Trelis/gawiki huggingface dataset:
An Talaban. Gluaiseacht Ioslamach de chuid na hAfganastáine is ea an Talaban.
1996-2001.
Bhunaigh an Talaban stát Ioslamach bunúsaíoch san Afganastáin sa bhliain 1996, an 'Éimíríocht Ioslamach na hAfganastáine' mar a thugtaí uirthi.
Ach bhí sárú ar chearta an duine. Gearradh pionóis chorpartha ar dhaoine faoi rialacha éagsúla a shárú. Crochadh, lámhachadh, lascadh agus buaileadh daoine le clocha os comhair an tsaoil i gcaitheamh na mblianta sin. Cuireadh mná faoi chois freisin agus ní raibh cead acu dul ag obair.
Mar sin, le Rún 2513 ó Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe an 10 Márta 2020, glacadh leis go raibh 'comhréiteach polaitiúil' ag teastáil.
Rinne na Stáit Aontaithe ionradh ar an Afganastáin i mí Dheireadh Fómhair 2001. Tháinig 'Poblacht Ioslamach na hAfganastáine' ar an bhfód, stát a bhí ar teaghrán ag na Stáit Aontaithe.
2021-.
Thréig SAM an tír sa bhliain 2021 agus tháinig an Talaban ar ais i gcumhacht ar 15 Lúnasa 2021. Bhí na mílte daoine ag teitheadh ón Afganastáin dá bharr sin. Tugadh taidhleoirí agus sibhialtaigh amach as an Afganastáin ar eitleáin mhíleata. Bhí sé ina chíor thuathail timpeall i mí Lúnasa ag an aerfort i gCabúl agus an draoi daoine ag féachaint le teitheadh ón tír. Bhí anord ceart san áit le tamall ó bhailigh na sluaite ag an aerfort ag iarraidh teitheadh. 
Thug urlabhraí sinsearach an Talaban le fios ag preasócáid ar 17 Bealtaine nach mbeidís chomh dian ar dhaoine agus a bhí nuair a bhí siad i gcumhacht cheana idir na blianta 1996 agus 2001. Dúirt urlabhraí an Talaban ag an am go mbeadh sé i gceist acu glacadh le cearta ban agus mionlach san Afganastáin feasta "de réir ghnáis na tíre agus suáilcí Ioslamacha." Bhí iarrtha ag an Talaban ar dhaoine oilte gan an tír a fhágáil. Gheall siad nach sáróidh siad cearta daonna aon ghrúpa. 
Ina ainneoin sin, bhí go leor de mhuintir na hAfganastáine scanraithe roimh an Talaban agus a gcuid dianpholasaithe. Bhí faitíos ar dhaoine oilte agus ar mhná ach go háirithe nach mbeidh na cearta daonna agus oibre céanna acu faoi réimeas Ioslamach an Talaban agus a bhí faoin iar-rialtas. Mar sin theith daoine ón Afganastáin agus faitíos orthu roimh dhianpholasaithe tiarnasacha an Talaban. 
Lean cogadh cathartha ar aghaidh i dtuaisceart na tíre, leis na Panjshir i mbun.
Jack Murphy. Polaiteoir Éireannach ab ea Jack Murphy (1920 – 11 Iúil 1984). Bhí sé ina pholaiteoir neamhspleách.
James Griffin. Polaiteoir Éireannach ab ea James Griffin (17 Aibreán 1899 – 22 Márta 1959). Toghadh é don Dáil sa bhliain 1957. Bhí sé ina bhall de Fianna Fáil.
John Finan. Polaiteoir Éireannach ab ea John Finan (10 Meán Fómhair 1898 – 24 Bealtaine 1984). Bhí sé ina bhall de Chlann na Talmhan.
James Hession. Polaiteoir Éireannach ab ea James Hession (5 Samhain 1912 – 12 Eanáir 1999). Bhí sé ina bhall d'Fhine Gael.
Mark Deering. Polaiteoir Éireannach ab ea Mark Deering (6 Márta 1900 – 26 Aibreán 1972). Bhí sé ina bhall d'Fhine Gael.
Patrick Crowe. Polaiteoir Éireannach ab ea Patrick Crowe (17 Feabhra 1892 – 8 Lúnasa 1969). Bhí sé ina bhall d'Fhine Gael.
Maureen O'Carroll. Polaiteoir Éireannach ab ea Maureen O'Carroll (29 Márta 1913 – 9 Bealtaine 1984). Bhí sí ina ball de Pháirtí an Lucht Oibre. Is é Brendan O'Carroll a mac.
Edward Kelly (Muineacháin). Polaiteoir Éireannach ab ea Edward Kelly (6 Deireadh Fómhair 1883 – 23 Aibreán 1972). Bhí sé ina bhall de Fianna Fáil.
Brendan Glynn. Polaiteoir Éireannach ab ea Brendan Glynn (6 Eanáir 1910 – 10 Iúil 1986). Bhí sé ina bhall d'Fhine Gael.
Thomas Finlay. Polaiteoir agus breitheamh Éireannach ab ea Thomas Finlay (17 Meán Fómhair 1922 – 3 Nollaig 2017). Bhí sé ina bhall d'Fhine Gael. Príomh-Bhreitheamh na hArd-Chúirte a bhí ann.
Kathleen O'Connor. Polaiteoir Éireannach ab ea Kathleen O'Connor a rugadh ar 30 Iúil 1934. Bhí sé ina ball de Chlann na Poblachta.
Múinteoir i scoil náisiúnta ab ea í. Nuair a fuair a hathair, Johnny Connor, bás sheas sí i seachthoghchán ar 29 Feabhra 1956 dona shuíochán i nDáil Éireann (Ciarraí Thuaidh) mar bhall de Chlann na Poblachta agus fuair sí an bua sa toghchán. Bhí sí 27 bliana d'aois ag an am, an 4ú duine ab óige a tóghadh riamh don Dáil.
Batt Donegan. Polaiteoir Éireannach ab ea Batt Donegan (21 Nollaig 1910 – 26 Lúnasa 1978). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Daniel Moloney. Polaiteoir Éireannach ab ea Daniel Moloney (1909 – 26 Meitheamh 1963). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Seán Doherty (Maigh Eo). Polaiteoir Éireannach ab ea Seán Doherty (9 Iúil 1928 – 17 Márta 1985). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
James O'Toole. Polaiteoir Éireannach ab ea James O'Toole ( – 24 Meán Fómhair 1969). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Eighneachán Ó hAnnluain. Polaiteoir Éireannach ab ea Eighneachán Ó hAnnluain (1933 — 14 Nollaig 1994). Bhí sé ina bhall de Shinn Féin.
Eid al-Adha. Is an fhéile Moslamach a tharlaíonn mar bhuaic an oilithreacht bhliantúil go Meice agus ag comóradh an íobairt Abrahám é Eid al-Adha. (Araibis: عيد الأضحى, rómhánaithe: ʿĪd al-ʾAḍḥā, "go litriúil". 'Féile na híobartha')
Dufair Calais. Ba téarma neamhfhoirmiúil í Dufair Calais i gcomhair suíomh campála teifeach agus imirceach sa chomharsanacht Calais, an Fhrainc. 
Bhí na campaí i bhfeidhm go Deireadh Fómhair 2016, nuair a scriosadh iad.
I 2017, bhí cúpla míle teifigh ann i gcónaí gan teach gan áras gan seirbhís ar bith.
Folachánaí. Is duine a théann ar bord feithicle gan fhios ar na húdaráis é folachánaí.
David Koresh. Bhí David Koresh (rugadh "Vernon Wayne Howell"; 17 Lúnasa, 1959 – 19 Aibreán, 1993) ceannaire Meiriceánach na Branch Davidians seict chreidimh, ag creidiúint é féin a bheith a fháidh deireanach.
Léigear Waco. Ba Léigear Waco léigear an campún a bhaineadh leis an dream Branch Davidians le oifigigh forfheidhmiú feidearálach Meiriceánach agus oifigigh forfheidhmiú Texas stáit agus S.A.M míleata idir 28 Feabhra agus 19 Aibreán, 1993. Thug David Koresh ceannaireacht na Branch Davidians, seict a scartha as an Eaglais Ateachtach an tSeachtú Lá i 1955, agus bhí ina gcónaí ag Mount Carmel Center rainse sa phobal Elk, Texas, 14 ciliméadair, thoir-thoir thuaidh Waco.
John Heard. B'aisteoir Meiriceánach é John Matthew Heard Jr. (7 Márta, 1946 – 21 Iúil, 2017).
Meiriceánaigh. Is grúpa eitneach i Meiriceá Thuaidh agus saoránaigh na Stát Aontaithe iad na Meiriceánaigh (). Is é an Béarla a bpríomhtheanga.
Cathair Mac Eoin, Texas.  &lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;
 &lt;revision&gt;
 &lt;timestamp&gt;2017-07-24T12:13:18Z&lt;/timestamp&gt;
 &lt;contributor&gt;
 &lt;username&gt;MacCambridge&lt;/username&gt;
 &lt;/contributor&gt;
 &lt;comment&gt;Bhog MacCambridge an leathanach Cathair Mac Eoin, Texas go Johnson City, Texas: cén fáth an logainm a aistriú go Gaeilge&lt;/comment&gt;
 &lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;
 &lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
Stair mhíleata. Is é atá i gceist le Stair mhíleata ná an chuid den stair a dhéanann cur síos agus staidéar ar chogaí, airm, cogaíocht agus a dtionchar ar sochaithe, a gcultúir, geilleagair agus ar caidreamh idirnáisiúnta tharr na mblianta.
Sé croí an ábhar ná dian-fhéachaint ar chúiseanna cogaí, a dtionchar cultúrtha agus sóisialta, straitéisí, lóistíochta, ceannasaíocht, teicneolaíocht, modhanna troda agus mar a d’athraigh siad thar na mblianta.
Tá an ábhar mar chuid dá cheird do lucht na n-arm agus is minic go bhfuil sé a mhúineadh do oifigí agus saighdiúirí mar chuid dá bhfóbairt proifisiúnta. Sé atá beartaithe ná na sean botúin a sheachaint agus a gcuid straitéisí a fheabhsú sa lá atá inniu ann trí cosúlachtaí a aithint leis an méid a tharla san am a bhí. Bíonn níos mó béime ar téamaí ginearálta agus comhthéacs na cogaíocht sa lá atá inniu ann ná ar dhátaí cathanna agus ainmneacha ginearáil mar a bhí. 
Mar gheall gur ábhar é ata in úsáid go laethúil, tá se de síoraí ag athrú fad is a athríonn na sochaí ina bhfuil sé á mhúineadh. Deirtear go mbaineann an luas seo le luas na hathraithe i dteicneolaíochta agus airm le gairid, ón Réabhlóid Thionsclaíoch go dtí an Ré Núicléach agus anois, isteach i n-Aois an Eolais.
Ní ritheann Aoiseanna an Stair Mhíleata le Aoiseanna na Staire, tá deilt idir Cogaíocht Ársa, Cogaíocht Mheánaoiseach, Cogaíocht an Phúdar, Cogaíocht Thionsclaíoch agus Cogaíocht Chomhaimseartha.
Dílleachta na Staire 
Mar chuid den stair, níl sí chomh fite fuaite leis an saol acadúil le gnéithe eile den stair cé go bhfuil an-dúil air i measc an phobail. Tá deilt eile le feiceáil taobh istigh den ábhar, idir na staraithe acadúla agus na staraithe áitiúla. De ghnáth, bíonn an bhéim ag an lucht proifisiúnta ar na tionchair mhóra agus bíonn níos béime ag an lucht neamh-proifisiúnta ar gnéithe bheaga de cathanna, cultacha agus airm. 
Feictear go bhfuil sé mar ábhar scoilte on na gnéithe acadúla eile den stair san ollscoileanna agus go bhfuil dímheas éigin ina leigh mar ábhar acadúil. Mar ábhar acadúil, ta sé ceangailte leis na hairm agus a gcuid gnó, rud nach ritheann ró mhaith le scoláirí ó lár na seascaidí.
Scríobh na Staire 
Tá fadhbanna airithe a bhaineann leis an stair míleata, dár lena gcáinteoirí. Ní ritheann na réanna leis an leagan amach ginearálta agus cuirtear ina léigh an ábhar go bhfuil sé ró-tuigthe leis an Eoraip. Bíonn an bhéim go minic ar an dream is láidre. 
Tá deacrachtaí leis mar ábhar staidéar freisin. Bíonn an-chuid rúndacht ag baint le cúrsaí míleata. Mar shampla, níl fhios fós san lá atá inniu ann cé déanamh a bhí ar an “ignis graecus”, an uirlis cogaíocht cáiliúla a d’úsáid na Biosántaigh.
An Asarbaiseáin i gComórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg. Ghlac An Asarbaiseáin páirt i gComórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg don chéad uair sa bhliain 2012.
An Bheilg i gComórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg. Ghlac An Bheilg páirt sa Comórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg don chéad uair sa bhliain 2003. Tharraing siad i 2013.
An Chróit i gComórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg. Ghlac An Chróit páirt i gComórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg don chéad uair sa bhliain 2003.
An Danmhairg i gComórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg. Ghlac An Danmhairg páirt i gComórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg don chéad uair sa bhliain 2015.
An Fhrainc i gComórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg. Ghlac An Fhrainc páirt i gComórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg don chéad uair sa bhliain 2004.
An Ríocht Aontaithe i gComórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg. Ghlac An Ríocht Aontaithe páirt i gComórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg don chéad uair sa bhliain 2003.
An Eilvéis i gComórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg. Ghlac An Eilvéis páirt i gComórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg don chéad uair sa bhliain 2004.
An Ghréig i gComórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg. Ghlac An Ghréig páirt i gComórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg don chéad uair sa bhliain 2003.
Peadar Maher. Polaiteoir Éireannach ab ea Peadar Maher (1 Feabhra 1924 – 31 Eanáir 2012). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
William Kenneally. Polaiteoir Éireannach ab ea William Kenneally (1899 – 13 Meán Fómhair 1964). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
John Carew.  Polaiteoir Éireannach ab ea John Carew (5 Bealtaine 1901 – 12 Iúil 1968). Bhí sé ina bhall d'Fhine Gael.
George Coburn. Polaiteoir Éireannach ab ea George Coburn (4 Márta 1920 – 25 Feabhra 2009). Bhí sé ina bhall d'Fhine Gael.
Thomas Byrne (Baile Átha Cliath). Polaiteoir Éireannach ab ea Thomas Byrne (7 Samhain 1917 – 16 Márta 1978). Bhí sé ina pholaiteoir neamhspleách.
Tadhg Manley. Polaiteoir Éireannach ab ea Tadhg Manley (20 Aibreán 1893 – 24 Lúnasa 1976). Bhí sé ina bhall d'Fhine Gael.
Laethanta saoire Moslamacha. Tá dhá lá saoire oifigiúil Moslamach in Ioslam; Eid Al-Fitr agus Eid Al-Adha. Ceiliúrtar Eid Al-Fitr ag deireadh Ramadan (mí throscadh i rith an lae ghil), agus de ghnáth tugann Moslamaigh zakat (carthanas) amach ar an ócáid. Ceiliúrtar Eid Al-Adha ar an deichiú lá de Dhu al-Hijjah agus maireann sí ar feadh trí lá, lena linn, déanann Moslamaigh íobairt, tré chaora a mharú agus a fheoil a dháileadh amach i dtrí chuid: i measc an teaghlaigh, na gcairde, agus na mbocht. 
Tarlaíonn an dá lá saoire ar dhátaí san fhéilire Moslamaigh (Hijri), gur fhéilire na gealaí é, agus dá bhrí sin athraíonn a n-dátaí san fhéilire Ghréagóra, gur féilire na gréine é, gach bliain. Tá an féilire Ghréagóra bunaithe ar thréimhse na fitise de réabhlóid an Domhain timpeall ar an Ghrian, thart ar 365 lá, cé go bhfuil an féilire Ioslamach bunaithe ar thréimhse shionadach de réabhlóid na Gealaí timpeall ar an Domhain, thart ar 29 lá. Athraíonn san fhéilire Ioslamach ó 29 agus 30 lá (a thosaíonn leis an ghealach nua). Is ionann dhá cheann déag de na míonna seo agus an bhliain Ioslamach, a bhfuil 11 lá níos giorra ná an bhliain Ghreagórach.
Cleachtais reiligiúnach.
Is éard is Ramadan ann ná an mhí naofa ina mbíonn ar na muslamaigh bheith ar céalacan, ó éirí go luí na gréine, go príomha mar deabhóid do aithne Allah (áirítear leis sin troscadh, urnaí agus carthanas chomh maith), ach freisin chun na buntáistí sláintiúla an troscaidh a bhaint amach (Féin-léargas, an Córas imdhíonachta a threisiú, fheidhm na hinchinne agus Íogaireacht i leith Insline a fheabhsú). Cé gurb é an smaoineamh taobh thiar de throscadh ná go mbraitheann daoine an fhulaingt a acu síúd a bhíonn beo bocht agus ocrach, agus bíonn ar na daoine bochta fanacht glan ar an bhia freisin.
John Galvin. Polaiteoir Éireannach ab ea John Galvin (15 Bealtaine 1907 – 11 Deireadh Fómhair 1963). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil. 
Toghadh don Dáil é do Chorcaigh i bhfothoghgchán i mí Lúnasa, 1956 ag glacadh suíochán Patrick McGrath, ball de chuid Fianna Fáil freisin. Atoghadh é i dtoghcháin ghinearálta na mblianta 1957 agus 1961. Fuair sé bás sa bhliain 1963 agus é in oifig. Coimeádadh an suíochán ar oscailt go dtí fothoghchán i mí Feabhra, 1964 ina bhfuair a bhaintreach, Sheila Galvin, an suíochán.
Porfirio Barba-Jacob. File agus scríbhneoir Colómach ba ea Miguel Angel Osorio Benítez (29 Iúil 1883 – 14 Eanáir 1942), nó ag a ainm cleite Porfirio Barba-Jacob, mar ab fhearr aithne air.
Martin Medlar. Polaiteoir Éireannach ab ea Martin Medlar (4 Nollaig 1899 – 4 Meitheamh 1965). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
John Moher. Polaiteoir Éireannach ab ea John Moher (7 Feabhra 1909 – 10 Samhain 1985). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Kieran Egan. Polaiteoir Éireannach ab ea Keran Egan (26 Bealtaine 1916 – 25 Márta 1976). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Patrick Dooley. Polaiteoir Éireannach ab ea Patrick Dooley (14 Eanáir 1910 – 2 Bealtaine 1982). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Frank Sherwin. Polaiteoir Éireannach ab ea Frank Sherwin (1905–1981). Bhí sé ina pholaiteoir neamhspleách.
James Carroll. Polaiteoir Éireannach ab ea James Carroll (29 Márta 1907 – 30 Iúil 1973). Bhí sé ina pholaiteoir neamhspleách.
Anthony Barry.  Polaiteoir Éireannach ab ea Anthony Barry (7 Meitheamh 1901 – 24 Deireadh Fómhair 1983). Bhí sé ina bhall d'Fhine Gael.
Séamus Dolan. Polaiteoir Éireannach ab ea Séamus Dolan (10 Nollaig 1914 – 10 Lúnasa 2010). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
James O'Keeffe. Polaiteoir Éireannach ab ea James O'Keeffe (1912 – 20 Bealtaine 1986). Bhí sé ina bhall d'Fhine Gael.
Michael Browne. Polaiteoir Éireannach ab ea Michael Browne (12 Eanáir 1930 – 20 Nollaig 2008). Bhí sé ina bhall d'Fhine Gael.
Joseph Barron. Polaiteoir Éireannach ab ea Joseph Barron ( – 30 Iúil 1968). Bhí sé ina bhall de Chlann na Poblachta.
John Joe McGirl. Polaiteoir Éireannach ab ea John Joe McGirl (25 Márta 1921 – 8 Nollaig 1988). Bhí sé ina bhall de Shinn Féin.
John Joe Rice. Polaiteoir Éireannach ab ea John Joe Rice (1893 – 1 Iúil 1970). Bhí sé ina bhall de Shinn Féin.
Florence Wycherley. Polaiteoir Éireannach ab ea Florence Wycherley (20 Feabhra 1908 – 23 Aibreán 1969). Bhí sé ina bhall de Chlann na Talmhan nuair a sheas sé don Dáil den chéad uair sa bhliain 1954, ach theip air an babhta sin. D'éirigh leis mar iarrthóir neamhspleách sa chéad toghchán ginearálta eile. Bhí sé ina Theachta Dála ó 1957 go 1961. Is mac leis Don Wycherley, aisteoir.
Ted Russell. Polaiteoir Éireannach ab ea Ted Russell (1 Aibreán 1912 – 28 Samhain 2004). Bhí sé ina bhall de Chlann na Poblachta.
Henry Johnston.  
Polaiteoir Éireannach ab ea Henry Johnston (1 Feabhra 1924 – 31 Eanáir 2012). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Patrick Teehan. Polaiteoir Éireannach ab ea Patrick Teehan (14 Aibreán 1904 – 25 Nollaig 1985). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Sheila Galvin. Polaiteoir Éireannach ab ea Sheila Galvin (23 Feabhra 1914 – 20 Márta 1983). Bhí sí ina ball d'Fhianna Fáil.
William Murphy. Polaiteoir Éireannach ab ea William Murphy (12 Feabhra 1892 – 16 Samhain 1967). Bhí sé ina bhall d'Fhine Gael.
Thaddeus Lynch.  Polaiteoir Éireannach ab ea Thaddeus Lynch (1901 – 25 Deireadh Fómhair 1966). Bhí sé ina bhall d'Fhine Gael.
Seán Casey. Polaiteoir Éireannach ab ea Seán Casey (9 Bealtaine 1922 – 29 Aibreán 1967). Bhí sé ina bhall de Pháirtí an Lucht Oibre.
Phelim Calleary. Polaiteoir Éireannach ab ea Phelim Calleary (3 Deireadh Fómhair 1895 – 4 Eanáir 1974). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
John Fanning. Polaiteoir Éireannach ab ea John Fanning (22 Deireadh Fómhair 1903 – 1 Eanáir 1982). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil. Toghadh é do Thiobraid Árann Thuaidh den chéad uair sa bhliain 1951 agus d'fhan sé sa suíochán sin gur éirigh sé as an bpolaitíocht sa bhliain 1969.
Stephen Barrett. Polaiteoir Éireannach ab ea Stephen Barrett (26 Nollaig 1913 – 8 Meán Fómhair 1976). Bhí sé ina bhall d'Fhine Gael.
Edward Cotter. Polaiteoir Éireannach ab ea Edward Cotter (27 Meitheamh 1902 – 11 Nollaig 1972). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Nicholas Egan. Polaiteoir Éireannach ab ea Nicholas Egan (17 Iúil 1903 – 5 Nollaig 1971). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Patrick Mooney. Polaiteoir Éireannach ab ea Patrick Mooney (12 Samhain 1903 – 30 Deireadh Fómhair 1989). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Patrick Byrne. Polaiteoir Éireannach ab ea Patrick Byrne (2 Aibreán 1925 – 19 Deireadh Fómhair 2021). Bhí sé ina bhall d'Fhine Gael.
Lionel Booth. Polaiteoir Éireannach ab ea Lionel Booth (12 Meitheamh 1914 – 31 Bealtaine 1997). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Anthony Millar. Polaiteoir Éireannach ab ea Anthony Millar (24 Meán Fómhair 1934 – 23 Eanáir 1993). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Paddy Clohessy. Polaiteoir Éireannach ab ea Paddy Clohessy (16 Aibreán 1908 – 6 Lúnasa 1971). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Patrick Tierney. Polaiteoir Éireannach ab ea Patrick Tierney ( – 29 Meán Fómhair 1990). Bhí sé ina bhall de Páirtí an Lucht Oibre.
Joseph McLoughlin. Polaiteoir Éireannach ab ea Joseph McLoughlin (12 Lúnasa 1916 – 3 Iúil 1991). Bhí sé ina bhall d'Fhine Gael.
Patrick Connor. Polaiteoir Éireannach ab ea Patrick Connor (15 Márta 1906 – 26 Lúnasa 1989). Bhí sé ina bhall d'Fhine Gael.
Denis Farrelly. Polaiteoir Éireannach ab ea Denis Farrelly (18 Meán Fómhair 1912 – 27 Nollaig 1974). Bhí sé ina bhall d'Fhine Gael.
Michael Mullen. Polaiteoir Éireannach ab ea Michael Mullen (1 Feabhra 1919 – 1 Samhain 1982). Bhí sé ina bhall de Pháirtí an Lucht Oibre.
Don Davern. Polaiteoir Éireannach ab ea Don Davern (4 Márta 1935 – 2 Samhain 1968). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
James Kennedy. Polaiteoir Éireannach ab ea James Kennedy (10 Márta 1909 – 13 Meán Fómhair 1968). Bhí sé ina bhall d'Fianna Fáil.
Michael Lyons. Polaiteoir Éireannach ab ea Michael Lyons (1 Samhain 1910 – 19 Samhain 1991). Bhí sé ina bhall d'Fhine Gael.
Patrick Norton. Polaiteoir Éireannach ab ea Patrick Norton (1928 – ). Bhí sé ina bhall de Pháirtí an Lucht Oibre ar dtús agus ansin Fianna Fáil.
Henry Byrne. Polaiteoir Éireannach ab ea Henry Byrne (6 Márta 1920 – 6 Aibreán 1976). Bhí sé ina bhall de Pháirtí an Lucht Oibre.
Patrick Lindsay. Polaiteoir Éireannach ab ea Patrick Lindsay (18 Eanáir 1914 – 29 Meitheamh 1993). Bhí sé ina bhall d'Fhine Gael.
Denis Larkin. Polaiteoir Éireannach ab ea Denis Larkin (1908 – 2 Iúil 1987). Bhí sé ina bhall de Pháirtí an Lucht Oibre.
Denis J. O'Sullivan. Polaiteoir Éireannach ab ea Denis J. O'Sullivan (5 Márta 1918 – 20 Iúil 1987). Bhí sé ina bhall d'Fhine Gael.
Arthur Balfour. Ba pholaiteoir agus Phríomh-Aire na Ríochta Aontaithe é Sir Arthur James Balfour, 1st Earl of Balfour (a rugadh 25 Iúil 1848 agus a d'éag 19 Márta 1930), go mór i bhfách leis an eite dheas agus fear a tharraing conspóid lena bheo agus lena mharbh. 
Gairm.
Príomh-Rúnaí na hÉIreann ba ea é, 1887-1891. Sa bhliain 1891, bhunaigh sé Bord na gCeantar Cúng chun bochtaineacht agus coinníollacha maireachtála plódaithe in iarthar agus iarthuaisceart na hÉireann a mhaolú. 
Rúnaí Gnóthaí Eachtracha sa Bhreatain ba ea Balfour idir 1916-1919. 
Ar 2 Samhain 1917 d'fhógair Balfour go mbunófaí stát Giúdach sa Phalaistín. Tugtar an "Balfour Declaration" nó Dearbhú Balfour, 1917 air, i gcroí na coimhlinte sa Mheánoirthear sa lá atá inniu ann. Mar sin gheall na Sasanaigh “tír dhúchais” do na Giúdaigh. Ní raibh á ofráil do na hArabaigh ach an moladh nach n-imreofaí leatrom orthu. 
B'fhéidir nach raibh ach iarracht ann i bhforógra Balfour Giúdaigh an domhain a mhealladh chuig cúis na Comhghuaillíochta sa Chéad Chogadh Domhanda. Ach bhí impleachtaí tromchúiseacha ag baint leis. 
Sa bhliain 2017, dúirt Príomh-Aire na Breataine, Theresa May go mbeadh sí ag comóradh an fhorógra “le bród”.
Marú onóra. Is an marú duine atá muinteartha, cailín nó bean go háirithe, a airítear a thabhairt easonóir ar an teaghlach é marú onóra.
Buamáil Dhomhnach na Pailme, 2017. Tharla ar Domhnach na Pailme, 9 Aibreán 2017, dhá bhuamáil féinmharú ag 
Eaglais Naomh Seoirse sa chathair Éigipteach thuaidh i dTanta ar an nDeilt na Níle, agus
Ardeaglais an Naomh Marcas Ortadocsach Choptach, an phríomheaglais i gCathair Alastair, suíochán an phápacht Choptach.
Bhí 45 daoine tuairiscithe maraithe ar a laghad agus 126 gortaithe.
Naomh. Sa Chríostaíocht, is éard is naomh ann ná duine a aithnítear mar thar a bheith naofa, nó mar dhuine a bhfuil gaol an-ghairid aige nó aici le Dia. Mar sin féin, braitheann úsáid an téarma "naomh" ar an gcomhthéacs agus ar an sainchreideamh. Sa Chaitliceachas, Ceartchreidmheachas, Anglacánachas, agus Liútarachas, creidtear gur naoimh iad na daoine go léir atá ar shlí na fírinne, ach gur fiú níos mó onóra a thabhairt do dhaoine áirithe. Bronntar aitheantas oifigiúil, agus dá réir sin cultas poiblí adhartha, ar naoimh áirithe trí “chanónú” san Eaglais Chaitliceach, nó “glóiriú” in Eaglais Cheartchreidmheach an Oirthir.
Tagann an focal "naomh" ón tSean-Ghaeilge "noíb", ó Phrótai-Cheiltis "*noybo-", ó Prótai-Ind-Eorpais "*neybʰ-" (“beannaithe, naofa”).
Patrick Lenihan. Polaiteoir Éireannach ab ea Patrick Lenihan (4 Meán Fómhair 1902 – 11 Márta 1970). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Paddy Forde. Polaiteoir Éireannach ab ea Paddy Forde (22 Iúil 1922 – 13 Bealtaine 1972). Bhí sé ina bhall de Fianna Fáil.
Kevin Boland. Polaiteoir Éireannach ab ea Kevin Boland (15 Deireadh Fómhair 1917 – 23 Meán Fómhair 2001). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Homer and Apu. Craoladh Homer and Apu, an tríú heipeasóid déag den chúigiú sraith de "The Simpsons", ar an 10 Feabhra 1994. Scríobh Greg Daniels an eipeasóid seo. D'fhéach 21.8 milliún duine ar an eipeasóid.
Lisa vs. Malibu Stacy. Craoladh an ceathrú heipeasóid déag, "Lisa vs. Malibu Stacy", den cúigiú sraith "The Simpsons" ar an 17 Feabhra 1994. Scríobh Bill Oakley agus Josh Weinstein an eipeasóid seo. D'fhéach 20.5 milliún duine ar an eipeasóid.
Deep Space Homer. Craoladh an cúigiú heipeasóid déag, "Deep Space Homer", den cúigiú sraith "The Simpsons" ar an 24 Feabhra 1994. Scríobh David Mirkin an eipeasóid seo. D'fhéach 18.2 milliún duine ar an eipeasóid.
Homer Loves Flanders. Craoladh an séú heipeasóid déag, "Homer Loves Flanders", den cúigiú sraith "The Simpsons" ar an 17 Márta 1994. Scríobh David Richardson an eipeasóid seo. D'fhéach 18.0 milliún duine ar an eipeasóid.
Bart Gets an Elephant. Craoladh an seachtú heipeasóid déag, "Bart Gets an Elephant", den cúigiú sraith "The Simpsons" ar an 31 Márta 1994. Scríobh John Swartzwelder an eipeasóid seo. D'fhéach 17.0 milliún duine ar an eipeasóid.
Burns' Heir. Craoladh an t-ochtú heipeasóid déag, "Burns' Heir", den cúigiú sraith "The Simpsons" ar an 14 Aibreán 1994. Scríobh Jace Richdale an eipeasóid seo. D'fhéach 14.7 milliún duine ar an eipeasóid.
Sweet Seymour Skinner's Baadasssss Song. Craoladh an naoú heipeasóid déag, "Sweet Seymour Skinner's Baadasssss Song", den cúigiú sraith "The Simpsons" ar an 28 Aibreán 1994. Scríobh Bill Oakley agus Josh Weinstein an eipeasóid seo. D'fhéach 19.7 milliún duine ar an eipeasóid.