Trelis/gawiki huggingface dataset:
Taiwo Owatemi. Is polaiteoir Briotanach í Taiwo Owatemi (a rugadh ar an 22 Iúil 1992) atá ina Fheisire Parlaiminte (FP) do Coventry Thiar Thuaidh ó 2019 i leith. Mar bhall de Pháirtí an Lucht Oibre, bhí sí ina Scáth-Aire do Mhná agus Comhionannais ó Mheán Fómhair 2021 go Meán Fómhair 2022.
Luathshaol.
D'fhás Owatemi aníos i bPlumstead, le dlúthnaisc le teaghlach sínte trína haintín agus a col ceathracha i gCoventry. Fuair a hathair bás nuair a bhí sí sé bliana d'aois. Thóg a máthair, altra, í lena cúpla agus a deartháir níos sine.
Tá céim Mháistreachta ag Owatemi ó Ollscoil Kent agus tá sí cáilithe mar chógaiseoir. D'oibrigh sí mar chógaiseoir ag aonad ailse in Dartford agus Gravesham NHS Trust sular ndeachaigh sí isteach sa Pharlaimint.
Gairmréim mar pholaitiúil.
Roghnaigh an Fhondúireacht um Shoghluaisteacht Shóisialta Owatemi le haghaidh intéirneacht pharlaiminteach agus fuair sí taithí ag obair in oifig Westminster den Fheisire Choimeádaigh Oliver Letwin. Bhí roinnt ról aici sna "Young Fabians" agus d’fhoilsigh sí saothar ar bheartas sláinte. Bhí sí ina gobharnóir ar bhunscoil áitiúil ó 2016. 
Roghnaíodh í mar iarrthóir an Lucht Oibre ar Coventry North West in olltoghchán 2019 tar éis don Teachta Dála de chuid an Lucht Oibre, Geoffrey Robinson, a fhógairt go raibh sé ar intinn aige éirí as. Is ar éigean a choinnigh Owatemi an suíochán don Lucht Oibre le tromlach 208 vóta. Tá sí ar dhuine de thriúr Feisirí baineanna a toghadh ó Coventry in 2019, agus Zarah Sultana agus Colleen Fletcher na cinn eile.
I dtoghchán ceannaireachta Pháirtí an Lucht Oibre in 2020 d’ainmnigh Owatemi Lisa Nandy .
D’obair Owatemi mar Rúnaí Parlaiminte Príobháideach (PPS) don Scáth-Rúnaí Baile, Nick Thomas-Symonds, ó Aibreán 2020 go Meán Fómhair 2021. Ceapadh í ina Scáth-Aire do Mhná agus Comhionannas i Meán Fómhair 2021. D’éirigh sí as an bpost seo an 7 Meán Fómhair 2022.
Martin Landau. Ba aisteoir, cóitseálaí gníomhach, léiritheoir agus cartúnaí eagarthóireachta Meiriceánach é Martin James Landau / (20 Meitheamh, 1928 – 15 Iúil, 2017). Thosaigh a ghairmréim sna 1950idí, le luath - láithriú scannán lena n-áirítear ról tacaíochta in "Northwest by Northwest" (1959) le hAlfred Hitchcock, ag aisteoireacht le Cary Grant. Bhí rólanna rialta aige sa tsraith theilifíse "Mission Impossible" (1966 -1969) agus "Space: 1999" (1975 -1977).
Bronnadh an "Golden Globe Award" don "Best Supporting Actor – Motion Picture" ar Landau, chomh maith lena chéad ainmniúchán don "Academy Award for Best Supporting Actor", as a ról in "Tucker: The Man and his Dream" (1988); fuair sé an dara hainmniúchán Oscar as a léiriú in "Crimes and Misdemeanors" (1989) le Woody Allen. Thuill a léiriú i ról tacaíochta Bela Lugosi in Ed Wood (1994) Gradaim an Acadaimh dó, agus . Lean sé air ag aisteoireacht i scannáin agus ar an teilifís, agus bhí sé i gceannas ar chraobh Hollywood den go dtí go bhfuair sé bás i mí Iúil 2017.
Láthair Uaighe an Bhaile Bhoicht. De réir an traidisiúin, is seanreilig de chuid Felo de Se é Láthair Uaighe an Bhaile Bhoicht atá lonnaithe ag acomhal Bhóthar an Bhaile Bhoicht agus Bóthar Chluain Life. Dlí Coiteann Ársa a cleachtaíodh i Sasana agus a bhí in Éirinn ón séú haois déag suas go dtí athchóiriú an dlí sa bhliain 1823 ab ea ‘’Felo de Se’’ nó coir an fhéinmharaithe. 
Gearradh pianbhreith ar dhuine a fuarthas ciontach i Felo de Se go n-adhlacfaí iad ag meán oíche ag crosbhóthar agus stáca a chur trína chroí, chun cosc a chur orthu filleadh agus cur isteach ar an mbeo. Cé go raibh go leor suíomh Felo de Se ar fud na hÉireann, tá talamh an Bhaile Bhoicht uathúil sa mhéid is go bhfuil an suíomh tar éis maireachtáil trí chuimhne mhuintir na háite. Tháinig piseog ghotach mhionsonraithe chun cinn maidir leis an suíomh a thaifead an Béaloideasóir Weston St. John Joyce sa bhliain 1921 agus a bhí fós ar marthain nuair a chuir an TD áitiúil Tom Stafford síos uirthi le linn díospóireachta i nDáil Éireann i 1990. 
Sa litríocht, bhí sé ina ábhar inspioráide do na filí James Clarence Mangan, Thomas Caulfield Irwin, agus Tomás Mac Donnchadh i measc daoine elle. Glactar leis go forleathan gur thug Bram Stoker, scríbhneoir a rugadh i gCluain Tarbh cuairt ar an suíomh mar leanbh agus gur thug sé inspioráid dó dá úrscéal ceannródaíoch Dracula.
Reilig Ghiúdach an Bhaile Bhoicht. Ba í Reilig Ghiúdach an Bhaile Bhoicht an chéad reilig Ghiúdach in Éirinn agus is ar Thrá an Bhaile Bhoicht atá sí. Bhí go leor de pobal Giúdach Bhaile Átha Cliath lonnaithe i gceantar Annadale taobh le Ascaill Bhaile Philib.
Cuireadh corp sa reilig den chéad uair in 1718, nuair a chuir an Captaen Chichester Phillips as Caisleán Dhroim Conrach a ainm le léas míle bliain.
Ba í an t-aon reilig Ghiúdach i mBaile Átha Cliath í go dtí gur osclaíodh reilig eile ar an gCarnán in 1900.
Praslacha Bhaikalach. Is lacha shrúmála í an phraslacha Bhaikalach ("Sibirionetta formosa") a phóraíonn in oirthear na Rúise agus sa gheimhreadh san Áise Thoir.
Tacsanomaíocht.
Ba é an nádúraí Gearmánach Johann Gottlieb Georgi a rinne an chéad chur síos foirmiúil ar an phraslacha Bhaikalach i 1775 faoin ainm déthéarmach "Anas formosa". Fuair staidéar móilíneach fíligineacht a foilsíodh in 2009 amach go raibh an géineas "Anas" mar a shainmhínítear ag an am sin neamh-mhonaifíléiteach. Bunaithe ar an anailís seo roinneadh an géineas i gceithre ghéineas beartaithe agus cuireadh an phraslacha Bhaikalach sa ghéineas athbheoite "Sibirionetta" a thug an zó-eolaí Gearmánach Hans von Boetticher isteach i 1929. Díorthaítear an t-ainm "Sibirionetta" ón Laidin "sibiricus" don tSibéir agus ón tSean-Ghréigis "nētta" do lacha. Tá ainm an speicis "formosa" ón Laidin "formosus" a chiallaíonn "álainn".
Stádas.
Tá an speiceas seo rangaithe mar an imní is lú ar Liosta Dearg an IUCN, cé gur rangaíodh é mar Leochaileach roimh 2011 mar gheall ar sheilg agus scrios a ghnáthóga bogaigh geimhrithe. Tá na bagairtí seo fós ann, ach tá an teal Baikal ag téarnamh, le méadú ar líon na n-éan geimhrithe agus méadú éigin ar achar gnáthóige. Bunaithe ar líon na ndealgán Baikal a chomhaireamh geimhreadh sa Chóiré Theas, meastar go bhfuil an daonra domhanda thart ar 1.07 milliún duine fásta thart ar 2010, méadú mór ar na mílte a chomhaireamh sna 1980í agus na céadta mílte sna 2000í.
Ceolaire feanearrach. Is ceolaire de chuid an tSean-Domhain é an ceolaire feanearrach ("Cisticola juncidis") le fáil go forleathan agus a n-áirítear a raon pórúcháin i ndeisceart na hEorpa, san Afraic (lasmuigh de na fásaigh agus an fhoraois bháistí), agus i nideisceart na hÁise anuas go dtí dtuaisceart na hAstráile. Éan beag a fhaightear go príomha i bhféarthailte, is fearr é a aithint trína gheadán ruadhonn; chomh maith leis sin, níl dath an óir ar bith ar a choiléar agus tá teascán bán ar a eireaball scothdhonn. Le linn shéasúr an ghoir, bíonn taispeáint eitilte 'anonn is anall' ag na fireannaigh in éineacht le glaonna rialta "zitting" a cuireadh i gcomparáid le cúpla scor den deimheas. Tógann siad a nead phúitse ar crochadh laistigh de thomóg féir.
Tacsanomaíocht agus córasach.
Rinne an nádúraí Constantine Samuel Rafinesque cur síos ar an gceolaire feanearrach sa bhliain 1810, agus tugadh an t-ainm déthéarmach "Sylvia juncidis" air. Is é Campofelice di Roccella sa tSicil an saindúiche atá aige. Tagann an t-ainm géinis reatha "Cisticola" ó "kisthos" na Sean-Ghréigise, "rós carraige ", agus "colere" na Laidine," cónaigh ". Tagann an téarma sonrach "juncidis" ón Laidin freisin. agus is ainm ceana de "iuncus" "giolcach " é.
Ar fud a raon leathan dáileacháin, tugadh faoi deara roinnt athruithe ar a líonta agus aithnítear an oiread agus 18 fospeiceas. Tá difríocht bheag eatarthu ó thaobh glaonna, cluimhreach agus méide de agus measadh gur speicis iomlána cuid acu i roinnt cóireálacha tacsanomaíocha. Tá an fhoirm ainmniúil le fáil i ndeisceart na Fraince, na Gréige, na Tuirce, na Sicile, na Corsaice agus na hÉigipte agus tá an "cisticola" in iarthar na Portaingéile agus sa Spáinn. Tá an"neuroticus" sa Phalaistín, san tSiria, san Iaráic agus san Iaráin, agus tá "uropygialis" san Afraice thuaidh agus thoir agus "perennius" (níos faide ó dheas). Tá "terrestris" sa Ghabúin, in Angóla, agus i ndeisceart na hAfraice. Ní thaispeánann na "salimalii", an líon i nGat Thiar na hIndia, athrú séasúrach ar fhad eireaball mar atá sna "cursitans" ar mhachairí na hIndia agus ar an gcrios tirim i Shrí Lanca, a bhfuil eireaball níos faide aige sa séasúr neamhphóraithe. Tá anlíon "malaya"le fáil i ndeisceart Oirdheisceart na hÁise, "tinnabulans" níos faide ó thuaidh i ndeisceart na Síne agus tá "brunniceps" le fáil sa Chóiré agus sa tSeapáin. I measc na líonta eile tá "nigrostriatus" (Na hOileáin Fhilipíneacha), "constans" (an tSulaivéis), "fuscicapilla" (Java Thoir), "leanyeri" (tuaisceart na hAstráile), "normani" (iarthuaisceart Queensland) agus "laveryi" (oirthuaisceart na hAstráile).
Roinntear an géineas seo uaireanta le ghéinis éagsúla eile de chuid na gceolairí theas agus tugtar stádas na fine dó mar "Cisticolidae". Tugadh an ceolaire feanearrach ar an speiceas seo roimhe seo, ach tugann an t-ainm reatha comhsheasmhacht leis an iliomad speiceas cisticola trópaiceach, chomh maith le mearbhall a sheachaint le speiceas Meiriceánach darbh ainm an ceolaire feanearrach freisin.
Emmett Till. Déagóir Afrai-Mheiriceánach ab ea Emmet Till (25 Iúil 1941 – 28 Lúnasa 1955) a dúnmharaíodh go barbartha i Mississippi le linn an ré Dlíthe Jim Crow.
Dúnmharú.
Rugadh Emmett Till in Chicago na bliana 1941. Maraíodh a athair i dtreo dheireadh an Dara Cogadh Domhanda. Ba iad a mháthair Mamie agus a sheanmháthair Alma a thóg é. D’éalaigh Mamie agus Alma as Mississippi ciníoch na bhfichidí mar chuid den ‘Great Migration’. Chuireadar fúthu in Chicago. 
I samhradh na bliana 1955 agus gan Till ach ceithre bliana déaga, cinntear go rachadh sé ar cuairt leis féin chuig daoine muinteartha i Mississippi, óir go raibh na Dlíthe Jim Crow in ard a réime sa Stát ag an am sin.
Ansin tarlaíonn eachtra chinniúnach agus Till i siopa mar a bhfuil bean phósta agus óg (21), Carolyn Bryant (Bennett), ag tindeáil air. Níl a fhios againn céard a tharla i ndáiríre ach bhraith Bryant 'maslaithe'. B'fhéidir gur mhaslaigh Till, 14 ag an am. í gan fhios dó féin.
Cúpla lá ina dhiaidh sin d’fhuadaigh fear céile Carolyn agus a leasdeartháir Till. Fuarthas corp Till briste brúite in abhainn an Tallachatchie ina dhiaidh sin.
Tórramh agus feachtas.
Sheoladh an corp ar ais chuig Chicago. D'éiligh máthair Till, Mamie, go mbeadh an chónra oscailte ag tórramh Till. Thug sí cuireadh do ghrianghrafadóir pictiúr a thógaint le go bhfeicfeadh an saol mór an drochíde a tugadh dá mac.
Chuir na himeachtaí seo alltacht ar an bpobal agus suim sa chás. Seans go raibh tionchar acu ar an gcinneadh dúnmharú a chur i leith an bheirt fhear, Roy Bryant (fear céile Carolyn) agus a dheartháir, J.W. Milam. Ach fuarthas neamhchiontach i ngach cúis iad. Dá bharr sin, bhailigh an feachtas cearta sibhialta neart, ag cur i gcoinne an chiníochais, atá go rábach, ó dheas fós.
Sa bhliain 2023, maireann Carolyn Bryant Donham (in aois 88 di) i gcónaí.
Deargadaoil i mBád fó Thoinn.  
Meastar uaireanta gurb é Deargadaoil i mBád fó Thoinn an chéad úrscéal campais i nGaeilge. É breactha ag an údar Pádraic Breathnach, a chaith bunáite dhá scór bliain ag obair mar léachtóir i gColáiste Mhuire gan Smál, Luimneach.
Meafar é an teideal do shaol conspóideach na hollscoile, an fhírinne shuimiúil seachas aoir.
Sampla cumasach den úrscéal campais, a thugann faobhar faoi na boic mhóra atá i gceannas ar na hinstitiúidí acadúla faoi láthair, faoin struchtúr cumhachta atá i bhfeidhm agus faoin gcleachtas áiféiseach atá á bhrú ar an aos léinn.
In agallamh físe le hAodh Ó Gallchóir, deir Pádraic Breathnach gur úrscéal campais é 'Deargadaoil i mBád fó Thoinn, sa mhéid a deir é "is go bhfuil sé lonnaithe i gcoláiste tríú leibhéil", ach nach bhfuil sé ag rá—ina fhocal féin arís — "gurb aon choláiste ar leith atá i gceist ann, ach cineál cumaisc de choláistí difriúla. Dhá bhrí sin, saol ollscoile atá i gceist ann, dháiríre, ach go bhfuil sé léirithe trí shúile bhall foirne seachas trí shúile mhic léinn...Sílim" deir Pádraic " gurb é seo an chéad úrscéal campais sa Ghaeilge, dháiríre. Tá siad le fáil i mBéarla, ach níl siad le fáil i nGaeilge." 
"Leabhar an-taitneamhach, scríofa ag an té a thuig córas áirithe agus ar féidir leis bunús an chórais áirithe sin a mhíniú i mbealach greannmhar agus mealltach."
Andrew Tate. Tionchaire ar líne agus fuadaitheoir ban is ea Andrew Tate (a rugadh ar 1 Nollaig 1986). Iar-chicdhornálaí agus 'réalt' ar Big Brother is ea é.
Chuir roinnt ardán meáin shóisialta cosc ar Tate sa bhliain 2022 mar gheall ar a fhuathchaint.
Gabhadh Tate sa Rómáin ar 29 Nollaig 2022 (in éineacht lena dheartháir, Tristan, agus beirt eile), cúisithe as gáinneáil ar dhaoine, éigniú agus bunú grúpa coireachta eagraithe.
Xanthomonas albilineans. Is speiceas de phróitéabhaictéar é Xanthomonas albilineans san fhine Xanthomonadaceae, dúchasach do réigiúin trópaiceacha agus fothrópaiceacha.
Ionsaíonn an baictéar, fíteaphataigineach, gram-dhiúltach, slat-chruthach, seo speicis éagsúla den fhine "Poaceae" (féara) agus is cúis le scalladh duillí é, galar marfach i gcána siúcra. Athraíonn siomptóim an ghalair seo ó stríoc bhán chaol amháin, atá sainithe go géar, go sleabhcadh iomlán agus neacróis sna duilleoga, rud a fhágann go bhfaigheann an planda bás. .
Tacsanomaíocht.
Comhchiallaigh.
De réir na hEagraíochta um Chosaint Plandaí (An Iaráin) :
Liosta neamhrangaithe.
De réir NCBI (11 Feabhra, 2015) :
Gníomhaire litríochta. Is éard is gníomhaire litríochta ann ná duine a aimsíonn foilsitheoirí do shaothair litríochta. Ní hann dóibh i saol foilsitheoireachta na Gaeilge ach tá siad sách coitianta i margaí liteartha na mórtheangacha – agus i gcás an Bhéarla tá siad nach mór riachtanach.
20ú hAois Ghearr. Is téarma é “an 20ú hAois Ghearr" a chuireann san áireamh nach bhfuil céadta bliain ró-oiriúnach mar aonad ama chun cur síos a dhéanamh ar réanna stairiúla, ós rud é nach gcloíonn imeachtaí stairiúla le dátaí. Ba é an staraí Ungárach Iván T. Berend a chum an téarma, ach tháinig an-tóir air tar éis don staraí Briotanach Eric Hobsbawm é a úsáid in "The Age of Extremes", leabhar 1994 a léadh go forleathan.
Úsáidtear an aidiacht "gearr" le haghaidh an 20ú haois sa chás seo mar gheall go bhfuil an-chuid cosúlachtaí idir an tréimhse roimh an Chéad Chogaidh Dhomhanda agus an 19ú haois, sa chaoi is gur féidir iad a thabhairt le chéile mar aon ré amháin. Tháinig go leor athruithe ar an ord domhanda de bharr an chogaidh, áfach (e.g. ollslógadh), agus go mór mór de bharr na n-eachtraí suntasacha a chuir deireadh leis (réabhlóidí sa Rúis in 1917, sa Ghearmáin agus san Ostair in 1918). Agus meath ag teacht ar mhonarcachtaí i roinnt tíortha na hEorpa, bhí ord nua polaitíochta i gcumhacht in iliomad tíortha i Lár agus Oirthear na hEorpa chomh maith leis na Balcáin.
Ba iad deireadh an Aontais Shóivéadaigh in 1991 agus oscailt Bhloc an Oirthir i dtreo an iarthair ó 1989 na heachtraí a chuir stop leis an gcoimhlint ba thábhachtaí sa dara leath den 20ú haois (an Cogadh Fuar), ionas gur féidir glacadh leis gur thosaigh ré nua ag an bpointe seo. Is minic a thagraítear don tréimhse seo ó 1914 go 1989 mar “aois na n-idé-eolaíochtaí”, mar go raibh an-tionchar ag idé-eolaíochtaí éagsúla ar nós an faisisteachas agus an cumannachas in achar réasúnta gearr. Ba mhór an dul chun cinn a rinneadh i réimse na heolaíochta agus na teicneolaíochta ag an am céanna, amhail airm núicléacha, an tuirlingt ar an ngealach, teicneolaíocht leighis, teilifís, agus meáin chumarsáide eile.
Ós rud é gur thit formhór shaintréithe an 20ú haois i dtréimhse 75 bliain, tá an chuma ar an scéal go bhfuil sé thart ar 25 bliain "róghearr". Is féidir an ré ó 1789 go 1914/1918 a mheas mar aonad ar an mbealach céanna, ar a dtugtar an "19ú haois fhada”. Tá tubaiste an Chéad Chogaidh Dhomhanda mar deighilt idir an dá ré seo. Tagraítear don 20ú haois mar """aois Mheiriceá" agus don 19ú haois mar "aois na hEorpa" freisin, ós rud é gurbh iad SAM agus mórthíortha na hEorpa faoi seach na náisiúin is cumhachtaí ar domhan, go eacnamaíoch agus go míleata. I ndiaidh scriosta na hEorpa sa dá chogadh domhanda in 1917 agus 1945, ba iad SAM agus APSS an dá ollchumhacht ar domhan.
An t-Am tar éis 1989.
Meastar gur tháinig ord nua ar an domhan in 1989 a chuir deireadh leis an gcoimhlint idé-eolaíoch, coimhlint a bhí ina saintréithe den 20ú haois. Ina háit sin, tháinig éiginnteacht agus amhras chun cinn sa pholaitíocht idirnáisiúnta. 
Feictear Ionsaithe 11 Meán Fómhair 2001 go forleathan mar thús ré nua, agus is i gcomhthéacs seo an Chogaidh in éadan na Sceimhlitheoireachta a phléitear “Atosú na Staire” (mar fhreagairt ar choincheap "Dheireadh na Staire" a raibh go leor údar nualiobrálach ar nós Francis Fukuyama ag súil leis sna 1990idí) nó an “Neamhord Domhanda Nua”.
Còiseam II na h-Alba.  Bhí Còiseam II na h-Alba nó Còiseam mac Aoidh ina rí ar Albain idir 900 agus 943 . Mac ab ea é d'Áed mac Cináeda, Rí na gCruithneach.
Maol Chaluim I na hAlba. Bhí Máel Coluim mac Domnaill ina rí ar Albain idir 943 agus 954, mac do Dhòmhnall II na h-Alba é.
Iarnród Dhún Pádraig agus Chontae an Dúin. Is é an t-Iarnród Dúin Pádraig agus Contae an Dúin ná iarsmalann iarnróid atá suite i nDún Pádraig, Contae an Dúin, Tuaisceart Éireann. Is é an t-aon iarsmalann iarnróid leathan amháin in Éirinn é. Tá trí mhíle ráille ag an iarnród, a thosaínn ag an stáisiún i mbaile mór Dúin Pádraig agus ritheann go dtí Mainistir na hInse ó thuaidh, agus go dtí uaigh Magnus III, Rí Lochlann ó theas.
Is leis an iarnród bailiúchán mór galinneall, inneall díosal, agus carráistí ón 1860idí go dtí na 1980idí. Oibrítear an t-iarnród ar fad ag saorálaithe, a athchóiríonn agus thugann aire do rothstoc agus dhéantáin na hiarnróid.
Stair.
Tógadh an iarsmalann ar an áit ina raibh Iarnród Bhéal Feirste agus Contae an Dúin, a chuaigh idir Béal Feirste, Dún Pádraig, agus an Caisleán Nua. Dúnadh an t-iarnród go dtí Dún Pádraig i 1950, agus baineadh na ráillí ón líne i 1953.
Sna 1980idí, bhunaigh ailtire áitiúil Gerry Cochrane cumann saorálach chun cuid den iarnród a atógáil. Athchóiríodh an líne go dtí Stáisiún Dola Dúin Pádraig, míle amháin amuigh ó Dhún Pádraig; osclaíodh an t-iarnród nua i 1987. Síneadh an líne go dtí Stáisiún Uaighe Rí Magnus i 1995, agus go dtí Stáisiún Mhainistir na hInse i 2005.
Rothstoc.
Tá trí ghalinneall umar ag an iarnród: uimhreacha 1, 3, agus 90. Tógadh Uimh. 1 agus 3 ag Orenstein &amp; Koppel le linn na 1930idí sa Ghearmáin le haghaidh ag siúntadh ar son Chomhlacht Siúicre Éireann. Tógadh uimhir 90 in Inse Chóir ag Mór-Iarnród an Deiscirt agus an Iarthair sa bhliain 1875 – is é an dara hinneall traenach is sine in Éirinn é.
Freisin, tá ocht n-inneall díosail i nDún Pádraig – is leis an iarnród trí cinn acu, agus is le Grúpa Tarraingthe na hÉireann cúig cinn acu.
Y Mers. Is é Y Mers (Gaeilge:An Mharg) an t-ainm Breatnaise ar na críocha Normannach a bhí idir an Bhreatain Bheag neamhspleách agus Sasana sa Mheánaois .
Rialaigh teaghlaigh chumhachtacha Normannacha í óna mbunáiteanna in Chester, Shrewsbury agus Hereford. De réir a chéile, trí idirphósadh srl, comhshamhlaíodh na teaghlaigh seo isteach i dteaghlaigh uasaicmeacha na Breataine Bige agus Sasana agus mar thoradh air sin is gnách le staraithe 'Cambra-Normannaigh'. Cuimsíonn an téarma na tiarnaí níos déanaí a cruthaíodh tar éis ionradh (Phrionsacht na Breataine Bige) 1282 -83, m.sh. , ac Gaeilge: Chirkshire, Broomfield agus Yale agus Tiarnas Denbigh). Ina theannta sin, tá na críocha Normannacha i ndeisceart na Breataine Bige, ó i (Gwent go Sir Benfro, san áireamh freisin, de gnáth.
Buamáil mhosc Peshawar, 2023. Ar 30 Eanair 2023, bhí os cionn 60 maraithe agus na céadta gortaithe ag buama i mosc i gcathair Peshawar, in iarthuaisceart na Pacastáine.
Cúlra.
Tá Peshawar suite sa chúige Khyber Pakhtunkhwa. Tharla ionsaithe ar mhoscanna sa réigiún seo cheana,sna blianta 2013, 2015, agus 2022, agus eachtraí go leor eile. Cuireadh an milleán go minic ar an Talaban de chuid na Pacastáine. 
Imeachtaí.
Bhí an mosc i gcompún foirgneamh ina bhfuil ceanncheathrú na bpóilíní réigiúnda, chomh maith le rannóg frithsceimhlitheoireachta, áit 'ardslándála' mar a déarfá.
Póilíní ag paidreacha an mheán lae ab ea formhór na ndaoine a bhí i láthair... agus buamadóir féinmharaithe, aon fhear amháin is cosúil. Thit díon an mhosc anuas sa mhullach orthu. Bhí foirgnimh leagtha de bharr an phléascadh.
Féach freisin.
Buamáil mhosc Peshawar, 2022
Buamáil mhosc Peshawar, 2015
Buamáil mhosc Peshawar, 2013
Scorach Ghlionnáin. Is laoch pobail béaloideasúil as Conamara é Scorach Ghlionnáin. Rinne sé gníomhartha gaisce agus fóirithinte ar phobal a bhí á mbascadh agus á gcrá ag na tiarnaí talún gan trócaire, na Blácaigh. Deirtear gur chineál de Robin Hood Chonamara a bhí ann 'a bhain don saibhir agus a thug don bhocht'. De réir an tseanchais, mhair an Scorach agus a bhuíon chróga i nGlionnán, taobh le talamh na mBlácach ar an Tulaigh.
 "Má bhí Robin Hood sa mbéaloideas ag muintir Shasana ba é Scorach Ghlionnáin [Gleannán] a bhí i gConamara agus lán mála scéalta ar an teallach faoi na gníomhartha gaisce agus fóirithinte a rinne sé ar phobal a bhí á mbascadh agus á gcrá ag na tiarnaí talún gan trócaire a bhí thíos ar an gCaisleán, na Blácaigh."
Tá scéalta éagsúla béaoidis a bailíodh le feiceáil ar dúchas.ie.
Carachtar ag Ó Sandair.
Chum Cathal Ó Sandair sraith de scéalta ficsin faoin gcarachtar. 
Blaiseadh de Scorach Ghlionnáin agus Ballaí Indreabháin! "Na Blácaigh bhradacha!"
Is mór an díomá a bhí ar Ó Sándair nuair a diúltaíodh do dhá lámhscríbhinn faoi eachtraí Scorach Ghlionnáin. Níor scríobh sé aon cheann eile.
Scríobh Brian Ó Baoill dráma dar teideal "Scorach Ghlionnáin" atá le fáil ina leabhar drámaí "Sútha Talún agus Drámaí Eile."
 "Ar an Tulach a bhí na Blácaigh, na straoiseacháin gan náire Cloithreach a d' fhág siad bánaí agus na Cartúir ar chaon taobh Ach más fíor a bhfuil ar pháipéar scríobhtha síos ag Cathal Ó Sandair Thug Scorach Ghlionnáin treascairt dhóibh a d'fhág criothán ina gcroí."
Filíocht agus Feannadh
Cóil Learaí Ó Finneadha
 "Tá cuimhne sa gceantar fós ar an scéal faoin gcaoi ar ghoid Scorach Ghlionnáin tarbh ó Wallace agus faoin gcaoi ar roinn sé an fheoil ar bhochtáin an cheantair. Sna 1830daí ba é James Blake a bhí ina thiarna agus tá a ainm, Séamus a 'Bhlácaigh, fanta sa seanchas agus sna scéalta béaloidis faoi Scorach Ghlionnáin. Tá scéalta faoin Scorach le fáil sa leabhar Peadar Chois Fharraige, seanchas áitiúil a bhailigh Seán Mac Giollarnáth ó Pheadar Mac Thuathaláin, as Cois Fharraige agus as Gaillimh, agus a foilsíodh in 1934. Tá na scéalta seo agus scéalta nach iad beo i gcuimhne na ndaoine fós, faoin gcaoi ar ghoid Scorach Ghlionnáin ó dhaoine saibhre le fóirthint ar bhochtáin."
Camchuairt Chonamara Theas
Liam Mac Con Iomaire
Tagairtí.
https://www.google.com/search?q=Scorach+Ghlionn%C3%A1in+robin&amp;client=firefox-b-e&amp;sxsrf=AJOqlzXh8Pg1CWs5O9KJ190r6hZOse4JvQ%3A1675158220782&amp;ei=zOLYY4auL4ylgQazi6SwBQ&amp;ved=0ahUKEwiGxMTVwvH8AhWMUsAKHbMFCVYQ4dUDCA4&amp;uact=5&amp;oq=Scorach+Ghlionn%C3%A1in+robin&amp;gs_lcp=Cgxnd3Mtd2l6LXNlcnAQAzIFCCEQoAEyBQghEKABOggIABCiBBCwAzoFCAAQogRKBAhBGAFKBAhGGABQqARY-whgxwpoAXAAeACAAWuIAfIDkgEDNS4xmAEAoAEByAEFwAEB&amp;sclient=gws-wiz-serp
https://issuu.com/uccexpress/docs/complete_freshers
Wenzel Hablik. Ba ealaíontóir é Wenzel August Hablik, nó Wenceslav Habluk nó Wilhelm August Hablik mar is fearr a aithne, (4 Lúnasa 1881 - 23 Márta 1934). Bhí baint aige le Eispriseanachas Gearmánach.