Trelis/gawiki huggingface dataset:
Iúnó. An 3ú astaróideach a fionnadh ag na réalteolaithe, i 1804. Trastomhas 248 m aige. Faoi seo, áfach, tá níos mó ná 1600 astaróideach (nó dreige) ar eolas, an chuid is mó díobh sa bhearna idir Mars is Iúpatar, réigiún ar a dtugtar "crios na n-astaróideach". Reanna spéire is ea na hastaróidigh, le trastomhais idir ciliméadar is na céadta ciliméadar, atá róbheag le bheith ina bpláinéid. Meastar gurb é imtharraingt láidir Iúpatair ollmhóir is bun le bailiú na n-astaróideach i gcrios na n-astaróideach.
Iúr. Is crann beag nó sceach shíorghlas é an t-iúr (nó an "eo"). Dúchasach d'iarthar an leathsféir thuaidh. Duilleoga tanaí leacaithe, ag leathadh in dhá líne chomhthreomhara. Na síolta cumhdaithe le hairil scarlóideach mhéith. An duilliúr is na síolta fíornimhiúil, ach an t-aral inite.
An Tréimhse Iúrasach. Tréimhse gheolaíoch sa ré Mhéiseasóch ab ea an Tréimhse Iúrasach, a bhí ann 195-140 milliún bliain ó shin. Na forbairtí is sainiúla sa tréimhse ab ea na reiptílí móra a bhí i gceannas ar tír, ar muir, is san aer. Bhí na farraigí réasúnta éadomhain agus lán de bheatha (mar shampla, na hamóinítí). Tháinig éin chun cinn den chéad uair, ach bhí mamaigh an-chéadrata (is é sin le rá nach raibh siad chomh forbartha sin).
Eaglaisí Ivanovo. Is iad Eaglaisí Ivanovo sraith ceall, séipéal is eaglaisí atá gearrtha amach as éadan na carraige ar bhruacha abhainn Rusenski Lom gar do bhaile beag Ivanovo in oirthuaisceart na Bulgáire. Thóg manaigh iad sa 13ú–14ú céad. Láthair oidhreachta domhanda anois.
François Jacob. Bithcheimicí a rugadh i Nancy na Fraince is ea François Jacob (17 Meitheamh 1920 – 19 Aibreán 2013). 
Lena chomhghleacaí Jacques Monod, rinne sé taighde bunúsach ar mheicníochtaí géiniteacha rialaithe. 
Roinneadar Duais Nobel na Fiseolaíochta nó an Leighis sa bhliain 1965, le André Lwoff. 
D'fhoilsigh sé "La Logique du vivant" (Loighic na Beatha, 1970) agus "La Statue intérieure" (An Dealbh Inmheánach, 1974).
Arne Jacobsen. Ailtire is dearthóir a rugadh i gCóbanhávan, mínitheoir mór an nua-aoiseachais ab ea Arne Emil Jacobsen (11 Feabhra 1902– 24 Márta 1971). Is iad ilstórach SAS i gCóbanhávan (1955) agus Coláiste Chaitríona in Oxford (1964) a phríomhfhoirgnimh phoiblí. Dhear sé gréithe boird, teicstílí is troscán clasaiceach freisin, ina measc cathaoireacha Uibhe is cathaoireacha Eala don Óstán Ríoga i gCóbanhávan.
Jacopo della Quercia. Dealbhóir a saolaíodh i Siena na hIodáile ab ea Jacopo della Quercia (c 1374-1438). Is iad a shaothair is cáiliúla "Fonte Gaia" (Fuarán Croíúil) na cathrach sin, a rinne sé i 1414-1419, agus an rilíf ar dhoras ornáideach San Petronia i mBologna.
Joseph Marie Jacquard. Fíodóir síoda a rugadh i Lyon na Fraince ab ea Joseph Marie Jacquard (1752-1834). D'fhionn sé seol Jacquard (1801-1808) a rinne éascaíocht do ghnáthoibrí patrúin an-chasta fíodóireachta a tháirgeadh.
Naomi Christine James. Luamhaire is scríbhneoir a rugadh sa Nua-Shéalainn is ea Naomi Christine James (2 Márta 1949). Leis an sloinne Power a rugadh í. An chéad bhean a sheol timpeall an Domhain ina haonar, agus an chéad bhean timpeall Rinn na hAdhairce, ar a luamh "Express Crusader" i 1977-1978. I 1980 bhain sí curiarracht dhomhanda na mban amach i dtrasnú aonair an Aigéin Atlantaigh. 
Leabhair.
James, Naomi (1979). "At One With The Sea: Alone around the World". Londain: Book Club Associates. ISBN 0-09-136860-X.
William James. Síceolaí is fealsamh a rugadh i Nua-Eabhrac ab ea William James (11 Eanáir 1842 - 26 Lúnasa 1910). Deartháir leis an úrscéalaí cáiliúil Henry James. Shaothraigh sé teoiric eolais ar thug sé pragmatachas uirthi. I measc a leabhar tá "The Principles of Psychology" (Prionsabail na Síceolaíochta, 1890), "The Varieties of Religious Experience" (1902, Cineálacha Éagsúla na Taithí Reiligiúnda), agus "Pragmatism" (Pragmatachas, 1907).
Ba é an chéad oideachasóir a chur chúrsa síceolaíochta ar fáil ar sna Stáit Aontaithe. Bhí James ar cheann de na príomhsmaointeoirí agdeireadh am naoú haois déag agus creidtear go raibh sé ar cheann de na fealsúna is mó tionchar a raibh riamh sna Stáit Aontaithe, agus thug daoine eile an lipéada "Athair na síceolaíochta Meiriceánach" air. Chomh maith le Charles Sanders Peirce agus John Dewey, meastar é a bheith ar cheann de na figiúirí is mó a bhain leis an scoil fealsúnachta a dtugtar pragmatachas uirthi, agus luadh é freisin mar cheann de bhunaitheoirí na síceolaíochta feidhme. D'fhorbair sé freisin an dearcadh fealsúnachta ar a dtugtar an t-eimpíreachas radacach. Chuaigh a chuid oibre i bhfeidhm ar ar intleachtóirí eile ar nós Émile Durkheim, W. E. B. Du Bois, Edmund Husserl, Bertrand Russell, Ludwig Wittgenstein, Hilary Putnam, agus Richard Rorty, agus bhí tionchar aige ar fiú Uachtaráin, ar nós Jimmy Carter.
Karl Guthe Jansky. Innealtóir raidió a rugadh i Norman, Oklahoma ab ea Karl Guthe Jansky (22 Deireadh Fómhair 1905 - 14 Feabhra 1950). I 1932 rinne sé fionnachtain bhunúsach, go raibh tonnta raidió ag teacht ón spás. D'éascaigh sí seo forbairt na radairéalteolaíochta sna 1950idí. Le fada anois, tugtar "an radaíocht chosmach" ar na tonnta raidió seo.
Janus. An 10ú gealach ag Satarn, a fionnadh i 1966. Timpeall 200 km ar trastomhas, timpeall 151,000 km amach ó Shatarn.
James Hopwood Jeans. Réaltfhisicí a rugadh in Ormskirk Shasana ab ea James Hopwood Jeans (11 Meán Fómhair 1877 – 16 Meán Fómhair 1946). Rinne sé taighde suntasach ar theoiric na ngás, an teoiric chandamach, agus éabhlóid na réaltaí. Chuir sé eolaíocht is réalteolaíocht os comhair an phobail go rathúil freisin le leabhair mar "The Universe Around Us" (An Chruinne Mórthimpeall Orainn, 1929), "Through Space and Time" (Trí Spás is Am, 1934), "Science and Music" (An Eolaíocht is an Ceol, 1937) agus "Physics and Philosophy" (An Fhisic is an Fhealsúnacht, 1942).
John Jeffries. Balúnaí is lia a rugadh i mBostún, Massachusetts, ab ea John Jeffries (5 Feabhra 1745 – 16 Meán Fómhair 1819). Lia ginearálta na bhfórsaí Briotanacha le linn Réabhlóid Mheiriceá ab ea é. Chuir sé faoi i Sasana agus i 1785 rinne an chéad trasnú balúin thar Mhuir nIocht le Jean-Pierre Blanchard (1753–1809). Sa bhliain 1790 d'fhill sé ar Mheiriceá. Shíothlaigh sé i mBostún sa bhliain 1819.
Edward Jenner. Lia a saolaíodh i mBerkeley Shasana ab ea Edward Jenner (17 Bealtaine 1749 - 26 Eanáir 1823). I 1796 d'ionaclaigh sé páiste le bolgach bó, agus dhá mhí níos déanaí le bolgach Dé. Níor tholg an páiste an galar marfach seo. Ina dhiaidh sin tháinig vacsaíniú le bheith an-choiteann mar chosaint i gcoinne galar éagsúil.
Johannes Hans Daniel Jensen. Fisiceoir a rugadh i Hamburg na Gearmáine ab ea Johannes Hans Daniel Jensen (1907-1973). Rinne sé taighde bunúsach ar struchtúr sceallach na gcáithníní fonúicléacha i gcosúlacht ar struchtúr sceallach na leictreon san adamh. Roinn sé Duais Nobel na Fisice sa bhliain 1963 le Maria Goeppert-Mayer is Eugene Wigner.
Willis Linn Jepson. Luibheolaí a saolaíodh gar do Vacaville, California ab ea Willis Linn Jepson (19 Lúnasa 1867 - 7 Samhain 1946). I measc a scríbhinní tá an saothar clasaiceach "A Manual of the Flowering Plants of California" (Lámhleabhar Plandaí Blátha California, 1925). Bhunaigh sé Cumann Luibheolaíochta California i 1913, agus Conradh Cosanta na gCrónghiúisí i 1918.
Niels Kaj Jerne. Imdhíoneolaí Danmhargach a rugadh i Londain ab ea Niels Kaj Jerne (23 Nollaig 1911 – 7 Deireadh Fómhair 1994). Ina thaighde ar an gcóras imdhíonach, rinne sé staidéar ar chruthú na n-antasubstaintí, mhínigh forbairt na T-limficítí, agus shaothraigh teoiric an chórais imdhíonaigh ina samhlaítear é mar líonra limficítí is antasubstaintí ag idirghníomhú le chéile. 
Roinn sé Duais Nobel na Fiseolaíochta nó an Leighis sa bhliain 1984 le César Milstein is Georges Köhler as an obair sin.
Jíp. Feithicil scafánta shaor, a rinneadh ar dtús d'arm Mheiriceá i rith an dara cogadh domhanda. Cuma ghránna air, ach áisiúil solúbtha ar gach saghas talún mar gheall ar an spás glan ard faoi agus a thiomáint 4 rotha. Ceannródaí ar chuid mhaith feithiclí oibre talún gairbhe, cosúil leis an Range Rover.
Jodrell Bank. Réadlann gar do Macclesfield Shasana is ea an Jodrell Bank. Príomhionad radaréalteolaíochta atá ann. Cuireadh ar siúl é sa bhliain 1945. Sir Bernard Lovell a bhunaigh agus baint aigesean agus ag an tionscadal le Ollscoil Manchester. Tá trí theileascóp ann, ceann díobh ainmnithe i ndiaidh Lovell.
Wilhelm Ludvig Johannsen. Luibheolaí is géineolaí a rugadh i gCóbanhávan na Danmhairge ab ea Wilhelm Ludvig Johannsen (3 Feabhra 1857 – Samhain 1927). Rinne sé taighde ceannródaíoch ar ghéinitic pónairí, agus chuir tús le géinitic chainníochtúil. Is é a chum na téarmaí géin, feinitíopa, is géinitíopa.
Donald Johanson. Pailé-antrapeolaí a rugadh i Chicago is ea Donald Carl Johanson (r. 28 Meitheamh 1943). Agus é i mbun tochailtí antraipeolaíocha in Afar san Aetóip i 1972-1977, tháinig sé ar iontaisí homainidí, 3-4 mhilliún bliain d'aois, atá fíorthábhachtach do réamhstair an chine dhaonna. Ina measc bhí Lucy, sampla baineann atá leathiomlán, agus fuílligh de ghrúpa 13 indibhid eile.
Amy Johnson. Eitleoir a saolaíodh i Hull Shasana ab ea Amy Johnson (1 Iúil 1903-5 Eanáir 1941). D'eitil sí ina haonar ó Shasana go dtí an Astráil i 1930, go dtí an tSeapáin bealach na Sibéire i 1931, agus go Cape Town san Afraic Theas i 1932. I ngach cás, d'éirigh léi curiarracht ama a bhaint amach.
Philip Johnson. Ailtire is teoiricí a saolaíodh i gCleveland, Ohio ab ea Philip Cortelyou Johnson (8 Iúil 1906 – 25 Eanáir 2005). Tháinig sé le bheith ina mholtóir ar an stíl idirnáisiúnta. I measc a shaothar tá Foirgneamh Seagram, ilstórach i Nua-Eabhrac a dhear sé i gcomhar le Ludwig Mies van der Rohe (1945), Amharclann Stát Nua-Eabhrac ag Lárionad Lincoln (1964), Foirgneamh AT&amp;T (1978–1984), agus Ardeaglais an Dóchais i nDallas (1998).
Chaith Johnson 45 bliana lena chomráda David Whitney. Bhí sé mar nós acu a gcuid deirí seachtaine a chaitheamh sa Teach Gloine, i New Canaan, Connecticut, teach a dhear Johnson féin sa bhliain 1949. Fuair sé bás le hadhairt sa Teach Gloine, ar an 25 Eanáir 2005.
Irène Joliot-Curie. Ceimiceoir, fisiceoir agus polaiteoir Francach ab ea Irène Joliot-Curie (12 Meán Fómhair 1897 – 17 Márta 1956) an iníon ba shine le Pierre Curie agus Marie Skłodowska - Curie, agus bean chéile Frédéric Joliot - Curie. I gcomhpháirt lena fear céile, bronnadh Duais Nobel na Ceimice ar Joliot- Curie sa bhliain 1935 as a bhfionnachtain ar an radaighníomhaíochta ionduchtaithe, rud a fhágann gurb iad an dara lánúin phósta riamh (i ndiaidh a tuismitheoirí) a bhuaigh Duais Nobel, agus iad ag cur le hoidhreacht teaghlaigh Curie de chúig Dhuais Nobel. D'fhág sin gurb iad na Curie na buaiteoirí Ghradam Nobel is mó go dtí seo. Bhí sí freisin ar dhuine den chéad triúr ban a bhí ina mball de rialtas na Fraince, agus d'éirigh sí ina fo-rúnaí do Thaighde Eolaíochta faoin bh"Front populaire" sa bhliain 1936. Eolaithe mór le rá iad Hélène agus Pierre, beirt pháistí Joliot-Curie. 
Sa bhliain 1945, bhí sí ar dhuine den seisear coimisinéirí ar "Le Commissariat à l'énergie atomique et aux énergies alternatives" (CEA) a chruthaigh de Gaulle agus Rialtas Sealadach Phoblacht na Fraince ("Gouvernement provisoire de la République française."
Fuair sí bás i bPáras ar an 17 Márta 1956, de bharr na leoicéime géire a bhí nasctha lena nochtadh do pholóiniam agus X-ghathanna.Leoicéime ba thrúig bháis di.
Frédéric Joliot-Curie. Ceimicí fisiciúil a rugadh i bPáras ab ea Jean Frédéric Joliot-Curie (1900-1958). Pósta le Irène Joliot-Curie. Rinne sé taighde i gcomhar léi ar radaighníomhaíocht agus airíonna polóiniam, ag roinnt Duais Nobel léi. Ailse ba thrúig bháis dó, toradh ar a nochtadh do radaíocht thar na blianta, is dócha.
Naisc sheachtracha.
Ceimiceoirí Francacha
John Joly. Fisicí, geolaí is ceapadóir a rugadh i gCluain Bolg, Co. Uí bhFáilí, ab ea John Joly (1857-1933). Cheap sé raon ionstraimí saotharlainne i gcomhair mianreolaíochta, agus ba cheannródaí é i réimsí éagsúla, ina measc feidhmeanna na radaighníomhaíochta mar theiripe ar ailse, is grianghrafadóireacht dhaite.
Inigo Jones. Ailtire a rugadh i Londain, an chéad ailtire Sasanach a bhain cáil mhór amach ab ea Inigo Jones (15 Iúil 1573 – 21 Meitheamh 1652). Rinne sé staidéar ar dhearadh san Iodáil, agus thug an stíl Phallaidiach isteach i Sasana. I measc a dhearaí Pallaidiacha bhí Teach na Banríona i nGreenwich (1635) agus an Fleiteach i Whitehall (1622).
Ernst Pascual Jordan. Fisicí a rugadh i Hannover na Gearmáine ab ea Ernst Pascual Jordan (18 Deireadh Fómhair 1902 - 31 Iúil 1980). Sna 1920idí chabhraigh sé le bunú na meicnice candamaí is na leictridinimice candamaí. Cheap sé rang d'ailgéabair neamhchomhthiomsaitheacha a dtugtar "ailgéabair Jordan" orthu.
Marie-Ennemond Camille Jordan. Matamaiticeoir a saolaíodh i Lyon na Fraince ab ea Marie-Ennemond Camille Jordan (1838-1922). Ceannródaí i dteoiric na ngrúpaí. Chuir sé chun cinn teoiric na gcothromóidí difreálacha is teoiric na bhfeidhmeanna, a chuir sé i bhfeidhm ar an gcuar a ainmníodh as. Léirigh sé tábhacht shaothar Evariste Galois (1811-1832).
Brian David Josephson. Fisicí a rugadh i gCaerdydd ar 4 Eanáir 1940 is ea Brian David Josephson. Bhuaigh sé Duais Nobel sa bhfisic le Leo Esaki is Ivar Giaever i 1973 as a réamhinsintí teoiriciúla maidir le forshruthanna ag déanamh tolláin trasna cumair idir dhá leathsheoltóir (cumar Josephson). Tugtar "iarmhairtí Josephson" ar na feiniméin seo, atá bunúsach don mhodh caighdeánach chun voltas a thomhas ó 1990 anall.
Cumar Josephson. Ciseal an-tanaí ábhar inslithe ocsaíde idir dhá leictreoid fhorsheoltacha, a úsáidtear den chuid is mó i dtomhas réimsí maighnéadacha. Ceaptha ag Brian Josephson. Nuair a laghdaítear an teocht a dhóthain, treánn leictreondíseanna tríd an gciseal inslithe trí thollánú candamach. Má chuirtear réimse maighnéadach i bhfeidhm ar an gcumar, athraíonn sé seo an sruth tríd an inslitheoir, rud a ligeann don chumar feidhmiú mar lasc ardluais a fhéadfaidh a bheith an-áisiúil i ríomhairí amach anseo.
James Joule. Fisicí a saolaíodh i Salford Shasana ab ea James Prescott Joule (24 Nollaig 1818 – 11 Deireadh Fómhair 1889). 
Chruthaigh sé gur foirm fuinnimh atá i dteas. Rinne sé amach coibhéis mheicniúil teasa. D'fhorbair sé dearbhscála teochta. Ainmnítear aonad tomhais an fhuinnimh, an giúl, as.
Kakiemon. Poirceallán Seapánach a dhéantar in Arita ó lár na 17ú haoise is ea kakiemon (Seapáinis: 柿右衛門). Ainmnithe as an gclann a thosaigh a tháirgeadh. Corp leachtbhán a bhíonn ann le maisiúcháin ghanna, go minic leagtha amach go neamhshiméadrach, de phlandaí, ainmhithe, is uaireanta daoine, péintáilte le glónrú de chruan gorm, glas, flannbhuí/dearg, bánbhuí nó dubh. Uaireanta d'úsáidtí órú mar mhaisiúchán feabhsaithe. Easportáileadh don Eoraip é, agus san 18ú céad, rinne monarchana Meißen, Chantilly, Chelsea is Worcester aithris ar an stíl.
Teoiric Kaluza-Klein. Teoiric chúigthoiseach, athraitheach ar an gcoibhneasacht ghinearálta, a dhéanann iarracht imtharraingt is leictreamaighnéadas a chomhaontú. Ainmnithe as an bhfisiceoir Polannach Theodor Kaluza is an fisicí Sualannach Oskar Klein a chuir an teoiric le chéile (i 1921 is 1926 faoi seach). Cuireadh fuinneamh sa teoiric arís sna 1980idí nuair a cuireadh toisí breise léi chun na himoibrithe núicléacha a chlúdach. Níl aon tacaíocht thrialach fós léi.
Heike Kammerlingh Onnes. Fisicí a rugadh i nGroningen na hOllainne ab ea Heike Kammerlingh Onnes (21 Meán Fómhair 1853 - 21 Feabhra 1926). An chéad duine a d'ullmhaigh héiliam leachtaithe agus a rinne taighde ar a airíonna. Bhuaigh sé Duais Nobel sa bhfisic i 1913 as. D'fhionn sé forsheoltacht leictreach freisin.
Kanban. Córas déantúsaíochta a d'fhorbair comhlacht Toyota i ndiaidh an dara cogadh domhanda. Ciallaíonn an focal ‘clár eolais’, agus tugtar "an córas díreach in am" air freisin. Is í a aidhm ná déantúsaíocht chomh héifeachtach agus is féidir a bhaint amach gan stóir mhóra comhpháirteanna. Déanann fotháirgeoirí páirteanna ar leith, á soláthar don líne táirgthe díreach in am. Bíonn bosca páirteanna gar don chuid oiriúnach den líne táirgthe agus clár eolais air chun cur in iúl do na fotháirgeoirí gur gá páirteanna breise a sholáthar. D'éirigh go maith leis, agus leath sé ar fud an iarthair freisin.
Eric Richard Kandel. Néarfhiseolaí a saolaíodh i Vín na hOstaire, agus a d'oibrigh sna Stáit Aontaithe is ea Eric Richard Kandel (a rugadh ar 7 Samhain 1929). Sa bhliain 2000 roinn sé Duais Nobel na Fiseolaíochta nó an Leighis le Arvid Carlsson is Paul Greengard as a thaighde ar thrasduchtú comharthaí sa néarchóras chun gurbh fhéidir drugaí nua a fhorbairt amach anseo mar chóireáil ar ghalair néareolaíocha is shíciatracha. D'fhoilsigh sé a dhírbheathaisnéis "In Search of Memory" (Ar Lorg na Cuimhne, 2006).
Robert Kane. Ceimicí a rugadh i mBaile Átha Cliath ab ea Robert Kane (24 Meán Fómhair 1809 - 16 Feabhra 1890). An chéad duine a thairg an eitil fhréamhaí, atá an-tábhachtach sa cheimic orgánach. Rinne sé amach modh chun alcól meitile a íonghlanadh. Rinne sé an chéad sintéisiú sa cheimic orgánach nuair a d'ullmhaigh an chomhdhúil chiorclach meiseitiléin ón gcomhdhúil líneach aicéatón. D'fhoilsigh sé an tuarascáil cháiliúil "The Industrial Resources of Ireland" (Acmhainní Tionsclaíochta na hÉireann, 1844), saothar ceannródaíoch chun maoin na tíre a chur chun cinn trí thionsclaíocht is fostaíocht a chothú. Scríobh sé "Elements of Chemistry" (Uraiceacht na Ceimice, 1840-1841), a raibh cáil is rath idirnáisiúnta air. Ceapadh é i 1845 ina stiúrthóir ar Mhúsaem nua Thionsclaíocht na hÉireann, a ndearnadh Coláiste Ríoga na hEolaíochta de i 1867 (agus Roinn an Taoisigh i 1990).
Crith talún Kantō, 1923. Tharla an crith talún i gKantō"," an tSeapáin (関東大震災 "Kantō daishinsai") in iarthar na tíre ar an 1 Meán Fómhair 1923. Ba é an an crith talún is mheasa sa tSeapáin leis na céadta (7.9 ar Scála Richter) . 
Bhí an iliomad dóiteán ann, a scaipeadh ag na gaotha láidre, agus scriosadh sean-Tóiceó is Yokohama. 
Maraíodh níos mó ná 105,000 -143,000, duine trí leagadh foirgneamh nó na dóiteáin a lean é.
Pyotr Leonidovich Kapitsa. Fisiceoir a saolaíodh i gKronstadt na Rúise ab ea Pyotr Leonidovich Kapitsa (8 Iúil 1894 – 8 Aibreán 1984). 
Rinne sé taighde bunúsach ar mhaignéadas an-dian, teocht an-íseal, agus leachtú hidrigine is héiliam. Le Arno Penzias is Robert Wilson, bhuaigh sé Duais Nobel na Fisice sa bhliain 1978 as an saothar seo.
Sarcóma Kaposi. Is é rud is Sarcóma Kaposi ann ná sceachaill urchóideach ailse atá timpeall 20,000 uair níos dóchúla i ndaoine le SEIF ná daoine eile. Ní fios cad a spreagann é, ach de bhrí go dtarlaíonn sé níos minice i ndaoine a fuair SEIF ar mhodh gnéasach ná ar aon mhodh eile, meastar go bhfuil gníomhaí tarchurtha trí ghnéas i gceist.
Damba Kariba. Damba mór coincréite ar abhainn na Saimbéise, ar an teorainn idir an tSaimbia is an tSiombáib, is ea Damba Kariba. Cuireadh tús leis sa bhliain 1955 agus críochnaíodh é sa bhliain 1959. 128 m ar airde, in ann 705 MW cumhachta leictrí a ghiniúint.
Cuireadh timpeall is 57,000 duine den treibh Tonga as áit nuair d'fhás an loch taobh thiar den damba. Cuireadh Oibríocht Noah i bhfeidhm sna blianta 1960–61 inar tharrtháladh 6,000 ainmhithe móra, gan trácht ar chréatúirí níos lú.
Karnag. Leithinis ar chósta theas na Briotáine mar a bhfuil ailínithe cloch, ciorcail cloch is tuamaí seomracha ón ré Neoiliteach. Tá timpeall 3,000 cloch mhór ag síneadh thar thimpeall 5 km ann.
Bernard Katz. Bithfhisicí a rugadh i Leipzig na Gearmáine ab ea Bernard Katz (26 Márta 1911 – 20 Aibreán 2003). D'oibrigh sé sa Bhreatain an chuid is mó dá shaolré. 
Rinne sé taighde bunúsach ar sheoladh comharthaí leictreacha ar feadh néaróg, agus saghas is feidhmiú na néaratharchuradóirí ag teirminéil néaróg. 
Scríobh sé dhá leabhar cháiliúla, "Electrical Excitation of Nerve" (Spreagadh Leictreach Néaróg, 1939) agus "The Release of Neural Transmitter Substances" (Fuascailt Néaratharchuradóirí, 1969). Le Ulf von Euler is Julius Axelrod, bhuaigh sé Duais Nobel na Fiseolaíochta nó an Leighis sa bhliain 1970 as a thaighde.
John Kay. Ceapadóir a saolaíodh gar do Bury Shasana ab ea John Kay (16 Iúil 1704 - 1779). Agus é i bhfeighil muileann cadáis a athar, d'fheabhsaigh sé an t-innealra, agus i 1733 fuair paitinn ar an "eitspól", an fhionnachtain is tábhachtaí i stair an innealra fíodóireachta, b'fhéidir. Ghlac na fíodóirí leis an bhforbairt go fonnmhar, ach ní raibh fonn orthu dleachtaí an cheapadóra a íoc. D'ionsaigh slua fíodóirí a theach, mar gheall ar an mbagairt dá slí bheatha óna fhionnachtain. Theith sé don Fhrainc, áit a bhfuair bás ina bhochtán.
Teileascóp Keck. Teileascóp a thóg rialtas Mheiriceá ar bharr shliabh Mauna Kea in Haváí, a bhfuil príomhscáthán de thrastomhas 10 m aige. Tá an scáthán seo déanta as 36 leacán heicseagánach. Nuair a tháinig sé i bhfeidhm i 1992, bhí sé ar an teileascóp optach ba mhó ar Domhan. In úsáid go comhuaineach le spásteileascóp Hubble chun pictiúir i bhfad níos fearr ná riamh a fháil den chruinne agus réaltaí is réaltraí an-fhada amach uainn a íomháú.
David Kelly (saineolaí arm). Micribitheolaí is comhairleoir ar rialú arm a saolaíodh i nGleann an Rhondda sa Bhreatain Bheag ab ea David Christopher Kelly (14 Bealtaine 1944 – 17 Iúil 2003). Rinne sé taighde i bPorton Down, ionad taighde de chuid rialtas na Breataine ar chogaíocht cheimiceach is bhitheolaíoch. Comhairleoir sinsearach do na Náisiúin Aontaithe ar chogaíocht bhitheolaíoch san Iaráic (1994-1999). I 2003 bhí baint aige leis an easaontas idir rialtas na Breataine is an BBC roimh thús an chogaidh san Iaráic. Líomhain an rialtas go raibh airm ollscriosta ag an Iaráic, ach cheistigh an BBC cé chomh fírinneach is a bhí sé sin. Go luath tar éis dó teacht faoi iniúchadh na meán cumarsáide, chuir sé lámh ina bhás féin in Oxfordshire Shasana.
John Cowdery Kendrew. Bithcheimicí a rugadh in Oxford Shasana ab ea John Cowdery Kendrew (24 Márta 1917 - 23 Lúnasa 1997). Rinne sé amach struchtúr tríthoiseach míoglóibín, an phróitéin a iompraíonn ocsaigin i matáin, an chéad uair a rinneadh amach struchtúr móilín chomh casta sin. I 1962 bhuaigh sé Duais Nobel sa cheimic le Max Perutz as an saothar seo.
Arthur Edwin Kennelly. Innealtóir a rugadh i Mumbai na hIndia ab ea Arthur Edwin Kennelly (1861-1939). Thosaigh sé ag obair le Thomas Edison sna Stáit Aontaithe i 1887, agus chuaigh le comhairleoireacht i bhPhiladelphia i 1894. D'fhorbair sé anailísí nua matamaiticúla do chiorcaid leictreacha, agus i 1902 tháinig ar an gciseal ianaithe san atmaisféar (ar a dtugtar "ciseal Kennelly" uaireanta) ag an am céanna is a rinne Oliver Heaviside an fhionnachtain chéanna sa Bhreatain.
Spásteileascóp Kepler. Lainseáil NASA Spásteileascóp Kepler sa bhliain 2009 chun pláinéid a chuardach trí thrasnuithe scáthanna thar réaltaí a iniúchadh. Is í fithis an domhain féin atá ag Kepler, agus tá sé ag streachailt i ndiaidh an domhain. 
Féachann an teileascóp ar níos mó ná 150,000 réalta go comhuaineach leanúnach, agus tarchuireann na híomhánna ar ais chuig ríomhairí NASA. Iniúchann na ríomhairí na trasnuithe pláinéadacha ag iarraidh tréimhsiúlachtaí a aimsiú, rud a léireodh gur pláinéad a bheadh mar bhun leis, agus léireodh méid an scátha méid an phláinéid sin. 
Tá níos mó ná 400 pláinéad mar seo níos mó ná an domhan aimsithe, b'fhéidir de bhrí go bhfuil sé níos éasca cinn mhóra a bhrath.
Scéal.
D'fhorbair Kepler (1571-1630) teileascóp simplí, teileascóp athraonta. Nuair a d’fhéach sé trína theileascóp, chonaic sé rudaí bun os cionn. Ní fadhb mhór í seo ag féachaint ar réalta, mar go hiondúil bíonn an chuma chéanna ar réalta má tá sí bun os cionn nó má tá sí mar ba chóir di a bheith. Ach bíonn cuma an-difriúil ar rudaí níos cóngaraí, ar an ngealach mar shampla.
John Kerr. Fisicí a saolaíodh in Aird Rosain na hAlban ab ea John Kerr (17 Nollaig 1824 - 15 Lúnasa 1907). Léirigh sé airíonna suntasacha an tsolais pholaraithe i réimsí maighnéadacha is leictreacha. In iarmhairt Kerr, a ainmníodh as, frithchaitear solas ionsaitheach atá polaraithe go plánach ag leictreamaighnéad, agus braitear go bhfuil an solas frithchaite polaraithe go héilipseach.
Charles F. Kettering. Innealtóir is ceapadóir a saolaíodh i Loudonville, Ohio ab ea Charles Franklin Kettering (29 Lúnasa 1876 - 25 Samhain 1958). D'fhionn sé an mótar dúisithe i gcomhair gluaisteán. Mhínigh sé an chúis le cnagadh in innill gluaisteán. D'fhionn sé an t-ábhar cuisnithe Freon, ceann de na clórafluaracarbóin.