Trelis/gawiki huggingface dataset:
Pápa Pius X. Bhí Pius X (nó Giuseppe Melchiorre Sarto, 2 Meitheamh 1835 - 20 Lúnasa 1914) mar phápa ar an Eaglais Chaitliceach ó 1903 go dtí 1914 (nuair a bhris an Chéad Chogadh Domhanda amach). Tháinig sé i gcomharbacht ar Leo XIII agus tháinig Benedict XV ina dhiaidh.
Saol.
Rugadh Giuseppe Sarto i Riese san Iodáil sa bhliain 1835. D'fhás sé suas i dteaghlach de dheichniúr clainne. Bhí a athair ina fhear a phoist agus bhí an chlann bocht. Chuaigh sé le sagartacht nuair a bhí sé cúig bliain d'aois agus cuireadh oideachas maith air, mar sin.
Oirníodh Giuseppe Sarto ina shagart in 1828. Chaith sé tréimhse ghearr mar shagart paróiste, bhí sé ina reachtaire ar chliarscoil agus ansin riarthóir deoise Treviso. Ceapadh é mar easpag Mantua sa bhliain 1884. 
Ceapadh Giuseppe Sarto mar chairdinéal agus ansin patrarc na Veinéise sa bhliain 1893, ceapachán polaitiúil. Bhí deacrachtaí idir an Vatacáin agus an Iodáil ag an am. Ní raibh sé ábalta dul ann go dtí 1894.
Pápacht.
Tar éis bháis Leo XIII, tógadh é mar phápa in 1903. Bhí sé thar a bheith diaganta is cosúil, agus labhair sé go cráifeach faoina chreideamh, a dúradh. 
Níor thaitin débhríocht na nua-aimsearthachta leis. Coimeádach cruthanta a bhí ann.
An Mhaighdean Mhuire.
Sa bhliain 1908 d’ordaigh Pius X an fhéile, Taibhsiú na Maighdine Muire i Lourdes. a chomóradh ar fud an domhain ar an 11 Feabhra.
Éire.
Sa mbliain 1908, reáchtáladh ollchomórtas lúthchleasaíochta sa Róimh mar cheiliúradh ar Iubhaile Órga an Phápa Pius X, ar tugadh cuireadh do fhoirne lúthchleasaíochta as tíortha go leor ar fud an domhain a bheith san iomaíocht ann – Éire ina measc.
Glacadh go fonnmhar leis an gcuireadh seo a d’fhág iomaitheoirí na hÉireann astu féin agus an píobaire 
Bhí an réabhlóidí Éamonn Ceannt sa mórshiúl tosaigh, ina cheann feadhna fiú ag seinm na bpíb, feistithe i bhfilleadh beag,
Tuairiscítear go raibh an Pápa chomh tógtha sin leis an ócáid agus gur iarr sé deis labhartha leis an gceoltóir go mbronnfadh sé a bheannacht air.
Luciano Pavarotti. Ba theanór cáiliúil Iodálach é Luciano Pavarotti ( 12 Deireadh Fómhair 1935 - 6 Meán Fómhair 2007) a raibh aithne air ar fud an domhain go háirithe mar amhránaí ceoldráma. Rugadh i Modena i dtuaisceart na hIodáile é. Bhí aithne air chomh maith mar gheall ar a chuid oibre le haghaidh airgead a bhailiú do charthanais ar son dídeanaithe agus do Chumann na Croise Deirge.
Canónaigh Rialta Máthair Dé. Comhphobail rialta a feidhmíonn de réir sean leabhair liotúirgeacha é Canónaigh Rialta Máthair Dé. Bunaíodh iad faoin ainm "Opus Mariae" i 1969. Úsáideann siad an tAifreann Laidineach le cead eaglasta.
Feidhmíonn na Canóinigh faoi Rial Naomh Aibhistín agus tá siad reidh le gá na heaglaise a comhlíonadh i bparóistí nuair nach bhfuil siad san mainistir. Tugadh cead dá nuachtarán an teideal 'ab' a úsáid i 1997. Tá an cheangal idir cleachtadh na gCanónach agus traidisiúin an Oird Praemonstraiteinseach.
Chuir na Canónaigh fúthu i Gap na Fraince ach le déanaí, bhogadar go dtí La Grasse ag fágáil an sean-mhainistir faoi stiúír na Ban Chanónaigh Máthair Dé.
Pápa Leo XIII. Bhí Leo XIII mar phápa ar an Eaglais Chaitliceach ó 1878 go 1903.
Rugadh Vincenzo Gioacchino Raffaelle Luigi Pecci i gCarpineto Romano in 1810. Bhí sé ina Nuntius don Beilg sula cheapadh é mar Ardeaspag Perugia. Ghlaoigh Pius IX é ar ais chun na Róimhe mar chamerlengo agus toghadh é mar phápa tar éis bháis Pius in 1878.
Bhí cáil air mar chara an fhir oibre agus ba ea "Rerum Novarum", ar choinníollacha sóisialta, an tréad-litir ba chlúmhar dá chuid. Fuair sé bás in 1903.
Naomh Agaistín. Naomh tábhachtach san Eaglais Chaitliceach ab ea Agaistín Hippo nó San Agaistín (13 Samhain 354 – 28 Lúnasa 430). 
Luathshaol.
Rugadh Aurelius Augustinus i dTagaste san Afraic Thuaidh i 354. Ba saoránach Rómhánach págánach a athair, Patricius agus ba Bhearbéir agus Chríostaí a mháthair, Naomh Monica. Níor báistíodh é agus é ina leanbh.
D'fhreastail sé ar an ollscoil sa Chartaig agus thóg sé do shaol na mac léinn ag an am. 
Bhí mac aige, Adeodatus, lena leannán nó bean leapa (ní raibh siad riamh pósta). 
Ghlac Agaistín Mainicéasaíocht ar feadh seal. Bhí sé ag múineadh reitric san ollscoil i Carthago, sa Róimh agus i Milano ina dhiaidh sin. D'fhill sé ar Milano, agus ba ghnách leis dul ag éisteacht le heaspag Milano, Naomh Ambrós, toisc go raibh suim aige i gcumas labhairt aige. 
Críostaíocht.
Thiontaigh Agaistín ina Chríostaí agus báistíodh é sa bhliain 387.
Oirníodh Agaistín ina shagart agus toghadh é mar easpag Hippo Regius go gearr ina dhiaidh. 
Fuair a mháthair agus a mhac le chéile bás tamaill gearr ina dhiaidh.
Sa bhliain 388, chuir Agaistín tosach le comhphobal beag fireann san Afraic Thuaidh. Bhain sé cáil amach mar chosantóir na Críostaíochta Ceartchreidmhí i gcoinne ionsaithe na Meanaicigh agus eiricigh cosúil leis na Donataigh agus lucht Pelagius.
Fuair Agaistín bás ar 28 Lúnasa 430 nuair a bhí na Vandail ag déanamh ionsaí ar Hippo. 
Tionchar.
Scríobh Agaistín riail atá fós á úsáid ag Oird Rialta san Eaglais Chaitliceach. Chuir sé tús le saol fada scríbhneoireachta. 'S iad na leabhair is tábhachtaí dá chuid ná "Confessiones" agus "De civitate Dei".
Is é an fhéile atá aige ná 28 Lúnasa.
Ord rialta. Is comhphobail fir nó mná atá ina gcónaí le chéile faoi riail coitinn é Ord Rialta. Tá tábhacht faoi leith ag an saol rialta i measc na mBuideach, san Críostaíocht, sa traidisiún "Sufi" Ioslam, agus reiligiúin eile ar fud an domhain.
Críostaíocht.
Eaglais Chaitliceach.
San Eaglais Chaitliceach tá oird rialta fireann scartha i gceithre rang:
Canónaigh Rialta.
Cuireadh tús leo san 10ú haois. 'S iad Canónaigh Rialta Naomh Aibhistín agus na Praemonstraiteinsigh an dá is fearr athnid. De ghnáth, úsáideann na hOird seo Riail Naomh Aibhistín.
Manaigh.
Cé go bhfuil manaigh ag an Eaglais Chaitliceach ó aimsir Impireacht na Róimhe, níor cuireadh eagar ar na mainistreacha in Oird go dtí an 11ú haois. 'S iad na Beinidictigh, na Cistéirsigh agus na Cartúísigh na hoird is fearr aithnid san Iarthar agus úsáideann siad Rial Naomh Beinidict. San Oirthear, tá traidisiún difriúil i gceist agus tá an chuid mhór-chuid manaigh Caitliceacha an Oirthir in Ord Naomh Basil, faoi Rial Naomh Baisíl.
Bráithre.
Cuireadh tús leis na Bráithre Bochta sa 13ú haois le Naomh Doiminic agus Naomh Proinnsias Assisi. 'S iad na ceithre mhór oird bráithre ná na Proinnsiasaigh, na Doiminicigh, na Agaistínigh agus na Cairmilítigh. Tá a riail féin ag na Cairmilítigh agus na Proinsiasaigh, ach úsáideann an chuid eile Riail Naomh Aibhistín.
Cleircigh Rialta.
Tháinig na cleircigh rialta chun cinn in aimsir an Reifirméisin san 16ú haois, go háirithe tar éis Comhairle Treinte. 's é an ord cleircigh rialta is cáiliúil ná an tOrd Íosánach.
Tar éis sin, tháinig comhthionóil i bhfeidhm nach bhfuil rialacha agus eagraíocht chomh dian, ar nós na Uinsinnigh, na Páisigh agus na Fuascailteoirigh.
Eaglais Cheartchreidmheach.
San Eaglais Cheartchreidmheach, tá an-tábhacht leis an saol rialta - mar shampla, ní féidir sagart a cheapadh ina easpag muna bhfuil sé ina mhanach. Ach níl an eagraíochta céanna acu. Leanann mórchuid de mainistreacha Cheartchreidmheacha Riail Naomh Basil.
Protastúnachas.
Chuaigh na Protastúnaigh i gcoinne an saol rialta ag an Reifirméisin, ach ón 19ú haois, cuireadh tús leis an saol rialta Protastúnach, go háirithe sna heaglaisí Anglacánacha agus Liútaránacha.
Pápa Pius IX. Bhí Pius IX Beannaithe () mar dhuine de na pápaí ar an Eaglais Chaitliceach is conspóidí riamh (13 Bealtaine 1792 – 7 Feabhra 1878). Chaill sé Stáit an Phápa nuair a ghabh Giuseppe Garibaldi an Iodáil sa bhliain 1870. 
D'fhógair an Chéad Comhairle Vatacáine nach ndéanfadh an Pápa faillí agus é ag labhairt "ex cathedra" ar ábhar creidimh.
Tús a shaoil.
Rugadh Giovanni Maria Mastai-Ferretti i Senigallia san Iodáil in 1792. Oileadh é mar shagart agus bhí sé ag obair sa tSile agus Peiriú sula fill sé ar ais ar an Iodáil mar Ardeaspag Spoleto in 1827. Ceapadh é mar Easpag Imola (a bhí i bhfad níos tábhachtaí ná Spoleto) agus cairdinéal in 1839. 
Pápa.
Tógadh Mastai-Ferretti mar Phápa in 1846 tar éis bháis Ghreagóir XVI. Bhí cáil air mar liobrálaí ag an am. Ghlac sé an cairdinéal liobrálach, Gizzi, mar Rúnaí Stáit.
Nuair a rinne na náisiúnaí Iodáileacha ionsaigh ar an Róimh in 1848, bhí ar an bpápa éalú ón Róimh. Tháinig sé ar ais le mheon athraithe, agus fís fíor-choimeádach aige. 
I 1860 ghabh Garibaldi mórchuid de críocha an Phápa, am a bhí aontú na hIodáile ar siúl. Ghabh an Ríocht Iodálach an Róimh agus Stáit an Phápa. Ó shin i leith, chuir Pius IX 'príosúnach na Vatacáine' air féin. 
Thosaigh mór-fhadhbanna ansin le Poblacht nua na Fraince agus Impireacht na Gearmáine tar éis do Bismarck an "Kulturkampf" a cuir i bhfeidhm. Ba léir nach raibh an meas céanna ar na mór-chumhachtaí ar an bPápa níos mó.
Diagacht.
In 1854, d'fhógair sé go raibh Muire gan smál mar dhogma Caitliceach. In 1864, d'fhógair sé an "Syllabum Errorum," a chuir síos earráidí na nua-aoise. 
In 1869, ghlaoigh sé an Chéad Comhairle Vatacáine; d'fhógair a Chomhairle go mbeadh an Pápa saor ó earráide nuair a labhair sé "ex cathedra" (ón gcathaoir) ar ábhair chreidimh nó morálta. 
Pius IX &amp; Éire.
Cheap Pius IX Pól Ó Cuilinn, Ard-easpag Átha Cliath, mar an chéad cairdinéal Éireannach i stair na heaglaise. 
Scríobh Pius IX an imlitir "Praedecessores nostros" sa bhliain 1847. Bronnadh airgead ar charthanacht in Éirinn gus an Gorta Mór faoi lán seoil. 
Cháin Pius IX na "Godless colleges" (Queens) in Éirinn ag an am. 
Scríobh sé an imlitir, "Optime noscitis" (Catholic University of Ireland) a tháinig amach ar 20 Márta 1854. 
Bás agus comharbas.
Fuair an Pápa Pius IX bás i 1878. Chaith sé níos mó ná 31 bhliain mar phápa. Tháinig Leo XIII i gcomharbacht air. 
Rinne Eoin Pól II beannú ar Pius IX sa bhliain 2000, gníomh conspöideach ag an am.
Muire na Críostaíochta. Cumann tuatach Caitliceach sa Fhrainc é Muire na Críostaíochta (Fraincis: "Notre-Dame de Chrétienté"). Eagraíonn siad mór-shiúl trí lá idir Ardeaglais Notre-Dame de Paris don Ardeaglais Notre-Dame de Chartres ar deireadh seachtain na cincíse chuile bliain. Bíonn níos mó ná 10,000 ógánaigh ann agus is é an oilithreach shiúl is mó san Eoraip. 
Léitear an tAifreann Laidineach go hoifigiúil le déanaí, le cead eaglasta ar an oilitreach seo.
Tagann grúpaí ó 16 náisíún thaobh amuigh den bhFrainc agus tá grúpa Éireannach á eagair ag Cumann an Aifreann Laidinigh.
Pápa Líneas. Ba é Naomh Líneas an dara Pápa ar an Eaglais Chaitliceach. Ba as an Tuscáin san Iodáil é agus ghlac sé an Chríostaíocht. D'oirnigh Naomh Pól é ina shagart. Tháinig sé i gcomharbacht ar Naomh Peadar tar éis a bháis i 67. Fuair sé bás i ngéarleanúínt an Impire Títeas i 79. Tháinig Naomh Cléiteas ina dhiaidh.
Naomh Muinice. Ba Bheirbeireach í Naomh Muinice, a chaith an chuid ba mhó dá saol san Afraic Thuaidh.
Cé gur Críostaí a bhí inti, bhí sí pósta le fear págánach níos sine ná í darbh ainm Patricius (Pádraig i nGaeilge, ar ndóigh). Bhí triúr clainne orthu, ach ba é Naomh Aibhistín an duine ba cháiliúla dóibh.
Ba chúis imní do Mhuinice an saol a bhí á chaitheamh ag a mac. Uair amháin, chuaigh sí chuig easpag chun sólás a fháil. Nuair a chonaic sé í ag caoineadh uair amháin, dúirt sé léi nárbh fhéidir le mac neamairt a dhéanamh de dheoraí a mháthar. 
Thiontaigh Aibhistín ina Chríostaí nuair a bhí sé níos sine. Fuair Naomh Muinice bás gar do Róimh go gearr ina dhiaidh sin sa bhliain 387. 
Tá a lá féile ar 4 Bealtaine de réir an fhéilire traidisiúnta ach ar 27 Lúnasa ar nua-fhéilire na hEaglaise.
Pápa Gréagóir XVI. Ba phápa ar an Eaglais Chaitliceach Rómhánach é Gréagóir XVI idir 1831 agus 1846. Ba mhanach Ceamaldóilíseach é, bráinse dian den Ord Beinidicteach. Bhí cáil air mar choimeádach agus traidisiúineóir nuair a bhí an Eoraip ag dul i dtreo bhliain na réabhlóíde.
Rugadh Bartolomeo Alberto Cappellari sa bhliain 1765 i mBelluna san Iodáil. Chuaigh sé san Ord Ceamaldóilíseach ina óige, ach tháinig aird ar a chumas mar dhiagaire agus mar theangeolaí. Ba eisean ar cheann de na cosantóirí is mó den Pápa tar éis do Napoleon na Stáit Pápúil a ghabhadh. Tar éis teacht ar ais Pius VII don Róimh in 1814, fuair an tAthair Cappellari post i seirbhís na hEaglaise sa Róimh. Rinneadh an Pápa Leo XII cairdinéal dó in 1825. Nuair a thoghadh é mar Phápa in 1831, ní raibh sé ina easpag - ba é an sagart deireanach nár easpag é a thoghadh ina Phápa.
Bhí an Pápa Greagóir coiscrithe ina easpag, a cur tús le pápaireacht fíor-choimeádach. Bhí liobrálaigh ag teacht chun cinn ar fud na hEorpa agus bhí fuinneamh sna gluaiseachtaí náisiúnta nua. Bhí Greagóir i gcoinne dul chun cinn teicneolaíochta ar nós soilsiú gáis agus na hiarann-róid. Ó thaobh conspóid diaga, chuir sé tosach leis an frith-gníomhú ultramointéanach i gcoinne na Gailiceánaigh, Caitlicigh a sheas ar son saoirse na n-eaglaisí náisiúnta i gcoinne lár-riaradh na heaglaise sa Róimh. I dtosach a réim, bhí liobráiligh sa bhFrainc, ar nós an tAthair Felicité de Lammenais, ar son polasaithe Greagóir i gcoinne na Gailiceánaigh coimeádach i measc cliarlathas na Fraince, ach de réir a chéile, ba léir go raibh Greagóir sa champa caomhach.
Ó thaobh polaitíocht saolta de, cuireadh tús leis an bhfeachtas aontaithe Iodálach. Tháinig na Poblachtaigh radacacha i gcoinne polasaithe an Phápa agus bhí foréigean ann. Bhí an Pápa láidir ina choinne, ach cáileadh riaradh na Stáit Pápúil dá réir, cé go raibh an-chuid gníomhaíochta ar siúl san Róimh ag an am.
Inneall Turbai-fean. Tá an t-inneall turbai-fean cosúil leis an inneall turba-scairde. Go bunúsach, bíonn gaothrán nó fean duchtaithe le hinneall turba-scairde suite taobh thiar de, a thugann cumhacht don ghaothrán.
Seolann cuid d'aershrútha an ghaothráin tríd an inneall turbai-scairde, áit a dhóitear é chun cumhachta a thabhairt don ghaothrán. Téann mórchuid den aershrútha áfach i mbealach eile agus gineann sé bunús an tsá nó an fhórsa a bhogann an t-eitleán tríd an aer.
Rop-scairdinneall. Is inneall é an rop-scairdinneall ("nó an t-inneall stóbh-phíopa") nach n-úsáideann mór-bhaill luaileach agus atá iontach úsáideach le haghaidh feidhmeanna áirithe, nuair atá innill bheaga shimplí le hardluas ag teastáil; diúracáin mar shampla.
Moillítear an t-aer atá faoi ardluas le hidirleatóir, rud a tháirgeann méadú comhfhreagrach i mbrú an aeir. Inteilgtear breosla san aer seo agus dóitear an meascán go leanúnach ansin. Teilgtear na gáis theo ar gcúl i bhfoirm scaird gáis. Tá an modh scairdtiomána seo praiticiúil ar luasanna chomh hard le 8 oiread luas forleata na fuaime (Ma 8).
D'éiríodh leo a úsáid freisin mar rinnscaird ar héileacaptair, ach ní raibh na hinnill an-éifeachtúil.
Unterm Rad. Úrscéal le Hermann Hesse, a foilsíodh sa bhliain 1906, is ea Unterm Rad (Faoin Roth). 
An Scéal.
Is faoi saol agus oiliúint Hans Giebenrath, buachaill tréitheach,a rugadh is tógadh i mbaile beag sa Ghearmáin, é an scéal seo. Déanadh neamart ar a fhorbairt pearsanta agus a athair is a teagascoirí ag díriú isteach go hiomlán ar a oiliúint acadúil. Bhain sé amach áit ins an gCliarscoil i Maulbronn, agus é cáilithe sa dara háit sa scrudú iontrála. Bhí súil thar na beartaibh go néireodh go geal leis.
Chruthaigh sé cáirdeas le comhleachaí leis, duine liobarálach nach raibh an dúil chéanna aige ina chuid oibre. Baineann Hans sult agus faoiseamh as an gcaidreamh ach faoi dheireadh, díbríodh an fear óg as an gcoláiste. Bíonn díomá ar Hans agus tar éis roinnt eachtraí eile seoltar abhaile é féin, faoi náire agus amhras ann faoi é a bheith buailte le galar intinne.
Bíonn deacrachtaí aige ina bhaile fhéin go háirithe de dheasca nár chruthaigh sé bainteanna le muintir an bhaile le linn a óige agus é ag díriú isteach ar 'oideachas'. Bíonn caidreamh aige le cailín atá ar cuairt sa bhaile ach tréigeann sí é agus braitheann sé go nimríodh feall ar agus chuireann an eachtra seo lena mhíshuaimhneas.
Tosnaíonn sé mar phrintíseach le gabhann agus de réir dealramh baineann sé taithneamh éigean as bheith ag obair lena lámha in áit a intinne. Tugann printíseach níos sine cuireadh dó teacht leis agus buíonn eile agus é ag ceiliúradh a chéad pháigh. Ólann siad a niomarca agus sé deireadh an scéal ná go bhfaigheann siad corp Hans an mhaidin dár gcionn agus é báite san abhann, áit a chaith sé na laetheannta ba shona dár chath sé ina shaol ghearr truamhéileach. Bíonn amhras ann gur féinmharú atá ann in áit timpiste ach ní shoiléirtear é seo sa leabhar.
San úrscéal seo déanann Hesse cáineadh ar an gcóras oideachais a díríonn isteach ar tréithe acadúil agus dár leis a dhéanann neamart ar fhorbairt pearsanta. Deirtear go raibh an scéal bunaithe, nach beag, ar a shaol féin ós rud é gur díbríodh as an gCliarscoil chéanna é fhéin agus é ina stócach.
Seventeen Seconds. Is albam é Seventeen Seconds ón mbanna The Cure.
Clár.
Gach amhrán Smith, Gallup, Hartley agus Tolhurst.
Pápa Pius VIII. Bhí Pius VIII (20 Samhain, 1761 – 1 Nollaig, 1830) ina phápa ar an Eaglais Chaitliceach idir Márta 1829 agus Nollag 1830.
Saol.
Rugadh Francesco Saverio Castiglioni i Cingoli na hIodáile in 1761. Tar éis dó staidéar a dhéanamh ar dlí canónta, ceapadh é mar easpag. 
Chaith sé seal i ngéibhinn sa Fhrainc tar éis do Napoleon an Iodáil a gabháil. 
Rinneadh cairdinéal dó sa bhliain 1816.
Toghadh é mar phápa sa bhliain 1829. Tharla an Acht um Shaoirse Chaitliceach sa Bhreatain agus in Éirinn. D'aithin Pius VIII Louis Philippe mar Rí na bhFrancach (chaith na Francaigh an Rí Charles X amach roimh dóibh Louis Philippe a chur ina áit).
Ní raibh an sláinte riamh go maith ag Pius, ach mar sin féin bhí ráflaí go maraíodh é le nimh tar éis dó bás a fháil gan ach dhá bhliain i gcathaoir Pheadair Naofa.
Agaistínigh. Is ord rialta de chuid na hEaglaise Caitlicí iad na hAgaistínigh (Laidin: "Ordo Sancti Augustini" OSA), dream atá ar oird na mbráthar. Cé go bhfaigheann siad inspioráid ó Naomh Aibhistín Hippo (354-430), bunaíodh iad sa bhliain 1256. Ba iad Martin Luther agus Gregor Mendel an dá bhall ba cháiliúla den ord.
Tar éis dó a iompú ina Chríostaí, chum Naomh Aibhistín riail do chumann fíréan, agus í faoi anáil Naomh Antóin na hÉigipte. Chuaigh an cumann seo i neart agus i méid san Afraic Thuaidh, ach níl fianaise ann lena thaispeáint go raibh baint idir an cumann a bhunaigh Naomh Aibhistín agus an t-ord atá inniu ann. Aithnítear, mar sin féin, go raibh a lán manach agus eirimíteach a thug Agaistínigh orthu féin i ndeisceart na hEorpa leathchéad bhliain i ndiaidh bháis Aibhistín sa bhliain 430. Is cosúil gur fhág siad an Afraic Thuaidh de bharr na creiche a rinne na Vandail sna bólaí úd.
Bailíodh tithí de chuid eirimítigh Agaistíneacha i dToscana na hIodáile ag an bPápa Innocens IV i 1244 agus ina dhiaidh sin, chuir an Pápa Alastar IV na bráithreachais Agaistíneacha neamhspleácha san Iodáil, sa bhFrainc, i Sasana agus sa nGearmáin le chéile i 1256, dáta a nglactar leis mar bhunús an Oird mar atá sé inniu. Tá sé eisceachtúil i stair na hEaglaise nuair a chuireann Pápa ord ar bhun dá dheoin féin. D'ainmníodh an Ord Agaistíneach nua mar tríú ord bhráithre. Bhí an stádas sin ag na Proinnsiasaigh agus na Doiminicigh cheana féin agus tugadh an onóir chéanna chuig na Cairmilítigh ina dhiaidh sin. Leathnaigh an Ord nua go tapaidh in imeacht cúpla bliain.
Na hAgaistínigh in Éirinn.
Cuireadh teach ar bhun i mBaile Átha Cliath sa bhliain 1280. Bhí na tithe Agaistíneacha in Éirinn bainte leis an bproibhins Sasanach den Ord agus bhí moill ar leathnú amach go dtí an cúigiú aois déag. Ansin tháinig an gluaiseacht léasaithe den ord chun cinn agus cuireadh tithe neamhspleácha ar bhun i gceantair Gaeltachta in Iarthar na hÉireann go háirithe. Bhíodh na tithe seo an tábhachtach san Eaglais Caitiliceach in Éirinn go dtí an Reifirméisin.
Le linn na Péinndlíthe, ní raibh an ord in ann feidhmiú go hoscailte in Éirinn agus fuair bráithre áirithe bás san ghéarleanúint, ina measc Liam Tuire Beannaithe. 
Sa bhliain 1656, bunaíodh Coláiste Agaistíneach na nGael san Róimh agus tháinig bráithre chun freastal ar Éireann tríd aimsir na Géarleanúna. 
Is cuid d’Éirinn nua-aimseartha iad na hAgaistínigh inniu. Roimhe seo, bhí mná rialta Agaistíneach ina gcónaí i gcathair na Gaillimhe. Sa lá atá inniu ann tá tithe Agaistíneach i nDroichead Átha, i gCathair Bhaile Átha Cliath, i gCathair na Gaillimhe agus i gcathracha eile.
Roicéad. Is feithicil í roicéad, diúracán nó eitleán a fhaigheann sá nó ropadh de réir Tríú Dlí Newton, nuair a phléascann gáis an-te amach ar chúl a innill.
Cairmilítigh. Ord bráithre Caitliceach iad na Cairmilítigh (Ordo Carmeli - O.Carm) nó "na Bráithre Bána" uaireanta.
De réir an traidisiúin, bhunaigh Eilias Fáidh na Cairmilítigh ar Shliabh Chairmeil in Iosrael roimh am Chríost. Ach níl aon fhianaise ann go raibh manaigh nó eirimítigh ann go dtí deireadh na 12ú haoise, fir a tháinig chun na Palaistíne mar oilitrigh nó le cogaidh na croise. B'shin tús le Ord Chairmil. Fuair siad riail ó Naomh Ailbhe, Ard-athair Iarúsailéim, gearr dár gcionn.
I 1248, thug an Pápa Innocentius IV aitheantas dona Cairmilítigh agus glacadh iad mar ord Bhráithre, mar aon leis na Doiminicigh, Proinsiasaigh agus Agaistínigh. Glacadh go raibh bua faoi leith ag an ord i gcomhar an saol spioradálta.
Ba bhaill den oird iad Treasa Lisieux agus Títus Brandsma.
Pápa Leo XII. Ba é Leo XII (22 Lúnasa, 1760 – 10 Feabhra, 1829) an pápa ar an Eaglais Chaitliceach idir 1823 agus 1829.
Boinn euro. Boinn euro (EUR nó €), a thugtar ar an airgeadra bonn a úsáidtear i dtrí bhallstát déag san Aontas Eorpach (An Ostair, An Bheilg, Éire, an Fhionlainn, An Fhrainc, An Ghearmáin, An Ghréig, An Iodáil, An Ísiltír, Lucsamburg, An Phortaingéil, An tSlóivéin agus An Spáinn), trí micrea-staideanna Eorpaigh le comhaontaithe leis an tAontas Eorpach (Monacó, San Mairíne agus Cathair na Vatacáine), Andóra, Montainéagró agus An Chosaiv san Seirbia.
Tháinig boinn agus nótaí euro i reatha ar 1 Eanáir 2002.
Tá 100 cent sa euro agus ocht ainmníochta bhoinn euro.
Marseille. Is í Marseille an dara cathair is mó sa Fhrainc. Tá sí suite ar chósta na Meánmhara i ndeisceart na Fraince. Tá breis is 1,600,000 duine ina gcónaí i Marseille. "Marseillais" a thugtar orthu. Is í Marseille príomhchathair Provence-Alpes-Côte d'Azur.