Trelis/gawiki huggingface dataset:
Atitimeachas.  &lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;
 &lt;revision&gt;
 &lt;parentid&gt;962981&lt;/parentid&gt;
 &lt;timestamp&gt;2020-06-16T00:10:37Z&lt;/timestamp&gt;
 &lt;contributor&gt;
 &lt;username&gt;TGcoa&lt;/username&gt;
 &lt;/contributor&gt;
 &lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;
 &lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
Gabhann go leor ciontóirí ar ais ar an gcoiriúlacht agus atitimeachas a thugtar ar an aisiompú sin.
Tá atitimeachas ar cheann de na coincheapa is bunúsaí i gceartas coiriúil. Tagraíonn sé d’athiompú an duine go hiompraíocht choiriúil tar éis smachtbhanna Cúirte a fháil nó do thabhairt faoi idirghabháil as coir a rinneadh roimhe sin. Chun éifeachtacht ár n-idirghabhálacha a thaispeáint, ní mór dúinn na rátaí atitimeachais i measc daoine a chuirtear faoinár maoirseacht a thomhas.
Titimeachas in Éirinn.
47% ab ea an ráta athchiontaithe acu siúd a gearradh tréimhse promhaidh orthu i 2012 in Éirinn. Rinne móramh 63.1% de na daoine seo cion arís faoi cheann 12 mhí ó dháta tosaigh a n-orduithe promhaidh.
D'fhoilsigh Príomh-Oifig Staidrimh do Sheirbhísí Príosúin agus Promhaidh na hÉireann Staidéar ar Atitimeachas i mí na Nollag 2015. Déantar tuairisciú ar atitimeachas i measc 7,507 gciontóir a scaoil Seirbhís Phríosúin na hÉireann saor tar éis dóibh pianbhreith choimeádta a chur isteach sa bhliain 2009 agus bhí sé sin bunaithe ar shonraí faoi athdhéanamh cionta agus faoi athchiontú suas go dtí deireadh na bliana 2012. 
Tuairiscítear nach ndearna beagnach 63% de na ciontóirí cion arís laistigh de thréimhse trí bliana ón tráth ar cuireadh faoi mhaoirseacht na Seirbhíse Promhaidh iad. Bhí na rátaí athdhéanta cionta níos ísle i measc ban agus ní dhearna beagnach 70% de chiontóirí baineanna cion arís sa tréimhse lena mbaineann. 
Taighde.
D'fhoilsigh An Roinn Dlí agus Cirt agus Comhionannais in Éirinn tuarascáil sa bhliain 2020 ina ndéantar athbhreithniú ar thaighde de chuid na hEorpa, arna foilsiú i mBéarla idir 1990 agus 2019 maidir leis na rudaí a mbíonn tionchar acu ar an atitimeachas, na cineálacha beartais phoiblí atá ann le dul i ngleic leis ,agus cé chomh éifeachtach atá gach ceann acu.
Gabhlán Alpach. Is éan é gabhlán Alpach. Is baill d'fhine na Apodidae iad.
Gabhlán beag. Is éan é gabhlán beag ("Apus affinis"). Is baill d'fhine na Apodidae iad.
Murlach mara. Is cruidín beag é an murlach mara ("Alcedo atthis"), ar a dtugtar freisin an cruidín, le seacht bhfospeicis aitheanta laistigh dá dháileadh leathan trasna na hEoráise agus na hAfraice Thuaidh. Tá sé ina chónaí i gcuid mhór dá raon, ach aistríonn sé ó cheantair ina reonn aibhneacha sa gheimhreadh.
Níl siad flúirseach agus is annamh a fheictear iad, ach ag eitilt taistealann siad go híseal ar luas suas le fiche míle san uair agus preabann na sciatháin chomh tapa sin nach bhfuil ach néal beag deataigh le feiceáil, álainn, gorm agus é ag dul thart.
Tacsanomaíocht.
Rinne Carl Linnaeus cur síos ar an muhrlach mara den chéad uair sa 10ú eagrán dá "Systema Naturae", sa bhliain 1758 mar "Gracula atthis" .] Eascraíonn an t-ainm déthéarmach nua-aimseartha ón Laidin "alcēdō" (ón nGréigis πλλκυν, "alkuṓn"), agus Atthis, bean óg álainn ó Lesbos, agus an ceann is ansa ag Safó.
Cuimsíonn an géineas "Alcedo" seacht gcruidín beag a itheann éisc mar chuid dá n-aiste bia. Is é "Alcedo coerulescens" an gaol is gaire dó a bhfuil fo-chodanna bána aige agus tá sé le fáil i gcodanna den Indinéis.chuid íochtair iascaire ceireach a bhfuil codanna bána ann agus atá le fáil i gcodanna den Indinéis.
Anne Marie Waters. Gníomhaí Éireannach go mór ar an eite dheas is ea Anne Marie Waters. Rugadh í i mBaile Átha Cliath ar an 24 Lúnasa 1977.
Tony Scannell. Ba aisteoir Éireannach é Tony Scannell a rugadh i gCionn tSáile, Contae Chorcaí ar an 14 Lúnasa 1945 agus a fuair bás ar 27 Bealtaine 2020.
Dominic Cummings. Straitéisí polaitíochta de chuid an Pháirtí Choimeádaigh sa Ríocht Aontaithe ba ea Dominic Mckenzie Cummings. Rugadh é i nDurham ar an 25 Samhain 1971.
Chris Packham. Is nádúraí Sasanach é Christopher Gary Packham, a rugadh ar an 4 Bealtaine 1961 i Southampton, Hampshire.
Léana na dTortán. Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm Léana na dTortán air:
Lá Idirnáisiúnta Coimeádaithe Síochána na Náisiún Aontaithe. Is lá machnaimh agus cuimhnimh de chuid na Náisiún Aontaithe é Lá Idirnáisiúnta Coimeádaithe Síochána na Náisiún Aontaithe. Cuimhnímid ar na daoine a fuair bás i seirbhís na síochána.
Déanann an lá comóradh ar an dáta, in 1948, a chuaigh an chéad mhisean síochánaíochta de chuid na Náisiún Aontaithe i mbun feachtais sa Phalaistín.
Éire.
Is réimse é ina bhfuil obair uasal déanta le fada ag comhaltaí d'Óglaigh na hÉireann. Is í Éire an t-aon náisiún a bhfuil coimeádaithe síochána go leanúnach aige in oibríochtaí tacaíochta síochána faoi shainordú na NA ó 1958 i leith.
Cruidíní píbgheal. Is éan é cruidíní píbgheal. Is baill d'fhine na Alcedininae iad.
Leitreach. Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm Leitreach air:
Lá Domhanda na mBeach. Titeann Lá Domhanda na mBeach ar an 20 Bealtaine gach bliain. Is lá é seo chun béim a chur ar an tábhacht a bhaineann le beacha.
Cúlra.
Tá beacha na hÉireann i mbaol mór – agus leis sin, tá an córas bia agus beatha féin i mbaol. Tá 90 speiceas beach dúchasach in Éirinn, ach tá an tríú cuid díobh i mbaol a dhíothaithe. Agus mura bhfuil beacha ann le plandaí a phailniú, tá an baol ann go dtitfidh ár gcóras bia ina iomláine as a chéile.
Seoladh an Plean Uile-Éireann um Pailneoirí sa bhliain 2015.
“Coinnigh Coirceog".
Sa bhliain 2019, d’fhógair Rialtas na hÉireann an tionscnamh “Coinnigh Coirceog, cuidigh leis an mbeach mheala”. Féachtar leis an tionscnamh seo úinéirí foraoise a spreagadh chun an bheach mheala a thabhairt isteach sa choillearnach dhúchasach i gcomhar le Coillearnach Éireann agus na cumainn náisiúnta bheachairí. Bhí Cumann Bheach Mheala Dhúchasach na hÉireann freisin ag tacú leis an tionscnamh.
Feachtas feasachta.
Dúirt an tUachtarán Micheál D. Ó hUigínn sa bhliain 2019, cuirtear Lá Domhanda na mBeach i gcuimhne dúinn chomh tábhachtach is atá beacha agus pailneoirí eile inár ndomhan idirspleách agus an gá le cleachtais feirmeoireachta inbhuanaithe agus bainistíocht fál sceach a chur chun cinn mar aon leis an gcaoi gur féidir linn ar fad cabhrú trí thimpeallacht oiriúnach a chothú agus a chur ar fáil dár mbeacha.
Braitheann an cine daonna ar phailneoirí. Tá siad ríthábhachtach don slabhra bia domhanda. Ach caithfimid a admháil gur chuir ár ngníomhaíochtaí – lena n-áirítear cleachtais feirmeoireachta, uirbiú, bainistíocht talún, truailliú comhshaoil agus an ghéarchéim aeráide – ár ndomhan feithidí i mbaol géar.
Mar sin inniu, úsáidfimid Lá Domhanda na mBeach chun eolas agus feasacht ar an tábhacht a bhaineann leis an domhan beo a mhéadú agus a scaipeadh, agus déanfaimid tiomantas do ghníomhaíocht ar leith lena chinntiú go mairfidh gach speiceas beacha agus pailneora na hÉireann.
Tá 7̤̬% den bhia an domhain ag brath ar na beacha, mar shampla trátaí agus sútha talún. Tá na beacha tábhachtach toisc go dtógann siad pailin ó bhláth go bláth agus iad ag eitilt timpeall.
Stair.
Rugadh an beachaire Anton Janša ar an 20 Bealtaine 1734.
Síol Aodha Sláine. De shliocht Aodha Sláine mhic Dhiarmada mhic Cearbhaill ba ea Síol Aodha Sláine (Sean-Ghaeilge Síl nÁedo Sláine) ríthe Bhreá. Cuid d'Uí Néill an Deiscirt, mhaígh siad go raibh siad síolraithe ó Niall Naoighiallach agus a mhac, Conall Cremthainne.
Roimh bás "Cináed mac Írgalaig" sa bhliain 728, bhí gach rí Uí Néill síolraithe ó Dhiarmaid mac Cearbhaill (ach amháin b'fhéidir Aonghas mac Colmáin) ina mbaill de Shíol Aodha Sláine. Tar éis na bliana sin, bhí Clann Cholmáin Mór i gceannas ag Uí Néill an Deiscirt, agus ní raibh ach Connalach Cnóbha amháin den tSíol Aodha Sláine ina Ard-Rí na hÉireann, agus garmhac agus nia Chlann Colmáin ba ea éisean.
Bhí cúigear mhac ag Aodh Sláine.
Ciannachta Glen Geimin. Dream Gaelach in Éirinn na meánaoise ba ea Ciannachta Ghleann Geimhin (Sean-Ghaeilge Cianachta Glinne/Glenn Geimin), lonnaithe i gContae Dhoire. I dteannta le Ciannachta eile, mhaígh siad gur de shliocht Taidhg mhic Céin iad.
Uí Conchúir ba ea príomhchlann na gCiannachta úd. Bhí siad i gceannas ón 5ú haois go dtí gur tháinig Uí Catháin i gcomharbacht orthu sa dara haois déag.
Sa bhliain 681, maraíodh Ceann Faoladh, rí Chiannachta Ghleann Geimhin, i dteannta le Dúngal Eilne, rí na gCruithne agus an Dáil Araí, i Dún Ceithirinn ag Maol Dúin mac Maoil Fithrigh den Cineál mhic Earca.
Measadh go raibh comhaontas éigin idir Ciannacht Ghleann Geimhin, an Cineál Fearadaigh agus an Dál nAraidi ciontach as bás Eochach mhic Dhomhanghairt, rí an Chineáil Ghabhráin den Dál Riada san [[Albain sa bhliain 697. Rinne "[[Fiannamail ua Dúnchado]]", a bheadh in am trátha rí an Dáil Riada, an feall seo. Sa bhliain 700, ámh, maraíodh mar chúiteamh eisean agus Flann mac Cinn-Faoladh den Chiannacht Ghleann Geimhin.
Tar éis di bheith clóite ag Uí Chathaín, lonnaigh sna tailte a gcomhghuaillithe, [[Uí Mhaoláin]], agus Mhic Giollagáin. Faoin the 17ú haois, bhí an dara dóibh i gceannas ar "thír Mhic Giollagáin" mar a ghlaoití uirthi, feadh an chósta thuaidh. Faightear an inniu [[Aird Mhic Giollagáin]].
Feictear Ó Coinn éigin i n[[Annála na gCeithre Máistrí]] don bhliain 1218, ina thiarna Mhaigh Lughadh, a bhí de réir [[Leabhar Mór Leacáin]] agus [[Leabhar Bhaile an Mhóta]] suite i gcríocha na gCiannacht.
Tagairtí sna hAnnála.
Faightear Cianachta Gleann Geimhin sna hannála faoi litrithe éagsúla.
Ardscoil Mhuire. Is meánscoil dheonach Chaitliceach do chailíní í Ardscoil Mhuire atá suite i Meacnaigh, in aice le Béal Átha na Sluaighe i gContae na Gaillimhe. Is faoi iontaobhas CEIST (Iontaobhas na hÉireann um Oideachas Caitliceach) é. 
Stair.
Bhunaigh Siúracha na Trócaire Ardscoil Mhuire i mBéal Átha na Sluaighe in 1919. I mí Eanáir 2003, bhog an scoil go dtí an láthair reatha i Meacnaigh. 
An 9 Márta 2019, tionóladh Lá na hOidhreachta i gcomhthráth le comóradh 100 bliain na scoile, agus cuireadh tús leis an gceiliúradh ar an 5 Feabhra 2019. 
Is í Pádraigín Ní Ghiolla Chaillin príomhoide na scoile faoi láthair (2020).
Curaclam.
Cuireann an scoil timthriallta an Teastais Shóisearaigh agus an Ardteistiméireachta agus timthriall Idirbhliana ar fáil. Cuireann Ardscoil Mhuire na ábhair thábhachtacha go léir ar fáil, mar aon le ealaíona ceoil, urlabhra agus drámaíocht, tíos, díospóireachtaí, labhairt go poiblí agus clár teicneolaíochta.
Dúnmharú George Floyd. Tharla dúnmharú George Floyd, fear ón gcine gorm, i Minneapolis ar 25 Bealtaine 2002, tar éis do na póilíní é a ghabháil. Sáinníodh Floyd ar an talamh agus choinnigh póilín, Derek Chauvin a ghlúin ar a mhuineál nó go bhfuair sé bás tar éis breis is naoi nóiméad. 
Bhí slua ann ag breathnú ar an eachtra nuair a tachtadh Floyd. Rinneadh scannánú ar an eachtra. Ghlac Darnella Frazier, bean óg (17 bliain ag an am), an físeán den dúnmharú.
Cor cinniúnach ba ea an cás Floyd i stair Mheiriceá maidir le freagracht na bpóilíní. Bhí cosúlachtaí idir cás George Floyd agus ionsaithe ciníocha eile, mar shampla cás Amadou Diallo, Sean Bell agus go leor eile.
Agóidí.
Tharla agóidí mar gheall ar chás George Floyd sna laethanta ina dhiaidh, taobh amuigh den Teach Bán i Washington DC, chomh maith le Nua-Eabhrac, Bostún, Chicago, Portland, Oregon, Atlanta, Los Angeles agus go leor cathracha eile ar fud na tíre.
I dtvuít ar an 29 Bealtaine, dúirt an tUachtarán Donald Trump go bhféadfadh sé an Garda Náisiúnta a chur go Minneapolis agus go bhféadfaidís daoine a bhí i mbun creachadóireachta a chaitheamh. Bhí sé tugtha le fios ag Twitter ag an am gur sháraigh an tvuít a gcuid rialacha ar an mbonn gur ag cothú foréigin a bhí sé.
Bhí comhaltaí de Gharda Náisiúnta Mheiriceá curtha ar dualgas i Minneapolis ar 29 Bealtaine. 
Cáin.
Bhí Uachtarán Mheiriceá, Donald Trump, cáinte. Iar-Rúnaí Cosanta Mheiriceá, James Mattis a rinne an cáineadh is mó, ag rá nach bhfuil tada ón Uachtarán Trump, ach an pobal ansin a scoilteadh. Dúirt an Taoiseach, Leo Varadkar go raibh easpa mór i gceannasaíocht mhorálta sna Stáit Aontaithe i bhfianaise an bhealaigh ar bhásaigh George Floyd. 
Imeachtaí dlí.
Ar dtús, bhí dúnmharú den tríú grád agus dúnorgain den dara grád, de réir dlí Mheiriceá, curtha i leith oifigeach as bás Floyd, Derek Chauvin, póilín den chine geal agus 44 bliain ag an am.. Ansin ar 3ú Meitheamh, tháinig méadú cuí ar na cúisimh i leith Chauvin. le cúisiú i ndúnmharú den dara grád. 
Mhair an triail sa bhliain 2021 trí seachtaine agus thug 45 duine fianaise, an scamhógeolaí de bhunadh na hÉireann Martin Tobin ina measc. 
Ar an 20 Aibreán 2021, chiontaigh giúiré Chauvin, sa trí chúis a bhí curtha ina leith, mar atá, dúnmharú den dara grád, dúnmharú den tríú grád agus dúnorgain. 
Dúirt Uachtarán na Stát Aontaithe Joe Biden gur "céim ollmhór chun cinn i dtreo na córa" sa tír ba ea ciontú Chauvin, dúnmharú "a tharla os comhair an tsaoil a bhí ann agus gur bhain sé na dallóga de dhaoine ar fud an domhain." Smál ar anam an náisiúin atá sa chiníochas córasach, a dúirt sé.
Ríomhaireacht chandamach. Is éard is ríomhaireacht chandamach ann ná feidhm a bhaint as feiniméin meicnic-chandamacha amhail forshuíomh agus fostú i gcóras ríomhaireachta. Tugtar ríomhaire candamach ar ríomhaire a dhéanann ríomhanna candamacha. Creidtear go bhfuil ríomhairí candamacha in acmhainn fadhbanna ríomhaireachtúla a réiteach i bhfad níos gasta ná ríomhairí clasaiceacha. Mar shampla, an fachtóiriú slánuimhreach atá ina chnámh droma don chripteachóras siúd criptiú RSA. Tá staidéar na ríomhaireachta candamaí ina foréimse d'eolaíocht na faisnéise candamaí.
Tá fréamhacha na ríomhaireachta candamaí le fáil i meaisín Turing na bliana 1935. Thóg an fisiceoir Paul Benioff an chéad chéim eile ag tús na 1980idí nuair a mhol sé leagan meicnic-chandamach de mheaisín Turing. Ina dhiaidh sin, dhearbhaigh Richard Feynman agus Yuri Manin go mbeadh sé de chumas ag ríomhaire candamach rudaí a ionsamhlú nach mbeadh indéanta ag ríomhaire clasaiceach ariamh.
Is é an candamghiotán (giotán candamach) an bun-aonad eolais, cosúil leis an ngiotán sa ríomhaireacht clasaiceach.
Uaithni. Dream Gaelach i nÉirinn na luathmheánaoise ba ea na hUaithni, lonnaithe in oirthuaisceart Chontae Luimnigh agus Contae Thiobraid Árann in aice leis. Bhí sean-nós acu go raibh siad tráth ina gcónaí taobh thiar den tSionainn.
Tá a n-ainm fréamhaithe ón bPrótai-Cheiltis "*Autēniī". Samhlaíodh iad gur na hAuteini (Αύτεινοι) iad, luaite le Tolamaes ina shaothar, "Geografaíocht", ina n-insítear go raibh siad ina gcónaí i gContae na Gaillimhe.
Tá dhá ghéag na nUaithni atá ar eolas fúthu: Uaithni Cliach, ar aon dul le barúntacht Uaithne agus Ara i Luimneach; agus Uaithni Tíre, ar aon dul le barúntacht Uaithne Bhig i dTiobraid Árann. Feictear na hiontrálacha a leanas i "nAnnála na gCeithre Máistrí".
Nagnatae. Dream Gaelach suite i dtuaisceart Chonnacht ársa ba ea na Nagnatae (Ναγνάται) nó Magnatae (Μαγνάται), luaite le Tolamaes ina shaothar, "Geografaíocht", den dara haois AD.
Molann T. F. O'Rahilly go raibh nasc eatarthu agus "Fir Ol nEchmacht", dream as luathChonnachta, ag glacadh roinnt truaillithe agus na hainmneacha á seoladh .
Le haghaidh an baile suite ina gcuid críoch, féach Nagnata.
Brigantes (Éire). Dream lonnaithe idir i nÉirinn agus sa Bhreatain ba ea na Brigantes luaite le Tolamaes ina shaothar, "Geografaíocht", den dara haois AD. Ní léir é ámh an nasc eatarthu, dá mbeadh nasc ann in aon chor.
Mhol T. F. O'Rahilly gur bhunaigh an géag Éireannach an chlann "Uí Bairrche". De réir a shamhala stairiúla, ba bhaill desna hÉarainn (Iverni Tholamaes) ba ea iad, de shliocht na mBelgae as an mBreatain agus ar an nGaill ó dhúchas. Measann Professor John T. Koch go bhfuil nasc idir na dreamanna na hÉireann agus na Breataine, ag samhlú an bandia Brigantia leis an mbandia Gaelach, Brigit. I dteannta sin, cuireann sé in iúl tuama Rómhán-Bhriotanach mar ab fhéidir i nÁth Stúin, Contae Chill Chainnigh. Aithníonn sé na Brigantes Éireannacha le clann luathmheánaoiseach, "Uí Brigte".
Cauci. Dream Gaelach i nÉirinn ársa ba ea na Cauci (Καῦκοι), luaite ach amháin le Tolamaes ina shaothar, "Geografaíocht", den dara haois AD. Lonnaithe ba ea iad dar leis i gContae Bhaile Átha Cliath agus Contae Chill Mhantáin an lae inniu.
Taighde.
Ón luath-19ú haois ar aghaidh, d'aithin teangeolaithe comparáideacha, go suntasach Lorenz Diefenbach agus Julius Pokorny, na Cauci leis na Chauci Gearmánacha as na hÍsealtíre agus iar thuaisceart na Gearmáine, nasc aitheanta cheana féin ag seanscoláireacht níos luaite. Cé nach nglacann cách leis an nasc Cauci-Chauci seo, is amhlaidh dá mba fhíor gur fianaise atá ann le haistriú daonna idir an dá cheantar. Deir tacaithe gurb ionann beagnach ainm na Manapii (Μανάπιοι), lonnaithe ar léarscáil Tholamaes ar chomhtheorainn ó dheas desna Cauci, agus treibh mór-roinne eile, na Manapii lonnaithe sa Bheilg. 
Tharraing an scoláireacht sé uile aird ar ceannaire na Lusitani darbh ainm Kaukainos (Καυκαῖνος), agus cathair darbh ainm Kauka (Καύκα) (Coca an lár inniu), ina raibh ionas gcónaí na Kaukaioi (Καυκαῖοι), clann de chuid na Vaccaei, treibh shuntasach Cheilteach a bhí teanga Easpáin-Cheiltis á labhairt acu. 
Maidir le sleachta na gCauci Éireannacha, molann Pokorny agus Ó Briain faoi seach na clanna éiginnte meánaoiseacha "Uí Cuaich" agus "Cuachraige", cé nach bhfuil nasc cruthaithe fós.
Coriondi. Dream Gaelach ársa suite i ndeisceart na Laighean ba ea na Coriondi (Κοριονδοί), luaite le Tolamaes ina shaothar, "Geografaíocht", den dara haois AD. 
Aithníonn Eoin Mac Néill dream Gaelach níos deireanaí, na "Coraind", a bhí lonnaithe i ngleann na Bóinne, a d'fhéadfadh gurb ionann iad agus na Coriondi. I measc ainmneacha eile a d'fhéadfadh a bheith gaolmhar, tá an "Corcu Cuirnd", "Cuirennrige" agus an "Dál gCuirind". Sa Bhreatainn, fhear samplaí amhail is na Corionototae, aitheanta de bharr inscríbhinne in Hexham, Northumberland; agus Corinion, an t-ainm Briotainic ar Cirencester, Gloucestershire.
Feictear an fhréamh *"corio-" i n-ainmneacha pearsanta agus treibhe Gallacha, de ghnáth a mheastar le brí arm nó buíon gaiscíoch.
Eblani. Dream i nÉirinn ársa ba ea na hEblani ( Ἐβλάνοι) nó Eblanii ( Ἐβλάνιοι) (leaganacha lámhscríbhinn: Ebdani ( Ἐβδανοί), Blani (Βλάνοι), Blanii (Βλάνιοι)), taifeadta ach amháin ag Tolamaes ina shaothar "Geografaíocht" den dara haois AD. Lonnaithe a bhí siad i gceantar ar chósta thoir na tíre, taobh ó thuaidh de Bhaile Átha Cliath. Déan Tolamaes tagairt ar cathair darb ainm Eblana ( Ἔβλανα), suite dar leis idir inbhir Buvinda (Βουουίνδα) agus Oboca (᾿Οβόκα), rud a chuireas le fios suíomh cód farraige idir an Bóinn agus is dócha an Life faoi seach. 
Mhol O'Rahilly go héiginnte go mb'fhéidir é go raibh ainm na treibhe, athchruthaithe go tuairimeach aige mar "*Ebodanī", caomhnaithe sa logainm Edmann, ceantar is dócha ar chósta thoir Chontae Lú, agus luaite scaití i luath-théacsanna. Spreagadh a chuid taighde ag an bhfoirm "Ebdanoi" [ Ἐβδανοί] faighte in aon lámhscríbhinn ansin de shaothar Tholamaes. Is léir é áfach gur toradh bhotún athscríbhinne é an leagan seo, mar atá, "Eblanoi" ( Ἐβλάνοι) as mórscript script, agus Λ míléite mar Δ, agus ní a mhalairt mar a mhol O'Rahilly. Léitear lonnaíocht na nEblani mar 'Eblana' i ngach lámhscríbhinn atá ar marthain, rud a chuireas go soiléir in iúl gur ceart é "Eblanoi" [Ἐβλάνοι] i mbunleagan Tholamaes, agus gur "Ebdanoi" [Ἐβδανοί] é an botún. Ní féidir an míléamh seo a lua chun an hipitéis a thacú.
Molann le gairid staraí áitiúil Brendan Mathews nasc leis na hEblani agus an tuama ag inbhear na hAilbhine, ar dtús le hocht n-uaigh ar a laghad. Suntasach a bheadh an ghné thírdhreacha seo le linn ré Tholamaes. Ní móide é gur tharla iompú teanga ó Eblana go hAlbhain trí mheititéis, ach ní féidir é a chur as an áireamh.
Gangani. Dream Gaelach suite i n-iardheisceart na hÉireann ársa ba ea na Gangani (Γαγγανοι), luaite le Tolamaes ina shaothar, "Geografaíocht", den dara haois AD. Lonnaithe a bhí siad is dócha gar d'inbhear na Sionainne, idir na hAuteini ó thuaidh agus na hUellabori ó dheas. Is amhlaidh go raibh treibh den ainm céanna suite i n-iarthuaisceart na Breataine Bige, óir go dtugann Tolamaes "leithinis na nGangani" (Γαγγανὤν ἄκρον) ar Leithinis Llŷn.
Manapii. Dream Gaelach i nÉirinn ársa ba ea na Manapii, luaite le Tolamaes ina shaothar, "Geografaíocht", den dara haois AD. Tá Contae Fhear Manach ainmnithe astu.
Deirtear go minic gurb ionann a n-ainm agus is na Menapii. Meastar gur P-Cheiltis iad an dá ainm, fréamhaithe b'fhéidir ón bPrótai-Cheiltis "*mano-" (de rogha air sin "*meno-" nó "*mono-") le brí nó "smaoineamh" nó "siúl". Tá seans ann go bhfuil fréamh eile ann, "*mono-", ón bPrót-Ind-Eorpais "*men-" le brí "ardú", óna dtagann na focail Bhriotainic le haghaidh "sliabh".
Erdini. Dream Gaelach suite i n-iarthuaisceart na hÉireann ársa ba ea na hErdini (Έρδινοι) nó Erpeditani (Έρπεδιτανοι), luaite le Tolamaes ina shaothar, "Geografaíocht", den dara haois AD. De réir Tholamaes, lonnaithe thart timpeall Bhá Dhún na nGall a bhí siad.
Live Forever. Is amhrán leis an racghrúpa Sasanach Oasis é Live Forever. Scríobh príomhghiotáraí Oasis, Noel Gallagher, an t-amhrán sula raibh sé ina bhall den bhanna. Eisíodh an t-amhrán mar an tríú singil ar a gcéad albam "Definitely Maybe" ar 8ú Lúnasa 1994, díreach sular eisíodh an t-albam ina iomláine.
Fuair Gallagher inspioráid ó "Shine a Light", amhrán de chuid na Rolling Stones. Tá struchtúr an amhráin an-simplí agus tá na liricí dearfach, i gcodarsnacht le meon na mbannaí grúinse a raibh an-tóir orthu ag an am.
Ba é "Live Forever" an chéad singil de chuid Oasis a shroich an barr-10 amhrán sa Ríocht Aontaithe, agus thug na léirmheastóirí ardmholadh dó. In 2017, dúirt an príomhfhonnadóir Liam Gallagher gurb é an t-amhrán Oasis is fearr leis. Dheimhnigh an BPI (British Phonographic Industry) gur bhain an t-amhrán platanam dúbailte amach i mí Lúnasa 2021.
Loch Gréine. Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm Loch Gréine air:
Cath na hIútlainn. Tharla Cath na hIútlainn amach ó chósta na Danmhairge ar 31 Bealtaine -1 Meitheamh 1916, an cath cabhlaigh is mó den Chogadh Mór idir cabhlaigh na Breataine agus na Gearmáine.
Chaill cabhlach na Breataine níos mó soitheach ná a chéile comhraic ach ní leor an méid sin le baint dá fhorlámhas mara.
Creachadh. Gníomh cogaidh nó oll-ropaireachta is ea an creachadh, (dá ngairtear freisin; goid, slad agus argain), a eascraíonn as scriosadh agus gadaíocht ollmhór, agus éigniú ag gabháil leis go minic.
Dá réir sin, sonraíonn an nóisean seo gníomhartha sibhialta comhchosúla a d’fhéadfadh tarlú, ar scála níos lú, le linn tubaistí nádúrtha mar Hairicín Katrina, Cioclón Xynthia nó creathanna talún.
Faoi dheireadh, clúdaíonn looting nua-aimseartha anois réimsí na maoine intleachtúla, an eolais theicneolaíoch agus na hoidhreachta cultúrtha.
Stair.
An creachadh de réir cineáil.
Le linn tubaiste, uaireanta ní bhíonn na póilíní agus an t-arm deireadh a chur le creachadóireach nuair a bhíonn géarchéim dhaonnúil an chloch is mó ar a bpaidrín, nó nuair nach ní féidir iad a thoghairm mar gheall ar bhonneagar cumarsáide a ndearnadh damáiste dóibh. Go háirithe, le linn tubaistí nádúrtha, bíonn iallach ar dhaoine áirithe an rud nach leo féin a thógáil chun maireachtáil. Is minic gur aincheist do rialtais í conas freagairt dó seo, 
i gcás ina luíonn an líne idir "creachadh" neamhriachtanach agus "scroblachóireacht" riachtanach 
gar dá chéile.I gcásanna eile, d’fhéadfadh rialtais glacadh leis an chreachadh nó fiú é a spreagadh ar chúiseanna polaitiúla nó ar chúiseanna eile. Is é is dóichí go nglacfadh ropairí leas as daoine eile a rinne na creachtaí agus dá réir is dócha ná a mhalairt go mbeadh na contúirtí a bhaineann leis an ngníomh méadaithe.
Béal Leice. Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm Béal Leice air:
Béal an Átha Buí (idirdhealú). Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm Béal an Átha Buí air: