Trelis/gawiki huggingface dataset:
Bithinnealtóireacht. Dearadh is táirgeadh feistí meicniúla is leictreonacha leighis a chuireann na forbairtí teicneolaíochta is déanaí i bhfeidhm chun fadhbanna míochaine a réiteach. Mar shampla, na meaisíní a chabhraíonn le diagnóisiú, cosúil le modhanna nua íomháithe, ionstraimí a chabhraíonn le cleachtadh leighis, máinliacht ríomhchuidithe, modhanna feabhsaithe chun drugaí a sheachadadh d'ionaid is orgáin ghalraithe, agus a lán eile.
Bithleictreachas. Ó thaobh leictreachais de, tá bogfhíocháin na colainne mar a bheadh tuaslagáin leictrilíteacha iontu, agus mar sin, is éasca sruth ianach a sheoladh tríothu. 
Ach bíonn fíocháin na colainne de shíor ag giniúint a srutha leictrigh féin freisin. I ngach cill bíonn voltas idir an taobh inmheánach is an taobh seachtrach dá cillscannán. 
Coinníonn meitibileacht na cille difríocht idir tiúchan na n-ian taobh istigh is amuigh den chillscannán. I gcás na gceall inspreagtha, na néarcheall is na gceall matánach, tarlaíonn dípholarú is polarú dinimiciúil le linn a ngnáthfheidhme. Ansin ritheann sruthanna ianacha leictreachais i gcóngar na gceall sin. 
Tarlaíonn an próiseas seo i gcealla matánacha diaidh ar ndiaidh ar fud cealla uile an chroí. Ansin crapann an croí agus teannann sé an fhuil amach trí na hartairí. Tar a éis sin athpholaraíonn na cillscannáin ar fud an chroí.
Seolann an dípholarú is an t-athpholarú seo sruthanna ianacha timpeall leictrilít na colainne, agus nuair a chuirtear leictreoidí ar an gcraiceann is féidir voltas athraitheach tréimhsiúil a thaifeadadh, a dtugtar "an leictreacardagram" air. 
Tarlaíonn a leithéid i leith na néarcheall san inchinn freisin, ach amháin nach bhfuil an dípholarú is an t-athpholarú leath chomh rialta leis an bpróiseas sa chroí, agus déantar an leictreinseifealagram a eascraíonn uaidh sin a thaifeadadh le leictreoidí a chuirtear ar an gcloigeann. 
Má ritheann sruth leictreach isteach tríd an gcolainn de thaisme, faigheann duine turraing leictreach de bharr róspreagadh na matán is na néaróg ag an áit a dtéann an sruth isteach, ar an lámh, mar shampla. 
Ach má ritheann an sruth turrainge sin tríd an gcroí, féadfaidh sé cur isteach ar ghnáthfheidhmiú na gcillscannán ann. Ní tharlóidh dípholarú rialta an chroí ansin, ní theannfar an fhuil, agus gheobhaidh an duine sin bás go tobann. 
Tá an leictreachas baolach, mar sin, agus ní mór a bheith cúramach ag plé leis. Is baolaí ar fad gnáthchórais srutha ailtéarnaigh (SA) ná gnáthchórais srutha dhírigh (SD). 
Ar mhaithe le sábháilteacht, ba chóir gan aon chuid den cholainn a leagan ar shreang bheo ná aon mhiotal atá ag iompar srutha leictrigh. 
Ba chóir a leithéidí a insliú go maith chun nach féidir teagmháil leo de thaisme, fiú. Más gá obair a dhéanamh ar ghléas leictreach, ba chóir i gcónaí an ciorcad uile a scor roimh ré.
Bithlonracht. Solas a tháirgeann orgánaigh bheo áirithe trí imoibrithe ceimiceacha, agus próiseas astaithe an tsolais bhitheolaíoch seo. Faightear an feiniméan i mbaictéir, fungais, algaí agus ainmhithe áirithe, ina measc cuid mhaith orgánach mara cosúil le héisc na mara móire, scuideanna is crústaigh, chomh maith le cuid bheag orgánach domhanda cosúil le lampróga. Bíonn feidhmeanna éagsúla ag an mbithlonracht: comharthaíocht i gcúrsaí suiríochta, cosc a chur ar chreachadóirí, nó creach a aimsiú sa dorchadas.
Bithmhais. Mais iomlán na n-orgánach beo (ina measc, na táirgeoirí, cosúil le plandaí, chomh maith leis na tomhaltóirí is na dianscaoilteoirí) in éiceachóras, pobal nó aonad ar leith ag am ar leith. Coibhéiseach leis an téarma ‘barr ar a chois’. Cuirtear in iúl í mar mheáchan tirim in aghaidh aonad fairsinge.
Bithmheasúnacht. Tomhas ar mhéid nó gníomhaíocht ábhar trí fhreagairtí orgánach beo nó ceall. Measúnacht bhitheolaíoch is ea í: mar shampla, is féidir tiúchan truailleán a mheasúnú trí ráta fáis orgánach ar leith faoi raon cúinsí rialaithe a thomhas.
Bithneamaíocht. Is éard is bithneamaíocht ann ná staidéar ar orgánaigh i dtaca lena gcomhshaol. Baintear feidhm as an téarma go príomha i staidéar éiceolaíoch ar speiceas amháin ar leith.
Bithóm. Fo-roinnt dhromchla an Domhain ina réigiúin mhóra a chomhfhreagraíonn do phríomhéiceachórais na bpríomhréigiún aeráideach, le speicis shainiúla plandaí is foirmeacha beatha ar leith. Is bithóim na comhranguithe geografacha beo is mó a aithnítear, cosúil le bithóm an tundra, bithóm na ngaineamhleach, agus bithóm na foraoise báistí trópaicí. Cruthaítear bithóim shaorga freisin, cosúil le Tionscadal Éidin i gCorn na Breataine.
Bithrithim. Rithim bhitheolaíoch nó athruithe tréimhsiúla i bhfeidhmú planda nó ainmhí is ea bithrithim. Féadfaidh tréimhse na rithime a bheith chomh gearr le soicind amháin nó chomh fada le bliain. Tá rithimí inginiúla ann a eascraíonn ón taobh istigh den orgánach, agus rithimí eisginiúla a eascraíonn ó fhachtóirí sa chomhshaol, cosúil leis na hailtéarnuithe idir dorchadas na hoíche is gile an lae. Is minic a bhíonn na rithimí inginiúla sioncronaithe le hathruithe tréimhsiúla sa chomhshaol. Samplaí de bhithrithimí daonna is ea bualadh an chroí, an riospráid, codladh is dúiseacht, an fás is an titim laethúil i dtáirgeadh an hidreacortasóin faoi stiúir na hinchinne (is é sin, an fhaireog phinéalach is an hipeatalamas san inchinn). Rithimí suntasacha sna hardphlandaí is ea an fhótaisintéis agus oscailt is dúnadh laethúil bláthanna áirithe.
Bith-theangeolaíocht. Staidéar ar na bealaí a bhfuil an bhitheolaíocht dhaonna claonta roimh ré do theanga is úsáid teanga. Pléann sí tarchur géiniteach teanga, agus taighde néarfiseolaíoch ar conas a tháirgtear is a thuigtear teanga.
Bitin. Ceann de na vitimíní B a fhaightear i ngiosta is baictéir a áitríonn an phutóg dhaonna. Feidhmíonn sí mar chomhfhachtóir i sintéis na n-aigéad sailleach is athrú aimíonaigéad chuig glúcós. Ní bhíonn sí ar fáil le haghaidh a hionsúite nuair a bhíonn cuingrithe leis an bpróitéin aividin, a fhaightear i mbán amh uibhe. Is féidir easnamh bitine a spreagadh i ndaoine deonacha trí chuid mhaith bán uibhe a thabhairt le n-ithe dóibh, agus léiríonn siad deirmitíteas, masmas, pianta sna matáin, méadú colaistéaróil sa bhfuil, is dúlagar.
Georges Bizet. Cumadóir ceoil a rugadh i bPáras ab ea Georges Bizet (Alexandre César Léopold Bizet, 25 Deireadh Fómhair 1838 – 3 Meitheamh 1875). 
Ceol.
Is é an ceoldráma "Carmen" (1875) a shárshaothar.
Sa bhliain 1872 chum Bizet ceol ag gabháil leis an dráma "L'Arlésienne" (An Bhean as Arlés, 1872) le Alphonse Daudet. Cé gur theip ar an léiriúchán mar dhráma, thaitin an ceol le Bizet agus bheartaigh sé sraith a chumadh bunaithe ar an gceol. D’éirigh thar barr leis.
Bás.
Ba mhéala mór a bhás. Bhí sé trom ar an tobac. Tháinig taom croí air agus é ach 36 bliain d'aois.
Jakob Bjerknes. Meitéareolaí a rugadh i Stócólm ab ea Jakob Aall Bonnevie Bjerknes (2 Samhain 1897 – 7 Iúil 1975). Lena athair Ioruach Vilhelm Bjerknes (1862–1951), chuir sé teoiric na gcuaranfaí in eagar. Bunaítear réamhaisnéis nua-aoiseach na haimsire ar an teoiric seo.
James Whyte Black. Cógaseolaí a rugadh i mBaile Udain na hAlban ab ea Sir James Black (14 Meitheamh 1924 – 22 Márta 2010). Rinne sé an-chuid taighde is forbartha ar dhrugaí sábháilte chun galar croí, othrais agus galair éagsúla eile a chóireáil. 
Roinn sé Duais Nobel na Fiseolaíochta nó an Leighis sa bhliain 1988 le Gertrude Elion is George Hitchins as an saothar sin. Fuair sé bás i Londain Shasana.
Patrick Maynard Stuart Blackett. Fisiceoir a rugadh i Londain ab ea Patrick Maynard Stuart Blackett (18 Samhain 1897 – 13 Iúil 1974). I 1925 ba é an chéad duine a rinne grianghrafanna d'imbhuailtí núicleacha i néalsoitheach Wilson inar tharla claochluithe. I 1932 d'fhionn sé an posatrón go neamhspleách. 
Rinne sé taighde ceannródaíoch ar an radaíocht chosmach. 
Bhuaigh sé Duais Nobel na Fisice sa bhliain as an saothar uile seo i 1948.
Jean-Pierre Blanchard. Balúnaí a rugadh i Les Andelys na Fraince ab ea Jean-Pierre François Blanchard (4 Iúil 1753 – 7 Márta 1809). É féin agus John Jeffries na chéad daoine a thrasnaigh Muir nIocht i mbalún, ó Dover go Calais i 1785. Cheap sé an paraisiút, ach maraíodh é le linn léimeanna tástálacha.
Blas (fisic). I bhfisic fhonúicléach, cuireann an téarma seo síos ar na saghsanna cuarc a ghlacann páirt i ndéanamh na bprótón is na neodrón i núicléis na n-adamh. Tá 6 bhlas ann: suas is síos, aduain is briocht, barr is bun. Níl an barrbhlas aimsithe fós, bíodh is go meastar gurb é an cuarc is troime, suas le 90 oiread mhais an phrótóin.
Blasár. Saghas réada eachtar-réaltraigh é an Blasár atá fíorlonrúil, cosúil le cuasár, ach amháin go bhfuil an speictream optúil gan airí suntasach, beagnach.
Blaslóga. Orgáin bheaga chéadfacha ar an teanga is an carball a aithníonn 4 phríomhbhlas: milis, géar, goirt is searbh. Ní hionann an íogaireacht ar gach cuid den bhéal. Bíonn barr na teanga íogair do spreagthaí goirte is milse, a cúl íogair do spreagthaí searbha, agus na himill ar an dá thaobh íogair do spreagthaí géara is goirte.
Blastán. Aon chomhdhúil a chuirtear le bia chun an blas a fheabhsú. Is iad salann is siúcra an dá bhlastán is mó úsáide ar fud an Domhain. Is sampla é monaghlútamáit sóidiam de bhlastán a mhéadaíonn blas bunaidh an bhia, blas feola ach go háirithe. Tá blasanna saorga an-choitianta freisin, a dhéanann aithris ar bhlasanna nádúrtha.
Blastúl. Luathstaid shuthach i bhforbairt ainmhithe ilcheallacha. De ghnáth, sféar cuasach ceall a bhíonn ann.
Strelitzia reginae. Planda ilbhliantúil síorghlas a fhásann timpeall 1 m ar airde is ea an t-éan parthais ("Strelitzia reginae"). Déanann sé tortán duilleog leathfhada fadghasach, agus tá sé dúchasach don Afraic Theas. Saothraítear in áiteanna eile é ar son a bhláthanna iontacha. I ngach bláth bíonn bláthra iomlán, cuid mhaith bláthanna iata taobh istigh de bhracht truailleach. Oiriúnaithe le bheith pailnithe ag éin gréine. Bíonn seipil fhlannbhuí is peitil ghorma ag an mbláth, iad ag teacht amach ón mbracht go seachtainiúil.
Bláthóg. Bláth an-bheag nó laghdaithe, de ghnáth an iliomad díobh comhbhailithe le chéile i gcaoi atá cosúil le bláth amháin, mar a tharlaíonn i mbaill de chlann na nóiníní.
Bláthola. Is éard is bláthola ann ná ola nádúrtha sho-ghalaithe a tháirgeann plandaí is a thugann boladh cumhra don fhásra. Den chuid is mó, is teirpéanóidigh iad, agus cabhraíonn siad le cailliúint uisce a laghdú mar go ngalaíonn siad is go gcruthaíonn bac ar dhromchla na duilleoige. Feictear na faireoga ola go minic mar spotaí daite snasta scaipthe ar fhásra nó bláthanna. Coitianta ar phlandaí i ngnáthóga tirime teo, agus braitheann méid is cáilíocht na hola cuid mhaith ar an oiread de sholas na Gréine a fhaigheann an planda.
Bláthra. Leagan amach bláthanna is struchtúr gaolmhar, cosúil le brachtanna, ar ghas amháin. Spreagann athruithe i bhfad an tsolais nó sa teocht a fhás, agus is dócha go mbíonn hormóin á rialú. Go minic stadann fás plandúil an phlanda le táirgeadh an bhláthra, ach uaireanta leanann ina dhiaidh sin. Bíonn sé seo suntasach i gcás barrphlandaí nuair a bhíonn an toradh, an t-aibiú, is an bhaint le pleanáil. Tagann an saghas bláthra san áireamh go mór mar shainchomhartha i sainmhíniú clanna plandaí. Aithnítear na bunsaghsanna ó na patrúin craobhaithe agus ionaid na mbláthanna is nuaí is na mbláthanna is sine. I gcrobh-bhláthra, leanann an gas ag fás agus tagann na bláthanna amach faoin mbarr. I gcímeabhláthra bíonn bláth ar bharr an phríomhghais is ar bharr gach géige, agus aon fhás nua, is trí ghéaga cliathánacha é.
Der Blaue Reiter. Is é atá i gceist leis An Marcach Gorm nó Der Blaue Reiter ná grúpa ealaíontóirí "avant-garde" a bunaíodh i München na Gearmáine sa bhliain 1911. Ina measc bhí Wasily Kandinsky, Paul Klee, August Macke is Franz Marc.
Bleachtfhéileacán. Féileacán mór ildathach is ea an bleachtfhéileacán. Na sciatháin scothdhonn flannbhuí, marcáilte le patrúin dhubha. Eitlíonn sé go mall, ach déanann imirce thar fhaid ollmhóra ó Mheicsiceo go Ceanada.
Providence, Oileán Rhode. Is í Providence príomhchathair stát Oileán Rhode agus an chathair is mó ann freisin. De réir an daonáirimh sa bhliain 2010, tá 182,911 duine ina gcónaí sa chathair. Tá Providence suite i gContae Providence. Tá Angel Taveras ina mhéara. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1636.
Cranston, Oileán Rhode. Is cathair de chuid stát Oileán Rhode, Stáit Aontaithe Mheiriceá, í Cranston. De réir an daonáirimh sa bhliain 2010, tá 80,387 duine ina gcónaí sa chathair. Tá Cranston suite i gContae Providence. Tá Allan Fung ina mhéara. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1754.
Newport, Oileán Rhode. Is cathair de chuid stát Oileán Rhode, Stáit Aontaithe Mheiriceá, í Newport. De réir an daonáirimh sa bhliain 2010, tá 24,672 duine ina gcónaí sa chathair. Tá Newport suite i gContae Newport. Tá Henry F. Winthrop ina mhéara. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1784.
Bleib. Buinneán planda, mionathraithe go mór le horgán stórála faoin talamh a dhéanamh. Comhdhéanta as duilleoga nó bunanna duilleog forluite a charnann cúlchistí bia a bheathaíonn luathfhás. De ghnáth, maireann na bleibeanna ó bhliain go bliain mar go n-athlíontar na cúlchistí bia roimh chríonadh siar an phlanda.
Bleibín. An t-orgán beag a tháirgtear os cionn talún in ascaill duilleoige nó san iombhláth in ionad cuid de na bláthanna. Táirgeann an bleibín seo planda nua nuair a thiteann ón tuismitheoir.
Louis Blériot. Eitleoir, déantúsóir agus dearthóir gléasanna a rugadh i gCambrai na Fraince ab ea Louis Charles Joseph Blériot (1 Iúil 1872 – 1 Lúnasa 1936). Rinne sé an chéad eitilt in eitleán thar Mhuir nIocht ó Baraques go Dover i 1909. Bhí 100 paitinn aige ar éagsúlacht rudaí mar ghluaisrothair, eitleáin agus mar sin de. Fuair sé bás i bPáras.
Bliain thrópaiceach. An t-achar ama is gá don Domhan chun fithisiú timpeall na Gréine ó chónocht earrachúil amháin go dtí an chéad chónacht earrachúil eile (365.24219 meánlá grianda).
Bliosán cruinn. Planda téagartha ilbhliantúil a fhásann 2 m ar airde. Na duilleoga suas le 80 cm ar fhad, roinnte go domhain. Na bláthchinn gorm an-mhór, timpeallaithe le brachtanna ubhchruthacha leathrúla sainiúla. Níl sé ar eolas sa nádúr fiáin, ach saothraíodh le fada é i ndeisceart na hEorpa go háirithe. Itear gabhdán bog na mbláthcheann óg is bunanna méithe na mbrachtanna mar ghlasra, agus fástar é mar mhaisiúchán.
Bliosán gréine. Planda mór ilbhliantúil a fhasann 2.8 m ar airde, dúchasach do thuaisceart Mheiriceá is ea bliosán gréine ("Helianthus tuberosus"). Go leor stólan faoin talamh aige le tiúbair cosúil le prátaí ag a mbarra a mhaireann tríd an ngeimhreadh. Na duilleoga lansa-chruthach, le fiacla garbha, na bláthchinn 4-8 cm ar leithead, buí agus timpeallaithe le brachtanna bioracha dúghlasa. Tugadh isteach san Eoraip sa 16ú céad é, agus saothraítear ó shin é ar son na dtiúbar inite ina bhfuil iniúilin, foinse an tsiúcra fruchtós.
Blitzkrieg. "Cogadh tintrí" nó cogadh ar luas lasrach, is ea Blitzkrieg, beartaíocht cogaidh a d'úsáid arm na Gearmáine i 1939-1941, tancanna tapa is aerárthaigh fhadraonacha buamála ag obair i gcomhar. Rinne sé neamhaird den fhriotaíocht a bhí eagraithe ina sraitheanna os a gcomhair, agus dhírigh ar chúl a namhad. D'éirigh go maith leis ar dtús, gur éirigh leis na Comhghuaillithe beartaíocht chuí a eagrú ina choinne.
Günter Blobel. Micribhitheolaí ceallach a rugadh i Waltersdorf na Gearmáine ab ea Günter Blobel (21 Bealtaine 1936 - 18 Feabhra 2018). D'oibrigh sé sna Stáit Aontaithe ó 1969 ar aghaidh. Fuair sé amach go bhfuil comharthaí intreacha ag próitéiní agus go rialaíonn siad seo a n-iompar is a suíomh sa chill. Bhuaigh sé Duais Nobel na Fiseolaíochta nó an Leighis sa bhliain 1999 as.
Blocálaí H2. Clann drugaí a fheidhmíonn mar fhreasaithigh ar ghabhdóirí sa cholainn. I gcás an othrais ghastraigh, nach raibh de leigheas air ach máinliacht, is amhlaidh a chuireann sé stop le feidhmiú an hormóin áitiúil hiostaimín, a spreagann tál an aigéid isteach sa ghoile de ghnáth, agus leigheastar an t-othras taobh istigh de 6 sheachtain. Ba é an chéad cheann a úsáideadh mar seo simeitidín (leis an trádainm "Tagamet") a tháinig ar an margadh i 1976, agus lean baill fheabhsaithe den chlann ó shin. James Black a d'fhorbair na drugaí seo, agus bhuaigh sé Duais Nobel na Fiseolaíochta nó an Leighis i 1988 as.
Felix Bloch. Fisicí a rugadh i Zürich ab ea Felix Bloch (1905-1983). Chaith sé an chuid is mó dá shaolré sna Stáit Aontaithe. Rinne sé taighde bunúsach ar mhodhanna anailíse, bunaithe ar athshondas maighnéadach núicléach, ceann d'uirlisí bunúsacha na ceimice anois. Roinn sé Duais Nobel na Fisice le Edward Purcell i 1952 as a shaothar ar thomhais leis an modh seo.
Hafez. File Iaránach ba ea Khwāja Shamsu d-Dīn Muhammad Hāfez-e Shīrāzī (), nó Hāfez mar is fearr aithne air. Níl mórán eolais againn ar a shaol, ach bhí tionchar ollmhór ag a shaothar ar litríocht, ar cheol, ar ealaíon agus ar challagrafaíocht lucht labhartha na Peirsise. Tá clú agus cáil air ar fud an domhain, go mór mhór i gcríocha na Peirsise san Iaráin, san Afganastáin agus sa Táidsíceastáin. Is iomaí finscéal a insítear faoi. Is iad téamaí an ghrá, an chreidimh agus an fhimíneachais is mó a fheictear i ndánta Hafiz.
Pawtucket, Oileán Rhode. Is cathair de chuid stát Oileán Rhode, Stáit Aontaithe Mheiriceá, í Pawtucket. De réir an daonáirimh sa bhliain 2010, tá 71,148 duine ina gcónaí sa chathair. Tá Pawtucket suite i gContae Providence. Tá Donald R. Grebien ina mhéara. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1671.
Hafiz (Córán). An duine a bhfuil an Córán ar eolas aige de ghlanmheabhraíocht, tugtar hafiz air. Is mór an t-éacht creidimh é don Mhoslamach an leabhar naofa a fhoghlaim ó thús go deireadh mar seo. 
Is é is brí leis an bhfocal "hafiz" ná garda nó cosantóir - cosantóir bhriathar Dé, mar sin. Creidtear go bhfuil na mílte, nó b'fhéidir na milliúin, acu ann. Bíonn, fiú, Moslamaigh atá dall ar fad ar an Araibis ag foghlaim an leagan Araibise den Chórán mar seo.
Warwick, Oileán Rhode. Is cathair de chuid stát Oileán Rhode, Stáit Aontaithe Mheiriceá, í Warwick. De réir an daonáirimh sa bhliain 2010, tá 82,672 duine ina gcónaí sa chathair. Tá Warwick suite i gContae Kent. Tá Scott Avedisian ina mhéara. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1642.
Nicolaas Bloembergen. Fisicí a rugadh i nDordrecht, na hOllainne is a d'oibrigh sna Stáit Aontaithe ab ea Nicolaas Bloembergen (1920-2017). Rinne sé taighde bunúsach ar athshondas núicléach maighnéadach, feabhsú an mhéasair is an léasair, agus speictriméadaracht le léasair. Roinn sé Duais Nobel na Fisice le Arthur Schawlaw is Kai Siegbahn i 1981 as a shaothar ar léasair.
Blonag. Is éard is blonag ann ná saill a fhaightear ó mhuca, a úsáidtear go forleathan sa chócaireacht is an bhácáil. Baintear feidhm aisti freisin i ndéanamh cumhrán ar leith is ungthaí. Úsáidtear ola blonaige mar bhealadh agus i ndéanamh gallúnaí.
BMDP. Is éard is BMDP ("Bio-Medical Data Package") ann ná pacáiste bogearraí ríomhaire, a saothraíodh ar dtús le haghaidh feidhmeanna sa mhíochaine, chun anailísí staitistiúla a dhéanamh.
Franz Boas. Antraipeolaí a rugadh i Minden na Gearmáine ab ea Franz Boas (9 Iúil 1858 – 21 Nollaig 1942). D'oibrigh sé sna Stáit Aontaithe ó 1899, agus ba é treoraí na hantraipeolaíochta nua-aoisí sa tír sin. Leag sé a mhodh oibre amach sa bhailiúchán "Race, Language and Culture" (Cine, Teanga is Cultúr, 1940).
Bobchat. Ball oíchí de chlann na gcat, dúchasach do Mheiriceá Thuaidh. Cosúil le lincse bheag. Suas le 1 m ar fhad. Donn le spotaí dorcha, an t-eireaball an-ghearr. Áitríonn sé scrobarnach is foraois. Itheann sé éin, creimirí, coiníní, agus (sa gheimhreadh) fianna.
Luigi Boccherini. Cumadóir ceoil is dordveidhleadóir a rugadh i Lucca na hIodáile ab ea Luigi Rudolfo Boccherini (19 Feabhra 1743 – 28 Bealtaine 1805). Cáil air as a chuid ceol seomra, coinséartónna dordveidhle is sonáidí.
Umberto Boccioni. Ealaíontóir is dealbhóir a rugadh i Reggio Calabria na hIodáile ab ea Umberto Boccioni (19 Deireadh Fómhair 1882 – 17 Lúnasa 1916). Treoraí is teoiricí scoil an todhchaíochais san ealaín a d'oibrigh i bPáras is sa Róimh (1898 – 1914). i Verona, san Iodáil a bhfuair sé bás. Scríobh sé scéal na gluaiseachta sin.
Bocsaeir. Pór madra. An cholainn mór matánach, an ceann cruinn dlúth, na cluasa bog crochta, an soc gearr leathan, le gialla suntasacha is giall íochtarach starraiceach. Saothraíodh é ón tarbhghadhar sa Ghearmáin sa 19ú céad.
Bodhaire. Neamhábaltacht nó ábaltacht laghdaithe fuaimeanna seachtracha a aireachtáil. Tarlaíonn bodhaire sheolta nuair a bhíonn bac ar tharchur na fuaime ar feadh an chanáil sheachtrach cloisteála (mar gheall ar chéir sa chluas), nó de bharr mínormáltachtaí i dtiompán na cluaise nó cnámhóga na cluaise láir (mar gheall ar ionfhabhtú). Muna féidir le duine a bhfuil bodhaire sheolta air fuaim a aireachtáil, cloisfidh sé an fhuaim má aimplítear a dhóthain í. Tarlaíonn bodhaire chéadfainéarógach má bhíonn damáiste déanta don chochla, an néaróg aireachtála nó na láir aireachtála san inchinn. Sa chás seo is minic a bhíonn an laghdú san aireachtáil éagothrom ag gach minicíocht, agus nuair a aimplítear fuaim is minic a bhíonn sí díchumtha. Is féidir go dtarlóidh an bhodhaire seo mar thoradh ar dhrugaí áirithe, nochtadh iomarcach do thorann tionsclaíoch nó eile, nó mar phróiseas normálta aoisithe.
Bogha (ceol). Uirlis chun gléasanna ceoil cosúil leis an veidhlín a sheinm, bata adhmaid is faid róin ceangailte idir an dá cheann. I mboghanna luatha bhíodh an bata cuartha amach ón rón, agus an rón i ngreim ag méara na tseinnteora chun é a choimeád rite. De réir a chéile rinneadh boghanna níos dírí chun an teannas sa rón a mhéadú, agus ó timpeall 1700 ar aghaidh dhéantaí an teannas a mhionathrú le cnó beag (teanntóir) ag ceann íochtarach an bhogha. Sa bhogha nua-aoiseach bíonn bata cuasach cnagtha go láidir, le cnó so-mhionathraithe, a thug an déantóir Francach boghanna François Tourte (1747-1838) chun foirfeachta is caighdeáin timpeall 1785.
Bogha fada. Bogha Sasanach le sáfach iúir nó leamhán 1.5 m ar fhad. Bhí sé in ann saighead a scaoileadh a threádh armúrphláta 360 m uaidh. I gceannas ar mhachaire an chatha ar feadh 200 bliain ó 1300 ar aghaidh, agus cinntitheach i gcathanna Créchy, Poitiers is Agincourt sa tréimhse sin.
Boghdóir (iasc). Cuid mhaith iasc Áiseach, mara is fionnuisce atá in ann feithidí creiche a ruaigeadh nó a leagan síos le braonta nó scairdeanna uisce a chaitheamh ar a mbéil chomh fada amach le 3 m. Suas le 25 cm ar fhad.
Boghdóireacht. Úsáid an bhogha is na saighde, ceann de na hairm is luaithe a úsáideadh i gcathanna. Gur saothraíodh púdar gunna sa 14ú céad, ba é an boghdóir an duine ba chumasaí in arm ar bith. 
Chuaigh úsáid an bhogha i léig sa chogaíocht ansin, ach tháinig chun cinn mar spórt ag deireadh an 17ú céad. 
Bunaíodh bord stiúrtha an spóirt, an "Fédération Internationale de Tir à l'Arc" (Cónaidhm Idirnáisiúnta na Boghdóireachta) i 1931.
Bogheiteach. Iasc buntúsach fionnuisce a fhaightear in uisce cúil fiaileach in oirthear Mheiriceá Thuaidh is ea an bogheiteach. Feidhmíonn an bolg snámha mar scamhóg le húsáid a bhaint as ocsaigin an atmaisféir. Suas le 90 cm ar fhad, eite an droma fada, eite an eireabaill cruinn.