Trelis/gawiki huggingface dataset:
Yvonne McGuinness. Is amharc-ealaíontóir Éireannach í Yvonne McGuinness (a rugadh ar 12 Deireadh Fómhair 1972) a oibríonn i gcomhthéacsanna éagsúla, suiteán físeáin agus cló san áireamh. Rugadh í i gCill Chainnigh, Éire agus tá sí lonnaithe anois i mBaile na Manach, Co. Bhaile Átha Cliath. Léiríodh a saothair in Éirinn agus sa Ríocht Aontaithe, agus tá MA bainte amach aici ón gColáiste Ealaíne Ríoga i Londain.
Dar le heolas beathaisnéise a foilsíodh sa bhliain 2004, "Recent works have been preoccupied with notions of portrayal of the self and with deception, dealing with the sublimated desire for self-expression of the artist and the tension between revelation and concealment." 
Tá roinnt gearrscannán déanta aici, "This is between us" (2011), "Charlie’s Place" (2012), agus "Procession" (2012). 
Saol pearsanta.
Sa bhliain 2004, phós McGuinness Cillian Murphy, a raibh sí i gcaidreamh fadtéarmach leis roimhe sin. Tá beirt mhac acu, a rugadh i mí na Nollag 2005 agus i mí Iúil 2007 faoi seach. Is é John McGuinness, polaiteoir de chuid Fhianna Fáil, a huncail.
Joel Engel. Cumadóir, anailísí ceoil, tráchtaire agus múinteoir ó Iosrael, ba ea Joel Engel (rugadh "Yuliy Dmitrovich Engel" , , : ). Rugadh é i mBerdiansk an 28 Aibreán 1868 agus fuair sé bás i dTel Aviv ar 11 Feabhra 1927. Ar dtús, rinne Engel staidéar ar [[Dlí|an dlí]] ag [[Ollscoil]] Kharkiv agus teoiric [[Ceol|an cheoil]] le Andrejs Jurjāns ag an [[scoil]] theicniúil ann. Sa bhliain 1893 mhol Tchaikovsky dó dul go dtí an scoil cheoil i [[Moscó]], áit ar chríochnaigh sé a chuid staidéir cheoil: cuireadh oiliúint air sa chumadóireacht faoi Mikhail Ippolitov - Ivanov agus san cuntraphointe faoi Sergei Taneyev, agus bhain sé céim amach sa bhliain 1897
Tagairtí.
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1868]]
[[Catagóir:Básanna i 1927]]
[[Catagóir:Ceol]]
[[Catagóir:An Úcráin]]
[[Catagóir:Iosrael]]
[[Catagóir:Daoine ó Impireacht na Rúise]]
[[Catagóir:Daoine Úcránacha]]
[[Catagóir:An Úcráin]]
[[Catagóir:Ceol]]
[[Catagóir:Giúdaigh]]
Ionar. Is ball éadaigh é ionar (Béarla: "tunic", ón Laidin "tunica"), de stíl shimplí de ghnáth, a shíneann ó na guaillí go dtí áit éigin idir na cromáin agus na glúine. Déanann an t-ainm Laidine "tunica" tagairt don bhall éadaigh a chaitheadh idir fhir agus mhná sa tSean-Róimh, agus a bhí bunaithe ar bhaill éadaigh Ghréagacha níos luaithe a chlúdaigh coim an duine.
Lá Taraimsithe an Domhain. Tarlaíonn Lá Taraimsithe an Domhain (LTD) lá amháin sa bhliain, an lá nuair is ionann tomhailt acmhainní éiceolaíochta na cine daonna an bhliain sin agus an méid a fhéadann an nádúr a dhéanamh i gcaitheamh 12 mhíosa. I bhfocail eile, is é an lá a n-ídíonn 'ár bpáphaicéad' agus a dtosaímid ag fáil iasachta ón bpláinéad.
Coincheap.
Is é Gréasán Domhanda an Lorg Éiceolaíochta, institiúid idirnáisiúnta taighde, a tháinig ar an dáta úd trí na laethanta sa bhliain nach bhfuil sé d’acmhainn ag an Domhan freastal ar lorg éiceolaíoch an chine dhaonna a chuntas.
Tagann an Gréasán ar dháta LTD trí bhithacmhainn an phláinéid a roinnt ar lorg éiceolaíoch an chine dhaonna agus an freagra úd a iolrú faoi 365.
Stair.
Rinneadh taraimsiú an bhuiséad acmhainní a thomhas den chéad uair sa bhliain 2006.
Is i mí Dheireadh Fómhair a thit Lá an Taraimsithe sa bhliain 2006. Ba ar an 13 Lúnasa a thit Lá an Taraimsithe sa bhliain 2015, rud a léiríonn go raibh cúrsaí imithe in olcas in achar an-ghairid, 2006-2015. 
Tháinig feabhas ar an scéal sa bhliain 2020 (mar gheall ar Covid). Ach sa bhliain 2022, thit an LTD ar 28 Iúil, taifead nua.
An scéal sa bhliain 2022.
I ráiteas a d’fhógair an Gréasán sa bhliain 2022, dúradh go n-éilíonn daoine 68% níos mó acmhainní nádúrtha ón phláinéad ná mar a bhfuil sé de chumas aige athnuachan a dhéanamh orthu. Bunaithe ar an dóigh a bhfuil muid ag maireachtáil anois, bheadh 1.9 Domhan de dhíth orainn chun a bheith inmharthana. 
Dá mbeadh tíortha uile an Domhain ag maireachtáil mar atá muintir SAM, bheadh 5.1 Domhan ag teastáil uainn. Dá mbeadh an domhan uilig chomh beadaí ó thaobh tomhaltais agus atá Meiriceánaigh bheadh ár gcuid ídithe againn roimh Lá Fhéile Pádraig, an 13 Márta.
Táirgeadh bia an tionscal is déine ar acmhainn na cruinne agus ídíonn sé sin 55% d’acmhainn éiceolaíochta na cruinne.
Úsáidtear 63% de thalamh curaíochta na hEorpa le stoc a thógáil leis an duine a bheathú. Tá an earnáil sin dian ar an gcóras éiceolaíochta mar leagtar crainnte, scriostar an bhithéagsúlacht, cuirtear le gásanna ceaptha teasa agus ídítear cuid mhór uisce.
Oinisc. Cineál calcadóine, mianra sileacáite, a bhfuil bandaí comhthreomhara inti is ea oinisc. Is cineál calcadóine é agáit freisin; an difríocht amháin eatarthu ná foirm na mbannaí — tá bannaí cuartha in agáit agus bannaí comhthreomhara in oinisc. Go hiondúil, bíonn bandaí dubha agus/nó bána in oinisc. Tugtar an t-ainm “oinisc” freisin ar chlocha éagsúla a bhfuil bandaí comhthreomhara iontu: albastar, marmar, cailcít, obsaidian, agus ópal.
Sanasaíocht.
Tagann an focal “oinisc” ón tSean-Ghréigis "" , a chiallaíonn “ionga”, tríd an Laidin "onyx". Uaireanta bíonn cosúlacht áirithe idir clocha oinisc a bhfuil bandaí ar dhath an chraicinn iontu agus ingne.
An tSuáib. Is réigiún cultúrtha, stairiúil agus teanga in iardheisceart na Gearmáine é An tSuáib . Díorthaítear an t-ainm sa deireadh ó Dhiúcacht mheánaoiseach na Suáibe, ceann de na diúcachtaí treibhe Gearmánacha, a ionadaíonn críoch na n"Alemanni" ar glaodh ar a áitritheoirí go hidirmhalartaithe "" "nó Suebi" sa Laidin.
James Lovelock. Ba é James Lovelock an t-eolaí Sasanach (26 Iúil 1919 - 26 Iúil 2022) a chum an téis sna 1970idí gur orgánach comhdhéanta atá sa domhan ina maireann muid. "Gaia" a bhaist sé ar an hipitéis seo, ina samhlaítear an Domhan iomlán ina orgánach a mhionathraíonn a chomhshaol féin chun coimeád ina staid bharrmhaith.  
Chuir Lovelock síos ar GAIA ina leabhar "GAIA: A New Look at Life on Earth" (GAIA: Léargas Nua ar an mBeatha ar Domhan, 1979). Bhunaigh Lovelock an coincheap ar gheolaíocht, geoicheimic, bitheolaíocht éabhlóideach, is aeráideolaíocht, agus phléigh sé na bealaí rialaithe siarchothaithe ina n-idiroibríonn na páirteanna éagsúla den Domhan óna chroíleacán amach go barr an atmaisféir.
Fred McGriff. Is iarimreoir daorchluiche Meiriceánach é Frederick Stanley McGriff (rugadh 31 Deireadh Fómhair 1963) a d’imir do sé fhoireann MLB ó 1986 go 2004. Bhí sé ina imreoir céad daoraidh agus ba shlacaí cumhachtach é, le 493 buille baile ina ghairmréim, an líon céanna a bhí ag Lou Gehrig. Bhí sé i measc Sárimreoirí na Bliana cúig huaire, agus bhí sé ar bharr an tábla buillí baile san American League i 1989 agus sa National League i 1992. Bhuaigh sé craobh World Series mar bhall de na hAtlanta Braves sa bhliain 1995. Faoi láthair, oibríonn sé in oifig thosaigh na Braves mar Chúntóir Speisialta d’Oibríochtaí Daorchluiche.
Bhaist an craoltóir spóirt Chris Berman an leasainm “Crime Dog” ar McGriff mar imeartas focal ar “McGruff”, madra cartúin a chruthaigh na gardaí i Meiriceá chun eolas faoi chosc na coireachta a scaipeadh i measc leanaí. Ar dtús, dúirt McGriff gurbh fhearr leis “Fire Dog”, tagairt do dhóiteán a tharla i mbosca na n-iriseoirí i Staid Atlanta-Fulton County ar an lá i 1993 a fuair na Braves ó na Padres é; go siombalach, bhí na Braves “trí thine” as sin amach sa séasúr, agus chuaigh siad thar na San Francisco Giants chun an chéad áit sa roinn a bhaint amach. Tá sé ráite aige ó shin go dtaitníonn an leasainm “Crime Dog” leis.
Lisa Vanderpump. Is ban-aisteoir, bialannaí, dearthóir, pearsa theilifíse, údar, agus daonchara Sasanach í Lisa Vanderpump (a rugadh 15 Meán Fómhair 1960). Is fearr aithne uirthi as na cláracha suaracha teilifíse réaltachta "The Real Housewives of Beverly Hills," "Vanderpump Rules", agus "Vanderpump Dogs".
Is bialannaithe iad Vanderpump agus a fear céile, Ken Todd, agus bhí ar a laghad 36 bialann, beár, agus club ar fud na Ríochta Aontaithe agus na Stát Aontaithe acu, The Shadow Lounge, Bar Soho, SUR Restaurant &amp; Lounge, Villa Blanca, Pump Restaurant, Tom Tom Restaurant &amp; Bar, Vanderpump Cocktail Garden, agus Vanderpump à Paris ina measc.
Woke. Aidiacht Bhéarla is ea Woke (Gaeilge: bhóc) a chiallaíonn “airdeall ar chlaontacht chiníoch agus ar idirdhealú” a d’eascair as Béarla Dúchais Afracach-Mheiriceánach. Ag tosú sna 2010í, tháinig sé chun feasacht níos leithne ar éagothroime shóisialta a chuimsiú, amhail gnéasachas, agus baineadh úsáid as freisin mar luathscríbhneoireacht do smaointe Clé Mheiriceá a bhaineann le polaitíocht na féiniúlachta agus ceartas sóisialta, mar shampla coincheap phribhléid na ndaoine geala agus cúiteamh in éiric na sclábhaíochta do Mheiriceánaigh Afracacha.
Barúntacht (Éire). In Éirinn, is foroinn stairiúil de chontae í barúntacht, ar aon dul leis na céadta inar roinneadh contaetha Shasana. Cruthaíodh barúntachtaí le linn athghabháil na dTúdarach ar Éirinn, in ionad na dtríocha céad a bhí ann roimhe seo, a tugadh isteach tar éis chéad-ionradh na Normannach. Rinneadh roinnt de na barúntachtaí luatha a fhoroinnt ina leathbharúntachtaí ina dhiaidh sin agus an seasamh céanna acu le barúntachtaí iomlána.
Rubeus Hagrid. Carachtar ficseanúil sa tsraith "Harry Potter" le J. K. Rowling is ea Rubeus Hagrid. Tugtar "Hagrid" air go forleathan, fiú i measc a chairde agus tar éis a cheapadh mar mhúinteoir de chuid Hogwarts. Tá sé "dhá oiread chomh hard leis an ngnáthdhuine", dar leis an gcéad leabhar, agus nochtar sa cheathrú leabhar gur leath-fhathach é. Is é an maor é i Scoil Hogwarts, agus is é an teideal atá air ná "Coimeádaí Eochracha agus Tailte" ag Hogwarts. Is duine é atá dílis cairdiúil, ainneoin a bheith an-tógtha le hainmhithe dainséaracha ar nós dragan agus damhán alla ollmhór. 
Robbie Coltrane a rinne páirt Hagrid sna scannáin atá bunaithe ar na leabhair. Iar-imreoir rugbaí, Martin Bayfield, a bhí i bpáirt Hagrid i seatanna fada, áfach, chun airde an leath-fhathaigh a léiriú. Rinne Bayfield páirt Hagrid óig sa dara scannán freisin.
Cisinscneach. Duine a bhfuil a f(h)éiniúlacht inscne ag teacht leis an gceann a tugadh dó/di nuair a rugadh é/í is ea duine cisinscneach.
Pádraig Mac Con Midhe. Ba é Pádraig Mac Con Midhe (8 Meán Fómhair 1896 – 28 Márta 1975), arbh as Foirceal, Contae Ard Mhacha ó dhúchas é, an 13ú huachtarán ar Chumann Lúthchleas Gael idir 1938 agus 1943. Ba é an chéad uachtarán CLG as Cúige Uladh.
Bhí an-spéis aige sa Ghaeilge ar feadh a shaoil, agus d’oibrigh sé mar scrúdaitheoir do Bhord Oideachais Thuaisceart Éireann.
Is fearr cuimhne air mar uachtarán CLG ag an tráth a baineadh Dubhghlas de hÍde as mar phátrún CLG. Ba chinneadh deacair é sin, mar gheall ar an méid a rinne de hÍde chun an Ghaeilge a chur chun cinn, ceist a bhí gar do chroí Mhic Con Midhe.
Ina onóir, bronnann CLG Gradaim McNamee as sármhaitheas i réimsí na cumarsáide, an chaidrimh phoiblí agus na hiriseoireachta a bhaineann leis an CLG.
Nóra Ághas. Ba mhúinteoir, náisiúnaí Éireannach, agus gníomhaí ar son na Gaeilge í Nóra Ághas (15 Iúil 1882 – 20 Eanáir 1970).
Luathshaol.
Rugadh Nóra Ághas i gCinn Aird, Lios Póil, Co. Chiarraí ar 15 Iúil 1882. Ba í an tríú hiníon den deichniúr clainne ag Gregory Ashe, feirmeoir, agus Ellen (née Hanafin). Ba chainteoirí dúchais Gaeilge a tuismitheoirí, agus cé gurbh é an Béarla teanga an teaghlaigh, bhí Ághas dátheangach. Ba é Tomás Ághas a deartháir níos óige. Mar gheall ar thionchar a n-athar, bhí suim ag na páistí ar fad i gceol, i litríocht, agus i stair na hÉireann. D'fhreastail Ághas ar Scoil Loreto i gCill Airne. Mhúin sí i gClochar na Trócaire, Cill Rois, sula ndeachaigh sí ar aghaidh go Coláiste Dhún Carúin, áit ar mhúin Éamon de Valera í agus labhair sí Gaeilge leis go minic. Tar éis di a cuid oiliúna múinteoireachta a chríochnú, mhúin sí sa Cheapach Mhór, Co. Luimnigh.
Le linn Éirí Amach na Cásca, bhí Ághas sa Cheapach Mhór. Trína deartháir Tomás, bhí dlúthaithne aici ar Aibhistín de Staic, Seán Mac Diarmada, Mícheál Ó Coileáin, agus Seán Ó Cathasaigh. Le linn do Thomás a bheith i bpríosún in Éirinn agus ansin i Sasana tar éis an Éirí Amach, thug Ághas cuairt air agus scríobh sí chuige agus chuig roinnt dá chomhghleacaithe; ba tríthise a choinnigh Tomás i dteagmháil lena chairde in Éirinn. Thug sí teachtaireacht chuige ó Mhícheál Ó Coileáin nuair a bhí sé i bpríosún Lewes, agus chas sí le de Staic agus le roinnt ciontóirí eile chomh maith. Nuair a d’fhill Tomás ar Chiarraí tar éis é a scaoileadh saor i Meitheamh 1917, chuaigh sí in éineacht leis. Lean sí ar aghaidh ag tabhairt cuairte air tar éis dó a bheith i bPríosún Mhuinseo ó dheireadh an tsamhraidh 1917. Nuair a fuair Tomás bás ar 27 Meán Fómhair 1917 tar éis stailc ocrais, scríobh sí “ba é an rud deireanach a rabhamar ag súil leis a chloisteáil.” Ba í an chéad duine de theaghlach Ashe a shroich Ospidéal an Mater, agus bhí baint aici le léirsiú ag sochraid Thomáis.
Gairm.
Bhog sí go Baile Átha Cliath le bheith ina múinteoir sa Central Model School i Sráid Maoilbhríde. Ceapadh í ina príomhoide ar Scoil Mhuire, ag fanacht sa phost sin go dtí gur éirigh sí as. Ó bunaíodh é i 1926, bhí Ághas ina ball gníomhach d’Fhianna Fáil, agus bhí sí ina ball dá fheidhmeannach náisiúnta. Bhí baint aici le Conradh na Gaeilge ar feadh blianta fada, ag freastal ar ardfheiseanna, agus bhí sí ina hiontaobhaí ar an gCoiste Gnótha ó 1923 go 1941. Chabhraigh sí le bunú Chumann Drámaíochta na Scoile i 1934, agus bhí sí ina suí ar an gcoiste bunaithe. Chaith sí go leor ama ag caomhnú cuimhne a dearthár, go háirithe mar fhoinse eolais ar a shaol.
Bás.
Fuair Ághas bás i mBaile Átha Cliath ar 20 Eanáir 1970, agus cuireadh i dTeach Srafáin, Co. Chill Dara í. Coimeádann Leabharlann Chontae Chiarraí na grianghraif de mhuintir Ashe, agus tá roinnt dá cuid comhfhreagrais i Leabharlann Náisiúnta na hÉireann.
Vicipéid na Manainnise. An leagan Manainnise den chiclipéid phoiblí ilteangach Vicipéid is ea Vicipéid na Manainnise (Manainnis: Wikipedia Mannin). Is í Vicipéid na Manainnise an 193ú Vicipéid is mó atá ann.
Liosta rialtóirí na Sacsaine. Liostaíonn an t-alt seo diúic, toghthóirí agus ríthe a bhí i gceannas ar chríocha éagsúla darb ainm an tSacsain, ó thús Dhiúcacht na Sacsaine sa 6ú haois go deireadh na monarcachtaí Gearmánacha sa bhliain 1918.
Ba Liútarach iad toghthóirí na Sacsaine ó Johann der Beständige (Gaeilge:"Eoin Buanseasmhach" ) ar aghaidh go dtí gur iompaigh August der Starke na Sacsaine (Gaeilge: "Águstas Láidir") ar an Chaitliceachas chun a bheith tofa mar Rí na Polainne agus Ard-Diúc na Liotuáine. BA Caitlicigh a shliocht (lena n-áirítear Ríthe na Sacsaine go léir) ó shin i leith.
An tSean-Sacsain.
Chuimsigh Diúcacht bhunaidh na Sacsaine tailte na Sacsaine in iarthuaisceart na Gearmáine mar atá inniu ann, eadhon, stát comhaimseartha Gearmánach na Sacsaine Íochtaraí ("Niedersachsen") mar aon le "Westfalen" agus Iarthar na Sacsaine-Anhalt (Gearmáinis;Sachsen-Anhalt), nach ionann agus stát na Gearmáine sa lá atá inniu ann.
Chuir Rí na bhFranc Séarlas Mór an tSacsain faoi smacht agus d'imeasc sé í isteach san Impireacht Chairilínseach. I ndeireadh na 9ú haoise, thosaigh an chumhacht ag aistriú ón rí Francach san Oirthear go dtí na rialtóirí Sacsanacha áitiúla, agus mar thoradh air sin tháinig an "Stammesherzogtum" (Gaeilge: "Diúcacht Threibheach") chun cinn.
Barra Ó Donnabháin. Colúnaí leis an nuachtán Irish Echo i Nua-Eabhrac ab ea Barra Ó Donnabháin (1941 – 2003). Scríobh sé colún seachtainiúil i nGaeilge dar teideal "Macalla" a phléigh leis an nGaeilge agus pobal na Gaeilge in Éirinn agus sna Stáit Aontaithe. D'aistrigh agus d'fhoilsigh Hilary Mhic Suibhne agus Eibhlín Zurell rogha dá chuid alt in imleabhar dar teideal "Súil Siar: Cnuasach Aistí le Barra Ó Donnabháin" in 2008. Scríobh sé freisin do "Treoir", irisleabhar Chomhaltas Ceoltóirí Éireann, agus do na nuachtáin Foinse agus Saol. Léadh sé a cholún Gaeilge ón Irish Echo ar an gclár raidió seachtainiúil "Míle Fáilte" ar WFUV. Mhúineadh sé an Ghaeilge freisin ag na deirí seachtaine a d’eagraigh Daltaí na Gaeilge.
Rugadh Ó Donnabháin in Iarthar Chorcaí, agus chuaigh sé go dtí na Stáit Aontaithe i 1963, áit ar oibrigh sé mar innealtóir bogearraí.
Léachtaí Uí Dhonnabháin.
In 2006, bhunaigh Glucksman Ireland House in Ollscoil Nua-Eabhrac Léacht Bliantúil Uí Dhonnabháin in ómós dá chuimhne agus an méid a rinne sé ar son na Gaeilge. Ba é an tOllamh Tomás Ó hÍde a thug an chéad léacht in 2006. I measc na gcainteoirí sna blianta ina dhiaidh sin bhí Éamon Ó Cuív, TD, Padraic Ó Ciardha, Nuala Ní Dhomhnaill, An tOllamh Alan Titley, An Dr. Louis de Paor, An tOllamh Brian Ó Conchubhair, agus an tOllamh Breandán Mac Suibhne.
Fada is Fairsing.  
Is í Lisa Nic an Bhreithimh láithreoir Fada is Fairsing, podchraoladh agus clár raidió ar Raidió na Life a chuireann agallaimh ar dhaoine ó gach cearn den domhan trí Ghaeilge. á roinnt ar líne  ó 2012  ar aghaidh. 
Bíonn ar a laghad beirt aíonna, Ghaeil ar fud na cruinne, ar an gclár seachtain i ndiaidh seachtaine le scéalta éagsúla, spéisiúla, faoina bpobal Gaeilge i ngach áit ó Bhéising go Perth go Páras go Dallas go Dún Éideann.
Unstrut. Is abhainn í An Unstrut sa Ghearmáin agus is fo-abhainn chlé. atá 192 km ar fad. den Saale í.
Éiríonn an abhainn Unstrut i dtuaisceart na Túrainge gar do Dhingelstädt (siar ó Kefferhausen i gceantar Eichsfeld) agus is é a dobharcheantar iomlán Abhantrach na Túrainge siar ó Heldrungen agus, ina réimsí íochtair, sníonn sí tríd an tSacsain-Anhalt sula sileann an abhainn isteach sa Saale in aice le Naumburg. Is é fad iomlán an Unstrut ná 192 km. I measc na mbailte feadh na hUnstrut tá Mühlhausen, Sömmerda, Bad Frankenhausen, Artern, Roßleben, agus Freyburg. Is iad a fo-aibhneacha is mó ná an Gera, an Wipper, an Helme, agus an Lossa,
Liam Ó Briain. Saineolaí Gaeilge agus gníomhaí polaitíochta ab ea Liam Ó Briain (16 Meán Fómhair 1888 – 12 Lúnasa 1974).
Rugadh sa Phort Thuaidh, Baile Átha Cliath é mar William O’Brien. Chuir sé spéis sa Ghaeilge nuair a bhí sé óg, agus thosaigh sé ag baint úsáide as an leagan Gaeilge dá ainm le linn dó a bheith i Scoil Uí Chonaill. D’fhreastail sé freisin ar chruinnithe de chuid Chonradh na Gaeilge, ansin d’fhreastail sé ar an gColáiste Ollscoile, Baile Átha Cliath ar scoláireacht, áit a ndearna sé staidéar ar an bhFraincis, Béarla agus Gaeilge.
Sa bhliain 1911, thionscain UCD scoláireacht nua bhliantúil le haghaidh thaistil thar lear, agus ghnóthaigh Ó Briain an chéad cheann. D'úsáid sé an scoláireacht chun cuairt a thabhairt ar an nGearmáin agus staidéar a dhéanamh le Kuno Meyer agus Rudolf Thurneysen. Tar éis trí bliana, d’fhill sé abhaile, chuaigh sé isteach i gConradh na Gaeilge arís, agus thosaigh sé ag múineadh na Fraincise i gCOBÁC. Chuaigh sé isteach in Óglaigh na hÉireann freisin, agus ansin, an bhliain dár gcionn, chuir Seán T. Ó Ceallaigh ina luí ar Ó Briain dul isteach i mBráithreachas Phoblacht na hÉireann.
Le linn Éirí Amach na Cásca, throid Ó Briain le hArm Cathartha na hÉireann. D'éirigh aighneas idir é agus a cheannasaí, Mícheál Ó Mulláin, agus é ag iarraidh straitéis a leanúint gan briogáid Bhaile Átha Cliath a bheith “sáinnithe sa chathair”. Ach d'ordaigh Ó Mulláin gur cheart dóibh díriú ar Chaisleán Bhaile Átha Cliath a ghlacadh. Chaith Ó Briain dhá mhí i bpríosún agus sé mhí i gcampa imtheorannaithe sular scaoileadh saor é. Fuair sé amach gur briseadh as a phost é, ach fuair sé ollúnacht i dteangacha Rómánsacha i gColáiste na hOllscoile Gaillimh.
Faoin taca seo, chuaigh Ó Briain isteach i Sinn Féin, agus sheas sé don pháirtí in Ard Mhacha Láir in olltoghchán na hÉireann 1918. Níor éirigh leis, cé go bhfuair sé 5,689 vóta. Ba chúis le pianbhreith phríosúnachta eile é an feachtas seo, go hindíreach. Nuair a scaoileadh saor é, ceapadh ina bhreitheamh é sa chóras cúirteanna poblachtánach a bhí mídhleathach ag an am, agus thug sé cuairt ar an bhFrainc agus ar an Iodáil chun airm a fháil don IRA. I mí na Samhna 1920, gabhadh arís é agus imtheorannaíodh é ar feadh bliana, agus dá bharr sin, chaill sé críoch Chogadh Saoirse na hÉireann. Faoin am ar scaoileadh saor é, bhí an Conradh Angla-Éireannach sínithe; thacaigh sé leis seo, agus níor ghlac sé páirt i ngníomhaíochtaí míleata a thuilleadh.
D’fhan Ó Briain ina phost mar ollamh i nGaillimh. Sheas sé freisin i dtoghchán Sheanad Éireann sa bhliain 1925, cé nár éirigh leis. Bhí sé ina rúnaí bunaidh ar Thaibhdhearc na Gaillimhe, ag aisteoireacht i gcuid mhaith dá léiriúcháin freisin, agus chaith sé go leor ama ag aistriú saothair ón mBéarla agus ó na teangacha Rómánsacha go Gaeilge. Sheas sé le bheith ina uachtarán ar Choláiste na hOllscoile, Gaillimh sa bhliain 1945, ach níor toghadh é. Sna 1940idí agus 1950idí, is minic go raibh sé ar an teilifís agus ar an raidió.
Ar 1 Meán Fómhair 1921 phós sé Helen Lawlor. Ba í an t-iriseoir Eibhlín Ní Bhriain an t-aon leanbh a bhí ag an lánúin.
Mainistir Quedlinburg. Teach banchanónach tuata (Gearmáinis: "Frauenstift") i Quedlinburg sa Ghearmáin mar a bhfuil an tSacsain-Anhalt, ab ea Mainistir Quedlinburg (Gearmáinis: "Stift Quedlinburg" nó "Reichsstift Quedlinburg"). Bunaíodh í sa bhliain 936, ar thionscnamh Naomh Mathilda, baintreach Anraí Foghlaera, Rí na bhFranc Thoir, i gcuimhne air.
Áine Murphy. Is polaiteoir de chuid Shinn Féin í Áine Murphy (). Is as Lios na Scéithe í. Is Comhalta den Tionól Reachtach í d'Fhear Manach agus Tír Eoghain Theas, ó 2021 ar aghaidh .
Sorcha Richardson. Is amhránaí agus cumadóir Éireannach as Baile Átha Cliath í Sorcha Richardson (a rugadh 22 Meán Fómhair 1990 ).
Go luath ina saol.
Tógadh Sorcha Richardson i nDeilginis, Baile Átha Cliath. Bhunaigh sí a céad bhanna le cairde scoile agus í 10 mbliana d'aois.
Chuaigh sí go Brooklyn chun freastal ar The New School i Nua Eabhrac. Rinne sí staidéar ar an scríbhneoireacht chruthaitheach agus í ann.
Gairm.
D'fhill Richardson ar ais go Baile Átha Cliath sa bhliain 2017. Sheinn sí ag an Féile Longitude sa bhliain 2018 agus ainmníodh í ar liosta "Rising Artists" de chuid RTÉ 2FM, agus d’oibrigh sí leis an mbanna ceoil Éireannach All Tvvins.
Eisíodh a céad albam "First Prize Bravery" (leis an téama 'ag láimhseáil cairdeas agus caidreamh') sa bhliain 2019 agus ainmníodh í don Choice Music Prize. Chomhoibrigh sí le Soulé agus Elaine Mai ar an amhrán "Butterflies" in 2019 mar chuid den bhfeachtas "Made by Music" ag Three Ireland. Sheinn sí ag féile Other Voices sa bhliain 2019.
Fógraíodh go mbeidh a dara halbam "Smiling Like an Idiot" eisithe aici ar 23 Meán Fómhair 2022.
Dioscliosta.
EPanna
Albam stiúideo
Thomas Picton. Oifigeach de chuid Arm na Breataine a throid i gCogaí Napoléon ab ea an Leifteanantghinearál Sir Thomas Picton (24 Lúnasa 1758 – 18 Meitheamh 1815). Dar leis an staraí Alessandro Barbero, bhí “meas ar Phicton as a mhisneach agus bhí faitíos roimhe mar gheall ar a mheon teasaí”. (Béarla; ""respected for his courage and feared for his irascible temperament" ) Thug an Diúc Wellington "a rough foul-mouthed devil as ever lived"", air, ach fós féin shíl sé go raibh sé cumasach.
Tharraing aird an phobail air ar dtús mar gheall ar a chruálacht líomhnaithe le linn dó a bheith ina ghobharnóir ar Oileán na Tríonóide (1797–1803), agus cuireadh ar a thriail i Sasana é dá bharr sin ar chéasadh neamhdhleathach Luisa Calderón, cailín 14 bliana d'aois, a cheadú. Cé gur ciontaíodh Picton ar dtús, cuireadh an ciontú ar ceal ina dhiaidh sin agus Picton ag maíomh go raibh Oileán na Tríonóide faoi réir dhlí na Spáinne le linn an ama sin, rud a cheadaigh úsáid an chéasta. Lean an chonspóid faoin gcéasadh agus faoi ról Phicton i dtrádáil na sclábhaithe coilíneacha. Sa bhliain 2020, vótáil Comhairle Caerdydd chun dealbh Phicton a bhaint as an ngailearaí “Laochra na Breataine Bige” i Halla na Cathrach, Caerdydd. Sa bhliain 2022, d’aistrigh Ard-Mhúsaem Caerdydd portráid Phicton óna gailearaí “Oriel Wynebau Cymru” (Gaeilge: "Aghaidheanna na Breataine Bige") go dtí taobhsheomra, in éineacht le cur síos ar an gcaoi ar chaith sé go brúidiúil le muintir na Tríonóide. 
Cuimhnítear go príomha ar Phicton mar gheall ar a ghníomhartha faoi Wellington i gCogadh Saoirse na Spáinne (1807-1814), nuair a throid sé i go leor comhrac, ag taispeáint crógacht agus diongbháilteacht mhór. Maraíodh é sa bhliain 1815 agus é ag troid ag Cath Waterloo, le linn ruathair ríthábhachtaigh bheaignite inar chuir a rannán stop le hionsaí chór Erlon ar lár na gcomhghuaillithe ar chlé. Ba é an t-oifigeach is sinsearaí é a fuair bás ag Waterloo. Bhí sé ina Fheisire Parlaiminte tráth a bháis.