Trelis/gawiki huggingface dataset:
The Nation (nuachtán Éireannach). Ba nuachtán seachtainiúil náisiúnach Éireannach é The Nation, a foilsíodh sa 19ú haois. Cuireadh "The Nation" i gcló ar dtús ag 12 Sráid na Tríonóide, Baile Átha Cliath ó 15 Deireadh Fómhair 1842 go dtí 6 Eanáir 1844. 
Foilsíodh an páipéar ina dhiaidh sin ag 4 Sráid D’Olier ó 13 Iúil 1844, go 28 Iúil 1848, nuair a urghabhadh an eisiúint don lá dár gcionn agus nuair a cuireadh an nuachtán faoi chois. 
Foilsíodh arís é i Sráid na Mainistreach Láir ar a athbheochan i Meán Fómhair 1849 ..
Cúlra.
Sa bhliain 1842 tháinig triúr fear óg le chéile i mBaile Átha Cliath — Seán Blácach Diolún (John Blake Dillon), Connachtach ó Chontae Mhaigh Eo, Séarlas Gabhánach Ó Dufaigh, Ultach ó Chontae Mhuineacháin agus Tomás Dáibhis (Thomas Davis), mac le dochtúir de chuid Arm na Breataine, a rugadh i gContae Chorcaí i gCúige na Mumhan agus a tógadh i mBaile Átha Cliath. Beirt Chaitliceach agus Protastúnach amháin – a bhí, dar le staraí an nuachtáin TF O’Sullivan, ar fad "free from the slightest taint of bigotry, and were anxious to unite all creeds and classes for the country's welfare." 
Bhí an triúr ina mbaill de Chomhlachas Aisghairm Dhónaill Uí Chonaill a d'iarr aisghairm Acht Aontas 1800 idir Éirinn agus an Bhreatain; tabharfar Éire Óg ar an gcomhlachas seo níos déanaí. 
Ba é an t-ainm a mhol Duffy don pháipéar ná "The National", ach d’easaontaigh Davis, ag rá “"that the use of an adjective for such a purpose was contrary to the analogies of the English language". Mhol sé "The Nation", ar aontaigh an triúr sin leis. "Ba mhian linn Éire a dhéanamh ina náisiún", a scríobh Duffy, "and the name would be a fitting prelude to the attempt.". 
In am trátha agus tar éis go leor comhairliúcháin eile idir na bunaitheoirí, d'eisíodh an fógra seo a leanas maidir le dáta foilsithe, ainm na hirise, agus na rannpháirtithe:.On the first Saturday in October will be published the first number of a; DUBLIN WEEKLY JOURNAL TO BE CALLED "THE NATION", for which the services of the most eminent political writers in the country have been secured. It will be edited by , Editor of ', aided by the, following distinguished contributors:— JOHN O'CONNELL, ESQ., M.P.; Thomas Osborne Davis, Esq., Barrister-at-Law; W. J. O'Neill Daunt, Esq., Author of "The Green Book", John B. Dillon, Esq., Barrister-at-Law , Esq., Author of "Anthologia Germanica" and "Litterae Orientales"; The Late Editor of the ' and "," J. C. Fitzgerald, Editor of "The True Sun", And others whose names we are not at liberty to publish.Ba é Charles Gavan Duffy an chéad phríomheagarthóir.
Ailt.
Sa tríú heagrán, ar an 29 Deireadh Fómhair 1842, foilsíodh amhrán tírghrá ‘Faugh a Ballagh’ leis an Dufach, faoin ainm cleite ‘Black Northern’.
Lapa. Cos ainmhí, a bhfuil ingne air, is ea lapa.
Stát aonpháirtí (polaitíocht). Stát aonpháirtí
Teaghlach Wessex. Tagraíonn Teaghlach Wessex, ar a dtugtar Teaghlach Cherdic agus Ríshliocht na nIar- Shacsanachfreisin, don teaghlach, a bhunaigh Cerdic go traidisiúnta, a bhí i gceannas ar Wessex i nDeisceart Shasana ó thús an 6ú haois. Bhain an teaghlach an lámh in uachtar i ndeisceart Shasana tar éis an Rí Ecgberht teacht i gcoróin sa bhliain bhliain 802 . Shábháil Alfred Mór Sasana ó choncas na Lochlannach ag deireadh an naoú haois déag agus rinneadh a gharmhac ina chéad rí ar Shasana sa bhliain 927. Tháinig deireadh le réimeas tubaisteach Æthelred unræd le concas na nDanar sa bhliain 1014. Rinne Æthelred agus a mhac Edmund Ironside iarracht cur i gcoinne na Lochlannach i 1016, ach i ndiaidh a mbáis, rialaigh Cnut Mór na Danmhairge agus a chlann mhac go dtí 1042. Ansin fuair an teaghlach Wessex an chumhacht arís faoi mhac Æthelred, Éadbhard Coinfeasóir, ach chaill sé í tar éis Choncas na Normannach i 1066. Tá ríthe Shasana go léir ó Anraí II ina shliocht den Teaghlach Wessex, trí Matilda na hAlban, bean chéile Anraí 1, a bhí ina hiníon garpháiste ag Edmund Ironside.
Cerdic Wessex. Cuirtear síos ar 'Cerdic' sa Chroinic Angla-Shacsanach mar cheannaire ar lonnaíocht na nAngla-Shacsanach sa Bhreatain, agus é ina bhunaitheoir agus ina chéad rí ar Wessex na Sacsanach, a bhí i réim ó 519 go 534 AD. Maíonn an Chroinic go raibh gaol éigin ag ríthe Wessex ina dhiaidh sin le Cerdic. Mar sin féin, bíonn easaontas ann faoina bhunús, a eitneacht, agus fiú é a bheith ann. Mar sin féin, cé go n-éilítear gurb é bunaitheoir Wessex ag ríthe na Sacsan Thiar níos déanaí, bheadh aithne ag lucht comhaimsire air mar rí ar na Gewissae, grúpa tíre nó treibhe. Ba é Caedwalla an chéad rí ar na Gewissae a thug ‘Rí na Sacsan Thiar’ air féin, i gcairt sa bhliain 686.
Sanasaíocht.
Ceapann formhór na scoláirí gur Bhriotanach seachas Gearmánach é an t-ainm Cerdic, foirm den ainm Ceretic. De réir hipitéis an tionscnaimh Bhriotáinigh, díorthaítear Cerdic ón ainm Briotanach *Caratīcos nó *Coroticos. B’fhéidir go dtugann sé sin le fios gur Briotánach ó dhúchas a bhí i gCerdic, agus gur ghalldaíodh a shliocht le himeacht ama. Tacaíonn na hainmneacha a d’fhéadfadh a bheith neamh-Ghearmánach ar chuid dá shliocht, lena n-áirítear Ceawlin, Cedda agus Caedwalla, leis an tuairim seo.
Forógra na gCumannach (1848). Foilsíodh Forógra Pháirtí na gCumannach nó Forógra na gCumannach, le Karl Marx agus Friedrich Engels ar 21 Feabhra 1848.
Na réabhlóidihe faoi bhrú ag an am, foilsíodh é gan ainm a chur leis i Londain, agus i nGearmáinis amháin ar dtús. Tháinig aistriúchán i mBéarla amach sa bhliain 1850. 
D'fholisigh Páirtí Cumannach na hÉireann aistriúchán as Gaeilge sa bhliain 1986.
1848.
Tugtar Bliain na Réabhlóidí ar an bhliain 1848, mar go raibh ceannaircí agus réabhlóidí fairsing ann a d'fhág Iarthar na hEorpa beagnach uilig ina chíor tuathail.
D'eisigh Marx agus Engels a gcuid "Éilimh Pháirtí Cumannach na Gearmáine" ó Pháras i mí na Márta 1848; níor áitigh an paimfléad ach aontú na Gearmáine, vótáil chomhchoiteann, díothú na ndualgas feodach, agus spriocanna den chineál céanna is a bhí ag na meánaicmí.
Stair na nGiúdach sa Rúis. Téann stair na nGiúdach sa Rúis agus na ceantair a raibh baint stairiúil acu leo siar 1,500 bliain ar a laghad. Go stairiúil bhí Giúdaigh sa Rúis ina ndiaspóra mór reiligiúnach agus eitneach; tráth dá raibh, d'óstáil Impireacht na Rúise an pobal Giúdach is mó ar domhan. Laistigh de na críocha seo, d'fhás na pobail phríomha Ghiúdacha Aisceanazaíocha as go leor ceantar éagsúil agus d'fhorbair siad go leor de na traidisiúin diagachta agus cultúrtha is sainiúla de chuid an Ghiúdachais nua-aimseartha, agus iad ag tabhairt aghaidh ar thréimhsí de bheartais idirdhealaitheacha frith-Sheimíteacha agus de ghéarleanúintí freisin.
Sholáthair Daonáireamh croídhaonra Giúdach measta ag 157,763, móide daonra eile 41,000 duine neamhdhearbhaithe arbh ionann iad agus an croí-dhaonra Giúdach, mar 200,600 san iomlán, sa bhliain 2010..
Forbhreathnú agus cúlra.
Is iad na Giúdaigh Aisceanazaíocha an grúpa is mó i measc na nGiúdach sa Rúis, ach cuimsíonn an pobal freisin cuid shuntasach de neamh-Aisceanásaígh eile ó diaspóra Giúdach eile lena n-áirítear Giúdaigh Shléibhe, Giúdaigh Shafáratachai, Cáirimigh Chriméacha, Crim-Ghiúdaigh, Giúdaigh Bhocharacha agus Giúdaigh Sheoirseacha.
Berel Lazar. Is raibí Ortadocsach, Chabad-Lubavitch Hasadach é Shlomo Dov Pinchas Lazar (rugadh 19 Bealtaine, 1964), nó mar is fearr aithne air Berel Lazar. Thosaigh sé ar a sheirbhís sa Rúis sa bhliain 1990. Tá aithne air as a chairdeas le Vladimir Putin, ó 2000 i leith, d'fhóin sé mar Phríomh-Rabaí na Rúise, agus ina chathaoirleach ar Chónaidhm na gComhphobal Giúdach sa Rúis agus ar Chónaidhm na gComhphobal Giúdach de Chomhlathas na Stát Neamhspleách. I Meán Fómhair 2005 ghlach sé ballraíocht i gCumann Poiblí na Rúise.
Ascar. Is é Ascar (Sean-Lochlainnis: "Ásgarðr" "clós na nÆsir") domhan na ndéithe Æsir i Miotaseolaíocht na Lochlannach. Ceapann neart taighdeoirí go bhfuil Ascar ar cheann de na 'naoi ndomhan' a luaitear sa miotaseolaíocht. Tá sé sa tairngreacht go scriosfar é i rith Ragnarök (clapsholas na ndéithe). 
Sanasaíocht.
Ciallaíonn "áss" 'duine de na déithe Æsir' i Sean-Lochlainnis. Is éard is "garðr" ná ceantar atá dúnta; tá gaol ann idir an focal sin agus "garda" agus "gairdín" na Gaeilge agus "guard", "yard" agus "garden" an Bhéarla. Is leagan galldaithe den chomhfhocal "Ásgarðr" é "Asgard", agus is gaelú de seo é Ascar.
Stair Ascair.
Chreideadh na Lochlannaigh gurb áit álainn é Ascar ina raibh cónaí ar na déithe Æsir. Bhí Óidin ina thiarna ar an tír sin. 
De réir na miotaseolaíochta, bhí Ascar gan bhalla gan chosaint tráth, ach thug Jötunn (fathach), a mhaígh gurb iontach an gabha é, cuairt ar na hÆsir. Gheall sé go gcuirfeadh sé balla thart ar Ascar taobh istigh de thrí gheimhreadh, dá dtabharfadh na hÆsir an ghrian, an ghealach agus an bandia Frae dó i ndíol ar a chuid oibre. D’aontaigh na déithe leis, ach dúirt siad go gcaithfidh an fathach an balla a chríochnú taobh istigh d’aon gheimhreadh amháin. Tar éis tamaill, bhí an chuma ar an scéal go raibh an fathach agus a chúntóir, sin a stail, Svaðilfari, chun a gcuid oibre a chríochnú in am, rud nach raibh na déithe ag súil leis. Sa chaoi go mbeidís in ann an ghrian, an ghealach agus Frae a choinneáil, rinne an dia Láca láir de féin le draíocht. D’imigh Svaðilfari le dul sa tóir ar an láir, agus ní raibh an fathach in ann an balla a chríochnú gan é féin. Mharaigh Túr an fathach lena chasúr, Mjölnir, agus chríochnaigh na hÆsir féin an balla cosanta. Cúpla mí ina dhiaidh sin, rug Láca searrach, an stail ochtchosach, Sleipnir.
Láithreacha in Ascar.
Bifröst.
Is tuar ceatha é Bifröst atá mar dhroichead idir Ascar na ndéithe agus Miðgarðr na ndaoine. Tairngríodh go scriosfar é ag na fathaigh i rith Ragnarök.
Valhalla agus Fólkvangr.
Cuid de halla Óidin, Glaðsheimr, is ea Valhalla, agus halla Frae is ea Fólkvangr, ina chónaíonn siad siúd a fuair bás sa chogadh. Einherjar atá ar mhuintir Valhalla, agus troidfidh siad in aghaidh an oilc ag Ragnarök. Tá cónaí ar na Vailcírí (bansprideanna a bhailíonn na mairbh i ndiaidh cathanna) i Valhalla freisin. 
Tobar Urd.
Tá Tobar Urd suite in aice le fréamh leis an gcrann Yggdrasill. Buaileann na déithe le chéile ann, agus tá cónaí ann ar na Noirn. 
Áiteanna eile.
-Bilskírnir, halla Túir
-Himinbjörg, halla Héamdail
-Fensilar, halla Fhroig
-Breiðablikk, halla Baldair
-Glitnir, halla Fhoirseití
-Landvidi, halla Víodair
-Nóatún, halla Nióird
-Sökkvabekkr, halla Shága
-Valaskjalf, halla Vailí
-Ydalir, halla Úllair
-Vingol, halla na mbandéithe
-Tobar Mhimír, ina bhfuil cónaí ar cheann beo an fhathaigh dhea-mhéiniúla, Mimír
Sa chultúr coiteann.
Feictear Ascar sa scannán "" (2017) agus i ngreannáin, scannáin, cláir theilifíse, agus físchluichí eile a bhaineann le Cruinne Marvel.
Féach freisin.
-An tAscar, luamh a bhfuil ainm an domhain mhiotasaigh air óir tógadh ag Ioruach é.
Tadhg mac Briain. Ba mac é Tadhg mac Briain (Meán-Ghaeilge Tadc mac Briain) (bás 1023) le Brian Bóramha agus Eachradh, iníon Charlais mhic Ailealla Uí Aodha "Odba". Bhí mac amháin ag Tadhg, Toirdhealbhach Ua Briain, lena bhean chéile Mór ní Ghiolla Bhríde Uí Mhaoil Mhuaidh de Cineál Fhiachach.
Tar éis bás Bhriain Bhóramha i gCath Chluain Tarbh sa bhliain 1014, éilitheoir dáiríre a bhí Tadhg ar ríogacht na Mumhan, a agus a dheartháir Donnchadh mac Briain ina chéile comhraic. Maraíodh Tadhg faoi threoir Dhonnchadha sa bhliain 1023.
Reasadh. Cathair anois caillte agus ceantar anaithnid ba ea Reasadh (Meán-Ghaeilge Ressad). Creidtear gur chuid de chríocha Uí Fíodhghinte é, suite i gContae Luimnigh an lae inniu.
Ní fheictear an t-ainm ach i gcúpla foinse atá ar mharthain, cé gur sách saibhir a bhí an ceantar.
Naomh Colmán.
Insítear sa seanscéal "Conall Corc agus Corca Laidhe", chuir Naomh Colmán mallacht ar Reasadh, agus scriosadh a ballaí dá bharr.
Ríthe Reasadha.
Níl eolas ann ach ar bheirt fhear a bhí ina ríthe Reasadha as an dara leath den 10ú haois.
I nAnnála Inis Faithlinn don bhliain 980, tugtar an teideal rí Reasadha ar Dhonnabhán mac Cathail, rí Uí Fíodhghinte go dtí seo. Ní fheictear an teideal sin in aon áit eile sna annála Éireann.
Sa dréacht polaitiúil "Cogad Gáedel re Gallaib" de chuid na 12ú haoise, ainmnítear an t-aon rí Reasadha eile, agus é ná "Flaithrí mac Allamarain", as an 10ú haois amhail Donnabhán, bhriste i réim roimhe siúd. Insítear i "CGG" gur maraíodh Flaithrí ag Íomhar Luimnigh c. 967 roimh Chath "Sulchoit". Bhí Donnabhán ina comhghuaillí Íomhair, agus mac céile leis, ach ní luaitear Reasadh san alt.
Tá pearsa ann i nginealaigh Uí Chairbre (sinsir Uí Dhonnabháin) darb ainm " Flann Ressach", ach ní fios an bhfuil gaol aige le "Ress/Ressad". Tá an iontráil le feiceáil i Leabhar Ghleann Dá Loch, macasamhail den bhunábhar i Saltair Chaisil anois caillte.
Ráth Riaráiste.
D'fhéadfadh é go bhfuil ainm an rátha Riaráiste in iarthar Chontae Luimnigh, áit a aimsíodh Cailís Ardach, fréamhaithe ó "Rí Reasadha".
Aonach. Tionól ársa na nGaeil ba ea aonach (Meán-Ghaeilge óenach), eagraithe tar éis bhás rí, banríona, nó draoi nó gaiscígh mór le rá, mar chuid de nósanna sinsearachta. I dteannta le siamsa a bheith ann, bhuaileadh ríthe agus daoine uaisle agus sos cogaidh i réim eatarthu.
Bhí trí chuspóir ag an aonach: urraim a thabhairt don duine marbh, dlíthe an Fhéineachais a chur i bhfeidhm, agus cluichí sochraide a eagrú.
Mhaireadh an urraim idir lá amháin agus trí lá, ag brath ar tábhacht an duine. Chantai caointe darb ainm gubha, agus chumadh draoithe amhráin lom láithreach darb ainm ceapóga in ómós na marbh. Dhóití an duine ansin ar breocharn.
Cuireadh ansin an tOllamh Éireann dlíthe i bhfeidhm trí bhaird agus draoithe, agus lastaí tine mhór. Tharlaítí ansin Cúiteach Fuatha, cluichí aithne agus coirp i dteannta le margadh mór.
Bhí "Óenach Tailten" an t-aonach is tábhachtaí a bhí ann, eagraithe faoi choimirce an Ardrí agus clann Uí Néill. Dar le scríbhneoirí meánaoiseacha, bunaíodh é sa ré réamhstaire, agus mhair sé go dtí 1770. Luaitear é i n-annála Éireann má bhí achrann nó aighneas ag an aonach, nó má theip ar an ardrí é a eagrú. Chuir Saorstát Éireann athléiriú na gcluichí ar siúl idir na blianta 1924 agus 1932.
I measc aonach tábhachtach eile, bhí:
Ní raibh nasc ag gach aonach le féilí págánacha. Ainmníodh "Óenach Colmáin", eagraithe is léir ag Lainn Eala, as Naomh Colmán Eala.
Buamáil Aldershot (1972). Ar 22 Feabhra 1972, phléasc buama sa bhialann i mBeairic Aldershot, Hampshire, áit a raibh an 16th Parachute Brigade. Mharaigh an IRA Oifigiúil cúigear bean (lónadóirí iad go léir), sagart agus an garraíodóir.
Tharla Domhnach na Fola i nDoire ar 30 Eanáir 1972 agus bhí fonn mallaithe díoltais ar an IRA ina dhiaidh sin.
I bhfianaise an tsamhnais a chuir marú buamáil na mbeairicí in Aldershot ar an saol mór, srl. d'fhógair an tIRA Oifigiúil sos cogaidh ar 30 Bealtaine 1972.
Ciontaíodh Noel Jenkinson níos déanaí, cumannach agus Protastúnach as Contae na Mí. Cúisíodh san éagóir é, b'fhéidir. Fuair Jenkinson anbhás ar 9 Deireadh Fómhair 1976 i bpríosún Leicester, faoi chúinsí amhrasacha. Bhuail 'taom croi' é, ... agus 46 bliain in aois dó.
Donnabhán mac Cathail. Ceannaire Uí Fiodhghinte de chuid na deichiú haoise ba ea Donnabhán mac Cathail (bás 980) agus b'fhéidir fosta rí Uí Chairbre Aobhdha laistigh ann. Dar leis na foinsí, ní raibh sé ach ina rí an chéad chinn, ach feictear a chlann ina cheannaí an dara cinn. I dteannta sin, ina thásc don bhliain 980, glaoitear rí Reasadha air, teideal ar leith i n-annála Éireann. Sinsear eapainmneach Uí Dhonnabháin is ea é.
Pearsa shuntasach is ea é sa dréacht bolscaireachta "Cogad Gáedel re Gallaib" ("CGG"). Bhí cáil Donnabhán amuigh agus é ina comhghuaillí lena athair chéile (mar a cheaptar), Íomhar Luimnigh, rí Lochlannach deireanach Luimnigh, agus le with Maol Muadh mac Brain, rí na Deasmhumhan, in aghaidh Dhál Chais agus iad ag teacht chun cinn faoi cheannas na ndeartháireacha, Mathúin mac Cinnéide, rí Chaisil, agus Brian Bóramha, Ardrí na hÉireann in am trátha. Rinneadh rí Mumhan de Mhaol Muadh a bhí le tacaíocht Donnabháin idir na blianta 976 go 978. Le bua Dhál Cháis ámh, athraíodh go síoraí saol polaitiúil na hÉireann.
Alain Delon. Alain Delon Is aisteoir agus stiúrthóir Francach é Alain Delon a rugadh ar an 1935 i g Sceaux. Bronnadh Gradam an Aisteora Is Fearr ag Féile Scannánaíochta Cannes.
Thosaigh sé a ghairm bheatha i 1957. 
Tá sé ar cheann de na haisteoirí is mó ráchairt i bpictiúrlanna na Fraince, ag imirt i scannáin a mheallann thart ar 134 milliún lucht féachana pictiúrlann, rud a chiallaíonn sé ar cheann de na haisteoirí is cáiliúla sa Fhrainc agus ar cheann de na Fraince is cáiliúla sa domhan. 
Tar éis dó an bille a roinnt le haisteoirí móra ar nós Jean Gabin, Simone Signoret, Brigitte Bardot, Michèle Morgan, Danielle Darrieux, is clasaicigh den phictiúrlann iad líon mór scannán inar sheinn sé: Zorro i 1975, agus tá blas ar an gceann seo cosúil le scannán Iodálach Wild West (spaghetti western).
Valhalla. Halla in Ascar ina bhfuil cónaí ar leathchuid dóibh siúd a maraíodh sa chogadh is ea Valhalla (Sean-Lochlainnis: "Valhǫll") i Miotaseolaíocht na Lochlannach. I ndiaidh cathanna, de réir na miotaseolaíochta, roghnaíonn an bandia Frae leathchuid de na mairbh le tógáil chuig a halla féin, Fólkvangr, agus bailíonn na Vailcírí an leath eile agus tógann chuig Valhalla iad. Tugtar "einherjar" ar na laochra marbha a chónaíonn i Valhalla, agus deirtear go n-imeoidh siad le troid ag Ragnarök. Tá Valhalla suite taobh istigh de halla Óidin, Glaðsheimr, agus tá 540 doras ann, sa dóigh gur féidir le 800 "einherjar" dul tríothu ag an am céanna.
Crúb (éin nó cait). Lapa éin nó cait is ea crúb, i gcomhthéacsanna áirithe.
Ljósálfar agus Dökkálfar. Luaitear Ljósálfar (daoine sí geala/eilbh geala) agus Dökkálfar (daoine sí dorcha/eilbh dhorcha) i Miotaseolaíocht Lochlannach. Sa scéal "Gylfaginning" san Éada Próis le Snorri Sturluson, deirtear go bhfuil na ljósálfar ina gcónaí in áit ar neamh ar a dtugtar Álfheimr agus ar neamhanna eile, agus go bhfuil na dökkálfar ina gcónaí faoin talamh. Maíonn neart daoine go bhfuil Álfheimr (nó Ljósálfheimr) ar cheann de na 'naoi ndomhan' a luaitear sa mhiotaseolaíocht, ach luaitear sna foinsí go bhfuil an dia Fraer ina thiarna ar Álfheimr agus é ina chónaí taobh istigh d’Ascar, domhan na ndéithe Æsir. Tá tuilleadh conspóide ann faoi na dökkálfar, áfach, mar tugtar svartálfar (daoine sí/eilbh d(h)ubha) mar ainm eile ar na habhaic. Measann roinnt taighdeoirí, mar sin, gur ionann na svartálfar, na dökkálfar agus na habhaic, agus gur chum Snorri Sturluson (Íoslannach Críostaí) an difríocht idir na daoine sí dorcha agus na daoine sí geala faoi thionchar miotais Chríostaí na n-aingeal dubha agus na n-aingeal geala.
Éada Próis. Is éard atá san Éada (Sean-Lochlainnis: "Edda"), nó an t-Éada Próis mar a thugtar air anois chun idirdhealú a dhéanamh idir é agus Éada na nDán, ná leabhar Sean-Lochlainnise a scríobhadh san Íoslainn sa 13ú haois. Meastar gur scríobh Snorri Sturluson na hÍoslainne é, nó gur chuir sé é le chéile ar a laghad ar bith, t. 1220. Is é an foinse is fearr ar marthain faoi Mhiotaseolaíocht Lochlannach é, agus tá sé bunaithe ar dhánta ársa éagsúla, ina measc, na cinn sin atá ar fáil in Éada na nDán. 
Sanasaíocht.
Níltear cinnte cad is brí leis an bhfocal "Edda". Tá teoiric ann gur 'leabhar Oddi' atá ann – is é Oddi an baile mór inar tógadh Snorri, ach ní raibh sé fós ina chónaí ann agus é ag scríobh an Éada. Luann taighdeoirí eile gurbh fhocal Sean-Lochlainnise é "edda" a chiallaigh 'sin-seanathair', agus go raibh an chiall 'filíocht, spreagadh' ag an bhfocal "óðr". Tá teoiric eile bunaithe ar an bhfocal Íoslainnise "kredda" 'creideamh' (ón Laidin "credo" 'creidim'): seans go raibh focal "edda" 'scríbhneoireacht' ann freisin, ón Laidin "edo" 'scríobhaim'.
Ranna.
Tá ceithre ‘leabhar’ ann san Éada Próis:
An Réamhrá.
Ba Chríostaí é Snorri, agus ní raibh sé ag iarraidh fearg a chur ar an Eaglais agus é ag scríobh faoi na scéalta págánta. Mar sin, chum sé réamhrá ina míníonn sé nach raibh sna 'déithe' ach daoine daonna forbartha a tháinig ón Traí go dtí an Eoraip Thuaidh, agus a mbíodh na Lochlannaigh á n-adhradh. 
"Gylfaginning".
In "Gylfaginning" ('Cur Amú Gylfi'), insíonn trí neach darb ainmneacha Haar, Jafnhär agus Þridie (Ard, Lán-Chomh-hArd, agus Tríú) don Rí Gylfi faoi stair na nÆsir, na Vanir, na Jötnar agus na naoi ndomhan ar fad. Dar le Snorri, a bhí ag géilleadh don Eaglais, tá Gylfi á chur amú mar níl na hÆsir ná na Vanir ina bhfíordhéithe ar chor ar bith.
"Skáldskaparmál".
Is comhrá é "Skáldskaparmál" ('Friotal na bhFilí') idir Aeigir (pearsantú den fharraige) agus Bráigí (dia na bhfilí). Mínítear na nathanna meafaracha agus na focail ornáideacha a úsáidtear san Éada.
"Háttatal".
Is liosta de na cineáil véarsaíochta a úsáidtear sa Sean-Lochlainnis é "Háttatal" a scríobh Snorri féin.
Loscadh na dílleachtlainne sa Chabhán. Ar 24 Feabhra 1943, chuaigh dílleachtlann trí thine i mbaile an Chabháin i lár na hoíche. Scoil saothair Naomh Iosaf an t-ainm ar an dílleachtlann agus ba leis na Cláiríní Bochta í. Cailleadh 35 cailín, dílleachta uilig (an ghirseach is óige 4 bliain d'aois) agus bean mhí-ámharach amháin (80 bliain d'aois, ar cuairt ag an am). 
Cúlra.
Cuireadh cailíní sa dílleachtlann ar chúiseanna éagsúla – mar shampla, dá mba rud é go bhfuair an mháthair bás, measadh nach raibh sé ceart iad a fhágáil faoi chúram a n-athar. 
Bhí teach níocháin ann mar chuid den dílleachtlann. 
Ní raibh aon mheas ar mhuintir an bhaile ar na cailíní; mar shampla caitheadh clocha leis na dílleachtaí uaireanta nuair a bhí siad amuigh. 
An tubaiste.
Bhí 90 duine in iomlán ina gcodladh sna suanliosanna nó san otharlann. Ní raibh ach trí urlár sa bhfoirgneamh, urlár na talún san áireamh. 
Loisceadh ina mbeatha na cailíní nó bhásaigh siad de bharr ionanálú deataigh. "Druil dóiteáin lochtach, barraíocht doirse faoi ghlas – ina measc doras an staighre éalaithe, seirbhísí mí-éifeachtacha dóiteáin agus níos measa arís, leasc ar na mná rialta na cailíní a chur amach ar an tsráid ar eagla go bhfeicfeadh an pobal iad agus a ngúnaí oíche orthu."
Níor aslonnaigh na mná rialta - agus Miss O'Reilly - na cailíní as an bhfoirgneamh. Ach bhí cúpla nóiméad ann chun é sin a dhéanamh. Dúirt an tuarascáil oifigiúil, "Miss O'Reilly committed a grave and critical error of judgement and this would not have happened had she been a person of calmer character, better training or a fuller sense of responsibilites ... she lost her head". 
Múinteoir tuata ba ea Miss O'Reilly agus tháinig sí slán as. Saoradh ó gach cúis na mná rialta, a tháinig go léir slán as an tragóid chomh maith.
Bhí sé ina ráfla, agus ní raibh ann ach ráfla, go ndúradh leis na cailíní gan a theacht anuas ón seomra ina rabhadar, "toisc go raibh siad gléasta i gcultacha oíche agus nár mhian leis na mná rialta go bhfeicfeadh na fir dhóiteán iad". I ndáiríre, bhí na Siúracha (níl ach ceathrar luaite sa Tuarascáil) amuigh sa chlós, is cosúil, agus sheas siad i leataobh ag faire agus ní dhearna siad faic. 
Rinne daoine sa bhaile tréaniarracht dul isteach le cúnamh a thabhairt. Ach ghlac sé mórchuid ama dréimirí a aimsiú agus ní raibh a fhios acu ar dtús, creid nó ná creid, conas síneadh a bhaint as na dréimirí. Léim triúr anuas as fuinneoga ar an dara urlár. Ba bheag nár chaill fear, John McNally, a shaol san iarracht a rinne sé an tine a mhúchadh. 
Inniu.
Dúnadh an dílleachtlann in 1981. Tharla athfhorbairt ó shin. Níl aon leacht cuimhneacháin ar an bpríomhshráid ar chor ar bith (go dtí 2024 ar aon nós) ach tá plaic chuimhneacháin in aice le Saint Clare's Chapel, taobh thiar de.
An Péarla (Catar). Is oileán saorga in Doha, Catar é An Péarla (Araibis: "جزيرة اللؤلؤة", Béarla: "The Pearl"). Tá sé beagnach ceithre chiliméadar chearnacha ina achar. In 2018, bhí thart ar 27,000 duine ina gcónaí ann.
Ionsaí ar Oileán na Nathar. Le linn ionradh na Rúise ar an Úcráin, rinne Cabhlach na Rúise ionsaí ar Oileán na Nathar ar an 24 Feabhra 2022.
Tá an t-oileán suite sa Mhuir Dhubh.
Nuair a d'eisigh an cabhlach fógra deiridh do na gardaí teorann ar an oileán, ba é an freagra ná (tríd An Rúisis):"a Long Rúiseach chogaidh, gabh suas oraibh féin" (Rúisis: 'Русский военный корабль, иди на хуй'/Russky voyenny korabl, idi na khuy).
Cailleadh 13 garda teorann san eachtra.