Trelis/gawiki huggingface dataset:
Gaelsaoire. Ba thionscnamh turasóireachta de chuid Údarás na Gaeltachta é GaelSaoire. Bhí sé mar aidhm aige turasóireacht chultúrtha a fhorbairt agus a chur chun cinn i gceantair Ghaeltachta. Bhí eolas ar fáil ar shuíomh GaelSaoire mar gheall ar thaisteal go dtí na Gaeltachtaí, lóistín, imeachtaí agus gníomhaíochtaí.
Níl an suíomh Gaelsaoire.ie ar fáil níos mó. Dúirt Údarás na Gaeltachta sa bhliain 2016 go raibh suíomh nua á fhorbairt acu. Dúirt an tÚdarás féachaint ar an suíomh Fáilte Éireann níos déanaí. Níor tharla faic ó shin. Tá eolaire beag ar peig.ie inniu (bhí eolaire eile acu ach dúnadh é). 
Stair.
Bhí an suíomh bunaithe ar dtús ar thaighde a rinne duine príobháideach sna 1990idí le teacht an idirlín agus an suíomh "Eolaire" bunaithe aige.
D'fhorbair Údarás na Gaeltachta "Gaelsaoire" mar bhranda agus uirlís margaíochta. Ach chuir siad béim ar thacaíocht mhaoinithe a chur ar fáil do lucht seirbhísí turasóireachta le go ndéanfadh siad féin a gcuid margaíochta. D'oibreodh tionscal turasóireacht an Údaráis, GaelSaoire, "i bpáirtíocht le soláthróirí seirbhísí turasóireachta sa Ghaeltacht chun pacáistí tarraingteacha saoire le 'blas' ar leith Gaeltachta a fhorbairt agus a mhargú.
Luaigh an t-aire rialtais Éamon Ó CuÍv gur mhór an difear idir an mhargaíocht a bhí ar siúl ag GaelSaoire agus Fáilte Éireann; an chéad ghrúpa ag cur béim ar leith ar shainiúlacht teanga na Gaeltachta mar ionad saoire agus an dara ceann ag cur na tíre i láthair mar ionad aonteangach Béarla.
2022.
"Bhí comhpháirtíocht straitéiseach bunaithe ag Fáilte Ireland agus Údarás na Gaeltachta i ndiaidh Meabhrán Tuisceana a shíniú ina sonraítear a dtiomantas d’eispéireas na Gaeltachta a dhéanamh ábhartha, tarraingteach agus go mbeidh teacht ag cuairteoirí air". Ach níl aon sonraí tugtha acu fós, is cosúil.
Chuy Bravo.  &lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;
 &lt;revision&gt;
 &lt;parentid&gt;975173&lt;/parentid&gt;
 &lt;timestamp&gt;2021-04-23T06:55:04Z&lt;/timestamp&gt;
 &lt;contributor&gt;
 &lt;username&gt;TGcoa&lt;/username&gt;
 &lt;/contributor&gt;
 &lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;
 &lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
B'aisteoir agus fhuirseoir Meiriceánach é Jesús Melgoza, a rugadh ar an 7 Nollaig 1956. Cailleadh é ar an 14 Nollaig 2019.
Chuck Feeney. Ba fhear gnó agus daonchara é Charles Francis Feeney, nó Chuck Feeney, (a rugadh ar 23 Aibreán 1931 i New Jersey agus a d'éag ar 9 Deireadh Fómhair 2023 i San Francisco).
Fear de bhunadh na hÉireann a rugadh in New Jersey agus an Spealadh Mór i réim, rinne sé a chuid airgid as a chuid siopaí saor ó dhleacht, agus ansin bheartaigh sé a rachmas ar fad a bhronnadh ar charthanachtaí nó a chaitheamh ar infheistíocht phobail.
Gnó agus daonchairdeas.
Bhunaigh Feeney Duty Free Shoppers (Siopadóirí Saor ó Dhleacht) agus d’éirigh leis $8 mbilliún a shábháil leis an gnó sin.
Theastaigh uaidh a chuid airgid a thabhairt do scoileanna agus do charthanachtaí timpeall an domhain. Bhunaigh sé " The Atlantic Philanthropies" sa bhliain 1982
I mí Meán Fómhair 2020, chríochnaigh Feeney an obair sin. Thug sé $3.7 billiún d’ollscoileanna, agus thug sé $870 milliún do ghrúpaí éagsúla a bhaineann le cearta daonna, agus $1 bhilliún do thionscnaimh éagsúla in Éirinn. Dúirt Warren Buffet agus Bill Gates gur laoch é Chuck Feeney.
Saol pearsanta.
Bhí Feeney ina chónaí in árasán beag i San Francisco lena bhean chéile -sna 2020idí. Ní raibh ach péire bróg amháin aige, agus ní raibh aon charr aige. 
Ómós.
Cailleadh Feeney ar 9 Deireadh Fómhair 2023 i San Francisco. Léirigh leithéidí Bill Gates agus Warren Buffet ómós do Chuck Feeney agus dúirt gur laoch ab ea é toisc an méid a rinne sé ar fud na cruinne ar mhaithe leis na cúiseanna is gaire dá chroí.
Sam Bennett. Is rothaí Éireannach é Sam Bennett.
Bhuaigh Bennett an T-léine glas (nó an maillot vert) ar son na hÉireann sa Tour de France sa bhliain 2020 (agus bhuaigh Sam dhá chéim chomh maith). 
B'é Sam an chéad Éireannach a bhuaigh an T-léine glas le tríocha bliain anuas (bhuaigh Séan Kelly an T-léine glas ceithre uair idir 1982-1989). Tháinig an bheirt acu as an mbaile céanna, Carraig na Siúire, i gContae Thiobraid Árann.
Antoine Baumé. Ceimiceoir Francach ab ea Antoine Baumé (26 Feabhra 1728- Deireadh Fómhair 1804).
Ón Taobh Istigh. Scríobh Jake Mac Siacais, poblachtánach mór le rá i mBéal Feirste an leabhar seo Ón Taobh Istigh faoi imeachtaí ina shaol a chuaigh i gcion go mór air. Cad é a d'itheadh cimí poblachtánach do dhinnéar na Nollag? Cén bhaint a bhí ag blas Bhéarla Dheisceart Dhoire ar thús lochtach ar an agóid shalach? Cad chuige a bhfuil an Bíobla léite ó chlúdach go clúdach cúig huaire ag an údar, aindiachaí ó bhí sé sna déaga? Tá na freagraí — agus a lán, lán eile — sa leabhar spleodrach spéisiúil spreagúil seo a thugann léargas cuimsitheach ón taobh istigh dúinn ar ghluaiseacht na poblachta agus ar ghluaiseacht na Gaeilge araon.
Sna blianta a chaith an t-údar Mac Siacais 'faoi ghlas ag Gall', tharla cuid de na heachtraí is mó a mhúnlaigh an treo a ghlacfadh Óglaigh na hÉireann agus Sinn Féin i leith na coimhlinte ó thuaidh, mar atá, agóid na pluide, an agóid shalach agus na stailceanna ocrais. Ní hé go raibh na himeachtaí sin ag titim amach thart timpeall ar an údar; bhí ról measartha lárnach aige iontu.
Feirsteach go smior é an t-údar, ach - ar chúiseanna áirithe - tá cuid mhór den tír agus den domhan siúlta aige. Tá tuiscint ghrinn aige ar mheon an duine dá bharr, tuiscint a d'fhás nuair a tháinig dúlagar air sna blianta beaga sular scríobh sé an leabhar. Mar an gcéanna leis na hábhair eile a dtráchtann sé orthu sa leabhar, tá a insint ar a streachailt a bhí aige féin leis an mhadadh dubh eolasach, suntasach agus, thar aon rud eile, ionraic. 
Rugadh Jake Mac Siacais i mBéal Feirste i 1958. Fear pósta é agus tá cúigear de mhuirear aige féin agus ag Chrissie. Seo an chéad leabhar uaidh.
Beatha Phí.  Seo úrscéal mórchlú Yann Martel ar fáil i nGaeilge anois Beatha Phí, a bhuí le Risteárd Mac Annraoi. Úrscéal fealsúnachta Ceanadach a foilsíodh ar dtús i mBéarla sa bhliain 2001 ab ea "Life of Pi". Is é an príomhcharachtar Piscine Molitor "Pi" Patel, buachaill Tamalach Indiach as Pondicherry a dhéanann iniúchadh ar shaincheisteanna spioradáltachta agus meiteashiseolaíochta ó aois an-óg.
Rugadh Yann Martel i Salamanca sa Spáinn sa bhliain 1963 do Cheanadaigh Fhrancacha. Clasaiceach i litríocht an domhain is ea Beatha Phí. Bronnadh an duais Man Booker air i 2002 chomh maith le gradaim eile. Rinneadh scannán de a bhain ceithre Oscar, agus tá sé aistrithe i mbreis agus daichead teanga. Seo anois an t-úrscéal claiseacach i nGaeilge, aistrithe go díograiseach ag Risteard Mac Annraoi.
Is céimí de chuid Choláiste na Tríonóide é Risteárd Mac Annraoi, agus go leor leabhar is aistí leis i gcló. Pléann cuid díobh le
stair phobal na gCaecar in Éirinn, lena mbaineann sé féin.
I-Land. Is seó réaltachta marthanais sa Chóiré Theas é I-Land (Cóiréis: 아이랜드; RR: Airaendeu) arna eagrú ag Belift Lab, ar comhfhiontar é idir na cuideachtaí siamsaíochta CJ E&amp;M agus Big Hit Entertainment.
Dan Gadarn Goncrit. Úrscéal leis an údar Mihangel Morgan is ea Dan Gadarn Goncrit. D'fhoilsigh preas Y Lolfa é i 1999.
Athbhreithniú Gwales.
Úrscéal rúndiamhair é seo ar an gcéad amharc. Tiomáineann léachtóir a bhfuil meas air, Maldwyn Taflun Lewis, a charr gasta agus tarlaíonn rud éigin a athraíonn gach rud ina shaol. Cén chaoi a bhfuil an léachtóir ag déileáil leis an méid a tharla, agus le gach rud eile a leanann? Ach tá níos mó sa scéal - de réir mar a leanaimid na heachtraí i saol Maldwyn, caithfimid bualadh le go leor carachtar eile freisin. Tá saibhreas an úrscéil sna carachtair seo. Tá sraitheanna i bhfolach faoi íomhá dhomchlach a saol go léir, agus tá rún acu uile, agus is é an rud a théann i ngleic leis an gcaoi a bhaineann Mihangel Morgan an craiceann den dhromchla, agus nochtann sé na sraitheanna ceann ar cheann go dtí go sroicheann tú croí na fírinne. . Agus tá an fhírinne i stair cuid acu scanrúil - ní scéal é seo do dhaoine lagmheáchain. Mar sin, in ainneoin na dtuairimí luatha, ní scéal na mistéire croílár an úrscéil, ach ár n-aitheantas méadaitheach ar na carachtair.
Tá réimse leathan carachtar ann - ó na léachtóirí i Roinn an Léinn Cheiltigh san ollscoil, go dtí an striapach Lois, an bheirt deartháireacha Hedd agus Ellis Wynne, agus an lánúin ghrámhar Tada Pwdin Mawr (nó"Putóg Mhór") agus Mama Losin (nó "Milseáin"), a chuireann Leaba agus Bricfeasta in áirithe in Aberdyddgu. Tá Tanwen, ealaíontóir nár dhíol pictiúr fós, agus Mared, an díthreabhach a áitíonn go labhraíonn sí Breatnais i gcónaí ina gcónaí in Aberdyddgu. Tagann bochtán aisteach agus a mhadra go hAberdyddgu, agus Alys, an cailín óg atá ag lorg a leannáin tar éis dó imeacht go tobann.
De réir mar a théann an scéal ar aghaidh, bíonn saol na gcarachtar seo go léir fite fuaite lena chéile, agus tá an aoir ar shochaí an bhaile - agus ar nádúr na beatha sa Bhreatain Bheag inniu. 
Úrscéal casta, agus mearbhlach uaireanta é seo, sna caibidlí tosaigh. Ach de réir mar a théann an an t-úrscéal chun cinn, braitear ábharthacht an scéil ar fad. Tá na carachtair an-láidir ar fad, - tugann a gcomhráite, agus a gcuid smaointe, pictiúr iomlán dúinn de gach duine. Is carachtair chasta dhothuartha iad, ach carachtair iomlána iad, agus b'eispéireas sultmhar nó ba chirte a rá tuairteálach é, iad a nochtadh.
Léachtóir. Is céim acadúil í léachtóir i go leor ollscoileanna, cé go n-athraíonn brí an téarma rud beag ó thír go tír. De ghnáth seasann sí do shaineolaí acadúil a fhostaítear chun múineadh ar bhonn lánaimseartha nó páirtaimseartha. Féadfaidh siad taighde a dhéanamh freisin.
Jean-Baptiste Alphonse Karr.  
B'iriseoir, úrscéalaí agus drámadóir Francach é Jean-Baptiste Alphonse Karr (24 Samhain 1808 - 29 Meán Fómhair 1890). Bhí sé ina eagarthóir ar "Le Figaro" ó 1836 go 1838 . 
Chum Alphonse Karr an nath, "plus ça change, plus c'est la même chose" (nó "plus ça change, plus c'est pareil", nó giorraithe "plus ça change").
81 bliain d'aois, bhí Alphonse Karr ina theach féin, « Maison Close » nó an "teach striapachais" (nó drúthlann) i Saint-Raphaël nuair a d'éag sé ar 29 Meán Fómhair 1890.
George Morrison. Stiúrthóir agus léiritheoir scannáin Éireannach is ea George Morrison (a rugadh sa bhliain 1922 i dTrá Mhór, Contae Phort Láirge). 
Stiúrthóir na scannáin, Mise Éire ab ea George Morrisson. Bhí glacadh an-mhaith leis ag an am agus chuaigh ceol Sheáin Uí Riada i bhfeidhm go mór ar dhaoine. Ba é "Saoirse?" an dara scannán ag baint le stair na hÉireann sa 20ú haois a rinne an stiúrthóir George Morrison do Gael Linn.
Caomhnóir agus cláraitheoir ab ea Morrison agus a bhuíochas dá chuid oibre tá fáil againn ar íomhánna a bheadh caillte murach é. Chuaigh Morrison ar lorg ábhar pictiúirí de na daoine a bhí sáite sna himeachtaí seo ina lán cartlanna. D'éirigh leis, mar shampla, an beagán de na pictiúirí beo a bhí tógtha de Thomás Ó Cléirigh.
Saoirse?. Scannán faisnéise é Saoirse? a thugann cur síos ar imeachtaí staire na hÉireann sna blianta 1919-1922, idir fhorbairt an náisiúnachais in Éirinn agus mórthubaiste an Chogaidh Chathartha. Tá sé suntasach mar sin go bhfuil comhartha ceiste leis an teideal.
Rinne George Morrison an stiúrthóireacht, agus chum Seán Ó Riada an ceol don scannán. B'iad Pádraig Ó Raghallaigh agus Liam Budhlaeir na tráchtairí. B'é Seán Mac Réamoinn a scríobh téacs na tráchtaireachta. B'é Gael-Linn a léirigh an scannán.
Léiriú.
Eisíodh an scannán sa bhliain 1961. Bhí glacadh an-mhaith leis ag an am agus chuaigh ceol Sheáin Uí Riada i bhfeidhm go mór ar dhaoine.
Chuaigh Morrison ar lorg ábhar pictiúirí de na daoine a bhí sáite sna himeachtaí seo ina lán cartlanna. D'éirigh leis, mar shampla, an beagán de na pictiúirí beo a bhí tógtha de Thomás Mac Curtáin riamh a shuí sa scannán.
Dáilreadh.
Rinne Gael Linn athmháistriú ar an scannán féin i gcomhair an DVD sa bhliain 2007. Cuireadh fotheidil Bhéarla leis. Tá an fuaimrian le Seán Ó Riada le fáil ann, in aon bhosca leis an scannán.
Diane Ní Chanainn.  &lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;
 &lt;revision&gt;
 &lt;parentid&gt;1084928&lt;/parentid&gt;
 &lt;timestamp&gt;2022-10-03T21:34:53Z&lt;/timestamp&gt;
 &lt;contributor&gt;
 &lt;username&gt;InternetArchiveBot&lt;/username&gt;
 &lt;/contributor&gt;
 &lt;comment&gt;Rescuing 1 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.2&lt;/comment&gt;
 &lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;
 &lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
Is ceoltóir í Diane Ní Chanainn. Tógadh í i dteaghlach a raibh an ceol lárnach ann riamh. Bhí ceol ar an teallach agus ag a muintir ar fad ar a ndá thaobh. Chuir sí suim i ngach cineál ceoil idir cheol uirlise agus amhránaíocht. D'fhoghlaim sí an dóigh leis an bhfidil a bhualadh ó Phroinsias Ó Maonaigh agus bíonn sí ag gabháil di i gcónaí. 
Thug Diane léi príomhdhuais an Oireachtais i gcomórtas sinsearach na mban don amhránaíocht ar an sean-nós sa bhliain 2015. 
Sheol Diane Ní Chanainn a céad albam sa bhliain 2019, dar teideal 'Idir Muir agus Sliabh'. 
D'fhógair an Coiste Pleanála Teanga Chloich Cheann Fhaola go bhfuil Diane Ní Chanainn ina hAmbasadóir na Gaeilge don cheantar sa bhliain 2020/2021.
Lámhach Sean Graham (1992). Tharla Lámhach Sean Graham ar 5 Feabhra 1992 ar Bhóthar Ormeau, Béal Feirste. Mharaigh an Cumann Cosanta Uladh (UDA) cúigear Caitliceach, ina measc an gasúr scoile James Kennedy (in aois 15 dó), in ionsaí ar shiopa geallghlacadóra Sean Graham. 
D'eisigh an UDA ráiteas ag dearbhú gurbh ionsaí díoltais as Buamáil an Taoibh Bháin ab ea é.
Fuath seicteach, go príomha, a bhí taobh thiar den ionsaí Sean Graham Buamáil an Taoibh Bháin chomh maith.
Caipín an tSonais. Caipín an tSonais is teideal don tríú cnuasach filíochta le Nuala Reilly, arb as Ard Mhacha ó dhúchas di ach atá ag cur fúithi i nDoire Cholm Coille leis na blianta fada.
An nath cainte 'Caipín an tSonais'.
'An té a mbíonn a' caipín seo air nuair a thigeann sé ar a' tsaol ní féidir a bháthadh.' (Tagairt:http://focailfholaithe.fng.ie/content/caip%C3%ADn-tsonais )
Cathal Gabhán Ó Dubhthaigh. Náisiúnach, iriseoir, file agus polaiteoir, in Éire agus san Astráil, ab ea An Ridire Séarlas Gabhánach Ó Dufaigh, Cathal Gabhán Ó Dubhthaigh, nó Charles Gavan Duffy (12 Aibreán 1816 - 9 Feabhra 1903). 
Saol.
Sa bhliain 1842 bhunaigh an Dufach, in éineacht le Tomás Dáibhís agus Seán Blácach Diolúin, nuachtán seachtainiúil In Éirinn — "The Nation", nuachtán na gluaiseachta ‘Éire Óg’. ba é an chéad eagarthóir ar "The Nation". 
Sa tríú heagrán, ar an 29 Deireadh Fómhair 1842, foilsíodh amhrán tírghrá ‘Faugh a Ballagh’ leis an Dufach, faoin ainm cleite ‘Black Northern’. 
Bhí sé chun tosaigh in Éire Óg agus bhí sé ina Fheisire thar ceann Ros Mhic Thriúin (i gContae Loch Garman) ó 1852 go 1856. 
Astráil.
Tar éis dó dul ar eisimirce chun na hAstráile, tháinig Gabhán Ó Dufaigh chun bheith ina 8ú Príomh-aire de Victoria agus ar dhuine de na daoine ceannasacha i stair pholaitiúil Victoria.
Bhí sé ina Phríomh-aire ('Premier') ar Victoria (1871-72) agus ina Spéicéir ar an Tionól Reachtach (1877-80). 
Ar scor sa Fhrainc.
In 1881, phós an Dufach Louise Hall, 23, i bPáras, in aois 65 dó. D'éag sé i Nice ar 9 Feabhra 1903. 
D'eagraigh an Duffy Memorial Committee sochraid ollmhór i mBaile Áthá Cliath agus bhí go leor daoine ar an tsochraid ar an 9 Márta. Tá an Dufach curtha i Reilig Ghlas Naíon. 
Clann.
Bhí mac leis, Proinsias, a bhí ina phríomh-bhreitheamh Ard-Chúirt na hAstráile (1931-35). 
Bhí mac eile, Seoirse, leathdheartháir le Proinsias, ina ghnáthbhreitheamh (1936-46) agus ina Uachtarán (1946-51) d'Ard-Chúirt na hÉireann.
B'oideachasóir agus dhíograiseoir Gaeilge í a iníon, Luíse Ghabhánach Ní Dhufaigh.
Eachtra Boris Yeltsin, 1994. Tharla Eachtra Boris Yeltsin ar an 30 Meán Fómhair 1994 ag Aerfort na Sionainne.
Bhí an Taoiseach Ailbhe Mac Raghnaill agus an rialtas ann chun fáilte mhór a chuir roimh Uachtarán na Rúise.
Ach tugtha don ól, d'fhan Yeltsin san eitleán. Dúirt na Rúisigh níos déanaí gur chodail an tUachtarán go headra.
Buamáil an Los Angeles Times, 1910. Tharla Buamáil an Los Angeles Times ar an 1 Deireadh Fómhair 1910. Phléasc buama os comhair oifig an nuachtáin i ngníomh sceimhlitheoireachta: Maraíodh 21 agus gortaíodh 100 nó níos mó. Thug an LA Times "coir an chéid" ar an mbuamáil ag an am.
Gabhadh beirt deartháireacha an bhliain dár gcionn, John J. ("J.J.") McNamara agus James McNamara. Ceardchumannaithe agus Gael-Mheiriceánaigh ba ea iad, ón "International Association of Bridge and Structural Iron Workers". Cuireadh iad faoi ghlas níos déanaí.
Bhí gluaiseacht an lucht oibre faoi bhrú ag an am. Theastaigh ó na fir oibre an ceart chun ceardchumainn a bhunú, i measc éilimh eile. Bhí an foréigean ag dul in olcas. Tharla na céadta ionsaithe roimh bhuamáil an LA Times, ach gan básanna de ghnáth.
Fuair J. B. McNamara bás i bpríosún Saint Quentin sa bhliain 1941.
Scaoileadh J.J. McNamara as an bpríosún sa bhliain 1920.
Dmitry Bivol. Dornálaí Rúiseach, a bhí ina churadh trom-mheáchan éadrom, is ea Dmitry Yuryevich Bivol, a rugadh ar 18 Nollaig 1990 i dTokmok, an Chirgeastáin.
Slobodan Kačar. Dornálaí Seirbiach, a bhí ina churadh trom-mheáchan éadrom, is ea Slobodan Kačar, a rugadh ar 15 Meán Fómhair 1957 i Jajce, an Iúgslaiv.
Ruth Bader Ginsburg.  &lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;
 &lt;revision&gt;
 &lt;parentid&gt;1002007&lt;/parentid&gt;
 &lt;timestamp&gt;2022-06-08T23:15:49Z&lt;/timestamp&gt;
 &lt;contributor&gt;
 &lt;username&gt;TGcoa&lt;/username&gt;
 &lt;/contributor&gt;
 &lt;comment&gt;/* Bás */&lt;/comment&gt;
 &lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;
 &lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
Breitheamh Meiriceánach ba ea Ruth Bader Ginsburg (a rugadh Joan Ruth Bader ar an 15 Márta 1933 i mBrooklyn, Nua-Eabhrac agus a fuair bás ar an 18 Meán Fómhair 2020). 
Bhí tionchar ollmhór aici ar dlí na Stát Aontaithe idir 1993-2020, laoch mór na liobrálach agus céile comhraic mór na gcoimeádach, agus an dara bean a ceapadh ina ball de Chúirt Uachtarach Mheiriceá.
Abhcóide.
B’iomaí cás tábhachtach a bhí buaite ag Ginsburg mar abhcóide sna 1970idí. Saineolaí ab ea í ar ghéarleanúint oifigiúil ar bhonn inscne. Dhírigh sí ar dhlíthe éagsúla a rinne idirdhealú géar idir mná agus fir. 
Bhí rath ar Ginsburg sna blianta tosaigh mar abhcóide, mar shampla sa chás Weinberger v. Wiesenfeld sa bhliain 1975 os comhair na Cúirte Uachtaraí. Dlíodóir cúramach ab ea Ginsburg a bhain úsáid as "fir" chun sáinn "na mban" a shoiléiriú i gceart nuair a bhíodh sí ag caint os comhair seanbhreithiúna fireanna na 1970idí.
Breitheamh.
I 1980 a roghnaigh Jimmy Carter Bader Ginsburg mar bhreitheamh ar an gcúirt chuarda náisiúnta in Washington D.C. Breitheamh neamhghnách ab ea í toisc gur bhain sí clú agus cáil amach fiú sular ceapadh ina breitheamh sóisearach í.
Roghnaigh Bill Clinton Bader Ginsburg chun a bheith ina breitheamh ar Chúirt Uachtarach na Stát Aontaithe i 1993. (Ón mbliain 1962 ba shuíochán ‘Daonlathach’ an suíochán a bhí aici. Roghnaigh an tUachtarán Kennedy Byron ‘Whizzer’ White mar bhall den Chúirt Uachtarach i 1962, agus thug Clinton an suíochán do Ginsburg nuair a d’éirigh  White as i 1993). 
Bás.
Fuair Bader Ginsburg bás de dheasca na hailse ar 18 Meán Fómhair 2020.
Giaráil chaipitiúil. Úsáideann cuideachta go minic a sócmhainní teoranta chun iasachtaí substaintiúla a ráthú lena gnó a mhaoiniú; tugtar giaráil chaipitiúil air.
Coláiste na Tríonóide, Cambridge. Is comhcholáiste de chuid Ollscoil Cambridge i Sasana é Coláiste na Tríonóide. Bhunaigh an Rí Anraí VIII an coláiste i 1546. Le timpeall 600 fochéimí, 300 céimí, agus os cionn 180 comhalta, is é an coláiste is mó i gceachtar de na hollscoileanna Oxbridge de réir líon na bhfochéimithe. Maidir le líon iomlán na mac léinn, tá Coláiste Homerton, Cambridge amháin chun cinn air le níos mó daltaí.
Cathal mac Aodha. Rí na Mumhan d'Eoghanacht Ghleanndamhnach ba ea Cathal mac Aodha (Sean-Ghaeilge Cathal mac Áedo) (bás 627). Aodh Flann Cathrach ("Áed Fland Cathrach") ba ea a athair, agus Cairbre Crom mac Criomhthainn (bás 577), iar-rí, a sheanathair. Tháinig sé i gcoróin tar éis bhás Finghin mac Aodha Dhuibh sa bhliain 618.
De réir an sean-dán, "Mór Muman 7 Aided Cuanach meic Ailchine", phós Cathal Mór Mumhan (bás 636), bainteach a réamhtheachtaí. Iníon Áed Bennán mac Crimthainn (bás 618) Eoghanacht Locha Léin ba ea í, agus dá bharr," assuring a cheart right to rule at" Caiseal. Tar éis dó a dheirfiúr "Ruithchern" a tharrtháil ó mhuintir Uí Liatháin, chaoin na deirfiúracha an rí marbh, Fíngen, agus rathúnas a ré, ach thug Cathal achasán dóibh. 
Rinne Mór cleamhnas idir "Ruithcern" agus Lonán mac Finnigh, dlúthghuaillí Chathail, den Éile, is amhlaidh. Lá amháin, áfach, deir an rí le Lonán éirí agus ómós a thabhairt dó rí na nDéise. Glac Lonán masla leis an iarraidh seo agus d'fhág sé Caiseal in éineacht lena bhean chéile, agus ar aige hhh lena muintir, mic Aodha Bheannáin. En route, rinne Cuanu mac Ailchine d'Fhir "Maige Féne" ruathair orthu. Gortaíodh Lonán, agus d'fhuadaigh Cúán "Ruithchern". Tharla cogadh dá bharr idir mic Aodha Bheannáin agus mic Chathail, ach gan aigneas díreach.
Feictear torthaí an sága seo sa chéad ghlúin eile. Sa bhliain 644, tharla Cath ag 'Ceann Con' sa Mhumhain idir Maol Dúin mac Aodha Beannáin (bás 661) agus Aonghas Liath deartháir Chathail (bás 644). Bhí ár mór ar gach taobh, agus cuireadh an ruaig ar Máel Dúin. Tuairiscítear bás "Cuanu mhic Cailchín" sa bhliain 644.
Bhí seachtar mac ag Cathal, ina measc Cathal Cú-cen-máthair mac Cathaíl (bás 665), rí Chaisil.
Cathal Cú-cen-máthair. Rí na Mumhan d'Eoghanacht Ghleanndamhnach ba ea Cathal Cú-gan-mháthair mac Cathail (Sean-Ghaeilge Cathal Cú-cen-máthair mac Cathaíl) (bás 665). Bhí sé i réim timpeall ón mbliain 661 un go dtí a bhás. Cathal mac Aodha (bás c. 628) ba ea a athair.
Tháinig Cathal i gcomharbacht ar Mhaonach mac Finghin d'Eoghanacht Chaisil. I ndán luaite le "Luccrech moccu Chérai", faightear liosta dá shinsir ar ais go Ádhamh. 
D'éag Cathal sa bhliain 665 de phlá a mharaigh go leor eile sna hannála Éireann. Sna ríliostaí, tháinig "Colgú mac Faílbe Flaind" d'Eoghanacht Chaisil, i gcomharbacht air.
Bhí ar a laghad beirt mhac ag Cathal, Finghin (bás 696) agus Ailill (bás 701). Feictear an bheirt acu sna hannála mar ríthe na Mumhan.
Ailill mac Cathail. Ríthe na Mumhan d'Eoghanacht Ghleanndamhnach ba ea Ailill mac Cathail (bás 701). Cathal Cú-cen-máthair (bás 665) ba ea a athair, agus Finghin (bás 696) a dheartháir agus réamhtheachtaí.
Cé go bhfeictear é sna hannála Éireann mar rí agus sa seanscéal "Seanchas Fála Chaisil", fágtar ar lár é as Sioncronachtaí Laud agus an Leabhar Laighneach. Feictear é mar shínitheoir Cháin Adhamhnáin ag Biorra sa bhliain 697, ach mar rí "Mag Feimin" ach amháin, agus Eidirscéal mac Maoil Umha (bás 721) mar rí na Mumhan.
Bhí triúr mac ag Ailill: "Fogantach", Aonghus agus Dubhda. Ní raibh aon duine dá mhuintir ina rí, áfach.
Eterscél mac Máele Umai. Rí na Mumhan d'Eoghanacht Áine ba ea Eidirscéal mac Maoil Umha (Sean-Ghaeilge Eterscél mac Máele Umai (bás 721). "Cúán mac Amalgado" (bás 641), iar-rí, ba ea a sheanathair.
Tá mearbhall ann sna hannála maidir leis féin agus Ailill mac Cathail Con-gan-mháthair (bás 701). Feictear iad beirt mar ríthe sa seanscéal "Seanchas Fála Chaisil", ach níl ach Eidirscéal luaite i Sioncronachtaí Laud agus an Leabhar Laighneach. Faightear fianaise le réimeas Ailealla and sna hannála. Feictear Eidirscéal mar rí na Mumhan ina shínitheoir Cháin Adhamhnán ag Biorra sa bhliain 697.
De réir an Leabhair Mhuimhnigh, bhí Uisneach, deartháir Eidirscéil, ina rídhamhna na Mumhain. Mharaigh Eidirscéal é de ghráin agus éad, agus tháinig seisean ina rí in ionad Uisnigh. 
D'éirigh sé as a choróin timpeall na bliana 702 tar éis réimis sé bliana. Bhí a mhac, Cathussach, níos deireanaí ina rí na Mumhan ón mbliain 742.
Finghin mac Cathail. Rí na Mumhan d'Eoghanacht Ghleanndamhnach ba ea Finghin mac Cathail Con-gan-mháthair (Sean-Ghaeilge Finguine mac Cathail Con-cen-máthair) (died 696). of Cathal Cú-gan-mháthair mac Cathail (bás 665) ba ea a athair. Tháinig sé i gcomharbacht ar "Colgú mac Faílbe Flaind" sa bhliain 678.
Le linn a réimis, cuireadh "Cáin Fuithirbe" i bhfeidhm ag "Mag Fuithirbe", ar theorainneacha Chorcaí agus Chiarraí sa bhliain 683. Luaitear sa téacs ionadaí as gach mórthreibh na Mumhan.
Bhí mac amháin ag Finghin atá ar a bhfuil aithne air, Cathal mac Finghin (bás 742), rí cumhachtach Mhumhan.
Feictear é mar phearsa athfhillteach sa tsraith mistéir "Sister Fidelma" le Peter Tremayne.