Trelis/gawiki huggingface dataset:
Túr Eiffel. Tá Túr Eiffel ar an túr is cáiliúla agus is spéisiúla ar domhan. Tá an túr suite ar an Champ de Mars, ar bhruach na Séine, i lár chathair Pháras, príomhchathair na Fraince.
Inniu is mó an aithne ar an túr ar fud na cruinne. Is é an struchtúr is airde i. bPáras é agus an séadchomhartha is mó cuairteanna íoctha ar domhan. Tagann timpeall 7 milliún duine ar cuairt chuig an túr gach bliain. As a ailtire Gustave Eiffel a baisteadh é, 
Is féidir an túr a fheiceáil ó bheagnach gach áit i bPáras. Bíonn cuma dhraíochtach ar an túr cáiliúil nuair a théann an ghrian faoi agus nuair a chuirtear na soilse geala air. Tá 20,000 bolgán ar fad ann.
Stair.
Tógadh an Túr Eiffel (déanta as iarann) idir na bliana 1887-1889, Fear darbh ainm Gustave Eiffel, a bhí ina thógálaí droichid, a thóg é. Tógadh an túr don “Exposition Universelle” sa bhliain 1889.
Thug ardoifigigh cuairt ar an túr don chéad uair ar 31 Márta 1889. D’osclaíodh go hoifigiúil é ar 6 Bealtaine 1889. Thosaigh na hardaitheoirí ag feidhmiú ar 15 Bealtaine agus gaisce gan choinne. 
Níor cheap duine ar bith ag an am sin go mbeadh sé go fóill in airde sa lá atá inniu ann. Ceapadh ag an am nach mbeadh foirgneamh sealadach ann, Bhí plean ann é a leagan in 1909. Ach shocraigh siad gan sin a dhéanamh toisc gur cheap siad go mbeadh sé úsáideach mar aeróg raidió.
Bainistiú.
Meánn struchtúr an túir 7,300 tonna. Tá an túr 328 méadar ar airde. Éiríonn an túr 15 cm níos airde má bhíonn an lá te. Caithfidh tú 1665 céim ar fad a thógáil má tá tú ag iarraidh dul suas go barr an túir. Agus nuair a bhíonn gaoth láidir ag séideadh, bogann barr an túir 7 cm ó thaobh go taobh. 
Caithfidh siad an túr a phéinteáil gach seacht mbliana. Bíonn 60,000 cileagram de phéint ag teastáil lena phéinteáil (sin an meáchan céanna atá i ndeich n-eilifint).
Tá dhá bhialann ann i láthair na huaire. Tá a Oifig an Phoist féin ag an Túr Eiffel.
Aonad réalteolaíoch. Is ionann an t-aonad réalteolaíoch agus meánfhad an Domhain ón nGrian, nó timpeall ar 149,600,000 ciliméadar. Úsáidtear an t-aonad réalteolaíoch mar aonad faid i gcomhthéacs na réalteolaíochta.
Maywood, Illinois. Baile atá suite i gContae Cook, Illinois, na Stáit Aontaithe is ea Maywood. Sa bhliain 2000 bhí 26,987 duine ina gcónaí ann. 
Bunaíodh an baile sa bhliain 1869.
Clochán an Aifir. Is éard atá i gceist le Clochán an Aifir () (Clochán na bhFomhórach), as Béarla, "Giant's Causeway", ná 40,000 cloch atá suite i gContae Aontroma ar chósta Thuaisceart Éireann. Basalt atá i gceist leis na clocha: in Éirinn, is é Tuaisceart Éireann an réigiún is mó basailt in Éirinn. 
Cruthaíodh an Clochán ar fad nuair a d'fhuaraigh sruthán laibhe i ndiaidh dó brúchtadh amach as an talamh tuairim is 50 nó 60 milliún bliain ó shin. 
Tá Clochán an Aifir suite tuairim is trí chiliméadar (dhá mhíle) ó thuaidh ó bhaile Mhuileann na Buaise. Suíomh oidhreachta idirnáisiúnta agus Anaclann Náisiúnta Dúlra atá ann.
Mihangel Morgan. Scríbhneoir Breatnaise is ea Mihangel Morgan (a rugadh ar an 9 Feabhra 1955). Is as Aberdâr dó. 
Naisc sheachtracha.
https://www.aber.ac.uk/cy/cymraeg/staff-profiles/listing/profile/mim/ Prifysgol Aberystwyth;
Próifíl foirne.
Liosta na Leabhar Gaelach. Seo é liosta na leabhar Gaelach. Leabhair iad atá scríofa i gceann de na teangacha Gaelacha, mar atá, Gaeilge na hÉireann, Gaeilge na hAlban, nó Gaeilge Mhanann, nó leabhair i dteangacha eile a thugann cur síos ar na teangacha seo nó ar ábhar Gaelach, is é sin, béaloideas, nósanna, miotaseolaíocht ná stair na bpobal a labhraíonn ceann de na teangacha Gaelacha. Tá na leabhair go léir in ordú aibítreach de réir an teidil.
Zhuang (dream eitneach). Is iad na Zhuang (na "Bouчcueŋь" nó na "Bouxcuengh" ina dteanga féin; 壮族 nó "Zhuàngzú" i Sínis) an ceann is líonmhaire de na mionlaigh eitneacha neamh-Shíneacha sa tSín. Tá timpeall ar ocht milliún déag acu ann, agus an chuid is mó acu ina gcónaí i gCúige Guangzi i nDeisceart na Síne, áit a bhfuil féinrialtas dá gcuid féin acu. An teanga a labhraíonn siad, baineann sí le cine na dteangacha Tai-Kadai, agus gaol éigin aici leis an Téalainnis, mar sin.
Jack Butler Yeats. Ealaíontóir Éireannach a bhí in Jack Butler Yeats. Ba é an mac ba óige é ag an bportráideoir Éireannach John Butler Yeats, agus bhí an file William Butler Yeats, a bhuaigh an Duais Nobel, ina dheartháir aige.
Ealaíon.
Chleachtaigh Yeats mar maisitheoir ar dtús báire; agus thosaigh sé ag obair le phéintéireacht ola sa bhliain 1906. Bhí gnéithe tírdhreacha agus fíoracha in a chéad olaphictiúir measartha simplí agus liriceach. 
Ba é an téama is iomadúla a bhí ag Yeats ná 'Iarthar na hÉireann' agus 'teach a óige', i Sligeach.
Chrysler. Is déantúsóir gluaisteán Meiriceánach é an FCA US LLC agus tá a cheanncheathrú déantúsaíocht suite i mbruachbhaile Chathair Detroit darbh ainm 'Auburn Hills'. 
Thosaigh Chrysler, ar dtús báire, faoin ainm 'An Chrysler Corporation', sa bhliain 1925. Ó 1998 go dtí 2007, bhí Chrysler agus a fhochuideachtí mar chuid de 'DaimlerChrysler AG' (anois 'Daimler AG') agus an Ghearmáin ina bhunáit aige.
Roimh 1998, thrádáil 'Chrysler Corporation' faoin siombail "C" ar stocmhargadh Nua Eabhrach. Faoi bhainistíocht 'DaimlerChrysler', ainmníodh an comhlacht "DaimlerChrysler Motors Company LLC" agus gairtear, i gcoitinne, an 'Chrysler Group' ar a ghnóthaí sna Stáit Aontaithe. 
Ar an 14ú Bealtaine, 2007, d'fhógair 'DaimlerChrysler' gur díoladh 80.1% den 'Chrysler Group' chuig an comhlacht príobháideach Meiriceánach 'Cerberus Capital Management, L.P., ' cé gur choimeád 'Daimler' 19.9% de na scaireanna. Ina dhiaidh seo thóg an comhlacht a ainm reatha. Ar an 27ú Aibreán, 2009, shínigh 'Daimler AG' comhaontú ceangailteach chun an sciar de 19.9% a bhí fághta acu i gChrysler LLC a dhíol chuig 'Cerberus Capital Management' agus suim airgid, a oiread agus $600 isteach i gciste pinsin na ndéantóirí carranna.
Katie Melua. Amhránaí, cumadóir ceoil, agus ceoltóir Seoirseach/Briotanach í Ketevan "Katie" Melua. Rugadh in Kutaisi, sa tSeoirsia, í ar an 16 Meán Fómhair 1984. Chaith sí blianta a céad óige in Batumi sa tír chéanna, ach nuair a bhí sí ocht mbliana d'aois, fuair a hathair, ar máinlia croí é, jab in Ospidéal Ríoga Victoria, Béal Feirste, agus shocraigh an teaghlach síos i dTuaisceart Éireann. Nuair a bhí sí ceithre bliana déag d'aois, d'aistrigh an teaghlach go Sasana.
Bobby Robson. Fear spóirt Sasanach ab ea Sir Robert William "Bobby" Robson CBE (18 Feabhra 1933 – 31 Iúil 2009). 
D'imir Robson sacar leis na foirne Sasanacha Fulham agus West Bromwich Albion, agus ansin chaith sé tamall beag ag imirt le Vancouver i gCeanada. D'imir sé fiche cluiche le foireann náisiúnta Shasana chomh maith, ag aimsiú ceithre chúl. 
Bainisteoireacht.
Chuaigh Robson isteach sa bhainisteoireacht tar éis dó a bheith éirithe as an imirt, ag obair le foirne móra i Sasana agus san Eoraip. Roghnaíodh é mar bhainisteoir ar fhoireann náisiúnta Shasana sa bhliain 1982, agus shroich sé an Corn Domhanda leo sna blianta 1986 agus 1990.
An post deireanach a bhí ag Robson ná mar "chomhairleoir speisialta" le foireann náisiúnta Phoblacht na hÉireann, ag tabhairt tacaíocht don bhainisteoir Steve Staunton.
Mainistir an Dubhuisce. Is mainistir Chistéirseach de chuid an 13ú haoise í Mainistir an Dubhuisce (nó Mainistir Ghráig na Manach) atá suite i nGráig na Manach, Contae Chill Chainnigh in Éirinn. Chuir William Marshall ar bun í i 1204 A.D. Bhí Mainistir an Dubhuisce ar cheann de na mainistreacha Cistéirseacha ba luatha, ba mhó agus, b'fhéidir, ba bhreátha dá raibh in Éirinn. Is í eaglais pharóiste bhaile Ghráig na Manach an mhainistir agus is álainn í go hard os cionn an bhaile.
Tá an mhainistir suite i ngleann na Bearú, ar láithreán idir an phríomhabhainn agus craobh-abhainn an Dubhuisce. Díorthaítear ainm na mainistreach ón abhainn sin.
Trionta. Común Iodálach is ea Trionta ("Trento" in Iodáilis, "Trènt" sa chanúint Thriontach). 
Tíreolaíocht.
Lár limistéir uirbigh is ea Trionta, ach tá an-éagsúlacht ag baint leis na bruachbhailte, áiteanna a chaomhnaíonn a sainiúlacht, idir chathrach agus thuathúil. Tá tuairim is 80,000 duine ina gcónaí sa tseanchathair. Is é Gardolo an bruachbhaile is mó daonra – timpeall 12,450 –
agus é le fáil lastuaidh den chathair; is é Sardagna an bruachbhaile is lú – timpeall 1,100 duine. Tá sé siúd suite in airde ar sceird agus é 560 méadar os cionn leibhéal na mara, ach tá formhór na mbruachbhailte spréite i ngleann an Adige nó ar na cnoic lastoir den chathair.
Tá dlúthbhaint idir Trionta agus na sléibhte, go háirithe "Monte Bondone" thiar, agus is fiú cuairt ar thabhairt ar "il Centro di Ecologia Alpina" (Lárionad na hÉiceolaíochta Alpaí) agus ar an ngairdín luibheolaíoch.
Tá 15,803 heicteár i gcomún Thrionta, agus an chuid is mó díobh roinnte mar a leanas: 
Aeráid.
De réir eolais a bailíodh idir na blianta 1961 agus 1990, tá an mheánteocht mar a leanas:
Titeann os cionn 900 mm de bháisteach in aghaidh na bliana, go háirithe san Earrach agus sa samhradh. Sa gheimhreadh is lú a thiteann báisteach.
Stair.
De réir an traidisiúin Laidinigh tagann an t-ainm ón bhfocal "Tridentum", ainm a dhéanann tagairt do na trí chnoc atá suite timpeall na cathrach. I ndáiríre, tá an t-ainm i bhfad níos sine agus tagann ón bhfocal "trent" nó "tríchraobhach", rud a bhaineann le leaba cham na habhann. Mar sin féin, déanann mana na cathrach tagairt don scéal eile: "Montes argentum mihi dant nomenque Tridentum" – "Tugann na sléibhte airgead dom agus ainm Thrionta". An Bhráthair Bartolomeo da Trento (b.1251) a chum an mana úd.
Ón Tosach Anuas go dtí an Ré Rómhánach.
De réir teoiricí éigin, bunaíodh Tridentum ar shuíomh seanbhaile réamhRómhánach; is dócha go raibh daingean ann, áit a bhféadfadh baile mór fás aisti. Ní mór a chuimhneamh freisin gur chuidigh gleann na habhann le pobail réamhRómhánacha, ar nós na Veinéiteach, na nÉatruscach agus na nGallach, teagmháil le chéile, agus é ina bhealach ó dheas ó thuaidh. 
Tharla an gabháltas Rómhánach ar feadh an chéad haois RC agus rinneadh campa míleata de Tridentum; rinneadh "municipium" de idir 50 agus 40 RC.
Le linn Agustais, nuair a bhí an t-arm i mbun oibre sna hAlpa, tháinig a lorg sin ar Tridentum: bhí cuma chearnach air, an abhainn ar thaobh amháin, múr agus díog ar na taobhanna eile, túir chearnacha ann agus geataí. Déanamh dúbailte a bhí ar an ngeata ba mhó, Porta Veronensis, agus túr cruinn ar gach taobh de. Tógadh an chathair de réir na ngnáthrialacha Rómhánacha, le fóram, le haimfitéatar, le huiscrian agus le reilig amuigh. Bhí comhrac na mbóithre ann: Via Claudia Augusta (an príomhbhóthar míleata ó thuaidh), Via Claudia Padana, agus Claudia Augusta Altinate, bóthar Veinéise.
Fiú amháin nuair a bhí an Impireacht ag titim as a chéile sa 4ú haois agus sa 5ú haois, bhí an-tábhacht le Trionta sa réigiún i gcúrsaí míleata, geilleagair agus tráchtála.
Goit. Ba threibh ilchineálach oir-Ghearmánach iad na Goit. Bhí ról tábhachtach ag dhá cheann dá ghéaga, na Viseagotaigh agus na hOstrogotaigh, le meath Impireacht na Róimhe san Iarthar agus dul chun cinn na hEorpa Meánaoisí. Bhí na Goit i gceannas ar limistéar ollmhór, a d'fhéadfadh a bheith nuair a bhí sé in ard a réime, faoi réim an rí Ghearmánaigh Ermanarich agus a fho-rí Athanarich, leathnaithe ón Danóib go dtí an Don, agus ón Mhuir Dhubh go dtí an Mhuir Bhailt,
ar a bhuaic.
Labhair na Goit an teanga Ghotach, ceann de na teangacha Oir-Ghearmáineacha atá imithe in éag, a labhraíodh sa Chrimé sa 18ú haois ag Goit na Crimé; an dream Gotach is lú cumhachta, is lú aithne, agus aisteach go leor, an pobal Gotach is faide buan.
Tá an cultúr seandálaíochta 'Willenberg' (nó "Die Willenberg-Kultur" sa Ghearmáinis), comhcheangailte le teacht na nGot, agus a fhormhéadú leis an phobal dúchasach ina dhiaidh sin. Ó lár an dara haois ar aghaidh, chuaigh fo-bhuíonta na nGot seo ar imirce i dtreo an oirdheiscirt taobh le chúrsa abhann na Viostúile, ag baint an Scitia amach ar chósta na Mara Duibhe. Tá iarsmaí seandálaíochta fágtha acu bainteach leis an 'Chultúr Tschernjachow' (nó "Die Tschernjachow-Kulturan" sa Ghearmáinis) i Úcráin an lae inniu.
Sanasaíocht.
Tugadh "Gut-þiuda" orthu sa teanga Ghotach, aistrithe go coitianta mar "Daoine Gótacha", ach dearbhaithe amháin mar tabharthach singil "Gut-þiudai", nó "Gutans" tugtha le tuiscint ón ghinideach iolra (?) "gutani", in inscríbhinn Pietroassa. Tugadh "Gutar" nó "Gotar" orthu sa tSean-Ioruais, sa Laidin mar "Gothi"agus sa Ghréigis mar "Γότθοι", "Gótthoi".
Tá go leor ainmneacha tagtha do na Goit, b'fhéidir go pointe áirithe toisc go raibh go leor grúpaí eitneacha ar leith acu, ach freisin mar gheall go raibh i luathchuntais ar imirceacha Prótai-Ind-Eorpaigh agus níos déanaí ar imircí Gearmánacha sa Tréimhse Imirce i gcoitinne, ba ghnáth-chleachtas é tairbhe a bhaint as ainmneacha éagsúla chun tagairt a dhéanamh don ghrúpa céanna. Chreid na Goit (mar a chreideann an chuid is mó de scoláirí an lá inniu) go dtagann na hainmneacha éagsúla go léir ón eitainm réamhstairiúil amháin a tharchuiríodh ar dtús go cultúr aonfhoirmeach a d'fhás agus a bhí faoi bhláth i lár na céad mílaoise RC, ie na céad-Goit.
An Ghotlann. Is ceann de na trí thalaimh nó chuid den tír (Sualainnis: "landsdelar") í An Ghotlann, i ndeisceart na Sualainne. 
Tá a suíomh geografach, faoi cheangal le Svealand ó thuaidh, tá coillte domhaine Tiveden, Tylöskog agus Kolmården ag marcáil na teorann.
Bhí tréimhse ann ina raibh mionríochtaí i nGotlann; 'Gautar' an t-ainm a ghlaoití a n-áitritheoirí orthu sa tsean-Ioruais. 
Glactar go coitianta leis go bhfuil siad seo mar an gcéanna leis na 'Geatas', daoine an laoich Béowulf, i scéal eipiciúil na nAngla-Shacsanach. Go traidisiúnta, seo í tír thionscnaimh na nGot.
Michael Cera. Is aisteoir Ceanadach é Michael Cera, a rugadh ar an 7 Meitheamh, 1988. Bhí cúpla mion-pháirteanna aige i scannáin, sraitheanna teilifíse agus fógraí teilifíse sular rinne sé páirt George-Michael Bluth sa dráma grinn suímh "Arrested Development". Mhair "Arrested Development" trí séasúr sular cuireadh ar ceal é air. Rinne Cera páirt mic an phríomhcharachtair atá i ngrá lena chol ceathrar. 
Anuas ar sin, tá Cera i mbéal an phobail mar gheall ar na páirteanna a bhí aige sna scannáin Juno, Superbad, Nick and Norah's Infinite Playlist agus Year One. Tá an t-iomrá ann go mbeidh sé sa leagan scannáin de Arrested Development. 
Foilsíodh "Pincone", gearrscéalta a scríobh Cera, san irisleabhar liteartha McSweeney's Quarterly sa samhradh 2009.
Saol go Luath.
Rugadh Cera ar 7 Meitheamh, 1988, i Brampton, Ontario. Is mac é le Linda (née Cockman) agus le Luigi Cera, teicneoir. D'oibrigh a beirt thuismitheoir do Xerox. Tá deirfiúr níos sine aige, Jordan, agus deirfiúr níos óige, Molly. Chuir sé suim san aisteoireacht tar éis dó breathnú ar "Ghostbusters" arís agus arís eile agus é tinn le deilgneach ag trí bliana d'aois. Bhí an t-idirphlé ar fad ar eolas ag Cera de ghlanmheabhair agus tá meas an domahin air do Bill Murray. 
D’fhreastail Cera ar Scoil Phoiblí Conestoga, ar Scoil Phoiblí Shinsearach Robert H. Lagerquist, agus ar Mheánscoil Heart Lake go dtí grád a naoi. Tar éis dó tosú ag aisteoireacht, chríochnaigh sé an scoil ar líne i ghrád 12.
Hollywood (idirdhealú). Is é Hollywood lárionad na scannánaíochta i Stáit Aontaithe Mheiriceá.
Thairis sin, is é "Hollywood" an t-ainm Béarla ar na háiteanna seo leanas in Éirinn:
Rauma. Ceann de na cathracha is sine san Fhionlainn í Rauma (Sualainnis: "Raumo") atá suite chois Mhuir na Bóitne, an chuid lárnach de Mhurascaill na Bóitne idir an Fhionlainn agus an tSualainn. Is iad na cathracha agus na ceantair thuaithe ina timpeall ná Pyhäranta, Laitila, Eurajoki agus Eura. 
Bunaíodh Rauma sa bhliain 1442. Inniu, tá timpeall ar 40,000 duine ina gcónaí ansin. Tá iarsmaí áirithe ón Meánaois le feiceáil i Rauma - go háirithe Eaglais na Croise Ró-Naofa ("Pyhän Ristin kirkko") agus fothracha Eaglais na Tríonóide Ró-Naofa ("Pyhän Kolminaisuuden kirkko") - ach is é "Vanha Rauma" ("Sean-Rauma"), an chuid is sine den chathair, an radharc is mó a tharraingíonn turasóirí go Rauma ar na saolta seo, nó tá tithíocht adhmaid an tseancheantair aicmithe mar chuid den oidhreacht dhomhanda ag Eagraíocht Oideachais, Eolaíochta agus Chultúir na Náisiún Aontaithe.
Dar leis na Fionlannaigh, áfach, is í canúint na cathrach an rud is suntasaí faoi Rauma. Labhraíonn muintir Rauma canúint ina bhfágtar cuid mhór d'iarmhíreanna na bhfocal ar lár, agus í breac le hiasachtaí Sualainnise agus, fiú, Béarla a tháinig ó bhéarlagair na mairnéalach. Tá an chanúint seo - ar a dtugtar "teanga Rauma", nó "Rauma giäl" sa "teanga" féin ("Rauman kieli" a déarfaí i bhFionlainnis chaighdeánach) - á saothrú ag scríbhneoirí inniu féin, ach ba é Hj. Nortamo (fíorainm: Frans Hjalmar Nordling, 1860-1931) an scríbhneoir a bhunaigh traidisiún liteartha na "teanga".
Cillín Chaoimhín. Sráidbhaile in iarthar Chontae Chill Mhantáin é Cillín Chaoimhín, nó "Hollywood" as Béarla (ní úsáidtear an leagan truaillithe den ainm Gaeilge, "Killinkeyvin", sa Bhéarla a thuilleadh). Tá sé suite chois Bhóthar Bhearna Chill Mhantáin, cóngarach d'acomhal an bhóthair sin agus N81, ar bóthar náisiúnta den dara grád é. Ní raibh oiread is 100 duine ina gcónaí sa sráidbhaile féin, nuair a rinneadh daonáireamh na bliana 2002, ach le fírinne, tá an pobal áitiúil níos mó ná an sráidbhaile féin, timpeall leathmhíle duine ar fad.
Fuair an áit a hainm ó Chaoimhín, an naomh Éireannach a bhunaigh an mhainistir i nGleann Dá Loch sa séú haois. Bhíodh na hoilithrigh ag dul trí Chillín Chaoimhín ar a dturas go dtí Gleann Dá Loch, go dtí go ndeachaigh an nós oilithreachta in éag go luath san fhichiú haois. Inniu féin, áfach, cuireann turasóirí Turas Chaoimhin díobh ó Chillín Chaoimhín go Gleann Dá Loch le lán a súl a bhaint as an áilleacht i bPáirc Náisiúnta Shléibhte Chill Mhantáin. 
Tá stair áirithe scannánaíochta ag Cillín Chaoimhín díreach cosúil leis an áit eile úd ar a dtugtar Hollywood as Béarla, nó tháinig lucht scannánaíochta ansin ar lorg atmaisféar na hÉireann ó am go ham. Tá pictiúir ó Chillín Chaoimhín le feiceáil ar na scannáin "Michael Collins" le Neil Jordan, "Dancing at Lughnasa", agus, fiú, "King Arthur" ón mbliain 2004.
Aigéad nítreach. Aigéad láidir agus ocsaídeoir láidir é an t-aigéad nítreach a úsáidtear go fairsing forleathan sa tsaotharlann agus sna gléasraí tionsclaíochta ceimiceacha. Substaint dhainséarach atá ann a dhéanann dochar d'fhíocháin an choirp agus a fhágann cneácha doimhne ina diaidh. 
Leacht gan dath é an t-aigéad nítreach glan, agus é 1.52 g/cm3 ar dlús. Is é an fiuchphointe atá aige ná 83 °C. Tá sé de chlaonadh san aigéad glan dianscaoileadh (titim as a chéile) go huisce agus ocsaídí nítrigine, go háirithe má fhágtar faoi thionchar an tsolais nó má théitear go fiuchphointe é. De ghnáth, tagann dath buí san aigéad nítreach glan de réir a chéile agus é ag déanamh dé-ocsaíd nítrigine faoi thionchar an tsolais. Bíonn ocsaídí nítrigine ag éirí as an aigéad glan freisin, agus sin é an tuige go dtugtar "múchaigéad nítreach" air uaireanta. Mar sin, bíonn sé níos praiticiúla go minic an t-aigéad nítreach a choinneáil ar stóras mar mheascán aiseotrópach uisce a bhfuil 68 % aigéad nítreach ann. Tugtar aigéad nítreach tiubhaithe ar an aiseotróp seo.
Is féidir aigéad nítreach agus uisce a mheascadh i ngach coibhneas, agus bíonn salainn an aigéid seo - na níotráití - iontach sothuaslagtha san uisce chomh maith. Mar shampla, bíonn na salainn airgid dothuaslagtha san uisce go minic, ach tá an níotráit airgid iontach sothuaslagtha. Ocsaídeoirí láidre iad na níotráití chomh maith leis an aigéad féin, agus mar sin, is féidir ábhar pléasctha (púdar gunna) a dhéanamh trí níotráit, sulfar agus carbón a mheilt agus a mheascadh. Maidir leis an níotráit amóiniam NH4NO3, is ábhar tábhachtach leasacháin (leasú talún) é, ach san am chéanna, is féidir úsáid a bhaint as mar ábhar pléasctha freisin.
Tugtar sailpítir ar na níotráití chomh maith, go háirithe na cinn a úsáidtear mar leasacháin san fheirmeoireacht, ar nós sailpítear na Sile (nó sailpítear Pheiriú), arb ionann é agus an níotráit sóidiam; an sailpítear sa chiall chúng, nó an níotráit photaisiam, agus sailpítear na hIorua, is é sin, an níotráit chailciam.
Dé-ocsaíd charbóin. Is comhdhúil cheimiceach í an dé-ocsaíd charbóin (foirmle cheimiceach: CO2) atá comhdhéanta as dhá adamh ocsaigine atá ceangailte d'aon adamh carbóin amháin le naisc chomhfhiúsacha dhúbailte. 
Gás atá ann le teocht agus brú an tseomra, agus céatadán beag den ghás seo le fáil in atmaisféar an Domhain. Toradh dóiteáin do na comhdhúile carbóin í an dé-ocsaíd charbóin, agus mar sin, is toradh í do ríospráid cheallach na n-ainmhithe, na bplandaí, na bhfungas agus na miocrorgánach eile. Ón taobh eile de, baineann na plandaí úsáid an amhábhair as an dé-ocsaíd charbóin san fhótaisintéis, agus iad á claochlú go comhdhúile casta bithcheimiceacha.
Ní féidir leis an dé-ocsaíd charbóin leacht a dhéanamh le brú atá níos ísle ná 5.1 atm. Sin é an tuige go dtugtar "oighear tirim" ar an dé-ocsaíd charbóin sholadach. Is é -78 °C an pointe deasctha agus néalaithe - is é sin, deascfaidh an gás go solad faoin teocht seo, agus néalóidh an solad go gás os cionn an phointe seo.
Louis Pasteur. Ceimiceoir agus micribhitheolaí Francach ab ea Louis Pasteur a tháinig chun saoil i nDole (i sléibhte Jura i bhFranche-Comté, Oirthear na Fraince) ar an 27 Nollaig 1822 agus a fuair bás i Marnes-la-Coquette taobh thiar de Pháras ar an 28 Meán Fómhair 1895. Tá clú agus cáil air as an obair a rinne sé leis na galair a chosc. D'fhionn
sé feidhmeanna na miocrorgánach óna thaighde ar cén fáth a lobhann
bainne, cáis, iógart, beoir, is fíon. Thaispeáin sé go dtarlaíonn an
lobhadh seo i bhfoirm coipthe nuair a théann miocrorgánaigh isteach
sna bianna seo ón aer, nuair a mhéadaíonn siad go han-tapa, agus
nuair a tháirgeann siad fuíll áirithe. Thaispeáin sé freisin nach
dtarlóidh an lobhadh má choimeádtar na miocrorgánaigh amach as na
bianna nó má mhilltear iad le teas (próiseas ar a dtugtar paistéaradh
anois).
D'fhionn sé gur féidir cosc a chur ar ghalar a tharlaíonn
de bharr frídíní le vacsaín, dáileog bheag den fhrídín féin
a chuireann tús le méadú ar imdhíonacht nádúrtha na colainne i
gcoinne an ghalair. Ba chéim iontach ar aghaidh í i gcúrsaí míochaine
fionnachtain Pasteur gur orgánaigh bhídeacha, infheicthe ar éigin le
micreascóp, ba chúis le galair thógálacha.
Ba eisean a d'fhorbair an vacsaín in aghaidh an chonfaidh.
Féachtar air mar cheann de thrí phríomhbhunaitheoir na micribhitheolaíochta, mar aon le Ferdinand Cohn agus Robert Koch. D'fhionn sé chomh maith go leor eolais i réimse na ceimice, go háirithe an bunús móilíneach don neamhshiméadracht i gcriostail áirithe.
Luíonn a chorp in Institiúid Pasteur i bPáras i gcruinneachán iontach.
Zónóis. Is é is ciall le zónóis ná galar ar féidir leis an duine é a tholgadh ó ainmhí. Zónóisí iad na galair seo leanas, mar shampla: