Trelis/gawiki huggingface dataset:
Wilhelm Max Wundt. Fiseolaí is síceolaí turgnamhach, a rugadh i Neckarau in aice le Mannheim na Gearmáine, ab ea Wilhelm Maximilian Wundt (1832-1920). 
Rinne sé staidéar ar an leigheas ag Ollscoil Tübingen, Ollscoil Heidelberg, agus Ollscoil Bheirlín. Sa bhliain 1857, ceapadh é ina 'dozent' ag Ollscoil Heidelberg, áit ina raibh sé ina léachtóir sa bhfiseolaíocht. Ó 1858-1864 rinne sé staidéar ar spreagadh néareolaíoch agus ceimiceacha na matán. Sa bhliain 1864, ceapadh é ina ollamh cúnta ag Heidelberg. Trí bliana ina dhiaidh sin, thosaigh sé cúrsa ar a bhronn sé an t-ainm 'síceolaíocht fhiseolaíoch'. Foilsíodh a "magnum opus" "Grundzüge physiologischen der Psychologie" ("Prionsabail na Síceolaíochta Fiseolaíche") sa bhliain 1873. Go bunúsach thug a chuid fealsúnachta le fios go bhfuil mhacasamhail meabhrach ag gach ócáid ​​fhisiceach, agus tá chomhpháirtí fisiciúla ag gach ócáid ​​mheabhrach. D'oibrigh Wunt ina shaotharlann cháiliúla in Ollscoil Leipzig ón bhliain 1875, agus bhí sé ag obair ann sna 45 bliana ina dhiaidh sin. Foilsíodh an taighde in "Philosophische Studien" ("Staidéar fealsúnachta"), tréimhseachán a bhunaigh sé féin sa bhliain 1981. Is iontach an méid a d'fhoilsigh Wunt, idir leabhair, aistí agus eile. Sa bhliain 1883, thosaigh sé ar an chéad chúrsa dar teideal síceolaíocht turgnamhach'. Toghadh Wunt ina reachtaire ar Ollscoil Leipzig sa bhliain 1889. Níos déanaí chuir sé suim sa síceolaíocht shóisialta nó chultúrtha. Scríobh sé "Volkerpsychologie", a foilsíodh idir 1900 agus 1920, lena n-áirítear an smaoineamh go raibh céimeanna forbartha cultúrtha ann. Sa bhliain 1920, scríobh sé "Erlebtes und Erkanntes", a dhírbheathaisnéis. Fuair ​​sé bás sa bhliain 1920.
Kurt Wüthrich. Ceimicí a rugadh in Aarberg na hEilvéise, a d'oibrigh ansin is sna Stáit Aontaithe is ea Kurt Wüthrich (1938-). Roinn sé Duais Nobel na Ceimice le John Fenn is Koichi Tanaka i 2002 as a shaothar chun athshondas maighnéadach núicléach a fheidhmiú le struchtúr tríthoiseach macramóilíní bitheolaíocha i dtuaslagán a réiteach.
James Wyatt. Ailtire a rugadh i mBurton Constable Shasana ab ea James Wyatt (3 Lúnasa 1746 - 4 Meán Fómhair 1813).
Bhain sé cáil amach as a dhearadh nuachlasaiceach do Phaintéón Londan (1772). Cé nach raibh an struchtúr suntasach mórán ón taobh amuigh tharraing an halla aird mhór ón bpobal agus bhí praghsanna an-arda ar thicéid le haghaidh imeachtaí ann. Ní raibh a leithéid de spás cruinnithe le feiceáil roimhe sin, dar lena lán, leis an gcruinneachán mór, na fohallaí timpeall an phríomhsheomra agus an stíl chríochnúil ar gach rud. Osclaíodh an foirgneamh sa bhliain 1772 ach dódh é fiche bliain ina dhiaidh, sa bhliain 1792.
Saothar eile leis is ea Mainistir Fonthill (1796-1807), athbheochan Ghotach a thit as a chéile beagnach go hiomlán sna 1920idí.
X-chrómasóm. An gnéaschrómasóm i ndaoine agus mórchuid na mamach. Cinneann sé baineannacht nuair a tharlaíonn dís (XX) sa núicléas (X amháin ón mháthair, an X eile ón athair), chomh maith le 44 gnáthchrómasóm. Bíonn X-chrómasóm amháin sa bhfireannach, le Y-chrómasóm (XY) (an X ón máthair, an Y ón athair), agus 44 gnáthchrómasóm. Athruithe géine sa chrómasóm seo is bun le dathdhaille agus/nó haemifile, a fhaightear mar oidhreacht tríd. Sa naíonán baineann a fhaigheann X athraithe, bíonn an dara X ón athair ann chun an ghéin athraithe a dhéanamh cúlaitheach. Sa naíonán fireann a fhaigheann X athraithe ón máthair (agus Y ón athair) ní bhíonn an dara ceann ann chun an ghéin athraithe a cheilt, agus léirítear ainriocht díobh seo sa naíonán sin. Mar sin, is minice ar fad na hainriochtaí seo i bhfir ná mná. Chun go bhfaighidh an naíonán ainriocht díobh, is gá go mbeidh an t-athair is an mháthair ina n-iompróirí den ghéin athraithe, agus go bhfaighidh an naíonán an X-chrómasóm le géin athraithe (cúlaitheach) ón máthair.
Xéararadagrafaíocht. Modh íomháithe sa mhíochaine, go mór mór chun ailse chíche a bhrath. Cruthaítear an bhuníomhá le X-ghathanna agus stóráiltear í sa ríomhaire. Baintear feidhm as teicníocht cóipeála xéaraghrafaí chun an íomhá dheiridh a dhéanamh leis na sonraí ón ríomhaire. Faightear pictiúr an-soiléir géar dearfach leis an teicníocht seo, rud is gá chun an ailse chíche a bhrath luath go leor chun cóir leighis éifeachtach a dhéanamh uirthi.
X-ghathanna. Radaíocht sa speictream leictreamaighnéadach le ghearrthonnfhaid atá dofheicthe is ea X-ghathanna. Ar 8 Samhain 1895, d'fhionn Röntgen X-ghathanna is é ag déanamh taighde ar fheadán ga-chatóideach. 
Cruthaítear iad i bhfeadán folúsaithe ina bhfuil dhá leictreoid (an chatóid is an anóid) agus sruth leictreon ag rith eatarthu le hardvoltas ag an am céanna. Nuair a imbhuaileann na leictreoin fhuinniúla an anóid tungstain nó platanaim a chruthaítear iad. Radaíocht threáite ianaíoch, éifeachtach chun íomhánna a fháil de thaobh istigh na colainne (gnáth-X-ghathanna, fluarascópacht, scanadh CT, xéararadaghrafaíocht) agus fíocháin ghalraithe a mhilleadh i radaiteiripe. 
De bhrí gur féidir le X-ghathanna a bheith baolach do dhuine is a ábhar géiniteach, ní mór an dáileog a fhaigheann an t-othar, agus aon oibrí san áit, a choimeád chomh híseal agus is féidir.
Xileafón. Gléas ceoil is ea an xileafón, sínte ar a thrasna, barraí caola air, faid éagsúla iontu, agus nótaí difriúla uathu nuair a bhuailtear le dhá chasúr bheaga iad.
Cnaguirlis ceoil, ina bhfuil barraí céimnithe adhmaid nó miotail a bhuaileann an seinnteoir le tuairgnín beag.
In úsáid ón 14ú céad. 
Ina fhoirm nua-aoiseach ceolfhoirne bíonn dhá rang de bharraí adhmaid, cóirithe cosúil le méarchlár pianó. 
Bíonn athshonadóirí feadánacha ceangailte leis na barraí, agus buailtear iad seo le bataí crua adhmaid. Uaireanta tugtar "mairimbe" air.
Xiléim. Fíochán planda is an xiléim ina bhfuil cealla seoltóra is snáithíní tacaíochta chun uisce is mianraí a iompar aníos ó na fréamhacha chuig gach cuid eile den phlanda. Suite i mbearta feadánacha, faigheann na cealla bás nuair a aibíonn siad. Cumann sí an t-adhmad i bplandaí adhmadacha.
Xiléin. Leacht olúil gan dath, meascán de 3 bheinséin isiméireach a fhaightear i dtarra guail. Úsáidtear go minic mar thuaslagóir í, go príomha i gcomhair samplaí don mhicreascóp. Bunábhar i ndéanamh aigéad talach i gcomhair polaiméirí.
Magdi Habib Yacoub. Máinlia cairdiatóracsach a rugadh i gCaireo is ea Magdi Habib Yacoub (r. 16 Samhain 1935). Is de theaghlach Coptach é. Rinne sé staidéar ag Ollscoil Caireo. D'oibrigh sé sa Bhreatain. Chaith sé seal ag teagasc agus ag cleachtadh in Chicago agus sa Nigéir freisin. Duine de na ceannródaithe in athphlandáil an chroí is na scamhóg. Chuir sé carthanas ar bun, Chain of Hope, a chuireann máinliacht le fáil do pháistí.
Elihu Yale. Riarthóir coilíneach Briotanach-Mheiriceánach agus daonchara ba ea Elihu Yale. Bhí sé ina Uachtarán ar an lonnaíocht Bhriotanach 'Comhlacht na hIndiacha Thoir', i Fort St. George, Madras. Is fearr a chuimhnítear air mar phríomhthabharthóir Choláiste Yale (Ollscoil Yale anois), a ainmníodh ina onóir.
Luathshaol.
Rugadh Elihu i mBostún, Massachusetts, do David Yale (1613–1690) agus Ursula Knight, ba gharmhac é ag Ann Lloyd (1591–1659), a phós tar éis bás a céad fear céile, Thomas Yale (1587–1619) i gCester, Sasana, an Gobharnóir Theophilus Eaton (1590-1658) de Choilíneacht New Haven. Is féidir sinsearacht agus ainm Yale a rianú siar go dtí eastát an teaghlaigh ag Plas yn Iâl ("Yale" a thugtar ar "Iâl" sa Bhéarla), i dtuaisceart na Breataine Bige.
D’fhág teaghlach Yale Boston agus d’fhill ar Shasana nuair a bhí Elihu trí bliana d’aois agus d’fhás sé aníos agus chuaigh sé ar scoil i Londain. Níor leag sé cos i Meiriceá arís.
Rosalyn Sussman Yalow. Fisicí míochaine a rugadh i Nua-Eabhrac is ea Rosalyn Sussman Yalow (19 Iúil 1921 –30 Bealtaine 2011). Sna 1950idí shaothraigh sí teicníocht na raidimdhíonmheasúnachta, agus bhain feidhm aisti chun staidéar a dhéanamh ar na hormóin pheipteacha. As an saothar seo roinn sí Duais Nobel na Fiseolaíochta nó an Leighis le Roger Guillemin is Andrew Victor Schally sa bhliain 1977.
Chen-Ning Yang. Fisicí Meiriceánach a saolaíodh in Hefei, Cúige Anhui, sa tSín is ea Chen-Ning Franklin Yang nó Yang Zhenming uaireanta (r. 1922). Roinn sé Duais Nobel na Fisice i 1957 le Tsung-Dao Lee as a dtaighde ar na dlíthe paireachta agus conas iad a thástáil, fiú a bhréagnú. Deir na dlíthe seo go bhfuil frithcháithnín den saghas céanna le gach buncháithnín áit éigin sa Chruinne ach le hairí bunúsach scáthánach, lucht dearfach in ionad luchta dhiúltaigh: mar shampla, is é an posatrón an frithleictreon. Bréagnaíodh an phaireacht scáthánach i gcás béite-mheata.
Y-chrómasóm. An dara gnéaschrómasóm i ndaoine agus mórchuid na mamach, i láthair i bhfireannaigh amháin. Tarlaíonn siad ina bpéire le X-chromasóm (XY) ansin, agus cinneann an fhireannacht. Faigheann an naíonán an Y-chrómasóm ón athair. I bhfad níos lú ná an X-chrómasóm, agus is beag a dhéanann sé i gcúrsaí oidhreachta. I bhfear as gach 3,000 tarlaíonn ainriocht gnéaschrómasóm ar leith ina mbíonn Y-chrómasóm breise sna cealla (XYY). Creidtear go mbíonn claonadh chun foréigin is feirge i bhfear seo an XYY, ach níl sé seo cinnte i ngach cás.
Chuck Yeager. Píolóta ba ea Charles Elwood (Chuck) Yeager (13 Feabhra 1923 i Myra, Virginia Thiar - 7 Nollaig 2020), an chéad phíolóta a bhris bac na fuaime nó luas na fuaime, is é sin a d'eitil ar luas forshonach, níos mó ná 340 m s nó 1224 km u. 
Roimhe sin, ní raibh na heolaithe cinnte go seasfadh aerárthach strus na toinne turrainge a tharlódh is bac na fuaime á shárú. 
Fuair Yeager traenáil mar phíolóta troda ar dtús. Sa bhliain 1947 a rinne sé a éacht, in aerárthach taighde roicéad, Bell X-1A. 
Sa bhliain 1953 d'éirigh le Yeager an churiarracht a shárú nuair a d'eitil sé an t-aerárthach céanna ag 2.5 oiread luas na fuaime (Mach 2.5).
Réadlann Yerkes. I mBá Williams i Wisconsin. Is le hOllscoil Chicago í, ainmnithe as an mbronntóir Charles Tyson Yerkes (1837-1905). An príomhtheileascóp inti, atá i bhfeidhm ón mbliain 1897, is é an teileascóp athraonta is mó ar Domhan, le trastomhas 102 cm.
Yeti. Ainmhí is ea an Yeti a deirtear a bheith cosúil le hápa, agus cónaí air gar do líne an tsneachta i ngleannta go hard sna Himiléithe. De réir na scéalta, tá sé mór, clúdaithe le gruaig fhada dhorcha, in ann siúl ina cheartseasamh, timpeall dhá mhéadar ar airde, agus bíonn a lorg coise 15-30 cm ar fhad. Níor éirigh fós le haon sluaíocht teacht ar aon rud ach rianta is radhairc neamhiontaofa. B'fhéidir gur ápa nár rangaíodh fós é, fuílleach den homainid Néandartálach nó, go ródhócha, miotas amach is amach. Ainm eile air i gcultúr coiteann an Iarthair is ea an "Fear Sneachta Gráinniúil".
Yin agus yang. Coincheap Síneach gur féidir gach rud a mhíniú i dtéarmaí an dá phrionsabal chomhlántacha fhreasúracha. Léiríonn an yang parthas is fórsa dearfach fireann atá ionsaitheach spreagthach éadrom te tirim. Léiríonn an yin fórsa diúltach baineann atá fuar dorcha trom fliuch. Cuirtear an coincheap i bhfeidhm sa mhíochaine thraidisiúnta, codanna éagsúla na colainne ar thaobh amháin nó eile. Is mar an gcéanna é le daoine, bianna agus cleachtadh i ngach gné den saol, an stair féin ina measc.
Páirc Náisiúnta Yosemite. Páirc náisiúnta i lár California i sléibhte an Sierra Nevada. Istigh inti tá Gleann álainn Yosemite, timpeallaithe ag aillte is sléibhte, locha, aibhneacha is crainn fhathacha mhórghiúise dúdaí ann. Tá Eas Yosemite inti freisin, timpeall 800 m ar airde. De réir dealraimh, is cráitéar seanbholcáin ollmhóir an Pháirc féin.
Arthur Young. Scríbhneoir ar an bhfeirmeoireacht a rugadh i Londain ach a chaith cuid mhaith dá shaol i mBradfield Shasana ab ea Arthur Young (1741-1820). Rinne sé an-chuid turgnamh ar a fheirm bheag ansin. D'fhoilsigh sé a thorthaí, agus bhí ina cheannródaí i bhforbairt na feirmeoireachta mar eolaíocht. Bhunaigh sé an iris "Annals of Agriculture" (Annála na Talmhaíochta) i 1784.
John Young. Spásaire a saolaíodh i San Francisco is ea John Young (24 Meán Fómhair 1930 – 5 Eanáir 2018). D'eitil sé sa spás 6 uair, dhá uair ar chlár Gemini, dhá uair ar chlár Apollo (Apollo 10 is 16, ag siúl ar dhromchla na Gealaí ar an aistear deireanach), agus dhá uair mar cheannasaí ar an tointeálaí spáis, ina measc an chéad eitilt i 1981.
Modal Young. Claonadh an ghraif nuair a tharraingítear graf den strus inteannta i bpascail (Pa), i gcoinne na straidhne inteannta (fadú, roinnte ar an mbunfhad) ina chodáin, i gcás barra nó sreinge atá faoi theannas nó comhbhrú líneach. Úsáidtear an tsiombail E dó, agus in aonaid Pa a thomhaistear é. Ainm eile air is ea an modal leaisteachais. Ciallaíonn luach ard E gur deacair an t-ábhar a shíneadh agus gur ábhar docht é. Luach timpeall 2 × 10 Pa a bhíonn ag cruach, agus timpeall 0.1 × 10 ag adhmad ar feadh an tsnáithe. Ainmnithe as Thomas Young.
Thomas Young. Fisicí is lia a rugadh i Milverton Shasana ab ea Thomas Young (13 Meitheamh 1773 – 10 Bealtaine 1829). Rinne sé taighde ar radharc na súl agus optaic. Chuir sé teoiric thonnach an tsolais chun cinn. Rinne sé amach teoiric Young-Helmholtz faoi radharc daite na súl. Léirigh sé struchtúr na súile agus chuir síos ar astiogmatacht. Shainmhínigh sé modal Young agus léirigh a fheidhmeanna. Chuidigh sé go mór le fuascailt na rúnscríbhinní ar Leac Rosetta ón Éigipt.
Hideki Yukawa. Fisicí Seapánach ab ea Hideki Yukawa (23 Eanáir 1907 - 8 Meán Fómhair 1981). Bhuaigh sé Duais Nobel na Fisice i 1949 as an méasón, an cáithnín fonúicléach, a réamhinsint, agus a theoiric ar an bhfórsa núicléach láidir is an teoiric chandamach.
Basil Zaharoff. Airgeadaí idirnáisiúnta is déantóir lón cogaidh a saolaíodh sa Tuirc leis an ainm Basileios Zacharias Zacharoff ab ea Basil Zaharoff (6 Deireadh Fómhair 1850 – 27 Samhain 1936). Thugtaí "fear mistéire na hEorpa" agus "Ceannaí an Bháis" air. Mheastaí gurbh é an díoltóir lón cogaidh ba rathúla ar Domhan is é ag obair thar ceann an chomhlachta Bhriotanaigh Armstrong-Vickers. Ról suntasach aige i ngnóthaí an Domhain, go mór mór sa chéad chogadh domhanda. I Monte Carlo Mhonacó a fuair sé bás.
Zang. Téarma i míochaine thraidisiúnta na Síne ar na horgáin sholadacha — duán, scamhóg, ae, croí, liathán —atá faoi stiúir an yin. Ní réitíonn na horgáin seo nó na feidhmeanna a luaitear leo sa mhíochaine Shíneach leo siúd i míochaine an iarthair.
Z-Bósón. Cáithnín fonúicléach a iompraíonn an fórsa núicleach lag idir cáithníní cóngaracha. Neodrach ó thaobh luchta, guairne 1. Tá páirt ag an bhfórsa lag seo sa radaighníomhaíocht. Réamhinsíodh go raibh a leithéid de cháithnín ann ó theoiric Glashow-Weinberg-Salam, agus go nginfí iad dá n-imbhuailfeadh leictreoin dhiúltacha i gcoinne posatrón dearfach. Bósón ollmhór atá ann, 100 oiread níos mó ná prótón, le mais beagnach chomh mór le mais adamh airgid. Ceaptar go raibh sé flúirseach sa luath-Chruinne. Freagraíonn na Z-cháithníní do na buntuiscintí ar conas a cheanglaíonn na cáithníní bunúsacha go léir le chéile. Déantar na turgnaimh seo le luasairí cáithníní, mar atá i CERN sa Ghinéiv mar ar cruthaíodh iad go saorga den chéad uair i 1983. Díscaoileann sé ina leictreon is ina phosatrón, ina mhuón is ina fhrithmhúón, nó ina neoidríonó is ina fhrithneoidríonó. Tá tuilleadh turgnamh ar siúl chun airíonna eile na Z-cháithníní a dhéanamh amach.
Iarmhairt Zeeman. Scoilteadh speictreamlínte adaimh atá ag astú solais i réimse maighnéadach. D'fhionn an fisicí Ollannach Pieter Zeeman (1865-1943) an feiniméan i 1897 i Leyden na hOllainne. Braitheann sí ar imoibriú na leictreon i bhfithiseáin sheachtracha an adaimh leis an réimse. Thug sí léargas ar nádúr candamach an leictreoin, chabhraigh le tuiscint ar struchtúr an adaimh a chur chun cinn, agus thug tacaíocht do choincheap ghuairne an leictreoin.
Carl Zeiss. Radharcmheastóir a saolaíodh i Weimar na Gearmáine ab ea Carl Zeiss (Meán Fómhair 1816 - 3 Nollaig 1888). Déantóir ionstraimí optúla (lionsaí, micreascóip is eile) sa mhonarcha a bhunaigh sé i Jena i 1846. Tar éis dul i gcomhar le Ernst Abbe i 1866, bhí cáil dhomhanda air. D'eagraigh sé an gnó chun go bhfaigheadh na hoibrithe sciar den bhrabach.
Dé-óid Zener. Comhchumar leathsheoltóra a mhéadaíonn an sruth cúl-laofa (cliseadh) go mór nuair a shroicheann an voltas cúl-laofa luach ar leith níos lú ná 6 V. Ainmnithe as an bhfisiceoir Meiriceánach Clarence Zener (1905-1993). Iarmhairt inathdhéanta inchasta, in úsáid i gciorcaid chun voltas a bhuanú.
Ferdinand von Zeppelin. Oifigeach in arm na Gearmáine a rugadh i gKonstanz ab ea Graf von Zeppelin, Ferdinand Adolf August Heinrich (8 Iúil 1838 – 3 Márta 1917). Thóg sé an chéad aerlong dhocht, an seipilín, 1897–1900. Thóg sé monarcha aerlong i bhFriedrichshafen.
Frits Zernike. Fisicí Ollannach (16 Iúil 1888 – 10 Márta 1966) ab ea Frederik (Frits) Zernike. Bhuaigh Zernike Duais Nobel sa bhfisic sa bhliain 1953 as an micreascóp paschodarsnachta a fhorbairt, chun gur féidir fíocháin gan ruaimniú a iniúchadh.
Ahmed Zewail. Ceimicí is fisicí a rugadh san Éigipt ar an 26 Feabhra 1946 agus a d'oibrigh sna Stáit Aontaithe ab ea Ahmed Hassan Zewail. Bhuaigh sé Duais Nobel na Ceimice i 1999 as a thaighde ar staideanna idirmheánacha le linn imoibrithe ceimiceacha le speictreascópacht feimteasoicind. Bhain sé saoránacht SAM amach sa bhliain 1982 agus bhí sé ina ollamh anois ag California Intsitute of Technology (Caltech). Fuair sé bás ar an 2 Lúnasa 2016.
Zhang Heng. Eolaí Síneach a chéadcheap an seismeagraf i 132 ab ea Zhang Heng (78-139). Rinne sé luach π amach, thóg sféar neamhaí le bun spéire is fáinní fadlíneacha, agus thuig nach raibh cúiseanna osnádúrtha le feiniméin nádúrtha ach gurbh fheiniméin a bhí fós le míniú ag daoine iad. Thuig sé go raibh an Domhan sféarúil, go raibh an Ghealach soilsithe ag an nGrian, gur imrothlaigh sí timpeall na Gréine, agus gurb é scáth na Gréine a d'uraigh í. Mhínigh sé fadú is giorrú na laethanta. D'fhionn sé córas eangaí na cartagrafaíochta.
Karl Ziegler. Ceimicí orgánach a saolaíodh i Helsa na Gearmáine ab ea Karl Ziegler (26 Samhain 1898 – 12 Lúnasa 1973). Páirteach le Natta i nDuais Nobel sa cheimic i 1963 as a shaothar ar imoibrithe polaiméiriúcháin a rialú chun plaistigh cosúil le polaprópailéin, teicstílí is rubair níos fearr a tháirgeadh.
Fráma Zimmer. Fráma miotail féinseasta le dhá chos ar an dá thaobh, ceangailte le barraí i dtosach. Déanta ag comhlacht ortaipéideach Zimmer sna Stáit Aontaithe. Cabhair siúil do sheandaoine nó daoine le pian nó laige ina gcosa.
Rolf Zinkernagel. Imdhíoneolaí a rugadh ar 6 Eanáir 1944 i mBasel na hEilvéise is ea Rolf Martin Zinkernagel. Fuair sé amach sa bhliain 1974 conas a aithníonn an córas imdhíonach cealla atá ionfhabhtaithe le víreas. 
Roinn sé Duais Nobel na Fiseolaíochta nó an Leighis sa bhliain 1996 lena chomhghleacaí Peter Charles Doherty as.
London With The Lights On. Is é London With The Lights On an chéad albam ó Stooshe. Scaoileadh é ar an 27 Bealtaine, 2013.
Traicliosta.
Is iad seo na hamhráin:
Hans Zinsser. Baictéareolaí Meiriceánach, eolaí ar thífeas, ab ea Hans Zinsser (17 Samhain 1878 – 4 Meán Fómhair 1940). Údar "Rats, Lice and History" (Francaigh, Míolta is an Stair, 1935) agus téacsleabhair mhíochaine eile. Údar bisiúil a bhí ann: scríobh sé 200 leabhar agus alt faoin leigheas.
Rugadh Hans Zinsser i gCathair Nua-Eabhrac do bheirt imirceach ón nGearmáin. Bhain sé céim B.S. ó Ollscoil Columbia sa bhliain 1899 agus M.D. agus dochtúireacht le míochaine ó Columbia sa bhliain 1903. Chaith sé an chuid ba mhó dá shaol oibre ag Ollscoil Stanford agus ansin ag an scoil leighis ag Ollscoil Harvard. Le linn an Chéad Chogadh Domhanda d'oibrigh sé san Eoraip ag tabhairt aire do shaighdiúirí gortaithe, ar aghaidh na bpiléar uaireanta. Bronnadh roinnt bonn air as sin. Fuair Zinsser bás de ghéarleoicéime i gCathair Nua-Eabhrac sa bhliain 1940. Tá sé curtha i Reilig Sleepy Hollow i Sleepy Hollow, Nua-Eabhrac.
Konstantin Eduardovitch Ziolkofsky. Innealtóir a rugadh in Ijevsk na Rúise ab ea Konstantin Eduardovitch Ziolkofsky (1857-1935). Thóg sé an chéad tollán gaoithe sa Rúis i 1891. Dhear sé aerlonga móra. D'fhoilsigh sé a chéad pháipéar ar thaisteal sa spás i 1903. Dhear sé aerárthaigh is spásárthaigh roicéadtiomáinte, agus faoi 1924 mhol árthach le foireann ar bord a d'fhéadfadh aisfhilleadh tríd an atmaisféar go talamh. D'aistrigh NASA a fhoilseacháin uile i 1965.
Richard Adolf Zsigmondy. Ceimicí a saolaíodh i Vín, ceannródaí na ceimice collóidí, ab ea Richard Adolf Zsigmondy (1 Aibreán 1865 – Meán Fómhair 1929). Ungáraigh a thuismitheoirí. D'fhionn sé an t-ultraimicreascóp sa bhliain 1903. Bhuaigh sé Duais Nobel na Ceimice i 1925 as a shaothar ar chollóidigh agus an t-ultraimicreascóp. I nGöttingen, sa Ghearmáin, a fuair sé bás.
Zúmáil. Is iarmhairt radharcach, le hionstraimí optúla, i scannáin is físeáin, í an zúmáil lenar féidir an íomhá a fhormhéadú nó a laghdú mar a bheadh sí ag teacht i dtreo an fhéachadóra nó ag imeacht uaidh. 
De ghnáth déantar a leithéid le lionsa géarardaithe ar féidir a fhad fócasach, agus mar sin a fhormhéadú, a athrú go leanúnach. Raon 10:1 a fhéadfaidh a bheith sa lionsa a ligfeadh dó feidhmiú mar lionsa uillinne leathaine nó lionsa teileafótach. Is féidir an iarmhairt chéanna a chur i gcrích go leictreonach le ríomhaire.
Konrad Zuse. Innealtóir le comhlacht aerárthach Henschel, a rugadh i mBeirlín ab ea Konrad Zuse (22 Meitheamh 1910 – 18 Nollaig 1995). Thosaigh sé ag tógáil meaisíní ríomhaireachta i 1936. Roinnt fréamhshamhlacha tógtha aige faoi 1945, agus ba é an ceann is cáiliúla, an Z3, an chéad ríomhaire le haidhm ghinearálta a bhí stiúrtha ag clár is a d'fheidhmigh go rathúil. Bhunaigh sé a chomhlacht ríomhaire féin, Zuse KG, a mhair go dtí 1964.
Fritz Zwicky.  a rugadh i Varna na Bulgáire do thuismitheoirí Eilvéiseacha ab ea Fritz Zwicky (14 Feabhra 1898 – 8 Feabhra 1974). Rinne sé taighde fairsing ar réaltraí agus ábhar idir-réaltach. D'fhoilsigh sé an chatalóg chaighdeánach ar na dlúthréaltraí. Réamhinis sé i 1934 go raibh neodrónréaltaí is dúphoill ann. Ag an California Institute of Technology a rinne sé a chuid taighde. Fuair sé bás in Pasadena, California sa bhliain 1974.
Vladimir Kosma Zworykin. Fisicí a saolaíodh i Murom na Rúise, a d'oibrigh sna Stáit Aontaithe ab ea Vladimir Kosma Zworykin (1889-1982). D'fhorbair sé an t-íocónascóp ba bhun leis an gceamara teilifíse, agus an cineascóp ba bhun leis an bhfeadán ga-chatóideach sa teilifíseán. Tugtar "athair na teilifíse" air.
Beinn Mhór, Muile. Is sliabh in Albain í Beinn Mhór, atá suite ar an Muile, Earra-Ghàidheal agus Bòd.
Eilean Dubh Mór. Is oileán suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd, in iarthar na hAlban, é Eilean Dubh Mór.
Eilean Dubh, Earra-Ghàidheal agus Bòd. Is oileán suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd, in iarthar na hAlban, é Eilean Dubh agus tá sé suite díreach in aice le leithinis Còmhghall. Tá an t-oileán timpeall 0.3 ciliméadar ar an bhfad is faide agus éiríonn sé go dtí airde 19 méadar os cionn leibhéal na farraige. Tá sé clúdaithe beagnach go hiomlán le coillearnach.
Cé nach bhfuil daoine ina gcónaí ar Eilean Dubh, tá reilig a muintire ag úinéirí an oileáin, na hIngham Clarks, anseo. Tá solas loingseoireachta chun cabhrú le loingseoireacht ag an rinn ó thuaidh den oileán.
Cruthaíonn an t-oileán an t-idéalach "An Caladha" ar chósta Chòmhghaill a úsáideadh mar shuíomh i ndrámaíocht teilifíse an BBC ar na scéalta Para Handy.
Tá Eilean Dearg lastuaidh agus tá na h-Eileanan Loisgte díreach sa taobh lastoir.
Ard-eaglais Eóin an Diadhair. Is ardeaglais suite san Óban, Earra-Ghàidheal agus Bòd, in iarthar na hAlban, í Ard-eaglais Eóin an Diadhair.
Allt na Lairige. Is taiscumar suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd, in iarthar na hAlban, é Allt na Lairige.
Cill Mhoire, Colbhasa. Ba shéipéal suite ar an gColbhasa, Earra-Ghàidheal agus Bòd, in iarthar na hAlban, í Cill Mhoire.
Cill Oran. Ba shéipéal suite ar an gColbhasa, Earra-Ghàidheal agus Bòd, in iarthar na hAlban, í Cill Oran.
Caisteal Inbhir Aora. Is caisleán suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd, in iarthar na hAlban, é Caisteal Inbhir Aora.
Clársach na Banrígh Máiri. Is sean cláirseach, déanta in Earra-Ghàidheal agus Bòd, in iarthar na hAlban, í Clársach na Banrígh Máiri.
Comann Camanachd Eilean Bhóid. Is club camanachd as Baile Bhóid, Earra-Ghàidheal agus Bòd, in iarthar na hAlban, é Comann Camanachd Eilean Bhóid.
Comann Camanachd Chaol-Ghleann. Is club camanachd as Cómhghall, Earra-Ghàidheal agus Bòd, in iarthar na hAlban, é Comann Camanachd Chaol-Ghleann.