Trelis/gawiki huggingface dataset:
Dáire Doimthech. Rí seanscéalach na Teamhrach ba ea Dáire Doimthech, leasainm Dáire Sírchréchtach mac Sithbolg. Sinsear eapainmneach na nDáirine próta-stairiúil agus na Corca Laidhe stairiúil ba ea é. Ba é "Lugaid Loígde", sinsear Lughaidh Mac Con, a mhac. I "Scéla Mosauluim", deirtear gurbh é Dáire ar duine desna rí na Teamhrach as Mumhan, nó mar mhalairt ar sin, ar duine de chúigear darbh ainm 'Dáire' a bhí i gceannas ag Teamhraigh.
Is beagnach cinnte é gurbh ionann é agus "Dáire mac Dedad" mhic "Shin", athair Chú Raoi, cé gur scar go luath a scéalta óna chéile. Bhí a fhios ag scoláirí na meánaoise gur shinsir na nDáirine an bheirt acu. I lámhscríbhinn amháin, go deimhin, faightear é faoin ainm "Dairi Sirchrechtaig" mar athair Chú Roí, agus dá bharr, sinsear "Fiataigh Fhinn" mac Fuirme mhic Con Roí, "a quo" "Dál Fiatach" na "nUlad". Bhí T. F. O'Rahilly den tuairim "ar deireadh, is ionann iad Cú Raoi agus Dáire".
Mac eile Dháire ba ea"Eochaid Étgudach", Ard-Rí Éireann, de réir dealraimh curtha as áit ó thaobh croineolaíochta de, ag scoláirí na meánaoise.
In "Baile Chuinn Chétchathaig", is amhlaidh go dtugtar an t-ainm "Dáire Drechlethan" dó.
Réim.
In ainneoin a thábhacht mar phearsa shinsearach, is beag eolas atá againn maidir le réim Dáire. Cuimhnítear é mar rí láidir, mar is dúil do seanscéal na nDáirine, agus mar a chur staraithe agus scéalaithe níos deireanaí Uí láthair iad.
Seo a leanas sliocht filíochta as "Scéla Mosauluim" (aistriúchán Béarla le is Kuno Meyer):
An Bliotsa. Feachtas buamála Luftwaffe na Gearmáine ar chathracha na Breataine (agus Béal Feirste) faoi choim na hoíche ab ea an Bliotsa, nó an Blitz, i rith an Dara Cogadh Domhanda, ó 7 Meán Fómhair 1940 go dtí 11 Bealtaine 1941. 
Cúlra.
"Oibríocht an Mhór-Róin" a bhí an códainm ar an ionradh a bhí á phleanáil ag Hitler, chun seilbh a ghlacadh ar an Bhreatain. 
Na hImeachtaí.
Tharla 160 ionsaí in aghaidh na hoíche ar Londain i rith 1940/1941, agus maraíodh 40,000 duine. Ar an 29 Nollaig 1940, leag an Ghearmáin 100,000 buama loiscneach ar Londain, an oíche is measa b'fhéidir. Bhí an chathair uilig faoi bharr lasrach.
Bhí an Bliotsa níos measa ar Learpholl ná áit ar bith eile, taobh amuigh de Londain. "Cath na Breataine" a thugtaí ar an cath mór san aer idir Luftwaffe na Gearmáine agus RAF na Breataine. 
Faoi dheireadh, bhí smacht ar an aerspás de dhíth ar na Naitsithe. Bhuaigh an RAF an cath seo i 1941, go pointe áirithe mar bhí radar in úsáid acu. Tháinig deireadh leis an mBliotsa ar 11 Bealtaine 1941. 
Mar thoradh, b’éigean do Hitler an t-ionradh a chur ar ceal nuair a theip ar Chath na Breataine.
Cuntas finné súl.
Is sliocht é seo as agallamh le Myrtle Solomon, as Londain, a tháinig slán ón mBliotsa sa bhliain 1940. "Is cuimhin liom buamaí loiscneacha á gciceáil agam ón díon le mo chosa, nó le foirceann scuaibe, díreach chun iad a chur isteach sa ghairdín i bhfad ó dhíon an tí. Is cuimhin liom gaineamh a chaitheamh agam ar bhuama ar feadh tamall fada. Lean mé orm, mé ag déanamh an rud díreach a dúradh liom – agam an gaineamh seo á chaitheamh air, ach las sé suas arís. Bhí na heitleáin fós os ár gcionn, agus cheapfá go bhféadfaidís tú a fheiceáil – agus cheapfá dá bhfeicfidís tine ar siúl, go scaoilfidís buama eile anuas ort. Mar sin, bhí scéin an domhain ort. Ar maidin, bhí áthas ort a bheith beo – ach le mothú uafásach ciontachta toisc nach raibh daoine eile beo – agus gur chóir duitse a bheith ina n-áit dáiríre?"
Aoife McLysaght. Is ollamh í Aoife McLysaght i Saotharlann Éabhlóideach Mhóilíneach Institiúid Géineolaíochta Smurfit, Coláiste na Tríonóide, Éire.
Oideachas.
Fuair McLysaght oideachas i gColáiste na Tríonóide agus bronnadh céim Baitsiléir Ealaíon uirthi i nGéineolaíocht i 1998, agus PhD ina dhiaidh sin i 2002 le haghaidh taighde faoi mhaoirseacht Kenneth H. Wolfe ar éabhlóid na heagraíochta géanóm veirteabrach.
Gairme agus taighde.
Tar éis di PhD a dhéanamh, chríochnaigh sí taighde iardhochtúireachta in Ollscoil California, Irvine ag obair le Brandon Gaut sular d'fhill sí ar obair i mBaile Átha Cliath i 2003. Foilsíodh a cuid taighde ar éabhlóid mhóilíneach agus ar ghéanómaíocht chomparáideach i bpríomhirisí eolaíochta piar-athbhreithnithe - "Nature", "Nature Genetics", "Bithfhaisnéisíocht", "Taighde ar" "Ghéanóma", "PNAS" agus an iris "Giosta" san áireamh.
D'fhóin sí mar eagarthóir sinsearach agus mar eagarthóir comhlach do na hirisí "Molecular Biology and Evolution" and "Genome Biology and Evolution", agus tá sí ar bhord eagarthóireachta an iris "Cell Reports". Tá sí ina ball den Chumann um Bitheolaíocht Mhóilíneach agus Éabhlóid (SMBE) agus an Cumann Géineolaíochta. Bhí sí ina Cisteoir na SMBE 2012-14 agus ina Uachtarán i 2017-2018.
For-rochtain agus na meáin.
Cuireann McLysaght go rialta le himeachtaí poiblí, agus labhair sí ag an bPicnic Leictreach, TEDx, an Institiúid Ríoga, agus ar chlár BBC Radio Four "The Infinite Monkey Cage". Thug sí géineolaíocht do lucht féachana níos leithne i bhféilire Aidbhinte an Institiúid Ríoga 2013, áit a raibh sí i bhfíseáin ar chrómasóim duine 1, chrómasóim dhaonna 14, DNA mitochondrial (mtDNA) agus freisin sa Gailearaí Eolaíochta, Baile Átha Cliath. Bhí a portráid páirt den tionscadal "Women on Walls" idir Acadamh Ríoga na hÉireann agus Accenture. I 2018 bhí sí ina h-aoi-léachtóir le Alice Roberts ag Léachtaí Nollag den Institiúid Ríoga.
Dámhachtainí agus onóracha.
Bronnadh McLysaght Deontas Comhdhlúiteora Chomhairle Taighde na hEorpa (ERC) 2018–23, deontas Taighdeora Tosaithe ERC ó 2013 go 2018 ar Fhondúireacht Taighde na hEorpa, agus Gradam Taighdeora Óg Uachtarán na hÉireann ag Fondúireacht Eolaíochta Éireann (SFI) i 2005. Thug sí an léacht JBS Haldane den gCumann Géineolaíochta in 2016.
Saol pearsanta.
Gariníon an ghinealeolaí Éamonn Mac Giolla Iasachta is ea í.
Is máthair beirt leanaí, cat agus madra í.
Siogúrat Ur.  
Is suíomh seandálaíochta san Iaráic é Siogúrat Ur.
Peirseapoil. Is suíomh seandálaíochta san Iaráin í Peirseapoil.
Teampall Edfu. Is suíomh seandálaíochta san Éigipt é Teampall Edfu.
Joanne Burns. File agus scríbhneoir prós ón Astráil is ea Joanne Burns (r. 5 Nollaig 1945) agus an-bhéim aici ar thaibhiú ina saothar.
Tá Burns ina cónaí in Sydney. Rinne sí staidéar in Ollscoil Sydney agus tá Béarla agus scríbhneoireacht chruthaitheach múinte aici san Astráil agus i Sasana. Tá blas filíochta agus próis araon ar a saothar agus is minic a bhaineann sí feidhm as ábhar fánach ó nuachtáin agus ó ghnáthfhoinsí eile. Sna 1980idí bhí sí páirteach sa Sydney Women Writers' Workshop, grúpa trialach. Tá deich gcnuasach foilsithe aici, agus fuair "Footnotes of a Hammock" Duais Judith Wright 2005 i bpáirt le cnuasach eile.
Caroline Caddy. File Astrálach is ea Caroline Mavis Caddy (1944-).
Rugadh Caddy san Astráil Thiar do mháthair ón Astráil agus d’athair ó na Stáit Aontaithe, agus chaith sí cuid dá hóige i Meiriceá agus sa tSeapáin. D’fhill sí ar an Astráil Thiar agus chríochnaigh a scoláiocht mheánscoil ann. Tamall ina dhiaidh sin bhí sí ina banaltra fiaclóireachta sa Road Dental Unit. 
Tá sé maíte go bhfuil Caddy ar fhilí móra an taistil san Astráil, cé go bhfuil dlúthbhaint aici san am céanna lena ceantar dúchais: “Caddy is a wonderful poet about the various effects of exotic experience. She always looks at these encounters with an analytical, almost professional eye”.
Winston Reid.  &lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;
 &lt;revision&gt;
 &lt;parentid&gt;951153&lt;/parentid&gt;
 &lt;timestamp&gt;2022-08-20T19:49:21Z&lt;/timestamp&gt;
 &lt;contributor&gt;
 &lt;username&gt;HusseyBot&lt;/username&gt;
 &lt;/contributor&gt;
 &lt;minor /&gt;
 &lt;comment&gt;WD&lt;/comment&gt;
 &lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;
 &lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
Is imreoir sacair Maorach é Winston Reid a rugadh ar an 3 Iúil 1988 in Auckland, an Nua-Shéalainn. Imríonn sé faoi láthair le West Ham.
Aaron Cresswell.  &lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;
 &lt;revision&gt;
 &lt;parentid&gt;951380&lt;/parentid&gt;
 &lt;timestamp&gt;2022-08-20T21:00:15Z&lt;/timestamp&gt;
 &lt;contributor&gt;
 &lt;username&gt;HusseyBot&lt;/username&gt;
 &lt;/contributor&gt;
 &lt;minor /&gt;
 &lt;comment&gt;WD&lt;/comment&gt;
 &lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;
 &lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
Is imreoir sacair Sasanach é Aaron William Cresswell a rugadh ar an 15 Nollaig 1989 i Learpholl. Imríonn sé faoi láthair le West Ham.
Feiniméan. Is éard is feiniméan ann (Gréigis: φαινόμενον, phainómenon, ón mbriathar φαίνειν, phainein, le taispeáint, léirigh, le feiceáil) ná "fíric nó imeacht inbhraite". Tháinig an téarma in úsáid san fhealsúnacht nua-aimseartha trí Immanuel Kant, a chuir i gcomparáid leis an núiméan (νοούμενoν nó "nooúmenon") é. I gcodarsnacht le feiniméan, ní féidir núiméan a fheiceáil go díreach. Chuaigh Gottfried Wilhelm Leibniz i bhfeidhm go mór ar Kant sa chuid seo dá fhealsúnacht, ina bhfeidhmíonn "phainómenon" agus "nooúmenon" mar théarmaí teicniúla comhghaolmhara. I bhfad roimhe seo, d'úsáid an fealsamh sean-Gréagach Pyrrhonist "phainómenon" agus "nooúmenon" mar théarmaí teicniúla idirghaolmhara. 
Úsáid fealsúnachta.
San fhealsúnacht nua-aimseartha, ciallaíonn an téarma feiniméan gurb é "an rud a bhraitear" bunús na réaltachta. I dtráchtas Kant "De Mundi Sensibilis atque Intelligibilis Forma et Principiis" (1770) ("Ar Fhoirm agus Prionsabail an tSaoil Mhothaithe agus Intuigthe") cuireann Kant in iúl go bhfuil an aigne teoranta ag an saol loighciúil agus dá bhrí sin nach féidir leis ach tarluithe a léirmhíniú agus a thuiscint de réir a gcuma fhisiciúla. Scríobh sé nach féidir le daoine dada a thuiscint ach sa mheid a cheadaionn a gcéadfaí dóibh é. Dá bhrí sin, tagraíonn an téarma feiniméan d'aon eachtra a bhfuil fiosrú agus imscrúdú tuillte aige, go háirithe imeachtaí atá thar a bheith neamhghnách nó a bhfuil tábhacht ar leith ag baint leo.
Selina Cartmell. Is stiúrthóir amharclainne Briotanach í Selina Cartmell, bunaithe i mBaile Átha Cliath, Éire. Tá sí ina stiúrthóir faoi láthair ag Amharclann an Gheata.
Beatha.
Rugadh Cartmell i gCeantar na Lochanna, an Ríocht Aontaithe. D'oibrigh a máthair Annie mar bhean chabhartha agus is cuntasóir ar scor í a hathair Gordon. Tá triúr deartháireacha níos sine aici.
Tá MA aici ón Scoil Lárnach Urlabhra agus Drámaíochta i gCleachtas Ard-Amharclainne i dTreorú agus MA i Stair na hEalaíne agus na Drámaíochta ó Ollscoil Ghlaschú agus Coláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath, áit a scríobh sí a tráchtas ar Samuel Beckett.
Gairm.
Bhog Cartmell go Baile Átha Cliath agus bhunaigh sí a compántas féin "Siren" "Productions" i 2004. D'oibrigh sí mar stiúrthóir neamhspleách ar fud amharclanna na hÉireann, Amharclann na Mainistreach agus Amharclann an Gheata san áireamh. Ba í Ealaíontóir Cónaithe idir 2010-1 san Amharclann Samuel Beckett.
In 2017, fógraíodh í mar an ceathrú stiúrthóir ealaíne ar Amharclann an Gheata. Stiúraigh sí trí drámaí ansin tar éis sin: "Red Shoes" (2018), "Assassins" (2018) agus "A Christmas Carol" (2019).
Stiúraigh sí a céad scannán dar teideal "The Date" sa 2017 le maoiniú ó RTÉ agus Filmbase, agus bhuaigh sí an chéad gearrscannán is fearr ag Fleadh Scannán na Gaillimhe i mí Iúil 2017.
Gradaim.
Buaiteoir de Ghradam Amharclainne an Irish Times don Stiúrthóir is fearr:
2018 Gradam Ealaíon agus Litríochta de "Irish Tatler"
Corn idir ilchríocha. Comórtas peile ba ea an comórtas Intercontinental a bhí mar réamhtheachtaí Chorn Domhanda FIFA Club. Imríodh é idir 1960 agus 2004. Ainmníodh na buaiteoirí go léir mar "curadh domhanda" ag FIFA.
Buaiteoirí.
1960 - Real Madrid
1961 - Penarol
1962 - Santos
1963 - Santos
1964 - Inter
1965 - Inter
1966 - Penarol
1967 - Racing Avellaneda
1968 - Estudiantes
1969 - Milan
1970 - Feyenoord
1971 - Nacional
1972 - Ajax
1973 - Independiente
1974 - Atletico Madrid
1975 - gan imirt
1976 - Bayern
1977 - Boca Juniors
1978 - gan imirt
1979 - Olimpia
1980 - Nacional
1981 - Flamengo
1982 - Penarol
1983 - Gremio
1984 - Independiente
1985 - Juventus
1986 - River Plate
1987 - Porto
1988 - Nacional
1989 - Milan
1990 - Milan
1991 - Crvena zvezda
1992 - São Paulo
1993 - São Paulo
1994 - Velez Sarsfield
1995 - Ajax
1996 - Juventus
1997 - Borussia Dortmund
1998 - Real Madrid
1999 - Manchester United
2000 - Boca Juniors
2001 - Bayern
2002 - Real Madrid
2003 - Boca Juniors
2004 - Porto
Elizabeth Campbell (file). File Astrálach is ea Elizabeth Campbell. Rugadh in Melbourne in 1980 í. Tá dhá chnuasach dánta dá cuid foilsithe ag John Leonard Press, "Letters to the Tremulous Hand" agus "Error".
Fuair Campbell céim onóracha i mBéarla ó Ollscoil Melbourne in 2000. Mhúin sí Béarla in Ardscoil Eltham agus sa The Mac. Robertson Girls' High School in Melbourne.
Tá a cuid filíochta le fáil ina lán duanairí agus tá a lán duaiseanna agus cónaitheachtaí faighte aici. Foilsíodh roinnt dá dánta in 2011 sa duanaire suntasach "Australian Poetry Since 1788".
Eileen Chong. File Astrálach is ea Eileen Chong.
Rugadh í in 1980 i Singeapór. Rugadh triúr dá seanaithreacha sa tSín, agus d’fhás sí aníos ag labhairt Mandairínise, Hokkien agus Béarla. Oileadh í mar mhúinteoir ardscoile i Singeapór agus bhí sí ag múineadh ann le trí bliana. D’aistrigh sí go Sydney in 2007. Thosaigh sí ag scríobh filíochta san Astráil, rud a spreagadh nuair a d’fhreastail sí ar rang filíochta an fhile Judith Beveridge agus í ag déanamh M. Litt. ag Ollscoil Sydney. Tá roinnt duaiseanna agus cónaitheachtaí faighte aici ó shin. 
Tá sé ráite aici gurb éard is bun lena saothar agus a chothaíonn an saothar sin é a bheith de gheasa uirthi ligean don saol dul i bhfeidhm ar a croí i ngeall ar a stair chultúrtha, na rudaí a bhfuil dúspéis aici iontu, na rudaí a chorraíonn í. Ní mór a cuimhneamh nach tuairisciú í an fhilíocht ach ceird agus ealaín.
Éamonn Mac Giolla Iasachta. Bhí Éamonn Mac Giolla Iasachta (Béarla: Edward MacLysaght ; 6 Samhain 1887 - 4 Márta 1986) a bhí ar cheann de na gineolaithe ba mhó le rá in Éirinn san fhichiú haois. Chuir a chuid leabhar ar shloinnte Éireannacha go mór le hobair an Athar Phádraig de Bhulbh Sloinnte Gaedheal is Gall(1923) agus chuaigh sé i bhfeidhm orthu siúd go léir a rinne taighde ar stair a muintire. 
Luathshaol.
Rugadh Mac Giolla Iasachta in Flax-Bourton, Nailsea, Somerset, Sasana. Ba iad Sidney Royse Lysaght agus Katherine Clarke a thuismitheoirí. San iontráil a thug sé in Who’s Who,What’s What and Where in Ireland, sa bhliain 1973, is iad ‘Edward Anthony’ a ainmneacha agus deir sé gurbh amhlaidh a baisteadh é i gContae an Chláir 6 Samhain na bliana 1889 agus gur ‘Séadna McLysaght’ ab ainm dá athair. Protastúnach a athair Sidney agus b’as an gceantar idir Mala agus Dún ar Aill dó; bhí gnó cruach aige i mBriostó ach úrscéalaí aitheanta ba ea é agus bhí meas air mar fhile. Scríobh Éamonn a bheathaisnéis, S.R. Lysaght. The Author and the Man, 1974. B’as Lincolnshire do Katherine Clarke ach mhaíodh Éamonn gurbh as Laois dá sinsir i bhfad siar. Luann Éamonn deartháir amháin, Pat. 
Níl amhras ach gur mar oidhreacht ón athair a fuair sé an grá a bhí aige riamh ar Éirinn. Ach is oiliúint Shasanach amach is amach a tugadh dó: scoil ullmhúcháin in Nash House gar do Bhriostó, ansin an scoil cháiliúil Rugby, mar a raibh Rupert Brooke ar dhuine dá lucht aitheantais, agus i ndeireadh báire cúpla bliain i gColáiste Corpus Christi, Oxford. D’fhág sé Oxford um Márta 1908: ‘I did no good there and left the place abruptly in a disreputable atmosphere of whiskey and horses’ (Changing Times). Faoin ainm ‘Jim Hogan’ chuaigh sé ag obair mar phrintíseach ar fheirm in Tunley, Somersetshire, gan fhios dá mhuintir a bhí san Astráil ag an am. Bhain sé ardtaitneamh as trí shamhradh timpeall 1907 a chaith sé i gContae an Chláir, é ag cur faoi i sean-otharcharr sna dumhcha idir Lios Ceannúir agus an Leacht; tuairim 1908 a thosaigh sé ag foghlaim beagán Gaeilge ó chainteoirí dúchais sa cheantar sin. I 1909 cheannaigh a athair feirm mhór 600 acra sna Ráithíní in aice le Tuaim Gréine i gContae an Chláir; níor shíl Coimisiún na Talún gur thalamh é a bhí oiriúnach le roinnt ar thalmhaithe. B’as an taobh sin den Chlár do mhuintir Lysaght i bhfad siar agus is nuair a d’aistrigh siad go Co. Chorcaí a d’iompaigh siad ina bProtastúnaigh; cá bhfios nach raibh baint ag iompú Éamoinn ina Chaitliceach san eaglais i dTuaim Gréine leis an gcúlra sin? Ba é a bheadh i mbun ghnó na feirme sna Ráithíní ó 1909 amach. B’fhéidir a rá gur cuntas ar a shaol mar fheirmeoir is ea an t-úrscéal The Gael, 1919. Feasta is Cláiríneach a bheadh ann agus bheadh blas an Chláir ar a Bhéarla, fiú.
Richard Joyce. Ba ghabha buí Éireannach é Richard Joyce, a rugadh i 1660 i gContae na Gaillimhe agus a fuair bás i 1737.
Kiri Te Kanawa.  &lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;
 &lt;revision&gt;
 &lt;parentid&gt;951216&lt;/parentid&gt;
 &lt;timestamp&gt;2022-08-20T20:20:51Z&lt;/timestamp&gt;
 &lt;contributor&gt;
 &lt;username&gt;HusseyBot&lt;/username&gt;
 &lt;/contributor&gt;
 &lt;minor /&gt;
 &lt;comment&gt;WD&lt;/comment&gt;
 &lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;
 &lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
Ba amhránaí ceoldrámaíochta Maorach í Dame Kiri Jeanette Claire Te Kanawa, a rugadh Claire Mary Teresa Rawstron ar an 6 Márta 1944.
Fabián Balbuena. Is imreoir sacair Paraguach é Fabián Cornelio Balbuena González a rugadh ar an 23 Lúnasa 1991 i Ciudad del Este. Imríonn sé faoi láthair le West Ham.
John H. Stracey. Dornálaí Sasanach, a bhí ina churadh marcmheáchain, is ea John H. Stracey, a rugadh ar 22 Meán Fómhair 1950 i mBethnal Green, Londain.
Treibheanna na Gaillimhe. 14 teaghlaigh ceannaí iomráiteach na Gaillimhe idir na 13ú haois agus 19ú haois ab iad Treibheanna na Gaillimhe.
Gabha. Is duine a dhéanann agus a dheisíonn réada in iarann de láimh é gabha. Tugtar an cheárta, ceárta an ghabha ar an áit a n-oibríonn gabha.
Éabhlóid mhóilíneach. An próiseas athraithe i gcomhdhéanamh seicheamh móilíní ceallacha amhail ADN, ARN, agus próitéiní thar na glúine is ea éabhlóid mhóilíneach. Baineann réimse na héabhlóide móilíní úsáid as prionsabail na bitheolaíochta éabhlóidí agus na géineolaíochta daonra chun patrúin sna hathruithe seo a mhíniú. Baineann ábhair mhóra in éabhlóid mhóilíneach le rátaí agus le tionchair athruithe núicléasaigh aonair, éabhlóid neodrach vs roghnú nádúrtha, bunús géinte nua, nádúr géiniteach tréithe casta, bunús géiniteach an speiceasaithe, éabhlóid na forbartha, agus na bealaí a mbíonn tionchar ag fórsaí éabhlóide ar athruithe géanómacha agus feinitíopacha . 
Stair.
Tosaíonn stair na héabhlóide móilíní go luath sa 20ú haois le bithcheimic chomparáideach, agus úsáid modhanna “méarloirg” amhail mdhíonmheasúnachtí, leictreafóiréis le glóthach agus crómatagrafaíocht pháipéir sna 1950í chun próitéiní homalógacha a fhiosrú. Tháinig réimse na héabhlóide móilíní chun feabhais féin sna 1960í agus sna 1970í, tar éis teacht chun cinn na bitheolaíochta móilíní. Ó tháinig an seicheamhú próitéine ar an bhfód bhí bitheolaithe móilíneacha in ann fíligineachtaí a chruthú bunaithe ar chomparáid seicheamh, agus chun na difríochtaí idir seichimh homalógacha a úsáid mar chlog móilíneach chun an t-am a mheas ón gcomhshinsear uilíoch deireanach . Go déanach sna 1960idí, chuir teoiric neodrach na héabhlóide móilíní bonn teoiriciúil ar fáil don chlog móilíneach, cé go raibh an clog agus an teoiric neodrach conspóideach, ós rud é gur choinnigh an chuid is mó de na bitheolaithe éabhlóideacha go láidir le phanroghachas, le roghnú nádúrtha mar an chúis shuntasach le hathrú éabhlóideach. Tar éis na 1970í, cheadaigh seicheamh aigéid núicléasaigh d'éabhlóid mhóilíneach dul níos faide ar aghaidh ó na go sraitheanna ARN ribeasómach a bhí caomhnaithe go mór, mar bhunús le athchoincheapú luathstair na beatha . 
Fórsaí in éabhlóid mhóilíneach.
Is éard atá in ábhar agus i struchtúr an ghéanóim ná toradh na bhfórsaí móilínghéineolaíochta agus pobalghéineolaíochta a ghníomhaíonn ar an ngéanóm sin. Tiocfaidh malairtí géiniteacha athraitheacha chun cinn trí shócháin agus scaipfear iad agus coinneofar iad i ndaonraí de bharr sruth géiniteach nó roghnú nádúrtha .
Eaglais Naomh Mícheál, Béal Átha na Sluaighe. Séipéal Caitliceach Rómhánach ar scála mór é Séipéal Naomh Mícheál a tógadh as aolchloch atá suite i ndeisceart Chearnóg Mícheál, Béal Átha na Sluaighe, Contae na Gaillimhe, Éire. Bhí sé deartha ag J.J. McCarthy i 1846 agus tógadh é i 1858.
Stair.
Bhí Séipéal Naomh Mícheál le dearadh i ndiaidh comórtais ag J.J. McCarthy i 1846. Tréigeadh an tionscadal mar gheall ar an nGorta Mór. Cuireadh tús le hathbhreithniú a dhearann ​​Augustus Welby Northmore Pugin i 1842. Rinne Cardinal Wiseman as Westminster an eaglais a chonspóidiú ar 25 Lúnasa 1858.
Foirgneamh agus taobh istigh.
Séipéal Caitliceach Rómhánach le héadanas beannach é Séipéal Naomh Mícheál, tógtha as aolchloch le díonta slinne claonta le cúrsaí sceimhleacha cloiche. Tá stuaiceanna cúinne ochtagánacha ag an spuaic le gargoyles trasnánach chuig coirnéil. Tá oscailtí fuinneoige tríthoiseach tríthoiseach ar an gcuid uachtarach den bhinn chun tosaigh le fuinneog-mhúnlú leanúnach agus fuinneoga gloine dhaite. Tá oscailtí tosaigh fuinneoige taobh-urláir bunurláir an túir le hoscailtí fuinneoige faoi dhó ag cnó cócó faoi mhúnlaithe cochaill snoite. Tá fuinneog bháite le ceithre sholas ag a bhfuil gloine dhaite le hoscailt an tseanail. Tá póirse tílithe agus áirse bhlaosc dhaite ar an taobh istigh den eaglais le gailearaí orgáin ar an taobh ó thuaidh den eaglais. Tá go leor fuinneoga gloine dhaite sa séipéal, lena n-áirítear cuid acu le Harry Clarke agus Rose of Lima. Tá Joshua Clarke agus múrmhaisiú Naomh Grellan ag Joseph Tierney sa séipéal. Is é Eaglais Naomh Mícheál an foirgneamh is airde i mBéal Átha na Sluaighe agus tá an eaglais le feiceáil thar cuid mhaith de Bhéal Átha na Sluaighe.
XSLT. Teanga thrasfhoirmiúcháin is ea an Trasfhoirmithe Teanga Inbhreisithe Stílbhileoige, nó XSLT (ón Bhéarla eXtensible Stylesheet Language Transformations). Is teanga í a thrasfhoirmíonn cáipéisí XML go dtí cáipéisí XML eile, nó formáidí eile amhail HTML, gnáth-théacs nó XSL-FO. 
Agus na formáidí nua cruthaithe, is féidir iad a thrasfhoirmiú go formáidí iomlán nua amhail PDF, PostScript agus PNG.
Walther Bauersfeld. Ba innealtóir Gearmánach é Walther Bauersfeld (23 Eanáir 1879 - 28 Deireadh Fómhair 1959). 
Saol.
Bhí sé fostaithe ag an Carl Zeiss Jena, a thosaigh, ar mholadh ón réalteolaí Gearmánach Max Wolf, ag obair ar an gcéad phláinéadlann teilgin sa bhliain 1912. Chuir riachtanais mhíleata stop leis an obair seo le linn an Chéad Chogadh Domhanda, ach thosaigh sí arís tar éis an chogaidh. Chríochnaigh Bauersfeld an chéad phláinéadlann, ar a dtugtar Múnla Zeiss I sa bhliain 1923, agus cuireadh ar dtús é ar dhíon foirgnimh Zeiss i mbaile ceanncheathrú corparáideach Jena .Theilg an Múnla seo 4,900 réaltaí, agus bhí sé teoranta don spéir amháin ó domhanleithead Jena. Ina dhiaidh sin, d'fhorbair Bauersfeld an Múnla 2 le 8,956 réaltaí, agus cumas iomlán domhanleithead. Suiteáladh níos mó ná dosaen sular chuir an Dara Cogadh Domhanda obair na pláinéadlainne ar fionraí. Tógadh na pláinéadlanna idirchogadh seo i mBeirlín agus Düsseldorf sa Ghearmáin, chomh maith leis an Róimh, Páras, Chicago, Los Angeles agus Nua-Eabhrac. Meastar freisin gurb í an phláinéadlann Zeiss I i Jena an chéad chruinneachán geodasach a tháinig as icisihéadrán, 26 bliain sular athchruthaigh agus a chur chun cinn arís an dearadh . 
Bronnadh Bonn Elliott Cresson de chuid an Franklin Institute ar Bhauersfeld sa bhliain 1933 agus an Fáinne Werner von Siemens sa bhliain 1941.
Cuitiliú (idirdhealú). Neach neamhshaolta is ea Cuitiliú i scéalaíocht uafáis an údair H. P. Lovecraft.
Seans go dtagraíonn Cuitiliú do: