Trelis/gawiki huggingface dataset:
Leabhar Mhic Cárthaigh. Cnuasach annála Éireann is ea Leabhar Mhic Carthaigh a chlúdaíonn na blianta 1114 go 1437. Tiomsaíodh an saothar le hábhar nua luaite ag Fínghin Mac Carthaigh Mhóir (c. 1560–1640), uasail Éireannach a bhí gafa i ngéibheann leis na blianta i Londain. Patrún léinn agus scoláire ba ea é féin. Agus é i Londain sa bhliain 1633, d'fhostaigh sé Diarmaid Ó Súilleabháin mar ghiolla, a choinnigh an leabhar leis ina chaisleán go dtí gur chreach Radhulbh MacAmhlaoibh é. 
Caomhnaítear an bunleagan anois i Leabharlann Náisiúnta na hÉireann. D'eagraigh agus d'aistrigh Séamus Ó hInnse na hanála agus foilsíodh iad sa bhliain 1947 ag Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath, faoin teideal "Miscellaneous Irish Annals".
Is tábhachtach é Leabhar Mhic Carthaigh óir gurb ar an mbeagán saothair dhúchais é as ndeisceart na hÉireann don tréimhse taifeadadh ann. Insítear ann maidir le tionchar ionradh na Normannach ar an Mumhain. I dteannta le hannála Éireannacha, faightear ann foinsí eachtrannaigh, go suntasach "Expugnatio Hibernica" le Giraldus Cambrensis.
Stipe Drews. Dornálaí Crótach, a bhí ina churadh trom-mheáchan éadrom, is ea Stipe Drews, a rugadh Stipe Drviš ar 8 Meitheamh 1973 i Makarska.
Danny Green. Dornálaí Astrálach, a bhí ina churadh trom-mheáchan éadrom, is ea Daniel Thomas Green, a rugadh ar 9 Márta 1973 i bPerth, an Astráil Thiar.
Edward G. Robinson. B'aisteoir Rómánach é Edward G. Robinson a rugadh Emanuel Goldenberg ar an 12 Nollaig 1893 i mBúcairist, an Rómáin, agus a fuair bás ar an 26 Eanáir 1973 in Hollywood, California.
Liosta na gcuradh snúcair an domhain.  &lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;
 &lt;revision&gt;
 &lt;timestamp&gt;2020-08-28T14:16:10Z&lt;/timestamp&gt;
 &lt;contributor&gt;
 &lt;username&gt;Ériugena&lt;/username&gt;
 &lt;/contributor&gt;
 &lt;comment&gt;Bhog Ériugena an leathanach Liosta na gcuradh snúcair an domhain go Liosta churaidh snúcair an domhain&lt;/comment&gt;
 &lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;
 &lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
Naomh Fiachra. Ba Éireannach é Naomh Fiachra a chuaigh thar lear ar lorg díthreibhe. Thaistil sé tríd an Normainn agus sa deireadh tharla gur casadh Naomh Faro air ag Meaux. I dtrátha 630 a chuir Fiachra faoi mar dhíthreabhach san fhoraois i mBreuil (gar do Meaux), áit ar thóg sé cillín, aireagal don Mhaighdean Mhuire, teach aíochta le haghaidh taistealaithe bochta ón choigríoch agus gairdín beag le freastal orthu. Níor fhág sé an áit go bhfuair sé bás ansin timpeall 670, agus gairmeadh Saint-Fiacre den áit ó shin.
Tá trácht air i nGaelscrínte i gCéin leabhair Thomáis Uí Fhiaigh: D'aistrigh sé iomann de chuid muintir Mheaux faoi:
Doktor Faustus. Leabhar le Thomas Mann is ea Doktor Faustus. Cineál faoistin atá ann, agus an t-údar ag tabhairt cur síos siombalach ar imeachtaí agus ar fhórsaí a shaoil féin.
Scéal.
Go bunúsach, athinsint ar mhiotas Gearmánach an dochtúra Faust atá ann - fear a dhíol a anam leis an diabhal le léargas a fháil ar rúin na cruinne. San úrscéal, is ceolchumadóir é Faust - ceolchumadóir darb ainm Adrian Leverkühn. 
Comhthéacs.
Sa bhliain 1941, chuir muintir Mann fúthu i bPacific Palisades idir Santa Monica agus Malibu. B'ansin a chrom an scríbhneoir ar an úrscéal mór "Doktor Faustus" a scríobh.
Chuir galar tromchúiseach - ailse na scamhóg - isteach ar Mann san obair seo. Ach sa deireadh, d'éirigh leis an leabhar a chríochnú, agus tháinig sí i gcló sa bhliain 1947.
Elizabeth Allen (file).  File agus scríbhneoir próis ón Astráil is ea Elizabeth Allen.
Tá Allen ina cónaí in Sydney. Fuair sí céim onórach den chéad ghrád i litríocht na hAstráile agus Baitsiléir Ealaíon sa Mhúinteoireacht (Bunscoil) ó Ollscoil Sydney.
Tá a cuid filíochta, gearrscéalta agus léirmheastóireachta liteartha le fáil ina lán irisí agus díolamaí. Orthu sin tá "Cordite", "Journal of Poetics Research", "Bodega", "Overland", "Australian Book Review" (ABR), "Southerly", "Otoliths", "HEAT", "Ajar", "Rabbit Poetry Journal", "Mascara Literary Review", "Contemporary Australian Poetry" (Puncher &amp; Wattmann, 2016), agus the "Best Australian Poems" (Black Inc. 2012 agus 2014).
Tá dhá chnuasach filíochta foilsithe aici, Body Language (Vagabond Press, 2012) agus Present (Vagabond Press, 2017). Tá a lán duaiseanna gnóthaithe aici, agus is iomaí rang filíochta a reáchtáil sí do pháistí agus do dhaoine fásta.
Tá sé ráite faoina saothar go bhfuil greann deas féinmhaguil ann ach gur féidir leis sinn a tharraingt i bhfad níos doimhne, i dtreo go dtagaimid aníos agus a fhios againn nach féidir an crá a sheachaint ach go bhfuil gá le sult agus gur aisteach an mac an saol. Tá tagairt déanta chomh maith do mhire chriostallach a cuid dánta, d’úsáid na gnáthchainte, agus don chumas atá acu do chroí a bhriseadh beagnach.
Feardorcha I (Impire Naofa Rómhánach). Ba é Feardorcha I (, ; 1122 - 10 Meitheamh 1190), ar a dtugtar Feardorcha Barbarossa freisin, Impire Naofa na Róimhe ó 1155 go dtí a bhás 35 bliain ina dhiaidh sin. Toghadh é mar Rí na Gearmáine ag Frankfurt an 4 Márta 1152 agus corónaíodh é in Aachen an 9 Márta 1152. Corónaíodh é mar Rí na hIodáile an 24 Aibreán 1155 i bPavia agus ina impire ag an bPápa Aidrian IV an 18 Meitheamh 1155 sa Róimh. Dhá bhliain ina dhiaidh sin, bhí an téarma "sacrum" ("naofa") le feiceáil den chéad uair i ndoiciméad i dtaca lena impireacht. Corónaíodh é go foirmiúil ina dhiaidh sin mar Rí na Burgúine, ag Arles an 30 Meitheamh 1178. Bhaist na cathracha i dtuaisceart na hIodáile a ndearna sé iarracht iad a rialú an leasainm “Barbarossa” air, ainm a chiallaíonn “féasóg dhearg” san Iodáilis; sa Ghearmáinis, tugadh “Kaiser Rotbart” air, a bhfuil an bhrí chéanna leis. Léiríonn leitheadúlacht leasainm na hIodáile, fiú amháin in úsáid níos déanaí sa Ghearmáinis, lárnacht fheachtais na hIodáile ina ghairmréim.
Proinsias II, Impire Naofa Rómhánach. Ba é Proinsias II (, ; 12 Feabhra 1768 - 2 Márta 1835) an tImpire Rómhánach Naofa deireanach, a bhí i gceannas ó 1792 go dtí 6 Lúnasa 1806, nuair a dhíscaoil sé an Impireacht Rómhánach Naofa tar éis dó a bheith buailte ag Céad Impireacht na Fraince faoi stiúir Napoléon ag Cath Austerlitz. Sa bhliain 1804, bhunaigh sé Impireacht na hOstaire agus rinneadh Proinsias I de, an chéad Impire na hOstaire, a bhí i gceannas ó 1804 go 1835, agus mar sin ina dhiaidh sin ainmníodh é mar an chéad Doppelkaiser ("impire dúbailte") sa stair. Tugadh Impire Impireacht Naofa na Róimhe agus na hOstaire air. Bhí sé ina Rí Aspalda na hUngáire, na Cróite agus na Boihéime mar Proinsias I. D’fhóin sé freisin mar chéad uachtarán Chónaidhm na Gearmáine tar éis a bhunaithe sa bhliain 1815.
Berengar I na hIodáile. Ba rí na hIodáile é Berengar I (; ; circa 845 - 7 Aibreán 924 ). Bhí sé ina Impire Naofa Rómhánach idir 915 agus a bhás i 924. Tugtar Berengar de Friuli air de ghnáth, ó rialaigh sé tailte teorann na Friuli ó 874 go dtí 890 ar a laghad, ach bhí smacht caillte aige ar an réigiún faoi 896.
Banc um Shocraíochtaí Idirnáisiúnta. Institiúid is ea an Banc um Shocraíochtaí Idirnáisiúnta (Bank for International Settlements) a éascaíonn comhoibriú idir thíortha atá ag gabháil do bheartaíochtaí idirnáisiúnta agus a sholáthraíonn cúnamh do thíortha a bhfuil fadhbanna acu le híocaíochtaí idirnáisiúnta.
Ollscoil na Tasmáine. Is ollscoil Astrálach í Ollscoil na Tasmáine (Béarla: "University of Tasmania" ; giorraithe: UTAS, UTas nó Tas Uni) le trí champas sa Tasmáin. Is í an ceathrú ollscoil is sine san Astráil í. Cruthaíodh í an 1 Eanáir 1890 agus tá sí ina ball de Chumann Idirnáisiúnta Ollscoileanna an Chomhlathais. Oibríonn an ollscoil le hollscoileanna eachtracha chun eispéireas idirnáisiúnta a sholáthar dá mic léinn le féidearthachtaí malairte le níos mó ná daichead eagraíocht san Eoraip, san Áise agus i Meiriceá Thuaidh .
Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann. Ba stát ceannasach é Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann (RA) a bhí ann idir 1801 agus 1922. Bunaíodh é le hAchtanna an Aontais 1800, a rinne ríochtaí na Breataine Móire agus na hÉireann a chumasc ina stát aontaithe. Mar thoradh ar Shaorstát na hÉireann a bhunú i 1922 athainmníodh an tír ina dhiaidh sin mar An Ríocht Aontaithe i 1927, atá fós ann sa lá atá inniu ann.
Coinbhinsiún Idirnáisiúnta maidir leis an Uile Dhuine a Chosaint ón bhFuadach. Shínigh Éire an Coinbhinsiún Idirnáisiúnta maidir leis an Uile Dhuine a Chosaint ón bhFuadach ar an 27 Márta 2007, Ach ní dhaingnigh an rialtas an conradh riamh. D'éirigh rudaí níos casta nuair a tháinig ar thaisí 474 gasúr óg ó árais máithreacha agus naíonáin i dTuaim. 
Níor shínigh an Ríocht Aontaithe ná na Stáit Aontaithe an conradh ach an oiread.
Ceiliúrtar an Lá Idirnáisiúnta d’Íospartaigh Fuadach ar an 30 Lúnasa gach bliain.
Nicolas Hamilton. Is tiománaí carr rásaíochta Sasanach é Nicolas Hamilton (a rugadh ar an 28 Márta 1992) atá san iomaíocht faoi láthair i gCraobhchomórtas Carranna Turasóireachta na Breataine. Déanann sé rásaíocht i gcarr sainóiriúnaithe cionn is go bhfuil pairilis cheirbreach air.
Is é Lewis Hamilton, atá Craobhchomórtas Domhanda Foirmle a hAon bainte sé huaire aige, leathdheartháir athartha Hamilton. 
Gairm rásaíochta.
Corn Renault Clio an Ríocht Aontaithe.
Ghlac Hamilton páirt ina chéad rás ag Corn Renault Clio an Ríocht Aontaithe i 2011 ag tiomáint do Total Control Racing. Mheall sé cuid mhór airde as na meáin agus as lucht leanúna an spóirt in ainneoin gur chríochnaigh sé san áit dheireanach. Bhí a chéad séasúr ina ábhar do chlár faisnéise de chuid an BBC dar teideal "Racing with the Hamiltons: Nic in the Driving Seat". 
Corn Carranna Turasóireachta na hEorpa.
Bhog Hamilton suas go dtí an Corn Carranna Camchuairte na hEorpa i 2013, ag tiomáint SEAT León Supercopa do Baporo Motorsport. 
Craobhchomórtas Carranna Turasóireachta na Breataine.
In 2015, fuair Hamilton conradh le AmD Tuning chun Audi S3 a rásáil i gcúig bhabhta de Chraobhchomórtas Carranna Turasóireachta na Breataine, agus ba é an chéad tiománaí le míchumas a bhí in iomaíocht sa tsraith. 
In 2019, fuair Hamilton conradh lánaimseartha le Motorbase Performance in éineacht le Tom Chilton agus Ollie Jackson. 
An 21 Feabhra 2020, dearbhaíodh Hamilton mar an ceathrú tiománaí i bhfoireann Team HARD i Volkswagen CC, ag coinneáil a urraíocht ROKiT. Sa rás deireanach i mBrands Hatch, i mbabhta 2 den chraobhchomórtas, scóráil Hamilton a chéad phointe BTCC riamh i ndiaidh dó an rás a chríochnú sa 15ú háit. 
Gairm sna meáin.
Ar 8 Márta 2016, fógraíodh go mbeadh Hamilton mar chuid d’fhoireann léiriúcháin Foirmle a hAon ar Channel 4. 
Taifead rásaíochta.
Achoimre gairme.
† Toisc gur aoi-tiománaí a bhí in Hamilton, ní raibh sé incháilithe le pointí a shaothrú. * Séasúr fós ar siúl. 
Torthaí Chraobhchomórtas Carranna Turasóireachta na Breataine.
() (Léiríonn rásaí i gcló trom go raibh sé ar cheann an rása   - Pointe bronnta díreach sa chéad rás; léiríonn rásaí i "gcló iodálach" an chuarda is gasta - Pointe bronnta i ngach rás; * Ciallaíonn seo gi raibh an timánaí ar cheann an rása ar feadh cuarda a laghad - Pointe tugtha i ngach rás) 
† Toisc gur aoi-thiománaí a bhí in Hamilton, ní raibh sé incháilithe le pointí a shaothrú.
Feitis Toirchis. Is comhthéacs é feitis toirchis (ar a dtugtar maiesiafilia nó maieusafóiria fosta) ina bhfeiceann daoine ar leith nó cultúir toircheas mar fheiniméan earótach. D’fhéadfadh go mbeadh tarraingt ghnéasach do mhná atá ag iompar clainne nó atá an chuma orthu go bhfuil siad ag iompar clainne, tarraingt ar lachtadh, nó tarraingt ar chéimeanna áirithe den toircheas cosúil le toirchiú nó breith linbh bainte leis. 
Saintréithe.
Níl eilimint ar bith ar leith nó is mó tóir air laistigh de maiesiafilia atá coitianta d'achan maiesiafiliach. D'fhéadfaidh cuid acu dul sa tóir arfantaisíaocht a bhaineann le cásanna inar féidir le duine leanbh a thabhairt ar an saol, nó le cásanna ina bhféadfadh an t-ábhar atá ag iompar clainne gníomhú de réir an chás, cosúil leis an dóigh a théinn siad i ngleic le soghluaisteacht, codladh agus gléasadh. D’fhéadfadh go mbeadh baill agus próisis áirithe sa chorp an athraíonn le linn toirchis mar fhócas d’infheistíocht shíceolaíoch fosta, ach cha bhíonn nochtacht nó gníomhaíochtaí ghnéasacha riachtanach i gcónaí, agus i gcásanna áirithe ní gá fíor thoircheas a bheith ann le griogadh a ghuigh. Sna cásanna seo, d’fhéadfadh gur leor an chuma go bhfuil an bolg méadaithe de bharr murtall nó rólongadh, nó go díreach bluirín d'imleacán atá ag gobadh amach. 
Cultúr.
Chuir cuma nocht an aisteora Demi Moore agus a toirchis beagnach i gcrích ar chlúdach na hirise "Vanity Fair" i 1991 tús le tréimhse a tchítear toircheas ó dhaoine cáiliúla mar staid mhaireachtála ghalánta, agus ag cruthú margadh do ghrianghrafadóirí chun íomhánna de mháithreacha torracha a tháirgeadh ag an am céanna0, agus do stíleálaithe faisin "stíliú toirchis" a thabhairt isteach ina ngnó. 
Tá ag éirí go maith le toircheas mar ábhar atá an-tóir air i saol na pornagrafaíochta idirlín, áit a bhí ardú tobann ar chuardaigh fá choinne ‘porn toirchis’ ar Pornhub i 2017, méadú 20% ar an chuardach ó 2014. 
Is iad griogadh nó sásamh ón fhéidearthacht, na hiarmhairtí ó nó an riosca de thoirchiú trí ghnéis faighne gan chosaint na comharthaí atá bainte le fantaisíocht toirchiú Is minic a chleachtar fantaisíochtaí toirchiú le litríocht earótach agus rólimirt le céile.
Amongst Women. Úrscéal leis an scríbhneoir Éireannach John McGahern (1934-2006) is ea Amongst Women (Gaeilge:"Idir Mhná"). An t-úrscéal is cáiliúla de chuid McGahern, meastar freisin go bhfuil sé ina shárshaothar..
Arna fhoilsiú ag Faber and Faber, insíonn an t-úrscéal scéal an Mhóránaigh (Michael Moran), iarshaighdiúir searbh d'Óglaigh na hÉireann atá ag dul in aois, agus a bhean chéile agus leanaí a bhí faoi réir a ansmacht, a bhfuil grá agus eagla orthu araon ait. Bhí sé ar an ngearrliosta do Dhuais Booker 1990 agus bhuaigh sé Gradam Liteartha "an Irish Times" / Aer Lingus i 1991.
Réamhrá an phlota.
Tá an t-úrscéal suite i gContae Liatroma i lár ceantair tuaithe ina hÉireann. Cuimsíonn an scéal tréimhse fiche bliain i lár an fhichiú haois. Díríonn sé ar an sean-phoblachtánach Micheál Ó Móráin (Michael Moran), ceannaire an teaghlaigh agus iarbhall d'Óglaigh na hÉireann, a bhí ina oifigeach agus ina threallchogaí i gCogadh na Saoirse agus i gCogadh Cathartha na hÉireann sna 1920idí. Cé go bhfuil meas mór ar an Mhóranach ina phobal agus ina Chaitliceach cráifeach, tá taobh cruálach, foréigneach agus rialaithe dá charachtar. Tá tionchar an-mhór aige ar shaol a dhara bean Róise (Rose), agus a chúigear leanaí. Déanann a leanaí a ndícheall a saol féin a bhunú agus iad fós dílis don teaghlach. Insítear an chuid is mó den scéal trí úsáid a bhaint as spléachtaí siar, mar a dhéanann iníonacha an Mhóránaigh iarracht Lá Mhuineacháin a athchruthú dá n-athair scothaosta agus faoi ghruaim, toisc gurbh é an lá a raibh an chuma air i gcónaí go raibh sé i mbarr a mhaitheasa .
Míniú ar theideal an úrscéil.
Is féidir an teideal a léirmhíniú ar dhá bhealach. Ar dtús, tagraíonn an teideal do theaghlach an Mhóránaigh a bhí baineannachb den chuid is mó, agus díríonn cuid mhaith den leabhar ar an gcaidreamh forlámhasach idir an Móránach patrarcach agus na mná timpeall air. Tagraíonn an teideal freisin don phaidir thraidisiúnta, 'Sé do Bheatha, a Mhuire, ina bhfuil an clásal "beannaithe tusa i measc na mban". Tá an phaidir seo suntasach mar is cuid den Phaidrín í, a guitear gach lá i dteaghlach Uí Mhóráin, agus is móitíf athfhillteach é an ócáid ar fud an úrscéil. athfhilltear is móitíf athfhillteachí í an ócáid ar fud an úrscéil.
El Lazarillo de Tormes. Scannán Spáinneach-Iodálach de chuid na bliana 1959 é El Lazarillo de Tormes faoi stiúir César Fernández Ardavín. Oiriúnú d’úrscéal "Lazarillo de Tormes" ag údar gan ainm sa séú haois déag (1554), insíonn sé scéal Lazarillo, buachaill bocht a chaithfidh maireachtáil de réir a chuid wits tar éis dó a bheith díolta le sraith máistrí cruálach. Spáinneach - Iodáilis 1959 é El Lazarillo de Tormes faoi stiúir César Fernández Ardavín. Oiriúnú d’úrscéal gan ainm an séú haois déag "Lazarillo de Tormes" (1554), insíonn sé scéal Lazarillo, buachaill bocht a chaithfidh seiftiú dó féin tar éis dó a bheith díolta le sraith máistrí cruálach.
Kolbeinsey. Is oileánín beag é Kolbeinsey (nó, Oileán Kolbeinn, Carraig na bhFaolán, Mevenklint, Mevenklip, agus Meeuw Steen) atá lonnaithe 105 ciliméadar (65 míle) ó chósta thuaidh na hÍoslainne, 74 ciliméadar (46) siar ó thuaidh ó oileán Grímsey. Is é an t-oileán an pointe is faide ó thuaidh den Íoslainn agus tá sé lastuaidh den Chiorcal Artach. Tá sé ainmnithe i ndiaidh Kolbein Sigmundsson as Kolbeinsdal i Skagafjörður. Deirtear gur tharla longbhriseadh dó agus dá chriú ar an oileán agus básadh iad ann de réir "".. Tá créimeadh a dhéanamh ar an oileánín, atá déanta amach as basalt agus atá gan fásra, ag tonnta agus glactar leis go n-imeoidh sé gan mhoill. Tugann sonraí faoin ráta creimthe ó 1994 le fios go dtarlódh sé seo thart fá 2020. Afách, ó bhí lár mhí Lúnasa 2020 ann tá cuid bheag de go fóill le feiceáil, le linn taoide íseal ar a laghad. 
Stair.
Cha bhfios dúinn bun-mhéid an oileáin. Nuair a tomhaiseadh don chéad uair é i 1616, bhí sé 700 méadar (2,300 troigh) ón tuaisceart go dtí an deisceart agus 100 méadar (330 troigh) ón oirthear go dtí an iarthar. Fá 1903, cha raibh sé ach leath an mhéid sin. I mí Lúnasa 1985, de réir tomhais bhí sé 39 méadar (128 troigh) ó thaobh go taobh. Ag tús 2001, laghdaíodh achar Kolbeinsey go 90 méadar cearnaithe, a chomhfhréagraíonn le ciorcal 10.7 méadar (35 troig) ar trastomhas. Tá uas-airde de 8 méadar (26 troigh) ag an oileán. 
Tógadh héileapad ar an oileán i 1989. I mí an Mhárta 2006, dúradh nach raibh ingearan ábalta tuirlingt ar Kolbeinsey níos mó. Fuarthas amach gur scriosadh beagnach leath den héileapad a tógadh amach as coincréit i 1989 nuair a scar píosa mór carraige ón chuid eile den oileán. 
I mí Lúnasa 2020, d'uaslódáil an YouTuber Tom Scott físeán a dhearbhaigh go raibh an t-oileán go fóill ann - cé gur creimeadh níos mó dó - le linn taoide íseal. 
Geolaíocht.
Tuairiscíodh brúchtadh fomhuirí i 1999 cóngarach d'Iomaire Kolbeinsey siar ó thuaidh ó Grímsey. Is é Kolbeinsey an t-aon phíosa den chuid seo d'Iomaire an Atlantaigh Láir atá le feiceáil os cionn na dtonnta. Tháinig sé le chéile le linn deireadh an tsealad Pléisticéineach nó le linn an tSealad Holaicéineach. Léiríonn bloghanna ghloine dreideáilte go raibh gníomhaíocht brúchtach fomhuirí ann le linn deireadh an tsealad Pléisticéineach go dtí 11,800 bliain radacarbón ó shin.
United Party for National Development. Is páirtí páirtí polaitíochta liobrálach sa tSaimbia é an Páirtí Aontaithe um Fhorbairt Náisiúnta () (UPND), atá faoi cheannas Hakainde Hichilema. Is ball breathnóra den Líonra Liobrálach na hAfraice é.
Stair.
Bunaíodh an UPND i mí na Nollag 1998 agus b'é Anderson Mazoka a bhí i gceannas air i ar dtús i ndiaidh do an Ghluaiseacht don Daonlathas Ilpháirtí (MMD) a fhágáil go gairid roimh ré. B'é Mazoka iarrthóir uachtaránachta an pháirtí san olltoghchán 2001 agus bhain sé an dara háit amach le 27% den vóta, níos lú ná 2% den vóta taobh thiar den bhuaiteoir Levy Mwanawasa as an MMD. I dtoghcháin an Tionóil Náisiúnta bhain an UPND 49 suíochán, agus bhí siad ar an dara páirtí is mó i ndiaidh an MMD. 
I mí an Mhárta 2006 chuaigh an páirtí isteach sa Chomhghuaillíocht Dhaonlathach Aontaithe (UDA), a bhunaigh an trí pháirtí freasúra is mó le dul san iomaíocht in olltoghcháin na bliana sin. I ndiaidh bhás Mazoka i mBealtaine 2006, rinneadh ceannaire de Hakainde Hichilema, agus ba iarrthóir uachtaránachta an chomhghuaillíochta é. Áfach, char bhain sé ach an tríú háit amach, taobh thiar de Mwanawasa agus Michael Sata, le 25% den vóta. Níor bhain an UDA ach 26 suíochán sa Tionól Náisiúnta, síos ón 74 suíochán a bhain trí pháirtí i 2001. 
B'é Hichilema an t-iarrthóir UPND d’fhothoghchán uachtaránachta 2008, agus bhain sé an tríú háit amach le 20% den vóta. Bhain sé an tríú háit amach arís in olltoghcháin 2011 le 18% den vóta, agus bhain an UPND 28 suíochán sa Tionól Náisiúnta, agus iad ar an tríú páirtí is mó. 
Roghnaíodh Hichilema mar iarrthóir an pháirtí d’ fhothoghchán uachtaránachta 2015. B'é Hichilema an príomhfhreasúra in éadan iarrthóra an Fhronta Tírghrách (PF) Edgar Lungu i ndiaidh dó tacaíocht a fháil ó roinnt baill parlaiminte de chuid an MMD. Bhain Hichilema an dara háit amach le 47% den vóta ach toghadh Lungu le 48% den vóta. 
Ionadaíocht Óige.
Tá léig óige ag an UPND, Léig Óige an UPND a bunaíodh le dul i ngleic le rudai a bhainnean leis an aois óg. Déanann sé ionadaíocht ar dhaoine óga ó gach cearn den tSaimbia.
Antonio Molino Rojo.  
Aisteoir agus stiúrthóir Spáinneach ab ea Antonio Molino Rojo (r. Venta de Baños, ; 14 Meán Fómhair, 1926 - b. Barcelona ; 2 Samhain, 2011). 
Gairm bheatha.
Thosaigh sé amach mar lúthchleasaí, ach chuir sé tús lena shlí bheatha sa scannánaíocht ag aois 20 mar éachtóir agus comhairleoir agus chríochnaigh sé mar aisteoir tacaíochta ó 1950 leis an scannán "The Adventures of Don Juan Mairena" . Forbraíodh a shlí bheatha go discréideach i scannánaíocht na Spáinne, go minic sa seánra peplum mar a thugtar air. 
Tiocfaidh an rath is mó a bhí aige ag deireadh na 60idí i gcéim de scannáin chineálacha agus comhléiriúcháin, go háirithe as a róil sa tríológ Sergio Leone, (scannán buachaillí bó spaigití), ar nós "A Fistful of Dollars" (1964), "For a Few Dollars More" (1965), agus "The Good, the Bad and the Ugly" in 1966.Once Upon a Time in the West . Mar gheall ar a aghaidh fíochmhar agus dochreidte a chuir lena aclaíocht bhí Antonio Molino Rojo ina aisteoir den scoth le bheith i róil thánaisteacha sa seánra seo. Tá sé le feiceáil freisin i scannáin bhuachaillí bó na Spáinne ar nós ', ', "", 
I roinnt dá láithrithe is cosúil go gcuirtear chun sochair é mar "Red Mills". Stiúir sé scannáin X freisin ó am go chéile, mar shampla Seis calientes suecas en Ibiza ó 1982 nó Wet Panties ó 1984.I roinnt dá láithrithe creidiúnacha os comhair an phobail mar "Red Mills". D'ordaigh sé freisin an scannán X-phictiúrlainne ó am go chéile, mar shampla "Sua Sua Hot in Ibiza" ó 1982 nó "" ó 1984. 
Ba é "La_diputada", stiúrtha ag Javier Aguirre, a scannán deireanach i 1988. D’éag sé ar 2 Samhain, 2011 in Barcelona, ag aois 85.
Ollphléasc (Margaí Airgeadais). Dírialáil margaí airgid na Breataine sa bhliain 1986 ab ea an Ollphléasc ar na margaí airgeadais. nuair a osclaíodh an stocmhalartán do bhainc infheistíochta eachtracha agus a tionscnaíodh struchtúr iomaíoch coimisiún.