Trelis/gawiki huggingface dataset:
Blinne Ní Ghrálaigh. Is abhcóide Angla-Éireannach í Blinne Nessa Áine Ní Ghrálaigh KC (Abhcóide an Rí). Tá saineolas aici ar chearta an duine agus ar an dlí idirnáisiúnta.
Tús a saoil agus oideachas.
Tógadh Ní Ghrálaigh i Londain i dteaghlach Éireannach; Ba as Baile Átha Cliath a máthair agus as Maigh Eo a hathair. Bhí suim aici sa dlí ó bhí sí óg. 
Na Trioblóidí sa Tuaisceart a thug fuath di don éagóir, a dúirt Ní Ghrálaigh le "Irish Legal News" in 2022. "Bhí mé 12 bliain d’aois nuair a d’aimsigh mé paimfléad faoi Majella O’Hare i gceann de chásanna leabhar mo mháthar. Chonaic mé an pictiúr den chailín óg, agus chonaic mé a haois, agus léigh mé ó chlúdach go clúdach é. ... Le deora, d’fhiafraigh sí dá máthair conas a d’fhéadfadh a leithéid tarlú, agus d’fhreagair a máthair: ‘Déan rud éigin faoi.’ Chuaigh a focail i bhfeidhm go mór orm. Agus choinnigh mé an leabhrán sin … mar mheabhrúchán ar an méid a thug anseo mé."
Rinne sí staidéar ar an bhFraincis agus ar an Laidin i gColáiste na Banríona, Cambridge, agus bhain sí Baitsiléir Ealaíon (BA) sna Nuatheangacha agus i dTeangacha na Meánaoise amach.
Tar éis di céim a bhaint amach, d’oibrigh Ní Ghrálaigh do mheitheal mhachnaimh i Meiriceá, d’eagraíocht neamhrialtasach, agus mar fheidhmeannach paraidhlíthiúil do ghnólacht i Londain a d'oibrigh i gcearta daonna. Tairgeadh post di mar bhreathnóir dlí ar Fhiosrú Dhomhnach na Fola, rud a spreag í chun bogadh go Doire ar feadh bliana. Chríochnaigh sí Dioplóma Iarchéime sa Dlí in Ollscoil Westminster agus Máistreacht sa Dlí (LLM) i Staidéar Idirnáisiúnta Dlí in Ollscoil Nua-Eabhrac. Rinne sí gairmchúrsa freisin i Scoil Dlí Óstaí na Cúirte, Baile Átha Cliath.
Gairm.
Thosaigh Ní Ghrálaigh le Matrix Chambers i 2005, nuair a glaodh chun Barra Shasana agus na Breataine Bige í. Glaodh chun Barra Thuaisceart Éireann í i 2013 agus chun Barra na hÉireann i 2017.
D’oibrigh Blinne Ní Ghrálaigh ar chásanna mór le rá:
An cás sa Chúirt Bhreithiúnais Idirnáisiúnta inar chuir an Chróit cinedhíothú i leith na Seirbia.
In 2021 ghníomhaigh Ní Ghrálaigh ar bhonn "pro bono" ar son Chraobh Londan Chonradh na Gaeilge i gcás cáiliúil a bhain le cearta teanga. Sa chás sin, bhí cumann an Chonartha ag tacú le muintir Margaret Keane ar diúltaíodh cead dóibh ráiteas i nGaeilge amháin a chur ar leac uaighe a máthar i reilig in Coventry.
Fuarthas neamhchiontach "Ceathrar Colston" as dochar coiriúil a dhéanamh nuair a leag siad dealbh den trádálaí sclábhaithe Edward Colston in Bristol, le linn agóide ‘Black Lives Matter’ i mí an Mheithimh 2020. (Bhuaigh Ní Ghrálaigh an gradam 'dlíodóir na míosa' in 2023 as a cuid oibre ar son ‘Ceathrar Colston’).
Tá Blinne Ní Ghrálaigh ar dhuine de bheirt abhcóidí seachtracha atá ag lucht dlí na hAfraice Theas atá ag líomhain go bhfuil cinedhíothú in aghaidh mhuintir na Palaistíne ar bun ag Iosrael in Gaza.
Pearsanta.
Tá Ní Ghrálaigh pósta le David Perry, KC chomh maith, agus tá beirt chlainne orthu.
Noraivíreas. Víreas coitianta go leor atá sa noraivíreas (norovirus i mBéarla). Tugtar ‘fríd urlacain geimhridh’ nó 'galar urlacain geimhridh' air freisin toisc go mbíonn sé níos coitianta sa gheimhreadh. Is féidir leat é a thógáil ag am ar bith den bhliain, áfach.
Meastar gurb é is cúis le 50 faoin gcéad de na cásanna buinní. Is féidir leis an noraivíreas a bheith gránna. Ach ní galar an-tromchúiseach é – bíonn an t-othar i gceart i gceann cúpla lá agus is iondúil go n-imíonn an víris leis féin. Sin ráite, mothaíonn an té a mbíonn sé air an-tinn. Daoine thar 65 agus páistí óga is mó atá buailte leis an vireas.
Scaipeadh.
Is féidir leis scaipeadh go han-éasca agus go gasta in aon áit a bhfuil daoine ina gcónaí i ndlúththeagmháil. Scaipeann noraivíreas go héasca in áiteanna poiblí amhail ospidéil, saoráidí cónaithe agus pobail. Is féidir le duine é a thógáil má théann cáithníní beaga urlacain nó caca ó dhuine ionfhabhtaithe isteach ina bhéal. Is féidir leis sin tarlú sna cásanna seo a leanas: 
Bíonn daoine ionfhabhtaíoch ón uair a thosaíonn na siomptóm go dtí go mbíonn siad imithe ar feadh 48 uair an chloig. D’fhéadfá bheith ionfhabhtaíoch freisin ar feadh tamall gairid roimhe sin agus ina dhiaidh sin. 
Ar an drochuair, is féidir noraivíreas teacht ar dhaoine níos mó ná uair amháin, toisc go mbíonn an víreas ag athrú i gcónaí.
Galarchosc.
Ní féidir noraivíreas a sheachaint i gcóna faraor. Chun Noraivíreas a sheachaint
Siomptóim.
Ní théann an víreas i gcion ar gach duine ar an mbealach céanna. Éireoidh formhór na ndaoine tinn faoi cheann lá nó dhó i ndiaidh teacht i dteagmháil leis an víreas agus maireann sé ar feadh 2 nó 3 lá de ghnáth. Ní bhíonn siomptóim ar bith ar roinnt daoine agus mothaíonn siad go breá.
Leigheas.
Níl aon leigheas air. Má thagann noraivíreas ort, ba chóir duit fanacht sa bhaile ní mór duit ligean dó a sheal a thabhairt. Ba chóir duit  go leor deochanna glana a ól amhail uisce nó líomanáid réidh.
Ní chuideoidh antaibheathaigh an té a mbíonn tinn.. Go deimhin, d’fhéadfadh fo-iarmhairtí a bheith mar thoradh ar antaibheathaigh lena n-áirítear buinneach. Ciallaíonn sé sin go mbeidh gach duine níos fearr as gan antaibheathaigh mura bhfuil siad de dhíth le haghaidh ionfhabhtú éigin eile.
Ní gá d’fhormhór na ndaoine dul chuig an dochtúir. Is annamh a bhíonn cóireáil ospidéil de dhíth ar dhaoine a bhíonn noraivíreas orthu. Ach má bhí tú an-tinn sular tháinig an t-ionfhabhtú noraivíris ort, féadfaidh sé éirí an-dona. Ba cheart cóir leighis a lorg má bhíonn na siomptóim seo a leanas ort: • cur amach trom • fuil do d’fhaecas (cac) • pian sa bholg • díhiodráitiú.
In Éirinn.
Tá noraivíreas ar cheann de na frídín boilg is coitianta in Éirinn. Níor taifeadadh an oiread cásanna den noraivíreas le linn 2020-22 mar gheall ar an bpaindéim COVID-19. Ach bhí méadú suntasach tagtha ar líon na gcásanna noraivíreas le linn 2023.
DOI. Is éard is Aitheantóir Oibiachta Digití (DOI, ) aitheantóir nó hanla buan a úsáidtear chun réada éagsúla a shainaithint go huathúil, arna chaighdeánú ag Eagraíocht Idirnáisiúnta na gCaighdeán (ISO).
Aonghas Caimbeul (Am Puilean). Ba fhile Gaelach é Aonghas Caimbeul (9 Deireadh Fómhair 1903 – 28 Eanáir 1982), nó Am Puilean mar ab fhearr leis féin. Rugadh é i gceantar Nis, Leòdhas. Bhí mac eile sa chlann leis an ainm céanna, Aonghas, ach ba é a leasainm ná “Am Bocsair”.
Le linn an Dara Cogadh Domhanda, bhí sé ina phríosúnach sa Pholainn.
Aonghas MacDhonnchaidh. Scríbhneoir Gaeilge ab ea Aonghas MacDhonnchaidh . Rugadh é i mBrecais, an tSrath san Eilean Sgitheanach, agus shocraigh sé síos i nGlaschú. Bhí a úrscéal "An tOgha Mór" (1913) ar cheann de na húrscéalta is luaithe sa Ghàidhlig. Bhí sé ina uachtarán ar ó 1922 go 1927.
Cuireadh é i mBrecais.
Aonghas MacEanruig. Ba thuairisceoir agus aisteoir as Àird_nam_Murchan é Aonghas MacEanruig.
Rugadh é sa bhliain 1866 agus bhí sé ina mhac léinn in Ollscoil Ghlaschú. Scríobh sé píosaí d’irisí Gaelacha, mar shampla An Ròsarnach, An_Solaraiche agus Na Duilleagan Gàidhlig. Bhí sé ina eagarthóir ar Alba ina shaol gearr. D’éag sé go tobann ar an 30 Deireadh Fómhair 1937 sa bhaile i nGlaschú.
Parlaimint Shíomón de Monfort. Tháinig Parlaimint Shíomón de Monfort (Béarla: Simon de Montfort's Parliament) le chéile ar 20 Eanáir 1265 i Shasana, bunús le Teach na dTeachtaí. Barún agus reibiliúnach ba ea de Montfort"." Níor mhair an tionól ach dhá mhí ach chuir sé tús leis an nós toghairm a chur ar bhuirgéisigh chun bheith ina n-ionadaithe do na bailte, chomh maith leis ridirí thar ceann na síreanna. 
Cé gur cloíodh de Monfort agus d'éag sé i gCath Evesham ar 4 Lúnasa 1265 agus cuireadh údarás Anraí III i bhfeidhm arís, bhí tionchar ag an bhfasach seo maidir le comhdhéanamh na Parlaiminte. Ba é an gnáthrud é i Sasana agus in Éirinn ó na 1290í ar aghaidh.
Ayo Edebiri. Is ban-aisteoir agus scríbhneoir teilifíse Meiriceánach í Ayo Edebiri, a rugadh 3 Deireadh Fómhair 1995 i mBostún, Massachusetts. Tá cáil bainte amach aici mar an carachtar "Sydney Adamu" ar an gclár teilifíse The Bear.
Niall Mac Eachmharcaigh. Is aisteoir Éireannach é Niall Mac Eachmharcaigh. Is é a dhéanann an pháirt John Joe Daly ar an sobaldráma Gaeilge "Ros na Rún" ar TG4.
Thosaigh sé ar a ghairm bheatha mar leideoir i 1973. Bhí páirt aige sa chlár Anois agus Arís (1980), agus sa tsraith C. U. Burn freisin.
John William Seoighe. Bádóir mór le rá as Conamara agus duine de Sheoighigh Inis Bearachain ab ea John William Seoighe (1919–2015). Rugadh ar Inis an Ghainimh é, ach bhí sé ina chónaí in áiteanna éagsúla thar na blianta: Inis Bearachain, Bostún, Cathair na Gaillimhe, agus Ros a' Mhíl. Phós sé Bríd Ní Chonghaile (Bríd Joe Mhicil Hughie) as Inis Bearachain sa bhliain 1943.
Fear mór seoltóireachta a bhí ann, agus bhí an-taithí aige ar na báid thraidisiúnta ar a dtugtar húicéirí na Gaillimhe. Bhí baint aige le trádáil na móna go dtí Oileáin Árann agus Contae an Chláir. D'úsáid sé a bhád féin, "Bláth na hÓige", chun an mhóin a sheachadadh, bád a rinne Máirtín Ó Cathasaigh as Maínis dá athair agus dá uncail, William agaus Máirtín Seoighe.
In agallamh ar RTÉ Raidió na Gaeltachta, d’fhiafraigh an láithreoir Máirtín Tom Sheáinín a mheas ar an húicéir "Saint Patrick". Dúirt John William, “Ligfeadh an taoille tuile ort a’ breathnú uirthi”, freagra a úsáidtear anois le cur síos a dhéanamh ar aon rud fíorálainn. Tá sé fós ceangailte leis an gcor cainte seo.
Inis Bearachain. Is oileán i gContae na Gaillimhe é Inis Bearachain atá soir ó bhéal chuan Chill Chiaráin. Ceanglaíonn cabhsa saorga an t-oileán leis an mórthír, ach ní féidir é a úsáid ach le taoide an-íseal.
Inis an Ghainimh. Is oileán i gContae na Gaillimhe é Inis an Ghainimh. Tá sé suite go direach siar ó Leitir Móir agus thart ar leathmhíle ó thuaidh ó Inis Bearachain.
Joe Molloy. Sóisialaí agus feachtasóir ar son cearta phobal na Gaeltachta ab ea Joe Molloy (c.1934–2023). Ba as Corr na Móna i nDúiche Sheoigheach i dtuaisceart Chontae na Gaillimhe é, áit a raibh garáiste agus stáisiún peitril aige. Chaith sé tamall ag obair le Comhairle Contae na Gaillimhe ar bhóithre timpeall an chontae, ansin le Can-Erin Mining Company mar mhiandóir. Sna 1960idí, ghlac sé páirt i gCumann Cearta Sibhialta na Gaeltachta i gConamara, agus ina dhiaidh sin, in eagraíochtaí feachtasaíochta eile: Cumhacht, an National Land League, agus an People's Movement for Social Justice, grúpa a bunaíodh i 1982.
Athsholáthar Mór. Tháinig Teoiric an ‘Athsholáthair Mhóir’ () chun cinn sa Fhrainc sna 2010idí agus thar lear níos déanaí. 
Tháinig leabhar de chuid Renaud Camus, "Le Grand Remplacement", amach sa bhliain 2011, ag maíomh go mbíonn daoine nár rugadh sa Fhrainc – ar nós daoine gorma, Moslamaigh, inimircigh, srl - a chur in áit daoine a rugadh ansin. Bhí Camus den bharúil gur chomhcheilg folaigh é. Thug sé an t-'Athsholáthar Mór' uirthi.
Tháinig an teoiric i réim sna Stáit Aontaithe nuair a toghadh Donald Trump. Mar shampla sa bhliain 2023, chreid os cionn 60% de vótóirí Trump go bhfuil na Daonlathaigh ag obair go dian chun daoine nár rugadh i Meiriceá a chur in áit daoine a rugadh ansin.
Treasa Ní Mhiolláin. Is amhránaí sean-nóis as An Sruthán in Inis Mór í Treasa Ní Mhiolláin. Bhuaigh sí Comórtas na mBan agus Corn Uí Riada ag Oireachtas na Gaeilge i 1972 leis na hamhráin “Cúirt Bhaile Nua” agus “Sagart na Cúile Báine”, agus bhuaigh sí Corn Uí Riada arís i 1979. Bronnadh Gradam Shean-nós Cois Life uirthi sa bhliain 1996.
Dara Bán Mac Donnchadha. Amhránaí sean-nóis Éireannach ab ea Dara Bán Mac Donnchadha (1939–2008). Rugadh agus tógadh ar an Aird Thoir, Carna, Contae na Gaillimhe é, ceantar clúiteach ó thaobh amhránaíochta traidisiúnta. Rugadh agus tógadh Joe Heaney sa teach béal dorais. Cuireadh a ainm os comhair an phobail den chéad uair sa bhliain 1985 nuair a chas sé amhrán ar an gclár "Casadh an tSúgáin" ar Raidió na Gaeltachta. Bronnadh Gradam Shean-nós Cois Life air i 1999, agus bhronn TG4 an gradam “Amhránaí na Bliana” air in 2007.
Mícheál Mháire an Ghabha Ó Ceannabháin. Amhránaí sean-nóis agus boscadóir as an Aird Thoir, Carna, Contae na Gaillimhe ab ea Mícheál Mháire an Ghabha Ó Ceannabháin (1936–2005), nó Michael Mháire an Ghabha mar ab fhearr aithne air. Ba é an chéad duine ar bronnadh Gradam Shean-nós Cois Life air sa bhliain 1993, an bhliain chéanna a fuair sé an chéad áit i gComórtas na bhFear ag Oireachtas na Samhna. Bhuaigh sé Corn Tom Pháidín Tom sa Spidéal i lár na seachtóidí. Phós sé Nóra Ní Shúilleabháin as Loch Conaortha agus bhí naonúr clainne acu, iad go léir ceolmhar.
Máire an Ghabha. Amhránaí sean-nóis as an Aird Thoir, Carna, Contae na Gaillimhe ab ea Máire an Ghabha (1905–1999), nó Máire an Ghabha Uí Cheannabháin. Phós sí Tomás Mhaidhc Ó Ceannabháin nuair a bhí sé naoi mbliana déag d'aois, agus thóg sí naonúr páistí, an t-amhránaí clúiteach Michael Mháire an Ghabha ina measc. Nuair a bhí sí amach sna blianta, mhúin sí amhráin do chlann a clainne, iad go léir ceolmhar.
Johnny Chóil Mhaidhc Ó Coisdealbha. File agus drámadóir Éireannach ab ea Johnny Chóil Mhaidhc Ó Coisdealbha (1930–2006). Thugtaí “Rí-Éigeas an Bhéil Bheo” air.
Rugadh in Indreabhán i gConamara é. Bhí an phríomhpháirt aige in "An Dochtúir Bréige" agus bhuaigh sé bonn óir as a chuid aisteoireachta le Taidhbhearc na Gaillimhe. Bhí spéis aige sa drámaíocht, agus thosaigh sé ag scríobh drámaí grinn. Tá an chuid is mó dá dhrámaí, inar ghlac sé an phríomhpháirt de ghnáth, bunaithe ar théamaí traidisiúnta.
Johnny Mháirtín Learaí Mac Donnchadha. Amhránaí sean-nóis as Leitreach Ard, Contae na Gaillimhe i ngar do Charna is ea Johnny Mháirtín Learaí Mac Donnchadha (a rugadh i 1937), nó Johnny Mháirtín Learaí mar is fearr aithne air. Bhuaigh sé Corn Uí Riada ag Oireachtas na Samhna i gCorcaigh sa bhliain 1985. Níor ghlac sé páirt sa chomórtas ó shin. Tá roinnt amhrán de chuid Johnny Mháirtín Learaí ar fáil ar an dlúthdhiosca "Contae Mhuigheo" a chuir Cló Iar-Chonnacht amach i 1993.
Máirtín Pheaits Ó Cualáin. Amhránaí sean-nóis as an Teach Mór, Indreabhán, Contae na Gaillimhe ab ea Máirtín Pheaits Ó Cualáin (1922–2013). Chaith sé tréimhse i mBaile Átha Cliath sna 1940idí ag obair le Bord na Móna i bPáirc an Fhionnuisce, agus b'annamh a chaill sé an tOireachtas lena linn sin. D'fhill sé ar Chonamara i 1957, phós sé Máire Ní Choisdealbha, agus thóg siad ochtar clainne. Glacann a mac Mícheál Ó Cualáin agus a n-iníon Caitlín Ní Chualáin páirt i gcomórtais amhránaíochta sean-nóis; thug Caitlín Corn Uí Riada léi in 2016.
Tá amhráin de chuid Máirtín Pheaits ar fáil ar an dlúthdhiosca "Traditional Songs From Connemara" a chuir Cló Iar-Chonnacht amach in 2002 nuair a bhí sé 80 bliain d'aois.
Tom Sailí Ó Flaithearta. Aisteoir Éireannach ab ea Tom Sailí Ó Flaithearta (1931 – 15 Aibreán 2021).
Rinne Ó Flaithearta páirt Cóilín Ó Catháin ar an sobaldráma Gaeilge, "Ros na Rún". Ba as an gCeathrú Rua ó dhúchas é, agus thosaigh sé ag aisteoireacht sna 1960idí. Bhí páirt aige sa scannán "Poitín" i 1978, mar Marcus.
I measc na rólanna eile a bhí aige, bhí páirt aige sa ghearrscannán "Conneely’s Choice" a tháinig amach i 1992, agus rinne sé páirt Seáinín Liam sa scannán "Cré na Cille" in 2007.
Baineadh úsáid as a ghuth sna taifeadtaí de sheacht n-amhrán do pháistí ar an dlúthdhiosca a théann leis an leabhar "Gugalaí Gug".
Sna 1950idí, bhunaigh sé Aisteoirí Loch Conaortha, agus sna 1960idí, ghlac sé páirt sa tsraith "Labhair Gaeilge Linn" ar RTÉ.
Is ball eile d'fhoireann "Ros na Rún" í a neacht, Fionnuala Ní Fhlatharta.
Fuair sé bás ar 15 Aibreán 2021.
Víosa Saoire Oibre na hAstráile. Ceadaíonn an Víosa Saoire Oibre (subclass 417) de chuid na hAstráile do 'dhaoine óga' (18-35 bliain d'aois), a bhfuil pas Éireannach acu, taisteal go dtí an Astráil agus oibriú ann ar feadh dhá bhliain. Tugtar "Saoirí oibre san Astráil" (Béarla: Working Holidays in Australia) ar an gclár.
Coinníollacha.
Is féidir obair shealadach nó ócáideach a aimsiú nuair a bhaineann tú an tír amach agus is féidir leat staidéar gearr a dhéanamh freisin fad a bhíonn tú ann. Roimh iarratas a chur isteach, léigh na coinníollacha go cúramach. Má tá daoine ag taisteal go príomha chun oibriú nó chun staidéar a dhéanamh, ba cheart víosaí eile a fhiosrú.
Má bhíonn duine ag obair i láthair réigiúnach san Astráil ar feadh thrí mhí leis an gcéad Víosa Shaoire Oibre, is féidir síneadh bliana a fháil ar an víosa sin faoi chúinsí áirithe..
Víosaí eile.
Bíonn roghanna eile ann, mar shampla an Víosa Urraíochta Fostóra. Is víosa shealadach nó víosa bhuan an víosa seo. Tugann an víosa shealadach 457, cead d’fhostóirí oibrithe iasachta a fhostú le go líonfaí poist fhostaíochta oilte san Astráil.
Tá sé thar a bheith tábhachtach i gcónaí go mbeadh stádas dleathach ag daoine chomh fada agus a mhaireann siad san Astráil.
Dálaí maireachtála.
Bíonn éagsúlacht mhór costais ann maidir le cóiríocht a fháil, ag brath ar an áit ina mbíonn duine san Astráil. Bíonn lóistín sna cathracha móra ar nós Sydney, Perth agus Melbourne thar a bheith costasach. Agus uaireanta bíonn na hÉireannaigh báite i bpáipéarachas. Tromluí amach is amach is ea é ó thaobh maorlathais de do dhaoine áirithe.
Nuair a thagann daoine chun na tíre, ba chóir dóibh cuir isteach ar Uimhir Chomhaid Chánach (TFN) toisc go mbeidh a leithéid á lorg ag an bhfostóir. Téigh go dtí www.ato.gov.au chun eolas breise a lorg maidir leis an TFN a fháil
Na hÉireannaigh san Astráil.
Fuair níos mó ná 21,000 saoránach Éireannach Víosa 'Saoire Oibre' idir mí Iúil 2022 agus mí na Bealtaine 2023 de réir figiúirí a d'fhoilsigh an Roinn Gnóthaí Baile san Astráil. Ní fhacthas an méid seo eisimirce ó ard an chúlaithe eacnamaíochta in 2008. Le haghaidh comparáide, deonaíodh 11,077 víosa i rith na tréimhse céanna idir 2018 agus 2019, roimh na paindéime Covid-19. Bíonn tuarastail níos airde agus caighdeán maireachtála níos fearr san Astráil ag mealladh daoine óga ó Éirinn.
Pataigineas. Sa phaiteolaíocht, is éard is pataigineas ann ná an próiseas trína bhforbraíonn galar. Cuimsíonn sé fachtóirí a chabhraíonn le tosú an ghalair, chomh maith le fachtóirí a bhaineann lena dhul chun cinn agus lena chothabháil. Tagann an focal ón tSean-Ghréigis πάθος ("pathos") “fulaingt, galar”, agus γένεσις ("genesis") “cruthú”.
Víosa. Séala oifigiúil tíre is ea víosa, a chuirtear ar phas duine ag tabhairt cead taistil dó sa tír sin.
Charles Coote, 1ú Bhairnéad. Saighdiúir, riarthóir agus úinéir talún Sasanach a bhí ina chónaí in Éirinn ab ea Sir Charles Coote, 1ú Bhairnéad (1581–1642), as "Castle Cuffe" i gContae na Banríona (Contae Laoise an lae inniu). Throid sé i Léigear Chionn tSáile (1601–1602) i gCogadh na Naoi mBliana agus bhí sé i gceannas ar an ruathar cinntitheach marcra ag Cath Chill Rois (1642) de Chogaí Cónaidhm na hÉireann.
Breith agus bunadh eitneach.
Rugadh Charles i Sasana, an chéad mhac le Sir Nicholas Coote agus a dhara bean chéile, Eleanor Stanhope. Ó Blo' Norton i Norfolk a athair. Iníon le Sir Michael Stanhope ab ea a mháthair, Eleanor, agus deirfiúr le John Stanhope, 1ú Bharún Stanhope (d’éag 1621), a chuir chun cinn gairm bheatha luath Charles.
Luathshaol.
Sa bhliain 1600, d'aistrigh Coote go hÉirinn mar chaptaen ar chomplacht de 100 fear i reisimint coisithe in arm an Tiarna Mountjoy Charles Blount, Fear Ionad na hÉireann, áit ar throid sé sna blianta deireanacha de Chogadh na Naoi mBliana, agus bhí sé ag Léigear Chionn tSáile i 1601–1602, rud ba chúis le briseadh Aodha Uí Néill ar deireadh thiar.
Sa bhliain 1605 ceapadh Coote ina Phropast-Mharascal Chonnachta ar feadh a shaoil agus i 1613 ceapadh é chun oifig an Ard-Bhailitheora agus ghlacadóra, d'airgead comhshuímh Chonnachta an Rí, ar feadh a shaoil freisin. Rinne Oliver St John, Leas-Ionadaí an Rí, ridire de sa bhliain 1616.
Pósadh agus leanaí.
Roimh 1617 phós Coote Dorothea, an iníon ab óige agus comhoidhre le Hugh Cuffe as Choill Chuffe, Contae Chorcaí.
Bhí cúigear clainne ag Charles agus Dorothea, ceathrar mac:
—agus iníon amháin
Pithovirus sibericum. Is speiceas de víreas ollmhór é Pithovirus sibericum, níos mó ná 0.5 micriméadar, a aimsíodh sa tSibéir in 2014. Ionfhabhtaíonn an víreas seo aiméibí den ghéineas "Amoeba". Bheadh sé neamhdhíobhálach do dhaoine agus d'ainmhithe. Ó thaobh méide, tá a ghéanóm cosúil leis an ngéanóm a bhaineann le baictéir áirithe aitheanta. Tá níos mó ná 450 géin ann, ach, chun comparáid a dhéanamh, níl ach timpeall deich gcinn ag VEID.
Aonraíodh eiseamal inmharthana den víreas seo go luath sa bhliain 2014, ó chroíleacán oighir 30,000 bliain d’aois, a baineadh as talamh síorshioctha na Sibéire, an Rúis.
Evika Siliņa. Is Príomh-Aire na Laitvia í Evika Siliņa. Rugadh ar 3 Lúnasa 1975 í.
Alice Weidel. Is polaiteoir Gearmánach í Alice Elisabeth Weidel (a rugadh 6 Feabhra 1979) atá ag feidhmiú mar chomhchathaoirleach ar pháirtí na heite deise "Alternative für Deutschland" ("AfD") taobh le Tino Chrupalla ó mhí an Mheithimh 2022. Ó Dheireadh Fómhair 2017, bhí post aici mar cheannaire ar an ngrúpa parlaiminteach AfD sa Bundestag. Rinneadh ball den Bhundestag (MdB) de Weidel i dtoghchán feidearálach 2017, áit a raibh sí mar phríomhiarrthóir an AfD in éineacht le Alexander Gauland. I dtoghchán feidearálach 2021, d'fheidhmigh sí arís mar phríomh-iarrthóir, in éineacht le Tino Chrupalla. Ó mhí Feabhra 2020 go dtí Iúil 2022, bhí Weidel ina cathaoirleach ar chomhlachas stáit AfD in Baden-Württemberg.
Caitlín Ní Chualáin. Amhránaí sean-nóis as an Teach Mór Thiar, Indreabhán, Contae na Gaillimhe is ea Caitlín Ní Chualáin. Bhuaigh sí Comórtas na mBan ag Oireachtas na Samhna in 2005, 2008, agus 2014, agus thug sí Corn Uí Riada léi in 2016. B'amhránaí aitheanta a hathair freisin, Máirtín Pheaits Ó Cualáin.
In 2019, ceapadh Ní Chualáin ina hamhránaí cónaithe in hOllscoil na hÉireann, Gaillimh.
Ceapadh í ina hEagarthóir Stiúrtha Clár ag Raidió na Gaeltachta in 2021, ag teacht i gcomharbacht ar Sheán Ó hÉanaigh. Roimhe sin, bhí sí ag obair leis an stáisiún i rannóg na nuachta.
Cóilín Sheáin Dharach Seoige. Damhsóir ar an sean-nós as an gCladach Ó Dheas i Ros Muc ab ea Cóilín Sheáin Dharach Seoige, nó Cóilín Sheáin Dharach mar ab fhearr aithne air. Bhí sé ina chónaí ar an gCladach Ó Dheas ar feadh a shaoil lena dheirfiúr Meaig (a bhí ina damhsóir cumasach freisin) agus lena dheartháir John (amhránaí den chéad scoth). Níor thosaigh Cóilín féin ag damhsa go dtí go raibh tríocha bliain slánaithe aige. Ghlac sé páirt i gComórtas Mháirtín Beag Ó Gríofa a bhí faoi stiúir Pléaráca Chonamara agus Tigh Sé ó 1991, agus bhain sé an chraobh amach faoi dhó, é 78 bliain d'aois an dara huair.
Reáchtáiltear comórtas damhsa sean-nóis gach bliain i Ros Muc i gcuimhne air, Féile Chóilín Sheáin Dharach.
Poll francaigh Chicago. Is é an Poll francaigh Chicago, nó an Chicago rat hole i mBéarla, poll i gcruth francaigh sa chosán ar Sráid Roscoe Thiar i Sráidbhaile Roscoe i Chicago, Illinois, Stáit Aontaithe Mheiriceá. Is é ann faoi choinne roinnt blianta, cuireadh clú agus cáil air ar na meáin shóisialta (Twitter go príomha) i mí Eanáir 2024, ag mealladh turasóirí chuig an áit. 
Chuir "The New York Times" síos ar an pholl mar “"Chicago's Stonehedge"”, mar tá bunús an phoill anaithnid.
John Sheáin Dharach Seoige. Amhránaí ar an sean-nós agus boscadóir as an gCladach Ó Dheas i Ros Muc ab ea John Sheáin Dharach Seoige (nó "John Joyce"). Bhí sé ina chónaí ar an gCladach Ó Dheas ar feadh a shaoil lena dheirfiúr Meaig agus lena dheartháir Cóilín (an bheirt acu ina ndamhsóirí cumasacha), seachas tréimhe a chaith sé i Sasana “ar an mbeet” i 1950. Níor bhain John cáil amach as a chuid ceoil go dtí gur ghlac sé páirt sa chomórtas sean-nóis ag an Oireachtas in Inis i 1990.
Fuair John go leor amhrán óna mháthair Nóra Ní Niadh as an Turlach, bean a bhuaigh duais damhsa i gCarna nuair a bhí sí óg.
An Turlach. Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm An Turlach air:
An Turlach, Contae na Gaillimhe (Maigh Cuilinn). Is baile fearainn i gConamara Láir i gContae na Gaillimhe é An Turlach. Tá sé suite ar an R340, cúpla míle siar ó Chamas i ngar do Ros Muc.