Trelis/gawiki huggingface dataset:
Tallahassee, Florida. Is í Tallahassee príomhchathair Florida, stát de Stáit Aontaithe Mheiriceá. Tá tuairim is 170,000 duine ina gcónaí sa chathair.
An chathair.
I dTallahassee atá Florida A&amp;M University, Florida State University, Keiser University-Tallahassee, Tallahassee Community College, brainsí de Barry University agus Flagler College. Lárionad trádála agus talmhaíochta atá ann. Is é Tallahassee Regional Airport an príomhaerfort.
Stair.
Bhí daoine ina gcónaí sa cheantar 12,000 bliain ó shin, agus bhi lonnaíochtaí i gceantar Lake Jackson timpeall na bliana 1200. Focal Seminole is ea Tallahassee agus is í an bhrí atá leis "seanpháirceanna". 
Chuir Seminole as Georgia agus Alabama fúthu sa cheantar san 18ú haois agus sa 19ú haois. Na hApalachee a bhí ina gcónaí ann roimhe sin. Sa 19ú haois a rinneadh príomhchathair Florida de Tallahassee.
Liosta tíortha. Seo liosta tíortha ar fud an domhain.
Énrí Ó Beóláin. Polaiteoir Éireannach ab ea Énrí Ó Beóláin (leagan comhaimseartha Gaeilge; bheadh "Annraoi Ó Beoláin" níos cóngaraí do chaighdeán na teanga inniu), nó "Harry Boland" as Béarla. Rugadh an Beólánach sa bhliain 1887, agus d'éag sé sa bhliain 1922.
Bhí sé ina Theachta ar an Chéad Dáil agus ina chúntóir ag Mícheál Ó Coileáin. Níor ghlac an Beólánach leis an gConradh Angla-Éireannach, agus nuair a thosaigh Cogadh Cathartha na hÉireann, throid sé ar an taobh frith-Chonartha. Fuair sé bás i bpáirc an áir.
Ba pholaiteoir sinsearach de chuid Fhianna Fáil é a dheartháir Gearalt Ó Beóláin (1885-1973).
Saol.
Tháinig an Beólánach chun saoil i mBaile Átha Cliath, agus chuaigh sé i gCumann Lúthchleas Gael nuair a bhí sé óg. Sa deireadh, chuaigh sé i mBráithreachas na Poblachta agus in Óglaigh na hÉireann freisin. 
Throid an Beólánach in Éirí Amach na Cásca. In olltoghcháin na bliana 1918, vótáladh isteach é mar fheisire do Ros Comáin Theas. Cosúil le Feisirí Shinn Féin go léir, níor bhac sé lena shuíochán i Londain. Ina áit sin, chuaigh sé sa Chéad Dáil. Cheap Eamon de Valera é mar theachtaire speisialta le dul go dtí na Stáit Aontaithe ag iarraidh aitheantais do Phoblacht na hÉireann agus ag cothú tacaíochta leis an bpoblacht nua i measc phobal Éireannach na Stát. 
Le linn Chogadh na Saoirse, bhí an Beólánach agus Mícheál Ó Coileáin ag comhoibriú le chéile go dlúth. Nuair a shínigh an Coileánach an Conradh Angla-Éireannach, áfach, thréig a chara é, agus chuaigh sé leis na Poblachtánaigh. 
Saighdiúirí de chuid Arm an tSaorstáit a mharaigh an Beólánach le linn Chogadh Cathartha na hÉireann. Tháinig siad air in Óstán Skerries Grand. Ghoin siad go héag é; shíothlaigh sé cúpla lá ina dhiaidh sin in Ospidéal Naomh Uinseann i mBaile Átha Cliath. Tá plaic cuimhneacháin le feiceáil san áit inar goineadh é, cé go bhfuil an t-óstán féin imithe le fada.
Sa scannán "Michael Collins" le Neil Jordan sa bhliain 1996, rinne an t-aisteoir Meiriceánach Aidan Quinn páirt Uí Bheóláin.
Naomh Aindrias. Is é Naomh Aindrias éarlamh na hAlban, na Rúise agus na Romáine. Is é a chroch ná 'Croch Naoimh Aindrias' agus is é bratach na hAlban. Tháinig cuma an chroich ón scéal gur maraíodh é ar croch trasnán.
Meiriceá Láir. Is réigiún í Meiriceá Láir, caol talún idir Meiriceá Thuaidh agus Meiriceá Theas. Ó thaobh na tíreolaíochta de, ceaptar mar chuid de Mheiriceá Thuaidh í. Is iad na tíortha idir Mheicsiceo agus an Cholóim a bhfuil sa réigiún. Tá sí 540,000 km² (208,500 míle cearnaithe) in achar. Ba stát é an réigiún, Stáit Aontaithe Mheiriceá Láir i rith an 19ú haois, ó 1823 go 1840. Tá parlaimint Mheiriceá Láir fós ann, faoin ainm "Parlamento Centroamericano" as Spáinnis, nó Parlacen, ach ní parlaimint náisiúnta é agus níl ionadaíocht ag gach tír i Meiriceá Láir ann.
Is iad seo a leanas na tíortha atá inti:
Cruicéad. Is spórt foirne é cruicéad. Bíonn aon imreoir déag ar an bhfoireann.
Stair.
Tugadh ‘Cluiche na nUasal’ ar an gcruicéad ón am ar ceapadh é ar dtús in iardheisceart Shasana timpeall na bliana 1611. Luadh an t-ainm sin leis mar go mba iad an aicme sin ba mhó a chleacht é, ach ba mhian leo siúd a mb’ansa leo é a thabhairt le fios go raibh ionracas ag baint leis nach raibh le cluichí eile.
Ní i gcónaí a bhí sin fíor fiú sa gcomórtas is measúla dá bhfuil ann. Ba iad na Sasanaigh a bhí ceannasach sa gcruicéad go dtáinig aimsir an Chogaidh Mhóir, ach as sin go dtí 1925 níor bhuaigh siad ach ceann amháin de na 15 Teist a imríodh.
Ach faoin mbliain 1930 ba ag na hAstrálaigh a bhí an t-imreoir ab fhearr ar domhan – Don Bradman. As féin, ba nós le Bradman pé foireann a bhí ag imirt ina choinne a chéasadh. Scóráil sé 974 rith in aghaidh Shasana i Sraith 1930 – curiarracht a mhaireann go dtí an lá atá inniu ann. Sa tSraith a lean shocraigh na Sasanaigh seift a tharraingt chucu féin faoina ndíreodh siad caitheamh na liathróide ar fhear an bhata féin, seachas ar an ngeata. D’fhágfadh sin go mbeadh seisean ag díriú air é féin a chosaint agus gan de thriail aige a bheith ar thóir scóranna. ‘Bodyline’ a tugadh air.
Cé gur áitigh siad go diongbháilte nach raibh siad ag sárú aon riail, tharraing a mbeartas clampar, fiú tarraingíodh anuas é i bparlaimintí na dtíortha a bhí i gceist. Níos deireanaí cuireadh athrú ar na rialacha lena leithéid a sheachaint.
Céad bliain dár gcionn meastar ‘Bodyline’ a bheith chomh tábhachtach go bhfuil cláracha teilifíse á ndéanamh fós faoi.
Maoiniú.
Is gaire cruicéad an lae inniu don chluiche cúirtéiseach, dea-bhéasach a bhí i gceist acu siúd a chéadcheap é, agus tá a rian féin fágtha ar an airgead air. 
Cuirfidh sé iontas ort gur i gcruicéad na hIndia atá an pá is gaire dó sin á íoc – meánteacht isteach $5.3m ag imreoirí i bPríomhroinn Chruicéid na tíre sin.
Bíonn cuid d’imreoirí Shasana agus na hAstráile páirteach ansiúd agus saothraíonn a mbunáite idir €1m agus €2m as sin le cur leis an €1m a íoctar sa mbaile leo.
Cruicéad in Éirinn.
Tá an spórt seo ag éirí níos coitianta in Éirinn le déanaí agus bhuaigh an fhoireann náisiúnta i gcoinne na Pacastáine sa Chorn Domhanda ar Lá Fhéile Pádraig sa bhliain 2007.
Wells, Nua-Eabhrac. Baile i gContae Hamilton, Nua-Eabhrac i Stáit Aontaithe Mheiriceá is ea Wells. Sa bhliain 2000, de réir an daonáirimh, bhí 737 duine ina gcónaí sa bhaile. Thóg Joshua Wells muileanna sa cheantar. Bunaíodh an baile sa bhliain 1805.
Creat Windsor. Ar 27 Feabhra 2023, rinne Rialtas na Ríochta Aontaithe agus an tAontas Eorpach margadh nua Breatimeachta; baisteadh Creat Windsor ar an gcomhaontú Chas Ursula von der Leyen, uachtarán an Choimisiúin Eorpaigh, le Rishi Sunak, príomhaire na R-A, i Caisleán Windsor ar an lá sin, agus tháinig siad ar réiteach.
Breatimeacht.
Tiocfaidh an margadh nua in áit Phrótacal an Tuaiscirt, má thagann agus cuirfidh clabhsúr leis an idirbheartaíocht faoin mBreatimeacht. Comhaontú idir an Ríocht Aontaithe agus an tAontas Eorpach is ea Creat Windsor, a dréachtaíodh le déileáil leis an gconstaic is mó a bhí ag seasamh roimh chainteanna an Bhreatimeachta – is é sin an teorainn ar thalamh na hÉireann.
Leis an teorainn a choinneáil oscailte, is amhlaidh a socraíodh gur i Muir Éireann a dhéanfaí na seiceálacha custaim agus rialacháin a bhí riachtanach de thoradh an Bhreatain a bheith ag imeacht as an Aontas Eorpach. Le Creat Windsor, bhí an tAontas Eorpach agus an Ríocht Aontaithe ar aon fhocal gur gá idirdhealú a dhéanamh idir earraí as an mBreatain atá ag teacht anall go Tuaisceart Éireann don mhargadh sin, agus earraí atá le seoladh ó dheas thar an teorainn gan aon seiceáil agus isteach sa mhargadh aonair in Éirinn nó ar aghaidh.
Cur i bhfeidhm.
Dá nglacfaí leis an gcomhaontú, bheadh 
Rinneadh an margadh le súil go mbunófaí an athuair Tionól agus Feidhmeannas Stormont, a bhí ar fionraí le bliain. Bhunaigh an DUP 'painéal' chun comhairle a chur ar an bpáirtí faoi Chreat Windsor.
Reachtaíocht.
Ar 22 Márta 2023, bhí tacaíocht ón pharlaimint buaite ag an rialtas Briotanach don Chreat, le 515 vóta in aghaidh 29, in ainneoin éirí amach ó chuid dá fheisirí féin agus frithfhreagairt ó chomhaltaí an DUP. Dhiúltaigh na hiar-phríomh-airí Boris Johnson agus Liz Truss tacaíocht a thabhairt don pholasaí. Dúirt Johnson go gciallódh sé nach raibh “an Ríocht Aontaithe ar fad” in ann “éagsúlú i gceart agus leas a bhaint as an Bhreatimeacht” cé go raibh an Creat agus An Prótacal (polasaí Johnson in 2020/21) mar a chéile.
Na himpleachtaí.
Ba mhór ag a lán lucht gnó agus táirgeoirí bia i dTuaisceart Éireann an rochtain gan srianta a bheadh acu ar mhargadh aonair an Aontais Eorpaigh chomh maith le margadh na Breataine Móire. Bhí súil freisin go mbeadh an Tuaisceart an-tarraingteach d’infheisteoirí ón iasacht a dteastódh uathu a bheith in ann déileáil sa dá mhargadh gan aon stró.
Tuairt traenach Tempi. Tharla timpiste thraenach Tempi ar 28 Feabhra 2023 sa Ghréig ; maraíodh 57 duine agus gortaíodh 85 nuair a ghread traein lastais agus traein paisinéirí in éadan a chéile faoi mhórluas. Bhí go leor daoine óga – mic léinn a mbunáite – i measc na marbh.
An timpiste.
Bhí an traein paisinéirí ar a bealach ón Aithin go Teasaloinicé i dtuaisceart na Gréige ag an am, agus 350 paisinéir ar an traein. Bhí an traein lastais ar a bealach ó Theasalóinicé go Larissa. Is i ngleann soir ó thuaidh ó chathair Larissa i lár na tíre a tharla an tubaiste.
Chuaigh an chéad cheithre charráiste den traein paisinéirí de na ráillí de bharr an bhrúscáin. Chuaigh ansin an chéad dá charráiste trí thine agus gur bheag nár scriosadh go huile agus go hiomlán iad.
Iarmhairtí.
Bhí máistir stáisiúin Larissa gafa agus cúisithe ag na póilíní maidir leis an tubaiste. Bhí sé curtha ina leith gurbh é a mhórfhaillí ba chionsiocair le bás an 57 duine. Ach mhaígh sé féin gur fabht teicniúil ba chúis leis an tionóisc.
Ar 1 Márta 2023, d'éirigh Kostas Karamanlis, Aire Iompair na Gréige as oifig ós air a bhí an fhreagracht pholaitiúil as cúrsaí iarnróid. D'admhaigh Rialtas na Gréige go raibh faillí déanta le rófhada i mbainistiú ghréasán iarnróid na tíre. Dhearbhaigh an rialtas go bhfiosrófaí, i bhfianaise na tubaiste, cén fáth a raibh an oiread moille ar oibreacha feabhsúcháin ar an iarnród.
Cúlra.
Dhíol Rialtas na Gréige comhlacht iarnróid an stáit le comhlacht stáit na hIodáile (Ferrovie dello Stato Italiane) in 2017 le súil go n-infheisteofaí na céadta milliún euro i gcúrsaí bonneagair. Ach sa bhliain 2023, bhí córas iarnróid na Gréige seanchaite fós agus géarghá lena nua-aoisiú.
Dúnmharuithe na Ceapóige (1991). Ar 3 Márta 1991, lámhaigh Óglaigh Uladh (an UVF) ceathrar Caitliceach (triúr as an IRA) i mBoyle's Bar sa Cheapóg, Contae Thír Eoghain. 
Cúlra.
D'ionsaigh an UVF (nasctha leis an 'Drong Glenane' ag an am) Boyle's Bar ar 17 Eanáir 1974.
Iarmhairtí.
Bhí Billy Wright i gceannas ar an UVF i Lár Uladh ag an am, paraimíleatach dílseach. Deirtear gur ordaigh sé an t-ionsaí seo ag;us go raibh sé freagrach as scór dúnmharuithe seicteacha (‘King Rat’ a thugtaí air). 
Bhí líomhaintí ann maidir le claonpháirteachas le paraimíleataigh níos déanaí. Aisteach go leor, chaill na póilíní cartlanna sa bhliain 1998.
Cuimhneamh.
Cuireadh suas póstaer (nó bratach) i nDún Geanainn in 2016, "In proud memory of brigadier Billy Wright" srl. Dúirt Wright níos déanaí, "I would look back and say Cappagh was probably our best." 
Tharraing an póstaer conspóid ag an am, 'gníomh gríosaithe' agus 'glóiriú an fhoréigin' a dúradh, ach cheap an PSNI nach raibh an póstaer mídhleathach ag an am.""
Eoin Ó Murchú. Iriseoir, craoltóir agus colúnaí le Tuairisc.ie is ea Eoin Ó Murchú. Eagraí polaitíochta RnaG, chuir sé i láthair sraith raidió, Cúrsaí Reatha, ar RTÉ Raidió 1 sna 2000idí agus scríobh sé do Lá Nua, srl. Bhí sé chun tosaigh san fheachtas 'Misneach' sna 1960idí.
Sa bhliain 2014, fuair an Murchúch gradam cumarsáide, 'Colúnaí na Bliana', ó Lá Nua.
Bíonn sé ag tarraingt conspóide air féin i gcónaí, agus ag iarraidh daoine a ghríosú. Mar shampla, sa bhliain 2018, mhaígh an Rúis nach raibh aon bhaint acu leis an ionsaí ar Sergei Skripal, agus scríobh an Murchúch "tá a lán amhrais á léiriú faoin scéal oifigiúil a chuir na Sasanaigh amach" Cosantóir mór de chuid an rialtais Rúisigh is ea an Murchúch. Eoraisceipteach mór le rá is ea é chomh maith. Scríobh léachtóir, "Is maith leis an Murchúch an ró-shimpliú, an dubh is bán, an mhaith is an t-olc…ar thaobh amháin..."
Le Roi Louis. Is amhrán Fraincise é Le Roi Louis (as Gaeilge "An Rí Laoiseach"). Cumadh sa séú céad déag é. 
Ábhar an Amhráin.
Thionscain Louis IX, Rí na Fraince sa tríú céad déag, an Seachtú Crosáid chuig na hÉigipte. Baineann an t-amhrán leis an eachtra seo.
Na liricí as Fraincis:&lt;poem&gt;Le Roi Louis a convoqué
tous ses barons et chevaliers.
Le Roi Louis a demandé
« Qui veut me suivre où que j'irai ? »
Les plus ardents se sont dressés,
Ont juré Foi, Fidélité.
Les plus prudents ont deviné,
Où le Roi voulait les mener.
Ainsi parla le Duc de Baume,
« Je combattrai pour le royaume ».
Le Roy lui dit « c'est point assez :
Nous défendrons la Chrétienté ».
Ainsi parla Seigneur d'Estienne :
« Je défends la terre chrétienne,
Mais je ne veux pas m'en aller
semer la mort dessus la mer ».
« Ah », dit le Roy, « notre domaine
s'étend sur la rive africaine,
Jusqu'au désert le plus avant.
C'est notre fief, et prix du sang ».
S'en est allé le Roy Louis.
Les plus fidèles l'ont suivi.
S'en sont allés bien loin, bien loin,
Pour conquérir le fief divin.&lt;/poem&gt;
Próitéamaíocht. Is éard is próitéamaíocht ann ná staidéar mórscála ar phróitéiní. Is codanna ríthábhachtacha d’orgánaigh bheo iad próitéiní, a bhfuil go leor feidhmeanna acu amhail foirmiú snáithíní struchtúracha d'fhíochán matáin, díleá einsímeach bia, nó sintéis agus macasamhlú ADN. Ina theannta sin, cuimsíonn cineálacha eile próitéiní antasubstaintí a chosnaíonn orgánach ó ionfhabhtú, agus hormóin a sheolann comharthaí tábhachtacha ar fud na colainne..
Is é an próitéóm ná an tsraith iomlán de phróitéiní arna dtáirgeadh nó arna modhnú ag orgánach nó córas. Cumasaíonn próitéamaíocht líon na bpróitéiní atá ag síormhéadú a aithint. Athraíonn sé seo de réir riachtanais ama agus riachtanais ar leith, nó strus, a théann cill nó orgánach faoi.
Is fearann idirdhisciplíneach é próitéamaíocht a bhain tairbhe mhór as faisnéis ghéiniteach na dtionscadal géanóim éagsúla, lena n-áirítear Tionscadal an Ghéanóim Dhaonna. Clúdaíonn sé taiscéalaíocht próitéamaí ón leibhéal foriomlán de chomhdhéanamh, de struchtúr agus de ghníomhaíocht próitéine, agus is comhpháirt thábhachtach é de ghéanómaíocht fheidhmiúil.
De ghnáth, léiríonn an phróitéamaíocht an anailís thurgnamhach ar scála mór ar phróitéiní agus ar phróitéóim, ach is minic a thagraíonn sé go sonrach d’ íonú próitéine agus mais-speictriméadracht.
Próitéóm. Tugtar an próitéóm ar iomlán na bpróitéiní go léir i neach beo, i bhfíochán, i gcill nó i gcealla, faoi choinníollacha atá sainithe go beacht agus ag pointe áirithe ama (m.sh. an próitéamaí daonna, an tiúbair prátaí, an chill bhaictéarach, an núicléas cille). Is éard is próitéamaíocht ann ná staidéar ar an bpróitéóm.
Tithe Níocháin Maigdiléanacha. Mhair na tionscadail chlochair ar a dtugtar na Neachtlanna nó Tithe Níocháin Maigdiléanacha () in Éirinn, agus thar lear, ó lár an ochtú haois déag go dtí deireadh an fichiú haois. Bhí mná curtha i bhfolach ann ar feadh na mblianta fada agus rugadh páistí dóibh sna Tithe go minic.
Córas.
Nuair a d’fhaightí amach go raibh bean torrach, mheasadh a cuid tuismitheoirí go raibh siad náirithe go deo. Is iondúil go ligtí an fear saor ó cháineadh. Leanbh mídhlisteanach, leanbh tabhartha, a bheadh aici de réir an Stáit.
An réiteach ab éasca in Éirinn a bhíodh ag na tuismitheoirí ar an gcás an iníon a chur go Sasana, faoi rún dá mb’fhéidir é. Ach ní raibh an dara rogha ag na boicht ach dul isteach sna Tithe Níocháin.
Sna Neachtlanna, coinníodh na mná faoi smacht, mná dofheicthe mar go raibh siad 'salaithe' i súile na heaglaise agus an phobail. Chaith na mná a saol ag sclábhaíocht, lá i ndiaidh lae ag déanamh níocháin daoine eile.
Ba thithe déirce iad na Neachtlanna ón taobh amuigh; thug siad deis don phobal éalú ó fhreagracht agus a bheith saor ó chiontacht. Ba phríosúin bhrúidiúla iad, áfach do na créatúir a raibh sé de mhí-ádh orthu a bheith caite isteach iontu.
Níorbh iad an chléir amháin, a bhí i mbun, a bhí ciontach: bhí a gcuid tuismitheoirí agus a gcuid comharsan, agus an rialtas, fiú an tsochaí uilig, páirteach sa gcomhcheilg freisin. Maidir le ceannairí an Stáit, dhún siad a súile ar fad ar a raibh ag tarlú.
Stair.
D'oscail Lady Arabella Denny "an Dublin Magdalen Asylum" ar Shráid Líosain, BÁC sa bhliain 1765 agus.éiteas Eaglais na hÉireann ann.
Féile Holi. Féile Hiondúch is ea Holi, nó Féile na nDathanna, agus tús an earraigh san fhéilire Hiondúch. Téann an fhéile Earraigh siar na mílte bliain agus is ceann de phríomhfhéile na Hiondúch. 
Finscéal.
Faigheann an mhaith an lámh in uachtar ar an olc. Gach bliain ag aimsir Holi ceiliúrann na daoine bua Prahlada ar Rí an Oilc le tinte cnámha móra agus dathanna geala (léigh an finscéal iomlán anseo). Sa scéal traidisiúnta, bhain Dia díoltas amach ar an rí trí bhua Holika a bhaint. Dóadh Holika ar an tine chnámh agus d’éirigh Prahlada slán as.
Nósanna.
Maireann an fhéile seo ar feadh dhá san India de ghnáth. Bíonn rince ann le ceol traidisiúnta agus cluichí le huisce agus le púdair daite. Bíonn péinteáil aghaidheanna, srl agus dathanna go leor ann.
Maureen Potter. B'amhránaí, aisteoir, banfhuirseoir Éireannach í Maria Philomena Potter (3 Eanáir 1925 - 7 Aibreán 2004). 
Saol.
Rugadh Maureen i mBaile Átha Cliath i Fionnradharc ar thaobh thuaidh na cathrach. Bhí a máthair ina sár amhránaí, ag casadh le John McCormack agus Margaret Burke Sheridan. D’fhreastal sí ar St. Mary's Fairview agus CYMS. 
Phós sí Jack O Leary i 1959. Bhuail siad lena chéile don chéad uair riamh i 1943. Chuidigh sé go mór léi chun a ábhar coiméide a scríobh. Bhí beirt chlainne acu, Hugh agus John O’Leary. 
Agus í naoi mbliain d'aois, d’aithin an fuirseoir Jimmy O’Dea í agus fuair sí páirt i geamaireacht san amharclann Gaiety. 
I 1937, thosaigh sí ag obair le Jack Hylton,agus chuaigh sí ar chamchuairt thart ar Shasana agus na hEorpa. I 1938, sa Ghearmáin, rinne siad seó os comhair Adolf Hitler agus an chuid eile den lucht ceannais Naitsíoch. 
Sna 1960idí, bhí sí ar Teilifís Éireann uaireanta le O’Dea ach tar éis bás s’aige I 1965 bhí sí i gcomhluadar leis an damhsóir agus fuirseoir, Danny Cummins. Achan samhradh, bhíodh sí ina príomhaoi ag an Gaiety i seó darbh ainm ‘Gaels of Laughter’ a bhí tógtha thart uirthi.  
Sna luath 90idí, bhí sí ag maíomh go raibh sí imithe ar scor ón stáitse. Thosaigh sí ag déanamh seónna aonair uair a chloig agus ag scríobh leabhar do pháistí chomh maith. I 2001, ba í an chéad réalta a chuir a lorg láimhe ar an ‘Walk of Fame’ taobh amuigh an Gaiety.  
Bás agus Oidhreacht.
Fuair Maureen Potter bás ar 7 Aibreán 2004 ina teach, i mBaile Átha Cliath.
Samantha Leslie. Is bainisteoir óstáin Éireannach agus pearsa meáin í Samantha "Sammy" Leslie (rugadh 1966). Is iontaobhaí í Sammy Leslie de Caisleán Leslie, an Bhoth, Co. Mhúineacháin.  Rugadh í i mBaile Atha Cliath. Deireann sí féin gur dhuine "ceanndána, diongbháilte í agus í ina disléicseach, a fheiceann achan rud in 3T". Fágadh Caisleán Leslie le huacht ag Sammy in 1991. 
Óige agus Oideachas.
Fuair a athair bás an bhliain roimh an bainis McCartney.  Bhí saol s’aici i gcónaí ag athrú.  Sampla de seo ná gur chuir athair s’aici a bhean chéile Agnes Bernelle agus beirt de páistí s’acu faoi ghlas amach as an chaisleáin nuair a d’fhill siad ó turas go Londain.  Rinne sé seo mar gur bhog sé go Mexico le saol nua a chaitheamh lena ghrá nua Helen- máthair Sammy. Dúirt Sammy “nach mbíonn scaradh pósadh ariamh éasca agus tá sí cinnte gur chónaigh athair s’aici ar feadh tamaill fada le ciontacht agus pian maidir le é ag cur Agnes faoi ghlas".
Nuair a d’fhreastail Sammy ar scoil áitúil in Glaslocha thug múinteoir áirithe ón scoil am an-deacair di de bharr gur Leslie í. Ach bhí na paistí an-deas di, ba chuma leo cén darna ainm a bhí aici. Dúirt Sammy go “ raibh siad comh deas, bhí a fhois acu go nach raibh aon airgead ag ár gclann agus bhí muid i gcónaí ag díol at thalamh thart ar teach chun an teach a cóineal”. Ach ar an drochuair ní riabh an múinteoir Ms Smith ró-deas di. Dúirt sí rudaí cosúil le “ Cé a cheapann tú go bhfuil tú, is cuma go bhfuil teach mór agat, an ceapann tú go bhfuil tú speisialta”. 
Pósadh agus Teaghlach.
Bhí cúig páistí ag athair Sammy; Sean, Mark Antonia, Sammy agus Camilla.   
Mar a dheireann Uncail Jack s’aici go minic le linn turais s’aige timpeall an chaisleáin, tá gaolta cáiliúla ag clan s’aici mar shampla Winston Churchill agus Dean Swift.  Comh maith le sin, d’fhan WB Yeats sa teach clainne.
Sarah Mary Fitton. Scríbhneoir agus luibheolaí Éireannach ab ea Sarah Mary Fitton (t. 1796 – 30 Márta 1874).
Saol &amp; Gairm bheatha.
Rugadh í i mBaile Átha Cliath go Nicholas Fitton, Dlíodóir ó mBaile Átha Cliath, agus bean chéile s’aige Jane Greene. Bhí deartháir amháin ag Sarah Mary Fitton darbh ainm William Henry Fitton agus beirt deirfiúiracha darch ainm Elizabeth agus Susanna Fitton.
Bunús.
Is í Sarah Mary Fitton Scríbhneoir ( [[Conversations with Botany,The Four Seasons] ] ) agus Luibheolaí ó [[Baile Átha Cliath]]. Bhí sí mar Máistreas sa [[Fhrainc]] ag pointe áirithe i saol s'aici. 
Óige agus Oideachas.
Anseo is féidir linn níos mó a fhoghlaim faoina hóige agus mar sin de. 
Pósadh agus Teaghlach.
Seans go raibh an bhean pósta, nó go bhfuil sí fós. Seans freisin go raibh leanaí aici. Scríobh faoi sin. 
Ré thábhachtach dá saol.
B’fhéidir go raibh tréimhse eile ann ina ndearna an bhean go leor rudaí tábhachtacha nó ina raibh taithí acu uirthi. 
Gairm.
Cúiseanna a bhfuil clú uirthi; tábhacht nó tionchar ag baint léi. 
Saol déanach agus bás.
Nuair atá sé sin indéanta, scríobhaimid faoin bhean, cén chuma a bhí ar dheireadh a saoil agus cén dóigh a bhfuair sí bás. B’fhéidir go raibh sí tinn nó go bhfuair sí bás le seanaois. 
Oidhreacht.
Cad eile atá againn den bhean seo? Ar fhág sí leabhair nó saothar eile, an féidir linn fós cuairt a thabhairt ar áiteanna ina raibh sí ina saol agus rianta fágtha? Rud éigin mar sin. 
Saothair.
Scríobh Sarah Fitton agus deirifúir s’aici an leabhar cáiliúil Conversations with Botany. Is leabhar faoi 18 comhrá idir máthair agus mac ag clúdaigh na prionsabail den [[Córas Rangú Linnaean]]. Scríobh sí The Four Seasons atá cuntas gairid faoin struchtúr den planda. 
Tagairtí.
[[Catagóir:Básanna i 1874]]
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1796]]
[[Catagóir:Luibheolaithe Éireannacha]]
[[Catagóir:Scríbhneoirí Éireannacha]]
[[Catagóir:Coláiste Oiriall]]