Trelis/gawiki huggingface dataset:
Ceannairc de chuid an ghrúpa Wagner. Rinne fórsaí gallóglach Wagner ceannairc ar an 23–24 Meitheamh 2023 i gcoinne stát na Rúise. Níor mhair an cheannairc ach lá amháin sular stopadar a dturas go Moscó. Le linn an lae, ghlac na fórsaí seilbh ar an mbunáit a bhí ag Arm na Rúise i Rostov na Donu agus chonacthas iad 200km ó Mhoscó nuair a stopadh an cheannairc.
Imeachtaí.
Saighdiúirí tuarastail de chuid na Rúise ba ea an ghrúpa Wagner, a bhí i mbun éirí amach ar an 23–24 Meitheamh 2023. Ghlac na ceannaircí seilbh ar an mbunáit a bhí ag Arm na Rúise i gcathair Rostov-ar-an-Don. Cúpla uair níos déanaí, bhí fórsaí Wagner 200 km ó Moscó, nuair a fógraíodh go raibh deireadh leis an gceannairc.
Ag labhairt i ndiaidh na ceannairce, dúirt ceannaire Wagner, Yevgeny Prigozhin nach raibh sé mar aidhm aige Vladimir Putin, Uachtarán na Rúise, a chur de dhroim seoil ach gur theastaigh uaidh a chinntiú go nglacfadh ceannairí na tíre "freagracht as na botúin atá déanta" sa chogaíocht. Ní coup d'état i Moscó a bhí súil aige a bhaint amach ach agóid a léireodh easpa dul chun cinn fheachtas armtha na Rúise san Úcráin. 
Cháin Prigozhin fórsaí slándála na Rúise go tréan an athuair agus thug le fios go mbeadh deireadh tagtha i bhfad roimhe sin leis an gcogadh in aghaidh na hÚcráine dá mbeadh an Grúpa Wagner i gceannas ar an ionradh. 
Iarmhairtí.
Sheachain an bhunaíocht i Moscó an grúpa Wagner a bhí ar a thóir, ach an am céanna, buille mór do Putin ab ea an t-éirí amach.
Ba é an dúshlán is mó i gcoinne Putin le linn a cheannaireachta. Chuaigh Yevgeny Prigozhin – ceannasaí fhórsaí Wagner – ar deoraíocht san Bhealarúis. Mhaígh sé nach raibh coup d’état i gceist ach agóid chun a mhíshásamh le ceannairí an airm a léiriú. 
Iarmhairtí.
I mí Iúil, bhí sé maíte ag ginearál de chuid Arm na Rúise, Maorghinearál Ivan Popov, gur tugadh bata agus bóthar dó mar gur inis sé an fhírinne do na ceannairí míleata i Moscó. Dúirt sé gur thug sé solas ar fhadhbanna lena n-áirítear easpa airtléire agus saighdiúirí a bheith gortaithe nó maraithe in ionsaithe ón Úcráin. Is cosúil gur chuir Popov na teipeanna seo i leith Valery Gerasimov, Ceannaire an Airm, agus Sergei Shoigu, Aire Cosanta na Rúise, gan a n-ainm a úsáid go neamhbhalbh. Bhí an Chreimil ag iarraidh cur in iúl go bhfuil ceannairí ar fad na tíre ina seasamh gualainn ar ghualainn i ndiaidh an mhéid a thit amach leis an eagraíocht Wagner. Ach ba léir go raibh siad scoilte ar cheist ráth an chogaidh san Úcráin. 
Cúlra.
Bhí an Grúpa Wagner ag troid ar son na Rúise san Úcráin agus bhí buanna móra acu, go háirithe i mBakhmut, ach tá siad freagach as coireanna cogaidh chomh maith, de réir roinnt tuairiscí.
Elizabeth Bleynat.  
Ealaíontóir í Elizabeth Bleynat.
Bailíonn Bleynat plaistigh ildaite mhara agus í amuigh ar shiúlóidí rialta cois trá i gContae an Chláir. Is iad na plaistigh seo príomhábhair a cleachtais ealaíne. Cleachtas é atá tiomnaithe do chaomhnú agus do mhaoirseacht chósta na hÉireann. Trína cuid saothair, déanann Bleynat gach iarracht fiúntas a chur ar ais in ábhar dramhaíola; ag maíomh gur chóir áilleacht agus feidhm a bhaint as nithe atá ann cheana féin le truailliú plaisteach a athrú. Úsáideann sí teicnící ceardaíochta amhail fíodóireacht agus fuáil chun taipéisí balla agus dealbhóireacht a d’fhéadfaí a chaitheamh a chruthú. Ina cuid saothar, déanann sí machnamh ar shaothar daonna agus ar eiticí timpeallachta, agus í ag déanamh comparáide idir indiúscarthacht earraí agus saothar daonna. Na saothair mhionsonraithe ealaíne lámhdhéanta atá aici, molann siad an deisiú agus an t-athchóiriú, agus molann siad gur chóir dúinn maireachtáil go réidh leis an bpláinéad, agus an t-athchóiriú mar sprioc seachas an dúshaothrú. Bhain Bleynat Máistreacht sna Mínealaíona i gColáiste Ealaíne Bhoirne in Aibreán 2022.
Sa bhliain 2023 taispeánadh saothar leis an ealaíontóir i nDánlann Dillon i gCultúrlann McAdam Ó Fiaich. Ba "Elizabeth Bleynat: Paisteáilte le Bruscar" a céad taispeántas aonair.
Tiffani Love.  
Ealaíontóir í Tiffani Love.
Taispeántas de shaothair nua leis an ealaíontóir Tiffani Love is ea "Ciúnú" nó ‘Hushing’. A cuid siúlóidí a spreag saothair an taispeántais agus leagann pictiúir ola agus saothar lionsa-bhunaithe Love béim shéimh ar na spásanna tairseachúla taobh istigh de thírdhreach na hÉireann. Agus í ag siúl cois cósta go háitiúil feadh chladaí mealltacha an Atlantaigh i gContae an Chláir agus i gContae na Gaillimhe, agus feadh na dtailte atá buailte leis an gcósta ina bhfuil aibhneacha, sruthanna, turlaigh agus lochanna, cíorann a cuid saothair na spásanna sin ina meascann an t-uisce, an talamh agus an t-atmaisféar le chéile. Scrúdaíonn an taispeántas an dóigh a dtéann na háiteanna seo i bhfeidhm ar chéadfaí an duine agus é nó í ag dul tríothu. Is é atá ag croílár ‘Hushing’ ná sraith de phictiúir bheaga ola dar teideal ‘Field Notes’ a shoiléiríonn tionscadal leanúnach Love; is staidéir bheo iad ar áiteanna agus ar bhomaití ar leith, ach iad pearsanta ag an am céanna. Leantar sna saothair seo den scrúdú a dhéanann sí ar an dóigh ar féidir le péinteáil tírdhreacha feidhmiú mar bhealach le háit a chaomhnú, agus ar an dóigh a n-airíonn muid ár dtimpeallachtaí agus mar a théann siad i gcion orainn.
Sa bhliain 2023 taispeánadh saothar leis an ealaíontóir ar na Ballaí Bána i gCultúrlann McAdam Ó Fiaich.
Dáirine Ní Mheadhra.  
Rugadh Dáirine Ní Mheadhra i gCorcaigh, Éire, agus thosaigh sí ar cheachtanna ceoil nuair nach raibh aici ach ceithre bliana d'aois. Thosaigh sí ag seinnt le Ceolfhoireann Shiansach Náisiúnta na hÉireann mar dordveidhileadóir in aois a 17 di. Rinne sí staidéar ag tar éis spéis a chur sa stiúradh. Bhunaigh sí ensemble ceoil comhaimseartha, Nua Nós, sa bhliain 1990 in éineacht le Rosie Elliott agus Michael Taylor. Rinne sí staidéar freisin ag Scoil Pierre Monteux sula ndeachaigh sí ar imirce go Ceanada sa bhliain 1993, áit ar phós sí an pianódóir John Hess.
Chomhbhunaigh an lánúin Amharclann Ceoil Queen of Puddings sa bhliain 1995 agus é mar sprioc acu ceoldrámaí bunaidh Ceanadacha a choimisiúnú, a fhorbairt agus a léiriú. Rinne an compántas roinnt ceoldrámaí ceannródaíocha a léiriú. Áiríodh leis seo saothar 1999 "Beatrice Chancy" (1999), an chéad cheoldráma faoi sclábhaíocht Cheanadach (le libretto le George Elliott Clarke, ceol le James Rolfe, agus seoladh gairme an amhránaí Measha Brueggergosman), chomh maith le "The Midnight Court" (2005), bunaithe ar an dán cáiliúil Gaelach (agus ceol le Ana Sokolovic). Nuair a cuireadh faoi agallamh í faoi na dúshláin a bhaineann le bunshaothar a chur le chéile, dúirt Ní Mheadhra: "Ní léireodh muid saothar ar bith gan smaoineamh ar an saol a bheadh aige amach anseo." Ainmníodh í do Ghradam Dora in 2009 le haghaidh Treorach Ceoil den Scoth, agus comhainmníodh í féin agus Hess in 2012 don saothar Ana Sokolovic "Svadba-Wedding" . 
Dúnadh an compántas sa bhliain 2013, agus d’eisigh Ní Mheadhra agus Hess ráiteas:Mothaíonn deireadh an tséasúir i mí Lúnasa 2013 ar nós pointe trá an-nádúrtha ó thaobh na healaíne de, agus mar sin braithimid gurb é an tráth ceart chun an compántas a scor. Ba mhaith linn é a scor i mbliain mar a bhí againn i mbliana, bliain a bhí lán de phléisiúir ealaíonta, de bhuaicphointí, agus de spriocanna a comhlíonadh, chomh maith le cobhsaíocht airgeadais leanúnach de bharr nach raibh aon chaillteanas déanta againn. Lean Ní Mheadhra ar aghaidh ag obair mar stiúrthóir ceoil i gcomhpháirtíocht le compántais amharclainne eile a bhí lonnaithe in Toronto, "All But Gone: a Beckett Rhapsody" ina measc in 2016. 
Ba í Stiúrthóir Ealaíne Thionscadal na nAmhrán Ealaíne Gaeilge, bailiúchán de 50 amhrán nua ealaíne Gaeilge, a coimisiúnaíodh le cumadóirí Éireannacha agus idirnáisiúnta araon.
C/2022 E3 (cóiméad ZTF). Cóiméad is ea C/2022 E3 (ZTF). Bhí an cóiméad le feiceáil sa spéir le linn Eanáir-Feabhra 2023. 
Ní raibh sé le feiceáil ón domhan le 50,000 bliain anuas. Tá dath glas air agus bhí daoine ábalta féachaint air gan teileascóp.
Metridium senile. Is speiceas bundún leice san fhine Metridiidae é Metridium senile nó an bláth mara. Faightear é sna farraigí amach ó chósta iarthuaisceart na hEorpa agus ar chóstaí Mheiriceá Thuaidh thoir agus thiar araon.
Bíonn an bonn i bhfad níos leithne ná an colún, ceangailte le carraig nó le foshraith eile de ghnáth. An colún fada, mín, agus cruinn, mar a bheadh feoil le mothú ann, agus dromchla ramallach, bealaithe ag múcas. Ní bhíonn aon fhadharcán ná súiteoirí air. Saghas uchtbhalla agus clais dhomhain ar bharr an cholúin. Go leor braiteog sna hainmhithe níos mó, plódaithe agus gearr i ngar don imeall, ach níos faide agus níos scaipthe isteach sa diosca béil.
Tá raon dathanna ann: bán, bánbhuí, bándearg, oráiste, dearg, liath, donn agus glasbhuí. Bíonn na braiteoga tréshoilseach, ach d'fhéadfadh banda bán a bheith orthu. Feictear colún níos dorcha agus diosca i bhfad níos báine i samplaí áirithe.
Teredo. Géineas breallach sáile is ea Teredo a thochlaíonn adhmad agus a chónaíonn laistigh de na tolláin a chruthaíonn siad. Tugtar rincs, giúrann, nó gríorac orthu go coitianta. Is moilisc dhébhlaoscacha mhara (fíleam "Mollusca") san fhine thacsanomaíoch "Teredinidae" iad. Is é "Teredo navalis" an speiceas tíopúil.
Cosúil leis an gcuid is mó de dhébhlaoscaigh mara, is scagbheathóirí iad, is é sin le rá go n-itheann siad cáithníní beaga ar snámh san uisce. Itheann siad adhmad freisin mar bhia tánaisteach le cúnamh ó bhaictéir taobh istigh dá gcealla. Mar sin féin, ní cuid riachtanach dá n-aiste bia é an t-adhmad, agus is féidir leo maireachtáil ar dhromchlaí atá déanta as ábhar seachas adhmad.
Rinne Séamus Mac an Iomaire cur síos ar an ngiúrann (scríobh sé “an giúirlinn”) ina leabhar "Cladaí Chonamara":
Speiceas.
I measc na speiceas laistigh de ghéineas "Teredo":
John Bannister Goodenough. Eolaí ábhar Meiriceánach, fisiceoir soladstaide, agus buaiteoir Dhuais Nobel na Ceimice ab ea John Bannister Goodenough (25 Iúil 1922 – 25 Meitheamh 2023). Bhí sé ina ollamh le hEolaíocht Mheicniúil, Ábhar, agus Innealtóireacht Leictreach in Ollscoil Texas in Austin. Tugtar creidiúint fhorleathan dó as sainaithint agus forbairt na gceallraí ian litiam, as rialacha Goodenough-Kanamori a fhorbairt chun comhartha an fhormhalartaithe mhaighnéadaigh in ábhair a chinneadh, agus as forbairtí ceannródaíocha i gcuimhne randamrochtana ríomhaire.
Giraldus Cambrensis. Ba shagart agus staraí Cambra-Normannach é Giraldus Cambrensis (Gaeilge: Gearailt na Breataine Bige; Breatnais: Gerallt Gymro c. 1146 – c. 1223). Mar chléireach ríoga don rí agus do bheirt ardeaspag, thaistil sé go forleathan agus scríobh sé go forleathan. Rinne sé staidéar agus theagasc sé sa Fhrainc agus thug sé cuairt ar an Róimh arís agus arís eile, ag bualadh leis an bPápa. Ainmníodh é le haghaidh go leor easpagóideachtaí, ach dhiúltaigh sé iad, le súil a bheith ina Easpag ar Thithe Dáibhí (Breatnais: "Esgobaeth Tyddewi") ach níor éirigh leis in ainneoin go raibh tacaíocht shuntasach aige. Ba é 'Ard-Deagánach Aberhonddu' an post deiridh a bhí aige agus chuaigh sé ar scor ó staidéar acadúil don chuid eile dá shaol.
John Joe Doyle. Chaith John Joe Doyle (14 Meitheamh 1906 – 11 Lúnasa 2000) dhá bhliain déag i mbun iomána ar fhoireann an Chláir (1926-1938), ar an mbáireoir ab fhearr in Éirinn lena linn féin.. Ba é a leasainm a chuidigh leis – John Joe ‘Goggles’ Doyle.
Beatha.
Fiú agus é ag dul ag an scoil, ní go maith a bhí amharc na súl ag John Joe. Agus é ina dhéagóir, bhí sé ar dhuine de na hiománaithe óga ab fhearr ina cheantar. Fós agus é ag déanamh ar aois fir, bhí brath air éirí as an imirt ar fad mar go raibh a amharc chomh dona sin.
Le linn a chuid imeartha bhuaigh an Dálach craobh a chontae leathdhosaen uair le Cora Chaitlín.
Ba é a bhí ina chaptaen nuair a chliseadar de chúl in aghaidh Chill Chainnigh i gCluiche Ceannais na hÉireann.
Bhí an Dálach 92 bliain d’aois nuair a bhásaigh sé in 2000. Tá sé le feiceáil fós i Músaem an Chláir (Inis).
Saineolaí dlí. Is é is saineolaí dlí nó dlí-eolaí ann, ná duine a bhfuil staidéar speisialta déanta aige/aici ar an dlí; a dhéanann anailís agus a thráchtann faoi ndlí. De ghnáth, is 'sainscoláire dlí' é/í an duine seo, go príomha (ach ní i gcónaí) le cáilíocht fhoirmiúil sa dlí agus go minic ina chleachtóir dlí. Sa Ríocht Aontaithe úsáidtear an téarma "jurist" go príomha le haghaidh lucht acadúil dlí, agus sna Stáit Aontaithe is féidir an téarma a chur i bhfeidhm ar bhreitheamh freisin. Maidir le dlí na Róimhe, "iurisconsultus" é an " jurist " .
Greg Abbott. Is polaiteoir, aturnae, agus iar-dhlí-eolaí Meiriceánach é Gregory Wayne Abbott (rugadh 13 Samhain, 1957) atá ina 48ú gobharnóir ar Texas ó 2015. Mar bhall den Pháirtí Poblachtach, d’fhreastail sé mar an 50ú Ard - Aighne i dTexas ó 2002 go 2015 agus mar bhall de Chúirt Uachtarach Texas ó 1996 go 2001.
Aphrodita aculeata. Is péist ghuaireach mhara é Aphrodita aculeata a fhaightear san Atlantach Thuaidh, sa Mhuir Thuaidh, sa Mhuir Bhailt agus sa Mheánmhuir. Tugtar an luch mhara nó an luch fharraige air go coitianta. De ghnáth, luíonn an luch mhara sa ghaineamh ar ghrinneall na farraige, ceann faoi.
Sanasaíocht.
Tháinig ainm an ghéinis ó Afraidíté, bandia an ghrá i miotaseolaíocht na Sean-Ghréige, mar gheall ar chosúlacht le baill ghiniúna na mban daonna, mar dhea. D’fhéadfadh go dtagann an gnáthainm Gaeilge (agus Béarla, "sea mouse") ón chosúlacht le luch thí bháite a bhí caite i dtír ar an gcladach. Is é ainm an speicis, "aculeata", an focal Laidine ar “spíonach”.
Cur síos.
Tá corp na lucha mara clúdaithe le “séití” (struchtúir atá cosúil le ribí). De ghnáth, bíonn na cinn fásta idir 10 agus 20 ceintiméadar ar fhad.
Is creachadóir gníomhach í an luch mhara a itheann portáin bheaga, faochain gliomaigh, agus péisteanna guaireacha eile lena n-áirítear "Pectinaria" agus "Lumbriconereis". Tá sí in ann péisteanna eile atá i bhfad níos mó ná a corp féin a ithe. Itheann sí san oíche de ghnáth, agus cuid den ainmhí i bhfolach faoi bhrat gainimh.
Cladaí Chonamara.
Rinne Séamus Mac an Iomaire cur síos ar an luch mhara ina leabhar clúiteach "Cladaí Chonamara":
Faocha bhiorach. Is moileasc mara gastrapódach san fhine Epitoniidae é Epitonium clathrus, ar a dtugtar an fhaocha bhiorach go coitianta.
Rinne Carl von Linné cur síos air ar dtús mar "Turbo clathrus", agus tugadh "Clathrus clathrus", "Scalaria communis," agus "Epitonium commune" air níos déanaí.
Tá an fhaocha bhiorach an-choitianta feadh chósta an Atlantaigh Thoir, sa Mhuir Thuaidh suas go dtí an Iorua, sa Mheánmhuir agus sa Mhuir Dhubh. Is annamh a fhaightear beo é. Cé go bhfuil sé le fáil sa Mhuir Bhailt, tá sé ina speiceas leochaileach ansin.
Is creachadóir í "Epitonium clathrus." Itheann sí bundúin leice (Anthozoa, Actiniaria) agus coiréil (Anthozoa, Scleractinia).
Fásann an sliogán cónchruthach 35mm ar airde. Bíonn sé lonrach, bán nó bánbhuí, le spotaí donna air go minic. Casann seacht n-easna thiubha bhíseacha ("costae") timpeall 12–15 rinse. Is minic a bhíonn dhá nó trí bhanda corcra sna rinsí seo. Bíonn an prótaconc maol agus an poll cruinn. Níl aon imleacán ann.
Rinne Séamus Mac an Iomaire cur síos ar an bhfaocha bhiorach ina leabhar "Cladaí Chonamara":
Tonn teasa in Éirinn agus sa Bhreatain, 2023. Cláraíodh an teocht is airde riamh in Éirinn le linn mhí an Mheithimh, 28.8C ar 13 Meitheamh 2023, ag Stáisiún Pháirc na Darach i gCo Cheatharlach.
Éire.
16 céim Celsius a bhí ann mar theocht, ar an meán, i mí an Mheithimh 2023. Ní raibh an meán teocht riamh chomh hard sin le linn mhí an Mheithimh in Éirinn ó 1940.
Bhí sé ráite ag Oifig na hAimsire ag an am go bhfuil súil le teochtaí níos airde agus le tuilleadh stoirmeacha toirní, de bharr athrú aeráide.
Sasana.
Cláraíodh an teocht is airde riamh i Sasana le linn mhí an Mheithimh 2023, níos mó ná 30C .
Cúlra.
Bhí foláireamh eisithe ag an Eagras Aimsire Domhanda sa bhliain 2023 go bhfuil Mór-roinn na hEorpa ag éirí níos teo dhá oiread níos tapúla ná na hilchríocha eile.
Fóram Eacnamaíoch Éireannaigh an Domhain. Is comhdháil a reáchtáiltear gach re bliain i mBaile Átha Cliath é Fóram Eacnamaíoch Éireannaigh an Domhain. Ar nós an Fhóraim Eacnamaíoch Dhomhanda san Eilvéis, freastalaíonn daoine mór le rá i saol an ghnó agus saol an chultúir ó gach cearn den domhan ar an gcomhdháil. Tionóladh an chéad Fhóram ag Teach Farmleigh i bPáirc an Fhionnuisce i mBaile Átha Cliath ó 18 go 20 Meán Fómhair 2009, agus rinne RTÉ tuairisciú forleathan air. Tionóladh an dara fóram i gCaisleán Bhaile Átha Cliath in 2011.
Ocenebra erinacea. Is moileasc mara gastrapódach san fhine Muricidae é Ocenebra erinaceus, ar a dtugtar an feannadóir nó an feannadóir Eorpach go coitianta. Is lotnaid é i mbeirtreacha.
Bíonn an bhlaosc idir 8 mm agus 65 mm ar fad. Tá idir ceithre agus seacht n-easna bhorrtha ardaithe timpeall na blaoisce. Tá an bhlaosc buídhonn agus scothbhán ar an taobh istigh.
Faightear an speiceas seo in uiscí na hEorpa ón Iorua go dtí an Mhuir Dhubh, agus san Aigéan Atlantach amach ó na hAsóir agus Maidéara.
Rinne Séamus Mac an Iomaire cur síos ar an bhfeannadóir ina leabhar clúiteach "Cladaí Chonamara":
Pinanga. Géineas de phlanda bláthanna den fhine phailme san fhothréibh Arecinae is ea Pinanga. Tá sé dúchasach d'oirthear agus deisceart na hÁise ( An India, an tSín, an Ind-tSín, an Mhalaeisia ) trasna go dtí an Nua-Ghuine . 
Speicis.
Speicis a nglactar leo:
Mario Kart. Is sraith de fhíschluichí rásaíochta cairtíní é Mario Kart. Is cuid den saincheadúnas Mario atá ceaptha agus foilsithe ag Nintendo é. Téann imreoirí san iomaíocht i rásaí cairtín agus iad ag úsáid earraí éagsúla chun a gcumas a ardú. Tá carachtair agus cúrsaí ann ón tsraith "Mario" den chuid is mó, agus ó shraitheanna cluichíochta eile ar nós "The Legend of Zelda", "Animal Crossing", "F-Zero", agus "Splatoon". 
Lainseáladh an tsraith i 1992 le "Super Mario Kart" ar an Super Nintendo Entertainment System, le rath criticiúil agus tráchtála. San iomlán, tá 14 cluiche sa tsraith Mario Kart, le sé cinn ar chonsóil baile, trí cinn ar chonsóil láimhe, ceithre chluiche ionad siamsaíochta comhfhorbartha le Namco, agus ceann amháin do ghutháin phóca. Eisíodh an cluiche is déanaí, "", ar an Nintendo Switch i Meán Fómhair 2020. Díoladh breis agus 164.43 milliún cóip sa tsraith ar fud an domhain.
Imirt.
Sa sraith "Mario Kart", téann imreoirí in iomaíocht i rásaí cairtín, ag rialú ceann de rogha carachtar, ón shaincheadúnas "Mario" go príomha. Is féidir le suas le 12 carachtar dul san iomaíocht i ngach rás (ag athrú in aghaidh an chluiche).
Círéibeacha Francacha, Meitheamh-Iúil 2023. Phléasc círéibeacha ar fud na Fraince ar 27 Meitheamh 2023 tar éis marú ógánaigh darb ainm Nahel Merzouk (thug na meáin "Nahel M" air). i Nanterre, bruachbhaile de chuid Pháras. Lean na círéibeacha ar aghaidh cúpla lá.
Marú "Nahel M".
Scaoileadh an fear óg nuair a stop na póilíní é. Dúirt na póilíní ar dtús gur scaoileadar é toisc go raibh sé ag tiomáint ina gcoinne, ach tháinig sé chun solais nach raibh an cuntas sin fíor ó fhíseán den eachtra a uaslódáladh ar na meáin shóisialta. Cuireadh an póilín a scaoil an fear óg siar faoi choimeád.
Círéibeacha.
Bhí an Fhrainc ina cíor thuathail amach is amach le linn na seachtaine 27 Meitheamh-2 Iúil. Bhí na deicheanna míle i mbun creachadóireachta ar fud fad na tíre. Cuireadh carranna agus foirgnimh go leor trí thine agus chaith agóideoirí tinte ealaíne in aghaidh na bpóilíní, srl. Gabhadh na céadta duine gach oíche go dtí an 2 Iúil. Bhí 40,000 póilín sa bhreis slógtha gach oíche.
Bhí "Nahel M" de bhunús Afraic Thuaidh, rud a chuir leis an éagóir a mhothaigh na hagóideoirí.
Cháin Uachtarán na Fraince, Emmanuel Macron, agus polaiteoirí eile an foréigean. Ach níor chuir sé sin aon chosc ar an ainrialachas,
Oilthigh Napier Dhùn Èideann. Is ollscoil phoiblí í Oilthigh Napier Dhùn Èideann, Albain (Gaeilge na hÉireann: Ollscoil Napier Dhún Éideann). Bunaíodh Ceardcholáiste Napier (Béarla; "Napier Technical College"), réamhtheachtaí na hollscoile, i 1964, ag glacadh a hainm ón matamaiticeoir agus fealsamh Albanach John Napier ón 16ú haois. D'oscail an Tiarna Douglas-Hamilton an 'Ceardcholáiste Napier' go hoifigiúil mar ollscoil i 1992, agus rinneadh Ollscoil Napier di. Sa bhliain 2009, athainmníodh an ollscoil mar Oilthigh Napier Dhùn Èideann.
Tá an ollscoil bunaithe timpeall ar a trí phríomhchampas i nDún Éideann: Merchiston, Creag Longairt agus Sighthill. Tá os cionn 19,500 mac léinn aici, lena n-áirítear iad siúd atá ar an gcampas in Albain agus daoine eile a dhéanann staidéar ar chláir thrasnáisiúnta thar lear agus ar líne. In 2018, chuimsigh sé seo beagnach 9,500 mac léinn idirnáisiúnta agus AE, as níos mó ná 140 náisiún ar fud an domhain.
Taisleictreachas. Is cineál leictreachais stataigh é taisleictreachas a chruinníonn ar bhraonta uisce agus is féidir a aistriú ó bhraonta go cáithníní beaga deannaigh. Tá an feiniméan coitianta in atmaisféar an domhain ach breathnaíodh é freisin sa ghal ag éalú ó choirí (féach iarmhairt Armstrong). Bhí sé mar bhunús le moladh ó Nikola Tesla chun leictreachas a bhaint as an aer, smaoineamh a bhfuil borradh nua faoi le déanaí. Is dócha gurb é an lucht taisleictreachais foinse an luchta leictrigh as a n-eascraíonn tintreach, faoi choinníollacha áirithe mar atá ann i stoirmeacha toirní.
Ellen Cuffe, Cuntaois Lios Loinín.  
Bean ghnó agus Seanadóir de chuid Shaorstát Éireann ba ea Cuntaois Lios Loinín (Béarla: "Countess of Desart") a rugadh 1 Meán Fómhair 1857 agus a d'éag 29 Meitheamh 1933. Bhí sí ar an gcéad bhean in Éirinn a bronnadh saoirse na cathrach uirthi mar gheall ar an mbaint a bhí aici le gnóthaí áitiúla i gCill Chainnigh.
Beatha.
Rugadh Ellen Bischoffsheim sa teaghlach Giúdach mór le rá Bischoffsheim i Londain ar 1 Meán Fómhair 1857. Ba í an iníon ba shine le baincéir agus milliúnaí agus cuireadh oideachas príobháideach uirthi. 
Phós sí an t-úrscéalaí William Ulick O’Connor Cuffe (1845–1898), 4ú hIarla Bhaile Mhic Dháith ar 29 Aibreán 1881 in Mayfair. Chuir sí fúithi i gCúirt Bhaile Mhic Dháith, in aice le Gráinseach Chuffe, Contae Chill Chainnigh Nuair a bhásaigh William Cuffe, chuaigh sí ina cónaí in 'Aut Even' ("Áit Aoibhinn").
Ba uachtarán dá craobh áitiúil de Chonradh na Gaeilge í. Thacaigh sí le Conradh na Gaeilge agus mhaoinigh sí scéimeanna lena n-áirítear bunú amharclann Chill Chainnigh, Muileann Olla Chill Chainnigh Teo agus Adhmadóirí Chill Chainnigh Teo, a dhíol a cuid earraí ó shiopa i Sráid Nassau, Baile Átha Cliath. 
Thug sí a lán airgid do chúiseanna charthanachta i gCill Chainnigh, thóg sí agus thug sí feistiú do leabharlann na cathrach, bhunaigh sí ionad áineasa, Halla Bhaile Mhic Dháith, chomh maith le hOspidéal Aut Even. Bronnadh Saoirse Chill Chainnigh ar Chuntaois Bhaile Mhic Dháith in 1910.
Seanadóir.
Ba í an chéad sheanadóir Giúdach in Éirinn í, sa bhliain 1922 agus ina comhalta den Seanad ó 1922 go dtí go bhfuair sí bás sa bhliain 1933.
In ainneoin a rannpháirtíochta gníomhaí i ngnóthaí agus sa saol poiblí, chuaigh sí i mbun feachtais in aghaidh ceart vótála do mhná agus vótáil sí i bhfabhar Bhille Rialuithe na Státseirbhíse (Leasú) 1925, a raibh sé mar aidhm leis mná a choinneáil ag gráid ísle na Státseirbhíse.
Le linn an ama a chaith Cuffe sa Seanad, chuir sí in aghaidh cosc a chur ar cholscaradh a d’fhéach sí air mar shaoirse a bhí deimhnithe sa Bhunreacht don mhionlach nár Chaitlicigh iad.
Buccinum. Géineas de mhoileasc gastrapódach mara is ea Buccinum, san fhine Buccinidae.
Liosta de na speicis.
De réir "World Register of Marine Species" (24 Bealtaine 2014)