Trelis/gawiki huggingface dataset:
Pápa Sixtus III. Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é Sixtus III.
Pápa Leon I. Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é Leon I .
Ponc-cháithnín. Is éard is ponc-cháithníní (cáithnín idéalach nó cáithnín poncach) ann ná idéalú de na cáithníní a úsáidtear go mór mór san fhisic. Is í an ghné is sainiúla faoi ná nach bhfuil 'spás-shíneadh' aige: sé sin, tá sé náidthoiseach, ní ghlacann sé spás.
Pápa Hilarius. Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é Hilarius .
Pápa Simplicius. Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é Simplicius.
Pápa Feilimí III. Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é Feilimí III.
Kaliopi. Is amhránaí Macadónach í Kaliopi Bukle nó Kaliopi go gairmiúil, a rugadh ar 28 Nollaig 1966 in Ohrid, sa Mhacadóin, cuid de Dhaonphoblacht Fheidearálach na hIúgslaive san am. 
Naisc sheachtracha.
Tútmósa IV. Faró Éigipteach ab ea Tútmósa IV (1401 – 1391 r. Chr).
Cón. Is réad soladach nó cuasach a chaolaíonn as bun ciorclach go dtí pointe é cón.
Giniúint leictreachais. Is éard is giniúint leictreachais ann ná an próiseas a ghineann cumhacht leictreach ó fhoinsí de phríomh fhuinneamh. Le haghaidh na bhfóntas leictreachais, is é an chéad phróiseas i soláthar leictreachais do thomhaltóirí. Na próisis eile mar atá tarchur, dáileadh, stóráil fuinnimh agus aisghabháil ag baint úsáide as modhanna taiscthe caidéalaithe, cuirtear i gcrích de ghnáth ag an earnáil cumhachta leictreachais. 
Go minic, gintear leictreachais ag stáisiún cumhachta trí" "ghineadóirí leictrimheicniúla, go príomha tiomáinte ag teasinnill tiomáinte le dócháin nó eamhnú núicléach, ach freisin, trí mhodhanna eile ar nós an fhuinnimh chinéitigh ó shileadh uisce agus gaoth. 
Tá foinsí fuinnimh eile san áireamh freisin, a mhacasamhail agus grianchealla fótavoltacha agus fuinneamh geoiteirmeach.
Stair.
D'fionn an t-eolaí Michael Faraday na prionsabail bhunúsacha a bhain le leictreachais a ghiniúint, le linn na 1820idí agus 1830idí. Úsáidtear an modh seo fós sa lá atá inniu ann: gintear leictreachas i ngineadóir. 
Séard is gineadóir ann ná maighnéad teannta chuig slat laistigh de chorna de shreangáin nó diosca copair. Nuair a castar an slat gintear sruth leictreach sna sreangáin.  
D'éirigh cumhachtstáisiúin lárnacha inmharthana ar bhonn eacnamaíoch le forbairt tarchuir chumhachta trí tsrutha ailtéarnaigh, ag baint úsáide as claochladáin chumhachtaí chun cumhachta a tharchur ag voltas ard agus caillteanas.íseal. Ghintí leictreachas ag stáisiúin lárnacha ón bhliain 1882 ar aghaidh. 
Bhíodh na chéad  stáisiúin chumhachta ar siúl ar chumhacht uisce  nó guail, An chéad stáisiúin chumhachta agus sa lá atá inniu ann bíonn siad ag brath den chuid is mó ar ghual, breosla núicléach, gás nádúrtha, hidrileictreachas gineadóirí gaoithe, agus peitriliam, le méideanna forlíontacha ó fhuinneamh na gréine, chumhacht na taoide, agus fhoinsí gheoiteirmeacha. 
Chuaigh úsáid línte cumhachta agus cuaillí cumhachta go mór chun sochair, i ndáileadh leictreachais.
Modhanna giniúna leictreachais.
Tá seachtar modhanna bunúsacha le haghaidh cineálacha fuinnimh eile a athrú go díreach go fuinneamh leictreach.
Sorcóir. Is fíor soladach geoiméadrach le taobhanna díreach comhthreomhar agus trasghearradh ciorclach é sorcóir.
Ramasaes I. Faró Éigipteach ab ea Ramasaes I (1292–1290 r. Chr.).
Ramasaes III. Faró Éigipteach ab ea Ramasaes III (1292–1290 r. Chr.).
Ramasaes IV. Faró Éigipteach ab ea Ramasaes IV (1155-1149 r. Chr.).
Comórtas Peile na Gaeltachta 2017. Is é Comórtas Peile na Gaeltachta 2017 an 48ú eagrán den Chomórtas Peile na Gaeltachta ó bunaíodh an comórtas in 1969. T a sé ar siúl i dTuar Mhic Éadaigh.
Cluichí na n-Oileán 2017. Bhí Cluichí na n-Oileán 2017 ar siúl i nGotland ar 24 - 30 Meitheamh na bliana sin. Ba é seo an 17ú eagrán de na cluichí.
Tábla bonn.
 Oileán ósta (Gotland)
Cluichí Oileán 1991. Thóg na Cluichí Oileán 1991 ar siúl in Åland ón 23ú go 29ú lá de mhí Mheitheamh na bliana sin. Ba é seo an 4ú eagrán de na cluichí.
Cluichí Oileán 1993. Thóg na Cluichí Oileán 1993 ar siúl in Inis Iocht ón 3ú go 10ú lá de mhí Iúil na bliana sin. Ba é seo an 5ú eagrán de na cluichí.
Cluichí Oileán 1995. Thóg na Cluichí Oileán 1995 ar siúl i nGiobráltar ón 15ú go 22ú lá de mhí Iúil na bliana sin. Ba é seo an 6ú eagrán de na cluichí.
Cluichí Oileán 1997. Thóg na Cluichí Oileán 1997 ar siúl i nGotland ón 14ú go 28ú lá de mhí Mheitheamh na bliana sin. Ba é seo an 7ú eagrán de na cluichí.
Cluichí Oileán 1999. Thóg na Cluichí Oileán 1999 ar siúl i nGotland ón 26ú Meitheamh go 2ú Iúil na bliana sin. Ba é seo an 8ú eagrán de na cluichí.
Cluichí Oileán 2001. Thóg na Cluichí Oileán 2001 ar siúl in Oileán Mhanann ón 9ú go 13ú lá de mhí Iúil na bliana sin. Ba é seo an 9ú eagrán de na cluichí.
Cluichí Oileán 2003. Thóg na Cluichí Oileán 2003 ar siúl i nGeansaí ón 28ú Meitheamh go 4ú Iúil na bliana sin. Ba é seo an 10ú eagrán de na cluichí.
Cluichí Oileán 2005. Thóg na Cluichí Oileán 2005 ar siúl in Inse Shealtainn ón 9ú go 15ú lá de mhí Iúil na bliana sin. Ba é seo an 11ú eagrán de na cluichí.
Cluichí Oileán 2007. Thóg na Cluichí Oileán 2007 ar siúl i Ródas ón 30ú Meitheamh go 6ú Iúil na bliana sin. Ba é seo an 12ú eagrán de na cluichí.
Cluichí Oileán 2009. Thóg na Cluichí Oileán 2009 ar siúl in Åland ón 27 Meitheamh go 4ú Iúil na bliana sin. Ba é seo an 13ú eagrán de na cluichí.
Cluichí Oileán 2011. Thóg na Cluichí Oileán 2011 ar siúl in Inis Iocht ón 25ú Meitheamh go 1ú Iúil na bliana sin. Ba é seo an 14ú eagrán de na cluichí.
Cluichí Oileán 2013. Thóg na Cluichí Oileán 2013 ar siúl i Beirmiúda ón 13ú go 19ú lá de mhí Iúil na bliana sin. Ba é seo an 15ú eagrán de na cluichí.
Cluichí Oileán 2015. Thóg na Cluichí Oileán 2015 ar siúl i nGeirsí ón 27ú Meitheamh go 3ú Iúil na bliana sin. Ba é seo an 16ú eagrán de na cluichí.
Cluichí Oileán 2019. Beidh na Cluichí Oileán 2019 ar siúl i nGiobráltar. Beidh seo an 18ú eagrán de na cluichí.
Ramasaes V. Faró Éigipteach ab ea Ramasaes V (1149–1145 r. Chr).
Ramasaes VI. Faró Éigipteach ab ea Ramasaes VII (1145–1137 r. Chr.).
Ramasaes VII. Faró Éigipteach ab ea Ramasaes VII (1136–1129 r. Chr.).
Priosma triantánach. Is cruth air mar triantán; le trí taobhanna agus trí coirnéil é priosma triantánach.
Liosta monarchaí Shasana.  &lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;
 &lt;revision&gt;
 &lt;parentid&gt;1210287&lt;/parentid&gt;
 &lt;timestamp&gt;2024-04-11T02:35:43Z&lt;/timestamp&gt;
 &lt;contributor&gt;
 &lt;username&gt;Kevin Scannell&lt;/username&gt;
 &lt;/contributor&gt;
 &lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;
 &lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
Seo liosta ríthe agus banríonacha Ríocht Shasana a thosaíonn le hAilfrid Mór, Rí Wessex, ar cheann de na foríochtaí a 
bhíod i gceannas ar roinnt de Shasana comhaimseartha. Cé nach raibh Alfred an chéad rí a rinne éileamh na Sasanaigh uilig a rialú, léiríonn a riail an chéad líne gan bhriseadh de Ríthe a bhí i gceannas ar Shasana ar fad, sé sin Teaghlach Wessex. B'í an bhanríon Áine monarc deireanach ríocht Shasana idirdhealaithe, agus as sin amach, ar an 8 Márta 1702, rinneadh banríon na Breataine Móire agus na hÉireann d'Áine.
Is minic a mbíonn argóintí ann faoi, cé acu, i measc ríochtaí ársa Angla-Shacsanach a ba chóir an t-aitheantas, céad Rí Shasana amach. Mar shampla, uaireanta tugann scríbhneoirí móréilimh an teideal 'rí"the Shasana' ar "Offa, rí Mhercai, agus Egbert, rí Wessex, ach ní" "aontaíonn "na "staraithe go léir leo. Ag deireadh an ochtú haois, bhain Offa ceannasaíocht amach ar dheisceart Shasana, ach nír mhair  a fhorlámhas i ndiaidh a bháis sa bhliain 796. Sa bhliain 829, chloígh Egbert Mercia, ach chaill sé an smacht a bhí aige uirthi go luath ina dhiaidh sin. Anonn sa naoú haois b'í Rí"ocht  "Wessex an rí"ocht "Angla-Shacsanach "is láidre.  B'é" Ailfrid Mór ardtiarna iarthair Mhercia agus d'úsáid dé an teideal "'Rí na nAnglach agus na Sacsanach',  ach ní bhfuair sé riamh i gcumhacht in" oirthear agus i dtuaisceart Shasana, ag an am sin bhí ansin i lámha na nDanar (a thugtaí 'Danelaw' uirthi. Chloígh a mhac Edward Mór oirthir Danelaw, ach b'é Æthelstan, mac Edward an chéad rí a bhí in ann  iomlán Shasana a rialú, nuair a chloígh sé Northumbria, sa bhliain 927, agus meastar de réir roinnt staraithe nua-aimseartha gurm é an chéad rí Shasana.
Tugadh Prionsacht na Breataine Bige isteach i Ríocht Shasana faoi Reacht Rhuddlan i 1284, agus i 1301, d'insealbhaigh Rí Edward a mhac is sine, Rí Edward II ina dhiaidh sin, mar Phrionsa na Breataine Bige. Ós rud é an am sin, ach amháin le haghaidh an Rí Edward III, an duine is sine mac de gach monarchs béarla a bheith iompartha teideal seo. Tar éis an bháis na Banríona Eilís I, gan cheist, i 1603, an corónacha Shasana agus na Halban a bhí ceangailte, in pearsanta aontais faoi Rí Séamas VI na Halban, a bhí Séamus I Shasana. Ag ríoga forógra, James styled é féin ina "Rí na Breataine Móire", ach den sórt sin aon ríocht a bhí a cruthaíodh go dtí 1707, nuair a Sasana ndearnadh reachtacha aontais le Halbain go dtí foirm nua Ríocht aontaithe na Breataine Móire, i rith an réimeas na Banríona Anne.
Tarzan. Carachtar ficseanúil é Tarzan a chonacthas i gcló den chéad uair sa bhliain 1912, in úrscéal "Tarzan of the Apes" leis an údar Meiriceánach Edgar Rice Burroughs.
Iain Eairdsidh MacAsgaill. Ba fhile Gàidhlig agus píobaire a bhí in Iain Eairdsidh MacAsgaill nó Bàrd Bheàrnaraigh (19 Feabhra 1898 — 4 Meitheamh 1934) (Béarla:"Iain Archie MacAskill", "John Archie MacAskill") Ba é a shloinne "Iain-Eirdsidh Dhòmhnaill Thormoid-Shaighdeir".
Éarastaitéanas. Matamaiticí Gréagach, geografaí, réalteolaí agus filí ab ea Éarastaitéanas (Gréigis: Ἐρατοσθένης ὁ Κυρηναῖος, " Éarastaitéanas as Cyrene"; Béarla: Eratosthenes; 276-195 RC). D'oibrigh sé sa Leabhairlainne Chathair Alastair, agus as a dheireadh bhí sé i gceannas an leabharlainne mar ardleabharlannaí. Chum sé an eolaíocht tíreolaíocht agus chum sé an focal geografaíocht (ciall: tíreolaíocht). Cáil air as an gcéad ríamh eolaíoch ar imlíne an Domhain.
Ritchie Remo. Is amhránaí agus ceoltóir é Ritchie Remo (Richard Curry). Rugadh é i Clóidigh-Doire, Contae Dhoire, Tuaisceart Éireann.
Ramasaes IX. Faró Éigipteach ab ea Ramasaes IX (1129–1111 r. Chr.).
Ramasaes X. Faró Éigipteach ab ea Ramasaes X (1111–1107 r. Chr.).
Ramasaes XI. Faró Éigipteach ab ea Ramasaes XI (1107–1078/77 r. Chr.).
Ámanótap I. Faró Éigipteach ab ea Ámanótap I (1525–1504 r. Chr.).
Amós I. Faró Éigipteach ab ea Amós I (réimeas 1549–1524 r. Chr.).
Díthreabhach. Is duine é an díthreabhach atá ina chónaí in aonarachas mar disciplín reiligiúnach.
Sahúr. Is éard is sahúr ann (, Peirsis/Urdúis: سحری, Beangáilis: সেহরী) ná an béile a itheann Moslamaigh go luath ar maidin roimh throscadh ("sawm"), roimh bhreacadh an lae le linn nó lasmuigh de mhí Ioslamach Ramadan. Itear an béile roimh an urnaí "fajr". Freagraíonn sahúr d'ifteár — an béile tráthnóna le linn Ramadan, in ionad na trí bhéile thraidisiúnta in aghaidh an lae (bricfeasta, lón, agus suipéar), cé go n-itear suipéar níos déanaí, i ndiaidh ifteáir, in áiteanna áirithe.
Gilbert Baker. Ealaíontóir Meiriceánach, gníomhaí ar son cearta LADT, agus cumadóir is dearthóir na brataí bogha báistí ab ea Gilbert Baker.
Rugadh é ar 2 Meitheamh 1951, i Chanute, Kansas. D'fhás sé suas i Parsons, Kansas, nuair bhí siopa éadaí ban lena sheanmháthair. Bhí a athair ina bhreitheamh agus a mháthair ina múinteoir.
Chruthaigh sé an bhratach tuar ceatha i dteach comhchoiteann in 1978 agus ag obair ag Comhlacht Paramount Flag i San Francisco. Bhog Baker chuig Nua-Eabhrac, áit a mbeadh sé ina chónaí don chuid eile dá shaol, ag déanamh obair chruthaitheach agus gníomhaíochta do chearta LADT.
Bratach bogha báistí.
Sa lá atá inniu ann, is é an leagan shédhathach den bhratach an ceann is coitianta. Ar dtús, bhí dhá straidhp breise (bándearg agus turcaidghorm) ar leagan na brataí ó 1978. Bhain iad as an bhratach ar chúiseanna praiticiúla.
Siombalaíonn na dathanna ar an bhratach bogha báistí éagsúlacht an phobail LADT. An bhratach ó bhunús mar leanas:
Bratach bogha báistí. Is bratach ar son na ndaoine LADT ar fud an domhain í an bhratach bogha báistí. Siombalaíonn na dathanna ar an bhratach éagsúlacht an phobail LADT. Cheap Gilbert Baker an bhratach seo sa bhliain 1978. 
Sa lá atá inniu ann, is é an leagan shédhathach an leagan is coitianta. 
An bhratach ó bhunús mar leanas:
Chanute, Kansas. Is cathair í Chanute, atá suite i gContae Neosho i stát Kansas, Stáit Aontaithe Mheiriceá.
Parsons, Kansas. Is cathair í Parsons, atá suite i gContae Labette i stát Kansas, i Stáit Aontaithe Mheiriceá.
Licitar. Is briosca daite croíchruthach é an licitar. Ceann de shiombailí traidisiúnta chathair Shágraib is ea an licitar. Tá an "licitar" déanta as taos meala. 
Gach bliain maisítear an crann Nollag a bhíonn i bpríomhchearnóg Shágraib leis na mílte de na brioscaí sin.
Rollmops. Bia is ea an rollmops a dhéantar as scadán ghoirte. Ó bhunús bhí a tír dhúchais an Ghearmáin í.
Liosta de charachtair Eastenders (1985). Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo, a tháinig ar an gclár den chéad uair sa bhliain 1985:
Liosta de charachtair Eastenders (1986). Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo, a tháinig ar an gclár den chéad uair sa bhliain 1986:
Liosta de charachtair Eastenders (1987). Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo, a tháinig ar an gclár den chéad uair sa bhliain 1987:
Liosta de charachtair Eastenders (1988). Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo, a tháinig ar an gclár den chéad uair sa bhliain 1988:
Liosta de charachtair Eastenders (1989). Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo, a tháinig ar an gclár den chéad uair sa bhliain 1989:
Liosta de charachtair Eastenders (1990). Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo, a tháinig ar an gclár den chéad uair sa bhliain 1990:
Liosta de charachtair Eastenders (1991). Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo, a tháinig ar an gclár den chéad uair sa bhliain 1991:
Liosta de charachtair Eastenders (1992). Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo, a tháinig ar an gclár den chéad uair sa bhliain 1992:
Liosta de charachtair Eastenders (1993). Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo, a tháinig ar an gclár den chéad uair sa bhliain 1993:
Liosta de charachtair Eastenders (1994). Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo, a tháinig ar an gclár den chéad uair sa bhliain 1994:
Liosta de charachtair Eastenders (1995). Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo, a tháinig ar an gclár den chéad uair sa bhliain 1995:
Liosta de charachtair Eastenders (1996). Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo, a tháinig ar an gclár den chéad uair sa bhliain 1996:
Liosta de charachtair Eastenders (1997). Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo, a tháinig ar an gclár den chéad uair sa bhliain 1997:
Liosta de charachtair Eastenders (1998). Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo, a tháinig ar an gclár den chéad uair sa bhliain 1998:
Liosta de charachtair Eastenders (1999). Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo (tháinig siad ar an gclár den chéad uair sa bhliain 1999):
Liosta de charachtair Eastenders (2000). Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo (tháinig siad ar an gclár den chéad uair sa bhliain 2000):
Liosta de charachtair Eastenders (2001). Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo (tháinig siad ar an gclár den chéad uair sa bhliain 2001):
Liosta de charachtair Eastenders (2002). Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo (tháinig siad ar an gclár den chéad uair sa bhliain 2002):
Liosta de charachtair Eastenders (2003). Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo (tháinig siad ar an gclár den chéad uair sa bhliain 2003):
Liosta de charachtair Eastenders (2004). Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo (tháinig siad ar an gclár den chéad uair sa bhliain 2004):
Liosta de charachtair Eastenders (2005). Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo (tháinig siad ar an gclár den chéad uair sa bhliain 2005):
Liosta de charachtair Eastenders (2006). Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo (tháinig siad ar an gclár den chéad uair sa bhliain 2006):
Liosta de charachtair Eastenders (2007). Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo (tháinig siad ar an gclár den chéad uair sa bhliain 2007):
Liosta de charachtair Eastenders (2008). Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo (tháinig siad ar an gclár den chéad uair sa bhliain 2008):
Liosta de charachtair Eastenders (2009). Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo (tháinig siad ar an gclár den chéad uair sa bhliain 2009):
Liosta de charachtair Eastenders (2010). Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo (tháinig siad ar an gclár den chéad uair sa bhliain 2010):
Liosta de charachtair Eastenders (2011). Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo (tháinig siad ar an gclár den chéad uair sa bhliain 2011):
Liosta de charachtair Eastenders (2012). Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo (tháinig siad ar an gclár den chéad uair sa bhliain 2012):
Liosta de charachtair Eastenders (2013). Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo (tháinig siad ar an gclár den chéad uair sa bhliain 2013):
Liosta de charachtair Eastenders (2014). Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo (tháinig siad ar an gclár den chéad uair sa bhliain 2014):
Liosta de charachtair Eastenders (2015). Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo (tháinig siad ar an gclár den chéad uair sa bhliain 2015):
Liosta de charachtair Eastenders (2016). Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo (tháinig siad ar an gclár den chéad uair sa bhliain 2016):
Liosta de charachtair Eastenders (2017). Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo, a tháinig ar an gclár den chéad uair sa bhliain 2017:
Contae Autauga, Alabama. Is contae in Alabama é Contae Autauga. Tá sé suite i lár an stáit. Tá an dlús daonra (35/km²) ann. Is é Prattville príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2016 bhí 55,416 duine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Chilton, Elmore, Montgomery, Lowndes, agus Dallas.
Stair.
Bunaíodh Contae Autauga ar 21 Samhain 1818. D'eascair ainm an chontae ón treibh Meiriceánach Dhúchasach Autauga.
Contae Baldwin, Alabama. Is contae in Alabama é Contae Baldwin. Tá sé suite i ndeisceart an stáit ar fad, ar theorainn na Florida, agus ar an gcósta Mhurascaill Mheicsiceo. Tá an dlús daonra (49/km²) ann. Is é Bay Minette príomhbhaile an chontae, ach is Daphne an chathair is mó. Sa bhliain 2016 bhí 208,563 daoine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Alabama Monroe, Escambia, Clarke, Mobile, Washington, agus Contae Florida Escambia.
Is é an contae is mó i stát Alabama, agus tá sé lonnaithe ar an taobh thoir den Bhá Mobile.
Stair.
Bunaíodh Contae Baldwin ar 21 Nollaig 1809.
Contae Barbour, Alabama. Is contae in Alabama é Contae Barbour. Tá sé suite in oirdheisceart an stáit, ar theorainn na Georgia. Tá an dlús daonra (11.9/km²) ann. Is é Clayton príomhbhaile an chontae, ach is Eufaula an bhaile is mó. Sa bhliain 2016 bhí 25,965 daoine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Russell, Henry, Dale, Pike, Bullock, agus le Contaetha i nGeorgia Clay, Quitman, agus Stewart.
Stair.
Bunaíodh Contae Barbour ar 18 Nollaig 1832. Ainmníodh an bhaile i gcuimhne ar James Barbour, Gobharnóir Virginia
Contae Blount, Alabama. Is contae in Alabama é Contae Blount. Tá sé suite i dtuaisceart an stáit. Tá an dlús daonra (34/km²) ann. Is é Oneonta príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2016 bhí 57,704 daoine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Marshall, Etowah, St. Clair, Walker, Cullman, agus Jefferson.
Is contae tirim (Béarla: dry county) é Contae Blount, is ionann sin agus tá sé in éadan an dlí ag díol alcól ar chor ar bith, cé go gceadaítear é i mbaile Oneonta.
Stair.
Bunaíodh Contae Blount ar 21 Samhain 1818. Ainmníodh an contae i gcuimhne ar Willie Blount, Gobharnóir stáit Tennessee
Contae Bullock, Alabama. Is contae in Alabama é Contae Bullock. Tá sé suite in oirdheisceart an stáit. Is é 7 duine sa chiliméadar cearnach (7/km²) an dlús daonra ann. Is é Union Springs príomhbhaile agus an chathair is mó an chontae. Sa bhliain 2016 bhí 10,362 daoine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Macon, Russell, Barbour, Pike, agus Montgomery.
Stair.
Bunaíodh Contae Bullock ar 5 Nollaig 1866. D'eascair ainm an chontae ón Coirnéal Meiriceánach Edward C. Bullock.
Contae Butler, Alabama. Is contae in Alabama é Contae Butler. Tá sé suite i ndeisceart an stáit. Tá an dlús daonra (10/km²) ann. Is é Greenville príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2016 bhí 19,998 daoine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Crenshaw, Covington, Conecuh, Lowndes, Monroe, agus Wilcox.
Stair.
Bunaíodh Contae Butler ar 13 Nollaig 1819. D'eascair ainm an chontae ón Captaen William Butler.
Contae Calhoun, Alabama. Is contae in Alabama é Contae Calhoun. Tá sé suite in oirthuaisceart an stáit. Tá an dlús daonra (74/km²) ann. Is é Anniston príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2016 bhí 114,611 daoine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Cherokee, Cleburne, Talladega, St. Clair, agus Etowah.
Stair.
Bunaíodh Contae Calhoun ar 18 Nollaig 1832. D'eascair ainm an chontae ón Seanadóir Stáit Aontaithe Mheiriceá ó Charolina Theas John C. Calhoun.
Contae Chambers, Alabama. Is contae in Alabama é Contae Chambers. Tá sé suite in oirthear an stáit, ar theorainn na Georgia. Tá an dlús daonra (22/km²) ann. Is é Lafayette príomhbhaile an chontae, ach is Valley an chathair is mó. Sa bhliain 2016 bhí 33,843 daoine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Randolph, Lee, Tallapoosa, agus le Contaetha i stát Georgia: Troup agus Harris.
Stair.
Bunaíodh Contae Chambers ar 18 Nollaig 1832. D'eascair ainm an chontae ón Seanadóir Stáit Aontaithe Mheiriceá ó Alabama Henry H. Chambers.
Contae Cherokee, Alabama. Is contae in Alabama é Contae Cherokee. Tá sé suite in oirthuaisceart an stáit, ar theorainn na Georgia. Tá an dlús daonra (18/km²) ann. Is é Centre príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2016 bhí 25,725 daoine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Randolph, Lee, Tallapoosa, agus le Contaetha i stát Georgia: Troup agus Harris.
Is contae tirim (Béarla: dry county) é Contae Cherokee, is ionann sin agus tá sé in éadan an dlí ag díol alcól ar chor ar bith.
Stair.
Bunaíodh Contae Cherokee ar 9 Eanáir 1836. D'eascair ainm an chontae ón treibh Seiricíoch ("Cherokee" as Béarla), daoine a bhí athshocraithe le lámh láidir, in éadan a dtola.
Contae Chilton, Alabama. Is contae in Alabama é Contae Chilton. Tá sé suite i lár an stáit. Tá an dlús daonra (24/km²) ann. Is é Clanton príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2016 bhí 43,941 daoine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Shelby, Coosa, Elmore, Autauga, Perry, Bibb, agus Dallas.
Stair.
Bunaíodh Contae Chilton ar 30 Nollaig 1868.
Contae Choctaw, Alabama. Is contae in Alabama é Contae Choctaw. Tá sé suite in iardheisceart an stáit, ar theorainn an stáit Mississippi. Tá an dlús daonra (6/km²) ann. Is é Butler príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2016 bhí 12,993 daoine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Alabama Sumter, Clarke, Marengo, Washington, mar aon le Contaetha Mississippi Wayne, Clarke, agus Lauderdale.
Stair.
Bunaíodh Contae Choctaw ar 29 Nollaig 1847. D'eascair ainm an chontae ón treibh Meiriceánach Dhúchasach Choctaw.