Trelis/gawiki huggingface dataset:
Beannachtaí Reiligiúnda na Gaeilge. Ar nós go leor teangacha eile tá Beannachtaí Reiligiúnda na Gaeilge sa Ghaeilge. Is minic go ndeirtear agus daoine ag cáineadh na teanga gur teanga reiligiúnda nó Chaitliceach í.
Leagan in áit “Dia dhuit”.
Tá 'Dia dhuit/dhaoibh' ag éirí níos foirimiúla. Is fíor go n-úsáidtear 'Dia dhuit' fós, ach is i suíomhanna foirmiúla is minice a chloisfeá anois é, agus ag cainteoirí níos sine ach go háirithe. Má chaitheann tú súil ar theangacha eile. I nGearmáinis na Baváire deirtear 'Gruss Gott', (Is mór Dia), sa Spáinnis deirtear 'adios (chun Dé), 'adieu' sa Fhraincis (chun Dé) arís. Sa tSeirbia tá an focal Iodálach 'ciao' tar éis an ruaig a chur ar na focail 'zdravo' and 'dobar dan' i measc na n-óg. Ceann de na frásaí is coitianta ar fad ar domhan, is dócha, ná 'goodbye', agus ó 'God bye' a thagann seo.
Deir roinnt go dteastaíonn frása eile in áit Dia Dhuit.
Úsáideann an t-aos óg beannachtaí éagsúla go minic 
Ach mar atá feicthe againn sa Ghaeilge le focail ar nós 'banaltra' agus 'bangharda' atá beagnach imithe as faoi seo, uaireanta déantar cinneadh comhfhiosach éirí as leaganacha áirithe cainte. Is amhlaidh an scéal sa Bhéarla áit a bhfuil banleaganacha roinnt focal ar nós 'actress' á thréigean go tréan. Sa Ghaeilge tá leithéidí 'féintruailliú' agus 'ginmhilleadh' ann, is ní mó ná sásta atá go leor daoine fúthu, is iad ag moladh 'glacaireacht' agus 'forcheannadh toirchis' mar mhalairt orthu.
'Bail ó Dhia is ó Dharwin ort'
Go magúil nó le beagán den diabhlaíocht a úsáidtear 'Darwin duit' agus 'Darwin is Dawkins duit'.
Lucie Jones. Is ceoltóir Breatnach í Lucie Bethan Jones. Rugadh i bPentyrch í ar 20 Márta 1991. Tháinig sí san ochtú áit ar an séú sraith "The X Factor" sa bhliain 2009.
Gairm.
2009: "The X Factor".
Sa bhliain 2009, thriail Jones don séú sraith "The X Factor" leis a amhrán bunaidh "I Will Always Love You". Shroich sí go dtí na Seónna Beo agus ba í Dannii Minogue a comhairleoir. Bhí Jones sa bhunbheirt i seachtain 5 agus chuaigh an vótaí na moltóirí go leathghlas. Fuair Jones na votaí is lú an tseachtain sin.
Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse 2017.
I mí Eanáir 2017, fógraíodh go mbeadh Jones in iomaíocht ar "Eurovision: You Decide", an comórtas a roghnaíodh an iontráil na Ríocht Aontaithe don Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse 2017. Bhuaigh sí an comórtas seo leis an amhrán "Never Give Up on You". Bhí sí in iomaíocht ag ceannais na hEoraifíse ar an 13 Bealtaine. Tháinig Jones sa 15ú háit le 111 pointe. Tar éis an chomórtas chuaigh Never Gve Up On You go uimhir a 73 sa Ríocht Aontaithe.
Ella Henderson. Is ceoltóir Sasanach í Gabriella Michelle Henderson nó Ella Henderson. Rugadh i Sasana í ar 12 Eanáir 1996. Tháinig sí sa séú háit ar an naoú sraith "The X Factor" sa bhliain 2012.
Luathshaol.
Rugadh agus tógadh Henderson in Tetney, in aice le Grimsby, iníon Sean agus Michelle. Tá beirt deartháireacha aici, Patrick agus Fraser agus deirfiúr amháin aici, Holly. Ina óige, d'fhorbair sí suim san fhaisean.
Ag aois a trí, thosaigh Henderson ag canadh.
Gairm.
2012: "The X Factor".
Sa bhliain 2012, thriail Henderson don naoú sraith "The X Factor" le "Missed". Shroich sí na Seónna Beo agus bhí Tulisa Contostavlos a comhairleoir. Bhí Henderson sa bhunbheirt i seachtain 7 agus chuaigh an vótaí na moltóirí go leathghlas.
2013–2015: "Chapter One".
Scaoil Henderson a céad albam "Chapter One" ar an 13 Deireadh Fómhair, 2014. Chuaigh an t-albam díreach go uimhir a haon sna RA agus uimhir a dó in Éirinn.
2016–inniu: Dara halbam.
D'fhógair Henderson i mí na Samhna 2016 ar a cuntas Instagram go bhfuil sí ag obair ar a dara halbam. I measc na hamhráin ar an albam ná "Ugly", "Cry Like A Woman", "Bones", "Solid Gold" agus "Let's Go Home Together" dísréad le James Arthur. Bhí sí ag tacú le Arthur ar a chamchuairt "Back from the Edge" sa bhliain 2017.
Ar an 23 Bealtaine, d'fhógair Henderson a dara halbam, "This Is Everything I Didn't Say".
Gradaim agus ainmniúcháin.
Tá trí ghradam buaite ag Henderson. Tá 9 n-ainmniúchán faighte aici.
Baile Uí Chuilinn. Is bruachbhaile suite i gContae Bhaile Átha Cliath é Baile Uí Chuilinn (Béarla: "Ballycullen"). Tá an baile suite in aice le Cnoc Lín.
Baile Pheire. Is bruachbhaile suite i gContae Bhaile Átha Cliath é Baile Pheire.
Cill na Manach. Is bruachbhaile suite i gContae Bhaile Átha Cliath í Cill na Manach.
Cúil Mhín. Is bruachbhaile suite i gCluain Saileach gContae Bhaile Átha Cliath é Cúil Mhín. Tá an Chúil Mhín suite idir na hionaid fo-uirbeacha de Chaisleán Cnucha agus Baile Bhlainséir. Tá sé thart ar 15 ciliméadar ó lár chathair Bhaile Átha Cliath. Tá Gaelscoil Scoil Oilibhéir agus scoil daraleibhéal mhór Scoil Phobail Chúil Mhín suite ann. Tá iompar poiblí i gCúil Mhín ar fáil ag Iarnród Éireann ag stáisiún traenach Chúil Mhín agus Bus Átha Cliath. Freastalaíonn Bus Átha Cliath, uimhir 37 &amp; 39, ar an gceantar.
Eastát Tionsclaíochta Chúil Mhín.
Tá eastát tionsclaíochta suite sa Chúil Mhín. Lonnaithe ann, mar shampla, tá ionad de chuid An Post agus An Táscfhórsa um Dhrugaí agus Alcól Baile Bhlainséir.
Mutya Keisha Siobhan. Is popbhanna ó Londain iad Mutya Keisha Siobhan atá déanta suas de trí bhall, Siobhán Donaghy, Keisha Buchanan agus Mutya Buena. Cuireadh an grúpa ar bun i 2011.
Dan Aykroyd. Is aisteoir Ceanadach é Daniel Edward "Dan" Aykroyd a rugadh ar an 1 Iúil, 1952
Djurgårdens IF Fotboll. Is club peile Sualannach é Djurgårdens IF Fotboll, ar a dtugtar "Djurgården" de ghnáth, as Stócólm. Is é Djurgårdens IF Fotboll roinn sacair an chlub spóirt Djurgårdens Idrottsförening. Bunaíodh an club spóirt sa bhliain 1891 agus an roinn sacair sa bhliain 1899.
Hassan Rouhani. Is é Hassan Rouhani (Peirsis: حسن روحانی; a rugadh mar "Hassan Fereydoun" ar an 12 Samhain 1948) an 7ú Uachtarán agus Uachtarán na hIaráine (ó 3 Lúnasa 2013 go dtí 3 Lúnasa 2021). Cléireach Moslamach is ea é (leis an stádas Mujtahid Siach) agus dlíodóir agus iar-taidhleoir chomh maith. 
Amharctar ar Rouhani mar dhuine measartha lárnach ó thaobh na polaitíochta de. 
Saol.
Oideachas.
Tá céim bhaitsiléara sa dlí aige ó Ollscoil Tehran (1969) agus fuair sé MPhil sa Dlí (1995) agus PhD sa Dlí (1999) ó Ollscoil Chaladónach Ghlaschú, agus é 52 bliain d'aois ag an am. Bhí an tráchtas MPhil faoin gcumhacht reachtach maidir leis an dtaithí Iaránach agus an tráchtas PhD faoi sholúbthacht an dlí Ioslamaigh sa chomhthéacs céanna. 
Polaitíócht.
Sa tréimhse sin bhí poist sinsearaigh éagsúla aige - sa rialtas, san arm agus sa riarachán. 
Bhí Rouhani 
ina cheannasaí an Fhórsa Aerchosanta (1986-91) le linn an Chogaidh 
ina bhall den Chomhairle Sheiftiúlachta de Thionól na Saineolaithe araon ó 2000 anuas go dtí an lá inniu. - mar shampla, , . 
rúnaí d'Ardchomhairle na Slándála Náisiúnta (1989-2005). 
Fuair Rouhani ceadúnas chun cleachtadh mar dhlíodóir sa bhliain 2007. 
Bhí Rouhani freisin ina leas-chainteoir den 4ú agus 5ú théarma den Thionól Comhairliúcháin Ioslamach (An Majlis). I gcáil ar sin, bhí sé i gceannas freisin ar fhoireann iar-idirbheartaíochta na hIaráine agus ina phríomh-idirbheartaí leis an triúr ón AE - an Ríocht Aontaithe, an Fhrainc, agus an Ghearmáin - ar chlár núicléach na hIaráine. 
Uachtarán.
Ar an 7 Bealtaine 2013, chláraigh Rouhani don toghchán uachtaránachta a tionóladh ar an 14 Meitheamh 2013. Dúirt sé go n-ullmhódh sé "cairt um chearta sibhialta", an geilleagar a athbhunú agus an caidreamh guagach le náisiúin an Iarthair a fheabhsú . 
Toghadh Rouhani mar Uachtarán na hIaráine ar an 15 Meitheamh 2013, ag fáil an ceann is fearr ar Mhéara Tehrān, an tUasal Mohammad Bagher Ghalibaf agus ceathrar iarrthóir eile.
Ar an 3 Lúnasa 2013, toghadh mar Uachtarán Phoblacht Ioslamach na hIaráine é, le haghaidh téarma oifige ceithre bliana. Atoghadh sa bhliain 2017 é.
Sa bhliain 2021, bhí súil ag Éire agus an tAontas Eorpach áiteamh ar an Iaráin a bheith rannpháirteach arís sa socrú a rinneadh sa bhliain 2015.
Clár núicléach na hIaráine.
Sa bhliain 2015, bhí réiteach déanta ag An Iaráin le sé cinn de na Cumhachtaí Móra i gcomhráití núicléach tar éis breis is 10 mbliana taidhleoireachta. Le linn na mblianta 2015-2016, bhí cigirí idirnáisiúnta in ann breathnú níos géire ar chúrsaí núicléacha san Iaráin. Ar an dtaobh eile den mhargadh, tháinig maoladh ar na smachtbhannaí a bhí á leagan ar an Iaráin leis na blianta. 
Ach d'éirigh na Stáit Aontaithe as an margadh nuair a toghadh Trump. Níor chas Rouhani riamh le Trump; tuairimíocht gan dealramh a bhí ann sa bhliain 2019.
Sa bhliain 2021, bhí Éire ceaptha ag na Náisiúin Aontaithe mar áisitheoir san aighneas seo i dtaca le margadh 2015, agus ag áiteamh ar an Iaráin a bheith rannpháirteach arís sa socrú. Chas Simon Coveney le Hassan Rouhani nuair a bhí sé fós ina Uachtarán sa bhliain 2021,
Droichead na hInse. Is droichead bóthair suite i gContae Bhaile Átha Cliath é Droichead na hInse.
An Bealach Beag. Is baile suite i gContae Bhaile Átha Cliath é An Bealach Beag (Béarla: "Littlepace").
An Com (Baile Átha Cliath). Is sráid suite i gContae Bhaile Átha Cliath í an Com ().
Baile an Ridire Thoir. Is barúntacht suite i gContae Bhaile Átha Cliath é Baile an Ridire Thoir.
Baile an Ridire Thiar. Is barúntacht suite i gContae Bhaile Átha Cliath é Baile an Ridire Thiar.
Caisleán Cnucha, Barúntacht. Is barúntacht suite i gContae Bhaile Átha Cliath é Caisleán Cnucha.
An Chúlóg (barúntacht). Is barúntacht suite i gContae Bhaile Átha Cliath í an Chúlóg.
An Chrois Íochtarach. Is barúntacht suite i gContae Bhaile Átha Cliath í an Chrois Íochtarach.
An Caisleán Nua, Barúntacht, Contae Bhaile Átha Cliath. Is barúntacht suite i gContae Bhaile Átha Cliath é an Caisleán Nua.
Barúntacht Bhaile Átha Cliath. Is barúntacht suite i gContae Bhaile Átha Cliath é Barúntacht Bhaile Átha Cliath.
An Chrois Uachtarach. Is barúntacht suite i gContae Bhaile Átha Cliath í an Chrois Uachtarach.
Ráth an Dúin, Contae Bhaile Átha Cliath. Is barúntacht suite i gContae Bhaile Átha Cliath é Ráth an Dúin.
Áth Gó. Is baile fearainn suite i gContae Bhaile Átha Cliath é Áth Gó.
Baile Scadán. Is baile fearainn suite i gContae Bhaile Átha Cliath é Baile Scadán.
Abhainn Sheantraibh. Is abhainn suite i gContae Bhaile Átha Cliath í Abhainn Sheantraibh.
Abhainn na Stéille. Is abhainn suite i gContae Bhaile Átha Cliath í Abhainn na Stéille.
Bóthar na Lotaí Theas. Is ceantar suite i gContae Bhaile Átha Cliath é Bóthar na Lotaí Theas.
Barr na Slinneán. Cnoc i gContae Bhaile Átha Cliath is ea Barr na Slinneán (238 m) (Béarla: "Barnaslingan"). 
Ar an taobh thiar den sliabh, tá gné thíreolaíochta ann darb ainm "An Scailp", bearna sa tírdhreach, ar a bhfuil taobhanna géara clúdaithe le bolláin ollmhóra eibhir. Cruthaíodh é ag deireadh na hoighearaoise thart ar 12,000 bliain ó shin. Ritheann an bóthar réigiúnach an R117 tríd an Scailp, ag nascadh Áth na Sceire le Cill Tiarnáin.
Bá Bhaile Dúill. Is bearna cósta suite i gContae Bhaile Átha Cliath í Bá Bhaile Dúill.
Cnoc an Arbhair, Contae Bhaile Átha Cliath. Is ceantar suite i gContae Bhaile Átha Cliath é Cnoc an Arbhair. Is ann atá Reilig Mhíleata Chnoc an Arbhair.
Ceantar Dugaí Átha Cliath. Is ceantar suite i gContae Bhaile Átha Cliath é Ceantar Dugaí Átha Cliath.
Carraig Uallacháin. Cnoc i gContae Bhaile Átha Cliath is ea Carraig Uallacháin (276 m).
Dragan Chomódó. Is éard is dragan Chomódó ann ná laghairt mhonatóra thearc ó oirdheisceart na hÁise, dúchasach d'oileáin Chomódó, Flores, Pintja is Padar na hIndinéise. An laghairt is mó ar Domhan, suas le 3 m ar fhad. Dreapann is snámhann sé go maith. Áitríonn sé talamh féaraigh. Maraíonn sé muca is fianna go minic, agus tá sí in ann buabhall uisce fásta a mharú. Uaireanta ionsaíonn is maraíonn sé duine.
Dracaeine. Crann síorghlas, dúchasach do na hOileáin Chanáracha is Maidéara is ea an dracaeine (géineas "Dracaena"). Na géaga gearr ramhar, ag iompar crobhaingí duilleog scothliath nó scothghorm claíomhchruthach ag a gcinn. Na bláthanna beag scothghlas/bán. Na caora flannbhuí. Tugtar "fuil an dragain" ar an roisín a easbhrúnn an stoc, agus úsáidtear i vearnais é.
Draighean. Tom spíonach duillsilteach a fhásann 6 m ar airde is ea an draighean. Na bláthanna dubh, ag teacht amach roimh na duilleoga ubhchruthacha fiaclacha. Na torthaí (airní) cruinneogach gorm/dubh le blás céiriúil, inite ach an-searbh. Úsáidtear iad le haghaidh suibhe is fíonta. Dúchasach don Eoraip, agus is dócha gur sinsear de chuid an phluma é.
Cothromóid Drake. Foirmle mhatamaiticiúil chun an dóchúlacht go bhfuil intleacht eachtardhomhanda ann a mheas, a shaothraigh an réalteolaí Meiriceánach Frank Drake (1930-). Is amhlaidh a leag sé amach roinnt buntairiscintí chun cothromóid Drake a fhorbairt: meastachán ar ráta dóchúil déanta réaltaí inár réaltra féin gach bliain; an céatadán dóchúil de na réaltaí sin a bhfuil pláinéid cosúil leis an Domhan acu; an dóchúlacht go gcruthófar neacha beo ar phláinéad; an dóchúlacht go bhforbróidh beatha intleachtach; an dóchúlacht go ndéanfaidh beatha intleachtach iarracht cumarsáid a dhéanamh le domhain eile. Is suibíochtúil gach ceann de na meastacháin sin, ach mar sin féin, fiú nuair a chuirtear meastacháin fhíorbheaga san áireamh, agus a smaoinítear ar an oiread réaltraí is réaltaí sa Chruinne, tagann dóchúlacht éigin go bhfuil intleacht eachtardhomhanda áit éigin amuigh ansin amach as an gcothromóid. Thosaigh Drake cuardach ar chomharthaí raidió eachtardhomhanda i 1960, cuardach atá á leanúint is á leathnú i láthair na huaire.
Dreancaid uisce. Is é crústach beag uisciúil é an dreancaid uisce. Timpeall 450 speiceas, a mórchuid in uisce úr ach cuid bheag ar an bhfarraige. Snámh sainiúil preabach aici faoi thiomáint adharcán fada. A colainn gearr, a ceann saor, a cabhail clúdaithe le blaosc dhéchomhlach. Cuid mhaith díobh a atáirgeann trí phartanaigineas (modh neamhghnéasach).
Dreidire. Soitheach a dearadh d'aon ghnó chun cartadh ar an ngrinneall a bhaint chun doimhneacht cuain is na mbealaí isteach is amach a choinneáil nó a mhéadú. Úsáidtear dreidirí chun gaineamh is gairbhéal a fháil ón ngrinneall le haghaidh tógála freisin.
Astaróideach 2000 SG344. Tá na réalteolaithe ag tuar go sroichfidh astaróideach réasúnta mór comharsanacht an domhain. SG344 nó "Dreigeoideach 2030" atá mar ainm ar an astaróideach seo, agus tá a lorg á leanúint ag réalteolaithe ar fud an domhain. Ceapann na réalteolaithe go sroichfidh an t-astaróideach comharsanacht an domhain i Mí Mheán Fómhair na bliana 2030. 
Tréithe.
Meastar go bhfuil SG344 chomh mór le hárasán, idir 30m agus 70m ar trastomhas. 
Ní fios an oighear, nó gairbhéal, nó carraigeacha móra nó iarann atá ann. Más oighear nó gairbhéal atá ann, is má bhuaileann sé leis an domhan, dhealódh sé ó chéile agus dhófaí go hiomlán san atmaisféar é, sula sroichfidh sé dromchla an domhain. Ní dhéanfaidh sé dochar ar bith agus í chuirfeadh sé sin isteach ar an domhan ar chor ar bith.
Ach más carraigeach nó miotalach é, agus má bhuaileann SG344 i gcoinne an domhain (tá seans amháin as 417 go dtarlóidh sé sin), d'fhéadfadh pléasc cúpla meigeatonna tarlú, céad oiread níos cumasaí ná an buama adamhach a mhill Hiroshima na Seapáine i 1945: bheadh a leithéid inchurtha leis an imbhualadh astaróidigh a tharla i dTunguska na Sibéire i 1908.
Stair.
I Mí Mheán Fómhair na bliana 2000 tháinig réalteolaithe ar astaróideach réasúnta mór. Tháinig D. J. Tholen, and R. J. Whiteley ar SG344 ar 29 Meán Fómhair 2000.
Dreigeoideach. Is é a bhíonn i ndreigeoideach ná rinn bheag spéire níos lú ná timpeall 1 km ar leithead, astaróideach beag, iarmhar cóiméid go minic, a bhíonn ag taisteal tríd an spás. 
Eolaíocht.
Nuair a thagann a leithéid isteach in atmaisféar an Domhain, téitear é trí fhrithchuimilt leis an aer agus imbhualadh leis na móilíní aeir, go lonraíonn sé. Tugtar "dreige" air ansin. 
Má imbhuaileann an réad soladach, carraigeach nó miotalach seo le dromchla an Domhain, tugtar "dreigít" air. Is é a bhíonn i réaltaí reatha ná dreigí, ar mhéid gráinne gainimh, a bhíonn á ndó go hiomlán go hard san atmaisféar.
Bíonn luas 10-70 km s faoina leithéid, agus ní haon ionadh go dtéitear é san aer. Tarlaíonn ceathanna de 50 réalta reatha nó níos mó nuair a théann an Domhan trí eireaball deannaigh cóiméid. Fiú muna mbíonn ceathanna i gceist, bíonn timpeall 5 réalta reatha le feiceáil gach uair oíche ar bith. Díothaítear mórchuid na ndreigí roimh shroichint na talún dóibh. Ach ó am go chéile maireann dreigít ar mhéid liathróide agus sroicheann an talamh. 
Contúirt.
Buaileann dreigeoideach sách mór an t-atmaisféar uair nó dhó sa tseachtain, le pléasc ar cóimhéid le pléasc adamhach. 
D'fhógair Roinn Cosanta Mheiriceá 136 pléasc den saghas seo ar bharr an atmaisféir i 1975-1992. Bhraith satailítí rúnda míleata na pléascaí seo, agus bhí déine na bpléasc ar cóimhéid le buama beag adamhach. 
Tharla pléascaí in iarthuaisceart na hÉireann, Sruth na Maoile, agus iarthar na hAlban. 
Níor braitheadh fiú is ceann amháin de na pléascaí seo ar dhromchla an domhain, agus meastar nach mbraitheann na satailítí ach timpeall 10% de na himbhuailtí a tharlaíonn. Mar sin, seans go dtarlaíonn suas le 80 imbhualadh mar seo gach bliain. 
Léiríonn an t-eolas seo gur inmheasta an dóchúlacht go n-imbhuailfidh astaróideach mór an Domhan uair éigin amach anseo, agus go mb'fhéidir go mbeidh sé sin tubaisteach do dhaoine is an Domhan.
John Louis Emil Dreyer. Réalteolaí a rugadh i gCóbanhávan ab ea John Louis Emil Dreyer (13 Feabhra 1852 - 14 Meán Fómhair 1926). Chuir sé le chéile an "New General Catalogue" (NGC, an Nua-Chatalóg Ghinearálta), an chatalóg chaighdeánach ar réaltaí, braislí, néalta is réaltraí, atá in úsáid fós inniu.
Driogadh. Sa cheimic, próiseas ina ngalaítear leacht ó shoitheach amháin is a gcomhdhlúthaítear arís í i soitheach eile. Rinneadh taifead ar an bpróiseas seo don chéad uair sa tSín san 8ú céad. In íonghlanadh uisce, galaíonn na gáis atá tuaslagtha san uisce ach ní athchomhdhlúthaíonn siad, agus ní ghalaíonn na solaid atá tuaslagtha san uisce in aon chor. Má thuaslagtar leachtanna le so-ghalaitheachtaí difriúla le chéile, is féidir iad a scaradh trí dhriogadh. Mar shampla, nuair a dhriogtar meascán uisce is eatánóil, táirgtear gal atá lán d'eatánól (a athchomhdhlúthaíonn sa dara soitheach) agus fágtar iarmhar sa chéad soitheach lán d'uisce leis na solaid thuaslagtha.
Droichead Bailey. Droichead réamhdhéanta a cheap Donald Bailey (1901-1985) le linn an dara cogadh domhanda le húsáid ag innealtóirí arm Shasana. An bunaonad 3 × 1.5 m i bhfoirm diamaint, de chruach neartaithe tháite. Is féidir le seisear fear an t-aonad seo a láimhseáil agus droichead le struchtúr casta go leor a thógáil as roinnt aonad.
Droichead pontúin.  
Droichead ar snámh, iompartha ar phontúin, is ea an droichead pontúin. Is féidir go mbeidh an struchtúr sealadach (le haghaidh úsáide míleata, mar shampla) nó buan (mar a bhfuil an t-uisce domhain is an talamh mí-oiriúnach, ionas go mbeadh piaraí an-daor). De ghnáth is é a bhíonn sna pontúin ná báid leathantónacha, sorcóirí cuasacha miotail, nó raftaí coincréite. Trasnaíonn 3 dhroichead buan pontúin coincréite Loch Washington i Seattle.
Droimluí. Gluaiseacht na rí ina dtugtar bos na láimhe chun tosaigh don aghaidh agus an ordóg dírithe amach ón gcolainn. Sa suíomh seo, luíonn an ga is an t-ulna comhthreomhar le chéile. Is cumasaí ar fad an ghluaiseacht seo ná cromluí, agus de bhrí gur deasaigh iad móramh na ndaoine, bíonn snáithe deiseal ar scriúnna is i bhfeidhmeanna eile.
Droimnín. Cnoc beag sruthlíneach, múnlaithe ag oighear, déanta as till bhollánach, táirgthe ag brú an oighir ag gluaiseacht thar shil-leaganacha oighreacha. Go minic tarlaíonn scaoth díobh, le topagrafaíocht cosúil le ciseán uibheacha. Léiríonn a gcruth treo sreafa an oighir, ais fhada na ndroimníní comhthreomhar le sreabhadh an oighir agus a bhfoircinn mhaola dírithe i dtreo foinse an oighir.
Drólainníteas. Athlasadh na stéige móire (an drólann) a chuireann tús le buinneach, pianta boilg is rith fola. Is féidir go dtarlóidh sé mar thoradh ar ionfhabhtú le miocrorgánaigh, próisis uathimdhíonacha (drólainníteas othrasaithe is galar Crohn), nó soláthar easnamhach fola (drólainníteas ioscaemach). Cuireann drólainníteas othrasaithe isteach ar dhaoine óga fásta. Éiríonn líneáil na drólainne is an [Reicteam|reictim]] othrasaithe, agus is féidir go bpollfar í is go bhfaighidh duine peireatóiníteas. Tarlaíonn drólainníteas ioscaemach do sheandaoine den chuid is mó, mar thoradh ar thrombóis sna hartairí a sholáthraíonn an phutóg.
Dromadaire. Is camall é an dromadaire a bhíodh fiáin san Araib tráth, ach ceansaithe anois. Is dromadairí 90% de na camaill ar Domhan, agus faightear iad sna fásaigh theo ó thuaisceart na hAfraice soir go dtí oirdheisceart na hÁise. Tugtar "an camall Arabach" nó "an camall aonchruite" air freisin. Ar dtús póraíodh é mar chamall éadrom lúfar Arabach le haghaidh marcaíochta is rásaíochta, ach anois is é seo an t-ainm ar gach camall aonchruite.
Dromanna aigéanacha. Sliabhraonta ollmhóra faoin bhfarraige. Suas le 4 km os cionn an ghrinnill, ag síneadh thar 80,000 km timpeall an Domhain. Clúdaíonn siad 35% den ghrinneall. Ar an meán bíonn buaic na sceireacha timpeall 2.5 km thíos agus suas le 4,000 km ar leithead. Tá aiseanna na sceireacha go léir taobhrianaithe ag fabhtanna trasfhoirmithe, atá gníomhach ó thaobh seisme de agus a mbíonn creathanna talún ag tarlú iontu go minic. Tá an-chuid staidéir déanta ar Dhroim Lár an Atlantaigh agus é roinnte ina cúigí buaice is cliatháin. Sa chúige buaice tá ardchlár scoilte, scoiltsléibhte is scoiltghleann a luíonn ar feadh ais na sceire, suas le 50 km ar leithead is suas le 2 km níos doimhne ná na sléibhte mórthimpeall. Sa chúige grádáin tá fána 1:100. I gcomparáid leis seo, boilsc íseal gan scoilt ar a buaic, le fána 1:500, atá i nDroim an Aigéin Chiúin Thoir. Thar chuid mhór den ghrinneall tá airdí, na céadta méadar ar airde, a dtugtar "airdí aigéanacha" orthu, agus ní bhíonn aon ghníomhaíocht sheismeach ag baint leo. Eiseamláirí is ea Sceir Nócha Thoir san Aigéan Indiach, Sceir Jan Mayen san Atlantach thuaidh, agus Ard Shatsky san Aigéan Ciúin thuaidh.
Gníomhaí dromchlach. Aon ábhar a athraíonn airíonna an dromchla go suntasach. Samplaí ab ea gallúnach is glantach, agus braitheann a gcumas glanta ar a gcumas cabhrú leis an uisce leathadh air is fliuchadh an dromchla atá le glanadh. Tá ábhair mar seo tábhachtach i mbealú agus brait uisce-éarthacha.
Dronnchlaonas. Filleadh geolaíoch i bhfoirm áirse, agus na cisil óga ar bharr na sraithe. Cruthaítear é trí fhórsaí comhbhrúite i bhfeidhm sa phlána cothrománach sna sraitheanna carraigeacha.
Drosophila. Speiceas cuil torthaí scothdhonnbhuí, de réir cineáil, le súile dearga. Beireann sí na huibheacha gar do thorthaí coipthe, agus itheann na larbhaí iad seo. Timpeall 2,600 speiceas ann, cuid acu ina lotnaidí suntasacha ar thorthaí. Thar na blianta rinneadh dianstaidéar ar struchtúr a gcrómasóm is a ngéinitic, agus foghlaimíodh an-chuid mar gheall ar an ngéinitic go ginearálta ón saothar seo.
Drúcht. Deascán taise ar fhásra is dromclaí na talún. Tarlaíonn sé san oíche nuair a fhuaraíonn radaíocht dhomhanda dhromchla an Domhain is an ciseal aeir gar don dromchla go dtí teocht faoi bhun an drúchtphointe, agus tarlaíonn comhdhlúthú mar thoradh.
Drosera. Géineas plandaí beaga ascaideacha feoiliteacha, de ghnáth ilbhliantúil, is ea Drosera. Tugtar drúchtíní nó drúchtíní móna orthu. Tá siad dúchasach do réigiúin thrópaiceacha is mheasartha san Astraláise is an Afraic Theas. Na duilleoga spúnógchruthach nó liánchruthach, clúdaithe le gruaigí fada dearga. Na bláthanna cúigpheitealach le spící caola. Is cosúil le brathribí na ribí gruaige ar na duilleoga, iad inghluaiste, gach ceann le faireog sféarúil ar a cheann a thálann ábhar greamaitheach. Aomtar feithidí chuig na braoiníní lonracha agus greamaítear iad ansin. Nuair a thosaíonn siad ag coraíocht, lubann na gruaigí isteach, ag cur bac orthu éalú. Ansin lúbann an duilleog féin isteach chun an chreach a imchlúdú. Tálann na faireoga einsímí ansin, agus díleánn an planda an chreach roimh athoscailt na duilleoige is na ribí gruaige. Tá ar a laghad 194 speiceas ann.