Trelis/gawiki huggingface dataset:
Margadh saorthrádála Aontas Eorpach - Mercosur. Sa bhliain 2019, tháinig an tAontas Eorpach agus lucht idirbheartaíochta ó ghrúpa tíortha i Meiriceá Theas - grúpa Mercosur mar a thugtar air ar chomhaontú saorthrádála, an 'Margadh saorthrádála Aontas Eorpach - Mercosur'. Ach níor cuireadh i bhfeidhm riamh é.
Tearmaí.
Faoi théarmaí an chomhaontaithe, tiocfadh ardú suntasach ar an méid mairteola a thabharfar isteach san Aontas ó Mheiriceá Theas ar phraghas níos saoire.
Bheadh tairbhe le baint ag cuid d'easpórtálaithe an Aontais Eorpaigh as an gcomhaontú - lucht déantúsaíochta carranna agus innealra eile, an earnáil ceimiceán agus an earnáil cógaisíochta ina measc.
Deacrachtaí.
Cúpla mí níos déanaí i mí Lúnasa 2019, tharla Falscaithe san fhoraois bháistí na hAmasóine. Rinneadh cáineadh géar ar Rialtas na Brasaíle. Ach baineadh siar go mór as rialtas Bolsonaro sa Bhraisil nuair a moladh go ndéanfaí baghcat ar fheoil ón mBrasaíl. 
Dúirt polaiteoirí áirithe ón Aontas nach dtabharfadh a mbeannacht don chomhaontú nua trádála mura gcloífeadh an Bhrasaíl lena gealltanais timpeallachta. Mar shampla, dúirt an Leo Varadkar, Taoiseach ag an am, nach mbeadh Éire ag vótáil ar son margadh saorthrádála Mercosur, mura gcomhlíonfadh an Bhrasaíl a gcuid gealltanas ó thaobh cúrsaí comhshaoil de. Tógfadh sé dhá bhliain, ar sé, sula gcaithfidh an tAontas Eorpach vóta ar mhargadh Mercosur agus go gcoinneofar súil ghéar ar ghnóthaí comhshaoil sa Bhrasaíl idir seo agus sin. Ach sa bhliain 2021, ní raibh an comhaontú saorthrádála fós i bhfeidhm.
Stocaireacht.
Cuirfidh an margadh as d’ioncam fheirmeoirí in Éirinn, a dúradh. Dúirt eagraíochtaí feirmeoireachta in Éirinn go gcuirfeadh an socrú trádála as go mór d'fheirmeoirí mairteola in Éirinn.
Faomhadh.
Tá an comhaontú fós le faomhadh ag an gCoimisiún Eorpach agus ag Parlaimint na hEorpa.
Ríthe Uí Fhailí. Bhíodh ríocht Uí Fhailí (nó Uíbh Fhailí) ann roimh an ré stairiúil i nÉirinn ar a laghad. Chuireadar díobh ionraí Uí Néill, na nEoghanacht agus na Normannach ach go háirithe. Bhí an dún ríoga ag Ráth Iomgháin, Contae Chill Dara, ó dhúchas, ach bogadh é go to Daingean tar éis ionradh na Normannach.
Faoi lár na 11ú haoise, bhí an sloinne Ó Conchúir Fhailí ("Ua Conchobhair Failge") glactha ag a rítheaghlach. Ní raibh gaol ann eatarthu agus rítheaghlaigh Uí Conchúir as na Connachta agus Ciarraí. 
Sna 1530í, thug Brian tacaíocht d'éirí amach Silken Thomas. Tar éis Thomas a chloí, tugadh pardún dó agus bronnadh an teideal "Barún Uí Fhailí" air.
Tar éis bhás an rí de facto deireanach, agus barún "de jure", "Brian mac Cathaoir Ó Conchobhair Failghe", sa bhliain c. 1556, scaradh Uíbh Fháilí idir na contaetha "King's County" (Uíbh Fhailí), "Queen's County" (Laois) agus Cill Dara ag Máire I Shasana le linn Phlandáil na hÉireann. Caomhnaíodh ainm na ríochta in dhá bharúntacht i gCill Dara, Uíbh Fhailí Thoir agus Uíbh Fhailí Thiar. Tar éis shaoirse na hÉireann, athainmníodh "King's County" go Contae Uíbh Fhailí.
Bruidge mac Nath Í. Rí Uí Fhailí ba ea Bruí mac Nath Í (Sean-Ghaeilge Bruidge mac Nath Í ) (bás 579). Failge Berraide, sinsear eapainmneach an rítheaghlach, ba ea a sheanathair. 
Feictear é sa ríliosta sa Leabhar Laighneach, cé go bhfuil botún ann ina ainm, "Bruidgi mac Cathair". Tugtar réimeas naoi mbliana ann dó. Luaitear é fosta i ndán maidir leis an ndún ríoga ag Ráth Iomgháin. B'fhéidir é gur éag sé i mbun catha in éadan chlann Uí Néill.
Aodh Rón mac Cathail. Rí Uí Fhailí ba ea Aodh Rón mac Cathail (Sean-Ghaeilge Áed Rón mac Cathail) (bás 604). Bruidge mac Nath Í (bás 579), iar-rí, ba ea a sheanathair.
Feictear Aodh sa ríliosta sa Leabhar Laighneach ach faoin ainm "Aed Róin mac Falge Ruit" (tugtar réimeas deich mbliana do sa liosta). Luaitear é i ndán maidir leis an ndún ríoga ag Ráth Iomgháin. Deirtear sa dán is go raibh a athair, Cathal mac Bruí, fosta ina rí, acu ní fheictear é nó sna hannála nó sna ginealaigh.
Rinne Aodh comhaontas le Síol Aodha Sláine in éadan Chlann Cholmáin san aighneas i measc Uí Néill an Deiscirt. Maraíodh é mar thoradh sa bhliain 604, ar an lá céanna a maraíodh Aodh Sláine, agus tháinig Conall Guthbhinn (bás 635), rí Uisnigh, chun cinn.
Rinneadh rí Uí Fhailí dá mhac, Ailill. De shliocht a dhearthár, Maol Umha, a bhí an chuid is mó de ríthe eile, áfach.
Ailill mac Aodha Róin. Rí Uí Fhailí ba ea Ailill mac Aodha Róin (Sean-Ghaeilge Ailill mac Áedo Róin) (bás 639). Áed Rón mac Cathail (bás 604), iar-rí, ba ea a athair. 
Feictear é sa ríliosta sa Leabhar Laighneach agus luaitear é fosta i ndán maidir leis an ndún ríoga ag Ráth Iomgháin. Is dóigh go raibh sé i réim ón mbliain 604 go dtí 639.
Ní tuairiscítear sna hannála ach gur éag sé, gan sonraí. De shliocht a uncail, Maol Umha, a bhí ríthe a tháinig ina dhiaidh.
Cillíne mac Forannáin. Rí Uí Fhailí ba ea Cillíne mac Forannáin (bás 652). Dubhó ba ea é le Máel Uma, deartháir le hAodh Róin mac Cathail (bás 604), iar-rí. 
Feictear é sa ríliosta sa Leabhar Laighneach agus fosta i ndán maidir leis an ndún ríoga ag Ráth Iomgháin. Ní fios go cruinn dátaí a réimis. Cé go bhfuil sé sa ríliosta tar éis Ailealla mhic Aodha Róin (bás 639), luaitear sa dán rí darbh ainm Conaing idir eatarthu.
Maraíodh Cillíne let linn aighneas cathartha ag Cath Cúil Corra. Is amhlaidh gur tháinig "Máel Dúin" éigin i gcomharbacht air. Rinne níos deireanaí rí dá nia, Flann Dhá Congal.
James Cameron (stiúrthóir scannán). Is stiúrthóir scannán agus taiscéalaí cáiliúil aigéan é James Cameron (a rugadh ar 16 Lúnasa 1954).
Tá dháréag tar éis cuairt a thabhairt ar an ngealach ach níl ach triúr tar éis cuairt a thabhairt ar An Trinse Máirianach. Ar an 26 Márta 2012, ba é James Cameron an tríú duine a chuaigh síos ann. 
Ina aonar a rinne Cameron an tumadh agus é san fhomhuireán Deepsea Challenger. Sheol sé ar ais an tvuít seo nuair a bhain sé tóin na farraige amach:‘Just arrived at the ocean’s deepest pt. Hitting bottom never felt so good. Can’t wait to share what I’m seeing w/you.’
Fland Dá Chongal. Rí Uí Fhailí ba ea Flann Dhá Chongal (Sean-Ghaeilge Fland Dá Chongal nó Fland Ua Congaile) (beo déanach sa 7ú haois).
Ní fheictear Flann sna hannála, ach tá sé ann sna ríliostaí agus sna ginealaigh. Feictear é sa liosta sa Leabhar Laighneach roimh Chillíne mac Forannáin (bás 652). Más fíor dátaí bháis a mhac ina dtáisc sna hannála, is amhlaidh go raibh sé i réim níos deireanaí. Is dóigh go raibh sé beo ag an am céanna le Ceallach Cualann (bás 715), rí Laigean, agus ina réamhtheachtaí Forbasaigh Ó Conghaile (bás 714). Dar leis an Leabhar Laighneach, bhí Forbasach i réim le trí bliana, agus Flandn le ceithre bliana déag. Más fíor, bheadh Flann i gcoróin ón mbliain 697 go dtí 711.
Fionnó le deartháir Aodha Róin mhic Cathail (bás 604), iar-rí, ba ea Flann. Bhí dó dhéag sa chlann aige, le trí bhean ar a laghad:
Maraíodh ceathrar mac le Fhan i gCath Átha Seanaigh sa bhliain 738 nuair a threascair an tArdrí, Aodh Allán, fir na Laigean.
Glaodh Uí Flainn ar a mhuintir.
Duibheagán Challenger. An 'Duibheagán Challenger' (nó 'Challenger Deep') a thugtar ar an gcuid is doimhne den Trinse Máirianach. Ba i mí Eanáir 1960 a chuaigh an chéad bheirt ann, Don Walsh agus Jacques Piccard (mac le Auguste Piccard). Chuadar síos ann sa Trieste, an tríú batascaife riamh, tógtha sna 1950idí.
Tá dháréag tar éis cuairt a thabhairt ar an ngealach ach níl ach triúr tar éis cuairt a thabhairt ar An Trinse Máirianach. Ar an 26 Márta 2012, ba é James Cameron an tríú duine a chuaigh síos ann. Is stiúrthóir scannán agus taiscéalaí cáiliúil aigéan é.
Ina aonar a rinne Cameron an tumadh agus é san fhomhuireán Deepsea Challenger. Sheol sé ar ais an tvuít seo nuair a bhain sé tóin na farraige amach:‘Just arrived at the ocean’s deepest pt. Hitting bottom never felt so good. Can’t wait to share what I’m seeing w/you.’
Forbassach Ua Congaile. Rí Uí Fhailí ba ea Forbasach ó Conghaile (Sean-Ghaeilge Forbassach ua Congaile) (bás 714).
Bhí gaol ann idir é agus a réamhtheachtaí, Fland Dá Chongal ach ní fios go cruinn cérbh é.
De réir an ríliosta sa Leabhar Laighneach, bhí réimeas trí bliana aige, b'fhéidir idir na blianta 711–714.
Bhí de shean-nós aighneas idir Uí Fhailí agus na ríthe Uisnigh. Sa bhliain 714, rinne sé iarracht leas a bhaint as ruathar a rinne Síol Aodha Sláine ar Murchadh ba Mí agus rinne sé féin ruathar ar an Mí. Cloíodh agus maraíodh é áfach ag fir na Mí i gCath Garbsalaigh.
Ailill Corrach mac Flainn. Rí Uí Fhailí ba ea Ailill Corrach mac Flainn (bás 741). Fland Dá Chongal, iar-rí, ba ea a athair. Bhí sé i réim ón mbliain 714 go dtí 741.
Maraíodh ceathrar deartháireacha aige i gCath Átha Seanaigh sa bhliain in 738, nuair a treascraíodh fir na Laigean ag Ardrí na hÉireann, Aodh Allán. Maraíodh Ailill féin sa bhliain 741 ach ní thuairiscítear na cúinsí.
Flaithnia mac Flainn. Rí Uí Fhailí ba ea Flaithnia mac Flainn (died 755). Fland Dá Chongal, iar-rí, ba ea a athair. Bhí sé i réim ón mbliain 741 go dtí 755. 
Maraíodh a réamhtheachtaí agus leasdeartháir, Ailill Corrach, da bhliain 741 agus ní tuairiscítear na cúinsí. Feictear Flaithnia in sna hannála ach ansin ina thásc.
Rinneadh rí Uí Fhailí dá mac, Diarmaid (bás 783).
Cumascach mac Flainn. Rí Uí Fhailí ba ea Cumascach mac Flainn (bás 757). Fland Dá Chongal, iar-rí, ba ea a athair. Bhí sé i réim ón mbliain 755 go dtí 757. Ba é an chéad mhac le Fhan agus a chéile Éireanach, iníon le Murchadh na Mí (bás 715), rí Uisnigh, dá ndearnadh rí de.
Ní fheictear Cumascach i nAnnála Uladh, ach insítear i nAnnála Tiarnaigh gur maraíodh é sa bhliain 757 ag Maol Dúin mac Aodha (bás 786), rí Mumhan.
Cionaoth mac Flainn. Rí Uí Fhailí ba ea Cionaoth mac Flainn (Sean-Ghaeilge Cináed mac Flainn) (bás 770). [Fland Dá Chongal]], iar-rí, ba ea a athair, agus Éireanach, iníon Mhurchadha na Mí (bás 715), rí Uisnigh a mháthair. An dara mac acu dá ndearnadh rí de a bhí sé. Bhí sé i réim ón mbliain 757 go 770.
Sa bhliain 770, thug sé a dhúshlán an tArdrí Laigean, Cellach mac Dúnchada (bás 776). Ag an am céanna, bhí ruathair á dhéanamh ar an gceantar ag Uí Néill an Deiscirt, an tArdrí, Dúnchadh na Mí ina measc (bás 797). Cloíodh agus maraíodh Cionaoth i gCath Áth Orc (Uíbh Fhailí) i dteannta lena dheartháir, Ceallach, agus a chomhghuaillí, "Cathnia mac Bécce" desna Fothairt.
Rinneadh rí Uí Fhailí dá mhac Flaithnia (bás 806).
Speictreascópacht ionsúcháin. Tagraíonn speictreascópacht ionsúcháin do theicnící speictreascópacha a thomhaiseann ionsú radaíochta, mar fheidhm minicíochta nó tonnfhaid, mar gheall ar a idirghníomhaíocht le sampla. Súnn an sampla fuinneamh, .i. fótóin, ón réimse radaithe. Athraíonn déine an ionsúcháin mar fheidhm minicíochta, agus is é an éagsúlacht seo an speictream ionsúcháin. Déantar speictreascópacht ionsúcháin ar fud an speictrim leictreamaighnéadaigh .
Úsáidtear speictreascópacht ionsúcháin mar uirlis cheimic anailíseach chun láithreacht substainte áirithe a chinneadh i sampla agus, i go leor cásanna, chun méid na substainte atá i láthair a chainníochtú. Tá speictreascópacht infridhearg agus ultraivialait-infheicthe coitianta go háirithe i bhfeidhmeanna anailíseacha. Úsáidtear speictreascópacht ionsúcháin freisin i staidéir ar fhisic mhóilíneach agus adamhach, speictreascópacht réalteolaíoch agus cianbhraiteacht.
Tá raon leathan cineálacha cur chuige turgnamhacha ann chun speictrim ionsúcháin a thomhas. Is é an socrú is coitianta ná léas ginte radaíochta a threorú ag sampla agus déine na radaíochta a théann tríd a bhrath. Is féidir an fuinneamh tarchurtha a úsáid chun an t-ionsú a ríomh. Athraíonn an fhoinse, cóiriú an tsampla agus an teicníc na brathadóireachta go suntasach, ag brath ar raon minicíochta agus cuspóir an turgnaimh.
Seo a leanas na príomhchineálacha speictreascópachta ionsúcháin:
Mughrón mac Flainn. Ba é Mughrón mac Flainn (a cailleadh 782) Rí Uí Fhailí. Ba é Fland Dá Chongal, iar-rí, a athair, agus ba í Éireanach, iníon Murchadh na Mí (bás 715), rí Uisnigh, a mháthair. An triúr mac acu a ndéanadh rí de a bhí sé. Bhí sé i réim ón mbliain 770 go dtí 782. 
Rinne Mugrón comhaontas le with Bran Ardcheann mac Muireadhaigh (bás 795), éilitheoir ar choróin na Laigean in éadan an tsealbhóra, Ruairí mac Faoláin (bás 785). Cloíodh iad áfach i gCath an Churraigh, agus maraíodh Mughrón.
Rinneadh ríthe Uí Fhailí dá mhic, Aonghas (bás 803) agus Cionaoth (bás 829). Sinsear Chlann Colgcan, lonnaithe i mbarúntacht an Daingin Íochtaraigh, ba ea a mhac, Colga.
Domhnall mac Flaíthnia. Rí Uí Fhailí ba ea Domhnall mac Flaíthnia (Sean-Ghaeilge Domnall mac Flaíthnia) (bás 783). Flaithnia mac Flainn (died 755), iar-rí, ba ea a athair. Bhí sé i réim ón mbliain 782 go dtí 783. 
Maraíodh a réamhtheachtaí agus uncail, Mughrón mac Flainn (bás 782) i mbun catha in éadan ardrí na Laighean. Sa bhliain 783, maraíodh Domhnall i mbraighdeanas ag Cluain Conaire, Contae Chill Dara. Ní fios go cruinn na cúinsí.
Aonghas mac Mughróin. Rí Uí Fhailí ba ea Aonghas mac Mughróin (Sean-Ghaeilge Óengus mac Mugróin) (died 803). Mughrón mac Flainn (bás 782), iar-rí, ba ea a athair. Bhí sé i réim ón mbliain 783 go dtí 803.
Tharla aighneas cathartha i n Uíbh Fhailí sa bhliain 789 agus ár mór dá bharr ag Cluain Fearta Mongáin (Cill Chluana Fearta, Uíbh Fhailí) inár maraíodh col ceathrar AonghasA, Aodh mac Tomaltaigh. Sa bhliain 803, maraíodh Aonghas go fealltach ag lucht leanúna Fhíonsneachta Ceathardéag mhic Ceallaigh (bás 808), ardrí Laigean. Bhí Fíonsneachta ag iarraidh smacht a ghabháil ar eaglais Chill Dara.
Rinneadh rí Uí Fhailí dá gharmhac, "Máel Sinchill" mac Mughróin (bás 881).
Flaithnia mac Cionaoith. Rí Uí Fhailí ba ea Flaithnia mac Cionaoith (Sean-Ghaeilge Flaíthnia mac Cináeda) (bás 806). Cionnath mac Flainn (bás 770), iar-rí, ba ea a athair. Bhí sé i réim ón mbliain 803 go dtí 806. 
Bhí ardrí Laigean Fíonsneachta Ceathardéag mac Ceallaigh (bás 808) ag iarraidh eaglais Chill Dara a ghabháil faoina smacht, rud a chothaigh achrann le hUíbh Fhailí. Maraíodh a réamhtheachtaí Aonghas mac Mughróin (bás 803) ar ord Fhíonsneachta. Sa bhliain 806, maraíodh Flaíthnia féin ina dhún ríoga ag Ráth Iomgháin. Is dóigh gurbh é Fíonsneachta arts a bhí ciontach ann.
Cionaoth mac Mughróin. Rí Uí Fhailí ba ea Cionaoth mac Mughróin (Sean-Ghaeilge Cináed mac Mughróin) (bás 829). Mugrón mac Flainn (bás 782), iar-rí, ba ea a athair. Bhí sé i réim ón mbliain 806 go dtí 826. 
Ní thuairiscítear sna hannála ach dáta a bhás.
Glaodh Clann Cionnaith ar a mhuintir. Sinsear eapainmneach Uí Riagáin ba ea a mhac, Riagán. Rinneadh rí Uí Fhailí dá mhac, Niall (bás 849).
LifeSiteNews. Is nuachtán Béarla Ceanada laethúil é an Life Site News. Tá an nuachtán á fhoilsiú ón mbliain 1997 i leith. Bhunaigh an Campaign Life Coalition é.
Cairbre Luachra mac Coirc. Sinsear eapainmneach Eoghanacht Locha Léin ba ea Cairbre Luachra mac Coirc (Sean-Ghaeilge Coirpre Luachra mac Cuirc) (beo lár na 5ú haoise). Glaoití fosta Uí Caibre Luachra ar an gclann. D'éirigh siad ina ríthe Iarmhumhan. Conall Corc mac Luigthig, bunaitheoir Eoghanacht Chaisil, ba ea a athair.
Feictear Cairbre sna ginealaigh Eoghanacht. Dar leo, mac le Conall Corc agus Moingfhionn iníon Fhearadhaigh, rí na gCruithneacht as an Albain, agus dá bharr a leasainm eile, Cairbre Cruithneachán. He was fathered agus Conall Corc ar chuairt in Albain, is dócha i mbun ruathair sa Bhreatain. Agus a athair ina rí Chaisil, tháinig Cairbre chun a oidhreachta éileamh. Mharaigh sé áfach Giolla a athar, agus chuir a athair mallacht air agus so was cursed by his father and dhíbir é chuig iarthar na Mumhan. Fuair sé a leasainm as Sliabh Luachra ar theorainn a chríocha nua.
Rinneadh rí Iarmhumhan dá Mhac Maine (nó Maithne), agus furasta dá gharmhac Dauí Iarlaithe, a bhunaigh an Iarmhumha mar ríocht leath-neamhspleách ar Chaiseal.
Dauí Iarlaithe mac Maithni. Rí Iarmhumhan de chlann Eoghanacht Locha Léin ba ea "Dauí" Iarlaithe mac Maithne (Meán-Ghaeilge Dauí Iarlaithe mac Maithni) (beo circa 500). Cairbre Luachra mac Coirc, sinsear eapainmneach a mhuintire, ba ea a sheanathair. B'fhéidir é gur rí na Mumhan é fosta.
Dar le dréacht ginealaigh, tháinig Dauí i gcomharbacht ar a athair, Maine mac Cairbre, san Iarmhumhain. Dhiúltaigh sé ámh a cháin chuig Caiseal a íoc agus tharla cogadh idir é agus a ghaol, Aonghas mac Nadh Fraoigh (bás 489), rí Mumhan.
B'fhéidir é gur éirigh Dauí ina rí Mumhan. Ní fheictear é áfach nó sna ríliostaí nó snahannála, ina ndeirtear gur tháinig mic Aonghasa i gcomharbacht.
Agus é más fíor ina rí Mumhan, deirtear gur throid sé leis na hUaithne as ceantar Loch Deirgeirt.
Ba é Dauí a bhunaigh Iarmhumhain mar ríocht leath-neamhspleách ó Chaiseal. B'fhéidir é go ndearnadh rí Mumhan de roinnt dá shliochtaigh, amhail is a fhionnó, Aodh Beannáin mac Criomhthainn (bás 618).
Maol Dúin mac Aodha Beannáin. Rí Iarmhumhan de chlann Eoghanacht Locha Léin ba ea Maol Dúin mac Aodha Beannáin (Meán-Ghaeilge Máel Dúin mac Áedo Bennán) (bás 661). Aodh Beannáin mac Criomhthainn (bás 618), iar-rí b'fhéidir na Mumhan, ba ea a athair. Tugtar an teideal rí Iarmhumhan ar a uncail "Áed Dammán" ina thásc don bhliain 634. Más fíor, bheadh Maol Dúin i gcoróin ón mbliain 634–661.
Bhí achrann idir a mhuintir agus a ghaoil, Eoghanacht Ghleanndamhnach, le linn a réimeas. Insítear bunús an scéil sa seandán "Mór Mumhan agus Anbhás Cuanach mhic Ailchine". Dar leis an scéal, bhí Cathal mac Áedo Flaind Chathrach (bás 627) rí Mumhan, pósta le Ruithchern, iníon Aodha Beannáin. Maraíodh Lonán mac Finnigh ag Cuanu mac Ailchine (bás 644) d'Fhir "Maige Féne", agus d'fhuadaigh sé Ruithchern. Ar a shlí chuig Iarmhumhain a bhíodar [nuair a maraíodh iad beirt] agus cuireadh an milleán ar Chathal faoin easpa cosanta a thabhairt dóibh. Tharla cogadh ansin idir an dá chlann. Sa bhliain 644, troideadh Cath Cenn Con idir Maol Dúin agus Aonghas Liath, deartháir Chathail (bás 644), agus ár mór ar gach taobh. Cuireadh an ruaig ar Mhaol Dúin.
Rinneadh rí Iarmhumhan fosta dá mhac, Congal mac Máele Dúin (bás 690).
Congal mac Maoil Dúin. Rí Iarmhumhan de chlann Eoghanacht Locha Léin Congal mac Maoil Dúin (Meán-Ghaeilge Congal mac Máele Dúin) (bás 690). He was the son of Maol Dúin mac Aodha Beannáin (bás 661), iar-rí Iarmhumhan, ba ea a athair, agus Aodh Beannáin mac Criomhthainn (bás 618), a bhí b'fhéidir ina rí Mumhan, ba ea a sheanathair. Bhí sé i réim ón mbliain 661 go dtí 690.
Feictear é i ndréacht dlí Muimhneach darb ainm " Cáin Fuithirbe," curtha i bhfeidhm sa bhliain 683 le linn réimeas Fhinghin mhic Cathail (bás 696) in 683. Tugtar an teideal "rex Iarmuman" ina thásc i nAnnála Uladh don bhliain 690. deir na hannála gur maraíodh é, ag scoláire dar le Chronicum Scotorum.
Tairiseach díthiomsúcháin aigéid. Is éard is tairiseach díthiomsúcháin aigéid, "Ka", (ar a dtugtar tairiseach aigéadach freisin, nó tairiseach aigéad-ianaithe) ann ná tomhas cainníochtúil ar neart aigéid i dtuaslagán. Is é an tairiseach cothromaíochta le haghaidh an imoibrithe cheimicigh é.
ar a dtugtar díthiomsú i gcomhthéacs imoibrithe aigéad le bunanna. Aigéad is ea an speiceas ceimiceach HA a dhíthiomsaíonn in A -, an bun comhchuingeach den aigéad agus den ian hidrigine, H +. Deirtear go bhfuil an córas i gcothromaíocht nuair nach n-athróidh tiúchan a chomhpháirteanna le himeacht ama, toisc go bhfuil imoibrithe ar aghaidh agus ar gcúl ag tarlú ag an ráta céanna. 
Sainmhínítear an tairiseach díthiomsúcháin le
nuair is ionann cainníochtaí idir lúibíní cearnacha agus tiúchan na speiceas i gcothromaíocht.
Brian mac Murchadha Ó Briain. Leath-rí na Mumhan le seal gairid sa bhliain 1118 ba ea Brian mac Murchadha Ó Briain (Meán-Ghaeilge Brian mac Murchada Ua Briain) (bás 1118).
Murchadh Ó Briain, rídhamhna agus leath-rí na Mumhan maraithe sa bhliain 1068, ba ea a athair. Donnchad mac Briain, Ardrí na hÉireann, ba ea a sheanathair. Tar éis bhás an Ardrí, Toirdhealbhach Ó Briain, col ceathrar a athar, sa bhliain 1086, bhí an chomharbacht ina hábhar achrainn idir a thriúr mac, .i. Muircheartach, Diarmaid agus Tadhg. Sa bhliain 1118, tar éis bhás Diarmada, d'éirigh le Brian, taoiseach Dhál Cais, coróin na Mumhan uile a éileamh. Maraíodh Brian ámh an bhliain chéanna ag Tadhg mac Muireadhaigh Mac Cárthaigh, mar chuid den aighneas in éadan Uí Bhriain agus Mhic Cárthaigh. Maraíodh Amhlaibh Ó hEachach chomh maith, agus cuireadh a chol ceathrar, Muircheartach, ar ais i gcoróin an dara huair.
Dúngal mac Máel Fothardaig Ua Donnchada. An éilitheoir deireanach ar ríogacht na Mumhan de chlann Eoghanacht Chaisil idir na blianta 968 agus 1024 ba ea Dúngal mac Maol Fothardaigh Ó Donnchadha (Meán-Ghaeilge Dúngal mac Máel Fothardaig Ua Donnchada) (bás 1025). Máel Fathardaig mac Flainn (bás 957) ba ea a athair.
Bhain sé leas as an achrann a tharla tar éis bhás Donnchadha mhic Ceallacháin sa bhliain 963 chun é féin mar serí Chaisil a fhógairt, go bhfreasúra le Maolmhuadh mac Briain d'Eoghanacht Raithlinn agus Mathún mac Cinnéide de Dhál Chais.
Agus a chéilí comhraic imithe ón bhfód agus tar éis bhás Bhrian Bóramha, is amhlaidh gur bhain Dúnghal leas atá as airgead idir a mhic chun ríohacht Chaisil a éileamh, go dtí gur éirigh sé as sa bhliain 1024 i bhfabhar Dhonnchadha mhic Bhriain. Tugtar an teideal dó ina thásc don bhliain 1025 i nAnnála na gCeithre Máistrí.
Cathal Carragh Ua Conchobair. Rí na gConnacht ba ea Cathal Carrach Ó Conchúir (Meán-Ghaeilge Cathal Carrach Ua Conchobair). Bhí sé i gcoróin ón mbliain 1189 go dtí 1202.
Duine de sheachtar mac an rí, Conchúr Mheánmhaighe, ba ea Cathal. Ní fios cérbh iad nó a mháthair nó a bhean chéile. Bhain sé cáil amach ar dtús le linn Cath na Rídhamhnaí sa bhliain 1185, ag tacaíocht lena athair in éadan a sheanathar, Ruairí, agus deartháir Ruairí, Cathal Crobhdhearg.
I ndiaidh dhúnmharú a athar sa bhliain 1189, chuaigh Cathal ar thóir an mharfóra, Conchúr ó Diarmada saoithiúil, agus mharaigh sé é. Rinneadh rí de Chathal, ach go bhfreasúra Chathail Chrobhdheirg. Mar thoradh an achrainn, tháinig airm Normannacha siar thar an Sionainn don chéad uair, ag troid ar son na beirte.
Maraíodh Cathal i mbun catha ag An gCorrshliabh sa bhliain 1202. Bhí mac amháin aige ar a laghad, "Melaghlin", a maraíodh deich mbliana ina dhiaidh.