Trelis/gawiki huggingface dataset:
Tor an fhéileacáin. Tom nó crann beag duillsilteach is ea tor an fhéileacán nó an bhúidlia chorcra ("Buddleja davidii"). Tá sé dúchasach do réigiúin theo, agus saothraítear is nádúraítear é i gcuid mhaith réigiún eile. Bláthanna beag, i ndathanna éagsúla, go minic cumhra, bailithe i spící dlútha nó crobhaingí cruinneogacha. An-tarraingteach d'fheithidí, féileacáin go háirithe, rud a mhíníonn an t-ainm.
Tor é seo a chuir an luibheolaí Éireannach Agaistín Henry
chun na hEorpa ón tSín ag deireadh an 19ú haois mar thor
ornáideach. Tugadh faoi deara go raibh sé ionrach den chéad uair nuair a choilínigh sé láithreacha buama i Londain le linn an Dara
Cogadh Domhanda. In Éirinn, tá sé ag scaipeadh go seasta
ó na 1960idí, ag coilíniú ballaí, talamh bán, láithreáin tógála
thréigthe agus áit ar bith eile ar féidir leis greim a fháil, fiú thuas go hard ar fhoirgnimh
Toradh aráin. Crann síorghlas a fhásann 12-18 m ar airde, dúchasach don Mhalaeisia, is dócha, is ea an crann torthaí aráin. Na duilleoga snasta ubhchruthach go domhain maothánach gar don bharr. Na bláthanna fireanna i gcaitíní gearra. Na bláthanna baineanna i gcinn cholgacha, aicéiní, agus gabhdán spúinsiúil a leathann amach i dtoradh iolrach cruinn, 10-20 cm ar trastomhas, glas/scothdhonn nuair a bhíonn sé aibí, lán de bhia bán snáithíneach. Tugadh isteach d'oileáin an Aigéin Chiúin theas é sa réamhstair, agus is bunábhar bia ansin é. Tógadh don iarthar é ar bhord an Bounty.
Toradh cíbhí. Planda dreapaire adhmadach atá dúchasach don tSín is ea an toradh cíbhí nó cíbhí. Litrítear go minic é mar cíobhaí agus tugtar "an spíonán Síneach" air uaireanta chomh maith. Saothraítear an cíbhí go forleathan ar bhonn trádálach sa Nua-Shéalainn is tíortha eile. Na duilleoga garbh, ubh- is croíchruthach; na bláthanna buíbhán, le 6 pheiteal i gcrobhaingí ascallacha; na torthaí leathfhada ubhchruthach, fionnaitheach le ribí scothdhearga/glasa; an bia glas milis le síolta dubha mórthimpeall uirthi.
Torann teirmeach. Torann leictreonach i gciorcaid leictreonacha, comhartha cúlrach de bharr iarmhairtí teirmeacha a cheileann an fíorchomhartha i méid áirithe. Éiríonn sé de bharr gluaiseacht randamach teirmeach na leictreon seolta i gcomhbhaill friotaíochta, agus laghdaítear é nuair a laghdaítear an teocht is/nó an fhriotaíocht. Foinse amháin leis an tsiosarnach i gclosaimplitheoirí.
Torcán craobhach. Is éard is torcán craobhach (nó torcán) ann ná creimire a bhfuil cuid dá ribí gruaige mionathraithe ina spíonta fada géara. 
Maireann sé i ngnáthóga éagsúla. Suas le 30 speiceas díobh ann, baill a mhaireann ar an talamh sa Seandomhan (fine Hystricidae), agus baill a mhaireann go forleathan i gcrainn sa Domhan Úr (fine Erethizontidae). Is laistigh den infrea-ord Hystricognathi an dá fhine seo, in éineacht leis na sinsilí, na cadhpúnna, agus roinnt creimirí eile. Mar sin, ní grúpa tacsanomaíochta iad na torcáin chraobhacha.
Tormán sonach. Is éard is tormán sonach ann ná brúthonn turrainge a chruthaíonn aerárthach (nó aon diúracán eile) a thaistealaíonn ar luas forshonach, is é sin, le machuimhir níos mó ná Ma 1. Cruthaítear an tormán go leanúnach, agus taistealaíonn sé amach ón aerárthach. Nuair a shroicheann sé an talamh, cloistear é mar thailm mhór. Braitheann a dhéine ag an talamh ar airde an aerárthaigh, an patrún eitilte, is an aimsir, ach is féidir go mbeidh sé láidir a dhóthain chun damáiste a dhéanamh d'fhoirgnimh.
Tornádó. Cuaifeach fhíordhian dhorcha, ar chruth fóiséid, a chruthaítear le linn drochstoirm toirní, is ea tornádó nó camanfa. De bhrí go bhfuil sé lán de dheannach, galuisce is bruscar eile, tá an tornádó dorcha. Bíonn gaotha móra, tintreach is báisteach throm i gcónaí ann chomh maith le tornádó. 
Meitéareolaíocht.
Ní fios fós go cinnte cad iad na coinníollacha is gá chun tornádó a chur ar siúl, ach tá an dealramh ar an scéal gur gá aer tirim fuar, gaotha láidre go hard san atmaisféar, agus aer tais te go híseal. Éiríonn an t-aer te, agus brostaíonn aer isteach ar mhodh guairneach, cosúil leis an uisce ag rith amach as umar folctha.
Is measa milltí ar fad tornádó ná an bhunstoirm toirní. Taobh istigh de, tá an brú níos ísle ná brú an atmaisféir mórthimpeall air. Mar sin, má ghabhtar teach le doirse is fuinneoga dúnta istigh ann, pléascann an teach. De ghnáth ní bhíonn bun an tornádó ró-leathan, idir méadar is cúpla ciliméadar, agus ní dhéantar damáiste ach do limistéar tíre dá leithead sin. 
Má thrasnaíonn tornádó loch nó farraige, cruthaítear buinne uisce de bhrí go súnn an t-isliú brú an t-uisce isteach ann. 
Tíreolaíocht.
Tarlaíonn tornádónna os cionn na Machairí Móra sna Stáit Aontaithe go rialta, go minic san earrach is tús an tsamhraidh.
Tornapa. Is glasra crua gairdín bliantúil nó débhliantúil a fhásann 1 m ar airde é an Tornapa ("meacan ráibe" uaireanta). Tá sé gealghlas le duilleoga an-liopacha, na bláthanna buí croischruthach, gaolmhar le cabáiste, ach le tiúbair inite. Is iad na príomhchineálacha "Brassica rapa", le tiúbair bhána, agus rutabaga nó svaeid ("Brassica napus") le tiúbair bhuí. Sa tornapa saothraithe tá bunfhréamh thiúbrach inite, agus fástar go forleathan é mar ghlasra is foráiste ainmhithe. Sa tornapa fiáin ní bhíonn bunfhréamh ata.
Torr. Seanaonad brú, ainmnithe as Evangelista Torricelli, a úsáidtear fós i bhfisic an fholúis. Sainmhínithe i leith brú caighdeánach an atmaisféir. Is ionann 760 torr agus brú caighdeánach, nó is ionann 1 torr agus brú 1 mm Hg. Is ionann 1 torr agus 133.3 Pa (pascal, aonad an SI)
Evangelista Torricelli. Fisiceoir is matamaiticeoir a rugadh i bhFaenza na hIodáile ab ea Evangelista Torricelli (1608 – 1647). Rinne sé taighde ar fholús. D'fhionn sé iarmhairt bhrú an atmaisféir ar uisce i gcaidéal suite. Chuir sé síos don chéad uair ar bhairiméadar, feadán Torricelli (1643).
Tosach míostraithe. An chéad sreabhadh fola míostraithe sa bhean, a tharlaíonn i rith an chaithreachais, ag 10-15 bliain d'aois, ag brath ar staid ghéiniteach, cothaithe is mhothúchánach na mná óige. Comhartha ar theacht na haibíochta atáirgthe, ach ní chiallaíonn sé go bhfuil torthúlacht iomlán sroichte. Moillítear an staid sin go mbunaítear patrún fásta thál na hormón pitiútach is gónadach, go mbíonn an timthriall míosta rialta, agus go dtarlaíonn ubhsceitheadh.
Siondróm Tourette. Neamhord tearc nach eol cén fáth go dtarlaíonn sé. Is amhlaidh a dhéanann duine gluaiseachtaí tréimhsiúla matán is rachtanna guthacha, gan a bheith in ann é féin a shrianadh. De ghnáth baineann preabanna matánacha leis an aghaidh i bhfoirm grainceanna is caochadh súl. Tarlaíonn fuaimnithe arda, gnúsachtaí is glórtha, frásaí gearra nó gáirsiúlacht dhoshrianta. Na preabanna matánacha níos measa nuair a bhíonn duine faoi strus mothúchánach, ach ní bhíonn an t-iompar seo i láthair le linn codlata. Tarlaíonn sé níos minice do buachaillí ná cailíní, agus tosaíonn nuair a bhíonn duine 7-8 mbliain d'aois. Ní trom an neamhord é, ach is féidir go mbeidh sé an-réabach dá shaol, dá scolaíocht go háirithe, agus ina chúis náire do dhaoine fásta.
Charles Hard Townes. Fisicí a rugadh i nGreenville, Carolina Theas ab ea Charles Hard Townes (28 Iúil 1915 – 27 Eanáir 2015). Bhuaigh sé Duais Nobel na Fisice le Nikolai Basov is Alexandr Prokhorov i 1964 as a shaothar chun an méasar agus an léasar a fhorbairt.
John Sealy Townsend. Fisicí a rugadh i nGaillimh ab ea John Sealy Townsend (7 Meitheamh 1868 – 16 Feabhra 1957). Agus é ag obair in Ollscoil Oxford, shaothraigh sé teoiric na n-imbhuailtí chun cur síos ar ianú móilíní trí imbhuailtí le hiain. D'fhoilsigh sé an leabhar mínithe "The Theory of Ionisation of Gases by Collision" (Teoiric Ianú Gás trí Imbhualadh, 1910) agus leabhair shuntasacha eile ar thonnta raidió (1943) is radaíocht leictreamaighnéadach (1951). Fuair sé bás in Oxford Shasana.
Trabhairtín. Is éard is trabhairtín ann ná saghas aolchloiche a chruthaítear trí dheascadh i dtoibreacha nó srutháin atá tiubh le carbónáit chailcíte thuaslagtha. Nuair a bhíonn sé póiriúil agus cuma spúinsiúil air, tugtar "calc tufa" air. Tochlaítear go forleathan i dTuscáin na hIodáile agus úsáidtear mar chloch phábhála é.
Tracóg. Is éard is tracóg ann ná cabhail a bhíonn ceangailte le long a dhéantar in éigeandáil as ábhair a shnámhfaidh, chun cosc a chur le himeacht róthapa loinge le gaoth. Tugtar "cochall moille" air freisin. Ceanglaítear go docht le cábla cruach agus scaoiltear amach ó thosach na loinge é.
Tracóime. Ionfhabhtú na súile de bharr an bhaictéir "Clamydia trachomatis". Eindéimeach i dtíortha bochta, an chúis inseachanta daille is mó ar Domhan. Aistrítear na baictéir ó pháiste go páiste, agus cuireann siad isteach ar na caipíní súile, á n-athlasadh. Le hathionfhabhtuithe, tagann coilm ar na caipíní agus iompaíonn na fabhraí isteach. Greannaíonn siad dromchla na súile is déanann damáiste dó, agus faoi dheireadh cailltear radharc na súile go hiomlán.
Trádghaotha. Gaotha a shéideann ó chrios a mbíonn brú ard ann, lárnaithe ar Thrópaic an Phortáin (23.5° ó thuaidh) is Trópaic an Ghabhair (23.5° ó dheas), i dtreo an chreasa idirthrópaicigh inréimnigh ag an meánchiorcal. Sa leathsféar thuaidh séideann na trádghaotha ón taobh thoir thuaidh, ach sa leathsféar theas ón taobh thoir theas. Níos láidre os cionn farraige ná os cionn talún.
Trádmharc. Siombail a chuirtear ar earra le cur in iúl go ndearna comhlacht áirithe é. Nuair a chláraítear an trádmharc, bíonn sé mídhleathach úsáid a bhaint as gan údarás. Comhartha tábhachtach margaíochta a úsáidtear chun ionannas is íomhá láidir branda a chruthú don earra. Sna Stáit Aontaithe cuimsíonn an trádmharc an tsiombail ®, le taispeáint gur cláraíodh é.
Traein ardaithe go maighnéadach. Sa ghnáth-thraein leictreach faightear an tiomáint ar mhodh leictreamaighnéadach sa mhótar, agus is gá í a chur i bhfeidhm ar na rotha le giaranna. Bíonn ar an traein sin oibriú i gcoinne na frithchuimilte idir rotha is ráillí an t-am ar fad. Tá na Seapánaigh, na Gearmánaigh is na Meiriceánaigh i mbun traenacha de shaghas nua a shaothrú nach mbeidh rotha orthu ach iad ardaithe mar a bheadh ar adhartán maighnéadach, pol maighnéid amháin i mbun na traenach is pol den tsín chéanna sa bhóthar faoi, ionas go n-éarfaidh siad a chéile gan aon fhrithchuimilt ar fiú trácht uirthi. Ag an am céanna bainfear feidhm as mótair líneacha leictreacha chun an tiomáint a sholáthar. Trí na mótair seo a rialú go leictreonach, féadfar idir luasghéarú is luasmhoilliú a imirt go héasca ar an traein ar mhodh leictreach/leictreonach. Meastar go mbeidh na traenacha seo an-chostasach, ach tá sé i gceist luas 400 km u a bhaint amach leo, rud a chuirfidh in iomaíocht le heitleáin iad i gcomhair aistear meánfhada. Táthar cinnte go leor go bhfuil na teicneolaíochtaí is gá ar fáil chun go n-éireoidh le tógáil is feidhmiú na dtraenacha seo, ach níltear cinnte fós go n-éireoidh leo ar bhonn eacnamaíochta. Beidh seans níos fearr go n-éireoidh leis an teicneolaíocht nuair a bheidh sreanga forsheoltacha saor go leor. Tá líne ghairid thrialach traenach den saghas seo i bhfeidhm i Shang-hai.
Traiseoladh. Córas in inneall a sheolann an chumhacht a ghineann an t-inneall don phointe a bhfuil úsáid le baint aisti. 
De ghnáth bíonn comhbhaill cosúil le giaranna, seaftaí, crága, slabhraí is beilteanna sa chóras seo. Is féidir modhanna meicniúla eile is modhanna leictreacha a úsáid chomh maith.
Trasaire. Is éard is trasaire ann ná ríomhaire aonslisne a d'fhorbair comhlacht Inmos sa Bhreatain, chun cuid mhaith oibríochtaí a dhéanamh go comhuaineach agus próiseáil chomhuaineach thapa a chur i gcrích le roinnt trasairí. Tá córais ann le níos mó ná 1,000 trasaire a fheidhmíonn go rathúil. Dearadh teanga chláraithe nua, OCCAM, le plé leis na feistí seo.
Tras-scríobh. Sa ghéinitic, is éard is tras-scríobh ann ná próiseas ina ndéantar cóip chomhlántach RNA de ghéin ar leith ar an DNA. Ní mór go mbeidh an DNA nó an chrómaitin i gcumraíocht oscailte chun gur féidir leis na próitéiní ar leith (na fachtóirí tras-scríofa) ceangal le tionscnóir na géine atá le tras-scríobh. Einsímí, a dtugtar "polaiméaráisí RNA" orthu, a chuireann tras-scríobh i bhfeidhm. Go minic bíonn tras-scríobh mar seo deilíneach.
Traschur oiliúna. An iarmhairt a bhíonn ag déanamh taisc amháin ar dhéanamh tascanna eile ina dhiaidh sin. Is féidir go ndéanfar na tascanna déanacha níos fearr ná a dhéanfadh grúpa cóimheasta (aistriú dearfach), nó níos measa (aistriú diúltach). Is gá aon aistriú gan iarraidh mar seo a chur san áireamh agus turgnaimh á ndearadh ina n-úsáidtear cuid mhaith cóireálacha ar ghrúpa turgnamhach daoine.
Trasdul (géinitic). Sa ghéinitic, saghas sócháin trí mhalartú i DNA agus/nó RNA, ina malartaítear púirín amháin leis an gceann eile, nó pirimidín amháin leis an gceann eile. Is féidir é a dhéanamh le mutaiginí cosúil le hocsaíd nítriúil, hiodrocsalaimín is analóga na mbun.
Trasfhoirmeoir. Séard atá i gceist le trasfhoirmeoir nó claochladán ná gléas leictreach a aistríonn fuinneamh idir dhá chiorcad nó níos mó trí mheán ionduchtú leictreamaighnéadach.
Gléas fíorthábhachtach i gcórais srutha ailtéarnaigh (SA) is ea trasfhoirmeoir. Nuair a shreabhann sruth ailtéarnach i gcorna, gintear réimse ailtéarnach maighnéadach i dtimpeallacht an chorna sin. Má chuirtear corna eile sa timpeallacht, tagann an dara corna faoi thionchar an réimse athraithigh, agus ionduchtaítear voltas ann. Is féidir an ceangal idir an voltas V1 a chuirtear i bhfeidhm ar an gcéad chorna (an corna príomhúil) le n1 imchastaí is an voltas V2 a ionduchtaítear sa dara corna (an corna tánaisteach) le n2 imchastaí a scríobh mar V1/V2 = n1/n2. Cóimheas na n-imchastaí is ea an cóimheas n1/n2. Trasfhoirmeoir atá sa chóras seo. De ghnáth méadaítear an réimse a thrasnaíonn an corna tánaisteach le croíleacán bogiarainn a chur i gcroílár an dá chorna. Cuimsíonn an croíleacán seo formhór an fhloisc mhaighnéadaigh a ghineann an corna príomhúil, agus stiúrann tríd an gcorna tánaisteach é. Nuair is mó n2 ná n1, is mó V2 ná V1 agus tugtar "trasfhoirmeoir uaschéimneach" air. Is trasfhoirmeoir íoschéimneach é nuair is lú n2 ná n1 agus is lú V2 ná V1. Bíonn an sruth sa chiorcad tánaisteach níos lú ná an príomhshruth nuair is trasfhoirmeoir uaschéimneach atá i gceist. Is tábhachtach an toradh seo nuair a bhíonn an custaiméir i bhfad ón ngineadóir. De bhrí gur fada an cúrsa, tarlaionn ídiú cumhachta i bhfriotaíocht na sreinge tarchurtha agus méadaíonn an t-ídiú seo de réir cearnú an tsrutha thánaistigh. Má laghdaítear an sruth, is mór an choigilt cumhachta dá bharr. Mar sin, is gnách do sholáthróirí leictreachais an chumhacht a tharchur ar ardvoltas — ar ardteannas, mar a deirtear — agus mar sin le sruth íseal. Gar don dineamó gineadóra, baintear úsáid as trasfhoirmeoir uaschéimneach chun an voltas a ardú go luach ard mar 11 kV nó fiú 220 kV. Tarchuirtear an chumhacht ar feadh na sreinge fada go dtí an custaiméar ar ardvoltas agus le luach íseal srutha. Ansin, gar d'áitreabh an chustaiméara, laghdaítear an voltas le trasfhoirmeoir íoschéimneach, roimh an gcumhacht a sholáthar ag 220 V.
Trasghéineach. Aidiacht chun cur síos ar orgánach saorga ina bhfuil cóipeanna breise DNA ón ngné chéanna nó DNA coimhthíoch ó ghné eile neamhghaolta. Déantar a leithéid sa tsaotharlann trí DNA a chur isteach i siogóit nó cealla ar bhealaí éagsúla, agus ansin ligean dóibh forbairt go normálta. Is plandaí trasghéineacha iad barra a mionathraíodh go géiniteach. Na muca a forbraíodh i gcomhair trasphlandú croí do dhaoine, is trasghéineach iad maidir le próitéiní daonna ar leith.
Trasghnéasach. Duine a d'athraigh a (h)iompar, a c(h)uma fhisiciúil, is a c(h)olainn (trí mháinliacht, nó hormóin a ionghabháil) chuig na tréithe sin a bhaineann leis an ngnéas eile. Foirm athrú inscne is ea an t-athrú seo, a dhéanann duine le hanatamaíocht normálta a thuigeann go bhfuil sé/sí normálta go fisiciúil, ach ar mian leis/léi athrú don ghnéas eile.
Cheap Magnus Hirschfeld an focal "transsexualismus" sa Ghearmáinis in 1923 (agus David Oliver Cauldwell "transsexual" i mBéarla in 1949). 
Bhí an céad obráid trasghnéasach in 1930 sa Ghearmáin, le Magnus Hirschfeld i mbun. 
Is iad Lili Elbe, Christine Jorgensen, Lou Sullivan, Sandy Stone, Patrick Califia, Susan Stryker, Kate Bornstein, S. Bear Bergman, Buck Angel, Janet Mock, Laverne Cox, Caitlyn Jenner, agus Jonathan Rachel Clynch daoine trasghnéasach cáiliúla
Trasnaíocht. Feiniméan a tharlaíonn san fhisic nuair a théann dhá thonn den mhinicíocht chéanna, nó minicíochtaí an-ghar dá chéile, trí phointe ag an am céanna. Forshuíonn an dá thonn ar a chéile, agus is ionann a dtarlaíonn is suimiú an dá thonn ag gach meandar. Braitheann an patrún trasnaíochta ar phais choibhneasta na dtonnta. Iarmhairtí trasnaíochta is ea béimeanna san fhuaim agus díraonadh san fhuaim is an solas. Chun trasnaíocht a bhrath le solas, is gá solas ar dhath amháin (tonnfhad amháin) ó fhoinse amháin a chur trí dhá scoiltín chomhthreomhara i mbac teimhneach, agus an dá chuid a thagann trí na scoiltíní a chaitheamh ar scáileán. Feictear frainsí comhthreomhara dorcha is geala ar an scáileán, ag léiriú trasnaíochta cuidithí (frainse geal) mar a mbíonn an dá thonn ón dá scoiltín i bpas le chéile, agus trasnaíocht mhillteach (frainsí dorcha) mar a mbíonn an dá thonn leath-thonnfhad as comhphas. Rinne an fisiceoir Sasanach Thomas Young an turgnamh seo den chéad uair i 1801, léiriú cumasach ar nádúr tonnach an tsolais.
Trasnaíocht bhreac. Teicníocht a úsáidtear i réalteolaíocht optúil is infridhearg chun íomhánna ardghéire a tháirgeadh. Déanann sí an-chuid nochtaí gearra a phróiseáil ar bhealach a bhaineann amach iarmhairtí mionghluaiseachtaí neamhrialta (glioscarnach) de bharr suaiteachta san atmaisféar.
Trasnamhéadar. Feiste atá bunaithe ar mhonatóiriú an phatrún trasnaíochta a dhéanann dhá léas thonnacha solais as foinse solais amháin. Má tharlaíonn athruithe i léas amháin, mar shampla ag taisteal trí ghás ar leith, tarlaíonn athruithe sa phatrún trasnaíochta. Baintear feidhm as an bhfeiniméan seo i staidéar sreabhadh gás, tolláin gaoithe, is plasmafhisic. Is saghas trasnamhéadair an léasarghíreascóp fáinne. Tá brathadóirí tonn imtharraingthe ann atá bunaithe ar thrasnamhéadair atá in ann díláithrithe chomh beag le 10 m a thomhas. Sna radaiteileascóip eagair, is féidir na comharthaí a ghlactar ó na miasa glactha a chur le chéile ar mhodh trasnaíochta is an taifeach a fheabhsú go mór.
Trasraitheoir. Is feiste leathsheoltóra é an trasraitheoir a úsáidtear chun comharthaí leictreonacha agus agus cumhacht leictreach a mhéadú nó a athrú. Tá sé comhdhéanta d’ábhar leathsheoltóra de ghnáth, le trí chónasc ar a laghad le haghaidh naisc le ciorcad seachtrach. Ceann amháin leis an tiomsaitheoir, ceann leis an mbun agus an ceann eile leis an astaíre. Má chuirtear voltas nó sruth i bhfeidhm ar phéire amháin de chonaisc an leathsheoltóra rialaíonn sé an sruth trí phéire cónasc eile. Toisc gur féidir an chumhacht rialaithe (aschur) a bheith níos airde ná an chumhacht rialaithe (ionchur), is féidir le trasraitheoir comhartha a mhéadú. Sa lá atá inniu ann, bíonn roinnt trasraitheoirí ar fáil ina n-aonar, ach tá go leor eile le fáil réamhphacáiste i gciorcad comhtháite 
An bloc tógála bunúsach de chuid na nghléasanna leictreonacha nua-aimseartha is ea an trasraitheoir, agus tá sé uileláithreach i gcórais leictreonacha nua-aimseartha. Chuir Julius Edgar Lilienfeld trasraitheoir tionchar réimse (TTR) faoi phaitinn, sa bhliain 1926 , ach níorbh fhéidir gléas oibre a thógáil ag an am sin. Ba é an chéad gléas a cuireadh i bhfeidhm go praiticiúil ná trasraitheoir pointe teagmhála a chum an fisiceoirí Meiriceánacha John Bardeen, Walter Brattain, agus William Shockley, sa bhliain 1947. Chuir an t-raisitheoir réabhlóid ar bun i réimse na leictreonaice, agus réitigh siad an bealach i gcomhair raidiónna, áireamhán agus ríomhairí níos lú agus níos saoire, i measc rudaí eile. Tá an t-traisitheoir ar liosta na ngarspriocanna de chuid na leictreonaice ag an IEEE , roinn Bardeen, Brattain, agus Shockley Duais Nobel 1956, san Fhisic as a n-éachtaí. .
I gcás na leathsheoltóirí atá bunaithe ar an dúil sileacan, déantar a n-airíonna a mhionathrú trí dhúile eisíontais a mheascadh leis an mbunsileacan. 
Déantar ceapairí pnp is npn mar thrasraitheoirí. 
Teicneolaíocht.
Suimítear glacóirí leictreon, indiam, bórón nó alúmanam, chun an t-ábhar a dhéanamh ina p-chineál. Is deontóirí leictreon, antamáon, arsanaic nó fosfar, a shuimítear chun n-chineál a dhéanamh. 
Is feistí beaga tathagacha slána (de bhrí go bhfeidhmíonn siad ag voltas íseal) iad, agus ní gá ach cumhacht íseal len iad a fheidhmiú. 
Feidhmeanna.
Úsáidtear na trasraitheoirí in aimplitheoirí, ascaltóirí is coigeartóirí.
Stair.
Sa bhliain 1947, rinne eolaithe i mBell Laboratories, New Jersey, fionnachtain mhór nuair a dhear siad an trasraitheoir pointe teagmhála. Cheap William Shockley, John Bardeen agus Walter Brattain an trasraitheoir pointe teagmhála, rud a chuir tús le réabhlóid sa leictreonaic —cúrsaí raidió, teilifíse, teileachumarsáide is ríomhaireachta. Bhuaigh siad Duais Nobel na Fisicesa bhliain 1956
Tháinig an trasraitheoir in ionad na bhfeadán teirmianach i ngach gaireas leictreonach, agus chuir réabhlóid i bhfeidhm ar chiorcaid leictreonacha.
Tréadaíocht. Slí bheatha feirmeoireachta ar sainiúil di tógáil tréada ainmhithe, cosúil le heallach, caoirigh, camaill, réinfhianna, gabhar nó lámaí. Coitianta go leor in aeráidí tirime sléibhtiúla, nó aeráidí an-fhuara nach bhfuil oiriúnach le haghaidh talmhaíochta. Tá grúpaí ann a dhéanann an dá shaghas feirmeoireachta. Is daoine fáin cuid mhaith de na treibheanna tréadacha, a thaistealaíonn chun talamh mhaith féaraigh a aimsiú. Agus iad ag taisteal úsáideann siad ainmhithe chun earraí a iompar. D'éirigh cuid acu ina dtrádálaithe fadtriallacha tábhachtacha. Le linn tréimhse an choilíneachais, cuireadh bac suntasach ar imirce na ndaoine tréadacha i dtíortha áirithe. Uaireanta leathnaigh talmhaíocht isteach ar chimíneacht na tréadaíochta (mar a tharla in Uganda is réigiún na Másaíoch in oirthear na hAfraice) agus d'fhulaing na tréadaithe gortaí marfacha, is fulaingíonn fós.
Treapánadh. Ceann de na hobráidí máinliachta is luaithe, dronuilleog nó diosca cnáimhe a bhaint ó bhoghta na blaoisce chun an brú san inchinn de bharr briseadh na blaoisce a mhaolú. Cásanna réamhstairiúla ar eolas ón Eoraip, Meiriceá Thuaidh is Theas, réigiún an Aigéin Chiúin, an Afraic is an Áise. An ionstraim a d'úsáidtí, a dtugtar "treifín" uirthi anois, úsáidtear go coitianta fós í in obráidí néaramháinliachta.
Treasach. An tréimhse is luaithe den dá thréimhse sa ré Chéineasóch, 65-2 milliún bliain ó shin. Roinntear í i 5 chuid: pailéicéineach, eocéineach, olagaicéineach, mícéineach, agus plícéineach. Go luath sa tréimhse tharla tógáil ollmhór sléibhte (na hAlpa, na Himileithe, na hAindéis, na Creagaigh) agus rinneadh éagsúlacht mhór i measc na mamach.
Tréidliacht. Eolaíocht a phléann le galair ainmhithe, a gcóireáil is a seachaint. Baineann sí go príomha le hainmhithe ceansaithe is ainmhithe i zúnna. Bíonn cumainn tréidliachta i gcuid mhaith tíortha, agus fo-ghrúpaí chun díriú ar ainmhithe ar leith, mar shampla capaill nó ainmhithe beaga baile. Bunaíodh Cumann Domhanda Tréidliachta i 1863 le déileáil le ceisteanna idirnáisiúnta, agus ó 1958 tá an Cumann Domhanda Tréidliachta d'Ainmhithe Beaga ann.
Tréimhse iompair. An t-eatramh ó ghiniúint go breith in ainmhí beoshíolraitheach. Tarlaíonn fás is forbairt an tsutha taobh istigh den bhroinn sa tréimhse sin. De ghnáth, réasúnta tairiseach i gcás cineáil ar leith.
Tréimhse fhithiseach. Is éard atá i gceist leis an tréimhse fhithiseach ná an meánam a thógann sé ar phláinéad filleadh ar an ionad céanna i leith an Domhain ina fhithis. Maidir leis an nGealach, 29.53 lá, an t-eatramh ama idir dá ghealach úra leanúnacha.
Tréleictreach. Ábhar neamhsheoltach a n-ailíníonn nó a bpolaraíonn na móilíní ann faoi iarmhairt réimse leictrigh a chuirtear i bhfeidhm air. Tugtar "tairiseach tréleictreach an ábhair" ar chóimheas an luchta stóráilte ag toilleoir leis an ábhar sin idir na plátaí is an luchta stóráilte ag an toilleoir céanna le folús idir na plátaí. Bunúsach i ndéanamh toilleoirí.