Trelis/gawiki huggingface dataset:
Cathal mac Áeda. Rí Dheisceart Bhreá de chlann Uí Chearnaigh as Loch Gabhair, de rítheaghlach Shíol Aodha Sláine, géag d'Uí Néill an Deiscirt, ba ea Cathal mac Aodha (Sean-Ghaeilge Cathal mac Áeda) (bás 737). Aodh Laighean mac Néill (bás 722) ba ea a athair, agus an tArdrí, Diarmaid mac Aodha Sláine (bás 665), a shín-sin-seanathair. Maraíodh a athair i gCath Alúine, nuair a cloíodh go dona muintir Uí Néill ag fir na Laighean. Fo-chlann Uí Chearnaigh ba ea Síol Aodha Laighean, mhuintir de shliocht Aodha Laighean. Bhí Cathal i réim ón mbliain 729 go dtí 737.
Feictear lua éigin iAnnála Uladh don bhliain 733:
Tá comhaontú idir staraithe gur Cathal Chathal mac Finghin (bás 742), rí Mumhan, an té atá luaite. Molann an staraí, Charles-Edwards ámh Cathal mac Aodha. Luann sé nach ndéantar trácht ar an eachtra seo i nAnnála Inis Faithlinn, iad dírithe ar an Mumhain, agus molann fosta go ndearna Domhnall ruathar ar Chathal ag Tailte, an baile ina bhíodh príomhaonach ardríthe Uí Néill ar siúl. Chloígh Cathal ámh clann Colmáin Bhig faoi cheannas Fhallomoin mhic Con Congalt ag Tlachta, suíomh eile ina eagraítí aonach Uí Néill.
Bhíodh achrann ar siúl idir Uí Chearnaigh agus Uí Chonaing as of Cnóbha i dtuaisceart Bhreá ó dhúnmharú sheanathair Chathail, Niall mac Cearnaigh Sotal (bás 701) ag Iorghalach mac Conaing (bás 702). Sa bhliain 737, chloígh rí Uí Chonaing Bhreá, Conaing mac Amhalaí (bás 742), Cathal agus ghaol, Cearnach mac Fógartaigh (bás 738), ag Cath Lia Ailbe ar Mhaigh nAilbhe, Contae na Mí, agus maraíodh Cathal.
Insítear bás dheartháir Chathail, Domhnall, sna hannála don bhliain 759.
Cearnach mac Fógartaigh. Rí Dheisceart Bhreá de chlann Uí Chearnaigh as Loch Gabhair, de rítheaghlach Shíol Aodha Sláine, géag d'Uí Néill an Deiscirt, ba ea Cearnach mac Fógartaigh (Sean-Ghaeilge Cernach mac Fogartaig) (bás 738). An tArdrí, Fógartach mac Néill (died 724), ba ea a athair. Feictear é mar cheannaire Uí Chearnaigh sna blianta 737-738.
Bhíodh achrann cathartha idir na clanna Uí Chearnaigh agus Uí Chonaing as Cnóbha i dtuaisceart Bhreá ó dhúnmharú sheanathair Chearnaigh, Niall mac Cearnaigh Sotal (bás 701) ag Iorghalaigh mac Conaing (bás 702). Sa bhliain 737, chloígh rí Uí Chonaing Bhreá, Conaing mac Amhalaí (bás 742), Cearnach agus a ghaol, Cathal mac Aodha ag Cath Lia Ailbe ar Mhaigh nAilbe, agus maraíodh Cathal.
Is amhlaidh go raibh droch-cháil ag Cearnach agus insítear i nAnnála Uladh ina thásc don bhliain 738:
Domhnaill Ó Bearáin. Breitheamh Éireannach ab ea Donal Barrington nó Domhnaill Ó Bearáin (28 Feabhra 1928 – 3 Eanáir 2018), Bhí sé ina bhreitheamh den Ard-Chúirt (1979-89), de Chúirt Chéadchéime na gComhphobal Eorpach (An Chúirt Ghinearálta (Aontas Eorpach) inniu) (1989-96) agus den Chúirt Uachtarach (1996-2000).
Saol.
Agus é ina neach léinn i gCOBÁC, bhí sé ina Reachtaire ar an gCumann Dlí sa bhliain acadúil 1949-50. Glaodh chun an Bharra air an bhliain dár gcionn. 
Sa bhliain 1967 rinneadh abhcóide sinsearach de. I rith a shaoil gairme fhada mar dhlíodóir, phléideáil sé roinnt cásanna ríthábhachta, cosúil le 
Chomh maith le bheith ina dhlíodóir agus ina bhreitheamh, ba intleachtóir tábhachtach é in Éirinn sa tríú ceathrú den fhichiú haois, go mór mór mar gheall ar an bpáirt a ghlac sé sa ghrúpa Tuairim. Rinne sé cuid mhaith den réiteach i gcomhair athrú dearcaidh náisiúnaithe na hÉireann maidir le Tuaisceart Éireann agus le hAontachtaithe Uladh.
Cliff Burton. Ceoltóir Meiriceánach ab ea Clifford Lee Burton (10 Feabhra 1962 – 27 Meán Fómhair 1986) a bhí ina dhordghiotáraí sa bhanna trom-mhiotail Metallica ó 1982 go dtí a bhás sa bhliain 1986. Sheinn sé ar "Kill 'Em All" (1983), "Ride the Lightning" ( 1984), agus "Master of Puppets" (1986), na chéad trí albam stiúideo de chuid an bhanna. Fuair Burton creidiúint iarbháis freisin ar "...And Justice for All" (1988) don amhrán “To Live Is to Die”.
Agus é ar camchuairt sa bhliain 1986, fuair Burton bás tar éis timpiste bus sa tSualainn. Tá meas ar Burton mar cheoltóir cumasach agus tábhachtach, agus bhí sé sa naoú háit ar liosta de na dordghiotáraithe is fearr riamh, de réir pobalbhreithe ar léitheoirí Rolling Stone sa bhliain 2011. Insealbhaíodh é sa Rock and Roll Hall of Fame mar bhall de Metallica sa bhliain 2009.
2021. Is bliain choitianta í an bhliain 2021 (MMXXI).
SD Compostela. Is club peile Spáinneach é Sociedad Deportiva Compostela, S.A.D. Bunaíodh an club sa bhliain 1962. Imríonn sé sa chathair Santiago de Compostela (An Ghailís) sa pháirc "San Lázaro" a bhfuil áit le haghaidh 16,666 lucht féachana.
Rose Heilbron. Ceannródaí ar son na mban i measc abhcóidí agus breithiúna Shasana agus na Breataine Bige ab ea Rose Heilbron (19 Lúnasa 1914 – 8 Nollaig 2005),agus an chéad bhreitheamh mná ina suí sa Sean-Bhábhún (sa bhliain 1972).
Saol.
Rugadh Rose Heilbron i Learpholl ar (19 Lúnasa 1914. Óstánaí Giúdach ab ea a hathair, Max Heilbron. 
D'fhreastail sí ar Ollscoil Learphoill, agus ba ea í an chéad bhean a bhain céim sa Dlí amach le céadonóracha, sa bhliain 1935. 
Bhí sí mar dhuine den chéad bheirt bhan ar ar glaodh chun an Bharra Laistigh riamh, agus an chéad bhean a bhí ina príomhabhcóide (ar son an chosantóra) i dtriail dúnmharaithe ab ea í. 
Sa bhliain 1956 a ceapadh ina Cláraitheoir í (an chéad bhean a raibh an post sin aici). Ansin sa bhliain 1957 ceapadh ina Coimisinéir Seisiúin (an chéad bhean arís). 
Baineadh garsprioc ríthábhachtach i stair dhlí Shasana amach ar 4 Eanáir 1972 nuair a bhí Heilbron ina suí sa Sean-Bhábhún, an Phríomh-Chúirt Choiriúil le haghaidh Shasana agus na Breataine Bige, an chéad bhreitheamh mná san áit sin riamh. Ceapadh ina breitheamh den Ard-Chúirt dhá bhliain dár gcionn. 
Bhí Heilbron ina breitheamh ceannais ar an gCuaird Thuaisceartach ó 1979 go 1982. Chuaigh sí ar scor sa bhliain 1988.
Wayne Brady. Is aisteoir agus stiúrthóir Meiriceánach é Wayne Alphonso Brady, a rugadh ar an 2 Meitheamh 1972.
Ard-Raibíneacht Iosrael. Aithnítear le dlí Ard-Raibíneacht Iosrael (Eabhrais: הָרַבָּנוּת הָרָאשִׁית לְיִשְׂרָאֵל, Ha-Rabanut Ha-Rashit Li-Yisra'el) mar údarás uachtarach na raibithe don Ghiúdachas in Iosrael. Cuidíonn Comhairle na hArd-Raibíneachta leis an dá phríomh-raibí, a mhalartaíonn na huachtaránachta. Tá údarás dlíthiúil agus riaracháin aicí socruithe reiligiúnacha a eagrú do Ghiúdaigh Iosrael. Freagraíonn sí freisin do cheisteanna Halacha (Dlíthe Giúdacha) a chuireann comhlachtaí poiblí Giúdacha isteach sa Diaspóra. Déanann an Chomhairle gníomhaireachtaí laistigh dá húdarás a shocrú, a threorú agus a mhaoirsiú. 
Tá Ard-Raibíneacht Iosraell comhdhéanta de dhá Phríomh-Raibí: rabbi Aisceanásaíoch agus rabbi Safáratach, tugtar an Rishon leZion ar an dara ceann acu freisin. Toghtar na Príomh-Raibí ar feadh téarmaí 10 mbliana. Is é Yitzhak Yosef an Príomh-Raibí Safáratach atá ann faoi láthair agus is é David Lau Príomh-Rabbi Aisceanásaíoch, thosaigh an bheirt acu tús lena dtéarmaí in 2013.
Estadio Multiusos de San Lázaro. Is staidiam ilchuspóireach é an Staidiam Bardasach Verónica Boquete de San Lázaro, suite i San Lázaro i gcathair Santiago de Compostela, i gCúige La Coruña, sa Spáinn.
Joe Slovo. Dlíodóir agus polaiteoir san Afraic Theas ab ea Joe Slovo (a rugadh Yossel Mashel Slovo; 23 Bealtaine 1926 – 6 Eanáir 1995). Bhí sé ar na daoine is mó tionchair in aistriú na hAfraice Theas ón apairtéid go dtí an daonlathas ilchiníoch. 
Saol.
Fuair Slovo céim sa dlí (le gradam) de chuid Ollscoil Witwatersrand (áit a raibh sé in aon rang le Nelson Mandela). 
Bhí Slovo ansin ar thús cadhnaíochta na ndlíodóirí a bhí ag troid i gcoinne dhaingniú an réimis apairtéid sna 1950idí agus sna 1960idí. Dúirt sé nár ullmhaigh a chéim go maith é le dlí a chleachtadh ach go bhfuair sé deis ar "creativity and some self-expression" tríd an ghairm. 
Agus é ina bhall de Pháirtí Cumannach na hAfraice Theas sna 1950idí (a bhí faoi choim ag an am), chomhoibrigh sé go dlúth leis an gComhdháil Náisiúnta Afracach sa troid in éadan na cinedheighilte agus bhí an-tionchar aige ar Chairt um Saoirse de chuid an CNA, a chuir béim ar neamhchiníochas mar bhunús do thodhchaí na tíre. 
Sa bhliain 1961, bhí sé ar na daoine a bhunaigh Umkhonto we Sizwe, eite mhíleata an CNA. Bhí sé ina ceann foirne air idir 1985 agus 1987. 
Bhí Slovo ar deoraíocht ó 1963 go dtí 1990. Bhí sé ina chónaí i gCamden idir 1966-1978.
Feallmharaíodh a bhean, Ruth First, i Maputo sa bhliain 1982, Giúdach chomh maith.
Mar ardrúnaí (1986-91) agus cathaoirleach ar Pháirtí Cumannach na hAfraice Theas, bhí sé go mór chun cinn san idirbheartaíocht ba chúis leis an aistriú go dtí an daonlathas. Bhí sé ina Aire Tithíochta i gcomh-aireacht Nelson Mandela ó 1994 go dtí go bhfuair sé bás le hailse ar an 6 Eanáir 1995.
The Hemlock Cup. Is leabhar staire é The Hemlock Cup: Socrates, Athens, and the Search for the Good Life foilsithe sa bhliain 2011 faoi shaol Shócraitéas agus dá bharr sin stair daonlathais na linne sin. Bettany Hughes a scríobh agus d'fhoilsigh Vintage Books an leabhar.
10ú milaois RC. Cuimsíonn an 10ú mílaois RC na blianta 10,000 RC go 9001 RC (c. 12 ka go c. 11 ka).
Díothú Dramhaíola. Is sraith prionsabal é Díothú Dramhaíola atá dírithe ar dhramhaíl a chosc agus a spreagann athdhearadh saolré acmhainní ionas go n- athúsáidfear gach táirge. Is é an sprioc nach seolfar bruscar chuig láithreáin líonta talún, loisceoirí nó an cuan. I ndáiríre, faoi láthair, ní athchúrsáiltear ach 9% den phlaisteach. Ní athchúrsáiltear ach níos lú ná aon trian den dhramhaíl phlaisteach san Eoraip. I gcóras um díothú dramhaíola, athúsáidfear ábhar go dtí an leibhéal tomhaltais is fearr. Is é an sainmhíniú a ghlac an "an Comhaontas Idirnaisiúnta um Dhíothú Dramhaíola" (CIDD) : Díothú Dramhaíola: Caomhnú na n-acmhainní go léir trí tháirgeadh, thomhaltas, athúsáid agus aisghabháil freagrach na dtáirgí, an phacáistithe agus na n-ábhar go léir, gan iad a dhó, agus gan sceitheadh ​​chuig talamh, uisce nó aer a a d’fhéadfadh bagairt ar an gcomhshaol nó ar shláinte an duine.Tagraíonn Díothú Dramhaíola do dramhaíola a sheachaint seachas bainistíocht dramhaíola ag deireadh an phíopa. Is cur chuige córas iomlán é a dhíríonn ar athrú ollmhór ar an mbealach a shreabhann ábhair tríd an tsochaí, agus nach mbíonn aon dramhaíl mar thoradh air. Cuimsíonn díothú dramhaíola níos mó ná le deireadh a chur le dramhaíl trí athchúrsáil agus athúsáid. Díríonn sé ar chórais táirgeachta agus dáilte a athstruchtúrú chun dramhaíl a laghdú.Is sprioc nó cuspóir é seachas targaid chrua. Soláthraíonn díothú dramhaíola treoirphrionsabail chun oibriú go leanúnach i dtreo deireadh a chur le dramhaíl. 
Bíonn abhcóidí ag súil go mbeidh gá le rialáil rialtais chun tionchar a imirt ar roghanna tionsclaíocha maidir le dearadh táirgí agus pacáistiú, próisis déantúsaíochta, agus roghnú ábhair.
Nuair a fhaightear réidh le dramhaíl, laghdaítear truailliú, agus laghdaítear costais freisin mar ní bhíonn an méid chéanna amhábhair ag teastáil.
ó chliabhán go cliabhán, ó chliabhán go cróchar.
Is samhail líneach é an cliabhán go cróchar d’ábhair a thosaíonn le eastóscadh acmhainní, a ghluaiseann chuig déantúsaíocht táirgí, agus a chríochnaíonn le cróchar (nó uaigh), áit a fhaightear réidh leis an táirge. Tá an chliabhán go cróchar i gcodarsnacht díreach le hábhair nó táirgí ón gcliabhán go cliabhán, a athchúrsáiltear i dtáirgí ag deireadh a saoil, ionas nach mbeidh aon dramhaíl ann sa deireadh.
Judith Kaye. Breitheamh Meiriceánach ab ea Judith Ann Kaye (Smith roimh phósadh di; 4 Lúnasa 1938 i Monticello, NY– 7 Eanáir 2016) agus duine de na breithiúna is mó le rá i Stát Nua-Eabhrac agus i Stáit Aontaithe Mheiriceá ar fad. 
Saol.
Bhí Kaye ina mac léinn oíche i Scoil Dlí Ollscoil Nua-Eabhrac. Bronnadh céim uirthi sa bhliain 1962, tráth nach raibh ach scata beag ban ag an mbarra. 
Bhí sí ag dlíodóireacht i Nua-Eabhrac ó 1962 go 1983. Ghnóthaigh sí cáil mar dhlítheoir tráchtála oilte. 
Sa bhliain 1983 ceapadh ina breitheamh de Chúirt Achomharc Stát Nua-Eabhrac í, an chéad bhean le bheith ina ball den chúirt sin. Bhí sí ina Príomh-Bhreitheamh ar Stát Nua-Eabhrac ó 1993 go dtí gur éirigh sí as i 2008.
Naisc sheachtracha.
Chuir An Cumann Stairiúil de chuid Chúirteanna Nua-Eabhrac an gearrchuntas beathaisnéise seo amach sa bhliain 2007.
Aiguabarreig (Mequinenza). Is spás nádúrtha é an Aiguabarreig atá lonnaithe i Mequinenza (Aragon) sa Spáinn.
Caisleán Mequinenza. Is caisleán sa Spáinn é caisleán Mequinenza ar bharr cnoic, suite i mbaile Mequinenza na hAragóine.
Galileo (loingseoireacht satailíte). Galileo an t-ainm atá ar chóras satailíte na hEorpa (nó "Córas Domhanda Loingseoireacht Satailíte an Aontais"). Tá sé ainmnithe as Galileo, an t-eolaí cáiliúil a rugadh i bPisa san Iodáil sa bhliain 1564.
Ar 21 Deireadh Fómhair 2011, le lainseáil an chéad satailít oibríochta de chuid an chláir Galileo, thóg an tAontas Eorpach céim mhór i dtreo córas loingseoireachta satailíte dá chuid féin a bheith aige.
Inniu úsáidtear Galileo gach aon lá san iliomad cásanna, ina measc éigeandálaí ar na farraigí móra, turais bóthair, ar fhóin phóca agus fiú ag imeachtaí spóirt. Cuidíonn Galileo le hiompar, seirbhísí tarrthála, idirbhearta baincéireachta agus soláthar leictreachais a fheabhsú.
Scott Oser. Rugadh is tógadh an dochtúir Scott Oser sna Stáit Aontaithe, agus bhain sé dochtúireacht amach sa bhfisic i Chicago, áit ar fhoghlaim sé Gaeilge mar chaitheamh aimsire.
Bhain sé duais an Oireachtais in 2019, as a aistriúchán ar 'An Dhammapada: Nathanna an Bhúda'. Tá sé pósta le Rachel Hartman.
Tá an t-úrscéal 'Seraphina' le Rachel Hartman, bean chéile Scott, aistrithe go Gaeilge ag Scott agus d’fhoilsigh Coiscéim é sa bhliain 2021.
Gairmréim.
Baineann a chuid taighde le fisic na gcaithníní fo-adamhacha, agus bhí ról nach beag aige sa Sudbury Neutrino Observatory, a bhfuair leath den Duais Nobel i 2015, as ascalaithe neoidríonónna a aimsiú. 
Tá Scott ina ollamh le fisic in Ollscoil na Colóime Briotanaí i gCeanada ó 2003.
Tá an damhna dorcha á lorg aige le cúig bliana anuas, ach tásc ná tuairisc air níl faighte aige fós.
Norberto Bobbio. Fealsamh dlí agus polaitíochta agus staraí smaointeoireacht na polaitíochta ab ea Noberto Bobbio (18 Deireadh Fómhair 1909 – 9 Eanáir 2004),
Saol.
Céimí de chuid Ollscoil Turin san Iodáil ab ea Bobbio sa bhliain 1931. Ar an fhealsamh dlí a rinne sé a thráchtas, le "Filosofia e dogmatica del Diritto".
Go mór faoi anáil Hans Kelsen, duine de na teoiricithe is tábhachtaí maidir le saghas sóisialachais dhaonlathaigh. Chuir Bobbio béim ar fhorlámhas an dlí, scaradh cumhachtaí agus cearta an duine. Mar sin, chuir sé cineál posaitíbheachais dlí agus cosaint láidir ar pholaitíocht fhorásach le chéile.
Sa bhliain 1979 a ceapadh ina Sheanadóir ar feadh saoil é.
Cinedhíothú na gCambódach. Tharla cinedhíothú na gCambódach le linn na mblianta 1975-1979 nuair a bhí Pol Pot agus na Ciméaraigh Dhearga i gcumhacht. Ach i ndáiríre, bhí an bharbarthacht i réim sa tír san am. 
Tá sé ina ábhar conspóide i gcónaí cé mhéad daoine a fuair bás sa chogadh cathartha, i mblianta na Campúise Daonlathaí, agus i rith an chogaidh a d'éirigh idir Vítneam agus an Champúis Dhaonlathach sa deireadh.
D'admhaigh an Champúis Dhaonlathach gur básaíodh trí mhilliún duine sna blianta 1975 agus 1979.
Thug Ponchaud le fios gur éag dhá mhilliún is trí chéad míle, iad siúd san áireamh, na céadta míle acu, a maraíodh sula ndeachaigh na Cumannaigh i gceann na tíre i ndiaidh do Phnom Penh titim leis na Ciméaraigh Dhearga.
Is é an meastachán a thug an Tionscadal um Chinedhíothú na Cambóide, Ollscoil Yale, ná milliún agus seacht gcéad míle. Ghlac eagraíocht idirnáisiúnta chosanta na gceart daonna, Amnesty International, leis go raibh milliún agus ceithre chéad míle ann, agus is é an uimhir a thug Roinn Gnóthaí Eachtracha na Stát Aontaithe ná milliún agus dhá chéad míle. 
Maidir le Pol Pot féin agus Khieu Samphan, agus iad ag déanamh a bheag den chinedhíothú is dócha, is iad na huimhreacha a tháinig uathu ná ocht gcéad míle (Pol Pot) agus aon mhilliún amháin (Khieu).
Sealbhú teanga. Is éard is sealbhú teanga ann ná an próiseas trína bhfaigheann daoine an cumas teanga a bhrath agus a thuiscint (is é sin le rá, a bheith feasach ó thaobh na teanga de agus í a thuiscint), chomh maith le focail agus abairtí a tháirgeadh agus a úsáid chun cumarsáid a dhéanamh le duine.
Bíonn struchtúir, rialacha, agus léiriú i gceist le sealbhú teanga. Teastaíonn an duine raon uirlisí a shealbhú le cumas teanga a úsáid go rathúil lena n-áirítear foghareolaíocht, moirfeolaíocht, comhréir, séimeantaic, agus foclóir fairsing. Is féidir teanga a ghuthú mar atá sa chaint, nó de láimh mar atá sa teanga chomharthaíochta. Léirítear cumas teanga an duine san inchinn. Cé go bhfuil cumas teanga an duine finideach nó teoranta, is féidir le duine líon gan teorainn abairtí a rá agus a thuiscint, atá bunaithe ar phrionsabal comhréire ar a dtugtar athchúrsáil. Tugann fianaise le fios go bhfuil trí mheicníocht athchúrsacha ag gach duine aonair a ligeann d'abairtí dul ar aghaidh gan teorainn. Is iad na trí mheicníocht seo ná: "coibhneasú", "comhlán"ú agus "comhordú".
Abadas. Is sraith theilifíse é Abadas a craoladh ar tús ar CBeebies ó 2011 go dtí 2012. Bhí leaganacha sa Bhreatnais agus i nGaeilge na hAlban ar fáil.
Wilder Penfield. Néareolaí Meiriceánach-Ceanadach ab ea Wilder Graves Penfield OM CC CMG FRS (26 Eanáir, 1891 - 5 Aibreán, 1976). Leathnaigh sé modhanna agus teicnící máinliachta inchinne, lena n-áirítear feidhmeanna réigiúin éagsúla den inchinn a mhapáil mar an duinín coirtéiseach. Leathnaíonn a chuid ranníocaíochtaí eolaíochta ar spreagadh néarach ar fud ábhair éagsúla lena n-áirítear siabhránachtaí, seachmaill, agus déjà vu. Chaith Penfield cuid mhaith dá smaointeoireacht ar phróisis mheabhracha, lena n-áirítear machnamh an raibh aon bhunús eolaíoch ann le hanam an duine a bheith ann.ref name=pbs/&gt;
Raa Raa an Leon Glórach. Sraith theilifíse don pháistí is ea Raa Raa an Leon Glórach (), a craoladh ar tús ar CBeebies ó 2011 go dtí 2018.
Galair dholeigheasta. Is galair dholeigheasta iad nach bhfuil leigheas orthu. Uaireanta is is galair iad nach bhfuil inleighis, tá tinneas foirceanta ar na hothair agus tá siad ag fáil bháis.
Flann mac Conaing. Rí Bhreá de chlann Uí Chonaing as Cnóbha, de rítheaghlach Shíol Aodha Sláine, géag d'Uí Néill an Deiscirt, ba ea Flan mac Conaing (bás 868). Bhí sé i réim ón mbliain 851 go dtí 868.
An mac is óige le Conaing mac Flainn ba ea Flann. Tháinig sé i gcomharbacht ar a dheartháir, Cináed, maraithe de bháite ag Ardrí na hÉireann, Maol Seachnaill mac Maoil Rúnaí, agus Tiarnach mac Fógartaigh, a chéile comhraic as Loch Gabhair 
Chun a dheartháir a chúiteamh, rinne Flann comhaontas sa bhliain 860 le hAodh Fionnliath mac Neill as Aileach, rídhamhna na Teamhrach. Sa bhliain 862, rinne sé creach ar Ríocht na Mí i dteannta le hAodh agus "riga Gall".
Bhailigh Flann, ar a glaodh anois "rí Brega" uile, fir Bhreá, na Laigean agus na ngall as Cill Ó nDaighre, arm 5,000 fear, in éadan a iar-chomhghuaillí Aodh Fionnliath, nach raibh ach 1,000 fear aige, ina measc Chonchúr mac Taidhg Mhóir, rí na gConnacht. 
Troideadh an cath:
Maraíodh Flann; Diarmaid mac Eidirscéil, rí Loch Gabhair; agus Carlus mac Amhlaoibh Chonong, rí na nGall. Maraíodh ar an taobh eile Fachtna mac Maol Dúin, rídhamhna an Tuaiscirt.
Jesús Moncada. Jesús Moncada Estruga (Mequinenza; 1 Mí na Nollag, 1941, do - Barcelona, 13 mí an Mheithimh, 2005 bhí) Spáinneach scríbhneoir i an teanga Gaeilge. Mheas sé go raibh sé ar cheann de na húdair Catalónacha ba thábhachtaí dá chuid ama, fuair sé roinnt dámhachtainí as a chuid oibre, i measc daoine eile Gradam Chathair Barcelona nó an Gradam Náisiúnta Criticeoirí i 1989 do "Camí de sirga" nó Creu de Sant Jordi, bronnta ag Generalitat na Catalóine i 2001. I 2004 fuair sé Gradam Litríochta na hAragóine a bhailigh sé cúpla mí roimh a bhás
Tá Jesús Moncada ar cheann de na húdair is fairsinge a aistríodh i litríocht chomhaimseartha na Catalóine. Aistríodh "Camí de sirga" go cúig theanga dhéag, an tSeapáinis agus an Vítneaimis san áireamh. D’aistrigh Moncada go leor saothar sa Chatalóinis i Spáinnis, i bhFraincis agus i mBéarla, ag údair mar Guillaume Apollinaire, Alexandre Dumas, Jules Verne agus Boris Vian.
Fergus mac Fogartaig. Rí Dheisceart Bhreá de chlann Uí Chearnaigh as Loch Gabhair, de rítheaghlach Shíol Aodha Sláine, géag d'Uí Néill an Deiscirt, ba ea Fearghas mac Fógartaigh (Sean-Ghaeilge Fergus mac Fogartaig) (bás 751) (nó Fearghal). An tArdrí, Fógartach mac Néill (bás 724), ba ea a athair. Bhí sé i réim ón mbliain 738 go dtí 751.
Ní fheictear sna hannála tuairisc ar bith maidir le Fearghas, ach amháin a thásc. Feictear ámh go suntasach i nAnnála Uladh go n-úsáidtear an teideal "[rí] Deisceird Breg" don chéad.
I measc a mhac, bhí: Maol Dúin (bás 785) agus Cearnach (bás 805), ríthe Loch Gabhair beirt; chomh maith le hAilill (bás 800), rí Dheisceart Bhreá.
Niall mac Conaill. Rí Dheisceart Bhreá de chlann Uí Chearnaigh, de rítheaghlach Shíol Aodha Sláine, géag d'Uí Néill an Deiscirt, ba ea Niall mac Conaill (bás 778). Conall Grant mac Cearnaigh (bás 718), a bhí in iomaíocht le haghaidh ardcheannais sa Bhreá uile sna 710í, ba ea a athair. Bhí sé i réim ón mbliain 771 go dtí 778.
Tar éis bhás Chairbre mhic Fhógartaigh Uí Chearnaigh sa bhliain 771, tháinig Uí Chonaing as Cnóbha ar ais i gceannas i mBreá le Conghalach mac Conaing (bás 778). Tháinig Niall i gceannas ansin i nDeisceart Bhreá.
Ba bhall é Niall de Shíol Chonaill Ghraint, fochlann Uí Chearnaigh bunaithe ag Galltroim, ach bhí an phríomhchlann i gceannas mhuintir an Ardrí, Fógartach mac Néill (bás 724), bunaithe ag Loch Gabhair. Tháinig éilitheoir, Cumascach mac Fógartaigh, chun a dhúshlán Niall a thabhairt. Sa bhliain 777, tharla Cath Ghalltroim eatarthu, inar maraíodh rí na Déise Bhreá, "Échtgus mac Baeth".
Sean-rí ba ea Niall nárbh aon bhagairt ar an Ardrí, Donnchadh na Mí (bás 797), a bhí i mbun a sheacht a chur ar Bhreá ag an am sin. Ní raibh sé ar an bhfód ag Cath Forchalad sa bhliain 778, inar maraíodh Conghalach Bhreá.
Glaoitear rí Dheisceart Bhreá ar Niall ina thásc. Rinneadh fosta ríthe Dheisceart Bhreá dá mhic, Conall (bás 815) agus Diarmaid (bás 826).
Máel Dúin mac Fergusa. Rí Dheisceart Bhreá de chlann Uí Chearnaigh as Loch Gabhair, de rítheaghlach Shíol Aodha Sláine, géag d'Uí Néill an Deiscirt, ba ea Maol Dúin mac Fearghasa (Sean-Ghaeilge Máel Dúin mac Fergusa) (bás 785). Fearghas mac Fógartaigh (bás 751), iar-rí, ba ea a athair, Fógartach mac Néill (bás 724), Ardrí, a sheanathair. Bhí sé i réim ón mbliain 778 go dtí 785.
Bhí feachtas déanta ag an Ardrí, Donnchadh na Mí (bás 797), éadan na Laigean sa bhliain 780, agus ansin rinne sé síocháin. An bhliain dár gcionn, tharla Cath Rig idir Síol Aodha Sláine agus the Uí Garrchon na Laigean agus maraíodh a rí, Cú Chongelt mac Con Mella. Bhí Breá curtha faoina smacht ag Donnchadh sa bhliain 778, ach ní insítear sna annála Éireann an é go raibh chuid de fheachtas Donnchadha a bhí i gceist, nó dúshlán ar thaobh fhir Bhreá, iad sin nó aighneas teorann ach amháin. Tá sé suntasach go raibh an dá chlann Shíol Aodha Sláine, Uí Chearnaigh agus Uí Chonaing, ag troid le chéile. Bhí Maol Dúin agus a chol ceathrar, Fógartach mac Cumascaigh (bás 786) ina gceannairí mhuintir Uí Chernaig sa chath úd.
Tugtar an teideal rí Loch Gabhair ("rex Locha Gabor") ar Mhaol Dúin ina thásc sna hannála, an chéad uair a fheictear an teideal seo iontu. Rinneadh ríthe Loch Gabhair fosta dá mhic, Aonghas (bás 825) agus Cairbre (bás 836).