Trelis/gawiki huggingface dataset:
Léigear Dhroichead Átha, 1649.  
Sa bhliain 1649, le linn choncas Chromail na hÉireann, d’éignigh an Modh-Arm Nua, faoi stiúir Oilibhéar Cromail, Droichead Átha agus rinne ár ar an ngarastún agus ar a lán sibhialtach, is cosúil. 
Cogadh cathartha idir Cromail agus an Rí. idir lucht labhartha an Bhéarla i Sasana agus in Éirinn, idir na Maolchinn agus na Ríogaithe. Bhí an slad i nDroichead Átha dírithe níos mó ar an gcóilineacht Shasanach in Éirinn, na Ríogaithe.
Imeachtaí.
In 1649, chuir Oilibhéar Cromail baile Dhroichead Átha faoi léigear. Ní raibh na ríogaithe sásta géilleadh do na maolchinn. Bhí garastún Dhroichead Átha faoi cheannas Arthur Aston, saighdiúir ríogaí, Sasanach agus Caitliceach.
I ndiaidh ocht lá, ar an 11 Meán Fómhair 1649, gabhadh an bhaile, tar éis ionsaí fíochmhar le gunnaí móra.
Rinne na parlaiminteoirí sléacht ar na Ríogaithe. Is cosúil go raibh timpeall 2,700 saighdiúir ríogaí ann ar dtús. Mharaigh na parlaiminteoirí cúpla céad duine ar a laghad... ach b'fhéidir i bfhad níos mó, suas le 3,500 duine, níl a fhios againn. Ach dúirt Cromail féin gur tharla sléacht as éadan. Ach bolscaireacht a bhí ann b'fhéidirː bhí Cromail ag iarraidh eagla a chur ar dhaoine ar fud na tíre
Gabhadh 400 saighdiúir, agus cuireadh chuig Barbadós iad. Inniu tá an fíorscéal fite fuaite leis an bhfinscéal is cosúil.
An slad mór a rinne Cromail i nDroichead Átha ba iad lucht labhartha Bhéarla na cathrach sin a d’fhulaing, na Ríogaithe. Fágadh na Gaeil in Irishtown gan ionsaí.
Toradh.
Chuir scéal Dhroichead Átha eagla ar dhaoine ar fud na tíre agus ba ghairid gur ghéill siad uilig d’arm Chromail.
Universidade Federal de Goiás. Is ollscoil í Universidade Federal de Goiás atá suite i Goiânia, Goiás, sa Bhrasaíl.
Bunaíodh í ar an 14 Nollaig, 1960.
Sergey Kovalev. Dornálaí Rúiseach, a bhí ina churadh trom-mheáchan éadrom, is ea Sergey Alexandrovich Kovalev, a rugadh ar 2 Aibreán 1983 i gKopeysk, an Rúis.
Nathan Cleverly. Dornálaí Breatnach, a bhí ina churadh trom-mheáchan éadrom, is ea Nathan Cleverly, a rugadh ar 17 Feabhra 1987 i gCaerffili, an Bhreatain Bheag.
Chris Hemsworth. Is aisteoir Astrálach é Christopher Hemsworth a rugadh ar an 11 Lúnasa 1983.
Iarla Leamhcáin. Is teideal é Iarla Leamhcáin a cruthaíodh faoi dhó i Leabhar na nUaisle in Éirinn do theaghlaigh ghaolmhara. 
Stair.
Bhí Pádraig Sáirséal ar dhuine de cheannasaithe sinsearacha Séamas II (a díshealbhaíodh i 1688) i gcathanna in Éirinn le Uilliam Oráiste, a shocraigh an tseilbh a ghlac Uilliam ina éineacht lena bhean chéile Máire II, ar ríchathaoireacha Shasana, na hAlban agus na hÉireann (an Réabhlóid Ghlórmhar agus na Chéad Chogaí Seacaibíteacha). Sa bhliain 1691, de réir dealraimh, chruthaigh an rí Séamas é ina Iarla Leamhcáin, ina Bhíocunta na Tulaí agus an Barún Ros Bearaigh. Cosúil le gach teideal iar-teistíocht níl aon aitheantas acu i ndlí na RA.
Feachtas buamála sa Rúis (1999). Reáchtáladh feachtas buamála sa Rúis sa bhliain 1999. Phléasc buamaí i mBuynaksk ar an 4 Meán Fómhair, Moscó ar an 9 agus 14 Meán Fómhair agus Volgodonsk ar an 16 Meán Fómhair. Fuair 367 bás in iomlán le linn an fheachtais buamála (maraíodh 119 ar an 13 Meán Fómhair i Moscó).
D'ionsaíodh blocanna árasán gach uair. Phléasc na buamaí i lár na hoíche chun líon na dtaismeach a uasmhéadú. Bhí na cúrsaí lóistíochta casta agus tugadh sainchomhairle do na buamadóirí. Baineadh úsáid as RDX, pléascach nach raibh déanta ach i monarcha amháin sa Rúis ag an am. 
Leagadh gléasanna pléascach sa chathair Ryazan ar an 22 Meán Fómhair i mbloc árasán. Ach aimsíodh na sceimhlitheoirí agus níor phléasc na buamaí. Níos déanaí, gabh an tseirbhís phóilíneachta áitiúil gníomhairí oifigiúla ón FSB (an Seirbhís Feidearálach an Imscrúdaithe nó an KGB roimh 1996). Bhí siad i seilbh neamhdhleathach ar phléascáin. Dúirt an FSB ar an 24 Meán Fómhair nach raibh na gníomhairí ach ag cleachtadh conas buamaí a phléascadh. Scaoileadh saor iad gan aon chúis a chur ina leith.
Cogaíocht.
D'éirigh Vladimir Putin ina phríomh-aire ar an Rúis ar an 15 Lúnasa 1999 agus ina uachtarán i ndeireadh na bliana.
Rinne an Rúis ionradh ar an Dagastáin ar an 8 Lúnasa 1999. Stop an chogaíocht ar an 14 Meán Fómhair. Ach ar an lá céanna, thosaigh an Rúis buamáil ón aer sa tSeisnia. 
Ar an 23 Meán Fómhair, nuair a chuala sé faoin eachtra i Ryazan, d'ordaigh Vladimir Putin buamáil ón aer ar Grozny, príomhchathair na Seisnia. Thosaigh an dara cogadh Seisniach timpeall an t-am sin.
Conspóid.
Níor ghlac éinne freagracht as an fheachtas buamála agus níl a fhios againn fós cé a bhí ina cheann feadhna air. Deir na húdaráis sa Rúis gur radacaigh Ioslamacha a bhí taobh thiar de na hionsaithe. Ach ní féidir sceimhlitheoireacht státurraithe a chur as an áireamh, an leithscéal b'fhéidir chun cogadh a fhearadh ar na Seisniagh. Bhí gnaoi an phobail ar Vladimir Putin ar feadh na tréimhse seo agus d'éirigh sé ina uachtarán i ndeireadh na bliana.
Mar phríomh-aire, bhí meas mór ag na Rúisigh ar Putin mar gheall ar an gcaoi a ndearna sé bainistíocht ar an ionsaí a rinne an Rúis ar an tSeisnia, nuair a d'fhógair muintir na tíre sin neamhspleáchas, agus iad ag iarraidh dealú a fháil ón Rúis.
Irish Women in Harmony. Is banna popcheoil as Éirinn é Irish Women in Harmony. Bhí 39 bean sa ghrúpa, nuair a taifeadadh an chéad singil, "Dreams" i mí Mheithimh 2020. 
Theastaigh ón ngrúpa ban airgead a bhailiú do Safe Ireland, a chabhraíonn le mná agus le páistí na hÉireann. D’éist breis agus 200 milliún duine le Irish Women in Harmony ar Spotify idir Meitheamh agus Lúnasa 2020. 
'Sí RuthAnne, nó Ruth-Anne Cunningham, an bunaitheoir. An chéad amhrán a chan an grúpa ná ‘Dreams’ le The Cranberries. Dúirt RuthAnne gur ionsporáid í Dolores O’Riordan don ghrúpa.. 
I measc na mná a chan ar an gcéad singil “Dreams”; bhí Moya Brennan, Lisa Hannigan, Imelda May, Caroline Corr, Allie Sherlock, Eve Belle, Faye O’Rourke, Loah, Lucia McPartlin, Saint Sister, Sibéal, Erica Cody, Soulé, Stephanie Rainey, Wyvern Lingo, Tolü Makay, Pillow Queens agus Una Healy, srl.
Parlaimint na hÉireann. Ba í Parlaimint na hÉireann reachtas Thiarnas na hÉireann, agus Ríocht na hÉireann ina dhiaidh sin, ó 1297 go dtí 1800. Bhí sí bunaithe ar Pharlaimint Shasana agus ó 1537 bhí dhá sheomra ann: Teach na gComóntach agus Teach na dTiarnaí. Bhí na Tiarnaí ina mbaill de phiaraí na hÉireann (‘tiarnaí tuata’) agus easpaig (‘tiarnaí spioradálta’; tar éis an Reifirméisin, easpaig Eaglais na hÉireann). Toghadh Teachtaí na dTeachtaí go díreach, cé gur ceart vótála an-teoranta a bhí i réim. 
Thagadh na parlaimintí le chéile ag áiteanna éagsúla i gCúige Laighean agus i gCúige Mumhan, ach le deireanas, i mBaile Átha Cliath amháin: in Ardeaglais Theampall Chríost (15ú haois), Caisleán Bhaile Átha Cliath (go 1649), Teach Chichester (1661–1727), Scoil Ospidéal an Rí (1729–31), agus ar deireadh, sa Teach Parlaiminte saintógtha ar Fhaiche an Choláiste.
Marascal machaire. An chéim mhíleata is sinsearaí, de ghnáth, ní ba shinsearaí ná céimeanna an ghinearáloifigigh is ea marascal machaire . De ghnáth, is í an chéim is airde in arm í agus dá bhrí sin is beag duine a cheaptar dó. Meastar gur céim cúig réalta í, i bhfórsaí armtha an lae inniu i go leor tíortha. Go stairiúil bhí gá le gnóthachtáil mhíleata ó ghinearál ("bua ag am an chogaidh") chun ardú céime go céim mharascail mhachaire i go leor tíortha. Mar sin féin, baineadh úsáid as an gcéim freisin mar chéim cheannais rannach agus freisin mar chéim ordaithe bhriogáide. I measc samplaí d’úsáidí éagsúla na céime tá an Ostair-Ungáir, an Phacastáin, an Phrúis / an Ghearmáin, an India agus Srí Lanca as éacht urghnách; An Spáinn agus Meicsiceo le haghaidh ceannas rannach ( ); agus an Fhrainc, an Phortaingéil agus an Bhrasaíl le haghaidh ceannas briogáide ( , ).
Isadora Duncan. Damhsóir Meiriceánach ab ea Isadora Duncan (26 Bealtaine 1877 nó 27 Bealtaine 1878 – 14 Meán Fómhair 1927). Chuaigh sí i bhfeidhm go mór ar a lucht féachana, san Eoraip go háirithe, sa leath tosaigh den 20ú haois. 
Damhsóir sárchumasach agus tarraingteach a bhí ann, agus scannalach ag an am céanna. Dhamhsaigh sí ar a bhealach féin, lán de bhrí, a géaga loma sínte amach os a comhair nó suas san aer go minic. 
Bás.
Ar 14 Meán Fómhair 1927, bhain timpiste mharfach di; chuaigh a scairf i bhfostú i roth gluaisteáin agus in aois 51 bliain di.
Crotach. Is lapaire é an crotach nó an cuirliún ("Numenius arquata") san fhine mhór Scolopacidae. Tá sé ar cheann de na crotaigh is forleithne, ag pórú ar fud na hEorpa measartha agus na hÁise. San Eoraip, is minic a thagraítear go díreach ar an speiceas seo mar "an crotach", agus in Albain tugtar "an guilbneach" air i nGaeilge na hAlban. 
Is é seo an lapaire is mó ina raon, ag 50-60 cm ar fhad, le réise sciathán 89–106 cm agus meáchan coirp 410–1,360 g. Tá dath liathdhonn air den chuid is mó, le droim bán, cosa liathghorm agus gob cuartha an-fhada. Breathnaíonn na cinn fhireanna agus bhaineanna go díreach mar an gcéanna, ach tá an gob níos faide i measc na mbaineannach fásta. De ghnáth, ní féidir gnéas crotaigh amháin, nó fiú roinnt níos mó eile, a aithint mar tá an-éagsúlacht ann; de ghnáth is féidir, áfach, leathéan a aithint thar a chéile.
Cogadh na Naoi mBliana (1688–1697). Coimhlint idir an Fhrainc agus comhghuaillíocht Eorpach a bhí i gCogadh na Naoi mBliana (1688–1697), ar a dtugtar go minic Cogadh an Chomhaontais Mhóir nó Cogadh Léig Augsburg, a chuimsigh go príomha an Impireacht Naofa Rómhánach (faoi cheannas na Monarcachta Habsburgaí), Poblacht na Hollaine, Sasana, an Spáinn, Saváí agus an Phortaingéil. 
Troideadh an cogadh san Eoraip agus sna farraigí máguaird, i Meiriceá Thuaidh, agus san India fiú. Uaireanta meastar gurb é an chéad chogadh domhanda é. 
Cuimsíonn an choimhlint Cogadh an Dá Rí in Éirinn agus Éirí amach na Seacaibíteach 1689 in Albain, áit a raibh Uilliam III agus Séamas II ag streachailt chun Sasana agus Éire a rialú. 
Cuimsíonn an choimhlint chomh maith feachtas i gcoilíneach Mheiriceá Thuaidh idir lonnaitheoirí Francacha agus Sasanacha agus a gcomhghuaillithe dúchasacha faoi seach, ar a dtugtar Cogadh Rí Uilliam inniu ag Meiriceánaigh,
Colmán mac Duach. Ab agus easpag ab ea naomh Colmán mac Duach sa seachtú haois is cosúil (560 – 29 Deireadh Fómhair 632). Is i gCill Mhic Duach, i gContae an Chláir a rugadh é.
Saol.
Rinne Colmán staidéar in Árainn, áit inar bhunaigh sé dhá theampall in Inis Mhór. Ansin d’fhill sé ó dheas le bheith ina dhíthreabhach in aice le Cinn Mhara. Ina dhiaidh sin spreagadh é le dul le manachas. Bhunaigh sé mainistir i gCill Mhic Duach. Deirtear gurbh eisean a céad ab agus easpag.   
Ceiliúrtar Lá Fhéile Colmán ar an 29 Deireadh Fómhair.
Mainistir Chill Mac Duach. Is mainistir suite i gContae an Chláir í Mainistir Chill Chúile.
Bhunaigh naomh Colmán mac Duach an mhainistir sa seachtú haois., Deirtear gurbh eisean a céad ab agus easpag.
Buamáil Divis (1982). Tharla buamáil Divis ar an 16 Meán Fómhair 1982, nuair a phléasc buama de chuid an INLA i dtúr Divis, árasán in iarthar Bhéal Feirste. Maraíodh saighdiúir, Kevin Waller (20), agus beirt pháistí, Stephen Bennet (14) agus Kevin Valliday (12). Gortaíodh daoine eile go dona, saighdiúir san áireamh le gortuithe a chuir ó chumas é.
Sa bhliain 1987, gearradh príosún saoil ar Martin McElkerney. Scaoileadh as an bpríosún é i 1999 nuair a tháinig Comhaontú Aoine an Chéasta i bhfeidhm.
Chuir Martin McElkerney lámh ina bhás féin ar 17 Bealtaine 2019. Bhí sé pósta agus triúr clainne aige. Dúradh go raibh na céadta cosúil leis, iarphríosúnaigh a raibh fadhbanna fisicúla, ólacháin nó caidrimh acu nó an galar dubhach orthu.
Buamáil Wall Street. Ar an 16 Meán Fómhair 1920, phléasc buama ar Wall Street, os comhair Bhanc Morgan i Manhattan i gCathair Nua-Eabhrac.
D'fhág an sceimhlitheoir, fear amháin is cosúil, buama i gcóiste capaill agus d'imigh sé leis. Maraíodh 38 duine agus capall amháin. Gortaíodh breis is 400.
Níor ghlac éinne leis an bhfreagracht. Caitheadh amhras ar na "Galleanists", ghluaiseacht ainrialachais faoi stiúir Luigi Galleani.
André Sogliuzzo. Is aisteoir gutha Meiriceánach é André Sogliuzzo, a rugadh ar 10 Lúnasa 1966 i gCathair Nua-Eabhrac. Tá cónaí air in Los Angeles, California.
Adnan Menderes. Dlíodóir agus státaire Turcach ab ea Adnan Menderes (1899 – 17 Meán Fómhair 1961). Bhunaigh Menderes an Páirtí Daonlathach sa bhliain 1946. Bhí sé ina Phríomh-Aire ar an rialtas Turcach ar feadh níos mó ná deich mbliana, ó 1950 go 1960.
Toghadh Menderes ar bhonn daonlathach ach tharla coup d'état ar an 29 Bealtaine 1960 agus cuireadh rialtas de chuid an Pháirtí Dhaonlathaigh as cumhacht. 
Sa bhliain 1961 cuireadh Menderes chun báis agus crochadh é, breis is bliain i ndiaidh an coup mhíleata.
Úna-Minh Chaomhánach.  
Is scríbhneoir agus iriseoir dátheangach Éireannach agus bainisteoir meán sóisialta í Úna-Minh Chaomhánach, a rugadh sa bhliain 1991.
Luath Stair.
Rugadh Úna-Minh Chaomhánach i Vítneam sa bhliain 1991 agus trí lá ina dhiaidh sin, bhuail sí lena máthair uchtála Nóirín Ní Chíobháin i Hanoi. Ba mhúinteoir bunscoile as Trá Lí, Co. Chiarraí í Nóirín. Nuair a bhí Úna-Minh sé seachtaine d'aois tógadh chuig a baile nua in Éirinn í. Thóg Nóirín agus a seanathair, Pádraig Ó Cíobháin, í le Gaeilge agus le Béarla. Choinnigh sí uirthi ag déanamh staidéir ar an nGaeilge in Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath agus ghnóthaigh sí céim i nGaeilge agus Iriseoireacht.
Ciníochas.
I mBaile Átha Cliath, ar an 30ú Bealtaine 2013, bhí Úna-Minh ag seasamh ar Shráid Parnell nuair a tháinig buachaill as drong déagóirí agus rug sé greim ar a héadan is chaith seile léi agus é ag tabhairt íde ciníoch di. An freagra a thug sí air sin agus ar mhórán ócáidí eile cosúil leis sin nuair a bhraith sí ciníochas, ná feachtas a thosú ar an gcóras giolcaireachta Twitter ag ceiliúradh éagsúlacht na nÉireannach. De réir a leabhair Anseo rinne na meáin an eachtra sin a thuairisciú agus mhearscaip an scéal in Éirinn.
Obair agus Saothar.
Oibríonn Úna-Minh mar shaoririseoir agus mar chruthaitheoir inneachair. D'oibrigh sí do TG4 agus leis an gceardchumann Fórsa. Le maoiniú óna leathanach Patreon cruthaíonn sí físeáin i nGaeilge do YouTube ar chluichíocht agus ar a cuid taisteal. Maoinítear na físeáin seo. Tá sí ina bhall den Choiste Frithchiníochais freisin.
Chruthaigh Úna-Minh blag ar a haistear mórthimpeall Éireann lena máthair agus scríobh sí leabhar faoin a bheith á tógáil le Gaeilge, a grá don teanga agus déileáil le caillteanas, le cumha agus le ciníochas.
Corr bheag. Speiceas lapaire san fhine Threskiornithidae is ea an chorr bheag ("Platalea minor"), a bhíonn le fáil in oirthear na hÁise. Tá an dáileadh is srianta ag an speiceas seo de na sé speiceas "Platalea" , agus is é an t-aon cheann a mheastar a bheith i mbaol. Is éin mhóra uisce iad le goba leacaithe ó chúl go tosaigh. Baineann na héin seo úsáid as modh tadhlach chun beathú, ag lapadaíl san uisce agus ag scuabadh a gcuid gob ó thaobh go taobh chun creiche a aimsiú. Agus é teoranta do cheantair chósta oirthear na hÁise, is cosúil go raibh sé coitianta uair amháin ar fud a réimse dáilte. Faoi láthair ní phóraíonn sé ach ar chúpla oileán beag creagach amach ó chósta thiar na Cóiré Thuaidh, le ceithre shuíomh geimhridh ag Macao, Hong Cong, an Téaváin agus Vietnam, chomh maith le háiteanna eile inar breathnaíodh orthu ar imirce. Bíonn siad ag geimhreadh freisin i Jeju, sa Chóiré Theas, i Kyushu agus in Okinawa, sa tSeapáin, agus i ndeilt na hAbhann Deirge i Vítneam. Níos déanaí, tugadh na héin faoi deara sa Téalainn, sna hOileáin Fhilipíneacha, agus i suíomhanna breise sa tSín. Rangaigh Aontas Idirnáisiúnta do Chaomhnú an Dúlra iad go hidirnáisiúnta mar speiceas i mbaol sa bhliain 2000. Táthar ag tuar go mbeidh laghduithe ina ndaonra sa todhchaí, go príomha mar gheall ar an méid dífhoraoisithe, truaillithe agus tionscail eile de dhéantús an duine.
Krone na hIorua. Is é krone na hIorua (as Ioruais: "norsk krone", siombail: kr, cód ISO: NOK), a fhoroinntear i 100 "øre", airgeadra na hIorua.
Stair.
Tugadh isteach an krone sa Iorua in 1875, agus tháinig sé in áit an "speciedaler".
Boinn agus nótaí.
Tá ceithre bhonn agus cúig nóta i gcúrsaíocht.
Na boinn:
Na nótaí:
Fiestas Patrias (an tSile). Reáchtáladh an fhéile, "Fiestas Patrias" nó Lá na Saoirse sa tSile ar 18 Meán Fómhair gach bliain. Maireann na himeachtaí ceiliúrtha cúpla lá. Comhtharlaíonn cónocht an earraigh leis na pléaráca de ghnáth. 
D'fhógair an tSile neamhspleáchas ón Spáinn agus thosaigh Cogadh na Saoirse, a mhair cúpla bliain, ar 18 Meán Fómhair 1810.
Ríshliocht Dhùn Chailleann (1034–1286). Tógán staireagrafach agus tógan ginealaigh is ea Ríshliocht Dhún Cailleann (Gaeilge na hAlban:"Rìgh-shliochd Dhùn Chailleann") , a léiríonn comharbas soiléir ríthe na hAlban ó 1034 go 1040 agus ó 1058 go 1286. Tugtar dhá ainm eile ar an ríshliocht fosta: "Ríshlíocht Cheann Mór" agus "Clann Mhic Giolla Coluim". 
Tá gaol ag Ríshliocht Dhún Cailleann le Cineál Gabhráin ó Dhál Riada.
Máire Ní Thuathail. Bhí Máire Ní Thuathail (29 Iúil 1959 - 19 Meán Fómhair 2016) ina Stiúrthóir Bainistíochta ar Eo Teilifís sa Spidéal agus ina Léiritheoir Feidhmiúcháin ar an sobaldráma Ros na Rún. Bhí tionchar as cuimse ag Máire Ní Thuathail ar chúrsaí teilifíse i nGaeilge. Bhí sí ar dhuine de cheannródaithe theilifís na Gaeilge le breis is 25 bliain agus bhí baint mhór aici le forbairt na hearnála teilifíse Gaeltachta.
Saol.
B'as baile Thuar Mhic Éadaigh i nGaeltacht Mhaigh Eo di.
I ndiaidh staidéar a dhéanamh ar an eolaíocht talmhaíochta i gColáiste na hOllscoile Gaillimh agus COBÁC, thug sí seal ag múineadh agus seal eile ina hOifigeach Oideachais le Bord na Gaeilge sula ndeachaigh sí ag plé le cúrsaí teilifíse.Chuir sí tús lena ré i saol na teilifíse nuair a d'oibrigh sí mar thaighdeoir ar an irischlár, Púiríní, a bhí á léiriú ag Coco Television i 1988.
Ba i 1989 a bhunaigh sí an comhlacht neamhspleách léiriúcháin Eo Teilifís, atá lonnaithe ar an Spidéal agus bhí cónaí uirthi i Seanadh Gharráin sa Spidéal. Is é an comhlacht Eo Teilifís a thug an sobaldhrama 'Ros na Rún' do Theilifís na Gaeilge in aimsir a bhunaithe i 1996. Bhí sí ina léiritheoir feidhmiúcháin freisin ar 'Ros na Rún'.
I 1996, mar shampla, bhuaigh clár puipéid de chuid Eo Teilifís "Mire Mara" gradam ag Féile na Meán Ceilteach don chlár is fearr do dhaoine óga.
Bronnadh an gradam 'Bean óg ghnó na bliana' uirthi i 1997.
Bhain sí duais IFTA amach le 'Concerto do Chaitlín Maude' i 2005. Is iomaí gradam atá buaite ag cláir de chuid an chomhlachta ó shin.
Bhí sí ina comhléiritheoir ar an tsraith oideachais aitheanta "Turas Teanga" a craoladh ar RTÉ agus ar an tsraith drámaíochta "Seacht". 
In 2010 bhunaigh sí an nuachtán "Gaelscéal," i bpáirt leis an "Connacht Tribune".
Threskiornithidae. Cuimsíonn an fhine Threskiornithidae 34 speiceas lapaire mór. Go traidisiúnta, rangaíodh an fhine ina dhá fhofhine, na híbisí agus na corra; ach tá staidéir ghéiniteacha le déanaí ag caitheamh amhras ar an socrú, agus ag nochtadh na corra a bheith laistigh de híbisí an tseandomhain, agus íbisí an Domhain Nua mar craobh luath.
Speicis.
Fine: THRESKIORNITHIDAE
Tacsanomaíocht.
Tugadh Plataleidae ar an fhine Threskiornithidae roimhe seo. Measadh uair amháin go raibh baint ag na Corra leitheadacha agus na hÍbisí le grúpaí eile lapairí fadachosacha san ord Ciconiiformes. Fuair staidéar amach le déanaí go bhfuil siad ina mbaill den ord Pelecaniformes.
Mar fhreagra ar na fionnachtana seo, rinne an Chomhdháil Éaneolaíoch Idirnáisiúnta (CÉÍ) (Béarla:"The International Ornithological Congress (IOC)") athaicmiú ar na Threskiornithidae agus a chomhthacsóin Ardeidae faoin ord Pelecaniformes in ionad an oird roimhe seo Ciconiiformes. Ceist oscailte is ea an bhfuil nasc cómhalartach monafileolaíoch ag an dá fhofhine. Cuimsíonn iontráil 
an South American Classification Committee do Threskiornithidae an ráiteas seo a leanas; "Two subfamilies are traditionally (e.g., Matheu &amp; del Hoyo 1992) recognized: Threskiornithinae for ibises and Plataleinae for spoonbills; because the main distinction has to do with bill shape, additional information, especially genetic, is required to recognize a major, deep split in the family".
Pierre Teilhard de Chardin. Fealsamh idéalaíoch Francach agus sagart Caitliceach Íosánach ab ea Pierre Teilhard de Chardin (1 Bealtaine 1881 - 10 Aibreán 1955) a fuair oiliúint mar phailé-ointeolaí agus mar gheolaí agus a ghlac páirt i bhfionnachtain an Duine Phéicing. Cheap sé an smaoineamh ríthábhachtach maidir leis an Pointe Óimige (Fraincis: "Le point Oméga") , sé sin, an t-uasleibhéal castachta agus comhfhiosachta a chreid sé go raibh na cruinne ag éabhlóidiú, agus d’fhorbair sé coincheap Vladimir Vernadsky maidir le nóaisféar. Bhí tionchar as cuimse ag smaointe Teilhard ar ghluaiseacht na hAoise Nua.
Spioradáltachas (fealsúnacht). San fhealsúnacht, is é an spioradáltacht an nóisean go bhfuil réaltacht neamhábhartha ann nach féidir leis na céadfaí a bhrath Cuimsíonn sé seo fealsúnachtaí a dhéanann aithris ar Dhia pearsanta, neamhbhásmhaireacht an anama, nó neamhbhásmhaireacht na hintleachta nó na tola, chomh maith le haon chórais smaoinimh a ghlacann le hintinn uilíoch nó le fórsaí cosmacha nach bhfuil míniú ábharachais orthu.
Teilhard de Chardin i gcuibhrinn Éireannach. Leabhar de chineál neamhchoitianta sa Ghaeilge é Teilhard de Chardin i gcuibhrinn Éireannach, leis an údar nach maireann Risteárd Ó Glaisne, foilsithe ag an chomhlacht foilsitheoireachta Coiscéim, sa bhliain 1994. 
Ar dtús, tharraing an sagart agus eolaí Francach Teilhard de Chardin conspóidí, agus ina dhiaidh sin bhí sé ar dhaoine nádúrtha geanúla diaganta an tsaoil.
Bhí an t-údar Ó Glaisne ar na hÉireannaigh ba thúisce agus ba mhó a chuir spéis i scríbhinní de Chardin, agus bhí sé ina bhall de 'Teilhard de Chardin Association of Great Britain and Ireland', óna bhunú in 1965 i leith. Tá cuid de stair an chumainn chomh maith le cuntas ar thionchar an Íosánaigh seo ar scata Éireannach sa dara leath den 20ú haois, inste aige sa leabhar seo.
Risteárd Ó Glaisne. Scoláire, múinteoir, fear léinn agus iriseoir ab ea Risteárd Earnán Ó Glaisne. Ba líonmhar a chuid scríbhinní – idir leabhair, phrós agus ailt iriseoireachta agus teastaíonn léitheoireacht leathan dá réir le tuiscint chruinn a fháil ar an bhfear agus ar a dhearcadh ar an saol. Bhí sé ildánach agus bhí suim aige i ngach gné de shaíocht agus de shaol na Gaeilge. D’éag se in aois 76 sa bhliain 2003.
Beatha.
Rugadh Risteárd i gceantar Dhoire Garbh Thoir tamall ó Dhroichead na Bandan, Co. Chorcaí ar 2 Meán Fómhair 1927. Ba é an tríú duine é den cheathrar clainne a bhí ag George William Giles agus a bhean Sara Jane Vickery. 
Feirmeoirí ba ea a shinsir agus cónaí sa cheantar sin ar mhuintir Giles le 350 bliain um an taca seo.
Modhach ab ea é agus fuair sé a chuid oideachais sa Scoil Ghramadaí Dhroichead na Bandan agus ina dhiaidh sin i gColáiste na Tríonóide i mBaile Átha Cliath.
Ar an drochuair, tholg sé an eitinn bhuaibheach agus é ina leanbh óg, rud a rinne dochar dá chromán agus a d’fhág céim bhacaí ann ar feadh a shaoil.
Ar na daoine a d’adhain an spéis sin bhí seanchainteoir dúchais i nGoirtín, Droichead na Bandan, darbh ainm Seán Ó Séaghdha agus a dheirfiúr Bean Uí Dhonnabháin. Thagadh Seán ag caitheamh tae sa teach corr-Dhomhnach agus thugadh Risteárd cuairt orthusan ar a sheal; i nGaeilge a scríobhadh an feirmeoir seo iontrálacha ina chín lae.
I gColáiste na Tríonóide bhí cúrsa onóracha sa Ghaeilge agus sa Bhéarla á dhéanamh aige agus bhí tionchar ag foireann na Gaeilge air, go háirithe ag Éamonn Ó Tuathail, Seán Beaumont agus Sorcha Ní Ghuairim. Ar feadh bliana freisin bhí sé ina rúnaí ag Cumann Gaelach an Choláiste; bhí de thoradh air sin gur lean cairdeas aige ar feadh a shaoil lena chomhaimsearaigh in Ollscoil na hÉireann, leithéidí Riobáird Mhic Góráin, Pheig Nic Curtáin (an tSiúr Benvenuta), agus Desmond Fennell. Tar éis dó céim a bhaint amach d’éirigh leis an ard-dioplóma san oideachas a fháil in 1950 agus céim mháistir in 1959.
Lá ómóis don aois (an tSeapáin). Lá saoire poiblí an tSeapáin is ea Lá ómóis don aois nó 敬老の日. Tugann ómós do na seanóirí ar an lá seo.
Ceiliúrtar an fhéile ar an tríú Luan i mí Mheán Fómhair.