Trelis/gawiki huggingface dataset:
Banana Yoshimoto. Banana Yoshimoto (吉本 ばなな) (born 24 July 1964) is ainm cleite don scríbhneoir Seapánach Mahoko Yoshimoto (吉本 真秀子). Idir na blianta 2002 agus 2015 scríobh sí a hainm in hiragana ().
Beatha.
Rugadh Yashimoto i dTóiceo ar 24 Iúil 1964 agus tógadh i dteaghlach liobrálach í. Is é a hathair Takaaki Yoshimoto, file agus criticeoir cáiliúil, agus tá iomrá lena deirfiúr Haruno Yoiko mar chartúnaí. 
Bhain Yoshimoto céim amach i gColáiste Ealaíne Ollscoil Nihon leis an litríocht mar mórábhar. Thug sí an t-ainm cleite “Banana” uirthi féin de bharr an taitnimh atá aici ar bhláthanna banana. Maíonn sí gur ainm é atá idir “ghleoite’ agus “andraigíneach, d’aonturas”. 
Tá sí pósta agus mac aici, ach is iondúil nach sceitheann sí scéalta i dtaobh a beatha. Scríobhann sí beagán gach lá agus deir sí go bhfuil saghas náire uirthi toisc go scríobhann sí scéalta beagnach ar son spóirt. Idir na blianta 2008 agus 2010 bhreac sí dialann ar líne do Bhéarlóirí. 
Scríbhneoireacht.
Thosaigh sí ag scríobh sa bhliain 1987 agus í ag obair mar fhreastalaí. Deir sí go ndeachaigh an t-údar Meiriceánach Stephen King go mór i gcion uirthi trína scéalta neamhuafáis. Ina dhiaidh sin d’fhág Truman Capote agus Isaac Bashevis Singer a rian ar a saothar. 
Cuireadh a céad leabhar, "Kitchen" (1988), cnuasach gearrscéalta, i gcló os cionn seasca uair sa tSeapáin. Rinneadh dhá scannán de: scannán teilifíse sa tSeapáin agus scannán Sínise (1997) a rinneadh in Hong Kong agus a scaipeadh níos forleithne.
Tá dhá úrscéal déag agus seacht gcnuasach aistí scríofa aici agus tá os cionn sé mhilliún cóip díobh díolta ar fud an domhain.
Cuireann sí síos ar an ngrá agus ar an gcairdeas, ar chumhacht an bhaile agus an teaghlaigh, agus ar an rian a fhágann an chaill ar an aigne. Deir Yoshimoto gurb iad an dá théama is mó aici cloíteacht an aois óig sa tSeapáin inniu agus an chaoi a bhfágann na tubaistí lorg ar shaol an duine Tugann sí cuntas ar na fadhbanna a bhaineann do dhaoine óga. Is minic a bhíonn cuntas ar bhia agus ar bhrionglóidí ina saothar, agus maíonn sí go bhfáisctear cuid mhaith dá saothar as a mbrionglóidí féin.
Tá a lán duaiseanna liteartha bainte aici. 
Liosta leabhar.
Aistriúcháin Bhéarla na leabhair i litreacha Iodálacha. Níl sna leaganacha Gaeilge ach garbhaistriúcháin ar theidil leabhar nár aistríodh go Béarla fós.
The Gaelic Hit Factory. Is albam dátheangach é The Gaelic Hit Factory a scríobh agus a thaifead John Spillane agus Louis de Paor. Albam amhrán atá ann den chuid is mó ach tá dánta ann chomh maith.
Kenzo Kitakata. Úrscéalaí Seapánach is ea Kenzo Kitakata (北方 謙三 - Kitakata Kenzō) (r. 26 Deireadh Fómhair 1942) agus iomrá air de bharr a chuid scéinséirí. Rinne sé staidéar ar an dlí in Ollscoil Chuo agus bhí sé ina Uachtarán ar Scríbhneoirí Scéinséirí Mistéire na Seapáine idir na blianta 1997 agus 2001.
Beatha.
Rugadh é i gCathair Karatsu i Maoracht Saga. Chuaigh sé isteach i nDámh an Dlí in Ollscoil Chuo nuair a bhí gluaiseacht radach na mac léinn i mbarr a réime. D’fhoilsigh sé scéal liteartha san iris "Shincho" (Márta 1970) agus é ina mhac léinn. Bhain sé céim amach sa bhliain 1973 agus ón mbliain 1981 amach chrom sé ar scéalta bleachtaireachta a scríobh. 
Tháinig éileamh ar a shaothair agus sa bhliain 1983 rinne Yutaka Mizutani agus an stiúrthóir Eiichi Kudo scannán d’úrscéal leis. Lean roinnt scannán eile é. Sa bhliain 1989 thosaigh sé ag foilsiú úrscéalta stairiúla agus bhain Duais Shizuka Ryozaburo dá bharr. Tá a lán duaiseanna eile faighte aige ó shin.
Mitsuyo Kakuta. Údar torthúil Seapánach is ea Mitsuyo Kakuta (, "Kakuta Mitsuyo". Rugadh í in Yokohama ar 8 Márta 1967. Faoi láthair tá sí ag cur Seapáinis nua-aoiseach ar "Scéal Genji", scéal clasaiceach de chuid litríocht na Seapáine. Tá sí pósta leis an scríbhneoir Takami Itō.
Saothair.
D’fhoilsigh sí a céad leabhar, "Kōfuku na yūgi" (Súgradh sona), agus í ina mac léinn i nDámh na Litríochta in Ollscoil Waseda agus bhain sí Duais Kaien do Scríbhneoirí Nua sa bhliain 1990. 
Moladh an dá úrscéal a d’fhoilsigh sí sa bhliain 2002, "Ekonomikaru paresu" (Pálás barainneach) agus "Kūchū teien" (Gairdín crochta), agus bhain sí Duais Liteartha Noma agus Duais Noaki sa bhliain 2004. Tá os cionn ochtó leabhar scríofa aici. 
Bhuaigh sí Duais Liteartha Chūō Kōron 2007 le húrscéal a aistríodh go Béarla mar "The Eighth Day" agus a rinneadh dráma teilifíse agus scannán de. Bhuaigh sí duaiseanna freisin leis an dá leabhar a d’fhoilsigh sí sa bhliain 2012, an t-úrscéal "Kami no tsuki" agus an cnuasach gearrscéalta "Kanata no ko".
Gearóidín McEvoy. Is scoláire dlí agus gníomhaí teanga Éireannach í Gearóidín McEvoy. Is iarrthóir PhD in Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath í. Déanann sí taighde ar na cearta atá ag mionlaigh theanga. D’oibrigh sí i bhFiontar (Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath), mar aistritheoir, agus sa Ghaeloideachas. 
Is feimineach í agus tá sí ina ball de "Lawyers for Choice".
Tá sí ina comhláithreoir ar an bpodchraoladh Motherfoclóir. 
Foilseacháin agus cainteanna.
‘The Right of Minority Languages in Domestic Courts – Realisable Right or Illusory Concept?’ 2016 COLR 60
‘Having Our Voices Heard – The Official Languages Act Foreshadowing the Recognition of Irish Sign Language for the Deaf Community Bill’ Human Rights in Ireland (2nd November 2016)
‘Equating Justice: Using Minority Languages at Criminal Trials’. Físeán ar fáil ar https://www.youtube.com/watch?v=KCcw90fxm98
Natsuo Kirino. Tá Natsuo Kirino (桐野 夏生 - Kirino Natsuo) á úsáid mar ainm cleite ag Mariko Hashioka (r. 7 Deireadh Fómhair 1951 in Kanazawa i Maoracht Ishikawa), úrscéalaí Seapánach ar cuid suntais í sa slua scríbhneoirí mná atá ag scríobh scéalta bleachtaireachta sa tSeapáin. 
Beatha.
Bhí Kirino ina cónaí ina lán cathracha sular chuir sí fúthu i dTóiceo, mar a bhfuil sí fós. Phós sí sa bhliain 1975 agus rugadh a hiníon sa bhliain 1981. 
Bhain sí céim sa dlí amach in Ollscoil Seikei sa bhliain 1974. Is iomaí post a bhí aici sular shocraigh sí ina tríochaidí ar dhul le scríbhneoireacht, agus níor tháinig aoibh na léitheoirí uirthi go dtí go raibh sí ina daichidí.
Scríbhneoireacht.
Chuaigh Kirino i mbun oibre mar scríbhneoir sa bhliain 1984 agus í ag scríobh úrscéalta rómánsacha. Ach ní mór an glaoch a bhí ar a leithéidí agus go luath sna 1990í ghéill sí don fhonn a bhí uirthi scéinséirí a scríobh agus iniúchadh a dhéanamh ar aigne an choirpigh. Tá mórán úrscéalta scríofa aici anois agus a lán cnuasach gearrscéalta, agus tá sí ar na húdair is mó a bhfuil tóir orthu sa tSeapáin.
Chuirfeadh a saothar scéalta Meiriceánacha faoi bhleachtairí crua i gcuimhne duit, ach is iomaí dearcadh agus insint atá ann agus gan aon saininsint údarásach le fáil chun an léitheoir a threorú.. Murab ionann is an chuid is mó de scéalta faoi bhleachtairí crua-intinneacha, is minic atá príomhcharachtar mná in úrscéalta Kirino, de shaghas an bhleachtaire Miro Murano, bean a chuireann cor san ghnáthinsint agus í ina laoch agus ina híospartach araon. 
Is minic an t-uaigneas le fáil ina saothar, agus é á chur in iúl freisin go bhfuil saol na Seapáine truaillithe ag an maoin, go háirithe i gcúrsaí teaghlaigh agus grá. 
Is iondúil go dtugtar cuntas ina leabhair ar mhná a dhéanann gníomhartha uafáis, i dtreo go bhféadfaí a saothar a mheas mar “fheimineachas "noir"”. Tá craiceann na fírinne ar a scéalta agus is féidir leis an léitheoir fíorthuiscint a fháil ar aigne na mban dá bharr.
Drag Race Thailand. Clár teilifíse réaltachta is ea Drag Race Thailand. Comórtas drag as an dTéalainn is ea é. Tá banríonacha draig Art Arya agus Pangina ina láithreoir. Thosaigh sé i 2018.
Buaiteoirí.
Natalia Pliacam (séasúr a haon)
Natalia Pliacam. Banríon draig as an dTéalainn is ea Natalia Pliacam. Is ainm stáitse í Natalia Pliacam; mar fhear, Assadayut Khunviseadpong (อัษฎายุทธ คุณวิเศษพงษ์) is ainm di. Rugadh í i 1981. Tá a muintír de shliocht Síneach. Ritheann siad gnó cónra. Bhuaigh sí an chéad séasúr de Drag Race Thailand. An chéad bhuaiteoir mórthomhas is ea í.
Mórthomhas. Éadaí do dhaoine móra, ramhra, nó téagartha is ea éadaí mórthomhas.
Banríon draig. Taibheoir a caitheann éadaí ban mar fheisteas is ea banríon draig. De ghnáth, is fear aerach í banríon draig. Tá go leor mná trasghnéasacha ina mbanríon draig áfach, chomh maith le daoine neamh-dhénártha agus mná cisinscneach. Cuireann banríonacha draig leis an mbandacht go coitianta mar ghreann, dhráma, aoir, nó shiamsaíocht.
Bean trasghnéasach. Bean a dtugtar fear nó buachaill uirthi ag an mbreith is ea bean trasghnéasach. Go coitianta, aithríonn mná trasghnéasacha a gcoirp le haghaidh breathnaigh mar bhean a dtugtar bean nó cailín uirthi ag an mbreith (bean cisinscneach).
Napalm Death. Banna "grindcore" Sasanach is ea Napalm Death.
Lawrence Ferlinghetti. File agus gníomhaí sóisialach is ea Lawrence Monsanto Ferlinghetti a saolaíodh ar an 24ú Márta 1919. Tá idir fhilíocht, aistriúcháin, fhicsean, dhrámaíocht, léirmheastóireacht ealaíne agus scannáin scríofa aige. Bhí éileamh an-mhór ar fud an domhain ar an tarna leabhar uaidh "A Coney Island of the Mind" agus aistríodh an saothar céanna go naoi dteanga. 
Saothar Filíochta.
Is féidir uaillmhian an fhile a aithint sa sliocht so;
Ghlaoigh Pablo Neruda "open-wide poetry" ar a chuid filíochta agus bhí tionchar aigesean ar shaothar Chathail Uí Shearcaigh. Tá grianghraf den bhfile Conallach ag fáil síniú uaidh le feiscint sa leabhar "On the Side of Light: the Poetry of Cathal Ó Searcaigh".
Tagairtí.
https://www.poets.org/poetsorg/poem/poetry-insurgent-art-i-am-signaling-you-through-flames
https://www.irishtimes.com/news/new-voices-old-roots-1.369091
An cheimic neamhorgánach. Déileálann an cheimic neamhorgánach le shintéis agus iompar na gcomhdhúl neamhorgánach agus orgánaimhiotalach. Clúdaíonn an réimse seo gach comhdhúil cheimiceach ach amháin an iliomad comhdhúl orgánach (comhdhúile charbóin bunaithe, , de ghnáth ina bhfuil naisc C-H ), gur ghnéithe den cheimic orgánach iad. Níl" an t-"idirdhealú soiléir idir an dá dhisciplín, mar tá go leor forluí san fhodhisciplín den cheimic orgánaimhiotalach. Tá feidhmeanna aici i ngach gné de thionscal an cheimiceáin, lena n-áirítear catalú, ábhair eolaíochta, líocha, dromchlaghníomhaithe, cumhdaigh, míochainí, breoslaí, agus talmhaíocht.
Ryū Murakami. Úrscéalaí, gearrscéalaí, aistí agus scannánaí Seapánach is ea Ryū Murakami (村上 龍 - Murakami Ryū). Rugadh é ar 19 Feabhra 1952 in Sasebo, Nagasaki. Pléann a chuid úrscéalta téamaí na céille ceannaithe, an osréalachais, an dúnmharaithe, an chogaidh agus úsáid na ndrugaí i dtimpeallacht ghruama na Seapáine. 
Beatha.
Nuair a bhí Murakami ina dhalta meánscoile bhí lámh aige i mbunú racbanna darbh ainm Coelacanth. I rith an ama sin chuaigh frithchultúr na n-óg i bhfeidhm air. Nuair a d’fhág sé an mheánscoil chuir sé banna eile ar bun, rinne sé roinnt scannán neamhspleách, agus chuaigh sé isteach sa chlár ealaíne in Ollscoil Ealaíne Musashino. Sna 1990í scaip sé ceol Chúba sa tSeapáin agus chuir comhlacht taifeadta ar bun.
Chuir Murakami an iris ríomhphoist "JMM" (Japan Mail Media) sa bhliain 1999 agus is é príomheagarthóir na hirise fós é. Ón mbliain 2006 i leith tá sé ag cur an chláir chainte "Kanburia Kyuden" i láthair faoi chúrsaí gnó agus airgeadais ar Theilifís Thóiceo (株式会社テレビ東京). Tá seirbhís fís-sruthaithe curtha ar bun aige, in éineacht le comhlacht chun ríomhleabhair a sholáthar.
Scríbhneoireacht.
Ba é "Kagirinaku tōmei ni chikai burū" (限りなく透明に近いブル – "Gorm beagnach trédhearcach") an chéad leabhar ag Murakami. Bhí sé ina mac léinn nuair a scríobh sé é agus is éard is ábhar dó an chollaíocht agus úsáid na ndrugaí ag daoine óga míshásta. Fearadh fáilte roimh an leabhar mar litríocht de chineál nua agus bhain sé Duais Gunzō do Scríbhneoir Nua sa bhliain 1976. An bhliain chéanna bhain sé Duais Akutagawa agus tháinig tóir mhór air.
Sa bhliain 1980 d’fhoilsigh Murakami úrscéal i bhfad níos faide, "Koinrokkā beibīzu" (コインロッカー・ベイビーズ – "Báibíní taisceadán bonnoibrithe"), a moladh go hard agus a bhain Duais Noma. Ina dhiaidh sin d’fhoilsigh sé an t-úrscéal dírbheathaisnéiseach "69" agus "Ai to gensō no fashizumu" (愛と幻想のファシズム) (1987), faoi iarracht ar mheon “madraí allta ag ithe a chéile” sa tSeapáin a leasú. 
Tá leagan malartach den tSeapáin le fáil in "Go fungo no sekai" (五分後の世界 – "An domhan i gceann cúig nóiméad") (1994), leabhar a ainmníodh do Dhuais Tanazaki. Sa bhliain 1996 bhain sé Duais Hirabayashi Taiko agus d’fhoilsigh "Topaz rabu &amp; poppu topāzu II" (ラブ&amp;ポップ トパーズII) faoi chailín meánscoile a dhéanann “enjo kōsai” nó “compánachas cúiteach” le fir níos sine. Rinneadh scannán de.
Sa bhliain 1997 d’fhoilsigh sé "Miso in za misosūpu" (イン ザ・ミソスープ – "In the miso soup"), scéinséir atá suite sa cheantar striapachais i dTóiceo agus a bhuaigh Duais Yomiuri. Sa bhliain 2000 tháinig "Kibō no kunino ekusodas" (希望の国のエクソダス – "A n-aghaidh ar thír ab fhearr leo") amach, scéal faoi dhaltaí meanscoile nach bhfuil fonn orthu a thuilleadh cloí le gnáthnósanna na Seapáine agus a chumann pobal Seapánach nua san Idirlíon. 
Scéal faoi ionradh a dhéanann Cóiré Thuaidh ar an tSeapáin is ea "Hantō wo Deyo" (半島を出よ) (2005). Bhuaigh sé Duais Noma na nEalaíon Liobrálach agus Duais Mainichi Shuppan. Rinneadh scannán den úrscéal "Ōdishon" (オーディション – "Audition"). 
Leabhair.
Cnuasacha.
Tá aistí, agallaimh agus leabhair phictiúr le Murakami ar fáil freisin, agus tá a lán scannán ann atá bunaithe ar úrscéalta leis.
An Léim Mhór chun Tosaigh. Feachtas eacnamaíoch agus sóisialta ba ea An Léim Mhór chun Tosaigh (An tSínis: 大跃进; pinyin: Dà Yuèjìn) sa tSín le linn na mblianta 1958 - 1962.
Ceannairc. Is éard is ceannairc ann ná éirí amach i measc grúpa daoine (go hiondúil rannóg mhíleata nó foireann loinge) chun cur i gcoinne na ndaoine os a gcionn, nó a gcuid orduithe. Úsáidtear an téarma go coitianta ar easumhlaíocht a dhéanann saighdiúirí in aghaidh oifigeach (mar shampla Ceannairc an Churraigh nó an Cheannairc Indiach), ach is féidir an focal a úsáid ar aon éirí amach in aghaidh grúpa atá i réim.
Le linn Ré na Fionnachtana, is minic gur éirí amach i gcoinne captaen loinge a bhí i gceist le ceannairc. Tharla sé seo, mar shampla, le linn aistir Fernão de Magalhães timpeall an domhain, ar an "Discovery" (long Henry Hudson), agus an cheannairc cháiliúil ar an "Bounty".
Fletcher Christian. "Master's mate" ab ea Fletcher Christian (25 Meán Fómhair 1764 – 20 Meán Fómhair 1793) ar bord HMS Bounty i rith an t-aistear na Lieutenant William Bligh go Taihítí i rith 1787–1789 le haghaidh crann torthaí aráin. Sa cheannairc ar The Bounty, thapaigh Christian ceannasaíocht an long as Bligh ar an 28 Aibreán 1789.
William Bligh. Oifigeach i gCabhlach Ríoga na Breataine agus riarthóir coilíneach ab ea William Bligh (9 Meán Fómhair 1754 – 7 Nollaig 1817).
Aicmiú aeráide Köppen. Ceann de na córais aicmithe aeráide is forleithne is ea an t-aeráidaicmiú Köppen. D'fhoilsigh an clíomeolaí Wladimir Köppen (1846-1940) é don chéad uair sa bhliain 1884,&lt;le roinnt mionathruithe níos déanaí ar aghaidh, go háirithe sna blianta 1918 agus 1936. Ina dhiaidh sin, chomhoibrigh an clíomeolaí Gearmánach Rudolf Geiger (1954, 1961) le Köppen ar athruithe ar an gcóras aicmithe, ar a dtugtar in amanna, an córas aeráidaicmithe Köppenan- Geiger.
Roinn aeráidaicmiú Köppen na haeráidí i gcúig phríomhghrúpa aeráide, agus gach grúpa a bhí roinnte aige bunaithe ar dheascadh séasúrach agus patrúin teochta. Is iad na cúig phríomhghrúpa ná A (trópaiceach), B (tirim), C (measartha), D (ilchríochach), agus E (polach). Tá litir ag gach grúpa agus foghrúpa. Tá príomhghrúpa sannta do gach aeráid (an chéad litir). Tugtar foghrúpa frasaíocht séasúrach (an dara litir) do gach aeráid, ach amháin dóibh siúd atá i ngrúpa E. Mar shampla, léiríonn Af aeráid na foraoise trópaicí báistí. Sannann an córas foghrúpa teochta do gach grúpa seachas iad siúd atá sa ghrúpa A, a léiríonn an tríú litir le haghaidh climates i B, C, agus D, agus an dara litir do thimpealtaí in E. Mar shampla, léiríonn Cfb aeráid farraige le samhraí te mar a léirítear ag an deireadh b. Aicmítear sciatháin bunaithe ar chritéir shonracha ar leith do gach cineál aeráide.
Oileáin Pitcairn. Is oileáin ar cuid de Críocha Thar Lear Briotanacha iad Oileáin Pitcairn, agus atá suite san tAigéan Ciúin. Tá ceithre oileán sa ghrúpa, mar atá Pitcairn í féin, Henderson, Ducie agus Oeno. Tá timpeall is 50 duine ina gcónaí ann go lánaimseartha (meastachán sa bhliain 2018), iad go léir in Adamstown ar Oileán Pitcairn.
Rún Cheanannais Mhóir. Is scannán fantaisíochta beochana Francach-Bheilgeach-Éireannach é Rún Cheanannais Mhóir (, ) arna bheochan ag Cartoon Saloon. Cuireadh os comhair pobail féachana den chéad uair é ar 8 Feabhra 2009 ag 59ú Féile Idirnáisiúnta Bheirlín. Eisíodh sa Bheilg agus sa Fhrainc é ar an 11ú Feabhra, agus i bPoblacht na hÉireann ar an 3ú Márta.
Tomm Moore agus Nora Twomey a stiúir an scannán, agus Paul Young, Didier Brunner agus Vivian Van Fleteren a léirigh é. Fabrice Ziolkowski a scríobh. Dháil Gébéka Films, Kinepolis Film Distribution, StudioCanal agus Buena Vista é. Chuir Fabienne Alvarez-Giro an scannán in eagar agus chum Bruno Coulais agus Kíla an ceol dó. Tá Evan McGuire, Brendan Gleeson, Christen Mooney, Mick Lally, Michael McGrath, Liam Hourican, Paul Tylak agus Paul Young sna príomhrólanna. Ainmníodh an scannán do Dhuais an Acadaimh le hAghaidh Scannáin Bheochana.
Plota.
Tá Breandán, buachaill óg fiosrach idéalach, ag maireachtáil faoi dhlúthchúram a uncail, an tAb Cellach, sa phobal beag i Mainistir Cheanannais. Bíonn Cellach ag síorsmaoineamh ar bhalla a thógáil timpeall na mainistreach chun ionsaithe Lochlannacha a chosc.
An Rómáin i gComórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg. Ghlac An Rómáin páirt i gComórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg don chéad uair sa bhliain 2003.
An tSualainn i gComórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg. Ghlac An tSualainn páirt i gComórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg don chéad uair sa bhliain 2003.
Aeráid thrópaiceach bhaistí. Is éard is aeráid thrópaiceach bháistí, ar a dtugtar freisin aeráid mheánchriosach, ann ná aeráid thrópaiceach a bhíonn ar fáil de ghnáth (ach ní i gcónaí) ar feadh an mheánchiorcal. Bíonn, de ghnáth, foraoisí trópaiceacha, sna réigiúin seo agus tugtar an t-ainm Af orthu, de réir aicmithe aeráide Köppen. Go hiondúil, bíonn aeráid trópaiceach bháistí te agus fliuch.
Aeráid thrópaiceach mhonsúnach. An cineál aeráide a chomhfhreagraíonn le haeráidrangú Köppen, sa chatagóir "Am", is ea aeráid thrópaiceach mhonsúnach (ar a dtugtar ó am go chéile aeráid fhliuch thrópaiceach). Bíonn meántheochtaí míosúla  os cionn 18 °C i ngach mí den bhliain agus  gné shéasúir fhliucha agus thirime, mar atá ag aeráidí trópaiceacha sabhánacha ag aeráidí trópaiceacha monsúnacha.
Bíonn an mhí is tirime, áfach, ag aeráid thrópaiceach shabhánach, le ar a laghad, níos lú ná 60 mm ach níos mó ná 100 [frasaíocht bhliantúil iomlán {mm}/25] d'fhrasaíocht. Tá an fíoras deireanach seo i gcodarsnacht dhíreach le haeráid thrópaiceach shabhána, gurb í an mhí is tirime ná 60 mm d'fhrasaíocht agus ar deireadh, an fhrasaíocht mhíosúil a fhreagraíonn don fheidhm (100 - [frasaíocht bhliantúil iomlán (i mm) / 25]). Go bunúsach, bíonn de ghnáth, níos mó báistí nó séasúir thirim níos lú ag aeráid thrópaiceach mhonsúnacha na ag aeráid thrópaiceach shabhánach. Ina theannta sin, de ghnáth bíonn níos lú éagsúlachta le feiceáil i dteochtaí na haeráide trópaicí monsúnaí, le linn na bliana ná ag aeráid thrópaiceach shabhánach. Bíonn Tá mí is sraithe ag an aeráid seo a tharlaíonn beagnach i gcónaí nó go luath ina dhiaidh sin an tostlach "gheimhridh" ar an taobh sin den mheánchrios
Tá mí is tirime ag an aeráid seo a tharlaíonn beagnach i gcónaí, nó go luath ina dhiaidh "grianstad" an gheimhridh, ar an taobh sin den mheánchrios.
Gaelchultúr. Bunaíodh Gaelchultúr sa bhliain 2004 agus é mar aidhm aige an Ghaeilge agus an cultúr Gaelach, idir cheol, amhránaíocht agus damhsa, a chur chun cinn i mBaile Átha Cliath agus ar fud na tíre.
Chuir Gaelchultúr tús le ranganna Gaeilge don phobal i gcoitinne in earrach na bliana 2005, agus ó shin i leith tá méadú mór tagtha ar líon na bhfoghlaimeoirí agus ar an réimse cúrsaí teanga atá á thairiscint againn.
Ag deireadh na bliana 2011, bhain Gaelchultúr stádas amach mar sholáthróir dámhachtainí ó Chomhairle na nDámhachtainí Ardoideachais agus Oiliúna (CDAOO nó FETAC) .
Cuireadh tús leis an gcéad sainchúrsa creidiúnaithe don earnáil phoiblí, Teastas sa Ghaeilge Ghairmiúil, i mí Dheireadh Fómhair 2012 agus tá an cúrsa sin ar fáil anois ag leibhéil 3–6 den Chreat Náisiúnta Cáilíochtaí.
I samhradh na bliana 2013, bhronn Dearbhú Cáilíochta agus Cáilíochtaí Éireann (DCCÉ) stádas mar choláiste tríú leibhéal ar Ghaelchultúr. Lena chois sin, tugadh cead dóibh 'Dioplóma Iarchéime san Aistriúchán' a chur ar fáil, ag leibhéal 9 den Chreat Náisiúnta Cáilíochtaí.
Bhí tús curtha, mar sin, le Coláiste na hÉireann, an chéad institiúid tríú leibhéal lán-Ghaeilge.
Tomm Moore. Déantóir scannán, beochantóir, agus maisitheoir agus scríbhneoir leabhar grafach Éireannach is ea Thomas "Tomm" Moore a rugadh ar 7 Eanáir 1977 in Iúr Cinn Trá. Is comhbhunaitheoir Cartoon Saloon é, stiúideo beochana agus comhlacht léiriúcháin atá suite i gCill Chainnigh. Is iad an chéad phríomhscannán a rinne sé ná "Rún Cheanannais Mhóir" (2009), a stiúir sé in éineacht le Nora Twomey, agus "Amhrán na Mara" (2014). Mhol na léirmheastóirí an dá scannán, agus ainmníodh iad do dhuaiseanna an Acadaimh mar Phríomhscannán Beochana Is Fearr.
Týr agus Fenrir. I scéalaíocht na Lochlannach, bhain Fenrir plaic as lámh dheis Týr. 
Sa bhunscéal Lochlannach bhí eagla ar na Déithe roimh Fenrir groí. Theastaigh uathu é a cheangal le slabhraí agus dúirt leis nach raibh ann ach iarracht a láidreacht a thástáil, feiscint an bhféadfadh sé an slabhra a bhriseadh. Thuig Fenrir go raibh uisce faoi thalamh ar bun ach ghéill sé dóibh, ach go raibh ar dhuine de na Déithe a lámh a chur i mbéal Fenrir ar eagla gurbh fheillbheart a bhí beartaithe. Bhí an dia Týr chomh cróga sin gur thairg sé a lámh agus a fhios go maith aige go n-alpfaí í.
Nahr al-Auja. Abhainn is ea Nahr al-Auja (Araibis: نهر العوجا), Eabhais:,נחל הירקון‬ Nahal HaYarkon;) i lár Iosrael. Is ag Teil Afek (Antipatris) atá foinse na habhann ar fáil, taobh ó thuaidh de Petah Tiqwa (Araibis:سرکاری). Ritheann sí trí Gush Dan , (Araibis: غوش دان), agus Páirc Yarkon, i dTel Aviv isteach ar an Mheánmhuir. Is í an Nahr al-Auja an abhainn chósta is mó in Iosrael, ag 27.5 km ar fhad.
Stair.
D'fhreastail an Nahr al-Auja mar teorann theas Vilayet (limistéar riaracháin) Bhéiriút, le linn tréimhse dheireanach na nOtamánach.
Tá ainm Araibise na habhann 'Nahr al-Auja' ("an abhainn a lúbann"), roinnte le Wadi Auja, sruth beag eile a sreabhann isteach chuig  Ghleann na hIordáine, ó thuaidh de Ireachó. De bharr an comhtharlú sin, le linn an chéad Chogadh Domhanda thángthas ar an téarma líne an dá Auja, a thagraíonn don líne straitéiseach a nascann an dá abhainn ghleannta agus a bhí glactha ag fórsaí sluaíochta an Ghinearáil Allenby, le linn a luathghluaiseacht chun tosaigh sa bhliain 1918, i gcoinne fhórsaí na nOtamánach.
Ceannairc ar an mBounty.  &lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;
 &lt;revision&gt;
 &lt;timestamp&gt;2018-05-12T18:25:28Z&lt;/timestamp&gt;
 &lt;contributor&gt;
 &lt;username&gt;Chaco&lt;/username&gt;
 &lt;/contributor&gt;
 &lt;comment&gt;Leathanach cruthaithe le ' Tharla Ceannairc ar an mBounty ar an 28 Aibreán 1789 le Fletcher Christian...'&lt;/comment&gt;
 &lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;
 &lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
Tharla Ceannairc ar an mBounty ar an 28 Aibreán 1789 le Fletcher Christian agus William Bligh i gceist.
Poll dubh Chalcúta. Príosún beag nó doinsiún ab ea Poll dubh na Calcúta ina chur Siraj ud-Daulah, an Nawab Bheangál 64 saighdiúirí Briotanacha faoi ghlas, agus fuair 43 acu bás mharaigh ar an oíche den 20 Meitheamh 1756 é Poll dubh na Calcúta.
Annála Uladh. Is annála iad Annála Uladh, scríofa idir A.D. 431 agus A.D. 1540 i nÉirinn na Meánaoise.
Aeráid bhreacthur. Is éard is aeráid bhreacthur nó aeráid steipeach ann ná aeráid réigiún ina mbíonn an fhrasaíocht níos lú ná an t-imghalú féideartha, ach ní chomh híseal leis an aeráid fhásaigh‎. Tá cineálacha éagsúla d'aeráidí breacthura, ag brath ar na hathróga, mar shampla teocht, agus bíonn siad freagrach as bithóim éagsúla a chur ar bun.