Trelis/gawiki huggingface dataset:
Rí-chobra. Is é an rí-chobra an nathair nimhiúil is mó ar Domhan, a fhásann go dtí 5.5 m ar fhad. Dúchasach don India is oirdheisceart na hÁise. Áitríonn sé na foraoisí, gar d'uisce, go príomha. Itheann sé nathracha, fiú nathracha nimhe, is laghairteanna monatóra. Tógann an baineannach nead ar an talamh agus déanann corna di féin ar na huibheacha len iad a ghor.
Charles Francis Richter. Seismeolaí Meiriceánach a rugadh i Hamilton, Ohio ab ea Charles Francis Richter (26 Aibreán 1900 – 30 Meán Fómhair 1985). Le Beno Gutenberg, chum sé scála Richter chun neart crith talún a thomhas (1927–1935). I gcomhar le Gutenberg d'fhoilsigh sé "Seismicity of the Earth" (Seismeacht an Domhain, 1954). Scríobh sé "Elementary Seismology" (Uraiceacht na Seismeolaíochta, 1959) freisin. Fuair sé bás in Pasadena, California.
Ferdinand von Richthofen. Geografaí is geolaí a rugadh i gKarlsruhe na Gearmáine ab ea Ferdinand Paul Wilhelm Freiherr von Richthofen (5 Bealtaine 1833 – 6 Deireadh Fómhair 1905). Eisean a chum an téarma "Seidenstrasse" (Bóthar an tSíoda). Chabhraigh a thaighde go mór le bunú réimse na geodeilbheolaíochta.
Ricin. Próitéin fhíornimhiúil atá i láthair i bpónaire ricne, a úsáideadh i bhfeallmharuithe polaitiúla. Luaitear í mar oibreán a fhéadfar a úsáid i gcogaíocht cheimiceach.
Rickettsia. Saghas miocrorgánaigh shlatchruthaigh le cillscannán cosúil le baictéar. Atáirgeann siad gar do chealla an ainmhí óstaigh nó taobh istigh díobh. Is iad artrapóid na príomhóstaigh de ghnáth, agus feidhmíonn siad chun na miocrorgánaigh a iompar isteach in óstaigh veirteabracha. Cuireann saghsanna éasgúla Rickettsia tús le tífeas, fiabhras trinse, is galair dhaonna éagsúla eile.
Georg Friedrich Bernhardt Riemann. Matamaiticeoir a rugadh i mBreselentz na Gearmáine ab ea Georg Friedrich Bernhardt Riemann (17 Meán Fómhair 1826 – 6 Iúil 1866). D'fhreastail sé ar Ollscoileanna Göttingen agus Bheirlín. Go luath, rinne sé saothar suntasach ar theoiric na bhfeidhmeanna, agus tá cáil mhór air as a shaothar chun geoiméadracht neamh-Eoiclídeach a fhorbairt. Fuair sé bás i Selasca na hIodáile.
Rige ola. Is ardán é rige ola a shuitear os cionn foinse ola amuigh sa bhfarraige chun an deiric, na fearais druileála, is an fhoireann a iompar. 
Tugtar "seaicéad" ar an túr ard a thógtar ar an talamh thirim is a tharraingítear amach ar théad, ina luí ar a thaobh, don ionad cuí roimh é a chur ina sheasamh. 
In uisce tanaí seasann an seaicéad ar bháirse a tharraingítear don ionad agus a chuirtear go tóin poill ansin le bun daingean a chur faoin túr. In uisce domhain cuirtear cosa fosaithe ar an ngrinneall, agus greamaitear go docht ansin é le pionnaí cruaiche. 
Tá rigí géilliúla ann freisin a bhíonn in ann luascadh rud beag ach greamaithe leis an ngrinneall le teanntáin. Béalmhír fhíorchrua diamaint nó tungstain a úsáidtear chun druileáil trí na carraigeacha don ola faoina mbun. Bíonn an bhéalmhír ar dheireadh píobáin fhada a dtugtar "an sreangán druileála" air. 
Ina fhochodanna a bhíonn sé seo, gach ceann 9 m ar fhad. Caidéalaítear láib ar leith de cheimiceáin is uisce síos an sreangán, agus súnn an sreangán an smiotadh carraige suas amach as an bpoll síos don ola. 
Coinníonn an láib an bhéalmhír fuaraithe freisin. Ach an bhéalmhír a stiúradh, is féidir le rige suas le 40 tobar a dhruileáil ag uillinneacha éagsúla chun teacht ar a thuilleadh ola.
Righneas (ábhair). An méid fuinnimh is gá chun píosa d'ábhar a bhriseadh. Is tomhas é ar fhriotaíocht an ábhair sin do scaipeadh scoilteanna ann. Is righin aon ábhar atá deacair a stróiceadh nó a bhriseadh ina smidiríní. Tá gloine briosc, ach tá snáithínghloine righin de bhrí go gcuireann na snáithíní gloine atá neadaithe sa roisín bac ar scaipeadh scoilteanna.
Rigín seoil. An córas seolta is crann a úsáidtear ar bhád. I rigín laidineach ceanglaítear seol triantánach le sparra fada barrchaol ionas gur rigín oiriúnach é is féidir a cheangal ag raon uillinneacha. Is dócha gur thosaigh sé sa Mheaspatáim, gur ghlac na hÉigiptigh leis, agus ina dhiaidh sin fuarthas ar fud na Meánmhara é. Bhain foghlaithe mara Chósta na Barbaire feidhm as suas go dtí an 19ú céad, agus feictear fós é ar bháid Arabacha san Aigéan Indiach. I rígín ó thosach go deireadh, bíonn na seolta ar feadh an tsoithigh agus is féidir iad a bheith triantánach nó ceathairshleasach. Bíonn na rigíní seo níos éifeachtaí inláimhsithe ná rigín cearnach, agus feidhmíonn siad níos fearr ag dul i dtreo na gaoithe. I rigín cearnach, bíonn na seolta fillte ar sparraí a bhíonn crochta ar lár an chrainn, ag déanamh dronuillinne le líne ó thosach go deireadh an tsoithigh.
Ríl (spól). Sa bhfótagrafaíocht, spól feireach ar féidir faid mhóra scannáin nó téipe a chasadh air, nó an rolla scannáin (pictiúr reatha) a choinníonn suas le 100 m ar fad, dóthain chun roinn chaothúil den chlár a chuimsiú i gcomhair eagarthóireachta is priontála. Bheadh 5 nó 6 ríl i ngnáthscannán (500-600 m).
Rilíf íseal. Is éard is Rilíf íseal ann ná dealbhóireacht ina ngobann an dearadh beagán beag os cionn an chúlra, cosúil le bonn airgid. Ardmháistrí ar an ealaín seo ab ea Donatello is Desiderio da Settignano.
Riníteas. Athlasadh i líneáil na sróine a dtarlaíonn sileadh mar thoradh air, is srón phlúchta silidh. Is féidir go dtarlóidh sé de thoradh ar riocht ailléirgeach cosúil le fiabhras léana, nó ionfhabhtú cosúil le slaghdán leitheadach.
Rinn (ailtireacht). San ailtireacht, an bior le taobhanna cuartha a mhaisíonn oscailtí in eangach Ghotach. Nuair a bhíonn 3 nó 4 rinn i gciorcal, foirmíonn cruthanna seimre trídhuilleacha nó ceithredhuilleacha.
Riobós. C5H10O5, peantós nó siúcra le 5 charbón, a fhaightear i struchtúr na n-aigéad ribeanúicléasach (RNA). Bíonn dhá cheann dá adaimh (OH, HO) nasctha le grúpaí fosfáite san RNA.
Riochtú. Próiseas bunúsach foghlama comhluadraí a fheictear in an-chuid inveirteabrach is veirteabrach. Faightear dhá chineál. I riochtú clasaiceach freagróra Pavlov, tugtar spreagadh éigin go barántúil ar dtús don ainmhí gan aon suntas bitheolaíoch, agus ina dhiaidh spreagadh eile le suntas bitheolaíoch (mar shampla, bia nó pian) a dhúisíonn freagairt neamhriochtaithe san ainmhí. Déantar an rud céanna arís is arís eile, agus de réir a chéile faightear freagairt cosúil leis an bhfreagairt neamhriochtaithe dhíreach mar thoradh ar an gcéad spreagadh (fiú gan an dara spreagadh ar chor ar bith). Is í seo an fhreagairt riochtaithe. Mar shampla, tarlaíonn seiliú, a dhúisítear de ghnáth le blaiseadh an bhia, nuair a fheiceann an t-ainmhí an bia nó a chloiseann sé na fuaimeanna ullmhaithe, fiú. I riochtú ionstraimeach nó oibríoch, déantar athrú sa ghníomh spreagtha go barántúil le suntas bitheolaíoch don ainmhí. Más gníomh é a mhéadaíonn toradh dearfach (mar shampla, bia) nó a laghdaíonn toradh diúltach (mar shampla, pian), déantar an gníomh sin níos minice ná roimhe. Más gníomh é a thugann toradh den saghas urchomhaireach, déantar an gníomh níos annaimhe. Mar shampla, fanann an taighdeoir ar cholúr go roghnaíonn an colúr réad ar dhath ar leith ó ghrúpa réada, agus ansin tugann duais bia dó as an roghnú randamach sin. Déantar an turgnamh céanna arís is arís eile, agus de réir a chéile roghnaíonn an colúr an dath fabhrach níos minice ná aon cheann eile.
Ríog. Is éard is ríog ann ná crapadh tobann dian matáin mar thoradh ar spreagadh ón néaróg a riarann air.
Ríomhaire analógach. Ríomhaire a ghlacann isteach mar ionchur athróga leanúnacha leictreacha nó meicniúla (mar shampla, voltas, sruth, rothlú nó ráta rothlaithe seafta) agus a fhreagraíonn láithreach chun comharthaí cuí aschuir a ríomh. Déanann sé an phróiseáil de ghnáth le ciorcaid leictreacha le haimplitheoirí oibríocha, nó eagair chasta mheicniúla giaranna, fiacla is eile. Is córais fíor-ama ríomhairí analógacha de réir dúchais, agus bíodh is go bhfuil cuid mhaith de na tascanna a bhíodh acu á ndéanamh anois ag ríomhairí digiteacha, bíonn úsáidí cuí speisialta acu i gcórais rialaithe fós.
Ríomhaire candamach. Ríomhaire a bhaineann léirúsáid as meicnic chandamach. Rinne David Deutsch saothar ceannródaíoch air seo i 1985. Braitheann sé ar aimhréidh chandamach chun fíorchomhoibriú a bhaint amach, ionas go ndéantar an-chuid feidhmeanna go héifeachtach ag an am céanna, níos tapa ná gnáthríomhairí ná fiú comhríomhairí, maidir le ríomhaireachtaí áirithe ar aon chuma. Léiríodh ríomhaireachtaí simplí is ciorcaid shimplí loighce chuige seo, ach níor tógadh ríomhaire candamach iomlán fós.
Ríomhaire glúine. Ríomhaire beag so-iompartha, fuinnmhithe ag batairí inmheánacha de ghnáth, is féidir a úsáid ar ghlúine an úsáideora. Tháinig siad ar an margadh i lár na 1980idí.
Ríomhaire hibrideach. Cuingriú de ríomhaire digiteach is ríomhaire analógach, in úsáid go forleathan sna 1960idí-1970idí i bhfeidhmeanna rialaithe uimhriúil. De réir a chéile, d'éirigh an ríomhaire digiteach i bhfad níos solúbtha inathraithe agus ghlac chuige féin cuid mhaith de na feidhmeanna a bhíodh oiriúnach don ríomhaire analógach.
Ríomhaire tacar laghdaithe treoracha. Ríomhaire a bhaineann feidhm as tacar beag treoracha réasúnta simplí chun próiseáil thapa is comhoiriúnacht fheabhsaithe deartha idir ríomhairí a chur ar fáil.
Ríomhaire taifid infheicthe. Seansaghas ríomhaire ina mbíodh na comhaid sonraí le próiseáil ar chártaí le stiall mhaighnéadach ar imeall gach ceann. Choinníodh an stiall mhaighnéadach na sonraí a bhíodh le léamh is próiseáil ag an ríomhaire. Bhíodh inscríbhinn ar an gcárta freisin leis an taifead sonraí a bhíodh le léamh go díreach air. An-ghann anois.
Ríomhaireacht fíorama. Coincheap córais ríomhaireachta ina mbíonn gá le freagairt beagnach láithreach ar na sonraí ionchuir. Samplaí is ea rialú aerthráchta, teirminéil díolphointe, feidhmeanna míleata, is rialú feithiclí. Ar ríomhairí móra bíonn ampháirtiúchán i gceist, agus ní timpeallacht fíor-ama i ndáiríre a leithéid.
Ríomhaireacht idirghníomhach. Modh ríomhaireachta ina ndéanann an t-úsáideoir cumarsáid go díreach leis an ríomhaire is a bhfaigheann freagairt thapa. Mar seo a fheidhmíonn na micriríomhairí go léir, agus is féidir le han-chuid ríomhairí móra feidhmiú mar seo freisin.
Ríomhaistriú airgid ag an díolphointe. Áis taobh leis an scipéad in an-chuid siopaí is ionaid miondíola chun ligean don siopadóir costas ceannaigh a aistriú ó chuntas bainc an chustaiméara go dtí cuntas an tsiopa go leictreonach thar an Idirlíon. "EFTPOS" i mBéarla.
Ríomhchlár leabharlainne. Ríomhchlár a chuireann tasc ar leith i bhfeidhm, ar féidir a chur le chéile le ríomhchláir eile atá i mbun feidhmeanna casta eile a dhéanamh. Mar shampla, is féidir ríomhchlár chun dochar reatha custaiméara a phriontáil a chur le chéile le ríomhchlár chun tráchtaisnéis cárta creidmheasa an chustaiméara a phriontáil.
Ríomhchlárú feidhmiúil. Modh scríofa ríomhchlár ina gcuirtear isteach na gaolta idir athróga in ionad na dtreoracha chun oibríochtaí a dhéanamh ar na hathróga. Sampla de theanga fhógrach. Measúnú ar na gaolta feidhmiúla an toradh a bhíonn ar ríomhchlár mar seo.
Ríomhchlárú fógrach. Is éard atá i gceist le ríomhchlárú fógrach ná bealach chun ríomhchlár a scríobh ina leagtar síos na léirghaolta idir na hathróga agus a bhfaightear na torthaí trí luacháil na ngaolta sin.
Tugtar teanga fhógrach ar theanga ríomhchlárúcháin atá curtha in oiriúint don stíl ríomhchláraithe seo.
Ríomhchlárú loighce. Is éard is ríomhchlárú loighce ann ná foirm ríomhchláraithe a bhaineann níos mó le measúnú na rialacha ná ceisteanna ar threoracha don ríomhaire. Is teangacha don ghnó seo LISP agus Prolog.
Ríomhghrafaic. Úsáid ríomhairí chun eolas a thaispeáint i bhfoirm ghrafach nó phictiúrtha, de ghnáth ar VDU (aonad amharcthaispeána), printéir nó breacaire. Úsáidtear í i réimse leathan feidhmeanna ó láimhseáil líníochtaí casta innealtóireachta go dtí cluichí ríomhaire, ó radhairc ardghéire in insamhlóirí aerárthach is spásárthach go dtí táirgeadh uathoibríoch scannán beochana. I gcásanna áirithe, is ealaín dhílis dá cuid féin í. Éilíonn na feidhmeanna seo ríomhaire cumasach tapa, agus deartar cuid mhaith de na ríomhairí is déanaí le riachtanais ríomhghrafaice go mór san áireamh.
Ríosóideach. Struchtúr snáithíneach aoncheallach nó ilcheallach a fhaightear in algaí, caonaigh, aelusanna is gaiméitifítí raithní. Daingníonn ríosóidigh an planda don fhoshraith agus asúnn uisce isteach, ach ní fíorfhréamhacha iad mar ní bhíonn siad idirdhealaithe ina bhfíocháin scoite.
Riosóm. Is éard atá i riosóm ná gas planda a fhásann go cothrománach faoin talamh. Is féidir leis a bheith caol is ag fás go tapa, ag ligean don phlanda leathadh amach go plandúil, nó méith is ag feidhmiú mar stóras bia.
Riospráid. Tá trí chiall ghaolmhar leis an téarma fiseolaíoch seo, nó 3 phas de phróiseas iomlán amháin.
1/ Is é an chéad cheann, an gníomh análaithe lena ngluaiseann ainmhithe tíre aer isteach ina scamhóga is amach astu, agus lena gcaidéalaíonn ainmhithe uisciúla uisce trína ngeolbhaigh. 
2/ Is é an dara ceann ná tógáil ocsaigine ón gcomhshaol is scaoileadh dé-ocsaíd charbóin ar ais ann. 
3/ Sa tríú ciall, tá próisis meitibileachta ann lena ndíorthaíonn orgánach fuinneamh ó bhianna trí ocsaigin a úsáid (riospráid aeróbach) nó gan a úsáid (riospráid anaeróbach): uaireanta tugtar "riospráid cille" nó "fíocháin" air seo. 
Sa duine, cuirtear análú i bhfeidhm trí thoirt an cháis thóracsaigh a athrú go tréimhsiúil (tríd an scairt a chrapadh is na heasnacha a ghluaiseacht): gluaiseann sé seo aer isteach sna scamhóga (ionanálú) is amach astu (easanálú). 
Idirleathann ocsaigin ó na hailbheolaigh isteach sna ribeadáin scamhógacha agus iompraíonn imshruthú na fola í chuig na fíocháin ar fud na colainne le húsáid i riospráid aeróbach. 
Idirleathann dé-ocsaíd charbóin ó na fíocháin isteach sna ribeadáin ansin agus iompraíonn imshruthú na fola ar ais do na ribeadáin scamhógacha, is amach sna hailbheolaigh le heasanálú ó na scamhóga amach sa chomhshaol.
Rís. Is féar gránach tábhachtach í rís (de ghnáth ón speiceas "Oryza sativa" nó, níos annaimhe, "Oryza glaberrima") le panacail oscailte ag cromadh le gráinní iomadúla. Is í an príomhphlanda bia san Áise, a saothraíodh sa tSín roimh 4000 RC. Saothraítear i bpáirceanna báite í, agus tá an iliomad saghsanna oiriúnaithe d'airdí éagsúla uisce. Le blianta anuas, trí chláir taighde póraithe, tá saghsanna nua leathmhionsacha atá rathúil is a tháirgeann barr ar feabhas mór é ar na seansaghsanna. Tá saghsanna oiriúnaithe do thalamh ard nach gá na páirceanna a bhá dóibh, is féidir a fhás i réigiúin níos tirime fionnuaire.
Rísín. Toradh triomaithe fíniúnacha áirithe. Fásann siad in áiteanna le séasúir fhada theo fáis, de bhrí gur gá na fíonchaora a bheith iomlán aibí. Triomaítear iad de ghnáth faoin nGrian. Sabhdánach an t-ainm ar an rísín ón bhfíonchaor sultanina gan síolta. Tá síolta sa mhuscrísín atá greamannach is a choimeádtar ina chrobhaing. Rísín le blas géar is comhdhéanamh ramhar, is cuirín é. Is maith an bia rísíní mar go bhfuil siúcra, vitimíní, iarann is mianraí eile iontu.
Rith fola. Cailliúint fola ó fhuileadán éigin taobh amuigh nó istigh den cholainn. Tarlaíonn sé mar thoradh ar ghortú don fhuileadán nó téachtéalang de shaghas haemifile. Féadfaidh an gortú don fhuileadán tarlú de bharr tráma, ionfhabhtaithe nó galair éigin. Tarlaíonn cur fola artairí ina rúchlaí, agus bíonn sé géar de bhrí go mbíonn an brú artaireach ard i gcomparáid leis an mbrú sna féitheacha is na ribeadáin. I rith fola féitheach nó ribeadánach, púscadh mall fola ón gcraiceann nó go hinmheánach idir plánaí na bhfíochán a tharlaíonn. Is féidir leis an gcolainn an ceann is fearr a fháil ar chailliúint bheag fola. Má ritheann an fhuil de réir a chéile ar feadh i bhfad, tarlóidh ainéime. Má tharlaíonn rith tobann trom fola, seans maith go dtarlóidh turraing is go bhfaighidh duine bás muna dtugtar fuilaistriú dó go tapa.
Rith fola ceirbreach. Eachtra rith géar fola taobh istigh d'ábhar na hinchinne is ea rith fola ceibreach. 
Claonadh ann go dtarlaíonn a leithéid nuair a bhíonn brú na fola ard, balla fuileadáin cheirbrigh lagaithe ag athruithe meata (mar shampla, le hartairiscléaróis), nó bolgadh áitiúil sa bhfuileadán (ainéaras). 
Braitheann an míchumas néareolaíoch a tharlaíonn dá bharr ar dhéine is ionad an rith fola.
Rith fola iarbhreithe. Rith fola níos mó ná 500 ml sa mháthair sa 24 uair díreach tar éis breith a linbh. Is féidir go dtarlóidh sé de bharr coinneáil ghiota na placainte sa mháthair, crapadh uireasach na broinne tar éis na breithe, stiallta sa chanáil breithe, nó neamhoird cur fola. Is gá fuilaistriú a thabhairt di go práinneach agus an bhunchúis a chóireáil. I gcásanna troma is gá histireachtóime a dhéanamh.
Rithim. Patrún ina dtarlaíonn eilimintí go tréimhsiúil. Faightear a leithéid in urlabhra, ceol, damhsa is foirmeacha eile iompair, agus níos ginearálta, in athruithe timthriallacha an nádúir (na séasúir, mar shampla). San urlabhra, is léir go mbíonn rithim sna patrúin mheadaracha i bhfilíocht. Sa cheol, baineann sí le meadaracht, faid na nótaí is aiceann, ach ní bhaineann le hairde. Deirtear go bhfuil ceol láidir rithimiúil nuair a leagtar béim láidir ar an mbuille bunúsach (mar a dhéantar in an-chuid popcheoil) nó a athsheinntear patrún rithimiúil go seasmhach (mar a dhéantar i ‘Mars’ i "The Planets" (Na Pláinéid) de chuid Holst). Ach braitheann fíneáleacht rithimiúil sa cheol ar imoibriú an bhuille bhunaithe is na n-aiceann séiseach nó armónach a chuireann isteach air, nó idir dhá rithim éagsúla rithimiúla (crosrithim).
Neamhrithimeacht. Buille croí neamhrialta is ea neamhrithimeacht ("arrhythmia" i mBéarla), nó suaitheadh ghnáthrithim rialta an chroí (rithim shuaite) agus b'fhéidir go bhfuil an croí ag bualadh níos tapa nó níos moille ná mar is gnáth. 
Tá cuid mhaith díobh ann, cuid acu neamhurchóideach, cuid acu a chuireann tús le héisc is giorra anála, agus cuid eile a fhéadfaidh a bheith marfach. 
Tá seirbhísí seirbhísí bainistíochta neamhrithimeachta le fáil.
Róbataic. Is meascán de raon disciplíní é róbataic, lena n-áirítear ríomheolaíocht agus innealtóireacht mheicniúil agus leictreonach, le tacú le dearadh, oibriú, táirgeadh agus cur i bhfeidhm na róbat. Chomh maith leis sin, ionchorpraíonn sé úsáid chórais rialaithe na ríomhairí i bpróiseáil na faisnéise agus an dóigh a gcuireann siad aiseolas ó bhraiteoirí i bhfeidhm, aiseolas a úsáidtear mar eilimintí ionchuir.
Is é an tuairim eile faoi róbaitic is ea gur úsáid na
gcóras rialaithe agus na dteicneolaíochtaí faisnéisego agus na dteicneolaíochtaí faisnéise í leis an ghá le hobair daoine i dtáirgeadh earraí agus seirbhísí a laghdú. I raon feidhme na tionsclaíochta, is céim níos faide ná an meicniú é an t-uathoibriú.
Stair.
An scríbhneoir cáiliúil ficsean eolaíochta Isaac Azimov a chum an focal robot i scéal i 1942. 
Táirgeacht.
Is minic róbait in úsáid i gcórais déantúsaíochta uathoibríche, mar shampla i ndéanamh gluaisteán ar línte cóimeála. Is féidir iad a úsáid mar bhraiteoirí, feistithe le radharc saorga, tadhall is brath teochta. 
Cuid mhaith díobh in ann socruithe a dhéanamh gan idirghabháil an oibreora, trí ríomhchláir a forbraíodh ó eolas an tsaineolaí ar an ngnó. 
Nuair a bhíonn róbat i bhfoirm dhaonna, tugtar "andróideach" air.
Frederick Chapman Robbins. Fiseolaí a rugadh in Auburn, Alabama, ab ea Frederick Chapman Robbins (25 Lúnasa 1916 - 4 Lúnasa 2003). Roinn sé Duais Nobel na Fiseolaíochta nó an Leighis le John Enders is Thomas Weller i 1954 as a dtaighde ar shaothrú víreas an pholaimiailítis i gcealla fíochán daonna, rud a bhrostaigh saothrú na vacsaíne i gcoinne polaimiailítis ag Jonas Salk. Cathaoirleach ar an gcoimisiún a stiúraigh díothú an pholaimiailítis i Meiriceá Thuaidh, Láir is Theas i 1996.
William Heath Robinson. Cartúnaí, ealaíontóir is maisitheoir leabhar a rugadh i Londain ab ea William Heath Robinson (1872-1944). An-cháil air as a líníochtaí greannmhara ag aoradh aois na meaisíní, ag léiriú gléasanna Heath Robinson le dearaí seafóideacha aimhréiteacha chun tasc simplí praiticiúil a dhéanamh, cosúil le hardú hata.
Roc (coirnín). I dteicstílí, na coirníní a tharlaíonn go nádúrtha i snáithe olla go minic, a thugann toirt bhog do shnáth is uigí a dhéantar as. Nuair is féidir roic a chur i snáithíní saorga, leathann sé sin úsáidí na n-ábhar ionas gur féidir cniotáil is cairpéid a dhéanamh leo agus uigí fite níos boige ná roimhe.
Roc (iasc). Grúpa leathan iasc loingeánach beag is mór, na sciataí ina measc, a mhaireann ar an ngrinneall. Cuid thosaigh na colainne leata go mór le heití uchtacha leathana, an béal agus oscailtí na ngeolbhach ar a thaobh íochtarach. De réir cineáil, an t-eireaball caol sorcóireach. Na heití droma is an t-eireaball an-bheag.
Roc nimhe. Grúpa roc spadánta, forleathan i bhfarraigí trópaiceacha is measartha. Diosca na colainne cruinn, an craiceann mín, an t-eireaball láidir. Orgáin leictreacha forbartha go maith, in ann turraing láidir a tháirgeadh chun néal a chur ar a chreach. Cuimsíonn sé cineál mór san Atlantach thuaidh atá 1.8 m ar fhad.
Roc na caille. An roc is mó de na diabhalroic, níos mó ná 6 m ar leithead is 1,300 kg meáchain. An béal leathan trasna tosach an chinn. Itheann sé planctóin is éisc bheaga a scagann sé amach ón uisce le háirsí geolbhach.
Rocócó. Tréimhse i stair na n-ealaíon díreach i ndiaidh na tréimhse barócaí déanaí in ealaín is dearadh Eorpach ab ea an Rocócó. Faoi bhláth sa bhFrainc is deisceart na Gearmáine timpeall 1700-1750, nuair a tháinig faisean nuachlasaiceach ina ionad, ag leathadh amach ón Róimh. Cé go raibh an Barócach drámata is cumasach galamaisíoch, rinne an Rocócó iarracht taitneamh is fíneáltacht a bhaint amach ar scála beag, le hiarmhairtí dromchlacha in ionad maiseanna dearfacha. Mar sin, bhain sé an rath is mó amach mar stíl mhaisiúcháin inmheánaigh, mar shampla i ndearthaí Pierre Lapautre (c 1648-1716), Gilles-Marie Oppenord (1672-1742), Nicolas Pineau (1684-1754), agus Juste Aurèle Meissonier (c 1693-1754). Ba é Watteau an péintéir cáiliúil Rocócó.
Ródaidéandran. Tom nó crann beag síorghlas, uaireanta eipifít, dúchasach do réigiúin mheasartha sa leathsféar thuaidh, ach cruinnithe sa réigiún mar a mbriseann na haibhneacha móra Áiseacha trí na Himiléithe Thoir, agus an Nua-Ghuine. Faightear é in ithir aigéadach amháin. Na duilleoga ailtéarnach, ubhchruthach de ghnáth is leathrúil. Na bláthanna i gcrobhaingí ag barra na bpríomhghéag, tonnadóirchruthach nó clogchruthach. Na seipil laghdaithe ina bhfaobhair uaireanta, 5-10 bpeiteal is staimíní. Na céadta saghsanna nádúrtha ceansaithe ar eolas, le bláthanna ar an iliomad méideanna is dathanna. Baineann asáilianna leis an ngné chéanna, agus bíonn an chuid is mó de na tréithe thuas acu freisin, ach amháin go bhfuil siad duillsilteach.
Ródhaonra. Coincheap doiléir ar dhlús daonra i dtír ionas nach féidir le hacmhainní na tíre an pobal go léir a chothú, a ghléasadh, a chosaint is a chóireáil i gcoinne galar is eile, ar bhonn réasúnta sásúil go fadtréimhseach.
Auguste Rodin. Dealbhóir den chéad scoth a rugadh i bPáras ab ea René François Auguste Rodin (12 Samhain 1840 – 17 Samhain 1917). 
Sa bhliain 1888 ordaíodh sárshaothar uaidh don Musée des Arts Décoratifs, "La Porte de l'Enfer" (Geata Ifrinn). 
Sárshaothar eile leis is ea "Le Penseur" (An Smaointeoir, 1880-1882) atá os comhair an Phaintéóin i bPáras. 
Ionfhabhtú cliabhraigh ba thrúig bháis dó i Meudon ar an 17 Samhain 1917.
Carl Rogers. Síciteiripeoir a rugadh in Oak Park, Illinois ab ea Carl Ransom Rogers (8 Eanáir 1902 - 4 Feabhra 1987). Ina leabhar "Client-Centred Therapy" (Teiripe Chliant-Lárnach, 1951) d'fhorbair sé coincheap an tseisiún oscailte teiripe agus grúpaí teagmhála ina bpléann na hothair a bhfadhbanna faoi aire teiripeora fhulangaigh.
Richard Rogers. Ailtire Briotanach a rugadh i bhFirenze na hIodáile ab ea Richard Rogers (23 Iúil 1933-18 Nollaig 2021). Bhunaigh sé comhlacht, Team 4, le Norman Foster. I measc a shaothar suntasach tá an Beaubourg (Centre Pompidou) i bPáras (1971-1979) le Renzo Piano, Foirgneamh Lloyds i Londain (1979-1985), Cruinneachán na Mílaoise i Londain (2000), Foirgneamh Thionól na Breataine Bige i gCaerdydd (2006), agus Críochfort 5 in Aerfort Heathrow (2008).
Roghchlár. Sa ríomhaireacht, oiread roghanna a chuirtear ar fáil don úsáideoir ag an ríomhchlár. Ríomhchlár a dhéanann cumarsáid leis an úsáideoir ar bhealach amháin, trí roghanna le roghchláir nasctha a sholáthar, tugtar "ríomhchlár faoi thiomáint roghchláir" air. Úsáidtear an áis seo go forleathan, i gcomhar le dealbha le comhéadain ghrafacha úsáideora (GUI).