Trelis/gawiki huggingface dataset:
Ceiltigh na nOileán. Bhíodh Ceiltis na nOileán á labhairt ag Ceiltigh na nOileán, lonnaithe i nÉirinn, sa Bhreatain agus sa Bhriotáin. Úsáidtear an téarma do dhreamanna Ceilteacha ón Iarannaois tríd an ré Rómhánach go dtí an luath-mheánaois, ina measc Briotanaigh Cheilteacha, na Cruithnigh agus na Gaeil.
Leath teangacha na gCeiltigh ar fud na noileán le linn na Cré-umhaoisé agus go luath le líne na hIarannaoise. Tá dhá fhine ann: Briotainic san oirthear agus Gaeilis san iarthar. Cé go bhfuil fianaise scríofa ann ar ón séú haois RC, rud a ligint le cinnteacht d'athchruthú a dhéanamh ar , ní fheictear Ceiltis na nOileán go dtí go luath sa chéad mhílaois.
Bhí creideamh ildiachach ag Ceiltigh na nOileán, faoi réim na ndraoithe.
Bhí naisc láidre ag roinnt desna treibheanna as deisceart na Breataine leis an mór-roinn, go háirithe leis an nGaill agus leis an nBeilg. Bhuail siad a gcuid bíonn féin. 
Rinne Impireacht na Róimhe ionradh ar an mBreatain sa chéad aois AD agus chuir faoina smacht, agus d'éirigh cultúr Rómhánach-Briotanach chun cinn san oirdheisceart. D'fhan Briotanaigh agus Cruithnigh sa tuaisceart, agus na Gaeil i nÉirinn, laistigh den impireacht. Le meath ré na Rómhánach sna 400í, lonnaigh treibheanna Angla-Shacsanacha san oirdheisceart, agus roinnt Gael san iarthar. Tháinig na Gaeil chun cinn san Albain. D'imigh roinnt Briotanaigh go dtí Armorica le linn na ré seo.
Faoin 10ú haois, bhí Ceiltigh na nOileán scartha de réir áite agus teanga:
Bhí roinnt Ceilteach eile lonnaithe i dtuaisceart Sasana agus deisceart na hAlban, agus i dteannta sin 'séard a bhí fágtha desna Cruithnigh i dtuaisceart na hAlban.
Stardew Valley. Is físchluiche insamhalta rólimeartha é Stardew Valley a d'fhorbair Eric “ConcernedApe” Barone idir 2012 agus 2016. Sa chluiche, glacann an t-imreoir seilbh ar fheirm a bhfuil drochbhail uirthi in áit darb ainm Stardew Valley. Eisíodh an cluiche ar Microsoft Windows i mí Feabhra 2016 sular cuireadh ar fáil ar ardáin éagsúla é: ar ríomhairí, ar chonsóil, agus ar ghléasanna soghluaiste freisin.
Is cluiche ceannoscailte é "Stardew Valley", rud a ligeann do na himreoirí dul i mbun gníomhaíochtaí éagsúla: barra a shaothrú, beostoc a chothú, iascaireacht, cócaireacht, mianadóireacht, sealgaireacht, caidreamh a dhéanamh le muintir na háite, pósadh agus tógáil clainne san áireamh. Is féidir le suas le ceathrar imirt ar líne le chéile.
D'fhorbair Barone "Stardew Valley" ina aonar thar tréimhse ceithre bliana. Bhí sé go mór faoi anáil na sraithe "Harvest Moon", le gnéithe nua chun dul i ngleic le roinnt de na fadhbanna sna cluichí sin. D’úsáid sé é mar chleachtadh chun snas a chur ar a scileanna ríomhchláraithe féin. Chuaigh an stiúideo físchluichíochta Chucklefish i dteagmháil le Barone leath bealaigh tríd an bpróiseas forbartha agus thairg siad an cluiche a fhoilsiú, rud a lig do Barone díriú níos mó ar é a chríochnú.
Thug na léirmheastóirí ardmholadh do "Stardew Valley", ag tarraingt suntais ar an gceol, na carachtair, agus cáilíochtaí suaimhneacha an chluiche, agus anois áirítear é ar cheann de na físchluichí is fearr riamh. Mhol Yasuhiro Wada, cruthaitheoir "Harvest Moon", an cluiche as an tslí ar chaomhnaigh Barone an tsaoirse a bhí caillte sna leaganacha deireanacha dá shraith féin. D’éirigh go maith leis an gcluiche ó thaobh díolacháin freisin, ag díol breis agus 20 milliún cóip faoin mbliain 2022.
Bleán. Is éard is bleán (nó bleánach nó crú) ann ná bainne a bhaint as faireoga mamacha eallaí, buabhall uisce, daoine, gabhar, caorach, agus, níos annaimhe, camall, capall agus asal. Tugtar “bleán” ar an mbainne a fhaightear amhlaidh freisin.
Is é bliteoir, nó crúiteoir, an duine a dhéanann bleán. Bíonn sé nó sí ag bleán na bó, nó na mbó.
Ceiltis na nOileán. Is í Ceiltis na nOileán ná na Teangacha Ceilteacha a labhraítear sa Bhriotáin, sa Bhreatain, i nÉirinn agus ar Oileán Mhanann. Faightear gach teanga Cheilteach atá fós ar marthain san fhine seo. Is marbh anois iad gach teanga Cheilteach a labhraítí, go forleathan tráth, ar an Mór-Roinn agus san Anatóil.
Tá sé theanga Cheilteacha an atá fós ar mharthain, idir scríofa agus labhartha, roinnte i ndá aicme éagsúla:
Ceiltis na Mór-Roinne. Is fine theangacha marbha í Ceiltis na Mór-Roinne, a labhraítí ar mhór-roinn na hEorpach agus lár na hAnatóile, seachas Ceiltis na nOileán i Éirinn, sa Bhreatain agus sa Bhriotáin. Is aicme gheografaíocht seachas teangeolaíocht é de theangacha arsá Ceilteacha.
Labhraítí na teangacha úd i dtuaisceart Leithinis na hIbéire, sa Ghaill is sa Bheilg san iarthair; san Imchuach Carpaitiach agus sa Bhalcáin mar Noiris, agus san Anatolia mar san oirthear. Glaodh "Keltoi", "Celtae", "Galli" agus "Galatae" ar dhreamanna na gceantar seo ag scríbhneoirí Gréagacha agus Rómhánacha.
Ní teanga na mór-roinne í Briotáinis, gaolmhar mar atá le teangacha Briotainice eile, amhail is Coirnis agus Breatnais. Pléitear fós an bhfuil bunús Gaillise ann sa teanga úd.
Triscéil. Is móitíf ársa í triscéil nó tríchosóg, agus ann " tríbís " le siméadracht rothlach. Tá an dearadh bunaithe ar bís Airciméidéach, é sin nó trí chos daonna. Feictear í ar dhéantáin den Aois Neoiliteach agus Cré-umhaois suas go dtí an Iarannaois, go háirithe i gcultúr La Tène agus nósanna gaolmhara na gCeilteach.
As Gréigis, ciallaíonn ("triskelḗs") "trí-chosach". Feictear an "triskeles" de thrí chos daonna go háirithe sa Sean-Ghréig, i dtosach ar earraí potaireachta ársa, níos deireanaí ar bhoinn den ré chlasaiceach.
Sa Ré Heilléanaíoch, bhíodh siombal triscéile ag an ríocht ar Oileán with leis an na Sicile, le feiceáil ar bhoinn déanta ag Dionysius I Sioracús ag tosú timpeall na bliana 382 RC. Níos deireanaí, feictear in araltas í, ar bhratacha na Sicile agus Oileán Mhanann ("ny tree cassyn" "na trí cosa" nó "tríchosóg").
Cé gur aidiacht ársa í , úsáideadh an téarma le haghaidh an tsiombail sin chéad uair sa bhliain 1835 ag Honoré Théodoric d'Albert de Luynes as Francis mar "".
Miotaseolaíocht na mBreatnach. Tá ann i Miotaseolaíocht na mBreatnach (Breatnais: "Mytholeg Cymru") ná béaloideas as an mBreatain Bheag i dteannta le nósanna de eile roimh dheireadh na chéad mílaoise.
Bhíodh sé de chúram na ndraoithe () miotaseolaíocht agus stair na finne a sheachadadh ó bhéal go béal. Tá an béaloideas seo caillte nó athraithe de thaisme ionraidh agus tionchair sheachtraigh. Caomhnaítear 'séard atá fágtha lámhscríbhinní Breatnaise na meánaoise, san áireamh Llyfr Coch Hergest, Llyfr Gwyn Rhydderc, Llyfr Aneirin agus Llyfr Taliesin. I measc saothair i dteangacha eile, tá: as Laidin "Historia Brittonum" de chuid na naoú haoise agus an cronic de chuid na 12ú haoise le Sieffre o Fynwy, "Historia Regum Britanniae"; agus as Béarla, béaloideas níos deireanaí dá chnuasach scéalta "The Welsh Fairy Book" le William Jenkyn Thomas .
Ábhar na Breataine. Bailiúchán de litríocht na meánaoise is ea Ábhar na Breataine, maidir leis an mBreatain and mBriotáin, agus a ríthe agus laochra seanscéalacha, Rí Artúr ach go háirithe. Is ar cheann de thri scéalaíocht mhóra an Iarthair é, i dteannta le hÁbhar na Fraince faoi Charlemagne, agus le hÁbhar na Róimhe maidir le nó spreagtha ag miotaseolaíocht chlasaiceach.
Nora Kershaw Chadwick. Fileolaí Sasanach ba ea Nora Kershaw Chadwick CBE FSA FBA (28ú Eanáir 1891 – 24ú Aibreán 1972). Bhí suim ar leith aici i Léann Angla-Shacsanach, Ceilteach agus Lochlannach.
Maolíosa McHugh. Is léachtóir agus polaiteoir de chuid Shinn Féin é Maolíosa McHugh (). Is as An Mhorn Bheag i gContae Thír Eoghain é. Is Comhalta den Tionól Reachtach é do Thír Eoghain Thiar, ó 2019 ar aghaidh.
Saol pearsanta.
Tá sé pósta le Geraldine McHugh. Tá cúigear pháistí acu.
Declan McAleer. Is polaiteoir de chuid Shinn Féin é Declan McAleer (). Rugadh ar 10 Iúil 1973 é. Is Comhalta den Tionól Reachtach é do Thír Eoghain Thiar, ó 2012 ar aghaidh.
Nicola Brogan. Is polaiteoir de chuid Shinn Féin í Nicola Brogan (). Is as An Ómaigh í. Is Comhalta den Tionól Reachtach í do Thír Eoghain Thiar, ó 2020 ar aghaidh.
Léann Ceilteach. Díríonn an Léann Ceilteach ar chultúr na gCeilteach, a gcuid staire, teangacha, litríochta, ealaíne, seandálaíochta, srl. Bíonn béim ar leith ar na sé theanga Cheilteacha atá ar marthain: Gaeilge, Gaeilge na hAlban, Gaeilge Mhanann, Breatnais, Coirnis agus Briotáinis.
Tá cúrsaí Léann Ceiltigh ar bun i n-ollscoileanna go príomha i nÉirinn, sa Bhreatain agus sa Fhrainc, ach fosta i Stáit Mheiriceá, i gCeanada, san Astráil, sa Ghearmáin, sa Pholainn, san Ostair agus san Ísiltír.
Náisiúin Cheilteacha. Is ceantar é in iarthuaisceart na hEorpach ar a nglaoitear na Náisiún Cheilteacha, áit a bhfuil teangacha agus tréithe cultúrtha na gCeiltigh fós ar marthain. 
Is iad na sé ceantair a aithnítear go forleathan mar náisiún Cheilteacha ná:
Labhraítear teanga Cheilteach BBB i ngach náisiún: teangacha Breatnacha sa Bhreatain Bheag, sa Bhriain agus i g Corn na Breataine; agus teangacha Gaelacha in Albain, i nÉirinn agus ar Oileán Mhanann.
Briotanaigh Cheilteacha. Ba iad na Briotanaigh ná daoine Ceilteacha a bhí ina gcónaí in oileán na Breataine ar an taobh ó dheas de Gharbhchríocha na hAlban roimh an ionradh Rómhánach. Ní "náisiún" a bhí iontu ach bailiúchán de ríochtaí neamhspleácha móra agus beaga bunaithe ar phatrúin treibhe. Tá dearmad déanta ag go leor scríbhneoirí faoi na Briotanaigh - úsáideann siad téarmaí cosúil le "Ceiltigh" nó "Briotanaigh Rómhánacha" den chuid is mó.
Faoin am a d'fhág na Rómhánaigh sa bhliain 410 AD bhí tionchar ag an Laidin, teanga na Rómhánach, ar an Bhriotainic agus bhí a struchtúr ag athrú. Bhí an teanga ag forbairt agus bhí an-spreagadh ann ábhair éagsúla a thaifeadadh - scríbhinní faoi stair agus meath ceaptha an náisiúin ag an manach Gildas, amhránaíocht Thaliesin agus Aneirin á thabhairt ó bhéal, agus taifid agus sleachta i lámhscríbhinní eaglaise agus ar chlocha..sé sin na rudaí a chuir tús le litríocht na Breatnaise.
I luathlitríocht na Breataine Bige, úsáidtear na hainmneacha "Cymry" agus "Brython" taobh le taobh.
Bhí na Briotanaigh an-eolach ar an gcaidreamh a bhí acu leis na Briotanaigh san Bhriotáin (Laidin: Britannia Minor) (mar is léir ón ainm "Briotáinis") agus leis an gCoirnis i gCorn na Breataine, mar aon lena gcomh-Bhriotánaigh sa Sean-Tuaisceart (Yr Hen Ogledd). Chuaigh roinnt de na Briotanaigh thar farraige go dtí an Bhriotáin, de réir fhinscéalta Macsen Wledig agus foinsí eile, tar éis ionradh na Sacsanach - agus is é seo an áit ar shocraigh go leor de na luath-naoimh Briotanacha.
(4901) Ó Briain. Is astaróideach sa phríomhchrios astaróideach é (4901) Ó Briain. D'fhionn Masaru Arai agus Hiroshi Mori é ar 3 Samhain 1988 ag Réadlann Yorii i lár na Seapáine. Ainmníodh é as an bhfuirseoir Éireannach Dara Ó Briain a rinne staidéar ar an matamaitic agus ar an bhfisic sa Choláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath agus a bhí ina óstach ar an gclár "Stargazing Live" ar BBC.
Shalev Hulio. Is fiontraí Iosraelach é Shalev Hulio (Eabhrais שלו חוליו;* timpeall 1981 i Haifa). Tá sé ina chomhbhunaitheoir agus ina chomhúinéir ar "NSO Group Technologies Iosrael", cuideachta cibearshlándála a thairgeann bogearraí mailíseacha agus modhanna eile le haghaidh cibear-ionsaithe ar fhóin chliste.
Saol.
Rugadh Hulio i Haifa. Tháinig tuismitheoirí a mháthar ón Rómáin agus tháinig slán ón Uileloscadh, de shliocht a athair de theaghlach Sephardic.
D’fhreastail Hulio ar "Hugim High School" i Haifa, áit ar bhuail sé lena chomhpháirtí gnó reatha, Omri Lavie. Rinne sé a sheirbhís mhíleata in arm Iosrael ach ní raibh sé ina bhall d’Aonad 8200 agus ní raibh aon oiliúint TF aige. Le linn a thréimhse san arm bhí tascanna éagsúla aige sa Bhruach Thiar, .i. san Sciath Cosanta Oibriúcháin (Béarla: "Operation Defensive Shield" ) le linn an Dara Intifada. D'fhág sé an t-arm le céim mar chaptaen agus ina dhiaidh sin chuaigh sé go dtí na Stáit Aontaithe.
Mar gheall ar Dara Cogadh na Liobáine sa bhliain 2006, d'ordaíodh é ar ais go Iosrael mar chúltaca agus níor fhill sé ar na Stáit Aontaithe arís riamh. Tar éis dó a bheith sannta, chláraigh sé ag ollscoil phríobháideach an Ionaid Idirdhisciplíneach Herzliya i Herzliya, a bhunaigh an polaiteoir Kadima Uriel Reichman, áit a ndearna sé staidéar ar an dlí agus ar an bpolaitíocht.
Sa bhliain 2009, chomhbhunaigh Shalev Hulio "NSO Group Technologies", cuideachta cibearshlándála, le Niv Karmi agus Omri Lavie in Herzliya. Sa bhliain 2019, chraol CBS líonra teilifíse na SA clár dar teideal Pegasus, All Bets Are On, Samuel L. Jackson laistigh den iris teilifíse 60 Minutes, inar chuir an t-iriseoir Lesley Stahl agallamh ar Shalev Hulio, i measc daoine eile, faoi Phegasus, faoi dhúnmharú Jamal Khashoggi agus faoi chaidreamh Ghrúpa NSO leis an Araib Shádach.
I mí Lúnasa 2022 d'éirigh Hulio as mar Phríomhfheidhmeannach ar Ghrúpa NSO. Tiocfaidh an Príomhoifigeach Oibriúcháin, Yaron Shohat, ina ionad, ar an bord stiúrthóirí don ghnó oibríochtúil, agus tá sé ag glacadh seilbh ar phróiseas atheagraithe na cuideachta.
Kevin Priola. Is polaiteoir Meiriceánach é Kevin Priola a fhreastalaíonn ar Sheanad Colorado ón 25ú ceantar mar bhall den Pháirtí Daonlathach. Sular ghlac sé seal sa Seanad stáit d’fhreastail sé i dTeach Ionadaithe Colorado ón 30ú agus 56ú ceantar ó 2009 go 2017. Go dtí 2022, bhí sé ina bhall den Pháirtí Poblachtach .
Rugadh Priola i Brighton, Colorado, agus fuair sé a chuid oideachais in Ollscoil Colorado Boulder áit a ndeachaigh sé leis na Poblachtánaigh Choláiste. thosaigh sé le Poblachtánaigh an Choláiste. Chuaigh sé isteach sa Pháirtí Poblachtach in aois a sheacht mbliana déag agus toghadh é chuig teach an stáit ón 30ú ceantar i dtoghchán 2008. Le linn a thréimhse sa teach stáit bhí ceangal aoireachta an pháirtí air, ach d'éirigh sé as tar éis iarracht nár éirigh leis é a bhaint as oifig. Toghadh chuig Seanad an stáit é i dtoghchán 2016. D'athraigh sé páirtithe chuig an bPáirtí Daonlathach ar an 22 Lúnasa, 2022, ag lua comhcheilgí toghcháin 2020.. 
Luathshaol.
Rugadh Kevin Priola i Brighton, Colorado. D’fhreastail sé ar Ollscoil Colorado Boulder ó 1992 go 1996, agus bhain sé céim bhaitsiléara san eolaíocht amach in airgeadas agus cuntasaíocht agus mionaoiseach san eacnamaíocht. Rinneadh Poblachtach de in aois a seacht déag agus ba bhall de Phoblachtánaigh an Choláiste é. Phós sé Michelle, a raibh ceathrar clainne acu.
Gairmréim.
Sheas Priola le haghaidh ainmniúcháin Phoblachtaigh do shuíochán i dTeach Ionadaithe Colorado sa 30ú ceantar i dtoghchán 2008 agus bhuaigh sé san olltoghchán i gcoinne an ainmnithigh Dhaonlathaigh Dave Rose. Bhuaigh sé ar Laura Huerta, an t-ainmní Daonlathach, i dtoghchán 2010. Bhuaigh sé ar an ainmní Daonlathach Rose agus ar an ainmní Liobraíoch Will Hiltscher i dtoghchán 2012. Bhuaigh sé ar an ainmní Daonlathach Vicki A. Snider agus ar an ainmní Liobraíoch Chris Baerns i dtoghchán 2014.
phointeith Priola le haghaidh suíochán sa Seanad Colorado ón 25ú ceantar agus bhuaigh sé an t-ainmní Daonlathach Jenise May i dtoghchán 2016. Bhuaigh sé an t-ainmní Daonlathach Paula Dickerson i dtoghchán 2020. D’fheidhmigh sé le gearr do deich phointe ar Donald Trump i dtoghchán 2020.
D’fheidhmigh sé mar aoire le linn a thréimhse sa teach stáit, ach d’éirigh sé as a phost tar éis don Ionadaí Chris Holbert iarracht nár éirigh leis é a bhaint den phost toisc nár thacaigh Priola le leasú Poblachtach ar an reachtaíocht. Le linn a thréimhse sa Seanad stáit d'fhóin sé ar na coistí Gnó, Saothair agus Teicneolaíochta, agus Oideachais. Measadh go mbeadh sé ina chomhiarrthóir féideartha do Walker Stapleton i dtoghchán gobhrnórach 2018, ach roghnaíodh Lang Sias ina ionad.
An tAcht Laghdaithe Boilsciú (acht aeráide na S-A), 2022. Ar 17 Lúnasa 2022, chuir Joe Biden,̟ Uachtarán na Stát Aontaithe, a lámh leis an tAcht Laghdaithe Boilsciú, 2022 (the Inflation Reduction Act), an dlí "is suntasaí ar son na haeráide dár reachtaíodh riamh i stair Mheiriceá" go dtí an pointe seo.
Meastar go bhféadfadh an tAcht na hastaíochtaí ó bhreoslaí iontaise na Stát Aontaithe a laghdú agus go mbeidís 41%-42% faoin leibhéal ag a rabhadar in 2005 faoin mbliain 2030.
Cúlra.
Sa bhliain 2018, bhí na Stáit Aontaithe freagrach as 12% d’astaíochta gás teasa (GCT) na cruinne (C02e). Má chomhairtear na hastaíochtaí ar fad ó bhreoslaí iontaise ó 1750, is mó a tháirg SAM ná aon tír eile ar domhan.
Bearta.
Faoin reachtaíocht seo, cuirfear $369 billiún ar fáil mar mhaoiniú chun acmhainní fuinnimh inathnuaite a neartú agus astaíochtaí ceaptha teasa a laghdú.
Spriocanna.
An sprioc atá leis an reachtaíocht seo go mbeadh billiún tonna de laghdú ar astaíochtaí gásanna ceaptha teasa na Stát Aontaithe in 2030. Faoin mbliain 2030, meastar nach mbeidh ach 9.7% de leictreachas na Stát Aontaithe á fháil ó ghual, tionscal atá ag dul i léig ansin le fada. 
Cé go raibh an gás nádúrtha mar fhoinse fuinnimh ag ardú thall le tamall, meastar go mbeidh a úsáid sin freisin laghdaithe 28% sa bhliain 2030.
Conspóídí.
Cháin na polaiteoirí is forásaí nó is liobrálaí sa Chomhdháil an bille seo toisc é a bheith níos teoranta ná an uaillmhian a bhí ag an Uachtarán Biden leis an ‘Acht Atógála Níos Fearr’. Ach theip air dóthain tacaíochta a fháil don acht sin agus a bhuíochas do na forálacha ar son na haeráide atá san Acht Laghdaithe Boilsciú seo, glacadh leis.
Breac geal. Is é an breac geal an t-ainm coitianta a chuirtear de ghnáth ar fhoirmeacha anadromacha den bhreac rua ("Salmo trutta"), agus is minic a thugtar "Salmo trutta" morpha "trutta" air. Is iad na hainmneacha eile ar bhric gheala anadromacha ná fionnóga, bric dhonn, giollaí rua, agus samhnacháin (Gaeilge na hAlban: "breac-sàile" agus "breac-mara"), Úsáidtear an téarma breac geal freisin chun cur síos a dhéanamh ar Salmonidae anadromacha eile — breac srutháin ("Salvelinus fontinalis"), ruabhach Artach ("Salvelinus alpinus"), breac píbchréachtach ("Oncorhynchus clarkii")
ENIAC. Ba é ENIAC (Béarla; "Electronic Numerical Integrator and Computer") an chéad ríomhaire digiteach in-ríomhchláraithe, leictreonach, ilchuspóireach, a críochnaíodh sa bhliain 1945. Bhí ríomhairí eile ann a raibh cuid de na gnéithe seo acu, ach bhí gach ceann acu ag an ENIAC in aon phacáiste amháin. Bhí sé Turing-iomlán agus bhí sé in ann "a large class of numerical problems" a réiteach trí athchlárú.
Peritia. Is iriseán acadúil bliantúil piarmheasúnaithe é Peritia, a chlúdaíonn Léann Ceilteach i gcomhthéacs mheánaois na hEorpach. Foilsítear é faoi choimirce an Medieval Academy of Ireland.
Stair.
Bunaíodh an t-iriseán ag Donnchadh Ó Corráin as Coláiste na hOllscoile, Corcaigh go luath sna 1980í. Bhí Ó Corráin ina eagarthóir ar an iriseán as sin go dtí an bhliain 2016, nuair a tháinig Dáibhí Ó Cróinín (Ollscoil na hÉireann, Gaillimh) agus Elva Johnston (an Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath) mar chomharbaí air. Foilsítear an t-iriseán ag Brepols. 
Tá ailt le hÓ Cróinín leo feiceáil sa chéad eagrán. Tá sé tugtha faoi ndeara ag Patrick Wormald go bhfuil ann san eagrán úd dhá rud nua: léirmheas Béarla ar Bheatha Cholumbáin le Jonas (alt le hIan N. Wood); agus cur síos ar thús Naomhsheanchais san Íoslainn". D'aithin "The Irish Times" go bhfeictear san iriseán scoláirí ar a dtugtar neamhaird in áiteanna eile.
Jonathan Pim (1806–1885). Polaiteoir Éireannach ab ea Jonathan Pim (1806 – 6 Iúil 1885) a raibh aithne air freisin as a chuid oibre le linn an ghorta.
Athrú aeráide sna Stáit Aontaithe. Sa bhliain 2018, bhí na Stáit Aontaithe freagrach as 12% d’astaíochta gás teasa (GCT) na cruinne (C02e). Má chomhairtear na hastaíochtaí ar fad ó bhreoslaí iontaise ó 1750, is mó a tháirg SAM ná aon tír eile ar domhan.Is as an tSín is mó a eisítear gáis ceaptha teasa sa lá inniu ach tá na Stáit Aontaithe sa dara háit. Ar ndóigh, bíonn 1,400 milliún ina chónaí sa tSín agus 330 milliún sna Stáit Aontaithe. In aghaidh an duine, sa bhliain 2021, scaoileadh 14.2 tonna méadrach (CO2e) sna Stáit Aontaithe, 8.7 sa tSín, 7.1 in Éirinn, agus 4.6 sa Fhrainc (foinse eile).
Athrú aeráide sa tSín. Is í an tSín an truaillitheoir is mó ar domhan agus ar ndóigh, an tír is mó ar domhan ó thaobh daonra de. Sa bhliain 2018, bhí an tSín freagrach as 24% d’astaíochta gás teasa (GCT) na cruinne (C02e).In aghaidh an duine, sa bhliain 2018, scaoileadh 8.9 tonna méadrach (CO2e) sa tSín, ach 18.4 sna Stáit Aontaithe, 13.4 in Éirinn, agus 6.3 sa Fhrainc.
Ildiachas Ceilteach. Reiligiún ársa gCeilteach ba ea Ildiachas Ceilteach. Óir nár scríobh na Ceiltigh síos a gcuid oidis, tagann fianaise maidir lena gcreidimh ó sheandálaíocht; tuairiscí Gréag-Rómhánacha (cuid de doicheallach agus neamheolach); agus litríocht luathChríostaí. Bhí págánachas Ceilteach mar chuid de chreidimh ildiachais eile na hIarannaoisé ar fud na hEorpach. Bhí éagsúlachtaí ann de réir ceantar agus thar am, ach aithnítear ann ag a mbun "cosúlachtaí fairsinge struchtúir" agus "aonchineálacht chreidimh".
Simon Harcourt, 1ú Iarla Harcourt. Ba thaidhleoir agus ginearál Briotanach é Simon Harcourt, 1ú Iarla Harcourt, PC, FRS (1714 – 16 Meán Fómhair 1777), ar a dtugtar an Bíocunta Harcourt idir 1727 agus 1749, a bhí ina Fhear Ionaid an Rí in Éirinn.
Beathaisnéis.
Rugadh Harcourt in Oxfordshire, mac don Ró-Onórach Simon Harcourt, Teachta Parlaiminte do Wallingford agus Abingdon, agus Elizabeth Evelyn, deirfiúr an Tiarna John Evelyn, 1ú Bairnéad. Fuair a athair bás sa bhliain 1720, nuair a bhí Simon fós ina pháiste beag. Fuair sé a chuid oideachais i Scoil Westminster agus i 1727 tháinig sé i gcomharbacht ar a sheanathair Simon Harcourt, 1ú Bíocunta Harcourt mar 2ú Bíocunta Harcourt. Sa bhliain 1745, tar éis dó reisimint a thógáil le haghaidh seirbhíse le linn Éirí Amach na Seacaibíteach, an 76ú Coise (Reisimint an Tiarna Harcourt), fuair sé coimisiún mar choirnéal san arm. Scoir an reisimint ar 10 Meitheamh 1746.
Sa bhliain 1749, cruthaíodh é mar Iarla Harcourt ó Stanton Harcourt. Ceapadh é ina ghobharnóir ar phrionsa na Breataine Bige, ina dhiaidh sin Seoirse III, sa bhliain 1751; agus tar éis don duine deiridh sin dul isteach sa ríchathaoir, sa bhliain 1761, ceapadh é ina ambasadóir speisialta go Mecklenburg-Strelitz, chun a bheith i mbun idirbheartaíochta don phósadh idir an Rí Seoirse agus Charlotte Mecklenburg - Strelitz (Banphrionsa Charlotte), a thug sé go Sasana.
Bhí roinnt ceapachán aige sa chúirt agus sa tseirbhís taidhleoireachta. Ba é ambasadóir na Breataine go Páras ó 1768 go 1772. Fuair sé ardú céime go céim ghinearáil i 1772; agus i mí Dheireadh Fómhair na bliana céanna tháinig sé i gcomharbacht ar an Tiarna Townshend mar Fear Ionaid an Rí in Éirinn, oifig a bhí aige go dtí 1777. B'éigean an moladh a rinne sé cáin 10% a ghearradh ar chíosanna tiarnaí neamhchónaitheacha a thréigean mar gheall ar fhreasúra i Sasana; ach d’éirigh leis ceannairí an Fhreasúra in Éirinn a thabhairt le chéile, agus d'áitigh sé ar Henry Flood oifig a ghlacadh sa rialtas. Agus é ag éirí as in Eanáir 1777, chuaigh sé ar scor go dtí Páirc Nuneham. Fuair sé bás ann go gairid ina dhiaidh sin trí thimpiste a bháthadh i dtobar agus é ag iarraidh an madra ab ansa leis, a thit isteach sa tobar, a tharrtháil agus an bheirt amuigh ag siúl. D’éirigh leis an madra a tharrtháil gur chaill sé a shaol; roinnt uaireanta an chloig tar éis dó dul ar iarraidh, fuarthas amach go raibh Harcourt i mullach a chinn síos an tobar gan ach a chosa agus a ghéige coise íochtaraí le feiceáil os cionn an uisce agus an madra ina shuí ar a chosa..
Saol pearsanta.
Phós sé, ar 16 Deireadh Fómhair 1735, Rebecca Samborne Le Bass (d’éag 16 Eanáir 1765), iníon agus ban-oighre Charles Samborne Le Bass, ó Mhainistir Pipewell, Sír Northampton. Bhí beirt mhac agus beirt iníon acu:
Péacóg (idirdhealú). Tá níos mó ná brí amháin leis an bhfocal “péacóg”:
Piléar (gunna). Ball múnlaithe miotail a scaoiltear as raidhfil nó as piostal is ea piléar.
Thomas James Mulvany. Péintéir agus duine de bhunaitheoirí an "Royal Hibernian Academy" ab ea Thomas James Mulvany (1779–1845) sa bhliain 1823.
 Phós Mulvany Mary Field agus bhí seachtar clainne acu lena n-áirítear John Skipton agus William Thomas.
John Skipton Mulvany. Ailtire Éireannach ab ea John Skipton Mulvany (1813–1870). Ba mhac é leis an bpéintéir Thomas James Mulvany agus Mary Field agus ba dheartháir é William Thomas. Dhear Mulvany roinnt stáisiún iarnróid in Éirinn. Ina measc bhí Dún Laoghaire, an Chloch Leathan, an Charraig Dhubh, an Muileann gCearr, Baile Átha Luain agus Gaillimh.