Trelis/gawiki huggingface dataset:
Compás. Is éard is compás nó compás mairnéalaigh ann ná gléas a úsáidtear leis na ceithre hairde a aithint thar a chéile agus leis an treoir cheart a aimsiú. Tá snáthaid mhaighnéadach ann agus í á casadh de réir mar a luíonn línte an réimse mhaighnéadaigh timpeall an Domhain. Taobh thiar den tsnáthaid, tá aghaidh an chompáis, agus airde an chompáis péinteáilte nó priontáilte uirthi i bhfoirm a chuirfeadh bláth i gcuimhne duit, agus a dtugtar rós an chompáis uirthi. Nuair a luíonn leath thuaidh na snáthaide le tuaisceart an róis, is féidir na hairde eile a aithint ar an rós.
Airde an Chompáis as Gaeilge.
Is iad an tuaisceart, an deisceart, an t-iarthar agus an t-oirthear príomhairde an chompáis, ach aithnítear airde eile eatarthu. Is iad airde an chompáis as Gaeilge ná:
In áiteanna, go háirithe i nGaeilge na Mumhan, is féidir "pointe" a chloisteáil in áit "lámh". Seasann an dá fhocal seo do "by" an Bhéarla (siar ó thuaidh lámh thiar = "nortwest by west").
Na hairde a thugtar thuas, tugtar san fhoirm iad a bheadh á húsáid ar bhord an bháid atá ag dul i dtreo áirithe. An breathnóir a d'fheicfeadh an bád chuige ó threo áirithe, bheadh córas eile in úsáid aige as Gaeilge. An bád atá ag seoladh ó thuaidh - i dtreo an tuaiscirt - is féidir linn a rá freisin go bhfuil sí ag seoladh aneas - ó threo an deiscirt. Cosúil leis sin, deirtear go bhfuil an bád atá ag teacht ó threo an iarthair, go bhfuil sí ag teacht aniar, an bád atá ag teacht ó threo an oirthir go bhfuil sí ag teacht anoir, agus an bád atá ag teacht ó threo an tuaiscirt go bhfuil sí ag teacht aduaidh.
Boards.ie. Is suíomh idirlín díospóireachta Éireannach é Boards.ie, a bhfuil breis is 115,000 cuntas cláraithe, 600,000 snáithe agus breis is 7 milliún teachtaireacht ann. Tá sé ar na cinn is mó in Éirinn. Déantar plé ar an iliomad ábhar ann agus an plé sin bunaithe i gcomhthéacs Éireannach, cé go bhfuil daoine ann ar fud an domhain atá ina mball den suíomh. Comhshuímh leis iad boards.jp, boards.co.nz agus boards.us.
Stair.
I bhFeabhra 1998, bhunaigh an Dr. John "Cloud" Breslin agus Tom "DeVore" Murphy fóram amháin le cur ar chumas úsáideoirí an chluiche ríomhaire Quake in Éirinn, a bheith á phlé. Cuireadh fóraim eile leis de réir a chéile agus seoladh boards.ie sa bhliain 2000. Bhí gá le comhlacht Éireannach darb ainm "Boards" a bhunú chun an fearann Éireannach .ie a fháil ag an am sin. Cláraíodh é mar Boards.ie Limited, leis an oifig um Chlárú Cuideachtaí i mBaile Átha Cliath. Bhuaigh an suíomh gradam Golden Spider agus Zeddy sa bhliain 2001. 
Struchtúr.
Tá an suíomh faoi úinéireacht cúigir, darb ainm riarthóirí. Déanann na riarthóir smacht riartha agus eagarthóireachta an tsuímh a tharmligean chuig na céadta modhnóir neamhíoctha. Tá sé de chumhacht ag na modhnóirí seo teachtaireachtaí na mball a athrú agus a ghlanadh chomh maith le cosc a chur ar bhaill nach leanann na rialacha. 
Tá beagnach míle fóram ann, idir phoiblí agus phríobháideach. Is féidir le ball ar bith fóram nua a mholadh, ach is gá dó/di go leor tacaíochta a fháil ó bhaill eile. 
Tá sé saor in aisce le bheith i do bhall. Tá fiú réimse sóisialta leis an suíomh anois, agus imeachtaí sóisialta á n-eagrú ag na baill éagsúla le bualadh le chéile go pearsanta. 
Conspóid.
Bhagair MCD cás dlí ar an suíomh sa bhliain 2006, mar gheall ar an tuairisciú diúltach a bhí ar siúl ar an suíomh i leith reáchtáil na féile ceoil Oxegen, a bhíonn ar siúl acu go bliantúil. Ba ghá srian a chur ar an bplé a bhí ar siúl faoin bhféile seo ar an suíomh dá bharr. 
Fóraim Ghaelacha.
Tá cúpla fóram ann don Ghaeilge, mar atá, an Fóram 'Gaeilge (Irish)' atá ina fhóram dátheangach ar chúrsaí Gaeilge agus 'Teach na nGealt', atá ina fhóram lán-Ghaelach le haghaidh plé ar ábhar ar bith.
Scoil na Mainistreach i dTiobraid Árann. Bhunaigh Éamann Iognáid Rís Scoil na Mainistreach i dTiobraid Árann sa bhliain 1955 (Béarla: "The Abbey School CBS"). Is é Rís a bhunaigh na Bráithre Críostaí freisin. Scoil do bhuachaillí amháin atá ann agus tá timpeall is 400 mac léinn sa scoil. 
Tá ceithre pháirc ag an scoil. Tá halla spórt agus tá ceithre bhord leadóige ann. Tá seomra bia sa scoil agus siopa beag. Tá siopa mór in aice an scoil agus téann na daltaí go dtí an siopa chun lón agus milséain a cheannach. Taobh thiar den scoil tá trí chúirt cispheile. Tá páirc imeartha sacair ann chomh maith.
Joachim Lelewel. Staraí náisiúnaíoch Polannach ab ea Joachim Lelewel (rugadh é i Vársá ar an 22 Márta 1786 agus fuair sé bás i bPáras ar an 29 Bealtaine 1861), agus dlúthbhaint aige le gluaiseacht an Rómánsachais sa Pholainn. Scríobh sé lear mór leabhar staire, go háirithe faoi stair na Polainne.
Saol.
Cé gur náisiúnaí Polannach a bhí ann, ba Ghearmánaigh Phrúiseacha a shinsir, agus an sloinne sin féin "Lelewel" bunaithe ar "von Löwensprung". B'í máthair mhór an staraí, Konstanze von Löwensprung "née" Jauch, a d'athraigh an sloinne ó Löwensprung go Lelewel.
Fuair Lelewel a chuid oideachais in Ollscoil Vilnias, a bhí ina lárionad tábhachtach ag na náisiúnaithe Polannacha san am. B'ansin a thosaigh sé ag léachtóireacht nuair a bhí a chéim bainte amach aige. 
Chaith Lelewel trí bliana i Vársá (1818-1821), áit a raibh sé ina bhall de Chumann Chairde an Léinn ("Towarzystwo Przyjaciół Nauk", TPN). 
Sa bhliain 1824, bhain na Rúisigh a oifig de, ó bhí siad den tuairim go raibh sé ina réabhlóidí dainséarach. D'fhill sé go Vársá, áit ar toghadh ina Fheisire é sa bhliain 1829. 
Bhí Lelewel páirteach in Éirí Amach na Samhna sa bhliain 1830, agus nuair a chloígh na Rúisigh an cheannairc, chuaigh sé ar deoraíocht go dtí an Fhrainc. Sa bhliain 1833, chuir na húdaráis Fhrancacha d'fhiachaibh air glanadh leis as an tír, agus ansin, shocraigh sé síos sa Bhruiséil. B'ansin a chaith sé an chuid eile dá shaol, cé gur éag sé i bPáras.
H. G. Wells. Scríbhneoir Sasanach ab ea Herbert George Wells (21 Meán Fómhair 1866 - 13 Lúnasa 1946) a bhí ina cheannródaí sa bhficsean eolaíochta. Is clasaiceach a leabhar "War of the Worlds," nó "Cogadh na Reann". 
Ficsean Eolaíochta.
Is minic a chuirtear i gcomparáid le Jules Verne é. Bhí Wells an chéad scríbhneoir a bhain úsáid as móitíf áirithe ina chuid scríbhneoireachta sular éirigh an nós sin coitianta san fhicsean eolaíochta. Má fheictear dúinn inniu go bhfuil blas an "chliché" ar a lán dár scríobh sé, is éard is cúis leis ná nach raibh na clichéanna féin ina gclichéanna go fóill nuair a chéadcheap sé iad. 
Is iad na luathshaothair fhicsin eolaíochta is mó a léitear inniu, cosúil le "The Time Machine", "The Invisible Man", "The First Men on the Moon" agus "The War of the Worlds". 
Tá leagan Gaeilge den "War of the Worlds" ann, mar atá, "Cogadh na Reann" (agus cóip de ar fáil i Leabharlann na gCeithre Máistrí i gColáiste Ollscoile na Gaillimhe).
Polaitíocht.
Cé gur mar scríbhneoir ficsin eolaíochta is mó a aithnítear inniu é, scríobh Wells a lán eile, go háirithe leabhair pholaitiúla. Sóisialaí a bhí ann riamh, agus nuair a chuaigh sé anonn in aois, d'éirigh a chuid leabhar níos polaitiúla agus níos teagascúla - agus, mar sin, níos doléite. 
Gaeilge.
Rinne Leon Ó Broin aistriúchán sna 1930idí ach a d'fhoilsigh Evertype roinnt blianta ó shin in eagrán faoi eagar ag Aibhistín Ó Duibh.
Coláiste Mhuire, An Chabrach. Is meánscoil lán-Ghaelach de chuid na mBráithre Críostaí é Coláiste Mhuire (tá bunscoil ann freisin, Gaelscoil Choláiste Mhuire). Tá an meánscoil suite ar Bhóthar Ráth Tó sa Chabrach i dtuaisceart Bhaile Átha Cliath, cé go mbíodh sé lonnaithe ag Cearnóg Pharnell ar feadh na mblianta fada suas go dtí 2003. Tá an bunscoil fós suite i gCearnóg Pharnell.
Is é mana na scoile ná "Pro Deo Pro Patria" (Ar son Dé, ar son na Tíre).
Stair.
Bunaíodh an scoil ar dtús sa bhliain 1931 in Uimhir 6 Sráid Fhearchair, ar an taobh theas den chathair. Ba é an Br. M.R. Ó Tatháin an chéad phríomhoide ag an scoil nua. Ocht nduine dhéag de bhuachaillí a bhí i láthair ar an gcéad lá. 
Bogadh é go 25 Cearnóg Pharnell ar an taobh thuaidh sa bhliain 1933. D'fhán an Coláiste ag an ionad sin ar feadh seachtó bliain.
Imeacht na mBráithre.
D'fhág na Bráithre deireanacha an coláiste sa bhliain 1993. Tá siad ina n-iontaobhaithe ag an scoil go fóill ach níl aon duine acu fágtha san fhoireann teagaisc.
Imeacht ó Chearnóg Pharnell.
Ba ghá don choláiste an t-áitreabh ag cearnóg Pharnell a fhágáil sa bhliain 2003, mar gheall ar an droch-chaoi a bhí ar an bhfoirgneamh. Tugadh cóiríocht shealadach dó ar bhóthar Ráth Tó ina dhiaidh sin. Ní léir cén todhchaí atá i ndán don scoil amach anseo.
Almazán. Bardasacht i gcúige Soria, Castilla y León, sa Spáinn is ea Almazán. Tá timpeall ar 5,755 duine ina gcónaí ann.
Amfaibiach. Is ainmhithe veirteabracha iad na hamfaibiaigh (ón nGréigis "αμφις" "dhá" and "βιος" "saol"), le raon mór tréithe is stíleanna beatha, de ghnáth le 4 chos, craiceann faireogach, gan lanna ná aon fhiafhás eile. Maireann na larbhaí san uisce, agus análaíonn trí gheolbhaigh sheachtracha chleiteacha. Téann sé trí chlaochlú le linn a fháis nuair a chrapann is a imíonn na geolbhaigh. Análaíonn an t-ainmhí fásta le scamhóga, agus i méid áirithe tríd an gcraiceann. 3 phriomhrang díobh ann: salamandair is eirc, froig is buafa, agus caochailigh gan chosa. Tá tuairim agus 6,200 speiceas d'amfaibiaigh a mhaireann.
Béal Átha an Ghaorthaidh. Ceantar Gaeltachta i gCnoic na Seithe i gContae Chorcaí is ea Béal Átha an Ghaorthaidh, le daonra thart faoi 750. 
Scoileanna.
Tá dhá scoil sa cheantar: Scoil Fhionnbarra (scoil náisiúnta) agus Scoil Mhuire (ceardscoil). Tá tuairim is 120 dalta ag freastal ar scoil Fhionnbarra agus thart faoi 75 dalta ag freastal ar Scoil Mhiure. 
Coláiste na Mumhan.
Coláiste samhraidh is ea Coláiste na Mumhan. Sa bhliain 1904 a bunaíodh an Coláiste agus is é an t-ainm a bhí air ag an am ná "Coláiste Múinteoireachta na Mumhan" - ag díriú go príomha ar theagasc na Gaelainne do mhúinteoirí. Thosnaigh an coláiste le foirgneamh ar chíos ón Sagart Paróiste. Ina dhiaidh sin leathnaíodh amach na cúrsaí a bhí ag an gColáiste do dhéagóirí Chontae Chorcaí, agus ansin go dtí an tír uilig
An Ghaelainn i mBéal Átha an Ghaorthaidh.
De réir daonáireamh Phoblacht na hÉireann 2011 bhí cónaí ar 544 duine i mBéal Átha an Ghaorthaidh. Dúirt 435 (83.5% de dhaoine 3 mbliana d'aois +) duine go raibh an Ghaelainn acu agus dúirt 186 duine (35.7%) go n-usáideánn siad an Ghaelainn go laethúil lasmuigh den chóras oideachais.
An Cairdinéal Manning.
Rugadh agus tógadh an Cairdinéal Timothy Manning (15 Lúnasa, 1909—23 Meitheamh, 1989) i mBéal Átha an Ghaorthaidh sula ndeachaigh sé go Meiriceá. Ba iad Cornelius Mannning agus Margaret Cronin a thuismitheoirí.
Cumann peile.
Tá cumann peile ag Béal Átha 'n Ghaorthaidh. Bunaiodh sa bhliain 1957 é. Ba é An tAthair Micheál Ó Murchú an chéad uachtarán. Ba é Seán Ó Rinn an Leas-Uachtarán agus ba é Liam Ó Seartan an cathaoirleach. Bhí Conchúr ó Cróinín mar chaptaen ar an bhfoireann.
Eamonn Dunphy. Is pearsa theilifíse agus raidió Éireannach é Eamon Martin Dunphy (Gaeilge: "Éamonn Máirtín Ó Donnchaidh"), a saolaíodh i nDroim Conrach i mBaile Átha Cliath ar an 3 Lúnasa, 1945. 
Is iarimreoir sacair é, a d'imir i lár na páirce le Manchester United, York City, Millwall, Charlton Athletic, Reading F.C., Shamrock Rovers agus an fhoireann náisiúnta. 
Duine conspóideach atá ann, a chuir a thuairimí i láthair ar an raidió, agus na cláir sacair ar RTÉ. D'éirigh sé as a phost ag RTÉ sa bhliain 2018 chun dúshláin nua a ghlacadh is cosúil.
B'é Dunphy a chúlscríobh féinbheathaisnéis Roy Keane sa bhliain 2002.
An Mhordóiv. Poblacht chónaidhme de chuid na Rúise is ea an Mhordóiv.
Tíreolaíocht.
Crios Ama.
 Tá an Mhordóiv suite i gcrios ama Moscó (MSK/MSD).
Aibhneacha.
Tá níos mó ná 114 abhainn sa Mhordóiv. Seo iad na príomhaibhneacha a leanas:
Lochanna.
Tá timpeall cúig chéad loch sa phoblacht.
Acmhainní nádúrtha.
Tá móin, uisce mianraí agus acmhainní eile le fáil sa Mhordóiv.
Na hAonaid Riaracháin.
Tá Poblacht na Moldóive roinnte ina 22 réigiún. "Féach Aonaid Riaracháin na Moldóive".
Pobal.
Ainm Rúiseach is ea "na Mordóvaigh" agus é ag tagairt do dhá dhream eitneacha éagsúla, mar atá, na hÉarsaigh agus na Moicsigh. Dá réir sin, tá dhá theanga ag na Mordóvaigh, an Éarsais agus an Mhoicsis, agus níl siad intuigthe go rómhaith ag cainteoirí a chéile. Tá gaol sách dlúth acu le chéile, áfach, agus is minic a ghlactar leis gur canúintí iad agus gur chóir iad a nascadh dá chéile mar aon teanga amháin, an Mhordóivis.
De réir dhaonáireamh na Rúise sa bhliain 2002, is Rúisigh iad an chuid is mó den daonra (60.8%). Mordóvaigh iad 31.9% den daonra. An chuid eile de mhuintir na poblachta, is Tataraigh agus Úcránaigh iad.
Oideachas.
Is iad na scoileanna ardoideachais is tábhachtaí sa phoblacht ná Ollscoil Stáit na Mordóive agus Institiúid Oideolaíochta Stáit na Moldóive i Saransk.
Máthairchlár. Is éard is máthairchlár ann ná an príomhchlár ciorcad as a mbíonn córais chasta leictreonacha (ar nós ríomhaire) comhdhéanta.
Máthairchlár an Ríomhaire Pearsanta.
I ríomhairí pearsanta, bíonn an máthairchlár suite laistigh den bhosca córais. Bíonn roinnt comhpháirteanna suite go fisiceach ar an máthairchlár ar nós an láraonad próiseála (LAP) agus an príomhchuimhne. Bíonn comhpháirteanna eile ceangailte leis an máthairchlár trí shreangáin nó tríd na sliotáin fhorlíontacha atá suite ar an máthairchlár. Déanann gach crua-earra cumarsáid leis an LAP trí busanna atá suite go fisiceach ar an máthairchlár nó atá i bhfoirm sreangáin atá ceangailte leis.
Ike Turner. Ceoltóir Meiriceánach ab ea Izear Luster "Ike" Turner Jr. (5 Samhain, 1931 – 12 Nollaig, 2007), Ceoltóir Meiriceánach, bandleader, scríbhneoir amhrán, eagraí, scout tallainne, agus léiritheoir ceirníní ab ea é. Ceannródaí luath i gcarraig agus rolla na gcaogaidí, is fearr aithne uirthi as a cuid oibre sna 1960idí agus sna 1970idí lena bhean Tina Turner ag an am sin san Ike &amp; Tina Turner Revue. Chaith sé leathchéad bliain ag seinm gach cineál ceoil, mar shampla na gormacha, ceol soul, rac-cheol agus func.
Gairm.
Thosaigh Ike Turner ag seinm pianó agus giotáir agus é ina pháiste, ansin bhunaigh sé grúpa, Kings of Rhythm, mar dhéagóir. Dearbhaítear uaireanta gurb é Turner a thaifead an chéad ceirnín rac-cheoil, leis an rian "Rocket 88" sa bhliain 1951. 
Le linn na 1950idí, d’oibrigh Ike Turner freisin mar scout tallainne agus mar léiritheoir do Sun Records agus Modern Records. Tá go leor ceoltóirí gormacha aimsithe aige mar Howlin ’Wolf agus Bobby“ Blue ”Bland. Sheinn sé an pianó le B.B. King. 
I 1954, bhog sé go East St. Louis, Illinois. Sheinn a bhanna timpeall St. Louis, Missouri agus an ceantar máguaird. I 1957, bhuail sé le Anna Mae Bullock. Thosaigh sí leis an mbanna mar amhránaí. Thug sé an t-ainm stáitse Tin Turner di i 1960. Phós siad i 1962. 
Thuill sé clú agus cáil, in éineacht lena bhean chéile, Tina Turner sna 1960idí nuair a d'éirigh go maith le hamhráin ar nós, "A Fool In Love", "Nutbush City Limits", agus "River Deep Mountain High". Bhuaigh siad Gradam Grammy as an amhrán Proud Mary i 1972. 
D'fhág Tina é sna 1970aidí; chuir andúil i ndrugaí deireadh lena bpósadh.
Glacadh é agus Tina Turner istigh sa Rock and Roll Hall of Fame sa bhliain 1991.
D’fhill Ike Turner ar cheol agus d’eisigh sé dhá albam: "Here and Now" (2001) agus Risin' with the Blues (2006). Bhuaigh sé Gradam Grammy don Albam Traidisiúnta is Fearr i 2007.
Bás.
Bhásaigh Ike Turner sa bhaile sa bhliain 2007 i San Marcos, California (in aice le San Diego) in aois seachtó sé mbliana dó. Ródháileog drugaí a mharaigh é. 
Póstaí agus leanaí.
Bhí Ike pósta 14 huaire. Bhí sé pósta den chéad uair ag sé bliana déag d’aois. Tar éis Tina Turner, ba iad Ann Thomas, Jeanette Bazzell Turner, agus Audrey Madison Turner na trí mhná seo caite. 
Bhí seisear leanaí ag Turner: mic Ike Turner Jr a rugadh i 1958 agus Michael Turner a rugadh i 1960 (le Lorraine Taylor), Ronald "Ronnie" Turner a rugadh i 1960 (le Tina Turner), iníonacha Mia Turner a rugadh i 1969 (le Ann Thomas), agus Twanna Melby Turner (le Pat Richard). Ghlac Turner mac Tina, Craig Turner, a rugadh i 1958 (le Raymond Hill).
Breinigerberg. Sráidbhaile in iarthar na Gearmáine is ea Breinigerberg. Tá sé suite i Rhine-Westphalia Thuaidh, 70 km taobh thiar de Cologne agus 15 km taobh thiar de Aachen. Bhí 971 daoine ina gcónaí in Breinigerberg i mbliain 2005 (30/12/2005).
Blag. Is éard is weblog, blog nó, as Gaeilge, blag ann ná dialann phearsanta nó pholaitiúil ina ndáiltear eolas agus ina dtugtar cuireadh do dhaoine eile a mbarúil a nochtadh faoina bhfuil ann. 
Sainmhíniú eile ná dialann idirlín, nó leathanach gréasáin a gcuirtear iontrálacha nua leis i rith an ama, agus na hiontrálacha á gcur ar taispeáint ionas gurb í an iontráil is úire an ceann is airde thuas. 
Tá an focal féin, "blog" as Béarla, bunaithe ar an téarma "weblog" nó "web logbook", is é sin, logleabhar gréasáin.
Stair.
Is féidir a rá gurbh é an nuachtghrúpa (is éard is nuachtghrúpa ann ná an téarma a thagraíonn do chláracha plé ar an gcóras úd Usenet) "mod.ber" an chéad bhlag a bhí ann riamh. Ba é Brian E. Redman a bhunaigh an nuachtghrúpa seo sa bhliain 1983. Bhí úsáid an fhóraim díospóireachta á baint as cosúil leis na nuachtghrúpaí eile, ach ba nós le Redman achoimrí tráthrialta a thabhairt ar na diospóireachtaí deireanacha agus ar rudaí spéisiúla eile a bhí ar siúl ar an Usenet. Níor mhair "mod.ber" ach ocht mí.
Thosaigh na dialanna Idirlín nó cíona lae lín (focal eile ar dialann isea 'cin lae') ag dul i bhfairsinge timpeall na bliana 1994, ach níor cumadh an téarma sin "blog" ach sa bhliain 1999. Ba é Jorn Barger a cheap an téarma "weblog", agus is éard a bhí i gceist aige ná fíor-logleabhar gréasáin, is é sin, dialann scimeála Idirlín ina dtugadh sé cur síos ar rudaí spéisiúla éagsúla ar tháinig sé trasna orthu ar a chamchuairt ar an nGréasán. Ba é Peter Merholz, áfach, a rinne an athanailis ar an bhfocal "weblog" mar "we blog", agus go gasta ina dhiaidh sin, thosaigh na daoine ag tagairt don "bhlagáil", is é sin, ag baint úsáide as an mbriathar úd "to blog" sa chiall "do logleabhar gréasáin a leasú, ábhar nua a chur leis". 
Faoin am sin a chuaigh na blaganna i bhfairsinge, agus bunaíodh láithreáin Ghréasáin a bhí deartha le haghaidh bhlagadóirí, agus iad ag tairiscint uirlisí agus bogearraí le haghaidh blagála. Ba é "Open Diary", a hosclaíodh i Mí Dheireadh Fómhair 1998 a chruthaigh an chéad phobal gréasáin do scríbhneoirí dialainne ar líne. An bhliain ina dhiaidh sin, bhunaigh Brad Fitzpatrick, ceannródaí blagála, an pobal Gréasáin úd LiveJournal. Ba iad Evan Williams agus Meg Hourihan a chuir tús le Blogger.com sa bhliain chéanna.
Ríge. Is í Ríge príomhchathair na Laitvia. Tá sí suite ar chósta na Mara Bailte. Is í an chathair is mó sna Stáit Bhaltacha í le daonra 722,485 aici.
Uimhir phríomha. Sa mhatamaitic, is éard is uimhir phríomha ná slánuimhir dhearfach níos mó ná 1 nach bhfuil aon roinnteoir aici ach 1 is í féin. Bhí na huimhreacha príomha tábhachtach i gcónaí san uimhirtheoiric. 
Le fada tá uimhirtheoirícithe ag iarraidh feidhm f(n) a aimsiú, a tháirgfeadh uimhreacha príomha ach slánuimhreacha dearfacha, n, a chur isteach inti, ach tá teipthe orthu go dtí seo. 
Mar shampla, táirgeann f(n) = n 2 - n + 41 uimhreacha príomha nuair n &lt; 41, agus táirgeann f(n) = n 2 - 79 n + 1601 uimhreacha·príomha nuair n &lt; 80. 
Thairg Fermat gurbh uimhir phríomha í (22)" + 1 nuair is slánuimhir dhearfach í n, ach cruthaíodh nach fíor é seo.
Túva. Poblacht chónaidhme de chuid na Rúise is ea Túva nó Poblacht Thúva (Rúisis: Республика Тыва, "Respublika Tyva"; Túvais: Тыва Республика, "Tyva Respublika").
An Chairéilis. Teanga Fhinneach is ea an Chairéilis. Tá an teanga seo á labhairt i bPoblacht na Cairéile in iarthuaisceart na Rúise. Tá an teanga an-chosúil leis an bhFionlainnis ach níl siad intuigthe go rómhaith ag cainteoirí a chéile.
Labhraítear an Chairéilis i bPoblacht na Cairéile thar aon áit eile. Thairis sin, tá sí ó dhúchas ag dornán daoine i gCúige Tver, níos faide ó dheas sa Rúis. Rinne na Cairéalaigh imirce go Tver i ndiaidh na bliana 1617, nuair a thit fód a ndúchais leis an tSualainn, agus eagla orthu go ndéanfaí géarleanúint orthu ar chúiseanna reiligiúin. 
Is deacair a rá, cá mhéad duine a labhraíonn an teanga inniu. Bhí sí á labhairt ag tríocha míle duine san Fhionlainn féin roimh an Dara Cogadh Domhanda, ach nuair a shealbhaigh an tAontas Sóivéadach an chuid den Chairéil a bhain leis an bhFionlainn, scaipeadh na Cairéalaigh seo ar fud na Fionlainne. Ansin, ligeadh an teanga i ndearmad, go háirithe nuair a d'fhás an chéad ghlúin eile aníos, agus iad ag foghlaim na Fionlainnise mar phríomhtheanga. Mar sin féin, glactar leis go bhfuil Cairéilis ag deich míle duine, a bheag nó a mhór, san Fhionlainn. 
Ní mór cuimhne a choinneáil air gur minic a thugann na Fionlannaigh "Cairéilis" ar an gcineál Fionlainnise a labhraítear faoin tuath in Oirthear na Fionlainne inniu, go háirithe timpeall Joensuu. Ní Cairéilis atá ann ach canúint Fionlainnise nach bhfuil mórán difríochta idir í agus canúintí eile an oirthir i ndiaidh an iomláin. Scéal eile ar fad gur chuir cuid mhór fíor-Chairéalaigh fúthu sa taobh seo den tír i ndiaidh an chogaidh, go háirithe i Valtimo, ceantar tuaithe i dtuaisceart chúige na Fionlainne Thoir. Tá tionchar na gCairéalach le haithint i gcónaí ar shaol, ar chanúint agus ar chultúr Valtimo. 
Cé go bhfuil na Rúisigh ina dtromlach i bPoblacht na Cairéile sa Rúis inniu, is féidir teacht ar shráidbhailte faoin tuath ansin i gcónaí ina bhfuil Cairéilis ó dhúchas ag gach aon duine. Cairéalach is ea duine as gach naonúr (11 % den daonra) i bPoblacht na Cairéile, ach is follasach nach bhfuil an teanga ag gach duine a deir gur Cairéalach é féin.
Is deacair aon teanga scríofa amháin a chaighdeánú don Chairéilis. Is gnách trí phríomchanúint a aithint:
Samplaí.
"Jumal suvaičči muailmua muga äijäl, ga andoi aino Poijan, ku ni üksi häneh uskojis ei kaduos, a suas ilmanigäzen eloksen." (Soiscéal Naofa Íosa Críost de réir Eoin, an tríú caibidil, an séú véarsa déag.)
Fionlainnis, ar mhaithe leis an gcomparáid: "Sillä niin on Jumala maailmaa rakastanut, että hän antoi ainokaisen Poikansa, jottei yksikään, joka Häneen uskoo, hukkuisi, vaan saisi iankaikkisen elämän."
Gaeilge (de réir Bhíobla Mhaigh Nuad): "Óir ghráigh Dia an domhan chomh mór sin, gur thug sé a Aonghin Mic uaidh i dtreo, gach duine a chreideann ann, nach gcaillfí é ach go mbeadh an bheatha shíoraí aige."
An Neinéitsis. Teanga Shamódach is ea an Neinéitsis. Tá an teanga seo á labhairt ag na Neinéitsigh i dtuaisceart na Rúise. Níl ann ach ceann de na teangacha Samódacha. Tá dhá chanúint ann, mar atá, Neinéitsis an Tundra agus Neinéitsis na Foraoise.
Sampla.
Dearbhú Uile-Choiteann Cearta an Duine, Airteagal a hAon as Neinéitsis:
Ceantar Féinrialaitheach na Neinéitseach. Is ceantar féinrialaitheach é Ceantar Féinrialaitheach na Neinéitseach. Bunaíodh an ceantar seo le rialtas dúchais a chinntiú do na Neinéitsigh sa bhliain 1929. Sa bhliain 2002, bhí cónaí ar 25,942 Rúiseach, 7,754 Neinéitseach agus 4,510 gCoimeach sa cheantar.