Trelis/gawiki huggingface dataset:
Rachel Corrie. Ba bhall í Rachel Corrie Aliene (10 Aibreán, 1979 - 16 Márta, 2003) de chomhalta Meiriceánach de chuid Ghluaiseacht na Dlúthpháirtíochta Idirnáisiúnta (GDI). Brúdh chun báis í le hollscartaire D9 de chuid Fórsaí Cosanta Iosrael (FCI) nuair a bhí sí ar leathghlúin os comhair tigh Palaistíneach áitiúil. Bhí sí ag gníomhú mar sciath dhaonna, ag iarraidh cosc a chur ar fhórsaí Iosrael an teach a scartáil. Mhaígh an FCI gur tharla a bás mar gheall ar amharc teoranta thiománaí an ollscartaire, ach deir comhaltaí an GDI "Ní raibh aon rud ann le radharc an thiománaí a theimhliú". Daltaí de chuid an Evergreen State College a bhí inti a thóg sos bliana chun taisteal chuig Stráice Gaza i rith an Dara Intifada.
Friedrich Wilhelm Argelander. Réalteolaí Gearmánach ab ea Friedrich Wilhelm August Argelander (1799-1875) a chaith tréimhse fhada ag obair san Fhionlainn, ó bhí lucht gaoil aige sa tír. Rinne sé taighde ar dhualghluaisne na réaltaí agus d'fhoilsigh sé réaltchatalóg thábhachtach, an Bonner Durchmusterung. Bhí sé ina cheannródaí ag áitiú ar na hamaitéaraigh réalteolaíochta cabhrú leis na réalteolaithe proifisiúnta. Thuig sé nach bhféadfadh na saineolaithe súil a choinneáil ar gach cearn den spéir agus go raibh a lán daoine amuigh a raibh spéis acu i bhfeiniméin na spéire, agus go bhféadfadh na hamaitéaraigh súil lucht na ceirde a tharraingt ar fhorbairtí suimiúla thuas ansin.
MV Rachel Corrie. Is cóstóir 499GT faoi úinéireacht agus faoi oibriú chraobh na hÉireann den Ghluaiseacht Shaoirse Gaza é an MV Rachel Corrie. Ainmníodh an long in onóir do Rachel Corrie, iarbhall de chuid Ghluaiseacht na Dlúthpháirtíochta Idirnáisiúnta (GDI). Brúdh chun báis í le hollscartaire D9 de chuid Fórsaí Cosanta Iosrael (FCI) nuair a bhí sí ar leathghlúin os comhair tigh Palaistíneach áitiúil. Bhí sí ag gníomhú mar sciath dhaonna, ag iarraidh cosc a chur ar fhórsaí Iosrael an teach a scartáil.
Carsten an t-ainm a bhí air ar dtús báire agus bhí an hainmneacha Norasia Attika agus Manya air freisin ina dhiaidh sin.
Idircheap Fórsaí Cosanta Iosrael an long ar an 5 Meitheamh 2010, timpeall 55 ciliméadar ó Ghaza, nuair a bhí sí ag déanamh iarracht cabhrach a thabhairt i dtír sa chuid sin de chríoch na Palaistíne. Páirtmaoinigh an eagraíocht Mhalaeisiach, an Perdana Global Peace Organization an feachtas.
Acht (Éire) Riar na Córa (Teanga) 1737. Acht a ritheadh i bParlaimint na hÉireann sa bhliain 1737 agus a éilíonn, i dTuaisceart Éireann, go gcaithfidh imeachtaí cúirte a stiúradh sa Bhéarla amháin, maille le dhoiciméid ghaolmhara, atá in Acht (Éire) Riar na Córa (Teanga) 1737, (Béarla: "Administration of Justice (Language) Act (Ireland) 1737").
Naisc sheachtracha.
[[Catagóir:Stair Thuaisceart Éireann]]
Síolghé. Gé a phóraíonn i dtuaisceart na hEorpa agus san Eor-Sibéir é an t-síolghé. Tá dhá chineál ar leith aici 
Aithníonn Aontas Éaneolaithe Mheiriceá agus an IOC (na speicis síolghé thaiga agus síolghé thundra) ach meastar iad seo mar speicis ar leithligh, ag údaráis eile, mar shampla Aontas Éaneolaithe na Breataine.Tá sí imirceach agus, sa gheimhreadh, fanann sí níos faide ó dheas san Eoraip agus san Áise.
Néandartálach. Ba ainmhí mór é an néandartálach. Mamach atá ann. Is hominin imithe in éag Eoráiseach é Néandartálaigh. Tháinig siad ó hominins a d’fhág an Afraic timpeall milliún bliain ó shin (An tSean-Chlochaois). D’éag Neanderthal thart ar 40 míle bliain ó shin. Rinne siad meascadh le homo sapiens i roinnt réigiún. D'ainmnigh an tOllamh William King ar Coláiste na hOllscoile, Gaillimh an speiceas seo.
Idirghníomhú lag. Is é atá san idirghníomhú lag nó fórsa núicléach lag ná ceann de na 4 fórsaí bunúsacha idir cháithníní fo-adamhacha, mar aon leis an leictreamaighnéadas, an t-idirghníomhú láidir, agus an imtharraingt. Is mar thoradh ar W nó Z bósón a mhalartú a chruthaítear an fórsa lag, mar a thugtar air uaireanta. Is é an t-idirgnhíomhú lag is cúis le béite-mheath (meath radaighníomhamh ina dtiontaíonn prótón chun bheith ina neodrón trí leictreon agus fríth-neoidríonó a chur amach). Bíonn an fórsa lag "lag" mar gheall ar mhais ard an W agus a Z a iompraíonn an fórsa. Tá mais acu siúd atá ~80-90 níos mó ná mais an phrótóin, rud a chiallaíonn go bhfuil an t-idirghníomhú gearr-raonach go leor i gcomparáid leis na bhfórsaí eile.
Tá neart tréithe sainiúla ag an idirghníomhú lag. Is é an t-idirghníomhú lag an t-aon idirghníomhú go bhfuil ar a chumas cuarc de shaghas amháin a thiontú go cuarc de shaghas eile. Deineann an t-idirghníomhú idirdhealú ar bhonn paireachta---ní bhaineann sé ach le cáithníní ciotacha. Is gné sainiúil freisin go bhfuil mais ag iompróirí an idirghníomhaithe. 
Tá dhá cháithnín ann a iompraíonn an fórsa seo. Tá lucht leictreach ag ceann acu, an W bósón. Is féidir leaptón luchtaithe a thiontú ina neoidríonó trí W-cháithnín a chur amach, nó cuarc a thiontú go aon chuarc eile nach bhfuil an lucht leictreach céanna is atá ag an gcéad cheann. Tá an Z bósón neodrach ó thaobh a luchta de, agus cosúil ar bhealach leis an bhfótón, ach go bhfuil sé ar a chumas idirghníomhú le neoidríonónna. 
De réir na teoirice leictrealaige, tá dlúthbhaint idir an t-idirgnhíomhú lag agus an leictreamaighnéadas. Ceaptar dur dhá ghné iad d'aon fhórsa bunúsach anois. Is é an bósón Higgs a thugann mais do na cáithníní bunúsacha sa teoiric seo, agus tá fisiceoirí ar a thóir siúd ag an LHC faoi láthair.
Aisling (litríocht na Gaeilge). Is éard is aisling ann, mar a thuigtear an téarma i stair litríocht na Gaeilge, ná seánra filíochta ina dtagann bean arb í pearsanú na hÉireann í chuig an bhfile agus é ina chodladh. Mar sin, fís brionglóide atá i gceist go bunúsach. Tugtar "spéirbhean" ar an mbean, go háirithe más bean óg álainn í, ach is féidir nach bhfuil inti ach "seanbhean bhocht". Go tipiciúil, bíonn an bhean seo ag déanamh a gearáin faoi chruachás na hÉireann, agus dóchas aici as an bprionsa Stíobhartach a thiocfaidh ag saoradh na tíre ó bhráca. 
Bhí aislingí polaitiúla den chineál seo an-choitianta san tseachtú agus san ochtú haois déag, ach roimhe sin, bhí dánta neamhpholaitiúla ag baint úsáide as an bhfoirmle chéanna. Ní raibh i gceist leis an spéirbhean iontu ach siombail an Earraigh, an dúlra nó na filíochta. Bhí an aisling neamhpholaitiúil bunaithe ar sheánra Francach an "reverdie", a chuaigh siar go laethanta na dtrúbadóirí i ndeisceart na Fraince sa Mheánaois. I ré an Mheán-Bhéarla, bhí na filí Béarla féin ag scríobh filíocht i stíl an "reverdie".
Ba é Aogán Ó Rathaille a chuir tús leis an aisling pholaitiúil, agus tugtar, fiú, "athair na haislinge" air. Rinne seisean gléas láidir bolscaireachta den aisling, ach ina dhiaidh-sean, tháinig meath ar an seánra in imeacht na mblianta, agus i ndeireadh na hochtú haois déag, ní raibh san aisling ach foirmle smolchaite a rabhthas ag spochadh fúithi. San am sin a chum Brian Merriman a dhán fada "Cúirt an Mheán Oíche", ar scigaithris é ar an aisling go bunúsach.
Aislingí clúiteacha iad "Gile na Gile" le hAogán Ó Rathaille, "Róisín Dubh" le file anaithnid, agus "Úirchill an Chreagáin" le hArt Mac Cumhthaigh.
Tá clú agus cáil ar Bhreandán Ó Buachalla as an taighde cuimsitheach a rinne sé ar an seánra seo. Sa bhliain 1996, d'fhoilsigh sé leabhar téagartha faoin seánra, "Aisling Ghéar".
Frans Hals. Ba phéintéir Ollannach é Frans Hals a rugadh timpeall an bhliain 1582, agus a fuair bás sa bhliain 1666.
Boston Common. Páirc phoiblí i lár na cathrach i mBostún atá i mBoston Common. Tugtar "Boston Commons" air scaití cé gur "Boston Common" an t-ainm oifigiúil.
Colún comhairle. Is éard atá i gceist le colún comhairle nó colún crá croí ná colúnaí ar nuachtán nó ar iris a bhíonn ag tabhairt comhairle do na léitheoirí i gcúrsaí grá, caidrimh nó fiú craicinn. Bíonn na léitheoirí ag cur litreacha chuige nó chuici, agus an colúnaí á bhfreagairt. Uaireanta ní bhíonn i gceist leis an "údar" ach sórt branda, agus foireann ag scríobh agus ag freagairt na litreach thar cionn an "údair".
Gaeilge.
Cuireann an iris Nós.ie fáilte roimh gach cineál ceiste i gComhairle Carad, scríofa ag Kathryn, colún comhairle a fhreagraíonn na ceisteanna ciotacha sin nach bhfuil aon chur amach againn orthu. Glacfar le ceisteanna faoin chairdeas, oideachas, taisteal, poist, agus gnéas. Níl aon leisce ar Kathryn dul i ngleic leis an fadhbanna is mó, is casta agus is aistí atá ag Gaeil na linne seo.
Marcas Soiscéalaí. Is naomh Críostaí agus údar Soiscéal Naofa Íosa Críost de réir Mharcais é Naomh Marcas Soiscéalaí (Sean-Ghréigis: Μάρκος; r. t. 15 – b. Earrach na bliana 68). Siombail Mharcais is ea an leon. San Eaglais Chaitliceach ceiliúrtar Féile Mharcais ar 25 Aibreán.
Tagairtí.
Ialtóg na meas. Is fine laistigh den ord Chiroptera (na hialtóga) é Pteropodidae. Tugtar ialtóga na meas nó ialtóga measa ar bhaill den fhine seo (Béarla: "fruit bats" nó "megabats"). Is iad an t-aon bhall den forfhine Pteropodoidea, ceann de dhá fhorfhine san fho-ord Yinpterochiroptera. Tá cur síos déanta ar 197 speiceas ialtóg na meas, suas go dtí 2018.
Stadio Luigi Ferraris. Is staidiam peile atá suite i gceantar na Marassi, Genova é an Stadio Luigi Ferraris. Imríonn dhá fhoireann ansin, Genoa agus Sampdoria. D'óstáil sé cluichí i gCoirn an Domhain sna blianta 1934 agus 1990, lena n-áirítear an cluiche idir Éire agus an Rómáin ar 25 Meitheamh 1990.
Gé Cheanadach. Is pór éin í an ghé Cheanadach.
Gé ghlas. Is speiceas é an ghé ghlas d'éin uisce mhóra san fhine Anatidae agus an speiceasthíopa den ghéineas "Anser". Tá cluimhreach bhreac agus liath agus bhán-stríocach uirthi agus gob flannbhuí agus cosa bándearga. Is éan mór í, tomhaiseann sé idir 74 agus 91 ceintiméadar ar fhad, le meánmheáchan 3.3 cileagram. Tá a dháileadh forleathan, le héin ó thuaidh dá raon san Eoraip agus san Áise ag dul ar imirce ó dheas chun an geimhreadh a chaitheamh in áiteanna níos teo. Tá sinsearach coiteann aici leis an ghé chlóis, tar éis dó a bheith ceansaithe ar a laghad chomh luath le 1360 RCh. Tagann an t-ainm ghéineas ó 'anser' an fhocal Laidine le haghaidh "gé".
Taistealaíonn géanna glasa go dtí a dtailte pórúcháin ó thuaidh san earrach, ag neadú ar mhóinteach, i riasca, timpeall lochanna agus ar oileáin chósta. De ghnáth fanann na géanna ar feadh a saoil agus neadaíonn siad ar an talamh i measc fásra. Leagtar baisc de thrí go cúig ubh; cothaíonn an an baineannach na huibheacha agus déanann an dá thuismitheoir a hál a chosaint agus a thógáil. Fanann na héin le chéile mar fhine, ag dul ar imirce ó dheas san fhómhar mar chuid de thréad, agus ag scaradh an bhliain dár gcionn. I rith an gheimhridh áitíonn siad gnáthóga leath-uisceacha, inbhir, riasca agus páirceanna faoi uisce, ag ithe féir agus ag ithe barr talmhaíoch go minic. Tá roinnt pobal, mar shampla na pobail i nDeisceart Shasana agus i gceantair uirbeacha ar fud raon na speiceas, ina gcónaí go príomha agus sa cheantar céanna ó cheann ceann na bliana.
Traenálaí. Is duine a traenálann foireann spóirt nó lúthchleasaí aonair é traenálaí. Féadfaidh an ról a athrú de réir an spórt i gceist ach tá sé bunaithe ar thraenáil theicniúil, meabhrach agus fisiceach i gcoitinne. Bíonn na traenálaithe iar-lúthchleasaithe nó daoine le heolas mór den spórt i gceist go minic. Féadfar an traenálaí a hainmniú mar "bhainisteoir" nó "teicneoir" freisin.
Spóirt foirne.
Cuimsíonn beagnach gach spórt foirne post na traenálaí. Déanann an traenálaí tascanna cineálacha ag an leibhéal oirbheartaíochta, lúthchleasach agus síceolaíoch, de ghnáth. Tionlacann aon nó níos mó cúntóirí an traenálaí le linn seisiúin traenála de ghnáth agus déanann siad na tascanna níos mó sonracha. Go háirithe, féadfar traenálaí a cuidiú ag:
Is é an traenálaí an duine atá freagrach i chinneadh an foirmíocht a húsáid sa pháirc, na himreoirí le himirt agus na hionaduithe a dhéanamh le linn na cluichí freisin. Féadfar an traenálaí a hainmniú mar "roghnóir" má tá an duine i bhfeighil foireann náisiúnta nó i gcásanna eile inarb iomchuí. Ainmnítear an traenálaí mar "bhainisteoir" sna cluichí Gaelacha. Úsáidtear an téarma seo sa pheil (sacar) freisin, san Ríocht Aontaithe go formhór, nuair atá níos mó ná an gnáth údarás ag an traenálaí. Chuimseodh seo an údarás chun imreoir a shíniú, post in áirithe do stiúrthóir spórtúil i bhformhór tíortha.
Bíonn riachtanas ag an traenálaí deimhniú cailiúcháin a bheith aige i bhformhór spóirt. Faightear sé trí pháirt a ghlacadh i gcúrsaí traenála de ghnáth.
Tolosa. Baile is ea Tolosa, atá suite ó dheas de San Sebastián i Gipuzkoa, cúige i dTír na mBascach Theas. Tá sé lonnaithe in abhantrach na hOria faoi scáth shliabh Uzturre.
Sanasaíocht.
Tháinig ainm an bhaile ó Toulouse na Fraince: tugtar "Tolosa" ar an gcathair sin i Laidin agus san Ocsatáinis. 
Úsáidtear an t-ainm céanna i mBascais agus as Spáinnis. "Tolosanos" nó "tolosarras" a thugtar ar mhuintir an bhaile.
Barrios.
Iurre, Berazubi, Bidebieta,San Esteban, San Blas, Amarotz, Usabal, Montesku, Belate, Belabieta, Izaskun, Alliri, Arramele, Iparragirre, Urkizu, Aldaba, Aldaba Txiki agus Bedaio.
Bailte gar dó.
Ibarra, Irura, Anoeta agus Alegría.
Ceathrú an Chaisil. Is paróiste í Ceathrú an Chaisil. Tá an paróiste suite ar theorainn Chontae Mhaigh Eo agus Chontae Ros Comáin, ar bhóthar an N5, leath-bhealaigh idir Baile Chathail i gContae Maigh Eo agus Bealach an Doirín i gContae Ros Comáin. Ar na bailte eile gar dó tá Pontoon, Enniscrone, Strandhill sont à seulement 30 minutes en voiture, et Louisburgh, Westport, Galway sont également proches. Tá scoil, dhá shéipéal de chuid na hEaglaise Caitlicí agus breis is 20 ráth le fáil ann. Bíonn an "Carracastle Lass Festival" ar siúl ann i mí Iúil.
Uzturre. Is sliabh é Uzturre. Tá sé suite i gcúige Gipuzkoa sa Spáinn. Tá sé 730 méadar ar airde
An tSaale. Is abhainn in oirthear na Gearmáine í An tSaale (413 ciliméadar ar fhad).
An Réin. Is abhainn mhór Eorpach í an Réin. Tá foinse na habhann ar fáil i nGraubünden in oirdheisceart Alpa na hEilbéise agus is cuid de teorann na hEilvéise-na hOstaire, na hEilvéise-na Lichtinstéin, na hEilvéise-na Gearmáine í, agus teorainn na Franince-na Gearmáiné, ansin sreabhann sí tríd Dhúiche na Réineagus sa deireadh folmhaíonn sí isteach ar chósta na Mara Thuaidh san Ísiltír. Is í an dara habhainn is faide i Lár agus Iarthar na hEorpa (i ndiaidh an Danóib), ag thart ar 1,230 km (760 míle), le toilleadh ciúbach thart ar 2,900 m3 / s.
Vúdú. Is éard atá i gceist leis an vúdú ná reiligiún measctha atá á chleachtadh i Háítí. Is iad na comhábhair a aithnítear air ná creideamh tíre na hAfraice Thiar, go háirithe béaloideas na bpobal "Fon" agus "Ewe"; creideamh na n"Arawak", ar grúpa eitneach bundúchasach Meiriceánach iad; agus an Chríostaíocht Chaitliceach. Cuireadh bun leis an vúdú i Háítí nuair a tugadh Afracánaigh isteach ansin le haghaidh sclábhaíochta. B'éigean dóibh iompú chun an Chaitliceachais, ach san am chéanna, chloígh siad lena sean-nósanna dúchasacha, cé go ndearna siad iarracht cuma an Chaitliceachais a chur orthu. 
Tá teacht ar chreidimh chosúla i dtíortha eile i Meiriceá seachas Háítí, ar nós vúdú Louisiana timpeall New Orleans, an húdú i ndeisceart na Stát Aontaithe, an "santería" i gCúba, agus an "candomblé" sa Bhrasaíl.
Creideann lucht an vúdú i nDia, nó "Bondye" (Fraincis: "bon dieu", dia maith), a chruthaigh an domhan agus an ollchruinne, ach is dóigh leo nach féidir le duine dul i dteagmháil le Bondye, ós rud é nach mbacann dia chomh hard le himeachtaí an ghnáthshaoil. Is iad na "lwa", na spioraid, a dtéann na fíréin ar lorg a gcabhrach.
Damhán alla cíorchosach. Is araicnid é an damhán alla cíorchosach. Is ball d'ord na n-Araneae é.
Wagamama. Sraith de bhialanna é Wagamama a sholáthraíonn bia Áiseach cumaisc i stíl Bheár Raman Sheapánaigh nua-aimseartha. Tháinig an chéad bhialann Wagamama ar an bhfód sa bhliain 1992 ar Sráid Gower i mBloomsbury, Londain, agus is ann di fós. Tá bialanna ag an tsraith ar fud na Ríochta Aontaithe anois, chomh maith le cinn in Éirinn, san Ollainn, sa Tuirc, san Astráil, i gCuáit, in Dubai, sa Bheilg, i Málta, sa Nua-Shéalainn, san Eilvéis, san Éigipt, sa Chipir, sa Danmhairg, sa Ghréig, agus sna Stáit Aontaithe. Sainmhíníonn an comhlacht wagamama mar "páiste toiliúil/ dána", cé gur cirte an t-aistriúchán ar an aidiacht Sheapánach an focal "leithleasach". [1]
Radanúiclíd. Is éard atá i gceist le radanúiclíd (nó raidiseatóp) ná núiclíd - cineál adaimh a bhfuil a núicléas éagobhsaí, ionas gur dual dó meath radaighníomhach a theacht air. Mar sin, iompóidh an radanúiclíd ina núiclíd eile, agus í ag astú cáithnín fo-adamhach de chineál éigin - béite-cháithnín, alfa-cháithnín, nó candam gámaradaíochta. 
Tá radanúiclídí nádúrtha ann, ach is féidir radanúiclídí a tháirgeadh go saorga freisin.
Téarma.
Téarma fisice é an focal sin "radanúiclíd". Na ceimiceoirí, is gnách leo dearcadh ar an radanúiclíd mar iseatóp de chuid na dúile ceimicí lena mbaineann sí, agus mar sin, is fearr leo raidiseatóp a thabhairt ar an radanúiclíd.
Fisic.
Meathann radanúiclíd go spontáineach is a astaíonn radaíocht le linn a mheata. Is féidir é a bheith nádúrtha nó sintéisithe. Bíonn gach iseatóp de gach dúil le huimhir adamhach níos mó ná 83 radaighníomhach. Táirgtear an raidiseatóp carbóin, C-14, an t-am ar fad trí irnbhuailtí gathanna cosmacha le móilíní san ardatmaisféar, agus baintear feidhm as sin i ndátú carbón-14.
Maidir leis na radanúiclídí a bhíonn le fáil sa dúlra, is féidir iad a roinnt ina dtrí ghrúpa: 
Na radanúiclídí príomhordúla.
Is iad na radanúiclídí príomhordúla na cinn a bhí ar fáil sa damhna as ar foirmíodh an ghrian agus na pláinéid, agus iad chomh fadsaolach is go bhfuil cuid acu fágtha ann inniu féin. Samplaí den chineál seo radanúiclídí is iad úráiniam agus tóiriam an dúlra. Radanúiclídí tánaisteacha iad na cinn a cruthaíodh nuair a tháinig meath ar na radanúiclídí príomhordúla - sampla is ea an raidiam. 
Na radanúiclídí tánaisteacha.
Go ginearálta, baineann na radanúiclídí tánaisteacha le meathshlabhraí na radanúiclídí troma príomhordúla. Mar shampla, ní féidir leis an úráiniam claochlú go hiseatóp cobhsaí le haon mheath radaighníomhach amháin, ó tá sé i bhfad níos troime ná an luaidhe, arb í an dúil is troime a bhfuil iseatóip chobhsaí aici. Mar sin, caithfidh an t-adamh úráiniam slabhra fada de staideanna idirmheánacha - an meathshlabhra - a chur de sula mbainfidh sé amach an chobhsaíocht. Radanúiclídí tánaisteacha iad na staideanna seo go léir. 
Na radanúiclídí cosmaigineacha..
Radanúiclídí cosmaigineacha iad na radanúiclídí a chruthaítear faoi thionchar na radaíochta cosmaí, cosúil leis an radacarbón.
Damhán alla an lín chruinneogaigh. Is araicnid é an damhán alla an lín chruinneogaigh. Is ball d'ord na n-Araneae é.
Foitheach mór. Is éan é an foitheach mór. Is baill d'fhine na Podicipedidae iad.
Spágaire tonn. Is éan é an spágaire tonn ("Tachybaptus ruficollis"). Is baill d'fhine na Podicipedidae iad.
Tarantúla. Is araicnid é an tarantúla. Is ball d'ord na n-Araneae é.
Ionsaitheoir. Is ionad sa pháirc pheile é ionsaitheoir. Féadfar an ionad a hainmniú mar "thosaí" nó "buailteoir" freisin. Imríonn an ionsaitheoir ról ionsaitheach le cuspóir cúl a ghnóthú nó tabhair cúnamh do compánaigh.
Cros Chonga. Is seoid staire de chuid na hÉireann í Cros Chonga (nó Cross of Cong i mBéárla). Tá an bhachall ("baculum" i Laidin) deartha i stíl Cheilteach. Is féidir breathnú uirthi mar cheann de na seoda is mó ón ré. 
Ealaí.
Léiriú is ea Cros Chonga ar an deireadh le traidisiún fada d’eachtaí miotalóireachta a bhain go sainiúil leis an Eaglais in Éirinn. Tá sí maisithe le réimse suntasach stíleanna. 
Tá lár dara uirthi atá clúdaithe le plátaí de chré-umha teilgthe. Bhí clochchriostal mór leabaithe i lár an trasnáin mar chosaint don tais, nach maireann. Tá an clochchriostal leabaithe i bhfeiste chónúil ata timpeallaithe ag feire ata maisithe le híolagrán óir, niello agus bocóidí de ghloine ghorm agus bhán. Tá na plátaí cré-umha ar dhromchlaí na croise déanta le teilgeadh gréasoscailte agus iad maisithe le hainmhithe nasctha sa stíl Urnes ó Chríoch Lochlann. 
Ainmníonn an inscríbhinn ar thaobhanna na croise Toirrdelbach Ua Conchobair mar phatrún agus Máel Ísú mac Bratáin Uí Echach mar cheardaí. Luaitear beirt eaglaiseach mhóra freisin. Tá an inscríbhinn, atá as Gaeilge, frámaithe ag dhá líne mar an gcéanna sa Laidin, a deir ‘leis an gcros seo, clúdaítear an chros as a d'fhulaing cruthaitheoir na cruinne’.
Stair.
Cruthaíodh an chros sa 12ú haois. Choimisiúnaigh Toirdhealbhach Ua Conchobhair, ard-rí ar Éirinn, an chros a dhéanamh. Tá an bhachall ina sheoda chomh hiontach sin go raibh Ó Conchúir ag léiriú a shaibhreas agus a chumhacht trína hordú. 
Rinneadh Cros Chonga in 1123 chun blogh den Fhíor-Chros a tugadh go hÉirinn a chumdach. Rinneadh í mar scrín do bhlogh den Fhíor-Chros a fuair Toirrdelbach Ua Conchobair Ard-Rí Éireann sa bhliain AD 1122, mar is eol ó fhoinsí scríofa. 
Ansin cuireadh ar taispeáint í in áiteanna difriúla ar fud na tíre. Lena húsáid i ndeasghnátha a ceapadh í cé gur ró-dhócha gur mar chros altóra is mó a úsáideadh í. Cros mhórshiúil is ea Cros Conga a bheadh á hiompar roimh ardeaspaig - bhí Ó Conchúir ag maíomh gur chóir go mbeadh a hardeaspag féin ag Connachta, rud nach raibh ag an am sin. Trí phátrúnacht a thabhairt don eaglais ar an mbealach seo, d'fhéadfadh an rí a bheith ag súil le tacaíocht ón eaglais dá mhianta polaitiúla. 
Aimsíodh an chros i sráidbhaile Conga Fheichín, Contae Mhaigh Eo. Tugtar "Cros Chonga" ar an gcros toisc go gcoimeádtaí í sa Mhainistir Agaistíneach a bhí ann ar feadh na céadta bliain.
The Irish Echo. Nuachtán don phobal Éireannach i Meiriceá is ea The Irish Echo. Tá oifigí an nuachtáin suite i gCathair Nua-Eabhrac. Cuirtear i gcló é i Meiriceá agus in Éirinn araon. Meastar go léann amach is isteach le 100,000 duine na 60,000 cóip a chuirtear i gcló gach seachtain.
Geiceo. Ainmhí beag is ea an geiceo. Reiptíl atá ann, agus is ball d'fhine na Gekkonidae é.
Foitheach gob-alabhreac. Is éan é an foitheach gob-alabhreac. Is baill d'fhine na Podicipedidae iad.
Gobach mór broinnrósach. Is éan é an gobach mór broinnrósach ("Pheucticus ludovicianus").
Cosantóir. I roinnt spóirt foirne, is imreoir atá freagrach as a fhoireann a chosaint ar ghníomhuithe na nionsaitheoirí den fhoireann fhreasúrach é cosantóir.
Cúl báire. I roinnt spóirt foirne, is imreoir atá freagrach as an gcúl a chosaint ar ghníomhuithe na hionsaitheoirí den fhoireann fhreasúrach é cúl báire nó báireoir. Féadfar an duine a ainmniú mar "chaomhnóir an chúil", "coimeádaí cúil" nó "doirseoir" freisin.