Trelis/gawiki huggingface dataset:
Labradór. Is cineál madra foghlaeireachta é an Aimseadóir Labradóir nó díreach Labradór. Tá siad ar ceann de na pór madraí is mó a bhfuil tóir air sa Ríocht Aontaithe agus sna Stáit Aontaithe. 
Is pór cúnamh múchumais i cuid mhór tíortha. Traenáiltear iad chun cúnamh a thabhairt go daoine atá dall, cunamh a thabhairt go iadsan le uathachas, a bheith mar mhadra teiripe agus obair braite a dhéanamh i gcomhair gníomhaireachtaí um fheidhmiú an dlí agus gníomhaireachtaí oifigiúila eile. Tá siad luachmhar mar gadhair fiaigh agus lúthchleas chomh maith. 
Bhí roinnt de na coinéil a shíolraigh a shinsir, an uisceadóir Naomh Sheáin, i Sasana. Ag an am céanna, tosaíodh meascán de fachtóirí bás an uisceadóir Nomh Sheáin, cuireadh polasaí um chosaint caora i dTalamh an Éisc agus coraintín confaidh sa Ríocht Aontaithe, agus lean é seo go bás an uisceadóir Naomh Sheáin i gCeanada. 
Sna 1830idí, iompórtáil an 10ú Iarla Home agus a bheirt nia an 5ú Diúc Buccleuch agus an Tiarna John Scott sinsir an pór ó Thalamh an Éisc go dtí an Eoraip chun iad a úsáid mar mhadraí foghlaeireachta. Duine eile a bhí mar thacadóir luath go na madraí Thalamh an Éisc, nó Aimseadóir Labradóir mar atá aithne againn orthu, ná an 2ú Iarla Malmesbury a shíolraigh iad de bharr a shaineolas ar seilg a dhéanamh ar éanlaith uisce. 
I rith na 1880idí, chomhoibrigh an 3ú Iarla Malmesbury, an 6ú Diúc Buccleuch agus an 12u Iarla Home chun an nua-pór Labradór a fhorbairt agus a bhunú. Thug Buccleuch dhá mhadraí go Malmesbury, Buccleuch Avon agus Buccleuch Ned. Chúpláil na madraí seo le madraí baineann a bhí ag iompar fuil ó na madraí a iompórtáil an 5ú Diúc agus an 10ú Iarla Home. Tógtar na sliocht mar shinsir an Labradór nua-aimseartha. 
Tuairiscí Luath.
Tá roinnt cur síos luath den uisceadóir Naomh Sheáin le fáil. I 1822, thrasnaigh an taiscealaí W.E Cormack an oileán Talamh an Éisc ar cos. In a dhialann scríobh sé "Tá na madraí traenáilite go han-mhaith mar aimseadóirí i bhfoghlaeireacht agus tá siad úsáideach i slíthe eile chomh maith... Tá an madraí le gruaigh mín nó gearr níos fearr mar nuair a thagann aimsir sheaca cuireann an sioc isteach ar na madraí le gruaig fada agus iad ag teacht amach as an uisce"
Rinne an Coirnéal Walker cur síos luath ar an madra, dúirt sé gurbh iad "an madra is fearr i comhair foghlaeireacht d'aon saghas. Tá sé dubh go ginearálta agus níl sé níos mó ná Phointéir, cosaí an-tanaí, le gruaig gearr agus mín agus níl eireaball catach aige; tá sé an tapaí; ag rith, ag snámh agus ag troid... agus tá srón ghéar aige"
Deirtear gur tugadh an chéad madra Naomh Sheáin ó Shasana timpeall ar 1820, ach bhí clu agus cáil ar an madra i Sasana cheana féin; tá scéal ann a deireann go bhfaca an 2ú Iarla Malmesbury madra Naomh Sheáin ar bád iascaireachta agus rinne sé socruithe láithreach le trádalaí cúpla de na madraí seo a iompórtáil go Sasana. Chuaigh na madraí seo i bhfeidhm chomh mór sin ar an Iarla lena chuid cumas agus ábaltacht aon rud a aimsiú in uisce agus ar an tír gur thug sé a choinéal ar fad dóibh len iad a fhorbairt agus a cobhsú.
La Brea. Is limistéar i Los Angeles é La Brea. Tá poill tarra ann ina bhfuarthas cnámha dineasár agus iarsmaí réamhstairiúla eile. Is féidir iontaisí ó go leor speiceas éagsúil den Oighearaois Mheiriceá Thuaidh a fháil sa tarra anseo. Ina measc seo tá cait chuarfhiaclacha, mamait, camaill, capaill, ollarmadailíní, agus béir.
Nicolas-Louis de Lacaille. Réalteolaí ó Rumigny na Fraince ab ea Nicolas Louis de Lacaille (1713-1762). D'ullmhaigh sé an chéad chatalóg iontaofa d'ionaid na réaltaí sa leathsféar theas. D'ainmnigh sé 14 réaltra.
Lacha mhandrach. Lacha fara, dúchasach d'oirthear na hÁise ach a tugadh isteach i dtuaisceart na hEorpa is ea an lacha mhandrach ("Aix galericulata"). An fireannach ildaite le ceann scáinte is cleití cosúil le seolta ar na sciatháin. Áitríonn sí uisce úr i measc crann, agus itheann síolta, éisc bheaga is feithidí. Neadaíonn sí i bpoll i gcrann.
Dáileadh.
Bhíodh an speiceas le fáil go forleathan san Áise Thoir, ach tá laghdú tagtha ar an líon díobh atá anois ann mar thoradh ar méid díobh a cuireadh chuig tíortha eile agus scriosadh na gcoillte arb iad gnáthóg na lachan. Ceaptar anois nach bhfuil ach 1,000 péire díobh in oirthear na Rúise agus 1,000 péire eile sa tSín. Is dócha go bhfuil 5,000 péire sa tSeapáin, áfach. Imircigh iad na pobail Áiseacha agus iad ag caitheamh an gheimhridh sna hísleáin in oirthear na Síne agus i ndeisceart na Seapáine.
Éalaíonn siad go minic as bailiúcháin díobh i dtíortha eile, agus sa 20ú haois tháinig pobal mór fiáin de lachain mhandracha ar an saol i Sasana. Le blianta beaga anuas tá siad le fáil in Éirinn freisin, i gCaisleán an Easpaigh sa tuaisceart ach go mór mhór i bpáirceanna Bhaile Átha Cliath. Tá timpeall is 7,000 lacha mhandrach sa Ríocht Aontaithe. Tá grúpaí díobh ar Mhór-roinn na hEorpa freisin. Is i mBeirlín atá an grúpa is mó ann. Tá na lachain mhandracha le fáil anseo is ansiúd sna Stáit Aontaithe freisin, mar shampla in Black Mountain, Carolina Thuaidh agus i gContae Sonoma, California.
Gnáthaíonn an lacha mhandrach na coillte dlútha ar chiúmhaiseanna lochanna agus aibhneacha. Feictear iad in ísleáin sa chuid is mó ach uaireanta freisin i ngleannta suas go 1,500m in airde. Sa gheimhreadh, bíonn siad le feiceáil i riascanna agus ar aibhneacha chomh maith. Gí gur fearr léi fionnuisce feictear iad in inbhir agus múrlaigh ar na cóstaí freisin. San Eoraip, maireann siad i dtimpeallacht níos oscailte ná an ghnáthóg is dúchasach dóibh san Áise.
Lacha mhásach. Is ainm coitianta é lacha mhásach, nó póiseard, a thugtar ar roinnt speiceas lachan tumthacha:
Lacha shrúmála. Lacha is ea an lacha shrúmála, a fhaigheann bia ar dhromchla an uisce, nó a iompaíonn eireaball in airde chun an fásra ar ghrinneall locha nó abhann tanaí a ithe. Ó speiceas amháin di, an mallard, a thagann cuid mhaith de na foirmeacha baile. Tá ar an laghad 50 speiceas den lacha shrúmála ann.
Lacha thumthach. Lacha a fhaigheann bia trí thumadh faoi dhromchla an uisce. Dhá chineál ann: gnáthaíonn an cineál intíre locha tanaí, ag ithe fásra, agus tumann an cineál mara níos doimhne, ag ithe iasc beag is inveirteabrach.
Marcia Wallace. Ban-aisteoir Meiriceánach ab ea Marcia Karen Wallace, a rugadh sa bhliain 1942 agus a d'éag sa bhliain 2013.
Lachtadh. Tabhairt na cíche don naíonán nuabheirthe is ea lachtadh. Le linn an toirchis, prólaiféaraíonn faireoga bainne sna cíocha. Ag an mbreith spreagann hormóin ón bhfaireog phiotútach tál an bhainne, agus méadaíonn sé seo nuair a bhíonn an naíonán ag diúl na cíche.
Lachtón. Comhdhúil fáinne a chruthaítear trí fhoirmiú inmheánach eastair chun comhdhúil le feidhm aigéid is feidhm alcóil a fhoirmiú.
Julian Holloway. Is aisteoir Meiriceánach é Julian Holloway, a rugadh sa bhliain 1944.
Lachtós. Siúcra bainne, carbaihiodráit bhán chriostalta déshiúcraíde, rud beag milis. An fhoirmle chéanna atá ag maltós is siúcrós (C12H22O11) ach struchtúr difriúil. Le fáil i mbainne na mamach agus cealla na faireoige cíochaí. Tábhachtach i gcothú an mhamaigh óig. Nuair a hidreálaítear é le heinsím nó aigéad, táirgtear glúcós is galactós.
David Herman. Is aisteoir Meiriceánach é David Herman, a rugadh sa bhliain 1967.
Ládanam. Ullmhóid óipiam a thug Paraiceilseas isteach go luath sa 16ú céad. Go dtí luath sa 19ú céad bhí andúil ann réasúnta inghlactha sa saol, ach nuair a fionnadh an steallaire fodheirmeach is an tsnáthaid agus a tháinig siad in úsáid le hóipiam a instealladh, d'éirigh andúil thámhshuanach i bhfad níos baolaí.
Ladrann. Fireannach an tseangáin, na beiche, is na foiche, nach mbíonn de ghnó aige ach cúpláil le baineannaigh thorthúla. Ní dhéanann sé obair ar bith i gcothú an áil.
René Laennec. Lia a rugadh i Quimper na Briotáine ab ea René-Théophile-Hyacinthe Laennec (Laenneg I mBriotáinis; 17 Feabhra 1781 - 13 Lúnasa 1826). Dochtúir san arm ar dtús, ina dhiaidh sin in Otharlann Necker, áit ar fhionn sé an steiteascóp i 1816. Rinne sé taighde ar scamhóga othar agus fuaimeanna a gcroíthe. D'fhoilsigh sé leabhar cáiliúil, "De l'auscultation mèdiate ou traité du diagnostic des maladies des poumons et du coeur" (Ar Chliabhéisteacht Dhiagnóiseach nó Tráchtas ar Dhiagnóisiú Galair na Scamhóg is an Chroí, 1819), agus tugtar "athair na míochaine tóracsaí" air.
Laetoli. Ionad iontaisí sa Tansáin, timpeall 50 km ó dheas ó Mhám Olduvai. I 1978 tháinig Mary Leakey ar 3 chosán de loirg coise homainidí iontaisithe i luaith bholcánach, a léirigh go raibh ár sinsir ag siúl díreach in airde chomh fada siar is 3.6 milliún bliain ó shin.
Laetrile. Trádainm ar an druga almóinn shearbh, a fhaightear ó chlocha torthaí áirithe, an aibreog, mar shampla. Thugtaí vitimín B17 uirthi tráth agus, gan aon chruthú cliniciúil go raibh éifeacht léi, moladh mar chóireáil ar ailse is mar phróifileacsas ina coinne í. Léiríodh de réir a chéile nach raibh éifeacht dá leithéid aici, agus ós rud é go n-imoibríonn sí sa cholainn chun ciainíd nimhiúil a dhéanamh, chuir na húdaráis i gcuid mhaith tíortha cosc iomlán uirthi mar dhruga.
Laghairt eitilte. Séard is laghairt eitilte ann ná laghairt ó oirdheisceart na hÁise atá in ann dul ar foluain ó chrann go crann, ag baint úsáid as dhá scannán leathchiorclacha, tacaithe le heasnacha inghluaiste, ar dhá thaobh na colainne (géineas "Draco"). Is féidir na scannáin eitilte seo a fhilleadh ar ais nuair nach bhfuil siad in úsáid. Tugtar "dragún eitilte" uirthi freisin.
Dragan féasógach. Laghairt neamhghnéasach Astrálach is ea an dragan féasógach. Grúpaí spíonta móra taobh thiar den dá chluas, cuid mhaith spíonta beaga ar fud na colainne. Púitse domhain sa scornach is féidir a shéideadh suas mar léiriú bagrach, agus is uaidh seo a thagann a hainm.
Laghairt mhonatóra. Laghairt atá dúchasach don Afraic, deisceart is oirdheisceart na hÁise, agus an Astráil is an laghairt mhonatóra. An ceann fada biorach, an muineál fada. An t-eireaball fada, agus ní féidir léi scaradh leis go deonach. Na hingne géar, an teanga fada gabhlánach, na fiacla caol le faobhair ghéara gearrtha.
Laghdú méide (ríomhaireacht). Athrú i gcomhlachtaí is eagraíochtaí ó ríomhairí ollmhóra lárnacha go dtí líonra stáisiún oibre nó ríomhairí pearsanta scaipthe ar fud na heagraíochta in oifigí is ionaid oibre ar leith.
Lagrach. Sa mheitéareolaíocht, córas brú ísil ag domhanleithid arda is mheánacha. Tugtar "cioclón" air ag domhanleithid ísle. De ghnáth, téann an córas trí staideanna réasúnta dea-shainithe lena bpatrúin aimsire féin. Tosaíonn lagrach nuair a fhásann tonn ar fhronta idir mais aeir fhuair is mais aeir the. Titeann an brú ag círín na toinne. Bíonn fronta te i dtosach an lagraigh, agus ina dhiaidh sin an fronta fuar, le teascán te eatarthu. Ach taistealaíonn an fronta fuar ar luas níos mó ná luas an fhronta the, agus mar sin tagann suas leis an bhfronta te chun fronta oclúidithe a chruthú. Nuair a tharlaíonn sé seo, méadaíonn an brú agus cailleann an lagrach luas. Gluaiseann gaotha dromchlacha ar tuathal timpeall an lagraigh sa leathsféar thuaidh (ar deiseal sa leathsféar theas). Bíonn lagraigh 1,000-2,000 km ar leithead de ghnáth, ach ní mhaireann ach 4-7 lá. Cruthaítear go rialta iad i réigiúin áirithe (mar shampla, ar feadh frontaí Molacha an Aigéin Atlantaigh is an Aigéin Chiúin, agus sa Mheánmhuir). Cruthaítear na lagraigh is déine sa gheimhreadh.
Joseph Louis Lagrange. Matamaiticeoir is réalteolaí Francach a saolaíodh i dTorino na hIodáile ab ea Joseph Louis Lagrange (Giuseppe Luigi Lagrangia, 25 Eanáir 1736 - 10 Aibreán 1813). Rinne sé staidéar ar nádúr is forleathadh fuaime is creathanna sreangán, feidhmeanna an chalcalais dhifreálaigh i dteoiric na dóchúlachta is réiteach cothromóidí, gealach is satailítí Iúpatair, agus gluaisní na bpláinéad. Ceannasach maidir le glacadh leis an gcóras méadrach deachúil meáchain is tomhais sa bhFrainc. Is é Mécanique analytique (Meicnic Anailíseach, 1788) a phríomhshaothar. Chuir sé síos ar phointí Lagrange, 5 phointe i bplána rothlaithe dhá rinn spéire (mar shampla, an Domhan is an Ghealach, nó an Ghrian is Iúpatar) mar a mbíonn na fórsaí imtharraingthe cothromaithe, ionas gur féidir leis an 3ú rinn a bheith i gceann ar bith díobh is é cothromaithe. Mar shampla, tá na hastaróidigh Thraíocha i bhfithisí seasmhacha ag pointí L-4 is L-5, a dhéanann triantáin chomhshleasacha leis an nGrian agus Iúpatar.
Laibhe. Carraig dhoigheartha, brúchta ag bolcán, nó trí ghág i ndromchla an Domhain nó grinneall na farraige. Úsáidtear an téarma seo, is cuma an leachtach nó soladach an charraig, ach roimh theacht di i dteagmháil le haer, tugtar "magma" uirthi. Téitear an magma trí mheath radaighníomhach i gcroíleacán an Domhain, agus tagann sé don dromchla ina shreabh comhiompair. Teocht 900-1100 °C a bhíonn ag an laibhe leachtach, ag brath ar a comhdhéanamh. Ag an teocht íseal, bíonn an laibhe slaodach agus ní ritheann go maith. Ag an teocht ard, le slaodacht níos lú, ritheann an laibhe go maith agus ní bhíonn fánaí an bholcáin sin róghéar. Silice is ocsaídí miotal is mó a bhíonn i laibhe, agus calcann sí ina basalt, ina haindeisít nó ina ríolaít.
Laicear (maisiú). Ábhar crua uiscedhíonach a dhéantar as roisín an chrann laicir. In úsáid leis na cianta sa tSín. Is féidir é a dhathú, a shnasadh, a shnoí, agus a úsáid chun soithigh is troscán adhmaid a mhaisiú. Bhí laicir dhubha, órga, ghlasa, dhearga is airgid an-choitianta sa 17ú céad san Eoraip.
Laicear (crann). Crann duillsilteach a fhásann go dtí 9 m ar airde. Dúchasach don tSín is an tSeapáin. Na duilleoga cleiteach le duilleoigíní ubhchruthacha; na bláthanna bídeach, le 5 pheiteal leathbhuí, i gcrobhaingí crochta. Tugtar "an crann vearnaise" air freisin. An roisín a fhaightear mar shúlach tar éis gearrthaí a dhéanamh sa ghas, is príomhchomhábhar é i laicear Síneach is Seapánach (laicear).
Láidreacht alcóil. Tugtar láidreacht alcóil ar thomhas ar an méid alcóil atá i ndeoch alcólach. Is é an tomhas is coitianta anois céatadán an toirt eatánóil. Mar shampla, bíonn 12% eatánóil i bhfíon dearg de ghnáth, arb ionann é is 90 ml i ngnáthbhuidéal. Is é an profa an tomhas a bhíodh in úsáid, tomhas an eatánóil i dtaca leis an tomhas chéanna ar bhiotáille profa caighdeánach. Sa bhiotáille profa bíonn 57.07% eatánóil, agus mar sin, is ionann profa 70°, mar a bheadh in uisce beatha, is neart 0.70 × 57.07 = 40%.
Laiminíteas capaill. Athlasadh na struchtúr inmheánach i gcrúb an chapaill a chuireann tús le pian dhian. Bíonn céimeanna éagsúla déine ag an riocht, ag brath ar mhéid na neamhord imshruthaithe is/nó cnámh is bun leis. Tarlaíonn sé de ghnáth mar thoradh ar ghortú, ró-ithe, rómheáchan, strus, agus droch-chúram na gcrúb. Uaireanta, tarlaíonn sé de bharr tocsaeime nó galair phiotútaigh. Is gá cúram tréidliachta ar an riocht seo, chomh maith le crúite nua. Tarlaíonn sé d'ainmhithe eile le crúba freisin, agus is mór an galar é ó thaobh na heacnamaíochta de chomh maith le ó thaobh leas na n-ainmhithe.
Laindéar Síneach. Planda ilbhliantúil atá dúchasach d'oirdheisceart na hEorpa is an Áise. Ríosómach. Na bláthanna bán, le spotaí dorcha ina lár. Na cailísí bolgach seasmhach, 5 cm ar fhad, ag éirí páipéarach geal dearg nuair a bhíonn siad ag torthú (is iad seo na laindéir a úsáidtear i léirithe bláthanna), ag iniamh caoire deirge inite.
Lainilin. Úsc céarach buí a fhaightear ó olann. Meascán d'eistir colaistéaróil is na haigéid óléacha, phailmíteacha is stéaracha, a dhéanann eibleacht go héasca in uisce. Úsáidtear mar bhun d'ungthaí agus córacha maisiúcháin é.
Laiteirít. Ithir thrópaiceach ina ndéanann na hathruithe séasúracha sa bháisteach ocsaídí alúmanaim is iarainn a thiubhú i gciseal scothdhearg crua ramhar. Úsáidtear go minic í mar chloch bóthair.
Eaglaisí Lalibela. Is éard atá i gceist le hEaglaisí Lalibela ná ceithre ghrúpa de 11 eaglais i gcathair bheannaithe Lalibela san Aetóip. 
Ann ón 13ú haois, tógtha go cliste ealaíonta, gach ceann snoite as carraig amháin, tochailte amach, agus greanta mar a bheadh sí tógtha as clocha scartha. Suíomh Oidhreachta Domhanda de chuid UNESCO atá ann.
Cloigtheach Dhroim Bó. Is cloigtheach i nDruim Bó i gContae an Dúin é Cloigtheach Dhroim Bó (Béarla: "Drumbo round tower").
René Lalique. Seodóir is dearthóir earraí gloine a rugadh in Ay na Fraince ab ea René Lalique (6 Aibreán 1860 – 1 Bealtaine 1945). A dhearaí gloine, maisithe le figiúirí rilífe, ainmhithe is bláthanna, an-suntasach i ngluaiseachtaí na hEalaíne Nua agus Deco.
Jean-Baptiste de Lamarck. Nádúraí is éabhlóidí réamh-Darwineach a rugadh i mBazentin na Fraince ab ea Chevalier de Lamarck, Jean Baptiste Pierre Antoine de Monet (1 Lúnasa 1744 – 18 Nollaig 1829). Ba é "Histoire des animaux sans vertèbre" (Stair na nAinmhithe gan Veirteabraí, 1815-1822) a phríomhshaothar.
Johann Heinrich Lambert. Matamaiticeoir a saolaíodh i Mülhausen é san Alsáis (ar chuid den Eilvéis é ag an am) ab ea Johann Heinrich Lambert (26 Lúnasa 1727 – 25 Meán Fómhair 1777). Thaispeáin sé den chéad uair conas déine solais a thomhas, i 1760. Ainmnítear aonad an déine solais as.
Lámhach. Scaoileadh gunnaí, mar chaitheamh aimsire, foghlaeireacht, spórt, nó i gcath. Luadh an gunna den chéad uair i 1326, agus tháinig sé le bheith mar phríomharm cogaidh go tapa ina dhiaidh sin. Saothraíodh an spórt sa 15ú céad, agus bunaíodh an chéad chlub seilge i Lucerne na hEilvéise i 1466. Tá an-chuid saghas lámhaigh iomaíoch ann agus an-chuid gunnaí in úsáid, an piostal caighdeánach, an raidhfil beagchró, an raidhfil lánchró, agus an t-aerghunna ina measc. Sna comórtais scaoiltear le targaidí, iad fosaithe nó ag gluaiseacht mar a bhíonn i lámhach créphlátaí.
Lampa díluchtúcháin. Lampa atá bunaithe ar sheoladh leictreachais trí ghás atá sáinnithe i bhfeadán gloine. Téann an gás, agus astaíonn solas amach tríd an ngloine. Ní speictream leanúnach a bhíonn sa solas seo, ach speictream líne. Struchtúr adamhach an gháis is mó a shocraíonn an speictream, agus mar sin, dathanna an tsolais a astaítear. Go hiondúil, úsáidtear an dúil ghásach neon féin agus í measctha le gáis eile don fheidhm seo. Is féidir le lampa den sórt seo méid áirithe solais ultraivialait a astú freisin, ag brath ar an ngás a úsáidtear ann.
Lampa fluaraiseach. Is lampa díluchtúcháin ar leith é lampa fluaraiseach. De bharr na ngás ann, astaíonn sé an méid áirithe sin solais ultraivialait. Clúdaítear an taobh istigh de ghloine an fheadáin le péint speisialta. Istigh sa phéint seo tá fosfair, ceimiceáin atá fluaraiseach. Ionsúnn na fosfair an radaíocht ultraivialait, agus mar fhreagra, astaíonn solas sa speictream infheicthe, a thagann amach as an lampa.
Lampa gealbhruthach. Gealbhruthaíl is bun le hastaíocht solais sa ghnáthlampa leictreach. Seoltar sruth leictreach trí shreang tungstain, éiríonn an tsreang te dá bharr, agus má bhíonn an tsreang te go leor — thar 800 °C, abair — astaítear solas infheicthe chomh maith le méid mór radaíochta infridheirge. Tugtar "an filiméad" ar an tsreang théite. De réir mar a ardaíonn teocht na sreinge, léiríonn dlí Stefan is dlí Wien conas a athraíonn speictream na radaíochta uaithi. Chun lampa gealbhruthach éifeachtach a dhéanamh, ba bhreá dá bhféadfaí an teocht a ardú chuig 6000 °C, teocht dhromchla na Gréine, sa dóigh is go mbeadh buaic speictream an lampa i lár an réimse infheicthe, díreach mar atá buaic speictream na Gréine. Ach fiú le tungstan, an miotal is airde leáphointe, is deacair dul mórán thar 3000 °C, an ghnáth-theocht feidhmithe, mar galaíonn an tungstan ón tsreang, rud a lagaíonn í, agus tuirlingíonn an ghal ar an ngloine, rud a dhorchaíonn é. De bharr na teochta ísle seo, 3000 °C, astaítear cuid mhór radaíochta infridheirge ó lampa gealbhruthach ar bith, agus ní astaítear mar sholas infheicthe ach b'fhéidir 5% den fhuinneamh leictreach. Is ar éigin a astaítear radaíocht ultraivialait ar chor ar bith ó lampa gealbhruthach tungstain.
Lampa ionduchtúcháin. I mbolgán an lampa seo, bíonn gal mearcair faoi ísealbhrú, agus ionduchtaítear sruth ardmhinicíochta sa ghal seo le corna ionduchtúcháin taobh istigh den chlúdach gloine. Spreagann an sruth seo leictreoin sna móilíní mearcair, á n-ardú chuig fithiseáin (scealla) níos fuinniúla amach óna núicléis. Nuair a fhilleann na leictreoin ar a bhfithiseáin féin beagán níos déanaí, astaítear solas ultraivialait uathu. Imbhuaileann an radaíocht seo an fosfar fluaraiseach a chlúdaíonn taobh istigh na gloine, spreagann sé na leictreoin sa bhfosfar, agus beagán níos déanaí astaíonn siad siúd solas infheicthe. Is iad buntáistí na lampaí nua seo i gcomparáid le gnáthlampaí go mbeidh saol an-fhada acu, suas le 60,000 uair, timpeall 6 oiread shaol na ngnáthlampaí, go mbeidh siad níos éifeachtaí, ag soláthar níos mó solais de réir an fhuinneamh ionchuir leictrigh, agus nach mbeidh aon chomhábhar so-bhriste iontu ach amháin an clúdach gloine.
Lampa sábhála. Gléas a bhíodh in úsáid ag mianadóirí chun an gás pléascach meatán (gal mhianaigh) a bhrath. D'fhionn Humphry Davy é i 1815. Dá mbeadh aon mheatán i láthair, d'athródh cruth na lasrach, ach bhíodh ciseal dúbailte d'uige miotail timpeall uirthi a chuireadh bac ar adhaint an gháis. Faoi seo, lampaí leictreacha is mó a bhíonn in úsáid agus brathadóirí soladstaide gáis orthu.
Lampyridae. Ciaróg bheag, oíchí den chuid is mó. Sciatháin bhoga ar an bhfireannach, an baineannach cosúil le larbha agus gan sciatháin de ghnáth. Úsáideann sí a corráin chuasacha chun súlaigh dhíleáite a instealladh ina creach. Faightear na larbhaí san ithir agus dramhaíl duilleog. Lonrach ag gach céim dá forbairt, ach é seo níos sofheicthe sna lampróga fásta. Na horgáin lonracha gar do bhun an bhoilg, agus úsáideann sí iad chun comharthaí cúplála a dhéanamh.
Lánán doimhneachta. Arm a úsáideann longa dromchlacha chun fomhuireáin a scriosadh. De réir cineáil, is umar lán d'ábhar pléascach é a chaitear sa bhfarraige ó dheireadh long chogaidh. Bíonn fiús brú-íogair san umar a mhaidhmeann ag doimhneacht ar leith. Ón dara cogadh domhanda, tá foirmeacha in úsáid a chaitear fad éigin chun tosaigh ar an long chogaidh. Ó na 1950idí, tá lánáin núicléacha doimhneachta ag cabhlaigh áirithe, atá in ann pléascadh díobhálach 1 km ar trastomhas a dhéanamh. Úsáidtear diúracán nó eitleán gan phíolóta chun lánán mar seo a lainseáil ag fad réasúnta sábháilte ón long chogaidh.
Edwin Hubert Land.  Fisicí is ceapadóir Meiriceánach ab ea Edwin Hubert Land (7 Bealtaine 1901 – 1 Márta 1991). Cheap an córas grianghrafadóireachta láithrí Polaroid, agus an eibleacht réalaithe comhshnaidhmthe leis an scannán féin.
Lev Davidovich Landau. Fisicí Sóivéadach a saolaíodh i mBaku na hAsarbaiseáine ab ea Lev Davidovich Landau (7 Bealtaine 1908 – 1 Márta 1968). Chomhoibrigh sé go luath le Niels Bohr. Gnóthach i bhforbairt an bhuama adamhaigh Shóivéadaigh. Bhuaigh sé Duais Nobel sa bhfisic i 1962 as a shaothar ar theoiric ábhair chomhdhlúite, go príomha maidir le forshreabhacht is forsheoltacht héiliam.
Karl Landsteiner. Paiteolaí a rugadh i Vín ab ea Karl Landsteiner (1868-1943). D'oibrigh sé ansin agus i Nua-Eabhrac. D'fhionn sé córas fuilghrúpaí ABO i 1901, agus córas AB i 1902. 
I 1940 d'fhionn sé córas fhactóir Rhesus. 
Bhuaigh sé Duais Nobel na Fiseolaíochta nó an Leighis sa bhliain 1930 as a shaothar go dtí sin ar an bhfuil.
Langa. Iasc le colainn chaol de chlann na dtrosc is ea an langa. Tá sé flúirseach amach ón gcladach san Aigéan Atlantach oirthuaisceartach, ón Iorua go Bá na Bioscáine, ag doimhneachtaí 300-400 m. Suas le 2 m ar fhad, a dhroim scothdhonn/glas breac. Déantar iascach tráchtála air, le línte den chuid is mó.
Paul Langevin. Fisicí is ceimicí a rugadh i bPáras ab ea Paul Langevin (23 Eanáir 1872 - 19 Nollaig 1946). Cáiliúil as a thaighde ar theoiric leictreonach an mhaighnéadais — inar léirigh sé an gaol idir gluaisne paraimaighnéadach adamh is a ndearbhtheocht, agus ar réamhinis an sáithiú paramaighnéadach a d'fhionn Onnes i 1914—agus sonóir chun fomhuireáin a bhrath is a aimsiú.
Samuel Pierpont Langley. Réalteolaí is ceannródaí san aerloingseoireacht a rugadh i mBostún ab ea Samuel Pierpont Langley (22 Lúnasa 1834 – 27 Feabhra 1906). Cheap sé an bólaiméadar, ionstraim chun teasradaíocht na Gréine a thomhas. An chéad duine a thóg meaisín eitilte níos troime ná aer, arbh aerárthach mionsamhlach galfhuinnmhithe é. 3ú rúnaí ar an Smithsonian Institution a bhí ann chomh maith.