Trelis/gawiki huggingface dataset:
Iarmhairt cheaptha teasa. Tagann mórchuid de theas an Domhain chugainn ón nGrian i bhfoirm radaíochta infridheirge. I staid chobhsaí, d'aisradófaí an oiread céanna teasa amach sa spás an t-am ar fad. Ach tá gáis ar leith san atmaisféar a chuireann isteach ar an aisradú seo, á laghdú agus ag cur le coinneáil an teasa ar Domhan. Tugtar an iarmhairt cheaptha teasa ar an bhfeiniméan seo, nó iarmhairt an teach gloine, de bhrí gur mar seo a fheidhmíonn na ballaí i dteach gloine.
Míniú.
Is iad na gáis is mó a bhíonn páirteach sa phróiseas seo i láthair na huaire ná dé-ocsaíd charbóin, meatán, ocsaídí nítrigine, galuisce, agus na hábhair cuisnithe, na clórafluaracarbóin (CFCanna). 
Tá an iarmhairt i bhfeidhm san atmaisféar thar na mílte milliún bhliain, agus an Domhan 33 °C ar a laghad níos teo ná a bheadh gan í. Gan an iarmhairt seo, mar sin, ní bheadh aon bheatha ar Domhan. 
Tá a fhios againn inniu go bhfuil an iarmhairt cheaptha teasa neamhchobhsaí agus ó smacht anois, de bhrí go bhfuil an iomarca de na gáis thuas astaithe is á n-astú ag daoine san atmaisféar, agus níos mó teasa á sháinniú san atmaisféar. 
Stair.
Tá meánteocht an Domhain á méadú go leanúnach ó na 1960idí ar a laghad. Is measa dé-ocsaíd charbóin ná na gáis eile, de bhrí go bhfuil sé chomh flúirseach uilíoch san atmaisféar. Cuireann sí timpeall 55% le téamh breise an Domhain. 
Táirgtear dé-ocsaíd charbóin i gcónaí nuair a loisctear breoslaí i dtinte, coirí stáisiúin ginte leictreachais agus gluaisteáin. Meastar go bhfuil méadú 80% i dtiúchan an gháis seo san atmaisféar ó thosaigh an Réabhlóid Thionsclaíoch. 
Baineann fótaisintéis i gcrainn is plandaí eile feidhm as dé-ocsaíd charbóin san atmaisféar, agus táirgeann ocsaigin uaithi. Laghdaíonn an próiseas seo tiúchan an gháis seo san atmaisféar. 
Ach le cúpla céad bliain tá dífhoraoisiú suntasach ar siúl ar fud an Domhain, agus mar sin an fachtóir sábháilteachta seo á chur ar ceal de réir a chéile. 
Ó na 1990ídí ar aghaidh, tháinig socruithe idirnáisiúnta i bhfeidhm chun na clorafluaracarbóin a dhíothú de réir a chéile, agus de bharr a ndrochéifeachta ar an gciseal ózóin thuas san atmaisféar, a chosnaíonn gach neach beo ó sholas ultraivialait na Gréine.
Ní mór dúinn astúcháin dhíobhálacha a laghdú.
Tá rialtais ar fud an Domhain inniu ag iarraidh astú dé-ocsaíd charbóin san atmaisféar a laghdú, ach measann eolaithe gur gá laghdú 50-80% chun a tiúchan san atmaisféar a laghdú. 
Tá na gáis eile a cheapann teas san atmaisféar i bhfad níos measa chun an teas a sháinniú, ach i bhfad níos teirce san atmaisféar. 
Cuireann meatán timpeall 25% leis an téamh breise domhanda, agus CFCanna timpeall 20%. Is gá stop glan a chur le sceitheadh CFCanna san atmaisféar chun a dtiúchan a laghdú, de bhrí gur ábhair chomh fadtéarmach iad.
Iarmhairt fhótavoltach. Táirgeadh srutha leictrigh trí sholas a lonrú ar dhromchla ábhair ar leith, leathsheoltóir de ghnáth. Cruthaítear na hiompróirí luchta trí fhóta-ianú. Chun sruth áisiúil a chruthú, is gá go dtarlóidh sé seo i gcomhchumar p-n, ionas go scarann an difríocht poitéinsil trasna an chomhchumair na hiompróirí luchta. Is é seo bunphróiseas na ngriancheall.
Iarmhairt phísileictreach. Cruthú réimse leictrigh in ábhair chriostalta ar leith — cosúil le grianchloch, tíotánáit bairiam (BaTiO3), agus eile — mar thoradh ar strus meicniúil a chur ar an ábhar. Is amhlaidh a dhíchumann an strus an struchtúr criostalta, agus gluaiseann luchtanna leictreacha amach óna chéile nó i dtreo a chéile. Mar mhalairt, má chuirtear difríocht poitéinsil trasna ábhair, déanann sé sin díchumadh meicniúil ar an gcriostal. Úsáidtear an iarmhairt seo i mbraiteoirí meáchain, trasduchtóirí ultrafhuaime agus lastóirí sorn gáis.
Iarmhairtí leictrea-optaice. Iarmhairtí optúla a ionduchtaítear le réimsí leictreacha a chur i bhfeidhm ar ábhar tréshoilseach. Éiríonn ábhair thréshoilseacha áirithe (mar shampla, uisce, beinséin) dé-athraonach nuair a chuirtear i réimse leictreach iad. "Iarmhairt Kerr" a thugtar air seo, a d'fhionn an fisicí Briotanach John Kerr (1824-1907) i 1875. Baintear feidhm aisti i gcill Kerr, comhla ardmhinicíochta (suas le 1010 Hz) i lascadh léasair. Is iarmhairt dhé-athraonta iarmhairt Pockels freisin, a d'fhionn Friedrich Pockels (1865-1913) i 1893. Tarlaíonn sí seo i gcriostail áirithe le hairíonna siméadracha ar leith, agus baintear feidhm aisti i gcomhlaí ardluais is modhnóirí léas.
Iarmhairtí teirmileictreacha. Tréithe leictreacha damhna a bhraitheann ar an teocht. I dteirmeachúpla (dhá shreang éagsúla miotail, iarann is copar, mar shampla, agus na cinn greamaithe le chéile), gintear difríocht poitéinsil idir an dá chomhchumar má bhíonn ceann amháin in áit fhuar is an ceann eile in áit the. Tugtar "iarmhairt Seebeck" air seo, as an bhfisiceoir Gearmánach Thomas Seebeck a d'fhionn é i 1821. In iarmhairt Peltier (as an bhfisiceoir Francach Jean Peltier a d'fhionn í i 1834), má thiomáintear teirmeachúpla sa treo eile, is é sin, má sheoltar sruth leictreach timpeall an chúpla, fuaraítear comhchumar amháin, agus úsáidtear a leithéid chun cuisneoir gan aon chomhpháirt gluaiste a dhéanamh.
Iarnród aonráille. Iarnród ina n-úsáidtear ráille amháin chun an traein a iompar. Is féidir go mbeidh an ráille sin os cionn nó faoi bhun na traenach, agus is féidir an traein a chobhsú, más gá, le rothaí treoraithe nó gíreascóip. Is féidir go mbeidh an ráille déanta as cruach nó coincréit. Tá cuid mhaith taighde á dhéanamh ar bhealaí iompartha gan rothaí, cosúil le hadhartáin aeir is ardú maighnéadach. Úsáidtear córais aonráille i gcomhair iompair phoiblí amháin, beagnach, agus tá córais mar seo i dTóiceo is Seattle.
Iarnród faoi thalamh. Córas iarnróid a fheidhmíonn i dtolláin faoin talamh. Tugtar "an Tube", "an Subway", nó "an Métro" ar chórais mar seo i gcathracha éagsúla ar fud an Domhain. Tiomáint leictreach a úsáidtear den chuid is mó. Soláthraítear córais faoi thalamh nuair nach féidir dóthain iompair a chur ar fáil ar an dromchla nó lastuas de de bharr brú foirgneamh nó cúinsí comhshaoil. Bíonn sé fíorchostasach iad a thógáil, agus ní dhéantar é ach i gcathracha móra, i gcomhair paisinéirí amháin chun gur féidir an costas a íoc. Tógadh an chéad cheann, Iarnród na Ceannchathrach, i Londain i 1863, ach le hinnill gaile chun na traenacha a thiomáint, ní raibh sé oiriúnach do phaisinéirí faoin talamh. Ba é an chead iarnród praiticiúil faoi thalamh Iarnród na Cathrach is Londan Theas a d'oscail i 1890. Ina dhiaidh sin scaip an coincheap ar fud an Domhain go tapa. Tá an córas is mó i Nua-Eabhrac, 468 stáisiún agus 383 km de línte. I gcóras Londan tá 274 stáisiún agus 392 km de línte.
Iarnród Tras-Sibéarach. Is iarnród é an tIarnród Tras-Sibéarach a tógadh i 1891–1905 ó chathair Chelyabinsk i sléibhte na hÚraile trasna na Sibéire go dtí Vladivostok ar an Aigéan Ciúin. Timpeall an ama chéanna tógadh géagáin ó Ulan-Ude ó dheas go hUlánbátar na Mongóile agus síos go Béising na Síne, agus ó Vladivostok go Harbin is Béising. Tógadh géagán mórthimpeall ar Loch Baikal i 1916. Sna 1960idí-1970idí tógadh géagán fada ó Novosibirsk ó thuaidh ó Loch Baikal go Nikolaevsk-na-Amure ar an Aigéan Ciúin. Is iad na cathracha móra air ná Moscó, Ekaterinburg, Chelyabinsk, Omsk, Novosibirsk, Irkutsk, Ulan Ude, Kharbarovsk agus Vladivostok. Tá an t-iarnród leictrithe anois, ach tógann sé 7 lá taisteal ó cheann go ceann.
Iasaint. "Baineann an t-alt seo leis an tseoid. Má tá spéis agat sa phlanda, féach Hiasaint."
Is seoid thearc a bhíonn dearg, flannbhuí nó buí í iasaint (Béarla: "jacinth"). Déanta as an mianra siorcóin. Sa sean-am thugtaí an t-ainm ar chloch lómhar ghorm, agus meastar gur saifír a bhíodh i gceist.
Osteichthyes. Áirítear na hOsteichthyes, ar a dtugtar freisin éisc chnámhacha, sa grúpa tacsanomaíoch ina mbíonn éisc chnámhacha ann, seachas éisc loingeánacha. Is Osteichthyes iad formhór mór na n-iasc, grúpa thar a bheith éagsúil agus flúirseach comhdhéanta de 45 ord, agus os cionn 435 teaghlach agus 28,000 speiceas. Is é an rang is mó de veirteabraigh atá ann sa lá atá inniu. Tá na hOsteichthyes roinnte éisc atá gaeiteacha (Actinopterygii) agus liopa-eiteacha (Sarcopterygii). Tá na hiontaisí is sine de na héisc chnámhacha ar eolas againn timpeall 420 milliún bliain d'aois, atá freisin ina n-iontaisí idirthréimhseacha, a léiríonn patrún fiacail atá idir sraitheanna fiacail siorcanna agus éisc chnámhachana.
Is féidir Osteichthyes agus Euteleostomi a chur i gcomparaid lena chéile. Sa phailé-ointeolaíocht, tá na téarmaí comhionann lena chéile. 
Fíligineacht.
Tá fíligineacht na n-iasc cnámhach le feiceáil sa léaráid a leanas.
Iasc eitilte. Iasc beag a mhaireann gar don dromchla agus a eití peilbheacha is uchtacha formhéadaithe. Ar a chumas léim amach as an uisce agus snámh ar foluain ar an dromchla. Suas le 30 cm ar fhad. An-choitianta i bhfarraigí trópaiceacha is measartha.
Iasc gorm. Iasc foghlach, forleathan i bhfarraigí trópaiceacha is teo-mheasartha is ea an t-iasc gorm. Suas le 1.2 m ar fhad. An cholainn gorm ar an taobh uachtarach, na cliatháin airgeadach. Maireann sé i scoileanna móra a itheann go craosach ainseabhaithe, sairdíní is éisc bheaga eile a bhíonn i scoileanna. Iasc suntasach bia, agus luachmhar freisin mar iasc spóirt.
Iasc gréine. Is iasc mór oirirc é an t-iasc gréine ("Mola mola") a fhaightear go forleathan i bhfarraigí trópaiceacha is measartha. An cholainn brúite, beagnach ciorclach. Suas le 4 m ar fhad, ach 1-2 m de ghnáth. An béal beag, na fiacla cónasctha i ngob géar. Eití arda droma is timpireacha, suite i dtreo an chúil, gan aon eite eireaballach.
Iasc loingeánach. Rang iasc, suas le 800 speiceas, le hionchnámharlach loingeánach is féidir a bheith cailcithe ach nach mbíonn cnámhaithe ina fhíorchnámh. Ní bhíonn bolg aeir ná scamhóga acu. Cuimsíonn sé na liamháin, na roic, is na gránadóirí.
Iasc pearóide. Iasc ildaite ina bhfuil na giallfhiacla ceangailte le chéile mar ghob cosúil le gob pearóide, a úsáideann sé chun algaí is fás coiréalach a scríobadh ó na sceireacha. Na fiacla meilte leata. An cholainn dlúth, 20-100 cm ar fhad.
Iasc pluaise. Iasc beag dall a fhaightear i bpluaiseanna aolchloiche in oirdheisceart na Stát Aontaithe. Gan aon lí sa cholainn aige. Dhá speiceas eile, le súile beaga is craiceann daite, a fhaightear i gcorcacha cois cósta ansin.
Iasc ribíneach. Iasc caol fadaithe atá forleathan sna huiscí trópaiceacha is teo-measartha den Aigéan Atlantach ó thuaidh agus i gcodanna den Aigéan Ciúin is an tAigéan Indiach. Suas le 2 m ar fhad, an ceann biorach, fiacla cumasacha sna gialla. An cholainn comhbhrúite barrchaol. An eite eireabaill laghdaithe nó as láthair. Síneann na heití droma ar feadh na colainne. Gan aon pheilbheas. Tugtar "an truailliasc" air freisin.
Colgán na ndealg. Iasc mór aclaí, dáilte go forleathan in uiscí dromchlacha oscailte na n-aigéan is ea colgán na ndealg (géineas "Istiophorus"). Tugtar gaithiasc, mairlín, nó iasc seoil air freisin. Suas le 3.5 m ar fhad. Liathghorm ar barr, geal-liath faoina bhun. Aithnítear go héasca é as an eite fhada ard droma. Itheann sé éisc is scuideanna. An-luachmhar mar iasc iontach spóirt, agus gabhtar go trádálach i réigiúin áirithe é.
Iascán nimhe. Ball de chlann mhór iasc atá forleathan cois cladaigh i bhfarraigí trópaiceacha is theo-mheasartha. Tá ball Eorpach a fhaightear ón Iorua go dtí an Mheánmhuir, ar nó faoi dhríodar gainimh nó mionduirlinge. Suas le 30 cm ar fhad. An cholainn réasúnta leata. Na heití peilbheacha leathan; an eite droma stríocach gorm, buí ar an bhfireannach. Oscailtí beaga geolbhach ar bharr an chinn. Na súile starraiceach.
Iathchloch. Grúpa tábhachtach mianraí a dhéanann timpeall leath de na clocha i screamh an Domhain. Is alúmanaisileacáití iad go léir, le codáin éagsúla potaisiam, sóidiam is cailciam (agus bairiam, go hannamh). Mianraí tábhachtacha sa ghrúpa is ea ortaclás is micreaclaon (ar KAlSi3O8 iad araon), ailbít (NaAlSi3O8), agus anóirít (CaAl2Si2O8). Tugtar "plagaclás" ar na hiathchlocha atá bunaithe ar Na is Ca.
Duine Iáva. An chéad iontaise de Homo erectus atá ar eolas, ar tháinig an t-anatamaí Ollannach Eugène Dubois (1858-1940) air i 1891 in Iáva, ag tabhairt Pithecanthropus erectus air. Ina dhiaidh sin fuarthas samplaí ó 800,000 is 300,000 bliain ó shin, agus claonta fadtréimhseacha le méadú na hinchinne is laghdú na bhfiacla. Meastar gur áitrigh Homo erectus Iáva i dtréimhse idiroighreach timpeall 900,000 bliain ó shin nuair a bhí leibhéal na farraige íseal agus Scairbh Sunda, a cheanglaíonn Iáva is mórthír na hÁise, nochta. Ina dhiaidh sin bhí Iáva scoite ó am go chéile le linn na n-oighearaoiseanna tréimhsiúla, nuair a bhíodh leibhéal na farraige íseal.
Ibeach. Gabhar storrúil tréadúil fiáin is sea an t-ibeach.
Gnáthóg.
Sna hAIpa, i sléibhte Tatra na Slóvaíce agus i sléibhte na Spáinne a bhíonn an t-ibeach le fáil. Cónaíonn sé ag airde an tsíorshneachta ar shléibhte na hÁise freisin. 
Bíonn an t-ibeach aclaí cosdaingean ar thalamh géar dochach. Ina dtréada beaga a bhíonn na minseacha lena meannáin. Is nós leis na pocáin a bheith ina n-aonar. 
Féar, toir bheaga, léicin, etc. a itheann an tIbeach. 
I sléibhte arda a chuireann sé faoi níos faide suas ná an seamaí go híondúil. 
Seamaí (chamois)..
Sa Chréit agus in oileáin eile de chuid na Gréige, faightear fiaghabhair a bhfuil an-dealramh acu leis an Ibeach. Is éadroime an fiaghabhar agus fionnadh breac a bhíonn air. Cruth bíse a bhíonn ar a adharca go minic.
Idircheol. Píosa ceol uirlise, don phianó go háirithe, i stíl liriceach gan foirm ceaptha. Bhain Brahms is cumadóirí eile sa 19ú-20ú céad feidhm as an téarma. Roimhe sin ba théarma é ar idirlinn ghearr ghreannmhar a dhéantaí ar an stáitse idir gníomhartha ceoldráma fhiúntaigh. Sampla cáiliúil is ea "La Serva Padrona le Pergolesi" (An Cailín Aimsire Údarásach, 1733).
Idirdhealaí. Slonn matamaiticiúil a léiríonn go bhfuil fréamhacha réadacha leithleacha nó fréamhacha cothroma ag cothromóid chearnach, nó nach bhfuil. Is é idirdhealaí na cothromóide ax + bx + c = 0 ná b–4 ac. Más b–4 ac &gt; 0, tá fréamhacha réadacha leithleacha ag an gcothromóid. Más b–4 ac = 0, tá fréamhacha cothroma aici. Más b–4 ac &lt; 0, níl fréamhacha réadacha aici, agus scríobhtar na fréamhacha i dtéarmaí uimhreacha coimpléascacha.
Idirghnéasacht. Forbairt ghnéasach mhínormálta de bharr aimhrialtachtaí i gcomhlánú na ngnéaschrómasóm (XX sa bhaineannach is XY sa bhfireannach), nó lochtanna i bhforbairt na ngónad sa suth óg. Is féidir go mbeidh dabht mar gheall ar ghnéas naíonáin nuabheirthe, nó nach n-éireoidh amhras faoi staid idirghnéasach nó éiginnte ach amháin ag an gcaithreachas. Uaireanta, is gá mionanailís na gcrómasóm, meastacháin ar thál na ngnéashormón, agus bithóipse na bhfaireog gnéasach chun fadhb chasta a réiteach.
Idirleathadh. San eolaíocht, an bealach a ngluaiseann adaimh nó páirteagail trí ábhar toirtiúil, le himbhuailtí randamacha le chéile agus le móilíní an ábhair féin. Mar shampla, nuair a sceitear roinnt gáis nó cumhráin san aer, gluaiseann na móilíní gáis nó cumhráin i dtreo na n-áiteanna a bhfuil tiúchan íseal den ábhar sin agus amach ón áit ina bhfuil tiúchan ard de. Bíonn idirleathadh mar seo ag feidhmiú i gcónaí síos claonán tiúchain an ábhair idirleata chun an tiúchan céanna den dá ábhar (nó níos mó i gcórais níos casta) a chur ar bun i ngach áit. Tógann sé am an aidhm seo a bhaint amach, ach nuair a mhéadaítear an teocht tarlaíonn an t-idirleathadh níos tapa. Idirleathann móilíní i gcomhréir inbhéartach lena meáchain mhóilíneacha.
Idirmhalartú leictreonach sonraí. Sraith caighdeán a bunaíodh idir úsáideoirí ríomhairí éagsúla chun gur féidir sonraí a cruthaíodh i ríomhaire amháin a thuiscint is a úsáid i gcóras eile. Mar shampla, baineann siopa ilranna feidhm as EDI chun orduithe a thabhairt dá soláthraithe.
Idirshuíomh. Sa mhatamaitic, meastachán ar luach idirmheánach athróige idir dhá luach den athróg sin. Mar shampla, más eol gur y = f(x) ag x = 2, y2 = f(2), agus más eol gur y3 = f(3) ag x = 3, is féidir meastachán a dhéanamh ar luach f(2.6) trí idirshuíomh. Is é an bealach is simplí ná idirshuíomh líneach, a bhraitheann ar an bhfoshuíomh gur feidhm líneach í y = f(x) idir x = 2 is x = 3, agus ansin f(2.6) = f(2) + (2.6–2.0)(f(3)–f(2)). Is eachtarshuíomh é meastachán a dhéanamh ar luach na hathróige y = f(x) taobh amuigh den eatramh idir an dá luach atá ar eolas. Gan eolas ar nádúr na feidhme f(x), d'fhéadfadh an meastachán a bheith an-mhícheart, i bhfad amach ó x = 2 ar thaobh amháin is ó x = 3 ar an taobh eile go háirithe.
Idirurlár. Urlár idirmheánach i bhfoirgneamh atá suite idir dhá phríomhstór (de ghnáth, urláir íochtaracha).
Louis J. Ignarro. Cógaseolaí a rugadh i Nua-Eabhrac is ea Louis J. Ignarro a rugadh ar 31 Bealtaine 1941 i mBrooklyn, Nua-Eabhrac. 
Bhuaigh sé Duais Nobel na Fiseolaíochta nó an Leighis sa bhliain 1998 lena chomhghleacaithe Robert F. Furchgott is Ferid Murad as a gcúnamh i léiriú feidhm ocsaíd nítrigine mar chomharthamhóilin sa chóras cardashoithíoch.
Ilbhláthach. Planda hibrideach gairdín a díorthaíodh go príomha ón samhaircín is an bainne bó bleachtáin. Bláthanna móra cosúil leis an gcéad cheann, agus iad iompartha i mbláthchinn cosúil leis an dara ceann.
Ilfhónacht. Ceol le níos mó ná páirt amháin. Go ginearálta, ciallaíonn an téarma go bhfuil cuntraphointe i gceist, mar mhalairt ar homafóine (aonséis) le guthanna is uirlisí ar an nóta céanna.
Ilphléacsóir. Feiste leictreonach i gcóras cumarsáid sonraí. Is féidir oiread áirithe comharthaí éagsúla, gach ceann ar a líne féin, a ionchur is a chomhchruinniú, agus ansin a aschur síos líne cumarsáide amháin.
Ilréalta. 3 réalta nó níos mó atá nasctha le chéile trí imtharraingt, bíodh is go bhfuil siad i bhfithisí casta. Is sampla dá leithéid de chóras Alpha Centauri.
Ilspíosra. Crann síorghlas atá dúchasach do Mheiriceá trópaiceach agus na hIndiacha Thiar is ea ilspíosra. Na duilleoga éilipseach, na bláthanna cúrach, na torthaí beag cruinn. Tugtar "piminteo" agus "piobar Iamácach" air freisin. An spíosra déanta as a thorthaí anabaí triomaithe, agus blas air mar a bheadh cainéal, clóbh is noitmig measctha le chéile ann.
Ilstórach. Teach spéire is ea ilstórach, nó foirgneamh ilstórach an-ard, de réir cineáil, le creatlach cruach is balla cuirtín (nach n-iompraíonn meáchan an fhoirgnimh os a chionn), agus teacht ar na hurláir le hardaitheoirí ardluais. 
William Le Baron Jenney a thóg an chéad teach spéire i Chicago i 1885, bunaithe ar chearchaillí cruach. 
Tháinig an téarma ‘teach spéire’ in úsáid ag deireadh an 19ú céad. I measc na dtithe spéire is cáiliúla ó na 1920idí i Nua-Eabhrac, tá an Chrysler Building (1928-1930) agus an Empire State Building (1930-1931). 
Is iad na hilstóraigh is airde ar Domhan Menara Petronas i gKuala Lumpur (452 m), Taipei 101 sa Téaváin (509 m), agus Burj Khalifa i nDubai (828 m) a osclaíodh i 2010.
Iltéarmach. Slonn ailgéabrach ina bhfuil cuid mhaith téarmaí suimithe le chéile nó dealaithe óna chéile (mar shampla, a + 3b - 5c). Más iolruithe de chumhachtaí athróige amháin (x, mar shampla) na téarmaí, mar seo, a0 x+a1 x+a2 x +... +an (agus a0 ≠ 0), deirtear gur iltéarmach de chéim n i x é. Is cearnach iltéarmach de chéim 2, agus is ciúbach ceann de chéim 3.
Imbhalla. Balla nach dtógann ualach an fhoirgnimh, a úsáidtear mar scáileán cosanta ar fhráma struchtúrtha an fhoirgnimh. Úsáidtear ábhair éagsúla chuige seo, ina measc alúmanam, cruach is gloine go háirithe. In ailtireacht mhíleata na Meánaoise, chiallaigh imbhalla balla seachtrach cosanta an chaisleáin.
Imbhreitheolaíocht. Staidéar ar na neamhoird a tharlaíonn sa tréimhse imbhreithe, idir seachtain 24 den tréimhse iompair agus an chéad seachtain iarbhreithe. Cuimsíonn sí neamhoird cosúil le riospráid anóiteach, cur fola, buíochán an naíonáin, agus gortuithe beireatais.
Imbhuailteoir. Saghas luasaire cáithníní ina luasghéaraitear cáithníní fo-adamhacha go dtí luas gar do luas an tsolais. agus a ndéantar iad a imbhualadh i gcoinne cáithníní eile atá faoi ghluaisne den saghas céanna sa treo eile. Mar thoradh ar an imbhualadh seo, cruthaítear fo-cháithníní eile, agus déantar na táirgí seo a iniúchadh. Modh oibre chun struchtúr fonúicléach adamh a thástáil is ea é. De réir mar a mhéadaítear fad an bhealaigh ina luasghéaraítear na cáithníní, is amhlaidh is mó a luas is a bhfuinneamh imbhuailte, agus is líonmhaire na táirgí a fhaightear. Tá an t-imbhuailteoir is mó ar Domhan ag CERN sa Ghinéiv, mar a bhfuil córas ciorclach de thrastomhas 27 km ina ndéantar leictreoin a imbhualadh i gcoinne posatrón. Tá córas ar a dtugtar "Tevatron" i bhFermilab in Illinois Mheiriceá, agus is ciorclach an chonair ann le trastomhas 6.4 km. I Stanford Mheiriceá tá luasaire líneach 3.2 km ar fhad le lúb chiorclach ag ceann amháin de.
Imchnó. Crann duillsilteach cónach a fhásann 30 m ar airde, dúchasach do Mheiriceá Thuaidh. Na duilleoga le 11-19 duilleoigíní, na bláthanna fireanna i gcaitíní. An toradh 4.0-6.5 cm ar fhad, ubhchruthach giobach, ag cuimsiú síl iomairigh, cosúil le cnó.
Imchuach airtéiseach. Uiscíoch éadomhain imchuach-chruthach, sraitheanna neamhthréscaoilteacha carraigeacha os a chionn is faoina bhun, rud a choinníonn an screamhuisce faoi bhrú. Nuair a thochlaítear tobar isteach san uiscíoch, tagann an t-uisce don dromchla gan é a chaidéalú. Is é an tImchuach Mór Airtéiseach san Astráil Thoir an ceann is mó ar eolas.
Imdhíoneolaíocht. Staidéar ar fhreagairtí bitheolaíocha orgánaigh bheo ar ionsaí baictéar beo, víreas nó seadán, agus cosaint orthu, is ea imdhíoneolaíocht. 
Scrúdaítear freagairt na colainne ar ábhair choimhthíocha eile freisin, próitéiní go háirithe, mar a bheadh in orgáin ionphlandaithe, conas a aithníonn sí gur próitéiní coimhthíocha iad, agus a mheabhraíonn sí an t-eolas seo.
Imeall ilchríochach. An t-imeall idir na himchuacha doimhne aigéanacha is na hilchríocha a chomhdhéanann timpeall 20% d'fhairsinge an aigéin. Dhá phríomhchineál ann: na himill fhulangacha (neamhsheismeach), agus na himill ghníomhacha (seismeach). Tá an chuid is mó de na himill ilchríochacha san Aigéan Atlantach neamhsheismeach, agus a mhalairt san Aigéan Ciúin. San Aigéan Indiach, imill neamhsheismeacha atá ann, ach amháin san oirthuaisceart. Ar imeall fulangach bíonn 3 chuid de ghnáth: an scairbh, an fána, is an airde. Is é síneadh na hilchríche i dtreo na farraige an scairbh ilchríochach, de ghnáth le rilíf íseal is fána séimh (níos lú ná 1:1000 ar an meán). Ar imeall na scairbhe (briseadh na scairbhe) méadaíonn an fána go tobann. Bíonn doimhneacht an bhriste 20-500 m (130 m, ar an meán). Bíonn leithead na scairbhe 2-400 km (75 km ar an meán). Luíonn an fána ilchríochach ar thaobh na farraige den scairbh, síneann chuig doimhneacht 1.5-3.5 km, le fána géar timpeall 1:40 agus leithead 20-100 km. Tugtar "an lochtán ilchríochach" ar an scairbh is an fána le chéile. In an-chuid áiteanna san aigéan, bíonn an réimse seo gearrtha ag foithreacha faoin bhfarraige a fheidhmíonn chun dríodar ón ilchríoch a iompar amach don airde ilchríochach is an t-imchuach aigéanach. Luíonn an airde ilchríochach idir an fána is imchuach an aigéin. Bíonn fána séimh inti, 1:100-700, agus leithead 100-1000 km (600 km ar an meán). Cruthaíodh an airde ag dríodar ón ilchríoch, bailithe ag bun an fhána. Is féidir go mbeidh sí seo gearrtha ag foithreacha a thugann bealaí don dríodar amach thar an airde agus isteach in imchuach an aigéin. Tugtar "talamh críche ilchríochach" ar lochtán ilchríochach le sraith imchuacha is sceireacha. Is féidir go mbeidh an fhíorscairbh cúpla ciliméadar ar leithead, le crios imchuacha, oitreacha is oileán ag síneadh suas le 200 km amach uaithi sin (mar shampla, an imeall ilchríochach amach ó dheisceart California).
Imghalú. Aistriú galuisce don atmaisféar ó fhásra is dromchlaí na hithreach trí ghalú is trasghalú. Braitheann rátaí imghalaithe ar luas na gaoithe, an t-uisce atá ar fáil, an grádán galbhrú, agus an fuinneamh ó sholas na Gréine atá ar fáil.
Inghearradh (cló). I ngreanphriontáil, bealach chun cló a dhéanamh. Gearrtar an dearadh (téacs, íomhá, líníocht nó eile) i bpláta miotail, brúitear an dúch isteach sna línte gearrtha, agus cuimlítear an farasbarr den dromchla maol. Cuirtear páipéar tais ar barr, agus rolltar an páipéar is an pláta trí fháisceán. Tá an modh seo difriúil ó mhodhanna eile ina mbíonn an dúch ar dhromchlaí ardaithe an phláta nó an bhloic. Modh an-choitianta in irisleabhair ildaite.
Inghearradh (seoid). Seoid ghreanta a bhfuil an dearadh gearrtha isteach sa tseoid, in ionad a bheith ag seasamh suas i rilíf mar a bhíonn i gcaimeo.