Trelis/gawiki huggingface dataset:
Grazia Deledda. Scríbhneoir Iodálach ba ea Grazia Deledda (27 Meán Fómhair 1871 - 15 Lúnasa 1936) a ghnóthaigh Duais Nobel na Litríochta sa bhliain 1926.
A beatha.
Rugadh í ag Nuoro sa tSairdín mar an duine deireanach de sheisear clainne i dteaghlach meánaicmeach. I ndiaidh na bunscoile d'fhoghlaim sí Iodáilis, Laidin agus Fraincis ó oide príobháideach (aoi de chuid duine dá gaolta) agus rinne staidéar ar an litríocht léi féin. Níorbh é nós na linne úd oideachas iomlán scoile a thabhairt do chailíní.
D'fhoilsigh sí úrscéalta ar "L'ultima moda", iris a bhí ag foilsiú próis agus filíochta ag an am. Chuir Trevisano "Nell'azzurro" amach sa bhliain 1890, agus tháinig "Paesaggi sardi" ó Speirani sa bhliain 1896. Tháinig "Anime oneste" amach sa bhliain 1895 agus "Il vecchio della montagna" amach sa bhliain 1900, agus bhí saothair dá cuid le léamh ar na hirisí "La Sardegna", "Piccola rivista" agus "Nuova Antologia". Faoin am sin bhí na criticeoirí ag tabhairt airde uirthi. 
Casadh Palmiro Madesani, feidhmeannach de chuid Aireacht an Chogaidh, uirthi sa bhliain 1899. Phós siad sa bhliain 1900 agus d'aistrigh Deledda go dtí an Róimh. 
Cuireadh bailchríoch ar a clú nuair a d'fhoilsigh sí "Elias Portolu" sa bhliain 1903 agus bhí éileamh as sin amach ar a cuid úrscéalta agus drámaí: " Cenere" (1904 - saothar a rinneadh scannán de le Eleonora Duse), "L'edera" (1908), "Sino al confine" (1911), "Colombo e sparvieri" (1912), "Canne al vento" (1913), "L'incendio nell'oliveto" (1918), "Il Dio dei venti" (1922). 
Cailleadh sa Róimh í in aois a ceithre bliana is seasca.
Tréithe a saothair.
Téann saothar uile Deledda i ngleic leis an ngrá, leis an mbuairt agus leis an mbás, rudaí a chuirtear in iúl trí oibriú na cinniúna. Bíonn dlúthbhaint idir áiteanna agus daoine, idir mothúcháin agus timpeallacht. Bhí an-mheas ar a saothar ag Luigi Capuana agus ag Giovanni Verga, agus chuaigh sí i bhfeidhm ar scríbhneoirí níos óige. Bhí iomrá léi i dtíortha eile, agus mhol idir Maxim Gorky agus D. H. Lawrence í. 
Deir criticeoirí éigin go bhfuil cosúlacht idir í agus Verga, Leo Tolstoy agus Honoré de Balzac. D'aistrigh sí "Eugenia Grandet", leabhar de chuid Balzac, go hIodáilis. 
Tá a saothar féin fréamhaithe i ndúchas na Sairdíne, agus chuir sí síos ar "la saggezza profonda ed autentica" (an fhíorchríonnacht dhomhain) a bhí le fáil i seandaoine áirithe den oileán úd, daoine ar mhó a d'fhoghlaim sí uathu ná ó leabhar ar bith. 
Bhí amhras ag muintir a háite dúchais gur léirigh sí mar thuathánaigh gharbha gan foghlaim iad, ach thug criticeoirí faoi deara cé chomh bríomhar agus chomh nádúrtha a bhí caint a cuid pearsana, rud a thug úire nua isteach i litríocht na hIodáilise.
A guth.
Guth taifeadta an údair agus í ag caint ag deasghnáth Nobel sa bhliain 1926.
DART Faoi Thalamh. Is é DART Faoi Thalamh () an lúb ar lár a sholáthróidh líonra iarnróid comaitéirí cónasctha do cheantar Bhaile Átha Cliath don chéad uair riamh. Ba é an mórthionscadal infrastruchtúir iarnróid is mó a thógfar faoi chlár infheistíochta Iompar 21 an Rialtais.
Déanfaidh DART Faoi Thalamh dara líne DART ard-acmhainneach faoi thalamh trí Lár Bhaile Átha Cliath a sheachadadh.
Meitreo Bhaile Átha Cliath. Is é a bheidh sa MetroLink ná tionscadal Metrolink atá beartaithe i mBaile Átha Cliath. Tá sé beartaithe gur ollchóras idirthurais mear, minic, nua-aimseartha agus sár-inrochtana a cheanglóidh Sord agus an ceantar máguaird i dTuaisceart Bhaile Átha Cliath le Lár Chathair Bhaile Átha Cliath. 
Tionscadail iompair é atá sa Phlean Forbartha Náisiúnta 2021-2030 (PFN) agus i Straitéis Iompair do Mhórcheantar Bhaile Átha Cliath, 2016-2035 de chuid an Údaráis Náisiúnta Iompair (ÚNI).
Gabhfaidh MetroLink trí thollán faoi Aerfort Bhaile Átha Cliath agus ón taobh ó thuaidh de Bhaile Munna go dtí Lár na Cathrach.
Stair an tionscadail.
Moladh gur theastaigh córas Meitreo do Bhaile Átha Cliath den chéad uair sa straitéis Clár Oibre le haghaidh Athrú a foilsíodh sa bhliain 2000 agus a bhí le bheith i bhfeidhm faoi 2010. Tugadh cead pleanála do líne an Mheitreo Thuaidh i 2011 ach chuir an Rialtas a bhí ann an uair sin ar fionraí é mar gheall ar an gcaoi a ndeachaigh cúrsaí geilleagracha chun donais. 
D’fhógair an tÚdarás Náisiúnta Iompair (ÚNI) tionscadal nua an Mheitreo Thuaidh i mí Mheán Fómhair 2015, agus bhí sé beartaithe tús a chur leis na seirbhísí in 2026. Metrolink a tháinig in áit an tionscadail sin agus de réir comhfhreagras ón Roinn i mí Aibreáin 2023, táthar ag tuar anois go gcuirfear tús le seirbhísí Metrolink i 2034. De réir na hamlíne sin, cuirfear Metrolink ar fáil 23 bliana tar éis gur tugadh cead pleanála don bhuntionscadal Meitreo Thuaidh agus 34 bliana tar éis gur moladh den chéad uair é sa Chlár Oibre le haghaidh Athrú.” 
Caitheadh thart ar €300 milliún ar Metrolink, agus ar thionscadail an Mheitreo Thuaidh agus an Mheitreo Thiar, suas go dtí deireadh mhí an Mhárta 2023. In ainneoin na hinfheistíochta suntasaí seo, níor tosaíodh fós ar an tógáil fhisiciúil ar chóras meitreo do Mhórcheantar Bhaile Átha Cliath.
Chomh maith leis na buntáistí d’úsáideoirí iompair phoiblí, d’úsáideoirí bóthair, don gheilleagar agus don chomhshaol, meastar gurb é 1.4 an cóimheas costais agus tairbhe is dóchúla atá ag Metrolink, agus gurb é 1.1 go 2 an raon féideartha. 
Mheas an Roinn, in Aibreán 2023, gurb é €9.5 billiún an costas ba dhóchúla a bheadh ar thógáil an chórais Metrolink, agus chuimsigh an réimse costas caipitil inchreidte costais a bhí idir €7.16 billiún agus €12.25 billiún, cé go bhfágfadh roinnt meastachán ar an tionscadal an costas chomh hard le €21.5 billiún.
Bunreacht na Fraince. Glacadh le Bunreacht reatha na Fraince ar an 4 Deireadh Fómhair 1958. Tugtar "Bunreacht na Cúigiú Poblachta" air de ghnáth, agus chuaigh sé in ionad Bhunreacht na Ceathrú Poblachta ó 1946. Ba é Charles de Gaulle an príomhdhuine taobh thiar de, cé gur dhréachtaigh Michel Debré an téacs. Thug an Bunreacht nua cumhachtaí breise do Uachtarán na Fraince.
Ón 1958 go dtí 2008, leasaíodh an bunreacht ocht n-uaire déag.
Achoimre.
Meabhraíonn brollach an bhunreachta an "Dearbhú um Chearta an Duine agus an tSaoránaigh" ó 1789 agus bunaíonn sé an Fhrainc mar phoblacht shaolta agus dhaonlathach, agus is ón bpobal a thagann an cheannasacht.
Déanann sé socrú chun an tUachtarán agus an Pharlaimint a thoghadh, an Rialtas a roghnú, agus an socrú maidir leis na cumhachtaí a bhaineann leo araon agus an bhaint a bhíonn eatarthu. Cinntíonn sé go mbíonn údarás breithiúnach ann agus cruthaíonn sé Ard-Chúirt (cúirt chun breith a thabhairt ar an Uachtarán ach níor comóradh an chúirt riamh), Comhairle Bhunreachtúil, agus Comhairle Eacnamaíoch agus Shóisialta. Ceapadh é chun Uachtarán láidir ó thaobh na polaitíochta de a chruthú.
Ceadaítear leis an mBunreacht conarthaí idirnáisiúnta agus conarthaí a bhaineann leis an Aontas Eorpach a dhaingniú. Níl sé soiléir cé acu an bhfuil an fhoclaíocht (go háirithe forchoimeádais na cómhalartachta) ag luí le dlí an Aontais Eorpaigh, nó nach bhfuil sí.
Leagann an Bunreacht modhanna amach maidir le conas a leasaítear é chomh maith - 
Is é seo a leanas an gnáthnós imeachta a bhaineann le leasú bunreachta: ní mór do dhá thithe na Parlaiminte an leasú a ghlacadh i dtéarmaí comhionanna,agus ansin ní mór an leasú a glacadh trí thromlach simplí le linn reifrinn, nó trí 3/5 de chomhsheisiún na tithe araon den Pharlaimint (Comhdháil na Fraince) (airteagal 89). Ach, sheachain an tUachtarán Charles de Gaulle an nós imeachta reachtaíochta seo in 1962 agus chuir sé leasú bunreachta go díreach faoi bhráid an phobail i reifreann (airteagal 11), agus glacadh leis an leasú. Bhain conspóid leis an gcinneadh sin ag an am; rialaigh an Chomhairle Bhunreachtúil, áfach, gur glacadh leis an leasú, os rud é go raibh friotal curtha ar thoil na ndaoine ceannasacha.
Ar an 23 Iúil 2008, rith an Pharlaimint athchóirithe bunreachta molta ag an Uachtarán Nicolas Sarkozy, Tugadh teorainn de dhá théarma i leith na huachtaránachta isteach, ceart don pharlaimint roinnt ceapachán ón uachtarán a chrosadh, deireadh a chur le rialú an rialtais ar chóras coiste na parlaiminte, agus a clár oibre féin a shocr. Tugadh cead don uachtarán aithisc a thabhairt don pharlaimint agus í ar seisiún, agus cuireadh deireadh le ceart an uachtaráin comhphardúin a thabhairt. 
Iarbhunreachtanna.
Bhí bunreachtanna líonmhara ag an bhFrainc roimhe seo.
Oileáin Auckland. Oileánra iargúlta sna Farraigí Theas is sea Oileán Auckland ( nó "Maungahuka"). Tá siad suite 465 ciliméadar siar ó dheas ón chalafort Bluff ar Oileán Theas na Nua-Shéalainne. Cuid d'Oileáin Fho-Anarctacha na Nua-Shéalainne iad. Tá na hoileáin neamháitrithe.
Geografaíocht.
Is é Oileán Auckland an príomhoileán den ghrúpa agus 510 ciliméadar cearnach ann. Tá sé 42 ciliméadar ar fhad. Aillte crochta agus tírdhreach gharbh iad sainghnéithe an oileáin. Múr d'aillte atá sa chósta thiar. An ceann thoir thuaidh (in éineacht le hOileán Enderby trasna chaolais bhig uaidh) an t-aon áit a bhfuil talamh ann arbh fhéidir le héinne a shaothrú.
Stair na n-oileán.
Polainéisigh na chéad daoine a tháinig chuig na hoileáin. Is féidir gurb ón 13ú haois na hiarsmaí díobh atá faighte ag seandálaithe ar Oileán Enderby. Is iad Oileáin Auckland an pointe is faide ó dheas dár shroich na Polainéisigh.
Ba é an chéad uair ar tháinig daoine eile ar na hoileáin ná teacht loinge Briotanaí sa bhliain 1806. Bhí na hoileáin tréigthe faoin am sin. Sa bhliain 1842, chuir scata Māori, in éineacht lena gcuid sclábhaithe Moriori, chuir siad fúthu ar iarthuaisceart an phríomhoileáin. Mhair an lonnaíocht úd fiche bliain. Sa bhliain 1849, tháinig scata Sasanach chomh maith. D'fhan siad seo dhá bhliain go leith. Ní raibh duine ná deoraí fágtha faoin bhliain 1863, nuair a cuireadh na hoileáin go hoifigiúil den chéad uair le líon na limistéar faoi réir na Nua-Shéalainne.
Bhristí longa timpeall na n-oileán chomh minic sin gur chuir an rialtas trí háit ar bun ar Oileán Auckland a raibh soláthar ann dóibh siúd a thiocfadh leo an t-oileán a bhaint amach. Tugann eolaithe cuairt ar na hoileáin go rialta agus ceadaítear turasóireacht ar an bpríomhoileán agus ar Enderby.
Prvoslav Vujčić. Scríbhneoir Seirbiach is ea Prvoslav Vujčić a rugadh in Požarevac ar an 20 Iúil, 1960. Áirítear é ar dhuine de na scríbhneoirí is fearr sa diaspóra Seirbiach, agus é ag cur faoi i gCeanada.
Luigi Pirandello. Ba dhrámadóir Iodálach, úrscéalaí, agus scríbhneoir gearrscéalta é Luigi Pirandello (Agrigento, 28 Meitheamh 1867 – An Róimh, 10 Nollaig 1936). Sa bhliain 1932, bronnadh an Duais Nobel na Litríochta air.
Cuimsíonn obair an údair úrscéalta na céadta gearrscéalta, agus thart ar 40 drámaí, cuid acu atá scríofa i Sicilis. Go minic, feictear ar scigdhrámaí tragóideacha Phirandello mar réamhtheachtairí do 'Téatar na hÉigéille' (Fraincis: "Théâtre de l'Absurde").
Clais an Easaidh. Is baile crochtóireachta in Asaint, Cataibh, Comhairle na Gàidhealtachd ar chósta thiar-theas na hAlban, í Clais an Easaidh (Béarla: "Clashnessie"). Tá an baile suite gar do thrá ghainmheach Linne Chlais an Easaidh ar an mbóthar B869 seacht míle ar an taobh ó thuaidh de Loch an Inbhir. Is iad seo a leanas na comhordanáidí geografacha atá aige: 58° 13′ 20.68" Tuaisceart agus 5° 18′ 51.64″ Iarthar.
Tháinig ainm an bhaile ón eas atá suite ag ceann an ghleanna san áit a bhfuil an chuid is mó de na tithe.
Bhí Clais an Easaidh bunaithe le linn Fhuadach na nGael. Dúirt Uilleam MacCoinnich faoi Chlais an Easaidh do Choimisean Napier:
Asaint. Is paróiste riaracháin nó 'sgìre' in iarthuaisceart na hAlban í Asaint. Tá sí ina chomhpháirt den chontae traidisiúnta Cataibh, Comhairle na Gàidhealtachd. Tá Asaint suite taobh ó thuaidh d'Ulapul. Tháinig an t-ainm ón sean-Lochlannais agus ciallaíonn sé 'deireadh an droma'. Is é Loch an Inbhir an baile is mó in Asaint.
Cruth na tíre.
Tá clú ar Asaint mar gheall ar a tírdhreacha. 
Tá Anaclann Náisiúnta Dúlra Chreag a' Chnocain (Béarla: "Knockan Crag National Nature Reserve") ann agus ionad cuairteoirí ann a thugann léirmhíniú ar an ghné geolaíochta Sá-éascan a'Mhoine (Béarla: "Moine Thrust"), mar chuid de Geopháirc Iar-Thuath na Gàidhealtachd.
Tá "Uaimh an Chlaoin", an uaimh is faide in Albain sa cheantar seo, suite 5 mhíle (8.0 km) ó dheas d'Innis nan Damh.
Loch an Inbhir. Is é Loch an Inbhir an baile is mó in Asaint, i gCataibh, Comhairle na Gàidhealtachd, Albain. Tá an baile suite taobh thoir de Loch Inbhir, ar an mbóthar A837, 30 míle iar-thuaidh d'Ulapul. Sa bhliain 1991, bhí 558 duine ina gcónaí ann.
S&amp;P Global Ratings. Is comhlacht seirbhísí airgeadais é Standard &amp; Poor's atá bunaithe sna Stáit Aontaithe (SAM). Is rannán é de chuid Chuideachtaí McGraw-Hill a bhfoilsíonn taighde airgeadais agus anailís ar stoic agus bannaí. Tá a innéacsanna stocmhargaí, sé sin an SAM-bhunaithe S &amp; P 500, an Astrálach-bhunaithe S &amp; P / ASX 200, an Cheanadach-bhunaithe S &amp; P / TSX, an Iodáileach-bhunaithe S &amp; P / MB agus an India-bhunaithe S &amp; P CNX Nifty. Ceann de na trí gníomhaireachtaí in mó rátála creidmheasa é, lena n-áirítear freisin Séirbhíse Infheisteora Moody's agus Fitch Ratings.
Museu de Arte de São Paulo. Is músaem í an Museu de Arte de São Paulo i São Paulo na Bhrasaíl.
Cath Leipsic. Ar an 18ú la Troideadh Cath Leipsic nó Cath na Náisiún, ar an 16-19 Deireadh Fómhair 1813, idir arm an chomhrialtais de chuid na Rúise, na Prúise, na hOstaire agus an na Sualainne agus arm na Fraince de chuid Napoléon. Bhí thrúpaí na Polainne agus na hIodáile chomh maith le Gearmánaigh ó Chónaidhm na Réine freisin in Arm Napoléon. 
Ghlac níos mó ná 600,000 saighdiúirí páirt sa chath, an cath is mó san Eoraip roimh an Chéad Chogadh Domhanda.
Harri Holkeri. Polaiteoir coimeádach Fionlannach agus eadránaí síochána a bhí i Harri Hermanni Holkeri a rugadh in Oripää ar an 6 Eanáir 1937 agus a fuair bás ar an 7 Lúnasa 2011 i Heilsincí. Bhí sé ina Phríomh-Aire sna blianta 1987-1991 agus ina chathaoirleach ar Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe ("Comhthionól na Mílaoise") ón 5 Meán Fómhair 2000 go dtí an 11 Meán Fómhair 2001. Chaith sé blianta deireanacha a ghairmréime ag obair ina eadránaí síochána do na Náisiúin Aontaithe.
Óige.
Bhí a athair, Antti Edward Holkeri, ina phóilín in Oripää in iardheisceart na Fionlainne, agus Maire Kyllikki "née" Ahlgren a bhí ar a mháthair. D'aistrigh an teaghlach go Toijala (cuid d'Akaa inniu, in aice le Hämeenlinna), áit ar chaith Holkeri blianta a chéad óige. Sa bhliain 1957 bhain sé amach a Ardteastas ón meánscoil áitiúil (Toijalan yhteiskoulu). Bhí sé ina ghasóg freisin. I ndiaidh an Ardteastais chuaigh sé sna saighdiúirí le bliain an choinscríofa a chaitheamh ansin, agus nuair a bhí an téarma curtha de aige, chuaigh sé ag staidéar eolaíocht pholaitiúil in Ollscoil Heilsincí. Bronnadh céim ollscoile air sa bhliain 1962.
Phós Holkeri Marja-Liisa Lepistö sa bhliain 1960, agus saolaíodh mac agus iníon dóibh, Jukka agus Katju, sna blianta 1962 agus 1964.
IdirThrádáilÉireann. Ceann de na sé comhlachtaí uile-Éireann is ea 'An Comhlacht Forbartha Trádála agus Gnó', nó IdirThrádáilÉireann (Béarla: "InterTradeIreland", Albainis Uladh: "NifferinMercatAirlann"), a cuireadh ar bun mar chuid d'forfheidhmiú Chomhaontú Aoine an Chéasta.
Cé go bhfuil sainchúram soiléir oibriúcháin aige, feidhmíonn sé faoi stiúir iomlán na Comhairle Aireachta Thuaidh-Theas nó CATT, agus freagracht áirithe air freisin i leith na Comhairle, an Oireachtais agus Thionól Thuaisceart Éireann agus freisin i leith na Rann Airgeadais agus na Rann eile rialtais atá freagrach as a mhaoiniú i ngach ceann den dá dhlínse.
Bunaíodh Idir-Thrádáil Éireann chun faisnéis a mhalartú agus obair a chomhordú maidir ar thrádáil, fhorbairt gnó agus nithe gaolmhara, i réimsí ina n-aontaíonn lucht an dá riaracháin go sonrach go mbeadh sé ina leas frithpháirteach dóibh. 
Is é an Dr David Dobbin an Cathaoirleach agus an tUasal John Fitzgerald an Leas-Chathaoirleach. 
Is é an tUasal Liam Nellis Príomhfheidhmeannach an chomhlachta. 
Is é misean na heagraíochta ná:
University Observer. Is nuachtán Béarla mórbhileoige ollscoile é The University Observer a fhoilsítear gach coicís sa Choláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath. Bíonn ailt rialta i nGaeilge ann. Nuachtán é a fhaigheann bunmhaoiniú ón táille clárúcháin coláiste, mar sin tá dualgas áirithe orthu éilimh na mac léinn a chomhlíonadh.
College Tribune. Is nuachtán Béarla tablóide é an College Tribune a fhoilsítear gach coicís sa Choláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath. Bhunaigh an t-iriseoir Vincent Browne an chéad nuachtán sa choláiste chomh fada siar le 1986, agus fós, tá "The College Tribune" ar an bhfód. Ní fhaigheann an nuachtán aon airgead ón gColáiste agus dá bharr sin tá sé go hiomlán neamhspleách, agus bíonn sé i gcónaí ag brath ar urraíocht ó chomhlachtaí i gCOBÁC agus taobh amuigh di. Le déanaí, tá an Tribune tar éis forbairt a dhéanamh ar líne leis an suíomh idirlín www.collegetribune.ie agus tar éis sé mhí (Meitheamh 2011), tá thart ar 40,000 cuairteoirí tar éis cuairt a thabhairt air. Bíonn leathanach Gaeilge ann gach coicís agus forlíonadh do Sheachtain na Gaeilge. Rinne an Tribune ceiliúradh ar 25 bliain de bheith ar an bhfód sa bhliain 2011.
Belfield FM. Is stáisiún raidió mac léinn é Belfield FM a chraolann as an Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath ar líne agus ar FM ar feadh tréimhsí áirithe gach bliain. Le cabhair ó Bhord na Gaeilge UCD agus muintir na scéime bíonn an Ghaeilge le cloisteáil i mBelfieldFM go minic. Craolann an stáisiún roinnt clár i nGaeilge gach seachtain, faoi réimse leathan ábhar, cosúil le spórt, ceol, siamsaíocht. Déanann na cláir sin poiblíocht ar son na n-imeachtaí ar champas agus déanann siad iarracht daoine a mhealladh chucu.
An Cumann Liteartha agus Stairiúil. Is é An Cumann Liteartha agus Stairiúil (L&amp;S) (Béarla: "The Literary and Historical Society" nó "L&amp;H") an cumann díospóireachta is mó ar an gColáiste Ollscoile, Baile Átha Cliath in Éirinn agus ceann de na cinn is mó, is sine agus is aitheanta sa tír ar fad chomh maith. Bhunaigh John Henry Newman an cumann sa bhliain 1855. Cuireann an cumann díospóireachtaí agus comórtais rialta ar siúl.
Gníomhaíochtaí.
Diaspóireachtaí.
Reachtáiltear diaspoíreachtaí uair amháin in aghaidh na seachtaine (de ghnáth ar an gCéadaoin) sa Halla Garret Fitzgerald (iarmhac léinn an Choláiste). Cuirtear cuireadh roimh saineolaithe san ábhar a bhfuil á plé teacht agus a gcuid tuairímí a phlé leis an slua. I dteannta leo, bíonn cainteóirí mac léinn ag labhairt chomh maith.
An Duais James Joyce (Séamus Seoige).
Bronntar an duais seo orthu siúd a bhfuil 'sár-éacht déanta acu a chuireann an cine daonra chun cinn'. B'iomaí siúd a bronnadh an duais ar-ina measc tá F.W. De Klerk (iar-Príomh Aire na hAfraice Theas agus buaiteoir Duais Nobel na Síochána), J.K. Rowling (údar Harry Potter), an t-aisteoir Martin Freeman agus Brandon Stanton (grianghrafadóir agus údar 'Humans of New York').
Ceann Dheurbaí.  &lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;
 &lt;revision&gt;
 &lt;parentid&gt;516575&lt;/parentid&gt;
 &lt;timestamp&gt;2020-04-28T12:34:08Z&lt;/timestamp&gt;
 &lt;contributor&gt;
 &lt;username&gt;Kevin Scannell&lt;/username&gt;
 &lt;/contributor&gt;
 &lt;comment&gt;áit chéanna&lt;/comment&gt;
 &lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;
 &lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
Barúl Deas. Cnoc i ndeisceart Oileán Mhanann is ea Barúl Deas (Gaeilge Mhanainn: "Baarool Jiass"). Tá iarsmaí de dhún ar an mhullach, a chreidtear a bheith ina bhaile Mhanannán Mhic Lir, 'dia na mara', agus é timpeallaithe den chuid is mó le fháschoillte. Ar fhána thiar theas an chnoic tá taiscumar Cringle, a tógadh chun uisce a sholáthar do dheisceart an oileáin. Is é 'Barúl Tuaidh' (Gaeilge Mhanainn: Baarool Twoaie) an dara cnoc is airde in Oileán Mhanann, ag 483 méadar.
Baile a' Chladaich. Tá Baile a' Chladaich ina bhaile crochtóireachta in Asaint, Cataibh, Comhairle na Gàidhealtachd, a bunaíodh le linn na bhFuadach. Tá sé suite in aice leis an Chlais Mhór, (Béarla: "Clashmore"). Ceanglaíonn bóthar beag é leis an B869 a leanas go dtí an teach-solais in aice leis 'an Stór'.
An Druim Beag. Tá an Druim Beag (nó Drombaig) ina bhaile crochtóireachta in Asaint, Cataibh, Comhairle na Gàidhealtachd. Tá sé suite ar an mbóthar B869 idir an Nead (san oirthear) agus Cùl-Cinn an Droma Bhig (san iarthar). Tá Loch Druim Beag in iarthar an bhaile.
Bunreacht Chónaidhm na Rúise. Glacadh le Bunreacht reatha Chónaidhm na Rúise (Rúisis: "Конституция Российской Федерации") i reifreann náisiúnta an 12 Nollaig 1993. Tháinig bunreacht na Rúise i bhfeidhm an 25 Nollaig 1993, ón nóiméad a foilsíodh é go hoifigiúil. Ghlac sé ionad iar-Bhunreachta Shóivéadaigh an 12 Aibreán 1978 de chuid Phoblacht Shóivéadach Fheidearálach Shóisialach na Rúise i ndiaidh ghéarchéim bhunreachtúil na Rúise sa bhliain 1993.
As na vótálaithe cláraithe uile, ghlac 58,187,755 duine (nó 54,8%) páirt sa reifreann. Vótáil 32,937,630 (54,5%) díobh i bhfabhar ghlacadh an Bhunreachta.
Dearbhú Glactha.
Dearbhú Glactha:
Struchtúr.
Tá an bunreacht roinnte ina dhá chuid.
Ralph Vaughan Williams. Ba chumadóir Sasanach é Ralph Vaughan Williams (12 Deireadh Fómhair, 1872 – 26 Lúnasa, 1958).
Maksim Sidorov. Lúthchleasaí Rúiseach is ea Maksim Viktorovich Sidorov (Rúisis: Максим Викторович Сидоров; rugadh an 13 Bealtaine, 1986), a bhfuil iomrá air mar chaiteoir meáchain. An t-urchar is fearr a rinne sé 21.45 méadar..
Gairm.
Bhuaigh Sidorov a chéad bonn idirnáisiúnta craobhchomórtais nuair a chaith sé 20.55m don bhonn cré-umha ag Craobhchomórtais na hEorpa faoi dhíon i bPáras. Chaith sé 21.45m ar an 22ú Iúil chun Comórtas Náisiúnta na Rúise a bhuachan.. Chiallaigh sé seo gur thóg sé áit David Storl agus Aleksandr Lobynya mar an lúthchleasaí is fearr san Eoraip agus sa Rúis sa bhliain 2011.
Theip go dona ar Shidorov áit a fháil sa chluiche ceannais i gcur an mheáchain ag an 13ú IAAF Craobh Domhanda Lúthchleasaíochta, nuair a chríochnaigh sé sa 7ú háit sa ghrúpa cáilíochta, agus sa 14ú háit as an iomlán le hurchar 19.88m
Christian Cantwell. Is lúthchleasaí cáiliúil é Críostaí Cantwell (rugadh 30 Meán Fómhair, 1980 in Jefferson City, Missouri). Caitheann sé an "shot"
Gairm.
An caith is fearr riamh atá aige ná 22.54 méadar, nó 73 ft 11 ½ i, a chaith sé i Gresham, Oregon ar 5 Meith, 2004. An séásúr is fearr a bhí aige ná 2006, nuair a chaith sé 8 de na 10 throws is faide i rith na bliana.
Bhuaigh sé bonn airgid i 2008 Cluichí Oilimpeacha an tSamhraidh i mBéising, an tSín ar 15 Lúnasa 2008 le caith 21.09 méadar ar chúl an buaiteoir óir, Tomasz Majewski na Polainne.
Ag an Craobh Domhanda mBeirlín i 2009, fuair sé an ceann is fearr ar Majewski le caitheamh 22.03 méadar chun an bonn óir a thógaint
Saol Pearsanta.
Rugadh é i Jefferson City, Missouri, agus d'fhreastail Eldon High School i Eldon. I 2003, d'fhreastail sé ar Ollscoil Missouri. Phós sé lúthcleasaí Teri Steer, agus tá leanbh amháin acu, Jackson Daniel.
Reese Hoffa. Is lúthchleasaí Meiricánach é Reese Hoffa (a rugadh 8 Deireadh Fómhair 1977 in Evans, Georgia).
Fréamh (Carachtar Sínise). Is éard is fréamh Sínise ann (Béarla: "radical" ó "radix" na Laidine: , rud a chiallaíonn "fréamh") ná comhpháirt de charachtar Sínise. Is féidir an téarma bheith ag tagairt do bhun-eilimint séimeantach an charachtair, nó le haon ghné, nó, gné ar bith is cuma a bunús nó a cuspór.
Essex. Is contae i Sasana é Essex atá suite in oirdheisceart na tíre. Is é Chelmsford príomhbhaile an chontae.
Ainm.
Tagann an t-ainm "Essex" ó "Ēastseaxe" (Sacsanaigh Thoir i Sean-Bhéarla).
Drochaid a' Bhanna. Is sráidbhaile é Drochaid a' Bhanna (Béarla: "Bonar Bridge"), ar bhruach thuaidh A' Chaoil Chataich, i bParóiste an Chraoich, i limistéar Chomhairle na Gàidhealtachd in Albain.
Penrith, Cumbria. Cathair i Sasana is ea Penrith. Tá an chathair suite i gContae Cumbria. Tá breis is 14,000 duine ina gcónaí ann.
Jedward. Beirt cheoltóirí Éireannacha is ea Jedward a tháinig le chéile i mBaile Átha Cliath sa bhliain 2009. Is cúpla iad a ghlac páirt sa chomórtas teilifíse "The X Factor" a tharraing cáil orthu ar dtús. Roghnaíodh Jedward mar iarratasóir na hÉireann sa Chomórtas Eoraifíse fá dhó; sa bhliain 2011 agus 2012. Tháinig Jedward sa tríú háit ar "Celebrity Big Brother 8" in 2011 agus sa dara háit ar "Celebrity Big Brother 19" in 2017.
Gradaim agus ainmniúcháin.
Tá 3 gradam buaite ag Jedward. Tá 7 n-ainmniúchán faighte acu.
Achadh an Dabhaic. Is sráidbhaile beag é Achadh an Dabhaic in aice leis An Luirg, Cataibh, agus tá sé taobh istigh de Chomhairle na Gàidhealtachd.