Trelis/gawiki huggingface dataset:
An Micreascóp. Tá an Micreascóp ar cheann de na réaltbhuíonta miona atá le feiceáil ar an leathsféar neamhaí theas. An tAb Nicolas Louis de Lacaille a chruthaigh an réaltbhuíon seo sna blianta 1751-52. Is amhlaidh gur an-doiléir do na réaltaí de chuid na réaltbhuíne seo.
Tugtar Microscopium mar ainm Laidine ar an réaltbhuíon seo, rud a chiallaíonn "micreascóp".
Stair.
Ba é an réalteolaí Francach an tAb Nicolas Louis de Lacaille a chruthaigh réaltbhuíon an Líontáin. Chaith Lacaille na blianta 1751 agus 1752 san Afraic Theas agus é ag clárú réaltaí an leathsféir theas. Bhí beagnach 10,000 réalta agus 42 réada domhainspéire ar an léarscáil neamhaí a rinne sé ag an am sin. Tháinig amach an chéad eagrán sa bhliain 1756 ach ní raibh ann ach plánaisféar agus é sa teanga Fraincise. Níor foilsíodh an chatalóg iomlán agus eagrán deifnídeach an phlánaisféir go dtí an bhliain 1763, bliain amháin tar éis bhás Lacaille. Coelum Australe Stelliferum an t-ainm a thug Lacaille ar an leabhar seo. San eagrán seo, d'aistrigh sé na hainmneacha ón bhFraincis go dtí an Laidin, agus chuir sé trí réaltbhuíon na Cíle, na Seolta agus Dheireadh na Loinge in áit Argo Navis (nó Le Navire, mar a thug sé air sa chéad eagrán).
Le linn dó a bheith ag cur i gclár na réaltaí theas, chum Lacaille ceithre réaltbhuíon déag chun áiteanna éigin i ndeisceart na spéartha a líonadh nach raibh a lán réaltaí iontu – agus an Micreascóp ina measc (féach an bosca thíos). Sa lá atá inniu ann glacann an an tAontas Réalteolaíoch Idirnáisiúnta (ARI) le gach ceann de na réaltbhuíonta sin; agus glactar freisin leis na trí réaltbhuíon a rinne Lacaille as an Long.
Le Microscope an t-ainm Fraincise a thug Lacaille ar an réaltbhuíon seo ar dtús. Microscopium an t-ainm Laidine a tugadh uirthi ar an bplánaisféar a tháinig amach sa bhliain 1763, agus is é an t-ainm céanna a thugtar uirthi sa lá atá inniu ann.
Miotaseolaíocht.
Ós rud é nár cruthaíodh réaltbhuíon an Mhicreascóip go dtí an 18ú haois, níl aon bhaint aici le miotaseolaíocht an tSeansaoil. Lena chois sin, ní bhaineann aon mhiotaseolaíocht leis an réaltbhuíon seo ós rud é gur scoir Lacaille den thraidisiún sin ar dá réir a d'ainmnítí na réaltbhuíonta as carachtair mhiotaseolaíocha; ina áit sin roghnaigh sé go formhór ainmneacha uirlisí a úsáidtear sna heolaíochtaí.
An tOchtamhán. Réaltbhuíon neamhfheiceálach is ea an tOchtamhán a chruthaigh an tAb Nicolas Louis de Lacaille sna blianta 1751-52. Cé gur an-doiléir do na réaltaí atá le feiceáil ar an Ochtamhán, siúlann cáil is clú leis an réaltbhuíon seo mar go bhfuil an Pol Neamhaí Theas suite ina lár. Is í Sigma Octantis an réalta is gaire don phol atá infheicthe ag an tsúil; ach tá an réalta seo chomh doiléir sin nach fiú í mar réalta pholach ó thaobh loingseoireachta de. Go hámharach, is féidir úsáid a bhaint as an gCros chun an pol a aimsiú.
Tugtar Octans mar ainm Laidine ar an réaltbhuíon seo, rud a chiallaíonn "ochtamhán".
Stair.
Ba é an réalteolaí Francach an tAb Nicolas Louis de Lacaille a chruthaigh réaltbhuíon an Ochtamháin. Chaith Lacaille na blianta 1751 agus 1752 san Afraic Theas agus é ag clárú réaltaí an leathsféir theas. Bhí beagnach 10,000 réalta agus 42 réada domhainspéire ar an léarscáil neamhaí a rinne sé ag an am sin. Tháinig amach an chéad eagrán sa bhliain 1756 ach ní raibh ann ach plánaisféar agus é sa teanga Fraincise. Níor foilsíodh an chatalóg iomlán agus eagrán deifnídeach an phlánaisféir go dtí an bhliain 1763, bliain amháin tar éis bhás Lacaille. Coelum Australe Stelliferum an t-ainm a thug Lacaille ar an leabhar seo. San eagrán seo, d'aistrigh sé na hainmneacha ón bhFraincis go dtí an Laidin, agus chuir sé trí réaltbhuíon na Cíle, na Seolta agus Dheireadh na Loinge in áit Argo Navis (nó Le Navire, mar a thug sé air sa chéad eagrán).
Le linn dó a bheith ag cur i gclár na réaltaí theas, chum Lacaille ceithre réaltbhuíon déag chun áiteanna éigin i ndeisceart na spéartha a líonadh nach raibh a lán réaltaí iontu – agus an tOchtamhán ina measc (féach an bosca thíos). Sa lá atá inniu ann glacann an an tAontas Réalteolaíoch Idirnáisiúnta (ARI) le gach ceann de na réaltbhuíonta sin; agus glactar freisin leis na trí réaltbhuíon a rinne Lacaille as an Long.
L’Octans de Reflexion an t-ainm Fraincise a thug Lacaille ar an réaltbhuíon seo ar dtús. An t-ochtamhán frithchaiteach a bhí i gceist – sin le rá, an uirlis loingseoireachta a chum an matamaiticeoir Sasanach John Hadley sa bhliain 1730. Octans an t-ainm Laidine a tugadh uirthi ar an bplánaisféar a tháinig amach sa bhliain 1763, agus is é sin an t-ainm a thugtar uirthi sa lá atá inniu ann.
Nuair a chruthaigh Lacaille an réaltbhuíon seo, ghabh sé trí réalta ó réaltbhuíon na Péiste Bige de chuid Keyser agus de Houtman – Nu Octantis agus Beta Octantis ina measc.
Miotaseolaíocht.
Ós rud é nár cruthaíodh réaltbhuíon an Ochtamháin go dtí an 18ú haois, níl aon bhaint aici le miotaseolaíocht an tSeansaoil. Lena chois sin, ní bhaineann aon mhiotaseolaíocht leis an réaltbhuíon seo ós rud é gur scoir Lacaille den thraidisiún sin ar dá réir a d'ainmnítí na réaltbhuíonta as carachtair mhiotaseolaíocha; ina áit sin roghnaigh sé go formhór ainmneacha uirlisí a úsáidtear sna heolaíochtaí.
An Phéacóg. Réaltbhuíon dheisceartach is ea an Phéacóg, ceann den dá réaltbhuíon déag a chruthaigh Pieter Dirkszoon Keyser agus Frederick de Houtman idir na blianta 1595 agus 1597 ar son an réalteolaí Phléimeannaigh Petrus Plancius, agus a thug isteach an réalteolaí amaitéarach Gearmánach Johann Bayer ina léarscáil neamhaí "Uranometria" sa bhliain 1603.
Tugtar Pavo mar ainm Laidine ar an réaltbhuíon seo, rud a chiallaíonn "péacóg". I measc lucht na hAstráile tugtar an Sáspan ar astaireacht atá le feiceáil sa cheantar seo den spéir (féach fosta an Caimileon) agus a bhfuil scothchosúlacht sáspain uirthi.
Stair.
Ba iad an bheirt mhairnéalach Ollannacha Pieter Dirkszoon Keyser agus Frederick de Houtman a chruthaigh réaltbhuíon na Péacóige idir na blianta 1595 agus 1597. Ar an 2 Aibreán 1595 chuir ceithre long chun na farraige ó Texel san Ollainn; ba é sin an chéad loingeas Ollannach a thaistil ar na hIndiacha Thoir. Bhí Keyser mar ardmháta agus ardphíolóta ar bord na loinge "Hollandia" sa loingeas.
Roimhe sin, áfach, rinne an ministir Pléimeannach Petrus Plancius teagmháil leis. Bhí Plancius ar cheann de bhunaitheoirí Chomhlacht Dúitseach na hIndia Thoir, ach bhí sé ina réalteolaí agus a chartagrafaí chomh maith. Sa bhliain 1589 rinne sé cruinneog neamhaí, ach níorbh fhéidir leis réigiún an phoil neamhaí theas a líonadh toisc nach raibh mórán eolais ar fáil i dtaobh cheantar sin na spéire. Mar sin de, thug sé gléasra réalteolaíoch do Keyser agus mhúin sé é conas é a úsáid chun réaltléarscáil a tharraingt den leathsféar neamhaí theas.
Fuair Keyser bás sa bhliain 1596, ach chríochnaigh a chúntóir Frederick de Houtman (in éineacht le mairnéalach eile, Vechter Willemsz) an léarscáil. Sa bhliain 1597 tháinig an loingeas ar ais go dtí an Ollainn, agus thug de Houtman an léarscáil neamhaí agus réaltchatalóg do Plancius. Bhí 12 réaltbhuíon nua ar an léarscáil agus 135 réalta ar an gcatalóg. Sa bhliain 1592 rinne Plancius cruinneog neamhaí nua a thug isteach na réaltaí agus na réaltbhuíonta nua (chomh maith le réaltbhuíon eile a chruthaigh sé féin, .i. an Colm). Sa bhliain 1603 tháinig na réaltbhuíonta nua amach i gcló don chéad uair ar réaltatlas "Uranometria" de chuid an réalteolaí amaitéaraigh Gearmánaigh Johann Bayer.
Sa lá atá inniu ann, glacann an tAontas Réalteolaíoch Idirnáisiúnta le gach ceann de na réaltbhuíonta a chruthaigh Keyser agus de Houtman (féach an bosca thíos) – agus an Phéacóg san áireamh. Is é an t-ainm Ollainnise a thug an bheirt mhairnéalach ar an réaltbhuíon seo ná De Pauww, ach d'aistrigh Plancius go Laidin é mar Pavo. Ceaptar gurbh í péacóg ghlas Iávanach a bhí i gceist ag Keyser agus de Houtman seachas an phéacóg Indiach.
Miotaseolaíocht.
Ós rud é gur réaltbhuíon nua-aimseartha í an Phéacóg, ní bhaineann aon mhiotaseolaíocht léi.
Francach. Tá níos mó ná ciall amháin le Francach:
Micribhitheolaí. Tugtar micribhitheolaí ar an bitheolaí a bhíonn ag plé leis an mhicribhitheolaíocht.
Eacnamaí. Cleachtóir is ea eacnomaí i ndisciplín na heacnomaíochta de chuid na heolaíochtaí sóisialta. 
Féadfaidh an duine aonair freisin staidéar, forbairt, agus coincheapa a chur i bhfeidhm faoi chúrsaí eacnamaíochta agus scríobh faoi bheartas eacnamaíoch. Laistigh den réimse seo tá go leor fo-réimsí, ó na teoiricí fealsúnacha leathana go dtí an staidéar atá dírithe ar minutiae laistigh de mhargaí sonracha, anailís mhaicreacnamaíoch, anailís mhicrea-eacnamaíoch nó anailís ar ráiteas airgeadais, lena mbaineann modhanna anailíseacha agus uirlisí cosúil le heacnaiméadracht, staitisticí, samhlacha ríomhaíochta eacnamaíochta, eacnamaíocht airgeadais, airgeadas matamaitice agus eacnamaíocht mhatamaiticiúil. 
San saol acadúil.
Rinne cur síos ar ghairmiúlú na heacnomaíochta, san saol acadúil, mar "an t-athrú is mó san eacnamaíocht ó thart ar 1900." Bíonn eacnamaithe ag plé an bhealaigh a chreideann siad gur cheart a ngairm a ghlacadh. Díospóireacht idir claonadh i dtreo an scolaíoch, dírithe ar theicnící matamaitice, agus treoshuíomh dioscúntais phoiblí, atá dírithe níos mó ar chumarsáid a dhéanamh chun prionsabail eacnamaíocha ábhartha a leagan síos mar a bhaineann siad le beartas poiblí . Léiríonn suirbhéanna i measc eacnamaithe rogha le haghaidh na coda deiridh. 
Bíonn dámh na heacnamaíochta ag ollscoileanna móra, áit a bhronn céimeanna acadúla san eacnamaíocht. Tógann sé sé bliana ort, ar an meán, PhD san eacnamaíocht a bhaint amach, le hairmheán de 5.3 bliana. 
Arna bhunú ag Sveriges Riksbank sa bhliain 1968, bronntar Duais Cuimhneacháin Nobel na hEacnamaíochta gach bliain le haghaidh ranníocaíochtaí intleachtúla den scoth i réimse na heacnamaíochta. Fógraítear na buaiteoirí duaiseanna i mí Dheireadh Fómhair gach bliain. Faigheann siad a gcuid dámhachtainí (duais, bonn óir agus dioplóma) ar 10 Nollaig, cothrom an lae a bhásaigh Alfred Nobel . 
Eacnamaithe suntasacha.
I measc na n-eacnamaithe atá ar eolas faoi láthair tá:
Peigeasas (réaltbhuíon). Is réaltbhuíon réasúnta gheal é Peigeasas atá le feiceáil ar an leathsféar neamhaí thuaidh. Ainmnítear as an gcapall eiteach miotaseolaíoch darb ainm céanna é. Tá an réaltbhuíon seo ar cheann de na 88 réaltbhuíon nua-aimseartha, agus tá sé ar cheann chomh maith de na 48 réaltbhuíon ar chatalóg Tholamaes.
Tugtar Pegasus mar ainm Laidine ar an réaltbhuíon seo.
An Péintéir. Tá an Péintéir ar cheann de na réaltbhuíonta miona atá le feiceáil ar an leathsféar neamhaí theas. An tAb Nicolas Louis de Lacaille a chruthaigh sna blianta 1751-52 é. Tá an réaltbhuíon bheag dhoiléir seo suite idir an réalta an-soiléir darb ainm Canopus agus Scamall Mór Magellan.
Tugtar Pictor mar ainm Laidine ar an réaltbhuíon seo, rud a chiallaíonn "péinteir".
Stair.
Ba é an réalteolaí Francach an tAb Nicolas Louis de Lacaille a chruthaigh réaltbhuíon an Phéintéara. Chaith Lacaille na blianta 1751 agus 1752 san Afraic Theas agus é ag clárú réaltaí an leathsféir theas. Bhí beagnach 10,000 réalta agus 42 réada domhainspéire ar an léarscáil neamhaí a rinne sé ag an am sin. Tháinig amach an chéad eagrán sa bhliain 1756 ach ní raibh ann ach plánaisféar agus é sa teanga Fraincise. Níor foilsíodh an chatalóg iomlán agus eagrán deifnídeach an phlánaisféir go dtí an bhliain 1763, bliain amháin tar éis bhás Lacaille. Coelum Australe Stelliferum an t-ainm a thug Lacaille ar an leabhar seo. San eagrán seo, d'aistrigh sé na hainmneacha ón bhFraincis go dtí an Laidin, agus chuir sé trí réaltbhuíon na Cíle, na Seolta agus Dheireadh na Loinge in áit Argo Navis (nó Le Navire, mar a thug sé air sa chéad eagrán).
Le linn dó a bheith ag cur i gclár na réaltaí theas, chum Lacaille ceithre réaltbhuíon déag chun áiteanna éigin i ndeisceart na spéartha a líonadh nach raibh a lán réaltaí iontu – agus an Péintéir ina measc (féach an bosca thíos). Sa lá atá inniu ann glacann an an tAontas Réalteolaíoch Idirnáisiúnta (ARI) le gach ceann de na réaltbhuíonta sin; agus glactar freisin leis na trí réaltbhuíon a rinne Lacaille as an Long.
Le Chevalet et la Palette ("an Tacas agus an Pailéad") an t-ainm Fraincise a thug Lacaille ar an réaltbhuíon seo ar dtús. Equuleus Pictorius ("Tacas an Phéintéara") an t-ainm Laidine a tugadh uirthi ar an bplánaisféar a tháinig amach sa bhliain 1763. Sa bhliain 1801, ar an léarscáil neamhaí "Uranographa" de chuid an réalteolaí Ghearmánaigh Johann Bode, tugadh Pluteum Pictoris ("Ceardlann an Phéintéara") mar ainm Laidine ar an réaltbhuíon seo. Pictor an t-ainm Laidine a thugtar uirthi sa lá atá inniu ann.
I measc na n-ainmneacha éagsúla eile a tugadh ar an réaltbhuíon seo ó thráth go chéile, is féidir na cinn seo a leanas a thabhairt faoi deara:
Miotaseolaíocht.
Ós rud é nár cruthaíodh réaltbhuíon an Phéintéara go dtí an 18ú haois, níl aon bhaint aici le miotaseolaíocht an tSeansaoil. Lena chois sin, ní bhaineann aon mhiotaseolaíocht leis an réaltbhuíon seo ós rud é gur scoir Lacaille den thraidisiún sin ar dá réir a d'ainmnítí na réaltbhuíonta as carachtair mhiotaseolaíocha; ina áit sin roghnaigh sé go formhór ainmneacha uirlisí a úsáidtear sna heolaíochtaí.
An Phéist Bheag. Réaltbhuíon dhoiléir dheisceartach is ea an Phéist Bheag, ceann den dá réaltbhuíon déag a chruthaigh Pieter Dirkszoon Keyser agus Frederick de Houtman idir na blianta 1595 agus 1597 ar son an réalteolaí Phléimeannaigh Petrus Plancius, agus a thug isteach an réalteolaí amaitéarach Gearmánach Johann Bayer sa bhliain 1603 sa léarscáil neamhaí dá chuid dá ngairtear "Uranometria".
Tugtar Hydrus mar ainm Laidine ar an bPéist Bheag, rud a chiallaíonn "nathair" nó "péist mhara".
Bí cúramach gan an réaltbhuíon seo a thógáil in abhraíocht réaltbhuíon na Péiste, dá ngairtear Serpens as Laidin, ná in abhraíocht réaltbhuíon na Péiste Uisce, dá ngairtear Hydra as Laidin.
Stair.
Ba iad an bheirt mhairnéalach Ollannacha Pieter Dirkszoon Keyser agus Frederick de Houtman a chruthaigh réaltbhuíon na Péiste Bige idir na blianta 1595 agus 1597. Ar an 2 Aibreán 1595 chuir ceithre long chun na farraige ó Texel san Ollainn; ba é sin an chéad loingeas Ollannach a thaistil ar na hIndiacha Thoir. Bhí Keyser mar ardmháta agus ardphíolóta ar bord na loinge "Hollandia" sa loingeas.
Roimhe sin, áfach, rinne an ministir Pléimeannach Petrus Plancius teagmháil leis. Bhí Plancius ar cheann de bhunaitheoirí Chomhlacht Dúitseach na hIndia Thoir, ach bhí sé ina réalteolaí agus a chartagrafaí chomh maith. Sa bhliain 1589 rinne sé cruinneog neamhaí, ach níorbh fhéidir leis réigiún an phoil neamhaí theas a líonadh toisc nach raibh mórán eolais ar fáil i dtaobh cheantar sin na spéire. Mar sin de, thug sé gléasra réalteolaíoch do Keyser agus mhúin sé é conas é a úsáid chun réaltléarscáil a tharraingt den leathsféar neamhaí theas.
Fuair Keyser bás sa bhliain 1596, ach chríochnaigh a chúntóir Frederick de Houtman (in éineacht le mairnéalach eile, Vechter Willemsz) an léarscáil. Sa bhliain 1597 tháinig an loingeas ar ais go dtí an Ollainn, agus thug de Houtman an léarscáil neamhaí agus réaltchatalóg do Plancius. Bhí 12 réaltbhuíon nua ar an léarscáil agus 135 réalta ar an gcatalóg. Sa bhliain 1592 rinne Plancius cruinneog neamhaí nua a thug isteach na réaltaí agus na réaltbhuíonta nua (chomh maith le réaltbhuíon eile a chruthaigh sé féin, .i. an Colm). Sa bhliain 1603 tháinig na réaltbhuíonta nua amach i gcló don chéad uair ar réaltatlas "Uranometria" de chuid an réalteolaí amaitéaraigh Gearmánaigh Johann Bayer.
Sa lá atá inniu ann, glacann an tAontas Réalteolaíoch Idirnáisiúnta le gach ceann de na réaltbhuíonta a chruthaigh Keyser agus de Houtman (féach an bosca thíos) – agus an Phéist Bheag san áireamh. Is é an t-ainm Ollainnise a thug an bheirt mhairnéalach ar an réaltbhuíon seo ná De Waterslang, a chiallaíonn "an Nathair Uisce", ach d'aistrigh Plancius go Laidin é mar Hydrus. Nathair mhara nó péist mhara a bhí i gceist.
Miotaseolaíocht.
Ós rud é gur réaltbhuíon nua-aimseartha í an Phéist Bheag, ní bhaineann aon mhiotaseolaíocht léi.
An Phéist Uisce. Tá an Phéist Uisce ar an réaltbhuíon is mó i measc na 88 réaltbhuíon nua-aimseartha. Bhí sí freisin ar cheann de na 48 réaltbhuíon a bhí ar chatalóg Tholamaes.
Tugtar Hydra mar ainm Laidine ar an réaltbhuíon seo, rud a chiallaíonn “hiodra” – sin le rá an ollphéist sheachtcheannach a fhaightear i miotaseolaíocht na Gréige.
Bí cúramach gan an réaltbhuíon seo a thógáil in abhraíocht réaltbhuíon na Péiste, dá ngairtear Serpens as Laidin, ná in abhraíocht réaltbhuíon na Péiste Bige, dá ngairtear Hydrus as Laidin.
An Chóisis. Ceann de theangacha oifigiúla na hAfraice Theas is ea an teanga Xhosa nó an Chóisis. Tá sí ó dhúchas ag 7.9 milliúin duine, thart ar 18% de dhaonra na tíre sin. Ceann de na teangacha Bantúcha í, ach fuair sí na smeach-chonsain ar iasacht ó na teangacha Khoisan, nach bhfuil gaolmhar léi. Tá consan den chineál seo i dtús ainm na teanga féin: . Cosúil lena lán teangacha Bantúcha eile, is teanga thonúil í an teanga Xhosa, is é sin, is féidir athchiall an fhocail a chur in iúl trí mhalairt ton a chur leis. Baineann sí leis an bhfoghrúpa Bantúch ar a dtugtar Nguni, agus í intuigthe ag cainteoirí na dteangacha Nguni eile, cosúil leis an tSúlúis, an teanga Swati agus an teanga Ndebele Thuaidh. 
Le bheith beacht, ní thagraíonn an focal sin "Xhosa" don teanga amháin ach do lucht a labhartha freisin. Úsáideann an teanga Xhosa le córas réimíreanna le cur in iúl cé acu atá i gceist: ciallaíonn "amaXhosa" lucht labhartha na teanga, ach is í "isiXhosa" ainm na teanga féin. Cuid é seo den chóras aicmiúcháin a bhfuil a leithéid le fáil sna teangacha Bantúcha go léir. 
Tháinig an chéad aistriúchán Bíobla i gcló as Xhosa sa bhliain 1859, agus ó sin i leith, d'fhorbair litríocht bheo nua-aimseartha sa teanga. Mar sin féin, is féidir a rá nach bhfuil mórán measa ag lucht a labhartha féin uirthi inniu, nó i laethanta na cinedheighilte, chuaigh na húdaráis i dtuilleamaí na dteangacha dúchasacha leis an mBéarla, an saol mór agus an t-ardoideachas a choinneáil as aice láimhe na nGormach. Inniu, is fearr le lucht labhartha na teanga Xhosa an t-ardoideachas a tharraingt orthu trí mheán an Bhéarla. 
Cainteoirí aithnidiúla dúchais iad Nelson Mandela agus Miriam Makeba.
Donal Lunny. Ceoltóir Éireannach é Donal Lunny, a saolaíodh ar an 10 Márta, 1947 agus a tógadh sa Droichead Nua i gCill Dara. Tá go leor ceoltóirí faoi chomaoin mhór aige de bharr a ndearna sé chun a gcuid ceoil a chur os comhair an tsaoil mhóir.
Saol.
Chuir Lunny spéis sa cheol ó bhí sé an-óg, agus bhunaigh sé "The Rakes of Kildare" lena chara Christy Moore agus Frank Moore, deartháir Christy. Sheinn Donal an giotár, bhí Christy ag canadh agus sheinn Frank an fheadóg stáin. Tamall ina dhiaidh sin chuaigh Lunny leis an ngrúpa Emmett Spiceland. Thug Andy Irvine bouzouki dó 1970 agus spreagadh é chun triail a bhaint as bealaí úra chun ceol Gaelach a sheinm. 
Chruthaigh sé a stíl cheoil féin. Ó shin i leith bhí baint aige le cuid mhór de na grúpaí agus na ceoltóirí is cáiliúla in Éirinn. 
Sheinn Lunny le Christy Moore ar Prosperous, 1971. 
Tamall ina dhiaidh sin, cuireadh an grúpa Planxty le chéile, le Donal Lunny, Christy Moore, agus Liam Óg Ó Floinn. Bhí an-cháil ar an ngrúpa ar feadh na mblianta agus mheall siad na sluaite chun an cheoil in Éirinn agus thar lear. Ach níor aontaigh baill an ghrúpa le chéile agus d'fhág Lunny, cé go raibh baint aige le léiriú a gcuid ceirníní go fóill.
Tháinig grúpa ceoltóirí le chéile i 1975 chun comóradh 21 bliain a dhéanamh ar Cheirníní Ghael Linn, seachtar de na ceoltóirí is fearr sa tír ag an am. Tugadh an Bothy Band orthu agus chuaigh a gcáil ar fud an domhain. Bhunaigh Lunny lipéad ar leith chun ceirníní an ghrúpa seo a eisiúint, Mulligan, agus bhí bouzouki Lunny le cloisteáil go binn orthu. 
Ansin thosaigh Lunny ag seinm le Kevin Burke i "Midnight Well". Ó 1977 i leith, bhí sé páirteach le go leor grúpaí agus ceoltóirí aonair eile. Bhí a thionchar le aithint ar na ceirníní iomadúla a léirigh sé ar feadh na mblianta. 
Tháinig deireadh leis an Bothy Band sa bhliain 1979. Ach ansin tháinig Planxty le chéile arís agus rinneadh trí cheirnín eile (ina measc, ceirnín speisialta chun cabhair a thabhairt do na stailceoirí ocrais i 1980/1981). 
Scar Christy agus Donal le chéile arís agus bhunaigh Lunny Moving Hearts (1981-1985), grúpa eile a raibh an-cháil air agus an-tionchar aige ar fhorbairt an cheoil in Éirinn. Bhain níos mó polaitíochta le hamhráin an ghrúpa seo, agus bhí tionchar láidir ag an gceol comhaimseartha rac ar a chuid ceoil.
Ó 1985 i leith, dhírigh Lunny ar a chuid oibre mar léiritheoir. Bhí Christy Moore féin, Clannad, Planxty, Altan agus mórán ealaíontóirí traidisiúnta eile faoi chomaoin mhór aige de bharr a ndearna sé chun a gcuid ceoil a chur os comhair an tsaoil mhóir.
An Préachán. Réaltbhuíon dhoiléir dheisceartach is ea an Préachán nach bhfuil ach 29 réalta dá chuid infheicthe ag an tsúil fhornocht (.i. níos gile ná méid 6.5). Tá an Préachán ar cheann de na 88 réaltbhuíon nua-aimseartha agus bhí sé freisin ar cheann de na 48 réaltbhuíon ar chatalóg Tholamaes.
Tugtar Corvus mar ainm Laidine ar an réaltbhuíon seo, rud a chiallaíonn "fiach dubh".
John Kenneth Galbraith. Eacnamaí mór le rá as Meiriceá ab ea John Kenneth Galbraith (15 Deireadh Fómhair 1908 – 29 Aibreán 2006). Ba as Ceanada dó ó dhúchas, ach fuair sé a chuid oiliúna in Ollscoil Berkeley, agus chaith sé a shaol ag obair sna Stáit Aontaithe. 
Thuill a leabhar "The Affluent Society" an-cháil dó nuair a foilsíodh é i 1958 tar éis dó deich mbliana a chaitheamh ag obair in Ollscoil Harvard. Léirigh sé sa leabhar conas gur éirigh na Stáit Aontaithe saibhir san earnáil phríobháideach ach gur fhan siad bocht san earnáil phoiblí. 
Chaith Galbraith tréimhsí ag obair le ceathrar uachtarán, Franklin D. Roosevelt, Harry S. Truman, John F. Kennedy agus Lyndon B. Johnson. Chaith sé cúpla bliain ina ambasadóir san India, 1961–63.
An Sciath. Réaltbhuíon bheag is ea an Sciath, ceann de na 88 réaltbhuíon nua-aimseartha. An realteolaí Polannach Johannes Hevelius a thug isteach an réaltbhuíon seo sa téacs "Firmamentum Sobiescianum" sa bhliain 1690. Tá an Sciath ar cheann den dá réaltbhuíon a ainmníodh as daoine stairiúla (Folt Bheirnicé an ceann eile).
Sa bhliain 1683 thug Hevelius an t-ainm Laidine Scutum Sobiescianum ar an réaltbhuíon seo i gcuimhne bhua fórsaí Críostaí faoi cheannas Jan III Sobieski, Rí na Polainne, i gCath Vín. Tugtar Scutum uirthi mar ainm Laidine anois, rud a chiallaíonn "sciath".
An Seiseamhán. Réaltbhuíon bheag dheisceartach is ea an Seisamhán a thug isteach Johannes Hevelius sa téacs "Firmamentum Sobiescianum" sa bhliain 1690. Réaltbhuíon an-doiléir is ea é, gan ach réalta amháin dá chuid níos gile ná an cúigiú méid.
Tugtar Sextans mar ainm Laidine ar an realtbhuíon seo, rud a chiallaíonn "seiseamhán".
Príomhghnéithe.
17 agus 18 Sex: réalta dhúbailte optúil
Réada suntasacha domhainspéire.
NGC 3115: dá ngairtear freisin Réalta na Fearsaide
Na Seolta. Réaltbhuíon dheisceartach is ea na Seolta, ceann de na ceithre ranna a rinneadh as seanréaltbhuíon na Loinge, nó Argo Navis, a bhí ar cheann de na 48 réaltbhuíon ar chatalóg Tholamaes (an Chíle, Deireadh na Loinge agus Compás an Mhairnéalaigh na cinn eile).
Tugtar Vela mar ainm Laidine ar an réaltbhuíon seo, rud a chiallaíonn "seolta".
An Sioráf. Réaltbhuíon mhór dhoiléir is ea an Sioráf atá le feiceáil ar an leathsféar neamhaí thuaidh. An diagaire Freaslannach Petrus Plancius a chruthaigh é agus an réalteolaí Gearmánach Jakob Bartsch a thug isteach sa bhliain 1624 é.
Tugtar Camelopardalis, nó Camelopardus, mar ainm Laidine ar an réaltbhuíon seo, focail a chiallaíonn "sioráf".