Trelis/gawiki huggingface dataset:
Cathal mac Conchobair maic Taidg. Rí na gConnacht ba ea Cathal mac Conchúir mhic Thaidhg (Meán-Ghaeilge Cathal mac Conchobair maic Taidg (bás 1010).
Craobh ghinealaigh.
 , bás 1010.
 |__________________________________________________________________________________________________
 | | | | | |
 Dub Chablaigh Tadg in Eich Gil, bás 1030. Brian, Conchobor, In Cléirech, fl. 1044. Tadhg Direach
 =Brian Boru =? 1029 fl. 1029. | |
 | | |_________ |
 | | | | An Gilla Lónach
 Domnall? Áed in Gai Bernaig, | |
 | King of Connacht, Tadg, Conchobar,
 | bás 1067. bás 1056. bás 1069.
 Diarmait,
 bás 1051.
Tadhg an Eich Ghil. Rí na gConnacht ba ea Tadhg an Eich Ghil (Meán-Ghaeilge Tadg in Eich Gil (bás 1030).
Fearghal Ó Ruairc. Rí na gConnacht ba ea Fearghal Ó Ruairc (Meán-Ghaeilge Fergal Ua Ruairc) (bás 967)
Bunaitheoir chlann Uí Ruairc, ríthe Bhréifne agus Bhréifne Thiar, ba ea é.
Insítear sna hannála gur chloígh sé fir na Mumhan i gCath Catinchi sa bhliain 961.
Aodh mac Conchúir. Rí na gConnacht de chlann UI Bhriúin ba ea Aodh mac Conchúir (Sean-Ghaeilge Áed mac Conchobair) (bás 888). Conchúir mac Taidhg Mhóir (bás 882), ba ea a athair. Bhí sé an chéad de thriúr dheartháireacha as a chéile a ndearnadh ríthe Chonnacht díobh. Síol Muireadhaigh ba ea a mhuintir. Bhí sé i réim ón mbliain 882 go dtí 888.
Le linn réimeas Aodha, bhí coimhlint leis na Lochlannaigh. Sa bhliain 887, chloígh na Connachta na Lochlannaigh as Luimneach. Sa bhliain 888, maraíodh Aidhm i gCath na nOilithreach ("Cath ind ailithir"), inar cloíodh an tArdrí,Flann Sionna (bás 916) ag Lochlannaigh Átha Cliath.
Finsnechta mac Tommaltaig. Rí na gConnacht ba ea Fínsneachta mac Tomaltaigh (Meán-Ghaeilge Finsnechta mac Tommaltaig) (bás 848). Tommaltach mac Murgail ba ea a athair, agus Muiris agus Diarmaid a dheartháireacha. Bhí sé i réim ón mbliain 843 go dtí 848.
Tháinig Fínsneachta i gcomharbacht ar Fhearghas mac Fothaidh, garmhac Dhuibh-Indreachta mhic Cathail. Tháinig "Mugron mac Máel Cothaid" i gcomharbacht air.
Abd al-Rahman al-Jabarti. Scoláire Éigipteach ab ea Abd al-Rahman al-Jabarti (1753-1825, Araibís: عبد الرحمن الجبرتي) nó Al-Jabarti mar is fearr aithne air. Chaith sé an chuid is mó dá shaol i gCaireo.
Mhair sé le linn ionradh na bhFrancach ar an Éigipt agus thug cuntas finné súl ar a mhéid.
Na trí leabhar is cáiliúla a scríobh sé ná "Tarikh muddat al-faransis bi-misr" (cuntas ar fhorghabháil na bhFrancach ar an Éigipt, 1798), "Mazhar al-taqdis bi-zawal dawlat al-faransis" (ar mheathlú na sochaí Francaí, 1801), agus "Aja’ib al-athar fi’l-tarajim wa’l-akhbar" (meascán idir eachtraí agus téamaí an dá leabhar thuasluaite).
Baldus de Ubaldis. Dlí-eolaí de chuid na hIodáile ba ea Baldus de Ubaldis (1327 - 28 Aibreán 1400). Bhí Baldus i measc na saineolaithe ba thábhachtaí san Iodáil mheánaoiseach maidir leis an an dlí Rómhánach agus an dlí Canónta.
Saol.
Tar éis bhás Bartolus de Saxoferrato sa bhliain 1357, tháinig Baldus (a bhí i measc a chuid mac léinn) ina áit mar an t-údar dlí ba cháiliúla agus ba mhó tionchair san Eoraip.
Bhí Baldus i measc na saineolaithe ba thábhachtaí san Iodáil mheánaoiseach maidir leis an an Dlí Rómhánach agus an Dlí canónta na hEaglaise Caitlicí; rinneadh an Pápa Gréagóir XI de dhuine dá chuid mac léinn (Pierre Roger de Beaufort) agus ghair an chéad Phápa eile Urban VI Baldus chun na Róimhe chun comhairle a thabhairt dó maidir le roinnt ceisteanna a bhain le Siosma Mór an Iarthair.
Foilseacháin.
D'fhág Baldus corpas mór tráchtaireachtaí, tráchtas agus go háirithe tuairimí dlí, a léiríonn an bhaint a bhí aige le fadhbanna praiticiúla dlíthiúla agus polaitiúla le linn a ré. Bhí tionchar mór ag a chuid oibre ar dhlí na fianaise thar aon chuid eile.
Murchadh mac Aodha. Ba Rí na gConnacht de chlann Uí Bhriúin é Murchadh mac Aodha (Sean-Ghaeilge Murchad mac Áedo). Síol Chathail ba ea a mhuintir, agus an bunaitheoir Cathal mac Muiredaig (bás 735) a shin-seanathair. Bhí sé i réim ón mbliain 839 go dtí 840.
Bhí seanathair Mhurchadha, Fógartach mac Cathail (bás 789), ina éilitheoir ar an gcoróin. Bhí Síol Mhuireadhaigh chun cinn sa ríogacht idir na blianta 796 go 839, trína uncail, Maol Cothaidh mac Fógartaigh (beo 818), a bhí b'fhéidir ina leasrí ag am éigin. Bhí Murchadh an chéad fhear de Shíol Chathail ón mbliain 782 a fheictear sna hannála maraon leis na ríliostaí. 
Níl aon sonraí ar an eolas faoina réimeas gearr, seachas a thásc sna hannála.
Cathal mac Muirgiussa. Rí na gConnacht de chlann Uí Bhriúin ba ea Cathal mac Muiriosa (Sean-Ghaeilge Cathal mac Muirgiussa) (bás 839). Muiris mac Tomaltaigh (bás 815), iar-rí, ba ea a athair. Síol Muireadhaigh ba ea a mhuintir. Bhí sé i gcoróin ón mbliain 833 go dtí 839, i gcomharbacht ar a uncail, Diarmaid mac Tomaltaigh (bás 833).
Le linn a réimeas, thosaigh arís ionsaithe Lochlannacha. Sa bhliain 836, rinne siad ollscrios crua ar tailte uile na gConnacht ón Sionainn go dtí an cósta thiar. Sa bhliain 838, maraíodh deartháir Chathail, Maol Dúin, ag tríd ina n-éadan.
"Sa bhliain 837, rinne rí cumhachtach na Mumhan, Feilimí mac Criomhthainn (bás 847), ionsaí ar na Connachta agus chreach sé Uí Mhaine. Chuir Cathal an t-ionsaí seo ó dheas ag Magh Aoi ("Mag nAi").
Tar éis a bháis, briseadh an smacht ó oidhreacht a bhí ag a chlann ar an ríoghacht, le teacht chun cinn Murchadh mac Aodha de Shíol Chathail. Tháinig a mhuintir i réim sa bhliain 855, and, nuair a rinneadh rí Chonnacht dá nia, Conchúr mac Taidhg Mhóir (bás 882).
Áed in Gai Bernaig. Rí na gConnacht ba ea Aodh an Gha Bhearnaigh Ó Conchúir (Meán-Ghaeilge Áed in Gai Bernaig Ua Conchobair). Tadhg an Eich Ghil ba ea a athair. Bhí sé i gcoróin ón mbliain 1046 go dtí 1067.
Tháinig Aodh i gcomharbacht ar Art Ualach Ó Ruairc, maraithe ag Cineál Chonaill.
I mí na Nollag 1061, tháinig Aodh slán as ionradh a rinne Muintir Mhurchadha Uí Bhriúin. Cuireadh an ruaig ar an muintir úd go hIar Connacht dá bharr. Mharaigh an mhuintir chéanna Tadhg, mac Aodha, i mí Bealtaine 1062.
Sa bhliain 1067, d'éag Aodh i mbun troda in éadan Aodha mhic Airt Uallaigh Ó Ruairc, a d'éirigh ansin ina rí Chonnacht.
Domhnall Ó Conchúir. Rí na gConnacht ba ea Domhnall mac Ruairí Ó Conchúir (Meán-Ghaeilge Domnall mac Ruaidrí Ua Conchobair (1102–1106). An dara mac le Ruairí na Saidhe Buí a rinneadh rí de, ba ea Domhnall. An fear deireanach de chlann Ua Ruairc Bhréifne bá ea é, dá ndearnadh rí Chonnacht de.
Chuir sé Domhnall mac Tiarnáin Ó Ruairc as a choróin, le tacaíocht ó Mhuircheartach Ó Briain, deartháir chéile a athar, Ruairí. Sa bhliain 1106, ámh, rinne Muircheartach Domhnall a chur as a choróin ar son a dhearthár níos óige, Toirdhealbhach. Ní fios cinniúint Domhnaill. Chaith Toirdhealbhach dua le sliochtaigh a mhuintire a scriosadh ón taifead ginealais, go raibh an comharbas ag a chlann amháin.
Tadhg mac Ruairí Ó Conchúir. Rí na gConnacht ba ea Tadhg mac Ruairí Ó Conchúir (Meán-Ghaeilge Tadg mac Ruaidrí Ua Conchobair) (bás 1097). Ruaidrí na Saide Buide ba ea a athair.
Cuireadh a athair a choróin sa bhliain 1092 ag Flaithbheartach Ó Flaithbheartaigh. Tháinig mearbhall ar an gcomharbas, agus rinne Flaithbheartach rí de'Uí hEidhin as Aidhne. Faoin mbliain 1097, ámh, bhí Tadhg ina rí, ach gur maraíodh ansin é ag Domhnall mac Tiarnáin Ó Ruairc.
Fergus mac Fothaid. Rí na gConnacht de chlann Uí Bhriúin ba ea Fearghas mac Fothaidh (Sean-Ghaeilge Fergus mac Fothaid). Dubh-Indreacht mac Cathail (bás 768), iar-rí, ba ea a sheanathair. Síol Chathail ba ea a mhuintir. Bhí sé i réim ón mbliain 840 go dtí 843. 
Bhí Síol Mhuireadhaigh chun cinn sa ríogacht idir na blianta 796-839 ach briseadh a gcuid cumhachta ag réamhtheachtaí Fhearghasa, a chol seisear, Murchadh mac Aodha (bás 840).
Níl aon sonraí ar an eolas faoina réimeas seachas a thásc sna hannála.
Mugron mac Máele Cothaid. Rí na gConnacht ba ea Mughrón mac Maoil Chothaithe (Sean-Ghaeilge Mugron mac Máele Cothaid) (bás 872). Maol Chothú mac Fógartaigh ba ea a athair. Bhí sé i gcoróin ón mbliain 848 go dtí 872. 
Tháinig "Mugron" i gcomharbacht ar Fíonsneachta mac Tomaltaigh agus tháinig Chonchúr mac Taidhg Mhóir i gcomharbacht.
Lá Idirnáisiúnta an Damhsa. Ceiliúrtar Lá Idirnáisiúnta an Damhsa ar an 29 Aibreán gach bliain.
Tionscnamh de chuid na hInstitiúide Amharclannaíochta Idirnáisiúnta, le tacaíocht ó EOECNA, is ea é. Is le haghaidh dhaoine a dhéanann ceiliúradh ar luach agus tábhacht na foirme ealaíne seo an deasghnáth bliantúil seo. Tá sprioc ann chomh maith chun cur ina luí ar rialtais, ar pholaiteoirí agus ar institiúidí glacadh lena luach do dhaoine.
Roghnaigh an 29 Aibreán mar rugadh Jean-Georges Noverre, ceannródaí an bhailé, ar an lá seo sa bhliain 1727.
Conchúr mac Taidhg Mhóir. Rí na gConnacht de chlann Uí Bhriúin ba ea Chonchúr mac Tadhg Mhóir (Sean-Ghaeilge Conchobar mac Taidg Móir) (bás 882). Muiris mac Tomaltaigh (bás 815), iar-rí, ba ea a sheanathair. D'éag a athair, Tadhg Mór (bás 810) ag troid ar son a athar in éadan tuatha na gConnacht. Síol Mhuireadhaigh ba ea a mhuintir. Tá clann Uí Chonchúir na gConnacht ainmnithe as.
Beatha.
Ní fios go cruinn dátaí a réimeas. De réir an ríliosta sa Leabhar Laighneach, bhí sé i gcoróin le 27 bliain, a chuireann in úil go raibh sé i réim ón mbliain 855. Tuairiscítear go bhfuair leath-rí, "Mugron mac Máele Cothaid", bás sa bhliain 872. 
Bhí Connacht faoi ghéillsine Ardrí na hÉireann sa tréimhse seo. Sa bhliain 860, chuaigh fir na gConnacht ar feachtas le Maol Seachnaill mac Maoil Ruanaidh (bás 862) de Chlann Cholmáin in éadan Uí Néill an Tuaiscirt. Rinne siad campa ar "Mag Dumai", gar d'Ard Mhacha, áit a ionsaíodh iad. Chuireadar an ruaig ar an ionsaí seo, ach níor tháinig buaiteoir cruinn as an bhfeachtas. Sa bhliain 863, tháinig an tArdrí nua, Aodh Fionnliath (bás 879) de Chineál Eoghain sa Chonnachta chun a údarás a bhrú orthu. 
Throid Conchúr ar son Aodha Fhionnléith in éadan Fhlann mhic Conaing (bás 868), rí Bhreá, agus a chomhghuaillithe Lochlannacha i gCath Cell Ua nDaigri sa bhliain 868, agus bhuaigh siad in ainneoin go raibh a naimhde níos líonmhaire. Maraíodh Flann ag Manchán, tiarna Uí Bhriúin na Sionna agus géillsine Conchúir:
Insítear i nAnnála Easpacha na hÉireann gur tharla ruathar Lochlannach trína Connachta ar a shlí go Luimneach sa bhliain 867 agus go ndearnadh luíochán rompu agus cloíodh iad ag fir na gConnacht. Sa bhliain 873, rinneadh ruathar ar na Connachta ag Dúnchad mac Duib-dá-Bairenn (bás 888), rí na Mumhan agus Cearbhall mac Dunlaing (bás 888), rí na nOsraí.
Maraíodh rídhamhna Chonnacht, "Abán mac Cináede" le tine ag Sochlachán mac Diarmada sa bhliain 867. Sa bhliain 872, fuair an leath-rí "Mugron mac Máele Cothaid" bás. Fuair Conchúr féin bás agus é ina shean-aois sa bhliain 882.
Clann.
Bhí Conchúr pósta le hAilhbe ní Maoil Seachnaill (an tArdrí). Rinneadh ríthe na gConnacht de mhic Conchúir, Aodh (bás 888), Tadhg (bás 900) agus Cathal (bás 925). Bhí mac eile ann darbh ainm Maol Cluiche ("Máel Cluiche") (bás 913).
Ghlac mhuintir Chathail an sloinne Uí Chonchúir.
Cathal mac Conchúir. Rí na gConnacht ba ea Cathal mac Conchúir (Meán-Ghaeilge Cathal mac Conchobair) (bás 925).
Muintir.
An tríú mac le Chonchúr mac Taidhg Mhóir (bás 882) a bheith ina rí Chonnacht ba ea Cathal. Tháinig sé i gcomharsanacht ar a dheartháir níos sine, Aodh (bás 888) agus a dheartháir níos óige Tadhg (bás 900). B'fhéidir é go raibh deartháir eile acu, Maol Cluiche ("Máel Cluiche"), a d'éag i mbun chatha sa bhliain 913. 
Síol Mhuireadhaigh, ghéag de chlann Uí Bhriúin Aoi, ba ea muintir Chathail. Mhaígh siad gurbh é Brión, leasdeartháir Niall Naoighiallach, a sinsear. Dáileadh ríogacht na gConnacht idir Síol Mhuireadhaigh agus Síol Chathail. Faoin am Chathail, ámh, bhí Síol Chathail as an áireamh.
Rí na gConnacht.
Agus Cathal ina rí Chonnacht, d'éiligh an tArdrí, Flann Sionna (bás 916), a dhílseacht. Socraíodh seo ag cruinniú ag Cluain Mhic Nóis sa bhliain 900. Feictear Cathal go minic i ndeireadh sin ag troid ar son agus i dteannta le Flann.
Cogaidh Mhuimhneacha.
Tharla cogadh idir an Ardrí agus rí an Mumhan, Cormac mac Cuileannáin (bás 908). Tarraingíodh Cathal san aighneas mar chomhghuaillí Fhlainn. Sa bhliain 907, rinne airm na Mumhan feachtas, cabhlach ar na Sionainne san áireamh, in éadan na gConnacht chomh fada is "Mag nAí" (lár Ros Comáin) agus ghabhadar gialla 
Chonnacht. Sa bhliain 908, ámh, chloígh airm an Ardrí, agus Cathal ina theannta, a naimhde na Mumhan i gCath Bhealach Múna ar Magh Ailbhe (Bealach Múna, tuaisceart Cheatharlach Carlow), agus maraíodh Cormac.
Ionradh ar na Connachta.
Sa bhliain 913, thosaigh Niall Glúndub (bás 919) de Cineál Eoghain a thriall ar an ard-ríogacht. D'ionsaigh sa na Connachta agus chloígh sé fir Uí Amalgada agus Umhaill), agus maraíodh deartháir Chathail. D'éirigh Niall ina Ardrí sa bhliain 916.
Cliseadh Dhonnchadha Dhoinn.
Rinne an chéad Ardrí eile, Donnchad Donn (bás 944) na Mí, ionradh ar na Connachta sa bhliain 922, ach cloíodh é ag Áth Luain. Ní deirtear arbh é go raibh sé ag brú a údaráis nó ag troid in gcoinne na Lochlannaigh ar an Sionainn a bhí sé. Bhí ríthe Uí Fhiachrach Aidhne, Máel mac Dauí, maraithe ag na Lochlannach an bhliain chéanna.
Bás Táiniste na gConnacht.
Tuairiscítear sna hannála gur maraíodh rídhamhna na gcumhacht sa bhliain 923. I nAnnála Uladh, Maol Cluiche ab ainm dó. Dar le hAnnála na gCeithre Máistrí, Indreachtach mac Conchúir a bhí i gceist. Feictear Indreachtach ar Loch Deirgeirt i dteannta le fir na Mí ag caitheamh cabhlach na Mumhan amach as an Sionainn.
Bás agus comharbas.
Fuair Cathal bás sa bhliain 925 ina aithríoch. Tháinig a mhac Tadhg an Túir (bás 956) i gcomharbacht. Tháinig ansin i gcoróin Fearghal Ó Ruairc (bás 967) de chlann Uí Bhriúin Bhréifne a bhí ag teacht chun cinn.
Cuntas comhfhreagrach. Go hidirnáisiúnta, déanann líon mór banc cuntas comhfhreagrach a choinneáil i mbanc comhfhreagrach i ngach tír mór le rá, chun a bheith in ann íocaíochtaí a dhéanamh sna mórairgeadraí go léir. Glacann na bainc taiscí ó bhainc i dtíortha eile agus soláthraíonn siad seirbhísí thar cheann na mbanc eile.
Bunaítear ar bhonn cómhalartach go hiondúil na cuntais; bíonn cuntas san airgeadra áitiúil ag an dá bhanc le chéile.
Ollmheall saille. Is éard is ollmheall saille ann ná mais dramhaíola cosúil le carraig i gcóras séarachais a fhoirmítear trí chomhcheangail de sholaid neamh-bhithdhíghrádaithe sruthlaithe, mar shampla ceirtíní taise, agus meall crua de ghréisc nó shaill chócaireachta.
UCI World Tour 2021. Is é Turas Domhanda UCI 2021 an t-aonú heagrán déag de UCI World Tour. Tugann sé le chéile na príomhrásaí i séasúr rásaíochta bóthair gairmiúil na bhfear.
Foirne.
Thug an UCI 19 ceadúnas UCI World Tour d’fhoirne do shéasúr Turas Domhanda UCI 2021.
Rannpháirtíocht foirne.
Tugtar cuireadh do na naoi gcinn déag de UCI WorldTeam chuig gach rás ar an bhféilire. Mar sin féin, níl aon oibleagáid orthu páirt a ghlacadh in imeachtaí chatagóir 5. Tá a láithreacht i rásaí eile éigeantach. Tugtar cuireadh d’Fhoireann na Beilge Alpecin-Fenix chuig gach comórtas a bhuíochas le bheith ar an bhfoireann is fearr sa dara sraith UCI Pro Tour i 2020. Tugtar cuireadh d’fhoireann na Fraince Arkéa-Samsic, a chríochnaigh sa dara háit i UCI ProTeam i 2020, chuig gach rás aon lae den UCI World Tour.
Bainistíocht airgid. Is éard atá i gceist le bainistíocht airgid ná sreafaí airgid a optamú agus farasbarr airgid thirim a infheistiú, ón taobh istigh na ngnólachtaí de ghnáth.
Comhdhlúthaítear de ghnáth cinntí i leith bainistíochta airgid, ar an mbunláthair, do na haonaid sa chomhlacht go léir.
Tubaiste Meron (2021). Maraíodh 45 duine de bharr fuascair ag láthair oilithreachta i mbaile Meron i dtuaisceart Iosrael ar 30 Aibreán 2021. Gortaíodh thart ar 150 duine freisin.
Tharla an tubaiste san áit a gcreidtear fáidh Giúdach a mhair sa dara haois a bheith adhlactha. Tugann lucht for-Cheartchreidmheach aghaidh ar thuama an fháidh gach bliain.
Imeachtaí.
Bhí an suíomh dúnta sa bhliain 2020/2021 mar gheall ar shrianta Covid-19. Mar sin, chuaigh na táinte ar an oilithreacht i mbliana tar éis do Riatlas Iosrael an tír a oscailt arís.
Tuairiscítear, áfach, go raibh i bhfad níos mó daoine ann, 100,000, ná a bhí ceadaithe, 10,000.
Tuigtear gur maraíodh na daoine tar éis d'ardán a bhí curtha suas go speisialta don ócáid tabhairt uaidh.
Chuir an lucht for-Cheartchreidmheach an milleán ar na póilíní, ach shéan siad aon fhreagracht as.
Riocht flosctha (fisic). Sa mheicnic chandamach, is éard atá i staid fhlosctha córais (mar adamh, móilín nó núicléas) ná aon staid chandamach sa chóras a bhfuil fuinneamh níos airde aici ná an bhunstaid (is é sin, níos mó fuinnimh ná an t-íosmhéid iomlán). Is éard is floscachán ann ná ardú i leibhéal an fhuinnimh os cionn na bonnlíne fuinnimh treallaí. San fhisic tá sainmhíniú teicniúil ar leith ar leibhéal fuinnimh a bhaineann go minic le hadamh a ardú go staid fhlosctha.   Léiríonn teocht ghrúpa cáithníní leibhéal an fhlosctha (cé is moite de chórais a thaispeánann teocht dhiúltach).
Mínstruchtúr. San fhisic adamhach, déanann an mínstruchtúr cur síos ar scoilteadh línte speictrim na n-adamh mar gheall ar casadh leictreon agus ceartúcháin choibhneasaíocha ar chothromóid neamh-choibhneasaíocha Schrödinger. Rinne Albert A. Michelson agus Edward W. Morley é a thomhas go beacht ar dtús don adamh hidrigine in 1887, a leag an bonn don chóireáil theoiriciúil ag Arnold Sommerfeld, ag thug isteach tairiseach an mhínstruchtúir . 
In de atoomfysica beschrijft de fijnstructuur de splitsing van spectraallijnen van atomen vanwege eerste-orde relativistische correcties.
Cúlra.
Struchtúr comhlán.
Tá "struchtúr comhlán" na línespeictream tuartha ag meicnic chandamach na leictreon neamh-choibhneasaíoch gan aon leictreonghuairne. Maidir le adamh hidrigineach, braitheann leibhéil fuinnimh an struchtúir chomhláin ar an bpríomhuimhir chandamach "n" . Mar sin féin, cuirtear éifeachtaí coibhneasta agus guairní san áireamh le samhail níos cruinne, a bhriseann díchineálacht na leibhéil fuinnimh agus a scoilteann na línte speictrim. Tá scála scaoilte an mhínstruchtúir i gcoibhneas le fuinneamh comhlán an struchtúir ar an ord (Zα) 2, áit arb é "Z" an uimhir adamhach agus "α" tairiseach an mhínstruchtúir, uimhir gan toise atá cothrom le thart ar 1/137.
Uí Chonchúir. Ar cheann desna rítheaghlaigh is cumhachtaí agus is mó le rá í clann Uí Chonchúir (Meán-Ghaeilge "Ua Conchobhair"). Conchúir mac Taidhg ba ea sinsear eapainmneach na clainne, trína mhac, Cathal.
Bhíodh ceannáras acu i dTeach Chluain Mhalais laistigh den Chaisleán Riabhach i gContae Ros Comáin.
Stair.
Bhíodh sinsir Uí Chonchúir, .i. Uí Bhriúin agus Síol Mhuireadhaigh, i gceannas sna Connachta - cé nach go leanúnach - idir na blianta 482 agus 956. Tháinig Uí Chonchúir féin chun cinn ó am go céile ón mbliain 967, go leanúnach ó 1102 go 1475. San iomlán, rinneadh díobh tuairim is céad rí Chonnacht, tríocha Cinn na Fine agus beirt Ardríthe na hÉireann, Toirdhealbhach Ua Conchobhair (1088–1156) agus a mhac Ruaidrí Ua Conchobair (c. 1115–1198), an tArdrí deireanach Éireannach.
Le linn na 14ú haoise déanaí, bhí dhá phríomhchlann Uí Chonchúir ann, faoi cheannas Toirdhealbhaigh Rua agus Toirdhealbhaigh Óig (ar a glaodh fosta Toirdhealbhach Donn), seachtú nglúin ó Chathal Crobhdhearg an bheirt acu, sinsir na gclann Uí Chonchúir Rua (anois marbh) agus Uí Chonchúir Dhoinn.
Is é Desmond O'Conor (rugadh 22ú Meán Fómhair 1938) Ó Conchúir Dhoinn anois, ina chónaí i Rotherfield, East Sussex, Sasana.
Weinberger v. Wiesenfeld. Sa chás Weinberger v. Wiesenfeld, 420 U.S. 636 (1975), rialaigh Cúirt Uachtarach na Stát Aontaithe in aghaidh leithcheala ar bhonn gnéis.
Sonraí.
Fuair bean chéile Stephen Wiesenfeld bás agus bhí air aire a thabhairt dá mhac óg as féin. Ní raibh sé in ann obair a dhéanamh. Rinne sé achainí ar an rialtas airgead sa bhreis a thabhairt dó chun aire a thabhairt dá mhac. Ach de réir an Social Security Act áfach, baintreacha mná amháin a bhí i dteideal íocaíochta. 
An t-abhcóide Ruth Bader Ginsburg ag déanamh ionadaíochta do Wiesenfeld. Bhí Caspar Weinberger, an tAire Rialtais ag an am, i mbun cúrsaí rialtais. Dar le Ginsburg, ní raibh aon mhíniú ceart ag an rialtas ar an idirdhealú sin a d’fhág nach raibh aon chabhair le fáil ag baintreacha fir amhail Wiesenfeld. D’aontaigh an chúirt léi agus cuireadh an chuid sin den dlí ar ceal.
Uí Ruairc. Clann Ghaelach lonnaithe i gContae Liatroma ba ea Uí Ruairc, géag de chuid Uí Bhriúin na gConnacht.
Rítheaghlach Bhréifne, agus níos deireanaí Bréifne Thiar, a bhí siad go dtí 1605.
Fearghal Ó Ruairc (bás 967), rí Chonnacht, ba ea a bunaitheoir na clainne.
Tír Fíacrach Múaide. Tuath in oirdheisceart chúige Chonnacht ba ea Tír Fhiacrach Mhuaidhe (Sean-Ghaeilge Tír Fíacrach Múaide) ar bhruach na Muaidhe i gContae Shligigh, tíre dhúchais sinsear na gConnacht, Fiachra mac Echach Mugmedóin. Caomhnaítear an t-ainm sa bharúntacht, Tír Fhiachrach, a cruthaíodh sa bhliain 1603.
Stair.
Bhronn Tiobraid, taoiseach Uí Fhiachrach le linn bheatha Naomh Cholm Cille, tailte thart timpeall ar Chnoc na "Maíle", gar den Scrín. Bhunaigh Naomh Adhamhnán mainistir ann.
Sa bhliain 598, tharla Cath Eachros idir Cairbre Drom Cliabh agus Cineál Fhiachrach.
Sa bhliain 982, fuair Aedh ua Dubhda, rí Uí Fhiachrach Mhuaidhe, bás "secura morte". Ghlac a rítheaghlach an sloinne Ó Dubhda.
Uí Sheachnasaigh. Clann Ghaelach de Chineál Aodha na hEachtaí, d'Uí Fhiachrach Aidhne na gConnacht, is ea Uí Sheachnasaigh. 
Guaire Aidhne mac Colmáin (bás 663), rí Chonnacht ba ea a sinsear. Glacadh an sloinne as Seachnasach mac Donnchadha, a mhair sa 10ú haois. Faightear an sloinne fós i gContae na Gaillimhe agus i gContae Luimnigh.
Stair.
Bhíodh Uí Seachnasaigh lonnaithe, go dtí déanach sa 17ú haois, sa tuath Uí Fiachrach Aidne darbh ainm Cenél Áeda na hEchtge. Bhíodh ann ná paróistí An Bheitheach, Cill Mhic Duach agus Cill Tartan, agus codanna de Cill Bheaganta agus Cill Tómais. 
Ba iad Uí Chathail, taoisigh ó dhúchas oirthear Chlann Aodha, a ngaoil is gaire. I measc clanna eile Uí Fhiachrach Aidhne, bhí Uí Eidhin, Uí Chléirigh agus Mhic Giolla Cheallaigh. Go dtí lár na 17ú haoise, glaodh fós ina tiarnaí Uí Fhiachrach Aidhne fís ar chlann Uí Eidhin, cé go raibh Uí Seachnasaigh níos cumhachtaí.
D'éag tiarna "de facto" deireanach Chineál Aodha de chlann Uí Sheachnasaigh ag an nGort tar éis dó teacht abhaile ó C|ath Eachroma ar an 12ú Iúil, 1691. 
Sna 1690í, coigistíodh tailte Chaptaen Roger O'Shaughnessy de bharr na tacaíochta a thug sé dosna Seacaibítigh in éadan Liam d'Orange. Ghabh Sir Thomas Prendergast seilbh ar na tailte. Lean cogadh dlí go dtí lár na 18ú haoise idir Uí Sheachnasaigh agus clann Prendergast, ach sa deireadh, chaill Uí Seachnasaigh an cás losing the case.
Ní fios go cruinn cathain a tharla meath deiridh a sinsear, ach meastar go luath sna 1900í.
Caisleáin.
I measc chaisleáin Uí Sheachnasaigh, bhí a leanas: an Gort; An Feadán; Ard Mhaolabháin; An Baile Nua, Derryowen, ar theorainn Chontae an Chláir; Baile Mhaolfaidhg; agus ceann ar oileán i Loch Cútra. De réir liosta scrios sa bhliain 1574 ag an riarachán Sasanach, bhí Caisleán "Islandmore" (Túr Bhaile Uí Laoigh anois) i seilbh John O'Shaughnessy éigin.
Muintir Mhurchadha. Rítheaghlach as cúige Chonnacht na meánaoise, géag de chlann Uí Bhriúin, ba ea Muintir Mhurchadha (Meán-Ghaeilge Muintir Murchada). Ainmníodh iad as Murchadh mac Maonaigh, rí of Uí Bhriúin Seola, a fuair bás sa bhliain 891. In am trátha, mar ba ghnách, ainmníodh an ceantar as an muintir.
Stair.
Feictear an rítheaghlach don chéad uair sna hannála sa bhliain 1061, agus faoin mbliain 1238 b'ionann an t-ainm agus an tuath. Ghlac an teaghlach an sloinne Ó Flaithbheartaigh. Díbríodh iad ag ríthe Uí Chonchúir go dtí Iar Connacht, áit ar a bhfuil fud cónaí orthu.
Fuarthas ar a laghad na paróiste a leanas mar chuid de Mhuintir Mhurchada: Cill Fhursa, Cill Chilbhire, Cill Éinne, Cill Chuanna, An Carraigín (Gaillimh), Cill Leabhair agus Comar. Meastar freisin go raibh codanna desna paróistí a leanas ann: Béal Chláir, Domhnach Pádraig, Cora Finne (Gaillimh), Tuaim, Cill Bheanáin agus Cill Fhir Iarainn.
Is dréacht é "Crichaireacht cinedach nduchasa Muintiri Murchada", a théann siar go dtí Flaithbertach Ua Flaithbertaigh (bás 1098), rí Chonnacht, ina bhfeictear na príomh chlanna agus a gcuid tailte laistigh de Mhuintir Mhurchadha.
Tagairtí sna hannála.
As Annála na gCeithre Máistrí, as Meán-Ghaeilge: