Uí Fhiachrach Aidhne. Ríocht na gConnacht ba ea Uí Fhiachrach Aidhne, suite in oirdheisceart Chontae na Gaillimhe.
Tíreolaíocht.
Suite in oirdheisceart Contae na Gaillimhe, b'ionann críocha Aidhne agus deoise Cill Mhic Dhuach an lae inniu. Ar a taobh thiar, bhí Loch Lurgan (Cuan na Gaillimhe) agus Boirinn. Ó dheas, is ionann an teorainn agus Contae an Chláir an lae inniu. Ar a taobh thoir tá Sliabh Eachtaí idir Uí Fhiachrach Aidhne agus Uí Maine.
San oirthuaisceart, tá Maigh Uí Mhaine agus ó thuaidh Maigh Mucraimhe (thart ar Baile Átha an Rí). San iarthuaisceart, bhí paróiste Meáraí, chuid de chríocha Uí Bhriúin Seola.
Tá ann i ndeoise Cill Mhic Dhuach na paróistí Cinn Mhara, Cill Eithne, Cill Fhionnbharra, Droim Mucú, Cill Cholgáin, Ard Raithin, An Sráidbhaile, Cill Fhínín, Cill Fhaoile, Cill Órtha, Cill Ó gCillín, Cill Chríost, Díseart Ceallaigh, Cill Fhíonáin, Cill Tómais, Cill Bheaganta, An Bheitheach agus Cill Tartan.
Bunús agus stair.
Deirtear gur lonnaigh na Fir Bholg i nAidhne. Deir Dubhaltach Mac Firbhisigh ina mhór-shaothar Leabhar na nGinealach go raibh Tuath mhic nÚmhóir i gceannas Chonaill Chaoil mhic Aonghasa mhic Úmhóir. Maraíodh Conall ag Cath Maigh Mucruimhe sa bhliain 195, agus tógadh a chorp ar ais chuig Aidhne, áit a adhlacadh i leacht darb ainm Carn Chonaill.
Sa ré luathstairiúil, tháinig géag Uí Fhiachrach lonnaithe ar Mhaigh Aidhne chun cinn, agus in am trátha ainmníodh an ceantar astu, Uí Fhiachrach Aidhne. Faoin 8ú haois, ámh, bhí cumhacht a ríthe tite i léig, anois faoi ghéillsine ríthe na gConnacht. Le teacht na Normannach, tháinig an tuath faoi smacht "Clanricarde.
Príomhchlanna.
Ba iad príomhchlanna Uí Fhiachrach Aidhne ná: Uí Chathail, Uí Chléirigh, Uí Eidhin, Uí Sheachnasaigh, agus Mhic Giolla Cheallaigh.
Uí Chathail.
Díbríodh Uí Chathail as a gceantar dúchais de bharr coimhlinte ríoraíche. As sin amach, ní raibh iontu ach do cheann gan chumhacht pholaitiúil.
Uí Chléirigh.
Bhíodh Uí Chléirigh ina ríthe an cheantair roimh Uí Eidhin, ach díbríodh iad an éigin tar éis teacht na Normannach chuig Connacht. Faoi phatrúnacht Uí Dhomhnaill na nUladh, d'éirigh Uí Chléirigh ina clann léannta mór le rá san Eoraip.
Uí Sheachnasaigh.
Bhíodh Uí Seachnasaigh lonnaithe, go dtí déanach sa 17ú haois, sa tuath Uí Fiachrach Aidne darbh ainm Cenél Áeda na hEchtge. Bhíodh ann ná paróistí An Bheitheach, Cill Mhic Duach agus Cill Tartan, agus codanna de Cill Bheaganta agus Cill Tómais. 
Sna 1690í, coigistíodh tailte Chaptaen Roger O'Shaughnessy de bharr na tacaíochta a thug sé dosna Seacaibítigh in éadan Liam d'Orange. Ghabh Sir Thomas Prendergast seilbh ar na tailte. Lean cogadh dlí go dtí lár na 18ú haoise idir Uí Sheachnasaigh agus clann Prendergast, ach sa deireadh, chaill Uí Seachnasaigh an cás losing the case.
Ní fios go cruinn cathain a tharla meath deiridh a sinsear, ach meastar sna 1780í.
Ó hEidhin.
Díbríodh an chlann chuig Cuan na Gaillimhe agus bhí ansin Caisleán Dún Ghuaire an príomhionad acu. Luaitear iad i nannála Éireann:
Daoine suntasacha:
Mhic Giolla Cheallaigh.
Bhíodh Mhic Giolla Cheallaigh i seilbh Cinéal Ghuaire, áit a bhfuil inniu an paróiste Baile an Doirín inniu. Chaill siad a gcuid tailte sna coigistithe Cromwell i lár na 17ú haoise.
Ríthe na gConnacht.
Is iad a leanas fir Uí Fhiachrach Aidhne a rinneadh Ríthe na gConnacht díobh:
Ríthe Uí Fhiachrach Aidhne.
Féach Ríthe Uí Fhiachrach Aidhne