Trelis/gawiki huggingface dataset:
John Candy. B’aisteoir Ceanadach é John Franklin Candy (31 Deireadh Fómhair 1950 – 30 Márta 1994). Bhí sé ina bhall de Second City, foireann fuirseoireachta in Toronto, Ceanada, agus bhíodh páirteanna go rialta aige ar an gclár teilifíse úd "Second City Television". Bhí páirteanna aige freisin i scannáin mar "Spaceballs" (1987) agus "Uncle Buck" (1989). Bhí sé ag déanamh scannáin in Durango, Meicsiceo, sa bhliain 1994 nuair a bhuail taom croí é agus fuair sé bás. Tá sé curtha in Culver City, California.
Eaglais Cheartchreidmheach na Fionlainne. Is eaglais Chríostaí í Eaglais Cheartchreidmheach na Fionlainne.
Eaglais Cheartchreidmheach na Bulgáire. Is eaglais Chríostaí í Eaglais Cheartchreidmheach na Bulgáire.
Ícéinigh. Ba treibh Cheilteach iad na hÍcéinigh (Laidin: "Iceni") nó hEcéinigh a bhí ina gcónaí i gceantar na Breataine a fhreagraíonn don chontae Norfolk an lae inniu, idir an 1ú haois RC agus an 1ú haois AD. Taobh thiar dóibh bhí cónaí ar na Corieltauvi, agus ó dheas dóibh bhí na Trinovantes agus na Catuvellauni.
Féadfaidh go raibh na Cenimagni, a ghéill d'Iúil Caesar le linn a dara sluaíocht chun na Breataine sa bhliain 54 BC, ina ghéag de na hÍcéinigh, nó d'fhéadfadh sé gur truailliú a tharla i gcás an ainm Cenimagni agus gur "Iceni Magni" an leagan ceart, sé sin "Ícéinigh Móra".
Seandálaíocht.
Fuarthas fianaise sheandálaíochta i dtaobh na nÍcéineach, ina measc bhí - toirc, fáinní troma órga, airgid nó leictream a chaití timpeall an mhuiníl agus na gualainne. Thosaigh an hÍcéinigh i mbun bonn airgid a tháirgeadh thart ar 10 RC. Ba shain-oiriúnú a mboinn ar an ndearadh Ghall-Bheilgeach "aghaidh/capall", agus i roinnt luath-eisiúintí, níos iomadúla in aice le Norwich, cuireadh 'torc' in ionad 'capaill'.
Inscríobhadh 'ECENI' ar roinnt bonn, agus dé réir sin is dócha gurb iad an t-aon ghrúpa a bhain úsáid as a n-ainm treibhe ar boinn. Is é an t-ainm pearsanta a taispeánadh ar airgead ná Antedios (ca. 10 RC), agus ainmneacha giorraithe eile cosúil le AESU agus SAEMU níos déanaí ar aghaidh.
Graiféin. Is ábhar í graiféin a chruthaítear as adaimh carbóin, atá eagraithe i struchtú heicseagánach (cosúil le cíor mheala); is ábhar déthoiseach í, agus níl de thiús ach aon adamh amháin aici (tuairim is 0.34 nm).
Díorthaítear an t-ainm ó "graifít" agus an iarmhír -éin, rud a léiríonn an fhíric go bhfuil naisc dhúbailte iomadúla san allatróp graifíte carbóin.
Tá gach adamh i leathán graiféine ceangailte lena trí chomharsa is gaire ag σ-naisc agus π-nasc dílogánaithe, rud a chuireann le fiúsnasc a shíneann thar an leathán iomlán. Is é seo an cineál céanna nascadh a fheictear i nainfheadáin charbóin agus hidreacarbóin aramatacha ilfháinneacha, agus (go páirteach) i bhfullairéiní agus i gcarbón gloiní. Tá an fiúsbhanda i dteagmháil leis an bhanda seolta, rud a fhágann go bhfuil graiféin ina leathmhiotal le hairíonna leictreonacha neamhghnácha is fearr a ndéantar cur síos orthu trí theoiricí le haghaidh cáithníní coibhneasaíocha gan mhais. Léiríonn iompróirí luchtaithe i ngraiféin spleáchas fuinnimh líneach, seachas cearnach, ar mhóiminteam, agus is féidir trasraitheoirí le ghraiféin a dhéanamh a thaispeánann seoladh dépholach. Tá iompar luchta i ngraiféin balaistíoch thar achair fhada; taispeánann an t-ábhar ascalúcháin chandamacha móra agus diamaighnéadas mór agus neamhlíneach. Seolann graiféin teas agus leictreachas go han-éifeachtach ar feadh a phlána. Ionsúnn an t-ábhar solas go láidir ar gach tonnfhad infheicthe, is cúis leis dhath dubh na graifíte, ach tá leathán graiféine amháin beagnach trédhearcach mar gheall ar a chaoile as cuimse. Go micreascópach, is í an ghraiféin an t-ábhar is láidre a tomhaiseadh riamh.
Eaglais Cheartchreidmheach na Rómáine. Is eaglais Chríostaí í Eaglais Cheartchreidmheach na Rómáine, agus í cuid d'Eaglais Cheartchreidmheach an Oirthir.
Eaglais Cheartchreidmheach na Seirbia. Is eaglais Chríostaí í Eaglais Cheartchreidmheach na Seirbia.
Naomh Seoirse. Naomh is ea Seoirse (idir 256 agus 285 – 23 Aibreán 303), a rugadh sa Chapadóic agus a fuair bás sa Bhitín.
Paddy Coad. Ba imreoir agus traenálaí peile Éireannach é Paddy Coad (Port Láirge, 4 Aibreán 1920 – Port Láirge, 8 Márta 1992) a d'imir mar imreoir lár páirce le Waterford agus Shamrock Rovers i Sraith na hÉireann. Bhuaigh sé Sraith na hÉireann ar trí ócáidí mar imreoir-traenálaí na Shamrock Rovers. D'aimsigh sé 126 cúil i Sraith na hÉireann agus 41 i gCorn Cumann Peile na hÉireann ar feadh a gairmréim. Ba é Paddy Coad ardaimsitheoir na sraithe i 1946-47. 
D'imir sé le foireann náisiúnta na hÉireann don chéad uair ar 30 Meán Fómhair 1946 i gcailleadh 1-0 i gcoinne Sasana. D'aimsigh sé a chéad chúl don fhoireann ar 2 Márta 1947 i bua 3-2 i gcoinne an Spáinn. D'imir sé leis an bhfoireann ar 11 ócáidí agus d'aimsigh trí cúil idir 1946 agus 1952.
Isoroku Yamamoto. Ginearál-Marascal Cabhlaigh ba ea Isoroku Yamamoto (Seapáinis: 山本 五十六, Yamamoto Isoroku; 4 Aibreán, 1884 - 18 Aibreán, 1943). Bhí sé ina ardcheannasaí ar an gCabhlach Comhcheangailte sa Dara Cogadh Domhanda. Céimí de chuid Acadamh Chabhlaigh Impiriúil na Seapáine agus mac léinn de chuid Ollscoil Harvard (1919-1921) a bhí ann. Fearadh cathanna mar Pearl Harbour agus Midway faoina cheannas.
John Updike. Ba scríbhneoir Meiriceánach é John Updike (18 Márta, 1932 - 27 Eanáir, 2009). Fuair sé bás le hailse sa bhliain 2009. Bhuaigh sé an Pulitzer Prize sa bhliain 1982 leis an leabhar "Rabbit Is Rich" agus i 1991 leis an leabhar "Rabbit at Rest".
Bronnadh an deontas Guggenheim Fellow ar Updike i 1959.
Duais Pulitzer. Duais is ea Duais Pulitzer ("Pulitzer Prize"). Bronntar na duaiseanna seo ar na Meiriceánaigh is fearr i gcatagóirí éagsúla scríbhneoireachta, cosúil leis an nuachtánaíocht agus an iriseoireacht ar líne, litríocht agus cumadóireacht cheoil. Ba é Joseph Pulitzer, iriseoir agus foilsitheoir nuachtán, a chuir tús leo.
Aodh Dubh Ó Néill. Nia le hEoghan Rua Ó Néill ab ea Aodh Dubh, 1611–1660, agus mac le hArt Óg Ó Néill. Sa Bhruiséil, in Ísiltír an Spáinne, a rugadh é. Eisean a bhí i gceannas ar chosaint Chluain Meala nuair a d'ionsaigh Oilibhéar Cromail an baile lena 10,000 saighdiúir ón "Model Army", is ní dhéanfadh Cromwell dearmad air go brách. 
In aon lá amháin troda an 8 Bealtaine, 1650, chaill Cromwell breis is 3,000 saighdiúir, níos mó ná an líon a chaill sé le linn 10 mbliana cogaíochta i Sasana sa chogadh cathartha in aghaidh an rí Charles I. De bharr shár-oirbheartaíocht Uí Néill a chaill Cromwell a chuid saighdiúirí, mar ba shaighdiúir gairmiúil Aodh Dubh, a fuair chuid taithí mhíleata sna cogaí iomadúla in Ísiltír na Spáinne. An lá dár gcionn, nuair a thóg Cromwell Cluain Meala, bhí Aodh Dubh agus a 1,200 saighdiúir imithe thar abhainn na Siúire. 
Níor bhuail Cromwell le hAodh Dubh riamh arís, ach mhair Aodh Dubh chun a bheith i gceannas ar chosaint Luimnigh ar nia Cromwell, Henry Ireton, sa bhliain 1650-51. D'éirigh leis an gcosaint sa chéad ionsaí a dhein na Sasanaigh ar Luimneach sa bhliain 1650, agus bhí ar Ó Néill géilleadh sa bhliain 1651 mar bhí daonra na cathrach ag fáil bháis den ocras is den ghalar. Nuair a ghéill Luimneach, deineadh príosúnach d'Aodh Dubh, ach dhein sé é féin a chosaint chomh maith sin nár crochadh é, mar a tharlaíodh le ceannairí eile na nGael sa tréimhse chorraithe úd. Cuireadh go Londain é, marar chaith sé cúpla bliain sa phríosún i dTúr Londan. 
Scaoileadh saor é nuair a léirigh Ambasadóir na Spáinne go Sasana gur ghéillsineach Spáinneach é Aodh Dubh. Chuaigh sé chun na Spáinne, marar ceapadh ina ghinearál airtléire é, is marar chuir sé éirí amach sa Chatalóin faoi chois. D'aithin an Spáinn mar 5ú Iarla Thír Eoghain é. Sa bhliain 1660, agus Charles II ar ais mar rí ar Shasana, dhein Aodh Dubh iarratas go dtabharfaí ar ais tailte a shinsear i dTír Eoghain dó, ach dhiúltaigh an rí Sasanach dá iarratas, agus fuair sé bás níos déanaí an bhliain sin.
Cogadh an Mhíle Lá. Ba choimhlint armtha shibhialta é Cogadh an Mhíle Lá (Spáinnis: "Guerra de los Mil Días") san Stát nuachruthaithe Poblacht na Colóime, (lena n-áirítear Panama, a bhí ina chuid den Phoblacht sa tréimhse áirithe seo.) idir an Pháirtí Coimeádach, an Páirtí Liobrálach agus a chuid faicsean radacach (1899-1902). Sa bhliain 1899, bhí sé curtha i leith na Coimeádaigh go raibh siad ag coinneáil na cumhachta trí thoghcháin chalaoiseacha. Bhí an scéal níos measa toisc go raibh géarchéim eacnamaíoch i réim ag an am céanna de bharr praghsanna caife sa mhargadh idirnáisiúnta a bheith ag leagan, agus chuaigh seo i bhfeidhm go suntasach ar an fhreasúra, sé sin an Páirtí Liobrálach.
Tosach.
I rith an 19ú haois, ba thír í an Cholóim a bhí lán le éagobhsaíocht pholaitiúil, fachtóir a tháinig chun cinn mar an chúis is mó a spreag an cogadh sa bhliain 1886. Ba í seo an bhliain ina raibh 'Bunreacht na bliana 1863' curtha faoi chois, agus ina raibh doiciméid coimeádach níos lárnaitheach curtha ina ionad. Cáineadh 'Bunreacht 1863' mar thoradh ar mhí-úsáid cumhachta ag lucht na bhFeidearálacht le linn na tréimhse ina raibh na Liobrálaigh radacacha i gcumhacht.
Le linn Tréimhse "Regeneración" (na hAthbheochana) agus cruthú an bhunreachta '1886', chuir an rialtas leis na fadhbanna polaitiúla, agus thosaigh roinnt ranna ag gearán maidir leis an lár-rialtas. Sa réimse eacnamaíoch, chuir droch-chinntí polaitiúla leis na fadhbanna eacnamaíochta.
Phléasc an t-achrann idir na Liobrálaigh agus na Coimeádaigh ina chogadh. D'úsáid na Coimeádaigh toghcháin calaoiseacha chun fanacht i gcumhacht, agus mar thoradh ar sin mhéadaigh fearg an bhfreasúra. Ar bharr na timpeallachta a bhí ag éirí naimhdeach, bhí an tUachtarán Antonio Manuel Sanclemente róthinn chun rialú a thabhairt ar an tír, agus d'éirigh folús polaitíochta as sa tír. Leis an timpeallacht pholaitiúil agus an staid eacnamaíoch cruthaíodh dálaí cosúil le bairille púdair nach gá ach an solas is lú chun é a phléascadh.
Éirí amach na Liobrálach.
Ba é an 20 Deireadh Fómhair 1899 an dáta a bhí beartaithe le haghaidh tús an chogaidh. Mar sin féin, mar gheall ar neamhchríonnacht roinnt ginearál Liobrálach a bhí ag iarraidh tús a chur leis an gcogadh ar 17 Deireadh Fómhair, bogadh an dáta ar aghaidh.
Liu Xiaobo. Ba intleachtóir, scríbhneoir agus gníomhaí ar son chearta an duine, sa tSín é Liu Xiaobo (28 Nollaig 1955- 13 Iúil 2017) (Sínis shimplithe: 刘晓波; carachtair Shíneacha thraidisiúnta: 劉曉波; pinyin: Liú Xiǎobō).
D'fhreastail sé mar Uachtarán ar Lárionad Neamhspleách PEN na Síne ón bhliain 2003 i leith. 
Ar an 8 Nollaig 2008, gabhadh é toisc go raibh sé rannpháirtíocht le Cairt 08 (Sínis: 零八宪章). Gabhadh go foirmiúil é ar an 23 Meitheamh 2009, ar amhras go raibh sé "ag gríosú treascartha in aghaidh cumhachtaí an stáit." 
Cuireadh faoi thriail é ar na cúisimh chéanna ar an 23 Nollaig 2009. Gearradh pianbhreith a haon déag bliana príosúnachta air. Chaill sé a chearta polaitiúla ar feadh dhá bhliain ar Lá Nollag na bliana 2009. 
Le linn a 4ú théarma príosúnachta ó 2009-2020, bhuaigh sé Duais Nobel na Síochána an 8 Deireadh Fómhair 2010, le haghaidh "a streachailt fhada agus neamh-fhoréigneach ar son chearta daonna bunúsacha sa tSín."
Michael Darragh MacAuley. Is imreoir peil Ghaelaigh Michael Darragh Macauley. Imríonn sé le Baile Átha Cliath agus Ballyboden. Bhuaigh sé Craobh Shinsear Peile Átha Cliath le Ballyboden i 2009. D'imir sé a chéad chluiche le Baile Átha Cliath in éadan Loch Garman sa chéad bhabhta de Chorn Uí Bhroin i 2010. Bhí MacAuley ar fhoireann Bhaile Átha Cliath nuair a bhain siad Craobh Laighean i 2012, 2013, 2014, 2015 agus 2016. Bronnadh 'allstar' air i 2011 agus 2013.
Cuala CLG. Club de chuid Chumann Lúthchleas Gael atá lonnaithe i mBaile Átha Cliath is ea Cuala. Sa bhliain 1974, bhí Dalkey Mitchells agus Cuala Casements cónasctha le chéile chun CLG Cuala a bhunú.
Craobh Sinsear Iomána Bhaile Átha Cliath. 'Séard is Craobh Shinsear Iomána Átha Cliath ann ná comórtas de chuid CLG idir na clubanna sinsir i gContae Átha Cliath. Bhain CLG Baile Buadáin Naomh Éanna an comórtas is déanaí i 2009 i bPáirc Pharnell.
Buaiteoirí.
Bhí St Columba's agus St Agnes Football Club cónasctha le chéile mar Crumlin.
Sliabh gCuillinn. Is é Sliabh gCuillinn () (573 méadar) an sliabh is airde i gContae Ard Mhacha. Tá sé suite i gcroílár Shléibhe Cuillinn nó 'Fáinne Cnoc Shliabh gCuillinn'. Tá ról suntasach i miotaseolaíocht agus stair an cheantair máguaird aige agus is gné thiarnasa é os cionn na tuaithe timpeall air, ag tairiscint radharcanna chomh fada amach le Chonnacht agus Bá Bhaile Átha Cliath nuair a bhíonn aimsir fhabhrach ann.
Gnéithe dromchla.
Is éard is Sliabh gCuillinn ann ná hiarsma creimithe de thírdhreach bolcánach Pailéicéineach. Tá sé timpeallaithe le 'dingeán fáinneach'. Bhí Sliabh gCuillinn múnlaithe le hoighriú agus taispeánann sé 'creig is earr', gné oighriúcháin chlasaiceach. Tá an 'earr' ag síneadh i dtreo ó dheas, ag críochnú ag Dromainn Tí.
Tá dhá charn ar bharr na sléibhe ar an dá thaobh den loch - tá an ceann Tuaiscirteach ar thulach chiorclach de chlocha beagnach 40 troigh ar trastomhas, an am céanna is tuama mór pasáiste é an ceann Deiscirteach atá caomhnaithe go maith, agus an tuama is airde fós a fuarthas in Éirinn.
Bíonn cuid mhaith de dhromchla Shliabh gCuillinn clúdaithe le foraois, fraoch, agus clocha agus 612 heicteár de fraochmhá thirim ar an sliabh ainmnithe mar Limistéar Speisialta Caomhnaithe, Limistéar Íogair Comhshaoil, agus Limistéar Sáráilleachta Nádúrtha. I mí Iúil 2006, scriosadh roinnt réimsí aitinn i ndóiteán a d'fhéadfadh a bheith tosaithe d'aon turas.
Is féidir rianta fós le feiceáil ar ithir bhocht an tsliabhe den fheirmeoireacht san chianaimsir chomh maith le fianaise na cairéalachta. Sa lá atá inniu ní úsáidtear Sliabh gCuillinn mórán le haghaidh táirgeadh eacnamaíoch ach tá tóir air ag cuairteoirí agus lucht na fálróide toisc go bhfuil bóthar sciamhach rochtana suas go dtí thart ar leath den sliabh agus tá seanchosán fós ann a cheadaíonn rochtain éasca go dtí an mullach. Tá Dromainn Tí, An Mullach Bán, Lios Liath, Foirceal agus An Mhaigh sa chúlchríoch chóngarach,
Miotaseolaíocht.
Bíonn Sliabh gCuillinn páirteach san dán eipiciúil 'Táin Bó Cuailnge'. Moltar freisin go raibh Cú Chulainn ina chónaí sa cheantar nuair a bhí sé ina leanbh.
Edith Cavell. Rugadh Edith Louisa Cavell an 4 Nollaig 1865 in Swardeston, Norfolk Shasana agus chuir scuad lámhaigh chun báis í an 12 Deireadh Fómhair 1915 sa Bhruiséil. Banaltra Shasanach a bhí inti, a chabhraigh le breis is 200 príosúnaigh cogaidh, ó Shasana, ón bhFrainc agus ón mBeilg, éalú go dtí an Ísiltír neodrach. Ghabh na Gearmánaigh an 5 Deireadh Fómhair 1915 í, agus dhaor chun báis í mar spíodóir agus as "coir a dhein dochar d'fhórsaí armtha na Gearmáine" ("Verbrechens zum Schaden für die deutschen Streitkräfte“). 
Bhí tionchar ag a bás ar Éirinn: cáineadh na Gearmánaigh chomh mór sin i Sasana, as bean a chur chun báis, gur dheacair dóibh féin an Chúntaois Constance Markiewicz a chur chun báis as a páirt in Éirí Amach na Cásca sa bhliain 1916, sé mhí tar éis bhás Edith Cavell.
Coill Eafráím. Fadó, de réir an sean-tiomna, i gCoill Eafráím, bhí cath idir airm an rí Dáibhí agus airm Absalom, mac leis. Fuair Absalom bás (2 Samúéil, 18:6, 8) nuair a rinne sé iarracht éalú ar asal. Bhí fir Dháibhí ar a thóir nuair a bhuail sé in aghaidh géag crainne agus bhí a cheann greamaithe i gcraobh. Bhí Coill Eafráím suite in aice le Mahanéim, in oirthear na Iordáine. Cuid den choill ollmhór, Gileágéaged, ab ea í, áit a raibh go leor Iosraeilítigh lonnaithe.
Valery Leontiev. Is amhránaí popcheoil ón An Rúis é Valery Leontiev (Rúisis: "Валерий Леонтьев"; seanainm: "Валерий Яковлевич Леонтьев", Valery Yakovlevich Leontiev). Rugadh sa bhliain 1949 in Ust-Usa, Poblacht Choimí é. Tá clú air mar dhuine de na healaíontóirí is suntasaí atá ag seinnt ceoil sa Rúis sa lá atá inniu ann. Le linn a shaoil chruthaithigh fhada, tá níos mó ná 30 albam eisithe aige, agus díoladh níos mó ná milliún cóip de go leor acu.
Partido Liberal Colombiano. Ceann amháin den dá pháirtí polaitíochta traidisiúnta sa Cholóim is ea El Partido Liberal Colombiano (Gaeilge: "Páirtí Liobrálach na Colóime"), a bunaíodh sa bhliain 1848 bunaithe ar smaointe an Ghinearáil Francisco de Paula Santander.
Poznań. Is cathair í Poznań atá suite ar abhainn Warta in iarthar na Polainne. Tá 550,000 duine ina gcónaí inti agus í mar an cúigiú cathair is mó sa tír. Tá sí ar cheann de na cathracha is sine freisin agus tá sí an-tábhachtach i leith stair stát na Polainne.
Ar feadh na gcéadta bliain roimh theacht na Críostaíochta chun na tíre, ba í Poznań croílár polaitiúil agus cultúrtha na bPolannach. Ba é Mieszko I chéad Rí stairiúil na bPolannach agus bhí ceanncheathrú aige i bPoznań. Baisteadh é sa bhliain 966, agus b'fhéidir gur tharla an baiste i bPoznań chomh maith. I ndiaidh a bhaiste cuireadh tús le tógadh Ardeaglais Poznań (an chéad cheann sa tír). Nuair a fuair na ríthe luatha seo bás cuireadh iad san Ardeaglais (Mieszko I, Boleslaus I, Mieszko II, Casimir I, agus níos déanaí: Rí Przemysł I agus Przemysł II).
Pápa Pól IV. Ba é Pól IV (28 Meitheamh, 1476 – 18 Lúnasa, 1559) an pápa ar an Eaglais Chaitliceach idir 1555 agus 1559.
Róisín Dubh. Amhrán ón 16ú haois is ea Róisín Dubh ina ndéantar ionannú idir Éire agus leannán an fhile.
Liudolf, Diúc na Sacsaine. Ba chunta Sacsanach é Liudolf (rugadh thart ar 805, fuair bás 12 Márta 864 nó 866), mac an chunta (Gearmáinis: Graf) Brún (Brunhart) agus a bhean chéile Gisla von Verla; thug údair diúc Oirthir na Sacsaine (Laidin: "Dux orientalis Saxonum") agus cunta Ostfalen air níos déanaí ar aghaidh. Mhéadaigh Liudolf ar a shealúchais i oirthear na Sacsaine, agus bhí sé ina cheannaire (Dux) sa chogadh idir Rí Ludwig der Deutsche i gcoinne na Normannach agus na Slavach. Ghabh an 'Teaghlach Liudolfinger' uaidh, ar a dtugtar freisin 'Ríshliocht Otto'; is é an ball is sine atá fíoraithe.
Suojeluskunta. Is éard a bhí i gceist le Suojeluskunta ("Cór Cosanta") ná eagraíocht chosanta tíre a bhí ag obair san Fhionlainn sna blianta 1918-1944. Cineál garda náisiúnta a bhí ann. Bunaíodh na chéad "chóir chosanta" sa bhliain 1917, ach bhí siad an-difriúil le cóir chosanta na heagraíochta náisiúnta a tháinig ar an bhfód sa bhliain 1918. 
I rith na mblianta, bhí 120,000 duine sna cóir chosanta, agus ar meán bhí 90,000 duine ann. Mar sin, bhí eagraíocht náisiúnta na gcór cosanta ar an eagraíocht shaorthoilteanach ba mhó a bhí ag obair i sochaí na Fionlainne san am. Shroich an eagraíocht uasmhéid a ballra sa bhliain 1941, nuair a bhí 127,000 duine ann. I mbliain a bunaithe ní raibh ach 39,000 duine ann. Tháinig deireadh leis an eagraíocht nuair a shocraigh an Fhionlainn agus an tAontas Sóivéadach síocháin shealadach sa bhliain 1944, nó ceann de choinníollacha na síochána a bhí ann go ndíshlógfaí na Cóir Chosanta, rud a rinneadh.
Ba iad Gardaí Bána an chogaidh chathartha síol na gCór Cosanta, rud a d'fhág go raibh blas láidir polaitiúil - blas na heite deise - orthu i rith an chéad chúpla bliain i ndiaidh an chogaidh sin. Sa bhliain 1921, áfach, tháinig an Leifteanant-Choirneal Lauri Malmberg i gceannas ar Eagraíocht na gCór Cosanta, agus rinne sé a dhícheall an eagraíocht a thabhairt chun proifisiúntachta agus chun neamhpholaitiúlachta. D'éirigh leis a lán a dhéanamh lena chuid cuspóirí a bhaint amach, agus cuireadh oifigigh phroifisiúnta in áit na radacach eite deise sna heagraíochtaí réigiúnacha.
Slavaigh. Is grúpa eitneach iad na Slavaigh agus is daoine Ind-Eorpacha iad. Cónaíonn siad, go príomha, i lár agus in oirthear na hEorpa. Ó thús an 6ú haois spréigh siad amach agus lonnaigh siad san chuid is mo de Lár agus Oirthear na hEorpa agus na Balcáin. Shocraigh go leor acu níos déanaí sa tSibéir agus i Lár na hÁise nó chuaigh siad ar imirce chuig chodanna eile den domhan. Bíonn cónaí ar phobail na Slavaise i níos mó ná leath de chríoch na hEorpa.
Éire agus an Bhreatain Mhór. Is oileáin iad Éire agus an Bhreatain Mhór atá suite in iarthuaisceart na hEorpa, siar ó thuaidh amach ó chósta na mór-roinne. Is iad Éire agus an Bhreatain Mhór na hoileáin is mó ach tá breis is 6000 oileán eile san oileánra mar shampla Inse Ghall, na Scillí, Inse Shealtainn, Inse Orc, Inis Iocht agus Acaill. 315,134 km² achar iomlán na n-oileán. Tá daonra an oileánra beagnach seachtó milliún san iomlán.
Is iad na carraigeacha is sine san oileánra ná na cinn atá le fáil in iarthuaisceart na hAlban, in Éirinn agus i dtuaisceart na Breataine Bige, atá tuairim is 2,700 milliún bliain d'aois. I gcaitheamh na Ré Siolúraí d'imbhuail na réigiúin thiar thuaidh faoi na réigiúin thoir theas, a bhíodh mar chuid de mhórchríoch eile. I gcodarsnacht le formhór na n-oileánraí timpeall na cruinne, creidtear go bhfuil topagrafaíocht na n-oileán seo sách measartha sa chaoi is nach bhfuil sléibhte ná aillte fíor-arda ná aibhneacha rí-fhada ná locha ró-fhairsing le fáil ann. Éiríonn Beinn Nibheis suas go hairde de 1,344 meadar (4,409 troigh), rud a chiallaíonn nach bhfuil sí chomh hard le mórchuid sliabhraonta an domhain. Seasann Loch nEathach amach san oileánra toisc go bhfuil sé go follasach níos mó ná bunús na lochanna sna hoileáin, ach ní chlúdaíonn sé ach achar de 390 ciliméadar cearnaithe (is é sin le rá 151 míle cearnaithe). Tá aeráid mheasartha mhara le teannadh ina réaltar geimhridh shéimhe agus samhraidh theo.
Is í An Ríocht Aontaithe í an tír is mó ann (ina n-áirítear na ceithre réigiún; Alba, Tuaisceart Éireann, Sasana agus an Bhreatain Bheag). Lena chois sin tá spleáchais de chuid na Corónach ann freisin (mar atá Oileán Mhanann agus Oileáin Mhuir nIocht): níl siad mar chuid den Ríocht Aontaithe cé nach bhfuil neamhspleáchas iomlán acu. Is í Poblacht na hÉireann an t-aon tír eile.
Sanasaíocht.
"Ny h-Ellanyn Goaldagh" a thugtar orthu i nGaeilge Mhanann, agus "Eileanan Bhreatainn" a deirtear i nGaeilge na hAlban, agus "The Atlantic Archipelago" or "British-Irish Isles" a thugtar orthu i mBéarla.
Na Scillí. Oileánra san Aigéan Atlantach is ea na Scillí (Coirnis: "Syllan", Béarla: "Isles of Scilly"), amach ó chósta thiar theas Chorn na Breataine. Cónaítear ar chúig cinn de na Scillí; tá isteach is amach le 2,000 duine ar fad ina gcónaí ann. Is cuid den Ríocht Aontaithe iad na hoileáin.
Ar an 22ú Deireadh Fómhair sa bhliain 1707, thit ceann de na tubáistí ba mhó i stair Chabhlach na Breataine Móire amach sna hoileáin. Briseadh ceithre long de chuid an chabhlaigh ar chladaigh na Scillí agus iad ar strae sa cheo. Cailleadh idir 1,400 agus 2,000 fear, an tAimiréal Sir Cloudesley Shovell, stiúrthóir na long, ina measc.