Trelis/gawiki huggingface dataset:
Staphylococcas aureus meiticillinfhriotaíoch. Baictéar de chineál stafalacocais atá tar éis éirí friotaíoch do na gnáthfhrithbheathaigh is ea Staphylococcas aureus meiticillinfhriotaíoch ("MRSA" i mBéarla). Tugtar "sárfhrídín" air sa ghnáthchaint, ach úsáidtear an téarma céanna ar bhaictéir eile atá éirithe friotaíoch (mar shampla tá VRSA ann freisin, Stafalacocas aureus vancamaicinfhriotaíoch).
I láthair ar an gcraiceann is sa tsrón ag an-chuid daoine gan aon trioblóid, ach má théann sé isteach sa cholainn, faoin gcraiceann, nó sna scamhóga, mar shampla, is féidir go dtarlóidh ionfhabhtú. 
Eipidéimeolaíocht.
Is annamh a tharla MRSA roimh na 1980idí, ach anois faightear in an-chuid ospidéal é, agus scaipeann foireann an ospidéil é muna mbíonn a gcleachtadh sláinteachais go maith (is gá dóibh a lámha a ní tar éis tadhaill le hothar agus an timpeallacht iomlán a choinneáil glan). 
Bíonn othair áirithe íogair don ionfhabhtú seo is iad lagaithe ag pé galar atá orthu, agus faigheann cuid acu bás uaidh. 
Cosc.
Tagann MRSA chun cinn má bhíonn duine ionfhabhtaithe á chóireáil ar bhonn fadtéarmach le frithbheathaigh cosúil le peinicillin. Fásann an fhriotaíocht sa bhaictéar de réir a chéile. 
Is féidir an t-ionfhabhtú a tholgadh ó dhuine ionfhabhtaithe eile. 
Ba cheart baill foirne a thástáil go rialta féachaint an bhfuil siad ag iompar an bhaictéir, agus úsáid na bhfrithbheathach a shrianadh an oiread agus is féidir.
Starr mhastóideach. Starr chnámhach mhór taobh thiar den chluas, cuid de chnámh na huisinne, a chuimsíonn aerchealla (aerchealla mastóideacha) a bhfuil bealach uathu isteach i gcuas na cluaise inmheánaí. Tugann sí ceangal don mhatán steirneamhastóideach (a sheasann amach i ndaoine tanaí nuair a théann sé síos ina lár i dtreo an steirnim).
Starraiceacht gréine. Scamaill ábhar cosúil le lasracha i gcrómaisféar na Gréine, spreagtha ag grianbhladhmanna uaireanta, ag éirí chomh hard le 1,000,000 km os cionn dromchla na Gréine. Le feiceáil le hionstraim cosúil le corónagraf, agus le linn urú iomlán na Gréine.
Starrmhaide. San ailtireacht, gné chothrománach tógála a bhfuil cuid di taobh istigh den fhoirgneamh, ionas go bhfuil ualach an fhoirghnimh os a cionn anuas uirthi agus an chuid eile ag síneadh amach gan tacaíocht sheachtrach, mar a bheadh sí féiniompartha. Is minic a úsáidtear gné mar seo i bhfoirgnimh nua-aoiseacha le himeartas drámata a bhaint amach.
Hermann Staudinger. Ceimicí a rugadh i Worms na Gearmáine ab ea Hermann Staudinger (23 Márta 1881 – 8 Meán Fómhair 1965). Bhuaigh sé Duais Nobel na Ceimice i 1953 ar a shaothar taighde ar cheimic mhacramóilíneach a bhí bunúsach d'fhorbairt na bplaisteach.
Stearaidian. Aonad uillinne soladaí an SI, leis an tsiombail sr. Iompraíonn fairsinge ar dhromchla sféir atá cothrom le ga an sféir cearnaithe uillinn sholadach de 1 sr ag lár an sféir sin. Iompraíonn fairsinge iomlán dhromchla an sféir 4 sr ag an lár.
Stéirin. Is éard is stéirin ann ná aon saill a fhaightear ón aigéad stéarach, nó meascán den aigéad stéarach is an t-aigéad pailmíteach, a úsáidtear chun coinnle a dhéanamh.
Jan Havickszoon Steen. Péintéir a rugadh i Leyden na hOllainne ab ea Jan Havickszoon Steen (1626-1679). I measc a phictiúr is mó cáil tá gnáthradhairc shóisialta is baile gnáthdaoine, mar shampla, "De musikale aanbidder" (An Ceacht Ceoil, 1667).
Josef Stefan. Fisicí a rugadh i Sveti Peter na hOstaire (Celovec inniu) ab ea Josef Stefan (24 March 1835 – 7 Eanáir 1893). Tá cáil air as a thaighde ar radaíocht teasa, a thosaigh sa bhliain 1879. 
Saothar.
Rinne Stefan amach dlí Stefan, no an D"lí Stefan-Boltzmann", ar bhonn turgnamhach le cur síos ar astú teasa ó dhromchla te. Astaítear teas i bhfoirm radaíochta infridheirge thar raon tonnfhad. Agus ábhar á théamh, astaíonn a dhromchla solas infheicthe chomh maith le radaíocht infridhearg. 
De réir mar a ardaíonn teocht an dromchla, is amhlaidh a mhéadaíonn an chumhacht iomlán a radaítear ón dromchla te. Ag tosú leis an dlí seo, d'éirigh leis an chéad mheastachán maith a dhéanamh ar theocht dhromchlach na Gréine. 
Lean fisiceoirí eile ag iarraidh bonn teoiriciúil a chur faoi dhlí Stefan, agus tháinig an saothar seo chun buaice le céim an-suntasach chun cinn sa bhfisic i dteoiric chandamach a chéadshaothraigh Max Planck i 1905.
Edward Jean Steichen. Grianghrafadóir a rugadh i Lucsamburg ab ea Edward Jean Steichen (1879-1973). I Meiriceá, chabhraigh sé le Alfred Stieglitz i mbunú an ghrúpa Fótascaradh i 1902. Sa chéad chogadh domhanda, ceannasaí ar roinn fhótagrafach an airm. Sna 1920idí bhain sé cáil amach as a ghrianghrafadóireacht nuaréalaíoch faisin is portráide. Sa dara cogadh domhanda, ina cheannasaí ar sheirbhísí grianghrafadóireachta chabhlach Mheiriceá. 1945-1962, ina stiúrthóir grianghrafadóireachta i Músaem Nua-Ealaíne Nua-Eabhrac, áit ar eagraigh sé an taispeántas cáiliúil "The Family of Man" (Clann an Duine, 1955).
Conair ghastraistéigeach. Cuid den córas díleáite a shíneann ón bhéal go dtí an t-anas is ea an chonair ghastraistéigeach, feadán ina n-ionghabhtar bianna roimh iad a dhíleá is a ionsú agus na fuíolltáirgí a eisfhearadh. . 
Struchtúr.
Is féidir léi a bheith simplí, le hoscailt amháin don taobh amuigh mar atá i gcéalantrátaigh is plataiheilmintí, nó ina struchtúr casta le dhá oscailt mar atá i veirteabraigh. Sa dara cás, ionghabhtar an bia isteach sa bhéal agus eisfheartar an t-ábhar neamhchomhshamhlaithe tríd an anas. 
In an-chuid ainmhithe, roinntear an chonair go hanatamaíoch chun páirtscaradh (sna hinveirteabraigh cosúil le feithidí is ceifealapóid) nó scaradh iomlán (mar atá in ardveirteabraigh cosúil le mamaigh is éin) sna réigiúin a thálann einsímí difriúla is a ionsúnn táirgí difriúla díleáite. 
Conair an duine.
Tá conair an duine bainte le baill bheatha go leor ː an t-éasafagas, an goile, an stéig bheag (an dúidéineam, an t-aoineán, agus an t-iléam), an stéig mhór (an caochán, an aipindic, agus an drólann ardaitheach, thrasnach, íslitheach is shiogmóideach), agus an reicteam agus anas. 
Stéig bheag.
Tarlaíonn an chuid is mó de dhíleá is ionsú na dtáirgí cothaithe, na vitimíní is na sreabhán (idir shreabháin ionghafa is iad sin a thál an chonair ghastraistéigeach féin) sa stéig bheag. Bíonn an stéig bheag timpeall 6 m ar fhad. 
Stéig mhór.
Is sa stéig mhór a íonsúitear na leictrilítí is an t-uisce as an sreabhán a thagann isteach inti, chomh maith le sintéisiú vitimín K is cuid de vitimíní B, agus déanamh an fhaecais roimh é a eisfhearadh amach as an gcolainn. Bíonn an stéig mhór timpeall 1 m. 
Reicteam.
Luíonn an reicteam i dteagmháil le dromchla peilbheach an tsacraim, pollann an scairt pheilbheach chun an chanáil anasach a dhéanamh, agus osclaíonn an chanáil seo ag an anas. 
Fadhbanna míochaine.
Buaileann fadhbanna míochaine éagsúla an stéig, ina measc coiliceam, coilítis, galar céiliach, dinnireacht, díbhéartaiclíteas, heirne, agus siondróm putóige greannaithí.
Steigeadón. Mamach, cosúil le heilifint, atá imithe i léig, is ea an steigeadón. Faightear a iontaisí i sraitheanna ó réanna geolaíocha éagsúla ó 5.3 mhilliún go 12 míle bliain ó shin agus i roinnt mhaith den Áise agus den Afraic, ón gCongó go dtí an tSeapáin. (Féach PaleoBiology Database thíos.) Na starrfhiacla uachtaracha an-fhada, an-ghar dá céile, gan ach rianta sna starrfhiacla íochtaracha. Gan ach dhá fhiacail grua ann ag am ar bith. Bhí a lán speiceas ann, cuid díobh an-mhór ach an speiceas abhaic ar an oileán Flores san Indinéis ina measc freisin.
William Howard Stein. Bithcheimicí a rugadh i Nua-Eabhrac ab ea William Howard Stein (1911-1980). Le Stanford Moore cheap sé modh cromátagrafach chun aimíonaigéid a ionannú is a thomhas i meascáin próitéiní ó fhíocháin fhíseolaíocha (1950). I 1958 cheap siad anailíseoir uathoibríoch chun struchtúr RNA a dhéanamh amach. Roinn siad Duais Nobel sa cheimic le Christian Anfinsen i 1972 as an obair sin.
Steinbeac. Abhac-antalóp atá dúchasach don Afraic ó dheas ón Sahára. Scothdhearg/donn le híochtar bán, na cluasa mór is bán taobh istigh, na hadharca gearr ingearach suas. Áitríonn sé talamh féaraigh nó scrobarnach. Nuair a bhíonn sé faoi bhagairt, ní theitheann ach luíonn, ag brath ar an duaithníocht.
Jack Steinberger. Fisiceoir a rugadh i mBad Kissingen na Gearmáine is ea Jack Steinberger (1921-2020). 
Gníomhach i dtaighde núicléach sna Stáit Aontaithe is CERN le blianta fada. 
Chruthaigh sé go raibh an pión neodrach ann, rinne tomhas ar ghuairne is paireacht an phióin luchtaithe, agus chruthaigh go raibh dhá shaghas neoidríonó ar leith ann. 
Roinn sé Duais Nobel na Fisice sa bhliain 1988 as seo le Melvin Schwartz is Leon Lederman.
Henry Engelhard Steinway. Déantóir pianónna a rugadh i Wolfshagen na Gearmáine ab ea Henry Engelhard Steinway (Heinrich Engelhardt Steinweg, 15 Feabhra 1797 - 7 Feabhra 1871). Bhunaigh sé monarcha i mBraunschweig i 1835, ach d'aistrigh a ghnó do na Stáit Aontaithe níos déanaí.
Steip. Réigiún fíorfhorleathan de thalamh féaraigh gan chrainn san Eoráise. Síneann sí ón Úcráin trasna oirdheisceart is lár Áiseach na Rúise amach go machairí na Manchúire. Is tábhachtach fairsingí móra di chun cruithneacht a fhás (san Úcráin, mar shampla).
Steiréiceimic. Staidéar ar na gaolta spásúla idir na hadaimh i móilíní, cumraíocht na n-adamh atá nasctha le hadamh lárnach go háirithe, agus a mhinicí is a tharlaíonn isiméirí geoiméadracha is optúla.
Steiriliú. San aiseipteacht, baint gach miocrorgánach chun siúil ó dhromchlaí na colainne (an craiceann, mar shampla) nó créachtaí, agus laghdú na dóchúlachta go dtabharfar miocrorgánaigh isteach ar an othar trí neamhaird nó taisme le linn cóireála. Is annamh a bhaintear an staid idéalach seo amach in obráidí máinliachta, mar shampla, ach déantar gach iarracht le steiriliú an chraicinn, caitheamh lámhainní is gúnaí steirilithe, steiriliú na ndromchlaí, na n-uirlisí, na maipíní is na mbindealán le teas nó ceimiceáin, agus baint an aeir shalaithe amach ón obrádlann.
Steirneam. Cnámh fhadaithe, beagnach leata, a luíonn ar mheánlíne bhalla thosaigh an tóracsa is ea an steirneam nó cnámh an uchta. Altann sé leis an dealrachán (an t-aon pointe greamaithe idir an ghéag uachtarach is crios an bhrollaigh le hais an chreatlaigh) is na heasnacha, agus forluíonn sé ar chuid mhaith den chroí, á chosaint.
Steiteascóp. Ionstraim mhíochaine chun fuaimeanna ón taobh istigh den cholainn a bhrath is ea an steiteascóp. Cheap an lia Francach René Laënnac é i 1816. Ar dtús, feadán nó cón ab ea é, a bhí déanta as pháipéar nó adhmad. Sa steiteascóp nua-aoiseach bíonn clog nó scannán, atá déanta as miotal nó plaisteach, a chuirtear ar chraiceann duine chun an fhuaim a ghlacadh is a aimpliú roimh í a sheoladh ar feadh feadán solúbtha Y-chruthach rubair go dtí cluasáin i gcluasa an scrúdaitheora. Is féidir fuaimeanna normálta is mínormálta a bhrath ón gcroí, na scamhóga, is na putóga.
Gunna Sten. Meaisínghunna 9 mm caighdeánach arm na Breataine ó 1942. Gunna saor storrúil, agus rinneadh an-chuid díobh. Tagann an t-ainm ón mbeirt dearthóirí, Reginald Shepherd is Harold Turpin, agus ón monarcha in Enfield Shasana mar a ndéantaí é.
Nicolaus Steno. Anatamaí is geolaí a rugadh i gCóbanhávan na Danmhairge ab ea Nicolaus Steno (Danmhargais: Neils Steensen nó Stensen, (Stíl nua) 11 Eanáir 1638 – 5 Nollaig 1686). D'fhionn sé ducht na faireoige paróitidí, agus mhínigh feidhmeanna na n-ubhagán. Thug sé an chéad mhíniú sásúil ar struchtúr screamh an Domhain.
Robert Stephenson. Innealtóir sibhialta a rugadh i Willington Quay Shasana, mac le George Stephenson, a chabhraigh leis i ndearadh an "Rocket" ab ea Robert Stephenson (30 Iúil 1803 - 1 Iúil 1859). Bhain sé cáil dó féin as dearadh feadánach do Dhroichead Britannia thar Chaolas Menai sa Bhreatain Bheag (1846-1849) agus droichid eile i gConwy, Newcastle-upon-Tyne, Montréal is áiteanna eile.
Otto Stern. Fisicí a rugadh i Żary na Polainne (Sorau na Gearmáine ag an am) ab ea Otto Stern (17 Feabhra 1888 - 17 Lúnasa 1969). Le Walter Gerlach i 1920, thaispeáin sé go raibh móimint mhaighnéadach chandamach ag adaimh/prótóin áirithe, cruthú tábhachtach ar an teoiric chandamach. Bhuaigh sé Duais Nobel sa bhfisic as i 1943.
Scáthlán Stevenson. Foscadh caighdeánach i gcomhair ionstraimí meitéareolaíochta, teirmiméadair go háirithe, len iad a chosaint ar radaíocht dhíreach na Gréine. Bosca bán adhmaid atá ann, le taobhanna de lataí aerála. Suitear na teirmiméadair ann 1.25 m os cionn talún, chun na grádáin ghéara teochta gar don talamh a sheachaint agus tomhais inchomórtais a fháil ó scáthláin éagsúla. Thomas Stevenson (1818-1887), athair an údair Robert Louis Stevenson, a d'fhionn é.
Stiall dhémhiotalach. Dhá stiall de mhiotail dhifriúla, táite nó seamaithe le chéile aghaidh ar aghaidh. Forbraíonn an dá cheann beagán difriúil óna chéile nuair a théitear iad, mar gheall ar a luachanna difriúla comhéifeacht forbartha teirmí líní. Forbraíonn ceann amháin níos mó ná an ceann eile, ionas go lúbann an stiall dhémhiotalach leis an gceann níos faide ar thaobh dronnach amuigh den teascán ciorcail. A mhalairt de lúbadh a tharlaíonn nuair a fhuaraítear an déstiall. Úsáidtear an fheiste seo chun lasc a oscailt nó a dhúnadh i gcórais rialú teochta.
Stiallóga itheacháin. Péire bataí caola a úsáidtear sa chianoirthear chun bia a ithe. Fuarthas taifead orthu sa tSín ón 3ú céad. Bíonn stiallóga Síneacha cruinn neamhbhioraithe de ghnáth. Sa tSeapáin bíonn na stiallóga cearnach agus, le húsáid sa bhaile, péinteáilte le laicear is bioraithe. Cuireann proinntithe stiallóga itheacháin simplí adhmaid i gclúdach páipéir ar fáil do chustaiméirí, agus cartar iad tar éis úsáide amháin.
Stibín. SbH3, gás an-nimhiúil a dhéantar trí dhí-ocsaídiú comhdhúile antamóin.
Stibnít. Mianra suilfít antamóin, Sb2S3, a fhaightear i bhféitheacha hidriteirmeacha ísealteochta. Dath luaidhe/liath air, agus go minic faightear i bhfoirm criostal fada priosmach í. Príomh-mhianach an antamóin.
De Stijl. Is éard atá i gceist le De Stijl ná grúpa ealaíontóirí is ailtirí a bunaíodh i 1917 faoi anáil an Chiúbachais, an Chailvíneachais Ollannaigh is na diasúnachta. Tugtar nuaphlaisteachas air uaireanta. Bhí Theo van Doesburg, J. J. P. Oud, Piet Mondrian is Gerrit Rietveld ina mbaill. Thairg sé stíl is aeistéitic theibí, cumtha as línte díreacha, dathanna príomhúla dubha is geala, mar a léirítear i bpéintéireacht Mondrian. Tháinig an grúpa chun deiridh i 1931, ach bhí tionchar mór acu ar ealaín, ailtireacht is dearadh le linn an 20ú céad.
Stíl (planda). I bplandaí bláthaithe, an chuid uachtarach den chairpéal idir an t-ubhagán is an stiogma. Go minic bíonn sí fadaithe chun an stiogma a nochtadh leis an bpailin a fháil. I mbláthanna buntúsacha bíonn na stíleanna (cosúil leis na cairpéil) scoite den chuid is mó. I mbláthanna níos forbartha bíonn siad cónasctha den chuid is mó. Uaireanta leanann sí tar éis an toirchithe agus cabhraíonn le scaipeadh na síolta, mar a dhéanann stíleanna an chleiméatais, ar dhéanamh cleití, a eitlíonn ar an ngaoth.
Stíl na Banríona Anna. Ailtireacht, troscán is soithí airgid a dearadh le linn réimeas Anna i Sasana (1702-1714), comhréireanna tomhaiste go cúramach, gan maisiúchán breise. Cuireadh cruthanna fiala Barócacha is cosa téagartha snoite ar chathaoireacha, chaibinéid is troscán eile. Tháinig an stíl chéanna ar ais sa bhfaisean ag deireadh an 19ú céad nuair a tógadh fuinneoga muilleanacha, bríceadóireacht ghalánta, agus simléir ghrúpáilte mhaorga.
Stíl Eilís. Foirm ailtireachta ó luath-Athbheochan Shasana a thosaigh le linn réimeas Eilís I (1558-1603). Ba iad aghaidheanna siméadracha, maisiúchán Ollannach, fuinneoga móra agus pleananna E-chruthacha nó H-chruthacha na sainmharcanna. Mar shampla, Longleat (c 1568 ar aghaidh).
Stíl idirnáisiúnta. Téarma a tugadh sna Stáit Aontaithe ar stíl nua ailtireachta a saothraíodh san Eoraip go príomha ó na 1920idí. Tugadh "an Ghluaiseacht Nua-Aoiseach" uirthi freisin. I measc a saintréithe bhí cruthanna geoiméadracha, easpa maisithe nó tagairtí stairiúla, ballaí bána rindreáilte, díonta cothrománacha, fairsingí móra gloine, agus ceapacháin neamhshiméadracha. Cuireadh i bhfeidhm ar dtús í i scéimeanna tithíochta caighdeánaithe do dhaoine ar ioncam íseal.
Stíl mhaisithe. Foirm ailtireachta Gotaí Sasanaí a bhí chun cinn sa 13ú-14ú céad ("Decorated Gothic" i mBéarla). Ba shainiúil gur maisíodh an oiread den dromchla is ab fhéidir, go minic le duilleoga stílithe is an cuar S-dúbailte a dtugtar "an cíoma" air. Is samplaí maithe Ardeaglais Wells (1290-c 1340) agus Séipéil na Banríona is an tOchtagán in Ely (1321-1353).
Stíl na hImpireachta. Stíl ailtireachta, troscáin, fiú culaithirte a tugadh isteach i gcúirt Napoléon I tar éis dó é féin a ainmniú mar impire na Fraince i 1804. Maisiúchán maisiúil le móitífí clasaiceacha, sfioncsanna Éigipteacha, leoin sciathánacha, is dealbha colúin ban. Teilgeadh iad seo i gcré-umha a bhí óraithe nó snoite go críochnúil ar throscán (mar shampla, an chaise longue). Léiríodh an stíl in éadaí sna gúnaí Gréagacha ar airde na gcromán. Bhí stíl choibhéiseach sa Bhreatain, ar tugadh stíl na Leasríochta uirthi.
Stíl nua-Shasanach. Ailtireacht Ghotach a bhí faoi réim sa 13ú céad i Sasana. Ba iad a tréithe sainiúla áirsí rinne, boghtaí creatlaigh, agus luí níos mó ar na cothromáin ná in ailtireacht Ghotach Fhrancach na linne. Samplaí is ea na córlanna in ardeaglaisí Lincoln is Salisbury.
Stíl Sheacaibíteach. Foirm ailtireachta na hAthbheochana Sasanaí, ainmnithe as an Rí Séamas I agus ag tosú lena réimeas siúd (1603-1625). Gar do stíl Eilís, le haghaidheanna comhchruthacha, fuinneoga móra agus, maidir le mainéir cosúil le Hatfield (1608-1612), pleananna E-chruthacha is H-chruthacha.
Stiogma. I bplandaí bláthaithe, tugtar stiogma ar an gcuid den chairpéal a fhaigheann an phailin. Cabhraíonn táil ghreamaitheacha, dromchlaí roctha nó ribí le bailiú is coimeád na pailine. I bplandaí a bhailíonn an phailin ón ngaoth, bíonn na stiogmaí cleiteach go minic, rud a mhéadaíonn an fhairsinge tadhaill. Iontu siúd a bpailníonn feithidí iad, is minic a bhíonn an stiogma iompartha ar stíleanna fada chun gur féidir leis an phailin a bhailiú ó cholainn na feithide.
Stiréin. C6H5-CH=CH2, leacht gan dath a fhiuchann ag 140 °C, a dtugtar feinileitéin nó vinilbeinséin air freisin. Gabhann sí trí pholaiméiriú suimiúcháin chun an roisín gloiniúil polaistiréin a dhéanamh. Baintear feidhm as polaistiréin fhorbartha, polaistiréin a séidtear gás tríd is é ag polaiméiriú ionas go mbíonn sí póiriúil leis an ngás ceaptha ann, mar ábhar pacála le hinsliú teirmeach.
Stoc na hinchinne. Is éard atá i gceist le stoc na hinchinne ná an chuid den néarchóras idir an tuilinchinn is corda an dromlaigh, ag cuimsiú na lárinchinne, an pons, is an medulla oblongata. Déanann na leathsféir cheirbreacha cumarsáid tríd leis an gcuid eile den néarchóras lárnach. Tá an lárionad cairdiach, an lárionad riospráide, an lárionad soitheachluadrach, agus lárionaid riachtanacha fhíseolaíocha eile suite sa medulla oblongata. Ar dhromchla cúil na lárinchinne tá 4 starr chruinn, eagraithe ina bpéirí, a ghlacann is a tharchuireann ríoga a bhaineann le gluaisní athfhillteacha rothlaithe na súl, an chinn, na colainne, is na ngéag amach ó nó i dtreo spreagthaí solais nó fuaime.
Stoidiaca. Sa réalteolaíocht, is éard atá i gceist leis an stoidiaca ná crios sa spéir 8° ar gach taobh den éiclipteach, ina bhfuil réaltaí daingnithe. Bíonn cúrsaí dealraitheacha na gréine, na gealaí is an domhain taobh istigh de. 
Ach san astralaíocht, is éard atá i gceist ná cairt de chomharthaí an stoidiaca de ghnáth. 
An stoidiaca sa réalteolaíocht.
Úsáideadh an téarma i réimse na réalteolaíochta chun tagairt a dhéanamh do na réaltbhuíonta trína dtaistealaíonn an ghrian le linn na bliana – ní thaistealaíonn an ghrian tríd na réaltbhuíonta féin ar ndóigh, níl ann ach an chuma atá ar ghluaiseacht na gréine tríd an spéir ó shúil an duine dhaonna anseo ar chlár na cruinne.
An stoidiaca san astralaíocht.
Ciallaíonn "stoidiaca" féin ‘ciorcal na n-ainmhithe beaga’ sa tSean-Ghréigis, mar gur bunaíodh ainmneacha na réaltbhuíonta ar ainmhnithe éagsúla den chuid is mó, mar atá: an Reithe, an Tarbh, an Cúpla, an Portán, an Leon, an Mhaighdean, an Mheá, an Scairp, an Saighdeoir, an Gabhar, an tUisceadóir, agus na hÉisc.
Rangaítear na réaltaí sa chrios seo ina 12 réaltbhuíon is a comhartha féin ag gach ceann. Ag tosú ó chónocht an earraigh is ag bogadh soir, is iad seo na comharthaí:
Stair.
Is ón tSean-Bhablóin (sibhialtacht sa Mheaspatáim a bhí ag cur an-spéis sa réalteolaíocht beagnach 4,000 bliain ó shin) a thagann an coincheap agus is uathu sin a tháinig sé isteach chun na hEorpa trí chultúr na Gréige agus na Róimhe.
Measadh go forleathan ag an am go raibh tionchar ag na réaltchomharthaí ar an saol anseo ar domhan agus go rabhthas in ann eachtraí a thuar agus tréithe daoine a mheas, bunaithe ar an áit a raibh an ghrian, agus na reanna eile, nuair a rugadh iad.
Le réabhlóid na heolaíochta agus teacht chun cinn na réalteolaíochta nua-aimseartha sa 17ú haois, rinneadh seanchomharthaí an stoidiaca a scoilteadh ón réalteolaíocht féin (an staidéar eolaíoch ar na reanna neimhe) agus ba le réimse na hastralaíochta a luafaí iad feasta.
mhair an chreidiúint go bhfuil cumhacht éigin ag na reanna neimhe – agus ag na réaltbhuíonta go háirithe – orainn síos tríd na blianta agus mheasc an traidisiún leis an oiread sin gnéithe eile den saol – an Chríostaíocht san áireamh – go bhfuil sé go fóill neadaithe sa sícé ag go leor againn.
Inniu.
Inniu tá suíomhanna gréasáin a bhaineann leis an stoidiaca ar na cinn is mó tóir ar líne. Meastar gur féidir linn níos mó a fháil amach fúinn féin agus faoi na rudaí sin atá i bhfolach inár sícé.
Stoirm. Suaitheadh géar meitéareolaíoch, a shainítear ar scála Beaufort mar fhórsa 10 (stoirm) nó 11 (stoirm fhoréigneach), is ea stoirm. Luas na ngaoth 25-32 m s. Tarlaíonn stoirmeacha timpeall an Domhain agus ar phláinéid eile, ach atmaisféar a bheith acu.
Stoirm mhaighnéadach. Suaitheadh i réimse maighnéadach an Domhain, a chuireann isteach ar thonnta raidió (agus teileachumarsáid atá bunaithe orthu) ar fud an Domhain. 
Claonadh ann go dtarlóidh eachtraí mar seo go tréimhsiúil, timpeall gach 11 bhliain, mar thoradh ar thréimhsiúlacht in astú neamhchoitianta ard cáithníní fuinniúla ag an nGrian. 
Is é is bun leis na stoirmeacha fíochmhara seo ná na hidirghníomhaíochtaí pléascacha idir na cáithníní flúirseacha seo is réimse maighnéadach an Domhain.
Stoirm toirní. Stoirm le báisteach throm, toirneach is tintreach, a tharlaíonn nuair a fhásann scamall carnach báistí faoi chúinsí taise éagobhsaí. 
De réir mar a éiríonn an t-aer, tarlaíonn comhdhlúthú a fhuasclaíonn teas folaigh, rud a mhéadaíonn an fuinneamh atá ar fáil is a mhéadaíonn claonadh an aeir chun éirí. 
Os cionn an leibhéil ag a dtarlaíonn comhdhlúthú, comhtháthaíonn braoiníní uisce fhorfhuaraithe chun braoiníní a chruthú atá mór go leor le comhtháthú. 
De réir mar a thiteann an bháisteach, laghdaíonn an éagobhsaíocht, stopann fás an scamaill, agus ansin stopann an comhdhlúthú. 
Má tá sraith scamaill charnacha báistí ann, is féidir go leanfaidh na stoirmeacha. Le linn stoirm toirní fásann lucht leictreach ag bun an scamaill, agus nuair a éiríonn sé seo a dhóthain, díluchtaítear é i bhfoirm splaince tintrí. 
Tarlaíonn stoirmeacha mar seo go minic nuair a théann fronta fuar thart le linn lagbhrú, le téamh géar is fliuchras ar fáil, ag domhanleithid ísle.
Dlí Stokes. Sa bhfisic, dlí a shloinneann an gaol idir an fórsa slaodach cúltarraingthe F a fheidhmíonn ar réad sféarúil agus ga r an réada, a luas v i sreabhán de shlaodacht η, mar F = 6 πηrv. I 1845 a dhíorthaigh George Stokes an dlí seo. Cinneann sé críochthreoluas braoiníní báistí agus bolgáiníní aer ag éirí in uisce.
George Gabriel Stokes. Fisicí is matamaiticeoir a saolaíodh sa Scrín, Contae Shligigh, ab ea George Gabriel Stokes (13 Lúnasa 1819- 1 Feabhra 1903). Ollamh in Ollscoil Cambridge. Rinne sé saothar suntasach sna aeridinimic is hidridinimic. Chuir sé dlí Stokes ar aghaidh, chabhraigh le cothromóid Navier-Stokes a dhíorthú, agus thug mínithe ar shlaodacht, frithchuimilt, fuaim, sruth uisce in abhainn, frithchuimilt cnis i longa, teoiric thonnach an tsolais, fluaraiseacht (aistriú Stokes), frithchaitheamh is athraonadh, agus d'fheabhsaigh an speictreascóp. Ina uachtarán ar an gCumann Ríoga ar feadh 31 bliain, fathach san eolaíocht.