Trelis/gawiki huggingface dataset:
Tím. Tom beag inleata cumhra is ea tím, í go minic cúpla ceintiméadar ar airde, dúchasach don Eoraip is an Áise. Na duilleoga beag caol, i bpéirí urchomhaireacha. Na bláthanna déliopach, bándearg nó liathchorcra de ghnáth, i bhfáinní plódaithe ag cruthú spící nó ceann. Saothraítear go forleathan mar luibh chistine í, ach tá foirmeacha ildathacha ann a úsáidtear mar mhaisiúchán. Gné ollmhór le han-chuid speiceas (timpeall is 350 díobh), le bolaithe is blasanna éagsúla. Tím choiteann, tím líomóide, is tím carbhais na speicis is coitinne.
Tímeall. Iasc uisce úir is ea an tímeall, forleathan in aibhneacha glana mearshrutha i dtuaisceart na hEorpa. Suas le 50 cm ar fhad, an cholainn airgeadach le stríoca vialaite ar a fhad. Iasc maith bia a bhfuil an-tóir ag iascairí air.
Tímidín. C5H6N2O2, ceann de na bunanna pirimidín sa DNA, a bhíonn péireáilte le haidinín i gcónaí.
Timthriall míosta. Is é atá i gceist sa timthriall míosta ná athruithe nádúrtha i dtáirgeadh na hormón agus i struchtúir an útarais agus na n-ubhagán i gcóras atáirgthe na mban a chuireann an toircheas ar a gcumas. Ar dtús spreagtar an t-ubhagán ag hormón falacailspreagthach (FSH), forbraíonn is aibíonn an fhalacail ubhagánach, agus táltar tuilleadh éastraigine. In an-chuid mamach, tagann an baineannach le bheith so-ghabhála don fhireannach. Sa bhean, tarlaíonn scaoileadh an ubháin leathshlí tríd an timthriall. Nuair a shroicheann tál na héastraigine a bhuaicphointe, atann tál an hormón lúitéinithigh (LH) an fhalacail go tapa, agus briseann sí isteach i gcuas an bhoilg. Bailíonn an feadán útarach (fallópach) an t-ubhán atá ag aibiú ansin. Má tharlaíonn toirchiú, is taobh istigh den fheadán útarach é, taobh istigh de 24 uair i ndiaidh scaoileadh an ubháin de ghnáth. Ag an am céanna tugann tál leanúnach an LH ar iarmhar na falacaile athrú ina corpus luteum, a thálann an hormón prógaistéarón is tuilleadh éastraigine. Muna dtarlaíonn toircheas, ní leanann an corpus luteum níos mó ná 12 lá. Mar sin, ní tháltar prógaistéarón go leanúnach sa bhean nach bhfuil torrach. Ullmhaíonn an prógaistéarón líneáil na broinne d'ionchlannú leis an ubhán toirchithe. Muna dtarlaíonn ionchlannú, stopann tál an phrógaistéaróin, rud a chuireann an corpus luteum ag cúlú is an t-inmheitriam ag dealú ó chéile is ag cur fola, sreabhadh na fola míosta. Tarlaíonn an sreabhadh míosta go tréimhsiúil, timpeall 4 sheachtain eatarthu.
Timthriall na beatha. An tsraith iomlán staideanna a dtéann orgánach tríothu, ó chruthú orgánaigh aonair trí thoirchiú gaiméití atá táirgthe ag an ngéin roimhe sin, trí aibiú is táirgeadh gaiméití ag an orgánach sin, agus faoi dheireadh a bhás. I veirteabraigh, bíonn timthriall beatha simplí de ghnáth ó thoirchiú go bás, ach in ainmhithe níos ísle agus plandaí, bíonn an timthriall beatha casta go leor go minic, le hailtéarnú idir atáirgeadh gnéasach is neamhghnéasach, agus géinte leanúnacha a fhéadfaidh a bheith cosúil nó éagsúil le chéile.
Timthriall nítrigine. Athruithe dinimiciúla i nádúr na gcomhdhúile nítrigine ag timthriall idir atmaisféar, ithir is orgánaigh bheo. Cuimsíonn sé fosúchán nítrigine móilíní gásaí i gcomhdhúile nítrigineacha ag miocrorgánaigh, trí thintreach is próisis eile. Cuimsíonn sé freisin ocsaídiú amóinia chuig nítrít, agus ocsaídiú nítríte chuig níotráit ag orgánaigh aeróbacha (nítriginiú), dianscaoileadh ábhar orgánach trí lobhadh, agus sa deireadh scaoileadh nítrigine gásaí trí dhí-ocsaídiú níotráití is nítrítí, de ghnáth ag miocrorgánaigh anaeróbacha (dínítriginiú).
Timthriall ocsaigine. Próiseas ina dtáirgtear ocsaigin, a sceitear í isteach san atmaisféar ag plandaí fótaisintéiseacha, agus a n-ionanálaíonn ainmhithe aeróbacha í. Mar thoradh ar a n-ionanálú scaoileann na hainmhithe dé-ocsaíd charbóin, an gás a úsáideann an planda i gcomhair na fotaisintéise. Thosaigh an bheatha ar Domhan níos mó ná 600 milliún bliain ó shin in uisce úr is sáile na farraige, nuair a bhí an-chuid radaíochta ultraivialaite ón nGrian ag lonrú ar an talamh. De réir a chéile thosaigh plandaí ag cruthú ocsaigine san atmaisféar trí fhótaisintéis, agus thosaigh solas na Gréine ag imoibriú leis an ocsaigin seo chun ózón a chruthú go hard san atmaisféar. Thosaigh an ciseal ózóin ag oibriú ar an radaíocht ultraivialait a scagadh amach as radaíocht na Gréine, agus ina dhiaidh sin bhí coinníollacha slána chun gurbh fhéidir go mairfeadh ainmhithe chomh maith le plandaí ar talamh.
Timthriallta oighir. Athraíonn aeráid an Domhain go hascalach thar na haoiseanna le gluaiseacht chun tosaigh is cúlú na n-oighearshruthanna. Ó aois go haois tarlaíonn oighearaoiseanna, le tréimhsí idiroighreacha (mar atá anois ann) eatarthu ina mbíonn an aeráid te go leor, le difríocht de chúpla chéim i meánteocht an Domhain. Mar thoradh ar na fo-thimthriallta i bhfithis, claonadh is luainíocht an Domhain thart ar a ais a tharlaíonn na feiniméin shuntasacha seo, meastar.
Nikolaas Tinbergen. Eiteolaí a rugadh sa Hág ab ea Nikolaas Tinbergen (1907-1988). Rinne sé staidéar ar iompar ainmhithe amuigh sa bhfásach, agus thaispeáin go raibh cuid mhaith den iompar sin buanchruthach. Le Karl von Frisch is Konrad Lorentz, bhuaigh sé Duais Nobel na Fiseolaíochta nó an Leighis i 1973 as a staidéar ar phatrúin iompair shóisialta is aonair, agus eagrú is múscailt na bpatrún sin.
Tine ghealáin. Soilse eiteallacha a fheictear uaireanta istoíche in áiteanna riascacha. Tuigtear gur dó spontáineach an gháis riascaigh (meatán), a tháirgtear ó fhásra atá ag meath, a bhíonn i gceist. Tugtar "Seán na Gealaí", "Liam na Sopóige," agus "ignis fatuus" ar an bhfeiniméan freisin.
Tinneas cinn. Cráphian os cionn boghta an chloiginn, na n-uisinní nó cúl an chinn, de ghnáth scaipthe is locáilte go garbh. Den chuid is mó is beagthábhachtach an cás é, agus freagraíonn sé d'anailgéisigh shimplí, cosúil le haspairín. Ach ó am go chéile comharthaíonn tinneas cinn galar trom incráiniach cosúil le rith fola, meiningíteas nó siad. Ní bhraitheann an inchinn brú nó fórsa, agus is amhlaidh a tharlaíonn tinneas cinn de bharr síneadh nó díchumadh na scannán mórthimpeall ar an inchinn, ó theannas na matán ar an gcloigeann, nó leathadh fuileadán le méadú in imshruthú na fola, mar a tharlaíonn i bhfiabhrais ghinearálta nó ró-ól alcóil.
Tinneas maidine. Masmas is urlacan sa chéad 3 mhí den toircheas, a chuireann isteach ar timpeall 50% de mhná toirchithe. Claonadh aige dul i léig ina dhiaidh sin. Meastar gur de bharr athruithe hormón a tharlaíonn sé.
Tinneas gluaisne. Faigheann duine sláintiúil masmas agus déanann urlacan de bharr gluaiseacht an ghluaisteáin, an eitleáin, nó na loinge. Is amhlaidh a chuireann an ghluaisne isteach ar na horgáin cothromaíochta sa chluas inmheánach, agus tosaíonn gníomhú athfhillteach a spreagann an lár urlacain i stoc na hinchinne. Tagann fachtóirí síceolaíocha i gceist freisin.
Tinneas taistil (buinneach). Buaileann taom gairid buinní duine ar cuairt i dtír iasachta. Uaireanta is de bharr bia-nimhithe é seo, go minic de bharr bianna is/nó uisce is/nó baictéir atá éadrom ach coimhthíoch do dhuine a ionghabháil.
Comhairle Lodainn an Iar.  
Contae de chuid na hAlban is ea Comhairle Lodainn an Iar.
Tinneas taistil. Tá níos mó ná brí amháin ann leis an bhfrása tinneas taistil:
Tinniteas. Fuaimeanna samhalta — píoparnach, siosarnach, clingíneach — a chloiseann duine, ginte mar chomharthaí leictreacha taobh istigh den inchinn féin, gan aon bhaint leis an gcluas. Coitianta ag duine a mbíonn éalang aireachtála air, agus is ainnis bail an duine sin, gan a bheith ábalta fuaimeanna réadacha ón timpeallacht a chloisint i gceart is ag aireachteáil fuaimeanna samhalta ag an am céanna. Buaileann sé timpeall 10% de sheandaoine freisin. Roinnt tuisceana go mbíonn fo-chodanna ar leith den inchinn ciontach as giniúint na gcomharthaí leictreacha.
Tinte ealaíne. Gairis shaorga a adhantar chun léiriú piriteicniúil soilse daite, spréacha is pléascthaí a dhéanamh, de ghnáth mar léiriúcháin. Ar eolas sa tSín faoi 600. Bíonn ábhair inlasta is ábhair phléascacha iontu, cosúil le gualach is sulfar, agus imoibríonn siad le hábhair a tháirgeann ocsaigin, cosúil le nítear is clóráit photaise. Bíonn rialú diongbháilte rialtais ar dhéanamh, díol is úsáid na n-ábhar seo. Oíche Shamhna is Oíche Chinn Bliana is mó a bhíonn siad in úsáid in Éirinn, agus i mórléirsithe poiblí ar ócáidí ar leith eile. Bíonn léirsithe móra piriteicniúla sa bhFrainc Lá Bastille, sna Stáit Aontaithe Lá na Saoirse, agus ar fhéilte dá gcuid féin i dtíortha an Chianoirthir.
Tintoretto. Péintéir cáiliúil a rugadh sa Veinéis, mac le ruaimneoir ("tintore" in Iodáilis) ab ea Tintoretto (Jacopo Robusti, 1518-1594). I measc a shárshaothar atá fós sa Veinéis, tá "L'ultima cena" (An Suipéar Deireanach, 1547), "Il giudizio universale" (An Breithiúnas Deiridh, c 1560), agus "Il paradiso" (Párthas, 1588) — an ceann deireanach seo cáiliúil as a ollmhéid.
Tífeas. Raon galar a tharlaíonn mar thoradh ar an mionorgánach "Rikettsia", a dtugtar "fiabhras ballach" air freisin. Tá tífeas amháin a iompraíonn míolta agus a tharlaíonn go minic le daonra plódaithe, a bhíonn dian le tinneas cinn, traochtadh is gríos cosúil le bruitíneach. Tá an dara saghas tífis a iompraíonn dreancaidí, nach mbíonn chomh dian leis an gcéad cheann. Tá tífeas eile a iompraíonn sceartáin agus a tharlaíonn sna Stáit Aontaithe is Meiriceá Theas, a bhíonn cosúil leis an ngalar a iompraíonn dreancaidí. Tá cinn eile fós san Afraic, an India, is an Astráil. Aithnítear is diagnóisítear gach tífeas le tástáil shéireolaíoch ar leith, imoibriú Weil-Felix. Is féidir iad a leigheas le frithbheathaigh.
Tiomántán roicéad. Is éard atá i dtiomántán roicéad, sa réimse réalteolaíochta de, ná substaint aonchineálach a úsáidtear ina haonar nó i gcomhcheangal le substaintí eile agus atá beartaithe chun fuinneamh a sholáthar. Is iad tiomántáin na táirgí tosaigh ar leithligh a úsáidtear i gcóras scairdtiomána. Tá siad comhdhéanta de dhúile ocsaídithe agus dhí-ocsaídithe (breosla).
Tiomántán (pléascaire). Is pléascaire é an tiomántán a tháirgeann brú foréigneach cothrom, mar a bheadh de dhíth, mar shampla, chun arm diúraicthe a dhíbirt go tapa ó ghunna. Púdar gunna ab ea an chéad cheann. Nuair a tháinig nítriglicrín is nítriceallalós chun cinn, le hairíonna cumasacha pléascacha, rinneadh gach iarracht a n-inphléascthacht a mhodhnú chun tiomántán a tháirgeadh uathu. Faoi dheireadh thángthas ar mheascáin éagsúla ghlóthacha, cosúil le cordaít, a bhí rathúil chuige seo.
Tiompán. Druma a dhéantar as babhla móra copair le héadan craiceann lao nó plaisteach, ar féidir é a thiúnadh d'airdí éagsúla le scriúnna láimhe, nó in uirlisí éagsúla le troigheáin. Seinntear é le bataí feiltcheannacha de ghnáth, ach uaireanta le bataí eile. Mar ghléasanna míleata, d'iompraítí dhá thiompán ar mhuin capaill ar dhá thaobh an mharcaigh. Ón 17ú céad, baill rialta de roinn na gcnaguirlisí sa cheolfhoireann.
Tiomsaitheoir. Clár ríomhaire a aistríonn (a thiomsaíonn) cód foinseach cláir i dteanga ríomhaire ardleibhéil, cosúil le Basic nó Fortran, isteach i sraith treoracha i dtreoirchód chun go dtuigfidh an láraonad próiseála iad. Is cláir an-fhada iad, a chuimsíonn seiceáil earráidí is áiseanna cabhraitheacha eile.
Tionscal. Raon comhlachtaí a tháirgeann is a sholáthraíonn ábhair nó seirbhísí is ea tionscal. 
Rangaítear tionscail i saghsanna áirithe. Tá na príomhthionscail ann, atá bunaithe ar an talamh, á saothrú (mar shampla, talmhaíocht, foraoiseacht, iascaireacht) nó ag eastóscadh amhábhar aisti (mar shampla, mianadóireacht, cairéalú). 
Sna tionscail thánaisteacha (mar shampla, déantúsaíocht) déantar earraí do thomhaltóirí nó comhbhaill as amhábhair. 
Roinntear iad seo i dtionscail throma — ina mbíonn fearas trom is innealra, an-chuid fostaithe is earraí táirgthe, go léir ar scála mór (mar shampla, iarann is cruach, innealra, stroighin)—agus tionscail éadroma ina mbíonn an táirgeadh ar scála níos lú (mar shampla, fabraicí, leictreonaic, próiseáil bia). Sna tionscail déantúsaíochta luaitear comhlachtaí a ghineann leictreachas. 
Ní dhéanann na tionscail threasacha earraí, ach tacaíonn siad le hearnálacha eile san eacnamaíocht (mar shampla, baincéireacht, an dlí, ospidéil, árachas, cosaint) nó caighdeán beatha (mar shampla, oideachas, turasóireacht, siamsaíocht).
Tionscnamh Straitéiseach Cosanta. Bhí an córas cosanta Tionscnaimh Straitéiseach Chosanta''(an TSC nó an Strategic Defense Initiative) go mór i mbéal an phobail le linn ré Ronald Reagan, Uachtarán na Stát Aontaithe, sna 1980idí. Córas léasair cosanta ab ea é, a mbeadh de thoradh air go gcruthófaí sciath thart ar na Stáit Aontaithe, nárbh fhéidir le diúracáin na Rúise teacht tríd. Tugadh an leasainm ‘Star Wars’nó Cogadh na Réaltaí ar an TSC. 
Plean.
Chuir an tUachtarán Reagan tús leis an TSC sa bhliain 1983, plean go saothródh na Stáit Aontaithe teicneolaíochtaí chun sciath arm cosanta a leagan amach i sraitheanna, amuigh sa spás den chuid is mó, ábalta diúracáin bhalaistíocha ionsaitheacha a mhilleadh is a chur anuas. 
Saitilítí i bhfithisí timpeall an domhain a bheadh i gceist, iad in ann lainseáil na ndiúracán naimhdeach a bhrath, a aithint, agus fiú a spriocanna a dhíorthú. Bheadh na satailítí seo, nó compánaigh, armtha le hairm nua-aoiseacha, bunaithe ar léasair chumasacha, nó diúracáin fhuinniúla, lenarbh fhéidir na diúracáin bhagracha a ionsaí is a mhilleadh i bhfad roimh theacht chun spríce dóibh. 
Thacaigh Ronald Reagan le forbairt an chórais agus bhí an APSS glan ina choinne, Plean conspóideach ab ea é, agus bhí eagla ar chuid mhaith daoine go n-úsáidfí na hairm nua chun ionsaithe chomh maith. D’éirigh an teannas chomh géar sin go ndearna an Rúis baghcat ar na Cluichí Oilimpeacha i 1984 a reáchtáladh i Los Angeles. 
Conradh.
Faoi dheireadh, drogall polaitíochta an fáth nár tháinig an Tionscnaimh chun críche riamh. Bhí an taighde ina chomhair fíorchostasach; chosain Star Wars na billiúin dollar agus roimh i bhfad bhí deacrachtaí ag geilleagar SAM. Bhí an cás níos measa fiú sa Rúis. Shínigh an APSS agus SAM an comhaontú Conradh na bhFórsaí Núicléacha le Meánraon ar 8 Nollaig 1987, a chinntigh gur cuireadh as feidhm na mílte arm núicléach agus a chuir stad le clár Star Wars.
Athraíodh ainm an tionscnaimh faoin Uachtarán Clinton. Táthar ag leanúint den taighde i gcónaí. Níl sé cinnte - fós inniu - gur féidir na hairm is gá chuige a dhéanamh.
Tiontaire catalaíoch. Feiste frith-thruailleán. Is beag gluaisteán nua nach bhfuil ceann insealbhaithe ann chun na gáis sceite a ghlanadh roimh iad a ligean amach san atmaisféar. Feidhmíonn an gaireas trí dhromchlaí platanaim nó pallaidiam a nochtadh do na gáis sceite, rud a luasghéaraíonn nó a chatalaíonn imoibrithe ar na hidreacarbóin, na comhdhúile sulfair is eile chun a nimhiúlacht a laghdú (catalú ilchineálach). Is fearr éifeachtaí an catalú a dhéanann an gaireas nuair a bhíonn sé te le linn aistir.
Tiontú analógach/digiteach. Próiseas ina dtiontaítear comhartha analógach, cosúil le voltas, i bhfoirm dhigiteach ar féidir a úsáid i ríomhaire digiteach. Déantar an tiontú le ciorcaid leictreonacha ar leith a dtugtar "tiontairí analógacha/digiteacha (A/D)" orthu. Iad féin agus a mhalairt, tiontairí D/A, coitianta i bpróisis ríomhrialaithe.
Tiontú digiteach/analógach. Próiseas ina dtiontaítear sraith uimhreacha digiteacha ó ríomhaire go dtí comhartha comhfhreagrach voltais nó srutha a dhéantar le ciorcad leictreonach, nó de ghnáth le ciorcad iomlánaithe scoite a dtugtar "tiontaire digiteach /analógach (D/A)" air. I bhfeidhmeanna éagsúla cuirtear an comhartha leictreonach aschuir seo isteach i dtrasduchtóir éigin a ghineann fuaim, teas nó solas. Tábhachtach in innealra atá á rialú le ríomhaire. Chun comhartha analógach a thiontú ina chomhartha digiteach, úsáidtear tiontaire analógach/digiteach (A/D).
Tíopáil fola. Sraith córas atá cinntithe trí ghéinitic d'ábhair a fhaightear ar chillscannáin na gcealla dearga fola, a fheidhmíonn mar aglúitiniginí. Nuair a thagann aglúitinigin i dtadhall lena aglúitinin chomhlántach sa phlasma, greamaíonn na cealla dearga le chéile. I ndaoine, is é an córas ABO is mó atá ar eolas. Baineann gach duine le ceann amháin de na grúpaí A, B, AB, nó O, agus braitheann a rangú ar antaiginí A is/nó antaiginí B a bheith nó gan a bheith ar chillscannáin na gceall dearg. Nuair a bhíonn antaigin A as láthair ar na cealla dearga, bíonn antasubstaintí nádúrtha frith-A sa phlasma, agus mar an gcéanna maidir le hantaigin B. Roimh aistriú fola, is gá fuil an deontóra is an fhaighteora a chrosoiriúnú. Muna bhfuil siad oiriúnaithe, cuingreoidh antasubstaintí an fhaighteora le hantaiginí an deontora, téachtfaidh na heiritricítí coimhthíocha, agus is féidir go mbeidh sé seo marfach. Córais eile is ea córas Rh (Rhesus) agus córas MNS.
Tíoraimín. Comhdhúil a fhaightear ón aimíonaigéad tíoraisín, i láthair i mbianna cosúil le cáiseanna is fíonta. Tá einsím i gconair an díleá, monaimín ocsaídeáis (MOA), a chabhraíonn lena dhíghrádú is a dhíleá. Má bhíonn laghdú san MOA, rud a tharlaíonn le húsáid drugaí áirithe frithdhúlagráin, carnann an tíoraimín sa cholainn agus ardaíonn sé seo an brú fola. Uaireanta ciapann méigrim duine le farasbarr tíoraimín.
Tíortha beagfhorbartha. Tíortha atá i mbéal forbartha is iad na tíortha beagfhorbartha nó fiú na tíortha neamhfhorbartha (nó an tríú domhan, nó tíortha an tríú domhan, nó "Less Developed Countries" i mBéarla). An chuid is mó de thíortha an domhain, is tíortha beagfhorbartha iad. 
Tá a lán fadhbanna le sárú ag na tíortha beagfhorbartha. Tá bochtanas mar thréith iontu chomh maith le cothú, sláinte is litearthacht ar chaighdeáin ísle, agus tionscal, iompar is cumarsáid neamhfhorbartha. 
Is tíortha ilghnéitheach iad, agus tá riachtanais éagsúla acuː
Tíortha nua-thionsclaíocha. Tíortha nach raibh rófhorbartha ach atá ag éirí tionsclaíoch le glúin nó mar sin, agus táirgeadh an-mhór tionsclaíoch is easpórtáil fhiúntach acu dá réir. Sa ghrúpa seo tá tíogair na hÁise—Hong Cong, Singeapór, an Chóiré Theas, an Téaváin—agus tíortha cosúil leis an tSín, an India, an Mhalaeisia is an Téalainn san Áise, agus an Bhrasaíl is Meicsiceo i Meiriceá Laidineach. Tá na tíortha seo freagrach as codán den trádáil dhomhanda atá ag méadú go mór anois, earraí ardteicníochta san áireamh, agus níl breith orthu mar iomaitheoirí trádála le tíortha seantionsclaíocha an OECD.
Tíotánaitéar. Mamach planditeach réasúnta mór. Fuarthas iontaisithe ón tréimhse Threasach luath suas le 65 milliún ó shin i Meiriceá Thuaidh is oirthear na hÁise é. Suas le 2.8 m ar airde ag a ghuaillí. Go minic le hadharca ina bpéirí.
Tíreastóir. Feiste leathsheoltóra is ea an tíreastóir a fheidhmíonn mar lasc leictreach. Tugtar "coigeartóir sileacanrialaithe" air freisin. Ceapaire pnpn d'ábhar leathsheoltach atá ann. Tosaítear rith srutha le comhartha, agus éiríonn an sruth neamhspleách ar an gcomhartha. Ní stopann an sruth ach amháin nuair a chúl-laobhtar an tíreastóir. Is tíreastóir ar leith an triac, ina leanann an sruth trasna tar éis a thosaithe go dtiteann an voltas trasna go dtí nialas. De réir a chéile tá tíreastóirí á gcur in ionad feadán leictreonach lán le gás don fheidhm seo.
Tíreatrón. Feadán leictreonach lán le gás (gal mearcair nó gás támh de ghnáth) faoi bhrú íseal. Úsáidtear i gcomhair lasctha é, agus mar choigeartóir rialaithe i bhfeidhmeanna cosúil le táthú. Tíreastóirí á gcur ina ionad de réir a chéile.
Tirimghlanadh. Glanadh teicstílí le tuaslagóirí orgánacha in ionad uisce. Greamaítear salachar soladach le fabraicí le hola nó smearadh, agus baintear chun siúil iad seo ag na glantaigh nuair a ghlantar le huisce iad. I dtirimghlanadh, tuaslagann an tuaslagóir an ola/smearadh, agus titeann an salachar chun siúil go héasca.
Tiripín. Ainmhí a fhaightear in uisce úr nó goirt, nó ar tír. Tugtar "turtar locháin" air freisin. 
Go minic, a chosa deiridh borrtha chun cabhrú leis snámh. Itheann sé saghsanna ainmhithe beaga is é óg, plandaí is é fásta.
Titian. Péintéir Veinéiseach, a rugadh i bPieve di Cadore na hIodáile ab ea Tiziano Vecelli nó Tiziano Vecellio (c 1490 – 27 Lúnasa 1576). Titian a thugtar air níos minice inniu; "da Cadore" a thugtaí air de ghnáth lena bheo. An péintéir is cáiliúla sa 16ú céad ba ea é, b'fhéidir.
Phéinteáil sé 3 shaothar cháiliúla ar ábhair mhiotaseolaíocha do Dhiúc Ferrara: "Festa della amorini" (Féile na Leannán, c 1515-1518), "Baccanale degli Andrii" (Féasta na nDéithe, c 1518), agus "Bacco e Arianna" (Bacas is Airianna, c 1523). 
I measc a shaothar cáiliúil níos déanaí, tá
Tiúba. Gléas ceoil, déanta as feadán práis atá lúbtha go héilipseach, de ghnáth le 3 chomhla, béalóg atá suite go ceartingearach le ceann amháin an fheadáin is clog leathan, dírithe in airde ag an gceann eile. An gléas is mó, agus is lú airde, de na gléasanna práis. Tháinig sé i ndiaidh na hoificléide mar dhorduirlis i roinn práis na ceolfhoirne i lár an 19ú céad. Déantar é i 3-4 mhéid, agus tugtar ainmneacha eile ar chuid acu.
Tiúbar. Orgán faoin talamh i bplanda a stórálann bia don fhás sa chéad séasúr eile. Tá tiúbair gais ann ar féidir a aithint as a mbachlóga nó a súile. I gcás na dtiúbair fréimhe, ní iompraíonn siad aon bhachlóg.
Tiúchan (ceimic). Sa cheimic, an líon adamh, móilíní nó ian d'ábhar atá i láthair i dtoirt áirithe de thuaslagán nó fuaidreán, is cuma an staid ghásach, leachtach nó sholadach atá i gceist. De ghnáth tomhaistear é i móil in aghaidh an líotair, nó in aghaidh an mhéadair chiúbaithe.
Tiúilip. Bleib atá dúchasach don Eoraip is an Áise, réigiúin na steipeanna go háirithe mar a mbíonn an geimhreadh fuar is an samhradh te tirim. Fásann na gais díreach suas. Na duilleoga caol nó ubhchruthach, uaireanta corrach. Na bláthanna aonarach nó i ngrúpa de 2-6 cinn, i raon cruthanna is dathanna ach de ghnáth mór feiceálach, le 6 theascán iombhlátha cruinn nó biorach. Saothraítear mar mhaisiúchán leis na céadta bliain í, agus tá tionscal mór idirnáisiúnta bunaithe san Ollainn ar na mílte saothróg tiúilipí.
Tócaifearóil. Grúpa beag comhdhúl le hairíonna frithocsaídeacha. Is é alfathócaifearól (vitimín E) an ceann is gníomhaí, a choscann camhrú in olaí atá lán de pholaigéid shailleacha neamhsháithithe. Dáilte go forleathan i mbianna, ach le tiúchan an-ard in olaí plandúla. Na feidhmeanna céanna aige sa cholainn, ag caomhnú iomláine scannán ina bhfuil cuid mhaith polaigéad sailleach neamhsháithithe. Is annamh uireasa vitimín E i ndaoine.
Tócamac. Meaisín a úsáidtear i dtaighde ar chomhleá núicléach. Déanann córas héiliciúil réimsí maighnéadacha plasma de cháithníní luchtaithe imoibríocha a choinneáil i seomra cuasach i bhfoirm taoschnó fáinne. Téitear ansin é le sruth leictreach tríd agus réimsí ardmhinicíochta is léis ian go dtí teocht os cionn 100 milliún °C.
Tochas. Mothú greannaitheach sa chraiceann is ea an tochas, an-anróiteach uaireanta. Is féidir go dtarlóidh sé ag ionad amháin de bharr greannaitheora áitiúla nó galar craicinn (cosúil le míolta, galar an tochais, deirmitíteas, soiriáis). Is féidir go mbeidh sé ina shiomptóm ar bhun-neamhord, cosúil le liomfóma nó buíochán. Uaireanta tarlaíonn sé de bharr sícinéaróise.
Tochtán. Fuaim chuasach ghairme le linn riospráide is casachta. Tarlaíonn sé i gcás páistí mar thoradh ar at is cúngú théada an ghutha de bharr ionfhabhtaithe le víreas éigin. Is féidir go dtarlóidh sé i ndiaidh slaghdáin. Más dian é, is féidir go mbeidh an riospráid i gcontúirt.
Tocsacáiriáis. Is éard is tocsacáiriáis ann ná ionfhabhtú daonna ag "Toxocara canis", cruinnphéist a iompraíonn madraí. Faightear an t-ionfhabhtú trí shalachar atá truaillithe le huibheacha na cruinnphéiste a ithe. Imircíonn na larbhaí ar fud na colainne agus cuireann tús le galar in orgáin éagsúla, go sonrach sa tsúil, is daille mar thoradh air.
Tocsain. Nimh a tháirgeann miocrorgánaigh, agus a chuireann tús le galair nó neamhoird áirithe. Tá tocsain ispíneach ón mbaictéar Clostridium botulinum i measc na dtocsainí is cumasaí marfaí atá ar eolas. Cuireann tocsainí ó Salmonella typhi tús le fíabhras tíofóideach. Tocsainí ó Pasteurella pestis is cúis leis an bplá bhúbónach. Cuireann tocsainí ó Shigella dysenteriae tús le dinnireacht. Is féidir le plandaí is ainmhithe áirithe tocsainí a thál freisin.
Tocsaineolaíocht.  
Staidéar ar dhrochiarmhairtí ceimiceán ar chórais bheo. Cuidíonn an eolaíocht seo leis an bpriacal a bhainfeadh le ceimiceán nó druga a thuiscint. Bhunaigh an ceimicí Francach Mathieu Orfila (1789-1853) an eolaíocht nua-aoiseach seo sa 19ú céad.