Trelis/gawiki huggingface dataset:
An Damaisc. Is í an Damaisc ("دمشق") príomhchathair na Siria. Bhí tuairim is 1,700,000 duine ina gcónaí sa chathair sa bhliain 2006. 
Tá sí suite cois Barada in iardheiscearrt na tíre 80km (50 míle) slí ó chósta thoir na Meánmhuire, ar ardchlár 680m (2,200 troigh) os cionn leibhéil na farraige. Tá an aeráid breacthúr. 
Roghnaíodh an Damaisc mar phríomhchathair Arabach an chultúir sa bhliain 2008.
Stair.
Is cathair ársa í an Damaisc agus baineann tábhacht ar leith léi sa Leiveaint ó thaobh an chultúir agus an reiligiúin de. 
Bunaíodh an chathair sa dara mílaois roimh Chríost, agus bhí sí mar phríomhchathair ag chéad ríshliocht na gCailifí Muslamacha, síol Umayya, ó 661-750. Tar éis bhua na n-Abasach, tháinig Baghdad i gcomharbas uirthi mar phríomhchathair na cailifeachta oirthearaí agus tháinig meath ar an Damaisc. 
Athbheochan a bhí i gceist le ré na n-Ayyubid agus na Mamalúcach sa Damaisc. 
Faoi smacht na nOtamánach, tháinig meath mór uirthi. Fógraíodh ríocht neamhspleách Arabach na Siria inti, faoin rí Faisal, sa bhliain 1920, ach cúpla mí ina dhiaidh sin, ghabh na Francaigh an chathair faoi chomhaontú le comhghuaillithe buacacha eile an Chéad Chogaidh Dhomhanda. In 1922, thug Conradh na Náisiún mandáid dóibh ar an tSiria agus an Liobáin. Roghnaíodh an Damaisc mar phríomhchathair don tSiria tar éis don tír sin a neamhspleáchas a bhaint amach i 1946.
Oideachas.
Is í an Damaisc príomhionad oideachais na Siria. Is í Ollscoil na Damaisce an ollscoil is mó agus is sine sa tír. 
Spórt.
Tá sacar, cispheil, snámh agus leadóg bhoird coitianta sa Damaisc. Is iomaí club spóirt atá lonnaithe sa chathair, mar shampla clubanna sacair Al-Jaish, Al Wahda agus Al Majd.
Páirceanna.
Is í Páirc Tishreen an pháirc is mó sa chathair. Bíonn seó bláthanna ar siúl sa pháirc gach bliain. Tá páirceanna Al-Jahiz, Al-Sibki, AlTijara agus Al-Wahda suite sa Damaisc chomh maith.
Córas iompair.
Tá Aerfort Idirnáisiúnta na Damaisce tuairim is 20km ó lár na cathrach. Tá mionbhusanna an-tábhachtach san iompar poiblí sa Damaisc agus tá tuairim is 100 líne sa chathair.
Love Ulster. Is eagraíocht í Love Ulster (Gaeilge: "Bíodh Grá Agat d'Uladh") a cuireadh ar bun chun meas a thaspéaint do dhaoine a fuair bás i rith na dtrioblóidí i dTuaisceart Éireann.
Cumann na gCarad. Cumann reiligiúnach is ea Cumann na gCarad, nó na Caecair (Quakers nó Religious Society of Friends). 
Is é an "solas istigh" dúshraith an "Chaecarachais", is é sin, Dia i gcroí an duine agus i gcoinsias an duine. Níl mórán deasghnátha foirmeálta ag Cumann na gCarad, agus ceadaíonn siad an-saoirse coinsiasa dá chéile.
Stair.
Tháinig an Cumann ar an bhfód i Sasana sa seachtú haois déag, agus glactar leis gurbh é George Fox, easaontóir Sasanach a mhair sna blianta 1624-1691, a bhunaigh an ghluaiseacht. 
Bhí sé míshásta leis na coimhlintí agus na cogaí idir na dreamanna reiligiúnda a chonaic sé ina thimpeall, agus é ag iarraidh teorainneacha na seicteacha éagsúla a shárú is a tharchéimniú trí Chríostaíocht ghlan a chraobhscaoileadh mar a thuig sé féin í.
Na Caecair in Éirinn.
Ar an 15 Samhain 1851, bunaíodh Jacob's, an bacús, i bPort Láirge: bhí na bunaitheoirí, William agus Rober Jacob, ina bhaill de Chumann na gCarad.
Morrissey. Is ceoltóir Sasanach é Steven Patrick Morrissey (Morrissey ar a dtugtar de ghnáth) a rugadh i nDavyhulme, Manchain ar an 22 Bealtaine 1959, mac le tuismitheoirí Éireannacha. Tháinig sé ar mbéal an phobail sna hochtóidí, nuair a bhí sé ina phríomhscríbhneoir agus amhránaí don ghrúpa rac malartach The Smiths. Bhí an-rath ar an ngrúpa i Sasana ach bhris siad suas i 1987 agus lean Morrissey ar aghaidh gan iad. Deirtear go rialta go raibh sé cheann de na daoine is tábhachtaí i bhforbairt an rac malartach ag an am seo. Is duine follasach é chomh maith agus bíonn a thuairimí conspóideach go minic maidir le cearta ainmhí agus ciníochas, i measc nithe eile. 
I 2008, sheol Morrissey a cheirnín "Greatest Hits".
Tús a shaoil.
Rugadh agus tógadh Morrissey i Manchain. Is as Baile Átha Cliath iad a thuismitheoirí, Peter Morrissey agus Elizabeth Dwyer. Chuaigh siad ar imirce sular rugadh Steven i 1959.
Nuair a bhí sé óg, thosaigh Morrissey ag éisteacht le hamhránaithe baineann cosúil le Dusty Springfield, Sandie Shaw, Marianne Faithfull and Timi Yuro. Chomh maith leis sin, bhí suim aige i sraithscéal teilifíse 'kitchen sink', scannáin réalaíoch, an t-aisteoir James Dean agus na scríbhneoirí Oscar Wilde and Shelagh Delaney. Chomh maith leis sin, tharla na "Moors Murders" ag an tráth seo: ghoid, bhraith gnéasach agus mharaigh Ian Brady and Myra Hindley thriúr páistí agus beirt déagóirí ó Manchain idir mí Iúil 1963 agus Deireadh Fómhair 1965. Mar sin, tháinig tráma mhór ar an Morrissey óg ag an am seo toisc go raibh eagla air.
Nuair a bhí sé ina dhéagóir, bhí sé láidir agus ní chuir na buachaillí dána Morrissey ar a thóin. É sin ráite, bhí uaigneas agus dúlagar air agus thug na dochtúirí leigheas speisialta dó. Lean sé caitheamh aimsire seo ar aghaidh i rith a shaoil faraor. D'fhreastail sé St. Mary's Secondary Modern School agus Stretford Technical School, agus fuair sé torthaí de na trí "O-Levels" (Béarla Litríocht san áireamh). Ina dhiaidh sin, d'oibrigh sé le Oifig na gCoimisinéirí Ioncaim ar feadh tamall ach ní aontaítear leis an post seo leis agus chuaigh sé ar an "dole".
Dúirt Morrissey le déanaí go raibh dada aige le linn a óige ach popcheoil: bhí sé fite fuaite leis. Scríobhadh sé litreacha chuig na irisí ceoil (NME, Melody Maker agus araile) go rialta agus labhair sé a intinn i gcónaí. Chuaigh sé chuig na ceolchoirmeacha freisin, T-Rex ag an gcéad dul síos i 1972.
Reachlainn. Is oileán é Reachlainn (Rathlin), atá suite deich gciliméadar ó chósta thuaidh Chontae Aontroma, Tuaisceart Éireann. Is é Reachlainn an áit is tuaisceartaí i dTuaisceart Éireann. Tá cuma L ar an oileán - tá achar 7 gcimiléadar ón gcósta thoir go dtí an cósta thiar agus achar 4 chiliméadar ón gcósta thuaidh go dtí an cósta theas. 
Níl ach 75 daoine ina gcónaí ar an oileán (daonáireamh 2001). Níl oileán eile i dTuaisceart na hÉireann le pobal buan. Tháinig méadú go 141 daoine faoi daonáireamh 2021.
Stair.
Deirtear gurbh é an chéad áit a leag an duine daonna cois in Éirinn, agus is iomaí duine idir Éireannaigh, Albanaigh, Lochlannaigh, Sasanaigh agus eile a leag cois ann ó shin.
Is ar Reachlainn a tharla an chéad sceimhle Lochlannach ar Éirinn, de réir Annálacha Ulaidh. D'fhoghlaigh na Lochlannaigh eaglais an oileáin agus loisc siad roinnt foirgneamh sa bhliain 795.
Rinneadh cúpla ár uafásacha san oileán le linn choilíniú na hÉireann. Dhúnmharaigh Francis Drake agus a chuid fear tuairim is 600 oileánach ann sa bhliain 1575.Rinneadh ár ar mhuintir Chlainn Mhic Dónaill a bhí ag lorg tearmainn ar Reachlainn. 
Rinneadh scrios eile fiche bliain ina dhiaidh sin nuair a chaith saighdiúirí Shasana 300 bean agus páiste d’ailltreacha móra an oileáin. 
Mharaigh Protastúnaigh de Chlann Mhic Cailín idir 100 agus 3,000 Caitlicigh de Chlann Mhic Dónaill ar Reachlainn sa bhliain 1642. Caitheadh na scórtha bean ó na haillte.
Inniu tá músaem san oileán atá lonnaithe i seanteach bád sa mbaile beag ag an gcuan. Tá roinnt eolais ann faoin saol mar a bhí san oileán.
Dúlra.
Tá a lán éan mara ar Reachlainn, agus tá anaclann dúlra RSPB ann ar an oileán. Is iad an Royal Society for the Protection of Birds a ritheann an tearmann éan atá in iarthar an oileáin. Is i mí na Bealtaine a bhíonn a bhformhór ‘sa mbaile’ i Reachlainn sula dtéann siad amach ar an teiscinn mhór don chuid eile den bhliain. Tá an tearmann éan lonnaithe timpeall ar an teach solais bunoscionn in iarthar an oileáin (tá trí theach solais ann).
Gaeilge.
Bhí a gcanúint féin ag muintir an oileáin, canúint nach maireann anois ach amháin i leabhair agus i dtaifeadtaí, a bhí ina droichead ar go leor bealaí idir Gaeilgí na hÉireann agus na hAlban. Thugadh scoláirí cuairt ar an áit sa gcéad seo caite agus an céad roimhe sin arís le gramadach, stór focal, agus comhréir na n-oileánach a fhoghlaim agus is iomaí feis, fleá, agus féile a reáchtáladh san oileán san am a caitheadh.
Tá físeáin an iriseora agus taighdeora canúna Ciarán Dunbar, 'Caint ar Ghaelg Reachraidh', le fáil ar YouTube ina gcuireann sé síos ar an gcineál Gaeilge a labhraítí san oileán.
Tá comharthaí Gaeilge i roinnt mhaith de na siopaí beaga fós agus go leor tithe ann a bhfuil a ainm Gaeilge greanta ar a ngeata.
Eoghan Ó Gramhnaigh. Sagart agus scoláire Gaeilge ba ea Eoghan Ó Gramhnaigh (Béarla: "Eugene O'Growney"). Rugadh é ar 25 Lúnasa 1863 ag Baile Átha Faithlinn i mBaile Átha Buí i gContae na Mí agus cailleadh é ar 18 Deireadh Fómhair 1899 i Los Angeles, California. 
Le Béarla a tógadh é, agus deirtear nach raibh a fhios aige go raibh an Ghaeilge ann nó gur thug mac léinn i gColáiste Naomh Fíonán san Uaimh eolas dó uirthi. 
Chuaigh sé ar Choláiste Naomh Pádraig i Maigh Nuad sa bhliain 1882, agus lean sé air ag déanamh staidéir ar theanga, ar sheandachtaí agus ar stair na hÉireann. Théadh sé ar saoire sa Ghaeltacht, áit ar fhoghlaim sé conas an teanga a labhairt. Rinneadh sagart de sa bhliain 1888 agus ceapadh é mar shagart cúnta i mBaile na Carraige i gContae na hIarmhí. Sa bhliain 1891 ceapadh é mar Ollamh le Léann Ceilteach i Maigh Nuad, agus timpeall an ama chéanna rinneadh eagarthóir Irisleabhar na Gaedhilge de, iris a raibh roinnt alt dá chuid foilsithe cheana inti. 
"Simple Lessons".
Bhí Ó Gramhnaigh ar dhuine den dream a bhunaigh Conradh na Gaeilge sa bhliain 1893. Toghadh é mar Leas-Uachtarán an Chonartha toisc é a bheith mór le Dubhghlas de hÍde, agus bhí an post sin aige go dtí lá a bháis. 
Is é an saothar is mó a tharraing clú air "Simple Lessons in Irish," sraith ceachtanna a foilsíodh in Irisleabhar na Gaedhilge agus sa "Weekly Freeman" ar dtús. Ba é an Conradh a chuir na "Simple Lessons" amach ina leabhar sa bhliain 1894. Bhí ráchairt an-mhór air agus díoladh na mílte cóip de. 
Sa bhliain 1894, agus an tsláinte ag teip air, thug sé a aghaidh ar Arizona agus ar Chalifornia, mar a bhfuair sé bás den eitinn in aois a shé bliana is tríocha. Cuireadh é i Reilig Chalvaire os cionn Los Angeles. Sa bhliain 1903 aistríodh a chorp go dtí Maigh Nuad ar chomhairle chraobhacha Meiriceánacha Chumann na Gaeilge agus le cead uachtarán Mhaigh Nuad.
Irisleabhar na Gaedhilge. B'irisleabhar Gaeilge é Irisleabhar na Gaedhilge, a bhíodh á fhoilsiú ón mbliain 1882 go dtí 1909. Bhí sé ina thréimhseachán tábhachtach do lucht Athbheochan na Gaeilge sa tréimhse roimh bhunú Shaorstát Éireann. Bunaíodh an t-irisleabhar seo ag lucht Aondacht na Gaedhilge, eagraíocht a bunaíodh sa bhliain 1880. Conradh na Gaeilge a bhí freagrach as an bhfoilseachán i ndiaidh 1884.
I measc na scríbhneoirí a bhíodh ag scríobh ann bhí Pádraig Mac Piarais, Dubhghlas de hÍde, An tAthair Peadar Ua Laoghaire, Úna Ní Fhaircheallaigh, An tAthair Eoghan Ó Gramhnaigh agus Eoin Mac Néill. I measc na n-ábhar a foilsíodh bhí filíocht, gearrscéalta, stair, béaloideas, amhráin, léirmheasanna leabhar, dinnseanchas, seanfhocail, ábhar d’fhoghlaimeoirí Gaeilge agus cur síos ar obair Chonradh na Gaeilge.
Gealán San Elmo. Is éard atá i gceist le gealán San Elmo, spréacharnach San Elmo nó tine ghealáin ná feiniméan leictreach aimsire ina gcruthaítear plasma thart ar réad talmhaithe a bhfuil réimse leictreach san aer ina thimpeall. Go bunúsach, sórt breo gorm nó vialaite é gealán San Elmo agus tá cuma na tine air. Feictear an tine seo ar struchtúir fhada bhioracha, ar nós seolchrainn bád agus sciatháin aerárthaí. Is iad an ocsaigin agus an nítrigin - an dá ghás is coitianta in atmaisféar an Domhain - is cúis le dath na spréacharnaí seo, agus iad ag oibriú cosúil leis an neon i soilse neoin.
Raúl Castro. Tá Raúl Castro ina Uachtarán ar Chúba ón mbliain 2008 i leith. Rugadh é ar an 3 Meitheamh, 1931. Tháinig sé mar chomharba ar a dheartháir Fidel Castro ar an 24 Feabhra 2008.
Club Chonradh na Gaeilge. Club sóisialta agus beár Gaelach is ea Club Chonradh na Gaeilge nó Club an Chonartha atá suite in íoslach cheanncheathrú Chonradh na Gaeilge, ag 6 Sráid Fhearchair i mBaile Átha Cliath 2, Éire. Cuirtear réimse fairsing d'imeachtaí cultúrtha Gaelacha ar siúl sa Chlub.
Bunaíodh An Club sa bhliain 1969.
Ourense (cúige). Is cúige í Ourense atá suite in iarthuaisceart na Spáinne, in oirdhesiceart comhphobal féinrialaitheach na Ghailís. Tá teorainn aige leis an gcúige Pontevedra san iarthar, Lugo sa tuaisceart, León agus Zamora san oirthear, agus leis an bPortaingéil ó dheas. Le achar 7,278 km² is é an t-aon cúige talamhiata sa Gháilís.
Is í Ourense, príomhchathair an chúige, an t-aon áit lárnach le dlúth daoine; tá cónaí ar formhór muintir na háite faoin dtuath. 
Tá cónaí ar 343,768 ann, le 30% dóibh sa phríomhchathair. Tá 92 contae sa chúige, chomh maith le Ourense is iad Verín, Ribadavia, Allariz, A Rua, Carballiño, Viana do Bolo, agus Xinzo de Limia bailte tábhachtacha na háite.
Tá Ourense timpeallaithe ag sléibhte, agus dá bharr sin tá an cúige leithlisíthe i gcomparáid leis an gcósta dlúthdhaonra agus talamh torthúil sa chuid eile den chomhphobal. San am a d'imigh romhainn bhí sé chomh iargúlta sin nach raibh slí taistil amach as an gcúige seachas taisteal ar traein go dtí gur tógadh mótarbhealach nua-aimseartha le déanaí. Fiú ar an teorainn aneas leis an bPortaingéil, scarann na sléibhte an dá chultúr.
Ourense. Is cathair í Ourense i gComhphobal féinrialaitheach na Gailíse in iarthuaisceart na Spáinne, agus is í príomhchathair an chúige Ourense sa Ghailís. Tá thart ar 105, 600 daoine ina gcónaí ann; sé sin 30% de dhaonra an chúige ar fad.
Stair.
Bunaíodh an baile in aois na Rómhánaigh. Áit mhaith ab ea é le cosaint bealach thar an abhainn Miño. Tar éis na Rómhánach, bhí sé mar chuid den Ríocht Suebi ón 5ú haois go dtí an 7ú haois, go dtí gur ghabh agus gur mhill na Múraigh é sa bhliain 716. Rinne Alfonso III atógáil ar an áit timpeall na bliana 877. Chuir ionsaí na Normannach agus na nArabach Al-Mansur meath leis an gcathair arís. Bhí sé ar ais mar chathair thábhachtach faoi réim Sancho II agus a dheirfiúr Doña Elvira sa 11ú haois.
Tuarasóireacht.
Is féidir an chathair a roinnt i dtí chuid ag taispeáint forbairt na cathrach de réir aoiseanna éagsúla; an mheánaois, an 19ú haois agus an lá atá inniu ann. Mar aon le formhór cathair agus bailte na Spáinne tá an "Plaza Mayor" mar anam na cathrach. Is í an Ard-Eaglais an foirgneamh is tábhachtaí sa chathair. Is í an dara ard-eaglais is sine sa Ghailís (bunaíodh é sa bhliain 572, agus atógadh í sa 13ú haois. Tá stíl Rómhánúil ann, chomh maith le stíl Ghotach freisin.
Tá droichead iontach ag dul thar an abhainn Miño, mar atá, an Ponte Vella. Thóg na Rómhánaigh ar dtús é, agus rinne an t-easpag Lorenzo atógáil air sa bhliain 1230. 
Barallete.
Bhain lucht líofóra na sceana agus lucht na scáthanna fearthainne úsáid as "argot" darbh ainm "Barallete", ba bhéarlagair é seo inar úsáideadh focail nuachumtha nár thuig aon duine eile in ionad gnáthfhocal.
Aindiachas. Seasamh fealsúnach é An tAindiachas, ina maítear nach bhfuil aon Dia ná Ard-Bheith ann. Tugtar Aindiachaí ar dhuine a leanann an fhealsúnacht seo. Is minic go gcuirtear ina leith gur creideamh atá ann, amhail creideamh spioradálta ar bith, ach maíonn na haindiachaithe féin gur cruinne 'easpa creidimh' a thabhairt air. 
Is é an méid a dúirt an fealsamh agus aindiachaí cáiliúil Sasanach, Bertrand Russell, ina leith ná:
Is é an tAindiachas a mhalairt don diachas.
Tugann 2.3% de dhaonra an domhain aindiachaithe orthu féin sa lá atá inniu ann, agus tugtar neamhdhiachaí (daoine nach gcreideann in aon dia nó gur cuma leo) ar 11.9% sa bhreis. Tugann idir 64-65% de mhuintir na Seapáine aindiachaí, agnóiseach, nó neamhchreidmheach orthu féin, agus 48% sa Rúis. Ní hionann líon na n-aindiachaithe i stáit an Aontais Eorpaigh, le céadatán níos lú ná 10% san Iodáil agus tíortha eile, agus chomh hard le 85% sa tSualainn.
I measc na gcúiseanna a thugann aindiachtaithe dá n-easpa creideamh luaitear fadhb an oilc, easpa fianaise go bhfuil aon dia ann, agus éagsúlacht agus breágnú idir na ráitis i dtaobh Dé a dhéanann creidimh éagsúla.
Cé gur minicí nach gcreideann aindiachaithe in aon rud osnádúrtha, tá fealsúnachtaí ann a chreideann in imeachtaí osnádúrtha gan aon chreideamh i nDia acu, mar shampla, an Búdachas. 
Stair.
Maítear gurb é an fealsamh Sean-Ghréigeach, Diagoras, a bhí ar an gcéad aindiachaí ceart, cé nár tháinig forás ceart ar an gcoincheap go dtí aimsir na hEagnaíochta.
Dún na Séad. Baile cósta i gContae Chorcaí is ea Dún na Séad ("Baltimore" as Béarla). D'eascair an leagan Béarla den logainm ó ainm Gaelach eile ar an áit, mar atá, Baile an Tí Mhóir. Bhí an baile ina dhaingean ag Muintir Uí Dhrisceoil, a bhí ina dtrádálaithe agus ina bhfoghlaithe mara sa cheantar sin tráth. Tá caisleán dá gcuid suite i lár an bhaile go fóill. Rinneadh athchóiriú air seo le déanaí agus is díol spéise do thurasóirí anois é.
Stair.
Rinne foghlaithe mara ón Ailgéir an baile a ionsaí sa bhliain 1631, agus rug siad cuid mhór de mhuintir an bhaile ar ais chun na hAfraice leo mar sclábhaithe.
Bhí Rose Dugdale sa bhuíon a rinne creach ar Theach Russborough i gContae Chill Mhantáin sa bhliain 1974. D’éalaigh sí as sin go tigín i measc na gcrann ar na bunchnoic sceirdiúla i nDún na Séad. Ach ní raibh na gardaí i bhfad ag breith ar Dugdale.
Turasóireacht.
Is ionad mór turasóireachta é Dún na Séad. Tá cuid mhaith staire ag baint leis an áit agus tá sé ina lárionad iompair go dtí na hoileáin máguaird.
Steorn. Is comhlacht é Steorn (IPA [stjɔːn]) atá bunaithe i mBaile Átha Chliath. Bunaíodh an comhlacht le plé le ríomhthráchtáil (ar an Idirlíon) ach tar éis na tubaiste 'dot.gone', tháinig laghdú ar méid na foirne a bhí ann. D'fhógair siad i 2003 gur aimsigh siad foinse fhuinnimh shaor a bhain le maighnéid. Sa bhliain 2006, chuir siad dúshlán os comhair lucht idirnáisiúnta na heolaíochta an próiseas a chruthú nó a dhiúltú. I 2007, theip ar taispeántas a bhí acu i Londain ach deir siad go ndéanfa athtriail ar an bpróiseas i 2008 le súil le go mbeidh a inneall ORBO le fhorbairt i ndáiríre.
Na Blascaodaí. Grúpa oileán suite amach ó chósta Chorca Dhuibhne i gContae Chiarraí is ea na Blascaodaí. Níl éinne ina gcónaí ar na hoileáin ó d’aistríodh na daoine deireanacha amach ón mBlascaod Mór i 1953.
Na hOileáin.
Is iad seo a leanas na hoileáin:
Saibhreas Cultúrtha.
Bhí an saol crua ar na Blascaodaí. Is ar an iascaireacht agus ar an bhfeirmeoireacht a mhair na daoine agus iad ag streachailt leis an aimsir lá i ndiaidh lae. De bharr na himirce agus an mheatha, tréigeadh an t-oileán uathúil seo go hiomlán in 1953.
Tá cáil ar na hoileáin mar gheall ar an saibhreas cultúrtha a bhí ag baint le muintir na n-oileán. D’fhág pobal an oileáin lorg ollmhór cultúrtha ina ndiaidh. 
Rinne dream acadúil ón taobh amuigh staidéir theangeolaíocha agus antraipeolaíocha ar na hoileánaigh. 
Thaifead muintir na n-oileán saol a bpobail i sraith leabhar atá thar a bheith luachmhar mar thaifid shóisialta agus is seoda iad i litríocht na Gaeilge. Thug siad léargas ar an am atá caite. I measc na saothar seo, faightear An tOileánach le Tomás Ó Criomhthain, Peig le Peig Sayers agus Fiche Blian ag Fás le Muiris Ó Súilleabháin.
Ionad an Bhlascaoid.
Tá ionad oidhreachta agus músaem uathúil i nDún Chaoin, ar an ngob is faide siar de Chorca Dhuibhne. Déantar stair agus oidhreacht an oileáin a cheiliúradh, le léiriúcháin idirghníomhacha, iarsmaí a bhain leis an oileán, meáin chlosamhairc agus saothair ealaíne. Ta suas le 20 duine fostaithe in Ionad an Bhlascaoid agus tugann breis agus 10,000 duine cuairt ar an áit gach bliain.
Áilleacht.
Pádraig Ua Maoileoin:
Muiris Ó Súilleabháin
Tomás Ó Criomhthain
Beiginis. Is í Beiginis an t-oileán is lú i measc na mBlascaodaí. Tá sí suite thart ar míle amach ó chósta Chorca Dhuibhne i gContae Chiarraí idir An Blascaod Mór agus an mórthír.
Celtic Connections (seó raidió). Is clár raidió seachtainiúil é Celtic Connections sna Stáit Aontaithe. 
Craoltar Celtic Connections ó champas Ollscoil Illinois Theas. Ba é Bryan Kelso Crow an láithreoir sular bhfuair sé bás sa bhliain 2019. Ar an gclár cloistear ceol traidisiúnta ó Éire, Albain, agus Sasana. Le sin go minic bíonn ceol ó Meiriceá Thuaidh agus ó thíortha Eorpacha eile freisin. Craoltar an clár ag níos mó ná 100 stáisiún agus tá sé ar fáil ar líne ag siu.org .
Celtic Connections. Is féile i nGlaschú a bunaíodh sa bhliain 1994 í Celtic Connections .
Ní raibh go leor imeachtaí ag an gCeoláras Ríoga i nGlaschú i mí Eanáir agus mar sin chuir Colin Hynd féile ar bun le 66 imeacht. D'éirigh go maith léi agus cheiliúir an fhéile 25 bliain ar an bhfód isa bhliain 2018.
Bhí an fhéile ar líne mar gheall ar an choróinvíreas in 2021 agus le meascán de cheolchoirmeacha fíorúla agus beo in 2022
Pionsóireacht. Scil nó ealaín an chomhraic le claimhte maola, nó claíomh maol, is ea pionsóireacht.
Tháinig an spórt chun cinn le linn na 1700idí san Iodáil agus sa Fhrainc. 
Is cuid den ealaín oscartha í an phionsóireacht. Úsáideann airm ghearrtha, sáite nó tuargana leis an lámh (in áit iad a chaitheamh, a lámhach nó a shuíomh). 
Sá saol atá inniu ann, is spórt Oilimpeach í, agus úsáidtear trí arm éagsúil:
Rage Against the Machine. Is banna ceoil é Rage Against the Machine a bunaíodh sa bhliain 1991 i Los Angeles, California, SAM. Is iad Zach De La Rocha (amhránaí), Tom Morello (giotár), Tim Comerford (dordghiotár) agus Brad Wilk (drumaí) na ceoltóirí atá sa bhanna. Meascann siad ceol hip hap, miotal trom agus func le chéile chun stíl shainiúil a dhéanamh. Iompraíonn a liricí teachtaireacht réabhlóideach pholaitiúil.
Saothar.
Rage Against the Machine.
Is é an t-albam féin-teidealach an chéad album ó RATM. Scaoileadh é ar an tríú lá de Mhí na Samhna, 1992. Shroich sé platanam triarach agus eisíodh ceithre shingil as ("Killing in the Name", "Bombtrack", "Bullet in the Head" agus "Freedom").
Evil Empire.
Is é "Evil Empire" an dara halbam ó RATM. Scaoileadh é ar an gcúigiú lá déag de mhí Aibreáin, 1996.
Beochan. Is é is beochan ann ná léiriú sciobtha de sheicheamh íomhánna socra leis an aidhm go n-aireofar go bhfuil siad ag gluaiseacht. Braitheann éifeacht gach uile caighdeán a chuireann pictiúir ag bogadh ar sheasmhacht físe – aga moille i bhfreagairt na súile do radharcanna, rud a fhágann íomhánna breise ar an tsúil. Má léirítear seicheamh d’íomhánna socra ag ráta sách scioptha, thar teorainn ar a dtugtar an mhinicíocht chónasctha, airímid mothú radhairc leanúnach seachas na híomhánna aonaracha. Más difríochtaí beaga iad atá idir na híomhánna leanúnacha, aireofar mar ghluaiseachtaí iad.
Tugtar cartún ar bheochan atá déanta de líníochtaí. Is samplaí iad "Tom agus Jerry" agus "Mobile Suit Gundam" den chineál beochana seo.
Dustin Turcaí. Carachtar puipéid Éireannach is ea Dustin Turcaí nó Dustin Hoffman (nó "Dustin an Turcaí" uaireanta) (Béarla: "Dustin the Turkey"). Cé go dtugtar turcaí air, maíonn sé féin gur turcaí-bhultúr atá ann. An cháil is mó atá ar Dustin ná mar charachtar ar an gclár teilifíse do pháistí, "The Den", a bhíonn á ar RTÉ 2. Tá sé páirteach sa chlár sin ó bhí 1990 ann. Ach aithnítear é as go leor rudaí éagsúla a bheith déanta aige mar charachtar grinn, lena n-áirítear, amhráin, físeáin, geamaireachtaí agus fógraí teilifíse. Roghnaíodh é le déanaí mar iarratasóir na hÉireann sa Chomórtas Eoraifíse don bhliain 2008, leis an amhrán "Irelande Douze Pointe".
Coláiste Benildus. Bunaíodh Coláiste Benildus i 1966. Is meánscoil í, do bhuachaillí amháin. Tagann na daltaí go dtí an scoil ó Stigh Lorcáin, Dún Droma, Baile na nGabhair, Áth an Ghainimh, Baile an tSaoir agus An Chéim.
Imríonn an scoil go leor cluichí, ach is iad iománaíocht agus peile na príomh chluichí sa scoil. Imreoidh an fhoireann peile sinsear sa craobh ceannais, roinn A, Baile Átha Cliath. Bhuaigh an fhoireann in aghaidh Coláiste Eoin sa chluiche leath-ceannais.
Téann an Luas tríd na páirceanna den scoil.