Trelis/gawiki huggingface dataset:
Eoghan Ó Riain. B'as Tiobraid Árann d'Eoghan Ó Riain ("Eugene Ryan") (1864-1905), Éireannach a a bhí ina chónaí in Sydney na hAstráile sa chuid dheireanach den 19ú haois. Bhí sé chun tosaigh i measc lucht saothraithe na Gaeilge ann, agus é mór leis an Dr Nioclás Ó Domhnaill, Gaeilgeoir nótáilte as Melbourne a scríobh alt suimiúil faoin Rianach nuair a chuaigh sé siúd i gcré. 
Rugadh an Rianach i dTiobraid Árann sa bhliain 1864 agus tháinig go dtí an Astráil nuair a bhí sé timpeall aon bhliain amháin is fiche d’aois. Duine iléirimiúil a bhí ann, múinteoir scoile, ceoltóir agus fear teangeacha. Fraincis, Iodáilis agus Spáinnis ar a thoil aige, Sínis freisin más fíor don Domhnallach, agus scoth Gaeilge. A uncail Diarmaid, múinteoir oilte, a chuir oideachas air, agus fuair an Rianach a chuid céimeanna i gColáiste Bhráithre Phádraig i Maigheann Rátha. 
An Rianach san Astráil.
Mar bhaill de Bhráithre Phádraig a tháinig Eoghan féin agus a dheartháir Bernard chun na hAstráile, agus bhí Eoghan ina mhúinteoir in Maitland agus in Armidale in New South Wales. D'fhág sé an t-ord agus chuaigh ag obair san "University College" in Redfern, Sydney, áit ar thug sé dhá bhliain déag, é ag cur ógánach trí scrúduithe an Mháithreánaigh le haghaidh na hOllscoile nó trí scrúduithe na seirbhíse poiblí. Deirtear gur mhúin sé Gaeilge ann, agus rith sé ranganna don Chonradh. Phós sé ach ní raibh clann aige. 
Ba chliobaire d’fhear groí é an Rianach, féasóg fhada dhubh agus blagaid air. É gealgháireach i gcónaí agus mór le cách, rud a cheil (dar leis an Domhnallach) an dáiríreacht a bhí ann. Fear mór iománaíochta ba ea é a thacaigh go tréan leis an gclub áitiúil. Bhí cuma Ghaelach fiú ar a mhodh imeachta, ó b’eisean an t-aon duine amháin i Sydney a raibh "jaunting car" aige agus í le feiceáil ar Bhóthar Botany laethanta saoire. 
Bhí teach tábhairne aige i Sráid Sheoirse Thiar in Sydney, agus eolas le fáil air ó chuntas bríomhar Niocláis Uí Dhomhnaill air: ochtar nó deichniúr páistí ag cleachtadh ríle nó poirt thuas an staighre, fidiléir agus píobaire le cloisteáil, gasra Muimhneach ag cíoradh chúrsaí an lae i nGaeilge i bparlús eile, fear an tí ina dhuine den chuideachta ó am go chéile, lucht imeartha cártaí go glórach ina gclúid féin: ‘An t-aon!’ ‘An t-aon harta!’ ‘Sonas ar do láimh, a bhuachaill,’ ‘An cuireata!’ ‘Mo ghraidhn thú, a Mhíchíl,’ ‘An cíoná!’ ‘T’anam ‘un Dia,’ ‘Is linne an cluiche’. 
Bhí an Rianach ar a dhícheall ag cur chúis "Home Rule" chun cinn, é ina bhall de choistí agus d’fhochoistí agus airgead á bhailiú aige. Cailleadh é sa bhliain 1905 in aois a bhliana is dhá scór – bás roimh am – agus fuarthas teachtaireacht chomhbhróin ó Willy Redmond, ceannaire an pháirtí Éireannaigh in Westminster. Ní fios cén taobh a rachadh sé leis tar éis Sheachtain na Cásca, nuair a bhí na seanchuspóirí imithe le gaoth.
Miotal. Is éard is miotal ann ná dúil cheimiceach a bhfuil de chlaonadh inti a cuid fiúsleictreon a thabhairt uaithi, ionas go n-iompóidh an t-adamh ina ian deimhneach. I gcriostal an mhiotail féin, bíonn na fiúsleictreoin ag dul timpeall idir na hiain seo. D'fhéadfá a rá go bhfuil na hiain mhiotail ar snámh i bhfarraige na bhfiúsleictreon. Deirtear go bhfuil an criostal miotail á choinneáil le chéile ag nasc miotalach. Cuireann an nasc miotalach ar chumas na bhfiúsleictreon gluaiseacht go sciobtha ó cheann ceann an chriostail. Mar sin, bíonn na miotail ina seoltóirí maithe leictreachais agus teasa.
An Impireacht Bhiosántach. Ba í Impireacht na Biosáinte nó Impireacht Bhiosántach, dá ngairtear, uaireanta, Impireacht Rómhánach an Oirthir, comharba polaitiúil Impireacht na Róimhe san Oirthear, sa Chianaois Dhéanach agus sna Meánaoiseanna, nuair a bhí a príomhchathair Constantinople (nó Iostanbúl sa lá atá inniu ann, a bunaíodh ar dtús mar an Bhiosáint). 
Chuaigh Impireacht Iarthar na Róimhe in éag i rith na cúigiú haoise, ach mhair an leath Oirthearach - an Impireacht Bhiosántach, go dtí an bhliain 1453, nuair a chuir na Turcaigh Otamánacha de dhroim an tsaoil í. 
Ó tháinig sí ar an bhfód, ba í an Impireacht an fórsa eacnamaíoch, cultúrtha, agus míleata is cumhachtaí san Eoraip. Téarmaí staireagrafacha iad "Impireacht Bhiosántach" agus "Impireacht Rómhánach an Oirthir", a cruthaíodh tar éis dheireadh a flaitheas; lean a cuid saoránach ag tagairt dá n-impireacht mar an "Impireacht Rómhánach" (An tSean-Ghréigis: Βασιλεία τῶν Ῥωμαίων, Basileia Tôn Rhōmaiōn): (Laidin:Imperium Romanum), nó "Romania" (Ῥωμανία), agus orthu féin mar "Rómhánaigh". 
Ba chor cinniúnach é roinnt imeachtaí a tharla ón 4ú go 6ú haois a rianaigh an tréimhse trasdula i ndeighilt Impireacht na Róimhe ina dhá leath, an Oirthear Gréagach agus an Iarthar Laidineach. D'atheagraigh Constaintín I (r. 324-337) atheagrú an Impireacht, D'fhógair sé go mbeadh Constantinople ina phríomhchathair nua, agus go mbeadh an Chríostaíocht dleathach. Faoi Teodaisias I (r. 379-395), tháinig an Chríostaíocht i dtreis mar reiligiún oifigiúil an stáit agus toirmeascadh cleachtais reiligiúnacha eile. Ar deireadh, faoi réimeas Haracleas (r. 610-641), cuireadh athstruchtúrú míleata agus riaracháin i bhfeidhm an Impireacht agus ghlacadh leis an Ghréigis le haghaidh úsáide oifigiúla in ionad na Laidine. 
Dá bhrí sin, cé gur lean an stát Rómhánach agus coinníodh traidisiúin an stáit Rómhánach, déanann staraithe an lae inniu idirdhealú idir an Bhiosáint agus an tSean-Róimh sa mhéid go raibh sí dírithe ar Chonstantinople, dírithe i dtreo chultúr na Gréige seachas chultúr na Laidine, agus go raibh an creideamh ortadocsach mar chomhartha sóirt aici. 
Choinnigh na Biosántaigh cultúr agus dlí na sibhialtachta Gréagaí agus Rómhánaí beo ina measc, chomh maith leis an gCríostaíocht Heilléineach agus Cheartchreidmheach. Níor mhair an Laidin ina mbéal, áfach, nó b'fhearr leo an Ghréigis, a bhí á labhairt go fairsing mar chineál francbhéarla in Oirthear na hImpireachta le fada. 
Ba é Diocletianus, a tharraing siar ó chúrsaí an rialtais sa bhliain 305, an tImpire Rómhánach deireanach a bhí i gceannas ar Impireacht an Iarthair agus Impireacht an Oirthir ina aonar ó chathair na Róimhe. I ndiaidh a lae, scar dhá leath na hImpireachta - leath na Róimhe agus leath Chathair Chonstaintín - as a chéile, agus an bheirt acu ag tabhairt "Impireacht na Róimhe" orthu féin. Ba í Impireacht an Oirthir a mhair go dtí an bhliain 1453.
Rafael Nadal. Is imreoir leadóige Spáinneach proifisiúnta é Rafael Nadal a tháinig chun tsaoil ar an 3ú Meitheamh 1986. Tá trí chraobh déag Grand Slam buaite aige go nuige seo, agus ocht ón do-dhéag sin buaite ag Rolland Garros, i bPáras. Tá clú agus cáil air de dheasca an fhoirm atá aige agus é ag imirt ar chúirteanna cré. Cuirtear an leasainm "Rí na Cré" air dá bharr sin. Tá 17 chomórtas Grand Slam buaite aige - 1 Australian Open, 11 French Open, 2 Wimbledon agus 3 US Open.
New Brunswick. Is ceann de na trí chúige muirí de Cheanada é New Brunswick (uaireanta Nua-Bhrunsuic; Fraincis: "Nouveau-Brunswick"). Is é New Brunswick an t-aon chúige i gCeanada atá dhátheangach go hoifigiúil. Is iad Béarla agus Fraincis na teangacha oifigiúla. Is é an Béarla teanga 64% den phobal agus is í an bhFraincis an teanga do 32% do mhuintir New Brunswick. Is í Fredericton príomhchathair an chúige.
Bhí 748,319 ina gcónaí sa chúige de réir meastachán 2009.
Geilleagar.
Ba C$31.543 bn. an olltáirgeacht intíre (OTI) a bhí ag New Brunswick sa bhliain 2012.
Farrah Fawcett. Ba bhan-aisteoir Meiriceánach í Farrah Fawcett (2 Feabhra, 1947 - 25 Meitheamh, 2009). Bhain sí cáil dhomhanda amach don chéad uair sa ról Jill Munroe sa tsraith theilifíse "Charlie's Angels", a thosaigh sa bhliain 1976. D'fhan sí i mbéal an phobail agus í ag obair sna drámaí ar Bhroadway agus mar mhainicín. 
Bhí Fawcett pósta leis an aisteoir mór le rá eile Lee Majors idir na blianta 1973 agus 1982, ach scar siad sa bhliain 1979. 
Bhí caidreamh corrach fadtéarmach eile ag Fawcett leis an aisteoir Ryan O'Neal, a mhair ón bhliain 1979 go dtí lá a báis. Bhí mac amháin darbh ainm Redmond acu.
Sa bhliain 2006, fuair Fawcett an t-eolas go raibh ailse uirthi agus d'éag sí sa bhliain 2009.
T. S. Eliot. File, drámadóir agus criticeoir liteartha iomráiteach a bhí i Thomas Stearns Eliot (26 Meán Fómhair 1888 – 4 Eanáir 1965). I measc na rudaí is mó cáil a tháinig óna pheann ná na dánta "The Love Song of J. Alfred Prufrock", "The Waste Land", "The Hollow Men", "Ash Wednesday and Four Quartets"; na drámaí "Murder in the Cathedral" agus "The Cocktail Party"; agus an aiste "Tradition and the Individual Talent". Bronnadh Duais Litríochta Nobel air sa bhliain 1948.
Rugadh Eliot sna Stáit Aontaithe, ach bhog sé go dtí an Ríocht Aontaithe sa bhliain 1914, agus é cúig bliana is fiche. Thóg sé saoránacht Bhriotanach sa bhliain 1927, ag aois naoi mbliana déag agus fiche.
Meitreo Santo Domingo. Is córas luathiompair poiblí é Meitreo Santo Domingo sa Phoblacht Dhoiminiceach. Osclaíodh an chéad líne go luath sa bhliain 2009 agus tá sé i gceist 5 líne eile a chur leis chun córas cuimsitheach iompar poiblí a sholáthar don chathair seo ina bhfuil timpeall trí mhilliún duine. 
Tá an tionscadal seo ar cheann de na tionscadail is mó de chuid an uachtaráin Lionel Fernandez, polaiteoir atá an-tugtha do phoiblíocht agus do scéimeanna móra poiblí. Cuireadh ina leith go raibh airgead na tíre á chur amú aige ar scéimeanna costasacha nuair atá gá níos mó le hinfheistíocht sa chóras oideachais, leictreachais agus sláinte.
Is Alstom a chuir na traenacha ar fáil agus tógadh iad ina chuid monarchana sa Bheilg, sa Fhrainc agus sa Spáinn ar chostas 92.5 milliún Euro. Is féidir le gach traein timpeall 600 paisinéir a iompar agus táthar ag súil go mbainfidh 200,000 duine úsáid as an chéad líne, ach ní léir go fóill go bhfuil an t-éileamh sin ann.
An Veasúiv. Is stratabholcán Iodálach é an Veasúiv, nó "Sliabh Veasúive" (Iodáilis: "Monte Vesuvio", Laidin: "Mons Vesuvius") atá suite taobh thoir den chathair Napoli. Is cinnte gurb é an Sliabh Veasúiv, i ndeisceart na hIodáile, an bolcán is clúitísan Eoraip. 
Tíreolaíocht.
Is í an Veasúiv an t-aon bholcán amháin atá suite ar mhórthír na hEorpa (tá Etna agus Stromboli suite ar oileáin), r 1000m os cionn léibheál na farraige.
Stair.
Bhí brúchtadh cáiliúil sa bhliain AD 79, an ceann a scrios na cathracha Rómhánacha Pompeii agus Herculaneum. Cailleadh idir 10,000 agus 25,000 duine san eachtra seo. Meastar fós go bhfuil sí ar cheann de na bolcáin is baolaí ar domhan, mar tá thart ar trí mhilliún duine ina gcónaí sa cheantar máguaird.
Tharla an brúchtadh is déanaí sa bhliain 1944.
Tá an Veasúiv suanach faoi láthair.
Béaloideas.
Áit naofa don laoch agus dia Earcail a bhí inti do na sean-Rómhánaigh agus na sean-Ghréigigh, agus tógadh an chathair Herculaneum ag bun an bholcháin mar ómós dó.
Taispeántar an Veasúiv ina shliabh caoin torthúil i múríomhá a aimsíodh i bPompeii, an baile a raibh indán dó a bheith báite ag an sliabh chéanna in AD 79. Léirítear an bolcán coirceogach clúdaithe le crainn agus feictear Bacchus, Dia an Fhíona, ag deimhniú ardchaighdeán na bhfíonchaora ag fás ar thalamh méith an tsléibhe. Tá cuma shéimh ar an léiríú ársa seo – i bhfad níos síochánta ná Veasúiv an lae inniu!
Tadhg an Dúna Mac Cárthaigh. File Éireannach ba ea Tadhg an Dúna Mac Cárthaigh (c. 1642-1696). Bhí cáil na féile air, agus ar a mhuintir roimhe - "Mac Cárthaigh na Féile" a thugtaí orthu. Bhí áitreabh le sinsireacht acu i gCaisleán an Tóchair i nGleann an Chroim i gContae Chorcaí.
Ba é a sheanathair Tadhg an Dúna Mac Cárthaigh (r. 1584), an mac ba shine de Thadhg an Fhórsa Mac Cárthaigh. Ba é an Tiarna é idir na blianta 1618-1648, agus ba é leas-cheannasaí fhórsaí Chúige Mumhan é sa bhliain 1641. Phós sé dhá uair: iníon le Brian mac Eoghain mhic Shuibhne a rug beirt mhac (Tadhg an Fhórsa agus Diarmaid), agus ansin Onóra, iníon Dhónaill Uí Dhonnabháin (Uí Chathail), a rug ceathrar clainne – Onóra, Siobhán, Eoghan agus Ceallachán. 
Bhí tailte ag Tadhg an Fhórsa in Inse Geimhleach agus i gCairbrigh i gContae Chorcaí, ach tar éis a bháis sa bhliain 1650 bhain brabúsaithe Sasanacha óna bhean agus óna mhac iad. D’éirigh le Tadhg an Fhórsa roinnt tailte a choinneáil dá mhac (Tadhg an Dúna file) ag Dún Mhánmhaí trí "Decree of Innocence" a fháil, ach cailleadh iad sin freisin tar éis bhua Uilliam Oráiste sa bhliain 1691, agus cailleadh Tadhg féin sa bhliain 1696 agus é an-bhocht.
Feabhra. Is í Feabhra nó Mí Feabhra an dara mí den bhliain.
De ghnáth bíonn 365 lá sa bhliain, ach gach ceathrú bliain bíonn lá sa bhreis i mí Feabhra. De ghnáth bíonn ocht lá is fiche sa mhí sin ach naoi lá is fiche i mbliain bhisigh.
Eugenio Montale. File agus údar de chuid na hIodáile ba ea Eugenio Montale (a rugadh 12 Deireadh Fómhair 1896 in Genova agus a d'éag 12 Meán Fómhair 1981 in Milano). Bhain sé Duais Nobel na Litríochta amach sa bhliain 1975.
Saol.
An duine ab óige de sheisear a bhí ann. Chuaigh sé sna saighdiúirí sa bhliain 1917 agus chaith sé an bhliain dheireanach den Chéad Chogadh Domhanda ag troid sa Tioróil Theas i dtuaisceart na hIodáile.
Ag deireadh an chogaidh, chuir sé faoi in Genova agus músclaíodh a shuim i gcúrsaí litríochta. Chuir sé aithne ar scríbhneoirí agus ar léirmheastóirí na háite agus bhí sé ina chomhbhunaitheoir ar an nuachtán "Primo Tempo".
Cuireadh a chéad leabhar, "Ossi di Seppia", i gcló sa bhliain 1925. Thug an nádúr inspioráid dó, agus faoin am seo, scríobh sí go spéisiúil faoi thírdhreach agus atmaisféir Liguria. 
Dhá bhliain ina dhiaidh sin bhog sé go dtí Flórans mar a raibh an leabharlann Gabinetto Vieusseux faoina chúram. 
Briseadh as an bpost sin é sa bhliain 1938 toisc gur dhiúltaigh sé dul sa pháirtí faisisteach. An bhliain dár gcionn d'fhoilsigh Montale an dara leabhar aige, "Le Occasioni". Faoin am seo bhí sé ag obair le nuachtán i bhFlórans. Ó 1948 amach, bhí sé le "Corriere della Sera" in Milano.Tháinig "La Bufera" ar an saol sa bhliain 1956, agus "Satura" sa bhliain 1971.
Filíocht.
PLANDAÍ — do Eugenio Montale, le Seán Ó Leocháin.
Nach dtabharfá chugam an bláth beag buí? –
tá a fhios agat an ceann,
é agat leis na blianta ar chúl an tí.
Má théann sé i bhfréamh
i mo chréafóg thanaí
tiocfaidh fad ar mo shaol:
a cheann chun na spéire aige,
gan ach scamaill os a chionn
is gan a mhalairt i ndán dó
chomh fada ó bhaile, é lán d’imní,
an séasúr le cur de aige
ag teacht chuige féin
nó ag dul ar neamhní.
Na nithe a bhí doiléir,
tá siad doiléir i gcónaí:
cé gurb olc an comhartha
mar a sheasann sé an fód,
beo ar éigean chomh fada óna thaithí
is gan tógáil a chinn aige
i gceartlár an ghairdín,
mairfidh sé go brách
má éiríonn leis teacht tríd
cé nach féidir linn a rá
go mbeidh sé chomh maith is a bhí,
a aghaidh chun na spéire aige,
é ag dul le báiní.
Paul Gascoigne. Deirtear go raibh Paul Gasgoigne, nó Gazza mar a thugtar air, (a rugadh ar an 27 Bealtaine 1967 in oirthuaisceart Shasana) ar dhuine de na himreoirí sacair ab fhearr dá ghlúin. Imreoir lár páirce an-tréitheach a bhí ann, a chuir tús lena ghairm leis a chumann áitiúil Newcastle United sa bhliain 1985, sular chaith sé tréimhsí le clubanna móra eile ar nós Tottenham, Lazio, Rangers, Middlesbrough agus Everton. D’imir sé le foireann idirnáisiúnta Shasana chomh maith idir na blianta 1988 agus 1998, agus cuimhnítear an sárthaispeántas a chuir sé isteach sa Chorn Domhanda na bliana 1990 go háirithe. Ina chluiche deireanach sa chomórtas, rinne sé feall ar imreoir eile agus bronnadh cárta buí eile air, rud a chuirfeadh é amach as an chéad chluiche eile. Thosaigh Gascoigne ag gol go hoscailte amuigh ar an bpáirc imeartha, rud a chuaigh go mór i bhfeidhm ar an lucht féachana sa bhaile. Tar éis a chuid éachtaí sa Chorn, bhí cáil dhomhanda bainte amach aige, agus stádas mar dhuine de laochra nua-aimseartha an chluiche. 
Tharraing Gascoigne an-chuid chonspóid ag an am céanna, ar an bpáirc imeartha ar dtús agus ansin taobh amuigh den chluiche. Bhí fadhbanna tromchúiseacha aige le leis an ól agus le drugaí, agus fadhbanna intinne a thiocfadh chun solais ní ba dhéanaí. Chuir na deacrachtaí ina shaol pearsanta go mór isteach ar a ghairmréim imreora, agus srian leanúnach ar an méid a bhí sé ábalta a dhéanamh mar imreoir. Nuair a d’éirigh Gascoigne as an gcluiche mar imreoir, thóg sé post sealadach le Kettering Town sa bhliain 2005 mar bhainisteoir orthu. Agus é saor ón imirt, thosaigh a chuid fadhbanna ag dul in olcas go dtí gur cuireadh faoi ghlas san ospidéal é ar an 21 Feabhra 2008, tar éis eachtra in óstán abhaile i Newcastle. Chuaigh sé isteach i gclinic chun athshlánú a dhéanamh, agus tháinig sé réasúnta slán as ag deireadh na bliana 2008.
Cláir TG4. Seo sampla de na cláir theilifíse a bhíonn (nó a bhíodh) le feiceáil ar TG4.
Eochair an Ghrá. Sraith is ea Eochair an Ghrá a bhíonn le feiceáil ar TG4. Cuireann Eibhlín Ní Chonghaile i láthair í. 
An tsraith.
Gach seachtain, cuirtear ceist ar fhear nó bean éigin: "An bhféadfá-sa grá do chroí a aimsiú tré súil a chaith ar a dteach cónaí?" Gach seachtain bíonn ar bhean nó ar fhear éigin duine as triúr "dates" a roghnú gan súil a leagan orthu. Déanann siad iarracht blas a fháil ar phearsantacht na ndaoine seo tré súil a chaitheamh ar a dtithe, le cabhair ó shíceolaí (Kevin O hEaghra).
Ramones. Ba bhanna rac-cheoil Meiriceánach é the Ramones, a bunaíodh sa bhliain 1974 i bhForest Hills, Queens. Meastar go raibh siad ar an gcéad grúpa den seánra punc-rac, agus bhí siad mar chnámh droma na gluaiseachta nua seo ag deireadh na seachtóidí agus tús na n-ochtóidí. Thóg baill an ghrúpa an sloinne Ramone mar ainm stáitse, agus chaitheadar na blianta idir 1974 agus 1996 ar fad ag seinm go beo agus ag taifead gan stad. Tar éis na féile Lollapalooza sa bhliain 1994, sheinn siad ceolchoirm amháin eile mar chlabhsúr, agus ansin scaradar. Taobh istigh d'ocht mbliana, bhí bunbhaill an ghrúpa (Dee Dee, Johnny agus Joey) marbh.
Rafael Trujillo. Bhí Rafael Leonidas Trujillo Molina (24 Deireadh Fómhair 1891 - 30 Bealtaine 1961) ina dheachtóir ar an bPoblacht Dhoiminiceach ar feadh tríocha bliain go dtí gur feallmharaíodh é i 1961. Bhí cumhacht iomlán aige féin agus a chlann ar an tír ar feadh níos mó ná tríocha bliain. Tugadh El Jefe nó El Benefactor air go hoifigiúil ach go neamhoifigiúil tugadh Chapitas (caipíní buidéil) mar leasainm air mar go raibh sé chomh ceanúil ar bhoinn ghradamúla. Tugadh El Chivo (an gabhar) air chomh maith. Réimeas fuilteach fada a bhí aige inar cuireadh an-bhéim ar chultas pearsanachta.
 Scríobh í Mario Vargas Llosa úrscéal faoi réimeas agus bhás Trujillo dar theideal "La fiesta del chivo" (2000).
Rugby. Tá níos mó ná aon bhrí amháin leis an bhfocal rugby:
Meatadón. Druga sintéiseach ópóideach é an meatadón, nó (RS)-6-(démheitil-aimín)-4,4-défheinil-heaptán-3-ón. 
Úsáidtear mar anailgéiseach (druga a mhaolaíonn an phian) é, agus is maith an sás é mar dhruga "ionadach" a thugtar dóibh siúd a bhfuil andúil acu sna drugaí ópóideacha (go háirithe hearóin) leis na hairíonna éirí as a mhaolú. Téann an meatadón i bhfeidhm ar ghabhdóirí na ndrugaí ópóideacha sa cholainn, ionas go laghdaítear an dúil nimhe atá ag an othar sa hearóin.
Venus Williams. Is imreoir leadóige ó Mheiriceá í Venus Ebony Starr Williams (rangú domhanda i measc na mban: uimhir a 9). Rugadh í ar 17 Meitheamh 1980. Is deirfiúr í le Serena Williams. Tá 23 craobh Grand Slam buaite aici. Tá cúig craobh Grand Slam buaite aici i Wimbledon (ina aonair). Tá sí rangaithe faoi láthair ag uimhir 21. 
Craobhchluichí Grand Slam.
! Toradh !! Bliain !! Craobh Grand Slam !! Dromchla !! Céile Imeartha !! Scór
Hector san Afraic. Clár teilifíse de chuid TG4 is ea Hector san Afraic. Téann Hector Ó hEochagáin go dtí an Afraic.
Hector san Astráil. Clár teilifíse de chuid TG4 is ea Hector san Astráil. Téann Hector Ó hEochagáin go dtí an Astráil.
Hector Amú i Meiriceá Theas. Clár teilifíse de chuid TG4 is ea Hector i Meiriceá. Téann Hector Ó hEochagáin go Meiriceá.
Mainistreacha agus Prióireachtaí i gContae Ros Comáin. Is fada mainistreacha agus prióireachtaí i gContae Ros Comáin, cé nach bhfuil iontu anois ach fothraigh. Is iomaí ord a d'fhódaigh iad féin ann sna meánaoiseanna, agus is díol spéise í Mainistir na Búille go háirithe. 
!width = 15%|Fundúireacht 
!width = 5%|Íomhá 
!width = 30%|Oird 
!width = 10%|Ainm Eile 
!width = 20%|Ainm Foirmiúil 
!width = 5%|Tagairtí 
!width = 5%|Áit
Kaká. Is imreoir sacair ón Bhrasaíl é Ricardo Izecson "Kaka" dos Santos Leite. Rugadh ar an 22 Aibreán, 1982 é i mBrasília, sa Bhrasaíl. Thosaigh sé ag imirt sacair go proifisiúnta ina thír dhúchais ag tús na bliana 2001 agus le AC Milan, san Iodáil, i mí Lúnasa, 2003. Imríonn sé faoi láthair le Real Madrid.
Karim Benzema. Is imreoir sacair é Karim Benzema. Imríonn sé faoi láthair le Real Madrid mar ionsaitheoir. Rugadh ar 19 Nollaig, 1987 i Lyon na Fraince é. Lonnaigh a sheanathair, arbh ón Ailgéir é, i Lyon sa bhliain 1950 agus ba ansin a tógadh Karim. 
I mí Dheireadh Fómhair 2021, i dtriail Karim Benzema i gcás sextape Mathieu Valbuena, d’iarr oifig ionchúisitheora Versailles ar an gcúirt choiriúil pianbhreith príosúin ar fionraí deich mí agus fíneáil 75,000 euro a fhuaimniú i gcoinne Karim. Benzema.
Sergio Ramos. Is imreoir sacair Spáinneach é Sergio Ramos. Imríonn sé faoi láthair le Real Madrid. Rugadh é 30 Márta 1986 in Camas, Andalucía.
Ar 17 Lúnasa 2015, agus i ndiaidh tuairimíocht faoina aistriú go Manchester United, ghlac Ramos conradh nua cúig bliana le Real Madrid, rud a cheanglaíonn é leis an gclub sin go dtí an bhliain 2020. Rinneadh captaen de i ndiaidh aistrú Casillas go FC Porto.
Bhronn UEFA an teideal Laoch na hImeartha air ar 28ú Bealtaine 2016 i ndiaidh bua Real Maidrid (5–3) i gcoinne Atlético Madrid.
Karl Malden. Aisteoir Meiriceánach ba ea Karl Malden (22 Márta 1912 - 1 Iúil 2009). Bronnadh Oscar amháin air.
Éire Neodrach. Clár teilifíse faoi neodracht na hÉireann sa Dara Cogadh Domhanda is ea "Éire Neodrach". Craoladh "Éire Neodrach" ar TG4.
Siar Ó Thuaidh. Sraith theilifíse de chuid TG4 faoi Thuaisceart Éireann is ea Siar Ó Thuaidh.
Scéal Ó Thuaidh. Sraith theilifíse (de chuid RTÉ) faoi Chumann Lúthchleas Gael i dTuaisceart Éireann is ea Scéal Ó Thuaidh.
Mainistir Ros Comáin. Tá níos mó ná ciall amháin leis an logainm Mainistir Ros Comáin:
Mainistir Ros Comáin (Doiminiceach). Bhunaigh na Doiminicinigh mainistir Ros Comáin sa bhliain 1253 faoi choimirce Fheidhlimí Uí Chonchúir, rí Chonnacht, agus tiomnaíodh do Mhuire í sa bhliain 1257. Chuaigh an rí chun cónaithe ann i ndeireadh a shaoil agus cuireadh ann é; tá a íomhá le feiceáil fós ar a thuama, agus cuireadh a lán taoiseach eile ann ina dhiaidh sin. 
Coigistíodh an mhainistir sa 16ú haois. Ar dtús bronnadh í ar chonstáblacht Ros Comáin agus ina dhiaidh sin ar an Ridire Nioclás Malbie, ach d’fhan na manaigh sa cheantair. Le linn Chromail maraíodh cuid díobh, agus tá roinnt dá n-ainmneacha siúd againn – Dónall Ó Neachtain, Éamonn Ó Beirne, Réamonn Mac Eochaidh, Bearnard Ó Ceallaigh agus eile. 
Níor scaip na manaigh: fuair siad teach beag agus giota talaimh, agus bhí sé dhuine dhéag ann faoin mbliain 1791; ach tháinig deireadh leis an gcomhthionól sa bhliain 1844. Níl i mainistir Ros Comáin féin ach fothraigh na heaglaise anois.