Trelis/gawiki huggingface dataset:
Earcán caoch. Laghairt gan chosa, dúchasach don Eoraip, iarthuaisceart na hÁise is iardheisceart na hAfraice is ea an t-earcán caoch. Liath nó donn. Líne dorcha ar feadh an taoibh ar an mbaineannach. Is féidir go scarfaidh sé leis an eireaball fada, ach má dhéanann ní fhásann an fad céanna ar ais. Itheann sé péisteanna i ndrúchtíní.
Eargót. Galar fungasach féar a chruthaíonn coirp thorthaithe chrua dhubha i mbláthchinn na bhféar ionfhabhtaithe, ina measc na gránbharra, seagal go háirithe. Cuimsíonn na coirp thorthaithe seo ceimiceáin alcalóideacha is féidir a bheith an-nimhiúil má ionghabhtar iad.
Eargótachas. Riocht is ea Eargótachas a tharlaíonn do dhuine tar éis dó arán seagail a ithe, a bhí ionfhabhtaithe le heargót. Crapann na ceimiceáin na fuileadáin, rud a chuireann tús le mothúchán dóite go domhain sna géaga, morgadh is trithí. 
Spreagann eargótachas breith anabaí i mná toirchithe. 
Stair.
Tá an riocht seo annamh anois, ach tharla eipidéimí suas go dtí an 19ú céad a scanraigh an pobal. 
Thugtaí gealán San Antaine ar an riocht, agus chreid daoine go bhfaigheadh siad faoiseamh uaidh ach cuairt a thabhairt ar thuama Antaine.
Amelia Earhart. Eitleoir a rugadh in Atchison, Kansas ab ea Amelia Mary Earhart (24 Iúil 1897 - 2 Iúil 1937). B'í an chéad bhean a d'eitil thar an Aigéan Atlantach, i dtús mar phaisinéir (1928), agus ina haonar i 1932. 
Eitilt trasatlantach.
Sa bhliain 1928, chuaigh Amelia le beirt phíolótaí eile trasna an Atlantaigh.
Ar an 20 Bealtaine 1932, d’imigh sí ó Thalamh an Éisc i gCeanada ar bord eitleán beag dearg, an Lockheed Vega 5B. Bhí sí ag iarraidh eitilt an bealach ar fad go Páras sa Fhrainc. Bhí aimsir scamallach ann, ag cur seaca agus ag stealladh báistí go minic. Cé go raibh turas crua aici a thóg beagnach 15 uair an chloig, d’éirigh léi eitilt trasna an Atlantaigh ach níor thuirling sí i bPáras ach i nDoire, an lá dár gcionn, ar 21 Bealtaine. 
Mar sin, b'í Earhart an chéad bhean a d'eitil thar an Aigéan Atlantach, eitilt a mhair 14 uaire, 54 nóiméad. Thuirling sí i mBaile Arnóid, An Teampall Mór, Doire.
Eachtraí agus bás.
D'eitil Earhart ó Honolulu go California i 1935. 
Bhí plean ag Earhart eitilt timpeall an domhain ar fad. Sa bhliain 1937, agus í ag tarraingt ar 40 bliain d’aois, chuaigh Amelia agus píolóta eile darbh ainm Frank Noonan ar bord eitleán eile, an Lockheed Electra 10E. D’éirigh go breá leo ar dtús. Taobh istigh de 40 lá bhí 35,000 ciliméadar déanta acu. Ní raibh ach 11 000 ciliméadar eile le déanamh acu. Ar 2 Iúil 1937, d’fhág siad an Nua-Ghuine, cóngarach don Astráil. Ach go gairid tar éis sin tharla tubaiste éigin san Aigéan Ciúin. Cailleadh an t-eitleán áit éigin thar an bhfarraige mhór.
Earr ghuaireach. Feithid bhunúsach gan sciatháin le filiméid fhada eireabaill. Cuimsíonn an grúpa seo na gilíní. Bíonn na hearra guaireacha déladhracha dall, an-bhídeach den chuid is mó, ina gcónaí san ithir, le hábhar orgánach lofa le n-ithe. Faightear na hearra guaireacha tríladhracha bídeacha san ithir, le fuílleach dhuilleog na coille le n-ithe.
Earr na hinchinne. An "medulla oblongata", an chuid íochtarach de stoc na hinchinne atá leanúnach leis an bpons os a cionn agus corda an dromlaigh faoina bun. Cuimsíonn sí na beoláir (ainm a chiallaíonn gur marfach damáiste dóibh go minic) a bhaineann le rialú fhrithluail an chórais chardashoithíoch is an chóras riospráide. Cabhraíonn sí le stiúradh slogtha, sraothartaí, casachtaí, is urlacain.
Earraí grúpa. Is éard atá i gceist le hearraí grúpa nó grúpearraí ná cláir ríomhaire a shaothraítear chun cabhrú le grúpa ar leith daoine comhoibriú, san ionad céanna nó ionaid éagsúla. Cás ar leith is ea comhdháil ríomhaireachta. Ag baint úsáide as teicníochtaí cosúil le réaltacht fhíorúil, is féidir comhdhálacha a eagrú le grúpaí in ionaid dhifriúla, ach an chuma air go bhfuil na rannpháirtithe sa seomra céanna.
Earráid dhúchasach mheitibileachta. Neamhord ó bhroinn a chuireann tús le héalanga sna próisis chasta bhithcheimiceacha sa cholainn. Is féidir go gcuirfidh siad isteach ar an mbealach a gcruthaíonn nó a mbriseann an cholainn síos cealla (mar shampla, cealla na fola), nó an bealach a bpróiseálann sí ábhair cosúil le carbaihiodráití, aimíonaigéid, lipidí, stéaróidigh, púiríní is miotail throma.
Éasafagas. Cuid den diúlfaíoch, an feadán fada matánach a ghabhann ó íochtar na farainge tríd an tóracs go dtí an goile. Timpeall 24 cm ar fhad i nduine fásta, líneáilte taobh istigh le cisil lannacha eipitéiliam. An chuid is matánaí de chonair an díleá. Teannann sé solaid is leachtanna a thógann an béal isteach le tonnta craptha a chuid matán, a dtugtar "imfháscadh" air, i dtreo an ghoile. Tá go leor cúnguithe ar feadh a chúrsa, a chuireann moill ar an ábhar atá á theannadh síos ann. Má bhíonn ábhar creimneach san ábhar a shlogtar siar, déantar níos mó damáiste don éasafagas ag na pointí cúngaithe sin ná áiteanna eile.
Éasc (geolaíocht). Sa gheolaíocht, scoilt nó gág i gcarraig, ar tharla díláithriú ar feadh an éisc de bharr struis taobh istigh den Domhan. Nuair is díláithriú ingearach a tharla, is éasc normálta é sin agus strus comhbhrúiteach ba chúis leis. I gcásanna thar mean, sáitear taobh amháin den charraig suas os cionn an taoibh eile. I gcúléisc, mar mhalairt, forleathnú screamh an Dómhain is bun leis. Is samplaí drámata den éasc seo an Cainneoin Mór sna Stáit Aontaithe agus an Scoiltghleann in iarthar na hAfraice. Maidir le héisc sractha, scaoiltear strus comhbhrúiteach trí dhíláithriú i leataobh, agus is sampla suntasach de seo Éasc San Andreas i gCalifornia.
Eascann choncair. Iasc foghlach mara a fhaightear in uiscí éadoimhne cois cladaigh i dtuaisceart na hEorpa is an Mheánmhuir, de ghnáth faoi chumhdach carraigeacha, céanna, long briste. An cholainn sorcóireach, suas le 2.7 m ar fhad. Na gialla cumasach, na fiacla cónacha suite gar dá chéile. Itheann sí éisc, crústaigh is ceifealapóid den chuid is mó. Baolach do thumadóirí.
Eascann leictreach. Iasc mór uisce úir a fhaightear i srutháin thanaí na hOranócó is na hAmasóine i Meiriceá Theas. A cholainn sorcóireach chun tosaigh is brúite maol chun deiridh, suas le 2.4 m ar fhad. A eite thimpireach fada, gan aon eite droma, eireabaill ná peilbheach. Táirgeann sí turraing chumasach leictreach le néal a chur ar chreach, le haghaidh cosanta, agus chun seoladh in uisce moirtiúil.
Eascann mhuraenach. Fine mhór eascann mara, forleathan i bhfarraigí trópaiceacha is measartha teo, is ea an eascann mhuraenach. Tá thart ar 200 speiceas i 15 géineas ann. Tá na heití droma is anasacha leanúnach, gan aon eite pheilbheach ná uchtach. Tá na fiacla dea-fhorbartha. Is féidir leis na cineálacha is mó a bheith thar 3 m ar fhad. Tá cineál sa Mheánmhuir, "Muraena helena" (a dtugtar “eascann mhuraenach” air freisin), atá suas le 1.3 m ar fhad, breacdhonn buí, agus an-ionsaitheach.
Easón. Is éard is easón ann ná seicheamh códaithe de núicléitídí, agus mar sin de bhunphéirí, taobh istigh de ghéin ar an DNA, scartha ón gcéad eastrón eile ag iontrón (seicheamh neamhchódaithe). Tar éis an chéad tras-scríobh ó ghéin (an phríomhthrascríobh) a dhéanamh, seicheamh comhtheagmheálach de RNA neamhchódaithe (iontróin) is RNA codaithe (easóin) a bhíonn inti. Ansin baintear na hiontróin amach, agus spladhsáiltear na heasóin le chéile chun an teachtaire-RNA (mRNA) a dhéanamh. Sainíonn seicheamh an mRNA an phróitéin. Ascnaíonn an mRNA amach ón núicléas do na ribeasóim sa chíteaplasma, áit a n-aistrítear an t-eolas géiniteach sa seicheamh seo ina phróitéin.
Easpa. Bailiúchán bracha i réigiún éigin in orgán nó fíochán. Mórthimpeall uirthi bíonn at frithghníomhach athlasta mar bhalla imlíneach glan, a dtugtar "cuas na heaspa" air. Bíonn sí pianmhar. De ghnáth, ionfhabhtú le baictéir a dhéanann an brach, nó ábhar coimhthíoch eile. Is féidir go dtarlóidh sí ar fud na colainne, sa chraiceann, na caipíní súile, an cluas lair, is an reicteam. I gcás na heitinne, sna scamhóga a tharlaíonn na heaspaí (na mealláin). Muna bhfolmhaíonn an easpa go deonach, ní mór í a thaoscadh go máinliach.
Easpa bhrád. Eitinn na bhfaireog limfeach sa mhuineál, agus fás easpaí is othras ar an gcraiceann anuas orthu. Riocht annamh anois. Thugtaí olc an rí ar an ngalar, agus chreidtí go leigheasfadh tadhall an rí é.
Easpónant. Nodaireacht sa mhatamaitic a shimplíonn scríobh iolrach. Mar shampla, is féidir 5 × 5 × 5 × 5 a scríobh mar 5, agus is é 4 an t-easpónant (nó an séan) sa chás seo. Is féidir an nodaireacht seo a úsáid i gcás easpónant codánach, diúltach is eile. Nuair a scríobhtar uimhreacha sa bhfoirm seo, mar shampla: 625 = 5, tá dlíthe ar leith na séan is féidir a chur i bhfeidhm orthu, mar seo: y × y = y, y/y = y, (y) = y, y = 1, y = 1/y.
Easrú. Leathadh cainníochta éigin. Sampla ab ea leathadh braoinín dúigh a chuirtear in umar uisce, trí idirleathadh is comhiompar.
George Eastman. Ceapadóir is daonchara a rugadh i Waterville, Nua-Eabhrac ab ea George Eastman (12 Iúil 1854–14 Márta 1932). I 1889 rinne sé an scannán trédhearcach ceallalóide a d'úsáid Edison is ceapadóirí eile i bhforbairt na grianghrafadóireachta, agus níos déanaí, sa chineamatagrafaíocht, siamsaíocht, is tionscal na scannán.
Éastraigin. Raon gnéashormón a tháltar san ubhagán, an phlacaint, an uirí is an fhaireog aidréineach. Freagrach as forbairt na ngnéastréithe tánaisteacha baineanna i mná, ullmhacht ghnéasach a chur ar aghaidh, agus ullmhú na broinne i gcomhair plandáil na huibhe toirchithe. Úsáidtear í i bpiollairí frithghiniúna agus cóireálacha d'ailsí ar leith. Faightear i bplandaí freisin í.
Éastras. An tréimhse soghabháltachta gnéasaí (adhall i gcás an mhadra, nó dárach i gcás na bó) sa mhamach baineann. De ghnáth freagraíonn sé d'fhuascailt na huibhe ón ubhagán.
Easuan. Codladh míshásúil, ó thaobh faid nó cineáil. Is féidir go mbeidh sé mar pháirt de neamhord fisiciúil nó meabhrach sa duine. Féadfaidh deacrachtaí a bheith ag duine titim ina chodladh nó an codladh a choinneáil ar siúl, nó b'fhéidir go mbeidh a intinn gafa lena easpa codlata agus réabadh iarmharach a shaoil shóisialta nó oibre.
Eatán. C2H6, is ea eatán, le fiuchphointe -89 °C. An dara ball de shraith na n-alcán. 
Gás gan bholadh atá ann, a úsáidtear mar chuisneán agus a dhéanann meascáin phléascacha le haer. Is sainiúil cruth an mhóilín, teitreahéadráin nasctha le chéile, do shraith na n-alcán.
Eatánól. Is comhdhúil orgánach é eatánól (ar a dtugtar alcól eitile nó 
go hiondúil alcól). Is alcól simplí é leis an bhfoirmle ceimiceach C2H6O. Is féidir a fhoirmle a scríobh freisin mar CH3CH2OH nó C2H5OH (grúpa eitile atá nasctha le grúpa hiodrocsaile). Is leacht so-ghalaithe, inadhainte, éadathach é eatánól le boladh sainiúil cosúil le fíon agus blas géar.[11][12] Is druga sícighníomhach áineasa é, an comhábhar gníomhach i ndeochanna alcólacha.
Táirgtear eatánól go nádúrtha trí phróiseas coipthe siúcraí ag giostaí nó trí phróisis pheitriceimiceacha amhail hiodráitiú eitéine. Tá feidhm leighis aige mar antaiseipteán agus díghalrán. Úsáidtear é mar thuaslagóir ceimiceach agus i sintéis comhdhúile orgánacha, agus mar fhoinse breosla. Is féidir eatánól a dhíhiodráitiú freisin chun eitiléin a dhéanamh, bunábhar ceimiceach tábhachtach.agus i sintéis comhdhúile orgánacha, agus mar fhoinse breosla. Is féidir eatánól a dhíhiodráitiú freisin chun eitéin a dhéanamh, bunábhar ceimiceach tábhachtach.
Eatramh (matamaitic). Sa mhatamaitic, déanann gach uimhir idir dhá uimhir fhosaithe, a agus b, eatramh oscailte, a scríobhtar mar (a, b). Má chuimsíonn an t-eatramh na huimhreacha a is b, tugtar "eatramh iata" [a, b] air. Tugtar "teorainneacha an eatraimh" ar a is b. Léirítear eatramh oscailte ar an uimhirlíne le críochchiorcal neamhscáthlínithe. Bíonn críoch-chiorcal scáthlínithe ag eatramh iata.
Hermann Ebbinghaus. Síceolaí turgnamhach a rugadh i mBarmen na Gearmáine ab ea Hermann Ebbinghaus (24 Eanáir 1850 – 26 Feabhra 1909). Scríobh sé leabhar cáiliúil, "Über das Gedächtnis" (Ar an gCuimhne, 1885), ar a thaighde turgnamhach i dtaobh na cuimhne, an chéad duine a rinne a leithéid.
Ebola. Tá an víreas Ebola (EBOV) ar ceann de na sé víreas a aithnítear sa ghéineas "Ebolavirus". Bíonn ceithre cinn de na sé víreas sin a bhfuil eolas orthu, EBOV san áireamh, freagrach as fiabhras fuilreatha trom agus marfach go minic i ndaoine agus i mamaigh eile, ar a dtugtar an galar víris Ebola (GVE). 
Tá EBOV freagrach as an chuid is mó de bhásanna daonna le GVE sa stair. B'in é ba chúis le heipidéim víreas Ebola na hAfraice Thiar idir 2013 agus 2016, ina mheastar gur ionfhabhtaíodh 28,638 duine ar a laghad agus go bhfuair 11,315 bás.
Víreas.
Víreas i bhfine na bhFiloviridae is ea EBOV. Níl aon leigheas ar na galair a tharlaíonn de bharr an víris seo ach déantar iarracht leachtanna a thabhairt don othar tríd an mbéal nó go hinfhéitheach. 
Tagann galar fuilreatha ar dhuine ionfhabhtaithe, agus faigheann idir 50% agus 90% de na híobartaigh bás. Déanann sé a bhealach isteach i gcolainn duine trí sheile, fuil (trí athúsáid steallairí go minic san Afraic) nó sreabháin eile nó ó ainmhithe mar an sciathán leathair mar shampla. 
Dhá nó trí sheachtain tar éis an víreas a tholgadh tagann fiabhras, pian sa scornach is sna matáin agus tinnis chinn leis. Leanann múisiam, urlacan, buinneach agus ísliú fheidhmiú an ae agus na nduán ina dhiaidh sin. 
Ar dtús, is iad tinneas cinn is ardteocht siomptóim an ghalair. De réir a chéile ionfhabhtaíonn na víris an t-ae, na duáin, is na fuileadáin féin. Milleann na víris coirt inmheánach na bhfuileadán, a éiríonn póiriúil, sceitheann an fhuil amach, agus titeann na fíocháin ó chéile. 
Briseadh Amach 2013-2016.
Tharla an phaindéim Ebola ba mhó san Afraic sna 2010idí, timpeall 2013-2016. . Ar an 26 Nollaig 2013, thosaigh ráig den ghalar sa Ghuine in Iarthar na hAfraice.
Ansin scaip an galar níos faide, chuig Siarra Leon, Poblacht Dhaonlathach an Chongó agus an Libéir srl. Ba é an ráig ba mhó agus ba choimpléascaí é dá raibh riamh ann ó sainaithníodh Ebola a chéaduair i 1976. Faoi dheireadh 2015 bhí an víreas nach mór díothaithe as na tíortha sin. 
Thar lear bhí cás amháin sna Ríocht Aontaithe fiú. Bhí cásanna sna Stáit Aontaithe, Spáinn, sAn Nigéir agus sAn tSeineagáil. Bhí leapacha in otharlanna an Mater i mBaile Átha Cliath, sa bhliain 2014, curtha ar leataobh má tharlaíonn scaipeadh an ghalair in Éirinn. 
Cúnamh.
Ar an 24 Deireadh Fómhair 2014, gheall ceannairí an Aontais Eorpaigh níos mó ná €1 billiún a thabhairt chun cuidiú cosc a chur le scaipeadh an víris Ebola san Afraic Thiar, go háirithe sa Ghuine, i Siarra Leon agus sa Libéir.
Naisc sheachtracha.
Amlíne na ráigeː
Center for Disease Control in Atlanta, SAM
John Carew Eccles. Fiseolaí a rugadh i Melbourne na hAstráile ab ea an Ridire John Carew Eccles (27 Eanáir 1903 – 2 Bealtaine 1997). Rinne sé taighde ar néarfiseolaíocht, agus bhuaigh Duais Nobel na Fiseolaíochta nó an Leighis, le Hodgkin is Andrew Huxley, as a shoiléirithe ar na meicníochtaí ianacha a bhaineann le spreagadh scannán na cille néarógaí.
Arthur Stanley Eddington. Réalteolaí a rugadh i gKendal Shasana ab ea Arthur Stanley Eddington (1882-1944). I 1919 rinne sé breathnuithe ar ionaid réaltaí le linn urú iomlán na Gréine, agus thug an chéad chruthú díreach ar theoiric na coibhneasachta speisialta de chuid Einstein. Cáil ar a leabhar "The Expanding Universe" (An Chruinne Fhorleathnaitheach, 1933) agus as eolas ar an eolaíocht a scaipeadh i measc an phobail.
Gerald Maurice Edelman. Bithcheimicí a saolaíodh i Nua-Eabhrac is ea Gerald Maurice Edelman (1 Iúil 1929 – 17 Bealtaine 2014). Rinne sé taighde ceannródaíoch ar mhiaileóma ilchodach is tacar na n-aimínaigéad sna próitéiní ann, struchtúr is comhdhéanamh na n-antasubstaintí atá lárnach i gcosaint na colainne i gcoinne ionfhabhtuithe in ainmhithe veirteabracha, an duine ina measc, agus atáirgeadh DNA plasmaid giosta in vitro. 
Bhuaigh sé Duais Nobel na Fiseolaíochta nó an Leighis sa bhliain 1972 le Rodney Porter as an obair ar antasubstaintí. 
Cáil air as leabhair a chuir an eolaíocht chun cinn i measc an phobail, ina measc "Second Nature: Brain science and human knowledge" (An Dara Nádúr: Eolaíocht Inchinne is Eolas Daonna, 2006).
Edelweiss. Planda ailpíneach ilbhliantúil, dúchasach do shléibhte oirdheisceart na hEorpa, is ea an edelweiss (Leontopodium nivale), é den chlann chéanna leis an nóinín is an caisearbhán. Fásann sé suas le 20 cm ar airde. Na duilleoga lansa-chruthach nó spúnógchruthach, le brat dlúth gruaigí bána lomracha, leata i gcoinne an dromchla. Na bláthchinn buí/bán, eagraithe i gcrobhaingí maolcheannacha, timpeallaithe le brachtanna lomracha réaltacha bioracha ag leathadh amach.
Richard Lovell Edgeworth. Tiarna talún i Meathas Troim, Contae an Longfoirt, ab ea Richard Lovell Edgeworth (31 Bealtaine 1744 - 13 Meitheamh 1817), a saolaíodh i mBath Shasana. D'fhionn sé córas séamafóir chun teachtaireachtaí a sheoladh ó Bhaile Átha Cliath go Gaillimh in 8 nóiméad. D'fhionn sé peidiméadar is veileasaipéid (saghas luath rothair nó trírothach). Scríobh sé "Practical Education" (Oideachas Praiticiúil, 1798) i gcomhar lena iníon Maria Edgeworth (1767-1849), agus "Professional Education" (Oideachas Gairmiúil, 1809) ar an ngairmoideachas, a bhí i bhfad chun tosaigh ar a am. I measc bunaitheoirí Acadamh Ríoga na hÉireann.
EDTA. Ceimiceán suntasach, aigéad dé-aimíneatáinteitreaicéiteach, C10H16N2O8. Ildánach mar oibreán coimpléasctha, de bhrí gur féidir le 6 cheann de na hadaimh O is N comhordú le hian miotail ag an am céanna. Úsáidtear é chun mionriain d'iain mhiotal a bhaint as tuaslagáin.
António Caetano de Abreu Freire Egas Moniz. Néaramháinlia is taidhleoir a rugadh in Avença na Portaingéile ab ea António Caetano de Abreu Freire Egas Moniz (29 Samhain 1874 – 13 Nollaig 1955). 
Aithnítear é mar bhunaitheoir na síceamháinliachta nua-aimseartha. 
Bhuaigh sé Duais Nobel na Fiseolaíochta nó an Leighis sa bhliain 1949 le Walter Hess as gearradh na néaróg ceangailte idir an maothán réamhthosaigh san inchinn is an chuid eile den inchinn (lóbaitime) a fhorbairt mar chóireáil bhunúsach ar mhí-eagair mheabhracha áirithe. 
D'fhorbair sé an aingeaghrafaíocht freisin chun siadaí inchinne a dhiagnóisiú.
Paul Ehrlich. Baictéareolaí Gearmánach a saolaíodh i Strzelin na Polainne inniu ab ea Paul Ehrlich (14 Márta 1854 - 20 Lúnasa 1915). Ceannródaí i réimsí éagsúla—haemaiteolaíocht, imdhíoneolaíocht, agus ceimiteiripe—a d'aimsigh leigheas ar an tsifilis. Bhuaigh sé Duais Nobel na Fiseolaíochta nó an Leighis i 1908 le Ilya Mechnikov as a gcuid oibre ar imdhíonacht.
Eibleacht. Fuaidreán leachta amháin i leacht eile, ola in uisce go háirithe is ea eibleacht. Scarann gach eibleacht óna chéile faoi dheireadh, agus is amhlaidh a scarann eibleacht chobhsaí i bhfad níos moille ná eibleacht éagobhsaí.
Eiblitheoirí. Ceimiceáin a chabhraíonn le leachtanna meascadh le chéile chun eibleacht a dhéanamh. Mar shampla, ní mheascann ola is uisce de ghnáth, ach is féidir iad a mheascadh i bpas amháin le cabhair eiblitheora, cosúil le margairín nó maonáis. Cabhraíonn eiblitheoirí le gás a sháinniú i leachtanna freisin, mar a tharlaíonn nuair a bhuailtear uachtar. Is eiblitheoirí iad pónaire lócaiste, guma, agar is leicitin.
Éiceachóras. Gach neach beo, chomh maith leis an gcomhshaol go léir mar aonad is ea Éiceachóras. Ciallaíonn sé na himoibrithe idir orgánaigh bheo, an talamh is na mianraí inti, uisce is báisteach, solas na Gréine, teocht is taise, aeráid is aimsir, gaotha is topagrafaíocht na talún.
Go minic nuair a bhíonn an-spleáchas idir orgánaigh in éiceachóras, is féidir go mbeidh sé cobhsaí ar feadh i bhfad. Ach athraíonn éiceachórais nuair a athraíonn an aeráid, nuair a thugtar gnéithe nua isteach ann, agus nuair a chuireann daoine isteach an iomarca air de thaisme nó d'aon ghnó.
Coimpléasc Éideapúis. Téarma sa tsíocanailís a chum Freud chun cur síos ar phais a fhéadfaidh tarlú i ngnáthfhorbairt an bhuachalla óig, ina mbíonn mothúcháin anghrácha aige dá mháthair agus mothúcháin iomaíocha dá athair. Tugtar "coimpléacs Éileictre" ar a choibhéis i gcás an chailín óig.
Éidéime. Carnadh d'fharasbarr sreabháin cholainne, ar meascáin uisce is salainn iad, taobh istigh d'fhíocháin na colainne is ea éidéime. 
Tarlaíonn éidéime nuair a bhíonn an brú hidreastatach sna fuileadáin, a thiomáineann amach sna fíocháin iad, níos mó ná an brú osmóiseach, a shúnn ar ais iad. 
Tagann domhantarraingt i ngníomh chun na sreabháin a charnadh, go príomha sna cosa. Tarlaíonn sí go coitianta de bharr cliseadh an chroí, na nduán, is an ae. 
I gcliseadh an chroí is na nduán, coimeádann an cholainn uisce is salann, rud a leathnaíonn toirt na fola agus a bhrúnn sreabhán isteach sna fíocháin. I gcliseadh an ae, titeann tiúchan na bpróitéiní sa bhfuil, rud a laghdaíonn brú osmóiseach na fola agus a ligeann don sreabhán fáil amach sna fíocháin.
Eidhneán nimhe. Tom nó féithleog adhmadach atá dúchasach do Mheiriceá Thuaidh, planda an-athraitheach. Na duilleoga le 3 dhuilleoigín, mín is snasta nó giobach, fiaclach nó maothánach. Na bláthanna bán. Na plandaí a fhoirmíonn toim ingearacha, le duilleoga barrmhaola maothánacha, cosúil le duilleoga darach. Tugtar "dair nimhe" orthu sin, agus glacann cuid de na saineolaithe leo mar speiceas difriúil. Táirgeann siad uile roisín a chuimsíonn an ceimiceán úraiseanól, atá nimhiúil faoi do mhéara agus a chuireann tús le deirmitíteas dian. Tá sé do-ghalaithe agus is féidir é a iompar ar éadaí, ithir, fiú i ndeatach. Mar sin, is féidir leis a dhrochiarmhairtí a oibriú i bhfad ón bplanda féin.
Eidhneán talún. Planda dreapaire ilbhliantúil, dúchasach don Eoraip is an Áise is ea eidhneán talún, nó athair lusa. Na gais cearnach i dtrasghearradh. Na duilleoga cruinn maolfhiaclach i bpéirí urchomhaireacha. Na bláthanna in ascaillí na nduilleog, a n-aghaidheanna uile sa treo céanna, déliopach, le feadán fada vialait/gorm. D'úsáidtí é tráth chun leann a dhéanamh roimh theacht in úsáid don lus leanna.
Eidifear. Córas teilgthe teilifíse le scáileán mór is ea eidifear. Tá léas leictreon taobh istigh den fheadán folúsach is é modhnaithe ag an bhfíschomhartha. Scantar an léas seo ar dhromchla ciseal ola: díchumann sé seo an dromchla, agus athraonann sé sin solas ó lampa cumhachtach. Is mar seo a chruthaítear an íomhá le teilgean ar an scáileán mór. Nuair is pictiúr daite atá i gceist, bíonn gá le 3 fheadán, gach ceann tiomnaithe do phríomhdhath, agus measctar na 3 íomhá go comhuaineach sa teilgean chun íomhá dheireanach dhaite a thaispeáint. Tháinig deireadh ar ré an eidifir le linn na 1990idí le forbairt theicneolaíocht na scáileán mór, mar shampla taispeáint leacht-chriostail (LCD) agus próiseáil solas digiteach (DLP).
Tionscadal Éidin. Forbairt inmharthana gairdín in Austol i gCorn na Breataine. Suite i gcráitéar créchlaise atá as úsáid, tá dhá chruinneachán gheodasacha mar a bheadh bolgáin iontu. I gceann amháin tá aeráid foraois thrópaiceach báistí cruthaithe, agus sa cheann eile aeráid the mheasartha. Tá bailiúchán mórthaibhseach éagsúil plandaí as gach cearn den Domhan iontu, ina measc samplaí ón tuath máguaird. Osclaíodh i 2001 é, agus is craobh aonaigh do chuairteoirí é.
Éifeacht theirmeach. Sa teirmidinimic, cóimheas na hoibre áisiúla a fhaightear ó inneall teirmeach is an teasa a thógann sé isteach. Úsáidtear an tsiombail e dó, uimhir idir 0 is 1 a sheasann don uaséifeacht theoiriciúil. Bíonn e timpeall 0.5 i gcás inneall gluaisteáin, timpeall 0.4 i gcás stáisiún guail ginte leictreachais.