Trelis/gawiki huggingface dataset:
Rón liopaird. Fíor-rón Antartach is ea an rón liopaird, nó an liopardrón, a bhíonn seang le ceann gobach. Dúliath ar barr, éadrom faoina bhun le spotaí dorcha. Maireann sé ar imeall an oighearshlaoda. Itheann sé piongainí den chuid is mó, á gcroitheadh as a gcraiceann roimh ré. Itheann sé róin eile, éisc is splíonach freisin. An t-aon rón a bhfuil an baineannach níos mó ná an fireannach. Tugtar "liopard na farraige" air freisin.
Leipiridigh. Is coiníní agus giorriacha iad leipiridigh (fine "Leporidae").
Bilbí beag. Is ainmhí é an bilbí beag. Mamach atá ann.
Brocaire Lásach. Is madadh clóis é an brocaire Lásach.
Spadán déladhrach Linne. Is ainmhí é an spadán déladhrach Linne. Mamach atá ann.
Contae Dade, Georgia. Is contae Meiriceánach é Contae Dade atá suite sa chúinne thiar thuaidh de stát Georgia. Sa bhliain 2010, bhí daonra 16,633 duine ann. Is é Trenton a phríomhbhaile contae.
Sa bhliain 1860, agus stáit an deiscirt ag dealú ó Aontas Mheiriceá, shocraigh na vótálaithe i gContae Dade dealú ó Stát Georgia agus ó na Stáit Aontaithe araon. Ní bhfuair an dealú seo aitheantas ó éinne, agus sa bhliain 1945 chuaigh an contae isteach go hoifigiúil sa stát agus sa náisiún arís. Ní raibh na contaetha Apaláiseacha sa deisceart róthógtha do dhealú an deiscirt ón Aontas agus bhí Contae Dade iargúlta as an ngnáth: Ní raibh bóthar idir an chontae agus an chuid eile de Georgia go dtí an bhliain 1939.
Is den chine gheal iad breis is 97% de dhaonra an chontae.
Contae Dawson, Georgia. Is contae Meiriceánach é Contae Dawson atá suite i dtuaisceart stát Georgia. Sa bhliain 2010, bhí daonra 22,330 duine ann. Is é Dawsonville a phríomhbhaile contae. Is den chine geal iad 95.6% de dhaonra an chontae.
Uigiúraigh. Is grúpa eitneach Áiseach iad na Uigiúraigh. Is í Uigiúiris a bpríomhtheanga inniu.
Tuirbín gaoithe. Gaireas is ea tuirbín gaoithe, nó dá ngairfear freisin tiontaire fuinnimh gaoithe, a athraíonn fuinneamh cinéiteach na gaoithe go dtí fuinneamh leictreach. 
Teicneolaíocht.
Táirgtear tuirbíní gaoithe i réimse leathan aiseanna cothromingeacha agus cothrománacha. Úsáidtear na tuirbíní is lú d'fheidhmeanna cosúil le ceallraí a luchtú le haghaidh cumhachta cúnta do bháid nó do charbháin nó chun cumhacht a sholáthair do chomharthaí rabhaid tráchta. 
Is féidir tuirbíní níos mó a úsáid chun tacaíocht a thabhairt don soláthar cumhachta baile, fad a bhíonn sé nach n-úsáidtear ar ais chuig an soláthraí fhóntais tríd an eangach leictreach . 
Tá eagair tuirbíní móra, ar a dtugtar feirmeacha gaoithe, ag éirí ina bhfoinsí fuinnimh in-athnuaite níos tábhachtaí agus tá go leor tíortha á n-úsáid mar chuid dá straitéis chun a spleáchas ar bhreoslaí iontaise a laghdú. 
Mhaígh measúnú ag Ollscoil Macquarie sa bhliain 2009 go raibh ag an ghaoth, "na hastaíochtaí gás ceaptha teasa coibhneasta is ísle, na héilimh is lú ar thomhaltas uisce agus na hiarmhairtí sóisialta is fabhraí i gcomparáid le foinsí fuinn eile, a leithéid agus fótavoltachas, hidrea, geoiteirmeach, gual agus gáis".
Tuirbíní gaoithe in Éirinn.
Sa bhliain 2023, d'fhógair Rialtas na hÉireann plean do cheant ar chearta ginte cumhachta amach ón gcósta. Tá rún ag Éirinn 5 GigaWatt (5,000 MW) a bheith á ghineadh ón ngaoth amach ón gcósta faoin 2030, agus a cheithre oiread, sin 20 GW (20,000 MW) a bheith á chruthú i 2040.
I dtús na bliana 2023 a heagraíodh an chéad cheant faoinar bronnadh 4 cheadúnas, 3 cinn ar an gcósta thoir agus ceann amháin amach ó Chonamara. 3 MW a bhí beartaithe a theacht ón 4 thogra a bhí ceadaithe, dóthain leictreachais a choinneodh 2.5 milliún teaghlach.v
Jarlath Henderson. Is ceoltóir as Tuaisceart Éireann é Jarlath Henderson (r. 1986). Déanann sé ceol tíre, agus seinneann sé an píoba uilleann, fliúit agus giotár, agus is amhránaí é freisin. Bhuaigh sé an BBC Radio 2 Young Folk Award sa bhliain 2003. 
Rugadh Henderson i gContae Ard Mhacha ach tógadh é i nDún Geanainn. Rinne sé staidéar ar leigheas in Oilthigh Obar Dheathain agus chuaigh sé go Glaschú chun oibriú mar dhochtúir.
Údarás Craolacháin na hÉireann / An BAI. Is a bhí i Údarás Craolacháin na hÉireann (English: "Broadcasting Authority of Ireland") nó An BAI ná rialtóir craolacháin na hÉireann. Bhí an BAI mar rialtóir le haghaidh craolacháin poiblí agus tráchtála araon in Éirinn. Bunaíodh an eagraíocht in 2009. 
Tháinig Coimisiún na Meán i gcomharbas ar An BAI i mí an Mhárta 2023. 
Is iad príomhfheidhmeanna a bhí ag an BAI ná:
• seirbhísí raidió agus teilifíse sa bhreis ar na seirbhísí a sholáthraíonn RTÉ, TG4, Cainéal Theilifís an Oireachtais agus Cainéal Scannán na hÉireann a cheadúnú
• cóid agus rialacha craolacháin a shainiú
• tuairim a thabhairt maidir le feidhmíocht RTÉ agus TG4 bunaithe ar a gcuspóirí poiblí bliantúla sonraithe agus leordhóthanacht nó neamh-leordhóthanacht
an mhaoinithe phoiblí atá ar fáil do Chomhlachtaí Seirbhíse Poiblí chun a gcuspóirí seirbhísí poiblí a chur i gcrích
• maoiniú a sholáthar agus a dheonú ar chláir agus ar chartlannú a bhaineann le cultúr, oidhreacht agus eispéireas na hÉireann faoin Scéim um Maoiniú Craolachin
• monatóireacht agus forfheidhmiú chomhlíonadh na gcraoltóirí ceadúnaithe leis na cóid agus rialacha craolacháin agus/nó lena gconarthaí craolacháin
• socrú agus cinneadh a dhéanamh maidir le gearáin ó lucht féachana agus ó lucht éisteachta maidir le hábhar craolacháin ar sheirbhísí craolacháin na hÉireann
• tacú le forbairt na hearnála craolacháin trí thaighde agus oiliúint
• tacú leis an tuiscint atá ag an bpobal ar na meáin trí chomhoibriú le craoltóirí agus le hoideachasóirí.
Féach freisin
Oireachtas TV. Is é Cainéal Theilifís an Oireachtais (English: "Houses of the Oireachtas Channel") nó Oireachtas TV an cainéal teilifíse le haghaidh Oireachtas Éireann. Bunaíodh é in 2009 mar chuid den Acht Craolacháin 2009. Bíonn sé á chraoladh i mBéarla agus i nGaeilge. 
Bíonn imeachtaí coiste, díospóireachtaí Dála, díospóireachtaí de chuid an tSeanaid, cláir staire, léachtaí agus taifid d'imeachtaí oifigiula eile á gcraoladh ar an gcainéal. 
Tá sé ar fáil ar: 
• Cainéal 22 ar Saorview,
• Cainéal 207 ar Virgin Media,
• Cainéal 517 ar Sky,
• Cainéal 504 ar Eir Vision,
• Na cainéil 201, 207 (Dáil Éireann) agus 208 (Seanad Éireann) ar Vodafone.
Cumann Haca Oighir na hÉireann.  
Is é Cumann Haca Oighir na hÉireann (English - "Irish Ice Hockey Association") an cheanneagraíocht rialaithe le haghaidh haca oighir in Éirinn. Bunaiodh é i 1996. Tá an cumann ina bhall den Chónaidhm Idirnáisiúnta Haca Oighir (IIHF) agus Comhairle Oilimpeach na hÉireann. Is é Aaron Guli uachtarán an chumainn.
Castleknock Celtic. Is é Castleknock Celtic an club sacair is mó i gCaisleán Cnucha i mBaile Átha Cliath. Tá an club lonnaithe ag Páirc Uí Phóirtéaraigh ar Bhóthar Bhaile an Phoirtéaraigh.
Coláiste Ghobnatan Naofa. Is méanscoil í Coláiste Ghobnatan Naofa suite i mBaile Mhic Íre, Gaeltacht Mhúscraí. Bunaíodh an scoil sa bhliain 1989 mar chónascadh idir Gairmscoil Ghobnatan (mar a bhí sé san am) agus Coláiste Íosagáin a bhí ar tí dúnadh sa bhliain 1989, agus bunaíodh Coláiste Ghobnatan, Coláiste Phobail faoi phátrúnacht Choiste Ghairmoideachais Chontae Chorcaí agus Deoise CluainUaimh.
Soundcloud. Is éard atá i SoundCloud ná ardán láithreán gréasáin fuaime idir cainte agus ceoil le roinnt idir úsáideoirí timpeall na cruinne trí uaslódáil a dhéanamh ar chomhaid nó podchraoltaí cainte agus/nó ceoil. Tá an comhlacht lonnaithe i mBeirlín sa Ghearmáin. Bunaíodh iad in 2007 agus seoladh suíomh gréasáin Soundcloud in 2008.
Ollscoil Wolverhampton. Ollscoil poiblí lonnaithe thar ceithre champas i Staffordshire agus Shropshire sa Lár-Réigiún Thiar i Sasana is ea Ollscoil Wolverhampton (English: "The University of Wolverhampton").
Tá an campas is mó lonnaithe i gcathair Wolverhampton agus tá campais acu i Walsall agus Telford agus sa Champas Eolaíochta Ollscoil Wolverhampton sa chathair. Tá Ionad Sláinte le haghaidh abhair altraí ag an ollscoil lonnaithe in Burton upon Trent freisin.
Tá breis is 21,000 míle dalta ag freastal ar an ollscoil in 2022/2023.
Tá caidreamh oideachasúil ag an ollscoil le Choláiste Dhúlaigh, Coláiste Breisoideachais i mBaile Átha Cliath.
It's Always Sunny in Philadelphia. Is clár teilifíse grinn Meiriceánach é It's Always Sunny in Philadelphia a céadchraoladh sa bhliain 2005.
Eipeasóidí.
&lt;onlyinclude&gt;&lt;/onlyinclude&gt;
Sum 41. Is banna punc-cheol as Ceanada é Sum 41.
Liosta eipeasóidí It's Always Sunny in Philadelphia. Is sraith theilifíse Mheiriceánach é "It's Always Sunny in Philadelphia". Tá 170 eipeasóid de chuid "It's Always Sunny in Philidelphia" tagtha ar an saol faoi láthair. 
Sraitheanna.
&lt;onlyinclude&gt;&lt;/onlyinclude&gt;
Meacaic leonearrach. Is ainmhí í an meacaic leonearrach. Mamach atá ann.
Aimseadóir Lachan na hAlban Nua. Is madadh clóis é Aimseadóir Lachan na hAlban Nua.
Cat beag ballach. Is ainmhí é an cat beag ballach. Mamach atá ann.
Gasail chaoladharcach. Is ainmhí í an ghasail chaoladharcach ("Gazella leptoceros").
Rodrigo Duterte. Uachtarán ar na hOileáin Fhilipíneacha is ea Rodrigo Roa Duterte, a rugadh ar an 28 Márta, 1945.
Eaglais Lána Eoin. Eaglais Chaitliceach i mBaile Átha Cliath is ea Eaglais Lána Eoin nó Eaglais San Agaistín agus Eoin Bhaiste. Tá sí suite i Sráid San Tomás sna Saoirsí. An tOrd Agaistíneach a thugann freastal uirthi. Tógadh an eaglais sa bhliain 1874. Roimhe sin siar bhí ospidéal ann a bunaíodh sa bhliain 1180.
Ialtóg fhadmhéarach. Is ainmhí í an ialtóg fhadmhéarach. Mamach atá ann.
Eicidneach socfhada. Is ainmhí é an eicidneach socfhada. Mamach atá ann.
Dunnart earrfhada. Is ainmhí é an dunnart earrfhada. Mamach atá ann.
Langúr earrfhada. Is ainmhí é an langúr earrfhada. Mamach atá ann.
Norman Lamont. Polaiteoir de chuid an Pháirtí Choimeádaigh sa Ríocht Aontaithe is ea Norman Stewart Hughson Lamont, Baron Lamont of Lerwick. Rugadh é i Liùrabhaig, Inse Shealtainn ar an 8 Bealtaine 1942.
An fearann poiblí. Bíonn an fearann poiblí comhdéanta de na hoibreacha cruthaitheacha uile nach mbaineann cearta eisiach maoin intleachtúil|maoine intleachtúla leo. Féadfaidh gur imigh na cearta sin in éag, forghéilleadh iad, tarscaoileadh d'aon turas iad, nó d'fhéadfadh nach raibh siad neamh-infheidhme. 
Tá saothair William Shakespeare agus Beethoven, agus an chuid is mó de luathscannáin tostacha, i bhfearann an phobail, de bhua iad a bheith seolta sula raibh cóipcheart ann, nó trína dtéarma cóipchirt a bheith imithe in éag. Ní chlúdaíonn cóipcheart cuid de na hoibreacha, agus dá bhrí sin tá siad i bhfearann an phobail - ina measc foirmlí fhisice Newton, oidis cócaireachta, agus gach bogearraí ríomhaireachta a cruthaíodh roimh 1974. Tá oibreacha eile tiomanta go gníomhach ag a n-údair chuig an bhfearann poiblí (féach tarscaoileadh); I measc roinnt samplaí feidhmiúanna tagartha na "n-"algartamn-halgartaim cripteagrafach, na bogearraí próiseáil íomhánna ImageJ, cruthaithe ag an hInstitiúidí Náisiúnta Sláinte, agus an CIA 's "World Factbook" . Ní úsáidtear dhéantar an téarma "poiblí" de ghnáth i gcásanna ina gcoimeádann cruthaitheoir oibre cearta iarmharacha, agus sa chás sin déantar tagairt d'úsáid na hoibre mar "faoi cheadúnas" nó "le cead". 
Athraíonn cearta de réir na tíre agus dlínse, féadfaidh obair a bheith faoi réir cearta i dtír amháin agus a bheith i bhfearann poiblí i gceann eile. Braitheann roinnt cearta ar chlárúcháin ar bhonn 'tír-ar-tír', agus easpa clárúcháin i dtír áirithe, má éilítear, is cúis le stádas fearainn phoiblí le haghaidh oibre sa tír sin. Féadfar an téarma fearann poiblí a úsáid freisin le hábhair neamhchinnte nó neamhshainithe mar shampla an " réimse poiblí " nó "coimíneacht ", lena n-áirítear coincheapa ar nós "coimínteacht na haigne", an "coimíneacht intleachtúil", agus an "coimíneacht fhaisnéise" ".
Micreaghlasra duilleach. Glasraí glasa is ea micreaghlasraí duilleacha, a bhaintear mar pheacháin tar éis péacadh a bheith críochnaithe acu; úsáidtear iad araon mar chomhpháirt amhairc agus bhlais nó mar chomhábhair, go príomha le haghaidh béile i mbialann ghalánta. Baineann cócairí mór le rá úsáid as mhicreaghlasraí le tarraingteacht agus blas a gcuid miasa a dhéanamh níos tarraingtí. Níos lú ná "mion-ghlasraí" agus bainte níos déanaí ná péacáin, is féidir le micreaghlasraí éagsúlacht de bhlasanna duille a chur ar fáil, mar shampla milis agus spíosrach. Aithnítear iad freisin as a gcuid dathanna agus uigeachtaí éagsúla. I measc na margaí costacha, meastar gur seánra speisialtachta de ghlasraí duilleacha iad anois atá maith le haghaidh sailéad, anraithí, príomhchúrsaí, agus ceapairí.
An tÁdh (gearrscéal). Is gearrscéal le Pádraic Ó Conaire é An tÁdh.
Achoimre.
Sa ghearrscéal seo, tá an triúr bhuachaillí Pádraic, Séamas agus Micilín ina gcónaí cois farraige agus iad ag iarraidh a chuid dualgaisí a sheachaint agus éalú ón obair.
Bhí siad i bhfolach ar an trá agus fonn seoltóireachta orthu. Ba mhaith leo dul go Garumna go dtí margadh na muc. Thosaigh Pádraic ag smaoineamh ar phlean. Dúirt sé leis na buachaillí eile dul isteach i mbád Tom Beag agus dul i bhfolach sna málaí cosúil le muca. Ar an drochuair, ní raibh spás do gach duine agus bhí ar dhuine amháin fanacht siar. Bheadh ar an duine sin dul isteach le Tom bhig agus a rá go raibh muc bhreise ann. 
Bhí a fhios ag Pádraic gurbh é an bealach ab fhearr chun a shocrú cé a d’fhanfadh siar tráithnín a tharraingt. Dúirt sé: “An té a tharraingeoidh an ceann is faide caithfidh sé fanacht siar”. Fuair Pádraic an ceann ab fhaide agus d'fhan siar. Ansin cheangail sé Micilín agus Séamus sna málaí.
Go gairid ina dhiaidh sin tháinig Tom le cúigear táilliúir agus iad lánsásta ag canadh agus ag caint. Ghluais siad agus a n-aghaidh ar an margadh. Bhí Pádraic ag féachaint ina ndiaidh agus aiféala air toisc go gcaillfeadh sé an spraoi. Chuaigh sé a chodladh ar an trá. 
Thosaigh sé ag cur go trom agus nuair a dhúisigh Pádraic bhí ar crith le fuacht. D'imigh sé abhaile. Bhuail sé le tuismitheoirí Micilín ar an mbealach agus bhí siad trína chéile. Ní raibh a fhios acu cá raibh sé. D'inis Pádraic an scéal díreach mar a tharla sé agus bhuail abhaile. 
Ansin chuala sé faoin tubaiste. Chuaigh an bád go tonn poill agus bádh gach neach beo a bhí ar bord ach muc amháin. Bhí Pádraic bocht croíbhriste i ndiaidh a chairde. Bhí an t-ádh leis an lá sin agus tá tráithnín an áidh fós aige.
Téamaí.
Is é an t-ádh príomhthéama an scéil. Is iad na téamaí eile an bás, an t-ádh, an cairdeas, an timpiste agus an óige. Tá cor sa scéal sa mhéid gur dhóigh leat gur ar na buachaillí eile a bhí an t-ádh ar dtús agus iad ag súil le spraoi, ach is ar Phádraic a bhí an t-ádh i ndáiríre, cé nach raibh breith ar a aiféala aige tar éis an tsaoil.
Hugh Geoghegan. Breitheamh Éireannach, ar scor anois, ab ea Hugh Geoghegan (a rugadh ar 16 Bealtaine 1938). Bhí sé mar bhreitheamh den Chúirt Uachtarach ó 2000 go 2010 agus Breitheamh den Ard-Chúirt ó 1992 go 2000.
Saol.
Sula gceapadh é chuig an gCúirt Uachtarach, chaith Geoghegan ocht mbliana mar bhreitheamh den Ard-Chúirt, á ainmniú ag an gcomhghuaillíocht ghearr-cónaí Fianna Fáil-Labour.
Rinneadh breitheamh den Chúirt Uachtarach de sa bhliain 2000. Ceapadh é ina chomharba ar Donal Barrington. 
Tá an t-idirdhealú speisialta ag Geoghegan as a bheith ina chéad mhac breitheamh den Chúirt Uachtarach a leanúint i gcosaí a athar. Bhí an t-athair James Geoghegan ina Fianna Fáil Teachta Dála a ionadaíonn an Longfoirt-na hIarmhí ó 1930 go 1937 agus an tAire Dlí agus Cirt, Ard-Aighne, agus breitheamh den Chúirt Uachtarach.
Tá sé pósta le Mary Finlay Geoghegan, i 2002, an tríú breitheamh baineann ar Ard-Chúirt na hÉireann. Tá trí leanbh acu. Is é a athair-i-dlí Thomas Finlay iar-Phríomh-Bhreitheamh (1985-1994).
Sna 1980idí, mar abhcóide sinsearach, d'fhreastail Geoghegan ar Choiste Rialacha na Cúirte Cuarda, chomh maith le comhghleacaí breithiúnach Michael Moriarty amach anseo. Bhí sé le feiceáil freisin os comhair an bhinse fiosrúcháin maidir le tine Stardust. Is iar-iniúchóir é agus leasuachtarán reatha Chumann Dlí UCD
Ceapadh an Breitheamh Geoghegan mar Ollamh Leantach Oinigh Dlí, sa Roinn Dlí, in Ollscoil na hÉireann, Má Nuad sa bhliain 2011.
Tupac Shakur. Ceoltóir, rapálaí, agus aisteoir Meiriceánach ab ea Tupac Amaru Shakur(a rugadh Lesane Parish Crooks, 16 Meitheamh 1971 – 13 Meán Fómhair 1996), ar a dtugtar 2Pac agus Makaveli freisin. Meastar gur ceann de na healaíontóirí hip hop is mó riamh é. 
Rugadh Shakur i gcomharsanacht Harlem i gCathair Nua-Eabhrac ach bhog sé go Los Angeles i 1988, agus faoin am a scaoil sé a chéad albam "2Pacalypse Now" i 1991, bhí sé ina phearsa lárnach i hip hop Chósta Thiar, ag tabhairt isteach saincheisteanna sóisialta sa seánra ag am a bhí rap gangsta ceannasach sa phríomhshrutha. D'éirigh le Shakur rath criticiúil agus tráchtála a bhaint amach lena chuid albam leanúnacha "Strictly 4 My NIGGAZ .." (1993) agus "Me Against the World" (1995). Níos déanaí an bhliain sin, tar éis deacrachtaí dlíthiúla agus robáil agus lámhach a bheith ag fulaingt, bhí baint mhór ag Shakur in iomaíocht cósta Thoir-thiar 
Ina dhiaidh sin, tháinig an t-albam diosca dhúbailte, "All Eyez on Me", a scaoileadh i 1996, ar cheann de na albam is díolta sna Stáit Aontaithe. Ar 7 Meán Fómhair, 1996, lámhaigh Shakur ceithre huaire ag ionsaitheoir anaithnid i lámhach tiomána i Las Vegas; fuair sé bás sé lá ina dhiaidh sin agus níor gabhadh an gunnaí riamh. Ar dtús, chuireadh an Notorious BIG, cara Shakur a chas i gcoinne é, faoi amhras ach fuarthas bás i lámhach tiomána eile. Scaoileadh cúig albam níos mó óna bhás, agus tá platanam deimhnithe acu ar fad. 
Lasmuigh den cheol, d'éirigh go maith le Shakur mar aisteoir, agus bhí sé mar Easpag i "juice" (1992), Lucky i "Poetic Justice" (1993), Ezekiel i n"Gridlock'd" (1997), agus Jake i "Gang Related" (1997) Gach moladh ó chriticeoirí. 
Is é Shakur ar cheann de na healaíontóirí ceoil is díolmhaí ar fud an domhain agus tá níos mó ná 75 milliún taifead ar fud an domhain aige. Tá méid mór d'obair Shakur tógtha mar cheistiú ar fadhbhanna comhaimseartha sóisialta a chuireann go mór isteach ar bailte inmhéanacha, agus meastar gur siombail é den fhriotaíocht agus de na ghníomhaíocht in aghaidh éagothroime.
Clann Guaire. Clann ársa is ea Clann Guaire i nGaeltacht na hAlban ar a raibh úinéireacht na n-oileán Ulva, Staffa agus Gòmastra, chomh maith le réimsí móra talún ar Oileán Muile, atá lonnaithe ar fad sna h-Eileanan a-staigh. Ceann de sheacht 'Sìol Ailpein' is ea í Clann Guaire, sliocht uasal Ríthe na gCruithneach agus na nDál Riata. Ceann den cheithre clanna is sine san Ghàidhealtachd agus is féidir an shliocht a rianú chun an 9ú haois, go dtí Cináed mac Ailpin, céad Rí na nAlbanach. Déanann lámhscríbhinn 1450 cur síos ar shliocht Chlann Guaire, ó Ghuaire, deartháir Fionghan (sinsear Clann Fhionghain) agus Anrias (sinsear Clan Gregor). Ba trodaithe fiochmhara iad i gCogaí Shaoirse na hAlban agus throid siad mar thacaíocht don rí Roibeart Brús ag Blàr Allt a' Bhonnaich sa bhliain 1314.
Marian Keyes. Is scríbhneoir Éireannach í Marian Keyes, a rugadh ar an 10 Meán Fómhair, 1963 i Luimneach. Is í Keyes duine de na húdair is mó cáil agus díol in Éirinn. Scríobhann sí litríocht na mban, ficsean agus neamhfhicsean, 14 úrscéal san áireamh. Tá níos mó ná 30 milliún leabhar díolta aici agus aistríodh a chuid úrscéalta go 36 teanga. 
Saol a hóige.
Rugadh i Luimneach í agus chaith sí a hóige i gCabhán, i gCorcaigh, i gContae na Gaillimhe agus i mBaile na Manach, Baile Átha Cliath. Tá cúigear sa teaghlach, deartháireacha Tadhg agus Niall agus deirfiúracha, Caitriona agus Rita Anne. Bhain sí amach céim i ndlí agus cuntasaíocht ó Choláiste na hOllscoille BÁC, agus d'oibrigh sí i bpost riaracháin i mBaile Átha Cliath sular bhog sí go Londain sa bhliain1986. Agus í ag obair i Londain sna fichidí, mar fhreastalaí agus níos déanaí i gcuntais, fuair an t-alcól greim uirthi agus chaith sí am ag teacht chuige féin san Ionad Rutland tar éis iarracht ar fhéinmharú. Níor ghlac si ól ón bhliain 1994.
Gairm scríbhneoireachta.
Thosaigh sí ag scríobh gearrscéalta i 1993. Chuir sí a scéalta chuig an teach foilsithe Poolbeg Press agus ina dhiaidh sin, d'fhoilsigh sí a chéad úrscéal "Watermelon" i 1995. Thosaigh sí ag scríobh go lánaimseartha i 1996, agus d'fhoilsigh an t-úrscéal is déanaí, "Grown Ups", i mí na bhFeabhra 2020.
Scríobhann Keyes ar roinnt téama: Andúil, bás, caidrimh, dúlagar, foréigean teaghlaigh, pósadh agus tinneas san áireamh. Scríobhann sí i stíl ghreannmhar, cé go bhfuil téama dorcha á phlé aici. Bíodh Marian i gcónaí oscailte faoina deacrachtaí féin leis an alcólacht agus go háirithe an dúlagar, cé go raibh tabú in Éirinn faoin meabhairghalar nuair a thosaigh sí ag scríobh sna 90di. Tá cuid is mó na leabhar suite in Éirinn, ní a oiread céanna i Sasana, agus cúpla sna Stáit Aontaithe.
Saol pearsanta.
I 1995, pósadh í ar fear Sasanach, Tony Bairnes, agus bhog an lánúin go Baile Átha Cliath. Inniu tá cónaí orthu i nDún Laoghaire, Baile Átha Cliath. Oibríonn Tony, ar a dtugtar Himself, mar rúnaí Marian. Is feimineach í Keyes agus bhí sí i bhfabhar an Reifreann faoin gComhionannas Pósadh i 2016 agus an Reifreann Aisghair an t-Ochtú Leasú i 2019. Is maith léi a bheith ag léamh, bróga, malaí láimhe, agus an clár damhsa "Strictly Come Dancing". Is duine gníomhach í ar Twitter. 
Obair eile.
Is pátrún í den charthanas Ón Rúis le Grá ("From Russia With Love"), carthanas ag tabhairt aire do dhílleachtaí Rúiseach i Bryansk. Thug sí cuairt ar an Aetóip leis an gcarthanas "Concern" (ag obair le hocras domhanda) agus thug sí airgead óna leabhar don Lucht Simon (ag obair le heaspa dídine), don charthanas "Save the Children/Syria" agus do Chumann Naomh Uinseann de Pól (ag obair le bochtaineacht). Déanann sí urraíocht ar an nGradam Scríbhneoir Óige Marian Keyes agus bíonn sí ina ambasadóir san Ionad Scríbhneoireacht na hÉireann.
Marmat earrfhada. Is ainmhí é an marmat earrfhada ("Marmota caudata"). Mamach atá ann. Maireann sé sna cnoic i lár na hÁise.
Pangailin earrfhada. Is ainmhí í an phangailin earrfhada. Mamach atá ann.
Coinín spadchluasach. Is coinín clóis é coinín spadchluasach.
Loras. Is ainmhí é an loras. Mamach atá ann.
Karl Lagerfeld. Ba dearthóir faisin Gearmánach é Karl Otto Lagerfeld , a rugadh ar an 10 Meán Fómhair 1933 agus a fuair bás ar an 19 Feabhra 2019.
Gianni Versace. Ba dearthóir faisin Iodálach é Giovanni Maria "Gianni" Versace, a rugadh ar an 2 Nollaig 1946 agus a fuair bás ar an 15 Iúil 1997.
Hugo Boss. Ba dearthóir faisin Gearmánach é Hugo Ferdinand Boss, a rugadh ar an 8 Iúil 1885 agus a fuair bás ar an 9 Lúnasa 1948.
Puipéadóir. Is duine a oibríonn puipéid é puipéadóir.
Bolgchaint.  &lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;
 &lt;revision&gt;
 &lt;parentid&gt;1070007&lt;/parentid&gt;
 &lt;timestamp&gt;2022-08-05T19:41:34Z&lt;/timestamp&gt;
 &lt;contributor&gt;
 &lt;username&gt;Kevin Scannell&lt;/username&gt;
 &lt;/contributor&gt;
 &lt;minor /&gt;
 &lt;comment&gt;nasc&lt;/comment&gt;
 &lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;
 &lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
Is éard is bolgchaint ann ná labhairt sa chaoi go gceaptar nach bhfuil an chaint ag teacht ón gcainteoir féin, ach ina áit sin, ó áit eile, ó phuipéad de ghnáth.
Mississippi Burning. Scannán Meiriceánach ón mbliain 1988 is ea Mississippi Burning. Scéinséir coire atá ann. Alan Parker a stiúir. Chris Gerolmo a scríobh an script, atá bunaithe go scaoilte ar dhúnmharuithe triúr gníomhaithe cearta sibhialta in Mississippi sa bhliain 1964. Tá Gene Hackman agus Willem Dafoe sa dá phríomhról mar oifigigh de chuid an FBI a cuireadh go Mississippi le cás an triúir a iniúchadh. Neamhfháilte a chuirtear rompu nuair a bhaineann siad an áit amach.
Fusarium venenatum. Micreafhungas sa ghéineas "Fusarium" is ea Fusarium venenatum, a bhfuil méid mór próitéine aige. Baintear úsáid as tréithchineál amháin dá chuid ar bhonn tráchtála le haghaidh na próitéine aoncheallaí 'Quorn' a tháirgeadh 
Thángthas ar "Fusarium venenatum" ag fás san ithir i Buckinghamshire sa Ríocht Aontaithe , sa bhliain 1967 ag ICI mar chuid den iarracht le linn na 1960í chun foinsí bia eile a aimsiú, mar go raibh bearna próitéine le líonadh, siocair síorfhás an daonra domhanda Aithníodh go bréagach é ar dtús mar "Fusarium graminearum" .