Trelis/gawiki huggingface dataset:
Alexandre de Bernay. Scríbhneoir Normannach, a rugadh i mBernay na Normainne agus a mhair insan 12ú haois, ab ea Alexandre de Bernay. Tugtar "Alexandre de Paris" air leis, toisc go raibh cónaí air i bPáras.
Beatha.
Is ar na saothair "Élène, mère de Saint Martin" (Gaeilge: 'Héilin, máthair Shan Máirtín'), "Brison", agus "Atis et Porphylias" (Gaeilge: 'Atis agus Porphylias'), rómáns a d'aistrigh Alexandre de Bernay ón Laidin dar leis féin, a bhunaigh sé a cháil ar dtús. Fairis na saothair sin, do lean sé ar aghaidh le "Li Romans d'Alixandre" (Gaeilge: 'Rómáns Alastar Mhóir'), fé mar a dhein scríbhneoirí eile na Meánaoise - Thomas de Kent, mar shampla. Rómáns ab ea é a raibh beatha mhórchoncaire na Macadóine, Alastar Mór, mar ábhar aige agus a bhí bunaithe ar an saothar fé bheatha an choncaire a chum Quintus Curtius Rufus agus ar shaothar de chuid Ghautier de Châtillon, "Alexandriade". Cé nárbh é Alexandre de Bernay é féin a chuir tús leis an nós rómánsaí a chumadh fé bheatha Alastar Mhóir, ach scríbhneoirí a tháinig roimhe - Albéric de Pisançon agus Lambert le Tort, go háirithe -, do bhí clú agus cáil ar leith ar an rómáns a chum sé. Is féidir linn a rá, mar shampla, gurbh é de bharr rómáns Alexandre de Bernay go dtugtaí "alexandrin", ón 15ú haois amach, ar an meadaracht le dhá shiolla déag ins gach líne véarsaíochta, meadaracht a mbeadh an-rath ar fad uirthi i bhfilíocht na Fraince.
Banksy. Is ealaíontóir é "Banksy". Tá clú agus cáil ar a ghraifítí go háirithe. Go minic bíonn teachtaireacht pholaitiúil ina chuid ealaíne. 
Tá iompar scannalach ag baint le. Mar shampla i mí Dheireadh Fómhair 2018, bhí prionta de phíosa ealaíne le Banksy ar díol i Londain. Sa phictiúr bhí cailín ann le balún (“Girl With Balloon”). Cheannaigh duine éigin é ar €1.2 milliún. Ansin scrios an pictiúr é féin (bhí stiallaire taobh thiar den phictiúr agus ghearr sé an páipéar). 
D’imir Banksy é féin an cleas, mar gur scríobh Banksy teachtaireacht ar Twitter ag an am céánna&lt;ref&gt;Eleathanach, 8 Deireadh Fómhair 2018. Cleas margaíochta a bhí i gceist.
Díospóid ainmniú an Mhacadóin.  &lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;
 &lt;revision&gt;
 &lt;parentid&gt;1054595&lt;/parentid&gt;
 &lt;timestamp&gt;2022-09-27T09:36:41Z&lt;/timestamp&gt;
 &lt;contributor&gt;
 &lt;username&gt;InternetArchiveBot&lt;/username&gt;
 &lt;/contributor&gt;
 &lt;comment&gt;Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.2&lt;/comment&gt;
 &lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;
 &lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
Tá úsáid an t-ainm "an Mhacadóin" faoi dhíospóid idir dhá thír in oirdheiscirt na hEorpa, mar atá, an Ghréig agus an Mhacadóin, stát tráth laistigh den an Iúgslaiv. "An Mhacadóin" a tugadh ar an tír nuair a bhí ina stát feidearálach taobh istigh den Iúgslaiv, go hoifigiúil Poblacht Shóisialach na Macadóine. Baintear úsáid as "an Mhacadóin" freisin sa Ghréig mar ainm réigiúin i dtuaisceart na tíre ar theorainn theas na Macadóine (iar)-Iúgslaive. Bhí eagla ar na Gréagaigh go mbeadh éileamh acu ar Mhacadóin na Gréige. 
Ar 12 Meitheamh 2018, rinne Alexis Tsipras, príomh-aire na Gréige, agus a chomhghleacaí Macadónach, Zoran Zaev, socrú eatarthu gur "Poblacht na Macadóine Thuaidh" a bheadh ar an tír. Tógadh reifreann i bPoblacht na Macadóine ar an 30 Meán Fómhair 2018. Vótáil móramh mór ar son athrú ainm na tíre, rud a bhí ceangailte le neartú agus cinntiú a ballraíocht san Aontas Eorpach agus ECAT. Níor ghlac ach 37% de na vótálaithe páirt sa toghchán áfach. Ar an 12 Feabhra 2019, i ndiaidh don dá thaobh an socrú a dhaingniú, cuireadh i bhfeidhm é.
Windsor Davies. B'aisteoir Sasanach é Windsor Davies (a rugadh ar an 28 Lúnasa 1930 – 17 Eanáir 2019). 
[
Eitnealuibheolaíocht. Is é eitnealuibheolaíocht an staidéar ar phlandaí i réigiún agus ar an gcaoi a n-úsáideann daoine áitiúla iad.
Cian. In Miotaseolaíocht na nGael, b'athair Lugh é Cian Scáil Bhalbh, mac "Dian Cécht" na dTuath Dé Danann. I bhformhór na leaganacha, is í Eithne, banríon na bhFomhórach, máthair Lugh; ach i leaganacha áirithe, tá aithne ar Chian mar "Ethlend", agus dá bharr, tá aithne ar Lugh mar "Lug mac Ethlend"
"Cath Maighe Tuireadh".
Sa seanscéal "Cath Maighe Tuireadh," is pósadh ríoraíoch é an cleamhnas idir Cian agus Eithne, mar chuid de chomhghuaillíocht idir na Tuatha Dé agus na Fomhóraigh. I "Leabhar Gabhála na hÉireann", thug Cian a mhac Lugh go Tailte, banríon na bhFear Boilg, mar mhac altrama.
"Oidheadh Chloinne Tuireann".
Is in "Oidheadh Chloinne Tuireann" a insítear an scéal faoi bhás Chiain, agus an díoltais a bhain Lugh amach ar na déantóirí coire. Ní caomhnaítear an scéal iomlán ach i lámhscríbhinní déanacha, cé go bhfuil achoimrí le fáil i leaganacha na meánaoise den "LGE". 
Sa scéal úd, maraíodh Cian ag mic Thuirinn — Brian, "Iuchar" agus "Iucharba" — tar éis dó teipthe éalú uathu i riocht muice (nó "oircce" san "LGE"). Mar díoltas, chuir Lugh iad ar shraith eachtraí dodhéanta mar dhea. D'éirigh leo i ngach eachtra, ach gortaíodh iad go marfach ag déanamh an chinn dheireanaigh. In ainneoin achainí Thuirinn, cheil Lugh orthu rud áirithe a fuair siad a úsáid, seithe muice a leigheasadh gach cneá. Fuair siad bás dá gcneácha, agus fuair Tuireann bás le briseadh croí thart ar a gcoirp.
Béaloideas.
Is amhlaidh go raibh lánleagan de scéal Chiain ar lorg cleamhnais i seanscéalta na meánaoise, ach ní chaomhnaítear anois é ach sa béaloideas, go háirithe i scéal na ba draíochta, "Glas Gaibhnen", bailithe ag William Larminie. Tá scéal mar an gcéanna leis an mbó úd, a d'inis "Shane O'Dugan" ó Oileán Thoraí do John O'Donovan in 1835, ach go bhfuil ainm an laoich truaillithe go "Mac Cinnfhaelaidh".
Thóg Lady Gregory an dá leagan agus chuir le chéile iad. De réir a hathinsint, chuala Balar, rí na bhFomhórach, tairngreacht draoi a deir go maródh a gharmhac féin é. Chun an chinniúint seo a chosc, chuir sé a aon-iníon faoi ghlas sa Túr Mór ar Oileán Thoraí. Rinne beirt bhan déag cúram di, a d'fhéach chuige nach mbuailfeadh sí le fear choíche, ná nach bhfaigheadh fiú eolas a mbeithsine.
Ar an mórthír, bhí bó dhraíochta ag fear darbh ainm Mac Cinnfhaelaidh. Tugann an bhó an oiread sin bainne go raibh fonn ar chách, Balor ina measc, í a bheith aige. Agus deartháir Mhic Cinnfhaelaidh, Mac Samthainn, ag tabhairt aire sin bhó, tháinig Balar ar an bhfód i riocht buachalla bhig rua, agus bhuail sé bob air an bhó a thabhairt dó. Ag lorg díoltais, d'iarr Mac Cinnfhaelaidh ar leannán sídhe darbh ainm Biróg, a d'iompaigh é le draíocht go barr túr Bhalair, áit a luigh sé le hEithne.
In am trátha, rugadh trírín di, ach bhailigh Balar i mbraillín iad agus sheol iad chun a mbás, báite i bpoll súraic. Bháigh an giolla beirt dóibh, ach thit leanbh amháin trí thimpiste isteach sa chuan, áit a tharrtháil Biróg é. Thóg sé é chuid a athair, a thug in altramas dá dheartháir, Gaibhne an gabha.
Hélinand de Froidmont. File, "trouvère", croiniceoir, agus scríbhneoir eaglasta a mhair thart ar an dtréimhse idir an bhliain 1160 agus an bhliain 1237 ab ea Hélinand de Froidmont (Laidin: "Helinandus Frigidimontis", nó "Elinandus", "Elynandus", srl.).
Beatha.
Is i bPronleroy nó in Angivillers, gar do Shaint-Just-en-Chaussée, atá suite i n"département" Oise an lae inniubh, a rugadh Hélinand de Froidmont, rud a tharla thart ar an mbliain 1160. Do fuair sé a chuid oideachais i mBeauvais agus do bhí an gramadóir Raoul, fear a dhein a chuid staidéir féin fé stiúradh Phierre Abélard, mar mhúinteoir aige. 
Duine de shíol uasal ab ea Hélinand de Froidmont agus do chuir sé aithne ar neart tiarnaí agus prealáidí dá bharr. Cara ab ea é de chuid Philippe de Dreux, Easpag Bheauvais agus col ceathair leis an rí Philippe Auguste, mar shampla. 
Nuair a bhí Hélinand de Froidmont ina "throuvère", do chuireadh sé saothair dá chuid os comhair an phobail in áiteanna éagsúla agus do chan sé os comhair an rí agus a chúirte fiú. Tar éis dó cáil a bhaint amach mar fhile, áfach, dhein sé an cinneadh éirí as an slí bheatha san agus éirí i mbeatha manaigh. Do chuaigh sé isteach i Mainistir Chistéirseach Fhroidmont, a bhí suite i nDeoise Bheauvais. Cé gur manach a bhí ann ón am san amach, agus cé go raibh sé ina thost ar feadh tamaill, do lean Hélinand de Froidmont ar aghaidh leis an bhfilíocht; dánta de shaghas eile a bhí á scríobh aige, áfach. Idir an bhliain 1194 agus an bhliain 1197, do chum sé na véarsaí ar a dtugtar "Vers de la Mort" (Gaeilge: 'Véarsaí an Bháis'). 
Eiseamláir ab ea é den gcráifeacht agus de mhoirtniú na colainne tar éis dó dul isteach insan mainistir. Do chaith sé a chuid ama ar fad ag déanamh staidéir ar chúrsaí eaglasta agus, tar éis dó a bheith oirnithe, is leis an urnaí agus leis an scríbhneoireacht a chaitheadh sé gach lá dá shaol go dtí lá a bháis.
Do fuair sé bás ar an 3ú lá d'Fheabhra insan mbliain 1223, 1227, nó 1237. Do glacadh leis mar naomh i mBeauvais agus ba é an tríú lá d'Fheabhra lá a fhéile. Níor thug an Eaglais aitheantas mar naomh dó riamh, áfach.
Ialtóg Kuhl. Is ainmhí í an ialtóg Kuhl. Mamach atá ann.
Muc cúnaí cúnaí. Is póir muice í muc cúnaí cúnaí.
Uisceadóir rómáineach. Is madadh clóis é an t-uisceadóir rómáineach.
Brocaire Dhúiche na Lochanna. Is madadh clóis é brocaire Dhúiche na Lochanna.
Sáiléir Lancashire. Is madadh clóis é sáiléir Lancashire.
Sibhéid mhór Indiach.  
Is ainmhí í an sibhéid mhór Indiach. Mamach atá ann.
Pointéir Mór Münster. Is madadh clóis é pointéir Mór Münster.
Hiéana breac. Is ainmhí é an Hiéana breac ("Crocuta crocuta"), ar a dtugtar freisin a hiéana an gháire. Mamach atá ann. Dúchasach an lá atá inniu ann san Afraic Fho-Shahárach. Ní áirítear é mar speiceas atá i mbaol, ach tá sé ag éirí gann de réir a chéile in áiteanna nach tearmainn chosanta iad.
Laící. Is antalóp é an laící ("Kobus leche") a fhaightear i ngnáthóga bogaigh i lárdheisceart na hAfraice.
Tá sé dúchasach don Bhotsuáin, an tSaimbia, oirdheisceart Phoblacht Dhaonlathach an Chongó, oirthuaisceart na Namaib, agus oirthear Angóla, go háirithe i nDeilt Okavango, Maigh Kafue, agus Bogach Bangweulu. Tá an speiceas sách coitianta i zúnna agus ar fheirmeacha ainmhithe fiáine.
Tá laícithe fásta thart ar 90–100cm ar airde ag an ngualainn, agus tá idir 50 agus 120kg meáchain iontu de ghnáth, na fireannaigh níos troime ná na baineannaigh. Tá siad órdhonn le bolg bán. Bíonn dath níos dorcha ar fhireannaigh, ach braitheann an dath cruinn ar an bhfospeiceas. Na fireannaigh amháin a bhfuil adharca orthu, de chruth bíseach, beagáinín cosúil le lír. Bíonn na cosa deiridh níos faide go comhréireach ná mar atá ar antalóip eile, rud a éascaíonn an rith fadraoin ar thalamh riascach.
Abusir. Is pirimidí san Éigipt, iad Abusir.
Meancabhra. Faró Éigipteach ab ea Meancabhra réimeas 2530 r. Chr.
An Úcráin i gComórtas Amhránaíochta na hEoraifíse. Ghlac An Úcráin páirt i gComórtas Amhránaíochta na hEoraifíse don chéad uair sa bhliain 2003. 
Pointí.
Seo iad na deich dtír ba mhó a thug pointí, sa "teileavóta", don Úcráin i mbabhtaí ceannais idir 2016 agus 2023:
An Ungáir i gComórtas Amhránaíochta na hEoraifíse. Ghlac An Ungáir páirt i gComórtas Amhránaíochta na hEoraifíse don chéad uair sa bhliain 1981.
Pointí.
Seo hiad na deich dtír ba mhó a thug pointí, sa "teileavóta", don Ungáir i mbabhtaí ceannais idir 2016 agus 2018:
Ar an taobh eile de, b'iad an dá tír amháin a ghlac páirt i ngach ceann de na blianta siúd 2016, 2017 agus 2018 ina raibh an córas vótála reatha i bhfeidhm nár thug pointe "ar bith" sa teileavóta don Ungáir ná an Astráil agus an Spáinn.
Cuallacht Aingil de Naomh Ursula. Tugadh Cuallacht Aingil de Naomh Ursula, nó na hUrsalaigh, ar an mná a bhí ag obair le Angela Merici(1474 - 27 Eanáir 1540).. 
Dob iad an chéad chuallacht bean rialta a d’oibrigh taobh amuigh den chlochar iad, agus an chéad ghrúpa bean rialta le múineadh a dhéanamh.
Yuxiang. Meascán blastanais cáiliúil i gcócaireacht na Síne is ea an Yuxiang, ainm a thagraíonn fosta leis an anlann a ndéantar de ina ndéantar cócaireacht ar fheoil nó ar ghlasraí. Deirtear gurb as an Sichuan a tháinig sé, agus gur scaip sé isteach i gcócaireacht réigiúin eile ón gcúige sin. 
Cé gurb í ciall liteartha an ainm 'cumhrán éisc', níl bia mara ar bith ann agus ní chuirtear le bia mara é de ghnáth.
Elche.  
Is baile mór é Elche (nó "Elx" i Vaileinsis: [ˈɛʎtʃ]), suite i gcontae Baix Vinalopó, agus i gCúige Alacant sa Spáinn. Tá thart ar 230,600 daoine ina gcónaí ann agus mar sin is í an tríú chathair is mó i gComhphobal Valencia agus an 20ú cathair is mó sa tír. Tá Elche chomh garr sin do chathair Alacant go ndéanann siad ceirtleán uirbeach le thart ar 800,000 daoine, figiúir a méadaíonn faoi dhó i rith an tsamhraidh de bharr mórtheacht turasóirí. Tá chuid den bardas é féin ar an gcósta ach tá an chathair i ndáiríre 11 ciliméadar ón Meánmhuir. Tá sruthán, Vinalopó, ag sreabadh tríd an gcathair a roinneann an chathair ina dhá chuid.
Shane Lowry. Galfaire gairmiúil é Shane Lowry, a rugadh ar an 2 Aibreán 1987. Is as Clóirtheach, Contae Uíbh Fhailí, é. 
Cúlra.
Nuair a bhí Lowry dhá bhliain déag d’aois, thosaigh sé ag imirt gailf.
Thosaigh Lowry ag imirt mar amaitéarach agus sa bhliain 2009 bhuaigh sé Craobhchomórtas Oscailte Gailf na hÉireann. Ina dhiaidh sin chuaigh Lowry ina cheann go gairmiúil.
Gairm.
Bhuaigh Lowry Craobh na Máistrí sa Phortaingéil sa bhliain 2012. 
Sa bhliain 2019, bhuaigh sé an Craobhchomórtas in Abú Daibi., bua iontach; tháinig sé ar ais go láidir sa chluiche.        
An sin i mí Iúil 2019, bhí Craobh Oscailte na Breataine buaite aige i bPort Rois. Bhuail Lowry 72 buille ina bhabhta deireanach chun críochnú ar -15, sé bhuille chun tosaigh ar an Sasanach Tommy Fleetwood. Deich mbliana tar éis dó Craobh Oscailte na hÉireann a bhuachan agus é ina imreoir amaitéarach, tá Lowry ag ceiliúradh agus ceann de mhórchomórtais an ghailf buaite aige.
Críostóir Mac Thaidhg. Is peileadóir Gaelach agus iománaí Éireannach é Críostóir Mac Thaidhg (Béarla: "Christopher "Chrissy" McKaigue", a rugadh 13 Iúil 1989) a imríonn do Dhoire. 
Imríonn Mac Thaidhg peil agus iománaíocht ar leibhéal club do CLG Roibeard Eiméid, Sleacht Néill. Is cosantóir sa pheil agus leatosaí san iomáint é. 
Saol pearsanta.
Is as Sleacht Néill do Mhic Thaidhg. D'fhreastail sé ar Choláiste Naomh Pádraig i Machaire Rátha dá mhéanscolaíocht. 
Gairm peile.
Club.
Bhain Mac Thaidhg an cluiche ceannais i Craobhchomórtas Peile Sinsearach Doire amach i 2008 le Sleacht Néill, ach bhuail Baile an Doire iad. 
Idirchontae.
Bhí Mac Thaidhg ina leaschaptaen ar fhoireann Mionúr Dhoire a bhain an dara háit i Craobh Mionúr Uladh agus Craobh Mionúr na hÉireann i 2007. Níos luaithe sa bhliain chéanna bhain sé Sraith Peile Mionúr Uladh leis an chontae, agus thóg sé an corn mar chaptaen. 
I 2008, bhain McKaigue cluiche ceannaos Craobhchomórtais Uladh Faoi 21 amach le foireann faoi 21 Dhoire, ach bhuail an Dún iad i ndiaidh dóibh cúl a scóráil. Níos moille sa bhliain roghanaíodh é le himirt i bpainéal Sinsearach Dhoire roimh chluiche in éadan Muineachán sa chraobhchomórtais. Tháinig sé ar an pháirc mar ionadaí sa chluiche sin, ag cugr tús lena ghairm Sinsearach peile le Doire agus scóráil sé pointe sa chluiche. 
Bhí baint aige ó thús séasúr 2009 - ainmnníodh i bpainéil Corn Mhic Cionnaith , an tSraith Náisiúnta agus an chraobhchomórtas . Bhain Doire amach cluiche ceannais an tSraith Náisiúnta amach, ach bhuail Ciarraí iad. 
Rialacha idirnáisiúnta.
D'imir sé d'Éirinn dhá uair in eadán na hAstráile i Sraith Rialacha Idirnáisiúnta 2013.
Marbella. Cathair agus bardas i ndeisceart na Spáinne is í Marbella, a bhaineann le cúige Malaga, san Andalúis. Is cuid de réigiún Costa del Sol Occidental í agus is í suí an Mancomunidad de Municipios de la Costa del Sol Occidental (Gaeilge: "Comhlachas Bardasach den Chosta del Sol Thiar") agus ceann an cheantair bhreithiúnaigh (Spáinnis: "Partido judicial de Marbella)". Tá sé mar an dara bardas is mó i gCúige Málaga agus an 8ú bardas is mó san Andalúis.
Tá Marbella suite ar bhruacha na Meánmhara, idir Malaga agus Caolas Ghiobráltar, agus ag bun Siarra Blanca. Tá a limistéar bardasach suite i limistéar 117 km², trasnaithe ag an mhórbhealach ar a dtugtar Autovía del Mediterráneo (Autovía A-7) agus an dola-bhóthar ar a dtugtar La Autopista del Mediterráneo (AP-7), na príomhbhealaí isteach chuig an bardas.
Sa bhliain 2018 bhí thart ar 141,400 daoine ina gcónaí ann in achar 114 cm².
Seán Mac Fhionnghaile. Bá aisteoir ó Chontae Dhún na nGall é Seán Mac Fhionnghaile nó Seán McGinley (c. 1952 - 1 Samhain 2009). Tá clú air as a rólanna grinn, a phríomh-rólanna i ndramaí grinn suímh TG4 "C.U. Burn" agus "Gleann Ceo", chomh maith le sraith ghrinn ar RTÉ Raidió na Gaeltachta, "Cois Cuan". 
Léiritheoir feidhmiúcháin don tsraith "FFC" a bhí ann agus ba bhall d"'Aisteoiri Ghaoth Dobhair" é. 
Saol.
Rugadh Seán Mac Fhionnghaile i nGaoth Dobhair, Contae Dhún na nGall. Bhí dhá iníon agus dhá mhac aige lena bhean chéile Treasa. 
Fuair sé bás ó ailse ag aois 57 ar an 1 Samhain 2009. Bhí an galar air ar feadh dhá bhliain. Bhí a shochraid in Eaglais Naomh Colmcille i mBrioglaic, Gaoth Dobhair dhá lá ina dhiaidh a bháis. Mhair a mháthair, Gráinne, i ndiaidh a bháis.
Gairm.
B'fhearr aithne ar óna phríomh-rólanna i gcláracha teilifíse ar nós "CU Burn" agus "Gleann Ceo" a craoladh ar TG4. Bhí sé ina léiritheoir feidhmiúcháin ar an tsraith "FFC" ar TG4 fosta . 
Bhí sé páirteach i gclár grinn RTÉ Raidió na Gaeltachta, "Cois Cuan" . 
Bhunaigh sé "Cúl a'Tigh," comhlacht léiriúcháin teilifíse. Thrasfhoirmigh sé monarcha a bhí ag titim as a chéile in aice lena bhaile go scoil traenála agus lárionad léiriúcháin.
Naomh Aodhán (Maodhóg). Easpag Fhearna ba ea Naomh Aodhán (nó Áedan, Aidan, srl) timpeall 550-558. Ceiliúrtar a lá féile ar 31 Eanáir. 
Ainm.
Aodh an t-ainm baiste a bhí air (nó Aedh, Aed srl nó Hugh i mBéarla). 
Thugtaí M’Aodhóg nó Mo Aodh Óg mar ainm ceana air (nó Saint Máedóc of Ferns nó Mogue i mBéarla uaireanta). 
Is ó na focail ar ‘tine’ nó ‘solas’ a tháinig an t-ainm Aodh is cosúil, dia as an domhan thíos.
Saol.
I mBréifne, i gContae an Chabháin, a rugadh Aodhán, b'fhéidir. Thug a athair é mar ghiall do Ainmire, Rí na hÉireann, a bhí chomh sásta sin leis gur thug sé a saoirse dó féin agus do na gialla eile. Rinne sé staidéar faoi Naomh Dáibhí sa Bhreatain Bheag. 
Ceannaire reiligiúnach.
Nuair a d’fhill Aodhán, bhunaigh sé mainistir i bhFearna. Rinneadh easpag ansin de, an chéad easpag ar Fhearna, agus bhí cáil na naofachta agus na féile air. 
Níos déanaí, bhunaigh sé mainistir i nDroim Leathan agus ceann eile i Ros Inbhir.
D’éag sé sa bhliain 626. Dearbhaíonn na Beathaí a scríobhadh faoi gur mhór an urraim a bhí ag an bpobal dó i ndeoisí Chille Móire agus Fhearna.
Míorúilti, iontais agus piseoga.
• Rinne Aodhán troscadh ar uisce agus ar arán eorna amháin ar feadh seacht mbliana agus dúirt 500 salm in aghaidh an lae,deirtear.
• Ghléas daoine mar bhacaigh le cluain a chur ar Aodhán agus cabhair a lorg uaidh. Thuig Aodhán an méid a bhí déanta acu agus bhronn sé a gcuid éadaí ar bhochtáin a raibh sé tuillte acu. 
• Lá agus é ag guí is ag staidéar, rith fia ina threo agus dídean ó chú á lorg aige. Leag sé clár scríofa a bhí aige anuas ar cheann an fhia, agus d’imigh sé ó radharc go dtí gur imigh an cú.
• Bhí amhras ann go raibh beirt fhear a thit san abhainn báite, ach rug Aodhán beo as an uisce orthu.
• Rinne a lucht leanúna gearán faoi nach raibh go leor uisce sa mhainistir acu. Thug sé treoir dóibh crann a leagadh, agus nuair a rinneadar amhlaidh tháinig brúcht uisce ón gcrann. Tugadh tobar Aodháin ina dhiaidh sin air.
• Nuair a bhí gá ann mainistir a thógáil, bheannaigh sé lámha fhir gan oiliúint agus rinneadh saor cloiche as, duine a rinne tógáil agus maisiú ar mhainistreacha Aodháin.
Mazabuka. Is baile i gCúige ó Dheas Shaimbia é Mazabuka. Tá an baile suite siar ó dheas ó Lusaka, agus téann Bóthar Lusaka-Livingstone agus an iarnród chuig Livingstone fríd. Tá an baile lonnaithe ar imeall thoir theas bhogach Kafue Flats. 
Is ón fhocal Tonga "Twazabuka" nó "Kuzabuka", rud a chiallaíonn "Trasna na habhann" a thagann an t-ainm Mazabuka. Creidtear gur cumadh an t-ainm i ndiaidh don tréibh Tonga abhainn Magoye a thrasnú le linn a n-imirce. 
D'fhás an baile thart ar phlandálacha cána siúcra, agus faoi láthair is Zambia Sugar (Eastát Nakambala á reáchtáil ag Illovo Sugar) an táirgeoir siúcra is mó sa tSaimbia. Tá Mazabuka suite in aice le Limistéar Comhantais Mwanachingwala . Meastar go raibh a 35,000 duine ina gcónaí ann i 2000.
Dos Hermanas. Is cathair i gcúige Sevilla na hAndalúise í Dos Hermanas, súite 15 cm ó dheas Sevilla. Tá thart ar 133,000 daoine ina gcónaí ann agus í mar chuid de mhórcheantar uirbheach Sevilla. Ciallaíonn ainm na cathrach 'dhá dheirfiúr" ó bunú na cathrach ag Rí Ferdinand III Caistíl a thugann ómós do Elvira agus Estefanía Nazareno, deirfiúracha Gonzalo Nazareno, ceannasaí tábhachtach airm an rí. Tá tábhacht ar leith ag ola olóige i ngeilleagar na cathrach chomh maith le tionscail seirbhis.
Pierre - Emerick Aubameyang. Is imreoir sacair Francach é Pierre-Emerick Aubameyang a rugadh ar 18 Meitheamh 1989 i Laval. Is ea Pierre Aubameyang a dhead, an tsean imreoir sacair o Gabon. Bhog se chuig Arsenal i mí Eanáir, 2018. Tá an uimhir 14 air a dhroim.
Bhí sé ag imirt le Borrusia Dortmund go dtí bog se go dtí Arsenal le haghaidh timpeall ar €64 milliun
Is e an duine is tapaidh chun 25 cul a fhaill do Arsenal.
Is imreoir larnach den fhoireann Arsenal agus don fhoireann Gabon.
Thosaigh se ag imirt sacair sinsearacha sa bhliain 2008 agus bhí sé páirteach in acadamh AC Milan go dtí gur bhog se chuig Saint Etienne sa bhliain 2011.
Is ea Aubameyang an imreoir peil is fearr chun peil a imirt le haghaidh Gabon riamh.
Ar 19 Bealtaine, 2022, d’fhógair Patrick-Emerick Aubameyang go hoifigiúil go raibh sé ar scor idirnáisiúnta tar éis 73 caipín agus 30 cúl a scóráil.
Lucas Torreira. Imreoir sacair Uraguach is ea Lucas Sebastián Torreira Di Pascua (IPA: ˈlukas toˈreiɾa) a rugadh ar 11 Feabhra 1996). Imríonn sé le haghaidh Arsenal i lár na páirce. Beag se o Sampadoria i mí Lúnasa 2018 le haghaidh 25 million. Sa bhliain 2018 thosaigh sé ag imirt ar fhoireann náisiúnta Uragua chomh maith.
1977 (albam). Is albam ón bhanna Ash é 1977, a bhí eisithe ar an 6 Bealtaine 1996. 
Traicliosta.
Gach amhrán le Wheeler, ach amháin iad le nótaí.
Trailer. Is mionalbam ón bhanna Ash é Trailer, a bhí eisithe ar an Deireadh Fómhair, 1994.
Bailé (Damhsaíocht).  &lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;
 &lt;revision&gt;
 &lt;parentid&gt;1098818&lt;/parentid&gt;
 &lt;timestamp&gt;2022-09-13T22:53:24Z&lt;/timestamp&gt;
 &lt;contributor&gt;
 &lt;username&gt;TGcoa&lt;/username&gt;
 &lt;/contributor&gt;
 &lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;
 &lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
Dráma damhsa ar stáitse le ceol is ea bailé, damhsa ealaíonta ar bharr na gcos de ghnáth.
Tom Petty and the Heartbreakers. Banna rac-cheoil Meiriceánach ó Gainesville, Florida, ab ea Tom Petty and the Heartbreakers.
Algeciras. Is cathair phoirt i gcúige Cadiz na hAndalúise í Algeciras (Araibis: الجزيرة الخضراء‎; Al Jazīra Al-Khadrā). Tá sí suite i ndeisceart na Spáinne agus í mar an chathair is mó ar Bá Giobráltar (Spáinnis; "Bahía de Algeciras"). Tá Port Algeciras ar cheann de na poirt is mó san Eoraip. Tá sí suite ar an abhainn Río de la Miel, an abhainn is faide ó dheas ar an leithinis agus san Eoraip. Tá níos mó ná 121,400 daoine ina gcónaí ann, leis an mórcheantar uirbeach san áireamh tá níos mó ná 263,700 ann.
Tá daoine ina gcónaí san áit ón réamhstair, Rómhánaigh san áireamh ach tagann ainm na cathrach ón Araibis: Al-Jazīra Al-Khadrā' Arabic الجزيرة الخضراء is é sin an tOileán Glas. Sa lá atá inniu i Maracó glaotar "Al Khuzurat" air.
Nicolás Maduro. Uachtarán Veiniséala é Nicolás Maduro Moros, a rugadh ar an 23 Samhain 1962.
Władysław Tarnowski. Pianódóir, drámadóir agus file Polannach ab ea Władysław Tarnowski (4 Meitheamh 1836 – 19 Aibreán 1878). Rugadh é in Wróblewice na hOstaire (san Úcráin faoi láthair). 
A óige.
Walerian Tarnowski a bhí ar a athair, agus b'í Ernestyna Tarnowska a mháthair. D'fhás sé suas in Drohobyc, Galicia, i gceantar ar chuid den Úcráin é inniu.
An tSeoirsia i gComórtas Amhránaíochta na hEoraifíse. Ghlac An tSeoirsia páirt i gComórtas Amhránaíochta na hEoraifíse don chéad uair sa bhliain 2007.
Adharc. Is fiafhás buan crua, cuartha agus rinneach go minic, a tagann i mbeirteanna ar cinn na eallaigh, caoirigh, gabhair, sioráif, srl. í adharc.
Ialtóg Leisler. Is ainmhí í an ialtóg Leisler. Mamach atá ann.
Leoinbeirgeach. Is madadh clóis é an leoinbeirgeach.