Trelis/gawiki huggingface dataset:
Tiobóid na Long de Búrca, 1ú Bíocunta Mhaigh Eo. Ba thaoiseach Éireannach é Tiobóid na Long de Búrca (1567 - 18 Meitheamh 1629 i gCeann Toirc i gContae Mhaigh Eo). Ba é taoiseach na mBúrcach i gContae Mhaigh Eo é, agus bhronn na Gaill teideal "Viscount Mayo" air. 
Rugadh é ar an bhfarraige ach thiontaigh sé a chóta chun troid ar son na banríona. Ba mhar a chéile é ag na Máilligh timpeall ar Chathair na Mart tar éis Chath Chionn tSáile. Rinneadh ‘ridire’ de Thiobóid na Long agus bhí sé ina MP le haghaidh Mhaigh Eo 1613-1627, Viscount Mhaigh Eo. Phós sé Maud, iníon le  Conchubhar i Sligeach.
Muintir.
Rugadh Tiobóid de Búrca ar bord loinge sa bhliain 1567, díreach roimh chath i gcoinne foghlaithe mara de réir na scéalta. Ba í Gráinne Ní Mháille (1530-1603) a mháthair, agus ba é Risteárd an Iarainn ("mac Emainn mic Uillicc"), a athair. Ba é siúd an dara fear céile ag Gráinne.
Phós Tiobóid Méadhbh, iníon Dhónaill Uí Chonchúir Shligigh, sa bhliain 1584 agus rugadh ochtar clainne dóibh.
Saol.
Bhí Tiobóid mar ghiall ag na Gaill sna blianta 1585-1586. D'fhoghlaim sé roinnt Béarla agus é ina phríosúnach, agus bhí sé páirteach i gcathanna i gcoinne na Sasanach sna 1580í agus sna 1590í. Níor throid sé ar son na nGael, áfach, i gCogadh na Naoi mBliana. Ghabh na Sasanaigh é i dtús an chogaidh, rud a lig do Ó Dónaill neartú le fear eile mar thaoiseach na mBúrcach. Bhí cloch sa mhuinchille ag Tiobóid do Ó Dónaill dá bharr.
Fuair Tiobóid cúiteamh i ndiaidh an chogaidh: rinneadh "Sir Tibbot ne Longe Bourke" de sa bhliain 1604 agus rinneadh "Viscount Mayo" de sa bhliain 1627. 
Cailleadh Tiobóid de Búrca ar an ochtú lá déag de mhí an Mheithimh sa bhliain 1629 agus cuireadh i Mainistir Bhaile an Tobair é.
Keith Hill. ōIar-imreoir peile é Keith John Hill, a rugadh ar 17 Bealtaine 1969 i mBolton Shasana. Tá sé anois ina thraenálaí ar Rochdale. Mar imreoir ba chosantóir láir a bhí in Hill, thosaigh sé amach le Blackburn Rovers, ansin bhog sé go Plymouth Argyle sa bhliain 1992 i gcómhargadh le Craig Skinner, agus Nicky Marker ag bogadh an tslí eile.
Spotland Stadium. Is ionad spóirt í Staid Spotland (a bhfuil Spotland tugtha air go h-áitiúil) atá lonnaithe ag Lána Willbutts i gceantar Spotland, Rochdale, Mórcheantar Mhanchain. Go stairiúil tá sé taobh istigh de Lancashire, agus faoi láthair is staid bhaile é do Rochdale A.F.C. agus Rochdale Hornets RLFC. Tá slí ann do 10,249 duine.
Isaac Herzog. Raibí céimiúil ab ea Raibí Yitzhak HaLevi Herzog (Eabhrais: יצחק אייזיק הלוי הרצוג) (rugadh 3 Nollaig 1888; básaíodh 25 Iúil 1959), bhíodh aithne air mar Isaac Herzog chomh maith.
Saol.
Bhí sé ina raibí i mBéal Feirste ó 1916 go 1919, Rugadh a mhac, Chaim, i 2 Norman Villas i mBéal Feirste (anois 185 Clifton Park Avenue). 
Sa bhliain bhog an teaghlach go Baile Átha Cliath;bhí siad ina gcónaí ag 33 Ascaill Ghort na mBláth, Portobello. 
Ba é an chéad Phríomhraibí ar Éirinn é. Lean a réimeas ó 1921 go 1936. 
Ba é an Príomhraibí (Aisceanazaíoch), ó 1937 go dtí a bhás, ar Údarás na Breataine sa Phalaistín agus in Iosrael tar éis a neamhspleáchais i 1948.
D'éirigh a mhac, Chaim Herzog, ina Uachtarán ar Iosrael.
Gaeilge.
Ba thírghráthóir agus Gaeilgeoir é. Ba phoblactánach láidir é, agus tugadh ‘The Sinn Féin Rabbi’ mar leasainm air. 
Bhí Gaeilge, Béarla, Eabhrais, Polainnis agus Rúisis aige. Thaitin sé leis cuairt a thabhairt go dtí Gaeltachtaí in Ard Mhaca, in Aontroim agus i gCorcaigh. Ar an drochuair, bhí frithghiúdachas forleathan ag an am sin..
Oighearaois. Is do achar fada a mbíonn laghdú i dteocht dhromchla an domhain agus an atmaisféir a thagraíonn oighearaois (téarma níos cruinne is ea aois oighreach). Fágann seo go dtagann méadú ar oighearchlúideacha ilchríochacha, oighearchlúideacha polacha agus oighearshruthanna Alpacha. Córas nádúrtha is ea oighearaois. I rith oighearaoise fadtéarmaí, tugtar "sealanna oighreacha" ar shealanna aonaracha de theocht an-íseal ar fad, agus tugtar "sealanna idir-oighreacha" ar shealanna teo.
Bithcheimic. Is éard is bithcheimic ann ná staidéar ar phróisis cheimiceacha in orgánaigh bheo. Pléann sé le struchtúir agus feidhm na gcomhaonad ceallach ar nós próitéiní, carbahiodráití, aigéid núicléacha agus bithmhóilíní eile.
I measc an iliomad bithmhóilíní éagsúla atá ann, is ann do mhórán acu atá coimpléascach (ar a dtugtar polaiméirí), atá chomhdhéanta d'fho-aonaid athfhillteacha (ar a dtugtar monaiméirí). Tá tacar éagsúil fo-aonad ag gach aicme bithmhóilíní polaiméireacha. Mar shampla, próitéin is ea polaiméir ar roghnaíodh na fo-aonaid ann as tacar 20 nó níos mó amínaigéad. Féachann an bhithcheimic ar na hairí ceimiceacha atá ag móilíní tábhachtacha bitheolaíocha, leithéidí próitéiní, agus ach go háirithe an cheimic a bhaineann le h-imoibrithe a mbíonn einsmí mar chatalaígh iontu.
Tá cur síos beacht le fáil ar an mbithcheimic a bhaineann le meitibileacht na gceall agus bithcheimic an chórais inchrínigh. Réimsí eile den bhithcheimic is ea an cód géiniteach (ADN, RNA), síntéis na bpróitéiní, iompar trí scannán na cille, agus trasduchtú comharthaí.
Cionn is gur ón aon-sinsear gach foirm bheatha dá bhfuil eolas againn orthu bheith ann sa lá atá inniu ann, is gnách go mbíonn cosúlacht eadarthu ó thaobh na bithcheimice.
Ní fios fós an bhféadfadh leaganacha malartacha eile den bhithcheimic feidhmiú, nó an mbéidis praiticiúil, ó bheith ag féachaint ar bhun-ábhar na cruinne. Dar le téis nua atá ag teacht chun cinn "an seobhaineachas carbóin", ní féidir ach le comhdhúile carbón-bhunaithe a bheith ar fáil le bheith mar chuid de aon fhíor-bhithcheimic.
Treallchogaíocht. Is éard is treallchogaíocht ann ná cineál cogaíochta agus comhraic neamhrialta ina n-úsáideann grúpa beag trodairí oirbheartaíocht mhíleata ghluaiseachta i bhfoirm luíochán agus ruathar le dul i ngleic le h-arm foirmiúil atá níos mó ná iad ach nach bhfuil chomh soghluaiste is atá siad féin.
Uimhir aiceanta. Sa mhatamaitic, is iad na huimhreacha aiceanta ná iad siúd a úsáidtear le haghaidh comhairimh (mar atá i "tá sé bhonn ar an mbord") agus le hordú (mar atá i "is í seo an tríú cathair is mó sa tír"). I ngnáththéarmaíocht mhatamaiticiúil, is iad na focail a úsáidtear sa ghnáthchaint chun "bunuimhreacha" a chomhaireamh, agus 
is iad na focail a úsáidtear le haghaidh áite nó céime in ord seicheamhach na "horduimhreacha". 
Uaireanta, is féidir na huimhreacha aiceanta a thaispeáint mar shraith áisiúil cód (lipéid nó "ainmneacha"); is é sin, mar a thugann teangeolaithe uimhreacha ainmniúla orthu, ag scaoileadh thairis na hairíonna. go léir nó a lán. a bhaineann le bheith ina n-uimhir sa chiall mhatamaiticiúil. Is minic a chuirtear an tsraith uimhreacha aiceanta in iúl leis an tsiombail {\ displaystyle \ mathbb {N}} \ mathbb {N}. Weisstein, Eric W. https://mathworld.wolfram.com/NaturalNumber.html}&lt;/ref&gt;
Tagraíonn téacsanna, a eisiann an nialas ó na huimhreacha aiceanta, uaireanta do na huimhreacha aiceanta mar aon leis an nialas mar na huimhreacha iomlána, agus i scríbhinní eile, úsáidtear an téarma sin ina ionad sin do na slánuimhreacha (slánuimhreacha diúltacha san áireamh).
Nodaireacht:.
Úsáidtear formula_1 chun an tacar iomlán d’uimhreacha aiceanta a léiriú.
Úsáidtear foscript chun an dá ghnás éagsúla a léiriú:
formula_2
formula_3
Risteard an Iarainn. Taoiseach Éireannach ba ea Risteard de Búrca, nó Risteard an Iarainn mar a thugtar air. "Mac Emainn mic Uillicc" de Búrca a bhí ann. athair Thiobóid. Phós sé Gráinne Ní Mháille (1530-1603), "banríon na bhfoghlaithe mara", sa bhliain 1566 - bhí a fear céile, Dónal an Chogaidh Ó Flaitheartaigh maraithe ag duine de mhuintir Seoighe. Rugadh mac amháin, Tiobóid na Long, dóibh. Bhí ceathrar clainne eile ag Risteard an Iarainn: Éamonn, Ualtar, Eoin agus Caitríona. Cailleadh sa bhliain 1583 é.
Naisc.
Death of Richard-An-Iarainn (Intro) by Shaun Davey
Croiméal. Is féidir "croiméal" a shainmhíniú mar stiall ghruaige a fhásann os cionn liopa an fhir.
Pláta. Is mias réidh é an pláta a úsáidtear chun bia a chur air .
Carbhat. Is stráice caol, cosúil le scaif don mhuineál, a chaitear faoi bhóna, ceangailte le snaidhm, é carbhat.
Slánuimhir. Is iad na slánuimhir na uimhreacha aiceanta {0, 1, 2, 3, 4, ... } mar aon leis an dhiúl do na huimhreacha aiceanta dheimhneach { -1, -2, -3, -4, ...}.
Is fo-thacar iad na slánuimhir {..., -2, -1, 0, 1, 2, ...} do na réaduimhir. Is tacar éigríochta iad na slánuimhir freisin.
Úsáidtear an siombail formula_1 chun an tacar iomlán do uimhreacha aiceanta a léiriú: 
formula_2
Úsáidtear an focal Slánuimhir i ríomhchlárú freisin. Is cineál sonraí bunúsach é slánuimhir. Chuirtear é in iúl le 'int' i roinnt ríomhchlár, Java ina measc. San cás seo, ní tacar éigríochta atá i gceist sa chás seo.
Uimhir chóimheasta. Uimhir chóimheasta is ea gach aon uimhir atá mar líon formula_1 de dhá shlánuimhir nach ionann an dara cheann acu, formula_2, agus náid. Cuirtear na huimhreacha cóimheasta in iúl le formula_3.
Is féidir le b = 1, mar sin is fo-thacar iad na slánuimhreacha {..., -2, -1, 0, 1, 2, ...} do na réaduimhreacha. I nodaireacht matamaitice: formula_4
Titania (gealach). Is í Titania an ghealach is mó atá ag Úránas agus an t-ochtú gealach is mó sa Ghrianchóras. D'aimsigh William Herschel í sa bhliain 1787. Tá Titania ainmnithe as "Titania", banríon na sióg, sa gheandráma A Midsummer Night's Dream, le William Shakespeare. Luíonn a fithis taobh istigh de mhaighnéadaisféar Úránais.
Enceladus. Is é Enceladus an séú-gealach is mó de chuid Shatairn. D'aimsigh William Herschel é sa bhliain 1789. Go dtí gur thug spásárthaí an dá Voyager cuairt air go luath sna 1980í, ní raibh moran eolais againn faoi seachas go raibh oighear uisce ar a dhromchla. Thug Voyagers le fios dúinn go bhfuil trastomhas Enceladus 500 km, timpeall an deichiú cuid de thrastomhas Thíotán, an gealach is mó de chuid Shatairn, agus frithchaitheann sé beagnach 100% den solas a bhuaileann air. Fuarthas amach ó Voyager 1 gur fhithisigh Enceladus sa chuid is dlúithe de 'E-fháinne' idirleata Shatairn, a léiríonn gur féidir cumann a bheith eatarthu, agus léirigh Voyager 2 in ainneoin méid bheag na gealaí, go raibh réimse leathan tír-raonta aige, ó shean, dromchlaí lán-chráitéaracha go hóg, tír-raon le dífhoirmiú teicteonach, le roinnt réigiún le haois a ndromchlaí chomh hóg le 100 milliún bliain d'aois.
Tolg. Is suíochán cumhdaithe le cúl agus lámha é tolg.
An Éigiptis. Teanga Afráiseach í an Éigiptis, agus is craobh ar leith inti féin í i gcrann ginealais na dteangacha Afráiseacha. Tá sí ar ceann de na teangacha is sine dá bhfuil eolas againn orthu, nó téann iarsmaí scríofa na teanga siar go dtí an bhliain 3400 RC. Bhí leagan "Críostaí" den teanga, an Choptais, á labhairt go dtí an 17ú haois, go dtí gur tháinig an Araibis Éigipteach ina háit mar theanga labhartha. Ina dhiaidh sin féin, d'fhan an Choptais in úsáid liotúirgeach in Eaglais Choptach na hÉigipte. Deirtear go bhfuil an Choptais ó dhúchas ag dornán beag daoine inniu.
Stair.
Aithnítear na tréimhsí seo i stair na hÉigiptise:
Glactar leis go dtéann scríbhneoireacht na hÉigiptise siar go dtí an bhliain 3200 RC, nó fiú 3400 RC. Lipéid nó séalaí ba mhó a bhí i gceist sa luath-thréimhse seo.
Tinneas. Tinneas (nó drochshláinte, breoiteacht, easláinte a thugtar air uaireanta) is ea drochbhail sláinte a bheith ar dhuine. Uaireanta glactar leis gur téarma comhchiallach é do ghalar. Áitíonn roinnt gur ann do mhiondhifríochtaí eatarthu. Tá ráite ag roinnt gur ionann tinneas agus aireachtáil shuibiachtúil an othair ar ghalar a dhéantar sainmhíniú oibiachtúil air.
Réaduimhir. Is éard is réaduimhir ann ná aon uimhir atá i dtacar na n-uimhreacha cóimheasta (aon uimhir atá sa chruth seo: formula_1 ) nó éagóimheasta (msh: Pi (formula_2), agus formula_3)
Is féidir aon réaduimhir a scríobh mar deachúil, ach freisin, tá deachúil éigríochta san tacar seo (msh. pi: 3.1415926535897... a leanann gan teorann.).
Airíonna Ailgéabrach:.
Freisin glaoitear dlúth ar na Réaduimhir. Is é sin chun rá, gur féidir aon dhá réaduimhir a roghnú, agus beidh réaduimhir eile idir iad (msh: Tá 2.00001 idir 2, agus 2.0001).
Ainmneacha Gaeilge Fhásra na hAstráile. Tá tréithe ar leith ag baint le fásra na hAstráile, mar atá le hainmhithe agus le héin na tíre. D'ainmnigh na Bundúchasaigh gach planda agus ainmhí sa tír ina gcuid teangacha féin, agus tháinig cuid de na hainmneacha sin isteach i gcaint na gcoilíneach a bhí ag cur fúthu san Astráil ó dheireadh an 18ú haois amach. Cumadh ainmneacha eile i mBéarla de réir mar ba ghá. 
Ag seo cuid ainmneacha Gaeilge ar fhásra dúchasach na tíre, de réir mholtaí lucht Gaeilge na hAstráile..
Síleáil. Is éard is síleáil ann ná clúdach faoi dhíon seomra. Ní eilimint struchtúrach é go ginearálta, ach dromchla slachtmhar a chlúdaíonn taobh íochtair an dín nó urlár an stóir níos airde. Is féidir maisiúchán a dhéanamh ar shíleáil, agus tá go leor samplaí breátha de fhreascónna agus d'obair ealaíne ar shíleálacha, go háirithe i bhfoirgnimh reiligiúnacha.
Foirgneamh. Is struchtúr le ballaí agus díon é foirgneamh.
Iris Robinson. Polaiteoir aontachtach de chuid Thuaisceart Éireann is ea Iris Robinson (rugadh 6 Meán Fómhair 1949, Béal Feirste, Tuaisceart Éireann, faoin ainm Iris Collins). Tá sí pósta le Peter Robinson, an chéad aire reatha. D'admhaigh sí le déanaí go raibh caidreamh collaí aici le fear 19 mbliana d'aois. Deir lucht a cáinte go dtagann seo salach ar an moráltacht a mbíonn sí ag maíomh as go minic, ach go háirithe a cuid cainte faoi dhaoine aeracha agus homóghnéasacha.
Barúlacha ar adhaltranas.
Mhaígh Iris Robinson faoi Hillary Clinton, Státrúnaí SAM agus bean chéile an iar-Uachtaráin Bill Clinton, an méid seo a leanas:
Faoin am seo, bhí sé líomhnaithe go raibh caidreamh gnéis ag Bill Clinton le hintéirneach an Tigh Bháin, Monica Lewinsky. Bhí sé luaite faoi Iris Robinson nach raibh sí ag dúil go mbeadh an Seanadóir Clinton tofa ina h-uachtarán.
Feirm. Is achar talún agus a foirgnimh a úsáidtear le barraí a fhás agus ainmhithe a thógáil í an fheirm.
An Carnán. Baile fearainn é An Carnán ("Carnane" as Béarla) i bparóiste Fheadamair, i gContae Luimnigh, in Éirinn.
Tá 455 acra sa cheantar. Tá sé suite 8.4 míle ó Cathair Luimnigh.
Faoi láthair tá 81 páistí ag freastal ar Scoil Náisiúnta An Charnáin.
Reichstag. Ba í an Reichstag (an Ghearmáinis atá ar "Dhiat Impiriúil") an pharlaimint a bhí ag an Impireacht Naofa Rómhánach, agus ansin ag Cónaidhm Thuaisceart na Gearmáine suas go dtí 1945. Tugtar an Bundestag ("Diat Cónaidhmeach") ar phríomhsheomra parlaiminte na Gearmáine anois, ach tugtar an "Reichstag" ar an bhfoirgneamh ina dtionóltar an pharlaimint fós.
Balla (struchtúr). Is struchtúr bríce nó cloch ingearach le hachar talún a iniamh nó a scaradh é an balla ("falla" nó "múr" uaireanta).
Leo Tolstoy. Scríbhneoir Rúiseach ab ea Leo Tolstoy, nó an Cunta Leo Nikolayevich Tolstoy (Rúisis: "Лев Никола́евич Толсто́й​", ). Rugadh in Yasnaya Polyana, in aice le Tula dhá chéad ciliméadar ó dheas ó Mhoscó é ar an 9 Meán Fómhair 1828, agus fuair sé bás in Astapovo ar an 20ú Samhain 1910. I ndiaidh Réabhlóid na Rúise, d'athraigh na húdaráis ainm Astapovo go Lev Tolstoy i ndilchuimhne ar an scríbhneoir. Úrscéalaí agus prós-scríbhneoir a bhí ann, agus áirítear ar rogha úrscéalaithe na litríochta domhanda é. 
I ndiaidh dó a chuid mórshaothar a chríochnú, chuaigh Tolstoy le fealsúnacht shíochánachais dá dhéantús féin, agus bhí tionchar mór ag a chuid smaointí faoin bhfrithbheartaíocht shíochánta ar dhaoine mór le rá cosúil le Mahatma Gandhi agus Martin Luther King, Jr.
Is é an mórúrscéal eipiciúil úd "Война и мир/Voyna i mir" ("Cogadh is Síocháin") príomhshaothar an scríbhneora. Sa leabhar seo, tugann sé cur síos ar an dóigh a ndeachaigh ionsaí Napoléon ar an Rúis i bhfeidhm ar shaol na Rúiseach. Mórúrscéal eile é "Анна Каренина/Anna Karenina". Scríobh sé tríológ dhírbheathaisnéiseach freisin, "Детство - Отрочество - Юность/Detstvo - Otrochestvo - Yunost´" ("Aois an Linbh - Aois an Stócaigh - Aois an Ógánaigh"). Leag sé amach a fhealsúnacht phearsanta i leabhair ar nós "Исповедь/Ispoved´" ("Faoistin"), "В чём моя вера/V chom moya vera" ("Céard is creideamh dom"), "Царство Божие внутри вас/Tsarstvo Bozhie vnutri vas" ("Tá ríocht Dé istigh ionaibh") agus "Воскресение/Voskresenie" ("Aiséirí").
A Shaol.
Tháinig Lev Nikolayevich Tolstoy, ar a dtugtar "Leo Tolstoy" nó "Leon Tolstoy" sna teangacha Iartharacha, chun saoil in Yasnaya Polyana, teach mór in aice le cathair Tula. Teaghlach iomráiteach uasal ab ea muintir Tolstoy, agus bhí Lev óg ar an gceathrú duine clainne dár rugadh don Chunta Nikolay Ilyich Tolstoy agus dá bhean chéile, Mariya "née" Volkonskaya. Seansaighdiúir ab ea a athair a bhain amach clú agus cáil ag cur cogaidh ar thrúpaí Napoleon nuair a d'ionsaigh siad an Rúis sa bhliain 1812. Fuair tuismitheoirí Lev bás nuair nach raibh sé ach ina bhuachaill beag, agus ba iad gaolta a thuismitheoirí a thug suas é. Sa bhliain 1844 chuaigh Lev óg ag staidéar an dlí agus teangacha an Oirthir in Ollscoil Kazan, ach ní raibh maith ar bith ann don staidéar, agus d'éirigh sé as sula raibh céim ar bith bainte amach aige. Ina dhiaidh sin, chuaigh sé le cearrbhachas, agus nuair a bhí sé báite i bhfiacha ar fad, fuair sé riachtanach dul sna saighdiúirí agus páirt a ghlacadh sa chogadh a bhí arm na Rúise ag cur ar na treibheanna beaga Cugasacha san am. Faoin taca seo a thosaigh sé ag scríbhneoireacht.
Ba é an tréimhse san arm agus an dá chuairt a thug sé ar an Eoraip sa dara leath de na 1850idí a rinne duine eile ar fad de Tolstoy. Sa bhliain 1857 chonaic sé príosúnach á chur chun báis go poiblí i bPáras. Bhain an radharc sin an-stangadh as, agus tháinig sé ar an gconclúid nach raibh i rialtas ar bith ach comhcheilg in aghaidh na cosmhuintire.
Pí (uimhir). Is uimhir í Pí a bhaineann leis an gcóimheas idir imlíne agus thrastomhas an chiorcail, cothrom le 3.14159... Is é sin le rá:
formula_1
Tréithe.
Tá pí beagnach cothrom le 22/7 i dtéarmaí codán agus le 3.142 i dtéarmaí deachúlacha. Le déanaí, trí fhoirmle shimplí mhatamaiticiúil, aimsíodh luach formula_2 chuig 10 milliún ionad deachúil le ríomhaire.
Is tairiseach é formula_2 (ní athraíonn sé pé achar ciorcal atá i gceist), agus uimhir éagóimheasta atá ann (Is é sin le rá, nach féidir formula_2 a léiriú san fhoirm: formula_5 nuair réaduimhreacha iad a agus b).
Stair.
I bhfad ó shin thugtaí 3 mar luach do phí. Sa Bhablóin, tugadh luach 3 1/8 ar phí. Trí gharmheastacháin leanúnacha polagán inscríofa is imscríofa, chruthaigh Airciméidéas gur (223/71) &lt; formula_2 &lt; ( 22/7), nó 3.1408 &lt; formula_2 &lt; 3.14285. 
Bhí garmheastachán ag na Sínigh timpeall 500 AD: 3550/113 = 3.1415929... 
'Lá π'.
Ceiliúrtar 'Lá π' ar 14 Márta gach bliain, deis ceiliúradh a dhéanamh ar an tairiseach matamaitice, ós rud é go scríobhtar an dáta 3/14 i Meiriceá agus cuimhneamh ar cheann de na hiarrachtaí is míchlúití a tugadh riamh ar reachtaíocht, i mí Feabhra 1897, an Bille um Phí de chuid Indiana, creid nó ná creid.
Uimhir éagóimheasta. Is uimhir éagóimheasta é aon réaduimhir nach uimhir chóimheasta. Sé sin chun rá, is uimhir éagóimheasta aon uimhir gur féidir scríobh mar deachúil, ach nach féidir scríobh sa chruth formula_1 nuair slánuimhir iad a agus b.
Tá cáil ar formula_2, e agus √2 mar uimhir éagóimheasta.
Stair:.
Tagann an céad cruthú dearfach faoi eiseadh uimhir éagáoimheasta ó Píotágarásach éigin (Ceaptar Hippasus of Metapontum). Rinne sé an cruthú san cúigiú aois Rch, tá an cruthú bunaithe ar an fáth gur gá achar an taobhagán ar triantán dronuilleacha bheith ré-uimhir agus corruimhir ag an am céanna:
Cladach. Is achar gainmheach, clochach nó carraigeach imill agus leibhéal leis an fharraige é cladach.
Máirt na hInide. Tugtar Máirt na hInide (nó "Lá na bPancóg" in Éirinn uaireanta) ar an Máirt roimh an gcéad lá den Charghas i bhféilire Críostaí. Tosaíonn an Carghas ar Chéadaoin an Luaithrigh. 
Bunús.
Tugtar Mardi Gras nó "Máirt Ramhar" uirthi i dtíortha éagsúla. Is ón bhFraincis a thagann na focail ‘Mardi Gras’. Ón Laidin a thagann an focal Gaeilge ‘inid’. ‘Tús an Charghais’ atá i gceist le ‘inid’, 
Féile.
Déantar Máirt na hInide a cheiliúradh ar bhealaí éagsúla "mórthimpeall an domhain". 
Nósanna in Éirinn.
Lá mór bainiseacha a bhíodh i Máirt na hInide in Éirinn fadó. Ní raibh cead ag daoine pósadh le linn an Charghais an t-am sin. Mar sin, phósadh a lán daoine roimh thús an Charghais ar Mháirt na hInide.
Nós eile a bhíodh ann fadó go gcaitheadh mná óga, nach raibh pósta, pancóg san aer agus go ndéanaidís iarracht breith uirthi arís sa fhriochtán gan ligean di titim ar an urlár. Dá n‑éireodh le bean é sin a dhéanamh deirtí gur cinnte go mbeadh sí pósta roimh dheireadh na bliana. 
Uaireanta in Éirinn inniu tugtar Máirt na bPancóg nó Lá ba bPancóg ar an lá. Go traidisiúnta, itheann daoine a lán pancóg ar an lá sin. Is aoibhinn le daoine pancóga le him, siúcra, liomóid, sméara, uachtar agus fiú seacláid.
Meaisín. Is éard is meaisín ann ná gaireas nó gléas ar bith a úsáideann fuinneamh i gcomhair gníomhaíochta éigin. In úsáid coitianta, is é a bhrí ná gaireas a bhfuil codanna aige chun aon chineál oibre a dhéanamh nó chun chuidiú le hobair a dhéanamh. Gléas simplí is ea meaisín a trasfhoirmíonn an treo nó méid an fhórsa gan aon tomhailte fuinnimh. Tá an focal "meaisín" díorthaithe ón bhfocal Laidine "machina". 
Úsáid.
Go stairiúil, bhí gá ann go mbeadh codanna gluaiseachta ag meaisín chun é a rangú mar mheaisín; áfach, le teacht na theicneolaíochta leictreonaice forbraíodh gléasanna gan chodanna gluaiseachta a mheastar ina mheaisíní iad - an sampla is follasaí ná an ríomhaire. 
Is meaisíní iad innill a thiontaíonn teas nó foirmeacha eile fuinnimh ina bhfuinnimh meicniúil. Mar shampla, in inneall dócháin inmheánaigh is é an toradh ar leathnú gháis de bharr teasa ó imoibriú eisiteirmeach ceimiceach ná frithghníomhú á chur i bhfeidhm chun comhpháirt shochorraithe, cosúil le loine nó lann tuirbín. 
Tá meaisíní uileláithreach i réimse leathan d'fheidhmeanna tionsclaíocha, tráchtála, cónaithe agus iompair. Bíonn na cinn a bhaineann feidhm as hiodrálaic an-úsáideach ach go háirithe i ndéantúsaíocht agus i dtionscal na tógála.
Real Academia Española. Is institiúid oifigiúil ríoga í an Real Academia Española ("Gaeilge: Acadamh Ríoga na Spáinne") atá freagrach as rialú na Spáinnise. Tá sí bunaithe i Maidrid, an Spáinn, ach tá sí cleamhnaithe le hacadaimh náisiúnta teanga i 22 náisiún ina labhraítear Spáinnis, trí Chumann na nAcadamh Spáinnis ("Asociación de Academias de la Lengua Española"). Is é suaitheantas an Real Academia Española ná breogán lasánta, leis an mana "Limpia, esplendor fija da y" (Gaeilge: "glanann [sé]", leagann [sé], agus caitheann [sé] "dealramh suntasach").
Stair.
Bunaíodh an Real Academia Española sa bhliain 1713, bunaithe ar an eiseamláir a bhí san Iodáil, an Accademia della Crusca agus sa Fhrainc, an Académie française, leis an aidhm "socrú na guthanna agus stór focal teanga na gCaistíleach le cuibheas, cuannacht, agus íonachta" . Cheadaigh an Rí Pilib V a bhunreacht ar an 3 Deireadh Fómhair, sa bhliain 1714, a chur sé faoi chosaint na Corónach.
Baile Liam, Contae Luimnigh. Baile fearainn é Baile Liam ("Williamstown" as Béarla) i bparóiste Fheadamair, i gContae Luimnigh, in Éirinn..
Tá 99 acra sa cheantar. Tá sé suite beagnach naoi míle ó Cathair Luimnigh.
Uimhir choimpléascach. Sa mhatamaitic, is éard is uimhir choimpléascach ann ná ball de chóras uimhreach a leathnaíonn na réaduimhreacha le huimhir speisialta darb ainm "i", ar a dtugtar "an t-aonad samhailteach" agus a chomhlíonann an chothromóid formula_1; is féidir gach uimhir choimpléascach a scríobh san fhoirm "a + bi"; is réaduimhreacha iad "a" agus "b" anseo. Toisc nach gcomhlíonann aon réaduimhir an chothromóid thuas, thug René Descartes "uimhir shamhailteach" ar "i". San uimhir choimpléascach "a+bi", tugtar "an chuid réadach" ar "a" agus tugtar "an chuid shamhailteach" ar "b". Úsáidtear an tsiombail formula_2 ar thacar na n-uimhreacha coimpléascacha. In ainneoin na hainmníochta stairiúla “samhailteach”, meastar go bhfuil uimhreacha coimpléascacha díreach chomh “réadach” leis na réaduimhreacha sa mhatamaitic, agus imríonn siad ról bunúsach sa chur síos eolaíochta ar an domhan nádúrtha.
Ba é Rafael Bombelli ón Iodáil a rinne cur síos ar na rialacha ailgéabracha do na huimhreacha coimpléascacha. Rinne an tÉireannach William Rowan Hamilton forbairt air seo le teoiric na gceathairníon.