontáil (iompar)).
Ambrogio Lorenzetti. Ealaíontóir a rugadh i Siena na hIodáile ab ea Ambrogio Lorenzetti (c 1280-c 1348). Cáil air as a fhreascónna fáthchiallacha sa Palazzo Pubblico i Siena. Cáil ar a dheartháir Pietro mar ealaíontóir freisin.
Lorenzo. Péintéir a rugadh i Siena na hIodáile ab ea Lorenzo (Piero di Giovanni, c 1370-c 1425). Is é "Incoronazione della Vergine" (Corónú na Maighdine, 1413) a phríomhshaothar. Thugtaí "an Manach" air freisin.
Los Alamos. Baile i Nua-Mheicsiceo ina bhfuil lárionad taighde núicléach ó 1943 is ea Los Alamos. Is ann a forbraíodh airm núicléacha den chéad uair i rith an dara cogadh domhanda.
Lotnaidicíd. Agraiceimiceán nádúrtha nó saorga a úsáidtear chun feithidí, creimirí, fiailí, fungais nó ábhair bheo eile atá dochrach do phlandaí, ainmhithe nó bia-ábhair a mhilleadh. Deartar lotnaidicíd chun díriú ar lotnaid ar leith i gcomhshaol ar leith, gan cur isteach ar aon orgánach eile. Mar sin féin, is féidir go mbeidh nochtadh fadtéarmach nó dian tocsaineach do dhaoine nó ainmhithe, agus mar sin, le himeacht ama tá srianta bitheolaíocha ar lotnaidí á gcur i bhfeidhm in ionad na lotnaidicídí.
Lotus 123. Pacáiste bogearraí ríomhaire a bhíodh an-choitianta chun obair a dhéanamh ar scarbhileoga.
Phillip James de Loutherbourg. Péintéir is dearthóir stáitse Briotanach a rugadh i Strasbourg na Fraince ab ea Phillip James de Loutherbourg (31 Deireadh Fómhair 1740 - 11 Márta 1812). Cáil air as a stáitsí nuálaíocha mionsamhlaithe meicnithe. Ina chomhairleoir ealaíonta in Amharclann Drury Lane i Londain (1771-1781), mar ar thug sé isteach forbairtí ceannródaíocha i ndearadh radhairc agus soilsiú stáitse a d'athraigh na gnéithe seo den amharclannaíocht go mór. I 1781 shaothraigh sé an t-eideafusacón, stáitse mionsamhlaithe le claochluithe lánléargais trí úsáid tréshoilseán is plátaí daite.
Bernard Lovell. Réalteolaí agus fisiceoir a rugadh in Oldland Common Shasana ab ea Sir Alfred Charles Bernard Lovell (31 Lúnasa 1913 – 6 Lúnasa 2012). Stiúrthóir ar Shaotharlanna Radairéalteolaíochta Nuffield ag Jodrell Bank (1951–1981). Rinne sé saothar ceannródaíoch ar dhearadh radaiteileascóp, taighde spáis, agus fisic na bhfoinsí raidió sa spás.
Percival Lowell. Réalteolaí a saolaíodh i mBostún ab ea Percival Lowell (13 Márta 1855–12 Samhain 1916). 
Tharraing sé droch-cháil air féin as a éileamh go raibh canálacha ar Mhars.
Rinne sé réamhinsint go raibh Plútón ann sular braitheadh é.
Luach bitheolaíoch. Luach beathaithe próitéine, a bhraitheann ar an meascán aimíonaigéad a chuimsíonn sí. Ní bheadh ach luach íseal bitheolaíoch ag próitéin le tiúchan íseal de cheann de na haimíonaigéid riachtanacha. Is féidir tomhas a fháil ar an luach bitheolaíoch má thómhaistear an codán den ábhar nítrigineach (aimíonaigéad) a ionsúitear i ndáiríre as na haimíonaigéid iomlána a ionghabhtar. Bíonn luach ard bitheolaíoch ag próitéiní ainmhithe, cosúil le hubh, ach luach íseal ag próitéiní glasraí, cosúil le glútan.
Luachair. Is planda bliantúil tomach nó ilbhliantúil síorghlas í an luachair ("Juncus") a fhaightear ar fud an Domhain, de ghnáth in áiteanna fuara fliucha. Na duilleoga caol leacaithe, le claiseanna nó sorcóireach biorach. 6 theascán iombhlátha ar na bláthanna, scothdhonn, i mbarra dlútha, go cliathánach faoi bharr an ghais uaireanta.
Luachair bhláfar. Planda ilbhliantúil atá dúchasach don Eoraip agus an Áise mheasartha. Fásann sí taobh le huisce nó in uisce. Na gais, suas le 1.5 m ar fhad, ríosómach. Na duilleoga féarchruthach, triantánach i dtrasghearradh. Na bláthanna 2.5-3 cm ar trastomhas, bándearg, le 3 pheiteal in umbal foirceanta.
Luadar. Frithghníomh gluaisne nó treoshuite orgánaigh mar fhreagairt ar spreagadh. Is féidir go mbeidh ceimealuadar (freagairt ar spreagadh ceimice), fótaluadar (freagairt ar spreagadh solais), nó teirmealuadar (freagairt ar spreagadh teasa) i gceist. Nuair is gluaisne i dtreo an spreagtha a tharlaíonn, is luadar dearfach í, agus luadar diúltach nuair is gluaisne amach ón spreagadh a tharlaíonn. Más ainmhí a ghluaiseann i dtreo solais é, is ainmhí fótaluadrach dearfach é.