Trelis/gawiki huggingface dataset:
Bráithreachas Sagartúil Naomh Peadair. Bunaíodh Bráithreachas Sagartúil Naomh Peadair (Laidin: "Fraternitas Sacerdotalis Sancti Petri" - FSSP) ar an 18 Iúil 1988, tar éis do scata beag sagairt agus ábhar-sagairt Cumann Pius X a fágáil nuair a cuireadh coinneal-bhá ar an Ardeaspag Marcel Lefebvre. Bhí an grúpa seo i dteagmháil leis an Cairdinéal Ratzinger (anois an Pápa Beinidict XVI) agus an Msr Josef Stimpfle, Easpag Augsburg. Chuireadh fúthu i Wigratzbad na Baváire i ndeoise Augsburg. Ar 18 Deireadh Fómhair 1988, tugadh aitheantas dóibh mar chumann cléire na beatha aspalda de réir dleachta pontifiúil.
Ní ord rialta é an Bráithreachas, ach comhphobail sagart saolta atá ann chun gá aspalda na hEaglais a freagairt agus Leabhar Aifrinn 1962 a úsáid. Léann siad an tAifreann Laidineach de réir riotais an Phápa Eoin XXIII (ar a tugtar an Aifreann Treinteach air chomh maith). Tá dhá chliarscoil ag an Bráithreachas: Coláiste Peadar Naofa, Wigratzbad sa Ghearmáin agus Coláiste Muire Guadalupe, Denton, Nebraska sna Stáit Aontaithe. Tá tithe ullmhúchána ag an Bráithreachas sa Fhrainc agus san Astráil chomh maith. Idir Meán Fómhair 2008 agus Nollaig 2010, bhí Aifreann míosúil ag an mBráithreachas i nDroichead Nua, Co Chill Dara. Ó shin i leith, tá ceangal acu leis an aifreann Laidinigh i Séipéil Peadar agus Pól i gCorcaigh.
Cé gur lucht Fraincise agus Gearmáinise na bunaitheoirí, leathan an Bráithreachas amach go fíor-thapaidh i ndomhain an Bhéarla. Ba Eilvéiseach Gearmánach an chéad ard-uachtarán ag an mBráíthreachas, an tAthair Josef Bisig. Ba Frainceach an comharba air, an tAthair Arnaud Devillers agus is Meiriceánach an ard-uachtarán atá ann anois, an tAthair John Berg.
Ó thús umhail, tá tuaraim is 200 sagairt agus 120 ábhar-sagairt anois. Tá siad ag obair i 17 tír faoi láthair.
Speiceas. Sa bhitheolaíocht tá an speiceas ar cheann de na haonaid bhunúsacha i rangabháil na n-orgánach beo. Mar sin, i rangú na n-orgánach bitheolaíoch, is speiceas an grúpa as gné ar féidir na baill nádúrtha de a chrosphórú le chéile, ionas go bhfanann siad aonraithe ó ghrúpaí cosúla sa ghné chéanna, nach féidir le hábhar géiniteach aistriú eatarthu (de bharr go bhfuil bac speiceasach ann). 
Uaireanta déantar speiceas a mhíniú mar ghrúpa orgánach ar féidir leo atáirgeadh a dhéanamh in éineacht le ball eile den ghrúpa céanna. 
Is minic a fheileann an míniú sin i measc orgánach a dhéanann atáirgeadh gnéasach. Níl sé chomh feiliúnach céanna, áfach, i gcás na n-orgánach sin a dhéanann atáirgeadh ar bhealaí eile, agus is minic, áfach a bhaintear úsáid as slata eile tomhais, cosúlacht ADN nó tréithe coiteanna. Mar sin, ní féidir coincheap bitheolaíoch an speicis a lua le hiontaisí nó orgánaigh a atáirgeann ar bhealach neamhghnéasach. 
Crosphórú.
Ní féidir leis an gcuid is mó de na speicis crosphórú le speicis eile. Iad sin atá in ann é a dhéanamh, sleachta neamhthorthúla a bhíonn orthu de ghnáth. Sainítear na speicis seo ar bhonn comparáideach moirfeolaíoch. 
De ghnáth, taobh istigh de ghné, bíonn roinnt speiceas atá dlúthghaolta le chéile go moirfeolaíoch. 
Ainrnniú.
In ainrnniú orgánach sa chóras tacsanomaíoch, úsáidtear dhá fhocal Laidineacha (mar shampla, "Horno sapiens", an duine)ː 
Sampla eile is ea "Panthera leo", an leon:
Isaak Babel. Scríbhneoir Sóivéadach Rúisise de phór Giúdach ab ea Isaak Emmanuilovich Babel (Rúisis: "Исаак Эммануилович Бабель") a saolaíodh in Odessa ar an 13 Iúil 1894 agus a básaíodh i Moscó ar an 27 Eanáir 1940. Scríobhadh sé aistí, gearrscéalta, drámaí agus scéalta iriseoireachta.
Ba iad a chuid scéalta faoi chogadh na Polainne agus na Rúise i dtús na bhfichidí, a d'fhoilsigh sé faoin teideal "Конармия"/"Konarmiya" (giorrúchán de "Konnaya armiya", nó "An tArm Marcaíochta", is é sin, marcshlua an Airm Dheirg), ba mhó a thuill a chlú dó. 
Saol.
Nuair a bhí Babel ina bhuachaill beag, maraíodh a athair mór i bpogram mór na bliana 1905, agus ba dhóbair dó féin bás a fháil. 
Ina stócach óg dó, rinne sé staidéar ar an bhFraincis agus ar léann traidisiúnta na nGiúdach. D'fhéach sé le dul ar scoil na trádála in Odessa, ach ós rud é gur Giúdach a bhí ann, níor ligeadh isteach é. Sa deireadh, chuaigh sé i scoil airgeadais agus gnó i gCív san Úcráin. 
Sa bhliain 1915, shocraigh Babel síos i gCathair Pheadair, cé nach raibh cead isteach ansin ag na Giúdaigh. Fuair sé aithne ar Maxim Gorky, duine de scríbhneoirí móra comhaimseartha na Rúise. Chuidigh Gorky leis ar a lán dóigheanna, nó d'fhoilsigh sé scéalta leis ina iris agus bhí sé ina mhúinteoir scríbhneoireachta aige. 
Le linn Chogadh Cathartha na Rúise, bhí Babel ag troid ina shaighdiúir san Arm Dearg, ag obair ina aistritheoir don "Cheka" agus ina iriseoir. Bhí Babel ina chomhfhreagraí cogaidh ag leanúint Mharcshlua Dearg Semyon Budyonnyi, nuair a bhí seisean ag troid na bPolannach sa bhliain 1920. 
Fuair sé an-inspioráid agus scríobh sé rogha a chuid scéalta faoin gcogadh seo. Ní raibh an Marascal Budyonnyi féin sásta leis na scéalta, nó thug siad cur síos i bhfad rólom ar bhrúidiúlacht an chogaidh, agus is dócha nach bhfoilseofaí choíche iad, ach go bé gur chuir Vladimir Mayakovsky a ladar sna cúrsaí. Chuir sé na scéalta i gcló ina iris féin, LEF. 
D'éiligh Stailín sna 1930idí go mbeadh gach scríbhneoir ag cloí leis an idé-eolaíocht chéanna, an réalachas sóisialta. Ní raibh Babel sásta é sin a dhéanamh agus níor chreid sé gur fhéadfadh iarmhairtí tubaisteacha teacht as. Bhí sé iomlán dall ar an gcontúirt ag an am. 
Ghabh an NKPD, an rúnseirbhís, Babel sa bhliain 1939. Bhí sé tar éis a thuiscint cheana féin céard a bhí i ndán do na scríbhneoirí i ríocht Stailín.
Creidtear go coitianta gur cuireadh chun báis é i ndeireadh Mhí Eanáir sa bhliain 1940 i bpríosún Butyrka i Moscó.
Saothar.
Tá iomlán a chuid saothar ar fáil i mBéarla:
As Rúisis, is díolaim chuimsitheach í seo:
Pápa Eoin Pól I. Bhí an Pápa Eoin Pól I ina phápa ar feadh 33 lá ón 26 Lúnasa go dtí an 28 Meán Fómhair sa bhliain 1978 sula bhfuair sé bás tobann. 
Rugadh é do theaghlach cosmhuintire i gCanale d'Agordo i dtuaisceart na hIodáile i 1912 faoin ainm Albino Luciani. Bhí ar a athair, Giovanni Luciani tréimhsí fada a fanacht as baile le dul ar lorg oibre. Ba sóisialach é an t-athair, ach ba Caitliceach cráifeach í máthair na clainne. Chuaigh Albino le sagartóireacht. hOirníodh ina shagart é sa bhliain 1935 agus bhain sé amach dochtúireacht ó Ollscoil Ghréagórach na Róimhe. Ina dhiaidh sin, chaith sé na blianta fada ina Ollamh le Diagacht i gcliarscoil Belluno. Bhí sé fós ag múineadh ansin nuair a bhí an dochtúireacht á déanamh aige, agus is é an breithiúnas a tugadh ar a dhochtúireacht ná "magna cum laude". B'é ab ábhar don dochtúireacht ná "bunús an anama de réir Antonio Rosmini" - fealsamh Iodálach ab ea Rosmini a mhair sa chéad leath den naoú haois déag - agus cháin Luciani dearcadh diagachta Rosmini ina shaothar dochtúireachta féin.
Bhí roinnt postanna aige mar riarthóir eaglaise sula ndearnadh Easpag Vittorio Veneto de. Ina dhiaidh sin, bhí sé ina Phatrarc ar Venezia agus ina Chairdinéal. 
Toghadh é mar Phápa tar éis bhás an Phápa Pól VI. B'é an chéad Phápa a roghnaigh ainm dúbailte: Eoin Pól. Mar sin, thug sé ómós don bheirt Phápaí roimhe féin, is é sin, Eoin XXIII agus Pól VI. Chuir sé deireadh le deasghnátha áirithe a bhain le hinsealbhú an Phápa, an corónú mar shampla.
Ní raibh súil ag aon duine le chomh tobann a bhásódh sé. A thúisce a bhí sé síothlaithe, thosaigh ráflaí ag dul timpeall. Bhí sé ina scéal reatha gur dúnmharaíodh é, toisc go raibh sé ag cur an iomarca suime i ngnóthaí baincéireachta éigin de chuid na hEaglaise nach raibh cuma cheart orthu. Scríobhadh lear mór leabhar faoi na luaidreáin seo, ach is deacair a rá an bhfuil bunús leo. I ndiaidh an iomláin, tá fianaise ann go raibh a chroí ag luí ar Albino Luciani le tamall anuas. Tá cás Eoin Póil I cosúil le scéal Phius VIII a raibh drochshláinte air chomh maith agus nach raibh oiread is dhá bhliain Pápachta i ndán dó nuair a ceapadh é. Bhí sé i mbun na hoifige sna blianta 1829-1830. 
Is é an breithiúnas a bhí ag na daoine ar Eoin Pól I ná gur uncail cairdiúil, cineál páistiúil, a bhí ann agus é ní ba tugtha do "Phinocchio" ná do leabhartha léannta na diagachta. Ní raibh clú an intleachtóra air. I gcúrsaí diagachta, bhí dearcadh coimeádach aige, ach san am céanna, cháin sé brúidiúlacht na ndeachtóirí i Meiriceá Theas: nuair a tháinig Uachtarán míleata na hAirgintíne, Jorge Videla, ar cuairt chuige, lochtaigh an Pápa é faoin dóigh ar sháraigh Videla agus a rialtas cearta an duine le linn an "chogaidh shalaigh" a chuir siad ar radacaigh na heite clé.
Darmstadt. Cathair sa Ghearmáin is ea Darmstadt. Tá 139,233 duine ina gcónaí ann (2006).
Institiúid Críost Rí Ard-Shagart. Bunaíodh Institiúid Críost Rí Ard-Shagart (Laidin: "Institutum Christi Regis Summi Sacerdotis") ar 1 Meán Fómhair 1990 i ndeoise Mouila i nGabon na hAfraice. Institiúid Sagart is ea í a cheiliúiríonn an tAifreann Laidineach faoi spiorad Beinidict Naofa, Tomás Acuin Naofa agus Proinnsias de Sales Naofa. Bhunaigh an Gilles Wach agus an tAthair Philippe Mora, beirt iar-scoláire Choláiste na nGael sa Róimh, an Insititiúid. 's iad na Adhraitheoirí Chroí Ríoga Íosa Chríost Ard-Shagart brainse baineann na hInstitiúide.
Go gairid tar éis bhunú na hInstitiúide, cuireadar fúthu i Gricigliano na Tuscáine in Ard-deoise Firenze na hIodáile. 'S í an Fhraincis teanga oifigiúil na hInstitiúide. Tá siad lonnaithe i 11 tír anois. Dhá Domhnach sa mhí, tagann sagart de chuid na hInstitiúide go Luimneach, chun an Aifrinn Laidinigh a léamh i Séipéal Phádraig Naofa ar Bhóthar Bhaile Átha Cliath i gCathair Luimnigh agus tá teach acu sa chontae. Thosaigh an Institiúid ag léamh aifreann míosúil i gCathair na Gaillimhe i mBealtaine 2010.
Bráithreachas Uinsinn Ferrer Naofa. Bunaíodh Bráíthreachas Uinsinn Ferrer Naofa (Laidin: "Fraternitas Sancti Vincentii Ferrerii") sa Fhrainc i 1979. Comhphobal beag í a feidhmníonn de réir an traidisiúin Doiminiceach. Úsáideann an chomhphobal an tAifreann Laidineach de réir an Riotais Doiminiceach.
Nuair a bunaíodh an Bráithreachas, ghlac sé suíomh Sedevacantach: shéann siad gur fíor-phápa a bhí i Eoin Pól II, ach tar éis staidéar agus guigh, thángadar ar an tuaraim gur pápa é de réir a chéile. Rinneadar síocháin leis an Eaglais Chaitliceach agus fuaradar aitheantas ón Róimh ar 28 Deireadh Fómhair 1988. Ó shin i leith tá an Bráithreachas ag fás go mall. Tá siad lonnaithe i Chémeré-le-Roi sa Fhrainc atá gearr le Nantes.
John Attard Montalto. Is polaiteoir Máltach é John Attard Montalto (7 Feabhra 1953 a rugadh é). Tá sé ina theachta i bParlaimint na hEorpa agus ina bhall de Pháirtí an Lucht Oibre. Rugadh i Sliema é.
Rinne Attard Montalto staidéar ar an staraíocht agus ar an dlí in Ollscoil Málta.
Institiúid Pilib Neri Naofa. Comhphobal beag sagart Caitliceach is ea Institiúid Pilib Neri Naofa (Laidin: "Institutum Sancti Philipi Neri") atá lonnaithe in Ard-deoise Berlin na Gearmáine. Cuireadh ar bhun é sa bhliain 2003 agus fuarthas aitheantas ón Eaglais Chaitliceach ar 25 Bealtaine 2003.
Úsáideann sagart na hinstitiúide an tAifreann Laidineach agus tá siad bunaithe ar inspioráid Naomh Pilib Neri. Bhíodh na bunaitheorí ina mball ar Chumann Naomh Pius X ach chuireadar an Institiúid ar bhun tar éis dóibh athmhuintireas na traidisiúineóirí i gCampos sa Bhrasaíl a fheiceáil. Chuir an Cairdinéal Sterzinsky, Ardeaspag Berlin, fáilte rompu teacht isteach sa dheoise aige. Tá aspalóid eile acu i Köllerbach i ndeoise Trier in iarthar na Gearmáine.
Reachtas Aspalda Eoin Máire Vianney Naofa. Aonad rialtais faoi leith taobh istigh den Eaglais Chaitliceach is ea an Reachtas Aspalda Pearsanta Eoin Máire Vianney Naofa. Idir 1949 agus 1981, ba é Dom Antonio de Castro Meyer Easpag Champos sa Bhrasaíl. Tar éis an Dara Comhairle Vatacánach, choimeád an tEaspag de Castro Meyer an tAifreann Laidineach i bhfeidhm, cé nár chuir sé cosc ar Aifreann nua an Pápa Pól VI i bPortaingéilis. Nuair a bhí ar an tEaspag de Castro-Meyer éirí as, tháinig scoilt idir na tradisiúineóirí agus na liobráiligh i ndeoise Champos. Chuaigh an t-iareaspag i gcomhaontas leis an Ardeaspag Marcel Lefebvre. Rinne an Pápa Eoin Pól II coinnealbhá ar an mbeirt acu nuair a choiscrigh siad ceathrar sagart ina n-easpag gan cead ar 30 Meitheamh 1988.
Mhair an tEaspag de Castro-Meyer go dtí 25 Aibreán 1991 agus é ina uachtrán ar Aontas Sagartúil Naomh Eoin Vianney. Thogh na sagairt an Athair Licinio Rangel i gcomharbacht air. Choiscrigh triúir easpag coinnealbháite an tAthair Rangel in Iúil 1991. Coinnealbhádh an tEaspag Rangel chomh maith ina dhiaidh.
Ar 15 Lúnasa 2001, scríobh an tEaspag Rangel don Phápa Eoin Pól II ag lorg athmhuintiris. Ar Lá Nollaig na bliana sin, chuir an Pápa ceal ar an choinnealbhá i gcoinne an Easpaig Rangel. Ó 18 Eanáir 2002, rinneadh deoise phearsanta faoin Aontas Eoin Máire Vianney leis an Easpag Rangel ina easpag pearsanta. Fuair an tEaspag Rangel bás ar 18 Nollaig 2002 agus tháinig an tEaspag Fernando Arêas Rifan i gcomharbacht air. Ba é an tEaspag Rifan an chéad sagart a choiscríodh ina Easpag de réir liotúirge traidisiúnta na hEaglaise Rómhánaigh le cead eaglasta ó thús an nua liotúirge ar aghaidh. Tá sagairt an Reachtais Pearsanta ag obair in dosaen deoisí sa Bhrasaíl.
Institiúid an Aoire Mhaith. Cuireadh Institiúid an Aoire Mhaith (Laidin: "Insitutum a Bono Pastore") ar bun i mBordeaux na Fraince ar 8 Meán Fómhair 2006. Mar sin féin, tá an comhphobal taobh thiar de níos sine fós. Caitheadh an tAthair Paul Aulagnier amach ó Chumann Naomh Pius X sa bhliain 2003 tar éis dó labhairt go poiblí i bhfabhar an athmhuintearas idir an Pápa agus traidisiúnaithe ó Dheoise Campos agus cruthú an Reachtas Aspalda Eoin Máire Vianney Naofa ann. Bhí an tAthair Aulagnier an-mhór leis an Ardeaspag Lefebvre (1905-1991) a chuir Cumann Naomh Pius X ar bun.
Sa bhliain 2004, labhair an tAthair Philippe Laguérie, sagart eile de chuid Chumann Naomh Pius X, amach i gcoinne polasaithe i gcliarscoileanna an Chumainn agus caitheadh amach as an gCumann é. D'fhan sé i mbun an teach a bhí aige i mBordeaux áfach agus tháinig roinnt sagart eile ón gCumann chuige. Tar éis dóibh socruithe a dhéanamh le hArd-deoise Bordeaux agus reachtas na hEaglaise Caitlicigh sa Róimh, bronnadh aitheantas ar an Institiúid nua. Tháinig roinnt sagart eile chucu agus anois tá tithe acu sa Bhrasaíl, sa tSile agus sa Cholóim.
Léann sagairt na hInstitiúide an tAifreann Laidineach amháin.
Pápa Pól VI. Bhí Pól VI mar phápa ar an Eaglais Chaitliceach idir 1963 agus 1978. 
Saol.
Ba é Giovanni Battista Montini an ainm breithe aige. Rugadh é i mBrescia i dtuaisceart na hIodáile i 1897. 
Chuaigh Montini don chliarscoil i 1916 agus oirníodh é ina shagart i 1920. Bhí céimeanna aige ón Ollscoil Ghreagóireach, Ollscoil na Róimhe agus an Acadamh Uasail. Chaith Montini cuid mhaith dá shagartóireacht mar mhaorlathaí sa Churia Rómhánach agus bhí sé ag obair díreach faoin bPápa Pius XII ar feadh roinnt bliana, sula cheapadh é mar Ardeaspag Milano agus Cairdinéal.
Pápacht.
Tógadh Montini mar phápa tar éis bháis Eoin XXIII i 1963 le linn an an Dara Comhairle Vatacánach.
Breathnaíodh ar Phól mar liobrálach ar dtús. Bhí an Dara Comhairle Vatacánach ar siúl nuair a ceapadh é, fóram faoi chaidreamh idir an Eaglais Chaitliceach Rómhánach agus an saol comhaimseartha. 
Thug Pól VI isteach athraithe liotúirgeacha tar éis na Comhairle. Cuireadh deireadh leis an tAifreann Laidineach ar feadh seal agus tógadh isteach Aifreann Phóil VI i dteangacha na ndaoine. 
Ach ansin, sa bhliain 1968, sheol an Pápa Pól VI an imlitir "Humanae Vitae". Foilsíodh an imlitir seo de thoradh Dara Comhairle na Vatacáine. Chuir an eaglais cosc ar Chaitlicigh an fhrithghiniúint a úsáid. Bhí mórchuid de Chaitlicigh liobrálacha ina choinne. Níor ghlac sé ina iomláine le himlitir "Humanae Vitae."
Ba é an chéad pápa a thaisteal taobh amuigh den Iodáil. 
Chuir Pól VI suim i gcúrsaí éacúiméineacha, Bhuail sé le Ardathair Athenagoras I (ardathair éacúiméineach agus ceannaire ar Eaglais Cheartchreidmheach na Gréige).
Tagairtí.
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1897]
[[Catagóir:Básanna i 1978]]
[[Catagóir:Ardeaspaig]]
[[Catagóir:Cairdinéil]]
[[Catagóir:Naoimh Iodálacha]]
[[Catagóir:Pápaí Iodálacha]]
Pápa Eoin XXIII. Bhí an Pápa Eoin Naomh XXIII ina phápa ar an Eaglais Chaitliceach idir 1958 agus 1963. Fuair sé bás ar an 3 Meitheamh 1963, ar feadh an Dara Comhairle Vatacánach. 
Saol.
Rugadh an Pápa Eoin Naomh XXIII i dtuaisceart na hIodáile. Ba é Angelo Roncalli an t-ainm air nuair a rugadh é. 
Ba staraí eaglasta é a chaith a mhór-chuid dá shagartóireacht i seirbhís dioplómaiteach na hEaglais. 
Bhí sé ina Nuntius ón bPápa sa Bhulgáir, sa Tuirc agus sa bhFrainc sular ceapadh é mar Ardathair Venezia agus cairdinéal. 
Toghadh é mar phápa i gcomharbacht ar an Pápa Pius XII i 1958.
An Dara Comhairle Vatacáine.
Chuir an Pápa Eoin XXIII tús leis an an Dara Comhairle Vatacánach i 1962. Ach fuair sé bás sular tháinig aon cháipéis amach as. 
Oidhreacht.
In 2000, rinne an Pápa Eoin Pól II beannú ar Eoin XXIII. Canónaíodh é go hoifigiúil ar an 27 Aibreán 2014.
Pápa Pius XII. Bhí Pius XII ina cheannaire ar an Eaglais Chaitliceach ó 1938 tar éis bháis Pius XI go dtí 1958. Chaith sé a shaol i seirbhís lárnach na hEaglaise, ag caitheamh tréimhsí mar Nuinteas don Bhaváir i München, don Ghearmáin i mBeirlín agus ina Chairdinéal Rúnaí Stáit ('príomh-aire na hEaglaise').
Luathshaol.
Rugadh Eugenio Maria Giuseppe Giovanni Pacelli sa Róimh ar 2 Márta 1876 de shíol uasail. Ba é an Rómhánach deireanach a toghadh mar Easpag na Róimhe. Oirníodh ina shagart é sa bhliain 1899 agus fuair sé dochtúireacht sa bhliain 1901. Bhí sé ag obair sa Rúnaíocht Stáit ó shin amach tar éis dó staidéar agus taighde a dhéanamh ar Eaglais agus Stáit.
Coinscríobhadh ina easpag é ar 13 Deireadh Fómhair 1917 agus seoladh é chun München mar "Nuntius Aspalda" an Phápa don Bhaváir. Ag an am, bhíodh Nuntius faoi leith ag an mBaváir agus é scartha ón Nuntius i mBeirlín. Cuireadh chun Beirlín é sa bhliain 1925. Cé go raibh an Iodáil i gcoinne na Gearmáine sa Chéad Chogadh Domhanda nuair a cuireadh an Ardeaspag Pacelli chun na Baváire sa bhliain 1917, d'fhás mórchaidreamh idir é agus muintir na Gearmáine agus ba ghnách leis Gearmáinis a labhairt go príobháideach go dtí deireadh a shaoil.
Cairdinéal.
Rinneadh cairdinéal de sa bhliain 1929 agus cheap Pius XI ina Rúnaí Stáit é sa bhliain 1930. Bhí lámh mhór aige sa Choncordat idir an Vatacáin agus an Ghearmáin sa bhliain 1933, tar éis teacht i gcumhacht Adolf Hitler. 
An Concordat sínithe, bhí an-chuid scéalta ag an Eaglais faoi shárú an Choncordat ag na Naitsithe. Sheol Pius XI an tréadlitir "Mit brennender Sorge" chuig muintir na Gearmáine agus é ag cur i gcoinne gníomhartha agus fealsúnachta na Naitsithe. Bhí lámh ag an Cairdinéal Pacelli i scríobh na tréadlitreach sin.
Pápa.
Toghadh mar Phápa é ar 2 Márta 1938 agus bhí sé ina Phápa le linn an Dara Cogadh Domhanda. 
Cé go bhfuil an-chuid scríobtha i gcoinne polasaithe Pius i leith na Gearmáine, ag an am aithníodh é mar an t-aon guth amháin a bhí le cloisteáil ar fud na hEorpa. Ar ndóigh, cheap roinnt daoine gur imigh sé thar fóir. 
Tar éis an Chogaidh chuir sé go géar i gcoinne an chumannachais agus ghéaraigh na hionsaithe air ó shin i leith.
Bhí dúil aige sa diagacht riamh agus scríobh sé tréadlitreacha tábhachtacha tar éis an Chogaidh: "Humani Generis", mar shampla, a chuir síos ar theoiricí Darwin sa bhliain 1950. Sa bhliain 1950 d'fhógair sé "Deasghabháil Mhuire" ar neamh mar dhogma de chuid na hEaglaise.
Bhí dhrochshláinte ag Pius XII ar feadh i bhfad agus fuair sé bás i gCastel Gandolfo ar 9 Deireadh Fómhair 1958.
Pápa Pius XI. Bhí Pius XI ina phápa ar an Eaglais Chaitliceach ó 1922 go 1939. Iodálach a bhí ann, darbh ainm Achille Ratti. Bhí sé ina leabharlannaí sa Biblioteca Ambrosiana i Milano sular ceapadh mar Ardeaspag Milano é. Toghadh mar phápa é tar éis bháis Beinidict XV sa bhliain 1922.
Bhí cáil ar an bPápa Pius XI mar gheall ar a chuid scríbhneoireachta ar cheisteanna sóisialta, go háirithe "Quadregessimo Anno" sa bhliain 1931. 
Bhí air déileáil le teacht chun cinn na ndeachtóirí san Eoraip le linn na 1930idí. 
Tháinig a rúnaí stáit, Eugenio Cairdinéal Pacelli, i gcomharbacht air faoin ainm Pius XII nuair a fuair sé bás sa bhliain 1939.
Summorum Pontificum. Le foilsiú an "motu proprio" Summorum Pontificum a scríobh an Pápa Beinidict XVI, cuireadh síos ar na rialacha canónta a bhaineann le húsáid an Leabhair Aifrinn a d'fhógair an Pápa Eoin XXIII sa bhliain 1962 san Eaglais Chaitliceach.
Foilsíodh an cháipéis an 7 Iúil 2007, chomh maith le litir ón bPápa inar cuireadh síos ar na fáthanna ar foilsíodh í. Tháinig sí i bhfeidhm an 14 Meán Fómhair 2007.
Leis an gcáipéis sin, tugtar níos mó saoirse le haghaidh cheiliúradh an Aifrinn de réir Chomhairle "Trento". De réir na cáipéise sin, is féidir le sagart paróiste, in ionad an Easpaig (mar a bhí de réir rialacha "Quattuor abhinc annos " ón mbliain 1984), cead a thabhairt chun an tAifrinn a cheiliúradh de réir Leabhar Aifrinn na bliana 1962 le haghaidh grúpaí.
Groucho Marx. Fuirseoir agus aisteoir Meiriceánach ab ea Julius Henry "Groucho" Marx (2 Deireadh Fómhair, 1890 – 19 Lúnasa, 1977). 
Ba mhór an t-ábhar grinn a dheisbhéalaí. Tháinig clú domhanda air de bharr na 15 scannáin a bhí déanta aige lena chuid dheartháireacha — na "Marx Brothers". 
Ba é an niúmóine a mharaigh sa deireadh é, ar an 19 Lúnasa 1977 agus 86 in aois dó.
Naomh Peadar. Ba é Naomh Síomón Peadar ceannaire na n-aspal ag Íosa Críost. Rugadh é i mBeitsaide na Gailíle timpeall am Chríost. Bhí sé ina iascaire nuair a ghlaoigh Críost air agus a dheartháir Aindriais, a bhíodh ina dheisceabal Eoin Baiste roimhe. Tá pictiúr níos iomláine againn ar Pheadar ó na ceithre shoiscéal nó mar atá ar na haspail eile. Cé go suntasach gurbh eisean an ceannaire ar an dáréag, shéan sé a mháistir faoi thrí le linn na páise.
Tar éis aiséirí agus deasgabháil Íosa Críost, ghlac Peadar ceannaireacht ar an Eaglais. Dar le Caitlicigh, b'eisean an chéad Pápa a bhí ann. Úsáidtear, i measc nithe eile, an téacs ó Mhatha 16:18-19 ina dtugtar eochracha Ríocht na bhFlaitheas dó le n-é sin a chosaint. Cé go n-aontaíonn Ceartchreidmhigh leis sin, ní aontaíonn siad gur ionann sin agus an suíomh atá ag Pápa na Róimhe anois. Ní dhéanann Protastúnaigh an ceangal céanna.
D'imigh Peadar go hAntioch go luath i ndiaidh aimsir Ghníomhartha na nAspal agus b'eisean an chéad easpag ann. Ó shin, d'imigh sé chun na Róimhe, inár bhunaigh sé an Eaglais ansin. Céasadh é bun os cionn sa bhliain 67 i nGearleanúint na gCríostaithe in aimsir an Saesar Nero tar éis tine mhór na Róimhe. Insítear scéal faoin eachtra seo ar a dtugtar Quo vadis? Cuireadh Naomh Pól chun bás sa Róimh ag an am céanna. Tháinig Naomh Línus i gcomharbacht air mar Phápa.
Pápa Beinidict XV. Bhí Beinidict XV mar phápa ar an Eaglais Chaitliceach idir 1914 agus 1922. Bhí sé ina phápa le linn an Chéad Chogadh Domhanda agus an Réabhlóid Bhoilséiveach sa Rúis. Tháinig sé i gcomharbacht ar Naomh Pius X agus tháinig Pius XI ina dhiaidh.
Saol.
Rugadh Giacomo della Chiesa i nGenova san Iodáil i 1857. Bhain sé dochtúireachta amach sa dhlí sula oirníodh ina shagart é. Tháinig sé ag obair leis an Cairdinéal Mariano Rampolla, níos déanaí Nuinteas aspalda i Madrid, agus Rúnaí Stáit don Phápa Leo XIII. 
D'éirigh della Chiesa Fo-Rúnaí Stáit sa bhliain 1901 agus ansin ardeaspag ar Bologna i 1907. Cheap Pius X é ina chairdinéal i 1914 agus toghadh della Chiesa mar phápa go gairid ina dhiaidh sin.
Pápacht.
Bhí della Chiesa ina phápa linn an Chéad Chogadh Domhanda. Ba chosúil nár éist siúd a bhí i mbun cogaíochta leis agus é ag iarraidh síocháin.
Ar an 27 Bealtaine 1917, d'fhógair an Pápa an Cód Pio-Bheinidicteach 1917. An chéad iarracht ar na dlíthe canónta a bhaineann leis an ngnásaíocht Laidineach san Eaglais Chaitliceach Rómhánach a chódú ab ea é. Deirtear gurb é an ócáid is tábhachtaí ó thaobh an dlí chanónta de i mbeagnach ocht gcéad bliain. Bhí sé bailí go dtí gur tháinig an Cód Dlíthe Canónta reatha i bhfeidhm sa bhliain 1983.
Rinne Beinidict naomh de Jeanne d'Arc, banlaoch náisiúnta na Fraince, ar 16 Bealtaine 1920. Bheannaigh an Eaglais Oilibhéar Pluincéid sa bhliain 1920 chomh maith.