Trelis/gawiki huggingface dataset:
Ocsóiniam. Sa cheimic, tugtar ocsóiniam (nó hiodróiniam freisin, go coitianta) ar an chaitian uisceach H3O+ a tháirgtear trí uisce a prótónáitiú. Is í an ian dearfach atá i láthair nuair a thuaslagtar aigéad Arrhenius in uisce, toisc go ndeonaíonn móilíní an aigéid Arrhenius i dtuaslagán prótón (ian hidrigine dearfach,H+) do na móilíní uisce máguaird (H2).
Inis an Ghaill. Is oileán beag i Loch Coirib é Inis an Ghaill (nó Inis an Ghaill Chráibhthigh). Tá lonnaíocht mhainistir luath ar an oileán.
Falscaithe san Ailgéir (2021). Bhris falscaithe amach san Ailgéir i mí Lúnasa 2021. Réigiún sléibhe Kabylie is measa a bhí buailte. Bhí suas le 90 duine ar a laghad marbh dá mbarr. Bhí 3 lá dobhróin fógraithe san Ailgéir i bhfianaise an líon duine a bhí básaithe de bharr na dtinte foraoise agus sléibhe.
Bhí an aimsir thar a bheith te i réigiún na Meánmhara ag an am, agus ba é sin faoi ndear an ghéarchéim, b'fhéidir. Bhí an Tuirc, an Ghréig, An Fhrainc agus an Spáinn iad féin buailte ag na tinte ag an am céanna, agus Maracó cúpla lá níos déanaí. Ach bhí na húdarái ag amhras gur d'aon turas a tosaíódh roinnt de na tinte. Chuir siad an milleán ar an sceimhlitheoireacht "Caibíleach", creid nó ná creid.
Linseáladh fear, nó 'sceimhlitheoir'. Tharla an t-ionsaí i lár an lae ghil, agus sheas na póilíní in aice láimhe ag faire ar an ionsaí.
Fíréantacht. Is í an fhíréantacht an caighdeán nó an staid a bhaineann le bheith ceart ó thaobh na moráltachta de agus inchosanta. Is féidir a mheas go bhfuil sí comhchiallach le "cirte" nó a bheith "ionraic". Is féidir é a fháil i reiligiúin de chuid na hIndia agus i dtraidisiúin Abrahámacha, i measc reiligiúin eile, mar choincheap diagachta. Mar shampla, ó pheirspictíochtaí éagsúla, san Hiondúchas, sa Bhúdachas, in Ioslam, sa Chríostaíocht agus sa Ghiúdachas, meastar gur tréith í a thugann le tuiscint go bhfuil údar le gníomhartha duine, agus go bhféadfadh a rá go bhfuil an duine “measta” nó “ceaptha” mar dhuine atá saol aige/aici atá taitneamhach do Dhia. 
Sanasaíocht.
Sa Bhíobla Eabhraise, léiríonn na focail צַדִּיק "tzedek" ("an fhíréantacht"), משפט עברי "mishpat" ("an breithiúnas") agus דין "din" ("ag cloí leis an dlí").
Eitic nó fealsúnacht mhorálta.
Brainse mór den fhealsúnacht is ea an eitic, a chuimsíonn an t-iompar ceart agus an bheatha mhaith. Deir Rushworth Kidder;"standard definitions of ethics have typically included such phrases as 'the science of the ideal human character' or 'the science of moral duty." Sainmhíníonn Richard William Paul agus Linda Elder an eitic mar "a set of concepts and principles that guide us in determining what behavior helps or harms sentient creatures". Deirtear i bhFoclóir Fealsúnachta Cambridge go n-úsáidtear an focal eitic go coitianta inmhalartaithe le ‘moráltacht’ ... agus uaireanta úsáidtear le brí níos cúinge chun prionsabail mhorálta traidisiún, grúpa nó duine aonair ar leith a mhíniú. 
Reiligiúin Abrahámacha.
Sa Tiomna Nua, úsáidtear an focal "fíréantacht" mar aistriúchán ar an bhfocal Gréigise "δɩκαɩοσύνη" (dikaiosunē). Mar shampla, i mBíobla Uí Fhiannachta (1981):
Buamáil Bhaile Uí Dhálaigh (1988). Ar an 20 Lúnasa 1988, maraíodh 8 saighdiúir i mBaile Uí Dhálaigh, Contae Thír Eoghain, agus gortaíodh 28 eile, nuair a phléasc buama de chuid an IRA, buama seiftithe fágtha ar thaobh an bhóthair (91 kg Semtex a bhí ann). Básaíodh Jayson Burfitt (19), Richard Greener (21), Mark Norsworthy (18), Stephen Wilkinson (18), Jason Winter (19), Blair Bishop (19), Alexander Lewis (18) agus Peter Bullock (21).
Deich lá níos déanaí, ar an 30 Lúnasa, mharaigh an Special Air Service (SAS) triúr as an IRA ag Droim na Coille —Gerard Harte, Martin Harte agus Brian Mullin. Rugadh orthu i luíochán.
Ar an 7 Nollaig 1985, maraíodh beirt RUC i mBaile Uí Dhálaigh nuair a d'ionsaigh an IRA an beairic.
Inis Lua. Is oileán í Inis Lua, amach ó Inbhear na Sionainne.
Arm Fuascailte na Balúitseastáine. Eagraíocht mhíleata is ea Arm Fuascailte na Balúitseastáine (AFB) atá lonnaithe san Afganastáin, ar a dtugtar Arm Saoirse na mBalúitseach . Tá an AFB liostaithe mar eagraíocht sceimhlitheoireachta ag an bPacastáin, an Ríocht Aontaithe agus na Stáit Aontaithe. Ó 2004, tá an AFB tar éis streachailt armtha foréigneach a fhearadh i gcoinne na Pacastáine ar mhaithe le féinchinntiúchán do mhuintir na Balúitseastáine agus scaradh ón Phacastáin agus bhí baint aige le glanadh eitneach na mionlach neamh-Bhalúitseach sa Bhalúitseastáin.
Dairinis. Oileán is ea Dairinis (Béarla: "Dernish Island") atá suite i Sligeach timpeall 3 km (5 míle) ó bhaile Cliafuine i gCúige Chonnacht na hÉireann. Is oileán taoide neamháitrithe é Dernish. Sa 19ú haois ba leis an tiarna talún Palmerston an t-oileán.
Taighde cainníochtúil. Is éard is taighde cainníochtúil ann ná an próiseas chun sonraí uimhriúla a bhailiú agus a anailísiú. Is féidir é a úsáid chun patrúin agus meáin a fháil, tuar a dhéanamh, coibhneasa cúisíocha a thástáil, agus torthaí a ghinearálú do dhaonraí níos leithne.
Neart aigéid. Is éard is neart aigéid ann ná an claonadh a bhíonn ar aigéad, siombalaithe leis an bhfoirmle cheimiceach &lt;chem&gt;HA&lt;/chem&gt;, díthiomsú ina prótón, &lt;chem&gt;H+&lt;/chem&gt;, agus ainian, &lt;chem&gt;A-&lt;/chem&gt;. Tá díthiomsú aigéid láidir i dtuaslagán críochnaithe go héifeachtach, ach amháin sna tuaslagáin is tibhe
Mainistir Cnoc Mheilearaí. Mainistir Chistéirseach is ea Mainistir Cnoc Mheilearaí. Tá sí suite i gContae Phort Láirge, thart ar 18km ó Dhún Garbhán. 
Stair.
D’fhill na Cistéirsigh ar Éirinn agus bhunaigh siad mainistir ag Cnoc Mheilearaí, Co. Phort Láirge sa bhliain 1832. Ba í seo an chéad mhainistir Chistéirseach a bunaíodh in Éirinn ón Reifirméisean. Tá sí anois ar cheann de na mainistreacha is mó de chuid na gCistéirseach.
Luíochán Droma na Coille (1988). Ar an 30 Lúnasa 1988, mharaigh an Special Air Service (SAS) triúr as an IRA ag Droim na Coille, Contae Thír Eoghain —Gerard Harte, Martin Harte agus Brian Mullin. Rugadh orthu i luíochán. Bhí sé ar intinn ag an triúr chun fear as an UDR a mharú, ach bhí siad gafa i sáinn.
D'úsáid na fórsaí slándála an lámh láidir orthu. Chriathraigh an SAS le piléir iad; scaoil siad 220 urchar in iomlán. Tháinig an coiste cróinéara amach sa bhliain 1992; ní raibh 'polasaí lámhaigh agus maraigh' ag na fórsaí slándála, a dúirt fiosrúchán. An lá dár gcionn, ar 31 Lúnasa, sa Chreagán, Doire, maraíodh Sean Dalton, Shelia Lewis agus Gerard Curran nuair a phléasc buama bobghaiste de chuid an IRA. Botún a bhí ann. 
Ar an 20 Lúnasa, maraíodh 8 saighdiúir i mBaile Uí Dhálaigh, , agus gortaíodh 28 eile, nuair a phléasc buama de chuid an IRA, buama seiftithe fágtha ar thaobh an bhóthair.
Zapopan. Is cathair suite i Meicsiceo í Zapopan.
Fosfáit déhidrigine. Is ian neamhorgánach í an fosfáit déhidrigine nó ian an aigéid fhosfaraigh leis an bhfoirmle [H2PO4]- . Tá fosfáití le fáil go forleathan i gcórais nádúrtha.
Úsáidtear na fosfáití sóidiam seo go saorga i bpróiseáil agus i bpacáistiú bia mar oibreáin eiblithe, oibreáin neodraithe, oibreáin gníomhachtaithe dromchla, agus oibreáin laibhínithe a sholáthraíonn buntáistí do dhaoine. Coisceann gníomhairí eiblithe dhá chomhábhar a scaradh i mbianna próiseáilte, fiú nuair a scarfaidís óna chéile faoi dhálaí nádúrtha agus cuireann gníomhairí neodraithe blas níos úire ar bhianna próiseáilte agus mar thoradh air sin bíonn seilfré méadaithe sna mbianna seo. Coscann dromchlaghníomhairí teannas dromchla a fhoirmiú ar bhianna próiseáilte ina bhfuil leacht agus ar deireadh, úsáidtear gníomhairí laibhínithe i mbianna próiseáilte chun cabhrú le giosta a leathnú in earraí bácáilte.
Banna státchiste de chuid na Stát Aontaithe. Eisíonn na Stáit Aontaithe bannaí, nó nótaí, ina meascː
Bille státchiste.
Fiachas gearrthéarma an rialtais fheidearálaigh (SAM) ar lascaine, a aibíonn taobh istigh de bhliain amháin, a eisíonn rialtais fheidearálacha uair sa tseachtain agus atá ionann is saor ó riosca.
Nóta státchiste.
Oibleagáid fiachais a dhéanann íocaíochtaí cúpóin go leathbhliantúil agus a dhíoltar ar pharluach, nó gar dó, in ainmníochtaí $1000 nó níos airde; eisíonn an rialtas feidearálach urrúis ioncaim sheasta i réimse leathan aibíochta.
San Pedro Tlaquepaque. Is cathair suite i stát Jalisco, i Meicsiceo í Tlaquepaque . I ndaonáireamh na bliana 2010, bhí 575,942 duine ina gcónaí ann. Tá an chathair suite lámh le Guadalajara agus áirítear í mar chuid den mhórcheantar uirbeach úd. Baineann an t-ainm Tlaquepaque leis an bhfocal i Nahuatl ar chré. Tá cáil ar Tlaquepaque mar gheall ar na hearraí potaireachta agus gloine shéidte a tháirgtear ann.
Université Paris-Saclay. Ollscoil sa Fhrainc is ea Université Paris-Saclay, a bhfuil aithne níos fearr uirthi ar fud an domhain faoina acrainm UPSa. Bunaíodh í sa bhliain 2015 i Gif-sur-Yvette, Île-de-France. Timpeall ar 48,000 mac léinn a fhreastalaíonn ar ranganna in UPSa. Ó Dheireadh Fómhair 2023, tá an ollscoil ina comhpháirtí de IPSA do chéimeanna dúbailte san aeraspáis.
Li He.  
Ba fhile Síneach de ríshliocht lár-Tang é Li He (c. 790–791 - c. 816–817). "Changji" an t-ainm cúirtéise a bhí air, agus tugtar "Guicai" agus "Shigui" air freisin.
Cuireadh cosc ​​air an scrúdú impiriúil a dhéanamh mar gheall ar thabú ainmnithe. Fuair ​​sé bás an-óg, agus tugadh suntas don chaoi a mbíodh cuma thinn air i gcónaí.
Ba fhile dúthrachtach é. Théadh sé amach ar thurais i rith an lae agus nuair a thagadh líne filíochta chuige, bhreacadh sé í, agus chríochnaíodh sé an dán agus é sa bhaile an tráthnóna sin. Tá de cháil ar a dhánta fiosrú a dhéanamh ar théamaí taibhsiúla, osnádúrtha agus fantaiseacha.
I gcanóin liteartha na Síne bíonn an meas atá air thuas seal thíos seal. Dhéantaí aithris ar a stíl ríshainniúil sa tSín go dtí ré Qing. Le linn na ré sin, tháinig athrú ar ar tóir a bhí ar a chuid filíochta mar gheall ar athru a tháinig ar an rud a theastaigh ó léitheoirí. Níor tugadh bheith istigh dá chuid dánta sa chnuasach "Three Hundred Tang Poems" ach tháinig borradh arís faoin tsuim a cuireadh ina chuid filíochta san fichiú haois. Bhí sé i measc na bhfilí Tang ba mhó a raibh meas ag Mao Zedong orthu.
Bobghaiste Dhoire (1988). Ar 31 Lúnasa 1988, sa Chreagán, Doire, maraíodh Sean Dalton, Shelia Lewis agus Gerard Curran (sa bhliain 1989) nuair a phléasc buama bobghaiste de chuid an IRA. Botún a bhí ann. D'fhág an tIRA an buama i dteach folamh chun na fórsaí slándála a mharú. Ach chuaigh na comharsana isteach ann.
Tepatitlán de Morelos. Is cathair suite i stát Jalisco, i Meicsiceo í Tepatitlán de Morelos
Eaglais Fhrancach. Is mainistir scriosta é Eaglais Fhrancach i gCathair Phort Láirge, as Béarla, is é sin, French Church nó Greyfriars.
Bhí an mainistir seo ar cheann de na chéad cheann a tógadh in Éirinn. Ba é an Ridire Angla-Normannach Sir Hugh Purcell a bhunaigh é. Tháinig deireadh leis an saol sa mhainistir nuair a díscaoileadh an mhainistir.
I mBéal na Stoirme (scannán 2014). Scannán de chuid Loïc Jourdain is ea I mBéal na Stoirme nó A Turning Tide in the Life of Man (a tháinig amach sa bhliain 2014).
Scéal pearsanta John O’Brien atá sa scannán seo, a rinneadh thar thréimhse ocht mbliana. Iascaire beag ó Inis Bó Finne ba é an tUasal O’Brien a sheas roimh na húdaráis san Eoraip chun a chearta iascaireachta seanbhunaithe i bhfarraigí Dhún na nGall a chosaint. 
Léargas atá sa scannán seo ar na dúshláin mhóra a bhíonn le sárú ag iascairí beaga agus ag na pobail ina maireann siad. Feictear Seán ag bualadh le boic mhóra sa Bhruiséil féachaint an féidir leis dul i gcion orthu agus cearta iascaigh a shinsear sna farraigí amach ó chósta Thír Chonaill a chosaint.
Déantar iarracht sa scannán teacht ar fhoinsí na ndúshlán is na ndlíthe a gcaithfidh iascairí dul i ngleic sa lá inniu agus ciortar an tionchar atá ag cinnithe polaitíochta ar shlí bheatha agus ar shaol pobail bheaga cois farraige.
André Donner (breitheamh Ísiltíreach). Dlí-eolaí agus breitheamh de chuid na hÍsiltíre ba ea André Donner (15 Meitheamh 1918 in Rotterdam ; † 24 Lúnasa 1992 in Amersfoort). An dara Uachtarán ba ea é ar Chúirt Breithiúnais na gComhphobal Eorpach (an Chúirt Bhreithiúnais Eorpach) idir 1962 agus 1964.
Saol.
Céimí de chuid Vrije Universiteit Amsterdam (1939 summa cum laude), cuireadh a thráchtas dochtúireachta (ar an dlí maidir le cinntí riaracháin) i láthair sa bhliain 1941.
Bhí sé ina ollamh le dlí bunreachtúil i Vrije Universiteit Amsterdam ó 1945 go 1958. 
Bhí sé ina bhall de Chúirt Breithiúnais na gComhphobal Eorpach ó 1958 go 1979 agus ina Uachtarán uirthi ó 1962 go 1964. Agus é ina Uachtarán, thug an Chúirt dhá bhreithiúnas bharrthábhachtacha a leag an bhunchloch le haghaidh dhlí na hEorpa mar atá inniu ann, mar shampla: 
De réir na fianaise atá ar fáil, dealraíonn sé gur sa mhionlach i Van Gend en Loos a bhí Donner, a bhí i bhfabhar cur chuige i leith na héifeachtaí dlí fhorálacha na gConarthaí, a bhí ní ba choimeádaí ná an seasamh a thaitin le formhór na Cúirte (Robert Lecourt agus Alberto Trabucchi chun tosaigh ar aon duine eile). 
Tar éis dó éirí as an gCúirt, rinneadh ollamh i nDámh an Dlí, Ollscoil Groningen de Donner (go dtí 1984). 
Bhí sé ina bhall de roinnt comhlachtaí oifigiúla ad hoc, ar nós Choimisiún Cals-Donner (1969-71) maidir le hathchóiriú an bhunreachta agus coimisiún fiosrúcháin 1976 faoi iompar An Phrionsa Bernhard (céile na banríona) i scannal Cheann an Locha.
Oileán Uí Bhric. Is oileán beag agus dún Éireannach é Oileán Uí Bhric ("Illaunobrick" nó " Dane's Island" as Béarla). Tá sé suite amach ó chósta Chontae Phort Láirge. Níl éinne ina chónaí ar an oileán ar an lá atá inniu ann. Bhí sé ina dhaingean ag teaghlach Uí Bhric tráth. Luaitear an t-oileán sa dán darb ainm 'Coic Mumain'. Luaigh Seathrún Céitinn an t-oileán freisin.
Brúchtadh Krakatoa (1883). Sa bhliain 1883, bhrúcht Sliabh Krakatoa san Indinéis.
Thosaigh na brúchtaí ar an oileán bolcánach ar an 20 Bealtaine 1883 agus phléasc an sliabh ar an 26/27 Lúnasa. Bhí torann an bhrúchta, an torann is airde a thaifead eolaithe riamh, le cloisteáil i bPerth san Astráil, 3,200 ciliméadar ar shiúl ón láthair.
Meastar gur theilg Krakatoa 50 milliún tonna cré san atmaisféar agus gur dhorchaigh na spéartha thar níos mó ná 1,000 km.
Thit luaith is smidiríní carraige thar achar 800,000 km, agus chuir an brúchtadh tús le tonnta fathachúla farraige (súnámaí), 30 m ar airde.
Mharaigh an brúchtadh agus an súnámaí níos mó ná 36,000 duine ar chóstaí Iáva is Shumatra idir 26-28 Lúnasa.
Iarmhairtí.
Tá tuairim i measc eolaithe aeráide gur athraigh an brúchtadh seo aeráid an domhain ar feadh go leor blianta.
Louis Mountbatten, Earl Mountbatten de chuid Bhurma. Státaire, oifigeach sa Chabhlach Ríoga agus ball den teaghlach ríoga na Ríochta Aontaithe ba ea Louis Mountbatten, Earl Mountbatten de chuid Bhurma (25 Meitheamh 1900 – 27 Lúnasa 1979).
Feallmharú.
Ar 27 Lúnasa 1979, feallmharaíodh an Tiarna Mountbatten ar an Mullach Mór, Contae Shligigh. Phléasc an tIRA buama ar a bhád. Bhí sé ar a laethanta saoire lena chlann, ag iascaireacht ag an am. Maraíodh beirt ghasúr (garmhac Nicholas Knatchbull, 14 bliain d'aois, agus Paul Maxwell, ball foirne, 15 bliain d'aois) agus bean (Doreen Brabourne 83 bliain d'aois) chomh maith. 
Gearradh príosúnacht saoil ar Thomas McMahon ar 23 Samhain 1979. Ligeadh saor é sa bhliain 1998.
Teampall Mhuire, Gabhrán. Séipéal meánaoiseach é Teampall Mhuire i nGabhrán, Contae Chill Chainnigh.
Tógadh an eaglais seo ag deireadh an tríú haois déag mar eaglais choláisteach agus rinne coláiste freastal uirthi – cléirigh a bhí ag maireachtáil mar chomhluadar ach nár ghéill do riail mhainistreach.
Bhí teaghlach na mBuitléarach mar phátrúin ag an eaglais agus déantar mórán de bhaill tosaigh an teaghlaigh a comóradh anseo le tuamaí ilchasta de chuid na meánaoiseanna.
Go luath sa naoú haois déag, atógadh cuid den eaglais mheánaoiseach agus bhí sí ag feidhmiú mar eaglais de chuid Eaglais na hÉireann go dtí na 1970idí, nuair a bronnadh ar an Stát í mar Shéadchomhartha Náisiúnta. Sa lá atá inniu ann, tá bailiúchán séadchomharthaí ón 5ú go dtí an 20ú haois caomhnaithe sa chuid sin den eaglais a ndearnadh athchóiriú uirthi.
Cló Léann na Gaeilge. Inphrionta acadúil is ea Cló Léann na Gaeilge (CLÓ) a fhoilsíonn saothair Ghaeilge ar an gcaighdeán idirnáisiúnta is airde. Foilsíonn CLÓ taighde piarmheasta ó gach réimse de léann na Gaeilge, trí mheáin chlóite agus leictreonacha éagsúla. Tá sé i gceist go mbeadh CLÓ mar bhonn agus mar thaca faoi thaighde agus scoláireacht na Gaeilge.
Tá sé mar aidhm ag CLÓ an dioscúrsa léannta a spreagadh agus a chothú trí ardán foilsitheoireachta a chur ar fáil do scoláirí ar fud na cruinne ar mian leo a gcuid taighde sa réimse thuasluaite a fhoilsiú i nGaeilge. Freagra ar an riachtanas le fearas nua foilsitheoireachta a chur i dtoll a chéile is ea CLÓ, ionas go mbeadh seachadadh scoláireacht agus taighde i Léann na Gaeilge slán sna blianta amach romhainn.
Togra tras-institiúideach Ollscoile is ea CLÓ i bpáirt leis an teach foilsitheoireachta Comhar.
Eddie Holman. Is amhránaí Meiriceánach é Edward "Eddie" Holman, a rugadh sa bhliain 1946.
Josemaría Escrivá. Sagart Caitliceach Rómhánach Spáinneach ab ea Josemaria Escrivá de Balaguer y Albás (9 Eanáir 1902 - 26 Meitheamh 1975) a bhunaigh Opus Dei, eagraíocht de thuataí agus sagairt atá tiomnaithe don teagasc go dtugann Dia glaoch ar gach duine chun naofachta agus go bhféadfadh naofach a bheith mar thoradh ar an ngnáthshaol. Chanónaigh an Pápa Eoin Pól II é sa bhliain 2002, a dhearbhaigh gur cheart Josemaría a "áireamh i measc fhinnéithe móra na Críostaíochta.
Fuair Escrivá dochtúireacht sa dlí sibhialta in "Universidad Complutense de Madrid" (Gaeilge: Ollscoil Complutense i Maidrid) agus dochtúireacht sa diagacht in "Pontificia Università Lateranense" (Gaeilge Ollscoil Lateran sa Róimh). Ba é a phríomhobair ná tionscnamh, rialtas agus leathnú amach Opus Dei. Is é an foilseachán is cáiliúla ag Escrivá ná "Camino", a aistríodh go 43 teanga agus a dhíol roinnt mhilliún cóip.
Cuireadh rúndacht, éilíteachas, cleachtais mar a bheadh cultas, agus baint pholaitiúil le cúiseanna na heite deise, amhail riail Francisco Franco sa Spáinn (1939-1975) síos do Escrivá agus Opus Dei. Tar éis a bháis, tharraing roinnt Chaitliceach agus an phreas domhanda aird ar a chanónú. D'áitigh roinnt iriseoirí a rinne imscrúdú ar stair Opus Dei, ina measc anailísí na Vatacáine John L. Allen Jr., go bhfuil go leor de na líomhaintí seo neamhchruthaithe nó tar éis fás ó líomhaintí ó naimhde Escrivá agus a eagraíocht. Thacaigh an Cairdinéal Albino Luciani (an Pápa Eoin Pól I ina dhiaidh sin), Eoin Pól II, Benedict XVI, Francis, Óscar Romero, agus go leor ceannairí Caitliceacha le teagasc Escrivá maidir leis an nglao uilíoch ar naofacht, ról na dtuataí, agus naomhú an ghnáthobair. Dar le Allen, i measc Caitlicigh, tá Escrivá “á athbhreithniú ag cuid agus á urramú ag na milliúin níos mó”. 
Beathaisnéis.
Luathshaol.
Rugadh José María Mariano Escrivá y Albás do José Escrivá y Corzán agus a bhean chéile, María de los Dolores Albás y Blanc an 9 Eanáir 1902, i mbaile beag Barbastro, i Huesca, Aragón, sa Spáinn, an dara duine as seisear leanaí agus an an chéad duine de bheirt mhac. Ceannaí agus comhpháirtí i gcuideachta teicstíle ab ea José Escrivá a rinneadh féimheach de sa deireadh, ag cur iallach ar an teaghlach athlonnú sa bhliain 1915 go cathair Logroño, i gCúige thuaidh La Rioja, áit ar oibrigh sé mar chléireach i siopa éadaí. Tuairiscítear gu bhraith Josemaría óg ar dtús gur “roghnaíodh é as rud éigin”, nuair a chonaic sé lorg coise fágtha sa sneachta ag manach ag siúl cosnochta.
Prióireacht Eochaill. Mainistir Beinidicteach suite i Eochaill is ea Prióireacht Eochaill.
Caisleán Dhún Garbhán. Is caisleán Éireannach é Caisleán Dhún Garbhán atá suite i Dhún Garbhán.Téann an caisleán seo siar go dtí tús lonnaíocht na nAngla-Normannach in Éirinn. Tógadh é thart ar an mbliain 1209 chun an bealach isteach chuig Cuan Dhún Garbhán a chosaint. Is é an daingean cuasach polagánach – cineál foirgnimh atá neamhchoitianta in Éirinn – an foirgneamh is sine ar an láthair.
Neil Gorsuch. Ball de Chúirt Uachtarach na Stát Aontaithe is ea Neil Gorsuch (a rugadh ar 29 Lúnasa 1967). 
Saol.
Céimí de chuid Ollscoil Columbia (BA 1998), Scoil Dlí Harvard (JD 1991 cum laude) agus Ollscoil Áth na nDamh (DPhil 2004, faoi mhaoirseacht John Finnis) is ea é. Tá a leabhar "The Future of Assisted Suicide and Euthanasia" (Princeton University Press, 2006) bunaithe ar a thráchtas dochtúireachta.
Bhí Gorsuch ina hcléireach don Bhreitheamh Byron White agus don Bhreitheamh Antaine Ó Cinnéide (1993-94). 
Bhí Gorsuch ina aturnae sa dlí-ghnólacht Kellogg, Hansen, Todd, Figel &amp; Frederick PLLC i Washington DC ó 1995 go 2005 (agus ina chomhpháirtí ann ó 1998), ag díriú ar abhcóideacht trialacha tráchtála. 
Bhí sé ina Phríomh-Ionadaí don Ard-Aighne Comhlach i Roinn Dlí agus Cirt na Stát Aontaithe ó 2005 go 2006 sular ainmníodh do Chúirt Achomharc na Stát Aontaithe le haghaidh an Deichiú Cuaird é; is d'aon ghuth a deimhníodh é.
Tar éis dó a bheith ar an liosta d'ainmnithe féideartha don Chúirt Uachtarach a d'fhógair Donald J Trump i mí Mheán Fómhair 2016, i mí Eanáir 2017 d'ainmnigh an tUachtarán Trump é chun an folúntas i ndiaidh bhás Antonin Scalia a líonadh. Bhí Gorsuch ar an ainmniúchán is óige sa gcúirt is airde i Meiriceá le os cionn 25 bliain. 
Dúirt Cumann Barra Mheiriceá go raibh sé cáilithe go maith, mhol Coiste Breithiúnachta an tSeanaid é (11-9 de réir línte páirtí) agus deimhníodh é 54-45 (tar éis do thriúr Daonlathaithe dul i gcomhar leis an Poblachtaigh). Agus é sin a dhéanamh acu, bhris na Poblachtaigh an nós gur féidir filibuster a dhéanamh maidir le hainmniúcháin bhreithiúnacha.
Dartraí (Baile Átha Cliath). Is bruachbhaile beag i mBaile Átha Cliath é Dartraí (Béarla: "Dartraí") agus is minic a shamhlaítear gur cuid de cheantar Rath Maonais é. I measc na n-áiteanna atá i nDartraí tá Bóthar Dartraí, Bóthar an Teampaill, Páirc Orwell agus Páirc Bhaile Phámair. Tá lóistín do mhic léinn Choláiste na Tríonóide sa cheantar.
Chónaigh an t-údar Máirtín Ó Cadhain in 12 Garraithe na Gréine i nDartraí ar feadh tréimhse.
Caisleán Ráth Fearnáin. Is caisleán suite i gContae Bhaile Átha Cliath é Caisleán Ráth Fearnáin.
Ionsaí buamála ar Aerfort Chabúl (2021). Maraíodh 182 duine ar a laghad, páistí ina measc, de bharr ionsaí buamála ar Aerfort Chabúl san Afganastáin ar 26 Lúnasa 2021. Bhí aistarraingt trúpaí SAM agus aslonnú ollmhór ar siúl sa tír ag an am.
Cúlra.
Bhí na mílte duine san aerfort agus lasmuigh agus iad ar fad ag iarraidh na cosa a thabhairt leo as an tír. Ó ghlac an Talaban smacht ar an tír an 15 Lúnasa go dtí 30 Lúnasa 2021, bhí nach mór 120,000 Afganastánach agus eachtrannach tar éis teitheadh ón Afganastáin ar eitiltí a d’eagraigh Stáit Aontaithe Mheiriceá (theith 3.1 milliún in 2021-2022).Bhí cúrsaí ina gcíor thuathail san aerfort de bharr na sluaite a bhí cruinnithe ansin. Bhí na mílte saighdiúir Meiriceánach ag iarraidh teorainn shábháilte a choinneáil thart ar an aerfort d’eitleáin an aslonnaithe. Maraíodh roinnt daoine sa bplódú ag an aerfort fiú, roimh an 26ú Lúnasa.
Imeachtaí.
Tharla an t-ionsaí buamála ar 26 Lúnasa ag Geata Abbey, an tslí isteach go dtí an t-aerfort.
Bhí 13 a bhí ar dualgas do Stáit Aontaithe Mheiriceá ina measc siúd a maraíodh. Chuir an buamálaí é féin den saol. 
Ar an 25 Lúnasa, thug rialtas SAM rabhadh, go raibh ionsaí sceimhlitheoireachta á bheartú ag Daesh (antoiscigh Ioslamacha). Cuireadh comhairle ar dhaoine a bhí sáinnithe san Afganastáin gan aghaidh a thabhairt ar an aerfort in Kabul  de bharr cúrsaí slándála ag dul in olcas.