Trelis/gawiki huggingface dataset:
Jacqueline Kennedy Onassis. Bhí Jacqueline Lee Bouvier Kennedy Onassis (28 Iúil, 1929 – 19 Bealtaine, 1994) (Jackie Kennedy sna 1960í agus Jackie Onassis níos déanaí), mar bhean chéile John F. Kennedy, uachtarán na Stát Aontaithe, idir 1961 agus 1963. Ar an 12 Meán Fómhair 1953, phós Kennedy Jacqueline Lee Bouvier.
Nuair a cailleadh Kennedy, phós Bouvier fear gnó Gréagach, Aristotle Onassis (sa bhliain 1968).
George Bernard Shaw. Drámadóir Éireannach ab ea George Bernard Shaw "()" (26 Iúil 1856 – 2 Samhain 1950). 
Bhain Shaw Duais Nobel na Litríochta sa bhliain 1925. Ba é an drámadóir ba mhó le rá é lena linn. Deirtear fós go bhfuil Shaw ar an dara drámadóir is mó a léirítear in amharclanna an domhain, sna sála ar William Shakespeare.
Phós sé Charlotte Payne-Townshend i Londain sa bhliain 1898, in aois 41 dó, pósadh áisiúlachta b'fhéidir agus clann ar bith.
Bhí Shaw ar an eite chlé go dtí na 1920idí. Níos déanaí, bhí an-mheas aige ar Stalin, Mussolini agus Hitler.
Fuair Shaw aois mhór (94): d'éag sé ar 2 Samhain 1950. Créamadh a chorp i Golders Green, Londain.
Saothar.
Drámaíocht.
Tharraing Shaw go leor conspóide lena linn. Mar shampla, ar an 28 Deireadh Fómhair 1905, léiríodh "Mrs Warren's Profession" i Nua Eabhrach don chéad uair. An bochtanas - agus an striapachas - a bhí i gceist. Stop na póilíní an dráma agus gabhadh na haisteoirí.
Sruighlea (cathair). Seanchathair stairiúil i gComhairle Shruighlea is ea Sruighlea (Béarla: "Stirling"). Is é an chuma atá ar Shruighlea inniu ná gur cruinneagán tithíochta atá ann timpeall an tseanchaisleáin agus an cheantair mheánaoisiúil atá suite i gcroílár na háite. Sa bhliain 2001, bhí 41,243 duine ina gcónaí sa chathair.
Bhí Sruighlea ina príomhchathair ar Ríocht na hAlban fadó, agus í ina buirg ríoga go dtí an bhliain 1975. Sa bhliain 2002, nuair a bhí an Bhanríon Éilís ag ceiliúradh a hiubhaile leathchéad bliain, bronnadh stádas na cathrach ar Shruighlea.
Armidale. Baile i New South Wales, Astráil is ea, Armidale. Tá daonra timpeall 24,596 ann.
Ballina. Baile i New South Wales, Astráil is ea Ballina. Tá daonra timpeall 17,000 ann.
Balranald. Baile i New South Wales, Astráil is ea Balranald. Tá daonra timpeall 1500 ann.
Barraba. Baile i New South Wales, Astráil is ea Barraba. Tá daonra timpeall 2,180 ann.
Bellingen. Baile i New South Wales, Astráil is ea Bellingen. Tá daonra timpeall 2,800 ann.
Berrigan. Baile i New South Wales, na Astráile is ea Berrigan. Tá tuairim is 900 duine ina gcónaí ann. Tá club gailf, dhá bhunscoil agus dhá theach tábhairne ann. Bíonn rásaíocht chapall ar siúl ann: an Berrigan Gold Cup.
Bingara. Baile i New South Wales, Astráil is ea Bingara. Tá daonra timpeall 2,000 ann.
Bland. Bardas (nó ceantar rialtas áitiúil) i New South Wales Astráil is ea Bland. Tá daonra timpeall 6,500 ann.
Blayney. Baile i New South Wales, Astráil is ea Blayney. Tá daonra timpeall 6,700 ann.
Bogan. Bardas (nó ceantar rialtais áitiúil) i New South Wales, an Astráil is ea Bogan. Tá daonra timpeall 3,100 ann.
Bombala. Baile i New South Wales, Astráil is ea Bombala. Tá daonra timpeall 2,545 ann.
Boorowa. Baile i New South Wales, Astráil is ea Boorowa. Tá daonra timpeall 2,476 ann.
Bourke. Is baile agus limistéir rialtais áitiúil é Bourke atá suite i dtuaisceart stát New South Wales insan Astráil. Aimsithe tuairim ar 800 ciliméadar iarthuaisceart ó Sydney, príomhchathair an stáit, ar bhruach abhann Darling.
Tugtar an t-ainm Barwon ar réimse na habhann céanna taobh amuigh den bhaile. Tá daonra na háite timpeall 4000 agus tá leath acu ina mbundúchasaigh.
Shroich na chéad lonnaitheoirí Sasanacha sa bhliain 1820 agus tugadh Prattenville ar an mbaile ar dtús ach níos déanaí aistríodh chun an ainm láithreach é in hómós do Richard Bourke a bhí ina ghobharnóir ar NSW sna tríochaidí.
Tháinig líne traenach ann sa bhliain 1895 ach bhí an-díobháil déanta mar gheall ar na tuilte a thit amach agus dúnadh an líne dá bharr sin.
Brewarrina. Baile i New South Wales, Astráil is ea Brewarrina. Tá daonra timpeall 2,140 ann.
Byron Bay. Baile i New South Wales, Astráil is ea Byron Bay. Tá daonra timpeall 5,609 ann.
Cabonne. Bardas (nó ceantar rialtas áitiúil) i New South Wales, Astráil is ea Cabonne. Tá daonra timpeall 12,600 ann.
Camden, New South Wales. Baile in oirthear New South Wales, san Astráil, is ea Camden. Tá daonra timpeall 3,244 ann.
Na Gaeil Óga. "Baineann an t-alt seo leis an eagraíocht stocaireachta sna 2000í; má tá spéis agat sa gclub CLG, féach Na Gaeil Óga CLG."
Eagraíocht stocaireachta ar son na Gaeilge is ea na Gaeil Óga, a tháinig ar an bhfód go spontáineach le cuidiú leis an bhfeachtas a bhí ar siúl sna blianta 2003-2004 le stádas oifigiúil iomlán a bhaint amach don Ghaeilge san Aontas Eorpach. Nuair a bhí an cuspóir sin bainte amach, áfach, tháinig tuilleadh fáis agus forbartha ar an eagraíocht, agus í ar an eagraíocht Gaeilge is luaithe fáis faoi láthair. Tá craobhacha aici i mBaile Átha Cliath, i nDún Dealgan, i mBéal Feirste, i Luimneach, i nGaillimh, agus i gCorcaigh.
Seán Ó Tuama. Scoláire, file agus drámadóir as Corcaigh ab ea Seán Ó Tuama (28 Eanáir 1926 - 14 Deireadh Fómhair 2006).
Saol.
B'as ceantar Mhúscraí athair an Tuamaigh, Aodh. 
Ní raibh aige ach sé bliana déag agus é ag tosú i gColáiste Ollscoile Chorcaí. Ba mhó go mór an tionchar a bhí ag an ollamh Domhnall Ó Corcora air. Chaith an Tuamach na blianta mar Ollamh le Gaeilge in Ollscoil Chorcaí. Rinne comhollamh de in 1968 agus ó 1982 gur éirigh sé as an bpost in 1990 bhí sé ina Ollamh le Litríocht na Gaeilge. Chaith sé tamaill ina ollamh cuairte in Oxford agus in Harvard agus ba mhinic ag léachtóireacht é i Meiriceá Thuaidh. Mar mhúinteoir, spreag an Tuamach go leor daoine le dul i mbun scríobh na filíochta. 
Bhí an Tuamach gníomhach i gcúis na Gaeilge agus chaith sé tamall ina Chathaoirleach ar Bhord na Gaeilge. D'éirigh sé as tar éis dó plean gníomhaíochta a fhoilsiú ina raibh spriocanna nach raibh ró-uaillmhianach ach a bhí indéanta dar leis, ach ní bhfuair sé tacaíocht ar bith ón rialtas. 
Fuair an Tuamach bás i gCorcaigh ar an 14 Meán Fómhair 2006, in aois 80 bliain dó. 
Saothar.
Bhí spéis ar leith ag an Tuamach sna dánta grá, i bhfilíocht Sheáin Uí Ríordáin agus Aogáin Uí Rathaille agus san aistriúchán.
Kent. Is contae i Sasana é Kent atá suite in oirdheisceart na tíre. Is é Maidstone príomhbhaile contae.
Feachtas &quot;Stádas&quot;. An feachtas ar a tugadh Stádas, bhí sé idir lámhaibh ag na heagraíochtaí Gaeilge in Éirinn sna blianta 2003-2005, agus é dírithe ar stádas oifigiúil iomlán a bhaint amach don Ghaeilge san Aontas Eorpach. Tharla sé sin sa bhliain 2022.
Agóidí.
Reáchtáladh An Lá Mór i mBaile Átha Cliath ar an 24 Aibreán, 2004. Bhí Stádas agus Na Gaeil Óga taobh thiar den fheachtas a raibh stádas oifigiúil na Gaeilge san AE mar chríoch air.
Stádas san Aontas.
Is ar an 1ú Eanáir 2007 a tugadh stádas oifigiúil agus oibre don Ghaeilge. Ach bhí socrú maolaithe i bhfeidhm go dtí 2022, mar gheall ar an nganntanas foirne aistriúcháin, a chuir srian ar an méid ábhair a haistríodh go Gaeilge.
Ó 1 Eanáir 2022 i leith, tá an Ghaeilge ar chomhchéim le teangacha oifigiúla eile an Aontais Eorpaigh.
Feachtas 2003-2005.
Ba é an Dochtúir Pádraig Ó Laighin, a raibh tréimhse fhada caite aige i gCeanada, agus tuiscint aige do pholasaí teanga na tíre, a chuir tús leis an bhfeachtas. Eisean a scríobh príomhdhoiciméid an fheachtais, an aighneacht údarásach a leag sé faoi bhráid an Fhóraim Náisiúnta um an Eoraip san áireamh, agus ba é a bhí mar phríomhurlabhraí thar ceann Stádais le linn an fheachtais. 
Rinne Aoife Ní Scolaí comhordú ar rannpháirtíocht Chonradh na Gaeilge san fheachtas, go háirithe ar eagrú mórshiúil i mBaile Átha Cliath ar 24 Aibreán 2004, 'An Lá Mór', a raibh tuairim is sé mhíle duine páirteach ann.
Le linn an fheachtais, tháinig sé chun solais go raibh Panu Petteri Höglund i ndiaidh achainí dá chuid féin a chur ar siúl ar an Idirlíon ar mhaithe leis an gcuspóir céanna. Thug Stádas lántacaíocht don achainí sin, agus rinne siad cinneadh go dtabharfaí cuireadh do Panu Petteri Höglund a bheith i láthair sa mhórshiúl agus labhairt ag an léirsiú mór os comhair Dháil Éireann, i Sráid Theach Laighean.
Thug an feachtas seo spreagadh do Ghaeilgeoirí óga na hÉireann eagraíocht nua dá gcuid féin, Na Gaeil Óga, a bhunú.
Ollscoil Uladh. Bunaíodh Ollscoil Nua Uladh i gCúil Raithin, Contae Dhoire, sa bhliain 1968, tar éis do Thuarascáil Lockwood a mholadh go mbeadh an dara ollscoil i gCúige Uladh. 
Stair.
Pleanáil.
Tá an campas suite ar bhruach thoir Abhainn na Banna, agus ghlac go leor de náisiúnaithe an Tuaiscirt leis an chinneadh sin mar mhasla, mar gur shíl siad gur chóir don ollscoil a bheith suite i nDoire Cholmcille, áit a raibh "Coláiste Mhig Aodha" le blianta fada roimhe sin. 
Rinne an tEaspag Edward Daly cur síos ar an bhfreagairt i nDoire ar na ráflaí sna 1960idí nach mbeadh an dara hollscoil i dTuaisceart Éireann lonnaithe sa chathair. "Bhí cruinniú poiblí ag a raibh slua mór i láthair ar siúl sa Halla Cathrach... Bhí an dá thaobh, Náisiúnaithe agus Aontachtaithe, ansin ina sluaite agus iad go léir ar aon intinn... Bhí sé thar a bheith deacair a chreidiúint go bhféadfadh Lockwood teacht ar an gconclúid ar tháinig sé uirthi, de réir tuairisce. Bunaíodh Coiste um Ollscoil do Dhoire agus cinneadh go n-eagrófaí mótarshlua chuig teach na parlaiminte ag Stormont... Rinne breis agus 20,000 duine agus formhór na ngluaisteán sa chathair an turas... Tháinig sé chun solais ina dhiaidh sin nár thacaigh roinnt Aontachtaithe suntasacha, saoránaigh mór le rá de chuid Dhoire, leis an gcathair mar shuíomh don dara hollscoil. Bhí mórán de mhuintir Dhoire ar buile." 
Méadú.
D'oscail na doirsí in 1968. Ó thús bhí meascán maith mic léinn sa choláiste as gach cearn de Chúige Uladh, agus de réir a chéile mhéadaigh líon na mac léinn as áiteanna eile in Éirinn agus sa Bhreatain, agus ó thíortha eile san Eoraip agus níos faide i gcéin, rud a rinne campas ilchultúrach de go gasta. 
I 1984 rinneadh Ollscoil Nua Uladh a nascadh le Polaiteicníc Bhaile Shiúrdáin agus tugadh Ollscoil Uladh uirthi.
Gaeilge.
Ba iad Liam Ó Dochartaigh agus Diarmaid Ó Doibhlin a bhí i mbun Roinn na Gaeilge san Ollscoil ag an tús agus chaith an teangeolaí clúiteach, Colmán Ó hUallacháin OFM na blianta ag obair ann chomh maith agus tamall mar cheann roinne. Chuir Mícheál Ó Murchú go mór le múineadh na Gaeilge san ollscoil, agus rinne Séamus Mac Mathúna a chion féin ann mar ollamh le Gaeilge.
In 2016, bhí deireadh curtha leis an gcúrsa céime lánaimseartha sa Ghaeilge in Ollscoil Uladh. Tháinig sé chun solais i Meitheamh na bliana 2015 go raibh rún ag Ollscoil Uladh 210 post a scor agus laghdú 1,250 a dhéanamh ar líon na mac léinn acu toisc titim £9 milliún sa bhliain ar a mbuiséad ó Stormont.
Tá a lán cúrsaí as Gaeilge le fáil fós.
An Mhainicéasaíocht. Ceann de na seanreiligiúin Iaránacha is ea an Mhainicéasaíocht. Tá sí imithe anois, agus an chuid is mó de scríbhinní a fáidhe, Mani, ar iarraidh freisin, ach tá aithne éigin ar an gcreideamh ó fhoinsí dara láimhe, go háirithe ó scríbhinní Naomh Aibhistín, a d'iompaigh ón Mainicéasaíocht chun na Críostaíochta. 
Bunús.
B'é an fáidh Mani a bhunaigh an Mhainicéasaíocht sa tríú haois i ndiaidh bhreith Chríost. Bhí cónaí ar Mani sa Bhabloin, in Impireacht na Peirse, agus b'í an Aramais a theanga dhúchais inar chum sé an chuid ba mhó de scríbhinní bunaidh na Mainicéasaíochta. Lena linn féin, áfach, aistríodh na scríbhinní go Meán-Pheirsis, agus cuireadh an reiligiún féin in oiriúint do théarmaí an tSorastrachais. 
Diagacht.
Is é an déachas príomhghné na diagachta Mainicéasaí. Ghlac Mani leis go raibh dhá fhórsa móra san ollchruinn ó thús, mar atá, an solas agus an dorchadas. Bhí síocháin faoi réim i ríocht an tsolais, agus síorchogadh i ríocht an dorchadais. Tháinig ár n-ollchruinne féin chun saoil nuair a rinne an dorchadas ionsaí ar an solas, agus b'é an Spiorad Beo ó ríocht an tsolais a chruthaigh an ollchruinne as meascán an tsolais agus an dorchadais.
Bhí na Mainicéasaigh dírithe ar gach traidisiún reiligiúnda dá raibh ann a chur san áireamh ina gcreideamh. Mar sin, d'éirigh leo cuid mhaith scríbhinní de chuid Críostaithe eiriceacha a shábháil a bhí á ngéarleanúint ag na Críostaithe ceartchreidmheacha. Dúirt Mani féin gur "deisceabal de chuid Chríost" a bhí ann, ach ní raibh ina chuid diagachta, dar leis an Eaglais, ach eiriceacht ghlan. D'fhógair Mani gur "paraicléat" a bhí ann féin, is é sin, "fortaitheoir" nó "sólásaí" nó sórt idirghabhálaí idir Dia agus an duine. Deirtear sa Bhíobla Gréigise gurb é Críost féin an "paraicléat", ach tagraítear do Chríost freisin mar "chéad pharaicléat", rud a thugann le fios go bhféadfadh sé go dtiocfaidh paraicléit eile ina dhiaidh.
Pointe tábhachtach i ndiagacht na Mainicéasaíochta is ea nach bhfuil Dia maith uilechumhachtach ann. Ar an mbealach seo, d'fhuascail an Mhainicéasaíocht fadhb na teoidicé nó ceist an oilc. Ós rud é go bhfuil an t-olc chomh láidir leis an maith, níl sé ciallmhar an cheist a chur, cén fáth a gceadódh dia grámhar uilechumhachtach go mbeadh an t-olc ann ar aon nós. Tá fórsa an tsolais agus fórsa an dorchadais ag cur síor-chogaidh ar a chéile, agus is é anam an duine machaire an áir.
Úsáid mheafarach.
Is minic a thugtar "mainicéasaíocht" i ngnáthchaint na ndaoine léannta ar gach cineál déachais nach n-aithníonn ach aon mhaith amháin agus aon olc amháin ar an saol, agus nach dtuigeann gur féidir do rudaí bheith idir olc agus mhaith san am céanna.
An tSanscrait. Is í an tSanscrait (संस्कृत) teanga léannta na hIndia. Ceann de na teangacha Ind-Eorpacha í. Tá sí ar an gceann is sine de na teangacha Ind-Eorpacha is eol dúinn, agus nuair a fuair na teangeolaithe Iartharacha amach faoin ngaol a bhí aici leis an Laidin agus leis an tSean-Ghréigis, ba mhór an spreagadh é d'fhorbairt na teangeolaíochta stairiúla. 
Baineann lucht leanúna an Hiondúchais, an Bhudachais, an tSaíceachais agus an Jaineachais úsáid na teanga naofa aisti, agus tá sí ina teanga Chlasaiceach ag muintir na hIndia cosúil leis an Laidin san Eoraip. Tá sí go líofa ag ceithre mhilliún duine ar a laghad, agus iarrachtaí athbheochana ar obair i Mattur i stát Karnataka: is féidir, ansin, teacht ar pháistí a d'fhoghlaim Sanscrait óna dtuismitheoirí agus í ó dhúchas acu anois. Tugann bunreacht na hIndia aitheantas don tSanscrait mar cheann de na teangacha oifigiúla.
B'é Panini, thiar sa chúigiú haois RC, a chum an chéad ghramadach don tSanscrait Chlasaiceach. Tá litríocht mhór ann sa tSanscrait réamh-Chlasaiceach, go háirithe na Véidí, agus is gnách tagairt don chineál sin Sanscraite mar Shanscrait Véideach. Níl mórán difríochta ann idir an tSanscrait Véideach agus an tSanscrait Chlasaiceach, ach nuair a thosaigh litríocht na Sanscraite Clasaicí ag forbairt, bhí an teanga féin ag dul as úsáid mar chaint bheo, agus í ag éirí ina caighdeán righin liteartha. Na canúintí a tháinig ina háit i mbéal na ndaoine, is é an t-ainm a thugtar orthu ná Pracrait. Is as na Pracraití a d'fhorbair an Hiondúis, an Urdúis, an Phuinseáibis agus a lán teangacha eile a labhraítear san India inniu. Ceann de na Pracraití í an Pháilis fosta, arb í teanga naofa Bhúdachas Theireaváda í.
Teangacha Samóideacha. Craobh i gcrann ginealais na dteangacha Úralacha is ea na teangacha Samóideacha nó an tSamóidis. Tá na teangacha Samóideacha gaolmhar leis na teangacha Fionn-Úgracha, cosúil leis an Úngáiris, an Fhionlainnis, agus an Eastóinis, ach is fada amach an gaol é. Is iad na teangacha Samóideacha agus na teangacha Fionn-Úgracha an dá phríomhchraobh san fhine Úralach. Labhraítear na teangacha Samóideacha cois na Farraige Báine, Fharraige Kara agus Fharraige Laptev, is é sin, ar chósta thuaidh na Rúise, timpeall na Sléibhte Úralacha.
Tá na teangacha Samóideacha féin roinnte ina dhá bhfoghrúpa, mar atá:
Fánaithe Arctacha is ea na Samóidigh agus iad i dtuilleamaí a gcuid réinfhianna le haghaidh bia, beatha agus éadaí. Níl an cineál seo saoil ró-inréitithe leis an tsochaí nua-aimseartha, agus mar sin, tá cuid mhaith de na teangacha thuasluaite imithe in éag nó ag foghlaim an bháis. Is í an teanga Nenets an t-aon cheann amháin acu a bhfuil sracadh inti go fóill, agus í ó dhúchas ag beagnach tríocha míle duine. Tá na teangacha Kamas agus Mator imithe go hiomlán, chomh maith leis an teanga Yurats, agus níl ach dornán seandaoine ag labhairt Enets. Tá míle, nó cúpla míle, cainteoirí ag na teangacha Nganasan agus Selkup. Is í an teanga Selkup an t-aon teanga bheo amháin i gcraobh na Samóidise Theas.
Paranóia. Deirtear go bhfuil paranóia (nó "paranáia", de réir an litrithe a d'úsáid Colmán Ó Huallacháin i bhFoclóir Fealsaimh) ar an duine atá chomh buartha faoina shlándáil féin is nach bhfuil an imní nó an eagla seo ag luí le réasún a thuilleadh. An duine a bhfuil paranóia ag luí air, creideann sé go tipiciúil go bhfuil géarleanúint ag bagairt air, agus tá sé de chlaonadh ann teoiricí seafóideacha comhcheilge a ghlacadh dáiríre.
Tá an téarma féin bunaithe ar an bhfocal Gréigise "παράνοια" a chiallaíonn, go bunúsach, buile nó mire, agus go traidisiúnta, is é an bhrí a bhí leis an bhfocal sa tsiciatracht ná ciméara nó seachrán intinne. D'athraigh an coincheap féin de réir a chéile i stair na siciatrachta, áfach, agus inniu féin is iomaí ciall a bhaintear as.
Lucsamburg (cathair). Is í Lucsamburg (Fraincis: "Luxembourg, "Gearmáinis:" Luxemburg", Lucsamburgais: "Lëtzebuerg") nó Cathair Lucsamburg an phríomhchaitair Ard-Diúcachta Lucsamburg.
Bus Átha Cliath. Is oibritheoir busanna é Bus Átha Cliath a chuireann seirbhísí ar fáil i mBaile Átha Cliath. Is fochomhlacht de Chóras Iompair Éireann é. D'iompair an comhlacht 139.4 milliún paisinéir i 2017. 
Stair.
Bunaíodh Bus Átha Cliath ar an 2ú Feabhra 1987, nulair a scoilteadh é ó Chóras Iompair Éireann. I mí Mheán Fómhair 2011, fuair Bus Áthat Cliath uasghrádú teicneolaíoch suntasach
Fótón. Is bunaonad solais é an fótón. Nuair a bhí Max Planck ag iarraidh fadhb radaíocht dúchoirp a réiteach ag tús an fhichiú aois, bhí air glacadh leis an hipitéis gur i méid scoite amháin a chruthaítear solas (agus, níos ginearáltaí, radaíocht leictreamaighnéadach). Roimhe seo, tuigtí gur tonn a bhí sa radaíocht seo. Sé 'quantum' a thug sé ar an méid scoite seo, agus meicnic chandamach ("Quantenmechanik" sa Ghearmáinis) a thugtar ar an bhfo-bhrainse nua fisice a d'fhás mar thoradh na faidhbe seo.
Max Planck. Fisiceoir Gearmánach ab ea Max Karl Ernst Ludwig Planck (23 Aibreán 1858 - 4 Deireadh Fómhair 1947). Chítear mar bhunaitheoir na meicnice chandamaí é.
Saol.
Rugadh Planck i gKiel na Gearrnáine. 
Candam.
Óna staidéar ar theirmidinimic is radaíocht dúchoirp, chuir sé an teoiric chandamach le chéile i 1900, céim fhíorthábhachtach chun tosaigh san eolaíocht i dtús na 20ú haoise.
B'é Planck a chéadchuimhnigh ar Theoiric an Chandaim. Is é seo prionsabal bunaidh na teoirice seo: ní mar athróg leanúnach a astaítear fuinneamh ach ina aonaid scoite nó ina bhearta. 'Candaim' a thugtar ar na bearta seo.
Shaothraigh Niels Bohr is Albert Einstein teoiricí tábhachtacha eile a díorthaíodh ón mbunsmaoineamh seo.
Níos déanaí.
Bronnadh Duais Nobel na Fisice ar Phlanck sa bhliain 1918.
Chroch na Naitsithe a mhac, Erwin Planck, fear gnó agus polaiteoir, sa bhliain 1945. Chuaigh sé i gcomhcheilg chun Hitler a fheallmharú. Tháinig beaguchtach ar Max Planck agus d'éág 4 Deireadh Fómhair 1947, in aois 89 dó.
Brosna. Is leabhar é Brosna. Cnuasach filíochta de dhánta Seán Uí Ríordáin atá ann.
Foilsíodh an saothar filíochta seo don chéad uair i 1964 le Sáirséal agus Dill.
Günter Wallraff. Scríbhneoir agus iriseoir Gearmánach is ea Hans-Günter Wallraff, nó "Günter Wallraff" (rugadh an 1 Deireadh Fómhair 1942), mar is gnách dó a chuid scríbhinní a shíniú. Thuill sé clú agus cáil dó féin ó na seascaidí anuas mar iriseoir fiosraitheach, agus é ag obair ar chúla téarmaí agus faoi ainm bréige do chomhlachtaí a rabhthas i ndrochamhras fúthu nach raibh siad ag urramú an dlí nó na dea-bhéasaíochta. Ina measc siúd, bhí an comhlacht miotalóireachta Thyssen AG, an comhlacht mearbhia McDonald's, an comhlacht árachais Thyssen, agus an nuachtán Bild-Zeitung.
Sochtheangeolaíocht. Brainse den teangeolaíocht is ea an tsochtheangeolaíocht a dhéanann staidéar ar an dóigh a mbíonn an tsochaí, caighdeáin agus normanna na sochaí, an cultúr, an comhthéacs agus an cineál iompraíochta a mbítear ag súil leis uait ag imirt a dtionchair ar an teanga agus ar an úsáid a bhaintear as an teanga.
Cúis spéise don tsochtheangeolaí is ea freisin na difríochtaí atá inaitheanta ar na canúintí a labhraíonn dreamanna éagsúla nach ionann iad ó thaobh saintréithe sóisialta de, cosúil le heitneacht, reiligiún, stádas sóisialta, inscne, oideachas agus araile, agus conas a aithnítear ionad an duine sa tsochaí ar na difríochtaí cainte agus canúna. 
Cosúil leis an dóigh a mbíonn an chaint difriúil in áiteanna difriúla (na canúintí i gciall cheart an fhocail sin "canúint", is é sin, na canúintí áitiúla nó réigiúnda), bíonn canúintí éagsúla ag dreamanna éagsúla sa tsochaí, agus is iad na canúintí seo - na canúintí sóisialta - is ábhar taighde don tsochtheangeolaíocht.
Virtuti Militari. Is é Virtuti Militari an suaitheantas is airde luach is féidir a bhronnadh ar shaighdiúir Polannach ar son a chrógachta i bhfianaise an namhad. B'é Stanisław August Poniatowski, Rí deireanach na Polainne, a chuir tús leis an mbonn seo sa bhliain 1792, ach cuireadh ar neamhní é nuair a d'fhorghabh na comharsana an Pholainn i ndeireadh na hochtú haoise déag. Ina dhiaidh sin, athchruthaíodh agus neamhníodh é de réir cé acu a bhí ag éirí leis na Polannaigh a saoirse a bhaint amach nó nach raibh.
An Pointe. Is baile Chontae an Dúin é An Pointe nó Rinn Mhic Giolla Rua (Béarla: "Warrenpoint") cois Loch Cairlinn. Tá 7000 duine ina gcónaí ann.
Stair.
Ar an 27 Lúnasa 1979 maraíodh 18 saighdiúir as Arm na Breataine agus sibhialtach amháin sa Chaol Uisce le linn na dTrioblóidí.