Trelis/gawiki huggingface dataset:
Géarchéim Iosrael-Palaistín, 2023. Thosaigh géarchéim Iosrael-Palaistín, 2023 ar 3 Iúil 2023 i ndáiríre nuair a rinne Arm Iosrael ionradh ar bhaile Jenin ar an mBruach Thiar, ceann de na hionraí is mó le 20 bliain ar Bhruach Thiar na Palaistíne . Bhí "Baile agus Gairdín" ("Operation Home and Garden") baiste ag na hIosraelaigh ar an ionradh ar Jenin [ar nós gur leo ó cheart críocha na bPalaistíneach].
Cúlra.
Le bliain agus tuilleadh bhí ruathair go rialta déanta ag Arm Iosrael (IDF nó Israeli Defense Forces) ar Jenin agus bhí Palaistínigh tar éis coilínigh de chuid Iosrael a ionsaí in iarracht díoltas a bhaint amach. Rinne buíonta armtha coilíneach scrios ar bhailte beaga agus gabháltais Phalaistíneacha.
Níor fhacthas a leithéid ó cuireadh deire leis an Dara Éirí Amach (Intifada nó الانتفاضة الثانية, "Al-Intifāḍa aṯ-Ṯhāniya") sa bhliain 2005.
Imeachtaí.
Bhí 167 Palaistíneach maraithe ag Arm Iosrael go dtí 3 Iúil i mbliana. Tharla an chéad ollruathar ar Jenin ar an 23 Meitheamh 2023.
Idir 1-3 Iúil, bhí deichniúr Palaistíneach maraithe ag na hIosraelaigh in Jenin, agus bhí corradh le céad duine gafa acu agus na mílte eile curtha as a n-árais chónaithe de bharr an ruathair.
Iarmhairtí.
In Éirinn, thug an Taoiseach le fios go raibh imní air faoi ghéire an fhoréigin atá an dá thaobh [Iosraelaigh agus Palaistínigh araon] a dhéanamh ar a chéile agus dúirt go gcaithfí sibhialtaigh a chosaint thar aon ní eile.
Bhris Coimhlint Iosrael-Hamas, 2023 amach i mí Dheireadh Fómhair.
Johannes Zukertort. Imreoir fichille Polannach-Briotanach-Gearmánach ab ea Johannes Hermann Zukertort (Polainnis: Jan Hermann Cukiertort; 7 Meán Fómhair 1842 – 20 Meitheamh 1888). Bhí sé ar dhuine de na himreoirí is fearr ar domhan sna 1870idí agus 1880idí, ach chaill sé i gcluiche in aghaidh Wilhelm Steinitz i 1886, a mheastar go ginearálta mar an chéad chraobhchluiche domhanda san fhicheall.
Cardiidae. Is moileasc mara débhlaoscach inite é ruacan. Cé go dtugtar “ruacan” ar go leor débhlaoscach inite, is iad na speicis san fhine tacsanomaíochta Cardiidae na fíor-ruacain.
Cónaíonn ruacain ar thránna gainimh ar foscadh timpeall an domhain. Bíonn an sliogán cruinn agus siméadrach go déthaobhach, ar dhéanamh croí nuair a bhreathnaítear air ón deireadh. Feictear easnacha gathacha, spásáilte go cothrom, ar an sliogán sa chuid is mó de na géinis; is eisceacht é "Laevicardium", na ruacain uibhe, a bhfuil sliogáin an-mhín orthu.
Tá an ruacan in ann a shliogán a dhúnadh go hiomlán; is é sin le rá, níl aon “bhearna” idir an dá thaobh. Cé go bhfuil cosúlacht idir sliogán an ruacain agus an muirín mar gheall ar na heasnacha, is féidir iad a idirdhealú ó thaobh moirfeolaíochta de, sa mhéid is nach bhfuil “cluaisíní” (cnapa beaga ar cruth cluaise i ngar don inse) ag an ruacan.
Tugtar an t-ainm “ruacan” ar roinnt speiceas nach bhfuil san fhine Cardiidae; mar shampla, an ruacan con ("Glycymeris glycymeris"), an ruacan croí ("Glossus humanus"), an ruacan cruinneánach ("Sphaerium corneum"), agus an ruacan piseánach ("Pisidium casertanum"). Ar an lámh eile, ní thugtar “ruacan” ar gach speiceas de chuid Cardiidae; mar shampla, is ball den fhine é an breallach mór.
Tá níos mó ná 205 speiceas beo san fhine, agus go leor foirmeacha iontaise eile.
Faightear an ruacan coiteann "(Cerastoderma edule)" go forleathan timpeall chóstaí Thuaisceart na hEorpa, chomh fada siar le hÉirinn, chomh fada ó thuaidh le Muir Barents, chomh fada soir leis an Iorua, agus chomh fada ó dheas leis an tSeineagáil.
Laoighseach Ní Choistealbha. File agus acadóir í Laoighseach Ní Choistealbha a rugadh agus a tógadh in oirthear Dhún na nGall. Tá cónaí uirthi i nGaillimh ó 2012. A céad chnuasach ná "Solas Geimhridh", Barzaz. Tá duaiseanna éagsúla buaite aici dá cuid filíochta.
Teangacha Seapónacha. Is fine teangacha iad na teangacha Seapónacha. Tá siad go léir á labhairt sa tSeapáin, agus is é tuairim na dteangeolaithe gur shíolraigh siad go léir as aon teanga amháin, ar a dtugann siad Réamh-Sheapóinis nó Próta-Sheapóinis.
Na teangacha Seapónacha.
Is iad na teangacha Seapónacha ná:
Gaol na dteangacha Seapónacha le teangacha eile.
Táthar neamhchinnte, an bhfuil gaol ar bith ag na teangacha Seapónacha le haon fhine teangacha eile. Is iomaí teoiric atá ann, agus cuid mhaith acu ina gcnámha spairne, ach ní bhfuair aon cheann acu glacadh forleathan.
Syd Barrett. Ceoltóir, giotáraí agus cumadóir Sasanach ab ea Syd Barrett, (a rugadh Roger Keith Barrett) 6 Eanáir, 1946 - 7 Iúil, 2006). B'eisean a bhunaigh an racbhanna Sasanach Pink Floyd sa bhliain 1965, ar na racghrúpaí is mó ar domhan sna 1960idí agus 1970idí. 
Saol.
Bhí Barrett ina phríomhchumadóir le Pink Floyd sna 1960idí. Scríobh Barrett an chuid is mó den albam rathúil "The Piper at the Gates of Dawn", an píosa ceoil ab fhearr a bhí acu sa tréimhse seo.
Thosaigh staid meabhrach Barrett ag éirí go dona ag deireadh na 1960idí. Bhí sé ag tógáil drugaí, LSD go háirithe, agus ar feadh tamaill bhí fadhbanna intinne troime aige. 
Cuireadh as an mbanna é sa bhliain 1968, agus tháinig David Gilmour isteach ina áit. Rinne Barrett cúpla albam ina aonar, ach ansin d'éirigh sé as.
Bás.
Chaith Barrett an chuid eile dá shaol i gCambridge, i dteach a mháthar. Bhuail ailse phaincréis é; ní raibh ach 51 bliain d'aois slánaithe aige nuair a bhásaigh sé ar an 7 Iúil 2006, 
Rinne Pink Floyd cúpla amhrán mar ómós do Bharrett, mar shampla "Shine On You Crazy Diamond" agus "Wish You Were Here".
MTV. Stáisiún teilifíse is ea MTV: Music Television ("Teilifís Cheoil") , atá lonnaithe i Nua-Eabhrac, Stáit Aontaithe Mheiriceá agus Londain, Sasana. Is stáisiún don dream óg é den chuid is mó, agus é ar an gcéad bhealach riamh ina raibh físeáin cheoil ar siúl. Sa lá atá inniu ann, tá níos mó cláir ghinearálta don aos óg le feiceáil ann.
Thosaigh MTV ag craoladh ar 1 Lúnasa, 1981. An chéad fhíseán ceoil a taispeánadh ná "Video Killed the Radio Star" le The Buggles.
Pink Floyd. Banna rac-cheoil as Cambridge Shasana is ea Pink Floyd, ceann de na bannaí ba mhó sa domhan, go hairithe sna 1970í agus na 1980í. Ba iad Roger Waters agus David Gilmour na príomhchumadóirí. 
Stair.
Ar an 5 Lúnasa 1967, tháinig Pink Floyd ar an bhfód leis an albam, "The" "Piper at the Gates of Dawn". Bhí ard-mholadh as a nuálaíocht ag an am, mar shampla "Bike". 
Bhain Pink Floyd clú is cáil idirnáisiúnta amach leis na halbaim choincheapa "The Dark Side of the Moon" (1973), "Wish You Were Here" (1975), "Animals" (1977), "The Wall" (1979), agus "The Final Cut" (1983). 
Faoi na 1980idí luatha, bhí siad ar cheann de na bannaí is mó díol i stair an cheoil; faoi 2012, bhí níos mó ná 250 milliún taifead díolta acu ar fud an domhain, 75 milliún sna Stáit Aontaithe amháin. 
Baill.
D´fhág Syd Barrett an banna in 1968 de dheasca drochshláinte mheabhrach, agus d'fhág Waters in 1985. 
Lean an grúpa ar aghaidh, áfach. Tháinig na baill go léir (ach amháin Barrett) le chéile i samhradh 2005 chun cúpla amhrán a chasadh ag Live8.
An Navachóis. Is teanga Atapascach í an Navachóis ("Diné bizaad" a thugann lucht a labhartha ar a dteanga féin) a labhraíonn na Navachóigh ("Diné") in iardheisceart na Stát Aontaithe. Go geografach agus go teangeolaíoch, is ceann de na teangacha Atapascacha Deisceartacha - nó na teangacha Apáitseacha - í (tá formhór na dteangacha Atapascacha á labhairt in iarthuaisceart Cheanada agus in Alasca).
Tá an Navachóis an-chosúil leis na teangacha nó na canúintí a labhraíonn na hApáitsigh. Is féidir a rá, fiú, nach bhfuil ann ach ceann acu. Is iad an chanúint Iartharach (nó Apáitsis Coyotero), an chanúint Chiricahua (a bhí ó dhúchas ag Geronimo) agus an chanúint Mescalero na cineálacha Apáitsise is cóngaraí don Navachóis. Is iad seo canúintí Iartharacha na hApáitsise - nó teangacha Iartharacha an fhoghrúpa Apáitsigh san fhine Atapascach, más fearr leat. 
Tá na Navachóigh an-chosúil leis na hApáitsigh ó thaobh an chultúir de, leis. Déanta na fírinne, is é traidisiún an Bhéarla an t-aon chúis amháin le hiad a scaradh ó na hApáitsigh féin.
Tá níos mó cainteoirí ag an Navachóis ná ag aon teanga dhúchasach Mheiriceánach eile taobh thuaidh de theorainn na Stát Aontaithe agus Mheicsiceo, agus í ag breis is céad míle duine mar theanga dhúchais. Tá líon na gcainteoirí, fiú, ag dul in airde.
An Téalainnis. Is í an Téalainnis (ภาษาไทย, phasa thai; AFI [pʰaːsaːtʰɑj]) teanga náisiúnta agus oifigiúil na Téalainne. Is í teanga dhúchais na dTéalannach, is é sin, an dream eitneach is mó agus is láidre sa Téalainn, agus is ceann de na teangacha Thai-Kadai í. Glactar leis gurb é deisceart na Síne ba dúchas do lucht labhartha na dteangacha seo ar dtús, agus tá ceann acu, an teanga Zhuang, á labhairt ansin i gcónaí. Tá teangeolaithe áirithe den bharúil, áfach, gur féidir go bhfuil nasc éigin idir na teangacha Thai-Kadai agus na teangacha Astrainéiseacha, na teangacha Astráiseacha nó na teangacha Sínea-Thibéadacha.
Teanga thonúil í an Téalainnis, agus ní bhaintear mórán úsáide as míreanna gramadaí inti - is teanga scoite (teanga anailíseach) í, mar sin. Tá sí ó dhúchas ag 65 mhilliún duine, ach bíonn canúintí éagsúla ann ar fud na Téalainne, cuid acu an-difriúil, agus uaireanta is deacair a rá cé acu canúint Téalainnise nó teanga ghaolmhar atá á labhairt in áit nó i réigiún áirithe. Tá an Laoisis, teanga náisiúnta Laos, an-chosúil leis an gcanúint Téalainnise a labhraítear i dtuaisceart na Téalainne, mar shampla. Is léir, áfach, go bhfuil na canúintí seo go léir ag éirí níos cosúla leis an Téalainnis chaighdeánach faoi thionchar na meán cumarsáide. 
Tá stíleanna éagsúla in úsáid sa Téalainnis: Téalainnis na sráide, an Téalainnis mhórluachach, an Téalainnis reitriciúil, an Téalainnis Ríoga agus an Téalainnis reiligiúnach. Sa Téalainnis Ríoga, úsáidtear a lán focal ón gCiméiris (teanga náisiúnta na Cambóide), agus bíonn a lán focal ó theangacha naofa an Bhúdachais - an tSanscrait agus an Pháilis - le cloisteáil sa Téalainnis reiligiúnach.
An Volaifis. Is teanga í an Volaifis a labhraítear sa tSeineagáil, sa Ghaimbia, agus sa Mháratáin, agus is í teanga dhúchasach na Volafach í. Ceann de na teangacha Nígir-Chongócha í, agus í suite i mbrainse Atlantach na fine seo. Murab ionann agus an chuid is mó de theangacha an réigiúin, ní teanga thonúil í an Volaifis.
Is í an Volaifis an teanga is mó a labhraítear sa tSeineagáil. Glactar leis go bhfuil sí ó dhúchas ag 40% de mhuintir na tíre, agus an chuid eile bíonn sí acu mar theanga iasachta go minic. Tá Volaifis na gcathrach an-difriúil le Volaifis na tuaithe, áfach. An cineál Volaifise a chluinfeá i nDacár, mar shampla, tá go leor Fraincise agus Araibise measctha tríthi.
Maidir le gramadach na Volaifise is é an rud is suntasaí ná nach féidir na briathra a réimniú ar aon nós. Ina áit sin is iad na forainmneacha a réimnítear - is é sin baintear úsáid as forainmneacha éagsúla, nó foirmeacha éagsúla de na forainmneacha, leis an aimsir chaite, an aimsir láithreach agus araile a chur in iúl. Le fírinne áfach ní ar an aimsir atá an bhéim is mó sa réimniú seo féin ach ar ghné an bhriathair - is é sin cé acu gníomh críochnaithe atá i gceist nó gníomh atá ar obair i gcónaí.
Achadh Lon. Baile i gContae Fhear Manach is ea Achadh Lon ().
An Cheis. Is baile i gContae Fhear Manach í an Cheis ("Kesh" as Béarla).
An Garastún. Baile i gContae Fhear Manach is ea An Garastún ("Garrison" as Béarla).
Baile an Irbhinigh.  Baile i gContae Fhear Manach is ea Baile an Irbhinigh ("Irvinestown" as Béarla).
Béal Átha na Mallacht. Sráidbhaile agus baile fearainn i gContae Fhear Manach is ea Béal Átha na Mallacht ("Ballinamallard" as Béarla).
Béal Cú. Baile i gContae Fhear Manach is ea Béal Cú ("Belcoo" as Béarla), in aice an Blaic.
Béal Leice, Contae Fhear Manach. Is baile i gContae Fhear Manach i dTuaisceart Éireann é Béal Leice ("Beleek" as Béarla). Bhí 904 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2011.
Cill Chéile Dé.  
Baile i gContae Fhear Manach is ea Cill Chéile Dé ("Killadeas" as Béarla).
Cill Náile, Contae Fhear Manach. Sráidbhaile agus baile fearainn i gContae Fhear Manach is ea Cill Náile ("Kinawley" as Béarla). Sa bhliain 2011 bhí cónaí ar 75 duine ann. Tá 187 acra sa bhaile fearainn. Paróiste sibhialta atá ann chomh maith.
Daimhinis. Oileáin i gContae Fhear Manach, Cúige Uladh is ea Daimhinis ("Devenish" as Béarla).
Bhunaigh Naomh Molaise mainistir sa 6ú haois ar cheann d’oileáin i Loch Éirne. Bhunaigh na hAgaistínigh mainistir ina dhiaidh sin tiomnaithe do Naomh Muire.
Doire Ó gConaíle. Baile i gContae Fhear Manach is ea Doire Ó gConaíle ("Derrygonnelly" as Béarla).
Droim Scine. Is ionad daonra agus liagchiorcal i gContae Fhear Manach é Droim Scine.("Drumskinny" as Béarla).
Eadarnaidh. Baile i gContae Fhear Manach is ea Eadarnaidh ("Ederney" as Béarla).
Lios na Scéithe. Baile i gContae Fhear Manach is ea Lios na Scéithe ("Lisnaskea" as Béarla).
Lios Béal Átha. Baile i gContae Fhear Manach is ea Lios Béal Átha ("Lisbellaw" as Béarla).
Mullach na Seangán. Baile i gContae Fhear Manach is ea Mullach na Seangán ("Florencecourt" as Béarla), atá suite taobh amuigh d'Inis Ceithleann.
Paiteagó. Sráidbhaile beag ar an teorainn idir Chontae Dhún na nGall agus Contae Fhear Manach is ea Paiteagó ("Pettigo" as Béarla). Tá an áit suite trasna na habhann arb í teorainn oifigiúil Phoblacht na hÉireann agus Thuaisceart Éireann. Is é an t-ainm oifigiúil atá ar an leath den tsráidbhaile ar thaobh an Tuaiscirt ná "Tullyhommon", is é sin Tulaigh Uí Thiomáin, ach is é an t-ainm atá ag muintir na háite uirthi ná an "High Street", is é sin, an tSráid Ard, ós rud é go bhfuil sí suite ar shlios an chnoic, agus radharc maith ansin ar an gcuid eile den tsráidbhaile. An chuid eile den tsráidbhaile, is é sin an tSráid Mhór, Sráid an Mhuilinn, agus Sráid an Stáisiúin, tá siad suite ar thaobh na Poblachta, agus iad ag teacht le chéile ar an Diamant i lár an tsráidbhaile. Tá eastáit nuafhorbartha tithíochta ann chomh maith ar imeall thuaidh na háite.
Ar thaobh na Poblachta, bhí 239 nduine ina gcónaí sa bhliain 2011, laghdú 41 duine (-14.6%) ó 2006. Déantar achoimre ar athruithe ar an daonra ins na blianta anuas ins an tábla seo thíos:
Nath.
"Imigh leat go Paiteagó" a deirtear le duine agus áit i bhfad as i gceist. Leaganacha eile den nath céanna ná "Imigh leat go Bun Fí" nó "Imigh leat go Botailí Hó" (ó Willie Frainc Chonaill i Rann na Feirste).
Ros Liath. Baile i gContae Fhear Manach is ea Ros Liath ("Rosslea" as Béarla). Tá an baile gar don teorainn. 
Suite ar bhruacha Finn atá sé le a lán lochanna beaga sa cheantar. Bhí 554 daoine ina gcónaí I Ros Liath sa daonáireamh 2001. 
Spórt.
Bhunaigh Seamróga Ros Liath an club Cumann Lúthchleas Gael áitiúil I 1888. Tá Seamróga Ros Liath sa tríú áit i gContae Fhear Manach ó thaobh na craobhacha de le 13 craobh.
Stevie Ray Vaughan. Giotáraí cáiliúil Meiriceánach ab ea Stephen "Stevie" Ray Vaughan, nó uaireanta SRV (3 Deireadh Fómhair, 1954 – 27 Lúnasa, 1990). Rugadh Vaughan i nDallas, Texas, agus ceaptar go raibh sé i measc na giotáraithe is fearr riamh, agus é ag seinm na gormacha le giotár leictreach. 
Fuair Vaughan bás tar éis timpiste sa bhliain 1990, nuair a thit an héileacaptar ina raibh sé ag taisteal sna sléibhte in East Troy, Wisconsin.
An tSeineagáil. Is tír í an tSeineagáil atá lonnaithe taobh theas d'Abhainn na Seineagáile in iarthar na hAfraice. Tá teorainn aici leis an Aigéan Atlantach, an Mháratáin, an Ghaimbia agus Guine Bhissau. Is iamhchríoch í an Ghaimbia laistigh den Seineagáil, ag leanúint Abhainn na Gaimbia ar feadh 300 km intíre. Tá oileáin Rinn Verde suite 560 km ó chósta na Seineagáile. Is é Dacár príomhchathair na Seineagáile.
Stair.
Ar an 27 Meán Fómhair 2002, báthadh 1,863 duine nuair a d'iompaigh an bád farantóireachta MV Le Joola ar a béal faoi.
Hangul. Is é an Hangul (Cóiréis: 한글, hangeul nó hangǔl) aibítir dhúchasach na Cóiréise, agus í in iomaíocht leis an gcóras neamh-aibítreach, Hanja, a fuarthas ar iasacht ón tSín. Tá an córas Hangul bunaithe ar fhuaimniú na teanga, ach ní thugann sé aird ar chomhshamhlú na gconsan, a bhíonn coitianta sa Chóiréis labhartha. Is é an Hangul an t-aon chóras scríbhneoireachta a úsáidtear sa Chóiré Thuaidh, ach tá an dá chineál scríbhneoireachta le feiceáil sa Chóiré Theas i gcónaí.
Aibítir Laidineach. Is í an aibítir Laidineach (nó an "aibítir Rómhánach") an córas scríbhneoireachta aibítreach is mó in úsáid ar fud an domhain sa lá atá inniu ann. Tá 26 litir sa bhun-aibítir, agus úsáidtear é, le roinnt modhnuithe, sa chuid is mó de theangacha na hEorpa (roinnt tíortha Oir-Eorpach in easnamh), i Meiriceá Thuaidh agus Theas, san Afraic Fo-Sahárach, agus in oileáin an Aigéin Chiúin.
Baintear úsáid as litreacha eile freisin i dteangacha éagsúla, m.sh. w i mBéarla agus Gearmáinis.
Forbairt.
Seo an chéad aibítir Laidine a bhí ann A, B, C, D, E, F, H, I, K, L, M, N, O, P, Q, R, S, T, V, X. Cuireadh Y agus Z leis ar ball chun fuaimeanna ó theangacha eile a chur leis.
Nuair a cruthaíodh an aibítir Angla-Shacsanach bhí litreacha uile na Laidine ón am sin i gceist. Mar sin féin cuid de na litreacha atá sa Bhéarla anois níor tháinig siad isteach sa teanga sin ach le déanaí. An litir is déanaí a tháinig isteach ná ‘J’ nó ‘I’ agus eireaball air. Úsáideadh ‘I’ agus ‘J’ araon don litir chéanna agus níor glacadh le ‘J’ in aibítir an Bhéarla go dtí an naoú céad déag féin.
Ozzy Osbourne. Amhránaí rac-cheoil is ea John Michael "Ozzy" Osbourne (rugadh ar 3 Nollaig 1948 in Aston, Birmingham, Sasana). Chan Osbourne sa racbhanna Black Sabbath sna 1960í agus na 1970í, ach cuireadh é as an ngrúpa i 1979, mar gheall ar na fadhbanna a bhí aige le drugaí. Thosaigh Osbourne slí beatha nua mar amhránaí ina aonar, le cabhair ó a bhean chéile Sharon, agus bhí rath aige arís. Bhunaigh siad an fleá cheoil Ozzfest chomh maith. Bhailigh Black Sabbath le chéile arís i 1997, agus tá siad ag seinm anois agus arís fós.
Bhí Osbourne agus a chlann ar fad le feiceáil ar an gclár teilifís "The Osbournes", ar MTV.
Tony Iommi. Giotáraí agus cumadóir é Frank Anthony "Tony" Iommi (rugadh ar 19 Feabhra, 1948 é i mBirmingham, Sasana). B'eisean bunaitheoir an bhanna miotal troime Black Sabbath sna 1960idí, agus an duine a chum an chuid is mó den cheol. Ba é Ozzy Osbourne an ball is cáiliúla, ach i ndáiríre b'é Iommi an ceannaire i gcónaí. 
Chruthaigh Iommi a lán de na fuaimeanna a úsáidtear i gceol miotal trom inniu. Mar shampla, thiúin Iommi a ghiotár síos ón gcaighdeán, mar bhí méara laige aige tar éis timpiste nuair a bhí sé ag obair i monarcha. Cruthaíodh fuaim nua a bhí i bhfad níos ísle agus dorcha, agus ba rud é a bheadh coitianta sa seánra as seo amach.
Mike McCready. Giotáraí is ea Michael "Mike" McCready (rugadh i bPensacola, Florida, Stáit Aontaithe Mheiriceá ar 5 Aibreán, 1966), a sheinneann príomhghiotár leis an mbanna Meiriceánach Pearl Jam. Tá stíl ag McCready atá cosúil leis na gormacha, agus thóg sé inspioráid ó Jimi Hendrix, Stevie Ray Vaughan, agus daoine eile. Cumann McCready roinnt amhráin don bhanna freisin.
Teanga. Tá níos mó ná aon bhrí amháin leis an bhfocal teanga:
Fisic mhatamaiticiúil. 'Séard atá i gceist leis an eolaíocht mhatamaiticiúil ná teicnící na matamaitice a úsáid chun fadhbanna eolaíochta a réiteach. Go dtí seo, is san fhisic ach go háirithe go raibh sé seo úsáideach, ach le déanaí, baintear leas as an matamaitic chun mionsamhail a chur le chéile sa bhitheolaíocht, sa cheimic agus fiú i gcúrsaí airgeadais.
Tá stair fhada ag baint le teicnící matamaitice a úsáid san fhisic, chomh fada siar le Isaac Newton.
Plúitíonó. Is réad é an plúitíonó atá ag timpeallú na Gréine ar aon luas leis an abhacphláinéad úd Plútón. Cuid mhaith de na hastaróidigh i gCrios Kuiper, is plúitíonónna iad - Orcus agus Ixion, mar shampla. Is féidir a rá freisin gurbh é Plútón an chéad phlúitínó ar cuireadh sonrú ann.
Fine teangacha. Is éard is fine teangacha ann ná grúpa teangacha a bhfuil gaol eatarthu, toisc gur eascair siad uile ón bhfréamhtheanga chéanna. De ghnáth, ní bhíonn mórán fianaise ann faoin bhfréamhtheanga sin, ós rud é nach sroicheann stair scríbhneoireachta na dteangacha a fhad sin siar san am.
Teangacha Altaecha. Fine teangacha is ea na teangacha Altaecha a bhfuiltear go mór mór in amhras faoi ar na saolta seo. Is iad na teangacha seo is gnách a chur san áireamh:
Uaireanta, glactar leis go bhfuil an teanga Ainu, a bhí á labhairt i dtuaisceart na Seapáine go dtí le déanaí, ina ball den fhine teangacha seo chomh maith.
Faoi láthair, níl san fhine teangacha seo ach tuairimíocht - is fearr leis na teangeolaithe a bheith ag trácht ar an "hipitéis Altaech" ná ar an bhfine Altaech. Níl siad ar aon bharúil, ach oiread, faoi na teangacha ba chóir a chur san áireamh. Is ar éigean a bheadh aon duine sásta "teangacha Altaecha" a thabhairt ar na teangacha thuasluaite "go léir". Is iad na teangacha Mongólacha, na teangacha Tuircice agus na teangacha Tungúsacha is minicí a áirítear mar theangacha Altaecha, ach níl na teangeolaithe go léir admhálach go bhfuil an trí ghrúpa seo gaolmhar le chéile, ach an oiread. 
Ba é an teangeolaí Fionlannach Matthias Alexander Castrén an chéad duine ar rith an hipitéis Altaech leis. É féin bhí sé tar éis taighde cuimsitheach a dhéanamh ar theangacha na Sibéire agus é ag iarraidh teacht ar ghaolta na Fionlainnise. Rinne sé an-obair ceannródaíochta ina thaiscéalaí taighde ag leagan amach crann ginealais na dteangacha Úralacha. San am chéanna, tá sé sábháilte a rá go ndeachaigh sé thar fóir, nó bhí seisean den bharúil go raibh, fiú, na teangacha Úralacha (na teangacha Finne-Úgracha agus na teangacha Samódacha) gaolmhar leis na teangacha "Altaecha" - d'fhéadfá hipitéis Úral-Altaech a thabhairt ar an leagan seo den hipitéis. Nuair a socraíodh nach raibh gaol ag na teangacha Úralacha leis na teangacha Altaecha, mhair a lán teangeolaithe ag síleadh gur grúpáil chiallmhar a bhí san "fhine Altaech". Bhí a lán teangeolaithe sásta leis an hipitéis "Úral-Altaech" féin ar feadh i bhfad, áfach, agus níor dealaíodh na teangacha Úralacha ó na teangacha Altaecha go deifnídeach ach faoi lár na fichiú haoise. Ba é ba phríomhchúis leis seo ná gur thosaigh na saineolaithe ag cur amhrais san fhine Altaech sa chiall chúng féin.
Teangacha Úralacha. Is fine teangacha iad na teangacha Úralacha a chuimsíonn na teangacha Finne-Úgracha agus na teangacha Samóideacha.
Micheál Ó Domhnaill. Ceoltóir Éireannach ab ea Micheál Ó Domhnaill (7 Deireadh Fómhair 1952 - 7 Iúil 2006). 
Saol.
Rugadh an Domhnallach i gContae na Mí ar an 7 Deireadh Fómhair 1952. 
Bhí a athair, Aodh Ó Domhnaill, as Rann na Feirste i dTír Chonaill, agus d'fhoghlaim sé go leor de thraidisiún ceoil a shinsear agus é ina ghasúr. 
Bhí dúil mhór sa spórt aige i gcónaí agus d'imir sé peil do Chontae na Mí mar mhionúr, ach díbríodh é as a bheith ag imirt rugbaí chomh maith nuair a bhí toirmeasc ar a leithéid. 
Bronnadh giotár air nuair a bhí sé tinn san ospidéal agus é dhá bhliain déag d'aois agus bhain sé ardscil amach san uirlis sin. 
Fuair sé jab mar thaighdeoir sna 1970idí, is rinne sé an-chuid taighde ar amhráin dhúchais a mhuintire, go háirithe lena aintín Neilí Ní Dhomhnaill, agus ar amhráin na hAlban agus Shasana. 
Ceoltóir gairmiúil.
Thosaigh sé ag seinm leis an ngrúpa "Skara Brae" (Mícheál Ó Domhnaill, Tríona Ní Dhomhnaill, Dáithí Sproule agus Maighréad Ní Dhomhnaill) nuair a bhí sé fiche bliain d'aois. Bhí baint aige féin agus ag a dheirfiúracha Tríona agus Maighréad le grúpaí cáiliúla eile ar feadh na mblianta ina dhiaidh sin. 
Bhí sé ina bhall bunaidh de "The Bothy Band" i 1974 agus ardcháil air ar son a chuid amhránaíochta agus a chuid ceoil ar an ngiotár.
Chuaigh sé leis an ngrúpa "Relativity" ar feadh tamaill sna hochtóidí, ach chaith sé seal fada i Portland, Oregon. 
Fuair sé bás go tobann i dtimpiste is cosúil (thit sé síos staighre) ar an 7 Iúil 2006 in aois 54 dó.