Trelis/gawiki huggingface dataset:
Esther Chapa. Máinlia, scríbhneoir, feimineach, sufraigéid, iriseoir, ceardchumannaí agus gníomhaí ar son chearta na mban agus cearta leanaí ab ea Esther Chapa Tijerina (Tampico, 22 Deireadh Fómhair 1904 – Cathair Mheicsiceo, 14 Nollaig 1970).
Beathaisnéis.
Rugadh i dTamaulipas í, i dteaghlach meánaicmeach agus ba iad Virginia Tijerina agus Quirino Chapa a tuismitheoirí. Chuaigh sí ar an mheánscoil sa phríomhchathair, tráth a raibh go leor athruithe i Meicsiceo. Nuair a bhí sí 20 bliain d'aois, chuaigh sí isteach i Scoil Náisiúnta Leighis Ollscoil Náisiúnta Féinrialaitheach Mheicsiceo (la Escuela Nacional de Medicina de la Universidad Nacional Autónoma de México (UNAM)) san áit ar bhain sí céim amach sa bhliain 1928 agus ina dhiaidh sin rinne sí speisialtóireacht ar mhicribhitheolaíocht agus anailís chliniciúil.
Gairmréim.
Tar éis di céim a bhaint amach ó UNAM thosaigh sí ag múineadh micribhitheolaíochta agus le linn a múinteoireachta fuair sí post mar ollamh le micribhitheolaíocht. Ba í an chéad bhean í a fuair an post seo i Meicsiceo agus fuair sí é trí scrúdú iomaíoch freisin. Chaith sí timpeall daichead bliain ag múineadh san ollscoil.
D'oibrigh sí san Aireacht Saothair Phoiblí (La Secretaría de Labor Pública), mar dhochtúir, ag tabhairt ranganna sláinteachais agus ag tabhairt aird ar dhaonra na scoile chun galair a aimsiú, ag am an - tábhachtach d'athruithe ar shláinte an phobail i Meicsiceo. Choimisiúnaigh an Aireacht Oideachais Phoiblí (SEP) í do na briogáidí sláinte in Córdoba, Veracruz agus Acámbaro, Michoacán.
Bhí sí ina baill de chéad Aontas na Máinleá sa Cheantar Feidearálach agus de Chónaidhm na gCeardchumann Oibrithe ag Seirbhís an Stáit .(Sindicato de Cirujanos del Distrito Federal y de la Federación de Sindicatos de Trabajadores al Servicio del Estado (FSTSE)) Shéan sí go raibh an earnáil leighis gann ar íocaíocht agus go háirithe nach raibh poist freagrachta ag mná agus go raibh tuarastal níos ísle acu ná mar a bhí ag fir.
Comhrialacha camanachd-iománaíocht. Seo iad Comhrialacha camanachd-iománaíocht, spórt hibrideach ar meascán de chamanachd na hAlban agus iománaíocht na hÉireann é. Tá gaol ag an dá spórt lena chéile agus cumadh comhleagan díobh le go bhféadfadh foirne ón dá spórt imirt in aghaidh a chéile.
Na Rialacha.
Seo thíos na rialacha a bhí in úsáid i gcluiche idirnáisiúnta sa bhliain 2014 a craoladh ar TG4. Seo cuid de na rialacha is suntasaí a bhí ann ag an am. Uaireanta bíonn leaganacha éagsúla i gceist.
PÁIRC: Mar a chéile le páirc CLG 160 x 100, na cúil chéanna. 
LIATHRÓID: Uimhir 4 níos lú ná liathróid sinsir iomána.
FAD CLUICHE: 40 nóiméad an taobh. (15 nóiméad uaireanta eile)
DHÁ CHAMÁN DHIFRIÚLA: Camán déanta as fuinseog agus camán déanta as hicearaí.
IMREOIRÍ: 14 imreoir ar an bpáirc agus cúigear ionadaithe, duine acu mar chúl báire. Níl aon srian leis an méid ionadaithe ach gur gá a theacht chun páirce i rith briseadh san imirt agus le cead ón maor líne agus an réiteoir.
ATOSÚ: Má aimsítear cúl caithfear an liathróid isteach idir beirt i lár na páirce ach má aimsítear pointe tosnóidh an cluiche arís le poc amach ón gcúl báire.
SCÓRÁIL: Cúl – Is ionann é agus trí phointe - Brat Glas
Pointe ón talamh (poc saor nó poc sleasa) – Is ionann é agus 2 phointe – brat dearg
Pointe ón gnáth imirt – pointe amháin – brat bán
POC ÉIRICE: Triúr ar an líne ach an “Nash Rule” tugtha isteach.
As alt na himeartha: Níl cead isteach sa gcearnóg bheag.
LIATHRÓID SA LÁMH: Níl cead ag imreoirí an sliotar a bheith ina lámh seachas an cúl báire ag tógáil an poc amach nó i rith poc éirice. (Sa bhliain 2023 bhí cúl báire na hÉireann ag úsáid cón agus ag bualadh an tsliotair ón talamh)
CIC: Ní féidir cic a bhualadh ar an sliotar ach is féidir é stopadh le do chosa.
Arthur Engoron. Breitheamh Meiriceánach is ea Arthur F. Engoron (rugadh 1948 nó 1949)) a bhfuil cáil air as a bheith i gceannas ar imscrúdú sibhialta Nua-Eabhrac ar Eagraíocht Trump.
Luathshaol agus oideachas.
Rugadh Engoron i Queens, Cathair Nua-Eabhrac. D'aistrigh sé féin agus a theaghlach go East Williston i gContae Nassau. ina dhiaidh sin. Scríobh Engoron don nuachtán léinn in The Wheatley School in Old Westbury, agus bhain sé céim amach sa bhliain 1967.
Fuair Engoron a chéim bhaitsiléara ó Ollscoil Columbia. Le linn a chuid ama ann, thiomáin sé tacsaí. Chaith sé ceithre bliana mar dhrumadóir sular chláraigh sé i New York University School of Law, agus bhain céim dlí amach i 1979.
I rialú cúirte amháin, léirigh Engoron go raibh páirt glactha aige in agóidí i " "huge, sometimes boisterous, Vietnam War protests."
Gairmréim.
Chuir Engoron tús lena ghairm dlí ag Olwine, Connelly, Chase, O'Donnell &amp; Weyher, gnólacht atá anois imithe ó mhaith. D'oibrigh sé ansin do Pryor Cashman ó 1981 go 1983, ag fágáil chun slí bheatha cheoil a bhaint amach. Chaith sé seacht mbliana ag múineadh conas an pianó agus na drumaí a sheinm. In 1991, he became a law clerk for Judge Michael Schoenfeld. Sa bhliain 1991, rinneadh cléireach dlí de don Bhreitheamh Michael Schoenfeld. Tá Engoron ina bhall d'Aontas na Saoirsí Sibhialta i Meiriceá ó 1994.
Sa bhliain 2003, bhuaigh Engoron toghchán le dul isteach i gCúirt Shibhialta Chathair Nua - Eabhrac mar bhreitheamh. Sa bhliain 2013, ceapadh é mar bhreitheamh gníomhach do Chúirt Uachtarach Nua - Eabhrac, agus rith sé gan choinne do phost buan sa bhliain 2015.
Saol pearsanta.
Is lucht leanúna de thagairtí an phopchultúir é Engoron, agus é á n-úsáid go minic ina chuid rialuithe. He has been married three times and has four children. Tá sé pósta trí huaire agus tá ceathrar clainne aige.
Dearbhú Balfour, 1917. Ar 2 Samhain 1917 d'fhógair Arthur Balfour, iar-Phríomhaire na Ríochta Aontaithe, go mbunófaí stát Giúdach sa Phalaistín, agus impleachtaí tromchúiseacha ag baint leis.. Tá Dearbhú Balfour (Béarla: Balfour Declaration) i gcroí na coimhlinte sa Mheánoirthear sa lá atá inniu ann.
Cúlra.
Le linn 1917, chuir Impireacht na Breataine an Impireacht Otamánach faoi chois sa Phalaistín.
Ach roinn an Entente Triarach na críocha sa bhliain 1916, nuair a síníodh an Comhaontú Sykes–Picot.
De réir Conradh na Náisiún, 'cosantóireacht' ab ea an Phalaistín, faoi smacht na Breataine ó na 1920idí go dtí na 1940idí. Tugadh 'Sainordú na Breataine sa Phalaistín' ar an tír san am sin (ó 1923 ar aghaidh).
An gealltán.
Ar 2 Samhain 1917, gheall an Rialtas Briotanach go foirmiúil “tír dhúchais” do na Giúdaigh. Scríobh Balfour litir chuig Lord Walter Rothschild ag deimhniú, "His Majesty's Government view with favour the establishment in Palestine of a national home for the Jewish people, and will use their best endeavours to facilitate the achievement of this object..." Ní raibh stát polaitiúil i gceist ag an am, ach “tír dhúchais”, frása a bhí roghnaithe go cúramach.
B'fhéidir nach raibh ach iarracht ann i bhforógra Balfour Giúdaigh an domhain a mhealladh chuig cúis na Comhghuaillíochta sa Chéad Chogadh Domhanda. Ach tá go leor conspóide faoin teoiric seo. 
Iarmhairtí.
Cuireadh fáilte agus fiche roimh an Dearbhú, fiú sa Mheánoirthear; mar shampla, ar 3 Eanáir 1919, síníodh an Comhaontú Faisal–Weizmann, ag cur dallamullóg ar mhuintir na Palaistíne arís. 
Ach i ndáiríre, ní raibh á ofráil do na hArabaigh ach an moladh nach n-imreofaí leatrom orthu. Mhaígh Ronald Storrs, an chéad ghobharnóir míleata Iarúsailéim go bhféadfadh stát mar sin ‘form for England “a little loyal Jewish Ulster” in a sea of hostile Arabism.’
Sa bhliain 2017, dúirt Príomh-Aire na Breataine, Theresa May go mbeadh sí ag comóradh an fhorógra “le bród”.
Gavan Reilly. Is comhfhreagraí polaitiúil é Gavan Reilly ag Virgin Media News agus is é láithreoir an phríomhchláir maidine Dé Domhnaigh ‘On The Record’ ar an stáisiún raidió Newstalk é freisin. D’oibrigh sé mar thuairisceoir in Washington, sa Bhruiséil agus ó Downing Street agus é ag plé le gnóthaí na hÉireann agus cúrsaí idirnáisiúnta. Chomh maith lena chlár ar Newstalk, tá sé ina láithreoir rialta ar The Tonight Show, agus roimhe sin ar ‘The Last Word’ le Today FM agus é ina chomhfhreagraí polaitiúil ag an stáisiún idir 2013-17. D’ainmnigh Murray Consultants é mar an t-iriseoir is mó tionchar in Éirinn ar Twitter sna blianta 2019 agus 2020, agus mar an comhfhreagraí polaitiúil is mó tionchar ar feadh seacht mbliana as a chéile. Tá dhá Ghradam Náisiúnta Raidió IMRO buaite aige. Bhí sé ina rúnaí ar Ghailearaí Preasa an Oireachtais freisin ar feadh naoi mbliana agus mar chathaoirleach air ó 2020 i leith. Bíonn sé le clos agus le feiceáil go rialta ar chláir chúrsaí reatha teilifíse agus raidió i dTuaisceart Éireann agus ar fud na Ríochta Aontaithe. D'fhreastail sé ar COBÁC.
Iarla Ó Muirthile. Is amhránaí sean-nóis agus píobaire é Iarla Ó Muirthile a rugadh agus a tógadh i mBaile Átha Cliath, agus is ann atá sé ina chónaí. Tá a mhuintir fréamhaithe i saol na Gaeilge agus bhí a thuismitheoirí, Caoilfhionn Nic Pháidín agus Liam Ó Muirthile, an-ghníomhach i gcúrsaí litríochta. Ba é a athair a chuir ag amhránaíocht ar dtús é agus a spreag a shuim sna hamhráin. Bhuaigh Iarla duaiseanna ag Feiseanna agus Fleánna éagsúla agus é ina bhuachaill óg agus chothaigh múinteoirí ar nós Máire Ní Choilm a spéis san amhránaíocht. Mar dhuine fásta ní bhíodh Iarla ach ag góilín sa bhaile ar feadh i bhfad ach le blianta beaga anuas tá sé tar éis páirt a ghlacadh in imeachtaí ceoil i mBaile Átha Cliath agus timpeall na tíre. Glacann sé páirt i seisiún Amhránaithe an Chlub agus An Góilín (club amhránaíochta) agus i seisiúin eile san ardchathair. Bhain sé duais don tríú háit ag Oireachtas na Samhna 2022 agus don dara háit sa bhliain 2023 (Comórtas na bhFear faoi 35). Baineann na hamhráin atá aige le traidisiún saibhir na Mumhan agus is breá leis taighde a dhéanamh ar na seanamhráin agus leaganacha éagsúla a lorg. Is múinteoir é.
An Coimisiún um Athchóiriú an Dlí. Is comhlacht neamhspleách é An Coimisiún um Athchóiriú an Dlí, a bunaíodh faoin ACHT FÁN gCOIMISIÚN UM ATHCHÓIRIÚ AN DLÍ, 1975.
Deirtear san Acht seo gurb é ról an Choimisiúin an dlí a choinneáil faoi athbhreithniú agus taighde a dhéanamh d'fhonn an dlí a athchóiriú. 
Sainmhíníonn an tAcht 1975 athchóiriú an dlí chun na nithe seo a leanas a áireamh:
Foinsí d'Obair an Choimisiúin um Athchóiriú an Dlí.
Eascraíonn obair thaighde athchóirithe dlí an Choimisiúin as dhá phríomhfhoinse:
1.) faoi Chlár um Athchóiriú Dlí arna ullmhú ag an gCoimisiún agus arna chomhaontú ag an Rialtas agus arna leagan faoi bhráid Thithe an Oireachtais faoi Acht 1975; agus
2.) de réir iarratais ón Ard-Aighne faoi Acht 1975
1.) Cláir Athchóirithe Dlí.
Ullmhaíonn an Coimisiún Clár Athchóirithe Dlí, faofa ag an Rialtas agus cuirtear os comhair dhá Theach an Oireachtais é de réir Acht 1975.
2.) Iarratais ón Ard-Aighne.
Faoi Acht 1975, féadfaidh an tArd-Aighne iarraidh ar an gCoimisiún freisin réimsí sonracha den dlí a scrúdú chomh maith leo siúd i gClár Athchóirithe Dlí.
Pat McNamee. Is polaiteoir Éireannach é Pat McNamee (). Ba chomhalta den Tionól Reachtach é d'Iúr Cinn Trá agus Ard Mhacha, ó 1998 go 2003. Ba bhall é Sinn Féin go dtí 2005. 
Beathaisnéis.
Rugadh sé ar 12 Feabhra 1957 agus tógadh i gCrois Mhic Lionnáin é . Fuair sé a chuid oideachais i Scoil Ghramadaí Naomh Pádraig, Ard Mhacha, Scoil na Mainistreach, Iúr Cinn Trá agus Ollscoil Uladh. Ba bhall d'Óglaigh na hÉireann agus caith sé sé bliana sa Phríosún Phort Laoise.
Toghadh ar Fóram Thuaisceart Éireann é i 1996 agus toghadh ar Comhairle an Iúir agus Mhúrn é i 1997 .
Sheas sé san Olltoghchán, 1997 in Iúr Cinn Trá agus Ard Mhacha. Fuair sé 11,218 vóta agus tháinig sé sa tríu hait . Toghadh ar Tionól Thuaisceart Éireann i 1998 d'Iúr Cinn Trá agus Ard Mhacha. Toghadh ar Comhairle an Ceantar Ard Mhacha in 2001. D'fhág sé Sinn Féin in 2005.
Rashida Tlaib. Dlíodóir agus feisire comhdhála de bhunadh na Palaistíne is ea Rashida Harbi Tlaib, (Detroit, Iúil 24, 1976 ) Is iar - fheisire Daonlathach í i dTeach Ionadaithe Michigan. Tar éis di mionn na hoifige a ghlacadh ar an 1 Eanáir, 2009 (ina céad téarma, ag déanamh ionadaíochta don 12ú Ceantar), ba í Tlaib an chéad bhean Moslamach Meiriceánach i dTeach Ionadaithe Michigan agus duine den chéad bheirt bhan Mhoslamach a toghadh chun na Comhdhála (Ilhan Omar an duine eile). Tá Tlaib ina bhall den Scuad (), grúpa neamhfhoirmiúil den Scuad de sheisear (ceithre cinn go dtí toghcháin 2020) ionadaithe SAM ar eite chlé an Pháirtí Dhaonlathaigh.
Toghchán pharlaimint na hEorpa, 2024. Reáchtálfar toghchán pharlaimint na hEorpa le linn 2024. Idir an 6-9 Meitheamh 2024 rachaidh daoine i mballstáit an Aontais Eorpaigh go dtí na botháin vótála chun 720 feisire a thoghadh chun Parlaimint na hEorpa. 14 feisire a thoghfar chun ionadaíocht a dhéanamh ar Éirinn.
Bronnadh suíochán breise i bParlaimint na hEorpa (14 in ionad 13) ar Éirinn sa bhliain 2024.
Dúshláin san Aontas Eorpach.
Tá laige, neart agus dúshláin an AE á léiriú agus parlaimint nua na hEorpa le toghadh in 2024. Tá cur síos ar chuid de na dúshláin a phléifear sa liosta seo:
Claire D. Cronin. Is dlíodóir í Claire D. Cronin agus is í ambasadóir na Stát Aontaithe chun na hÉireann í.
Is é an tUachtarán Joseph R. Biden, Jr. a d’ainmnigh Claire D. Cronin sa ról ar an 23 Meitheamh 2021. Tar éis do Sheanad na Stát Aontaithe í a dhaingniú, mhionnaigh an tArd‑Aighne William Bonaccorso í ar an 19 Eanáir 2022, agus chuir sí a cuid dintiúr faoi bhráid Uachtarán na hÉireann, Mícheál D. Ó hUigínn, ar an 10 Feabhra 2022. Sular ceapadh í, bhí an tAmbasadóir Cronin ina comhalta de Theach Ionadaithe Massachusetts agus bhí sí ar an gcéad bhean a bhí ina Ceannaire Tromlaigh sa Teach. Le linn di bheith ag fónamh mar reachtóir, bhí Cronin ina Cathaoirleach ar Choiste na mBreithiúna freisin, áit a raibh tionchar aici ar phíosaí suntasacha reachtaíochta, lena n-áirítear athchóirithe móra ar an gceartas coiriúil agus ar an tseirbhís phóilíneachta. Tá cuid mhaith dá gairm reachtaíochta caite aici ag obair ar son maoiniú breise a chur ar fáil don oideachas. D’oibrigh sí go forleathan chun rochtain ar sheirbhísí meabhairshláinte agus mí-úsáide substaintí a fheabhsú, chun cosaintí agus seirbhísí a mhéadú d’íospartaigh foréigin teaghlaigh, agus chun cearta sibhialta a chur chun cinn. Tacaíonn an tAmbasadóir Cronin go láidir le tacaíochtaí d’iarshaighdiúirí agus dá dteaghlaigh, agus d’oibrigh sí ar an gcoiste comhdhála don "BRAVE Act", lenar feabhsaíodh seirbhísí d’iarshaighdiúirí agus dá dteaghlaigh. Leagann an tAmbasadóir Cronin tábhacht ar leith ar an tseirbhís phoiblí, agus tá an tseirbhís phoiblí fite fuaite le stair a muintire. Bhí uncail mór Cronin ar an gcéad reachtóir dall i dTeach Ionadaithe Massachusetts. D’oibrigh a huncail, C. Gerald Lucey, i dTeach Ionadaithe Massachusetts tar éis dó filleadh ón tseirbhís mhíleata san Eoraip le linn an Dara Cogadh Domhanda. Bhí sé ina Mhéara ar Brockton, Massachusetts ina dhiaidh sin. Le scór bliain anuas, d’oibrigh an tAmbasadóir Cronin mar Idirghabhálaí/Eadránaí d’Idirghabháil Chomhlathais in Brockton, MA. Go háirithe, d’oibrigh sí mar eadránaí ar an socrú suntasach a rinneadh sna cásanna mí‑úsáide gnéasaí a bhain le cléir Massachusetts. Bhain an tAmbasadóir Cronin a B.A. amach i gColáiste Stonehill agus fuair sí a J.D. ó Ollscoil Suffolk. Tá sí cáilithe chun dlí a chleachtadh i Massachusetts i gcúirteanna stáit agus cónaidhme araon agus freisin chun dlí a chleachtadh os comhair Chúirt Uachtarach na Stát Aontaithe. Tá go leor onóracha agus dámhachtainí faighte aici, lena n-áirítear Duais Ceannaireachta Reachtaíochta de chuid an Jewish Community Relations Council (2020), Duais Reachtóir na Bliana de chuid Massachusetts Bar Association (2018), Duais Ceannaireachta de chuid an Massachusetts League of Community Health Centers (2017), agus an Equal Justice Beacon of Justice Award (2016). Tá sí pósta le Ray agus tá beirt iníonacha fásta acu.
Ulisse Aldrovandi. Ba eolaí de chuid na hAthbheochana Iodálaí é Ulisse Aldrovandi a rugadh 11 Meán Fómhair 1522 i mBologna agus a fuair bás 4 Bealtaine 1605 sa chathair chéanna.
Paul Berry.  
Polaiteoir aontachtach i dTuaisceart Éireann is ea Paul Berry (3 Meitheamh 1976 a rugadh é). Bhí sé ina Chomhalta den Tionól Reachtach d'Iúr agus d'Ard Mhacha ó 1998 go 2007. Tofa mar iarrthóir de chuid an Pháirtí Aontachtach Daonlathach (PAD), d'fhág Berry an páirtí sa bhliain 2006 le suí mar Aontachtóir Neamhspleách tar éis scannal faoina ghníomh gnéis más fíor le suathaire fir in óstán i mBéal Feirste. 
Luathshaol.
Rugadh Berry i gCraigavon, Contae Ard Mhacha, agus tógadh é i dTóin re Gaoith, áit ar cuireadh oideachas air i scoileanna agus i gcoláistí stáit áitiúla, agus ina dhiaidh sin bhí sé fostaithe i dtionscal na teicstíle. Chuaigh sé isteach sa Pháirtí Aontachtach Daonlathach (DUP) nuair a bhí sé 16 bliana d'aois, an aois chéanna inar thosaigh sé ag canadh soiscéal i séipéil i gceantair Ard Mhacha Thuaidh agus Dhroichead na Banna .
Gairmréim pholaitiúil.
Lena ardphróifíl mar amhránaí, toghadh Berry, a bhí 22 bliain d'aois, an Comhalta den Tionól Reachtach (CTR) is óige sa chéad Tionól i dTuaisceart Éireann mar ionadaí de chuid an DUP do thoghcheantar an Iúir agus Ard Mhacha i dtoghchán 1998 agus atoghadh é i dtoghchán 2003.
Toghadh é ar Chomhairle Cathrach agus Ceantair Ard Mhacha in 2001, agus atoghadh é i dtoghcháin 2005. 
In olltoghchán 2005 ba é Berry iarrthóir an DUP do thoghcheantar an Iúir agus Ard Mhacha. Nuair a bhris an scéal faoi theagmháil ghnéasach líomhnaithe le suathaire aerach sa nuachtán Sunday World, d’éirigh Berry as an DUP tar éis é a bheith curtha ar fionraí ón bPáirtí. The story damaged Berry's reputation as an anti gay Christian fundamentalist. 
Ball gníomhach den Ord Oráisteach, bhí Berry ar eite thraidisiúnta, bhunúsach an DUP. I dtoghchán tionóil 2007 sheas sé mar iarrthóir Neamhspleách, i gcoinne pholasaí an DUP, a bhí i bhfabhar Comhaontú Chill Rímhinn a chur i bhfeidhm, ach theip air a bheith tofa. 
Leanann Berry ar aghaidh ag seinm mar amhránaí gaspal, agus tá trí chnuasach eisithe aige. Tá sé pósta ar Lorna agus anois ag obair i dTóin re Gaoith mar ghníomhaire eastáit áitiúil.
In 2011 toghadh é mar iarrthóirn neamhspleách Aontachtach ar Chomhairle Cathrach agus Ceantar Ard Mhacha .
In 2019, ghnóthaigh Berry suíochán mar aontachtóir neamhspleách i gComhairle Buirge Chathair Ard Mhacha, Dhroichead na Banna agus Craigavon.
Eascró. Is éard atá i gceist le cuntas eascró ná cuntas sealadach sealbhaíochta tríú páirtí nó nuair a bhíonn mír i seilbh tríú páirtí go dtí go gcomhlíontar coinníollacha áirithe.
Is féidir go n-eascróidh gnóthachain agus caillteanais achtúireacha chom maith.
Conradh (dlí). Is comhaontú dlíthiúil é conradh (Laidin: "contractus"), ó bhéal nó i scríbhinn, a léirítear i gcomhpháirt idir beirt nó níos mó a bhfuil inniúlacht dhlíthiúil acu (páirtithe an chonartha), atá faoi cheangal de bhua an chonartha, a rialaíonn a gcaidreamh le cuspóir nó rud áirithe, agus a bhféadfaidh iallach a chur ar a chéile ar bhonn cómhalartach más conradh déthaobhach é, nó féadfaidh páirtí amháin iallach a chur ar an bpáirtí eile, más conradh aontaobhach é. Go hachomair, is comhaontú toilithe é an conradh lenar féidir cearta, oibleagáidí agus cineálacha eile cásanna dlí coibhneasta a ghiniúint; Is é sin, nach gceanglaíonn ach na páirtithe conarthacha agus, ar deireadh, a gcomharbaí. Ach, i dteannta le comhaontú na nintinní, éilíonn roinnt conarthaí, chun a gcuid foirfeachta, fíricí eile nó gníomhartha a bhfuil raon feidhme dlíthiúil acu, amhail seachadadh áirithe a dhéanamh ("conarthaí réadacha"), nó a cheangal ar bhonn foirmiúil i ndoiciméad speisialta ("conarthaí foirmiúla"), mar sin, sna cásanna speisialta sin, ní leor toil amháin. Ar aon chuma, tá brí atharúnachta ag an gconradh, go ginearálta, fiú go páirteach sna cinn a thugtar i gcrích faoi chuimsiú an dlí teaghlaigh, agus tá sé mar chuid den chatagóir níos leithne de na hidirbhearta dlíthiúla. Is feidhm bhunúsach den chonradh é éifeachtaí dlíthiúla a thionscnamh (is é sin, oibleagáidí infhorfheidhmithe le dlí), ionas nach féidir cáilíocht chonarthach a chur i leith an chaidrimh sin idir daoine nach mbíonn éifeachtaí dlíthiúla mar thoradh air.
Creimeadh an bhoinn agus aistriú brabúisis. Tagraíonn creimeadh an bhoinn agus aistriú brabúisis (CBAB) do straitéisí pleanála le haghaidh an chanaigh chorparáidigh a úsáideann cuideachtaí ilnáisiúnta chun brabúis a "aistriú" ó dhlínsí ardchánach go dtí dlínsí le cánach níos ísle nó láithreacha neamhchánach, áit nach bhfuil ach beagán nó aon ghníomhaíocht eacnamaíoch ann, agus dá bhrí sin bíonn siad in ann an bonn cánach "a chreimeadh" ó na dlínsí ardchánacha, ag baint úsáide as íocaíochtaí asbhainteacha, amhail ús nó ríchíosanna. Maidir leis an rialtas, is ioncam nó brabús cuideachta é an bonn cánach. Gearrtar cáin mar chéatadán ar an ioncam/brabús seo. Nuair a aistrítear an t- ioncam / brabús sin go tír eile nó go tearmann cánach, creimtear an bonn cánach agus ní íocann an chuideachta cánacha leis an tír atá ag giniúint an ioncaim. Mar thoradh air sin, laghdaítear ioncam cánach an rialtais. Sainmhíníonn an Eagraíocht um Chomhar agus Fhorbairt Eacnamaíochta (ECFE) straitéisí CBAB mar “ "exploiting gaps and mismatches in tax rules,"" Cé go bhfuil cuid de na teaicticí mídhleathach, níl a bhformhór. Toisc gur féidir le gnólachtaí a oibríonn thar theorainneacha CBAB a úsáid chun buntáiste iomaíoch a fháil thar ghnólachtaí baile, bíonn tionchar aige ar fhíréantacht agus ar shláine na gcóras cánach. Ina theannta sin, laghdaíonn sé comhlíonadh de bhun tola, nuair a thugann cáiníocóirí faoi deara go bhfuil ilnáisiúntaigh ag seachaint cánacha ioncaim chcorparáideacha go dlíthiúil. Toisc go bhfuil náisiúin i mbéal forbartha ag brath níos mó ar cháin ioncaim chorparáideach, théann tionchar díréireach BEPS i bhfeidhm níos mó orthu. 
Shínigh Éire an "Multilateral convention to implement tax treaty related measures to prevent base erosion and profit shifting" (MLI) i Meitheamh 2017.
Tristan Rosenstock. Is craoltóir, ceoltóir, údar agus eagarthóir Tristan Rosenstock. Tá sé ina Chlár Reachtaire le RTÉ Raidió na Gaeltachta agus cuireann sé an clár ealaíon An Cúinne Dána i láthair, chomh maith le cláir liteartha eile. Ón mbliain 2017 i leith tá sé ina eagarthóir liteartha ar an iris Comhar. Tá an domhan siúlta aige i dteannta an ghrúpa Téada. Tá sé pósta ar an údar Sadhbh Rosenstock agus cónaí orthu ag bun shléibhte Bhaile Átha Cliath lena mbeirt léitheoirí óga. Is é "Inis Mara" an chéad leabhar atá tagtha óna pheann, arna mhaisiú ag Mark Wickham agus arna fhoilsiú ag LeabhairCOMHAR.
"Inis Mara".
Plota.
Bhí saol breá ag muintir Inis Mara agus bhí gach duine sona sásta. Ach nuair a cheaptar an Santóir mar cheannaire, téann gach rud in olcas agus milleann sé an t-oileán álainn le haer salach. Tá cailín cróga ar an oileán a spreagann gach duine chun seasamh a thógáil agus beartaíonn Éabha a dícheall a dhéanamh chun an Santóir a stopadh.
Scéal comhaimseartha eachtraíochta atá anseo a bhaineann le cúrsaí athrú aeráide, leis an tábhacht a bhaineann le bheith ag comhoibriú le daoine eile, agus le tábhacht na fírinne. Bainfidh léitheoirí óga agus aosta taitneamh agus tairbhe as eachtraí Éabha agus í ag iarraidh a pobal a thabhairt slán ón gceannaire cam atá ag milleadh an oileáin. Agus meabhraíonn an scéal dúinn arís is arís eile gur ar scáth a chéile a mhaireann na daoine.
“Scéal tráthúil, taitneamhach agus spreagúil … le teachtaireachtaí a théann i bhfeidhm go mór ar an léitheoir.” – Áine-Máire Ní Cheallaigh, Stiúrthóir, Baile Átha Cliath UNESCO Cathair Litríochta
Mark Wickham. Is dearthóir agus maisitheoir é Mark Wickham a bhfuil cónaí air in Iarthar Chorcaí. Tá sé ag obair in earnáil na foilsitheoireachta le breis is 20 bliain anuas. Bhí a shaothar ar taispeáint mar chuid de thaispeántais in Éirinn agus thar lear. Tá roinnt pictiúrleabhar do pháistí maisithe aige agus ainmníodh ceann de na pictiúrleabhair sin mar leabhar páistí na bliana ag na Irish Book Awards. Bhunaigh Mark agus a pháirtí, Tara Kennedy, WORK SHOP le déanaí, spás cruthaitheach i mBeanntraí le haghaidh gach aoisghrúpa. Déanann sé maisiú don iris Comhar agus foilseacháin dá gcuid.