Trelis/gawiki huggingface dataset:
Camas nan Gall. Is sráidbhaile suite i Cromba, Comhairle na Gàidhealtachd, é Camas nan Gall.
Cromba (baile). Is sráidbhaile suite in oirthear Ros agus Cromba, Comhairle na Gàidhealtachd in Albain é Cromba. Tá isteach is amach le 720 duine ina gcónaí ann.
Sibéal Ní Mhearáin. Gníomhaí de chuid Chonradh na Gaeilge i Melbourne na hAstráile ba ea Sibéal Ní Mhearáin (Béarla: Elizabeth (Bessie) Marren), bean éirimiúil a rinne mórán chun an teanga a chur chun cinn sa chéad chuid den 20ú haois. 
Rugadh í in Inis Ceithleann i gContae Fhear Manach. Oileadh í mar mhúinteoir agus tháinig sí chun na hAstráile sa bhliain 1912. Chuidigh sí le craobhacha den Chonradh a chur ar bun in Melbourne sna blianta 1912 agus 1920, agus deireadh sí amhráin Ghaeilge ag ceolchoirmeacha. Dúradh ina taobh go raibh sí “géarintinneach agus ceanntréan”
Ar 29 Lúnasa 1932 phós sí Arthur Calwell, comh-Chonraitheoir a raibh Gaeilge ar a thoil aige agus a mbeadh an-tábhacht leis feasta mar pholaiteoir. Sa bhliain 1933 bhunaigh siad an "Irish Review", míosachán a bhain leis an Victorian Irish Association agus a thaobhaigh le Fianna Fáil, páirtí de Valera. Mhair an iris chomh fada leis an mbliain 1953. 
Ón mbliain 1921 nó thart air sin scríobhadh sí ailt don "Advocate", nuachtán Caitliceach, agus bhí sí ina heagarthóir sóisialta ar an "Tribune", nuachtán eile. Tamall ina dhiaidh sin chuaigh sí i mbun leathanach buanseasmhach do pháistí ar an nuachtán céanna. Cuireadh síos uirthi mar bhean rúndaingean agus scríbhneoir cumasach a raibh mórán léite aici agus a bhí an-eolach ar an stair. Bhí sí féin agus a fear céile ina gCaitlicigh dhílse agus deiridís an Choróin Mhuire i nGaeilge.
Bhí beirt chlainne ar an lánúin – Mary Elizabeth agus mac darbh ainm Arthur Andrew. Cailleadh eisean le hailse sa bhliain 1948 agus é aon bhliain déag d'aois. 
Cailleadh Sibéal sa bhliain 1981, ocht mbliana tar éis bhás a fir chéile. 
Naisc.
Liosta stairiúil lucht Gaeilge san Astráil
Brùra. Is sráidbhaile suite i gCataibh, Comhairle na Gàidhealtachd, é Brùra.
Bun Ilidh. Is sráidbhaile suite i gCataibh, Comhairle na Gàidhealtachd, é Bun Ilidh.
Luirg. Is sráidbhaile suite i gCataibh, Comhairle na Gàidhealtachd, é Luirg.
Eireabol. Is sráidbhaile suite i gCataibh, Comhairle na Gàidhealtachd, é Eireabol nó Earabol.
Tá an sráidbhaile suite ar chladach thoir theas Eireabol, sa chuid thuaidh den iar-chontae Cataibh.
Ceanglaíonn an príomhbhóthar cósta an A838 na sráidbhailte Tunga, Achadh a’ Mholltairich, Hòb agus Eireabol ar an taobh thoir agus Port nan Con, Saingea Beag, Diùranais agus ar aghaidh le Drochaid Lusart ar an taobh thiar.
Ciallaíonn a ainm Lochlannach 'Baile ar thrá ghairbhéil'.
Sgobhairigh. Is sráidbhaile suite i gCataibh, Comhairle na Gàidhealtachd, é Sgobhairigh.
Stac Pollaidh. Is cnoc i gComhairle na Gàidhealtachd, Albain í Stac Pollaidh, atá suite sa Cataibh.
Achadh an Dúnaidh. Is sráidbhaile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Achadh an Dúnaidh.
An t-Achadh Garbh. Is sráidbhaile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é an t-Achadh Garbh.
Aichilidh Bhuidhe. Is sráidbhaile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Aichilidh Bhuidhe.
Beinn Mhór na Cóigich. Is sliabh in Albain í Beinn Mhór na Cóigich, atá suite sa Ros, Comhairle na Gàidhealtachd.
Gluaiseacht Rastafárach. Is éard atá i gceist leis an ghluaiseacht Rastafárach, nó Rasta, ná ghluaiseacht spioradálta a tháinig ar an bhfód in Iamáice le linn na 1930idí. Creideann an chuid is mó den lucht leanúna - ar a dtugtar "Rastaí" nó "Rastafáraithe" - gurb é Haile Selassie I, Impire na Aetóipe idir 1930 agus 1974, Dia ionchollaithe, an Dara hAidbhint nó athionchollú Íosa. Síolraíonn ainm na gluaiseachta ó "Ras Tafari", is é sin "Diúc Tafari (ainm breithe Haile Selassie)". 
Dearbhaíonn na Rastafáraithe gur ionchollú eile é Haile Selassie I de Dia na Críostaíochta, ar a dtugtar "Jah". Tógann siad seasamh láidir i gcoinne "na Bablóine", mar a thugann siad ar an domhan thiar, agus baintear feidhm spioradálta as caitheamh cannabais. Fógraítear an Afraic ("Síón") mar áit bhreithe an chine dhaonna, agus tá aisdúichiú don ilchríoch siúd mar lár-théama acu. 
Ní reiligiún eagraithe atá i gceist, ach gluaiseacht agus idé-eolaíocht. Sa lá atá inniu ann, tá aithne ar an ghluaiseacht ar fud an domhain, buíochas le ceoltóirí reggae ar nós Bob Marley.
Tomás Ó Cathaláin. Bhí Tomás Ó Cathaláin (Béarla: "Thomas Culhane"; 1891 – 1969) ar an mbeagán fíorscoláirí Gaeilge a bhí le fáil san Astráil sa chéad chuid den 20ú haois. Rugadh in Éirinn é agus chuir sé féin agus a bhean chéile fúthu in Melbourne, áit ar lean an Cathalánach air ag saothrú na teanga, ag déanamh taighde agus ag spreagadh daoine eile chun Gaeilge a úsáid. 
Éire.
Rugadh an Cathalánach sa Ghleann i gContae Luimnigh agus fuair sé a chuid oideachais i gColáiste Mhungairit, i gCliarscoil na Naomh Uile i mBaile Átha Cliath agus in Ollscoil na Banríona, Béal Feirste. 
Bhíodh sé ina thimire de chuid Chonradh na Gaeilge in iarthar Chontae Luimnigh agus i dtuaisceart Chontae Chiarraí. 
Cé go raibh sé ar a shuaimhneas san Astráil bhí saghas cumha air uaireanta i ndiaidh an bhaile agus aiféala air de bharr Éire a fhágáil.
An Astráil.
Tháinig sé féin agus a bhean chéile, Kathleen Naughton, chun na hAstráile sa bhliain 1927. Bhí MA sa Léann Ceilteach aige ach níor éirigh leis obair a fháil a bhí inchurtha lena n-oiliúint. Ar dtús chuaigh sé ag obair ar fheirm uncail Kathleen, ansin mar chléireach i monarcha lón cogaidh, ansin in oifig Standard Motors. 
Mar sin féin, lean sé gan stad den scoláireacht. Bhíodh sé ag scríobh chun scoláirí in Éirinn agus fuair irisí léinn le síntiús. Thugadh sé cainteanna don Melbourne Aisling Society agus scríobhadh ailt faoi stair na hÉireann don "Advocate", nuachtán Caitliceach. 
Rinne sé speisialtacht de stair an Ghleanna, agus scaip sé toradh a chuid taighde sna litreacha a scríobhadh sé abhaile. 
Caint agus comhrá.
Thagadh Gaeilgeoirí agus cainteoirí dúchais le chéile ar an Domhnach i dteach an Chathalánaigh in Brunswick in Melbourne. Bhíodh idir Astrálaigh agus Éireannaigh ann. Ar na hÉireannaigh bhí an sóisialach Mícheál Ó Ceallacháin, oibrí fáin ó Oileáin Árann. Scríobh a dheirfiúr Máire Ní Cheallacháin "Gaeilge sa Bhaile, Irish at Home", leabhar a raibh an oiread sin éilimh air in Éirinn, i Meiriceá agus san Astráil gurbh fhiú an dara heagrán a chur amach.
Naisc.
Liosta stairiúil lucht Gaeilge san Astráil
Seán Clárach Mac Domhnaill. Is file Gaeilge Éireannach a bhí i Seán Clárach Mac Domhnaill as Ráth Luirc (1691–1754). Tugtar Príomhfhile na Mumhan air uaireanta. Is as "Mo Ghile Mear" is mó atá aithne air.
Achadh an Dreaghainn. Is sráidbhaile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Achadh an Dreaghainn.
Achadh na Trághad. Is sráidbhaile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Achadh na Trághad.
Achadh nan Gearran. Is sráidbhaile suite i Ros, Comhairle na Gàidhealtachd é Achadh nan Gearran.
Achadh na h-Áirde. Is sráidbhaile suite i Ros, Comhairle na Gàidhealtachd, é Achadh na h-Áirde.
Judith Wright. File Astrálach agus comhshaolaí ba ea Judith Arundell Wright (31 Bealtaine 1915 - 26 Meitheamh 2000). Bhíodh sí ag troid ar son chearta talún na mBundúchasach.
A saol.
Rugadh í in Armidale do Ethel agus John Wright, grásaeir. Bhí a muintir ina gcónaí san Astráil le fada an lá. Cailleadh a máthair go hóg sa bhliain 1927 agus d'fhan Wright le haintín di. Nuair a phós a hathair arís sa bhliain 1929 cuireadh í in aois a ceithre bliana déag chun New England Girls' School, áit ar shocraigh sí ar fhile a dhéanamh di féin. 
Sa bhliain 1934 chuaigh sí chun Ollscoil Sydney agus rinne staidéar ar fhealsúnacht, stair, shíceolaíocht agus Bhéarla, cé nár bhain sí céim amach. 
Idir na blianta 1937 agus 1938 bhí sí ag siúl na Breataine agus na hEorpa, agus bhí sí ag obair mar luathscríobhaí agus chléireach anuas go dtí an bhliain 1944. Idir na blianta 1944 agus 1948 bhí sí ina staitisticí ag Ollscoil Queensland. 
D’fhoilsigh sí a céad díolaim filiochta, "The Moving Image", sa bhliain 1946 agus í ag obair in Ollscoil Queensland. Bhí sí ag obair freisin le Clem Christesen ar "Meanjin", iris liteartha. 
Sa bhliain 1950 d’aistrigh sí go Mount Tamborine, Queensland le Jack McKinney, úrscéalaí agus fealsamh teibí, agus rugadh Judy, a n-iníon, an bhliain chéanna. Phós siad sa bhliain 1962 agus cailleadh Jack sa bhliain 1966.
Tar éis bhás a fir chéile thit sí i ngrá le H. C. "Nugget" Coombs, polaiteoir agus pearsa mhór phoiblí, caidreamh a mhair cúig bliana is fiche. 
Thosaigh na cluasa ag teip uirthi agus í sna fichidí, agus i gceann tamaill d’éirigh sí bodhar ar fad.
File agus gníomhaí.
D’fhoilsigh sí a lán cnuasach filíochta - "The Moving Image", "Woman to Man", "The Gateway", "The Two Fires", "Birds", "The Other Half", "Magpies", "Shadow" agus a lán eile. Tá rian an dúlra ar a saothar agus baineann sí feidhm as fásra agus fána na tíre chun léargas a thabhairt ar an diamhair atá iontu mar íomhánna. Léargas é seo ar an ngaol atá idir saol na haigne agus an réalachas ábhartha. Tháinig cáil uirthi mar imshaolaí, agus sheas sí an fód go daingean chun an Mhórsceir Bhacainneach agus Oileán Fraser a chosaint. Chuaigh sí amach ar fhíoch agus áilleacht an nádúir. 
Rud eile a d’fhág a rian ar a cuid filíochta ba é cás na mBundúchasach é. Chuir sí in iúl go géar an fhearg a bhí uirthi de bharr na drochíde a tugadh dóibh, agus thacaigh sí go tréan le feachtas na gcearta talún. 
Dúradh ina taobh gur chreid sí nach bhfuil fírinne na beatha le fáil sa mhachnamh a dhéantar ar conas cloí leis an bhfírinne sin, ach sa chloí féin. Níor rud ginearálta iad a daonnacht agus a nádúr, mar sin, ach sainrud dá cuid féin ar theastaigh gníomh pearsanta uaidh. Sin é an fáth a raibh sí chomh sáite sin i mbuairt an domhain. Ar feadh a saoil chuir sí in iúl ina cuid filíochta agus próis an bhaint a bhí ag a muintir agus dá bhrí sin aici féin leis an díshealbhú. 
Cailleadh Judith Wright in Canberra ar 26 Meitheamh 2000 in aois a cúig bliana is ceithre scór.
Liosta leabhar.
Filíocht 
Critic liteartha 
Oibreacha eile
Le léamh.
Brady, Veronica (1998). "South of My Days: A Biography of Judith Wright", Angus &amp; Robertson. ISBN 0-207-18857-2
Chris Pine. Is aisteoir Meiriceánach é Chris Pine a rugadh ar 26 Lúnasa 1980 i Los Angeles, California.
Meanjin. Iris liteartha Astrálach is ea Meanjin agus é ar na cinn is sine agus is tábhachtaí san Astráil. Tháinig an t-ainm – a fhuaimnítear mar "mí-an-jin" – ó fhocal Bundúchasach ar an áit a bhfuil Brisbane. 
Bhunaigh Clem Christesen "Meanjin" i Mí Nollag 1940. Foilsíodh é mar "Meanjin Papers" anuas go dtí an bhliain 1947, mar "Meanjin" idir na blianta 1947 agus 1960, mar "Meanjin Quarterly" idir na blianta 1961 agus 1976, agus mar "Meanjin" as sin amach.
D’aistrigh an iris go Melbourne sa bhliain 1945 agus foilsítear í anois faoi choimirce Ollscoil Melbourne.
Ábhar agus údair.
Foilsíonn "Meanjin" aistí, tráchtaireacht, filíocht, ficsean, cuimhní cinn agus úrscéalta grafacha. 
Bhí Clem Christesen ina eagarthóir ar an iris ar feadh ceithre bliana is tríocha agus d’fhoilsigh ábhar a léirigh leathantas smaointeoireachta a linne ar an litríocht, ar na healaíona eile agus ar ghnóthaí móra na ré sin. Foilsíodh saothar na scríbhneoirí Astrálacha is fearr ann agus saothar scríbhneoirí nótáilte eachtrannacha. Ar na scríbhneoirí Astrálacha tá Judith Wright, Kylie Tennant, Vance agus Nettie Palmer, A.D. Hope, Dymphna Cusack, Martin Boyd, Alan Marshall, Dorothy Hewett, Vincent Buckley, Patrick White, Gwen Harwood, David Malouf, Humphrey McQueen, Jack Hibberd, Roberta Sykes, Helen Garner, Alex Miller, Frank Moorhouse, Carmen Callil and Dorothy Porter. Ar na scríbhneoirí eachtrannacha tá Jean-Paul Sartre, Kurt Vonnegut, Arthur Miller, Anaïs Nin, Ezra Pound, Alexander Solzhenitsyn and Dylan Thomas. Lena chois sin bhí tús díospóireachta le fáil in "Meanjin" ar roinnt scéalta a cíoradh go mion ó shin.
Clem Christesen. Bhunaigh Clement Byrne Christesen (1911–2003) "Meanjin", iris liteartha Astrálach a bhfuil tábhacht ar leith léi ina tír féin. Ba é Christesen eagarthóir na hirise ón mbliain 1940 go dtí an bhliain 1974.
Beatha.
Rugadh Christesen Townsville, áit ar chaith sé a óige. Ba de shliocht Éireannach agus Danmhargach a athair Patrick, agus ba de shliocht Éireannach a mháthair den chuid is mó. D’aistrigh siad go Brisbane sa bhliain 1917, áit ar fhreastail Christesen ar Ollscoil Queensland.
Tar éis gur fhág sé an ollscoil chuaigh sé ag obair mar iriseoir don "Courier-Mail" in Brisbane agus don "Telegraph", agus bhí sé ina oifigeach poiblíochta ag rialtas Queensland. Foilsíodh "Meanjin" den chéad uair sa bhliain 1940, nuair a tháinig Christesen ar ais ón iasacht. Nuair a tairgeadh tuarastal agus tacaíocht dó, d’aistrigh sé go dtí Ollscoil Melbourne sa bhliain 1945. D’éirigh sé as post an eagarthóra sa bhliain 1974. 
Duaiseanna.
Ghnóthaigh Christesen a lán duaiseanna lena linn.
Achadh nan Seileach. Is sráidbhaile suite i Ros, Comhairle na Gàidhealtachd é Achadh nan Seileach.
Alcaig. Is sráidbhaile suite i Ros, Comhairle na Gàidhealtachd é Alcaig.
Allt na h-Airbhe. Is sráidbhaile suite i Ros, Comhairle na Gàidhealtachd é Allt na h-Airbhe.
Ámait na Tuath. Is sráidbhaile suite i Ros, Comhairle na Gàidhealtachd, é Ámait na Tuath.
Áth nan Ceann. Is sráidbhaile suite i Ros, Comhairle na Gàidhealtachd é Áth nan Ceann.
Bad a' Chró. Is sráidbhaile suite i Ros, Comhairle na Gàidhealtachd, é Bad a' Chró.
Baile Dhubhthaich. Is baile suite i Ros, Comhairle na Gàidhealtachd, é Baile Dhubhthaich. Tá sé i dtuaisceart na hAlban ar an gcósta thoir. Tá 3,972 duine ina gcónaí ann.
Cinn Déis Bhig. Is sráidbhaile suite i Ros, Comhairle na Gàidhealtachd, é Cinn Déis Bhig.
Inbhir Áiliginn. Is sráidbhaile suite i Ros, Comhairle na Gàidhealtachd, é Inbhir Áiliginn.
Sgoraig. Is sráidbhaile i Ros, i gComhairle na Gàidhealtachd, é Sgoraig. Tá sé suite ar leithinis iargúlta ar an gcósta thiar thuaidh den tír.
Leonhard Euler. Matamaiticeoir a rugadh i mBasel na hEilvéise ab ea Leonhard Euler (15 Aibreán 1707 – 18 Meán Fómhair 1783). Bunaitheoir na hardmhatamaitice, an chalcalais, na triantánachta, na matamaitice anailísí, agus na meicnice. A shaothar sa réalteolaíocht, an hidridinimic is an optaic suntasach freisin. Ainmnítear cothromóidí Euler-Lagrange agus foirmle Euler as. Chaith sé formhór a shaoil i mBerlin agus i gCathair Pheadair.
Na Tathagan. Is sráidbhaile suite i Ros, Comhairle na Gàidhealtachd, é na Tathagan.
Uachdar Niad. Is sráidbhaile suite i Ros, Comhairle na Gàidhealtachd é Uachdar Niad.
Beinn Uais. Is sliabh in Albain í Beinn Uaish, atá suite sa Ros, Comhairle na Gàidhealtachd.
Bealach na Bá. Is mám suite i Ros, Comhairle na Gàidhealtachd, é Bealach na Bá.
Lámh-sgríobhainn Fheárnaig. Is lámhscríbhinn bainteach le Ros, Comhairle na Gàidhealtachd, é Lámh-sgríobhainn Fheárnaig.
Taylor Lautner. Is aisteoir Meiriceánach é Taylor Lautner a rugadh ar 11 Feabhra 1992 i Grand Rapids, Michigan.
Paul Seevers. Iar-iománaí is ea Paul Seevers a rugadh i gContae Shligigh sa bhliain 1969. D'imir sé ar son a chontae le breis is fiche bliain. Scóráil sé 2-07 sa chluiche ceannais nuair a bhuaigh Sligeach an tSraith Náisiúnta Iomána Rannán 3 sa bhliain 2004 agus scóráil sé 1-04 nuair a bhuaigh Sligeach Corn Nicoláis Mhic Riocaird sa bhliain 2008 tar éis cluiche crua in aghaidh An Lú (3-19 - 3-10 an scór deiridh) i bPáirc an Chrócaigh. Bhuaigh sé trí bhonn Chorn an Iarnróid le Connacht chomh maith.
Baile nan Dubhach. Is buirg suite i gComhairle Mhoireibh é Baile nan Dubhach.
Baile Chè. Is sráidbhaile suite i gComhairle Mhoireibh é Baile Chè.
Bucaidh. Is sráidbhaile suite i gComhairle Mhoireibh é Bucaidh.
Tagairtí.
]
Creag Ealachaidh. Is sráidbhaile suite i gComhairle Mhoireibh é Creag Ealachaidh.
Eilginn. Is sráidbhaile suite i gComhairle Mhoireibh é Eilginn.
Tagairtí.
]
Gleann Líobhait. Is sráidbhaile suite i Comhairle Mhoireibh é Gleann Líobhait.
Inbhir Cuilinn. Is sráidbhaile suite i gComhairle Mhoireibh é Inbhir Cuilinn.
Inbhir Losaidh. Is sráidbhaile suite i gComhairle Mhoireibh é Inbhir Losaidh.
Borrphéist. Is éard is borrphéist ("tinea") ann ná míocóis cnis nó fungas a chúisíonn ionfhabhtú sa duine, i bpeataí agus in ainmhithe tí.
Tá cineálacha éagsúla borrphéiste ann, ina measc;
Aló. Glaotar aló (nó fóifíneach; géineas "Aloe" as Laidin) ar ghéineas phlandaí, ina bhfuil timpeall 500 speiceas plandaí blátha súmhara. Is é an t-aló íceach ("Aloe vera" as Laidin — a chiallaíonn “an fíoraló”) an speiceas is cáiliúla. Géineas dúchasach don Afraic atá ann, agus is minic a fhaightear é i gCúige Rinne na hAfraice Theas, i sléibhte na hAfraice Trópaicí, agus i gceantair ghaolmhara ar nós Madagascar, Leithinis na hAraibe, nó ar oileáin na hAfraice.
Úsáidí.
Is minic a shaothraítear an t-aló mar phlanda maisiúcháin do gharraithe agus potaí araon. Úsáidtear an t-aló íceach ar dhaoine go hinmheánach agus go seachtrach, mar síltear go bhfuil araíonna leighis aici. Is féidir uachtar bog a dhéanamh den ghlóthach ina duilleoga a chneasaíonn dónna ar nós griandó. Freisin is féidir cineálacha gallúnaigh speisialta a dhéanamh astu.
Speicis.
Tá timpeall 400 speiceas den ghéineas "Aloe" ann. Samplaí ná:
Mionfhíric.
Bhí aló le fail ar stampaí 1919 sa Bhatúim, leath-féinrialtach den Ghrúis i réigiún deisceartach na Cugais.
Fonn Dhoichtidh. Is sráidbhaile suite i gComhairle Mhoireibh é Fonn Dhoichtidh nó am Fionn Ochdamh.
Obar Lobhair. Is sráidbhaile suite i gComhairle Mhoireibh é Obar Lobhair nó Obar Labhair.
Port Chnocaidh. Is sráidbhaile suite i gComhairle Mhoireibh é Port Chnocaidh.
Rathais. Is sráidbhaile suite i gComhairle Mhoireibh é Rathais.
Tom an t-Sabhail. Is sráidbhaile suite i gComhairle Mhoireibh é Tom an t-Sabhail.
An Àbhais. Is sráidbhaile suite i gComhairle Mhoireibh é an Àbhais.
Àird Rosain. Sráidbhaile i Siorrachd Inbhir Àir, iardheisceart na hAlban is ea Àird Rosain (Béarla: "Ardrossan").
Bíonn báid fharantóireachta ag dol idir Àird Rosain agus Tràigh a' Chaisteil agus Eilean Arainn, á n-oibriú ag Caledonian Mac a’ Bhriuthainn. Tá trí stáisiún traenach ann, Caladh Àird Rosain, Baile Àird Rosain, agus Tràigh a Deas Àird Rosain.
Is baile suite i gComhairle Siorrachd Àir a Tuath é Àird Rosain.
La Mama Theatre (Melbourne). Amharclann bheag is ea La Mama Theatre a bhfuil an-tábhacht léi i gcúrsaí drámaíochta san Astráil. Tá sí le fáil ag 205 Faraday St, Carlton (fo-bhaile de chuid Melbourne), Victoria. Cuireadh ar bun í ar 30 Iúil 1967 agus ó shin i leith tá sí ag léiriú drámaí nua neamhghnácha.
Betty Burstall a bhunaigh La Mama. Chuaigh sí féin agus a fear céile Tim Burstall go dtí Nua-Eabhrac sna seascaidí agus chuaigh an La MaMa Experimental Theatre Club i bhfeidhm go mór uirthi. Áit í a ligfeadh isteach ar chaoga ceint thú, áit a bhfeicfeá drámaí nua neamhfhoirmiúla idir mhaith agus olc. Bhí ardú meanman ag baint leis an obair ach ní raibh a leithéid le fáil in Melbourne. 
Chuaigh Betty chun cainte le lucht áitiúil drámaíochta faoi dhrámaí Astrálacha a léiriú ar bheagán costais agus shocraigh ar Carlton toisc gur cheantar beoga neamhghalánta lán de mhic léinn é agus rian an chultúir Iodálaigh air. Fuair sí foirgneamh dhá urlár a tógadh sa bhliain 1883 do Anthony Reuben Ford, clódóir, áit ilfheidhmiúil ar baineadh feidhm as ina dhiaidh sin mar mhonarcha buaitaisí, ceárta innealtóireachta leictrí agus monarcha fo-éadaí síoda. Anois tá sé liostáilte ar Chlár Oidhreachta Victoria.
Tionscadal gan bhrabach ba ea La Mama agus fáilte aige roimh dhrámaí úra trialacha. Is beag dráma Astrálach a bhí á léiriú ag an am, agus ba é an chéad cheann a bhí le feiceáil ann "Three Old Friends" (1967), dráma le Jack Hibberd. Léiríodh an dráma ba mhó clú dá chuid, "Dimboola", ann sa bhliain 1969. 
D’eascair drámadaíocht shainiúil Astrálach ó La Mama – drámadaíocht a bhí fuinniúil, greannmhar, borb féin. Ní drámaí amháin a bhí ar siúl ann, ach saothair nua le cumadóirí, filí agus lucht scannánaíochta chomh maith. Tháinig daoine éirimiúla a d’fhágfadh a lorg ar a lán ealaíon san Astráil – drámadóirí, aisteoirí, stiúrthóirí, teicneoirí, ceoltóirí, lucht déanta scannán, filí, lucht grinn. Orthu bhí John Duigan, David Williamson, Barry Dickins, John Romeril, Judith Lucy agus Richard Frankland.
Dóiteán agus atógáil.
Ar an 19 Bealtaine 2018 rinne dóiteán an-dochar do La Mama. Táthar chun é a atógáil faoin mbliain 2021. Beidh an chuma chéanna ar an seanfhoirgneamh agus tógfar foirgneamh os a chomhair amach. Ní bheidh athrú ar an spás léirithe ná ar na sain-nithe a bhaineann leis (an staighre istigh, an chomhla agus an tinteán). Beidh an fhoireann riaracháin ag obair in áit ar leith.
Baile nan Granndach. Is sráidbhaile suite i gComhairle Mhoireibh é Baile nan Granndach.
Am Parbh. Is ceann tíre suite i gCataibh, Comhairle na Gàidhealtachd, é am Parbh.
Inbhir Aora. Is sráidbhaile suite i Earra-Ghàidheal agus Bòd é Inbhir Aora.
An t-Òban. Is baile suite i Earra-Ghàidheal agus Bòd, in Albain é an t-Òban. Tá 8,120 duine ina gcónaí ann ó cheann ceann na bliana, ach bíonn suas le 25,000 duine ag fanacht san Òban sa samhradh. Tá Gaeilge na hAlban ag 9.4% de mhuintir na háite.
Ceann Loch Gilb. Is baile suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd, in Albain, é Ceann Loch Gilb. Bunaíodh mar bhaile pleanáilte é sa bhliain 1790, i ndiaidh bóthar a thógáil ar an gcuid sin de leithinis Cinn Tíre idir Inbhir Aora agus Ceann Locha. Tá timpeall is 3,000 duine ina gcónaí ann.
Obar Itheachan. Is sráidbhaile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Obar Itheachan.
A' Mhanachainn. Is sráidbhaile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é a' Mhanachainn (Béarla: "Beauly", ón Fhraincis "beau lieu").
Druim na Drochaid. Is sráidbhaile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Druim na Drochaid.
Jack Hibberd. Drámadóir Astrálach is ea an Dr Jack (John Charles) Hibberd (a rugadh ar an 12 Aibreán 1940 in Warracknabeal, Victoria). Baineann a shaothar le drámaíocht na héigéille agus baineann sé feidhm an-samhlaíoch as béarlagair na tíre. 
Rinne Hibberd staidéar ar an leigheas in Ollscoil Melbourne agus é ina chónaí i gColáiste Newman, Ollscoil Melbourne. Bhí sé ina imdhíoneolaí cliniciúil in Melbourne idir na blianta 1964 agus 1973, agus lean sé den obair sin tar éis dó tabhairt faoin drámaíocht. Tá sé pósta le Evelyn Krape, aisteoir. Tá beirt chlainne air dá bharr agus beirt eile a rugadh dó i bpósadh roimhe sin. 
Bhí dlúthbhaint aige leis an Australian Performing Group agus sa bhliain 1983 bhunaigh sé an Melbourne Writers Theatre. Idir na blianta 2005 agus 2008 bhí sé ina bhall de Bhord na Litríochta den Australia Council for the Arts. 
Drámaí agus scríbhneoireacht eile.
Léiríodh a chéad dráma "White With Wire Wheels" ag Ollscoil Melbourne sa bhliain 1967. An bhliain chéanna bhí dráma beag dá chuid, "Three Old Friends", ar an gcéad dráma a léiríodh in Amharclann La Mama.
An dá dhráma is cáiliúla dá chuid is iad "Dimboola" (1969) agus "A Stretch of the Imagination" (1972) iad. Bhí an-ghlaoch ar "Dimboola" riamh ar fud an domhain agus rinneadh scannán de sa bhliain 1979. Léiríodh "A Stretch of the Imagination" sa Bhreatain, sna Stáit Aontaithe, sa Ghearmáin agus sa tSín. Nuair a léiríodh é in Shanghai sa bhliain 1987 ba é an chéad léiriú de dhráma Astrálach a rinneadh riamh sa tSín é. 
Tá úrscéalta, gearrscéalta, filíocht, léirmheasanna agus aistí foilsithe aige freisin. 
D’ainneoin a bhfuil déanta ag Hibberd chun drámaíocht dhúchasach na hAstráile a chur chun cinn, níl an t-iomrá céanna leis anois is a bhí.
Le léamh.
McGillick, Paul in Ortrun Zuber-Skerritt (eag.), "Jack Hibberd", "Australian Playwrights", Rodopi 1998 ISBN 90-5183-003-3: http://books.google.com.au/books?id=S6HtX403kKUC
Richard Matheson. Scríbhneoir agus scriptscríbhneoir Meiriceánach é Richard Burton Matheson a rugadh ar an 20 Feabhra, 1926 in Allendale, New Jersey. Bhásaigh sé an 23 Meitheamh, 2013. Throid sé sa Dara Cogadh Domhanda sula ndeachaigh sé i mbun pinn lena chuid a shaothrú. 
Scríobh sé scéalta ina measctar fantaisíocht, ficsean eolaíochta, agus sceimhle. Is é an saothar is clúití a tháinig óna pheann ná "I am Legend", a scannánaíodh cúpla uair agus a raibh an-tionchar aige ar sheánra an sceimhle.
Inbhir Faragaig. Is sráidbhaile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Inbhir Farragaig nó Inbhir Faragaig.
Duras. Is sráidbhaile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Duras.
Bun Leothaid. Is sráidbhaile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Bun Leothaid.
Inbhir Mhoireastain. Is sráidbhaile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Inbhir Mhoireastain.
An Drochaid Bhàn. Is sráidbhaile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é an Drochaid Bhàn.