An Íoslainnis. Is teanga Ghearmáinice Thuaidh í an Íoslainnis (íslenska) a labhraítear don chuid is mó san Íoslainn, tír ina bhfuil sí ina teanga oifigiúil. Thairis sin, tá pobail bheaga á saothrú in áiteanna i gCeanada. 
Stair.
Is í an tSean-Íoslainnis, teanga Lochlannach a labhraítí agus a scríobhtaí sa Mheánaois, an teanga ónar eascair an Nua-Íoslainnis. Go stairiúil, is as iarthar na hIorua a tháinig formhór na lonnaitheorí a chuaigh ar imirce chun na hÍoslainne. Mar sin, bhí an tSean-Íoslainnis agus an tSean-Ioruais an-chosúil lena chéile, agus is iad canúintí iarthar na hIorua is gaolmhaire leis an Íoslainnis sa lá atá inniu ann, lasmuigh den Fharóis. Mar sin féin, toisc í a bheith scoite ó chanúintí na Mór-roinne, is ar éigean a d’athraigh gramadach na hÍoslainnise le linn na mílaoise ó shin, go háirithe ó thaobh na moirfeolaíochta de. Inniu, tá an Íoslainnis i bhfad níos cosúla leis an tSean-Lochlainnis a bhí á labhairt ag na hUigingigh a thug an t-oileán chun míntíreachais míle bliain ó shin ná leis na teangacha nua-aoiseacha eile i gCríoch Lochlann. 
Téann traidisiún liteartha na hÍoslainnise siar go dtí an Mheánaois, agus is beag difríocht is féidir a aithint idir Íoslannis na tríú haoise déag agus Íoslainnis an lae inniu, ó thaobh na teanga scríofa ar a laghad. Mar sin, bíonn cainteoirí ábalta an tseanlitríocht a léamh, cé go n-úsáidtear nótaí le ciall a bhaint as an gcomhthéacs cultúrtha de ghnáth.
Is í an fuaimniú is mó a d'athraigh idir an dá linn, agus uaireanta bíonn sé le haithint ar an litriú: rinneadh "ég" den fhocal "ek" "mé", agus tháinig an -ð in áit an -t san fhoirm neodrach de rangabháil na haimsire caite agus den alt: "fundið" "aimsithe, fionnta, faighte" (an inscne neodrach) an leagan nua-aimseartha, "fundit" a bhí ag lucht labhartha na Sean-Íoslainnise.
Is féidir na hathruithe a shoiléiriú leis an sliocht seo as an scéal sean-Íoslannach úd "Örvar-Odds saga":
Seo mar a litreofaí inniu é:
Gramadach.
Tá gramadach ar leith ag an Íoslainnis i gcomparáid leis na teangacha Gearmáinice nua-aimseartha eile, go háirithe nuair a áirítear cé chomh saibhir agus atá a moirfeolaíocht ainmfhoclach agus bhriathartha. Is teanga an-infhillte í, a bhfuil ceithre thuiseal aici: ainmneach, cuspóireach, tabharthach agus ginideach. Tá trí inscne aici, a aithnítear thar a chéile iad san uimhir iolra chomh maith leis an uimhir uatha: firinscne, baininscne agus neodar. Don chuid is mó, marcáiltear na catagóirí seo go soiléir ar ainmfhocail, aidiachtaí agus forainmneacha, de ghnáth i bhfoirm iarmhíreanna infhillte ag deireadh na fréamhfhoirme atá i gceist, mar a léirítear sna táblaí thíos:
FJÖRÐUR "caolsháile, fiord" (firinscneach láidir), API "ápa" (firinscneach lag)
ÁÆTLUN "amchlár, sceideal, plean" (baininscneach)
HÚS "teach" (neodrach)
Níl alt éiginnte san Íoslainnis, ach is gné den teanga nua-aimseartha é an t-alt deimhneach. Níor fhorbair sé ach faoin am ar shealbhaigh na Lochlannaigh an Íoslainn, agus i stíleanna áirithe, go háirithe i stíl na seanscéalta, is féidir an t-alt deimhneach féin a fhágáil ar lár. Díochlaontar an t-alt sa dá uimhir agus sna tuisil: "húsið" ("an teach", ainmneach agus cuspóireach), "husinu" (tabharthach), "hússins" (ginideach), "húsin" (ainmneach agus cuspóireach san uimhir iolra), "húsunum" (tabharthach iolra), "húsanna" (ginideach iolra). Tabhair faoi deara go ligtear -m an tabharthaigh iolra ar lár roimh an alt.
Stór focal.
Cuireann muintir na hÍoslainne an-bhéim ar an nglanteangachas, agus is minic a úsáideann siad a dtéarmaí féin seachas na focail idirnáisiúnta. Samplaí is ea iad:
Úsáidtear téarmaí freisin a bhfuil cosúlacht éigin acu leis an mbunfhocal coimhthíoch cé go bhfuil ciall acu san Íoslainnis ("comhoiriúnú fónaiséimeantach" mar a deirtear). Mar shampla is é an focal Íoslainnise ar "teicneolaíocht" ná "tækni": is léir gurb é "teknik" nó "Technik" bunús an fhocail seo, ach san am chéanna is féidir leis an gcainteoir Íoslainnise é a shamhlú leis an bhfocal dúchasach "tæki" = gléas (teicneolaíoch).
Go coitianta, áfach, ní aistrítear ainmneacha na bpáirtithe polaitiúla ná na focail a dhíorthaíonn uathu: "kommúnismi", "sósíalismi", "fasismi", "nasismi". Úsáidtear "demókrati" agus "repúblíkani" le tagairt do na páirtithe sna Stáit Aontaithe (agus cosúil leis sin is "kristilegir demókratar" iad na Daonlathaigh Chríostaí i dtíortha áirithe san Eoraip), ach is "lýðræðissinnar" agus "lýðveldissinnar" iad na daonlathaigh agus na poblachtaigh sa ghnáthchiall. ("Írski lýðveldisherinn" a thugtar ar an IRA as Íoslainnis, agus is "lýðveldissinnar" iad na Poblachtaigh Éireannacha.)