Trelis/gawiki huggingface dataset:
Menachim Begin. Bhí Menachim Begin (1913-1992) ina phríomhaire ar Iosrael.
Luathshaol.
B'as an Rúis ó thús dó. In aois a 16 thosaigh sé ag cur spéise i ngluaiseachtaí ógra de chuid na Siónach. 
Tar éis dó tamall a chaitheamh i sluachampaí géibhinn san Aontas Sóivéadach, d'éirigh le Begin teitheadh go dtí an Phalaistín, áit ar ghlac sé ceannaireacht ar an Irgun i 1943. 
Ghlac sé páirt mhór ar ball sa troid ar son na saoirse roimh imeacht na Sasanach agus ina dhiaidh, agus an t-ionsaí ar Deir Yassin i 1948 san áireamh.
Polaitíocht.
Tar éis d'Iosrael neamhspleáchas a bhaint amach, bhunaigh Begin an páirtí Herut (Saoirse). Toghadh ina fheisire sa Knesset é. 
Bhí an páirtí Herut go láidir ar thaobh an náisiúnachais agus mhol siad seilbh a ghabháil ar thailte ar gach taobh d'abhainn na hlordáine. 
Ina dhiaidh sin cheangail an páirtí Herut le páirtithe eile ar an eite dheas chun an grúpa Likud (Aontas) a bhunú. 
I rith an Chogaidh Sé Lá glacadh leis an dearcadh neamhghéilliúil a bhí aige, agus i ndeireadh na dála toghadh é ina Phríomh-Aire i 1977. 
Taidhleoireacht.
Nuair a chuaigh sé chun cainte le hAnwar Sadat an bhliain sin, ba é an chéad cheannaire losraelach riamh a bhuail le ceannaire Arabach. 
Bronnadh Duais Nobel na Síochána ar an mbeirt acu de bharr a gcuid oibre maidir le Comhaontú Camp David. 
Síónachas.
Mar sin féin bhí sé sásta i gcónaí seasamh go láidir chun Iosrael a chosaint. Sular éirigh sé as mar Phríomh-Aire sa bhliain 1983 cheadaigh sé ionradh ar an Liobáin i 1982.
Forcheartú (teangeolaíocht). Is éard is forcheartú ann ná coincheap teangeolaíochta ina mbaintear feidhm neamhchaighdeánach as teanga de bharr úsáid mhícheart rialacha a shamhlaítear léi. Is gnách go gcreideann cainteoir nó scríbhneoir a dhéanann forcheartú go bhfuil an fhoirm atá in úsáid acu i gceart, de bharr nach dtuigeann siad na rialacha chomh maith le hiarracht cuma an léinn nó an oideachais a chur air nó uirthi féin. 
Sampla maith den fhocheartú a bhí le fáil i mír nuachta de chuid Nuacht TG4 inár léiríodh ar an scáileán greamán ar a raibh na focail "ANTIFA" agus "An Ghaeltacht" le feiceáil, ach gur mar "ANTIFA na Gaeltachta" a léigh an tuairisceoir amach téacs an ghreamáin. Ní raibh aon chinnteacht gur faoi réir "ANTIFA" a bhí "an Ghaeltacht" ar an ngreamán, agus mar sin, níor ghá an t-infhilleadh ginideach a chur i bhfeidhm ar an ainmfhocal Gaeltacht. Ar eagla a cháinte, b'fhéidir, agus le nach gcuirfí ina leith gan eolas mar is ceart a bheith ar rialacha an ghinidigh aige, ba é an t-infhilleadh ginideach a roghnaigh an tuairisceoir, agus is sórt "focheartú" ba thoradh leis an iarracht. Féach anseo ar an mír: https://twitter.com/i/status/1270417636212584451
John Brown (daonfhuascailteoir). Ba daonfhuascailteoir Meiriceánaigh é John Brown a rugadh ar an 9 Bealtaine, 1800 i dTorrington, Connecticut agus a fuair bás ar an 2 Nollaig, 1859.
William Tecumseh Sherman. Ba ginearál Meiriceánach é William Tecumseh Sherman a rugadh ar an 8 Feabhra, 1820 i Lancaster, Ohio agus a fuair bás ar an 14 Feabhra, 1891.
Daonfhuascailteachas. Is gluaiseacht i mbun cealú na sclábhaíochta é an daonfhuascailteachas.
Batallón de San Patricio. Aonad le 175 inimircigh de shliocht Eorpach (Éireannaigh an chuid is mó) ab ea Batallón de San Patricio (An Béarla: Saint Patrick's Battalion), a throid mar chuid den tArm Meicsiceach i gcoinne Stáit Aontaithe Mheiriceá sa Chogadh Meicsiceach-Meiriceánach. Ba John Riley ina cheannaire den cathlán.
Seán Pádraig Ó Raghallaigh. Ba shaighdiúir Éireannach é Seán Pádraig Ó Raghallaigh (Béarla:"John Patrick Riley"), a rugadh i 1817 sa Chlochán, Contae na Gaillimhe. Saighdiúir Éireannach in Arm na Breataine ab ea é a chuaigh ar imirce go dtí na Stáit Aontaithe agus a liostáil in Arm na Stát Aontaithe ina dhiaidh sin. Le linn Chogadh Mheicsiceo-Mheiriceá 1846-1848, bhí Riley i gceannas ar roinnt Lochtóirí eile sna céimeanna a chuaigh go Meicsiceo, áit ar bhunaigh siad Cathlán Naomh Pádraig in Arm Mheicsiceo.
Eaglais Chaitliceach na hÉireann. Is cuid den Eaglais Chaitliceach domhanda í Eaglais Chaitliceach na hÉireann. Tá 3.7 milliún Caitliceach i bPoblacht na hÉireann, 78% den daonra in 2016.
Rosengård. Is baile suite i Malmö, an tSualainn é Rosengård.
Rinkeby.  &lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;
 &lt;revision&gt;
 &lt;parentid&gt;898961&lt;/parentid&gt;
 &lt;timestamp&gt;2018-08-22T22:32:32Z&lt;/timestamp&gt;
 &lt;contributor&gt;
 &lt;username&gt;Chaco&lt;/username&gt;
 &lt;/contributor&gt;
 &lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;
 &lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
Is baile suite i Stócólm, an tSualainn é Rinkeby.
Garal Síneach. Is ainmhí é an garal Síneach. Mamach atá ann.
Hamstar Síneach. Is ainmhí é an hamstar Síneach. Mamach atá ann.
Colonel Sanders. Ba fhear gnó Meiriceánach é Coirnéal Harland David Sanders, a rugadh ar an 9 Meán Fómhair, 1890 agus a fuair bás ar an 16 Nollaig, 1980.
Cathlán. Is slua mór feadhna réidh le haghaidh cath, go háirithe an aonad coisithe de chuid briogáid é cathlán.
Deilf na hIaing-tsí. Ainmhí mara is ea deilf na hIaing-tsí.
Seireo Síneach. Is ainmhí é an seireo Síneach ("Capricornis milneedwardsii"). Mamach atá ann, cineál gabhair agus, mar sin ball de fhine na Caprinae, fofhine na Bovidae (gabhair, caora srl). Tá sé dúchasach don tSín agus d'Oirdheisceart na hÁise.
Cath. Is éard is cath ann ná troid idir dhá arm nó dhá aonad mhíleata, beag beann ar an líon saighdiúirí. Tá an focal sa Ghaeilge le fada, fiú sa tSean-Ghaeilge. Go minic, is éard atá i gceist ná comhrac atá soiléir ó thaobh fad ama, limistéir, agus thiomantas na bhfórsaí. Mar sin féin, úsáidtear an téarma ar fheachtas míleata ina iomláine freisin, mar a dhéantar i gcás Cath na Breataine, Cath Stalingrad, Cath na Boilsce, srl. Tugtar "scirmis" ar chomhrac teoranta gan toradh soiléir air.
Lafcadio Hearn. Scríbhneoir ab ea Patrick Lafcadio Hearn (/hɜːrn/; Gréigis: Πατρίκιος Λευκάδιος Χερν; 27 Meitheamh 1850 – 26 Meán Fómhair 1904), a raibh aithne air freisin faoina ainm Seapánach Koizumi Yakumo (小泉 八雲). Aithnítear é sa chuid is mó as a chuid leabhar faoin Seapáin, go mór mhór as a dhíolaimí miotas agus scéalta taibhsí i mBéarla a leithéid "Kwaidan: Stories and Studies of Strange Things". Tá cáil freisin ar a chuid scríbhinní faoi New Orleans, Louisiana, iad bunaithe ar na deich mbliana a chaith sé ina chónaí sa chathair úd. Sa tSeapáin, áfach, a mhothaigh sé ar a shuaimhneas ba mó. Phós sé bean Sheapánach, rugadh ceathrar páistí dóibh agus ghlac sé le saoránacht na Seapáine.
A óige.
Bí cúlra casta teaghlaigh aige, agus eisean faoi chúram a athar, a mháthar agus aintín leis ag amanna difriúla. B'as Éirinn a athair, agus Gréagach ab ea a mháthair. Rugadh Lafcadio ar cheann de na hOileáin Iónacha sa Ghréig, mar atá Lafcada (as a dtagann an dara ainm leis) agus tógadh é i mBaile Átha Cliath, Contae Phort Láirge agus i mBangor sa Bhreatain Bheag. Oileadh i Sasana agus sa Fhrainc é. D'aistrigh sé scéalta Guy de Maupassant ón bhFraincís go dtí an Béarla.
A ghairmré.
Thug sé aghaidh ar Mheiriceá agus é 19 bliana d'aois. Rinne sé a bhealach chuig Cincinnati, Ohio mar a raibh daoine gaolta leis ina gcónaí ann. Agus é 23 bliain d'aois phós sé bean óg ghorm darbh ainm Alethea ("Mattie") Foley, rud a bhí in aghaidh an dlí in Ohio san am.
Shíothlaigh Hearn i dTóiceo de bharr taom croí. I ndiaidh a bháis, ghlac Natsume Sōseki cathaoir litríocht an Bhéarla in Ollscoil Thóiceo, post a bhí ag Hearn go dtí sin.
Clíodhna Ní Lionáin. Clíodhna Ní Lionáin, seandálaí Éireannach
Is as Cúil Ghréine, i gCo. Loch Garman, í Ní Lionáin. 
Fuair sí a céim PhD i seandálaíocht sa bhliain 2014. Is comhalta taighde í i scoil an seandálaíocht i an Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath
Is í an Príomh seandálaí ag an Polladh ag Halla an Dubhadh, leis an tionscadal Devinish, áit ina bhfuil tuama pasáiste atá 5500 bliain d'aois.
"Is fionnachtain den a saoil é" ar sí.
Seanghabhar Gaelach. Is é an seanghabhar Gaelach an cine gabhair dúchais amháin in Éirinn. Úsáidtear don fheoil agus bainne é. Sa stair, bhí sé an-tábhachtach do dhaoine bochta, agus an t-ainm a bhí air ná "bó bháinne an duine bhoicht". Tá an cine beagnach díobhaí, ach tá Cumann an tSeanghabhair Ghaelaigh ag iarraidh é a shábháil.
Féach Freisin.
Cumann an tSeanghabhair Ghaelaigh
Matteo Berrettini. Is imreoir leadóige gairmiúla as An Iodáil é Matteo Berrettini. Rugadh é ar an 12 Aibreán 1996.
Ramkumar Ramanathan. Is imreoir leadóige gairmiúla as An India é Ramkumar Ramanathan. Rugadh é ar an 8 Samhain 1994.
Caitlín Nic Aoidh. Is láithreoir teilifíse le TG4 í Caitlín Nic Aoidh (a rugadh 6 Meán Fómhair 1981). Is Gaeilgeoir dúchasach ó gCloch Cheann Fhaola i gContae Dhún na nGall í.
Oideachas.
D'fhreastail Nic Aoidh ar Phobalscoil Cloich Cheann Fhaola i nDún na nGall, agus i ndiaidh sin d'fhreastail sí ar Ollscoil na hÉireann, Má Nuad. Bhain sí céim Ghaeilge agus ceol amach, agus seal níos déanaí bhain sí céim máistreachta amach ón ollscoil céanna. 
Bronnadh Dioplóma Gairmiúil san Oideachas (DGO) uirthi in Ollscoil na hÉireann, Gaillimh chomh maith.
Gairm.
Roimh a thosaigh sí ag obair mar láithreoir teilifíse le TG4, ba mhúinteoir meánscoile í Caitlín, leis an Ghaeilge agus ceol mar ábhair aici. 
Thosaigh sí ag obair le TG4 sa bhliain 2014, ag déanamh láithreacht ar thuar na haimsire ar TG4. 
Ar Oíche Shamhna i 2016 rinneadh bob léi ina ndeachaigh sí ar iarraidh i ndiaidh 'splanc thintrí'. Bhí an cleas sin i mbéal an phobail ag an am, agus ba chuid d'fhreagra é ar an gclár teilifíse ‘"Have I Got a Bit More News for You"’.
Bhí sí agus a comhoibrí TG4 mar aíonna ar '"The Tommy Tiernan Show"' i 2018"."
Ainmníodh í don gradam 'láithreoir teilifíse is fearr' sna "2016 STELLAR Shine Awards".
Ar 20 Feabhra 2023, rinne Caitlín Nic Aoidh agallamh le Paul Mescal ar an gcairpéad dearg agus é ag freastal ar na gradaim BAFTA.
Mandiraja. Is ceantar (Indinéisis: "kecamatan") i leasríocht Banjarnegara, Iáva Láir, san Indinéis é Mandiraja (Iávais: ꦩꦤ꧀ꦢꦶꦫꦗ). Tá an ceantar 52.62 km² ina achar, agus bhí 78,090 duine ina gcónaí ann de réir dhaonáireamh na hIndinéise sa bhliain 2020. Is é Mandiraja an dara baile is mó i leasríocht Banjarnegara, tar éis an bhaile riaracháin Banjarnegara féin.
Gustavo Adolfo Bell Lemus. Ambasadóir reatha na Colóime chun Chuba is ea Gustavo Adolfo Bell Lemus (a rugadh ar an 1 Feabhra, 1957) . Ina dhlíodóir, eacnamaí agus staraí, d 'fhreastal  sé mar an seachtú Leas-Uachtarán idir 1998 agus 2002, faoi rialtas an tríochadú uachtaráin, Andrés Pastrana Arango, agus sheirbheáil sé chomh maith, ag an am céanna. mar Ard-Choimisinéir um Chearta an Duine sa Cholóm agus mar Aire Cosanta Náisiúnta, idir 2001 agus 2002. Sa bhliain 1992, mar an 53ú Gobernador del Atlántico. B'é an chéad Ghobharnóir a toghadh go daonlathach san Roinn, tar éis achtacháin, an Bhunreacht na Colóime, sa bhliain 1991.
Clónáil. Is éard is clónáil ann ná an próiseas le haghaidh aonán géinchomhionann a tháirgeadh d'orgánach, a d'fhéadfadh a bheith déanta go nádúrtha nó go saorga. Sa nádúr, táirgeann go leor orgánach clóin trí atáirgeadh éighnéasach. Sa bhiteicneolaíocht tagraíonn clónáil do phróiseas le haghaidh chlóin d'orgánaigh nó chóipeanna de chealla nó bhloghanna d'ADN a chruthú (clónáil mhóilíneach). Chomh maith le bitheolaíocht, tagraíonn an téarma d'ilchóipeanna de shaothair sna meáin dhigiteacha nó bogearraí a tháirgeadh.
B'é J. B. S. Haldane, a chéad cheap an téarma 'clone' sa Bhéarla. Tá sé díorthaithe ón fhochal Gréigise, κλών "klōn", "craobhóg", a thagraíonn don phróiseas trína gcruthaítear planda nua as chraobhóg. Sa luibheolaíocht, d'úsáidtí an téarma lusus go traidisiúnta.
Atáirgeadh gnéasach. Déanann ainmhithe sliocht a phórú trí atáirgeadh gnéasach de ghnáth, ach uaireanta déanann siad é trí atáirgeadh éighnéasach. Is é an gníomh bunúsach a bhíonn i gceist in atáirgeadh gnéasach go dtagann dhá núicléas (na gaiméití) le chéile agus go dtáthaínn siad lena chéile chun cill amháin, an ubh thoirchithe (nó siogót), a dhéanamh. Is iad an dá núicléas a tháthaíonn le chéile ná núicléas speirmchille agus núiucléas ubhchille. Ó chorp an fhireannaigh a thagann an speirmchill; ó chorp an bhaineannaig don ubhchill.
Aistriú cothrománach géine. Is éard is aistriú cothrománach géine (ACG) nó aistriú cliathánach géine  ná an ghluaiseacht d'ábhar géiniteach idir orgánaigh aoncheallacha  agus/nó ilcheallacha, cé is moite de tharchur ADN ó thuismitheoir chuig a shliocht. Toisc thábhachtach is ea ACG in éabhlóid go leor orgánach.
Tá ACG ina phríomh-mheicníocht i leathnú frithsheasmhacht in aghaidh antaibheathach i mbaictéir, agus glacann sé ról tábhachtach in éabhlóid na mbaictéar gur féidir leo comhdhúile nuálacha, a leithéid agus lotnaidicídí shaorga a dhíghrádú agus in éabhlóid, i  gcothabháil, agus i dtarchur nimhneachta.&lt;ref name="doi10.3389/fcimb.2012.00161"&gt;&lt;/ref&gt; Is minic a bhíonn baictéarafagaigh mheasartha agus plasmaidí páirteach ann.  Is féidir le géinte, atá freagrach as frithsheasmhacht in aghaidh antaibheathach i speiceas baictéarach amháin, aistriú chuig speicieas eile trí mheicníochtaí éagsúla, ar nós F pileas, agus ina dhiaidh sin faighteora na ngéinte frithsheasmhacht a armáil in aghaidh antaibheathach, a bhfuil ag éirí dúshlánach ó thaobh na sláinte de. Samhlaítear freisin go gcuireann ACG chun cinn cothabháil saol uilíoch na bithcheimice agus, ina dhiaidh sin, uilíocht an chóid ghéinitigh.
Bhí go leor machnaimh faoin ghéineolaíocht dírithe ar an aistriú cothrománach, ach níl  an tábhacht a bhaineann le haistriú ingearach  géine i measc orgánach aoncheallach ach ina thús.
Is féidir glacadh le seachadadh géinte mar  aistriú saorga géine, agus is saghas d' innealtóireacht ghéiniteach í.
Paul Reynolds. Is maor cruicéid de chuid na hÉireann é Paul Reynolds, a rugadh ar an 23 Bealtaine 1973. I mí na Samhna 2016, ainmníodh é mar Oifigeach na Bliana ag Gradaim Chruicéad Éireann. Ceapadh é ar an bPainéal Idirnáisiúnta Maor agus Réiteoirí i mí Meithimh 2018.
Ba é an cluiche idir Éire agus an Afganastáin ar an 22 Lúnasa 2018 an chéad chluiche idirnáisiúnta Twenty20 (T20I) a raibh sé i bhfeighil air. Rinne sé maoirseoireacht ar Chluiche Idirnáisiúnta Aon Lae (ODI) den chéad uair ar an 29 Lúnasa 2018, cluiche eile idir Éire agus an Afganastáin.
Sententia. Natháin ghairide mhórálta, mar shampla seanfhocail, seanráite, nathaíochtaí, léirisc, nó ráitis ghonta a tógadh ó fhoinsí ársa, coitianta nó eile, is ea sententiae (an t-ainmneach iolra d'fhocal Laidneach "sententia").
Zygopetalum. Géineas de 14 speiceas is ea Zygopetalum, san fhine Orchidaceae, fhofhine Epidendroideae, treibh Maxillariae, agus fhothreibh Zygopetalinae. Is é sonraitheoir an speicis ná "Zygopetalum mackayi" ("Z. maculatum").
Tá ainm an ghéinis seo díortha ó "zygon" na Gréigise, a chiallaíonn "peiteal faoi chuing". Is tagairt é seo don fhásóg ag bun an liopa a chruthaíonn comhtháthú na bpeiteal agus na seipeal.
Tagtar ar na Zygopetalum ag íseal- go meán-airde i bhforaoisí taise i Meiriceá Theas. Faightear an chuid is mó de na speicis sa Bhrasaíl.
Is maith le daoine magairlíní den ghéineas seo de bharr a éasca agus a tá sé iad a fhás. Tá tóir orthu mar bhláthanna gearrtha.
William Jackson Hooker. Luibheolaí agus rangaitheoir agus maisitheoir plandaí Sasanach ab ea Sir William Jackson Hooker (6 Iúil 1785 – 12 Lúnasa 1865). Ollamh Regius le Luibheolaíocht ab ea é in Ollscoil Ghlaschú, agus bhí sé ina stiúrthóir ar an Luibhghairdín Ríoga in Kew. Bhí sé mór le Sir Joseph Banks a chuidigh le Hooker lena chuid oibre mar thaiscéalaí agus mar chruinnitheoir agus rangaitheoir plandaí. Tháinig a mhac, Joseph Dalton Hooker, i gcomharbacht air mar stiúrthóir ar Luibhghairdín Kew.
Beathaisnéis.
Rugadh Hooker in Norwich. Rinne sé staidéar ar an stair aiceanta go neamhfhoirmeálta, éaneolaíocht agus feithideolaíocht go háirithe. Chuir sé spéis sa luibheolaíocht ar moladh Sir James Edward Smith, é sin i ndiaidh comhairle Smith a lorg faoi chaonach neamhchoitianta áirithe.
Rinne Hooker a chéad turas go dtí an Íoslainn sa bhliain 1809. Scríobh sé "Tour in Iceland" (1809, athchló 1813) faoin turas sin.
Bhí sé ceaptha ag Hooker dul in éineacht le Sir Robert Brownrigg go dtí an Siolón sna blianta 1810–1811, ach cuireadh an turas ar ceal mar gheall ar chúinsí polaitiúla corracha na mblianta úd. Sa bhliain 1814 chaith sé 9 mí ar lorg plandaí sa Fhrainc, san Eilvéis agus i dtuaisceart na hIodáile. An bhliain ina dhiaidh sin phós sé Maria Dawson Turner, iníon Dawson Turner, baincéir, agus deirfiúr chéile Francis Palgrave.
Bábóg. Is é is bábóg ann ná macasamhlú beag de dhuine, de ghnáth leanbh, páiste nó bean. Déantar bábóga mar bhréagáin do pháistí, agus uaireanta mar mhaisiúcháin. Le leathchéad bliain ar a laghad déantar iad as plaisteach an chuid is mó den am. Bíonn siad gléasta le héadaí.
Molly Sterling. Is amhránaí Éireannach í Molly Sterling. Rugadh i bPocán, Contae Thiobraid Árann ar an 8 Márta 1998 í.
Stoirm thrópaiceach Gordon. Stoirm ghaoithe a bhuail na Mion-Aintillí, Pórtó Ríce, An Easpáinneoil, Cúba, Na Bahámaí, Florida, Alabama agus Mississippi idir an 30 Lúnasa agus inniu is é Stoirm thrópaiceach Gordon. Ainmníodh Stoirm thrópaiceach Gordon ar an 3 Meán Fómhair mar an seachtú stoirm de Shéasúr na hairicíní an tAtlantach 2018. Fuair triúr bás mar gheall ar an stoirm.
Oidheadh Chlainne Uisnigh. Is cuid de chnuasach laochscéalta na Rúraíochta é Oidheadh Chlainne Uisnigh. Téann an scéal siar go dtí 6ú haois, ach scríobhadh an leagan leis an teideal úd as Nua-Ghaeilge Moch.
Scéal tragóideach is ea é faoin ógbhean Deirdre, a bhí roghnaithe mar chéile ag Conchúr mac Neasa, ach a d'éalaigh le Naoise go hAlbain. Tar éis tamaill, d'iarr Conchúr ar Naoise agus a dheartháireacha, clann Uisnigh, teacht ar ais go hÉirinn go dtuga sé mathúnais dóibh. Maraíodh na deartháireacha go fealltach chomh luath agus a shroich siad príomhchathair an rí, Eamhain Mhacha. Léim Deirdre as carbad an rí agus rinneadh smidiríní dá ceann in aghaidh carraige.
Cathbhadh. Ba phríomhdhraoi agus fáidheadhóir é Cathbhadh (nó Cafadh, Sean-Ghaeilge Cathbad) i gcúirt Chonchúir Rí sa Rúraíocht.
Breith Chonchúir.
Tá dhá leagan sna foinsí ar bhreith Chonchúir, agus Cathbhadh ann araon mar chuid de.
Sa chéad leagan, is athair Chonchúir é. Fiafraíonn Neasa, iníon Eochaid Sálbuide (rí Uladh ag an am céanna), den draoi céard a mheasann sé mar dhea-thuar an lá úd. Freagraíonn Cathbad, "rí a ghineadh ar bhanríon". Toisc nach raibh fear ar bith eile i láthair, meallann Neasa Cathbhadh chun na leapa agus gineann sí mac.
Sa dara leagan, is taoiseach cheithearn fhianna é Cathbhadh, agus díríonn sé ionsaí ar theach athair altrama Neasa, agus maraítear cách ann. 
Níl ar a chumas ar Eochaid tada a dhéanamh toisc níltear in ann an chóir a leagan ar Chathbhadh. Is ar an gcaoi sin a bhunaíonn Ness a ceithearn fhianna féin chun teacht suas leis. Lá amháin, ámh, agus sí imithe ina haonar chun folcadh, tagann Cathbhadh chuici agus éilíonn sé í mar bhean chéile. Ní raibh an dara rogha aici ach aontú. 
I leagan éigin eile, áfach, ní hé Cathbhadh athair mac Neasa, ach a leannán, an t-ard-rí, Fachtna Fáthach. 
Agus Neasa agus Cathbhadh ag taisteal chun cuairt a thabhairt ar Fhachtna, ar bhruach na habhann úd chuaigh Neasa i dtinneas linbh. Rinne Cathbhadh tairngreacht go mbeadh breithlá a linbh ar chomh lá le hÍosa Chríost,[5] márbh fhéidir léi fanacht go dtí an lá dár gcionn. Shuigh sí ar chloch ar bhruach na habhann, agus ar an lá ina dhiaidh, rugadh Conchúr dí. Thit an leanbh i ndiaidh a mhullaigh isteach san abhainn, ach d'ardaigh Cathbhadh amach é. D'ainmníodh an leanbh as an abhainn.
Fáidh.
Bhí an draoi i láthair ag breith Deirdre agus thuar sé a cinniúint, ach níor thug Conchúr aird dó. 
Tráth éigin eile, chuala Cú Chulainn óg ag dul thairis Cathbad ag tuar go mbeadh clú agus cáil shioraí, ag saol gearr, ag éinne a thógadh airm an lá úd. Rith sé ar an dtoirt go Conchúr agus d'iarr sé air go raibh sé ina shaighdiúir.
Cú Cirneco. Is madadh clóis é cú Cirneco.
Spáinnéar Clumber. Is madadh clóis é spáinnéar Clumber.
Títí cósta dúlámhach. Is ainmhí é an títí cósta dúlámhach ("Callicebus melanochir"). Mamach agus moncaí atá ann. Maireann sé in oirthear na Brasaíle, feadh an chósta.
Muc mhara na Murascaille. Is ainmhí é an muc mhara na Murascaille. Mamach atá ann.
Cuandú. Is ainmhí é an cuandú. Mamach atá ann. Is torcáin chraobhacha sa ghéineas "Coendou" iad. Tá roinnt speiceas díobh ann. Tá siad dúchasach do Mheiriceá Láir agus do Mheiriceá Theas.
Moncaí uallach Oileán Coiba. Is ainmhí é an moncaí uallach Oileán Coiba ("Alouatta coibensis"). Mamach agus moncaí atá ann. Maireann sé i bPanama.
Picire muinceach. Is ainmhí é an picire muinceach. Mamach atá ann.
Taylor Fritz. Is imreoir leadóige gairmiúla as na Stáit Aontaithe é Taylor Harry Fritz. Rugadh é ar an 28 Deireadh Fómhair, 1997.
Rebecca Peterson. Is imreoir leadóige gairmiúla as An tSualainn í Rebecca Peterson. Rugadh í ar an 6 Lúnasa 1995.
Karolína Muchová. Is imreoir leadóige gairmiúla as Poblacht na Seice í Karolína Muchová. Rugadh í ar an 21 Lúnasa 1996.
2018 Bucharest Open. Ba chomórtas WTA Tour é 2018 Bucharest Open a imríodh ag Arenele BNR. Thosaigh an príomhchomórtas ar 16 Iúil 2018 agus chríochnaigh sé ar 22 Iúil 2018.
B'é 2018 an cúigiú heagrán den chomórtas. Bhuaigh Anastasija Sevastova comórtas na singlí le Irina-Camelia Begu agus Andreea Mitu ag bua comórtas na mbeirteanna.
Mandy Minella. Is imreoir leadóige gairmiúla as Lucsamburg í Mandy Minella. Rugadh í ar an 22 Samhain 1985.
Olga Danilović. Is imreoir leadóige gairmiúla as An tSeirbia í Olga Danilović. Rugadh í ar an 23 Eanáir 2001.
Anastasia Potapova. Is imreoir leadóige gairmiúla as An Rúis í Anastasia Sergeyevna Potapova. Rugadh í ar an 30 Márta 2001.
Zheng Saisai. Is imreoir leadóige gairmiúla as An tSín í Zheng Saisai nó Zheng Sai-Sai. Rugadh í ar an 5 Feabhra 1994.
The Simpsons (séasúr 30). Thosaigh an tríochadú séasúr "The Simpsons" idir an 30 Meán Fómhair 2018 agus 2019 Bealtaine 12, ag tosú le "Bart's Not Dead".
Cuscas ballach coiteann. Is ainmhí é an cuscas ballach coiteann. Mamach atá ann.
Spéirling Florence. Bhuail Spéirling Florence an réigiún Mhuir Chairib ar an 31 Lúnasa 2018, an séú stoirm de Shéasúr na hairicíní an tAtlantach 2018,
Focail Ghaeilge lánchonsan. Is annamh Focail Ghaeilge lánchonsan ach tá roinnt samplaí ann.
Samplaí.
Is fuaimfhocail/intriachtaí iad seo a foilsíodh in Cú le Paul Bolger, Barry Devlin, aistriúchán le Leabhar Breac. 
Tá roinnt giorrúchán ann.
Focail Ghaeilge nach bhfuil ach gutaí iontu. Is annamh focail Ghaeilge nach bhfuil ach gutaí iontu ach tá roinnt samplaí ann.
Comhghraf idirtheangach. Is éard is comhghraf idirtheangach ann ná focail a bhfuil an litriú céanna acu ach a bhfuil ciall dhifriúil leo. Sampla is ea an focal 'teach' sa Ghaeilge, sa chiall 'tigh' agus 'teach' an Bhéarla (“múin”). Uaireanta bíonn gaol sanasaíoch idir na focail ach is iondúil nach mbíonn.
Púma Chósta Ríce. Is ainmhí é an púma Chósta Ríce. Mamach atá ann.
Measán Coton de Tuléar. Madra as Madagascar é measán Coton de Tuléar.
Tamairín cadáscheannach. Is ainmhí é an tamairín cadáscheannach.
Rón ite portán. Is ainmhí é an rón ite portán. Mamach atá ann.
Gary Holton. B'aisteoir Sasanach é Gary Frederick Holton (a rugadh ar an 22 Meán Fómhair 1952 agus a fuair bás ar an 25 Deireadh Fómhair 1985).
Monte Cassino. Is abtheach suite san Iodáil é Monte Cassino.
Féidhlimidh Mac Daill. Sa Rúraíocht, b'athair Dheirdre é Feidhlimidh Mac Daill (Sean-Ghaeilge Feidlimid mac Daill).
Ba bhard é i gcúirt an rí, Conchúr mac Neasa. Ar lá breithe Dheirdre, rinne príomhdhraoi an rí, Cathbhadh, a thuismeá cinniúnach fúithi.
Gavin Duffy. Is fear gnó Éireannach é Gavin Duffy (rugadh é ar an 29 Aibreán 1960) a bhí mar mholtóir ar chlár RTÉ Dragons' Den.
Sheas Gavin don Toghchán Uachtaránachta na hÉireann 2018. Fuair sé ainmniúcháin ag na comhairlí: An Mhí, Ceatharlach, Cill Mhantáin agus Cathair agus Contae Phort Láirge. Tháinig sí sa séú háit, deireanach, sa toghchán le 32,198 vótaí agus 2.2% de na vótaí céad rogha.