Trelis/gawiki huggingface dataset:
Port Pirie. Cathair san Astráil Theas is ea Port Pirie. Bhí 13,206 daoine ina gcónaí ann sa bhliain 2006.
Whyalla. Cathair san Astráil Theas is ea Whyalla. Bhí 21,122 daoine ina gcónaí ann sa bhliain 2006.
Victor Harbor. Cathair san Astráil Theas is ea Victor Harbor. Bhí 10,380 daoine ina gcónaí ann sa bhliain 2006.
Bundaberg. Cathair i Queensland is ea Bundaberg. Bhí 59,768 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2006.
Allatrópacht. Is éard is allatróip ann (ón tSean-Ghréigis ἄλλος ("allos") 'eile', agus τρόπος ("tropos") 'modh, foirm') ná struchtúir éagsúla móilíneacha nó criostalacha a bhíonn ag aon dúil cheimiceach amháin, ionas gur dual don neamheolaí a chreidiúint gur dúile difriúla ar fad atá iontu. Is é is cúis leis an allatrópacht ná na hadaimh a bheith ceangailte dá chéile le naisc dhifriúla.
Ní thagraíonn an téarma "allatrópacht" ach do na dúile - ní bhíonn allatróip ag na comhdhúile go bunúsach. Más comhdhúile atá ann, tugaimid "polamorfacht" ar an bhfeiniméan. 
Bíonn cobhsaíocht na n-allatróp ag brath ar an teocht agus ar an mbrú. Mar shampla, is é an stán miotalach is cobhsaí os cionn 13.2 céim Celsius, ach faoi bhun na teochta sin tiocfaidh "plá" ar an stán, ionas go gclaochlóidh sé go hallatróp eile, stán neamh-mhiotalach nach bhfuil úsáid ann. 
Go tipiciúil, ní bhíonn na hallatróip éagsúla ar fáil ach sa phas soladach. Mar shampla, má leáitear fosfar - pé allatróp atá ann - gheofar leacht den chineál chéanna, P4, is é sin, leacht atá comhdhéanta as móilíní ceithre adamh. Ón taobh eile de, áfach, tá an trí phas - solad, gás agus leacht - ag an ózón, ar allatróp de chuid na hocsaigine é. Tá trí adamh i móilín an ózóin, O3, agus dhá adamh i móilín na gnáthocsaigine O2.
Chuala an saol mór iomrá ar dhá phríomhallatróp an charbóin, mar atá, graifít agus diamant. Tá struchtúr tríthoiseach ag an diamant, ionas go bhfuil na hadaimh ceangailte go daingean dá chéile, rud a fhágann an diamant an-chrua. Ón taobh eile de, tá an ghraifít comhdhéanta as macramhóilíní déthoiseacha, cineál sraitheanna nach bhfuil ach lagnaisc eatarthu. Mar sin, bíonn an ghraifít bog sobhriste. Le déanaí, d'éirigh leis na saineolaithe allatróip nua charbóin a chruthú, ar nós fullairéiní agus nainfheadáin.
Dúil é an fosfar atá an-saibhir in allatróip. Is é an fosfar bán an ceann a gheofar nuair a fhuaróidh fosfar leáite. Substaint nimhiúil dhainséarach é an fosfar bán ar dual di uathadhaint a dhéanamh - is é sin, rachaidh sé trí thine uaidh féin. Tá an fosfar dearg níos cobhsaí, agus is é an fosfar dubh an t-allatróp is cobhsaí le teocht an tseomra, cé go bhfuil sé riachtanach an fosfar bán a théamh faoi bhrú an-ard lena chlaochlú go fosfar dubh. Thairis sin, sa bhliain 1865 d'éirigh leis an eolaí Gearmánach Johann Wilhelm Hittorf allatróp nua a chruthú, mar atá, fosfar vialait.
Nóbailiam. Is é an nóbailiam dúil uimhir a 102 sa tábla peiriadach, agus is é an tsiombail a sheasann dó sna foirmlí ceimiceacha ná No. Dúil shaorga radaighníomhach atá ann, nach bhfuil ar fáil sa dúlra, agus is ceann de na hachtainídí é. 
Airíonna.
Is é nóbailiam a 259 an t-iseatóp is cobhsaí dá bhfuil ag an dúil seo, agus é ocht nóiméad déag is dhá scór ar leathré - beagnach uair an chloig, is é sin. Is dócha gur miotal é an nóbailiam a bhfuil loinnir gheal ann, ach níl a fhios againn é dháiríre: ní bheadh sé praiticiúil smután infheicthe nóbailiam a tháirgeadh, ós rud é go mbeadh foinse mharfach mhillteanach radaíochta ann. 
Ní féidir mórán a fháil amach faoi shaintréithe ceimiceacha an nóbailiam ach an oiread, ach dealraíonn sé go bhfuil dhá staid ocsaídiúcháin aige sa tuaslagán uisce, mar atá, +2 agus +3, agus an dá ian seo timpeallaithe ag sé mhóilín uisce sa tuaslagán.
Stair.
Glactar leis gurbh iad na saineolaithe Sóivéadacha in Dubna a chruthaigh na chéad adaimh nóbailiam sa bhliain 1966. 
Roimhe sin, mhaígh na Sualannaigh ó Institiúid Nobel agus na Meiriceánaigh ó Berkeley go raibh dúil uimhir a 102 aitheanta acu. Ach níor thug Cumann Idirnáisiúnta na Ceimice (IUPAC) ná Cumann Idirnáisiúnta na Fisice (IUPAP) faomhadh do na fionnachtana seo.
Ba iad na Sualannaigh, agus ina ndiaidh sin na Meiriceánaigh, a mhol an t-ainm "nóbailiam", ach b'fhearr leis na Rúisigh "joilióitiam" a bhaisteadh ar an dúil, i ndilchuimhne ar na fisiceoirí aithnidiúla Frédéric Joliot agus a bhean chéile Irène Joliot-Curie (iníon Marie Curie). 
Nuair a shocraigh Cumann Idirnáisiúnta na Ceimice sna 1990idí gurbh iad na Rúisigh a rinne an fhionnachtain, ghlac sé leis an ainm "nóbailiam" go hoifigiúil, ó bhí an t-ainm sin in úsáid sa litríocht go forleathan le tríocha bliain anuas.
Láirinciam. Is é an láirinciam dúil cheimiceach uimhir a 103, agus is í an tsiombail cheimiceach a sheasann dó ná Lr. Ceann de na hachtanóidigh é, agus mar sin, is dúil throm thrasúránach é.
Ba é an fisiceoir Albert Ghiorso ba thúisce a chruthaigh adaimh láirinciam, ar an 14 Feabhra 1961. Fuair an dúil a hainm ón tsaotharlann ina raibh Ghiorso agus a fhoireann ag obair, mar atá, Saotharlann Náisiúnta Lawrence Berkeley in Ollscoil California. Is í an teicníocht a bhí in úsáid ag Ghiorso agus a chuid cúntóirí ná targaid trí mhilleagram a raibh trí iseatóp calafoirniam inti a bhombardú le núicléis bhóróin ar cuireadh luas fúthu i Luasaire Líneach na dTromian ("Heavy-Ion Linear Accelerator"). Ghiorso agus a fhoireann a cheap an t-ainm don láirinciam, agus is é an giorrúchán a mhol siad ná Lw; bhí Cumann Idirnáisiúnta na gCeimiceoirí (IUPAC) sásta leis an ainm, ach d'athraigh an cumann an tsiombail cheimiceach go Lr.
Níl ach iseatóip radaighníomhacha ag an láirinciam. Is é an ceann is cobhsaí atá ann ná láirinciam a 262, ach tagann an meath radaighníomhach ar an gceann sin féin sách sciobtha, nó tá sé timpeall ar 3.6 uair an chloig ar leathré. Mar sin, níl sé furasta taighde a dhéanamh ar shaintréithe ceimiceacha an láirinciam, ach is é an tátal a bhaineann na ceimiceoirí as go bhfuil sé cosúil go leor leis an lúitéitiam atá suite os a chionn i dtábla peiriadach na ndúl. Bhí na saineolaithe in ann ocsaíd láirinciam Lr2O3 a tháirgeadh, rud a thugann le fios gurb é +3 an uimhir ocsaídiúcháin is coitianta atá ag an láirinciam ina chuid comhdhúl. Ní thagann sin aniar aduaidh ar aon duine, ós é seo an uimhir ocsaídiúcháin is tipiciúla ag na lantanóidigh agus ag na hachtanóidigh araon.
Cairns. Cathair in Queensland, san Astráil, is ea Cairns (fuaimniú: /ˈkɛərnz/, nó [ˈkeːnz] go háitiúil). Bhí an chathair ainmnithe i ndiaidh William Wellington Cairns, gobharnóir Queensland ag an am. Bhí sé bunaithe chun na mianadóirí ag triall go dtí an abhainn Hodgkinson órcheantar a bheith i seirbhís ag, ach mhothaigh sí maolú nuair a bhí cúrsa níos éasca faighte ó Port Douglas. Níos moille, d'fhorbair sí a bheith ceann iarnróid agus mórphort leis an onnmhairiú chána siúcra, ór agus miotail eile, mianraí agus táirgeanna talmhaíochta ó na ceantair chósta ag timpeallú agus an réigiún Atherton Tableland. Mar atá de Meitheamh 2011, bhí an daonra amuigh is istigh ar 156,169.
Tá Cairns suite timpeall 1,700km ó Brisbane. Is ceann scríbe taistil coitianta le turasóirí coimhthíoch mar gheall ar an aeráid theochreasach. Tá sé i seirbhís ag daoine ag iarraidh An Mhórsceir Bhacainneach agus ó thuaidh Queensland a thabhair cuairt ar mar pointe tosaigh.
Isabel Lucas. Is ban-aisteoir Astrálach í Isabel Lucas, a rugadh ar an 25 Eanáir, 1985.
Michael Caton. Is aisteoir Astrálach é Michael Caton, a rugadh sa bhliain 1943.
Toni Collette. Is ban-aisteoir Astrálach í Toni Collette, a rugadh ar an 1 Samhain, 1972.
Portia de Rossi. Is ban-aisteoir Astrálach í Portia Lee James DeGeneres nó Portia de Rossi (fuaimniú: /ˈpɔərʃə də ˈrɒsi/), a rugadh faoin ainm "Amanda Lee Rogers" ar an 31 Eanáir, 1973.
Cate Blanchett. Is ban-aisteoir Astrálach í Catherine Élise "Cate" Blanchett (fuaimniú: /ˈblɑːntʃ.ət/), a rugadh ar an 14 Bealtaine, 1969.
Olivia Newton-John. B'amhránaí agus ban-aisteoir Astrálach í Olivia Newton-John, a rugadh ar an 26 Meán Fómhair, 1948 agus a d'éag 8 Lúnasa 2022.
Bhí cáil uirthi mar amhránaí ceoil tuaithe agus mar aisteoir, agus dhíol sí na milliúin ceirnín ar fud an domhain. Sa bhliain 1974, chan sí 'Long Live Love' le linn Chomórtas na hEoraifíse.
Tháinig clú agu cáil uirthi go háirithe nuair a ghlac sí páirt sa scannán "Grease", in éineacht le John Travolta. Tháinig athrú mór ar a híomhá le linn an scannáin.
Bás.
Fuair Newton-John diagnóis ailse chíche in 1992 agus chaith sí na blianta ó shin mar thacadóir don taighde ailse agus bhunaigh sí an Olivia Newton-John Foundation, a thiomsaigh na mílte punt don chúis.
Logán Qattara. Is imchuach gaineamhlaigh é an Logán Qattara (Araibis: منخفض القطارة‎ Munḫafaḍ al-Qaṭṭārah) laistigh de Ghaineamhlach na Libia de chuid Iar-Thuaiscirt na hÉigipte, sa Ghobharnóireacht Matruh. Tá an logán
133 m (436 troigh) faoi bhun leibhéal na farraige, is is é an dara pointe is ísle san Afraic (Loch Assal in Djibouti is ea an ceann is ísle). Clúdaíonn an Logán thart ar 19,500 km2 (7,500 míle cearnach), méid atá inchurtha le Loch Ontario, agus ag a uasmhéid tá sé 220 km (140 míle) ar fhad agus 120 ciliméadar (75 míle) ar leithead. Ag bun an logáin tá log salainn. Luíonn an Oasis Siwa roinnt fiche ciliméadar taobh thiar de i logan cosúil leis, ach níos lú.
Mo Hat Mo Gheansaí. Is banna ceoil Éireannach é Mo Hat Mo Gheansaí as Cill Mhantáin a mheascann ceol traidisiúnta, rac-cheol agus ceol clasaiceach. Is deartháireacha iad Tadhg Walsh Peelo agus Oisín Walsh-Peelo, baill an bhanna, ar as Áth na Fuinseoige iad ó dhúchas, agus seinneann siad beirt meascán mór uirlisí; an pianó, an veidhlín, an chláirseach, an giotár, na drumaí agus mórán eile nach iad. Bhuaigh an banna Comórtas Chath na mBannaí le Raidió Rí-Rá sa bhliain 2010 lena n-amhrán "Ní Tú mo Ghrá". Tá siad tar éis seinm ag an bhféile cheoil An Phicnic Leictreach. Canann siad a gcuid amhrán i nGaeilge agus i mBéarla.
Loch Ontario. Ceann de Lochanna Móra Mheiriceá Thuaidh is ea Loch Ontario (Fraincis: "Lac Ontario") agus an loch is faide soir de na cúig loch fionnuisce atá suite in oirthear na Stát Aontaithe, ar an teorainn le Ceanada. 
Tíreolaíocht.
Faigheann sé uisce ó Loch Erie, tríd an Abhainn Niagara agus Eas Niagara agus folmhaíonn sé isteach san Abhainn San Labhrás. 6 bliana an t-am seadaithe ag uisce sa loch. Tá achar dromchla iomlán de 19,000 km² aige.
Tá sé suite ar an teorainn idir na Stáit Aontaithe (Nua-Eabhrac) agus Ceanada (Ontario), sa réigiún ar a dtugtar an 'crú capaill órga' (Fraincis: "fer à cheval doré", Béarla: "Golden Horseshoe") air, leis an cheannchathair Torontó, áit a fheidhmíonn sé mar chaidéil teasa, ach go háirithe i rith an tSamhraidh, i gcóir aerchóirithe d'foirgnimh oifige agus do na háitritheoirí.
Dinnseanchas.
Bhí ainmneacha éagsúla ar Loch Ontario thar na céadta bliain. Léiríonn léarscáil a tarraingíodh i leabhar leis an teideal "Relation des Jésuites" (1662-1663) an t-ainm "Loch Ontario" agus "Loch Iroquois".
Sa bhliain 1712, d'ullmhaigh an Francach, an tUasal Jean-Baptiste de Couagne léarscáil, a cuireadh i láthair "Musée canadien des Civilisations" (Gaeilge: Músaem Ceanadach na Seansibhialtachtaí), ina dtugtar an "Loch Frontenac" air.
Thug na Iroquois an t-ainm "Skanadario" air.
Glácóma. Ardú i mbrú an leanna uisciúil sa tsúil is ea glácóma. Is
féidir go ndéanfaidh brú ró-ard damáiste don néaróg optach is go
leanfaidh daille. Tarlaíonn glácóma géar (dúnadh uillinne) nuair
a bhíonn bac ar dhraenáil an leanna seo trí ionfhabhtú nó maidhm
catarachta. Tarlaíonn pian thobann sa tsúil a bhfuil an riocht seo uirthi,
agus cuirtear isteach ar radharc na súile méid beag nó mór ar brath ar an gcás. I ndaoine
áirithe is cealgaí fogha an ghlácóma (glácóma uillinne iata). Is moille
cailliúint an radhairc acu, agus is féidir nach dtabharfar faoi deara
í go mbíonn damáiste doleigheasta déanta don néaróg optach. Is
féidir an brú taobh istigh den tsúil a thomhas i gcuid mhaith ospidéal
le tonaiméadar. Tá sé tábhachtach go ndéanfaí scagthástáil ar dhaoine chun an
daille inseachanta seo a sheachaint.
Othair a raibh glácóma orthu.
Ghoill an glácóma ar James Joyce.
Othras. Is éard is othras ann ná cneá oscailte atá mall ag cneasú, nó an braon a thagann aisti.
Gregory Peck. Ba aisteoir Meiriceánach é Eldred Gregory Peck a rugadh ar an 5 Aibreán 1916, agus a d'éag sa bhliain 2003. 
Bhuaigh Peck an gradam "Aisteoir is Fearr" sna Golden Globe sa bhliain 1947 ("The Yearling") agus Oscar amháin ("To Kill a Mockingbird” 1962).
Bhuail niúmóine broinceach é agus fuair Peck bás “ina chodladh” ar an 12 Meitheamh 2003
Russell Crowe. Is aisteoir Astrálach é Russell Ira Crowe, a rugadh ar an 7 Aibreán, 1964.
Guy Pearce. Is aisteoir agus ceoltóir Astrálach é Guy Edward Pearce, a rugadh ar an 5 Deireadh Fómhair, 1967.
Sam Worthington. Is aisteoir Astrálach é Samuel Henry J. "Sam" Worthington, a rugadh ar an 2 Lúnasa, 1976.
Inchinn dhaonna. Is í an inchinn an t-orgán lárnach den néarchóras daonna, agus le corda an dromlaigh, déanann sí suas lárchóras na néaróg. Is éard atá san inchinn ná an ceirbream, stoc na hinchinne agus an ceirbrín. Rialaíonn sí an chuid is mó de ghníomhaíochtaí na colainne, ag próiseáil, ag comhtháthú, agus ag comhordú na faisnéise a fhaigheann sí ó na horgáin chéadfacha, agus cinntí a dhéanamh maidir leis na treoracha a chuirtear chuig an gcuid eile den chorp. Bíonn an inchinn san bhlaosc, agus cosnaítear í le cnámha cloigeann an chinn.
Barr Trí gCom. Sliabh i gContae Chiarraí is ea Barr Trí gCom (851 m).
Iorras Beag. Sliabh i gContae na Gaillimhe is ea Iorras Beag (300 m).
Binn Bhradach. Sliabh i gContae Dhoire is ea Binn Bhradach (465 m).
An Sliabh Corcra. Sliabh i gContae Chiarraí is ea an Sliabh Corcra (832 m).
Dún Lóich. Is mám idir na Cruacha Dubha agus an Sliabh Corcra atá suite i gContae Chiarraí é Dún Lóich.
An Staighre Dubh. Sliabh i gContae Cheatharlach is ea an Staighre Dubh (735 m).
Anthony LaPaglia. Is aisteoir Astrálach é Anthony M. LaPaglia, a rugadh ar an 31 Eanáir 1959.
Hugo Weaving. Is aisteoir Astrálach é Hugo Wallace Weaving, a rugadh ar an 4 Aibreán, 1960.
Hugh Jackman. Is aisteoir Astrálach é Hugh Michael Jackman, a rugadh ar an 12 Deireadh Fómhair, 1968.
David Gulpilil.  
Is aisteoir Astrálach é David Gulpilil Ridjimiraril Dalaithngu, a rugadh ar an 1 Iúil 1953-29 Samhain 2021.
Shaun Micallef. Is aisteoir agus fear grinn Astrálach é Shaun Patrick Micallef, a rugadh ar an 18 Iúil, 1962.
Barry Humphries. Ba fhear grinn agus aisteoir Astrálach é John Barry Humphries, a rugadh ar an 17 Feabhra 1934 agus a fuair bás 22 Aibreán 2023.
Garry McDonald.  
Is aisteoir Astrálach é Garry George McDonald, a rugadh ar an 30 Deireadh Fómhair, 1948.
Nick Giannopoulos. Is fear grinn agus aisteoir Astrálach é Nick Giannopoulos, a rugadh ar an 1 Iúil, 1963.
Bert Newton. Is láithreoir teilifíse agus aisteoir Astrálach é Albert Watson "Bert" Newton (23 Iúil 1938 - 30 Deireadh Fómhair 2021). Ba é Newton an fear a' tí ar na Logie Awards ar 19 ócáid. Bhí sé le feiceáil go minic in éineacht le Graham Kennedy agus Don Lane ar a gcuid seónna ilsiamsa teilifíse. Chonacthas ar an teilifís é lena bhean chéile, Patti Newton, amhránaí, go minic chomh maith.
Graham Kennedy. Ba láithreoir teilifíse agus aisteoir Astrálach é Graham Cyril Kennedy, a rugadh ar an 15 Feabhra, 1934, agus a d'éag sa bhliain 2005..
Bud Tingwell. Ba aisteoir Astrálach é Charles William "Bud" Tingwell a rugadh ar an 3 Eanáir 1923, agus a d'éag sa bhliain 2009.
Abbie Cornish. Is ban-aisteoir Astrálach í Abbie Cornish, a rugadh ar an 7 Lúnasa, 1982.
Isla Fisher.  
Is ban-aisteoir Astrálach í Isla Lang Fisher, a rugadh ar an 3 Feabhra, 1976.
Rachel Griffiths. Is ban-aisteoir Astrálach í Rachel Anne Griffiths, a rugadh ar an 18 Nollaig, 1968. Bhí sí sa tsraith theilifíse "Six Feet Under" idir 2001 agus 2005.
Townsville. Cathair i Queensland is ea Townsville. Bhí 143,328 daoine ina gcónaí ann sa bhliain 2006.
Quang Binh. Is ceantar de chuid Vítneam, suite thoir ó thuaidh de Cathair Hue é Quang Binh (nó "Quảng Bình" sa litriú Vítneaimis). Is í Dong Hoi an chathair is mó i gceantar Quang Binh.
Penélope Cruz. Is ban-aisteoir Spáinneach í Penélope Cruz Sánchez, a rugadh ar an 28 Aibreán 1974.
Toowoomba. Cathair i Queensland is ea Toowoomba. Bhí 95,265 daoine ina gcónaí ann sa bhliain 2006.
Rockhampton. Cathair i Queensland is ea Rockhampton. Bhí 60,827 daoine ina gcónaí ann sa bhliain 2006.
Charters Towers. Cathair i Queensland is ea Charters Towers. Bhí 7,979 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2006.
Sliabh Kosciuszko. Is sliabh é Sliabh Kosciuszko, atá suite i New South Wales na hAstráile.
Gladstone. Cathair i Queensland is ea Gladstone. Bhí 28,808 daoine ina gcónaí ann sa bhliain 2006.
Naisc-Bhailte.
 Saiki, An tSeapáin.
Mount Isa. Cathair i Queensland is ea Mount Isa. Bhí 18,857 daoine ina gcónaí ann sa bhliain 2006.
Maryborough. Cathair i Queensland is ea Maryborough (fuaimniú: /ˈmɛrəbərə/). Bhí 21,501 daoine ina gcónaí ann sa bhliain 2006.
Mackay. Cathair i Queensland is ea Mackay. Bhí 72,847 daoine ina gcónaí ann sa bhliain 2006.
Hervey Bay. Cathair i Queensland is ea Hervey Bay (fuaimniú: /ˈhɑrvi ˈbeɪ/). Bhí 41,225 daoine ina gcónaí ann sa bhliain 2006.
Leathsheoltóir. Is éard is leathsheoltóir ann ná ábhar a bhfuil a sheoltacht leictreach (an tseoltacht atá bunaithe ar shreabh na leictreon, seachas an tseoltacht ianach) níos ísle ná seoltacht na seoltóirí maithe, ach níos airde ná seoltacht na n-inslitheoirí. Is iad na leathsheoltóirí is bunús leis an leictreonaic nua-aoiseach: na raidiónna, na ríomhairí, na gutháin agus a lán sásanna eile tá siad i dtuilleamaí na leathsheoltóirí. Na comhchodanna leictreonacha a úsáidtear sna sásanna sin, cosúil leis na trasraitheoirí, na grianchealla, na dé-óideanna astaithe solais, na coigeartóirí sileacain rialaithe, agus na ciorcaid iomlánaithe, - ní fhéadfaí na comhchodanna seo a thógáil in uireasa na leathsheoltóirí.
Is solaid chriostalacha iad na leathsheoltóirí is coitianta, ach tá leathsheoltóirí dímhorfacha agus leachtacha ann freisin. Samplaí iad an sileacan hidriginithe dímhorfach agus meascáin éagsúla arsanaice, seiléiniam agus teallúiriam. Cosúil leis na leathsheoltóirí eile, athraíonn seoltacht na gceann seo go tobann de réir athruithe na teochta, agus faoi imthoscaí ar leith, is féidir leo friotaíocht dhiúltach a léiriú. (Is éard is ciall leis an bhfriotaíocht dhiúltach ná go dtitfidh an voltas nuair a rachaidh an sruth leictreach i méadaíocht - i ngnáthfhriotóirí, is é sin, friotóirí ómacha, rachaidh an voltas i méadaíocht má mhéadaítear an sruth leictreach atá ag dul tríd an bhfriotóir.) Na leathsheoltóirí dímhorfacha, is féidir iad a úsáid i bhfoirm tanascannáin, is é sin, mar chiseal nach bhfuil ach cúpla scór nanaiméadar ar tiús. Mar sin, is féidir ciorcaid agus comhchodanna leictreonacha a dhéanamh iontach beag má bhaintear leas as leathsheoltóirí.
Is é an sileacan a úsáidtear sa chuid is mó de na leathsheoltóirí atá ar fáil ar an margadh tráchtála, cé go bhfuil a lán eile ann, cosúil leis an ngearmáiniam, an chairbíd sileacain agus an arsainíd ghailliam. Is féidir seoltacht an tsileacain agus na leathsheoltóirí eile a athrú trí "dhópáil", is é sin, iarsmaí beaga truailleáin ("dópáin") a chur leis an mbunábhar. 
Go bunúsach, is é is cuis le seoltacht íseal an tsileacain ná go bhfuil ceithre fhiúsleictreon ag an adamh sileacain, agus gach ceann acu ceangailte i leictreondís le leictreon de chuid adamh sileacain eile. Mar sin, tá ocht leictreon - ochtréad iomlán - timpeall ar gach adamh sileacain sa chriostal, agus is struchtúr cobhsaí é an t-ochtréad sin nach ligeann do na fiúsleictreon dul timpeall sa chriostal le lucht leictreach a iompar leo. Scéal eile, áfach, má "dhópáiltear" an sileacan le hiarsmaí beaga bóróin nó alúmanaim, nach bhfuil ach trí fhiúsleictreon acu. Ansin fágfar bearna san ochtréad, agus is dual do bhearnaí den chineál seo taisteal a dhéanamh sa chriostal, nuair a bhíonn leictreoin ag dul sna bearnaí agus ag fágáil bearnaí nua ina ndiaidh. Arís, má dhópáiltear an sileacan le fosfar a bhfuil cúig leictreon ar an sceall is faide amuigh aige, beidh leictreoin bhreise sa chriostal, agus iad ag taisteal timpeall agus ag iompar lucht leictreach.
Sail éille. Is bata siúil adhmaid agus club nó smachtín é sail éille (Béarla: "shillelagh") a dhéantar de ghnáth as maide draighin trom fadhbach a bhfuil cnap mór ar a bharr. Tá baint aige le hÉirinn agus le béaloideas na hÉireann.
Liza Minnelli. Is ban-aisteoir agus amhránaí Meiriceánach í Liza May Minnelli , a rugadh ar an 12 Márta 1946 in Hollywood, California. Is iníon Judy Garland, ban-aisteoir, agus Vincente Minelli, stiúrthóir scannán, í. Mar dhuine fásta, chuir sí tús lena saol gairmiúil ag canadh i gclubanna oíche. Tharraing sí aird uirthi féin lena ról sna scannáin "The Sterile Cuckoo" (1969) agus "Tell Me That You Love Me og Junie Moon" (1970). Bhain sí clú idirnáisiúnta amach lena ról mar Sally Bowles sa leagan scannáin den dráma ceoil Broadway úd Cabaret sa bhliain 1972, as ar bronnadh Oscar di. Ról suntasach eile a rinne sí ná sa scannán "Arthur" (1981) in éineacht le Dudley Moore agus John Gielgud.
M. C. Escher. B'ealaíontóir grafach as an an Ísiltír é Maurits Cornelis Escher (17 Meitheamh 1898 –27 Márta 1972), ar fearr aithne air mar M. C. Escher (Ollainnis: ). Tá aithne fhorleathan air as a chuid greanntaí adhmaid, liotagraf, agus "mezzotint"-eanna a thógann tinfeadh ón matamaitic. I measc na rudaí atá le feiceáil iontu tá tógálacha neamhfhéideartha, plé ar an éigríoch, an ailtireacht, agus teasaláidí.
Roberto Durán. Dornálaí Panamach, a bhí ina churadh domhanda éadrom-mheáchan, ab ea Roberto Durán Samaniego (a rugadh ar 16 Meitheamh, 1951).
Mullach Cliabháin. Sliabh i gContae Chill Mhantáin is ea Mullach Cliabháin (849 m).
Cathair Con Raoi. Sliabh i gContae Chiarraí is ea í Cathair Con Raoi (835 m). Ainmníodh é as dún cinn tíre thart ar dhá thrian suas an sliabh. De réir béaloidis, ba le Cú Raoi an dún agus bhí sé in ann é a chur ag casadh san oíche, sa chaoi nach mbeadh ionsaitheoirí in ann teacht ar an mbealach isteach.
Brian O'Doherty. Patrick Ireland a bhí mar ainm cleite ag Brian O'Doherty; dealbhóir, péintéir, údar, stiúrthóir scannán, ealaíontóir suiteála agus ealaíontóir coincheapa Éireannach atá ann. 
Rugadh i gContae Ros Comáin é sa bhliain 1935 agus bhí sé ina chónaí i Meiriceá. Bhain sé céim amach sa leigheas i gColáiste na hOllscoile, Baile Átha Cliath sa bhliain 1952. 
Thosaigh O'Doherty ag baint úsáide as an ainm Patrick Ireland lena chuid saothar a shíniú mar fhreagra ar mharuithe Dhomhnach na Fola i nDoire na bliana 1972. 
Ainmníodh é don Duais Booker sa bhliain 2000 as a úrscéal "The Deposition of Father McGreevy". Ar an 20 Bealtaine, 2008, chuir O'Doherty samhail den duine ar leis a ainm cleite i gcré na cille mar dhea sa Músaem Nua-Ealaíne na hÉireann de bharr go raibh dul chun cinn déanta ó thaobh na síochána ó thuaidh, agus thosaigh sé ag baint úsáide as a ainm baiste athuair.
Nocht sé lúbra dá chuid, darbh ainm "Teanga-Aisling an Phobail", amuigh faoin aer i mBéal Feirste sa bhliain 2011 áit ar thug sé aitheasc uaidh i nGaeilge.
Músaem Nua-Ealaíne na hÉireann. Is músaem é Músaem Nua-Ealaíne na hÉireann (Béarla: "Irish Museum of Modern Art" nó "IMMA") don ealaín nua-aimseartha in Éirinn atá lonnaithe i mBaile Átha Cliath. Osclaíodh an músaem go hoifigiúil i mBealtaine na bliana 1991. Tá sé lonnaithe san Ospidéal Ríoga i gCill Mhaighneann.
Naisc sheachtracha.
Suíomh oifigiúil an mhúsaeim
Cill Mhaighneann. Is bruachbhaile i nDeisceart Bhaile Átha Cliath í Cill Mhaighneann (Béarla: Kilmainham). Tá sé siar ó lár na cathrach i mBaile Átha Cliath a 8.
An Claíomh Solais. Úrscéal leis an scríbhneoir Éireannach Liam Mac Cóil is ea An Claíomh Solais, a suítear i nGaeltacht Ráth Chairn na Mí.
Is sna míonna roimh bhunú an chainéil teilifíse Ghaeilge TG4 mar atá air inniu) a suitear "An Claíomh Solais: Scéal Faintisíochta Faoin Teilifís Nua" i nGaeltacht Ráth Chairn i gContae na Mí. Filleann léiritheoir óg teilifíse Éireannach as Sasana agus cuireann faoi sa Ghaeltacht chun páirt a ghlacadh sa réabhlóid chultúrtha ata á thuar aige. Comhthreomhar leis sin ríomhann dhá fhophlota filleadh an náisiúnaí Éireannaigh George Augustus Moore ar Éirinn chun páirt a ghlacadh san Athbheochan Ghaelach, agus ceoldráma Wagner "Siegfried".
Féach.
"Fontenoy", Liam Mac Cóil, Leabhar Breac 2005, ISBN 0-898332-5-7
"An Dochtúir Áthas", Liam Mac Cóil, Leabhar Breac 1994, ISBN 0-898332-18-5
Tagairtí.
"An Claíomh Solais", Liam Mac Cóil, Leabhar Breac 1998, ISBN 0-89833-202-8