Trelis/gawiki huggingface dataset:
Austropuccinia psidii.  &lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;
 &lt;revision&gt;
 &lt;parentid&gt;1104539&lt;/parentid&gt;
 &lt;timestamp&gt;2024-04-04T03:38:41Z&lt;/timestamp&gt;
 &lt;contributor&gt;
 &lt;username&gt;Kevin Scannell&lt;/username&gt;
 &lt;/contributor&gt;
 &lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;
 &lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
Is bruth plandaí é Austropuccinia psidii, ar a dtugtar bruth miortail, bruth guábha, nó bruth ʻōhiʻa, atá dúchasach do Mheiriceá Theas agus a théann i bhfeidhm ar phlandaí san fhine Myrtaceae. Tá sé ina bhall den choimpléasc fungasach ar a dtugtar an bruth guábha. Bíonn dath sainiúil buí go flannbhuí ar na spóir, agus iad timpeallaithe ag fáinne corcra uaireanta. Faightear iad ar loit ar fhás nua lena n-áirítear buinneoga, duilleoga, bachlóga agus torthaí. Éiríonn na duilleoga lúbtha agus féadfaidh siad bás a fháil. D'fhéadfadh bás an phlanda óstaigh a bheith mar thoradh ar ionfhabhtuithe i speicis atá thar a bheith so-ghabhálach. 
Ag deireadh na bliana 2013, tá thart ar 179 speiceas ionfhabhtaithe aige i New South Wales agus Queensland, ó 41 géine (thart ar 46% de na géinis sna Myrtaceae) san Astráil.
Gustavo Petro. Is uachtarán ar an Cholóim é Gustavo Petro (a rugadh ar 19 Aibreán 1960), an chéad Uachtarán de chuid an eite chlé sa tír.
Bhí bua stairiúil ag Gustavo Petro, iar-réabhlóidí, i dtoghchán uachtaránachta na Colóime ar 19 Meitheamh 2022. Ba é an chéad uair a toghadh fear den eite chlé. Is Afra-Cholómach agus bean an leas-Uachtarán, Francia Márquez.
Bhí Petro ina bhall den 19th of April Movement (M-19) sna 1970idí agus 1980idí. Gabhadh é sa bhliain 1985 as armlón a bheith ina sheilbh go mídhleathach aige. 
Bhí Pero ina Mhéara in Bogotá, príomhchathair na tíre, idir 2012–2014 agus 2014–2015.
No Cav. Téarma iriseoireachta é No Cav a úsáidtear chun gluaiseacht mhór agóide Iodálach a d’eascair go luath san 21ú haois a chur in iúl agus a bhí comhdhéanta de chomhlachais agus de ghrúpaí saoránach a bhí aontaithe ag cáineadh na gcairéal marmair Carrara sna Alpa Apuan .
Ainm agus siombail.
Baineadh úsáid as an téarma No Cav, gearr ar "No Cave" ("Ní hea do na cairéil", san Iodáilis), don chéad uair in alt ag Il Tirreno in 2014 chun na gníomhaithe a ghlac páirt i léiriú an choiste Salviamo le Apuane a shainiú.
Is éard atá sa tsiombail No Cav léiriú stílithe dubh agus bán de tharbhealach Vara d’ Iarnród Marmar Príobháideach Carrara a thrasnaíonn X mór dearg, a bhfuil na focail “NO CAV” dearg os a chionn, agus iad ar fad ar chúlra bán .
Níor tháinig an bhratach seo, a meabhraíonn a dearadh grafach ar ghluaiseacht No TAV, ach in 2020, le linn imeachta a d'eagraigh an comhshaolaí Gianluca Briccolani, a bhunaigh an cumann Apuane Libere an bhliain dár gcionn, in éineacht le Claudio Grandi agus daoine eile .
Katharina Grosse. Is ealaíontóir Gearmánach í Katharina Grosse (a rugadh 2 Deireadh Fómhair 1961 ). Baineann Grosse úsáid as ailtireacht, dealbhóireacht agus péintéireacht ina cuid saothair. Tá cáil uirthi as a suiteáin ollmhór ildaite a chruthaíonn eispéireas tumthach. Tá sí ag baint úsáid as spraeghunna péinte chun stríoca ildaite a chur ar dromchlaí éagsúla ó dheireadh na 1990idí. Is minic a bhaineann sí úsáid as péinteanna geala ar dhealbha ollmhór agus ar bhallaí beaga.
Saol agus oideachas.
Rugadh Grosse sa bhliain 1961 i Freiburg/Breisgau, an Ghearmáin.
Rinne sí staidéar ag na hacadaimh ealaíne i Münster agus Düsseldorf agus mhúin sí ag Acadamh Ealaíne Beirlín-Weissensee ó 2000 go 2010. Bhí sí ina hollamh le péintéireacht sa Kunstakademie Düsseldorf ó 2010 go 2018. Tá Grosse ina cónaí agus ag obair i mBeirlín.
Bailiúcháin.
Coinnítear saothar Grosse sna bailiúcháin bhuana seo a leanas:
Ag Críost an Síol. Is dán Gaeilge é Ag Críost an Síol, a cuireadh le ceol ag Seán Ó Riada ina dhiaidh sin agus a úsáidtear go forleathan mar iomann.
Bunús.
Tá cuntais chontrártha ann ar bhunús 'Ag Críost an Síol' .
Déanann foinsí áirithe cur síos ar an dán mar “thraidisiúnta” nó “seanphaidir gan ainm”.
Deir foinse eile gurbh é an tAthair Micheál Ó Síothcháin a scríobh é sa bhliain 1916. Ba as Phort Láirge Ó Síothcháin, chomhbhunaitheoir Choláiste na Rinne, sa Rinn, Contae Phort Láirge, agus a bhí ina Ardeaspag cúnta i Sydney ina dhiaidh sin.
Cuireann an tríú foinse, laistigh de shaolré an Ath. Uí Shíothcháin, gurbh é an tAth. Mícheál Ó Míocháin (1810-1878), a bhí le fada ina shagart paróiste i Mhaigh Fhearta agus Chill Bhaile Eoghain i gContae an Chláir a chum na focail
Chuir Seán Ó Riada na focail i láthair mar iomann tairisceana sa bhliain 1968 le linn an aifrinn, i g"Ceol an Aifrinn" (ar a dtugtar "Ó Riada Mass" i mBéarla), a úsáidtear chun roinnt cruinnithe ceoil traidisiúnta na hÉireann a tabhair chun críche, mar shampla scoileanna samhraidh.
Téacs.
&lt;poem&gt;
Ag Críost an síol, ag Críost an fómhar;
in iothlainn Dé go dtugtar sinn.
Ag Críost an mhuir, ag Críost an t-iasc;
i líonta Dé go gcastar sinn.
Ó fhás go haois, is ó aois go bás,
do dhá láimh, a Chríost, anall tharainn.
Ó bhás go críoch, ní críoch ach athfhás,
i bParthas na ngrás go rabhaimid.
&lt;/poem&gt;
Tíofún Nina (1975). Cioclón trópaiceach marfach ba ea Tíofún Nina (nó Tíofún Bebeng), a tháinig  le chéile ar 30 Iúil 1975. Deich lá níos déanaí, ní raibh ach stoirm thrópaiceach ann. 
Ach d'ainneoin sin, rinneadh bearna sa damba Banqiao sa Chúige Henan ar an 7/8 Lúnasa, an teip dhamba ba mhó ariamh i stair an domhain, agus polladh dambaí eile sa tSín ag an am céanna. 
Bhuail an stoirm thrópaiceach agus fronta fuar lena chéile, agus ní raibh stad ar an mbáisteach ar feadh trí lá. Chuaigh an dearadh struchtúrach agus an measúnú riosca amú ar fad. 
An teip dhamba ba mhó ariamh a bhí ann. Fuair tuairim is 26,000 duine bás go díreach sna tuilte féin, an figiúr oifigiúil ach seans i bhfad níos mó. D'éag b'fhéidir 100,000 nó 200,000 sa ghorta agus galair a tháinig ina dhiaidh.
Tharla an teagmhas adhaimsire Nina agus tubaiste Banqiao le linn Réabhlóid Chultúrtha na Síne. Bhí sláinte Mao ag meath agus bhí folús polaitiúil ann. Coinníodh an tubaiste ina rún daingean go dtí 1987.
Caitríona Ní Chléirchín. Is scríbhneoir Gaeilge í Caitríona Ní Chléirchín.
Rugadh Ní Chléirchín i Scairbh na gCaorach, Contae Mhuineacháin sa bhliain 1978. Foilsíodh a céad chnuasach filíochta, "Crithloinnir", in 2010. Bhuaigh sé an chéad duais i gcomórtas an Oireachtais do scríbhneoirí nua in 2010. Bhuaigh "An Bhrídeach Sí", a dara cnuasach filíochta, Duais Mhichíl Uí Airtnéide sa bhliain 2015. Is léachtóir le Gaeilge í sa Choláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath.
Fukushima. Príomhchathair sa mhaoracht Fukushima is ea Fukushima (). Tá sí suite réigiún Tōhoku in aice le Honshu. Tá 283,742 duine ina gcónaí sa chathair (daonáireamh as 1 Bealtaine 2021).
An Acáidis. Teanga Sheimíteach, imithe in éag anois, ab ea an Acáidis.
An tSuiméiris. Teanga ársa An tSuiméir ab ea an tSuiméiris. Tá sé ar cheann de na teangacha is sine atá deimhnithe, ag dul siar go dtí timpeall 3500 R.Ch.
Meidhbhín Ní Úrdail. Is scoláire Éireannach í Meidhbhín Ní Úrdail. Tá sí ina hOllamh le Nua-Ghaeilge agus Ceann na Roinne sa Choláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath. D'oibrigh sí freisin i Scoil an Léinn Cheiltigh, Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath idir na blianta 2001 agus 2002.
I measc réimsí taighde Ní Úrdail, tá: traidisiún lámhscríbhinní na hÉireann; scríbhneoireacht sa teanga choiteann in Éirinn go dtí an naoú haois déag;; modh inste dioscúrsa agus léiriú stairiúil; an gaol comhlántach idir script agus prionta in Éirinn san ochtú agus sa naoú haois déag; agus scríbhneoireacht chomhaimseartha na hÉireann agus a hoidhreacht. 
Toghadh í mar bhall d'Acadamh Ríoga na hÉireann ar 16 Márta 2021, agus ligeadh isteach í ar 21 Bealtaine 2021.
Sorcha Eastwood. Is polaiteoir de chuid Thuaisceart Éireann í Sorcha-Lucy Eastwood (). Is ball den Pháirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann í. Is Comhalta den Tionól Reachtach í do Ghleann an Lagáin, ó 2022 ar aghaidh . 
Saol pearsanta.
Phós sé Dale Shirlow ar 8 Meitheamh 2017.
Géarchéim Iosrael-Palaistín, 2022. Thosaigh géarchéim Iosrael-Palaistín, 2022 ar 3 Lúnasa 2022 nuair a rinne Iosrael ionsaí réamhchoisctheach ar Jiohád Ioslamach na Palaistíne (an PIJ). 
Imeachtaí.
Ar' 2 Lúnasa 2022, gabhadh Bassam al-Saadi, ceannaire áitiúil de chuid an PIJ, i Jenin,
Trí lá níos déanaí, ar 5 Lúnasa, bhí sé fógartha ag an Aire Cosanta Benny Gantz ar Jiohád Ioslamach go raibh "a ré caite." Mar sin, bhí leid tugtha ag Rialtas Iosrael go rabhthas ar shéala fogha a thabhairt faoi Ghaza.
I ngníomh' réamhchoisctheach' eile, maraíodh Tayseer al-Jabari, ball sinsearach den ghrúpa PIJ, de bharr ruathar na nIosraelach. Scaoileadh diúracáin ó scairdeitleáin le bloc árasán i gCathair Ghaza. Dúirt an IDF go raibh Tayseer freagrach as iliomad ionsaithe sceimhlitheoireachta ar shibhialtaigh Iosraelacha. Rinneach damáiste comhthaobhach. Maraíodh seachtar ar a laghad, cailín Palaistíneach cúig bliana ina measc. Feallmharaíodh Tisir Jabari, ceannaire eile in ionsaí eile.
Mar fhreagra, scaoil Jiohád Ioslamach na céadta roicéad le lonnaíochtaí in Iosrael. Níor maraíodh éinne. 
Bhí srianta le cois curtha ag na hIosraelaigh ar mhuintir Ghaza. Ní raibh cead ag daoine breoite a bhfuil coinní ospidéal acu ná daoine a bhfuil pasanna oibre acu an iamhchríoch a fhágáil. Bhí cosc freisin ar bhreosla a thabhairt isteach ann. Bhí an t-aon ionad ginte cumhachta i nGaza díomhaoin de cheal breosla ar 6 Lúnasa. 
Rinneadh na hÉigiptigh eadráin idir na hIosraelaigh agus Jiohád Ioslamach. Ar 7 Lúnasa, cuireadh i ngníomh sos comhraic idir iad agus Jiohád Ioslamach na Palaistíne. An lá dár gcionn, ligeadh leoraithe lán breosla isteach i ndeisceart Ghaza. 
Iarmhairtí.
Dúirt na húdaráis i nGaza gur maraiodh 44 duine - cúig pháiste dhéag ina measc - agus gur donaíodh 360 de bharr ionsaithe buamála na nIosraelach ar an limistéar Palaistíneach idir 5-7 Lúnasa.
Ionsaithe eile.
Bhí ruathair á dtabhairt mórán gach uile lá ag na hIosraelaigh faoin mBruach Thiar idir Máirt-Lúnasas agus iad ag féachaint le baill den eagraíocht mhíleata Jiohád Ioslamach na Palaistíne a ghabháil nó a mharú.
Ar 9 Lúnasa, mharaigh na na hIosraelaigh beirt bhall den eagraíocht mhíleata dá ngairtear Briogáid Mhairtírigh Al-Aqsa i dteach sa chathair Nablus ar an mBruach Thiar sna críocha Palaistíneacha; bhí duine de cheannasaithe na heagraíochta Ibrahim al-Nabulsi ar dhuine acu. In iomlán, maraíodh triúr (nó níos mór) agus gortaíodh breis is 70 duine nuair a thug fórsaí Iosrael ruathar faoi Nablus.
Chaith ógánaigh Phalaistíneach clocha le saighdiúirí Iosrael le súil eang a chur sa roth acu, mar is iondúil (dála chás an leoin agus na luiche)
Megan Rooney. Is ealaíontóir Ceanadach í Megan Rooney (a rugadh sa bhliain 1985) a chruthaíonn pictiúir, dealbha, suiteálacha, léirithe agus filíocht. Tá cáil ar Rooney as gnéithe ealaíne codarsnachta a chur le chéile i saothar amháin, mar shampla péintéireacht a chur le léiriú dealbhóireachta. 
Bhain sí MFA amach ó Goldsmiths, Ollscoil Londain sa bhliain 2011 agus, roimhe sin, bhain sí BA amach ó Ollscoil Toronto i gCeanada. Taispeánadh a cuid saothair i dtaispeántais aonair ag Salzburger Kunstverein, Salzburg (2020–2021); Museum of Contemporary Art, Toronto (2020); agus Kunsthalle Düsseldorf (2019). 
I measc a cuid léirithe tá "SUN DOWN MOON UP", a bhí ar siúl mar chuid den chlár "Park Nights" ag Serpentine Galleries, Londain sa bhliain 2018. 
Léiriú eile ná "EVERYWHERE BEEN THERE", a chruthaigh sí in éineacht leis an gcóragrafaí Temitope Ajose-Cutting agus an ceoltóir Paolo Thorsen-Nagel, ag an Kunsthalle Düsseldorf sa bhliain 2019 agus ag Museum of Contemporary Art, Toronto in 2020.
Liosta de lámhscríbhinní Éireannacha. Seo a leanas liosta neamhiomlán de lámhscríbhinní déanta i nÉirinn, i dteannta le lámhscríbhinní le díol spéise Éireannach, scríbhinní meamraim agus páipéir both san áireamh.
Béal Átha Mó, Barúntacht, Contae Ros Comáin. Is barúntacht i gContae Ros Comáin é Béal Átha Mó. Tá barúntacht a bhfuil an t-ainm céanna uirthi i gContae na Gaillimhe.
Sanasaíocht.
Ainmníodh an bharúntacht as an mbaile Béal Átha Mó i gContae na Gaillimhe; ciallaíonn an t-ainm “béal áth Mogh”; is carachtar de chuid na finscéalaíochta é Mogh a bhfuil baint aige leis an mBanríon Méabh.
Tíreolaíocht.
Tá an bharúntacht suite i lár Chontae Ros Comáin, lastuaidh den tSuca.
Stair.
Bhí barúntacht mhór amháin ann i dtús báire darbh ainm Béal Átha Mó laistigh de Chontae na Gaillimhe. Níos déanaí, tugadh timpeall an cúigiú cuid den bharúntacht — an chuid lastuaidh d'Abhainn na Suca — do Chontae Ros Comáin.
Bhí Richard Malone, 1ú Bharún Sunderlin ("c." 1738 – 1816) ina úinéir talún sa cheantar. Bhí achrann talmhaíochta sa bharúntacht sna 1840í.
Reginald Dunne.  
Ball den IRA i Londain ab ea Reginald William Dunne (Meitheamh 1898 – 10 Lúnasa 1922).
Ar 22 Meitheamh 1922, scaoil Dunne (in éineacht lena chomhghleacaí Joseph O'Sullivan) marbh an Marascail Machaire. Sir Henry Wilson, ar leac a dhorais féin i lár Londain. Bhí Wilson ina chomhairleoir slándála do Phríomh-Aire Tuaisceart Éireann, James Craig ag an am céanna. Mar thoradh, chuir Rialtas na Breataine brú ar an gCoileánach ionsaí a dhéanamh ar na Ceithre Cúirteanna.
Cé gur cháin Art Ó Gríofa an beart ba léir ón triail a cuireadh ar Reginald Dunne agus Joseph O’Sullivan go gairid ina dhiaidh sin gur bhain siad beirt le ‘G.H.Q..
Crochadh Reginald Dunne, in éineacht le Joseph O'Sullivan, ar 10 Lúnasa 1922. 
Maidir le taisí Dunne agus O’Sullivan a thabhairt abhaile, sa bhliain 1967, ba chuid é sin de bheartas Harold Wilson vótaí a mhealladh ó Éireannaigh thall trí bhá a léiriú lena gcúram.
Joseph O'Sullivan.  
Ball den IRA i Londain ab ea Joseph O'Sullivan (25 Eanáir 1897 – 10 Lúnasa 1922).
Ar 22 Meitheamh 1922, scaoil O'Sullivan (in éineacht lena chomhghleacaí Reginald Dunne) marbh an Marascail Machaire. Sir Henry Wilson, ar leac a dhorais féin i lár Londain. Bhí Wilson ina chomhairleoir slándála do Phríomh-Aire Tuaisceart Éireann, James Craig ag an am céanna. Mar thoradh, chuir Rialtas na Breataine brú ar an gCoileánach ionsaí a dhéanamh ar na Ceithre Cúirteanna.
Cé gur cháin Art Ó Gríofa an beart ba léir ón triail a cuireadh ar Reginald Dunne agus Joseph O’Sullivan go gairid ina dhiaidh sin gur bhain siad beirt le ‘G.H.Q..
Crochadh Joseph O'Sullivan, in éineacht le Reginald Dunne, ar 10 Lúnasa 1922. 
Maidir le taisí O’Sullivan agus Dunne a thabhairt abhaile, sa bhliain 1967, ba chuid é sin de bheartas Harold Wilson vótaí a mhealladh ó Éireannaigh thall trí bhá a léiriú lena gcúram.
David Honeyford. Is polaiteoir de chuid Thuaisceart Éireann é David Honeyford. Is ball de Pháirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann é. Is iarbhall de NI21 é. Is Comhalta den Tionól Reachtach é do Ghleann an Lagáin, ó 2022 ar aghaidh.
Saol pearsanta.
Is ball de CLG Naomh Seosamh, Lann Abhaigh é.
Langya henipavirus. Is speiceas de henipavirus é "Langya henipavirus" (LayV), ar a dtugtar an víreas Langya freisin, a braitheadh den chéad uair i gcúigí na Síne, Shandong agus Henan. D'aimsiú iad i 35 othar ó mhí na Nollag 2018 go Lúnasa 2022. As na 35 cás le LayV, níor léirigh ach 26 acu siomptóim, amhail fiabhras, tuirse agus casacht. Níor tuairiscíodh aon bhás mar gheall ar LayV go dtí seo. Bíonn tionchar ag an víreas seo ar dhaoine agus ar speicis ainmhithe eile, lena n - áirítear na Macroscelididae, an t-ainmhí a mhaítear a bheith ina óstach bunaidh. Ní raibh aon cheann de na 35 cás i dteagmháil lena chéile, agus ní fios go fóill an féidir an víreas a tharchur ó dhuine go duine.
Saltair Chaimín. Lámhscríbhinn dhathmhaisithe Éireannach is dócha de chuid na 11ú haoise is ea Saltar Chaimín. Moltar gur scríobhadh é ar Inis Cealtra i Loch Deirgeirt. Caomhnaítear é sa leabharlann ag an gColáiste Ollscoile, Baile Átha Cliath (MS.A.i).
Tá an-dochar déanta don saltar, agus níl ar marthain ach sé fhóilió le véarsaí 1-16 agus 33-116 as Salm 118 ("Beati Immaculati"), salm a bhfuil aige 176 véarsaí in iomlán. D'fhéadfadh é nach raibh ann ach an salm seo, le nótaí agus gluaiseanna, ach b'fhéidir a mhalairt agus go raibh Saltar iomlán ann. 
Tá cló an phríomhthéacs curtha in aon cholún amháin i lár gach fóilió, scríofa i mionscript mór leath-unical. Is leagan iad na himill agus an-chuid gluaiseanna ann as Gaeilge agus as Laidin. maraon ach amháin an Southampton Psalter.
Ní fios ach fíorbheagán faoina bhunús agus luathstair an tsaltair. Fuair Naomh Caimín bás sa bhliain 654, ach meastar ón nGaeilge agus óna maisiúcháin sna gluaiseanna gur cuid den 11ú haois é. Luaitear é don chéad uair sa bhliain 1639 ag Ardeaspag James Ussher, agus é sa leabharlann an chlochair Phroinsiasaigh i nDún na nGall. Tógadh é go dtí Coláiste Naomh Isidore sa Róimh le linn Réabhlóid na Fraince, agus ar ais go hÉirinn sa bhliain 1872.
Cothromóid chearnach. San ailgéabar, is éard is cothromóid chearnach ann (ón Laidin "quadratus" 'cearnóg') ná aon chothromóid is féidir a atheagrú i bhfoirm chaighdeánach mar
formula_1áit a seasann x d'uimhreacha anaithnid, agus a, b, agus c d'uimhreacha aitheanta, áit a seasann a ≠ 0 . Má tá a = 0, ansin tá an chothromóid líneach, ní cearnach, mar níl aon téarma formula_2ann. Is iad na huimhreacha a, b, agus c "comhéifeachtaí" na cothromóide agus is féidir iad a idirdhealú ach an "chomhéifeacht chearnach", an "chomhéifeacht líneach" agus an téarma "tairiseach" nó "saor" a ghlaoch orthu, faoi seach.
Setonix brachyurus. Is macrapód beag, timpeall ar mhéid cait tí é Setonix brachyurus, ar a dtugtar an valbaí scrobarnaí earrghearr. Is é an t-aon bhall den ghéineas Setonix é. Cosúil le marsúipiaigh eile san fhine Macropodidae (amhail cangarúnna agus valbaithe), is ainmhí oiche agus luibhiteach den chuid is mó an valbaí seo.
Oíchíocht. Is iompar ainmhithe í an oíchíocht, arb iad a comhartha sóirt a bheith gníomhach san oíche agus ina chodladh i rith an lae.
Fuisce na hAlban. Is fuisce braiche nó fuisce gráin (nó meascán den dá cheann) a dhéantar in Albain é fuisce na hAlban, uisce beatha na hAlban, nó uisce beatha Albanach ().
I dtús báire, rinneadh fuisce na hAlban go léir as eorna bhraiche. Thug drioglanna tráchtála fuisce déanta as cruithneacht agus as seagal isteach ag deireadh na 18ú haoise. Sa bhliain 2020, bhí 134 drioglann ag feidhmiú in Albain.
Caithfear aois a chur ar fhuisce na hAlban i mbairillí darach ar feadh trí bliana ar a laghad. Má tá ráiteas aoise i bhfoirm uimhriúil ar bhuidéal fhuisce na hAlban, is éard atá ann ná aois an fhuisce is óige a úsáideadh chun an táirge a dhéanamh. Is é 40% an neart is lú alcóil de réir toirte atá ceadaithe sna rialacháin. Roinntear fuisce na hAlban ina chúig chatagóir ar leith: fuisce aon bhraiche, fuisce aon ghráin, fuisce braiche cumaiscthe, fuisce gráin cumaiscthe, agus fuisce cumaiscthe.
Bhí an chéad tagairt scríofa d’fhuisce na hAlban i Rollaí Státchiste na hAlban sa bhliain 1494.
Lada. Is branda gluaisteán é Lada (Rúisis: Лада, fuaimniú: [ˈladə]). Is é AvtoVAZ (VAZ ar dtús), comhlacht faoi úinéireacht stát na Rúise, a tháirgeann na gluaisteáin. Idir Eanáir 2021 agus Bealtaine 2022, cuireadh Lada agus a chomhbhranda Dacia le chéile san aonad gnó Lada-Dacia faoi scáth Renault.
Táirgeadh na chéad ghluaisteáin de chuid AvtoVAZ le cúnamh teicniúil ó Fiat agus cuireadh ar an margadh san Aontas Sóivéadach iad faoin ainm "Zhiguli" (Жигули). Seoladh an branda Lada sa bhliain 1973, dírithe ar an margadh thar lear ar dtús, sula ndearnadh príomhbhranda AvtoVAZ de Lada sna 1990idí. Tá stair fhada ag an mbranda sa Rúis agus tá sé coitianta i dtíortha iar-Shóivéadacha freisin. Ghlac Renault smacht ar an mbranda i 2016.
Acht an tSocruithe 1652. Ar 12 Lúnasa 1652, rith Parlaimint Shasana Acht an tSocruithe, a ghearr pionós, idir bás agus díshealbhú, orthu súd a bhí páirteach in Éirí Amach 1641. 
Baineadh an talamh de dhaoine eile chomh maith, agus tugadh talamh bocht i gConnacht nó sa Chlár dóibh. Chuaigh cuid eile ar imirce go dtí an Mór-Roinn srl.
Keith Buchanan. Is polaiteoir de chuid Thuaisceart Éireann é Keith Buchanan (). Is ball den Pháirtí Aontachtach Daonlathach é. Is Comhalta den Tionól Reachtach é do Lár Uladh, ó 2016 ar aghaidh.
Saol pearsanta.
Tá sé pósta le Sandra. Tá iníon amháin acu. Is Anglacánach é.
Emma Sheerin. Is polaiteoir de chuid Sinn Féin i dTuaisceart Éireann í Emma Sheerin (). Is as Baile na Scríne í. Is Comhalta den Tionól Reachtach í do Lár Uladh, ó 2018 ar aghaidh.
Windeáil. Is gníomh de chuid na hamhránaíochta dúchais Gaeilge an sean-nós í an windeáil nó "tochras/tochrais". Tógann duine nach bhfuil i mbun amhránaíochta lámh nó uillinn an amhránaí agus déanann siad luascadh rithimiúil timpeall agus iad lámh ar láimh leis an amhránaí. Is féidir go dtiocfaidh an windeáil le rithim an amhráin nó na hamhránaíochta.
Dar le Joe Éinniú go mbaineann sé leis an gclog a bheith á thochras nó á windeáil siar. Bíonn lámh an amhránaí á gluaiseacht tuathal (in éadan threo an chloig) sa mhíniú atá aige. Is féidir gur le Conamara is mó a shamhlaítear an focal agus an gníomh, ach bíonn sé i gceantar eile leis. 
Is é atá ráite ag Lillis Ó Laoire faoi ná gur "[...] comhartha muintearais agus dáimhe idir an t-amhránaí agus an té a bheireann greim láimhe orthu atá i gceist. Ciallaíonn sé nach aon mhagadh atá san iarratas ar amhrán a rá agus gur le neart ceana agus ómóis atáthar á dhéanamh."
Tuairimítear go mbaineann sé le tacaíocht a thabhairt don amhránaí, chomh maith le rithim agus comhluadar a choinneáil leo. Luann roinnt go mb'fhéidir nach seanchleachtas de chuid na nGael gCianda atá sa windeáil ach aithris spraíúil ar oibriú an ghramafóin (foinse de dhíth). 
Agallamh le hAntaine Ó Faracháin http://www.beo.ie/alt-ag-tabhairt-gutha-in-athuair-da-muintir.aspx
AÓF: An ndéarfá go bhfuil tú ag síneadh do láimhe siar thar teorainn eile, teorainn an ama b’fhéidir, le bheith ag “windeáil” le hamhránaithe agus le filí ó aimsir eile, aimsir atá thart ar bhealach amháin ach atá fós beo sna hamhráin de réir mar atá siad á ngabháil anois?
PNíU: Gan amhras ar bith. Mhothaigh mé go minic go raibh spiorad na ndaoine a mhúscail mé ag brú isteach orm; ag impí orm a scéal a insint; ag cuidiú liom, ar ndóigh. Bhí siad an-ghar dom. Chráigh cuid acu mé. Thit mé i ngrá le hArt Mac Cumhaigh, tá mé faoi dhraíocht aige - ealaíontóir “teorannach” eile. Creidim go hiomlán i spiorad na marbh. Tá siad fá fhad anála uainn agus iad i gcónaí sásta cuidiú linn ach iarraidh orthu.
Luadh an cleachtas i léirmheas le Seaghan Mac an tSionnaigh ar an scannán Song of Granite "Ba é mórbhua an scannáin, dar liom, ná gur tugadh éachtaint mhacánta an-chruinn ar fad ar chomhthéacs na fonnadóireachta sa traidisiún Gaelach, agus is marbh an tsúil nach silfeadh deoir i rith an amhairc shár-réadúil ar Séamus Ó Beaglaoich a bheith i mbun windeáil mhánla a thabhairt do Sheosamh Ó hÉanaí i riocht Mícheál Ó Confhaola agus ‘An Tiarna Randall’ á ghabháil go máistriúil aige."
Jaime Pimentel. Is dealbhóir Spáinneach é Jaime Fernández Pimentel (Malaga, 2 Iúil 1933), nó mar is fearr aithne air Jaime Pimentel.
Beathaisnéis.
Rugadh Pimentel i , agus chaith sé a óige i mbaile Los Rubios, i mbardas Rincón de la Victoria. D'oibrigh sé mar ailtire intí san Iorua, áit a rinne sé staidéar ar theicnící dealbhóireachta freisin. Níos déanaí d'oibrigh sé sna Stáit Aontaithe ag déanamh bustaí saincheaptha. 
Ball d'Acadamh Ríoga na Mínealaín de San Telmo tá saothair íocónacha i Málaga déanta aige; amhail El Cenachero nó an t-asal Platero del Parque, agus tógadh grianghraif de ghlúnta de pháistí an oileáin agus iad ina suí ar dhroim an asail.
I measc na saothar eile de chuid an ealaíontóra tá , , na faoileáin i b, na faoileáin a éiríonn ag barr an , an séadchomhartha don bhandia Fhéiníceach Noctiluca ar phromanáid Rincón de la Victoria nó an san el Paseo de Larios de Torre del Mar.
Fuair an dealbhóir roinnt ómós agus dámhachtainí, agus bronnadh an Escudo de Oro de chathair Vélez - Málaga air i 2007, agus an Premio Piyayo arna dheonú ag an Ionad Cultúrtha Flamenco 'El Cenachero' in 2008, leis an Duais Estrella Feniké 2008 nó Mac Uchtála Rincón de la Victoria.