Trelis/gawiki huggingface dataset:
Gaeilge na Mumhan. Is í Gaeilge na Mumhan canúint dheisceartach na Gaeilge. Tá difríochtaí suntasacha idir Gaeilge na Mumhan agus na canúintí eile. Labhraítear canúintí den gcineál seo i gCiarraí (go háirithe i nGaeltacht Chorca Dhuibhne agus Ciarraí Theas), i gCúil Aodha, in Oileán Chléire agus i nGaeltacht na Rinne. Bhí an-ról ag Gaeilge na Mumhan i bhforbairt na litríochta nua-aimseartha Gaeilge ós rud é gurb i nGaeilge na Mumhan a scríobh an tAthair Peadar Ua Laoghaire "", an chéad úrscéal riamh dá scríobhadh i nGaeilge, agus gur chuir gníomhaithe agus saineolaí teangan an-spéis inti. Chomh maith leis sin, ba í Gaeilge na Mumhan a bhí mar chanúint ag údair na gclasaiceach Blascaodach: "Peig" le Peig Sayers, "An tOileánach" le Tomás Ó Criomhthain, agus Fiche Blian ag Fás le Muiris Ó Súilleabháin. Is dócha gurb iad Pádraig Ó Cíobháin, Máire Mhac an tSaoi, Maidhc Dainín Ó Sé, Nuala Ní Dhomhnaill agus Alan Titley na scríbhneoirí comhaimseartha is bisiúla sa chanúint.
Saintréithe Ghaeilge na Mumhan.
Is féidir difríochtaí a aithint idir na mionchanúintí Muimhneacha féin, ach seo iad na saintréithe is suntasaí atá ag baint leo:
Na Briathra Rialta i nGaeilge na Mumhan.
An Modh Coinníollach.
Cloistear an "do" roimh na consain féin go minic i nGaeilge na Mumhan. Go praiticiúil, áfach, is mar "dh-" a fhuaimnítear é roimh na gutaí, is é sin, b'fhearr, abair, "d'osclóinn" a litriú mar "dh'osclóinn" nó "do dh'osclóinn" leis an bhfíorfhuaimniú a chur in iúl - rud a d'fheicfeá i bhfoilseacháin bhéaloidis ina bhfuiltear ag déanamh dlúthaithris ar an gcanúint.
An Aimsir Chaite.
Tabhair faoi deara arís gur gnáth "dh'osclaíos, dh'osclaís" agus araile a dhéanamh de sa chaint. Le fírinne d'fheicfeá leithéidí "do dh'oscail", "do dh'éirigh" sna díolamaí béaloidis ina ndéantar aithris chruinn ar fhíorfhuaimniú na canúna.
Maidir leis na briathra neamhrialta, in áit an "-as", is é an dóigh a gcuireann siad an chéad phearsa uatha in iúl san aimsir chaite ná leathnú an chonsain dheireanaigh: "thánag" "tháinig mé", "dúrt, duart" "dúirt mé", "chuala" (gan iarmhír gan forainm) "chuala mé", "chonac" (fuaimniú: "ch'nuc") "chonaic mé" (ach, ar ndóigh, deirtear "chuas" "chuaigh mé", "rugas" "rug mé", "bhíos" "bhí mé"). Maidir le "thánag" agus "chuala", is iad sin na ceartfhoirmeacha stairiúla, ach is ar éigean a úsáideann aon chanúint ar leith an bheirt acu, nó i gCiarraí, rinneadh "thána" de "thánag" faoi thionchar "chuala", ach i gContae Chorcaí, rinneadh "chualag" de "chuala" faoi thionchar "thánag".
Bíonn foirmeacha aimsire caite an bhriathair úd "déan!/déanamh" bunaithe ar an tamhan "dein-": do dheineas, do dheinis, do dhein sé, do dheineamar, do dheineabhair, do dheineadar; do deineadh.
Liosta focal.
Is follasach go dtagann an chuid is mó de na focail as Gaeilge Chiarraí, ós í an chanúint is mó sa Mhumhain.
Rondônia. Is stát de chuid na Brasaíle é Rondônia atá suite in iarthuaisceart na tíre. Bíonn an stát ag críochantacht le Acre, Amazonas, Mato Grosso, agus an Bholaiv. Is é an prímhchaithair é Porto Velho. Tá 1,241,276 ina gcónaí sa stát. Is é Ivo Cassol an Gobharnóir. 
Tagann an t-ainm ó Cândido Rondon, rinne Rondon taiscéalaigh sa teorainn na Brasaíle i dtús an 20ú haois, ar a n-áirítear taiscéalaadh amháin leis an iar-Uachtarán na Stát Aontaithe Teddy Roosevelt, anuas an craobh-abhainn Amasóin.
Rinneadh ó Mato Grosso i 1943 foain ainm "Guaporé", mar chuid de beartais Getúlio Vargas chun teorainn a dean níos sábháilte, é.
S. Albert Kivinen.  Fealsamh agus scríbhneoir Fionlannach is ea Seppo Albert Kivinen. Rugadh in Ikaalinen sa bhliain 1933, ar 19ú lá de mhí Dheireadh Fómhair, é. Bhain sé amach dochtúireacht na fealsúnachta teoiriciúla in Ollscoil Heilsincí, áit a raibh sé ina léachtóir ina dhiaidh sin. Rinne sé taighde ar cheisteanna na honteolaíochta, go háirithe ar fhadhb na n-uilithe. Tá cáil air freisin mar shaineolaí ar stair an diamhrachais agus na hasarlaíochta, agus é ina bhall ghníomhach de ghluaiseacht an sceipteachais san Fhionlainn. 
Bíonn sé ag scríobh gearrscéalta i stíl H. P. Lovecraft, agus thiar sna hochtóidí, b'eisean, thar aon duine, a chuir saothar Lovecraft in aithne do na léitheoirí Fionlannacha. Tá imeachtaí a chuid scéalta suite san Fhionlainn, agus greann deas ciúin ag baint leo nach bhfeicfeá a leithéid i scéalta Lovecraft féin. Sa bhliain 1988, bronnadh Duais Atorox air as an ngearrscéal úd "Keskiyön Mato Ikaalisissa" ("Péist an Mheán Oíche in Ikaalinen"), inar shuigh Kivinen arrachtach de chuid Lovecraft i dtimpeallacht a chéad óige féin.
Duais Atorox. Duais bhliantúil is ea Duais Atorox a bhronnann Cumann Fhicsin Eolaíochta Thúrcú ar an ngearrscéal nuafhoilsithe fantaisíochta nó ficsin eolaíochta is fearr. Is í an duais is sine den chineál seo, agus í ceaptha le súil na léitheoirí Fionlannacha a tharraingt ar an gcineál seo litríochta agus leis na scríbhneoirí a spreagadh chun pinn. Bronnadh an chéad duais ar Antti Oikarinen as ucht an ghearrscéil úd "Jumalten vuori" ("Sliabh na nDéithe") sa bhliain 1983. 
Fuair an duais a hainm ó Atorox, róbat i scéalta Aarne Haapakoski, nó "Outsider", a bhí ina cheannródaí mar scríbhneoir ficsin eolaíochta san Fhionlainn. 
Tá dhá cheann de na scéalta a bhain amach Atorox, mar atá, "Péist an Mheán-Oíche in Ikaalinen" le S. Albert Kivinen (Atorox na bliana 1988) agus "An Áit a nIompaíonn na Traenacha" le Pasi Jääskeläinen (Atorox na bliana 1998) le léamh as Gaeilge ar an Idirlíon.
Aarne Haapakoski. Iriseoir Fionlannach agus scríbhneoir lónléitheoireachta ab ea Aarne Haapakoski, mar a thugadh sé air féin. Rugadh i bPieksämäki ar an 18ú de mhí Márta bhliain 1904 é mar "Aarne Laitinen", agus d'éag sé ar an 24ú lá de Mhí Eanáir sa bhliain 1961, i Málaga, sa Spáinn. 
Scríobhadh sé scéalta eachtraíochta faoin ainm cleite "Outsider". Chuaigh sé i mbun pinn ag cumadh eachtraí éadroma i ndiaidh an Dara Cogadh Domhanda, nuair a bhí muintir na Fionlainne in ísle brí, agus cheap sé beirt laochra Fionlannacha a bhí in ann teacht slán as dainséir an tsaoil mhóir, mar atá, Pekka Lipponen agus Kalle-Kustaa Korkki. 
Fuair an náisiún an chéad aithne ar an mbeirt ar an raidió sa bhliain 1945, agus bhí a gcuid eachtraí á gcraoladh go laethúil go dtí go bhfuair an scríbhneoir bás. 
Cé is moite de Lipponen agus Korkki, tá clú ar Haapakoski mar scríbhneoir ficsin eolaíochta. Sna blianta 1947-1948, d'fhoilsigh sé sraith de scéalta faoi eachtraí an róbait Atorox.
Deniliquin. Baile i New South Wales, Astráil is ea Deniliquin. Tá daonra timpeall 8,214 ann. Tá an baile suite gar don teorainn le Victoria i ndeisceart an stáit.
Mudgee. Baile i New South Wales, Astráil is ea Mudgee. Tá daonra timpeall 10,000 ann.
Tumut. Baile i New South Wales, Astráil is ea Tumut. Tá daonra timpeall 382 ann.
Gilgandra. Baile i New South Wales, Astráil is ea Gilgandra. Tá daonra timpeall 2,800 ann.
Scone. Baile i New South Wales, san Astráil, is ea Scone. I ndaonáireamh na bliana 2006, bhí 4625 duine ina gcónaí ann. Tá sé suite ar an "New England Highway" timpeall 270 ciliméadar thuaidh ó Sydney. Bhíodh féile "Metal Stock" (a bhíonn ar siúl i Sydney anois) ar siúl i Scone chuile bhliain. Bíonn an "Scone Horse Festival" ar siúl gach bliain sa bhaile fós.
Cobar. Baile i New South Wales, Astráil is ea Cobar. Tá daonra timpeall 5,020 ann.
Conargo. Baile i New South Wales, Astráil is ea Conargo. Tá daonra timpeall 1,791 ann.
Cootamundra. Baile i New South Wales, Astráil is ea Cootamundra. Tá daonra timpeall 7,596 ann.
Coonamble. Baile i New South Wales, Astráil is ea Coonamble.Tá daonra timpeall 4,728 ann.
Dungog. Baile i New South Wales, Astráil is ea Dungog. Tá daonra timpeall 8,379 ann. Tarlionn Féile Scannáin anseo ag deireadh Bealtaine gach bliain. Níl ach scanann ón Astráil ar taispeáint.
Tumbarumba. Baile i New South Wales, Astráil is ea Tumbarumba. Tá daonra timpeall 3,623 ann.
Gundagai. Baile i New South Wales, Astráil is ea Gundagai. Tá daonra timpeall 3,763 ann.
Cowra. Baile i lár New South Wales, san Astráil, is ea Cowra. Bhí daonra timpeall 10,000 ann sa bhliain 2016. 
Thosaigh daoine geala a chur fúthu san áit sa bhliain 1831. Bhí campa géibhinn in Cowra le linn an Dara Cogadh Domhanda agus príosúnaigh ón tSeapáin agus ón Iodáil á gcoimeád ann. I mí Lúnasa na bliana 1944, rinne 545 príosúnach Seapánacha iarracht briseadh amach ón gcampa agus maraíodh cúpla céad díobh.
Gunnedah. Baile i New South Wales, Astráil is ea Gunnedah. Tá daonra timpeall 12,287 ann.
Jerilderie. Baile i New South Wales, an Astráil is ea Jerilderie. Tá daonra timpeall 1,883 ann.
Oíche Shamhna. Saoire i bhféilire an Iarthair is ea Oíche Shamhna, a cheiliúrtar ar an 31 Deireadh Fómhair. Ceiliúrtar in Éirinn í go príomha, ach tá an fhéile níos saolta sa lá atá inniu ann agus ceiliúrtar an fhéile i ndomhan an Bhéarla den chuid is mó. 
Stair.
Téann stair na Samhna i bhfad siar roimh ré na Críostaíochta. Ba iad Samhain (1 Mí na Samhna), Imbolc (1 Feabhra), Bealtaine (1 Bealtaine) agus Lúnasa (1 Lúnasa) na príomhfhéilte réamh-Chríostaí a bhí ag na Ceiltigh. 
B’fhéile an-tábhachtach í Oíche Shamhna. De réir seanscéalta, bhriseadh an deighilt idir an saol seo agus an domhan eile ar an oíche seo. Bhí Oíche Shamhna idir bliain amháin agus an bhliain dár gcionn. 
I gcreideamh na Sean-Cheilteach, bhí tábhacht ar leith ag baint le teorainneacha, le háiteanna (oileáin, portaigh) nó le hamanna (Oíche Shamhna) a bhí idir eatarthu, nach raibh i saol amháin ná i saol eile.
Toisc Oíche Shamhna a bheith suite idir bliain amháin agus bliain eile, idir geimhreadh agus samhradh, bhí sí taobh amuigh den ghnátham ar fad, dar lenár sinsear. Ní raibh na gnáthrialacha i bhfeidhm ar chor ar bith, agus bhí saoirse ag spridí agus ag anamacha na marbh filleadh ar an saol seo ar Oíche Shamhna.
Fadó ó shin, bhíodh féasta trí lá ag Teamhair gach bliain leis an tSamhain a cheiliúradh.
Críostaíocht.
Le teacht na Críostaíochta, cuireadh an seanghnás Ceilteach in oiriúint don Chreideamh. Rinneadh Lá na Naomh Uile den chéad lá de mhí na Samhna agus Féile na Marbh den dara lá den mhí.
Nósanna.
Is iomaí nós a bhaineann leis an bhféile seo i dtíortha éagsúla. Tá cuid mhór sean-nósanna a bhaineann le hOíche Shamhna beo in Éirinn go fóill.
Sanasaíocht.
Sean-Ghaeilge: samain, samuin, nó samfuin. Níl na teangeolaithe ar aon intinn faoin chiall cheart atá leis an fhocal Samhain. Creideann cuid de na saineolaithe gur samhfhuin atá ann, nó ‘deireadh an tsamhraidh’ ach ina éadan sin, tugadh na Ceiltigh sa Fhrainc fadó samonios ar an mhí ghealaí idir Mí Dheireadh Fómhair agus Mí na Samhna fosta.
An Nás. Is baile suite i gContae Chill Dara, Éire é an Nás, Nás na Rí, nó Nás na Ríogh ("Naas" as Béarla). Is é príomhbhaile an chontae é. Is baile comaitéara é agus tá a lán daoine ina gcónaí sa Nás a oibríonn i mBaile Átha Cliath, mar níl an baile suite ach 20 km ón bpríomhchathair Éireannach. 
Tá an daonra ag méadú ar na mallaibh, 4000 le linn na gcúig bliana is déanaí. Tá 21,393 duine ina gcónaí sa Nás dar le daonáireamh na bliana 2016. 
Comhchathracha.
Tá An Nás nasctha le na háiteanna seo a leanas:
Chelsea Football Club. Club sacair atá suite i Fulham, Londain, Sasana, an Ríocht Aontaithe is ea Chelsea Football Club 
Stair.
Bunaíodh an club ar an 14 Márta 1905 i dteach tábhairne an Rising Sun. Níor éirigh go maith le Chelsea go dtí gur ceapadh an t-iar-imreoir idirnáisiúnta Ted Drake mar bhainisteoir sa bhliain 1952. Bhuaigh an club sraith Shasana i 1954/1955. Bhí foireann mhaith ag Chelsea faoi cheannas Tommy Docherty sna 1960í agus bhuaigh siad Corn an FA sa bhliain 1970 agus an Corn Eorpach do Bhuaiteoirí na gCorn sa bhliain 1971. Ina dhiaidh sin, áfach, níor éirigh go maith leo sna 70í agus sna 80í. Ceapadh Ruud Gullit mar bhainisteoir sa bhliain 1996 agus bhuaigh an club Corn an FA sa bhliain 1997. Bhuaigh Gianluca Vialli an corn Eorpach do bhuaiteoirí na gcorn sa bhliain 1998 agus corn an FA sa bhliain 2000. Cheannaigh Rúiseach saibhir, Roman Abramovich, an club sa bhliain 2003, agus ansin bhí a lán airgid le caitheamh ag an gclub. Faoi cheannas José Mourinho, bhuaigh siad an tsraith dhá bhliain as a chéile (2005 agus 2006) agus Corn an FA sa bhliain 2007.
Andriy Shevchenko. Imreoir sacair is ea Andriy Mykolayovych Shevchenko (rugadh i Dvirkivschyna, an Úcráin ar 29 Meán Fómhair, 1976). D'imir sé le Dinamo Kiev ar feadh cúig bliana roimh a aistriú go A.C. Milan, áit a d'imir sé ó 1999 go 2006. D'aistrigh sé go Chelsea i rith an tsamhraidh 2006. Imríonn sé faoi láthair le A.C. Milan.
John Terry. Is imreoir sacair é John Terry. Imríonn sé faoi láthair do Chelsea.
Frank Lampard. Is iarimreoir sacair é Frank Lampard. D'imir sé le West Ham United Football Club, C.P.D. Dinas Abertawe, Chelsea, Manchester City Football Club, Football Club Cathair Nua-Eabhrac agus le foireann násiúnta Shasana. Rugadh i Romford, Londain é ar an 20ú lá de mhí Meitheamh, sa bhliain 1978. Tá sé ag siúl amach le cailín Éireannach, Christine Bleakely. Bhí a athair, Frank, ina imreoir leis an bhfoireann West Ham United.
Petr Čech. Is peileadóir sacair é Petr Čech. Imríonn sé faoi láthair do Chelsea F.C..
Ashley Cole. Is imreoir peile é Ashley Cole (rugadh ar 20 Nollaig, 1980 i Londain, Sasana). Imríonn sé faoi láthair le Chelsea. D'imir sé le Arsenal roimhe sin.
Phós sí Cheryl Cole, i mí Iúil 2006. Scair siad óna chéile i mí Feabhra 2010, agus chuir Cole isteach ar cholscaradh go hoifigiúil i mí Bealtaine 2010.
Salomon Kalou. Is peileadóir sacair é Salomon Kalou. Imríonn sé faoi láthair do Hertha BSC.
Didier Drogba. Is imreoir sacair é Didier Drogba (a rugadh ar an 11 Márta, 1978 in Abidjan, an Cósta Eabhair). D'imir sé le Chelsea ar feadh ocht mbliana. Faoi láthair tá sé ag imirt le Galatasaray sa Tuirc. Scóráil sé 18 chúl le Marseille. Scóráil sé 50 cúl le Chelsea. D'aimsigh sé an cúl mór v Arsenal ar an 23 Márta, 2008, sa Stamford Bridge. Bhuaigh Chelsea an cluiche 2-1. Sa séasúr 2006/2007, scóráil sé 20 cúl sa Premier League.
Onóracha.
Sa Chelsea, bhuaigh Drogba a lán fhoireann corn. Bhuaigh sé ceithre corn leis an fhoireann. Ní bhuaigh sé an UEFA Champions League. Bhí sé ag imirt ar an Semi-Finals (2005, 2007, 2008) agus Final (2008). Sa Corn F.A., scór sé an aon chúl sa Final, agus bhuaigh Chelsea an chorn. Bhuaigh sé agus an fhoireann an Corn League sa 2005 agus 2007. Scór sé ar an Final sa 2005, 2007 agus 2008, ach bhuaigh Tottenham Hotspur. Bhuaigh sé an Premier League ón séasúr 2004/2005 agus 2005/2006.
Michael Ballack. Is imreoir sacair é Michael Ballack (r.26 Meán Fómhair, 1976). Imríonn sé faoi láthair le Chelsea F.C. D'imir sé le Chemnitzer FC, 1. FC Kaiserslautern, Bayer Leverkusen agus Bayern München ón bhliain 1995 go 2006.
Arjen Robben. Is imreoir sacair é Arjen Robben. Imríonn sé faoi láthair le Real Madrid.
Joe Cole. Is imreoir sacair Sasanach é Joe Cole a rugadh in Islington, Londain ar an 8 Samhain 1981. D'imir sé le Chelsea F.C. (2003–2010) agus foireann Shasana. Imríonn sé do Léarpholl faoi láthair ach é ar iasacht acu le Lille, sa Fhrainc. Imreoir lárpháirce é Joe Cole.
Shaun Wright-Phillips. Is imreoir sacair é Shaun Wright-Phillips. Tá sé ag imirt le Manchester City faoi láthair. Chaith sé tamall le Chelsea F.C. ó 2005 go 2008 ach ina dhiaidh sin d'fhill sé ar Manchester City. Tá sé ina bhall d'fhoireann náisiúnta Shasana freisin.
Khalid Boulahrouz. Is iarimreoir sacair Ísiltíreach é Khalid Boulahrouz (28 Nollaig 1981 a rugadh é). D'imir sé le Sevilla F.C., VfB Stuttgart, agus Chelsea agus d'fhoireann náisiúnta na hÍsiltíre. Tá an leasainm "Khalid the Cannibal" aige.
Michael Essien. Is peileadóir sacair é Michael Kojo Essien a rugadh ar 3 Nollaig 1982 in Accra, Gána. Tá saoránacht na Fraince aige óna bhlianta tosaigh imeartha sa Fhrainc. Cosantóir lár na páirce atá ann agus "the Bison" mar leasainm air as an stíl imeartha aige. D'imir sé do Chelsea F.C. sna blianta 2005–2014, do Milan sa séasúr 2014–2015, agus do Panathinaikos FC sa séasúr 2015–2016. Bhí ina bhall d'fhoireann náisiúnta Ghána sna blianta 2002–2014.
Wayne Bridge. Is imreoir sacair é Wayne Michael Bridge (a rugadh ar an 5 Lúnasa 1980). Is ball d'fhoireann Manchester City é. Tá sé ar iasacht faoi láthair le Brighton &amp; Hove Albion. D'imir sé cheana le Chelsea agus Southampton roimhe sin. Tháinig sé sa chúigiú háit ar an cúigiú sraith déag "I'm a Celebrity...Get Me Out of Here!" sa bhliain 2015.
Real Madrid Club de Fútbol. Club peile is ea Real Madrid Club de Fútbol. Tugtar "Real Madrid", "el Real" nó "el Madrid" air. Tá sé lonnaithe i Maidrid na Spáinne. Club an-rathúil atá ann agus tá clú agus cáil ar Real Madrid ar fud an domhain. Bunaíodh sa bhliain 1902 é.
Robert Mugabe. Ba ceann rialtais na Siombáibe é Robert Gabriel Mugabe (21 Feabhra 1924 - 6 Meán Fómhair 2019), ó 1980 go dtí 2017. Bhí sé ina phríomh-aire ar dtús, agus ina uachtarán níos déanaí.
Chuir cuid mhór anailíseoirí i leith Mugabe gurbh deachtóir é, ach bhí tacaíocht láidir aige fós ina thír fhéin agus san Afraic. Bhí an ráta boilscithe is measa ar domhan ag an tSiombáib faoi a réim agus tá an geilleagar ag titim as a chéile. Bhí an páirtí freasúra, an "Movement for Democratic Change" nó MDC á cur faoi chois go rialta ag póilíní an stáit. Fuair ceannaire an pháirtí siúd, Morgan Tsvangirai, buaileadh trom ó na póilíní at 11 Márta 2007. Dúirt easpaig Caitliceacha na tíre gurbh réimeas ciníoch, éillitheach agus aindleathach é rialtas Mugabe. 
Bhuaigh Tsvangirai toghchán na huachtarántachta ar 29 Márta 2008 ach ní raibh móramh sách mór aige le dul i gcomharbacht ar Mugabe de réir na dtorthaí (a thóg 5 seachtain le foilsiú). De réir na rialacha bhí gá le toghchán eile idir na beirte. Rinneadh ionsaí ar Tsvangirai agus a lucht leanúna san idirlinn agus d'fhógair sé ar 22 Meitheamh go raibh sé ag éirí as an toghcháin ar mhaithe le sábháilteacht a lucht leanúna. Ritheadh an toghchán dá uireasa ar 27 Meitheamh agus atoghadh Mugabe mar uachtarán. 
Ar 15 Samhain 2017, chuir Arm na Siombáibe an phríomhchathair faoina smacht agus cuireadh Robert Mugabe faoi bhraighdeanas baile. 
Luathshaol.
Rugadh Mugabe in Kutama, baile beag misin i dtuaisceart na Róidéise. D'éirigh go seoigh leis ar an mbunscoil ach níor chaith sé mórán ama leis na páistí eile. Mar gheall ar argóint idir eisean agus duine de na sagairt, dhírigh na hÍosánaigh a theaghlach ón misean agus chuir siad fúthu i sráidbhaile eile timpeall is 7 míle slí ó Kutama, cé go raibh cead ag na páistí leanúint ar aghaidh sa bhunscoil agus iad ag fanacht le gaoil leo le linn na seachtaine. Thréig athair Robert an teaghlach sa bhliain 1931 agus chuaigh sé go Bulawayo, mar a bhunaigh sé teaghlach eile. Sa bhliain 1934 chuaigh sagart nua i gceannas ar an misean in Kutama, mar atá, an tAthair Jerome O'Hea, Éireannach. Chuir O'Hea fáilte roimh an teaghlach teacht ar ais. Lean Robert lena bhunascolaíocht agus, ag tosnú sa bhliain 1941, thug sé faoi chlár oiliúint múinteoirí i gColáiste Kutama. Mar chuid den oiliúint chuaigh sé i mbun teagaisc ina shean-bhunscoil. Chuir sé deireadh leis an gclár sa choláist sa bhliain 1945.
Saol pearsanta agus bás.
Fuair sé bás i Singeapór, ar a thuras deireanach chuig an tír sin i gcomhair cóireáil leighis.
Mikel John Obi. Is imreoir sacair é Mikel John Obi. Imríonn sé le Chelsea F.C. i sraith Shasana. Rugadh John Michael Nchekube Obinna Jos na Nigéire sa bhliain 1987. Thosaigh sé ag imirt le sinsir Plateau United nuair nach raibh ach cúig bliana déag slánaithe aige, agus d'fhreastail sé ar an "Pepsi Football Academy". D'aistrigh sé go Lyn Oslo, agus ansin go Chelsea.
Peter Crouch. Is imreoir sacair é Peter Crouch (rugadh ar 30 Eanáir, 1981 i Macclesfield i Cheshire, Sasana). Imríonn sé faoi láthair le Portsmouth F.C. D'imir sé le hAston Villa i Sasana ó 2002 go 2004 roimhe sin. D'imir sé le Tottenham Hotspur agus QPR ón bhliain 1998 go 2001. D'imir sé le Southampton ón séasúr 2004-2005. D'imir sé le Liverpool F.C. ó 2005 go 2008 agus ansin bhog sé go Portsmouth F.C.. Imríonn sé le Stoke City faoi láthair.
Jermaine Pennant. Is peileadóir sacair Sasanach é Jermaine Lloyd Pennant (rugadh 15 Eanáir 1983). Imríonn sé faoi láthair le Real Zaragoza. D'imir sé roimhe sin le Liverpool F.C.. Sa bhliain 2018, Tháinig Pennant san ochtú háit ar Celebrity Big Brother 22.
Craig Bellamy. Is iarimreoir sacair é Craig Bellamy a rugadh i gCaerdydd na Breataine Bige ar an 13 Iúil 1979. D'imir sé do Cardiff City agus d'fhoireann náisiúnta na Breataine Bige. Déanann sé tráchtaireacht ar Sky Sports. Tá acadamh peile curtha ar bun aige in Siarra Leon.
Dirk Kuyt. Is imreoir sacair na hÍsiltíre é Dirk Kuyt. Imríonn sé faoi láthair le Liverpool F.C. mar thosaigh. Imríonn sé le foireann náisiúnta na hIsiltíre chomh maith. Caitheann sé geansaí uimhir a 18 le Liverpool agus uimhir a 7 lena thír dhúchais.
Jerzy Dudek. Is imreoir sacair é Jerzy Henryk Dudek (r.23 Márta, 1973 i Rybnik, An Pholainn). Imríonn sé faoi láthair le Real Madrid. D'imir sé le Liverpool ó 2001 go 2007. D'imir sé le Feyenoord roimhe sin. Is cúl báire é.
Mohamed Sissoko. Is imreoir sacair é Mohamed "Momo" Sissoko. Imríonn sé faoi láthair do Juventus F.C. D'imir sé le Liverpool F.C. roimhe sin.
José Manuel Reina Páez. Is imreoir peile é José Manuel Reina Páez. Imríonn sé faoi láthair le S.S.C. Napoli. D'imir sé le F.C. Barcelona ó 2000 go 2002. Bhí sé ag imirt le Villareal ó 2002 go 2005. Is coimeádaí cúil é.
Claude Makélélé. Is iarimreoir sacair Francach é Claude Makélélé. D'imir sé le Paris St-Germain ón bhliain 2008 go dtí 2011. D'imir sé le Real Madrid agus Chelsea roimhe sin.
Ricardo Carvalho. Is peileadóir sacair é Ricardo Carvalho a rugadh in Amarante, an Phortaingéil ar an 18 Bealtaine 1978. Tá sé ag imirt faoi láthair do Chelsea F.C. sa Premier League, agus le foireann náisiúnta na Portaingéile.
Chuir sé tús leis a ghairmréim proifisiúnta le F.C. Porto ina thír dhúchais.
Edwin van der Sar. Is imreoir peile gairmiúil é Edwin van der Sar, a saolaíodh i Voorhout na hÍsiltíre ar an 29 Deireadh Fómhair, 1970. Coimeádaí cúil atá ann, atá ag imirt faoi láthair le Manchester United sa Premier League agus leis a fhoireann náisiúnta. Sular bhog sé go Manchain sa bhliain 2005, d'imir sé le hAjax F.C., Juventus agus Fulham.
Tá níos mó chluichí imeartha aige leis an bhfoireann náisiúnta ná ag aon duine eile. Chomh maith le sin, tá sé ar dhuine den ghrúpa beag imreoirí chun Sraith na gCuradh a bhuachaint le dhá fhoireann éagsúla - le hAjax sa bhliain 1995 agus le Manchester United sa bhliain 2008.
Giuseppe Rossi. Is imreoir sacair é Giuseppe Rossi. Imríonn sé mar bhuailteoir. D'imir sé le Manchester United F.C. (2004-2006) agus ansin le F.C. Villareal sa Spáinn. Chuaigh sé go Fiorentina san Iodáil agus faoi láthair tá sé ar iasacht acu le Levante. Imríonn Rossi freisin le foireann náisiúnta na hIodáile.
Rugadh i Teaneck, New Jersey, sna Stáit Aontaithe é do bheirt imirceach Iodálach a bhí ag obair ansin mar mhúinteoirí teangacha (Iodáilis agus Spáinnis). Nuair a bhí Giuseppe Rossi 12 bhliain d'aois, thug siad ar ais go dtí an Iodáil é agus chuir siad fúthu i bParma.
Fabio Cannavaro. Is traenálaí agus iar-pheileadóir ssacair Iodálach é Fabio Cannavaro (a rugadh ar 13 Meán Fómhair 1973 i Napoli). D'imir sé san Iodáil ar feadh tamaill fhada (Juventus) chomh maith le tréimhse le Real Madrid. Bhain sé cáil dhomhanda amach mar chosantóir. Ansin, chaith sé seal sa Mheánoirthear (Al-Nassr, Al-Ahli Dubai) agus arís sa tSín (Tianjing Quanjian, Guangzhou Evergrande). Ball d'Fhoireann náisiúnta peile na hIodáile a bhí ann. Is traenálaí anois é Guangzhou Evergrande.
José Antonio Reyes. Ba pheileadóir sacair é José Antonio Reyes (1 Meán Fómhair 1983 - 1 Meitheamh 2019). D'imir se cheana do Atlético Madrid, Arsenal, Sevilla, agus Real Madrid.
Mahamadou Diarra. Is imreoir sacair é Mahamadou Diarra. Imríonn sé faoi láthair do Real Madrid.
Iker Casillas. Is imreoir sacair é Íker Casillas. Imríonn sé faoi láthair le Real Madrid. Rugadh Casillas ar an 20 Bealtaine 1981 i Móstoles i Maidrid na Spáinne. Is é captaen na foirne náisiúnta agus leaschaptaen Real Madrid é. Bhí sé mar chaptaen ar an Spáinn nuair a bhaineadar Craobh na hEorpa sa bhliain 2008. Tá Casillas ar na cúil bháire is fearr ar domhan.
Roberto Carlos da Silva. Is imreoir sacair é Roberto Carlos da Silva (nó díreach Roberto Carlos). Rugadh é 10 Aibreán 1973 i nGarça, São Paulo sa Bhrasaíl. Imríonn sé faoi láthair mar chosantóir agus é mar chaptaen do Anzhi Makhachkala sa Rúis. D'imir sé cheana le Real Madrid agus Internazionale. D'imir se 125 uair le foireann náisiúnta na Brasaíle agus fuair sé 11 cúl.