Trelis/gawiki huggingface dataset:
Taiscéalaí Cúlra Chosmaigh. Satailít a lainseáil NASA i 1989 chun staidéar a dhéanamh ar an radaíocht chúlrach chosmach ón gCruinne ab ea an Taiscéalaí Cúlra Chosmaigh (COBE). Thomhais an tsatailít teocht na radaíocha seo mar 2.73 K. I 1992 d'aimsigh sé mionathruithe an-bheaga sa teocht, timpeall an 30 milliúnú cuid de cheilvin. Is féidir go dtugann na mionathruithe seo léargas ar uainíochtaí bídeacha i ndlús na luath-Chruinne, ar táirgeadh na réaltraí astu.
Taiscéalaí Idirnáisiúnta Cóiméad. An chéad mhisean spáis a rinne teagmháil le cóiméad, trí eitilt trí dheannach is iain eireaball chóiméad Giacobini-Zinner i 1985. Lainseáladh an spásárthach i 1978, mar an Taiscéalaí Idirnáisiúnta Gréine is Domhain, chun an ghrianghaoth a mhonatóiriú, ach athdhíríodh é i 1983 le cabhair imtharraingt an Domhain is na Gealaí chun teagmháil leis an gcóiméad. Rinne sé tomhais den chéad uair ar idirghníomhú an chóiméid leis an ngrianghaoth, agus bhí in ann teacht slán as taisteal ar luas 21 km in aghaidh an tsoicind trí dheannach an eireabaill. Faoi bhainistiú Lárionad Spáis Goddard de chuid NASA.
Taiscéalaithe Marsa. Sraith spásárthach róbatach de chuid an Aontais Shóivéadaigh chun Mars a thaiscéaladh (1962-1974). Chuimsigh siad eitiltí thart, fithiseoirí, agus árthaigh a tháinig i dtír ar Mhars. Fuarthas íomhánna Marsa ar ais ó Mars 5 i 1974. I 1988 lainseáil na Sóivéadaigh dhá aistear chun fithisiú thart ar Mhars is bualadh leis an tsatailít nádúrtha Phobos. Shroich ceann acu an fhithis thart ar Phobos, ach cailleadh é roimh thuirlingt. I 1996 lainseáladh spásárthach an-uaillmhianach go Mars, le cuidiú cuid mhaith pairtnéirí Eorpacha, ach cailleadh é nuair a theip ar an 4ú céim den roicéad lainseála.
Taiscumar. Is umar nó loch saorga é taiscumar ina ndéantar uisce a stóráil. Déantar é trí sruthán nó abhainn a dhambáil nuair a bhíonn sreabh iomarcach ann, nó uisce a chaidéalú isteach ann. Is féidir an t-uisce a scaoileadh amach ar bhealach rialaithe le haghaidh caiteachas tí nó tionsclaíochta, uisciú, nó chun cumhacht leictreach a ghiniúint (hidrileictreachas).
Taisliú. Sa cheimic, próiseas ina dtuaslagann ábhar go mall de réir a chéile tar éis uisce a shú ón atmaisféar. Mar shampla, i gcás cuid de na salainn, clóiríd chailciam go príomha, súitear dóthain uisce ón atmaisféar tais le tuaslagadh san uisce sin. Súnn ábhar tais-scópach uisce óna thimpeallacht. Súnn ábhar taislíoch uisce óna thimpeallacht agus tuaslagann ann.
Taismhéadar. Ionstraim meitéareolaíochta chun bogthaise choibhneasta an aeir a thomhas. Tugann taisghraf taifead leanúnach ar an mbogthaise choibhneasta.
Taispeántas (bitheolaíocht). Sa bhitheolaíocht, patrún iompair nó comhartha a thugann ainmhí chun eolas ar leith a chur in iúl. Go minic is patrún nósúil géinrialaithe é. Mar shampla, iompar cúirtéireachta ina n-úsáidtear tréithe fisiciúla, cosúil le clúmh nó beanna, chun céile a mhealladh.
Taispeántas leachtchriostail. Déantar é as ábhair ar leith, nach criostail sholadacha ná leachtanna iad a dtugtar "leachtchriostail" orthu. Tá leachtchriostail ann agus nuair a sheoltar sruth leictreach tríothu cuirtear na móilíní in eagar iontu, agus nuair nach mbíonn sruth ag rith tríothu fanann na móilíní randamach. Agus na móilíní randamach frithchaitheann an leachtchriostal aon solas a thiteann air, ach nuair a bhíonn na móilíní in eagar ní fhrithchaitheann sé go héifeachtach is bíonn cuma dhorcha air. É seo is bun le taispeántas leachtchriostail. I dtaispeántas alfa-uimhriúil, is féidir na huimhreacha, na litreacha is comharthaí éagsúla a chumadh as líon teoranta míreanna líneacha a thiomáintear le sruth leictreach, gach ceann neamhspleách ar gach ceann eile.
Taithí. Lagú nó imeacht fhreagairt spontáineach duine ar spreagadh (ionsaí, cosaint, airdeall, srl.), nuair a athdhéantar an spreagadh arís is arís eile gan aon iarmhairt ar fiú trácht uirthi. Má athraítear foirm nó iarmhairt an spreagtha, is féidir an fhreagairt spontáineach roimh an taithí a fháil arís.
Jokichi Takamine. Ceimicí Seapánach ab ea Jokichi Takamine (Seapáinis: 高峰 譲吉 "Takamine Jōkichi"; 3 Samhain 1854 – 22 Iúil 1922). D'aonraigh sé an néaratharchuradóir aidréanailín i 1901. D'fhionn sé an einsím planda, tacaidiastáis, a ainmníodh as.
Tál. Próiseas ina nglactar ábhair suas (mar a dhéanann fíocháin éagsúla ón bhfuil) nó a dtáirgtear is a gcuirtear amach ceimiceán le gnó a dhéanamh áit eile sa cholainn. Úsáidtear an téarma freisin ar ábhar ar leith (cosúil le hormón nó néaratharchuradóir) a dhíchuireann cill, faireog, nó orgánach.
Talamh shíorshioctha. Talamh atá oighrithe go buan i réigiúin an-fhuara an Domhain. Go domhain faoina bhun tá talamh neamhoighrithe, agus os a chionn ciseal gníomhach a reonn sa samhradh is a athoighríonn sa bhfómhar. Gineann an t-oighriú síos ón dromchla gach geimhreadh brú ar na cisil neamhoighrithe uisceluchtaithe den chrios gníomhach seo, agus uaireanta is féidir go bhfuasclaítear an brú seo trí scoilteanna sa chiseal dromchlach oighrithe. Is mór an fhadhb é seo do thógáil bóithre, foirgneamh is píoblínte. Nuair a thógtar an fásra inslithe chun siúil i réigiúin shíorsioctha, déanann sé sin an crios gníomhach níos doimhne trí leá na talún síorshioctha, agus tugann sé faoi ag an dromchla.
Talasaemacht. Galar fola a fhaightear le hoidhreacht ina mbíonn táirgeadh éalangach haemaglóibine (an móilín a iompraíonn an ocsaigin sna heiritricítí) agus ainéime dá thoradh. Tarlaíonn sí do dhaoine ó oirdheisceart na hÁise is an Mheánmhuir ó dhúchas. Dhá shaghas ann, alfathalasaemacht is béite-thalasaemacht, an dá cheann acu de bharr géin mhínormálta a fháil le hoidhreacht. Má fhaightear an ghéin ó thuismitheoir amháin, bíonn na siomptóim éadrom (miontalasaemacht) ach is féidir an ghéin a thabhairt ar aghaidh don chéad ghlúin eile. Fulaingíonn daoine a fhaigheann géinte mínormálta ón mbeirt tuismitheoirí an galar go trom, fiú go marfach (mórthalasaemacht). Sa saghas alfa, faigheann an féatas bás nó tarlaíonn marbh-bhreith. Sa saghas béite, bíonn an ainéime géar ón óige. Leathnaíonn smior na cnáimhe is an liathán chun tuilleadh eiritricítí a tháirgeadh mar chúiteamh, ach mar thoradh air seo tarlaíonn mínormáltachtaí cnámharlaigh don bhlaosc is an aghaidh go háirithe. Is í an chóireáil ná fuilaistriú arís is arís eile, ach is féidir go ndéanfaidh sé seo damáiste don ae is an croí.
William Henry Fox Talbot. Grianghrafadóir ceannródaíoch a rugadh i Melbury Abbas Shasana ab ea William Henry Fox Talbot (10 Nollaig 1800 - 29 Nollaig 1877). I 1838 d'éirigh leis clónna fótagrafacha a dhéanamh den chéad uair ar pháipéar le clóiríd airgid air. Phaitinnigh sé an próiseas i 1841 agus thug Calotype air.
Talc. Mianra hidriúil de shileacáit mhaignéisiam, Mg3Si4O10(OH)2, a fhaightear i gcarraigeacha meiteamorfacha ina chnaipí boga geal-liatha, go minic le cloch nathartha. Tá fosuithe móra san Ostair is an India. Tugtar "cloch gallúnaí" nó "stéataít" air freisin. An mianra is boige dá bhfuil ann. Dath éigin idir bán, liath, glas, dearg is donn air. Snoítear é le hornáidí a tháirgeadh. Úsáidtear é i dtalcphúdar is cosmaidí eile, cailc fhrancach, bealuithe is clúduithe páipéir, déanamh teicstílí, lionóile, inslitheoirí leictreacha is potaireachta, agus mar ábhar líonta i bpéinteanna, plaistigh is rubair.
Tallas. Is éard is tallas (Laidin: "thallus") ann ná colainn planda nach bhfuil idirdhealaithe fós i ngas, duilleoga is fréamhacha. De ghnáth bíonn sé leacaithe, agus is féidir go mbeidh sé gabhlaithe.
Talmhaíocht fhairsing. Talmhaíocht le leibhéil ionchuir réasúnta íseal, mar shampla leasuithe, spraeanna, nó cógaisíochtaí. Bíonn an toradh in aghaidh an heicteáir íseal, ach le fairsinge an-mhór in úsáid is féidir go mbeidh ioncam sásúil ag an bhfeirmeoir. Samplaí den chleachtas seo is ea feirmeoireacht caorach ar thalamh ard, cuid d'fheirmeoireacht eallaigh is feirmeoireacht na machairí i Meiriceá Theas is Thuaidh.
Talmhaíocht foraoise. Saothrú barra crann nó tom (cosúil le caifé, ola phailme, rubar, tae), uaireanta le huainíocht bhliantúil biabharr chun talmhaíocht thorthúil inmharthana a dhéanamh. An-áisiúil sna trópaicí taise.
Talmhaíocht inmharthana. Córas saothraithe barr a sholáthraíonn riachtanais an phobail atá ann anois gan baint d'ábaltacht na nglún atá le teacht feidhm a bhaint as na hacmhainní céanna. Ní mar seo atá cuid mhaith córais saothraithe barr, córais atá in úsáid sna trópaicí go háirithe, ina laghdaítear luchtlach mianraí is cumas coimeádta uisce na hithreach go leanúnach, agus fásach fadtréimhseach mar thoradh. Ach is deacair coincheap na hinmharthanachta a shonrú go beacht, cad is cé mhéid atá le caomhnú, cé a gheobhaidh sochar as is cathain, agus cad iad na critéir ratha. De ghnáth tagann na coincheapanna seo san áireamh: caomhnú cumas táirgthe an chóras talmhaíochta, úsáid ionchur seachtrach neamh-inathnuaite a laghad agus is féidir, próisis nádúrtha (athleasú na hithreach, fosúchán nítrigine, gaolta idir péisteanna is ainmhithe creiche) a shlánú, eolas na bhfeirmeoirí áitiúla a chur le heolas na n-eolaithe, feirmeoirí is daoine eile sa dúiche a bheith páirteach i ndéanamh na socruithe, agus caighdeán is méid an uisce, an taobh tíre is na beatha fiáine a fheabhsú de réir a chéile.
Talmhaíocht leorchothaitheach. Saghas talmhaíochta ina soláthraíonn an talamh an chuid is mó de na riachtanais beatha: bia, breosla, is dídean. Faightear rudaí nach féidir a fháil go díreach ón talamh, cosúil le huirlisí, trí earraí farasbairr a thrádáil.
Tambóirín. Druma beag fráma, feistithe le gleoráin agus clúdaithe ar thaobh amháin le pár nó plaisteach. Is féidir é a chroitheadh, cnag a bhualadh air le barra méar, nó a chuimilt le hordóg is eile le fuaimeanna éagsúla a ghiniúint mar thionlacan le damhsa nó cantain.
Tamhnach. Limistéar torthúil sa ghaineamhleach is ea tamhnach mar a bhfuil dóthain fliuchrais i gcomhair fásra. Tagann an maoschlár gar don dromchla ionas go mbíonn toibreacha ann. Beag le locháin is pailmeacha dátaí nó níos mó, lárionad trádála. Is féidir tamhnach a chruthú trí uisciú saorga.
Támhshuanach. Ceimiceán a laghdaíonn céadfacht nó a chuireann codladh ar dhuine is ea támhshuanach nó támhshuanaigh (Béarlaː "narcotic"). Eiseamláirí is ea moirfín, hearóin, cócaon, codlaidín is a ndíorthuithe. Úsáidtear iad sa mhíochaine chun faoiseamh ó phian a thabhairt. 
Is féidir dáileog iomarcach a bheith ciontach as támhnéal nó cóma a chur ar dhuine, fiú bás. Úsáidtear go mídhleathach iad go forleathan ar fud an domhain, ciapadh idirnáisiúnta amach is amach mar go n-éiríonn daoine andúileach iontu go héasca agus is marfach an trádáil choiriúil sna drugaí seo.
Igor Yevgenevich Tamm. Fisiceoir a rugadh i Vladivostok na Rúise ab ea Igor Yevgenevich Tamm (8 Iúil 1895 - 12 Aibreán 1971). 
I 1937 rinne sé taighde le Pavel Čerenkov is Ilya Frank chun radaíocht Čerenkov a mhíniú. 
Roinn siad Duais Nobel na Fisice sa bhliain 1958 as.
Tamocsaifein. Is é rud is Tamocsaifein ann ná druga a shaothraigh comhlacht ICI mar chóireáil ar ailse chíche. Sna 1980idí thug sí faoiseamh do 50% d'othair. Tuigtear go bhfeidhmíonn sí trí chosc a chur le gníomhú éastraigine, an hormón gnéasach baineann, ar na hailsí sin a bhraith ar fhás i leibhéal an hormóin sin. Tá an dealramh ar an scéal go mb'fhéidir go bhfeidhmeoidh sé go próifiolacsach chun cosc a chur ar ailse chíche nó, ar a laghad, í a mhoilliú.
Tamtam. Druma sorcóireach décheannach géar, a sheinntear le bataí i ngrúpaí i mbannaí damhsa is snagbhannaí.
Koichi Tanaka. Ceimicí a saolaíodh i dToyama na Seapáine is ea Koichi Tanaka (3 Lúnasa 1959). Bhuaigh sé Duais Nobel na Ceimice le John Fenn is Kurt Wüthrich i 2002 as a thaighde chun modhanna ianaithe dí-asúcháin bhoig a fhorbairt i gcomhair anailís mais-speictreagrafaíochta ar mhacramhóilíní bitheolaíocha.
Tancaer (long). Long a iompraíonn ola nó leachtanna eile ina mbulc is ea tancaer. 
Is é an t-olatancaer, an Jahre Viking, cláraithe san Iorua, an tancaer is mó ar domhan, agus an long is mó a tógadh riamh (nó go dtí 2010). 260,851 tonna meáchain atá sa long féin, agus is féidir 564,739 tonna ola is eile a iompar uirthi.
Sreangdhruma. Is cnaguirlis é an sreangdhruma (nó an taobhdhroma) a tháirgeann fuaim ghéar staccato nuair a bhuailtear an ceann le bataí adhmaid, toisc úsáid a bhaint as sraith sreanga righin a choinnítear faoi theannas i gcoinne an chraicinn íochtaraigh.
Is minic a úsáidtear sreangdhruma i gceolfhoirne, i mbannaí ceolchoirme, i mbannaí máirseála, i bparáidí, i ndrumlínte, i gcór drumaí, agus go leor eile. Tá sé ar cheann de na píosaí lárnacha i bhfoireann drumaí, bailiúchán cnaguirlisí atá deartha le seinm ag drumadóir ina suí agus a úsáidtear i go leor seánraí ceoil. Toisc go bhfuil rithimí bunúsacha an-éasca a fhoghlaim a sheint ar shreangdhruma fiú do pháistí, tá an uirlis oiriúnach freisin don oideachas ceoil do pháistí óga agus do bhanna rithime.
Taoide laethúil. An timthriall taoide, le lán mara amháin is lag trá amháin i ndiaidh a chéile in aghaidh gach lá gealaí (12 uair is 50 nóiméad). Tarlaíonn gach lán mara is gach lag trá 100 nóiméad níos déanaí gach lá.
Taoide mheasctha. Timthriall taoideach idirmheánach idir taoide laethúil is taoide leathlaethúil. De ghnáth léiríonn dhá lag trá is lán mara amháin, nó dhá lán mara is lag trá amháin, gach lá gealaí, ach ní hionann airdí dóibh. Coitianta mórthimpeall imchuach an Aigéin Chiúin.
Cumhacht na taoide. Is féidir cumhacht na taoide, nó ardú is titim thréimhsiúil na n-uiscí sa bhfarraige, a úsáid ar bhonn in-athnuaite chun fuinneamh a sholáthar. Is tuirbíní iad seo a fheidhmíonn pé treo a ritheann an t-uisce tríothu. 
Meastar nach bhfuil cumhacht na taoide éifeachtúil ó thaobh costas de i láthair na huaire. Agus b'fhéidir go bhfuil drochthionchar ag na gineadóirí srutha taoide ar an gcomhshaol. 
Teicneolaíocht.
Tarraingíonn gineadóirí srutha taoide fuinneamh ó shruthanna uisce sa chaoi chéanna is a tharraingíonn tuirbíní gaoithe fuinneamh ó shruthanna aeir. Mar sin féin, is féidir leis an acmhainneacht a bhaineann le tuirbín taoide aonair chun cumhacht a ghiniúint a bheith níos mó ná an acmhainneacht a bhaineann le tuirbín fuinnimh gaoithe atá rátáilte ar an mbealach céanna. Ciallaíonn dlús níos airde an uisce i gcoibhneas leis an aer (tá dlús uisce thart ar 800 uair níos mó ná dlús an aeir) gur féidir le gineadóir amháin cumhacht shuntasach a sholáthar ar threoluas sreafa íseal taoide i gcomparáid le luas gaoithe comhchosúil.
Stair.
Ar 26 Samhain 1966, osclaíodh gléasra chumhacht na taoide, i Rance, sa Bhriotáin, an chéad gléasra riamh. Inniu fós tá cumas ar lánacmhainn táirgthe aige timpeall 240 MW. Ba é an ceann is mó ar domhan, go dtí 2011, nuair a osclaíodh gléasra chumhacht i Loch Sihwa sa Chóiré.
In áiteanna eile, i mBá Fundy in Albain Nua, agus inbhear an Loire sa Fhrainc, ardaíonn an taoide níos mó ná 20 m dhá uair sa lá. Tógadh damba nó baráiste trasna an inbhir. Insealbhaíodh tuirbíní i gcainéil sna baráistí chun leictreachas a ghiniúint ó shíor-rith na farraige isteach is amach trí na cainéil. 
Straitéis in Éirinn ?
De réir dealraimh, bhí pleananna ag rialtas na Breataine gléasra chumhacht na taoide a insealbhú i gCuan na Gaillimhe roimh Chogadh na Saoirse.
Tá cumas suntasach d’acmhainní fuinnimh in-athnuaite in Éirinn maidir le taoidí, muir agus bithfhuinneamh. Sonraítear na bearta lena gcomhlíonfaidh Éire a gealltanas Kyoto 2008-2012 sa Straitéis Náisiúnta um Athrú Aeráide 2007-2012. Luaitear ansin ‘gurb í "an tslí is éifeachtúla chun laghdú ar an méid a chuireann Éire le hastuithe gáis cheaptha teasa as los cumhacht a ghiniúint ná leictreachas a ghiniúint as foinsí in-athnuaite."
Níl an teicneolaíocht ach á triail go fóill in Éirinn. Agus sa bhliain 2017, bhí an díchoimisiúnú curtha i gcrích ag na húdaráis i Loch Cuan agus An Spidéal.
Tarbh. Sa mhíoleolaíocht, mamach fireann de chuid speiceas iomadúil. De ghnáth tugtar "bó" ar an mbaineannach, is "lao" ar an ainmhí óg. Úsáidtear an t-ainm don eallach fireann neamhchoillte. Tugtar "bullán" nó "damh" ar an bhfireannach a choilltear is é óg, poc ar an bhfireannach a choilltear is é fásta. Úsáidtear an t-ainm freisin ar chuid mhaith speiceas eile, an míol mór, an rosualt, an rón eilifintiúil, an eilifint, is an mús.
Tarbh-bhrocaire. Is pór madra é an tarbh-bhrocaire a saothraíodh sa Bhreatain le haghaidh gríosú tarbh, trí chros-síolrú tarbhghadhar le brocairí. An cholainn cumasach, an t-eireaball fada, na cluasa biorach díreach in airde, an ceann leathan le súile beaga, an fionnadh gearr. An tarbh-bhrocaire Sasanach bán de ghnáth, tarbh-bhrocaire Staffordshire scothdhearg/buídhonn de ghnáth. Ó timpealll 1980 tá an tarbh-bhrocaire Meiriceánach ag tarraingt aire an phobail as ionsaithe ar pháistí is daoine fásta, ionsaithe marfacha uaireanta. I gcuid mhaith tíortha tá rialacháin is srianta orthu.
Tarbhfhrog. Aon fhrog mór, ach go príomha an tarbhfhrog Meiriceánach, an tarbhfhrog Áiseach, tarbhfhrog na hAfraice Theas, agus tarbhfhrog Mheiriceá Theas.
Tarbhmhaistín. Is pór madra é an tarbhmhaistín a saothraíodh sa Bhreatain trí tharbhghadhair a chros-síolrú le maistíní. An cholainn dingthe, an fionnadh gearr donn, na cluasa bog is an soc cumasach. Ionsaitheach ach insrianta. D'úsáideadh maoir seilge é chun cosc a chur ar phóitseálaithe sa 19ú céad.
Tarchur aisioncrónach. Prótacal chun sonraí a tharchur ó ríomhaire amháin go ríomhaire eile, ina dtarchuirtear gach carachtar den eolas ina aonar. Tarchuirtear comhartha ag rá go bhfuil an carachtar ag teacht (an giotán dúisithe). Ansin tarchuirtear giotáin an charachtair. Agus ansin tarchuirtear comhartha ag rá go bhfuil an carachtar iomlán tarchurtha (an giotán stoptha).
Tarchur dénártha sioncronach. Foirm tarchur sonraí i líonra ríomhairí le cianfheiste amháin nó níos mó ceangailte le mór-ríomhaire. Baineann an téarma le comhlacht IBM go príomha.
Tarchur infridhearg. Bealach cumarsáide ina n-úsáidtear léas infridhearg léasair chun sonraí a iompar is a tharchur. Úsáidtear é, mar shampla, idir foirgnimh atá gar dá chéile ach a mbeadh sé deacair cáblaí a leagan eatarthu de bharr bóithre gnóthacha a bheith sa bhealach. Úsáidtear go minic é sa ghléas cianrialaithe do theilifíseán nó trealamh baile eile.
Tarchur sioncronach. Prótacal i gcomhair tarchur sonraí idir ríomhairí is ea tarchur sioncronach. Sa tarchur sioncronach, déantar na cloig tarchuir sa dá ríomhaire a shioncronú ar dtús agus a seoltar na sonraí i rúisc leanúnach amháin ansin.
Tarpán. Iasc mór, suas le 2.4 m ar fhad, sa ghéineas "Megalops" is ea an tarpán. Tá an dá speiceas ann: "Megalops atlanticus" atá fairsing san Atlantach, agus "Megalops cyprinoides" sna haigéin Ciúin agus Indiach. Luachmhar mar iasc spóirt. A bhéal claonta, a chorrán íochtarach fadaithe, eite bheag droma air is eite fhada ghathach dheiridh. Maireann na larbhaí in uiscí tanaí atá dlúth le cladach, agus riasca goirte.
Tarra. Táirge leachtach (tarra guail) a fhaightear nuair a théitear gual gan aer a bheith i láthair. Foinse an-chuid ábhar suntasach úsáideach don tionscal ceimice (beinséin, feanól, piridín is eile) ar féidir a eastóscadh le tuaslagóirí nó trí thuilleadh driogtha. Faightear tarra adhmaid mar an gcéad táirge as driogadh deighilteach adhmaid. Le tuilleadh driogtha, faightear créasóid is raon comhdhúl orgánach a bhraitheann ar an adhmad. Mar shampla, táirgeann adhmaid roisíneacha tuirpintín. Pic a bhíonn fágtha mar iarmhar.
Tarra guail. Seachtháirge so-ghalaithe téite guail, gan aer as láthair, chun cóc a dhéanamh. Leacht dubh slaodach, meascán coimpléascach comhdhúl orgánach. Má dhriogtar tarra guail a thuilleadh, táirgtear an-chuid ceimiceán atá ina mbunábhair do phléascáin, ruaimeanna is drugaí.
Tartraiséin. Dathú buí saorga (E102) atá ceadaithe le húsáid i mbianna. Meastar go bhfuil comhcheangal éigin aici le frithghníomhuithe hipiríogaireachta i measc daoine le plúchadh is urtacáire. 
Níl an iarmhairt seo soiléir fós. I bhféindiagnóisiú bíonn 7% de dhaoine íogair di, ach i staidéir oibiachtúla timpeall duine amháin as 10,000.
Abel Tasman. Loingseoir is taiscéalaí a rugadh gar do Groningen na hOllainne ab ea Abel Janszoon Tasman (c 1603 – 1659). Ar a chéad aistear taiscéalaíoch i 1642 tháinig sé ar an oileán ar thug sé Tír van Diemen air (an Tasmáin anois) is an Nua-Shéalainn, agus i 1643 Tonga is Fidsí. Rinne sé a dhara aistear i 1644 go cósta thiar thuaidh na hAstráile.
Tástáil fola. Anailís sampla fola a tógadh ó dhuine beo chun a hairíonna a dhéanamh amach is aon mhínormáltacht ina comhdhéanamh a bhrath. Déantar a leithéid le haghaidh diagnóisithe, mar shampla, chun leibhéil tuaslagáití is ceall sa bhfuil a thomhas, drugaí, nimheanna nó antasubstaintí a spreagadh ag ionfhabhtú a bhrath. Úsáidtear na tástálacha seo i gcásanna dlí freisin, mar shampla chun leibhéal alcóil sa bhfuil a thomhas go díreach i gcás tiománaí gluaisteáin le léamh ar anáileadáin a sheiceáil, atharthacht amhrasach a réiteach, agus coirpigh a bhrath is a ionannú.
Tátaiméireacht. Sa cheimic, tugtar tátaiméieacht ar an chothromaíocht a chuirtear i réim go han-tapa idir dhá isiméir de chomhdhúil, nach bhfuil de dhifríocht eatarthu ach na hionaid a ghlacann oiread adaimh hidrigine.
Táthú ocsaicéitiléine. Modh chun miotail a ghearradh is a tháthú tríd an miotal a leá ag pointe tadhaill tóirse ocsaicéitiléine. Dóitear meascán d'ocsaigin is aicéitiléin chun teocht chomh hard le 3,200 °C a bhaint amach, an teocht is mó is féidir le haon mheascán breosla-gháis is ocsaigine.
Edward Lawrie Tatum. Bithcheimicí a rugadh i mBoulder, Colorado ab ea Edward Lawrie Tatum (1909-1975). 
I gcomhar le George Beadle, rinne sé taighde ar choincleacha aráin agus tháinig ar an gcoincheap go raibh géinte ar leith a rialaigh táirgeadh einsímí ar leith, géin amháin i gcomhair próitéine amháin. 
I gcomhar le Joshua Lederberg, léirigh sé go n-atáirgeann baictéir trí tháthú gnéasach. 
Bhuaigh an triúr Duais Nobel na Fiseolaíochta nó an Leighis sa bhliain 1958 as.
Blaosc Taung. Cuid de bhlaosc is cás intinne homainide ársa a fuarthas i dTaung na hAfraice Theas i 1924. Cruthaíodh gur ó bhall óg den ghné Australopithecus africanus í, an chéad uair a fuarthas iontaise den homainid luath bheagintinneach seo.
Galar Tay-Sachs. Neamhord tearc a fhaightear le hoidhreacht ina dtarlaíonn carnadh mínormálta lipide san inchinn de bhrí nach bhfuil an einsím a chabhraíonn lena dianscaoileadh i láthair. Nochtar gnéithe cliniciúla sa naíonacht de ghnáth: aille, pairilis, moilliú meabhrach, faoi dheireadh bás. Níos coitianta i measc sliocht Iúdach Aisceanásaíoch ó lár is oirthear na hEorpa. Ainmnítear an galar as an oftailmeolaí Briotanach Warren Tay (1843-1927) a chuir síos den chéad uair ar na spotaí sainiúla caordhearga ar reitiní páistí galraithe, agus an néareolaí Meiriceánach Bernard Sachs (1858-1944).
Téac. Crann mór síorghlas a fhásann go hairde 45 m, dúchasach do dheisceart na hIndia agus oirdheisceart na hÁise. Na duilleoga suas le 45 cm ar fhad, ubhchruthach urchomhaireach. Cloig chúigliopacha bheaga bhána na bláthanna. Foinse adhmad fadsaolach uiscefhrithbheartach ardchaighdeáin, an-trom ionas go dtéann sé faoi uisce muna dtriomaítear amach is amach é. Maraítear an crann trí chrios coirte a ghearradh ag bun an stoic agus é a fhágáil dhá bhliain roimh a leagan.
Teach cliste. Is éard is teach cliste ann ná teach a bhfuil gach cuid de ceangailte le cáblaí ionas gur féidir cumarsáid gutha, físe is sonraí a dhéanamh idir na seomraí is na codanna éagsúla. Is féidir a leithéid de chóras a úsáid chun monatóiriú leanúnach a dhéanamh ar an teach agus deimhin a dhéanamh go bhfuil an teocht, an soilsiú is an timpeallacht de réir mar a socraíodh. Bíonn fearais go léir an teaghlaigh, aon mhéadair is rabhaidh, ceangailte leis an ríomhaire lárnach chun gur féidir iad a chianmhonatóiriú is a chianrialú.
Teachtaire tánaisteach. Sa bhfiseolaíocht, an téarma ar fhachtóirí idirmheánacha, cosúil le núicléitídí, fosfailipidí, iain chailciam, a bhíonn taobh istigh den chillscannán nó an chill féin. Nuair a ghníomhachtaítear iad le néaratharchuradóir nó hormóin (na príomhtheachtairí), cuirtear tús le seicheamh imeachtaí agus, faoi dheireadh, freagairt na cille (crapadh, bogadh, tál nó athrú sa ghníomhaíocht leictreach).