Trelis/gawiki huggingface dataset:
Paireacht. I meicnic chandamach, cainníocht, leis an tsiombail P, a dhéanann monatóireacht ar iompar an chórais faoin athrú ó chomhordanáidí ciotacha go comhordanáidí deisealacha. Is féidir uimhir iolraíoch paireachta a chur ar chórais chandamacha is cáithníní, agus imchoimeádann an fórsa leictreamaighnéadach is an fórsa núicléach láidir an uimhir chandamach seo, ach ní hamhlaidh maidir leis an bhfórsa núicléach lag. Bíonn meathluithe radaighníomhaíocha laga ciotach nó deisealach. Bíonn na neoidríonónna ciotach.
Pairicrín. Teachtaire ceimiceach (cosúil le prostaglaindin, sómatastatain paincréasach, is cininí) a dhéanann cealla ar leith, a fhuasclaíonn isteach sa sreabhán eachtarcheallach iad le taisteal chuig cealla cóngaracha is feidhm rialaithe a dhéanamh ansin. Díghníomhachtaítear é go tapa ag einsímí áitiúla. Is féidir go bhfeidhmeoidh sé mar hormón, néarahormón nó néaratharchuradóir áit eile sa cholainn. De réir comhghnáis, ní rangaitear na néaratharchuradóirí mar phairicríní.
Pairilis. Cailliúint gluaiseachta de bharr idirghabháil éigin leis an soláthar néaróg do mhatá(i)n. Is féidir go dtarlóidh sí trí mhilleadh na néarcheall luadrach san inchinn (mar shampla, heimipléige i ndiaidh stróic a mbeadh matáin ar thaobh amháin den cholainn thíos leis), nó i gcorda an dromlaigh (mar shampla, polaimiailíteas). I bparaipléige, cailleann an dá chos a gcumas matánach de bharr gortú do chorda an dromlaigh. I gceathairphléige, cailleann na géaga go léir a gcumas.
Pairilis cheirbreach. Neamhord is ea pairilis cheirbreach a tharlaíonn mar thoradh ar dhamáiste don inchinn le linn forbartha sa bhroinn nó le linn naíonachta. 
Tá grúpa riochtaí casta a ghoilleann ar ghluaiseacht agus staidiúir toisc go bhfuil damáiste nó teip ann i bhforbairt chuid den inchinn a rialaíonn gluaiseacht. Tarlaíonn sé seo sula mbeirtear an leanbh, le linn breithe nó le linn luath-óige sula sroicheann fás na hinchinne leibhéal aibíochta áirithe. 
Meastar go gcuireann pairilis cheirbreach isteach ar 1 as 400 dalta in Éirinn. 
Ceiliúrtar an Lá Domhanda Feasachta ar Phairilis Cheirbreach ar 6 Deireadh Fómhair. 
Cúiseanna.
Bíonn saghsanna éagsúla damáiste don inchinn taobh thiar den neamhord seo, galair na máthar le linn an toirchis, easpa ocsaigine le linn beirthe, ionfhabhtaithe víreasacha le linn naíonachta is eile ina measc. Ach ní bhíonn an chúis ar eolas de ghnáth.
Siomptóim.
Tá éagsúlacht mhór sa tionchar a bhíonn ag pairilis cheirbreach ó dhuine go duine. D’fhéadfadh an duine óg bheith míshuaimhneach, corrach. Tugtar neamhluail air seo. D’fhéadfaí gur chúis deacrachtaí fisiceacha agus tearc-chaidrimh shóisialta í pairilis cheirbreach; is féidir difríochtaí ollmhóra a bheith idir beirt ógánach ar bith a bhfuil an riocht seo orthu. 
Go ginearálta, is iad seo na saintréithe a bhaineann le pairilis cheirbreach: gluaiseachtaí preabacha agus easpa comhordú gluaiseachtaí ainneonacha, droch-chothromaíocht choirp, matáin spasmacha agus máchail chainte (agus uaireanta pairilis, righneas). 
Aithnítear mórán cineálacha de phairilis cheirbreach anois agus déantar cur síos orthu mar seo:
Cúram.
Ní thagann athrú ar an bpairilis cheirbreach go hiondúil. Ach bíonn daoine aonair in ann déileáil níos fearr lena gcuid deacrachtaí de réir mar a théann siad in aois, mar shampla Christy Brown sa 20ú haois in Éirinn.
Paistéarachán. Teaschóireáil chaoin a úsáidtear chun miocrorgánaigh i mbainne a mharú. Téitear an bainne go dtí 63-65 °C agus coimeádtar ag an teocht sin ar feadh 30 nóiméad é, sin nó téitear an bainne go dtí 72 °C agus coimeádtar mar sin é ar feadh 15 soicind. Milleann sé seo na baictéir phataigineacha agus fadaíonn seilfré an bhainne. D'fhionn an baictéareolaí Francach Louis Pasteur an próiseas seo, agus ainmníodh as é.
Paiteolaíocht urlabhra. Staidéar is cóireáil ar gach foirm iompair theangeolaíoch atá mínormálta ón taobh cliniciúil de. Teiripe urlabhra is teanga a dhéanann cóireáil ar an riocht seo.
Paitinn. Cáipéis dhlíthiúil a thugann ceart toirmeascach do cheapadóir an táirge nó an próiseas a cheap sé a shaothrú ar feadh oiread áirithe blianta, faoina choimirce féin nó trí chead a dhíol le duine eile. Is cuid den reachtaíocht maidir le sealúchas intleachtúil an phaitinn, cosúil le trádmharc is cóipcheart. Chun paitinn a fháil ní mór don cheapadóir tuairisc ar an gceapachán a chur chuig Oifig na bPaitinní, ag léiriú a éagoitinne. Scrúdaíonn an Oifig an tuairisc, agus bronnann an phaitinn más é a breithiúnas gur táirge nó próiseas nua atá i gceist. Is féidir cosaint paitinne a fháil ar bhonn idirnáisiúnta freisin ach an táille a íoc.
Paitsiúilí. Is planda tomach ilbhliantúil cumhra é an paitsiúilí ("Pogostemon cablin"). Fásann sé 1 m in airde nó níos mó, dúchasach do na réigiúin thrópaiceacha is fhothrópaiceacha in oirdheisceart na hÁise. An gas cearnach, na duilleoga ubhchruthach fiaclach i bpéirí urchomhaireacha, na bláthanna bán feadánach déliopach i bhfáinní. Táirgeann sé bláthola chumhra a úsáidtear i gcumhráin.
PAL. Líne Pais Ailtéarnaithe, córas códaithe i gcomhair teilifíse daite a forbraíodh sa Ghearmáin is an Bhreatain ó 1965, a toghadh do tharchur teilifíse 625 líne 50 Hz san Eoraip agus cuid mhaith eile den Domhan. Difriúil ó chóras NTSC i Meiriceá, agus neamhfhreagrach dó. Bheadh gá le tiontaire scanta chun an comhartha i gcóras amháin a aistriú chuig comhartha a bheadh freagrach don chóras eile.
George Emil Palade. Bitheolaí a rugadh in Iaşi na Rómáine, a d'oibrigh sna Stáit Aontaithe ó 1946 ab ea George Emil Palade (19 Samhain 1912 – 7 Deireadh Fómhair 2008). Rinne sé taighde ar chodánú ceall, agus chuir síos ar fheidhmeanna na miteachoindrí, an líontáin ionphlasmaigh, na ribeasóm, agus choimpléasc Golgi. Thaispeáin sé go sintéisítear próitéiní ar RNA sna ribeasóim. Roinn sé Duais Nobel na Fiseolaíochta nó an Leighis i 1974 le Christian de Duve is Albert Claude as an saothar seo.
Bernard Palissy. Potaire a saolaíodh in Agen na Fraince ab ea Bernard Palissy (c 1510-1589). Thosaigh sé mar phéintéir gloine, ach shaothraigh bealach nua chun cré-earraí a ghlónrú. Bhí sé in ann plandaí is ainmhithe, daite go nádúrtha, a chur i rilíf ard ar a chuid earraí, agus thabhaigh sé seo clú dó. Cuireadh i bpríosún é i 1562 de bhrí gurbh Úgónach é, ach saoradh é go luath agus lean sé lena a ghnó cáiliúil sna Tuileries. Ach caitheadh i bpríosún arís é i 1588 ar an gcúis chéanna, agus fuair sé bás.
Andrea Palladio. Ailtire a rugadh i bPadua na hIodáile ab ea Andrea Palladio nó Andrea di Pietro della Gondola (30 Samhain 1508 – 19 Lúnasa 1580), an t-ailtire is ceannasaí i stair an iarthair. Oileadh ar dtús é mar shaor cloiche. Chaith sé roinnt blianta sa Róimh ag déanamh staidéir is ag líniú na seanfhothrach. Rinne sé a chéad tionscnamh ailtireachta i Vicenza nuair a d'atóg an seanhalla tionóil is margaidh ansin ina fhoirgneamh taibhseach poiblí a dtugtar "an Bhaisleac" air. Thóg sé tithe móra is paláis baile d'uaisle na cathrach sin, ina measc an Villa Rotonda, an Villa Foscari, an Villa Emo, is an Villa Poiana. Bhain sé úsáid as colúnáidí le colúin chlasaiceacha, áiléir oscailte, cruinneacháin, áirsí, peidiméidí is na hairíonna go léir a chonaic sé i bhfothraigh na Róimhe, ach cumtha go siméadrach maorga álainn. D'fhoilsigh sé "I quattro libri dell'architettura" (Ceithre Leabhar na hAiltireachta, 1570) le cur síos go cuimsitheach ar a stíl Phallaidiach, monagraf bunaidh na hailtireachta nua-aoisí. Tinfeadh d'ailtirí ó shin i leith.
Pallaidiachas.  
Stíl ailtireachta sa 17ú-18ú céad, díorthaithe ó fhoirgnimh Athbheochana is scríbhinní Andrea Palladio. Pleanáil shiméadrach is úsáid foirmeacha Rómhánacha a bhí mar chroí na stíle. Tháinig sé le bheith an-choitianta i Sasana tar éis d'Inigo Jones í a úsáid don Fhleiteach i Londain (1619-1622), agus don Tiarna Burlington í a chur chun cinn ina scríbhinní. Ag an am céanna baineadh úsáid as an stíl go forleathan san Iodáil, an Ghearmáin, an Ollainn, an Rúis, is na Stáit Aontaithe.
Réadlann Palomar. Ar Shliabh Palomar gar do San Diego, California. Inti atá teileascóp 5 m frithchaiteach Hale (1948). Baintear feidhm as teileascóp 1.12 m Schmidt inti chun suirbhéireacht fhótagrafach a dhéanamh ar an spéir. Thosaigh an chéad suirbhéireacht sna 1950idí, an príomhbhunachar sonraí do réadlanna ar fud an Domhain. Rinneadh suirbhéireacht nua sna 1980idí le heibleachtaí nua fótagrafacha. Anois táthar i mbun comparáidí a dhéanamh idir an dá shraith torthaí le gluaisní na mílte míle réalta a ríomh.
Pampaí. Réigiún forleathan féaraigh (fásach féir) is iad na pampaí san Airgintín is Uragua mórthimpeall bhun Abhainn an Plata agus sa Bhrasaíl. Rainseoireacht eallaigh an príomhghnó a dhéantar iontu.
Pampanó. Is éard is pampanó ann ná ball de ghrúpa iasc mór domhaincholainneach mara, gaolmhar le bolmán (géineas "Trachinotus"). An cholainn brúite de ghnáth, próifíl ghéar ag an gceann, an t-eireaball domhain gabhlánach. Forleathan sna huiscí doimhne aigéanacha, na farraigí teo go háirithe. Is éisc shuntasacha cuid acu chun spóirt is mar bhia.
Pan. Satailít nádúrtha de chuid Satairn (an 18ú ceann) ar thángthas air i 1990 i ngrianghrafanna a tógadh 9 mbliain roimhe ag Voyager 2. Trastomhas 20 km aige.
Panacal. Is téarma ginearálta ar chrobh-bhláthra géagach leathnaithe é panacal.
Pangaea. Is éard is Pangaea ann ná ainm a thugtar ar an aon mheall talún a bhí ar Domhan timpeall 200 milliún bliain ó shin, meastar, roimh scoilteadh na mór-ranna is deascadh na n-ilchríoch. Ciallaíonn Pangaea ‘na tíortha uile’, agus is bunchuid de theoiric dheascadh na n-ilchríoch an coincheap seo.
Pantar. Ball de chlann na gcat, ach ní speiceas ar leith é. Tugtar an t-ainm ar an bhfoirm dhubh den liopard (an pantar dubh), agus mar ainm eile ar an gcúgar.
Pantonúlacht. Is éard is pantonúlacht ann ná tréith ceoil a athraíonn go tapa ó ghléas lárnach amháin go gléas eile, ionas nach féidir a rá go bhfuil sé i ngléas ar leith. Mar seo atá cuid de shaothar déanach Wagner is saothar luath Schoenberg.
Papá. Crann beag gan ghéaga a fhásann go 6 m. is ea an papá (An t-adhmad an-bhog, agus tálann sé flúirse laitéise. Coróin de dhuilleoga bosacha ar ghais fhada, na duilleoga suas le 75 cm ar leithead. Na bláthanna buí. Fireannaigh is baineannaigh ar phlandaí difriúla. An toradh suas le 30 cm ar fhad, ubhchruthach buí. De réir dealraimh, is hibrid é. Saothraítear ar fud na dtrópaicí é ar son a thorthaí súlacha tlátha. Faightear an einsím paipin ón laitéis is as a thorthaí óga, agus úsáidtear an einsím seo i bhfeidhmeanna míochaine is na tionscail feola is leathair.
Papas Chathair Alastair. Matamaiticeoir Gréagach ab ea Papas Chathair Alastair (4ú céad). Tá a "Synagoge" (Bailiúchán, 8 n-imleabhar) fós ar fáil, ach é neamhiomlán.
Pár. Seithe ainmhí (caora, gabhar nó lao, de ghnáth), glanta ach gan súdaireacht déanta uirthi, a shaothraigh na Gréagaigh sa 2ú céad RC mar mheán scríofa. Úsáideadh é in Eoraip na Meánaoise roimh thabhairt isteach an pháipéir ón tSín, i gcomhair cáipéisí is, níos déanaí, leabhar clóbhuailte. Inniu úsáidtear é i gcomhair cáipéisí cuimhneacháin is ócáidí tábhachtacha eile. Is pár mín pár d'ardchaighdeán le cóiriú mín.
Parabóil. Cuar sa mhatamaitic a rianaíonn pointe a bhfuil a fhad ó phointe fosaithe ar leith (an fócas), cothrom lena fhad ó líne fhosaithe (an treolíne). Is ceann de na gearrthaí cónacha clasaiceacha í. Tá tréith bhunúsach aici go ndéanann a tadhlaí ag pointe ar bith an uillinn chéanna leis an line tríd an bhfócas agus leis an líne dhíreach tríd an bpointe céanna atá ingearach leis an treolíne. Mar sin, gach ga a thagann amach ón bhfócas is a fhrithchaitear ag an bparabóil fhrithchaiteach, bíonn sé ingearach leis an treolíne. Bíonn modhanna chun gathanna comhthreomhara solais nó tonnta raidió a chruthú bunaithe air seo.
Península de Paracas. Leithinis neamhthorthúil ar chósta theas Pheiriú is ea Península de Paracas a bhfuil cáil uirthi as cré-earraí ornáideacha ársa is uigí daite bróidnithe a fuarthas inti, an chuid is mó díobh in adhlacthaí seargtha ó 600-100 RC.
Paradacsa an chúpla. Eiseamláir iomráiteach den iarmhairt amleata i dteoiric coibhneasachta speisialta Einstein. Scartar cúpla le dhá chlog chomhionanna. Téann leathchúpla amháin go dtí réaltra i bhfad i gcéin agus ar ais, gar do luas forleata an tsolais. Nuair a fhilleann sé ar Domhan bíonn an spásaire seo i bhfad níos óige ná an leathchúpla eile a d'fhan sa bhaile. Ní haon pharadacsa é seo de réir teoiric na coibhneasachta speisialta, de bhrí go dtarlaíonn amleathadh is moilliú do gach próiseas sa leathchúpla sin, agus a gcloig. Fíoraíodh an iarmhairt seo i dturgnaimh ar chloig adamhacha, agus tugtar "paradacsa na gclog" air freisin.
Paraidím bunaithe ar oibiachtaí. Is éard atá i gcesit le Paraidím bunaithe ar oibiachtaí (Object Oriented Software Engineering) ná bealach chun clár casta bogearraí a dhearadh is a thógáil. Samhlaítear an obair nó an feidhmiúchán atá le déanamh ina fo-chodanna ar leith, agus scríobhtar fo-chlár, a dtugtar "oibiacht" air, do gach fochuid. Mar shampla, féadfaidh scáileán nó fuinneog a bheith ina oibiacht comhéadain, agus custaiméir nó ordú ceannacháin a bheith ina oibiacht gnó. 
Nuair a bhíonn na hoibiachtaí go léir códaithe, cuirtear le chéile iad chun an clár iomlán a chumadh don fheidhmiúchán. Buntáiste atá leis an bparaidím seo is ea gur féidir na hoibiachtaí códaithe ar leith a stóráil mar a bheadh i leabharlann agus a úsáid chun an-chuid feidhmiúchán eile a chur i gcrích. 
Tháinig teangacha bunaithe ar oibiachtaí chun cinn sna 1980idí-1990idí, bunachair shonraí bunaithe ar oibiachtaí sna 1990idí, ansin córais bainistíochta bunachar sonraí. Faoi seo, is é an bealach is mó a úsáidtear i gcórais feidhmiúcháin gnó.
Paraildéad. (C2H4O)3, olaigiméir a bhfuil 3 mhóilín aicéataildéad inti, leacht a fhiuchann ag 128 °C. Is áisiúil aicéataildéad a stóráil sa bhfoirm seo, agus is féidir é a athghiniúint trí théamh le haigéad.
Paraiméiciam. Prótasón, speiceas mionorgánaigh aoncheallaigh, ubhchruthach, suas le .33 mm ar fhad. Dhá núicléas atá ann, micreanúicléas is macranúicléas. Itheann sé baictéir. Go cothrom ar fud an dromchla tá fabhráin, cosúil le ribí gruaige. An-choiteann i ngnáthóga uisciúla.
Paraicéiteamól. Pianmhúchán éadrom a úsáidtear i gcás tinneas cinn, péine míosta is eile. Cabhraíonn sé le teocht na colainne a laghdú i bhfiabhras. Bíodh is go bhfuil sé sábháilte i ngnáthúsáid, is féidir go dtarlóidh damáiste dochúlaithe don ae de bharr ródháileoige, agus féadfaidh sé seo a bheith marfach.
Paramaighnéadas. Iarmhairt mhaighnéadach atá i láthair i gcuid mhaith ábhar (mar shampla, alúmanam is oscaigin ag teocht an tseomra) ina n-ailíníonn móimintí maighnéadacha na n-adamh aonarach chun tacú le réimse mhaighnéadach atá i bhfeidhm orthu, agus an t-ábhar féin aomtha ag foinse na réimse feidhmithí. Airí sainiúil de is ea go mbíonn so-ghabháltacht dhearfach mhaighnéadach ag an ábhar. Baintear feidhm as seo i bhfuarú maighnéadach.
Mungo Park. Taiscéalaí a rugadh i bPoll Sealan na hAlban ab ea Mungo Park (1771-1806). Rinne sé abhainn na Nígire a thaiscéaladh i 1795-1796, ach maraíodh é ar an aistear céanna i 1806.
Charles Algernon Parsons. Deartháir le Laurence Parsons, agus mac le William is Mary, innealtóir a rugadh i Londain ab ea an Ridire Charles Algernon Parsons (13 Meitheamh 1854 – 11 Feabhra 1931). Tógadh agus oileadh Parsons i gContae Uíbh Fhailí in Éirinn.
Sa bhliain 1884 shaothraigh sé an chéad tuirbín éifeachtach gaile ardluais chun leictreachas a ghiniúint, agus d'aithin a chumas i gcomhair tiomáint loinge. I 1897 thóg sé an chéad long a bhí tiomáinte ag inneall tuirbín gaile, an "Turbinia", a bhí in ann taisteal ag 34 mhuirmhíle, i bhfad níos mó ná uasluas longa gaile go dtí sin. Bhí sé seo réabhlóideach in iompar muirí. Tógadh an chéad scriostóir a bhí fuinnmhithe le tuirbín, an "Dreadnought", i 1906, rud a chuir gach long chogaidh eile i léig. Athchóiríodh nó athnuadh longa cogaidh uile na Breataine leis an tiomáint seo. Cuireadh i longa paisinéirí freisin í, an "Lusitania" a cuireadh go tóin le toirpéad amach ó Chóbh i 1915, agus an "Mauritania" a bhuaigh an ribín gorm as an aistear is tapa trasna an Atlantaigh i 1907 is 1929. I 1925 cheangail a chomhlacht Parsons le comhlacht Howard Grubb chun comhlacht nua a bhunú i Newcastle upon Tyne. I gcuan Kingston Iamáice a fuair sé bás sa bhliain 1931.
Laurence Parsons. Mac le William is Mary Parsons, 4ú Iarla an Rois, réalteolaí a rugadh i mBiorra, Contae Uíbh Fhailí, in Éirinn, ab ea Laurence Parsons (17 Samhain 1840 – 29 Lúnasa 1908). Rinne sé feabhsuithe ar an dá theileascóp i bhfoirm cloig uisce chun na struchtúir mhóra throma a thiomáint is a dhíriú. Ghnóthaigh sé cáil as a thomhais leis an teileascóp 0.9 m ar theocht dhromchla na Gealaí agus grafanna na teochta ar feadh línte uirthi. Níor tuigeadh tábhacht na dtomhas seo go dtí blianta fada ina dhiaidh sin. 
Rugadh Parsons i gCaisleán Bhiorra, Parsonstown, i gContae Uíbh Fhailí (Contae an Rí ag an am). Réalteolaí ab ea athair Laurence chomh maith, a thóg an teileascóp mór ar a tugadh "the Leviathan of Parsonstown". Réalteolaí amaitéarach agus grianghrafadóir a bhí ina mháthair, an Chuntaois Rosse (née Mary Field).
Mary Parsons. Thosaigh Mary Parsons (née Field) (1813 – 1885) ar an ngrianghrafadóireacht go luath i ndiaidh a fionnachtana. Phós sí William Parsons, an 3ú larla Rosse, in 1836 agus le chéile rinneadar atógáil ar Chaisleán Bhiorra, teach a mhuintir siúd. Thóg sí seomra dorcha i gCaisleán Bhiorra, mar ar réal is a ndearna dearbhchlónna sármhaithe dá clann, an caisleán is an teileascóp mór. Le linn an Ghorta Mór, d'fhostaíodar 500 de mhuintir na háite. Bhuaigh sí bonn airgid Chumann Grianghrafadóireachta na hÉireann i 1859.
William Parsons. 3ú Iarla an Rois, réalteolaí a rugadh in Eabhrac Shasana ab ea William Parsons (17 Meitheamh 1800 – 31 Deireadh Fómhair 1867). Sna 1840idí thóg sé réadlann i gCaisleán Bhiorra is chruthaigh an teileascóp scáthánach le trastomhas 2 m, an teileascóp frithchaiteach ba mhó ar Domhan ag an am. D'éirigh leis scéim a cheapadh chun dhá scáthán mar seo, 4 thonna an ceann, a dhéanamh as cóimhiotal spéacalaim. Bhí an scáthán suite i bhfeadán adhmaid, 19 m ar fhad, is an feadán seo idir dhá bhalla throma saoirseachta. Thugtaí Leiviatan Parsonstown ar an teileascóp, an teileascóp ba mhó go ceann 70 bliain. Bhí an ionstraim seo chomh cumasach sin gurbh fhéidir réaltraí a bhreathnú leis, agus bhí an t-iarla in ann cur síos ar chruth bíseach cuid acu, rud nárbh eol ag an am. Thóg sé ionstraim eile le trastomhas 1 m freisin. Fuair Parsons bás i mBaile na Manach, i gContae Bhaile Átha Cliath, agus é 67 bliana d'aois.
Partanaigineas. Fás orgánaigh ón ubh gan toirchiú ag gaiméit fhireann (speirm). Uibheacha a fhásann mar seo, bíonn siad dioplóideach (le dhá fhoireann crómasóm) de ghnáth, agus comhionann leis an máthair ó thaobh na géinitice. Tá cuid mhaith orgánach, cosúil le míolta gorma, a théann trí chuid mhaith glúinte partanaigineacha baineanna, ach a tháirgeann fireannaigh agus a atáirgeann go gnéasach nuair a tharlaíonn coinníollacha deacra comhshaoil.
Parvaivíreas. Grúpa beag víreas le DNA aonduail a ionfhabhtaíonn ainmhithe is daoine. 
Bíonn parvaivíris in ainmhithe freagrach as neamhoird fola i gcait is madraí, agus tá parvaivíreas darb ainm B19 a bhíonn ciontach as galair i ndaoine. 
Má tharlaíonn ionfhabhtú do leanbh, tugtar "an 5ú galar" ar an ngalar a tharlaíonn, le fiabhras, casacht, tinneas cinn is gríos ar na leicne (le marcanna sainiúla, ionas go mbíonn an chosúlacht ar an leanbh go bhfuair sé boiseoga ar na leicne). 
Má tharlaíonn ionfhabhtú do bhean atá ag iompar clainne, is féidir go ndéanfar damáiste tromchúiseach don leanbh, fiú go bhfaighidh sé bás.
Parvaivíreas conda. Ionfhabhtú (tadhaill) tromchúiseach víreasach madraí is cainidí eile, a tháinig chun cinn i gcuid mhaith tíortha sna 1970idí. Faigheann an madra ionfhabhtaithe buinneach dhian sheasmhach le fuil, agus is féidir go mbeidh urlacan is fiabhras ard air freisin. Is féidir go bhfaighidh coileán bás go luath ón díhiodráitiú is an turraing. I gcásanna eile déantar damáiste suntasach don chroí. Coinnítear an galar faoi smacht anois le vacsaíní éifeachtacha.
Pas (ciorcad). I dteoiric na gciorcad leictreach, maidir le sruth ailtéarnach (SA), is féidir go mbeidh an sruth is an difríocht poitéinsil as comhphas le chéile. Agus iad araon ag athrú go tréimhsiúil, tarlóidh buaic an tsrutha ag rith trí ionduchtóir nó toilleoir ag am atá difriúil ón am a tharlóidh buaic an difríocht poitéinsil trasna na gcomhbhall sin. Is é sin, bíonn pasdifríocht idir an sruth is an difríocht poitéinsil.
Pas (tonnghluaisne). I dtonnghluaisne ar mhinicíocht amháin, an codán de thimthriall a bhíonn críochnaithe ag athróg ama sa chás go gcomhfhreagraíonn timthriall iomlán do 2 π (rad). Mar mhalairt, argóint feidhme a chuireann síos ar thonnghluaisne. Is ionann an phasdifríocht (i rad) agus an oiread is atá tonn amháin chun tosaigh nó chun deiridh ar thonn eile. Nuair is ionann an phasdifríocht le 0 nó 2 π, bíonn na tonnta sin i gcomhphas, ach nuair is ionann le π í, bíonn na tonnta sin i bhfrithphas. Is athrú pais é pasaistriú cosúil lena dtarlaíonn i bhfrithchaitheamh (mar shampla, maidir le solas, tarlaíonn pasaistriú de π le frithchaitheamh i scáthán). Má bhíonn dhá thonn le pasdifríocht thairiseach eatarthu, deirtear go bhfuil siad comhleanúnach.
Passeriformes. Is éard is éan pasaireach ann ná ord uiledhomhanda éan den ord Passeriformes, a chuimsíonn níos mó ná leath de na speicis éan atá beo ar Domhan anois. In amanna, tugtar éin ghróigthe (a sheasann ar chraobh) orthu, nó éin cheoil, trí shocrú a ladhracha ( 4 ladhar, ceann acu dírithe ar gcúl is i gcoinne na gceann eile.), rud a éascaíonn dóibh bheith ina sheasamh ar chraobh, i measc gnéithe eile a bhaineann go sonrach lena stair éabhlóideach sna hAustralaves.
Le níos mó ná 140 fine agus thart ar 6,500 speiceas aitheanta, is é na Passeriformes an t-ord is mó éan agus i measc na n-ord is éagsúla de na veirteabraigh talún. Tá siad roinnte ina dtrí fHo-ord: Acanthisitti (dreoilíní na Nua-Shéalainne), Tyranni (suboscines) agus Passeri (oscines). Tá go leor grúpaí de sheadáin ghoir sna pasairigh mar na Viduidae, an "Anomalospiza imberbis", agus na "Molothrus". Tá an chuid is mó de na pasairigh uiliteach, cé go bhfuil na scréacháin.
feoiliteach.
Faightear na téarmaí "pasaireach" agus "Passeriformes" ón ainm Laidineach "Passer domesticus", agus sa deireadh ón téarma Laidineach "passer", a thagraíonn don ghealbhain agus d'éin bheaga den chineál céanna.
Pasáiste Siar ó Thuaidh.  
Bealach long tríd an Aigéan Artach thiar ar feadh cósta thuaidh Cheanada is Alasca, ag ceangal an Aigéin Atlantaigh leis an Aigéan Ciúin. Rinneadh cuid mhaith iarrachtaí é a aimsiú ón 16ú céad ar aghaidh, ach níor éirigh le haon taiscéalaí é a thaisteal gur éirigh le Roald Amundsen i 1903-1906. Rinne tancaer ar bhristeoir é freisin an t-aistear i 1969, an chéad long thrádálach chun é a dhéanamh.
Pas (damhna). An 3 phas nó staid ar féidir go mbeidh damhna iontu: solad, leacht is gás. Braitheann pas damhna ar leith ar an teocht is an brú atá i bhfeidhm air. Tugtar "an pas-trasdul" ar an athrú ó phas amháin go pas eile, cosúil le fiuchadh nó leá. Léiríonn pasléaráid pasanna damhna ag teochtaí is brúnna éagsúla.
Pascal (aonad). Is é an Pascal aonad brú an SI, leis an tsiombail Pa, ainmnithe as Blaise Pascal. Sainmhínítear é mar an mbrú de bharr meáchain 1 N ag feidhmiú ar fhairsinge 1 m.
Pascal (teanga). Teanga ardleibhéil ríomhaire, ainmnithe as Blaise Pascal, a d'fhás as Algol i ndeireadh na 1960idí. An-choitianta i gcúrsaí oideachais is micriríomhairí. Forbraíodh dréacht de le haghaidh clárú bunaithe ar oibiachtaí freisin.
Dlí Pascal. De réir Dlí Pascal, nuair a bhíonn méadú ar bhrú ag pointe ar bith i shreabhán (gás nó leacht) sáinnithe, bíonn méadú comhionann ag gach pointe eile sa choimeádán.
Is é sreabhadh sreabháin gluaiseacht an tsreabháin ó áit amháin go háit eile, agus tomhaistear é mar an ráta sreafa, an mhais den sreabhán a théann thar phointe ar leith gach soicind. Más sreabhán dochomhbhrúite é, is fíor prionsabal an leanúnachais gurb ionann an méid den sreabhán a shreabhán isteach i líonra píobán is an méid a shreabhann amach as.
Pasiphae. An 8ú satailít nádúrtha de chuid Iúpatair, ar thángthas uirthi i 1908. 23,500,000 km amach ón bpláinéad, le trastomhas 50 km is tréimhse fithise 723 lá.