Trelis/gawiki huggingface dataset:
Suliformes. Ord éan is ea na Suliformes ar a dtugtar Phalacrocoraciformes uaireanta (baisteadh Christidis &amp; Boles iad sa bhliain i 2008).
Ní mhaireann ach trí fhine: Pelecanidae, Balaenicipitidae, agus na Scopidae. Bogadh an fhine thrópaiceach Phaethontidae go dtí a n-ord féin: Phaethontiformes '. Taispeánann staidéar géineolaíochta go bhfuil dlúthbhaint ag an fhine Pelecaniformes leis na hArdeidae agus na Threskiornithidae. Agus tá baint ag na Suliformes go cianda leis na Pelecaniformes (na gainéid). .
De réir Hackett "et al" . (2008), tá na Gaviformes, na Sphenisciformes (na piongainí), na Ciconiaid, na Suliformes agus na Pelecaniformes, tagtha chun cinn ón sinsear céanna.Tá an t-ord seo agus go leor eile neamhréitithe agus d’fhéadfadh sé athrú.
Cládagram bunaithe ar obair Gibb, CG "et al" . (2013) 
Finte.
Tá na finte seo a leanas faoi ord na Suliformes:
Ord (bitheolaíocht). Sa tacsanomaíocht bitheolaíochta, is é an t-ord (Laidin: "ordo") céim tacsanomaíoch a úsáidtear i rangú na n-orgánach agus aitheanta de réir na gcód ainmníochta. Is iad na ranganna aitheanta in ord íslitheach: fearann, ríocht, fileam, rang, ord, fine, géineas agus speiceas, le hord ag luí isteach idir an rang agus an fhine.
Accipitriformes. Ord éan is ea na Accipitriformes: clamhain, iolair, bultúir agus go leor eile. Tá thart ar 225 speiceas san ord seo.
Ar feadh tamaill, bhí an t-ord seo aontaithe leis na seabhaic laistigh den ord Falconiformes ach d’aontaigh roinnt údarás go raibh siad ar leithligh, dhá ord ar leithligh. Taispeánann tástálacha ADN le déanaí nach bhfuil dlúthbhaint ag na seabhaic leis na hAccipitriformes, ach go bhfuil baint níos dlúithe acu leis na pearóidí agus na héin laistigh den ord Passeriformes .
Comhairle Chomhairleach Bhuiséadach na hÉireann. Bunaíodh Comhairle Chomhairleach Bhuiséadach na hÉireann (Béarla;"Irish Fiscal Advisory Council") ar 27 Samhain 2012 ar bhonn reachtúil, nuair a achtaíodh an tAcht um Fhreagracht Bhuiséadach, 2012.
Deir réamhrá an Achta an méid seo a leanas;
"'Acht do dhéanamh socrú chun a áirithiú go ngabhfaidh éifeacht i ndlí an stáit leis na rialacha in airteagal 3 den chonradh ar chobhsaíocht, ar chomhordú agus ar rialachas san aontas eacnamaíoch agus airgeadaíochta de réir mhír 2 den airteagal sin agus go ngabhfaidh éifeacht sa stát leis an riail in airteagal 4 den chonradh sin; do dhéanamh socrú de réir airteagal 3 den chonradh sin i ndáil le cuspóir buiséadach meántéarmach agus le sásra ceartúcháin; do bhunú comhlachta ar a dtabharfar comhairle chomhairleach bhuiséadach na héireann nó, sa bhéarla, the irish fiscal advisory council agus do dhéanamh socrú i dtaobh a feidhmeanna; agus do dhéanamh socrú i dtaobh nithe gaolmhara".'
Bliain i ndiaidh bliana sna 2010idí, thug an Chomhairle le fios gurbh ábhar buartha é an méadú ar chaiteachas don mbliain a bhí fógartha sa gcáinaisnéis.
Baill.
I measc na baill sa bhliain 2018, bhí Séamus Coffey, Ollamh le heacnamaíocht i gCorcaigh; Sebastian Barnes, ón OECD agus iar-oibrí le Banc Shasana; Íde Kearney, ard-eacnamaí i mBanc Ceannais na hÍsiltíre; Michael Tutty ó Bhanc Infheistíochta na hEorpa; agus Martina Lawless ón ESRI.
Bhí Alan Barrett ina chomhalta den Chomhairle ó 2011 go 2015. Bhí John McHale ina Chathaoirleach air.
Comhairle Chomhairleach um Athrú Aeráide (Éire). Bunaíodh an Chomhairle Chomhairleach um Athrú Aeráide ar 18 Eanáir 2016.
Bhí rabhadh soiléir tugtha ag an gComhairle sa bhliain 2017 gur cosúil go dteipfidh ar Éire spriocanna (a bhaineann le laghdú ar astaíochtaí carbóin faoin mbliain 2050) a bhaint amach.
Próiseas eisiteirmeach. Sa teirmidinimic, cuireann an téarma próiseas eisiteirmeach síos ar phróiseas nó ar imoibriú a scaoileann fuinneamh ón gcóras go dtí a thimpeallacht, de ghnáth i bhfoirm teasa, ach freisin i bhfoirm solais (m.sh. spréach, lasair, nó splanc), leictreachas (m.sh. ceallra), nó fuaim (m.sh. pléasc a chloistear agus hidrigin á dhó). Eascraíonn a sanasaíocht ón réimír Gréagach "έξω" (exō, a chiallaíonn "amach") agus an focal Gréigise "θερμικός" ("thermikόs", a chiallaíonn "teirmeach"). 
Ba é Marcellin Berthelot a chum an téarma "exothermique" ar dtús.
A mhalairt de phróiseas a bhíonn i gceist i bpróiseas inteirmeach, próiseas a ionsúnn fuinneamh de ghnáth i bhfoirm teasa. Cuirtear an coincheap i bhfeidhm go minic sna heolaíochtaí fisiceacha ar imoibrithe ceimiceacha ina dtiontaítear nascfhuinneamh ceimiceach go fuinneamh teirmeach (teas).
Glútaitión. Is frithocsaídeoir é glútaitión i bplandaí, ainmhithe, fungais, agus roinnt baictéar agus archaea. Tá an glutathione in ann damáiste a chosc i gcomhpháirteanna ceallacha tábhachtacha de bharr speiceas ocsaigin imoibríoch amhail saorfhréamhacha, sárocsaídí, sárocsaídí lipíd agus trom-mhiotail. Is tripheiptíd é le nasc gáma-pheiptíd idir an grúpa carbocsaile den taobhshlabhra glútamáite agus an chistéin. Tá an grúpa carbocsaile den iarmhair cistéine ceangailte le gnáthnasc peiptíde leis an glicín.
Zolochiv. Baile in iarthar na hÚcráine é Zolochiv (Gearmáinis : Solotschiw, Polainnis : Złoczów, Rómáinis : Zolociv) agus bhí sé mar chuid den Pholainn roimh 1945. Tá sé suite ag 147m os cionn na farraige, in aice leis an abhainn Zolochivka, 91km ó Ghorodok, 63km ar shiúl ó Lviv, 87km ó Bhuchach agus 406km ó Chív, príomhchathair na tíre. Taifeadadh an baile den chéad uair i 1424 agus fuair sé a chearta i 1523 . Tá daonra 23,900 sa chathair, an 179ú baile is mó sa tír.
Stercorarius maccormicki. Éan mara mór san fhine meirleach mara is ea meirleach maccormicki ("Stercorarius maccormicki)." Baisteadh é i ndiaidh an taiscéalaí agus máinlia cabhlaigh Robert McCormick, a bhailigh eiseamláir an chineáil ar dtús.
Sochaí. An pobal mór ina mairimid is ea sochaí. Tá an pobal sin níos mó ná an pobal áitiúil, agus níos mó ná an chomharsanacht ina bhfuil cónaí orainn.
John Selden. Ileolaí, fear léinn agus dlí-eolaí de chuid Shasana ab ea John Selden ( 16 Nollaig 1584– 30 Samhain 1654).
Saol.
Rugadh Selden i Salvington, Sussex. Tar éis dó Ollscoil Áth na nDamh a fhágáil gan chéim, glaodh chun an Bharra as Cumann Onórach An Teampaill Laistigh air, sa bhliain 1612. Cé nach dtagadh sé i láthair na cúirte ach go hannamh, d'fhorbair Selden cleachtadh dlí mar thíolacóir agus comhairleoir dlí, agus d'éirigh go maith leis.
Is fearr aithne ar Selden mar pholaiteoir agus scoláire dlí. Cuireadh i bpríosún é mar dhuine a bhí taobh thiar d'Agóideacht 1621 (díreach mar a bhí sé maidir leis an Achainí um Chearta ina dhiaidh sin). 
Bhí Selden ina Fheisire roinnt uaire sna blianta dár gcionn (1624-25, 1626, 1628-40 mar bhall den Pharlaimint Fhada a toghadh sa bhliain 1640). 
Cé gur éirigh cúrsaí ní b'fhearr idir Selden agus Séarlas I i lár na 1630í, thaobhaigh sé leis an bParlaimint i rith an Chogaidh Chathartha, toisc gur cheap sé go raibh siad ní ba dhílse do bhunreacht ársa na tíre.
Fear léinn.
Mar fhear léinn, is fearr aithne ar Selden mar gheall ar an méid a rinne sé maidir le staidéar stair Shasana (go háirithe stair an bhunreachta,) dlí agus creideamh na nGiúdach agus an dlí idirnáisiúnta (thug a leabhar 'Mare Clausam' freagra ar an leabhar 'Mare Liberum' le Hugo Grotius).
The Selden Society.
D'ainmníodh "The Selden Society" as, ag am a bhunaithe sa bhliain 1887; is cumann léinn agus foilsitheoir é, a dhíríonn ar stair dlí Shasana.
D'fhoilsigh "The Selden Society" imleabhar amháin a bhaineann le dlí na hÉireann. Chuir an Dochtúir Andrew Lyall in eagar é ("Irish Exchequer Reports 1716 - 1734", Selden Society vol. 125, 2008).
Cúpla. Is leabhar faoi theaghlach mífheidhmiúil le Ógie Ó Céilleachair é Cúpla. Léitear go minic é i ranganna Gaeilge Ard-leibhéal sa Teastas Sóisearach.
Na Mion-Aintillí. Is grúpa oileán sa Mhuir Chairib iad Na Mion-Aintillí. Tá siad lonnaithe sa Mhuir Chairib taobh thuaidh de Mheiriceá Theas idir an Mhuir Chairib agus an Aigéan Atlantach. Siar ó thuaidh tá na hAintillí Móra. 
Cruthaíodh an chuid is mó díobh mar bholcáin .
Tá dhá ghrúpa sna Mion-Aintillí ar a dtugtar "Oileáin na Gaoithe" (ó dheas) agus "Oileáin na Fothana" (ó thuaidh). 
Oileáin.
Na hoileáin is tábhachtaí sna hAintillí Beaga (sa treo ó Thuaidh-Theas):
Oileáin na Fothana:
Oileáin na Gaoithe :
Na hAintillí foscúla - oileáin i dtuaisceart Veiniséala, (sa treo ó siar soir):
Baineannach. Is é an baineannach (siombail: ♀) gnéas an orgánaigh a tháirgeannna na hubháin móra neamhghluaiste (ubhchealla), an cineál gaiméite (cill ghnéis) a chomhtháthaíonn leis an ngaiméit fhireann le linn atáirgthe gnéasaigh.
Myles Dillon. Staraí, focleolaí agus ceiltíoch Éireannach ab ea Myles Dillon (11 Bealtaine 1900 – 18 Meitheamh 1972).
Saol.
Rugadh Myles Dillon i mBaile Átha Cliath ; bhí sé ar dhuine de sheisear leanaí John Dillon agus a bhean Elizabeth Mathew ; Ba é James Matthew Dillon, ceannaire Fine Gael, a dheartháir níos óige.
Bhain Myles Dillon céim amach ó Choláiste na hOllscoile, Baile Átha Cliath, ansin thaistil sé go dtí an Ghearmáin agus an Fhrainc, áit a ndearna sé staidéar i bpolaitíocht dhomhain na Sean-Ghaeilge agus na gCeilteach faoi Joseph Vendryes agus Rudolf Thurneysen. 
Mhúin Dillon Sanscrait agus filíocht chomparáideach i gColáiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath (1928–1930) agus i gColáiste na hOllscoile, Baile Átha Cliath (1930–1937). 
Sa bhliain 1937, bhog sé go SAM, áit ar theagasc sé Gaeilge in Ollscoil Madison (rugadh a mhac John M. Dillon i Madison), i 1946-1947 theagasc sé i Chicago. 
Ar fhilleadh ar Éirinn dó d’oibrigh sé i Scoil an Léinn Cheiltigh in Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath; Bhí sí ina stiúrthóir ar an Scoil ó 1960 go dtí 1968, bní sé ina eagarthóir ar 'Celtica'. Tá Imleabhar 11 de Cheltica tiomnaithe dá chuimhne. 
Ó 1966 go 1967 bhí sé ina Uachtarán ar Acadamh Ríoga na hÉireann. Imleabhar 11 de Celtica tiomnaithe dá chuimhne.
Pagóda (foirgneamh). Teampall sa Domhan Thoir is ea pagóda, go háirithe agus é i bhfoirm túir ilstóraigh agus na díonta ag gobadh amach air.
Meadhchill. Is sráidbhaile i bhFìobha é Maothchoille nó Meadhchill (Béarla: "Methil" ).
Tógadh Eanraig MacGillÌosa anseo.
Braunau am Inn. Is sráidbhaile i dtuaisceart na hOstaire é Braunau am Inn. Taifeadadh an baile den chéad uair sa bhliain 810 agus ainmníodh é mar bhaile i 1260, rud a chiallaíonn go bhfuil sé ar cheann de na cathracha is sine san Ostair. Tá sé suite ri taobh na habhann 'Inn', gar don teorainn leis an nGearmáin, sa cheantar (Gearmáinis : "Bezirk)" Braunau am Inn féin, sa réigiún (Gearmáinis:"Land") Oberösterreich, sa réigiún (Gearmáinis :"Region") Innviertel. Fií roimh1779, ba chathair Bhavárach é. Tá sé suite ag 352m os cionn leibhéal na farraige, 225km ó Ghraz, 247km ó Vín, príomhchathair na tíre agus 52km ó Salzburg. Tá daonra de 16,182 sa chathair.
I
Eachtra Maguire agus Lennon (Fionnachaidh, 1976). Ar an 10 Lúnasa 1976, ar Bhóthar Fhionnachaidh i mBéal Feirste, scaoil Arm na Breataine Danny Lennon, ball den IRA, agus é ag tiomáint cairr ar a raibh na saighdiúiri sa tóir. Maraíodh Lennon ar an toirt. 
Agus é marbh, sciurd an carr a raibh sé ann i dtreo Anne Maguire agus a triúr páistí, ag marú beirt acu, Joanne agus Andrew, i bpreabadh na súl. Fuair an tríú páiste, John, bás an lá ina dhiaidh. Gortaíodh an mháthair go dona agus bhí sí gan mhothú ar feadh cúpla lá, sular tháinig sí chuici féin agus tháinig ar an fhírinne. 
Chuir Anne Maguire lámh lena bás féin 41 mí ina dhiaidh an eachtra.
Iarmhairt.
As an fhearg ollmhór a d’eascair as an tubaiste, d’fhás gluaiseacht darb ainm Mná na Síochána nó The Peace Women (Lucht na Síochána nó The Peace People níos moille.)
Lucht na Síochána (Tuaisceart Éireann). As an fhearg ollmhór a d’eascair as na Trioblóidí i dTuaisceart Éireann sa bhliain 1976, d’fhás gluaiseacht darb ainm Mná na Síochána nó The Peace Women, níos déanaí Lucht na Síochána nó The Peace People, nó the Community for Peace People.
Bunú.
Ar an 10 Lúnasa 1976, ar Bhóthar Fhionnachaidh i mBéal Feirste, scaoil Arm na Breataine Danny Lennon, ball den IRA, agus é ag tiomáint cairr ar a raibh na saighdiúiri sa tóir. Maraíodh Lennon ar an toirt.
Agus é marbh, sciurd an carr a raibh sé ann i dtreo Anne Maguire agus a triúr páistí, ag marú beirt acu, Joanne agus Andrew, i bpreabadh na súl. Fuair an tríú páiste, John, bás an lá ina dhiaidh. Gortaíodh an mháthair go dona agus bhí sí gan mhothú ar feadh cúpla lá, sular tháinig sí chuici féin agus tháinig ar an fhírinne.
Chuir Anne Maguire lámh lena bás féin 41 mí ina dhiaidh an eachtra.
As an fhearg ollmhór a d’eascair as an tubaiste, d’fhás gluaiseacht darb ainm Mná na Síochána.
An ghluaiseacht.
Chonaic máithreacha ar fud an Tuaiscirt uafás na tubaiste a tharla do chlann Mhig Uidhir sa bhliain 1976. Bhailigh siad le chéile faoi stiúir dheirfiúr Anne Maguire, Mairéad agus Betty Williams. Ar feadh tamaill, bhí an chuma ar an scéal go raibh ollghluaisceacht ag dul a fhás as an tubaiste, a leagfadh síos dúshraith don tsíocháin agus mná á stiúradh. An lá i ndiaidh na mbásanna, tháinig 10,000 duine amach ar shráideanna Bhaile Andarsain in agóid in éadan an fhoréigin.Bronnadh Duais Nobel na Síochána ar Máiréad Corrigan agus Betty Williams ar an 10 Deireadh Fómhair 1976.
Ach chuaigh cúrsaí in olcas. Rinneadh ionsaí ar mhórshiúl dá gcuid ar Bhóthar na bhFál i mí Dheireadh Fómhair 1976. D’amharc poblachtánaithe ar an ghluaiseacht mar “fhealltóírí” agus gur fronta d’Oifig Thuaisceart Éireann a bhí iontu. 
Bhí Ciaran McKeown ar dhuine de na ceannairí níos faide anonn. 
Bhí fadhbanna eile ag Lucht na Síochána - díobháil foirne, díobháil áiseanna, díobháil taithí - agus ainneoin an dea-thoil, thit an tóin as an ghluaiseacht. Thit an tóin as an gluaiseach sa bhliain 1978.
Níos déanaí, bhí Mairéad Corrigan Maguire go mór chun cinn san fheachtas ar son Gháza. 
I 1996, tháinig Monica McWilliams agus Pearl Sagar le chéile le Comhlathas na mBan a bhunu mar eagraíocht a chuirfeadh dlús faoi iarrachtaí mhná an Tuaiscirt sna 1990idí a bheith páirteach i struchtúir a bhí ag múnlú a dtodhchaí.
D'éag Betty Williams sa bhliain 2020.
Declaratio Arbroathis. Is é Declaratio Arbroathis (Gaeilge: Gairm Obar Bhrothaig) an t-ainm a thugtar de ghnáth ar litir, dar dáta 6 Aibreán 1320 ag Obar Bhrothaig, a bhí scríofa ag barúin na hAlban. agus dírithe chuig an bPápa Eoin XXII . Is éard a bhí sa litir ná aisfhreagra an Rí Robert I ar a choinnealbhá as neamhshuim a dhéanamh d’éileamh an phápa sa bhliain 1317 ar shos cogaidh a chur i bhfeidhm le linn Chéad Chogadh Saoirse na hAlban. Dhearbhaigh an litir ársaíocht neamhspleáchais Ríocht na hAlban, ag séanadh iarrachtaí Shasana í a chur faoi smacht.
Blàr Drochaid Shruighlea. Céad cath de Chogadh Saoirse na hAlban ab ea Blàr Drochaid Shruighlea nó Cath Dhroichead Shruighlea. Ar 11 Meán Fómhair 1297, ruaig fórsaí de chuid Anndra Moireach agus Uilleam Ualas fórsaí chomhcheangailte Shasana de chuid John de Warenne, 6ú Iarla Surrey agus Hugh de Cressingham, in aice le Sruighlea, ar an Uisge For.
Cúlra.
Sa bhliain 1296, ruaig John de Warenne, 6ú Iarla Surrey, John Comyn, Iarla Bùchainn i mBlàr Dùn Bàrr. Ghéill an Rí John Balliol do Rí Éadbhard I Shasana ag Breichin an 10 Iúil, agus bhí ar shealbhóirí talún na hAlban aitheantas a thabhairt d'ardcheannas Éadbhaird. Sa bhliain1297, d'éirigh Anndra Moireach amach i dtuaisceart na hAlban agus faoi dheireadh an tsamhraidh, bhí "Caisteal na Sròine", "Inbhir Nis", "Eilginn", "Banbh" agus "Obar Dheathain" faoin a smacht. Chuaigh Uilleam Ualas leis an Moireach i mí Mheán Fómhair in aice le Dùn Dèagh, agus mháirseáil siad go Sruighlea. I bhfocail Stuart Reid, measadh go raibh Sruighlea ""traditionally regarded as the key to Scotland".". Idir an dá linn, chuaigh de Warenne i bpáirt le de Cressingham i mí Iúil, agus bhain siad Sruighlea amach, faoin 9 Meán Fómhair 1297. Faoin am sin, bhí Creig Abaid cheana féin i seilbh Anndra Moireach agus Uilleam Ualas.
Bréagán bog. Bréagán bog - bréagán leanaí déanta as fionnaidh shaorga, fabraic agus ábhar clóite. Ag amanna éagsúla, baineadh úsáid as tuí, min sáibh, bearrtha, olann chadáis, snáithíní cadáis, srl. Le haghaidh líonta. Ó dheireadh an fhichiú haois, baineadh úsáid as ábhair ardteicneolaíochta: geimhreadh sintéiseach, gráinníní sintéiseacha, srl.
Cuidíonn bréagáin bhog leis an bpáiste foghlaim faoin domhan, agus eolas a charnadh faoi dathanna, méideanna agus cruthanna rudaí. Ag imirt le bréagáin bhog, forbraíonn leanbh cáilíochtaí tábhachtacha daonna atá riachtanach ar feadh an tsaoil: cúram agus freagracht as duine eile.
= Stair an chruthaithe =
D'aimsigh seandálaithe bréagáin ársa san Éigipt. Téann na tagairtí is luaithe siar go dtí an tríú mílaois RC. Ag an am seo, úsáideadh teicnící sofaisticiúla cheana féin i ndéantús bréagán le codanna gluaiseachta den chorp.
Fuarthas fréamhshamhlacha bréagán bog nua-aimseartha nó a n-íomhánna ar thochailtí Pompeii san Iodáil. Fuarthas bréagáin éagsúla i bhfoirm ainmhithe agus éan sa tSibéir, san Úcráin agus in áiteanna eile. Faightear líon mór bréagán ársa sa tSín.
Sa 19ú haois sa Fhrainc, bunaíodh "Syndicate of French Toy Manufacturers", ar féidir a mheas mar thús thionscal na mbréagán. Ag tús an 20ú haois, cuireadh tús le olltáirgeadh teidí agus tháinig méadú ar an éileamh ar na táirgí sin.
= Déantúsaíocht =
Ar dtús, rinneadh an bréagán bog de láimh de réir sceitsí an údair, bhí déantúsóirí speisialaithe níos déanaí le feiceáil, a raibh cáil orthu as a mbailiúcháin bréagán.
Bhí an chéad bréagán bog le feiceáil sa Ghearmáin i 1903.
Chun bréagán bog a dhéanamh, teastaíonn roinnt eilimintí éigeantacha uait - patrún nó patrún, ábhair oiriúnacha. Téann forbairt bréagán bog i roinnt treoracha. Ceann acu is ea an íomhá a shimpliú, bréagáin shimplí a chruthú. Rud eile is ea gluaiseacht i dtreo nádúrthacht an bhréagáin amach anseo, nuair a bhíonn an bréagán cosúil leis an ainmhí seo nó leis an ainmhí sin. I ndéantús bábóg, i dteannta le fabraicí agus le líonadh, d’fhéadfadh go mbeadh teicneolaíocht ann chun lámha agus cinn a dhéanamh as adhmad, cré, plaisteach, srl.
Baiste. Searmanas ina ndéantar Críostaí de dhuine (le huisce), agus a dtugtar ainm air, is ea baiste.
Lae. Is í Lae an dara cathair is mó i Nua-Ghuine Phapua.
Cóineartú. Seirbhís eaglasta is ea cóineartú, nó 'searmanas dul faoi lámh easpaig', ina ndéantar lánbhaill den eaglais de dhaoine. In Éirinn, téann daltaí faoi lámh easpaig i Rang 6 de ghnáth.
Eaglais Chaitliceach.
San Eaglais Chaitliceach, tarlaíonn Ceiliúradh an Chóineartaithe i rith an Aifrinn. Tarlaíonn deasghnátha an Chóineartaithe i ndiaidh an tSoiscéil. Iarann an sagart cúnta ar na múinteoirí a d'ullmhaigh na páistí iad a chur i láthair an Easpaig.
Nuair a ghlaoitear a ainm seasann an páiste. Is comhartha é an seasamh ar a réidhe atá an páiste freagra a thabhairt ar scairt Dé. 
Ina dhiaidh sin, seasann na páistí arís do Athnuachan Ghealltanaisí an Bhaiste.
Níos déanaí, leagann an tEaspag a lámha ar na hiarrthóirí go léir mar chomhartha ar an Spiorad Naomh á chur anuas.
Lá Idirnáisiúnta na Saorálaithe um Fhorbairt Gheilleagrach agus Shóisialta (5 Nollaig). Ceiliúrtar na Náisiún Aontaithe an Lá Idirnáisiúnta na Saorálaithe um Fhorbairt Gheilleagrach agus Shóisialta ̈(International Volunteer Day for Economic and Social Development) ar an 5 Nollaig gach bliain. Cuireadh tús leis an bhféile seo sa bhliain 1985. 
Is ócáid é don NA chun aird chuí ar ról na saorálaithe a thabhairt agus buíochas a ghabháil leis na saorálaithe go léir ar fud an domhain 
Tá beagnach gach Eorpach as ceathrar atá os cionn 15 bliana d’aois gníomhach san earnáil dheonach. 
Tá spéis leanúnach ag mórán Éireannach chun a n-am agus a scileanna a sholáthar ar bhonn deonach chun cuidiú le laghdú na bochtaineachta agus na fulaingthe sa domhan atá i mbéal forbartha.
Carl Iwan Clowes. Ba dhochtúir Breatnach an Dr Carl Clowes (Nollaig 1943 - Nollaig 2021 . Bhí an-aithne air mar gheall ar an spreagadh a thabhairt sé d’athchóiriú an tsráidbhaile Nant Gwrtheyrn agus é a iompú ina ionad teanga, agus as an imleabhar "Nant Gwrtheyrn a" foilsíodh 15 Iúil, 2004 le: Y Lolfa.
Bob Dole. Ba pholaiteoir agus aturnae Meiriceánach é Robert Joseph Dole (22 Iúil 1923 - 5 Nollaig 2021) a rinne ionadaíocht do Kansas i Seanad na Stát Aontaithe ó 1969 go 1996. 
Bhí sé ina Cheannaire Poblachtach ar Sheanad na Stát Aontaithe le linn na 11 bliana deiridh dá thréimhse oifige, lena n-áirítear trí bliana neamh-chomhleanúnacha mar Cheannaire an Tromlaigh sa Seanad. 
Roimh a 27 bliain sa Seanad, d’fhóin sé i dTeach Ionadaithe na Stát Aontaithe ó 1961 go 1969. 
Ba é Dole ainmní uachtaránachta na Poblachta i dtoghchán 1996 agus ainmní leasuachtaráin i dtoghchán 1976.
Buamáil Droppin Well (1982). Ar 6 Nollaig 1982, maraíodh seacht nduine dhéag – ina measc aon saighdiúir Sasanach déag – nuair a rinne an INLA ionsaí buama ar an teach tábhairne Droppin’ Well i mBaile Uí Cheallaigh, i gContae Dhoire.
Sé lá níos déanaí, scaoil an RUC beirt as an INLA, Seamus Grew agus Roddie Carroll. Neamharmtha ag an am, níor tháinig siad slán as an ionsaí.
Ciontuithe.
Sa bhliain 1986, ciontaíodh i ndúnmharú Patrick Shotter, Eamon Moore, Jacqueline Moore, Anna Moore agus Helena Semple.
Bhí Jacqueline Moore trom ar pháiste ag an am. 
Phós Anna Moore an dílseoir, Bobby Corry (gearradh príosún saoil air as dúnmharú chomh maith) i bpríosún Maghaberry sa bhliain 1993.
Tadhg mac Nuad. San Fhiannaíocht i miotaseolaíocht na nGael, draoi agus seanathair Fhionn mac Cumhaill ar thaobh a mháthar ba ea Tadhg mac Nuadha. Ní léir é arbh é a athair Ardrí na hÉireann, Nuadha Neacht; an dia, Nuadha Airgeadlámh na dTuath Dé Danann; nó pearsa eile. 
Bhí cónaí ar Thadhg ar Chnoc Alúine.
Bhí iníon le Tadhg darbh ainm Muirne, a raibh a lán fear sa tóir uirthi, Cumhall, ceannaire na bhfian ina measc. Dhiúltaigh de cách, ámh, óir go bhfaca i dtuar go gcaillfeadh sé a áit dúchais dá bpósfadh sí. D'fhuadaigh Cumhall Muirne, dá bharr rinne Tadhg achainí ar an Ardrí, Conn Céadchathach, a eisreachtaigh é agus a chuaigh ar a thóir. Maraíodh Cumhall i gCath Chnucha ag Goll mac Morna, a tháinig ina ionad mar cheannaire na bhFiann, ach bhí Muirne torrach chéanna féin. Diúltaigh Tadhg í agus d'ordaigh sé a mhuintir í a dhó, ach chuir Conn cosc ar seo agus chuir sé Muirne faoi chosaint comhghuaillí dá chuid.
Rugadh agus tugadh Fionn mac Mhuirne faoi cheilt, agus d'éirigh sé ina cheannaire na bhFiann in ionad Ghoill agus é fásta. D'éiligh sé éiric as Tadhg i gcoir bhás a athar, ag bagairt cogaidh nó comhrac aonair dá ndiúltófaí é. Thairg Tadhg dó a áit chónaithe ar chnoc Alúin, agus ghlac Fionn leis seo.
Bhí iníon eile ag Tadhg, Uirne, a ndearnadh cú di ag banríon Dhál Araí, agus thug sé cúpla cú ar an saol, Bran agus Sceólang.
Bran agus Sceólang. San Fhiannaíocht i miotaseolaíocht na nGael, cúnna Fhionn mhic Cumhaill ba ea Bran agus Sceólang (Fiach Dubh agus Scéalaí). Is firinscneach é Bran agus baininscneach í Sceólang.
Rinneadh cú d'Uirne, máthair na beirte, agus í torrach. Athróidh Uirne ar ais go riocht daonna tar éis di na caoláin a thabhairt ar an saol, agus bhí Bran agus Sceólang ina gcúnna ar feadh a saolta. Óir go deirfiúr le Muirne máthair Fhionn í Uirne, a dó is a dó le chéile a bhí Bran and Sceólang, agus a máistir.
Feictear na cúnna ar feadh na Fiannaíochta. Insítear go raibh siad go formhór bán, le leis corcra, eireabaill chorcairdhearga, cosa gorma, agus chomh hard le gualainn Fhionn. Agus Fionn i mbun seilge, bhíodh Bran i gcónaí i dteannta leis. Dar le seanscéal, ba iadsan a tháinig ar Oisín mac Fhionn ar fáin lomnocht san fhoraois. 
Insítear go bhfuair Sceólang bás ag 'Fiach Ghleann an Smólaigh', ar tóir eilite bánduibhe. Chuir Bran lámh ina bhás féin de bhá, tar éis d'Fhionn buille tobann a thabhairt dó.
Crith talún Spitak (an Airméin, 1988). Ar 7 Nollaig 1988, meastar gur maraíodh idir 25,000-50,000 duine i gcrith talún i dtuaisceart na hAirméine san Aontas Sóivéadach. Ach ní raibh an turraing róláidir (6.8 ar an scála Richter) Ní raibh an tír réidh chun déileáil le creathanna, is cosúil.