Trelis/gawiki huggingface dataset:
Cathair na Stéige. Is lios ársa i gContae Chiarraí é Cathair na Stéige nó an Stéig. Tá sé suite trí mhíle siar ón tSnaidhm ar leithinis Uíbh Ráthach i gContae Chiarraí. Ceapadh go raibh an dún tógtha le linn na hIarannaoise, am éigin idir 300 agus 400 AD, mar dhúnfort cosantach i gcomhair rí nó tiarna áitiúil.
Tá sé seo ar cheann de na cathracha is mó; agus is breátha in Éirinn agus is dóigh gur i gcéadta luatha d'aois Chríost, sular tháinig an Chríostaíocht go hÉirinn, a tógadh í. Ní foláir nó go raibh taoiseach nó feirmeoir an-saibhir, a raibh géarghá aige le cosaint, ina chónaí inti.
Tá balla suas le 6m ar airde agus 4m ar leithead, a tógadh gan mhoirtéal, timpeall ar limistéar a bhfuil 30m de thrastomhas ann. Tá roinnt siúntaí atá beagnach os cinn a chéile le feiceáil sa bhalla, rud a léireodh, b'fhéidir, gur ina bpíosaí a rinneadh an chathair seachas in aon ghníomh leanúnach amháin. Trí phasáiste cúng le lindéir os a chionn a chuathas isteach sa chathair.
Is dóigh go raibh teach cónaithe theaghlach an úinéara; chuid dá ngardaí agus dá shearbhóntaí sa chathair agus go raibh an áit lán de thithe cónaithe, de thithe clóis, de phubaill, de champaí, agus de struchtúir shealadacha eile. Níl aon rian d'fhoirgnimh sa chathair inniu cé go bhfuil dhá sheomra bheaga istigh sa bhalla féin. Tá staighrí, cúl le cúl, ag dul suas go dtí barr an bhalla, ar an taobh istigh. Thug créfort agus díog timpeall na cathrach cosaint bhreise di.
Fálach. Is baile fearainn atá suite in Iorrais, Chontae Mhaigh Eo é Fálach.
Glinsce, Contae Mhaigh Eo (Iorras). Is baile fearainn atá suite in Iorras, Chontae Mhaigh Eo é Glinsce.
Gleann na Muaidhe. Is sráidbhaile é Gleann na Muaidhe. Tá sé suite in Iorras, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Gleann Chaisil. Is sráidbhaile é Gleann Chaisil. Tá sé suite in Iorrais, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Néifinn Bheag. Is sliabh é Néifinn Bheag. Tá sé suite in Iorrais, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Loch Con. Is loch atá suite i gChontae Mhaigh Eo é Loch Con.
Oileán Chliara. Is oileán atá suite amach ó chósta thiar na hÉireann é Oileán Chliara nó Cliara. Tá sé suite in iarthar Chontae Mhaigh Eo. De réir an daonáirimh sa bhliain 2011 bhí 168 duine ina gcónaí ar an oileán.. Is é Oileán an Chláir baile sinsear Gráinne Ní Mháille, Banríon na bhFoghlaithe Mara is agus is iomráití in Éirinn. Is díol suntais é as an gcruachás a scriosadh ar muir don chuid is mó den 16ú haois, baineadh úsáid as a caisleán anseo chun uiscí Bhá Clew a rialú agus is féidir leat cuairt a thabhairt air inniu.
Máel Sechnaill mac Domnaill. Bhí Máel Sechnaill mac Domnaill (ar a dtugtar Máel Sechnaill Mór agus Máel Sechnaill II chomh maith) ina Ard-Rí na hÉireann faoi dhó idir na blianta 980 agus 1002, agus arís eile idir na blianta 1014 agus 1022. 
Duine de Chlann Cholmáin a bhí ann, cuid de na Niallaigh. 
Bhí sé ina Ard-Rí go dtí gur thóg Brian Bóramha an teideal uaidh, ach bronnadh an teideal ar ais air tar éis bás Bhrian ag Cath Chluain Tarbh. Bhí ról cinniúnach ag mac Domnaill agus a chuid fórsaí ag deireadh an chatha, rud a fuair réidh leis na Lochlannaigh mar ghrúpa polaitiúil mór le rá sa tír.
An Geata Mór. Is sráidbhaile é an Geata Mór (). Tá sé suite sa Mhuirthead, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
An Iaing-tsí. Abhainn is ea an Laing-tsí (abhainn an Yangtze). Is í an abhainn is faide san Áise í, agus í ar an tríú ceann is faide ar domhan. Tá sí tuairim is 6,300 km (3,915 míle) ar fhad. I gcúige Qinghai atá an fhoinse le fáil, agus sroicheann sí an fharraige i Shanghai. 
Tá an Laing-tsí an-tábhachtach sa tSín ó thaobh na heacnamaíochta, an chultúir agus na staire de.
Canáil Phanama. Canáil a ghearrann trasna Panama, ag ceangal an Aigéin Atlantaigh leis an Aigéan Ciúin, is ea Canáil Phanama, Tá sí 77 km (48 míle) ar fhad. Thóg Cór Innealtóirí na Stát Aontaithe í i 1904- 14.
Dúshlán ollmhór a bhí ann ag an am agus tá sé go fóill ar cheann de na tionscadail innealtóireachta is mó riamh.
Stair.
Roimh an 20ú haois, bhíodh ar na longa taisteal timpeall Mheiriceá Theas. Chun turas ar muir a dhéanamh ó Nua-Eabhrac go California, bhí ar dhaoine taisteal ó dheas ó Nua-Eabhrac san Aigéan Atlantach, chomh fada le Rinn an Choirn (an rinn is faide ó dheas i Meiriceá Theas), agus ansin ó thuaidh ar an taobh eile san Aigéan Chiúin. Ní hamháin go raibh an turas sin an-fhada (23,700 ciliméadar), ach bhí sé rídhainséarach freisin.
1881-1893.
Rinne na Francaigh iarracht canáil a thógáil sa naoú haois déag. Thosaigh an Fhrainc ar chanáil a thógáil sa bhliain 1881. Chaith siad roinnt blianta ag obair uirthi go dtí nach raibh airgead ar bith fágtha don tionscadal agus bhí orthu éirí as. Bhí sin olc go leor, ach fuair thart ar 22,000 oibritheoir bás le linn an ama sin, maraithe ag galair agus sciorrtha talún, gan rud ar bith mar thoradh ar a gcuid oibre. ach d'éirigh siad as sa bhliain 1893. 
1904-1914.
Thosaigh Stáit Aontaithe Mheiriceá ar aicearra a thógáil sa bhliain 1904. agus d'éirigh le Cór Innealtóirí na Stát Aontaithe an chanáil a thógáil le linn 1904-1914. 
Bhí ar na Meiriceánaigh píosa talaimh a bhí thart ar 80 ciliméadar ar fad a thochailt chun an chanáil a dhéanamh. Cuireadh tús leis an obair ar 4 Bealtaine 1904.
Osclaíodh an chanáil den chéad uair sa bhliain 1914. Rinne sé difríocht mhór do na longa, mar bhí an turas 13,000 ciliméadar níos giorra agus, mar sin de, bhí sé i bhfad níos tapúla agus níos sábháilte chomh maith. 
Ní raibh sé éasca ar chor ar bith an chanáil a thógáil. Maraíodh 5,600 duine i rith 1904-1914. 
1979.
I 1979 thug na Stáit Aontaithe an crios tíre ar an dá thaobh den chanáil ar ais do Phanama, agus an chanáil féin i 2000.
2017.
Méadaíodh an Chanáil sa bhliain 2017.
Taisteal.
Is cinnte gur éacht a bhí i dtógáil Chanáil Phanama. Baineann an Chanáil seachtainí den turas fada farraige timpeall Rinn an Choirn, áit a ndeachaigh na céadta long go tóin poill blianta fada ó shin. 
Sna canálacha in Éirinn tógann na loic báid timpeall 2 1 rn ar thad is 2 . 1 rn ar leithead. I gCanáil Phanama, áfach, tógann na loic soithigh an-mhóra mhórtharraige.
Anois ní ghlacann sé ach thart ar 10 n-uair an chloig taisteal tríd an gcanáil agus cosnaíonn sé suas le £300,000 (sa bhliain 2014,) do na longa móra. Úsáideann idir 13,000 agus 14,000 bád agus long an chanáil gach bliain.
An Ghainséis. Abhainn i ndeisceart na hÁise is ea an Ghainséis nó an Ganges. Is í an abhainn is mó i bhfo-ilchríoch na hIndia í. Ritheann sí tríd an India agus an Bhanglaidéis.
Tá sí 2510km ar fhad. Tá an fhoinse le fáil in iarthar na Himiléithe i stát Uttarakhand agus sníonn sí go deilt Sunderbans i mBá Bheangá. Dar leis na Hiondúigh, is bandia í an Ghainséis, an abhainn is naofa dá bhfuil ann. Tá sí tábhachtach ó thaobh na staire de freisin agus tógadh príomhchathracha cúigí agus impireachtaí amhail Patliputra, Kannauj, Kara, Allahabad, Murshidabad agus Calcutta) cois Ganges.
Is í an Ghainséis "abhainn náisiúnta" na hIndia.
Sa bhliain 1946 labhair Jawaharlal Nehru faoi mhíniú siombalach na habhann in "Discovery of India."
Is fadhb mhór don abhainn é trualliú. Bagraíonn sé seo ar an duine, ar na speicis éisc agus ar na speicis amfaibiach san abhainn. Tá céad n-oiread leibhéil truaillithe ann leis an teorainn rialtais.
Áras Ceoldrámaíochta Sydney. Tá Áras Ceoldrámaíochta Sydney ar cheann de na foirgnimh is cáiliúla ar domhan. Tá príomhionad na hAstráile ina séadfhoirgneamh so-aitheanta ar fud an domhain, suite i gCuan Sydney. 
Stair.
Tógadh an foirgneamh sna blianta 1959-1973. Nuair a dhear an t-ailtire ar dtús é, cheap daoine go mbeadh sé ródheacair an foirgneamh a thógáil. Innealtóir as Éirinn, darb ainm Peter Rice, a d’oibrigh amach conas Áras Ceoldrámaíochta Sydney a thógáil. Ba í Banríon na Breataine a d’oscail é sa bhliain 1973. 
Sa bhliain 2009, mar chuid d’fhéile bhliantúil na soilse, Luminous, bhí Áras Ceoldrámaíochta Sydney mar chanbhás ollmhór ag líníochtaí dathannacha de chuid an cheoltóra Brian Eno. 
Bhí dathanna na Fraince ar an Áras i mí na Samhna 2015 chun tacaíocht a léiriú do mhuintir na Fraince i ndiaidh na hionsaithe ar 13 Samhain 2015 i bPáras.
Dealbh na Saoirse. Is dealbh mhór i Nua-Eabhrac í Dealbh na Saoirse (Fraincis: "Statue de la Liberté"), nó "La Liberté éclairant le monde" ("Saoirse ag soilsiú an domhain") mar a thugtar go hoifigiúil uirthi. Séadchomhartha bronnta ag muintir na Fraince ar mhuintir na Stát Aontaithe ar an 28 Deireadh Fómhair 1886 atá ann, chun chomóradh a dhéanamh ar chéad bliain ó shíniú Fhorógra Saoirse Mheiriceá. Tá dáta an lae seo scríofa ar lámh clé na deilbhe - JULY IV MDCCLXXVI. Seasann an dealbh don dea-chairdeas a bunaíodh idir an dá thír le linn Réabhlóid Mheiriceá. 
Deirtear go gcuireann an dealbh fáilte roimh chuairteoirí, inimircigh, agus Mheiriceánaigh ag filleadh abhaile ar a dtír dúchais.
Críost an Slánaitheoir (dealbh). Is dealbh mhór i Rio de Janeiro, san Bhrasaíl, é Críost an Slánaitheoir nó Cristo Redentor sa Phortaingéilis ([ˈkɾistu ʁedẽˈtoʁ], canúint Rio: [ˈkɾiʃtu ɦedẽjˈtoɦ]). Tógadh í idir 1922 agus 1931. Tá an dealbh féin 30 méadar ar airde, agus tá an seastán ar a bhfuil sí suite 8 méadar. Tá sí déanta de choncréit threisithe agus de chloch ghallúnaí. An dealbh is mó ar Domhan sa stíl "Art Deco" í.
Entrée. Is éard is brí le entrée (mar /ˈɑːntreɪ/ án-tré a fhuaimnítear é, ón bhFraincis "teacht/bealach isteach" a thagann sé) ná ceann de chúrsaí i seirbhís an bhéile fhoirmiúil sa domhan iartharach, cúrsa níos lú roimh an bpríomhchúrsa go sonrach. Baintear úsáid éagsúil as seo i Meiriceá Thuaidh, áit a gciallaíonn an téarma an príomhchúrsa féin, de bharr gur imigh príomhchúrsa mór a roinnfí i measc an bhoird ar fad (feoil rósta mar shampla) ag tús an 20ú céad. Sa chás sin tugtar an chéad chúrsa ("first course"), "appetizer" nó "tosaitheoir" ("starter") ar an rud a dtabharfaí entrée air murach sin.
86 (téarma). Is ionann an uimhir 86 luaite i gcomhthéacs bialainne, an bhialann a bheith tar éis an stoc ar fad de ábhar nó de bhia a úsáid. Is ionann é agus cód nó béarlagair a úsáidtear i measc na foirne le cur in iúl dá chéile go bhfuil rud éigin nach féidir cur ar fáil a thuilleadh. Mar seo a úsáidtear é "86 ar an mbeoir sin" nó a leithéid. Ní fios go baileach cad as don fhocal ach ceaptar go síolraíonn ciall seo na huimhreach ó 86 a bheith in úsáid agus an chiall "faigh réidh le" a bheith aige.
Thomas Müller. Is imreoir peile é Thomas Müller, a rugadh ar an 13 Meán Fómhair 1989. Tá sé ag imirt le Bayern München faoi láthair. Imríonn sé le foireann sacair idirnáisiúnta na Gearmáine chomh maith. Imríonn sé i lár na páirce nó chun tosaigh. Tá clú ar a luas, a theicnic agus a fhéinmhuinín agus ar na cúil a scórálann agus a chruthaíonn sé. Tá sé le Bayern München óna óige. Thosaigh sé ag imirt leis an bpríomhfhoireann faoin traenálaí Louis van Gaal i séasúr 2009–10 agus bhí sé páirteach sa chuid ba mhó de na cluichí. Bhuaigh an club an Bundesliga agus an corn chomh maith le craobh Shraith na Seaimpíní a shroichint. De bharr a chlú agus an taithí a bhí faighte aige glaodh air imirt don fhoireann náisiúnta do Chorn an Domhain 2010. Fuair sé dhá chúl i gcoinne Shasana sa dara babhta. Fuair sé an chéad chúl (sa 3ú nóiméad) i gcoinne na hAirgintíne sa chluiche ceathrú ceannais.
Bultúr uan. Is éan é an bultúr uan (nó bultúr meigeallach). Is baill d'fhine na Accipitridae iad.
Mallard. Is éan é an mallard. Is baill d'fhine na Anatidae iad.
Robinho. Is imreoir sacair é Róbson de Souza nó Robinho, a rugadh ar an 25 Eanáir 1984, atá ag imirt faoi láthair le Manchester City. Rugadh in São Vicente na Brasaíle é. Imríonn sé le foireann náisiúnta na Brasaíle chomh maith.
Tá craobh na Brasaíle bainte aige le Santos, sna blianta 2002 agus 2004, agus Campeonato Paulista 2010. Bhuaigh sé La Liga le Real Madrid i 2006–07 agus 2007–08, agus an Supercopa de España sa bhliain 2008. Leis an bhfoireann náisiúnta bhuaigh sé an FIFA Confederations Cup sna blianta 2005, 2009, agus Copa América 2007.
Ruaidri mac Tairrdelbach Ua Conchobair. Ba é Ruairí Ó Conchubhair an tArd-Rí deireanach a bhí ar Éirinn sa 12ú haois. Rí Chonnacht agus Ard-Rí na hÉireann idir na blianta 1166–1198 ab ea Ruaidhrí mac Tairrdelbaigh Ua Conchobhair nó Rory / Roderick O'Connor (1116 - 2 Nollaig 1198). Mac le Toirdhealbhach Ua Conchobhair agus a bhean Cailech Dé Ní hEidin a bhí ann.
Comharbas.
"Ard-Rí" na hÉireann
ach bhí easaontas ann faoi.
Kanteletar. Is éard atá i gceist le Kanteletar ná duanaire nó díolaim filíochta tíre a bhailigh Elias Lönnrot ar a chamchuairt in Oirthear na Fionlainne agus sa Chairéil. Is é teideal iomlán an leabhair ná "Kanteletar, taikka Suomen Kansan Wanhoja Lauluja ja Wirsiä" ("Kanteletar, nó: Amhráin agus Véarsaí Ársa de chuid Mhuintir na Fionlainne"). Is í an difríocht idir Kalevala agus Kanteletar gur laoithe eipiciúla atá in Kalevala agus baint acu leis an miotaseolaíocht Fhionlannach, nuair is dánta liriceacha nó stairiúla iad na dánta in Kanteletar. Tháinig an chéad leagan de Kanteletar i gcló sa bhliain 1840. Dhá bhliain roimhe sin, casadh an seanchaí mná Mateli Kuivalatar ar Lönnrot in Ilomantsi, agus fuair sé an chuid ba mhó d'ábhar na díolama uaithise. 
Tá trí "leabhar", nó trí bhailiúchán, in Kanteletar. Sa chéad bhailiúchán atá na dánta ar a dtugann Lönnrot "na hamhráin choitianta". Tá an bailiúchán seo féin roinnte ina bhfo-bhailiúcháin éagsúla: na hamhráin uilechoitianta, amhráin an lucht bainise, amhráin na dtréadaithe agus amhráin na bpáistí. Sa dara "leabhar" atá na dánta líriciúla agus "na hamhráin speisialta", agus iad féinn roinnte de réir na gcineálacha daoine ónar breacadh síos iad: amhráin na gcailíní, amhráin na mban, amhráin na mbuachaillí agus amhráin na bhfear. Sa tríú leabhar atá dánta stairiúla, bailéid agus dánta a bhfuil eilimintí líriciúla agus eipiciúla iontu. 
Fuair Lönnrot na dánta sa chéad dá "leabhar" san Fhionlainn. An t-ábhar atá sa tríú bailiúchán, áfach, tháinig an chuid is mó de as an gCairéil Rúiseach. Rinne Lönnrot leasuithe móra ar an tríú bailiúchán seo nuair a tháinig an tríú heagrán i gcló sa bhliain 1887. Na leaganacha de Kanteletar a fhoilsítear inniu, áfach, cloíonn siad leis an gcéad eagrán, cé go gcuirtear dornán dánta as an tríú heagrán leis an tríú "leabhar" mar aguisín.
Is é is brí le teideal an bhailiúcháin ná "Bean an "Kantele"" nó "Bean ag seinm ar an g"Kantele"". Is é an "kantele" ceolionstraim náisiúnta na Fionlainne atá cosúil leis an lir.
Abtheach Westminster. Is eaglais mhór suite in Westminster, Londain, Sasana é Abtheach Westminster, nó Eaglais Choláisteach Naomh Peadar i Westminster. 
Tá sí suite taobh thiar de Phálas Westminster. Tosaíodh ar a tógáil sa deichiú haois agus coisriceadh í sa bhliain 1065. Stíl ghotach atá ar an chuid is mó den struchtúr.
Ardeaglais Naomh Pól. Is ardeaglais suite i gCathair Londan í Ardeaglais Naomh Pól. 
I measc na n-ócáidí is tábhachtaí san ardeaglais:
Dealg na Teamhrach. Is é an réad is tábhachtaí den mhiotalóireacht thuata ón luath-thréimhse mheánaoiseach ná an dealg d'airgead óraithe ar a dtugtar Dealg na Teamhrach. Is seod staire de chuid na hÉireann é.
Muire Fatima. Is teideal a thugtar ar an Maighdean Mhuire mar thoradh a taispeánadh in Fatima sa bhliain 1917 í Muire Fatima.
McAlpine's Fusiliers. Is amhrán aithnidiúil faoi na naibhithe Éireannacha i mBreatain é McAlpine's Fusiliers.
Achaidh Chéide. Is suíomh seandálaíochta in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo é Achaidh Chéide.
Via Appia. Bhí an Via Appia (Laidin agus Iodáilis: "Via Appia" nó "Bealach Appia") ar cheann de na bóithre Rómhánacha ba luaithe agus ba thábhachtaí maidir le tionchar na Róimhe. Bhí sé ina nasc idir an Róimh agus Brindisis in Apulia in oirdheisceart na hIodáile. Cuireann Statius file a thábhacht in iúl:
Ainmnítear an bóthar as Appius Claudius Caecus, an cinsire Rómhánach a thóg an chéad chuid de Bhealach Appia mar bhóthar míleata i dtreo an deiscirt sa bhliain 312 RC i rith Chogaí na Saimnítí.
Páirtí Briotánach. Páirtí polaitiúil sa Fhrainc is ea an Páirtí Briotánach (Fraincis: "Parti Breton", Briotáinis: "Strollad Breizh"). Páirtí sóisialach daonlathach agus náisiúnach atá i gceist, a éilíonn "fuascailt" na Briotáine.
Fudbalski klub Crvena zvezda. Is club peile na Seirbia as Béalgrád é Fudbalski klub Crvena zvezda (Gaeilge: "Cumann Peile Réalta Dhearg"). Bunaíodh an Réalta Dhearg sa bhliain 1945 agus bhuaigh an club Corn na hEorpa sa bhliain 1991.
Cloch na Blarnan. Bloc de chloch ghorm atá tógtha sa táibhle ar Chaisleán na Blarnan is ea Cloch na Blarnan.
Caisleán na Blarnan. Is caisleán i gContae Chorcaí é Caisleán na Blarnan atá suite sa Bhlarna.
Mainistir Bhuiríos Umhaill. Is iarmhainistir i gContae Mhaigh Eo í Mainistir Bhuiríos Umhaill.
Hertha BSC. Is club peile i mBeirlín sa Ghearmáin é Hertha Berliner Sport-Club von 1892 (Hertha BSC nó Hertha Berlin). Bhí sé mar bhall bunaigh do Chumann Pheil na Gearmáine i Leipzig sa bhliain 1900, agus tá traidisiún fada aige mar chlub tábhachtach sa phríomhchathair, tá an club ag imirt i sraith 2. Bundesliga don séasúr 2010-11.
Sa bhliain 2008 d'imir siad in aghaidh foirne as Baile Átha Cliath, St. Patrick's Athletic i gCorn UEFA, fuair siad dhá cúl sa Ghearmáin agus comhscór i mBaile Átha Cliath (gan cúil), tháinig siad sa cheathrú áit i mbabhtaí na nGrúpaí. Ag deireadh séasúr 2009-10 islíodh iad go dtí dara sraith na tíre.¨
Stobhach Gaelach. Is stobhach traidisiúnta Éireannach é Stobhach Gaelach.
Bláthach. Is leacht géar fágtha tar éis im a mhaistriú ó uachtar í an bhláthach. Úsáidtear í nuair a dhéantar arán sóide.
HNK Hajduk Split. Is club peile na Cróite as Split é Hrvatski nogometni klub Hajduk Split, ar a dtugtar "Hajduk Split" nó "Hajduk" de ghnáth. Bunaíodh an Hajduk sa bhliain 1911.
Cailís Dhoire na bhFlann. Is seod staire de chuid na hÉireann í Cailís Dhoire na bhFlann. Is mar chuid de thaisce de shoithí altóra é, cnuasach mhiotalóireachta de chuid an 9ú haois.
An fionnachtain.
Thángthas ar an taisce i gCill an Áil, láthair mainistreach, i gContae Thiobraid Árann ar an 17 Feabhra 1980. Trí thochailt a rinne foireann Ard-Mhúsaem na hÉireann cúpla seachtain níos déanaí, thángthas ar chodanna de na réada maisithe a bhí ar iarraidh, ar nós painéil d’fhíolagrán óir, gléasanna stampláilte le dísle, síothlán agus seamanna. 
Bhí brathadóir miotail ag an tóraí taisce, Michael Webb, agus a mhac.Bhí conspóid ag baint leis. Tháinig an "Acht na Séadchomharthaí Náisiúnta, 1994", as.
Anois tá an taisce iomlán in Ard-Mhúsaem na hÉireann i mBaile Átha Cliath.
Saothar ealaíne.
As airgead buailte deilsnasta atá an babhla cailíse déanta. Tá an chuid is mó den chailís lom.
Comparáid.
Tá an chailís airgid inchomparáide le Cailís Ardach cé go gceaptar nach bhfuil sé chomh galánta leis. Tá a maisiúchán níos simplí, agus níl an fíolagrán déanta chomh mín sin. 
Seans gur dáta níos déanaí atá aici ná Cailís Ardach.
Nogometni klub Dinamo Zagreb. Is club peile na Cróite as Ságrab é Nogometni klub Dinamo Zagreb, ar a dtugtar "Dinamo Zagreb" nó "Dinamo" de ghnáth. Bunaíodh an Dinamo sa bhliain 1945. Is é aon de na cumainn is rathúla agus cáiliúla na Cróite. Conspóideann sé an "dearbaí síoraí" leis an Hajduk Split gach bliain.
Ard-Mhúsaem na hÉireann - Saol na Tuaithe. Is músaem é Ard-Mhúsaem na hÉireann - Saol na Tuaithe atá suite i gContae Mhaigh Eo.
Ilomantsi. Ceantar tuaithe, nó "kunta", in Oirthear na Fionlainne é Ilomantsi. Is é an áit is faide thoir i mórthír an Aontais Eorpaigh (tá an Chipir agus oileán La Réunion níos faide thoir fós). Timpeall ar shé mhíle duine atá ina gcónaí ansin. Baill den Eaglais Ortadocsach iad 17.9 % de mhuintir Ilomantsi - an céatadán is airde ar fud na Fionlainne. 
Labhraíonn seandaoine Cairéilis fós, agus chuaigh a lán focal Cairéilise in úsáid sa leathchaint áitiúil. Mar shampla, tugtar "Pogosta" ar bhaile mhór Ilomantsi. Bhronn an áit seo a hainm ar "ghalar Pogosta", galar matán a bhíonn á iompar ag na míoltóga, go háirithe nuair a bhíonn an samhradh ag druidim chun deiridh.
Sa gheimhreadh, i Mí na Márta de ghnáth, bíonn lucht na sciála ag glacadh páirte i dTuras Scíála Pogosta ("Pogostan hiihto"). Tógann an turas sciála deireadh seachtaine amháin. Is é lárionad lúthchleasaíochta Parppei áit thosaithe agus chríochnaithe an turais.
Ritheann "Runon ja rajan tie" ("Bóthar na Filíochta agus na Teorann"), bealach turasóireachta Oirthear na Fionlainne, trí Ilomantsi.
Runon ja rajan tie. Is é is brí le Runon ja rajan tie ná "Bóthar na Filíochta is na Teorann". Is é an chéad bhealach turasóireachta a marcáladh ar aon dóigh ar leith san Fhionlainn. Cuid de "Via Karelia" é; is bealach mór turasóireachta í "Via Karelia" ina n-aontaítear "Runon ja rajan tie" le "Karjalan kirkkotie" nó Bealach Eaglasta na Cairéile, arb é bealach oilithreachta na nOrtadocsach é. Bunaíodh "Runon ja rajan tie" sa bhliain 1966, agus tá sé 1080 ciliméadar ar fad.
Tagairt do sheanfhilíocht tíre na Cairéile, an fhilíocht ba bhunús le Kalevala agus le Kanteletar is ea an "fhilíocht" in ainm an bhealaigh. 
Ritheann an bealach tríd na ceantair is na cathracha seo leanas:
Lóegaire Búadach. Is gaiscíoch mí-ámharach é Lóegaire Búadach (Laoghaire Buadhach, Laoire Buach) sa Rúraíocht i miotaseolaíocht na hÉireann. Is mar fhaoiseamh grinn a fheidhmíonn a charachtar de ghnáth. Mar shampla, nuair a bhí sé féin ag coimhlint chun an churadhmhír a fháil ag fleadh Bhricreann, in éineacht le Cú Chulainn agus le Conall Cearnach, ba eisean sa tríú háit i gcónaí agus bhí an bheirt eile i bhfad chun tosaigh air i dtólamh. Bhí cónaí air in Inber Seimne (Latharna, i gContae Aontroma).
Tá insint chás Lóegaire ar fad ina oidhe. An t-am a raibh an file Áed le bá i loch in aice theach Lóegaire as los adhaltranais le Mugain, bean Chonchobhair, scairt sé amach ag lorg cúnaimh agus chuaigh Lóegaire de ráig lena tharrtháil. Nuair a léim sé amach ón doras, bhain an fardoras barr a chinn de. Mar sin féin, d’éirigh leis tríocha tréanfhear a mharú agus beatha Áeda a shábháil sular éag sé.
Suíomh misinéireachta. Is éard is an suíomh misinéireachta ann ná an gnéas-suíomh ina mbíonn 'fear-ar-barr na mná' agus an bhean ina luí ar a droim agus na comhpháirtithe aghaidh ar aghaidh. Is sampla é an suíomh misinéireachta de chúpláil 'bolg ar bholg'.
Ceadaíonn athruithe an tsuímh céimeanna éagsúla i dteannluiteacha na faighne, i mbrostú an bhrillín, i ndoimhneacht an treáite, i
rannpháirtíocht na mná agus i luas an tsúnáis. D'fhéadfadh na hathruithe seo a bheith bainteach leis an bhean ag dúnadh a cosa agus an fear ag leathadh a chosa agus é ag treá, chun spreagadh brillín níos fearr a bhaint amach, chomh maith leis an mbean ag scíthe a cosa ar an leaba, á gcur suas san aer, nó á dtimfhilleadh timpeall ar a comhpháirtí; nó ag cur piliúir amháin nó níos mó faoina mása.
Peter Paul Rubens. Ba phéintéir Pléimeannach sa stíl Bharócach é Peter Paul Rubens, a rugadh sa bhliain 1577. Tháinig sé chun saoil i Siegen na Gearmáine, ach d'aistrigh an teaghlach go Cologne an bhliain dár gcionn. Cailleadh a athair sa bhliain 1587 agus sa bhliain 1589 bhog Rubens agus a mháthair go hAntuairp. Chuaigh an buachaill leis an ealaíon in Antuairp. Chaith sé tréimhse san Iodáil ó 1600 go 1608 agus chuaigh péintéirí na hIodáile go mór i bhfeidhm air. D'fhill sé ar Antuairp sa bhliain 1609. Ó 1621 go 1630 bhí sé ag obair mar phéintéir agus mar thaidhleoir i dtíortha éagsúla. Sa bhliain 1640 a cailleadh é.
Gabhlán binne. Is éan é an gabhlán binne. Is ball d'fhine na Hirundinidae é.
Síolta. Lacha a itheann éisc is ea an tsíolta. Tá ceithre speiceas beo ann a chuimsíonn an géineas Mergus san fhofhine Anatinae. Is focal Laidine é ainm an ghéinis a d’úsáid Plinias Mór agus údair Rómhánacha eile chun tagairt a dhéanamh d’éan uisce neamhshonraithe. 
Faightear an tsíolta mhór ("Mergus merganser") agus an tsíolta rua ("M. serrator") go forleathan sa leathsféar thuaidh. Is lacha as Meiriceá Theas é an tsíolta Bhrasaíleach ("M. octosetaceus") — tá sé ar cheann de na sé éan uisce is mó atá faoi bhagairt ar domhan, b’fhéidir níos lú ná 250 éan san fhiántas. Tá an tsíolta Shíneach ("M. squamatus") i mbaol freisin. Tá sé ina chónaí in Oirthear na hÁise sa chrios measartha, ag pórú sa tuaisceart agus ag geimhriú sa deisceart.
Níl an tsíolta chochaill ("Lophodytes cucullatus", ar a dtugtaí "Mergus cucullatus" roimhe seo) ina bhall den ghéineas seo ach tá dlúthbhaint aige leis. Tá an tsíolta gheal ("Mergellus albellus", ar a dtugtar “an smiú” freisin), níos gaire do na hórshúiligh ("Bucephala") ó thaobh na fíligineachta de.
Tá ceithre speiceas beo agus dhá speiceas dhíobhaí sa ghéineas.