Trelis/gawiki huggingface dataset:
Deirdre Brennan. Is file, drámadóir agus gearrscéalaí dátheangach Éireannach í Deirdre Brennan (a rugadh i 1934) a scríobhann i nGaeilge agus i mBéarla.
__CÁ__
Beathaisnéis.
Rugadh Deirdre Brennan i mBaile Átha Cliath agus tógadh i gContae Thiobraid Árann í, áit ar fhreastail
sí ar scoileanna i gCluain Meala agus i nDurlas. Rinne sí staidéar ar an mBéarla agus ar an Laidin sa Choláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath, agus ansin rinne sí Ard-Dioplóma san Oideachas. D'aistrigh sí go Ceatharlach sa bhliain 1965.
Mhúin Brennan i gColáiste Phádraig, Ceatharlach. Thosaigh sí ag scríobh i nGaeilge tar éis di Féile Ealaíon Éigse Cheatharlach a chomhbhunú i 1979. 
Tá sé leabhar déag foilsithe aici go dtí seo, lena n-áirítear dhá chnuasach déag filíochta. Bronnadh Duais Oireachtais uirthi do “Ag Mealladh Réalta”, agus bhí sí ar an ngearrliosta do Ghradam Náisiúnta Filíochta Farmgate Café in 2023 do "Medea's Cauldron".
Tá a cuid filíochta san áireamh in "The Great Book of Ireland", "The Field Day Anthology of Irish Writing", "Eating her Wedding Dress" (Ragged Sky Press, Princeton, NJ, 2009), "Catullus Gaelach", eagarthóir Pádraig Ó Laighin (Coiscéim, 2010), agus tá sí díolaimithe go forleathan. Tá saothar dá cuid le feiceáil ar churaclaim iar-bhunscoile na hÉireann agus i gcúrsaí agus i dtéacsleabhair Cheol-Acadamh Ríoga na hÉireann. Foilsíodh dhá chnuasach ficsin léi mar An Banana Bean Sí agus Scéalta Eile (Coiscéim, 2009) agus "Staying Thin for Daddy"” (Arlen House, 2014). Tá a cuid gearrscéalta le feiceáil in "The Irish Times", "Passages", "Now", "Comhar, Feasta, Lá" agus "Foinse", agus tá siad le feiceáil ar Cork Campus Radio, RTÉRadio 1, mar aon le sraith drámaíochta sé chuid, "Go to Blazes". Léirítear a saothar in "Scéalta Nua", roghnaithe ag Séan Ó Mainnín (Cló Iar-Chonnacht, 2005), "Twisted Truths", roghnaithe ag Brian Ó Conchubhair (Cló Iar-Chonnacht, 2011), "Thar Toinn", roghnaithe ag Micheál Ó hAodha (Coiscéim, 2015).
Bhí Brennan ina chathaoirleach agus ina rúnaí ar an Éigse le linn a luathbhlianta. Bhí sí ar dhuine de bhunaitheoirí Chomhaltas Ceoltóirí Éireann i gCeatharlach freisin, agus í ina cathaoirleach agus ina rúnaí.
Tá a saothar agus a beathaisnéis mar ábhar ag Aoife Nic Fhearghusa i n"Glór Baineann, Glór an Léargais:an tSochaí, an Bheith agus Dánta Dheirdre Brennan".
Ionsaí dróin ar an gCreimlín. Ar 3 Bealtaine 2023, bhí iarracht déanta Vladimir Putin, uachtarán na Rúise, a mharú le dróin sa Chreimil, de réir áisíneacht nuachta sa Rúis. Níor gortaíodh aon duine agus ní dhearnadh aon damáiste sa Chreimil. 
Ní raibh sé soiléir cé a bhí freagrach as an ruathar drón. Mar bheart díoltais, maraíodh 23 duine ar a laghad in ionsaí diúracán srl de chuid na Rúise ar chathair Kherson an lá dár gcionn.
Imeachtaí.
Deir na Rúisigh gur éirigh leo an dá dhrón a chur ó mhaith go leictreonach sular bhain siad sprioc amach.. Thit píosaí den dá dhrón ar an talamh sa Chreimil. Bhí Putin ag obair in áras cónaithe eile dá chuid taobh amuigh de Mhoscó.
Freagracht agus díoltas.
Bhí sé á mhaíomh ag an Rúis go ndearna an Úcráin iarracht Putin a mharú. Dúradh gur ionsaí sceimhlitheoireachta réamhbheartaithe a bhí ann agus gur d'aon ghnó a rinneadh é seachtain roimh Pharáid na Bealtaine i Moscó. De ghnáth tarlaíonn Paráid na Bealtaine sa Rúis ag an am sin den bhliain, ach chuir Putin go leor paráidí ar ceal i mbliana.
Ach bhí sé á mhaíomh ag na hÚcránaigh nach raibh aon bhaint acusan le haon ionsaí ar an gCreimil. Dúirt an tUachtarán Zelensky nach raibh siad ag troid in éadan na Rúiseach ach amháin ar fhód na hÚcráine. Bhí sé á mhaíomh ag cúpla saineolaí gurb iad na Rúisigh féin a d'eagraigh an t-ionsaí chun an aird a bhaint den chogadh agus den easpa ratha ag an am.
Tugadh le fios sa ráiteas Rúiseach go gcoimeádfadh na Rúisigh an ceart acu féin díoltas a imirt ar na hÚcránaigh as an bhfeall. Rinneadh ionsaithe ar an Úcráin an lá dár gcionn. Scaoil fórsaí Rúiseacha mórshailbhe diúracán le cathracha san Úcráin i gcaitheamh na hoíche, an phríomhchathair Cív ina measc. 
Dar leis na húdaráis san Úcráin gur scaoileadh 24 drón le hionaid éagsúla sa tír ach gur cuireadh ocht gcinn déag díobh go talamh sular bhain siad sprioc amach. Tuairiscíodh gur maraíodh 23 duine ar a laghad mar gheall ar ionsaí diúracán ar chathair Kherson i ndeisceart na hÚcráine.
Caoch rua chruithneachta. Is é an fungas Puccinia graminis is cúis le caoch rua chruithneachta, ar a dtugtar an dúchan freisin, rud a chruthaíonn galar suntasach i mbarr gránaigh. I measc na speiceas arbhair a bhfuil tionchar ag an ngalar orthu tá cruithneacht bhog, dúram, eorna agus triteacáil. Chuir na galair seo isteach ar fheirmeoireacht gránach le linn na staire. D’aimsigh an tOll. KC Mehta. atarlú bliantúil an chaoich rua chruithnigh i machairí na hIndia Thuaidh. Ó na 1950idí, tá tréithchineálacha cruithneachta a phóraítear le bheith frithsheasmhach in aghaidh an ghalair ar fáil. Tá fungicídí atá éifeachtach i gcoinne meirge gas ar fáil freisin.Ó na 1950idí i leith, tá cineálacha cruithneachta a tógadh le bheith frithsheasmhach do mheirge gas ar fáil. Tá fuingicídí atá éifeachtach i gcoinne an chaoich rua ar fáil freisin.
Gearmánaigh an Tuaiscirt. Is iad Gearmánaigh an tuaiscirt, na treibheanna Gearmánacha ó thuaisceart na hEorpa nó go simplí, na Lochlannaigh nó an cine Nordach, nár fhág Críoch Lochlann roimh an tonn déanach d'ionraí barbaracha (circa idir na blianta 500 agus 900) agus iad siúd a lean orthu ina gcónaí sa réigiún sin. Mar sin féin, níor imigh cuid de threibheanna na bpobal Gearmánach Thoir agus Thiar ar imirce agus d'fhan siad i gCríoch Lochlann.
Ar an mbealach seo, d'fhorbródh a n-aonchineálacht theangeolaíoch chun cinn i gcanúintí éagsúla na dteangacha Gearmánacha Thuaidh de bharr a dteagmháil le cultúir agus teangacha eile le treibheanna Gearmánacha eile, go háirithe iad siúd san Oirthear. Tá siad ar eolas mar gheall ar a n - inscríbhinní runica dteagmhála le cultúir eile agus le teangacha treibheanna Gearmánacha eile, go háirithe leo siúd san Oirthear. Tá aithne orthu as a n-inscríbhinní rúnacha.
Ba iad na Danair (ón Laidin, dani) dhá cheann de na treibheanna Gearmánacha thuaidh seo, a thug a n-ainm don Danmhairg, agus na Sualannaigh (ón Laidin, suioni), as a dtagann an t- ainm an tSualainn. De réir Jordanes, bhain na Danair agus na Sualannaigh (ar a dtugtaí "na Suetidi" freisin) leis an mbrainse céanna.
Sampla de chomhshamhlaithe chultúrtha de threibh Iar-Ghearmánach le ceann Lochlannach is ea Na hIútaigh, nár fhág an Iútlainn, agus a bhí cuimsithe ag na Danair. Nó treibh Oir-Ghearmánach, Gotaigh na Sualainne, arna chomhshamhlú ag na Sualannaigh .
Is iad na pobail a labhraíonn na teangacha Oir-Ghearmánacha inniu ná na hIorua, na Danair, na Sualainnigh, na hÍoslannaigh agus na Faróis.Is iad na daoine a labhraíonn na teangacha Gearmánacha Thuaidh inniu ná na Ioruaigh, na Danair, na Sualainnigh, na hÍoslannaigh agus na Faróigh.
Cumann Cosanta Uladh. Is grúpa paraimíleata dílseach i dTuaisceart Éireann é Cumann Cosanta Uladh nó CCU (Béarla: "Ulster Defence Association", nó "UDA"). Bunaíodh é i Meán Fómhair 1971 mar scáthghrúpa do ghrúpaí dílseoirí éagsúla agus thug sé faoi fheachtas armtha ar feadh beagnach 24 bliain mar rannpháirtí sna Trioblóidí. An sprioc a bhí aige, mar dhea, ná ceantair dhílseachta Phrotastúnacha a chosaint, agus dul i ngleic leis an bpoblachtánachas, go háirithe an tIRA Sealadach. Sna 1970idí, chuaigh baill den CCU ar patról go hoscailte sna ceantair seo agus smachtíní ar iompar acu, agus d'eagraigh siad mórshiúlta agus slógaí móra. Bhí grúpa ann laistigh de CCU a raibh sé de chúram orthu ionsaithe paraimíleata a dhéanamh a d’úsáid an t-ainm "Ulster Freedom Fighters" ("UFF") ionas nach gcuirfí cosc ar CCU. Chuir rialtas na Breataine cosc ar an UFF mar ghrúpa sceimhlitheoireachta i mí na Samhna 1973, ach níor cuireadh cosc ar CCU féin go dtí Lúnasa 1992.
Bhí CCU freagrach as níos mó ná 400 bás. Ba shibhialtaigh Chaitliceacha Éireannacha formhór na n-íospartach, a maraíodh go randamach, mar dhíoltas as ionsaithe de chuid an IRA ar Phrotastúnaigh. I measc na n-ionsaithe a rinne an grúpa tá Sléacht Annie's Bar, an t-ionsaí ar Reilig Bhaile an Mhuilinn, lámhach na ngeallghlacadóirí Sean Graham agus James Murray, dúnmharuithe Charraig Ceasail, dúnmharuithe Paddy Wilson agus Irene Andrews, agus sléacht Rising Sun. I dTuaisceart Éireann a tharla formhór na n-ionsaithe, ach ó 1972 ar aghaidh, rinne CCU buamálacha i bPoblacht na hÉireann freisin. D’fhógair siad sos comhraic i 1994 agus chuir siad deireadh lena bhfeachtas in 2007, ach lean cuid dá mballraíocht ar aghaidh le foréigean.
Daucus carota. Is speiceas de phlanda bláthanna san fhine Apiaceae é Daucus carota, ar a dtugtar na hainmneacha coitianta mealbhacán, bliúcán nó cuirdín de ghnáth atá nádúrtha i réigiúin mheasartha an tSean-Domhain, Éire san áireamh.
Cur síos.
Is planda luibheach é an mealbhacán a bhfuil gas díreach agus gruagach air agus a fhásann suas go dtí 1 m ar airde. Tá na duilleoga tríchleiteacha idir 5-15 cm ar fad agus is geall iad. Tá bláthanna beaga agus bána air (2-3 mm ar trastomhas) agus a thagann i mbláth ó Mheitheamh go Meán Fómhair. Aimsítear é go coitianta feadh taobhanna bóthair. 
Dáileadh agus gnáthóg.
Is planda nádúrtha é i réigiúin mheasartha san Eoraip agus in iardheisceart na hÁise agus tugadh sé isteach go Meiriceá Thuaidh agus an Astráil. De ghnáth faightear é i dtalamh féaraigh, ar aillte chósta agus in aice le taobh an bhóthair.
Mórán Gaelach. Is planda luibheach é an Mórán Gaelach, nó Saxifraga rosacea, as fine an Saxifragaceae. 
Scaipeann sé amach trí úsáid a bhaint as a stoláin, a dhéanann cúisín dlúth de phéacáin dhuilleacha ghearra. D’fhéadfadh na gais bláthacha a bheith suas le 25cm ar airde, agus 4-5 de bhláthanna bána orthu agus peitil a bhíonn 6-10mm ar fad. 
Tá sé le fáil in iarthar na hÉireann agus na Breataine agus san Íoslainn. Tá sé díofa i Sasana ón mbliain 1960. De ghnáth faightear é in aice le srutháin sléibhe, ach fásann sé freisin ar aillte agus ar fhánaí screatháin.
Samhadh sléibhe. Is speiceas de phlanda bláthanna é an samhadh sléibhe, nó Oxyria digyna, as fine an ruáin, Polygonaceae. Is planda dúchasach é i réigiúin Artacha agus áiteanna sléibhtiúla den Leathsféar Thuaidh. 
Cur Síos.
Is planda ilbhliantúil é an samhadh sléibhe a bhfuil socfhréamh láidir air agus a fhásann go dtí idir 10 agus 30 cm. Fásann sé i dtoim dhlútha agus go hiondúil ní bhíonn géaga ná gruaig ar an ngas. Dath cineál dearg a bhíonn ar na gais bhláthacha agus ar ghais na nduilleog. Cruth duáin a bhíonn ar na duilleoga, iad beagán ramhardhuilleach, agus iad ar ghais a thagann aníos ón mbunghas. Tagann bláthanna beaga, glasa orthu a iompaíonn scothdhearg ina dhiaidh, agus iad ina ngrúpa i mbraisle ingearach oscailte. Cnó beag atá sa toradh, agus sciathán leathan ina thimpeall a iompaíonn dearg sa deireadh. Agus é i gcruth toim atá dlúth, dearg, is furasta an planda seo a aithint. Fásann an Samhadh sléibhe in áiteanna fliucha atá clúdaithe le sneachta sa gheimhreadh.
Dáileadh agus gnáthóg.
Tá an Samhadh sléibhe coitianta i dtundra an Artaigh. Níos faide ó dheas, tá dáileadh imthoisceach aige agus fásann sé in áiteanna arda sléibhtiúla den Leathsféar Thuaidh lena n-áirítear na hAlpa, an Sierra Nevada agus Sliabhraon na Cascáide. Is iondúil go bhfásann sé i móinéir Alpacha, scileach agus ina aice le srutháin.
Úsáidí.
Tá blas géar nó blas úr aigéadach (de bharr aigéid ocsalaigh)ar dhuilleoga an tsamhaidh sléibhe agus tá go leor vitimín C iontu. Is féidir iad a ithe amh nó iad a chócaráil.
Lián toróideach. Is cineál lián é lián toróideach a bhfuil cruth fáinne air. Tá liáin toróideacha i bhfad níos ciúine (go háirithe ag minicíochtaí inchloiste, atá idir 20 Hz agus 20 kHz), agus maítear go bhfuil siad níos éifeachtaí ná lián traidisiúnta san aer agus san uisce araon. Tá sé geallta go laghdófar truailliú torainn trí iompar eitlíochta agus muirí níos ciúine.
Stair.
Deirtear gur cumadh an lián tóróideach go luath sna 1900í, timpeall 120 bliain ó shin. 
Sa bhliain 2013, rinne Sharrow Marine iarratas ar phaitinn le haghaidh lián toróideach, agus tá liáin forbartha acu le húsáid muirí i mbáid. Deir siad go bhfuil na buntáistí a bhaineann le hídiú breosla níos lú (éifeachtacht níos airde) agus tá torainn níos lú fós in uisce.
Lámhach scoile Béalgrád. Maraíodh naonúr in eachtra lámhaigh, i scoil Vladislav Ribnikar in aice leis an mBéalgrád ar 3 Bealtaine 2023. Ansin an lá dár gcionn, in ionsaí aithrise, scaoileadh ochtar eile tuairim is 60 ciliméadar ó dheas don mBéalgrád.
Corónú Shéarlais III agus Camilla. Rinneadh ungadh agus corónú ar Rí Charles III Shasana agus Banríon Camilla ar 6 Bealtaine 2023. Ba é seo an daicheadú searmanas corónaithe i Mainistir Westminster. Rinneadh Camilla, dara bean chéile an Rí Charles, a chorónú ina banríon chomh maith le linn na hócáide céanna.
Searmanas.
Leag Ardeaspag Canterbury agus ceannaire na hEaglaise Anglacánaigh coróin Naomh Éadbhard (a rinneadh sa bhliain 1661) ar chloigeann an Rí Charles i Mainistir Westminster. Cuireadh ola ungtha ar Shéarlas ar dtús. Ansin shuí sé ar an ríchathaoir.
I ndiaidh scol trumpaí, lig an slua sa Mhainistir gáir mholta: "Dia leis an Rí Charles. Go maire an Rí Charles. Go maire an Rí go deo."
Bhí an searmanas taibhseachta a mhair dhá uair a chloig ar cheann de na hócáidí a ba shóúla agus ba mhaisiúla dá bhfacthas ó rinneadh Éilis a II a chorónú sa mhainistir chéanna 70 bliain ó shin i 1953. Cloiseadh an Ghaeilge in iomann a chanfar i ndiaidh an tsoiscéil agus sheanmóir Ardeaspaig Canterbury ag an searmanas.I ndiaidh an tsearmanais, d'fhág Charles agus Camilla an Mhainistir i gcóiste órga a tógadh don Rí Seoirse a III. Chuaigh siad as sin go Pálás Buckingham faoi thionlacan 4,000 ball den arm ó 39 tír.
Níos déanaí, scaoileadh cúirtéis gunna ag Túr Londan agus in áiteanna eile sa chathair agus ar fud na Breataine, chomh maith le Gibraltar, Bermuda agus ar longa ar muir.
Eagraíocht.
Bhí breis is 2,000 aoi ar fad i láthair ag an searmanas. Tuairim is 100 milliún punt sterling a chosain an ócáid mhór an deireadh seachtaine seo.
Bhí scáileáin mhóra curtha in airde ag roinnt údaráis áitiúla i dTuaisceart Éireann. Crochadh na scáileáin ag Halla na Cathrach i mBéal Feirste, ag Gairdíní Chaisleán Aontroma agus ar chladach Loch Bhéal Feirste i mBaile an tSiúrdánaigh.
Conspóid.
Bhí amhras ag méadú ag an am i measc an phobail agus go háirithe i measc an aos óig, maidir le ról na monarcachta, i bhfianaise na ndeacrachtaí móra i sochaí na Breataine. Dúirt Graham Smith, urlabhraí don eagraíocht “Republic”, gur cheart don Rí a dhílseacht a léiriú don phobal.
Tharraing an corónú conspóid san Albain go hairithe. Bíonn an Lia Fáil le feiceáil i gCaisleán Dhún Éideann de ghnáth. Ach ar 28 Aibreán, tógadh amach an Lia Fáil agus tugadh é go Westminster..Shuigh an rí nua ar an gcathaoir le linn an tsearmanais.
Éire.
D'fhreastail an tUachtarán Michael D Higgins, agus a bhean chéile Sabina agus an Taoiseach Leo Varadkar ar an gcorónú i Mainistir Westminster., an chéad uair ag ceannairí an Stáit i bheith i láthair ag corónú mhonarc de chuid na Breataine. D'fhreastail an bheirt cheannaire chomh maith ar fháiltiú i bPálás Buckingham a eagraíodh mar chuid de shraith ócáidí a bhain leis an chorónú 
Bhí baill de Shinn Féin i láthair ag an chorónú chomh maith. Dúirt Michelle O'Neill ar na meáin shóisialta gur mar Chéad Aire Ainmnithe ar Thuaisceart Éireann a bhí sí ag freastal ar an imeacht. Cé gur poblachtach í, dúirt sí gur ócáid thábhachtach í do roinnt daoine in Éirinn.
Amores (Óivid). Is é Amores an chéad leabhar filíochta a chríochnaigh Óivid, agus é scríofa i leathrainn elegiacacha. Foilsíodh é den chéad uair sa bhliain 16 RCR. i gcúig leabhar, ach chuir Óivid, de réir a chuntais féin, é in eagar ina dhiaidh sin san eagrán trí leabhar atá ar marthain inniu. Leanann an leabhar múnla móréilimh an mharbhna earótaigh, mar a rinne figiúirí ar nós Tibullus nó Propertius, ach is minic a bhíonn sé treascrach agus greannmhar leis na tróip seo, ag déanamh áibhéile ar mhóitífeanna agus seifteanna coitianta go pointe áiféise. 
Cé go measann go leor scoláirí liteartha go gcuireann na "Amores" go mór leis an marbhna grá sa Laidin, ní mheastar go ginearálta iad i measc na saothar is fearr de chuid Óivid agus bíonn siad "... most often dealt with summarily in a prologue to a fuller discussion of one of the other works".”.
Stair.
Rugadh Óivid sa bhliain 43 RCR, an bhliain dheireanach de Phoblacht na Róimhe, agus d'fhás sé aníos faoin tuath i Sulmo. Bunaithe ar chuimhní cinn Seinice Mór, tá a fhios ag scoláirí gur fhreastail Óivid ar scoil ina hóige. Le linn Ré Ágastas, d’fhreastail buachaillí ar scoileanna a dhírigh ar reitric chun iad a ullmhú do ghairmeacha beatha sa pholaitíocht agus sa dlí. Leagadh an-bhéim ar an gcruinneas teanga agus óráidí láidre a thabhairt i sochaí na Róimhe. Léiríonn an reitric a úsáidtear in "Amores" an tógáil a bhfuair Óivid sa chóras oideachais seo.
Níos déanaí, ghlac Óivid cathair na Róimhe mar a bhaile, agus thosaigh sé ag ceiliúradh na cathrach agus a muintire i sraith saothar, lena n-áirítear "Amores". Leanann saothar Óivid triúr tuireamhaí mór le rá eile ón Ré Ágastas, lena n-áirítear Gallus, Tibullus, agus Propertius.
Tá Amores Óivid, cosúil le saothair a chomhghleacaithe, mar thoradh ar Ré Ágastas na Róimhe. Faoi Ágastas, chuaigh an Róimh faoi thréimhse claochlaithe. Bhí Ágastas in ann deireadh a chur le sraith cogaí cathartha trí chumhacht an rialtais a dhíriú isteach ina lámha féin. Cé go raibh an chuid is mó den chumhacht ag Ágastas, cheil sé an chlaochlú mar athchóiriú ar luachanna traidisiúnta amhail dílseacht agus choinnigh sé institiúidí traidisiúnta ar nós an tSeanaid i bhfeidhm, ag maíomh go raibh a Róimh mar ba chóir di a bheith i gcónaí. Faoina riail, bhí na saoránaigh dílis do Ágastas agus don teaghlach ríoga, ag féachaint orthu mar “ionchorprú an stáit Rómhánaigh.” ("the embodiment of the Roman state.”). Tháinig an coincheap seo chun cinn go páirteach trí iarrachtaí d'Ágastas, saol na ndaoine coitianta a fheabhsú trí rochtain ar shláintíocht, bia agus siamsaíocht a mhéadú. Ghlac na healaíona, go háirithe litríocht agus dealbhóireacht, an ról chun cuidiú leis an íomhá dhearfach seo de Augustus agus a riail a chur in iúl agus a neartú. Is sa chomhthéacs stairiúil seo a scríobhadh agus a tharlaíonn "Amores" .
Geoffrey Hinton. Ríomheolaí agus síceolaí Sasanach is ea Geoffrey Hinton FRS FRSC (a rugadh sa bhliain 1947), ar a dtugtar ceannródaí na hintleachta saorga. D'fhorbair sé algartam forleata shiarghabhálaigh chun líonraí néaracha ilsrathacha a chur i bhfeidhm.
Rinne Hinton taighde faoi líonraí néaracha domhainfhoghlama sna 1980idí (in éineacht le David Rumelhart and Ronald J. Williams). Bhí tábhacht nach beag leis an taighde sin sna 2020idí i réimse na hintleachta saorga (don chóras ChatGPT, mar shampla).
Gairm.
D'oibrigh Hinton in Google Brain agus Ollscoil Toronto idir 2013-2023. D’éirigh sé as a phost in Google i mí na Bealtaine 2023. Dúirt sé go raibh eagla air mar gheall ar an dul chun cinn a bhí ag tarlú san intleacht shaorga. De réir Hinton, tá na líonraí seo beagnach chomh cliste linne anois. Dúirt Hinton go bhfuil sé buartha faoi cad a tharlódh dá gcinnfeadh deachtóirí an intleacht shaorga a úsáid. 
Dheimhnigh sé go gcuireann an iomaíocht idir fathaigh teicneolaíochta brú ar chuideachtaí teicneolaíochtaí nua AI a scaoileadh go róthapa, go bhfuil poist á gcur i mbaol agus go bhfuil an baol ann go scaipfear mífhaisnéis.c1c1
Íomháú athshondais mhaighnéadaigh feidhmeach.  
Tomhaiseann íomháú athshondais mhaighnéadaigh feidhmeach nó IAM feidhmeach (IAMf) gníomhaíocht inchinne trí athruithe a bhaineann le sreabhadh fola a bhrath. Braitheann an teicníc seo ar an bhfíric go bhfuil sreabhadh fola cheirbreach agus gníomhachtú néarónach cúpláilte. Nuair a bhíonn limistéar den inchinn in úsáid, méadaíonn an sreabhadh fola chuig an réigiún sin freisin.
Ceol teidil. Is éard atá i gceist le ceol teidil (Béarla: theme music) i scannáin nó ar an teilifís, is araile ná an ceol a sheinntear taobh thiar de na grafaicí teidil.
Lucilia (cuil). Géineas carrchuileanna is ea Lucilia san fhine Calliphoridae. Tugtar carrchuil ghlas ar speicis éagsúla sa ghéineas seo go coitianta.
Eochaill (idirdhealú). Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm Eochaill air:
Trasinscneach. Duine nach bhfuil a f(h)éiniúlacht inscne ag teacht leis an gceann a tugadh dó/di nuair a rugadh é/í is ea duine trasinscneach.
Dicrurus paradiseus. Is speiceas éan pasaireach é Dicrurus paradiseus san fhine Dicruridae atá dúchasach don réigiún Ind-Malaech.
Is éan meánmhéide na hÁise é dealaithe mar gheall ar a chleití fada fairsinge ar a eireaball, a bhfuil cuid de cosúil le seafta lom, agus mar sin tá siad cosúil le raicéad. Is ainmhithe feiceálacha iad de ghnáthóga coillte, a bhíonn suite go minic ar thalamh oscailte agus a mheallann aird a bhuíochas dá stór leathan glaonna, lena n-áirítear aithris foirfe ar ghlaonna ó speicis éan eile. Tá sé tugtha le fios gur féidir leis na haithrisí seo cabhrú le healtaí a chruthú le haghaidh beathaithe, in éineacht le speicis éan eile. Uaireanta goideann na héin seo feithidí a bhí gafa nó a ruaig éin eile san ealta agus iad ag beathú. Cé gur ainmhithe laethúla iad, bíonn siad gníomhach ó dhubh go dubh. Mar gheall ar a ndáileadh leathan agus a n-éagsúlachtaí sainiúla réigiúnacha, is samplaí iad de speiceasú trí aonrú agus d'fhánaíocht ghéiniteach.
Cur síos.
Tá a chluimhreach gorm-dubh le loinnir mhiotalach. Tá sé thart ar 35 cm ar fad agus is féidir lena eireaball 30 cm breise a bhaint amach. Leagann sé 2-4 uibheacha i nead a tógadh ar ghéag crann.
Séamus Seosamh Ó hAodha. Ceardchumannaí, réabhlóidí, cumadóir, agus státseirbhíseach Éireannach ab ea Séamus Seosamh Ó hAodha (Béarla: "Seamus Hughes" nó "James Joseph Hughes"; 18 Bealtaine 1881 – 23 Eanáir 1943).
Rugadh i ngar do Chearnóg Mhuinseo, Baile Átha Cliath, é. Báicéir as Contae Uíbh Fhailí ab ea a athair, James Hughes. Fuair a mháthair bás leis an eitinn nuair a bhí sé sé bliana d’aois. D’fhreastail sé ar Scoil Uí Chonaill agus chaith sé tamall i gcliarscoil Dhoiminiceach in Voiron na Fraince. Mhúin sé an Fhraincis i gColáiste an Droichid Nua agus bhí sé ina chléireach i ngnólacht a d'easpórtáil uibheacha. Phós sé Josephine Hackett as Baile an Mhuilinn, Baile Átha Cliath i 1912; bhí cúigear clainne acu. Bhí sé ina bhall de Bhráithreachas Phoblacht na hÉireann agus de Pháirtí Poblachtach Sóisialach na hÉireann. Ghlac sé páirt in Éirí Amach na Cásca mar bhall d'Arm Cathartha na hÉireann agus cuireadh i bpríosún é dá bharr sin go dtí Bealtaine 1917. Bhí sé ina rúnaí gníomhach ar Cheardchumann Iompair agus Ilsaothair na hÉireann fad is a bhí Séamas Ó Lorcáin thall i Meiriceá, ach chuir William O’Brien an ruaig air. Gabhadh é i Halla na Saoirse tar éis Dhomhnach na Fola 1920. Chuaigh sé isteach i státseirbhís na hÉireann faoin Rialtas Sealadach 1922 agus ba é an chéad rúnaí ar Chumann na nGaedheal é. Bhuail Seán Lemass é ar éigean i bhfothoghchán Dála i 1924. Ó 1925 amach, d’oibrigh sé in 2RN, Radio Éireann níos déanaí, agus rinneadh stiúrthóir clársceidealaithe de i 1929. Ghlac Frank Gallagher an chuid is mó dá chúramaí i 1935, rud a d’fhág na cláir Ghaeilge amháin le Ó hAodha. Le linn na hÉigeandála, tugadh ról nua dó le cinsireacht an phoist.
The Dandy. Tháinig deireadh leis an ngreannán Sasanach ar a dtugtar An" "Dandy sa bhliain 2012. Bhí sé á fhoilsiú ón mbliain 1937. Is ann a léamar inár n-óige eachtraí "Desperate Dan" agus a lán eile. 
Thosaigh "The Dandy" ar an 4 Nollaig 1937, agus foilsíodh an greannán gach seachtain de ghnáth. Éiríodh as foilsiú an ghreannáin "The Dandy" nuair a bhí sé 75 bliain ar an saol sa mbliain 2012. Nuair is mó a bhí éileamh air bhí os cionn dhá mhilliún cóip de á dhíol in aghaidh na seachtaine. Thit sé sin go dtí 8,000 cóip sa tseachtain sa deireadh. Cuireadh leagan den "Dandy" ar fáil ar líne sa bhliain 2012 ach níor mhair sé ach sé mhí.
Carachtair "Desperate Dan", "Korky the Cat," "Cuddles and Dimples" agus "The Bogies".