Trelis/gawiki huggingface dataset:
ASIMO. Is róbat duiniúil é ASIMO (acrainm i gcomhair Advanced Step in Innovative Mobility, « Ardchéim i Soghluaisteacht Nuálaíoch » i nGaeilge) a chruthaigh Honda sa bhliain 2000. Tá sé ar taispeáint i músaem Miraikan i Tóiceo, an tSeapáin. Ar 8 Iúil 2018, chuir Honda an nuashonrú deireanach ar Asimo ar fáil trína leathanach oifigiúil ag rá go mbeadh sé ag éirí as a leithéid de róbait, cosúil le ASIMO, a fhorbairt agus a tháirgeadh a thuilleadh, d'fhonn díriú ar fheidhmeanna níos praiticiúla ag baint úsáide as an teicneolaíocht a forbraíodh le linn shaolré ASIMO. 
Roghnaíodh an t-ainm in ómós do Isaac Asimov. Bhí a thaispeánadh gníomhach deireanach i mí an Mhárta 2022, níos mó ná 20 bliain tar éis a chéad uair, agus Honda ag fógairt go bhfuil siad chun díriú ar theicneolaíocht róbatach atá faoi chianrialaithe ar stíl avatar.
Tá ceithre mhúnla foilsithe d'ASIMOV. Cúpla bliain tar éis an scaoileadh i 2002, táirgeadh 20 aonad den chéad mhúnla. Ó mhí Feabhra 2009, bhí os cionn 100 aonad d'ASIMO ann.
Inscne neamhdhénártha. Is scáth-théarmaí iad inscne neamh-dhénártha agus inscne-aiteach d’ fhéiniúlachtaí inscne nach bhfuil fireannach ná baineannach amháin — atá lasmuigh den inscne dhénártha. Tagann féiniúlachtaí neamh-dhénártha faoin scáth trasinscneach, ós rud é go n-aithníonn daoine neamh-dhénártha de ghnáth le hinscne atá difriúil ón inscne a sannadh dóibh, cé nach measann roinnt daoine neamh-dhénártha go bhfuil siad féin trasinscneach.
Féadfaidh daoine neamh-dhénártha iad féin a aithint mar thríú inscne, idirmheánach nó ar leithligh, aontú le níos mó ná inscne amháin, gan aon inscnea bheith acu, nó féiniúlacht inscne athraitheach a ghlacadh. Níl féiniúlacht inscne ar dhóigh ar bith inchurtha le ghnéaschlaonadh nó claonadh rómánsúil : bíonn gnéaschlaontaí éagsúla ag daoine neamh-dhénártha. Ní hionann a bheith neamh-dhénártha agus a bheith idirghnéasach; aithníonn formhór na ndaoine idirghnéasacha mar fhir nó mar mhná.
Athraíonn daoine neamh-dhénártha mar ghrúpa ina léirithe inscne, agus d’fhéadfadh roinnt diúltú go ndiúltóidh cuid acu féiniúlacht inscne ar fad. Cuirtear cóir leighis ar roinnt daoine neamh-dhénártha le haghaidh na diosfóiria inscne le máinliacht nó hormóin, mar is minic a bhíonn fir trasinscneach agus mná trasinscneach.
Dorothy Stopford-Price. Lia as Baile Átha Cliath ba ea Dorothy Stopford-Price (9 Meán Fómhair 1890 – 30 Eanáir 1954). Saineolaí ar an eitinn ar leanaí ab ea í, agus an chéad duine a thug an vacsaín BCG go hÉirinn sa bhliain 1937.
Saol.
B'iníon í le Jemmet Stopford agus Constance Kennedy. Neacht í leis an staraí Alice Stopford Green. Ar fhaitíos go labhródh Dorothy le blas na nGael d’fhostaigh a muintir múinteoir ó Shasana di. 
Poblachtach ba ea í, in aghaidh an Chonartha sa bhliain 1922. 
Casadh uirthi in 1923 Liam Price, breitheamh agus ar son an Chonartha Angla-Éireannaigh. 
Phós siad in 1925. Ní raibh aon chlann acu.
Eitinn.
Ó 1932 go dtí lá a báis, chaithfeadh Stopford-Price a fuinneamh ag troid in aghaidh na heitinne. Ba í an t-údarás ba mhó in Éirinn í i dtaobh an ghalair sin i measc na bpáistí. 
Ba í ba thúisce in Éirinn a mhol go n-úsáidfí BCG. Sna 1930idí. thaisteal Stopford-Price go dtí an Ostair, An Ghearmáin agus an tSualainn, srl chun tuiscint níos fearr a fháil ar mhodhanna nua sa mhíochaine choisctheach agus sa vacsaíniú. 
Ar ais in Éirinn, thug sí an BCG nua isteach in Ospidéal Naomh Ultán le haghaidh trialach ar ghrúpa beag leanaí in 1938. Níor sháraigh sí gach constaic a bhí roimpi. Mar shampla, chuir an tArdeaspag John Charles McQuaid isteach ar an bhfeachtas a bhí ar siúl ag Stopford-Price. Níl ach sa bhliain 1948 a d'éirigh Stopford-Price ina cathaoirleach ar an gCoiste Náisiúnta  BCG.
Bás agus oidhreacht.
Bhuail stróc í sa bhliain 1950 agus ceann eile, marfach, in 1954. Ní raibh sí ach 63 bliain d'aois. Tá sí curtha i Reilig San Mhaolruain i dTamhlacht.
Bleid siopalainne. Is éard atá i gceist le bleid siopalainne ná modh bailithe sonraí, ina stopann agallóirí i siopalann roinnt áirithe de na daoine atá ag dul thar bráid chun a fhiafraí díobh an mbeidís toilteanach a bheith páirteach i staidéar taighde (pobalbhreitheanna de ghnáth). 
De ghnáth, tugtar iad siúd atá toilteanach chuig saoráid agallóireachta atá curtha ar fáil sa siopalann agus cuirtear faoi agallamh ansin iad.
Giovana Cordeiro. Aisteoir Brasaíleach is ea Giovana Cordeiro (16 Samhain, 1996 a rugadh í).
Wanderwort. Is éard is '('focal imirceach', iolra '") ann ná focal a scaip mar iasacht i measc teangacha agus cultúir iomadúla, go háirithe iad siúd atá i bhfad ar shiúl ó aon eile, iad bainteach le trádáil de ghnáth. Mar sin, is nithe inspéise iad sa teangeolaíocht stairiúil agus sa tsochtheangeolaíocht i réimse staidéir ar a dtugtar teagmháil teangacha. 
Nuair atá go leor ama caite tar éis don fhocal imeacht ar iasacht, is minic a bhíonn sé an-deacair go deo a dhéanamh amach cén teanga, nó cén fine teangacha inar tháinig ann don fhocal i dtosach agus cé acu a thóg ar iasacht é.
Samplaí.
Samplaí de is ea "cannabas", "siúcra", "sinséir", "copar", "airgead", "cuimín", "miontas", agus "fíon", agus is féidir roinnt díobh a rianú siar chomh fada le trádáil sa Chré-umhaois.
Is sampla eile é tae, "tae" atá ar an gcineál a scaip ar an bhfarraige agus "chai" a thugtar ar an leagan a óltar ar an ilchríoch Eoráiseach (tháinig an dá leagan isteach sa Ghaeilge agus sa Bhéarla) [1]. Tharla an scaipeadh sách déanach i stair an duine agus dá bhrí sin tuigtear go measartha maith é: is ó Hokkien, go sonrach Amoy, don tae, trí chalafort Xiamen Fujianese, sin é an fáth gur scaip sé sa limistéar muirí, agus "cha" (sé sin chai[4]) a úsáidtear i gCantainis agus Mandairínis.[5]
Is cosúil go bhfuil gaol ag focal do "capall" in go leor teangacha Eoráiseacha ar nós na Mongóilise морь (mor'), Manchúis ᠣᡵᡳᠨ (morin), Cóiréis 말 (mal), Seapáinis 馬 (uma), agus Téalainnis ม้า (máː), chomh maith le teangacha Sín-Tibéadacha as a dtagann an focal Mandairínise 馬 (mǎ), agus an focal Tibéidise རྨང (rmang). Tá sé le fáil i roinnt teangacha Ind-Eorpacha freisin ach tá sé teoranta do na craobhacha Ceilteacha agus Gearmánacha amháin, áit a bhfaightear "marc" na Gaeilge agus "mare" Bhéarla.
Jes Staley. Is baincéir Meiriceánach é James Edward “Jes” Staley (a rugadh 27 Nollaig 1956) agus iar-phríomhoifigeach feidhmiúcháin (POF) an ghrúpa Barclays. D’éirigh sé as mar POF ar 1 Samhain 2021, agus tháinig CS Venkatakrishnan i gcomharbacht air. Tá taithí beagnach dhá scór bliain ag Staley ar bhaincéireacht agus ar sheirbhísí airgeadais. Chaith sé 34 bliain ag banc infheistíochta JP Morgan, sa deireadh thiar thall bhí sé ina POF. Sa bhliain 2013 bhog sé go BlueMountain Capital, agus i mí na Nollag 2015, rinneadh POF de Barclays de. I mí na Samhna 2021 d’éirigh Staley as a phost i measc fiosrúcháin rialála le fáil amach ar thug sé “fianaise mhíthreorach” faoina chaidreamh leis an airgeadaí agus leis an gciontóir gnéis Jeffrey Epstein.
Luathshaol.
Rugadh Staley ar i mBostún, Massachusetts. Bhí a athair, Paul R. Staley, ina uachtarán agus ina Phríomhfheidhmeannach ar PQ Corporation, comhlacht ceimiceach, a shocraigh a theaghlach ar deireadh lasmuigh de Philadelphia, Pennsylvania. Bhí a sheanathair, Edward Staley, ina phríomhfheidhmeannach ar WT Grant ag an am nuair a rinne an comhlacht iarratas ar fhéimheacht sa bhliain 1976. Is gníomhaí SEIF é a dheartháir, Peter Staley.
Ghnóthaigh Jes Staley céim "cum laude" san eacnamaíocht ó Choláiste Bowdoin.
Gairmréim.
In 1979, tar éis dó céim a bhaint amach, chuaigh Staley isteach i Morgan Guaranty Trust Co. i Nua-Eabhrac. Ó 1980 go 1989, d'oibrigh sé i rannán Mheiriceá Laidineach an bhainc, áit a raibh sé ina cheannaire ar airgeadas corparáideach don Bhrasaíl agus ina bhainisteoir ginearálta ar ghnólacht bróicéireachta Brasaíleach na cuideachta. Sna 1990idí luatha, bhí Staley ar dhuine de bhunaitheoirí ghnó cothromais J.P. Morgan agus reáchtáil sé na grúpaí Equity Capital Market agus Syndicate. In 1999, bhí sé ina cheannaire ar rannán Baincéireachta Príobháidí an bhainc a chuir feabhas faoi thrí ar bhrabúsacht le linn dhá bhliain faoina cheannaireacht. Sa bhliain 2001 fuair sé ardú céime chuig POF J.P. Morgan Asset Management agus bhí sé i gceannas ar an roinn go dtí 2009. Le linn a thréimhse, mhéadaigh sócmhainní cliaint J.P. Morgan Asset Management ó $605 billiún go beagnach $1.3 trilliún. In 2009, tugadh ardú céime do Staley go Príomhfheidhmeannach an Bhainc Infheistíochta. Sa phost seo, bhí Staley freagrach as maoirsiú agus comhordú a dhéanamh ar iarrachtaí idirnáisiúnta an chomhlachta thar gach réimse gnó.
Els Segadors (amhrán náisiúnta na Catalóine). Is é amhrán náisiúnta na Catalóine Els Segadors. Déanann an focal ‘segadors’ tagairt do chosmhuintir na tíre a d’úsáid an corrán mar uirlis troda i gcoinne fhórsaí na Spáinne sa 17ú céad. Bíonn sé de nós ag muintir na tíre an ‘Diada’ a cheiliúradh ar an 11 Meán Fómhair agus Lá náisiúnta na Catalóine.
Liricí amhrán náisiúnta na Catalóine, ‘Els Segadors’, aistrithe go Gaeilge.
Na Corránaithe
&lt;poem&gt;
An Chatalóin chathbhuach,
Fillfidh do shaibhreas agus flúirse,
Ruaigimis an dream seo,
Atá lán mórtais agus sotail.
Buille maith den chorrán,
Buille maith den chorrán,
Cosantóirí na talún,
Buille maith den chorrán.
Seo an uair, a chorránaithe,
An uair le bheith san airdeall,
Nuair a thiocfaidh Meitheamh arís,
Cuirfidh muid faobhar ar na huirlisí.
Go gcroitear an namhaid,
Ar fheiceáil dóibh ár gcomhartha,
Mar a bhainimid diasa óir,
Is amhlaidh a bhainfimid na slabhraí dínn.
&lt;/poem&gt;
Comhaontaithe Mhionsc. Aontaíodh Comhaontaithe Mhionsc sna bliianta 2014-2015 in iarracht an teannas idir easaontóirí i bhfabhar na Rúise in Oirthear na hÚcráine agus an Rialtas Úcránach a mhaolú. 
Faoi na comhaontaithe seo, bhí fórsaí na Rúise le tarraingt siar agus ligint do rialtas na hÚcráine smacht a fháil ar an Donbas agus ansin bhí toghcháin do pharlaimint áitiúil le reáchtáil faoi dhlí na hÚcráine.  Ach níor tharraing na seachfhórsaí siar riamh ; ina ionad sin, ’eagraigh siad a dtoghcháin féin, beag beann ar dhlíthe na hÚcráine. 
Na comhaontaithe.
Síníodh 'Prótacal Minsk' idir an Rúis, an Úcráin agus an Eagraíocht um Shlándáil agus Comhar san Eoraip ar 5 Meán Fómhair 2014. Fógraíodh sos comhraic ina measc siúd a bhí i mbun cogaíochta. Socraíodh go mbeadh crios maolánach i bhfeidhm, a mbeadh fórsaí armtha an dá thaobh sásta fanacht amach as, ionas nach mbeadh aon choimhlint ann.
Níos déanaí sa bhliain 2014, thathantaigh an Chomhairle Eorpach ar na páirtithe go léir Prótacal Minsk a chur chun feidhme ina iomláine agus cloí le coinníollacha an tsosa cogaidh.
Ach ar 29 Eanáir 2015, cuireadh cainteanna Mhionsc ar ceal an athuair.
Ansin ar 12 Feabhra 2015, tháinig 'Comhaontú Mhionsc; II ar an bhfód. Baineadh comhaontú síochána amach i bpríomhchathair na Bealarúise agus ionadaithe rialtais na Rúise, na hÚcráine, na Fraince agus na Gearmáine i láthair, chomh maith le hionadaithe na scarúnaithe. Bhí ar an dá thaobh armra a aistarraingt, agus tugadh smacht iomlán don Úcráin ar a teorainn leis an Rúis.
I mí Feabhra 2022, bhí sé ráite Vladimir Putin nach raibh feidhm a thuilleadh le Comhaontaithe Síochána Minsk.
Plasmaid. Is éard is plasmaid ann ná móilín bheag, d'ADN seachchrómasómach laistigh de chill atá scartha go fisiciúil ó ADN crómasómach agus is féidir leis a mhacasamhlú go neamhspleách. De ghnáth, fhaightear iad mar mhóilíní beaga ciorclacha d'ADN déribe i mbaictéir; uaireanta, áfach, bíonn plasmaidí i láthair in aircéigh agus eocaróit. San dúlra, is minic a iompraíonn plasmaidí géinte a théann chun sochair do mharthanas an orgánaigh agus a thugann buntáiste roghnaitheach amhail frithsheasmhacht in aghaidh antaibheathach. Cé go bhfuil na crómasóim mór agus go bhfuil an fhaisnéis ghéiniteach riachtanach go léir iontu chun maireachtáil faoi ghnáthchoinníollacha, de ghnáth bíonn plasmaidí an-bheag agus ní bhíonn iontu ach géinte breise a d'fhéadfadh a bheith úsáideach i gcásanna nó coinníollacha áirithe. Úsáidtear plasmidí saorga go forleathan mar veicteoirí i gclónáil mhóilíneach, ag freastal ar mhacasamhlú seicheamh ADN athchuingreach a thiomáint laistigh d'orgánaigh óstacha. Sa tsaotharlann, féadfar plasmaidí a thabhairt isteach i gcill trí chlaochlú. Is féidir plasmaidí sintéiseacha a fháil ar an idirlíon.
Breathnaítear ar phlasmid "mar mhacasamhaileáin," aonaid d'ADN atá in ann macasamhlú go huathrialach laistigh d'óstach oiriúnach. Mar sin féin, go ginearálta ní rangaítear plasmaidí, cosúil le víris, mar bheatha Tarchuirtear plasmaimíd ó bhaictéar amháin go dtí baictéar eile (fiú ó speiceas eile) go príomha trí chomhchuingiú. Meicníocht amháin aistrithe géine cothrománach is ea an t-aistriú ósta-go-hósta seo, d'ábhar géiniteach, agus meastar plasmaimídí mar chuid den ghluaisóm (Béarla: mobilome). Murab ionann agus víris, a chlúdaíonn a n-ábhar géiniteach i gcóta cosanta próitéine ar a dtugtar caipsid, is ADN "nocht" iad na plasmaimíd agus ní ionchódaíonn siad na géinte is gá chun an t-ábhar géiniteach a chásáil le haistriú chuig óstach nua; mar sin féin, ionchódaíonn roinnt aicmí plasmaide an pileas "gnéas" comhchuingeach atá riachtanach dá n-aistriú féin. Athraíonn plasmaimíd í ó 1 go dtí os cionn 400 k péirí de bhunanna, agus is féidir le líon na bplasmaimíd comhionann i gcill amháin a bheith idir aon agus na mílte i gcásanna áirithe.
Maria Ponomarenko. Iriseoir agus easaontóir Rúiseach is ea Maria Ponomarenko (a rugadh sna 1970idí).
Coireanna.
Gabhadh Ponomarenko i mí na Bealtaine 2022 mar gheall ar thuairisc ar na mbuamáil a rinne an Rúis ar amharclann in Mariupol, inar maraíodh 300-600 duine̟. Thug Amnesty International “coir chogaidh” ar an ionsaí a rinne eitleáin Rúiseacha. 
Ar 16 Feabhra 2023, ghearr cúirt in Barnoul. sa Rúis téarma príosúin sé bliana ar Ponomarenko tar éis í a chiontú ‘i bhfoilsiú bréagfhaisnéise’. Cuireadh ina leith freisin gur thug sí 'cogadh' (focal nach gceadaítear a rá) ar ionradh na Rúise ar an Úcráin.
‘Ní cóir tírghrá a léiriú le coir,’ a dúirt Ponomarenko leis an gcúirt. Léirigh an cás an chinsireacht gan trócaire a cheileann an fhírinne faoi scéal na hÚcráine ar mhuintir na Rúise.
Pearsanta.
Tá beirt pháistí óga ag Ponomarenko.
Ionsaí ar amharclann in Mariupol. Ar 16 Márta 2022 i gcathair Mariupol san Úcráin, rinne an Rúis ionsaí ar amharclann ina raibh na céadta ar foscadh ann Is féidir suas le 300 - 600++ duine a bheith maraithe san ionsaí. 
Cúlra.
Bhí muintir na cathrach faoi dhianléigear ag Arm na Rúise ag an am, agus gorta agus galar ag bagairt orthu de cheal riar a gcáis.
Imeachtaí.
Bhí 130 duine tarraingthe amach as an smionagar ina mbeatha ag lucht tarrthála, ach ní raibh tásc ná tuairisc ar bhunáite na ndaoine - mná agus leanaí - a bhí ar foscadh san amharclann.
Dúirt Údaráis na hÚcráine go raibh an Rúis ar an eolas go raibh sibhialtaigh i bhfolach sa bhfoirgneamh ag an am nuair a ionsaíodh é, mná agus leanaí a bhformhór.
Thug Amnesty International “coir chogaidh” ar an ionsaí.
I mí na Bealtaine 2022, gabhadh Maria Ponomarenko, iriseoir Rúiseach, mar gheall ar thuairisc ar na mbuamáil a rinne an Rúis in Mariupol,
Jake Wesley Rogers. Is amhránaí agus scríbhneoir amhrán Meiriceánach é Jake Wesley Rogers (rugadh 19 Nollaig 1996).
Idirghabháil sa mhargadh airgeadraí. Is éard atá i gceist le idirghabháil sa mhargadh airgeadraí ná bainc cheannais (nó bainc lárnacha) ag ceannach agus ag díol airgeadraí chun tionchar a bheith acu ar an ráta malairte.
Is féidir leis an idirghabháil a bheith steirilithe nó neamhsteirilithe. Sa dara cás déanann banc ceannais idirghabháil sa mhargadh airgeadraí gan coigeartú maidir leis an athrú sa soláthar airgid.
Meyn Eglos. Is sraith de charraigeacha fealltacha amach ó leithinis an Lysardh i gCorn na Breataine iad Meyn Eglos (tagairt eangaí SW820205). Tá na carraigeacha saibhir i bhfiadhúlra mara agus is áit a bhfuil an-tóir uirthi le haghaidh tumadóireachta mar gheall ar an iliomad long báite. Ciallaíonn an logainm Meyn Eglos "clocha eaglaise", le barr spuaic na heaglaise Lannaghevran le feiceáil ón áit.
Tíreolaíocht.
Tá na carraigeacha i mBaya Aberfala agus síneann siad thart ar 1 mhuirmhíle soir agus soir ó dheas ó roinn Meyn Eglos, ar chósta thoir leithinis An Lysardh. Is é Porthewstek an sráidbhaile is gaire. Is éard atá sa sceir ná go leor carraigeacha báite agus roinnt grúpaí carraigeacha a bhriseann an dromchla, cé nach ndéanann cuid acu amhlaidh ach ar uisce íseal. Is éard atá sna Meyn Eglos lárnach sa tuaisceart ná Morhogh, (rud a chiallaíonn deilf), Chyronos, Maen Gerrick agus na Gwinges, tá Vase Rock agus Pen Vin sa ghrúpa thoir, cuimsíonn an grúpa mór sa lár an Minstrel Rock, Carn-dhu, Maen Voes (na Guthanna) agus tá Quants agus Maen Land san iardheisceart.
Annie Ernaux.  
Scríbhneoir Francach is ea Annie Ernaux, née Duchesne (a rugadh ar 1 Meán Fómhair 1940). Bhuaigh sí Duais Nobel na Litríochta sa bhliain 2022.
Saol.
Rugadh agus tógadh Ernaux sa Normainn i dtuaisceart na Fraince, Ní raibh mórán de chuid an tsaoil ag a muintir, daoine den lucht oibre. agus ar chlé.
Saothar.
Scríobhann Ernaux saothair neamhfhicsin chomh maith le húrscéalta. Rinneadh an Coiste Nobel tagairt don "mhisneach agus géire thomhaiste lena nochtann Ernaux bunchúiseanna, coimhthíos agus srianta comhchoiteanna na cuimhne pearsanta." Is í an chéad scríbhneoir Francach a bhain Duais Nobel na Litríochta ó bhí 2014 ann agus bhain Patrick Modiano an Nobel.
Féach freisin.
Patrick Modiano
Liosta d'fhoirmíochtaí carraige. Is éard is foirmíocht charraige ann ná lomán carraige, dromchla scoite, nó radhairc suntasach. Is gnách go mbíonn foirmíochtaí carraige mar thoradh ar shíonchaitheamh agus ar chreimeadh a dhealbhaíonn na carraige atá ann. Is féidir leis an téarma foirmíocht charraige tagairt a dhéanamh freisin do shraitheanna dríodair ar leith nó d'aonad carraige eile i staidéir stratagrafacha agus petrologic.tagairt freisin do shraitheanna dríodracha sonracha nó d'aonad carraige eile i staidéir stratagrafacha agus peitrileolaíocha .
Is féidir struchtúr carraige a chruthú in aon chineál carraige nó teaglaim:
Chruthaigh geolaithe roinnt téarmaí chun cur síos a dhéanamh ar struchtúir charraige éagsúla sa tírdhreach ar féidir iad a fhoirmiú trí phróisis nádúrtha:
Seo liosta d'fhoirmíochtaí carraige de réir na mór-roinne.
Niall Ó Gallchóir. Is iriseoir, aistritheoir, agus file Albanach é Niall Ó Gallchóir atá ina chomhfhreagraí polaitíochta do BBC Alba agus BBC Radio nan Gàidheal. Oibríonn sé ar chláracha nuachta Gaeilge na hAlban an BBC, An Là, Aithris na Maidne, agus Aithris an Fheasgair. B'é Niall an chéad comhfhreagraí a thug tuairisc ar An Là nuair a thug sé tuairisc ó ardfheis Pháirtí an Lucht Oibre na Ríocht Aontaithe i Manchain. Scríobhann sé blag ar shuíomh idirlín Naidheachdan a' BhBC (seirbhís nuachta Ghaeilge na hAlban an BBC).
Is as Dùn Èideann do Niall agus bhain sé máistreacht chéadonóracha sa Bhéarla agus Litearthacht Albanach agus PhD i Litearthacht an Bhéarla bunaithe ar shaothar an scríbhneora Alasdair Gray amach in Ollscoil Ghlaschú. Is ar Ollscoil Ghlaschú a d'fhoghlaim sé a chuid Gaeilge. Is Comhlach Taighde Oinigh de chuid Roinn Léinn Cheiltigh na hollscoile atá ann.
Chomh maith leis sin, cumann Niall filíocht Ghaeilge. D'fhoilsigh CLÀR a chéad cnuasach filíochta, Beatha Ùr, i 2013. Sa chnuasach tá deich soinéad fá dtaobh d'ábhair dhifriúla agus cnuasach dánta níos faide fá Ghlaschú.
Núdail Biangbiang. Is núdail ó Chúige Shaanxi, An tSín iad Biangbiang ().
Údarás Sláinte agus Sábháilteachta. Is é an tÚdarás Sláinte agus Sábháilteachta (an tÚdarás) eagraíocht náisiúnta na hÉireann atá freagrach as sláinte agus sábháilteacht ag an obair a chinntiú.   Eagraíocht státurraithe is ea é a bunaíodh faoin Acht um Shábháilteacht, Sláinte agus Leas ag an Obair agus déanann sé tuairisciú chuig an Aire Fiontair, Trádála agus Fostaíochta.
Tá freagracht foriomlán ar an Údarás maidir le riaradh agus forfheidhmiú sláinte agus sábháilteacht ag an obair in Éirinn.
Mary Bailey. Saol &amp; Gairm bheatha.
Bunús.
Rugadh Mary Bailey i Caisleán Ros Mór i gContae Mhuineacháin. Is iníon í don 3ú Barún de Rhois Mhór agus Rugadh i ar an 1ú la de mí na Nollag 1890. Is bhean an-cailiúil í ar thaobh bean ag eitilt mar is í an chéad bean a fuair ceadúnas píolóta. Rinne sí a lán turasacha iontacha ach an turas ba cailiúila a rinne sí ná rinne sí turas ciorcógach ó 
Óige agus Oideachas.
Anseo is féidir linn níos mó a fhoghlaim faoina hóige agus mar sin de.
Pósadh agus Teaghlach.
Seans go raibh an bhean pósta, nó go bhfuil sí fós. Seans freisin go raibh leanaí aici. Scríobh faoi sin.
Ré thábhachtach dá saol.
B’fhéidir go raibh tréimhse eile ann ina ndearna an bhean go leor rudaí tábhachtacha nó ina raibh taithí acu uirthi.
Gairm.
Cúiseanna a bhfuil clú uirthi; tábhacht nó tionchar ag baint léi.
Saol déanach agus bás.
Nuair atá sé sin indéanta, scríobhaimid faoin bhean, cén chuma a bhí ar dheireadh a saoil agus cén dóigh a bhfuair sí bás. B’fhéidir go raibh sí tinn nó go bhfuair sí bás le seanaois.
Oidhreacht.
Cad eile atá againn den bhean seo? Ar fhág sí leabhair nó saothar eile, an féidir linn fós cuairt a thabhairt ar áiteanna ina raibh sí ina saol agus rianta fágtha? Rud éigin mar sin.
Elizabeth Rose Murray. Scríbhneoir Éireannach is ea Elizabeth Rose Murray.
Dolours Price. Saol &amp; Gairm bheatha.
Bunús.
Óglach de chuid an IRA Sealadach ab ea Dolours Price. Rugadh í ar an 16ú lá de mí na Nollaig 1950 i Béal Féirste. Iníon de chuid Albert Price agus Christina Price ab í. Deirfiuir de chuid Marian Price ab í Dolours. 
Óige agus Oideachas.
Anseo is féidir linn níos mó a fhoghlaim faoina hóige agus mar sin de.
Pósadh agus Teaghlach.
Seans go raibh an bhean pósta, nó go bhfuil sí fós. Seans freisin go raibh leanaí aici. Scríobh faoi sin.
Ré thábhachtach dá saol.
B’fhéidir go raibh tréimhse eile ann ina ndearna an bhean go leor rudaí tábhachtacha nó ina raibh taithí acu uirthi.
Gairm.
Cúiseanna a bhfuil clú uirthi; tábhacht nó tionchar ag baint léi.
Saol déanach agus bás.
Nuair atá sé sin indéanta, scríobhaimid faoin bhean, cén chuma a bhí ar dheireadh a saoil agus cén dóigh a bhfuair sí bás. B’fhéidir go raibh sí tinn nó go bhfuair sí bás le seanaois.
Oidhreacht.
Cad eile atá againn den bhean seo? Ar fhág sí leabhair nó saothar eile, an féidir linn fós cuairt a thabhairt ar áiteanna ina raibh sí ina saol agus rianta fágtha? Rud éigin mar sin.
Paula Radcliffe. Is iar-reathaí fadraoin Briotanach í Paula Jane Radcliffe MBE (a rugadh 17 Nollaig 1973). Bhuaigh sí Maratón Londan trí huaire (2002, 2003, agus 2005), Maratón Chathair Nua-Eabhrac trí huaire (2004, 2007 agus 2008), agus Maratón Chicago sa bhliain 2002. Roimhe seo bhí sí ina reathaí maratóin mná is tapúla riamh, agus bhí Taifead Maratóin Domhanda na mBan aici san am is tapúla de 2:15:25 ar feadh 16 bliana ó 2003 go 2019 (nuair a bhris Brigid Kosgei é).
Beatha.
Agus é ina fhear óg, bhí athair Radcliffe ina reathaí maratóin. Phioc sé suas an caitheamh aimsire arís tar éis éirí as caitheamh tobac.
Thosaigh Radcliffe ag rith in aois a seacht d’ainneoin asma a bheith air. Nuair a d’aistrigh a theaghlach go Oakley, in aois 12 di, chuaigh sí isteach sa Bedford &amp; County Athletics Club. Ba é Alex Stanton a cóitseálaí ann. 
Tháinig ainéime uirthi i 1992.
Lilian Bland. Rugadh Lilian ar an 28ú de Meán Fómhair 1878 I Kent Sasana. Bhí sí an céad béan chun eitleán a dearadh, tógáil agus eitilt darbh ainm an Mayfly.