Trelis/gawiki huggingface dataset:
Akranes. Is baile port agus bhardas Akranes (Íoslainnis: [Aːkraˌnɛːs]), ar chósta thiar na hÍoslainne, thart ar 20 cilmeadar ó thuaidh den phríomhchathair Reykjavík.
Socraíodh an limistéar ina bhfuil Akranes suite sa 9ú haois, ach ní bhfuair sé cairt chathrach go dtí 1942.
Stair.
Socraíodh Akranes sa 9ú haois ag na deartháireacha Þormóður agus Ketill, mic Bresi. Tháinig siad ó Éirinn. Thosaigh an baile ag foirmiú i lár an 17ú haois mar shráidbhaile iascaireachta. I 1942, cairteadh go foirmiúil é, agus sna blianta ina dhiaidh sin bhí an borradh is mó sa daonra ina stair.
Tá an tionscal ina fhostóir mór agus ag fás: tá gléasra stroighne á oibriú ar an mbaile ó na 1950idí, agus tá gléasra bruithnithe alúmanaim ag feidhmiú gar don bhaile ó 1998.
Geilleagar agus spórt.
Is é tionscal na hiascaireachta an fhoinse fostaíochta is tábhachtaí sa bhaile i gcónaí, ach is fostóir suntasach é an tráchtáil freisin toisc go bhfeidhmíonn Akranes mar ionad seirbhíse don réigiún mór tuaithe timpeall air.
Meastar go bhfásfaidh an baile tuilleadh sna blianta amach romhainn mar gheall ar an tionscal atá ag fás agus feabhsuithe iompair go ceantar Reykjavík, tar éis an 5.57 ciliméadar Tollán Hvalfjörður a osclaíodh i 1998, ceann de na tolláin bóthair faoi uisce is faide ar domhan.
Tá traidisiún láidir sacair ag Akranes. Tá an fhoireann áitiúil, Íþróttabandalag Akraness (ÍA), le blianta fada i measc an chuid is fearr de chóras sraithe peile na hÍoslainne. Is minic a mheastar go bhfuil Ríkharður Jónsson, a rugadh ar an mbaile, ar cheann de na peileadóirí is fearr san Íoslainn. D'imir sé agus bhainistigh sé ÍA. Rugadh iarimreoir lár páirce Sheffield Wednesday agus Arsenal Siggi Jónsson in Akranes freisin agus bhí trí shéasúr aige mar imreoir le ÍA.
Daoine suntasacha.
Ba é Akranes áit bhreithe an fhile Atom Jón Óskar agus na peileadóirí Ríkharður Jónsson agus Arnór Sigurðsson .
Staid damhna. San fhisic, tá staid damhna ar cheann de na foirmeacha ar leith inar féidir damhna a bheith ann. Tá ceithre staid damhna le feiceáil sa saol laethúil: soladach, leachtach, gásach agus plasmach. Is eol go bhfuil go leor staideanna idirmheánacha ann, mar shampla criostail leachtach, agus staideanna eile nach dtarlaíonn ach faoi choinníollacha as cuimse, mar shampla comhdhlútháin Bose-Einstein (staid an-fhuar), damhna meathlaithe neodrón (staid ard-dlúis), agus plasma cuarc-glúón (staid ardfhuinnimh).
Bóilíd Chelyabinsk (2013). Ar an 15 Feabhra 2013, gortaíodh 1,500 duine nuair a tharla cith dreigíte, ar a dtugtar Bóilíd Chelyabinsk, os cionn Chelyabinsk, cathair i réigiúin iargúlta sa tSibéir. 
Ní raibh an bhóilíd ach 20 méadar ar leithead.
Scaipeadh treascarnach chlochach thar fhairsinge an-leathan. Tharla ilghortuithe ó phléasc nuair a bhuail an t-iarchrith cúpla nóiméad níos déanaí. Briseadh fuinneoga agus mar sin de mar thoradh ar an tonn turrainge a chruthaigh an bhóilíd nuair a phléasc sí.
Droichead na Dothra. Bruachbhaile de chuid Bhaile Átha Cliath is ea Droichead na Dothra ("Ballsbridge" as Béarla). Ainmníodh an ceantar agus an baile as an droichead atá ar an abhainn agus baisteadh sloinne an fhir a thóg an droichead ar dtús, Ball, ar an áit as Béarla. Tá Droichead na Dotha suite i "mBaile an Fheamrógaigh" atá ar fud An Dothra i ndeisceart Baile Átha Cliath, is droichead cloiche trí áirse atá ann a thógadh i 1791. 
Is ceantar galánta agus saibhir é Baile an Fheamrógaigh agus tá aithne ar an gceantar de bharr an réadmhaoin costasach atá ann. Ní ghlaotar Baile an Fheamrógaigh air go minic, glaotar Droichead na Dothra air ina áit. 
Bhíodh Droichead na Dothra de Bhailecheantar Baile an Fheamrógaigh ach níl a thuilleadh. 
Foirgnimh.
Cumann Ríoga Bhaile Átha Cliath: Is iad áitribh an chumainn, i nDroichead na Dothra, an coimpléasc imeachtaí is mó in Éirinn, a mbíonn spórt, ceolchoirmeacha agus taispeántais ar siúl ann, chomh maith le phríomh-ócáid bhliantúil an chumann, Seó Capall Bhaile Átha Cliath. Tógadh an foirgneamh ón bhliain 1880 amach. Sa bhliain 1924, agus bhog an cumann chuig a áitreabh ag Droichead na Dothra.
An Rinn. Tá níos mó ná baile amháin ann leis an ainm An Rinn. Roghnaigh an ceann atá uait ón liosta:
An Rinn (Baile Átha Cliath). Bruachbhaile de chuid Bhaile Átha Cliath is ea An Rinn ("Ringsend" as Béarla).
Stair.
Ceantar agus pobal seanbhunaithe atá sa Rinn i mBaile Átha Cliath 4, taobh le ceantar na nDugaí agus le Béal an Life. Is iomaí sin duine a tháinig chuig baile na Rinne i mBaile Átha Cliath agus a chuir go mór le saibhreas agus stair na háite.
Caitríona I na Rúise. Bhí Caitríona I (Rúisis: Екатерина I Алексеевна) ina banimpire ar an Rúis ó 1725 go 1727. Tuathánach a bhí ina hathair, ach thit an tImpire Peadar Mór i ngrá léi agus phós í go rúnda sa bhliain 1707. Bhí naonúr mac agus iníon acu. Tar éis do Pheadar bás a fháíl, tháinig Caitríona i gcomharbas air, ach cailleadh i ndiaidh chúpla bliain.
Peadar II na Rúise. Bhí Peadar II (Rúisis: Пётр II Алексеевич nó Pyotr II Alekseyevich) (23 Deireadh Fómhair, 1715 – 30 Eanáir, 1730) ina impire ar Impireacht na Rúise idir 1727 agus 1730, cé go raibh sé ach ina bhuachaill óg fós. 
Nuair a cailleadh Peadar II, bhí deireadh leis an líne fhireann díreach sa Ríshliocht Romanov.
François Mitterrand. Ba uachtarán na Fraince idir 1981 agus 1995 é François Mitterrand (26 Deireadh Fómhair, 1916 - 8 Eanáir, 1996). Ba shóisialaí go smior é.
Uachtaránacht.
Toghadh mar Uachtarán na Fraince é i mBealtaine 1981. Bhí ollbhua ag na sóisialaithe an bhliain sin.
Núiclíd. Is é is brí leis an téarma fisice núiclíd ná cineál núicléis, nó cineál adaimh, má chaitear súil ar leith ar núicléas an adaimh. Na hadaimh a bhfuil an uimhir chéanna prótón agus an uimhir chéanna neodrón acu go léir, is samplaí den núiclíd chéanna iad.
Na núiclídí a bhfuil an uimhir chéanna prótón acu, is iseatóip de chuid na dúile céanna iad. Iseatóip de chuid an charbóin iad an gnáthcharbón 12C agus an radacarbón 14C.
Na núiclídí a bhfuil an uimhir chéanna neodrón acu, is iseatoin iad. Iseatoin iad an tritiam (an hidrigin radaighníomhach 3H) agus an gnáth-héiliam 4He.
Is éard is maisuimhir ann ná an tsuim a gheofar má shuimítear uimhreacha prótón agus neodrón na núiclíde. Más ionann maisuimhir dhá núiclíd, is iseabair iad. Iseabair iad an radacarbón 14C agus an ghnáth-nítrigin 14N. Le fírinne is é an t-iseatóp nítrigine céanna is toradh do mheath radaighníomhach an radacarbóin.
Paul Scofield. B'aisteoir Sasanach é Paul Scofield (21 Eanáir 1922 – 19 Márta 2008). Bhí ar dhuine de na haisteoirí ba mhó clú agus cáil san 20ú haois. Bhain sé clú amach san aisteoireacht amharclainne agus scannán araon. An saothar ba mhó a luaitear leis ná an leagan den dráma stáitse, "A Man for All Seasons", a ndearnadh scannán de agus a raibh Scofield sa phríomhpháirt ann, mar atá, páirt Thomas More. Thuill an scannán gradam Oscair agus BAFTA dó sa bhliain 1967. Fuair sé bás go suaimhneach ó leoicéime agus é ina chodladh.
Wells Fargo. Is comhlacht seirbhísí airgeadais é Wells Fargo.
Stair.
Chuir an borradh mór a tháinig ar gheilleagar Chalifornia i ndiaidh gur thángthas ar ór ag Muileann Sutter i 1849 fás ar thionscal an iompair.
Bhunaigh Henry Wells agus William Fargo, i bpáirt le hinfheisteoirí eile, sa bhliain 1852 an comhlacht Wells Fargo le freastal ar éileamh an iompair.
D'iompar an comhlacht a chéad ualaí ó Chósta an Oirthir go dtí campaí mianadóireachta i gCailifornia.
Chomh maith le cúrsaí iompair bhí an comhlacht ag saothrú seirbhís baincéireachta.
D'ofráil Wells Fargo iasachtaí airgid dóibh siúd a bhí suim acu ór a cheannach agus a dhíol, rud a chuidigh go mór le fás gheilleagar Chalifornia.
Cóiste scitheanna an modh iompair ba ghnách leo a úsáid leis an deannach óir agus cáipéisí tabhtacha gnó a iompar.
Muileann Sutter. Ba muileann sábhadóireachta é Muileann Sutter (Béarla: "Sutter's Mill") gur leith an ceannródaí John Sutter sa naoú haois déag. Bhí sé suite i Coloma, California, SAM ar bhruach Abhainn Mheiriceánach (Béarla: "American River").
Gradaim an Acadaimh. Is ionann Gradaim an Acadaimh ("The Academy Awards" as Béarla), nó Na hOscair, agus gradaim a bhíonn á mbronnadh ag Acadamh Ealaíona agus Eolaíochtaí na Scannán (AMPAS) i Stáit Aontaithe Mheiriceá chun aitheantas a léiriú d'fheabhas na ndaoine gairmiúla i dtionscal na scannán, idir stiúrthóirí, aisteoirí agus scríbhneoirí. Déantar é seo ag searmanas gach uile bhliain.
Bíonn sé ar cheann de na himeachtaí teilifíse is mó ar domhan ó thaobh lucht féachana de. 
Bronntar deilbhín óir ar an duine a thugann an svae leis/léi i gcatagóir ar bith de na gradaim. Bhí na deilbhín déanta ag George Stanley agus rinne se é as sceitse Cedric Gibbons. 
Stair.
Cuireadh tús leis na Gradaim ar 16 Bealtaine 1929. 
Sa bhliain 1953, craoladh na Gradaim ar an teilifís don chéad uair (19 Márta ar NBC, agus ansin ABC ó 1960).
An Abhainn Mheiriceánach. Tá An Abhainn Mheiriceánach ("Río de los Americanos" i dtréimhse Mheicsiceach) suite i stáit Chalifornia, i SAM. Tá áit shuntasach bainte amach aici i stair SAM, mar láithreán tógála Muileann Sutter, áit inar fionnadh ór i 1848. Chuir an eachtra seo tús leis an Fuadar Óir i gCalifornia. Sreabhann an abhainn óna fhoinse sna Sléibhte Sierra Nevada, tríd Sacramento isteach san Abhainn Shacramento, ar a slí go Bá San Francisco. Tá clú aici de réir a fánsruth bán.
A Man for All Seasons. Dráma is ea A Man for All Seasons leis an drámadóir Sasanach Robert Bolt. Déantar cur síos sa dráma seo ar chás Thomas More, agus é ag iarraidh gan géilleadh d'fhorlámhas an Rí Anraí VIII ar an Eaglais Chaitliceach i Sasana, san 16ú haois. Cé gur cur síos drámata é an dráma seo, tá sé bunaithe ar chuid mhaithe dá raibh á rá agus á scríobh ag More go stairiúil. Rinneadh scannán de sa bhliain 1966, le Paul Scofield i bpáirt More, agus bhí Robert Bolt féin páirteach in ullmhú an scéil mar scannán. Thuill an scannán slám mór de ghradaim an Acadaimh.
Thomas More. Ba dhlíodóir agus státaire Sasanach é Naomh Thomas More nó Sir Thomas More (7 Feabhra 1478 – 6 Iúil 1535). Is é an cháil is mó atá air ná gur cuireadh chun báis é mar nach n-aithneodh sé forlámhas an Rí, Anraí VIII, ar an Eaglais Chaitliceach i Sasana. Ba mhairtíreach Caitliceach é mar gheall air seo agus rinneadh naomh den Eaglais Chaitliceach de. 
Saol.
Ba scoláire agus scríbhneoir cumasach é agus ba é duine de na daonnachaithe ba mhó lena linn. 
Is é an leabhar "Utopia", an saothar is cáiliúla dá chuid.
Sa bhliain 1531 agus Moore ina Thiarna Seansailéir, bhí sé freagrach as Protastúnaigh a loscadh ag an stáca, mar eiricigh.
Básaíodh More toisc gur dhiúltaigh sé glacadh leis an Acht Ceannais
Rinne Joanne Paul iarracht ar an Thomas More barántúil a scaradh amach ó na léirithe contrártha air a tháinig as an gconspóid creidimh sa séú céad déag. Is é an tátal a bhain sí nach bithiúnach ceartaiseach, nó laoch naofa, a bhí ann. is beag cosúlacht atá idir an scéal agus ar tharla i ndáiríre, agus is mór idir an miotas agus an fhírinne
Fuadar Óir Chalifornia. Thosaigh Fuadar Óir Chalifornia ar an 24 Eanáir, 1848 le fionnachtain óir ag Muileann Sutter (Béarla: "Sutter's Mills") i gColoma, California. Scaip an nuacht chuig gach cearn den tír agus thar sáile, agus mheall an scéal 300,000 duine go California ón chuid eile de SAM agus thar lear.
Forbhreathnú.
Chuireadh tús leis an bhFuadar Óir ag Muileann Sutter, gearr do Choloma. D'aimsigh James W. Marshall píosaí óir agus é i mbun oibre mar shaoiste, ag tógáil muileann sábhadóireachta, a obair don téisclimí John Sutter. Chonaic Marshall giotaí den mhiotail ag soilsiú ar bhruach Abhainn Mheiriceánach.
Gan a mhór a dhéanamh de, chuir Marshall agus Sutter na píosaí mhiotail faoi thriail, go príobháideach. Dearbhaíodh gur ór a bhí faighte acu. Cheap Sutter go mbeadh na sluaite ann ar thóir an óir agus ar an drochuair bhí an ceart aige. 
Gan mórán moille, spréigh ráflaí amach faoin scéal. Dearbhaíodh scéal a d'fhoilsigh Samuel Brennan faoi, foilsitheoir nuachtáin i San Francisco, i Mí Márta 1848.
The Chieftains. Grúpa ceoil traidisiúnta Éireannach atá sna Chieftains, a bunaíodh sa bhliain 1963. Is iad Paddy Moloney, Michael Tubridy, Matt Molloy, Kevin Conneff, Seán Keane, Martin Fay, agus Derek Bell na baill a bhí ag seinm leis an mbanna i rith na mblianta. Is é Maloney atá ina cheannaire ar an mbanna, agus is eisean a scríobhann nó a chóiríonn an chuid is mó den saothar atá acu.
Is ón leabhar "Death of a Chieftain" leis an údar Éireannach John Montague a thagann ainm an bhanna. 
Tá ceol seinnte agus taifeadta ag na Chieftains le roinnt mhór ceoltóirí mór le rá eile, ar nós Van Morrison, Moya Brennan, Mark Knopfler, Loreena McKennitt, Mick Jagger, Elvis Costello, Roger Daltrey, Nanci Griffith, Tom Jones, Sinéad O'Connor, James Galway, The Corrs, Art Garfunkel, Sting, Rosanne Cash, Jim White, Tom Partington, Ziggy Marley, Lyle Lovett, Jackson Browne agus daoine eile.
Is iomaí duais atá buaite acu chomh maith, mar shampla an Duais Grammy, Gradaim an Acadaimh amháin, Duais Emmy amháin agus an Duais Genie fosta.
Elba. Is oileán é Elba ("Isola d'Elba" san Iodáilis) i dTuscáin ("Toscanana" san Iodálais) na hIodáile, agus é suite san fharraige, 20 km amach ó bhaile chósta Piombino. Is é an t-oileán is mó d'oileánra na Tuscaine é, agus an tríú is mó tar éis an tSicil agus an tSairdín, i bPoblacht na hIodáile.
Tá Elba agus na hoileáin eile (Gorgona, Capraia, Pianosa, Montecristo, Giglio agus Giannutri) d'oileánra na Tuscaine cosanta mar tá siad taobh istigh den Pháirc Náisiúnta ("Parco Nazionale Arcipelago Toscano" in Iodáilis). Tá an Chorsaic, atá faoi riail na Fraince, timpeall 50 km siar ó Elba. 
Roinntear an oileán in ocht gComún: Portoferraio, Campo nell'Elba, Capoliveri, Marciana, Marciana Marina, Porto Azzurro, Rio Marina and Rio nell'Elba. 
Tá dromchla tuairim agus 224 ciliméadar cearnach agus líne chósta tuairim agus 147 km aige.
Is é Monte Capanne, ag 1,018 meadair, an sliabh is airde ann. Tá daonra cothrom le 30 000 ina gcónaí san oileán
Stair.
I seanchas an oileáin, ba iad na Ligures Ilvati a chéad bhronn ainm ar an oileán, agus bhí clú ar an oileán sa chianaois, toisc a mhianach ársa iarainn. Thug na sean-Ghréagaigh "Aethalia" (blaidhm) mar ainm air, de réir go raibh lasracha na bhfoirnéisí a bhí i mbun táirgeachta mhiotail ina gné shuntasach ann.
Tar éis Conradh Fontainebleau, cuireadh Louis xviii, deartháir an Louis a dícheannaíodh le linn na réabhlóide, i gcoróin agus díbríodh Napoleon I chuig Elba, shrois sé Portoferraio, 3 Bealtaine, 1814 le tús a chur len a thréimhse deoraíochta. Ligeadh dó garda pearsanta sé chéad fear a choimeád, maille lena líon tí agus scaifte iarghinearáil dá chuid. Cé gur chaith Napoleon a shaol saor gan choisc ar an oileán, bhí an Cabhlach Ríoga ag faire ar an oileán.
Bhunaigh sé 'cúirt' ag a phríomhtheach oifigiúil, áit ar fháiltigh sé roimh chuairteoirí mar an scriobhneoir Sir Walter Scott.
Ainneoin spiairí chuile áit agus bruig Shasanach amuigh ar an fharraige, d'fhág sé Elba faoi rún i ndorchadas na hoíche sa bhliain 1815
An Abhainn Shacramento. Is í an Abhainn Shacramento an abhainn is faide i gCalifornia, SAM. Tosnaíonn sí amach ó chomhchumar Ghabhailín Dheas ("South Fork" sa Bhéarla) agus Ghabhailín Láir ("Middle Fork" sa Bhéarla) na habhann, gar do Mount Shasta ar Shliabhraon na Cascáide ("Cascade Range" sa Bhéarla.). Sreabhann an abhainn ansin ó dheas fad 719 chiliméadar, trí thuaisceart an Ghleann Láir ("Central Valley" sa Bhéarla) Chalifornia, idir Sliabhraon Chósta an Aigéin Chiúin agus an Sierra Nevada.
John Sutter. Téisclimí Eilvéiseach (cé gur sa Ghearmáin a rugadh é) ab ea Johann Augustus Sutter (28 Feabhra, 1803 – 18 Meitheamh, 1880) a raibh a ainm i mbéal an phobail, toisc an bhaint a bhí aige leis an bhFuadar Óir i gCalifornia agus le bunú "Dún Sutter" ("Sutter's Fort" i mBéarla) i Sacramento. 
Cuireadh tús leis an bhFuadar Óir ag Muileann Sutter, nuair a d'aimsigh James W. Marshall ór in aice le Muileann Sutter. Cé gur bhain Sutter clú amach mar gheall ar an bpáirt a bhí aige i bhFuadar an Óir, go híorónta áfach, nuair a fuair sé bás, ní raibh mórán maoine aige toisc gur theip ar a ghnóthaí. Ach d'éirigh go maith lena mhac ba shine leis, John Augustus Sutter Jr, sa ghnó.
Coloma. Baile beag is ea Coloma, i gContae El Dorado, California, SAM. Tá sé suite timpeall 14 ciliméadar siar ó thuaidh ó Placerville, California.
Tá clú agus cáil ar Choloma, mar d'aimsigh James W. Marshall ór ann, don chéad uair riamh i gCalifornia, ag Muileann Shutter. Chuir aimsiú an óir tús leis an Fuadar Óir i gCalifornia. Cónaíonn timpeall 300 duine i gColoma faoi láthair.
Pápa Gréagóir VII. Bhí an Pápa Naofa Gréagóir VII (1020 nó 1025 – 25 Bealtaine, 1085), nó "Hildebrand", mar phápa ó 22 Aibreán, 1073 go dtí a bháis. Bhí sé mar cheann de na pápaí is tábhachtaí riamh. Tá clú agus cáil ar Hildebrand de bharr na leasuithe a chur sé i bhfeidhm san eaglais sa 11ú haois. Mar sin, tá tábhacht ar leith leis i stair na hEaglaise. 
Saol.
Rugadh Hildebrand Bonizi i Slovana na hIodáile tuaraim is 1020. Ba mhac le gabha é. Fuair sé a chuid oideachas sa Róimh agus chuaigh sé i mainistir Cluny sa Bhuirgiund.
Níos déanaí agus é ina phápa, bhí Hildebrand páirteach sa conspóid insealbhaithe, inár throid sé leis an Impire Naofa Rómhánach Anraí IV. Bhí coimhlint chumhachta ann agus bhí Hildebrand agus Anraí IV ag iarraidh ceannas a bhaint amach. Ba í an chumhacht féin a bhí ina cnámh spairne idir an Pápa (Gréagóir VII) agus Ríthe na hEorpa. Idir chamáin bhí an cheist ar cé acu ag a raibh an tosaíocht, dlí na hImpire nó dlí na hEaglaise? Cén ceannaire, ag an Phápa nó ag an Rí, a bhí sé na ceapacháin mhóra a dhéanamh,
Oidhreacht.
Ardaigh an Pápa Beinidict XIII a stádas go "naomh" de sa bhliain 1728.
Bratach na Brasaíle. Siombail oifigiúil náisiúnta don Bhrasaíl í bratach na Brasaíle. An leagan den bhratach atá in úsáid inniu, níor tugadh isteach í ach sa bhliain 1992, ach bhí leaganacha eile den bhratach chéanna ann ón mbliain 1889 anuas.
Cur síos ar an mBratach.
Taispeánann an bhratach liathróid dhúghorm istigh i muileata buí, agus an muileata féin ina luí os comhair cúlra uaine. Taobh istigh den liathróid, feictear seacht réalta fichead - sa chéad leagan den bhratach, ní raibh ach aon réalta fichead ann - agus na focail "Ordem e Progresso" - "Ord agus Forás" - le léamh ar stiall bhán chuaraithe a ritheann fiarthrasna na liathróide. Tháinig an mana seo ó phosaitíbheachas an fhealsaimh Fhrancaigh Auguste Comte, a bhí ina dhia bheag ag aos intleachta Mheiriceá Theas go léir tráth. Is é is brí leis ná nach mbíonn rath ach san áit ina mbíonn an smacht, mar a deir an seanfhocal Gaeilge.
Siombailí.
Seasann na réaltaí ar an mbratach d'fhíor-réaltaí a bhíonn le feiceáil thuas ar an spéir ón mBrasaíl, agus san am céanna, is siombailí iad do chúigí (nó stáit) na Brasaíle:
Na réaltaí.
Is iad na réaltaí/réaltbhuíonta ná:
Arm Zapatista Fuascailte Náisiúnta. Eagraíocht pharaimíleata dúchasach réabhlóideach i Chiapas i Meicsiceo is ea an t-Arm Zapatista Fuascailte Náisiunta (as Spáinnis, Ejército Zapatista de Liberación Nacional, EZLN). Thóg siad a ainm ó Emiliano Zapata.
Biarritz. Is baile í Biarritz (Bascais: "Miarritze") a bhfuil ar chósta Bhá na Bioscáine in iardhesiceart na Fraince. Tá sé suite i dTír na mBascach. Tá clú agus cáil air mar bhaile cois farraige, de bharr na dtránna, a bhfuil an-oiriúnach don surfáil.
Imríonn foireann rugbaí Biarritz Olympique sa Parc des Sports Aguiléra. Imrítear pelota go coitianta sa cheantar freisin.
Nós (iris). Is iris chultúir agus stíl mhaireachtála í NÓS a chlúdaíonn ceol, scannáin, taisteal, cúrsaí reatha, dearadh agus gníomhachas. Seoladh an chéad eagrán ar an 17 Márta 2008 (Lá Fhéile Pádraig) le linn Sheachtain na Gaeilge. 
Ba é Tomaí Ó Conghaile, iar-leaseagarthóir le "Lá Nua" agus láithreoir le BBC Raidió Uladh, a bhunaigh NÓS agus bhí sé ina eagarthóir ar an iris ar feadh deich mbliana. Ceapadh Maitiú Ó Coimín mar eagarthóir i 2018 agus tháinig Conor Torbóid i gcomharbas air i 2023.
Stair.
Lá Fhéile Pádraig 2008 a chuir Tomaí Rua Ó Conghaile an chéad eagrán den iris NÓS ar líne. Foilsíodh an iris go míosúil, saor in aisce, ar an idirlíon ar dtús. Scaipeadh na chéad sé eagrán den iris mhíosúil a chuirtí le chéile i seomra suí an eagarthóra i mBéal Feirste go dtí gur aimsíodh tuairim is 400 síntiúsóir a thug an t-airgead a theastaigh leis an rud a chur i gcló den chéad uair i mí Dheireadh Fómhair na bliana 2008. Scaipeadh é ar na meáin shóisialta a bhí ann ag an am – Bebo, MySpace agus an córas ríomhphoist.
De réir a chéile bhí "NÓS" ar fáil i siopaí dála An Siopa Leabhar i mBaile Átha Cliath agus An Ceathrú Póilí i mBéal Feirste. Ansin tháinig an nuachtán "Gaelscéal" ar an saol agus bhí socrú ann NÓS a chur isteach mar fhorlíonadh uair sa mhí. Fuarthas maoiniú ó Fhoras na Gaeilge le leagan clóite a bhí níos téagartha a chur amach in 2012 agus bhí fáil ar an iris i siopaí móra ar nós Eason’s ar fud na hÉireann ar feadh trí bliana – ó 2012 go 2015. Bhí isteach is amach le míle cóip den iris chlóite á gceannach gach mí i gcaitheamh na mblianta sin.
I mblianta tosaigh na hirise bhíodh alt amháin fánach Béarla ann a dhéanann spochadh as an tslí a mbíonn ailt fhánacha Ghaeilge i roinnt de na nuachtáin Bhéarla.
Bhronn Foras na Gaeilge conradh nua orainn in 2014 le hiris ar líne a chur ar fáil. Tháinig méadú “mór millteach” ar líon na léitheoirí i ndiaidh don iris an suíomh nua idirlín a chur i bhfeidhm in 2015. Idir 2015-2023, bhí os cionn milliún cuairt tugtha ag 540,000 léitheoir ar NÓS ó foilsíodh na chéad ailt ar www.nos.ie ar an 15 Eanáir 2015.
Ar an 1 Feabhra 2018, ghlac Maitiú Ó Coimín ról an eagarthóra.
Sa bhliain 2023, ceapadh Conor Torbóid, Feirsteach, ina eagarthóir ar NÓS.
Ábhar.
Is iomaí ábhar a scríobhann na hiriseoirí faoi, mar shampla cúrsaí reatha, gnéas, ceol, scannáin agus taisteal.
The Division Group. Is banna ceoil as California é The Division Group. Is iad Ben Kenney, Ashley Mendel agus Neal Evans na ceoltóirí sa ghrúpa.
Alexander Dubček. Ba pholaiteoir agus ceannaire stáit é Alexander Dubček (27 Samhain, 1921 – 7 Samhain, 1992). Le linn an dara cogadh domhanda, throid sé i gcoinne na naitsithe agus na nGearmánach. I Lúnasa na bliana 1944 ghlac sé páirt in Éirí Amach Náisiúnta na Slóvaice, agus gortaíodh é. 
Ar feadh tréimhse, sna blianta 1968-1969, bhí sé ina cheannaire ar an tSeicslóvaic. Rinne sé iarracht an Cumannachas a mhaolú agus an Daonlathas a chur i bhfeidhm.
Tugtar 'Earrach Phrág' air seo, ach theip air agus tháinig deireadh le réabhlóid Dubček.