Trelis/gawiki huggingface dataset:
Black Sabbath. Is banna rac-cheoil as Birmingham, Sasana é Black Sabbath. Ba iad Tony Iommi (giotár), Geezer Butler (dordghiotár), Bill Ward (drumaí) agus Ozzy Osbourne (príomhamhránaí) a thosaigh an banna sa bhliain 1968, agus ó shin i leith is iomaí athrú atá ar na baill ann, rud a fhágann go bhfuil oiread is beirt iarbhall fichead acu go nuige seo. Agus iad ina mbanna gormacha/rac-cheoil throm darbh ainm "Earth" ar dtús, thosaigh an banna ag cur isteach liricí a fuair a n-ionsparáid san uafás agus san asarlaíocht ina gcuid amhráin, mar aon leis na giotáir a thiúineáil síos. D'athraigh siad an t-ainm go Black Sabbath agus d'fhoilsigh siad iliomad ceirníní órga is platanaim sna 1970idí.
Agus iad ar cheann de na bannaí trom-mhiotail is mó tionchair ar fad, chabhraigh Black Sabbath leis an seánra a shainmhíniú le foilsúcháin ar nós "Paranoid" sa bhliain 1970 atá ina albam platanaim faoi cheathair. Tá os cionn 100 milliún albam díolta ag Black Sabbath ar fud na cruinne, agus tá siad rangaithe ag uimhir a haon ar an gcairt Greatest Metal Bands de chuid MTV. Briseadh Ozzy Osbourne as an mbanna i 1979, agus cé gur ghlac iar-amhránaí Rainbow Ronnie James Dio a áit, bheadh neart ball eile sa bhanna amach ansin sna 1980aidí agus sna 1990aidí, a raibh amhránaithe ar nós Ian Gillan, Glenn Hughes, Ray Gillen agus Tony Martin ina measc.
Rosa Parks. Bean den chine gorm sna Stáit Aontaithe ab ea Rosa Louise McCauley Parks (4 Feabhra 1913 - 24 Deireadh Fómhair 2005). Bhain sí clú agus cáil amach di féin san fheachtas chun cearta sibhialta a bhaint amach don chine gorm. Sa bhliain 1955, ghlac sí seasamh i gcoinne an chiníochais, rud a spreag feachtas cearta sibhialta i Meiriceá.
Saol.
Rugadh Rosa Parks in Alabama agus tógadh í ar fheirm lena seantuismitheoirí, a máthair agus a deartháir. Is cosúil gurbh Éireannach é a sin-seanathair. Ba mhúinteoir scoile í a máthair agus ba shiúinéir é a hathair. 
Ag tús na gcaogaidí bhí Rosa Parks ag obair leis an NAACP ar son cearta sibhialta i Montgomery, Alabama. Bhí oiliúint á fáil aici i gcúrsaí a bhí bainteach le cearta sibhialta. 
1955ː Easumhlaíocht.
Cúlra.
In Alabama. sna 1950idí, bí raibh cearta daonna ag na daoine gorma agus caitheadh go holc leo. Mar shampla, ar na busanna, bhí suíocháin ar leith ann do dhaoine geala agus suíocháin eile do dhaoine gorma. Ní raibh cead ag daoine gorma suí ar shuíocháin na ndaoine geala ach bhí cead ag na daoine geala suí ar shuíocháin na ndaoine gorma, fiú má bhí duine gorm ina shuí ansin cheana féin. 
Eachtra.
Ar an 1 Nollaig 1955, bhí Parks ar a bealach abhaile ar bhus plódaithe. Tháinig fear geal isteach sa bhus. Ní raibh suíochán ar bith fágtha do dhaoine geala. D'iarr an tiománaí ar Parks a suíochán a thabhairt suas d’fhear geal. Bhí Parks tuirseach traochta den mhíchothromaíocht agus sheas sí an fód. Scairt an tiománaí bus ar na póilíní. Tháinig siad gan mhoill agus gabhadh Rosa. Fuarthas ciontach as mí-iompar í, in aghaidh an dlí áitiúil. 
An oíche dár gcionn, chruinnigh caoga taoisigh den chine gorm le chéile chun an eachtra a phlé, agus labhair sagart anaithnid, den ainm Martin Luther King leo. Shocraigh siad baghcat a eagrú in aghaidh an chórais bus i Montgomery. 
Níor thaistil fiú duine amháin den chine gorm ar na busanna ar feadh 381 lá. Ar deireadh, bhí ar na comhlachtaí bus fáil réidh leis na rialacha ciníocha mar bhí siad ag cailleadh an iomarca airgid. 
Deoraíocht.
Bhí Parks páirteach go mór i nGluaiseacht na gCeart Sibhialta (ag iarraidh cearta daonna a bhaint amach do dhaoine gorma i Meiriceá). Ach bhí sé deacair di obair a fháil in Alabama mar gheall air sin. Ar deireadh, chuaigh sí féin agus a fear céile chun cónaí i dtuaisceart na tíre, áit nach raibh an ciníochas chomh holc céanna. 
Duine iomráiteach san fheachtas le haghaidh cearta sibhialta ab ea Rosa Parks sna blianta dár gcionn. Bhí cónaí uirthi i Detroit go dtí a bás ar an 24 Deireadh Fómhair 2005 (in aois 92 di; tháinig néaltrú srl uirthi). 
Tionchar.
Spreag an agóid seo an mionlach go mór agus thosaigh an troid in aghaidh an chiníochais sna Stáit Aontaithe i ndáiríre.
Chuir gaisce Parks ceist chearta sibhialta an chine ghoirm os comhair phobal na Stát Aontaithe. 
Féachann daoine anois ar Rosa Parks mar shiombail den troid ar son na saoirse do dhaoine gorma, mar go raibh sí sásta seasamh a ghlacadh i gcoinne na daoirse. Gan aon dabht, bean chróga a bhí inti a spreag go leor daoine eile.
Patrick Kavanagh. File Éireannach as Contae Mhuineacháin ab ea Patrick Kavanagh (Pádraig Caomhánach), (21 Deireadh Fómhair 1904 - 30 Samhain 1967). Scríobh Kavanagh as Béarla, agus tá sé i measc na filí is fearr le muintir na hÉireann, de réir an nuachtáin The Irish Times sa bhliain 2000. 
Ba mhór an inspioráid é saothar Kavanagh. Sampla amháin ná go raibh a dhán cáiliúil "On Raglan Road" seinnta ag roinnt ceoltóirí, mar shampla Van Morrison, Sinéad O'Connor, Mark Knopfler agus Luke Kelly.
Saol.
Rugadh Kavanagh sa tsráidbhaile beag Inis Caoin, i gContae Mhuineacháin i 1904. Ba ghréasaí é a athair, agus chuaigh Patrick isteach sa phost céanna tar éis a chuid scoile. Ní raibh mórán suime ag an leaid óg ina chuid oideachais, agus b'fhearr leis a bheith ag imirt peil Ghaelach (d'imir Kavanagh mar chúl báire le foireann pheile Inis Chaoin). Ar feadh scór bliana, d'oibrigh sé mar fheirmeoir ar thalamh a chlainn - ag dul go dtí an margadh, an t-Aifreann agus an rince áitiúil ar a rothair gach seachtain.Thosaigh Kavanagh ag scríobh a dhánta féin nuair a bhí sé fós ina dhéagóir. Tar éis tamaill, thosaigh sé ag seoladh a shaothar go dtí na nuachtáin áitiúla agus náisiúnta. Sa bhliain 1928, shiúl sé ó Inis Caoin go Baile Átha Cliath, agus bhuail sé le urlabhraithe ó na foilsitheoirí Macmillan’s of London. D'fhoilsigh siad a chéad leabhair, "Ploughman and Other Poems" sa bhliain 1936.Tar éis tamaill, ní raibh an file óg sásta leis a shaol ar an bhfeirm, agus chuaigh sé go Londain ar feadh cúig mhí. Faoi dheireadh, chuir Kavanagh faoi i mBaile Átha Cliath. Thosaigh sé ag obair mar iriseoir, ach lean sé ar aghaidh ag scríobh filíochta ag an am céanna.
Sa bhliain 1954, fuarthas amach go raibh ailse ag Kavanagh, agus b'éigean dó dul isteach san ospidéal chun a scamhóg a bhaint amach. Tháinig biseach air tar éis na hobráide, agus tháinig a inspioráid ar ais chuige. Bhí sé ábalta arís sult a bhaint as na gnáth-rudaí sa saol, agus an áilleacht atá le fáil ar fud na háite sa dúlra. 
Scríobh sé dánta cáiliúla faoin gCanál Mór ag an am seo. Ansin, thosaigh Kavanagh ag fáil an meas agus an cháil a bhí tuillte aige maidir lena chuid oibre. Thug sé léachtaí i gColáiste na hOllscoile, Baile Átha Cliath agus i SAM. Ba bhreitheamh é sna Duaiseanna Filíochta Guinness, duais a bhuaigh Seamus Heaney sa bhliain 1967.
D'éirigh Kavanagh tinn ag an chéad taispeántas dá dráma "Tarry Flynn" i nDún Dealgan (alcólach ab ea é). Fuair sé bás an tseachtain ina dhiaidh i mBaile Átha Cliath.
Bás.
Trom ar an ól agus an tobac, baineadh scamhóg de 1954 tháinig niúmóine air &amp; d'éag 30 Samhain 1967, 63 !
tháinig niúmóine air &amp; fuair sé bás ar 30 Samhain 1967, 63 bliain d’aois
Tá uaigh Patrick Kavanagh i reilig Inis Caoin.
Gregor Mendel. Luibheolaí is manach ó Heinzendorf na hOstaire ab ea Gregor Johann Mendel (20 Iúil, 1822 – 6 Eanáir, 1884). Tá cáil air anois mar "athair na Géineolaíochta" mar gheall ar a staidéar ar oidhreacht tréitheanna idir píseanna. 
Saol.
Ba bhráthair Ostarach de chuid na hAgaistínigh é 
Géineolaíocht.
Rinne Mendel taighde cuimsitheach ar thras-síolrú piseanna. D'fhoilsigh sé dlíthe Mendei ar an oidhreacht sa bhliain 1866 (d'fhoilsigh Darwin "On the Origin of Species" sa bhliain 1859).
Ba é Mendel an chéad duine le cuntas eolaíochta a thabhairt ar na géinte, nó ar 'na fachtóirí' mar a thug sé orthu, agus an chéad duine a chuir síos ar fhachtóirí i bpiseanna glasa a thugann tréithe don phlanda (dath, méid, uimhir, agus mar sin de).
Thaispeáin sé go gcuirtear tréithe ar aghaidh ó thuismitheoir go dtí a shliocht trí bhíthin aonad scoite, ar thug sé fachtóirí, bunaonaid an dúchais. 
Thaispeáin sé gur trí na géinte sin a bhronntar cuid de thréithe an athar nó na máthar ar a gclann. Aonad scoite is ea an ghéin. Is í an ghéin aonad bunaidh an dúchais. 
Bhí an tadh ar Mendel gu bhain sé feidhm as an bpis ghlas chun a théis mhór aige a léiriú (cás simplí atá ann). 
Ba é a shaothar sin a chuir dúshraith faoi ghéineolaíocht an lae inniu. Níos déanaí, aithníodh na fachtóirí mar ghéinte taobh istigh de na cealla. Is é sin bunús na géinitice nua-aoisí.
Francis Galton. Eolaí Sasanach ba ea an Ridire Francis Galton (16 Feabhra 1822 – 17 Eanáir 1911). Ba antraipeolaí é chomh maith le bheith ina thaiscéalaí, staitisticeoir, cheannródaí san eoiginic, agus imscrúdaitheoir mheon an duine. 
Eisean freisin bunaitheoir na heolaíochta a thomhasann acmhainní meabhracha, .i. síceamhéadracht. Rinne sé taighde ar oidhreacht is na héagsúlachtaí i gcumais daoine.
Eoiginic agus antrapaiméadracht.
Chum Francis Galton an coincheap "eoiginic" sa bhliain 1883. Bhí sé i gceist daoine nach raibh oiriúnach a chosc ó shíolrú, agus a mhalairt maidir le daoine a bhí oiriúnach.
Bhunaidh Galton an chéad saotharlann antrapaiméadrachta i Londain sa bhliain 1884.
Thaispeáin Francis Galton go bhfanann patrún na mbuaiceanna ar bharr na méire buan i rith saol duine, agus nach ionann an patrún seo d'aon bheirt. Tá an fíoras seo á chruthú arís is arís eile thar na blianta, agus mar sin tá teicníocht an mhéarloirg in úsáid ag póilíní le fada.
Aitheantas.
Ba bhall den Royal Society é agus rinneadh ridire de sa bhliain 1909. Ba chol ceathrair é le Charles Darwin.
Hugo de Vries. Hugo Marie de Vries (16 Feabhra 1848-21 Bealtaine 1935), bitheolaí Ollannach a bhí i measc an triúir (féach freisin ar Carl Correns agus Erich von Tschermak) - a tháinig ar obair Gregor Mendel ar ghéineolaíocht i 1900 don athuair. Fuair De Vries a chuid oideachais in ollscoileanna Leiden, Heidelberg agus Würzburg. Ba ollamh le luibheolaíocht é in Ollscoil Amsterdam in 1878.
Bram Stoker. Scríbhneoir Éireannach ab ea Abraham Stoker, (8 Samhain, 1847 - 20 Aibreán, 1912), nó Bram Stoker, mar a thugtar air de ghnáth. Scríobh sé úrscéalta agus gearrscéalta don chuid is mó, agus is é an t-úrscéal úd "Dracula" an leabhar is cáiliúla a tháinig óna pheann.
Lena lá féin, áfach, bhí níos mó clú air mar amharclannaí, nó bhí sé ina chúntóir phearsanta don aisteoir Shasanach Henry Irving agus ina úinéir agus ina bhainisteoir ar an amharclann úd "Lyceum Theatre" i Londain.
Saol in Éirinn.
Rugadh Stoker i mBaile Átha Cliath sa bhliain 1847. Ba iad a thuismitheoirí ná sean-Abraham Stoker ó Bhaile Átha Cliath agus an feiminí Charlotte Mathilda Blake Thornley, arbh as Béal Átha Seanaidh i gCo. Dhún na nGall di, agus a d'fhás suas i Sligeach.
D’fhás Bram Stoker suas ag 15 Corrán Marino, Cluain Tarbh. Bhí tinneas ina leannán ar Bhram Stoker nuair a bhí sé óg, agus é ag coimeád na leapa an chuid ba mhó den am. Chuaigh a chéad óige go mór mór i gcion ar Stoker, rud a bhí le haithint ar a chuid saothair níos déanaí. Fuair sé biseach ón tinneas de réir a chéile, agus ina fhear fásta dó, bhí sé ina dhuine sách sláintiúil. Thosaigh sé an imirt sacair san ollscoil (Coláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath), agus rinne sé staidéar ar an stair, ar an litríocht agus ar an matamaitic. Tar éis tamaill, chuaigh sé sa státseirbhís, ach ní raibh mórán suime aige sa chineál sin oibre. Mar sin, chuaigh sé le hiriseoireacht agus fuair sé post leis an nuachtán "The Evening Mail".
Londain.
Sa bhliain 1878, phós Stoker Florence Balcome, cailín a bhí ina banchara ag Oscar Wilde roimhe sin. Chuaigh siad go Londain. Thosaigh Stoker ag obair ina bhainisteoir ar an Lyceum Theatre sa bhliain 1879, áit a raibh a chara Henry Irving ag aisteoireacht. Bhí an cairdeas seo an-tábhachtach d'Irving, agus chuidigh Irving leis aithne a fháil ar mhaithe agus ar mhóruaisle na príomhchathrach. Nuair a rugadh mac do Stoker agus a bhean sa bhliain 1879, bhaist siad Irving Noel Thornley Stoker air.
Bhí Stoker ag obair ina chúntóir phearsanta d'Irving, agus é ag tionlacan an aisteora timpeall an domhain. Bhí sé an-mhór le hIrving, agus é á adhradh, fiú. Barrúil go leor níor tháinig sé go hOirthear na hEorpa riamh, cé gurbh ansin a shuigh sé cuid d'imeachtaí an úrscéil is clúití dár chum sé.
Ón taobh eile de, ar a chamchuairt dó in éineacht leis an aisteoir, fuair Stoker áiméar cuairt a thabhairt ar na Stáit Aontaithe, agus d'fháiltigh beirt Uachtarán, Theodore Roosevelt agus William McKinley, an t-aisteoir agus an cúntóir chucu sa Teach Bán. Bhí Stoker an-doirte do na Stáit Aontaithe, agus bhí laochra Meiriceánacha i gcuid de na húrscéalta a scríobh sé.
Whitby.
Chaith Stoker cuid mhaith ama freisin ina chónaí i Whitby in iarthuaisceart Shasana. Thug sé cuairt ar Whitby don chéad uair i 1890. Lonnaigh sé cuid mhór d'imeachtaí a úrscéil mhóir "Dracula" sa bhaile seo. Foilsíodh an leabhar sa bhliain 1897.
Fuair Bram Stoker bás i Londain sa bhliain 1912. Bhí sé faoi bhrú oibre ag an am agus bhí gallbholgach air; b'fhéidir gur bhuail stróc é.
George H. W. Bush. B'é George Herbert Walker Bush (12 Meitheamh 1924 - 30 Samhain 2018) 41ú hUachtarán na Stát Aontaithe (Poblachtach). Tháinig sé i gcomharbacht ar Ronald Reagan sa bhliain 1989. 
Saol.
D’fhreastail Bush ar Ollscoil Yale. Phós sé a bhean chéile Barbara sa bhliain 1945. 
Bhí Bush ina theachta comhdhála i Texas (1967-1971), agus ansin an t-ambasadóir chuig Na Náisiúin Aontaithe (1971–1973). Bhí sé i gceannas ar an C.I.A (Central Intelligence Agency) 1976–1977.
Toghadh é mar leas-Uachtarán faoi Reagan sa bhliain 1980.
B'é Bush an t-uachtarán i rith Chogadh na Murascaille sa bhliain 1990.
Níor atoghadh ina uachtarán é sa bhliain 1992; tháinig Bill Clinton i gcomharbacht air i 1993.
Mar sin d'éirigh Bush as an bpolaitíocht sa bhliain 1993. 
Ba é athair an uachtaráin George W. Bush. Bhí a mhac ina Uachtarán ar Mheiriceá ó 2001 go dtí 2009.
Contae Korçë. Contae atá suite in oirthear na hAlbáine is ea Contae Korçë (Albáinis: "Qarku i Korçës").
Loch Pangong. Loch sna Himiléithe is ea Loch Pangong, atá suite 4,500 méadar os cionn cothrom farraige. Tá sé suite san India agus sa Tibéid (An tSín). Sa gheimhreadh, reonn an loch d'ainneoin a ard-leibhéal salainn.
Robert Fisk. Iriseoir ab ea Robert Fisk (a rugadh ar 12 Iúil 1946 i Maidstone, Kent - 30 Deireadh Fómhair 2020). Bhí cáil ar Robert Fisk go hidirnáisiúnta mar iriseoir a chuir a bheatha i mbaol in áiteanna a raibh coimhlint ar siúl iontu ar mhaithe le léargas cruinn a thabhairt don domhan ar a bhfuil ag tarlú ansin.
Saol.
Tháinig Robert Fisk ar an saol i 1946 i Maidstone, Kent. Bhí an teaghlach go maith as – ba Chisteoir Buirge é an t-athair sa bhaile agus chaith sé an cineál óige a léifeá faoi i leabhair Bhéarla na haoise seo caite. Mar shampla, bhí dúil mhór aige i dtraenacha gaile, agus léadh sé "Biggles" agus "Dan Dare".
Nuair a bhí sé naoi mbliana d’aois, cuireadh chuig scoil chónaithe é.
Rinne Fisk céim – an Léann Clasaiceach agus an Teangeolaíocht - in Ollscoil Lancaster.
Fisk in Éirinn.
Scríobh sé a thráchtas dochtúireachta ar neodracht na hÉireann le linn an Dara Cogadh Domhanda i gColáiste na Tríonóide i mBaile Átha Cliath
Scríobh Fisk leabhar dar teideal "In Time of War: Ireland, Ulster and the Price of Neutrality, 1939-1945" fán Éigeandáil ó dheas le linn an dara Cogadh Domhanda. Mar sin, bhí seantaithí aige ar Éirinn ón seal sin sa choláiste agus, ar ndóigh, bhí sé ina thuairisceoir don "Times" sna Sé Chontae ó 1972-1975.
Fisk sa Mheán Oirthear.
Bhí Fisk ina chomhfhreagraí don Meán Oirthear don nuachtán "The Independent" i Londain. Rinne Fisk tuairisceoireacht ar an réabhlóid san Iaráin, an cogadh idir an Iaráin agus an Iaráic, agus an choimhlint san Ailgéir. D’fhan sé féin i mBéiriút le linn an chogaidh chathartha sa tír sin.
Bhí an clú ar Fisk go gcuir sé tuairiscí níos fearr ar fáil mar go raibh sé féin i lár an aonaigh ag na láithreáin uafáis, i gcroílár na contúirte. Bhí Araibis ar a thoil aige agus mheas sé féin nach dtuigeann iriseoirí cad é mar a mhothaíonn gnáth-Arabaigh siocair nach mbíonn siad ag caint leo ar na sráideanna.
Saol pearsanta.
Bhí cónaí air tráth i mBeirut, sa Liobáin agus i mBaile Átha Cliath níos déanaí.
Phós Fisk an t-iriseoir Lara Marlowe sa bhliain 1994 agus fuair siad colscaradh in 2006. Phós Fisk Nelofer Pazira níos déanaí.
Bhuail stróc é agus d'éag sé ar an 30 Deireadh Fómhair 2020 i mBaile Átha Cliath.
Nellie Melba. Ba shoprán ceoldráma clúiteach ón Astráil í an Dáma Nellie Melba, GBE (19 Bealtaine 1861 - 23 Feabhra 1931), nó Helen Porter Mitchell mar a tugadh uirthi ag tús a saoil. Ba bhean de na sopráin is iomráití i saol na ceoldrámaíochta í agus ba í an chéad Astrálach í a tháinig iomrá idirnáisiúnta uirthi san ealaín sin. Bhí Nellie Melba agus May Whitty ar na chéad siamsóirí a bhain amach DBE, rud a tharla sa bhliain 1918.
Gairm.
Tháinig Melba os comhair an phobail den chéad uair in Melbourne i Mí na Bealtaine 1884 agus chan sí i gCovent Garden i Londain, Sasana, dhá bhliain níos déanaí. Sa Bhruiséal ba thúisce a chuaigh sí i gceann oibre agus í ag déanamh páirt Gilda i Rigoletto, ceoldráma le Verdi sa bhliain 1887. D’éirigh thar cionn léi lom láithreach. 
Bhain Melba amach buaic a réime i bPáras mar Lucia in Lucia di Lammermoor, ceoldráma le Donizetti ar 24 Bealtaine 1888, in Covent Garden mar Lucia in La Traviata, ceoldráma le Verdi, agus mar Mimi in La Boheme.
Shiúil Melba an Eoraip agus Meiriceá agus ardrathúnas uirthi. Moladh í as a guth glébhinn glan agus as a críochnúlacht ceirde. 
Bhí Melba ar an gcéad amhránaí a chraol clár ceoil ó stáisiún Marconi in Chelmsford, rud a rinne sí ar 15 Meitheamh 1920. 
Rinne Melba a páirt dheireanach mar Mimi in La Boheme in Melbourne agus in Garraí Covent sa bhliain 1926. 
Saol pearsanta.
Phós Melba Charles Armstrong, mac grásaera ó Queensland, sa bhliain 1882. Scar siad óna chéile sa bhliain 1900 de bharr an chaidrimh chollaí a bhí idir í féin agus Philippe, Diúc Orléans. 
Bhí sé de chlú ar Melba gur dhuine deacair spadhrúil í i gcuideachta a comhamhránaithe. Os a choinne sin, thug sí lámh chúnta do roinnt amhránaithe óga, agus chuidigh sí le ceoldrámaí Puccini a chur á léiriú nuair nach raibh cáil mhór fós air. 
Tháinig dírbheathaisnéis Melba, “Melodies and Memories,” amach sa bhliain 1925. 
Fuair sí bás le seipticéime sa bhliain 1931.
Peadar Ó Cearnaigh. Cumadóir agus náisiúnaí Éireannach ab ea Peadar Ó Cearnaigh (1883–1942), a chum na liricí d'Amhrán na bhFiann.
Saol.
B'as Contae Lú a athair, Sean Ó Cearnaigh, grósaeir, agus as Contae na Mí a mháthair, Caitlin Nic Aonghusa. Rugadh Peadar féin in 11 Bóthar Dromchonnrach Íochtarach, i mBaile Átha Cliath, 12 Nollaig 1833. Chuaigh sé go dtí Scoil na mBráthar gCríostúil i Muirinne go dtí gur chuir bás tobann a athar, Lá Nollag, 1897 d’fhiacha air post oibre a lorg. Printíseach péintéara a bhí ann faoin mbliain 1900. D’oibrigh sé in Amharclann na Mainistreach ó 1904 go dtí Éirí Amach na Cásca 1916. Phós sé Éamha Ní Flannagáin, ógbhean as Baile Átha Cliath i rith 1914.
Mar óglach ghabh sé páirt i Smugláil Gunnaí Bhinn Éadair, agus ar ball throid sé i Monarchian Jacob faoin Maor Seán Mac Giollabhríde, agus faoin gceannfort Tomás Mac Donnchadha). Cuireadh sé ghlas i gcampa Géibhinn Bhaile Cionnláir, Contae an Dúin, é i rith 1920. Ansiúd dó chum sé an Mháirseáil Chliútach úd “Éirígí”, agus rinne sé veidhlín shéisbhinn ó thús go deireadh. Fuair sé bás i 25 Sráid Ó Donnchadha, Inse Caor, Samhain 23 1942, agus cuireadh i Reilig Ghlas Naíon é.
Saothar.
Cailleadh Ó Cearnaigh, údar rosc-amhráin náisiúnta na hÉireann, sula raibh sé 59 mbliain d’aois. Mar sin féin d’fhág sé díolaim bhreá amhrán is bailéad dá chuid féin mar oidhreacht dá shliocht. 
Foilsíodh na dánta ba luaithe uaidh i bpáipéar Liam Mhic Ghobhann Uí Bhriain, An Naomh Pádraig, ní raibh ann ach déagóir nuair a chum sé dán diaga cuanna faoin teideal “Ave Maria”:
Bíodh gur cúitíodh go suarach é mar phéintéir, bhí an fhilíocht agus cultúir na nGael mar phríomh-udar a chuid spéise i rith a shaoil. Spreag dánta Liam Uí Mhaolrunai é go mór. Chláraigh sé i gCraobh Lorcáin Uí thuathail de Chonradh na Gaeilge dá bharr. Ar buor chun an Ghaeilge a labhairt go líofa, thairg sé dá dheoin féin dul mar péintéir go dtí Teach Solais Oileáin Tóraí i 1910. Ansiúd d’oibrigh sé go cionn seacht mí, agus d’fhill sé abhaile ina chainteoir líofa.
Bhí sé leata ar fhocail Gaeilge a sheoladh isteach in a chuid dánta as sin amach – mar atá in “Slán Libh” nó “Amhrán na bhFiann”, gan trácht ar a leagan Gaeilge féin de “Ar Thaobh Ghlas A ‘Ghleanna”. Nochtann “Amhrán an Chamáin” agus “Fís” dá chuid saothair a dhíograisí is bhí sé faoi iománaíocht agus faoi ár gcluichí náisiúnta freisin.
BBC. Is é an British Broadcasting Corporation (BBC) an craoltóir stáit náisiúnta Ríocht Aontaithe. Cuireann sé stáisiúin teilifís analóg BBC One, agus BBC Two, ar fáil agus stáisiúin teilifís digiteach BBC Three, BBC Four, BBC News 24, CBBC, agus CBeebies ar fáil.
Miguel de Cervantes. Scríbhneoir Spáinneach ba ea Miguel de Cervantes Saavedra (Alcalá de Henares, 29 Meán Fómhair 1547 - Maidrid 23 Aibreán 1616). 
Tá aithne air mar gheall ar a leabhar cáiliúil Don Quixote nó "El ingenioso hidalgo Don Quijote de la Mancha", an chéad úrscéal nua-aimseartha agus ceann de mhór-shaothair na litríochta domhanda.
Beatha.
"Saol buile eachtraíochta dathannach a chaith Cervantes a d'éirigh aníos ina chuid scríbhneoireachta le fíoch éifeachta. Úrscéal ann féin is ea cúrsa a bheatha, nó níos fearr ná sin féin, script de chuid scannáin eipiciúil."
B'éigean do Cervantes teicheadh óna chuid staidéir de dheasca comhraic aonair nuair ba mhac léinn é nó theascfaí an lámh de. 
Ba shaighdiúir é i seirbhís na Spáinne. Throid Cervantes ag cath Lepanto, áit ar leonadh go dona é.
Chaith Cervantes cúig bliana i bpríosún san Ailgéir; chaith sé ansin tamall mar oifigeach bailithe cánach
Theip ar Cervantes mar dhrámadóir agus mar fhile, ach d'éirigh go seoigh leis mar úrscéalaí.
Rud íorónta atá bainteach le saol Cervantes ná go bhfuair seisean agus Shakespeare, beirt aithreacha na litríochta comhaimseartha, bás ar an dáta ceannann céanna, 23 Aibreán 1616.
Éamon Ó Cuív. Is polaiteoir Éireannach é Éamon Ó Cuív (rugadh ar 23 Meitheamh 1950 é). Bhí sé ina Aire Gnóthaí Pobail, Tuaithe agus Gaeltachta ó 2002 go 2010 agus ina Aire Coimirce Sóisialaí ó 2010 go dtí 2011. Ball den pháirtí Fianna Fáil atá ann. Is as Baile Átha Cliath é ach is í Gaillimh Thiar a dháilcheantar. Tá sé ina Theachta Dála ó 1992.
Tá Gaeilge líofa aige. Garmhac le hÉamon de Valera atá ann chomh maith le bheith ina mhac leis an scoláire cáiliúil Gaeilge, Brian Ó Cuív.
Sheas sé san Olltoghchán 2016 agus toghadh é le 14.84% de na vótaí céad rogha.