Trelis/gawiki huggingface dataset:
William Stokes. Lia a rugadh i mBaile Átha Cliath ab ea William Stokes (1 Deireadh Fómhair 1804 – 10 Eanáir 1878). Agus é fós ina mhac léinn d'fhoilsigh sé leabhar ar an steiteascóp is a úsáidí, an chéad leabhar Béarla ar an ionstraim nua sin. Lena chomhghleacaí in Ospidéal na Mí, Robert Graves, thug sé isteach cleachtadh stiúrtha i scrúdú praiticiúil is cóireáil na n-othar do mhic léinn míochaine, rud nach ndearnadh roimhe sin. Chuir sé síos don chéad uair ar análú deacair athraitheach a bhíonn ag seandaoine atá dian tinn le galar croí, a dtugtar "análú Cheyne-Stokes" nó "ruaigeanna Stokes-Adams" air anois. Scríobh sé dhá théacsleabhar míochaine cháiliúla, "Diagnosis and Treatment of Disease of the Chest" (Diagnóisiú is Cóireáil Galar Cliabhraigh, 1837) agus "Diseases of the Heart and Aorta" (Galair an Chroí is an Aorta, 1854).
Toghadh mar uachtarán ar Acadamh Ríoga na hÉireann don tréimhse 1874–76. Dlíodóir fiú le rá agus scoláire an léinn Cheiltigh ab ea a mhac, Whitley Stokes, agus seandálaí agus scríbhneoir a iníon, Margaret Stokes.
Ruaigeanna Stokes-Adams. Tugtar ruaigeanna Stokes-Adams nó siondróm Stokes-Adams ar an riocht seo; ruaigeanna gairide tobanna neamhbhraite a dtugtar "sioncóipisí" orthu. Tarlaíonn siad de bharr stad tobann neamhbhuan i mbualadh an chroí (a dtugtar "easpa siostóil" air) nó mí-ord sa rithim mar fhibriliú méadailíneach. Ní bhíonn cuisle ag an othar, agus é an-mhílítheach. Nuair a thagann sé chuige féin deargann a aghaidh, ach féadfaidh trithí a tharlú dó, fiú bás. Ainmnithe as Robert Adams is William Stokes.
Stólan. Péacán fada a lúbann faoina mheáchan féin go luíonn cuid de ar an talamh, áit a bhfréamhaíonn ag a fhoirceann nó nóid chun plandaí nua a tháirgeadh.
Stómaí. San luibheolaíocht, is éard is stómaí (ón Ghréigis στόμα, stúma "béal")) ann ná na póireanna (poill bheaga) a bhíonn ar dhromchlaí na nduille i bplandaí agus is trithu a théann an gás isteach (malartú gás) sa duille, tré idirleathadh gásach. Úsáidtear an téarma de ghnáth i dteannta a chéile chun tagairt a dhéanamh don choimpléasc stómach ar fad, ina bhfuil dhá sciathchill agus an phóir féin, dá ngairtear an cró stómach. Is léir a riachtanaí is atá na stomaí d'ionsú dé-ocsaíd charbóin agus ocsaigin i gcás na bplandaí glasa tíre. Bíonn dhá chill phaireincíomach, ar a dtugtar sciathchill nó cill ghardála orthu freisin), a mbíonn cuma maróige orthu, timpeall ar gach stóma agus braitheann méid gach stóma ar an méid uisce a bhíonn sna cealla gardála. Tig leo siúd an poll a leathadh nó a chaolú nó fiú a dhúnadh go hiomlán. Dá mhéad uisce a bhíonn iontu sea is mó a chuarann siad ó chéile agus sea is mó an cstóma. Nuair a bhíonn siad ar bheagán uisce, titeann siad chun a chéile agus caolaíonn an stóma dá réir.
Ní hé an líon céanna stomaí a bhíonn san eipideirm uachtarach agus san eipideirm íochtarach araon, agus i gcásanna áirithe bíonn stómaí a bhíonn stómaí in easnamh ar fad ar an epideirm uachtarach.
Bíonn cealla na méisifille suite istigh i gcorplár an duille, agus is trí na stómaí a ligtear aer isteach chuig dromchlaí fliucha chuid de na cealla; mura mbeadh an teagmháil sin acu leis an atmaisféar, ní tharlódh ionsú dé-ocsaide charbóin ar chor ar bith. Nuair a bhuaileann dé-ocsaíd charbóin atmaisféarach leis an scannán uisce a bhíonn ar na cealla piolise agus ar na cealla spúinsiúla, tuaslagaann sí; is féidir í a ionsú trí na cillbhallaí ansin.
Marie Stopes. Tacadóir luath leis an breithrialú ab ea Marie Stopes (15 Deireadh Fómhair 1880 - 2 Deireadh Fómhair 1858). Pailae-onteolaí agus sufraigéid ab ea í freisin.
Beatha.
Rugadh Stopes i nDún Éideann ar 15 Deireadh Fómhair 1880, ach d'fhás sí suas i Londain. Bhí clú na fíneáltachta uirthi. Thuill sí céim dochtúra sa phailé-ointeolaíocht sa Choláiste Ollscoile, Londain sa bhliain 1905 agus in aois 25 di. D'oibrigh sí ansin mar pailae-ointeolaí in Ollscoil Manchester. 
Phós sí Reginald Ruggles Gates in 1911, agus tugadh neamhniú pósta dí sa bhliain 1914. Bhí Stopes "scafa chun gnéis", nó rómhiangasach, a dúirt Gates. Bhí Gates éagumasach, de réir Stopes. 
Bhí leannán aici le linn an Chogaidh Mhóir, Aylmer Maude, "Úna" an leasainm a thug sé ar Stopes. 
Phós Stopes arís sa bhliain 1918, fear saibhir darbh ainm Humphrey Verdon Roe agus bhí mac acu in 1924. 
Bhí Stopes scanraithe le cé chomh neamhullmhaithe a bhí mná is fir óga ag tosú ar a mbeatha phósta dóibh. Ní raibh oideachas gnéis ar bith sa chéad leath den fhichiú haois. 
Foilsíodh an leabhar “"Grá an Phósta"” nó ""Married Love" le Marie Stopes ar  26 Márta 1918. Spreag an leabhar an-chonspóid ag an am. Bhí leabhar sárdhíola aici an bhliain dár gcionn, "Wise Parenthood: a Book for Married People;." 
Bhunaigh Stopes a céad chlinic chun breithrialú a chuir ar fáil i Holloway Londain ar an 17 Márta 1921. 
Eoiginic agus ciníochas.
Bhí gnéithe eoiginic agus ciníoch ag baint len obair. Ba bhean í lena linn. Bhí Stopes ag iarraidh lucht den "íseal aicme" a laghdú. Ba maith léi aimridiú éigeantach a chur i bhfeidhm. Ach ní raibh sí i bhfabhar ginmhilleadh ar chor ar bith.
Ní raibh aon cheilt ar an gciníochas ina cuid ráiteas. Scríobh sí filíocht, le claonadh polaitiúil, mar shampla “Catholics, Prussians, the Jews and the Russians, all are a curse, or something worse.” Bhí Stopes i dteagmháil le Adolf Hitler ar feadh tamaill.
Stóráil teasa. Bealach chun teas a stóráil le scaoileadh amach níos déanaí. Sa téitheoir stórála baile, bíonn brící móra asúite teasa. Bíonn cornaí leictreacha fite fuaite iontu, agus nuair a lasctar na ciorcaid seo i rith na hoíche éiríonn na cornaí te is téann siad na brící. Ar maidin lasctar na ciorcaid seo as, agus radaíonn na brící a gcuid teasa go mall i rith an lae. Prionsabal stórála eile is ea ábhar a athraíonn a phas de réir mar a radaíonn an teas uaidh. Sampla is ea salann Glauber, a leánn ag 31 °C: téitear is leátar é le cornaí leictreacha i rith na hoíche, agus reonn sé de réir mar a radaíonn a theas stóráilte i rith an lae.
Stórasc. Guma cumhra a fhaightear trí ghearrthacha a dhéanamh i stoc an ghuma mhilis nó an chrann stóraisc (crann beag duillsilteach le crobhaingí crochta de 3-6 bhláth bán, dúchasach do réigiún na Meánmhara).
Horst Störmer. Fisicí a rugadh i bhFrankfurt-am-Main na Gearmáine is ea Horst L. Störmer (1949-). Le Robert Laughlin is Daniel Tsui, bhuaigh sé Duais Nobel sa bhfisic i 1998 as a shaothar chun iarmhairt chodánach Hall a fhionnadh is a mhíniú i 1982.
Antonio Stradivari. Déantóir veidhlíní a rugadh i gCremona na hIodáile ab ea Antonio Stradivarius (c 1644- 18 Nollaig 1737). Uaireanta baintear úsáid as an leagan Laidine dá ainm, mar atá Antonius Stradivarius. Meastar nach bhfuil sárú ar na gléasanna is fearr uaidh. Rinne sé níos mó ná 1,000 veidhlín, vióla is dordveidhlín ó 1666. B'fhéidir go bhfuil 650 díobh ann fós, agus is gnách "Stradivarius" nó fiú "Strad" a thabhairt ar na huirlisí a rinne sé.
Straidhn. An t-athrú codánach, sloinnte mar uimhir, i dtoisí réada a chuirtear faoi strus. Nuair is fórsa a fheidhmíonn ar feadh ais an réada a bhíonn i gceist, straidhn líneach a tharlaíonn, an t-athrú sa bhfad, roinnte ar an mbunfhad. Straidhn thoirtmhéadrach, an t-athrú codánach sa toirt, a tharlaíonn do réad a bhrúitear ar gach taobh. Tarlaíonn straidhn fhiartha mar fhreagairt ar fhórsa casta.
Stratacumalas. Scamaill ag airde íseal, timpeall 0.5-2 km, le cruthanna carnacha cruinne. Rolltar cisil scamall i gcruthanna cruinne. Bán nó liath.
Stratagrafaíocht. Is éard is stratagrafaíocht ann ná brainse den gheolaíocht ina ndéantar staidéar ar ord srathaithe na gcarraigeacha, de ghnáth carraigeacha dríodair. Bíonn mar aidhm ag eolaithe sa bhrainse seo athruithe sna cúinsí dríodair a shoiléiriú agus comhghaolta a iniúchadh idir carraigeacha den aois chéanna ach ó áiteanna difriúla, maidir lena gcomhdhéanamh is na hiontaisí iontu.
Strataisféar. An chuid d'atmaisféar an Domhain os cionn an trópaisféir, ag tosú ag airde 8-16 km, mar a bhfuil an trópastad, suas go dtí airde 50 km. Tá an ciseal ózóin ag a bhun. Ar dtús fanann an teocht sa strataisféar tairiseach, agus ansin méadaíonn sé de réir mar a mhéadaíonn an airde, agus mar sin tá aer níos teo ina luí ar aer níos fuaire ann. Is cobhsaí an strataisféar mar sin, gan scamaill, gan ach meascadh mall ceartingearach den aer ann. De bharr an easpa measctha seo, má théann aon truailliú isteach ann, fanann sé ann ar feadh na mblianta, gafa ag an gciseal inbhéartaithe sa trópastad.
Stratas. An ciseal scamall is ísle san atmaisféar. Déanta as braonta uisce, tugann siad coinníollacha marbhánta dorcha ceobhránacha a bhaineann leis an teascán te de lagbhrú. Faightear iad suas le timpeall 0.5 km. Os a chionn sin cruthaítear an stratacumalas, an nimbeastratas, is an t-altastratas.
Stratas ceirmeach. Bealach chun ciorcaid mhóra leictreonacha a dhéanamh ó shlisní trí iad a shéalú i dtíle ceirmeach. Cosúil le clár ciorcad priontáilte, ach cuid mhaith níos iontaofa.
Johann Strauss, athair. Cumadóir is stiúrthóir, a rugadh i Vín, ab ea Johann Strauss, athair (14 Márta 1804 – 25 Meán Fómhair 1849). I gcomhar le Josef Lanner, bhunaigh sé traidisiún válsa na Víne. Rinne sé an-chuid turas ar fud na hEorpa lena cheolfhoireann féin, agus chum cuid mhaith máirseálacha, Máirseáil Radetsky ina measc, agus an-chuid valsaí.
Johann (Óg) Strauß. Veidhleadóir, stiúrthóir is cumadóir a rugadh i Neubau gar do Vín na hOstaire, mac le sean-Johann Strauß ab ea Johann (Óg) Strauß (25 Deireadh Fómhair 1825 - 3 Meitheamh 1899). Chum sé níos mó ná 400 válsa — ina measc "An der schönen blauen Donau" (Ar an Danóib Ghorm, 1867) agus "Geschichten aus dem Wienerwald" (Scéalta as Coillte na Víne, 1868)—polcaí, máirseálacha, cuid mhaith ceolchluichí — ina measc "Die Fledermaus" (An Ialtóg, 1874)—agus an píosa ceoil coirme fíorchoitianta "Perpetuum Mobile" (Síorghluaiseacht).
Richard Strauß. Cumadóir Gearmánach a rugadh i München ab ea Richard Strauß (11 Meitheamh 1864 – 8 Meán Fómhair 1949). Cáil air as a dhánta siansacha "Till Eulenspiegels lustige Streiche" (Cleasa Meidhreacha Till Eulenspiegel, 1894-1895), "Also sprach Zarathustra" (Mar Seo a Labhair Saratóst, 1895-1896) agus a cheoldráma "Der Rosenkavalier" (Fear Uasal na Rós, 1911).
Streptococcus. Baictéar sféarúil nó ubhchruthach a fhaightear i slabhraí is ea Streptococcus. 
Fulaingíonn sé ocsaigin, ach ní bhaineann úsáid aisti ina mheitibileacht. 
Tagann cuid de na cineálacha i bhfeidhm i gcoipeadh déiríochta. 
Faightear cineálacha eile i gconair díleá ainmhithe, agus is féidir go gcuireann siad tús le galair. 
Streipteacocais ar leith a chuireann tús le fiabhras dearg agus niúmóine.
Streiptimícin. Frithbheathach a fionnadh i 1944, an chéad druga éifeachtach i gcóireáil chliniciúil ar an eitinn. Uaireanta bíonn fo-iarsmaí dochracha air, bodhaire mar shampla. D'éirigh friotaíocht bhitheolaíoch ina choinne fiú sna blianta luatha, ach úsáidtear fós é i manglaim drugaí i gcoinne na heitinne. Úsáidtear freisin é i gcoinne ionfhabhtuithe neamhchoitianta nach mbíonn frithbheathaigh níos sábháilte éifeachtach leo, an phlá mar shampla.
Stricnín. Alcalóideach nimhiúil, i láthair i mbaill den ghné strychnos, crainn spíonacha nó toim dreapaire le teannóga cosúil le crúcaí, atá dúchasach do na trópaicí. Tugadh isteach sa Ghearmáin é mar nimh francach sa 16ú céad. Úsáideadh go forleathan sa mhíochaine é, ach níl feidhm chliniciúil rathúil ar bith aige. Tarlaíonn nimhiú taismeach leis anois is arís, agus aisficse a mharaíonn duine. Meascann mangairí drugaí é le hearóin chun í a ramhrú, mar is púdair bhána an dá ábhar le blais chosúla shearbha.
Stróbalas. Grúpa cónúil duilleog nó struchtúr ar dhéanamh duilleog, a iompraíonn spóragáin agus a fhaightear i bplandaí feadánacha a bheireann spóir. I ngimnispeirmeach, is cón adhmadach é, agus is inaitheanta é i bplandaí buntúsacha áirithe is bláthanna cosúil leis an magnóilia.
Stróbascóp. Feiste a dhéanann bíoga gearra solais go tréimhsiúil le lampa stua mearcair. Bíonn minicíocht na mbíog inathraithe, suas leis na mílte in aghaidh an tsoicind. I ngrianghrafadóireacht, is féidir cuid mhaith íomhánna a dhéanamh de réad atá faoi ghluaiseacht i nochtadh amháin, agus mar sin i bpictiúr amháin.
Stróbasplanc. Taifead fótagrafach ar réad inghluaiste trí nochtaí an-ghearra tréimhsiúla, le cabhair splancshoilsithe leictreonaigh agus an chomhla oscailte. I gcineamatagrafaíocht úsáidtear stróbashoilsiú le splanc leictreonach, sioncronaithe le ráta frámaí an cheamara, chun íomhánna géara de réada atá ag gluaiseacht go han-tapa a tháirgeadh.
Stróc teasa. Éirí i dteocht duine (go minic os cionn 41 °C) nó ainmhí eile, a tharlaíonn nuair is mó an táirgeadh teasa sa cholainn ná an chailliúint teasa, mar shampla in obair nó aclaíocht throm, tinneas fiabhrasach, nó le linn do theocht na timpeallachta a bheith ró-ard. Éiríonn na torthaí cliniciúla ón ardú teochta is dísciú. Tarlaíonn laige is urlacan, agus ina dhiaidh sin cailliúint comhfheasa is cliseadh na nduán. Mar chóireáil, ní mór an cholainn a fhuarú go práinneach is a hiodráitiú. Tugtar "béim gréine" ar an riocht seo freisin, ach ní gá go mbeidh duine amuigh faoin nGrian chun go dtarlóidh sé.
Stroighin. Go ginearálta, aon ábhar a ghreamaíonn le dhá ábhar eile nach ngreamaíonn le chéile. De ghnáth, áfach, stroighin Portland a bhíonn i gceist, ábhar mianrach saorga a úsáidtear i dtógáil foirgneamh is struchtúir innealtóireachta. Déantar í seo trí chré is aolchloch a théamh i bhfreangán chun clincear a tháirgeadh, agus ansin meiltear é seo ina phúdar mín. Nuair a chuirtear uisce leis an bpúdar seo, déanann sé ábhar bog inláimhsithe a théachtann ina ábhar crua trí shileacáití hiodráitithe a chruthú. De ghnáth, measctar í le hábhair mhianracha eile (gaineamh, cloch) chun coincréití éagsúla a tháirgeadh, nó moirtéar a dhéanamh chun brící a ghreamú le chéile.
Stroighniú. Mionathrú an chisil dhromchlaigh ar mhiotal tríd an miotal a théamh is a phacáil in ábhar ar leith a idirleathfaidh isteach sa mhiotal. An bealach is ársa chun cruach a dhéanamh, an t-iarann a théamh is é pacáilte i ngualach.
Struchtúr leictreonach. Is féidir leis na hadaimh i solad nascadh le chéile ar 3 bhealach. I solaid ianacha, cosúil le salann (clóiríd sóidiam, NaCl), cruthaíonn malartú leictreon nasc ianach idir iain luchtaithe. I solaid chomhfhiúsacha, cosúil le carbón is sileacan, roinneann adaimh chóngaracha leictreoin eatarthu, rud a chruthaíonn naisc chomhfhiúsacha. Sa dá chás seo bíonn na leictreoin ceaptha ag na hadaimh ar leith i nasc ar bith, agus is inslitheoir an solad. I miotail, deonann gach adamh leictreon amháin nó níos mó do mhuir leictreon atá beagnach saor (an gás saorleictreon) a bhfuil an t-eagar ian miotalach luchtaithe go dearfach báite inti. Nasc dáilte miotalach is ea an córas seo. Mar gheall ar an ngás saorleictreon, is seoltóir maith leictreach is teirmeach an miotal. Tagann an saghas nasctha san áireamh in airíonna fisiciúla is meicniúla uile na solad.
Strufal. Corp torthaithe faoi thalamh fungais ar leith. Faightear go minic in ithreacha faoi choillte fáibhile é. Méith nó céiriúil. Fanann sé iata, agus níl aon bhealach gníomhach chun na spóir a scaipeadh. Measann cuid mhaith daoine gur sócamas é.
Strus (fisic). Sa bhfisic, an fórsa (i niútain, N) in aghaidh aonad fairsinge (i méadair chearnacha, m) a fheidhmíonn ar réad chun é a dhíchumadh. Mar shampla, má tá fórsa F i bhfeidhm ar feadh barra d'fhairsinge thrasghearrtha A, strus líneach F/A a bhíonn i bhfeidhm, agus is i bpascail (Pa) a thomhaistear é. Fórsa mar seo a bhíonn i gceist, ag iarraidh cisil chongaracha an ábhair a tharraingt óna chéile i strus teanntachta, nó leis na cisil sin a bhrú le chéile i strus comhbhrúiteach. Nuair is fórsa casta a bhíonn i bhfeidhm, is strus fiartha a thoradh, agus is é an díchumadh a tharlaíonn ná sleamhnú na gciseal cóngarach i leataobh thar a chéile.
Strus (síceolaíocht). Sa tsíceolaíocht, iarmhairtí a tharlaíonn nuair a bhíonn cúinsí seachtracha (strusóirí) ag feidhmiú ar dhuine, agus a iompraíonn sé é féin ar bhealaí nósúla ar leith (freagairt ar strus). Is féidir go mbeidh na strusóirí fisiciúil (torann, teas) nó síceolaíoch (bás, dífhostaíocht), ach braitheann an fhreagairt ar conas a ghlacann an duine leo. Taobh istigh den fhreagairt ar strus, bíonn iarmhairtí fiseolaíocha — díshionchrónú na coirtéise is fuascailt hormóin struis ar leith — agus iarmhairtí iompair — roghnaíocht aire, cailliúint cuimhne, nó gníomhaíocht uathchórasach (cosúil le cur allais). I measc na straitéisí a ghabhann daoine chucu chun an lámh in uachtar a fháil air, tá séanadh go bhfuil na cúinsí struis ann ar chor ar bith, agus meabhrú na dála a mheasúnú go réasúnach.
Strus geopaiteach. Téarma a chuimsíonn gach saghas strus nádúrtha nó saorga comhshaoil ar dhaoine, ach den chuid is mó, iarmhairtí dochracha radaíochtaí, gás radóin is truaillithe eile. Is féidir go gcuirfidh siad isteach ar shláinte daoine is ainmhithe, agus go dtarlóidh easuan, dúlagar, scoilteacha, hipirtheannas, fiú ailse dá mbarr.
Strusanailís. Bealaí chun an strus taobh istigh de struchtúr a réamhinsint is a mhonatóiriú. Is é an toradh ar strus ná díchumadh an ábhair atá faoi strus. Tá dhá phríomhshaghas struis ann: strus normálta nó díreach (teannas trí tharraingt nó comhbhrú trí bhrú), agus strus fiartha ar strus i leataobh é. Comhchruinníonn strus ag pointí mar a n-athraíonn cruth an ábhair, agus de réir mar a ghéaraíonn an t-athrú is amhlaidh a mhéadaíonn an strus. Is féidir feidhm a bhaint as ríomhaire chun na struis i struchtúr faoi ualaigh phraiticiúla éagsúla a ríomh. Is bealach é strusanailís fhótaileaisteach chun na struis a dhéanamh infheicthe. Déantar mionsamhail phlaisteach thrédhearcach den struchtúr atá le tástáil. Cuirtear ualaigh (fórsaí) chuí i bhfeidhm ar an struchtúr, agus breathnaítear air trí scagairí polarúcháin. De bhrí go n-athraíonn an strus (is an straidhn chomhthorthach) airíonna polarúcháin an phlaistigh, feictear patrún de fhrainsí daite. Bíonn na frainsí níos dlúithe le chéile sna haiteanna is mó an strus is an straidhn.
Strustuirse. Laige a fhásann i struchtúr miotalach a fhulaingíonn struis atrialacha, is cuma uaineach nó tréimhsiúil iad. Mar thoradh ar an lagú leanúnach seo, is féidir go gclisfidh an struchtúr faoi ualach a bhíodh sé in ann a sheasamh is a iompar go héasca (gan cliseadh) ar dtús. Bhí an feiniméan ar eolas sa 19ú céad, ach rinneadh staidéar an-dian uirthi i ndiaidh tubaiste eitleáin Comet i 1954. Tuigtear gur meicníocht cosúil le sip ag leibhéal na n-adamh i struchtúr criostalta an mhiotail a bhíonn i gceist, agus deartar struchtúir mhiotalacha chun strustuirse a sheachaint, páirteanna íogaire i struchtúr a thástáil go rialta, is páirteanna nua a chur ina n-ionad go rialta.
Struve. Clann ar bhain 4 ghlúin di cáil amach sa réalteolaíocht. Rugadh Friedrich Georg Wilhelm von Struve (1793-1864) sa Ghearmáin, agus bhí sé ina stiúrthóir ar Réadlann Dorpat san Eastóin ó 1818. Ceapadh a mhac Otto W. Struve (1819-1905) ina stiúrthóir ar Réadlann Pulkova i 1861. I 1904 ceapadh mac leis sin, Karl Hermann Struve (1854-1920), ina stiúrthóir ar Réadlann Bheirlín, agus tháinig mac níos óige, Gustav Wilhelm Ludwig Struve (1858-1920), le bheith ina stiúrthóir ar Réadlann Karkov i 1894. D'imigh a mhac siúd, Otto Struve (1897-1963), chuig na Stáit Aontaithe i 1921. Bhunaigh is stiúraigh sé Réadlann McDonald ansin (1939-1947), agus ceapadh é mar chéad stiúrthóir ar Réadlann Náisiúnta Radairéalteolaíochta na Stát Aontaithe (1959-1962). Bronnadh bonn órga an chomhlacht ríoga réalteolaíochta ar bhall de gach glúin, éacht uathúil.
Stua. Cuid de chuar (go minic stua ciorcail, cuid d'imlíne ciorcail) a chuireann teorainn le réigiún. Is é fad stua ciorcail de gha r, a iompraíonn uillinn θ ag lár an chiorcail, ná r θ. Nuair θ &gt; π i stua ciorcail, tugtar "an mórstua" ar an stua, agus tugtar "an mionstua" ar an stua iarmharach níos lú.
Stuabhealach. San ailtireacht, áiléar taobh istigh d'fhoirgneamh taobh thiar de cholúnáid. ag tabhairt aghaidh ar ghairdín, sráid nó cearnóg. Uaireanta, is struchtúr scartha é.
John McDouall Stuart. Taiscéalaí a rugadh i nDíseart na hAlban ab ea John McDouall Stuart (7 Meán Fómhair 1815 – 5 Meitheamh 1866). Thionlaic sé Charles Sturt ar a aistear (1844-1846), agus i 1860 thrasnaigh sé an Astráil ó dheisceart go tuaisceart. Ainmníodh Sliabh Stuart ansin as.
George Stubbs. Anatamaí, péintéir is greanadóir a rugadh i Learpholl ab ea George Stubbs (25 Lúnasa 1774 –10 Iúil 1806). Ardcháil air as a phéintéireacht ar eachtraí spórtúla, péintéireacht capall go háirithe.
Stucó. Plástar ardchaighdeáin a úsáidtear go minic in ailtireacht chlasaiceach chun snoíodóireacht mhaisithe ísealrilífe is mhúnlaithe a dhéanamh. Is minic a úsáidtear é mar rindreáil neamhchostasach in ionad cloiche agus dealramh cloiche uirthi.
Charles Sturt. Taiscéalaí Briotanach a rugadh san India ab ea Charles Sturt (1795-1869). Chuaigh sé mar chaptaen san arm don Astráil, agus bhí ina cheannaire ar 3 aistear tábhachtach (1828-1845) a tháinig ar Abhainn Darling (1828) is íochtar Abhainn Murray (1830).
Suaimhneasán. Druga a úsáidtear chun othair imníocha a shuaimhniú gan iad a chur ina gcodladh. I gcás cuid mhaith suaimhneasán, feidhmíonn siad mar oibreáin codlata nuair is mór an dáileog. Le fada, ba é fionóbarbatón an suaimhneasán ba choitianta, ach tá drugaí nua curtha ina ionad, cosúil leis na beansóidé-asaipíní (mar shampla, dé-asaipeam) atá níos sábháilte ná dionóbarbatón. Sa 19ú céad bhíodh bróimídí, hiodráit clórail is paraildéad in úsáid.
Suaiteacht. Nuair a tharlaíonn athruithe sa bhrú is an luas go taomach an t-am ar fad i sreabhadh sreabháin (mar sampla, an ghaoth nó uisce ag déanamh guairneán timpeall ar bhac sa sreabhadh). Éiríonn an sreabhadh i bpíobán suaite nuair a mhéadaíonn an ráta sreafa a dhóthain.
Suaitheadh (iarann). Ciall amháin is ea an próiseas chun muciarann (le tiúchan ard carbóin) a mhalartú ina iarann saoirsithe (le tiúchan an-íseal carbóin) trína leá i bhfoirnéis bheag ina n-oibrítear é chun an carbón a bhaint as trí ocsaídiú leis an aer, agus an tslaig a bhaint trí easbhrú. Dhéantaí é seo leis na lámha, ach déantar go meicniúil anois é. Ciall eile is ea corraí meascán coincréite chun síothlú a chur ar aghaidh is comhdhéanamh aonfhoirmeach a bhaint amach.
Suanacht. Sa bhitheolaíocht, is éard is suanacht ann ná staid neamhghníomhaíochta coibhneasta meitibilí i bplanda nó ainmhí, mar a fhaightear sa gheimhreadh (geimhriú) is an samhradh (samhrú). Úsáidtear an coincheap maidir le síolta is bachlóga inmharthana nach nginidíonn nó nach bpéacann faoi chúinsí fabhracha.
Suansiúl. Riocht ina n-éiríonn duine atá ina chodladh ón leaba is a shiúlann mórthimpeall ar feadh tréimhse. Ní bhíonn aon bhaint aige le brionglóidí, ach tarlaíonn sé go príomha nuair a bhíonn duine faoi strus. Níos coitianta i measc páistí, agus den chuid is mó tagann deireadh leis faoi theacht in oirbheart don pháiste. Meastar nach mbíonn aon iarmhairtí fadtréimhseacha air, agus is é an rud is tábhachtaí ná timpeallacht shábháilte a soláthar don suansiúlaí (mar shampla, an bealach go dtí staighre a chosc).
Substaint P. Substaint cheimiceach (peiptíd) a fhaightear ar fud na colainne, agus ag tiúchan an-ard sa phutóg, corda an dromlaigh is an inchinn. Ní léir fós a feidhm fhiseolaíoch. Is féidir go bhfeidhmíonn sí mar néartharchuradóir sna néaróin a iompraíonn eolas céadfach ó ghabhdóirí forimeallacha péine isteach sa néarchóras lárnach.
Súdaireacht. Is éard is súdaireacht ann ná próiseas chun seithe amh ainmhí a athrú ina leathar buan solúbtha. Glantar an tseithe agus fliúchtar tríd is tríd í i dtuaslagáin d'úisc phlandúla ina bhfuil tainniní (mar shampla, coirt dara) nó, ón 19ú céad, i salainn cróim.
Súil Londan. Roth breathnaithe ar an taobh ó dheas d'abhainn na Tamaise. Osclaíodh mar chuid de cheiliúradh na mílaoise i 2000 í. Dhear na hailtirí David Marks is Julia Barfield í. 135 m ar airde, ar mheáchan 1,500 tonna, 32 cochall uirthi a iompraíonn paisinéirí ar feadh leathuaire. Ón uasairde, is féidir radhairc 42 km amach a fheiceáil ach an lá a bheith soiléir glan.
Súilbhall. Galar cruithneachta is eornan a scaipeann trí stealladh ó phlanda go planda, agus a chuireann tús le meath ag bun na ngas atá ag fás is milleadh na ndias nó leacú an bhairr. Iompraítear an galar ó bhliain go bliain ar iarmhair an bhairr, agus is measa an t-ionfhabhtú nuair a fhástar an barr céanna sa ghort bliain i ndiaidh bliana. Cuirtear bac air le sprae fungaicíde, uainíocht barr agus úsáid cineálacha atá frithsheasmhach ina choinne.