Trelis/gawiki huggingface dataset:
Séamus Mac Róibín. Polaiteoir, saighdiúir agus náisiúnaí Éireannach ab ea Séamus Mac Róibín (6 Eanáir 1890 – 8 Nollaig 1961), nó "Séamus Robinson" as Béarla. I mBéal Feirste a rugadh é. Throid sé in Éirí Amach na Cásca agus bhí ról lárnach aige i gCogadh na Saoirse araon leis an gCogadh Cathrach. Ina a dhiaidh sin, bhain sé suíochán amach i Seanad Éireann mar bhall de Fianna Fáil. Fuair sé bás i mBaile Átha Cliath.
Rugadh Séamus Mac Róibín i mBéal Feirste in 1888. I 1902 tháinig sé mar bhall den chéad Fianna Éireann faoi Bulmer Hobson. I 1903 bhog sé go nGlaschú, áit a ndeachaigh sé isteach i gConradh na Gaeilge go dtí go ndeachaigh sé isteach i gcliarscoil. D'fhreastail sé mar mhanach in Albain ag tús a saol fásta go dtí go bhfuair sé cead fágála ón Ab i 1913 chun troid ar son saoirse na hÉireann. Phós sé Bríd Chéiteann agus bhí ochtar bpáiste acu.
Lionel Richie. Amhránaí mór le rá Meiriceánach é Lionel Brockman Richie, Jr (20 Meitheamh 1949 a rugadh é).
Kenny Rogers. Amhránaí, cumadóir, léiritheoir ceoil, aisteoir agus fiontraí mór le rá Meiriceánach ab ea Kenneth Donald "Kenny" Rogers (21 Lúnasa 1938–20 Márta 2020). Ceoltóir tuaithe a bhí ann i dtús báire, ach chuaigh a shaothar go mór i gcion ar phobal i bhfad níos leithne.
Chuir Rogers tús lena ghairm mar bhall den bhanna the Scholars ina bhaile dúchais Houston, Texas agus na 1950idi ag druidim chun deiridh. Sheas sé ar leataobh chun a bheith ina cheolóir aonair sa bhliain 1976.
Anne Sullivan Macy. Ba í Johanna "Anne" Mansfield Sullivan Macy (14 Aibreán 1866 – 20 Deireadh Fómhair 1936) múinteoir Helen Keller. Gael-Mheiriceánach a bhí inti. Rugadh i Massachusetts í. Ní raibh radharc na súl go maith aici agus d'fhreastail sí ar an Perkins School for the Blind. Ghlac sí post mar mhúinteoir Keller sa bhliain 1887 agus ba í an obair seo ba mhó a thuill clú di. Cailleadh sa bhliain 1936 i Nua-Eabhrac í.
Lingua Franca Nova. Teanga chúnta a thionscnaigh an Dr C. George Boeree as Ollscoil Shippensburg, Pennsylvania, is ea an Lingua Franca Nova (LFN nó Elefen freisin). Tá stór focal na teangan bunaithe ar na teangacha Rómánsacha, Fraincis, Iodáilis, Portaingéilis, Spáinnis, agus Catalóinis. Sa bhliain 1998 a seoladh ar an idirlíon í. Bíonn gramadach na teangan an-laghdaithe, cosúil leis na Crióil Rómánsacha. Tá córas litrithe fóinéimeach aici, ag baint úsáide as 22 litir as an aibítir Laidineach agus an aibítir Choireallach.
Gramadach.
Baineann Elefen úsáid as leagan níos simplí de ghramadach na dteangacha Rómánsacha, go háirithe Catalóinis, Fraincis, Iodáilis, Portaingéilis agus Spáinnis. Mar sin, tá sé cosúil le gramadach na gcriól Rómánsach, ar nós Criól Háítí, Criól Rinn Verde, Paipeamaintis, agus Chavacano.
Earrach na nArabach. Is éard is Earrach na nArabach ann ná tonn réabhlóideach de léirsithe agus d'agóidí a bhí agus a bhíonn ar siúl sa domhan Arabach ón 18 Nollaig 2010 ar aghaidh.
Bhí deacrachtaí ag baint leis an aistriú chuig rialú daonlathach san Éigipt agus i dTúinis, i Libia agus i bPoblacht Éimin. Bhí an tuairim ann, agus b'fhéidir go bhfuil fós, nach raibh na tíortha Arabacha, ar cibé cúis, in ann ag rialachas daonlathach agus nach raibh meas acu ar riail an dlí.
Ar an agóid bheag sa tsean-Seicslóváic in 1968 ("Earrach Phrág") is dócha a bhí fo-eagarthóir sinsearach éigin ag smaoineamh, tráth éigin tamall de mhíonna tar éis thús na n-agóidí is na léirsithe sa Túinéis agus san Éigipt, nuair a cheap sé nó sí an téarma “Earrach na nArabach”.
2010-2012.
Sna blianta 2010-2012, bhí réabhlóidí sa Túinéis agus san Éigipt; cogadh cathartha sa Libia; éirithe amach i mBairéin, sa tSiria, agus in Éimin; agóidí móra san Ailgéir, san Iaráic, san Iordáin, i Maracó, agus in Óman; agus mion-agóidí i gCuáit, an Liobáin, an Mháratáin, an Araib Shádach, agus an tSúdáin.
Roimh seo, ba í an tSúdáin amháin an t-aon tír Arabach a bhí in ann fáil réidh le réimis deachtóireachta, sa bhliain 1964 agus arís sa bhliain 1985. 
Sa Libia agus san Éigipt chuidigh comhghuaillíocht na Fraince, na Breataine agus Meiriceá le deireadh ré Gadaffi agus Mubarak a thapú. 
Siria.
Bhris agóidí ar son an daonlathais amach sa tSiria ar an 15 Márta 2011 agus thosaigh an cogadh cathartha i ndáiríre sa tSiria i ndiaidh tamaill. 
Tar éis d'fhórsaí slándála urchair a scaoileadh leis an lucht agóide, tháinig méadú as cuimse ar an bhforéigean agus cuireadh briogáidí reibiliúnacha le chéile chun aghaidh a thabhairt ar fhórsaí an stáit. Ba rí-ghairid go raibh sé ina chogadh cathartha le grúpaí éagsúla ag tnúth le titim an réimis. D'éirigh mar sin ‘Earrach na nArabach’ ina gheimhreadh dorcha sa tSiria
Sheas an t-Uachtarán Bashar al-Assad an fód. Bhí arm láidir aige agus cabhair aige ó throdairí Hezbollah ón Liobáin agus cabhair aige ón Rúis agus ón Iaráin.
Idir 2011-2021, maraíodh 600,000, theith os cionn 6 milliún thar lear agus bhí níos mó ná 6 milliún eile fágtha gan dídean sa tSiria.
Fuaidireacht. Fuaidire is ea duine bocht, a theann ag fánaíocht ó áit go háit gan baile nó gan fostaíocht rialta nó ioncam. Cuireann go leor bailte sa Domhan Forbartha dídean ar fáil i gcomhair fuaidirí. I dtéarmaí an dlí, níl duine le foinse ioncaim ina fhuaidire, fiú má tá sé / sí gan dídean.
Fulacht fiadh. Is áit cócaireachta ársa in Éirinn é fulacht fiadh nó fulacht fian (Béarla: "cooking pit"). Tugtar "beárbaiciú" ar fhulacht fia inniu.
Is iad na fulachtaí fia na séadchomharthaí is líonmhaire ón gCré-umhaois. Is iarsmaí na láithreacha cócaireachta iad. 
Nósanna.
Chun cócaireacht a dhéanamh san fhulacht fia, théigh na daoine clocha i dtine. Chuir siad iad isteach i bpoll uisce ansin. Nuair a thosaigh an t-uisce ag fiuchadh, thosaigh siad ar an gcócaireacht. 
Chlúdaigh siad spóla feola (nó bia oiriúnach eile) i dtuí agus chuir siad isteach san uisce a bhí ar fiuchadh é. Chuir siad roinnt luibheanna isteach freisin. Tar éis é a chócaireacht (45 nóiméad in aghaidh an chileagraim, agus 20 nóiméad sa bhreis), bhí an fheoil réidh le hithe. 
Nuair a bhí an próiseas críochnaithe acu, caitheadh iarsmaí na tine agus na clocha scoilte ar leataobh. Rinneadh é seo arís agus arís eile, agus de réir a chéile, mhéadaigh an carn smionagair ar thaobh an phoill. Inniu feictear carn íseal ar an láthair. 
Sanasaíocht.
Tagann an focal ‘fulacht’ ón tSean Ghaeilge agus b’fhéidir go bhfuil baint ag ‘fia’ leis an ainmhí nó leis na ‘Fianna’. Úsáideann seandálaithe na focail ‘carn dóite’ ar na séadchomharthaí seo freisin. 
Seans go raibh feidhm níocháin ag an láthair nó gur fheidhmigh siad mar shabhna (ar nós na dtithe allais atá i bhfad níos déanaí ná iad).
Jeff Goldblum. Is aisteoir Meiriceánach é Jeffrey Lynn "Jeff" Goldblum, a rugadh ar an 22 Deireadh Fómhair 1952.
Antonio Banderas. Is aisteoir Spáinneach é José Antonio Domínguez Bandera, a rugadh ar an 10 Lúnasa 1960 in Málaga na Spáinne. Úsáideann sé an t-ainm Antonio Banderas mar aisteoir. Tá sé pósta le Melanie Griffith, ban-aisteoir; tá iníon amháin de chlainne acu.
Luis Pérez Gutiérrez. Is polaiteoir Colómach é Luis Pérez Gutierrez, arb as Medellín dó, a bhí ag fónamh mar mhéara ar Medellín, sa tréimhse 2001-2004.
Is innealtóir tionsclaíoch ó Scoil na Mianaigh é, ón Ollscoil Náisiúnta, agus bhain sé Máistreacht sa Mhatamaitic amach san bhforas céanna. Rinne sé staidéir i gcomhair PH.D in Ollscoil Michigan sna Stáit Aontaithe.
Richard Pryor. Ba aisteoir, scríbhneoir agus fuirseoir Meiriceánach é Richard Franklin Lennox Thomas Pryor (1 Nollaig 1940-10 Nollaig 2005).
Gene Wilder. B'aisteoir Meiriceánach é Gene Wilder, a rugadh faoin ainm "Jerome Silberman" ar an 11 Meitheamh 1933. Fuair sé bás ar an 29 Lúnasa, 2016.
Lublin. Is í Lublin (Úcráinis: Люблін, "Liublin", Giúdais: לובלין" Loblin") an naoú cathair is mó sa Pholainn. Is í príomhchathair Chúige Lublin (Polainnis: Województwo lubelskie) í, le daonra de 350,392 (Meitheamh 2009). Is í Lublin an chathair Pholannach is mó ar bhruach thoir na Viostúile. Tá Lublin ina iarrthóir le haghaidh an teidil "Príomhchathair Chultúrtha na hEorpa" sa bhliain 2016.
Dubbo. Cathair i New South Wales Láir, san Astráil is ea Dubbo (fuaimniú: /ˈdʌboʊ/). Bhí 30.574 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2006.
Goulburn. Cathair i New South Wales, An Astráil, is ea Goulburn. Bhí 20,127 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2006.
George Lazenby. Is aisteoir Astrálach é George Robert Lazenby, a rugadh ar an 5 Meán Fómhair, 1939.
Declan Costello. Dlí-eolaí agus iarpholaiteoir de chuid Fhine Gael ab ea Deaglún Mac Coisdealbha (Béarla: "Declan Costello") 1 Lúnasa 1926 - 6 Meitheamh 2011) a bhí mar Theachta Dála ar feadh 20 bliain, mar Ard-Aighne ar feadh ceithre go leith bliain agus mar bhreitheamh san Ard-Chúirt ar feadh 20 bliain sular éirigh sé as.
Rugadh i mBaile Átha Cliath é, mac Sheán Mac Coisdealbha a bhí ina Thaoiseach dhá uaire. Toghadh é den chéad uair in olltoghchán na bliana 1951 i ndáilcheantar Bhaile Átha Cliath Thiar-Thuaidh agus atoghadh é ag gach olltoghchán ina dhiaidh sin go dtí gur éirigh sé as sa bhliain 1969. Sheas sé arís i ndáilcheantar Bhaile Átha Cliath Thiar-Theas ag olltoghchán 1973 agus toghadh arís é. 
Ní raibh Fine Gael i gcumhacht i rith na 1960í agus ba cheannaire é Mac Coisdealbha de ghlúin nua polaiteoirí a bhí ag iarraidh Fine Gael a bhogadh ar chlé. Ba phríomh-údar é den cháipéis "I dTreo Sochaí Cheart (Béarla: Towards a Just Society)" a bhí mar chlár Fhine Gael in olltoghchán 1965. Bhí tionchar mór ar an gcáipéis ar an bpáirtí sna blianta ina dhiaidh sin.
Ceapadh mar Ard-Aighne é sa chomhrialtas idir Fine Gael agus Páirtí an Lucht Oibre a bhuaigh olltoghchán 1973. 
D'éirigh sé as an bpolaitíocht nuair a ceapadh é mar bhreitheamh san Ard-Chúirt sa bhliain 1977. 
Bhí sé i gceannas ar an mbinse fiosrúcháin a scrúdaigh an tubaiste a tharla in Oileán Faoide sa bhliain 1979 nuair a phléasc long ola. Ceapadh é mar Uachtarán na hÁrd-Chúirte sa bhliain 1994 agus d'éirigh sé as sa bhliain 1997.
George Charles Beresford. Ba ghrianghrafadóir rathúil é George Charles Beresford, a rugadh i Droim Lias (baile fearainn atá gar do Dhroim dhá Thiar), i gContae Liatroma. Rugadh é ar an 10 Iúil 1864 agus cailleadh é ar an 21 Feabhra 1938. Ba dhuine é de mhuintir Beresford, mar atá muintir Mharquess Phort Láirge.
Beathaisnéis.
D'fhreastail Beresford ar an "United Services College" i Worstward Ho!, i nDevon, i ndeisceart Shasana. Coláiste ullmhucháin do fhórsaí cosanta na Breataine a bhí ann, agus lean sé leis go Coláiste Ríoga Indiach na hInnealtóireachta, i Surrey, ina dhiaidh sin. Ar bhaint amach a chuid cáilíochtaí dó sa bhliain 1882, bheartaigh sé aghaidh a thabhairt ar an India, áit ina bhfuair sé post mar innealtóir sibhialta i Rannóg na nOibreacha Poiblí. Chaith sé ceithre bliana thall san India ach phill sé ar Shasana i ndiaidh dó fáil amach go raibh maláire air. Thosaigh sé ag déanamh staidéir ar an ealaín, agus níorbh fhada go raibh taispeántas dá shaothar le feiceáil in Acadamh Ríoga na hEalaíona i Londain Shasana.
Sna blianta idir 1902 agus 1932, bíodh Beresford ag obair sa stiúideo aige i gKnightsbridge, áit inar chruthaigh sé portráidí de phearsaí móra an lae, leithéidí David Lloyd George, William Butler Yeats agus Virginia Woolf. Ba é platinotype, nó cló platanaim, an meán ab ansa leis de dheasca a ard-dílseachta.
Ba mhinic portráidí de chuid Bheresford bheith le feiceáil i bhfoilseacháin a raibh idir thóir is mheas orthu ag an am, ar nós "The World's Work", "The Tatler" agus "The Illustrated London News".
Bhí sé ina dhlúthchara de chuid William Orpen, arbh as Stigh Lorgan dó, agus de chuid Augustus John. Chruthaigh an triúr acu roinnt portráidí dá gcéile.
Tá an carachtar "M'Turk" sa leabhar "Stalky &amp; Co." le Rudyard Kipling bunaithe ar Gheorge Charles Beresford.
Gailearaí.
Ba iad na portráidí an rud ba mhó a tharraing aird ar George Charles Beresford mar ghrianghrafadóir, agus chruthaigh sé cuid de na portráidí is íocónaí riamh. Seo rogha íomhánna.
Glór Traidisiúnta Aontachtach. Is páirtí polaitíochta aontachtach é an Glór Traidisiúnta Aontachtach (Béarla: "Traditional Unionist Voice" nó "TUV") i dTuaisceart Éireann. Bunaíodh an páirtí ar an 7 Nollaig 2007, nuair a chuaigh scoilt ar an DUP. Ón lá ar tháinig an páirtí ar an bhfód, tá sé á stiúradh ag Jim Allister, a bhí ina theachta Neamhspleách i bParlaimint na hEorpa go dtí an bhliain 2009, nó vótáladh isteach ansin é thar cionn an DUP. Chaill sé an suíochán sin, áfach, nuair a bhí sé ina iarrthóir ag an TUV féin.
Is iad na príomhphrionsabail a gcloíonn an TUV leo ná:
Conspóidí.
TUV agus an Ghaeilge.
Tá seasamh láidir ag an bpáirtí i gcoinne na Gaeilge, agus tá cur síos déanta acu uirthi mar 'theanga leipreachán', seasamh a cáineadh go minic.
Ag Éileamh Saoirse do Torrens Knight.
I Mí na Nollag 2009 bhí Trevor Collins, ball de chuid an pháirtí, ag déanamh promóisin d'achainí a bhí ag éileamh go scaoilfí saor le Torrens Knight. Sceimhlitheoir de chuid Troidaithe Saoirse Uladh (UFF) ab ea Knight a raibh téarma príosúin curtha isteach aige toisc gur ghlac sé páirt in Ár Ghlas-stéille agus i nDúnmharuithe Charraig Ceasail. Tugadh cead a chos do Knight de bharr Chomhaontú Aoine an Chéasta sa bhliain 1998. ach ina dhiaidh sin príosúnaíodh in athuair é nuair a d'ionsaigh sé beirt bhan i mbeár.
Ainghníomhartha Collaí in aghaidh Páistí.
Ar an 28 Samhain 2012 ciontaiodh David Tweed, Comhairleoir de chuid an TUV sa Bhaile Meánach, i dtrí choir chollaí déag ar fad a rinne sé ar chailíní óga.
Hayden Panettiere. Is ban-aisteoir Meiriceánach í Hayden Lesley Panettiere, a rugadh ar an 21 Lúnasa 1989.
Megan Fox. Is ban-aisteoir Meiriceánach í Megan Fox, a rugadh ar an 16 Bealtaine 1986.
Anoireicse néarógach. Is é atá i gceist le anoireicse néarógach nó anorexia nervosa ná neamhord itheacháin ina shéanann iad siúd atá thíos leis bia rialta chun meáchan coirp a laghdú, nó a choimeád faoi smacht. De ghnáth, ní meáchan coirp sláintiúil atá i gceist, ach ceann ró-íseal agus contúirteach. Ní chailltear an gnáth-ghoile, ach séantar an chuid is mó den bhia ar eagla go gcuirfeadh sé an meáchan in airde.
Dúibniam. Is é an dúibniam dúil cheimiceach uimhir a 105. Is í an tsiombail cheimiceach a sheasann dó ná Db, agus ainmníodh an dúil seo as Dubna, an baile mór in aice le Moscó sa Rúis, áit a bhfuil lárionad tábhachtach fisice. Is ansin a gineadh an chéad adamh dúibniam riamh, thiar sa bhliain 1974, ach ní raibh glacadh coitianta leis an éileamh a rinne na fisiceoirí Sóivéadacha, agus bhí ainm na dúile seo ina chnámh spairne ar feadh i bhfad, agus na Meiriceánaigh is na Rúisigh ag úsáid a n-ainmneacha féin uirthi. Sa bhliain 1997 bhaist Aontas Idirnáisiúnta na gCeimiceoirí (IUPAC) dúibniam ar an dúil. 
Cosúil leis na dúile trasúránacha eile, is dúil shintéiseach í an dúibniam. Is é sin, níl teacht air sa dúlra, agus ní bheadh súil agat lena mhalairt, ós rud é nach bhfuil ach iseatóip radaighníomhacha ghearrshaolacha aige: má bhí oiread is adamh amháin dúibniam ann nuair a fáisceadh an Domhan as gás-scamall an Ghrianchórais, tháinig meath radaighníomhach ar an adamh sin go gairid ina dhiaidh sin. Mar sin ní féidir meáchan adamhach a shainiú don dúibniam; ina áit sin úsáidtear maisuimhir an iseatóip is cobhsaí, mar atá, Db-268, ina áit. Tá an t-iseatóp sin 28 n-uaire ar leathré, agus is é an cineál meath a thagann air ná eamhnú spontáineach.
Toghchán uachtaránachta na hÉireann. Is éard is toghchán uachtaránachta na hÉireann ná toghchán a reáchtáiltear le hUachtarán na hÉireann a roghnú. Is iondúil go dtarlaíonn sé gach 7 mbliana nó tar éis pé tréimhse a d'éireodh Uachtarán reatha as. Reáchtáladh an ceann is déanaí sa bhliain 2018 agus ba Mícheál D. Ó hUiginn a toghadh mar chomharba don phost don dara huair.
Forbhreathnú.
Caithfidh iarrthóirí:
Toghcháin.
2018.
Bhí an toghchán ar siúl ar an 26 Deireadh Fómhair 2018 agus toghadh Mícheál D. Ó hUiginn in athuair.
2011.
Mícheál D. Ó hUiginn a toghadh ar 27 Deireadh Fómhair 2011 mar chomharba ar Mháire Mhic Ghiolla Íosa don phost.
1997.
Toradh toghcháin:
1990.
Toradh toghcháin:
1973.
Toradh toghcháin:
1966.
Toradh toghcháin:
1959.
Toradh toghcháin:
1945.
Toradh toghcháin:
1938.
Ba é Dubhghlas de hÍde, a toghadh gan iomaíocht, an chéad Uachtarán sa bhliain 1938.
Kathleen Turner. Is ban-aisteoir Meiriceánach í Mary Kathleen Turner, a rugadh ar an 19 Meitheamh, 1954.
Michael Keaton. Is aisteoir Meiriceánach é Michael John Douglas nó Michael Keaton, a rugadh ar an 5 Meán Fómhair 1951.
Steve Irwin. Ba shaineolaí fiadhúlra Astrálach é Stephen Robert "Steve" Irwin (22 Feabhra 1962 – 4 Meán Fómhair 2006).
Barr Chlais Céim. Sliabh i gContae Mhaigh Eo is ea Barr Chlais Céim (722 m). 
Tá an sliabh thar cionn Dúloch. Is mullach é den Cnoic Shíofra
An Cnoc Mór (Cliara). Sliabh i gContae Mhaigh Eo is ea an Cnoc Mór (462 m).
Niall Ó Donnghaile. Is polaiteoir Éireannach é Niall Ó Donnghaile, a rugadh agus a tógadh ar an Trá Ghearr, in oirthear Bhéal Feirste. 
Toghadh é ina Ard-Mhéara ar Bhéal Feirste ar an 26 Bealtaine 2011, in aois 25 dó, rud a chiallaíonn gurb é an tArd-Mhéara is óige dá raibh ag an chathair riamh. Tháinig Gavin Robinson mar chomharba air sa bhliain 2012. 
Toghadh chun Seanad Éireann é i mí Aibreáin 2016.
Beathaisnéis.
Rugadh Ó Donnghaile in oirthear Bhéal Feirste, agus fuair sé a chuid bunoideachais agus meanoideachais go léir trí mheán na Gaeilge. Rinne sé céim sa pholaitíocht ar Ollscoil. 
Tá sé ina bhall de Shinn Féin ó bhí sé 16 bliain d'aois agus toghadh chun Chomhairle Cathrach Bhéal Feirste i mí na Bealtaine 2011.
Ba ghníomhaithe poblachtacha iad tuismitheoirí Uí Dhonnghaile freisin, agus cuireadh sa phríosún iad le linn na dTrioblóidí.
Toghadh chun Seanad Éireann é i mí Aibreáin 2016. Ar an Rolla Riaracháin atá sé.
Sliabh Crúibe. Sliabh i gContae an Dúin is ea Sliabh Crúibe (534 m).
Cnoc na Riabh. Sliabh i gContae Shligigh is ea Cnoc na Riabh (327 m).
Cnoc Daod. Sliabh i gContae Chorcaí is ea Cnoc Daod (685 m).
Wollongong. Cathair i New South Wales, An Astráil, is ea Wollongong (fuaimniú: /ˈwʊləŋɡɒŋ/). Bhí 292,190 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2010.
Taree. Cathair i New South Wales, An Astráil, is ea Taree. Bhí 16,621 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2001.
Tamworth. Cathair i New South Wales, An Astráil, is ea Tamworth. Bhí thart ar 46,695 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2009.
Queanbeyan. Cathair i New South Wales, An Astráil, is ea Queanbeyan (fuaimniú: /ˈkwiːnbiən/). Bhí 34,084 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2006.
Newcastle, New South Wales. Cathair i New South Wales, An Astráil, is ea An Caistleán Nua (). Bhí 288,732 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2006.
Maitland. Cathair i New South Wales, An Astráil, is ea Maitland. Bhí 61,431 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2006.
Ruth Cracknell. Ba bhan-aisteoir Astrálach í Ruth Cracknell AM, a rugadh ar an 6 Iúil 1925 agus a d'éag sa bhliain 2002.
Griffith. Cathair i New South Wales, An Astráil, is ea Griffith (fuaimniú: /ˈɡrɪfəθ/[). Bhí 16,182 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2006.
Broken Hill. Cathair i New South Wales, An Astráil, is ea Broken Hill (nó "Cnoc Briste" i nGaeilge). Bhí 18,854 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2006.
Chips Rafferty. Ba aisteoir Astrálach é Chips Rafferty a rugadh faoin ainm "John William Pilbean Goffage" ar an 26 Márta 1909, agus a d'éag sa bhliain 1971.
Grafton. Cathair i New South Wales, An Astráil, is ea Grafton. Bhí 17,501 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2006.
Nóibhille. Is éard is nóibhille (nó "úrscéal gearr" scaití) ann ná insint scríofa phróis ficseanúil, atá níos faide ná úrscéilín nó gearrscéal ach atá níos giorra ná úrscéal, "sáinnithe idir an gearrscéal agus an t-úrscéal".
Is féidir go mbeadh snáithe scéil amháin i nóibhille, príomhphearsa amháin, agus is féidir lena brí a theacht chun solais go díreach nó í a bheith léirithe gan dul i mbun na tarchéimnitheachta. Mar shampla, is nóibhille é "Foster" le Claire Keegan, ach is úrscéal é "Small Things Like These" léi de bharr go léirítear scéal bheatha Furlong féin chomh maith leis na heachtraí a tharlaíonn lena linn. Mura mbeadh a thaobh siúd againn den scéal, an cuntas faoi agus é ag fás suas, ba nóibhille a bheadh sa leabhar.
Samplaí.
"Fonn a Níos Fiach" le Pádraig Ua Maoileoin
"L’Attaque le hEoghan Ó Tuairisc
"Hula Hul le Seán Mac Mathúna
"The Dead" le James Joyce
"Heart of Darkness" le Joseph Conrad,
"Hadji Murat" agus "The Death of Ivan Ilyich" le Tolstoy,
"The Turn of the Screw" le Henry James,
"The Late Bourgeois World" le Nadine Gordimer,
"The Valley of the Lagoons" le David Malouf,
"On Chesil Beach" le Ian McEwan,
"Heritage" le Eugene McCabe.
Úrscéilín. Is éard is Úrscéilín (nó "novelette" scaití) ann ná insint scríofa phróis ficseanúil, atá níos faide ná gearrscéal ach atá níos giorra na nóibhille.
Idé. Sa chiall is caoile, is éard is idé ann ná an smaoineamh, is cuma cad é, a bhíonn ar intinn an duine agus é nó í ag machnamh. Sainmhíniú eile ná an tuiscint céard é réaltacht ar leith.
Go minic, forléirítear idéanna nó smaointe mar íomhánna ionadaíochta; sé sin le rá, mar íomhánna de rud éigin. I gcomhthéacsanna eile, glactar le smaointe mar coincheapa, cé nach gá go mbíonn coincheapa teibí le feiceáil mar íomhánna. 
Measann go leor fealsúna gur bhun- chatagóir na neach iad idéanna nó smaointe de chuid na hointeolaíochta.
Mount Gambier. Cathair san Astráil Theas is ea Mount Gambier. Bhí 23,494 daoine ina gcónaí ann sa bhliain 2006.
BBC Raidió Uladh. Stáisiún raidió is ea BBC Raidió Uladh, atá bunaithe i mBéal Feirste, Contae Aontroma agus is cuid de BBC Thuaisceart Éireann é. Is é an stáisiúin is mó a bhfuil gnaoi an phobail air i dTuaisceart Éireann agus áirítear nuacht, caint, gnéchláir, ceol agus spórt i measc raon a gcuid clár. Craoltar feasacháin nuachta de ghnáth ar seacht lá na seachtaine ó 07:00 uair an chloig go dtí meán oíche, ach ní bhíonn siad ach i mBéarla amháin.
Cor pulmonale. Is éard is cor pulmonale (Laidin: "cor", croí + Nua-Laidin "pulmōnāle", scamhógach) (nó "galar croí scamhógach" ) ann ná méadú den mhéadailín dheis sa chroí mar fhreagra ar fhrithsheasamhacht ardaithe nó brú fola ard sna scamhóga.
Flannbhuí (dath). Is é flannbhuí an dath idir buí agus dearg, ach is iondúil go mbaintear úsáid as an téarma oráiste ina ionad, sa lá atá inniu ann, do speictream an tsolais infheicthe. Braitheann súile an duine flannbhuí nuair a bhreathnaíonn siad solas le tonnfhad ceannasach idir thart ar 585 agus 620 nanaiméadar. I dteoiric na ndathanna traidisiúnta, is dath tánaisteach na líocha é, a tháirgtear trí buí agus dearg a mheascadh le chéile. Sa tsamhail datha Dearg-Glas-Gorm, is dath treasach é.
Is é flannbhuí an 5,809ú focal is minice úsáid sa Ghaeilge.
Tagann sé chun cinn uair amháin i ngach 270,537 focal.
Tugtar 'dath oráiste' ar go leor torthaí agus glasraí, mar shampla cairéid, puimcíní, prátaí milse, agus oráistí, ó charaitéiní, cineál lí fótaisintéisí. Tiontaíonn na líocha seo an fuinneamh solais a ionsúnn plandaí ón nGrian go fuinneamh ceimiceach le haghaidh fás na bplandaí. Ar an gcaoi chéanna, tá dath duilleoga an fhómhair ón lí céanna tar éis an clóraifill a bainte.
San Eoraip agus i Meiriceá, léiríonn suirbhéanna gurb é flannbhuí an dath is mó a bhaineann le siamsa, an neamhghnásúil, an easdhíritheacht, an teas, an tine, an fuinneamh, an ghníomhaíocht, an chontúirt, an blas agus an dea-bholadh, séasúir an fhómhair, srl., chomh maith le bheith ina ndath náisiúnta. dath na hÍsiltíre agus an Teaghlach Oráiste. Feidhmíonn sé freisin mar dhath polaitiúil den idé-eolaíocht pholaitiúil an daonlathais Chríostaí agus formhór na bpáirtithe polaitiúla daonlathacha Críostaí. San Áise, is dath siombalach tábhachtach é sa Bhúdachas agus sa Hiondúchas.
An téarma Gaeilge.
Má chuardaíonn tú “oráiste” mar dhath i de Bhaldraithe, ní bhfaighidh tú “oráiste” ach gheobhaidh tú "flannbhuí". Má 
chuardaíonn tú "oráiste" san Fhoclóir Gaeilge-Béarla (Ó Dónaill, 1977), gheobhaidh tú amach gur toradh é, ach ní dath é. Tá "dath oráiste", ceart go leor, ar an mbealach céanna go bhfuil "dath féir" nó "dath sneachta"..Deirtear uaireanta gur 'flannbhuí' an leagan ceart ar an dath agus gurb é an toradh atá i gceist le "oráiste". Mar sin féin is coitianta i bhfad "oráiste" anois. Mar shampla, is é 'oráiste' an 3,105ú focal is minice úsáid sa Ghaeilge agus is é 'flannbhuí' an 5,809ú focal, a thagann chun cinn uair amháin i ngach 72,639 focal.
Murray Bridge. Cathair san Astráil Theas is ea Murray Bridge. Bhí 18,364 daoine ina gcónaí ann sa bhliain 2006.
Port Lincoln. Cathair san Astráil Theas is ea Port Lincoln (Galinyala). Bhí 13,044 daoine ina gcónaí ann sa bhliain 2006.