Trelis/gawiki huggingface dataset:
Scrabble. Cluiche boird is ea Scrabble. Modh an chluiche ná focail a chuir ar an gclár ar bhealach cosúil le crosfhocal. Is féidir le suas le ceathrar imreoir páirt a ghlacadh sa chluiche. 
Faigheann gach imreoir líon teoranta litreacha (7 nó 8 de ghnáth). Duine a ndiaidh a chéile, caithfidh na himreoirí iarracht a dhéanamh focail bhailí a dhéanamh leis na litreacha atá acu, agus iad a nascadh leis na focail atá ar an gclár roimhe. Braitheann luach na bhfocail ar luach na litreacha (tá luach níos airde ar litreacha atá níos annaimhe) agus ar na cearnóga bisigh a iolraíonn scór litreach nó scór an fhocail iomláin. Is é cuspóir an chluiche an scór is airde a fháil.
Cuireadh faiche imeartha trí thoiseach leis an bun-choincheap seo i Scrabble3D. San leagan seo is féidir focail a chuir ón tulra go dtí an cúlra chomh maith le ó thuas go thíos agus ó thall go anall. Tá níos mó cearnóga, dá bhrí sin is féidir an a iolrú, agus freisin níor mó féidearthachtaí chun teaglaim a chruthú. Ní bhíonn lorg láthair maith chun focal a chuir chomh tábhachtach agus atá sé sa ghnáth cluiche toisc gur féidir Scrabble a chuir níos minice.
Dar ndóigh is féidir a imirt sa mhodh 2-D ar clár imeartha le 15x15 cearnóg nó le clár 21x21, nó ar do rogha féin. Is féidir gach gné den gcluiche a chumrú: is féidir líon agus luach na , an atá le n-úsáid, agus dar ndóigh agus araile a roghnú. 
Is féidir an cluiche a imirt in aghaidh an , le himreoirí eile ar an ríomhaire céanna nó trasna an idirlíon le daoine eile. Is féidir freisin imreoirí eile a aimsiú ar agus a bhaint amach. Is féidir le cluiche ar an bhfreastalaí a bheith , sé sin le rá nach gá do gach imreoir a bheith logáilte isteach chun go ndéanfadh imreoir a bheart. Sa bhreis ar sin, tig le daoine eile a bheith ag ar an gcluiche, agus gan amhras tá an iliomad bealach ann chun a dhéanamh. 
Tá an thar a bheith éasca, agus tá sé ar chumais an chláir nuashonraithe agus comhaid bhreise a íosluchtú.
Nóirín Ní Riain. Is amhránaí í Nóirín Ní Riain as Contae Luimnigh. 
Beathaisnéis.
Rinne Nóirín Ní Riain staidéar i gColáiste na hOllscoile, Corcaigh faoi Sheán Ó Riada. Mar leanbh, thug sí cuairt ar Mhainistir Ghleann Stáil. Níos déanaí sna 1980idí, rinne sí ceirnín le cór na manach as Mainistir Ghleann Stáil. Mar sin tá spéis leanúnach aici san amhránaíocht ar an sean-nós agus amhránaíocht reiligiúnach.
Bhailigh Pilib Ó Laoghaire cuid mhaith fonn ceoil sna Déise nuair a bhí sé sna fichidí: thug sé an bailiúchán seo don amhránaí Nóirín Ní Riain. As sin, rinne sí an ceirnín "Stór Amhrán" i 1988.
Scríobh Nóirín Ní Riain leabhair do leanaí freisin.
Bhí Nóirín Ní Riain pósta le Mícheál Ó Súilleabháin, an cumadóir, agus beirt chlainne orthu, Eoin agus Micheál.
Nell Ní Chróinín. Amhránaí sean-nóis as Gaeltacht Mhúscraí, Contae Chorcaí is ea Nell Ní Chróinín (a rugadh sa bhliain 1990).
Sean-Nós.
As an gCoill Mhór, Béal Átha an Ghaorthaidh, ach de shliocht Chúil Aodha is ea Nell Ní Chróinín. D’fhreastail sí ar a céad Oireachtas nuair a bhí sí deich mbliana d’aois. 
Is léir gur spreag an tOireachtas a suim sa sean-nós agus sise ina cailín óg: “Is de thoradh an Oireachtais gur tugadh an deis domsa casadh le cuid de na hamhránaithe, rinceoirí, filí, cumadóirí agus carachtair mhóra atá imithe uainn anois ar shlí na fírinne”. 
Sa bhliain ina dhiaidh sin, thosaigh Nell féin ag canadh, agus chuaigh amhránaithe áitiúla cosúil le Máire Ní Chéilleachair agus Eoiní Maidhcí Ó Suilleabháin i bhfeidhm go mór uirthi. D’éirigh go han-mhaith léi i gcomórtais amhránaíochta as sin amach, agus bhuaigh sí duais Fhleadh Cheoil na hÉireann faoi dhó ina catagóir aoise sna blianta 2005 agus 2006.
Sa bhliain 2008, fuair Nell bonn sa chomórtas Oireachtais d’amhránaithe faoi 35 bliana d’aois (Corn Cuimhneacháin Sheáin Óig Uí Thuama). Ghnóthaigh sí an chéad áit sa chomórtas céanna sa bhliain 2010.
Cháiligh an bua sin í don chomórtas a dtugtar "Comórtas na mBan" air, ‘Corn Phádraig Mhic an Rí’, comórtas a bhuaigh sí an bhliain sin.
Mar thoradh ar bhua Nell i gComórtas na mBan, bhain sí áit amach i gCorn Uí Riada, príomh-chomórtas an Oireachtais, don bhliain 2011. Ghlac sí páirt, ag canadh ‘Cath Chéim an Fhia’ agus ‘An Cailín Aerach’, ach bhuaigh Jimmy Ó Ceannabháin an comórtas.
Sa bhliain 2014, bhain sí an chéad áit i gcomórtas Chorn Uí Riada.
TG4.
I gcaitheamh na mblianta, bhí Nell Ní Chróinín le feiscint ar mórchuid cláracha teilifíse mar aoi-amhránaí. 
Bhí sí le feiceáil sa tsraith TG4, 
Oideachas agus Obair.
Rinne sí staidéar i gColáiste Mhuire gan Smál, Ollscoil Luimnigh, agus bhain sí céim amach san Oideachas (B.Ed.) sa bhliain 2010. I láthair na huaire, tá sí ag múineadh i nGaelscoil Uí Drisceoil, Dún Citil, Gleann Maghair, Co Chorcaí.
Sròmaigh. Is oileán taoide é Sròmaigh, i ngar don Hearadh, Comhairle nan Eilean Siar, in Albain. Tá sé suite amach ó Uibhist a-Tuath i gCaolas na Hearadh. Tá an t-oileán neamháitrithe.
Oileán íseal atá ann idir dhá loch thanaí, mar atá, Loch Mhic Phàil and Loch Aulasary. Muna bhfuil lán mara ann, tá Sròmaigh ceangailte le hUibhist a-Tuath.
Naomh Feargal. Eaglaiseach Éireannach agus réalteolaí ba ea Naomh Feargal (c. 700 – 27 Samhain 784 in Salzburg) nó Virgil nó Vigilius. Ba é ab Achadh Bhó, easpag Osraí agus easpag Salzburg é. 
Ba mhór an cháil a bhí air de thairbhe a léinn agus a naofachta de.. Tugadh “Aspal na Cairintia” air agus “an geoiméadraí” (.i. an tíreolaí). 
Beatha.
Ba de shliocht uasal é agus is dócha go bhfuair sé scolaíocht in Mainistir Oileán Í. Mar seo a fhógraíonn "Annála Ríochta Éireann" a bhás in iontráil na bliana 784: “Fearghal .i. an geoiméadraí, ab Achadh Bhó, a d’éag sa Ghearmáin sa 30ú bliain dá easpagóideachta”. Tugadh “an geoiméadraí” air de bharr an eolais a bhí aige ar gheografaíocht. 
D’fhág sé Éire timpeall na bliana 745 agus fonn air cuairt a thabhairt ar an Talamh Naofa. Ach chuir sé faoi sa Fhrainc agus é ina chomhairleoir ag Pippin Óg, Maor an Pháláis faoi Childeric III na Fraince. Is dócha gur bhain sé feidhm as "Collectio canonum Hibernensis" (dlí canónta na hÉireann) chun áitiú ar Pippin coisreacan a fháil sa bhliain 751 chun go n-aithneofaí é mar Pippin III tar éis athrí Childeric. Bhain sé an Bhaváir amach ar chuireadh an Diúic Odilo agus bhunaigh mainistir Chiemsee. I gceann bliana nó dhó rinneadh ab mhainistir Naomh Peadar in Salzburg de. Bhí sé freagrach, mórán, as Críostaithe a dhéanamh de na Slavaigh Alpacha, agus chuir sé misinéirí chun na hUngáire.
Agus é in Salzburg rinne sé conspóid le Naomh Boniface. Rinne sagart éigin duine a bhaisteadh le focail mhíchearta: "Baptizo te in nomine patria et filia et spiritu sancta" in áit "Baptizo te in nomine patris et filii et spiritus sancti". Mhaígh Feargal gur bhaisteadh ar fónamh é ach rinne Boniface gearán leis an bPápa Zachary. Thaobhaigh Zachary le Feargal. 
Tamall ina dhiaidh sin chuir Boniface i leith Fheargail go raibh sé ag cothú easaontais idir Boniface féin agus an Diúc Odilo agus ag múineadh rudaí i dtaobh chruinneas an Domhain a bhí bunoscionn leis na Scrioptúir. Dúirt an Pápa dá mbeadh sé cruthaithe gur chreid Feargal i ndomhan eile mar a raibh daoine eile ina gcónaí gur chóir é a dhíbirt as an Eaglais. 
Is léir go raibh baint ag an scéal le fadhb pheaca an tsinsir agus leis an slánú uilíoch; agus gur éirigh le Feargal a chruthú nach sé ag sárú na Scrioptúr. B’fhéidir gur shíl Boniface dá mbeadh daoine sna fritíortha nár de shliocht Ádhaimh iad agus nach mbeidís slánaithe ag Críost.
Tar éis mhairtíreacht Boniface, rinneadh Easpag Salzburg d’Fheargal sa bhliain 766 nó 767, agus lean sé air ag neartú na Críostaíochta sna tailte Gearmánacha, go háirithe sa Chairintia. Is dócha gur cailleadh é in Salzburg ar 27 Samhain 784.
Urraim.
Tugtar urraim do mar naomh san Eaglais Cheartchreidmeach agus san Eaglais Chaitliceach. Sa bhliain 1233 naomhainmnigh an Pápa Gréagóir IX é. Maíonn Rettberg ("Kirchengesch. Deutschlands", II, 236) gur dócha go bhfuair sé a theagasc faoin Domhan a bheith ina chomhchruinneán ó na seantíreolaithe agus gur fhág iomraimh na hÉireann a rian ar a thuairim go raibh fritíortha ann.
Eilean Mhealasta. Is oileán é Eilean Mhealasta, i ngar do Leòdhas, Comhairle nan Eilean Siar.
Douglas Haig. Ba marascal machaire Briotanach é Douglas Haig 1ú Earl Haig, KT, GCB, OM, GCVO, KCIE (19 Meitheamh 1861 – 29 Eanáir 1928). 
Le linn an Chéad Chogaidh Dhomhanda, bhí sé i gceannas ar Fhórsa Sluaíochta na Breataine (FSB) ar an bhFronta Thiar ó dheireadh 1915 go dtí deireadh an chogaidh. Bhí sé ina cheannasaí le linn Chath an Somme, Cath Arras, Tríú Cath Ypres (Passchendaele), an tIonsaí Earraigh (nó "Kaiserschlacht"), agus an tIonsaí Mór deireanach.
Cé go raibh cáil fhabhrach air i rith na mblianta díreach tar éis an chogaidh, agus a shochraid ina lá caoineadh náisiúnta, tá Haig, ó na 1960idí i leith, ina ábhar cáinte as a cheannaireacht le linn an Chéad Chogaidh Dhomhanda. Tugadh an t-ainm "An Búistéir Haig" air as an dá mhilliún taismeach Briotanach a tháinig faoina cheannas. Deir Músaem Cogaidh Cheanada, "His epic but costly offensives at the Somme (1916) and Passchendaele (1917) have become nearly synonymous with the carnage and futility of First World War battles." Ar an láimh eile, measann roinnt staraithe go raibh an tIonsaí Mór 1918 - comhiarracht na gComhghuaillithe faoi stiúir Foch a chuir deireadh leis an gcogadh - agus go háirithe rannchuidiú na Breataine leis, ar cheann de na bua is mó a baineadh amach riamh i stair mhíleata na Breataine.
Nan Tom Teaimín. Is amhránaí ar an sean-nós agus moltóir le hOireachtas na Gaeilge í Nan Tom Teaimín (nó Nan Tom Taimín de Búrca). Buaiteoir ar Chorn Uí Riada, Corn na mBan faoi dhó ba í (1998 agus 2000) . D’fhreastail sí ar a céad Oireachtas nuair a bhí sí ocht mbliana d’aois mar a dúirt Nan Tom Teaimín sa chlár seo ó [[TG4] ar YouTube]. Is léir gur spreag an tOireachtas a suim sa [[Sean-nós (amhránaíocht)|sean-nós]] agus í ina cailín óg. Is moltóir le h[[Oireachtas na Gaeilge]] le fada í.
TG4.
Thar na blianta, tháinig Nan Tom Teaimín ar mhórán cláir [[teilifís]]e mar aoi-[[amhránaí]]
Tá Nan Tom Teaimín le feiceáil, mar shampla, sa tsraith [[TG4]], 
Dioscliosta.
"Traditional Songs from Connemara".
Ba é an chéad dlúthdhiosca ó Nan Tom Teaimín. Dar le [[Cló Iar-Chonnachta]], “is léir ón dlúthdhiosca seo go luíonn dúchas an cheoil agus na n-amhrán go domhain i Nan”. Tá deich rianta in iomlán ar an albam seo, ocht n-amhrán ar an sean nós agus dhá bhailéad Béarla. (Tagairt: CICD 149)
Naisc sheachtracha.
[[Catagóir:Ceoltóirí Éireannacha]]
[[Catagóir:Amhránaithe ar an Sean-Nós]]
[[Catagóir:Daoine as Contae na Gaillimhe]]
Bonnán ceo. Is fógra fuaime é bonnán ceo a úsáidtear mar rabhadh do mhairnéalaigh in aimsir cheobhránach. Úsáidtear iad nuair bhíonn an infheictheacht lag. Bhíodh a lán bonnán ceo á n-úsáid ach de réir mar a tháinig feabhas ar an teicneolaíocht tháinig laghdú ar úsáid na mbonnán ceo. Is minic a bhíonn siad ar thithe solais. Tá na cinn mhóra chumhachtacha ar nós an "Diaphone" tar éis dul in éag agus na cinn a úsáidtear anois is cinn leictreacha iad.
Rinn an Róistigh. Tá Rinn an Róistigh (Béarla: "Roche's Point") suite ar bhéal Chuan Chorcaí, in Éirinn. Tá teach solais ann ón mbliain 1817 chun cabhrú leis na mairnéalaigh a bhíonn ag taisteal go Corcaigh. Nuair a tháinig an "RMS Titanic" go Corcaigh sa bhliain 1912 chun daoine a bhailiú ón gCóbh ("Queenstown" ag an am) stop an long ag Rinn an Róistigh, agus tháinig bád níos lú amach chuig an Titanic le paisinéirí. Is ceantar beag é tuairim is 40 míle ó Chathair Chorcaí.
An Teach Solais.
Tógadh an teach solais sa bhliain 1817. Sa bhliain 1864 cuireadh clog ann mar rabhadh do mhairnéalaigh i rith drochaimsire agus nuair a bhí ceo ann. Cuireadh "Diaphone" ann sa bhliain 1949 mar bhonnán ceo. Baineadh na hoibrithe sa bhliain 1995 nuair a rinneadh teach solais uathoibríoch as. Cuireadh bonnán ceo leictreach ann in ionad an Diaphone le raon ceithre mhuirmhíle. Cuireadh deireadh le gach bonnán ceo in Éirinn ar 11 Eanáir, 2011 mar gheall ar theicneolaíocht nua. Bíonn splanc ag an solas uair amháin gach trí soicind i rith na hoíche agus nuair a bhíonn an infheictheacht lag. Tá raon 20 muirmhíle ar an solas. Tá Coimisinéirí Soilse na hÉireann i gceannas na dtithe solais in Éirinn. Tá sé i gceist ag Coimisinéirí Soilse na hÉireann an solas leictreach a athrú go ceann LED i Mí Feabhra 2018. Beidh an solas nua suite istigh sa lionsa Fresnel traidisiúnta chun an raon fada a choimeád.
Paul Cézanne. Ealaíontóir Francach ab ea Paul Cézanne (19 Eanáir 1839 – 22 Deireadh Fómhair 1906).
Claude Monet. Ealaíontóir Francach ab ea Oscar-Claude Monet (14 Samhain 1840 – 5 Nollaig, 1926).
Bhí sé i measc máistrí ealaíne an 19ú haois. D’éirigh Monet ina dhuine ba mhó a raibh tionchar aige ar ealaín nua-aimseartha sa chéad leath den fhichiú céad.
Saothar.
Ghlac Monet leis na prionsabail ghinearálta a bhain leis an Impriseanachas. Bhain sé leis na hImpriseanaithe agus ghlac páirt ina dtaispeántais (1874–1886). Ach ag an am céanna d’fhorbair sé a stíl phearsanta féin.
Ceann dá shaothair, "Impression, soleil levant" (Imprisean, Éirí na Gréine, 1872), a thug a hainm do ghluaiseacht an Impriseananachais san ealaín.
Eaglais Aspalda na hAirméine. Is eaglais náisiúnta na hAirméine í Eaglais Aspalda na hAirméine. Eaglais sean-oirthearach atá gaolta le Eaglais Coptach na hÉigipte agus nach bhfuil i gcomhmaoin le hEaglais Cheartchreidmheach na Rúise. Tá tuaraim is 16 milliún baill den eaglais san Airméin, sa Tuirc agus i measc pobal Airméanach ar imirce ar fud na cruinne.
Brian Ó Baoill. Is údar agus feachtasóir Gaeilge agus gníomhaí pobail é Brian Ó Baoill.
Saol.
I mBealach an Doirín ar theorainn Mhaigh Eo agus Ros Comáin a tógadh Brian Ó Baoill. Is i nGaeltacht Chois Fharraige atá formhór a shaoil caite aige. 
Chaith Brian Ó Baoill mí sa phríosún nuair a dhiúltaigh sé ceadúnas teilifíse a cheannach mar agóid in aghaidh an easpa clár Gaeilge a bhí ar RTÉ ag an am. 
Chaith Brian Ó Baoill seal ag obair i Londain agus i gCeanada freisin.
Bhí Brian Ó Baoil ina chéadmholtóir ag Glór na nGael.
Píosa Litríocht.
(Unknown Date) Gléann Álainn. Dráma
1957 Ár gCeol Féin.  Amhráin Ghaeilge. Féinfholsaithe.
1965 Idir Huron agus Hudson. Treimhse i gCeanada. FNT.
1969 An Bealach Rúnda. Leabhar agus Dlúthdhiosca. An Gúm agus Gael-Linn.
1975 Cuairt ar Cymru. Taisteal. FNT
1980 Cé hé Bhur gCara? An Gúm.Úrscéal do dhéagóirí.
1983 Ciste An Rí. An Gúm. Úrscéal do dhéagóirí.
1989 Turas go Panama. Aistriúchán do Thelegael. Do Ghasúir.
1992 Guthanna i gCoill na Lon. Filíocht. Cló Iar-Chonnachta
1998 Gairdín an tSonais : Leabhar agus Dlúthdhiosca. An Gúm
1998 Sútha Talún agus Drámaí eile (5). Cló Iar-Chonnachta
2000 Scéin Scátháin. Aistriúchán ón mBreatnais. Cló Iar-Chonnachta.
2001 An Corpán, (Aistriú ón Bhr.) Déagóirí, Cló Iar-Chonnachta
2003 Bózó agus drámaí eile. (5)  Cló Iar-Chonnachta.
2004 Stiúidió Eagla. (Aistriú ón Bhr.) Cló Iar-Chonnachta.
2006 Coill na Meala. Úrscéal. Coiscéim.
2006 NT7: Bagairt ón Spás. Aois 13-15. Coiscéim
2008 Na Gadaithe Dána agus scéalta eile. Coiscéim.
2009 Ionsaí! Comhúdar Oisín Ó hEartáin. Coiscéim.
2010 Tubaiste agus Drámaí Eile. (4) lulu.com.
2010 Bealtaine. Úrscéal. Aodh Dubh Ó Néill agus Cromwell. Coiscéim.
2011 Dubhach Thrá. Úrscéal. Coiscéim.
2012 Na Donnghailigh Dhubha. Úrscéal. Coiscéim.
2012 Eachtraí Oscair agus Aoife. Comhúdar Oisín Ó hEartáin. Coiscéim.
2013 Gaistí Geilt. Úrscéal. Coiscéim.
2013 An Taibhse Glas. Na Fíníní. Ceanada 1866. Coiscéim
2016 Pátrún na Sailí. Coiscéim.
2016 An Sosa agus drámaí eile le ceol. CD. (3) Coiscéim 
2017 An Nollaig Abú. Aoisghrúpa 9-12. Comhúdar Colm Ó hEartáin. Coiscéim.
2018 Thomas D’Arcy Mac Aoidh. Úrscéal bunaithe ar a shaol. Coiscéim.
Naisc sheachtracha.
Coimisinéirí Soilse na hÉireann. Tá Coimisinéirí Soilse na hÉireann (Béarla: "Commissioners of Irish Lights" (CIL) ) i gceannas na dtithe solais in Éirinn.
Coláiste Ríoga na Máinleá in Éirinn. Institiúid um oideachas leighis imBaile Átha Cliath na hÉireann é Coláiste Ríoga na Máinleá in Éirinn nó Coláiste Ríoga na Máinlianna in Éirinn (Béarla: "The Royal College of Surgeons in Ireland (RCSI))", agus tá sé lonnaithe ar Fhaiche Stiabhna.
Tá an t-ospidéal Beaumont mar chuid den ghrúpa Ospidéil RCSI agus tá caidhreamh oideachasúil ag an ospidéal le Coláiste Ríoga na Máinlianna freisin. 
Stair.
Bunaíodh an coláiste ar an 11ú Feabhra, 1784. Ligeadh an céad bean isteach i 1886, an Dochtúir Mary Dawson.
I rith an Éirí Amach 1916, bhí Mícheál Ó Mulláin ina leascheannasaí ar an ngrúpa saighdiúirí ag Faiche Stiabhna, faoi Séamas Ó Conghaile. Chúlaigh siad siar chuig Coláiste Ríoga na Máinlianna, an gCuntaois Markiewicz ina leascheannaire.
Rainis Eilean Mór. Is oileán é Rainis Eilean Mór, i ngar do Leòdhas, Comhairle nan Eilean Siar, in Albain.
Eilean Chearstaidh. Is oileán é Eilean Chearstaidh, i ngar do Leòdhas, Comhairle nan Eilean Siar.
Fuaigh Beag. Is oileán é Fuaigh Beag, i ngar do Leòdhas, Comhairle nan Eilean Siar.
Fuaigh Mòr. Is oileán é Fuaigh Mòr, i ngar den Leòdhas, Comhairle nan Eilean Siar.
Topher Grace. Is aisteoir Meiriceánach é Christopher John "Topher" Grace, a rugadh ar an 12 Iúil 1978.
Bruno Mars. Is amhránaí agus scríbhneoir amhráin é Bruno Mars a rugadh faoin ainm Peter Gene Hernandez ar an 8 Deireadh Fómhair 1985. Rugadh agus tógadh i Honolulu, Hawaii é. Thosaigh sé ag canadh nuair a bhí sé óg agus tar éis scoil bhog sé go Los Angeles.
Gradam agus ainmniúcháin.
Tá 124 gradam buaite ag Mars. Tá 256 ainmniúchán faighte aige.
Nollaig Ní Laoire. Tá clú ar Nollaig Ní Laoire mar amhránaí ar an sean-nós.
Beathaisnéis.
Is as Dún Doire í Nollaig Ní Laoire, atá gar go leor do Ráth Chairn i gContae na Mí. Tá an ceol ó dhúchas inti ó Ghaeltacht na Mí, agus is minic a chloistear í ag casadh ag féilte agus ag imeachtaí timpeall na tíre. 
Tá Nollaig Ní Laoire ag múineadh i nGaelscoil na Cille i gCill Dhéagláin.
Amhránaí.
Buaiteoir Chorn Uí Riada i 2010 ba í.
Ba í Nollaig Ní Laoire an duine is óige riamh a bhuaigh Corn Uí Riada, is ba í an chéad duine riamh as Contae na Mí a bhuaigh an corn.
Rinneadh roinnt clár a raibh páirt aici iontu (ar TG4 agus ar Raidió na Gaeltachta) agus í ag casadh amhrán ar an Sean-nós (amhránaíocht). 
Bhí Nollaig Ní Laoire ina haoi-amhránaí ar Amhráin is Ansa Liom ar TG4 i 2011 is í ag cur síos ar na hamhráin is fearr léi, ar an stíl cheoil is ansa léi agus ar fhoinse na n-amhrán atá aici.
Jason Statham. Is aisteoir Sasanach é Jason Statham (a rugadh ar an 26 Iúil 1967).
Pabaigh Mór. Is oileán é Pabaigh Mór, i ngar do Leòdhas, Comhairle nan Eilean Siar, in Albain.
Bhacsaidh. Is oileán é Bhacsaidh, i ngar do Leòdhas, Comhairle nan Eilean Siar, in Albain.
Eilean Chaluim Chille. Is oileán é Eilean Chaluim Chille, i ngar do Leòdhas, Comhairle nan Eilean Siar, in Albain.
Eilean Liubhaird. Is oileán é Eilean Liubhaird, i ngar do Leòdhas, Comhairle nan Eilean Siar, in Albain.
Eilean Stocainis. Is oileán é Eilean Stocainis, i ngar do Leòdhas, Comhairle nan Eilean Siar.
Hilary Swank. Is ban-aisteoir Meiriceánach í Hilary Ann Swank , a rugadh ar an 30 Iúil 1974.
Róisín Elsafty. Amhránaí ar an sean-nós í Róisín Elsafty.
Beathaisnéis.
Is de shliocht Gael-Éigipteach í Róisín Elsafty, ó Chontae na Gaillimhe. Is iníon í le Treasa Ní Cheannabháin agus le Saber Elsafty, dochtúir Éigipteach. Is deirfiúr le Naisrín Elsafty í. 
Teaghlach ilchultúrtha agus dáchreidmheach a bhí ann agus dhéantaí idir Nollaig agus Eid ul-Fitr (deireadh Ramadan) a cheiliúradh. Bhuail na tuismitheoirí le chéile agus iad ag obair sa Danmhairg agus phós i bparóiste Chill Chiaráin. Chuaigh an chlann ar scoil sa cheantar agus idir Ghaeilge agus Bhéarla ar a dtoil acu.
Tá an ceol ó dhúchas aici, agus is minic cloiste ag féilte agus i gcuideachta í. Tá sí le feiceáil agus le clos ag amhrán ar roinnt clár ar TG4 agus ar Raidió na Gaeltachta. 
Tá baint ag Róisín agus a muintir leis an Meán-Oirthear i gcónaí. Is feachtasóir ar son cearta daonna lena cuid ceoil í.
Treasa Ní Cheannabháin. Rugadh agus tógadh Treasa Ní Cheannabháin i gCill Chiaráin i gConamara, ach tá sí ina cónaí le roinnt mhaith blianta anois i mBearna. Chaith sí an chuid is mó dá saol ag múineadh scoile. 
Tá sí ag casadh amhráin ó bhí sí ina cailín beag bídeach agus chuir sí suim mhór san amhránaíocht ar an sean nós i dtús na 70óidí nuair a chuaigh sí ag an Oireachtas i mBaile Átha Cliath. 
Bhain sí amach a lán duaiseanna san amhránaíocht ar an Sean Nós, ag féilte, fleadhanna agus an t-Oireachtas. Bhuaigh sí Corn na mBan i 1995 agus an dara h-áit i gCorn Uí Riada sa mbliain céanna. 
Tá go leor ceárdlainn amhránaíocht ar an Sean Nós tugtha aici ag féilte síos thríd na blianta. Ina measc; scoil Acla, Féile Joe Éiniú, Scoil Dhúglais De hÍde agus thar lear. 
Tá Treasa pósta le Dr. Elsafty ón Éigipt. Tá triúr iníon agus mac amháin acu agus tá amhráin ar an sean nós ar a dtoil ag na cailíní (féach ar Róisín Elsafty agus Naisrín Elsafty) agus duaiseanna bainte amach acu ag ríar mhaith féilte agus fleadhanna ó bhí siad an–óg. 
Gníomhaí ar son chearta an duine.
Is gníomhaí cearta daonna í Treasa Ní Cheannabháin agus tá go leor dá hama tugtha aici chun aird a tharraingt ar chás truamhéileach na bPalistíneach agus tugann sí turais rialta don Phalaistín go háirid go Gaza. 
Tá amhráin cumtha ag Treasa Ní Cheannabháin faoin Iaráic agus an Phalaistín. 
Sa bhliain 2008 coinneáladh Treasa Ní Cheannabháin agus a iníon, Naisrín Elsafty, tamall i nGaza tar éis dóibh éalú thar teorainn isteach ón Éigipt le hairgead a bailíodh in Éirinn do theaghlaigh Phalaistíneacha.
Babez for Breakfast. Is albam leis an racghrúpa Fionlannach Lordi é Babez for Breakfast. Scaoileadh é ar an 10 Meán Fómhair, 2010.
Na h-Eileanan Seunta. Is oileán iad na h-Eileanan Seunta, i ngar do Leòdhas, Comhairle nan Eilean Siar, in Albain.
Eilean Mhuire. Is oileán é Eilean Mhuire, i ngar do Leòdhas, Comhairle nan Eilean Siar, in Albain.
Tobey Maguire. Is aisteoir Meiriceánach é Tobias Vincent "Tobey" Maguire, a rugadh ar an 27 Meitheamh 1975 i Santa Monica.
Garbh Eilean. Is oileán é Garbh Eilean, i ngar do Leòdhas, Comhairle nan Eilean Siar, in Albain.
Eilean an Taighe. Is oileán é Eilean an Taighe, i ngar do Leòdhas, Comhairle nan Eilean Siar, in Albain.
Conchobhair Ó Briain, Iarla Thuamhumhan. Bhí Conchobhair Ó Briain an 3ú Iarla Thuamhumhan (1534-1581), Bhí an mac Donchadh Ó Briain, 2ú Iarla Thuamhumhan mac Conchobhair Ó Briain, Rí Thuamhumhan (b. 1539), agus Helen de Buitléir, iníon de Piaras de Buitléir, Iarla Urmhumhan. bhí faoi dhíospóid a cheart chun an Tiarnas na Thuamhumhan ag a uncail, Dónall Ó Briain. Throid sé le Séamus MacMuiris MacGearailt i 1569, agus theith chun na Fraince; ar ais go hÉirinn agus fuair logh, 1571, leis an athchóiriú a chuid tailte, 1573. Phós sé Úna Ní Bhriain, ingen Toirdealbhach Ó Briain, an príomhfheidhmeannach Mac Uí Bhriain Ara, agus bhí triúr mac; Donchadh Ó Briain, Iarla Tuadhmhumhan, Tadhg Ó Briain agus Dónall Ó Briain.
An t-Acha Mór. Is sráidbhaile ar Leòdhas, Comhairle nan Eilean Siar, na hAlban é an t-Acha Mór
Adabroc. Is sráidbhaile ar Leòdhas, Comhairle nan Eilean Siar, na hAlban é Adabroc.
Aiginis. Is sráidbhaile ar Leòdhas, Comhairle nan Eilean Siar, na hAlban é Aiginis nó Aignis.