Trelis/gawiki huggingface dataset:
Éifeachtaí speisialta. Amhairc cluana i bpictiúir reatha nó físeán. Dhá ghrúpa ann: iad sin a dhéantar os comhair an cheamara go hiomlán, agus iad siúd ina n-athraítear an íomhá thaifeadta. Sa chéad ghrúpa tá an-chuid bealaí inar féidir an fhairsinge le fótagrafú a fhorleathnú amach, le hamhairc atá péinteáilte ar ghloine nó mionláithreáin atá tógtha i bpeirspictíocht. Is féidir mionsamhlacha, tógtha de réir scála, a fhótagrafú faoi ghluaiseacht mhall chun traenacha, línéir, aerárthaigh, is spásárthaigh a léiriú. Is féidir mionsamhlacha anamúla a fhótagrafaítear fráma i ndiaidh fráma a úsáid chun créatúir osréalaíocha a dhéanamh anamúil. Is minic a úsáidtear comhcheangal íomhánna, mar shampla chun na haisteoirí a thaispeáint ag obair os comhair cúlraí difriúla (láithreán i bhfad i gcéin, mionsamhail, nó fiú líníocht). D'úsáidtí cúlteilgean, ach faoi seo is teilgean athfhillteach chun tosaigh a úsáidtear. Bealach eile is ea na haisteoirí a fhótagrafú os comhair cúlra mhóir aonfhoirmigh ghoirm agus an cúlra a chur isteach níos déanaí. Úsáidtear dhá íomhá dhifriúla, nó níos mó, chun éifeachtaí cosúil le tuaslagadh, cuimilt is scoilteadh an scáileáin a fháil. Tugann meascthóirí amhairc is íomháú a ghintear le ríomhaire deis fhíorleathan íomhánna a ionramháil chun éifeachtaí gan áireamh a chur i bhfeidhm nach féidir a dhéanamh ar chor ar bith trí ghrianghrafadóireacht.
Gustave Eiffel. Innealtóir a rugadh i nDijon na Fraince ab ea Alexandre Gustave Eiffel (15 Nollaig 1832 – 27 Nollaig 1923). Tá cáil air as dearadh is tógáil Thúr Eiffel i bPáras. Dhear sé an chabhail cruach do Dhealbh na Saoirse i Nua-Eabhrac freisin.
Eifidrín. Druga le gníomhuithe cosúil le gníomhuithe aidréanailín, a úsáidtear chun fuil-líonadh na sróine a mhaolú. Tamall ó shin bhíodh sé in úsáid mar chóireáil ar phlúchadh is brú íseal fola.
Eifimiris. Sa réalteolaíocht, tábla a thugann ionad is gile rinn spéire (cóiméad, pláinéad) ina fithis, ríomhaithe ó na sonraí atá ar eolas mar gheall ar an bhfithis (an tréimhse fithise, an claonadh, an éalárnacht, an treo is an t-ionad agus é ag trasnú plána meánchiorclach a phríomhreanna). Úsáidtear an t-ainm céanna do leabhar a fhoilsítear gach bliain a thugann liosta na bhfeiniméan réalteolaíoch a réamhinsítear don bhliain ina dhiaidh sin (mar shampla, uruithe pláinéad, na Gealaí is na Gréine).
Manfred Eigen. Ceimicí fisiciúil a rugadh sa bhliain 1927 i mBochum na Gearmáine is ea Manfred Eigen. Roinn sé Duais Nobel sa cheimic i 1967 le George Porter is Ronald Norrish as a thaighde ar theicníochtaí chun staidéar a dhéanamh ar imoibrithe tapa ceimiceacha.
Éigríoch. Sa mhatamaitic, uimhir níos mó ná aon uimhir eile. Ba é John Wallis (1616-1703), matamaiticeoir Sasanach, an chéad duine a d'úsáid an tsiombail ∞ di. Thaispeáin Cantor is matamaiticeoirí eile sa 19ú-20ú céad castacht choincheap na héigríche, agus iad ag obair ar thacartheoiric. Níos déanaí tugadh uimhreacha atá éigríochta go mór nó éigríochta go beag isteach sa chalcalas.
Christiaan Eijkman. Lia a rugadh i Nijkerk na hOllainne ab ea Christiaan Eijkman (11 Lúnasa 1858 – 5 Samhain 1930). 
An chéad duine a thairg coincheap na bhfachtóirí riachtanacha bia, ar tugadh vitimíní orthu níos déanaí. 
Le Frederick Hopkins, bhuaigh sé Duais Nobel na Fiseolaíochta nó an Leighis i 1929 as seo.
Eileabar. Planda ilbhliantúil le duilleoga snasta roinnte is bláthanna móra, dúchasach don Eoraip is iarthar na hÁise, is ea an t-eileabar. Na bláthanna le 5 sheipeal, cosúil le peitil, atá bán nó liathdhearg/corcra. Suas le 20 faireog dhéliopach starraiceach a thálann neachtar fíorthocsaineach, le blas dearg te de bharr na n-alcalóideach ann.
Haileabó. An ceann is mó i measc na leathóg Atlantach. Faightear é ar ghrinnill ghainmheacha is chlochacha 100-1,500 m thíos i bhfarraigí fuara an Atlantaigh thuaidh. Suas le 2.5 m ar fhad. Na súile ar an taobh deas, an béal is na fiacla mór. Donn nó glasdonn ar an droim, agus bán faoina bhun. An baineannach suas le 200 kg, an fireannach suas le 25 kg. Inite, tábhachtach sa trádáil, luachmhar d'iascairí.
Marmair Iarla Eilginn. Dealbha marmair ón 5ú céad RC ón bPartanón san Aithin. Fuair Thomas Bruce, Iarla Eilginn, iad i 1801-1803 faoi chúinsí amhrasacha nuair a bhí an Ghréig faoi riail na dTurcach, agus thug ar bord loinge go Sasana iad. Cheannaigh rialtas Shasana agus chuir i Músaem na Breataine iad i 1816, mar a bhfuil siad le feiceáil fós. Tá an Partanón á athchóiriú le blianta, agus d'iarr rialtas na Gréige ar an mBreatain iad a thabhairt ar ais dóibh. Diúltaíodh don iarratas, agus is cúis chonspóide idir an dá rialtas iad i gcónaí.
Eilifintiáis. Is éard is eilifintiáis ann ná at mór coise nó na gcos le chéile, an chadairne, is uaireanta na ngéag, mar gheall ar chalcadh na gcainéal limfeach ag fioláiriáis. Is galar é seo de bharr inmhíolú péisteanna néimeatóide ar leith a chuireann tús le hat na soitheach limfeach. Faightear sna trópaicí amháin í.
Éilips. Sa mhatamaitic, lócas pointe a ghluaiseann ionas go bhfanann suim an dá fhad ó dhá phointe fhosaithe (na fócais) tairiseach. Is féidir é a shainmhíniú freisin mar thrasghearradh cóin dhúbailte, nó lócas pointe a ghluaiseann ionas go bhfuil a fhad ón bhfócas i gcomhréir lena fhad ó líne fhosaithe (an treoirlíne), agus an tairiseach comhréire níos lú ná 1. Is í seo cothromóíd éilips i gcomhordanáidí Cairtéiseacha: x/a + y/b = 1. Is í cothromóid pholach éilips, agus an fócas mar phol is an phríomhais mar threoirlíne, ná r = 1/(1 + e cos θ). Gluaiseann na pláinéid timpeall na Gréine in éilipsí, agus is iomaí úsáid a bhaintear as an gcruth san ealaín is an ailtireacht.
Éimear. Is é is éimear ann ná meascán nádúrtha corandaim chriostalta le hocsaídí iarainn a fhaightear ina ghráinníní dorcha. An-chrua, agus úsáidtear mar scríobach é.
Galar scamhóige toirmeascach ainsealach. Neamhord sna scamhóga is ea Galar scamhóige toirmeascach ainsealach nó eimfiséime (emphysema) ina milltear na snáithíní leaisteacha is cúis le haisléim fhíochán na scamhóige san easanálú. Mar thoradh air seo, éiríonn na scamhóga níos séidte de réir a chéile, agus forlíonta le haer. 
Éiríonn na haerfheadáin bheaga (na broincíní) séidte, milltear na haershaic (an hailbheolais) mar a dtarlaíonn malartú na ngás, agus cuirtear cuasa aeir ina n-ionad. 
Éiríonn an cliabhrach bairillechruthach de réir a chéile, agus éiríonn an giorra anála an-ghéar. 
Is coitianta an riocht é i measc caiteoirí troma toitíní, mar go ngníomhachtaíonn ceimiceáin i ndeatach toitíní einsímí a dhíleánn na fíocháin leaisteacha sna scamhóga. 
Go minic cuireann milleadh na bhfíochán seo tús le hionfhabhtuithe tánaisteacha.
Eimpeidicléas.  Fealsamh is file Gréagach a rugadh in Akragas na Sicile ab ea Eimpeidicléas (c 490-c 430 RC). Ina scríbhinn "Ar an Nádúr" thug sé isteach coincheap na 4 dhúil bhuan — Cré, Uisce, Aer is Tine — chun cur síos ar an nádúr iomlán. Ghlac Arastotail leis an gcoincheap, a mhair mar fhoshraith bhuansheasmhach i smaointeoireacht an iarthair ar feadh 2,000 bliain.
Eimpíéime. Is éard is eimpíéime ann bailiúchán bracha idir cisil na scannán a chumhdaíonn an scamhóg (an pleora). Coitianta mar thoradh ar scaipeadh an ionfhabhtaithe ó niúmóine sna scamhóga.
Éin chreiche. Is éin iad na héin chreiche a sheilgeann ainmhithe móra (mamaigh is éin eile) le haghaidh bia. Bíonn gob láidir cuartha is ingne géara acu. Cuimsíonn siad na seabhaic, na hiolair, badhbha an tSeandomhain, an rúnaí, na seabhaic seilge, badhbha an Domhain Úir (ina measc, na condair), agus b'fhéidir na hulchabháin.
Einceifealapaite spúinseach bólachta. Galar céimnitheach atá marfach don néarchóras lárnach in eallach is ea Einceifealapaite spúinseach bólachta nó ESB (Béarla : bovine spongiform encephalopathy, BSE nó mad cow disease). Is minic a thugtar galar na bó buile (nó galar na mbó buile nó mire na mbó) air freisin. 
An galar.
Cuireann an galar isteach ar struchtúr na hinchinne. Is iad na siomptóim a bhíonn ag an ainmhí ionfhabhtaithe ná athruithe ina iompar is droch-chomhordú.
Níl aon leigheas ná cóireáil air, agus is gá an t-ainmhí a mharú. I dtástálacha iarbháis fuarthas an inchinn meathlaithe ina mais spúinseach, díreach cosúil le hinchinn caorach atá ionfhabhtaithe leis an scráibeach, galar seanbhunaithe caorach. Cinneadh faoi dheireadh gur gníomhaí próitéine de shaghas nua, a dtugtar "prión" anois air, ba chúis leis an ngalar.
Cinneadh freisin go raibh dóchúlacht ard gur tarchuireadh na prióin ó chaoirigh trí mhin ionfhabhtaithe feola is cnámh a bheith á hithe ag na ba. Fuarthas freisin go raibh na prióin an-fhrithsheasmhach i gcoinne teasa is antaiseipteán. Cuireadh cosc ar úsáid a leithéid de mhin agus aon fhíocháin néarógaigh as ba leis an ngalar seo. 
ESB sa Bhreatain.
Ba sa Bhreatain a tharla an chéad chás den ghalar, i 1986. 
Ar an 30 Bealtaine 1990, chuir an Fhrainc cosc ar fheol as an mBreatain agus tharla an rud céanna i dtíortha eile níos déanaí. 
Scaip an galar ar fud na Breataine agus mhéadaigh na cásanna gur tharla an 100,000ú cás sa bhliain 1993. Ina dhiaidh sin laghdaigh na tarluithe ó bhliain go bliain. 
ESB in Éirinn.
Sa bhliain 2023, bhí stad curtha le onnmhairiú mairteola as Éirinn anonn go dtí an tSín de bharr "cás aitíopúil" den aicíd BSE. Ach ní hionann BSE-aitíopúil atá in ann a theacht ar bhó a bhfuil aois mhór aici, agus BSE tipiciúil a tholgaíonn beithí ó bhia truaillithe.
Dúirt an Roinn Talmhaíochta ag an am nach raibh baol dá laghad ann gur i mbiashlabhra an duine a d’fhéadfadh an t-ainmhí a raibh an aicíd uirthi a ghabháil.
Galar Creutzfeldt-Jakob.
I rith na 1990idí bhí imní fhorleathan go dtarchuirfí an galar do dhaoine. 
Fuarthas gur gníomhaí prióin is cúis leis an saghas daonna den ghalar, galar Creutzfeldt-Jakob, agus go mbíonn siad flúirseach i gcolainn an ainniseora infhabhtaithe. Is dócha gur tarchuireadh an galar ó chaoirigh nó ba do dhaoine anois is arís, agus b'fhéidir ó dhuine go duine. 
Ós rud é go bhfuil sé fíordheacair an prión galrach a chloí, d'éirigh na dochtúirí buartha faoi steiriliú ionstraimí i gcomhair obráidí agus chuireadar modhanna steirilithe níos déine ar bun.
Einceifilimialíteas miailgeach. Tugtar "siondróm tuirse ainsealaí" air freisin. Bíonn laige, fiabhras éadrom, pianta ginearálta sna matáin is na hailt, dúlagar, cur isteach ar an radharc, agus tinneas cinn ag duine. Féadfaidh siad leanúint ar feadh na míonna, agus faoi dheireadh imíonn siad. Ní heol cén fáth a dtarlaíonn an riocht seo. Ceapann daoine go dtarlaíonn sé mar thoradh ar ionfhabhuithe víreasacha, ach ceapann daoine eile gur cúis shíceolaíoch éigin atá leis.
Einceifealaíteas. Athlasadh na hinchinne is ea einceifealaíteas, de bharr ionfhabhfaithe víreasaigh de ghnáth, ach uaireanta bíonn miocrorgánaigh eile (maláire nó sifilis) freagrach as. Is iad na siomptóim ná fiabhras, tinneas cinn, codlatacht is mearbhall, chomh maith le mearaí, pairilis is gluaisní mínormálta.
Willem Einthoven. Fiseolaí Ollannach a rugadh i Semarang na hIndinéise ab ea Willem Einthoven (21 Bealtaine 1860 - 28 Meán Fómhair 1927). D'fhionn sé an sreang-ghalbhánaiméadar, chun rithim leictreach an chroí a thomhas, i 1903. Thug sé isteach an téarma "leictreacairdiagram". Bhuaigh sé Duais Nobel na Fiseolaíochta nó an Leighis i 1924.
Eintríteas ionfhabhtaíoch cat. Galar suntasach ag cait de gach saghas, marfach go minic. Tugtar "fliú cat" air freisin. Víreas ón ngrúpa parvaivíreaseach is bun leis, é láidir frithsheasmhach ag maireachtáil sa chomhshaol. Bíonn cait óga an-soghonta dó, agus nuair a fhaigheann siad an t-ionfhabhtú titeann siad i meirfean is básaíonn go tapa. Sa chat aibí ionfhabhtaithe tarlaíonn titim ollmhór i líon na gceall bán sa bhfuil, ní tharlaíonn buinneach i gcónaí ach bíonn an díhiodráitiú dian, an tnáitheadh tapa is an mhortlaíocht ard. Tá vacsaín éifeachtach ann mar chosaint ina choinne, ach is gá ionaclú go rialta chun an imdhíonacht a chaomhnú.
Eipeacailís. Fáinne breise de chodanna blátha a bhíonn nasctha leis an taobh amuigh den seipeal nó an chailís, agus cosúlacht acu leo. Sainiúil do phlandaí áirithe, clann na rós mar shampla.
Eipeaglotas. Leathán piorra-chruthach loingeáin shnáithínigh leaistigh, leathan ar an taobh uachtarach (a luíonn díreach taobh thiar den teanga), caol ag a íochtar (mar a gceanglaíonn le cúl an loingeáin thíoróidigh), agus cumhdaithe ar a dhá dhromchla le scannán múcasach. Cuimsíonn an dromchla cúil blaslóga is faireoga múcasacha. Gluaiseann sé nuair a shlogann duine siar, agus cumhdaíonn cuid d'oscailt na larainge. Sa chuid is mó de na mamaigh, síneann sé os cionn an choguais agus isteach i bhfaraing na sróine, ionas go mbíonn sí seo leanúnach leis an laraing, ag ligean don riospráid dul ar aghaidh le linn slogtha.
Eipeatacsacht léis mhóilínigh. Is éard is eipeatacsacht léis mhóilínigh ann ná bealach chun scannáin thanaí chriostalta a tháirgeadh inar féidir comhdhéanamh an scannáin a stiúradh go cúramach. Braitheann an próiseas ar oiread ar leith foinsí téite, gach ceann as dúil dhifriúil. Tagann léas adamh ó gach foinse trí sheomra folúsaithe chun imbhualadh le targaid criostalta. Stiúrtar comhdhéanamh cruinn na gcisil adamh a thógtar ar an gcriostal trí theochtaí na bhfoinsí is córas comhlaí ar rianta na léis adamh a rialú. Leis an bhfearas seo, is féidir feistí nua leathsheoltóra a dhéanamh, cosúil le hoptaic iomlánaithe agus feistí chun taighde a dhéanamh ar iarmhairt chandamach Hall.
Eipidéimeolaíocht. Staidéar ar chúiseanna is dáileadh galar i ndaonraí. Sa 19ú céad, ionfhabhtuithe a bhí mar phríomhchúis bháis. Mar thoradh ar staidéar ar tharlú na ráigeanna i gcomhthéacs na gcúinsí sóisialta ag an am, d'éirigh leis na húdaráis bearta éifeachtacha a dhéanamh chun srian a chur leo. Mar shampla, fuarthas gur thosaigh ráigeanna calair ó uisce truaillithe, agus ráigeanna fiabhras seoil ó lámha truaillithe na lianna is na mbanaltraí. Sa 20ú céad tosaíodh staidéar ar dhíormaí chun na ceangail idir galair agus fachtóirí comhshaoil is stíl beatha a léiriú. Cruthaíodh ceangal idir ailse na scamhóg is caitheamh toitíní, agus fuarthas an-chuid eolais ar tharlú galar corónach croí i dtíortha éagsúla agus tarlú na saghsanna éagsúla ailse. Is maith an seans go gcabhróidh na léargais seo, agus tuilleadh díobh ar ghalair eile, lena seachaint nó a laghdú.
Eipideirm. Ciseal seactrach an chraicinn ar phlanda nó ainmhí. I bplandaí is cuid mhaith inveirteabrach, bíonn tiús cille amháin san eipideirm. I veirteabraigh, tiús roinnt mhaith ceall a bhíonn inti, agus i veirteabraigh talún bíonn sí cumtha as cealla marbha cruaite.
Eipifít. Planda nach bhfuil fréamhaithe san ithir ach a fhásann os cionn talún, ar phlandaí eile de ghnáth. Baineann sí feidhm as na hóstaigh seo chun tacaíocht a fháil mar nach seadán (a fhaigheann cothú óna n-óstaigh) í. Bíonn fréamhacha aerga aici a nascann leis an óstach agus a ghabhann bruscar orgánach chun cothaithigh a dhíorthú astu. Ionsúnn sí uisce freisin, mar bháisteach nó díreach ón aer, agus is féidir go mbeidh sí glas, in ann fótaisintéis a dhéanamh. I gcuid acu foirmíonn na duilleoga taiscumar uisce i lár an chnota. An-choitianta i bhforaoisí trópaiceacha báistí, agus is féidir le heipifítí fás i solas na Gréine, rud nárbh fhéidir leo dá mbeadh siad ar an talamh faoin gceannbhrat dlúth. Samplaí suntasacha sna trópaicí is ea magairlíní is bróiméiligh, agus na caonaigh is na crotail i réigiúin mheasartha.
Eipitéiliam. Ciseal ceall a dhéanann líneáil ar dhromchla inmheánach orgáin chuasaigh (ach amháin an croí, fuileadáin is soithigh na limfe, a dtugtar "an t-intéiliam" ar an líneáil aoncheallach sna cásanna sin), agus a chumhdaíonn dromchla seachtrach na colainne. Bíonn feidhmeanna difriúla aige i réigiúin dhifriúla na colainne (cosaint, tál is ionsú, mar shampla). Aithnítear cineálacha éagsúla, ag brath ar chruth is suíomh na gceall (colúnach, ciúbóidiúil nó lannach), nó a leagan amach (srathaithe nó súdasrathaithe). Tugtar "eipitéiliam trasdultach" ar an gcineál a bhíonn mar líneáil ar orgáin chuasacha a bhorrann is a chrapann ar feadh fad mór, cosúil leis an lamhnán. I gcuasa iata na colainne (an cuas peireacairdiach, an cuas pleorach, is an cuas peireatóinéach, mar shampla) soláthraíonn an t-eipitéiliam dromchla mín tais a dhéanann éascaíocht d'aon ghluaisne.
Eirgeanamaíocht. Is éard is eirgeanamaíocht ann ná staidéar ar obair, dearadh an láthair oibre, anailís is traenáil scileanna na hoibre, agus iarmhairtí na timpeallachta fisiciúla is síceolaíche, cosúil le strus na hoibre, earráidí is taismí. Úsáidtear na téarmaí ‘innealtóireacht dhaonna’ is ‘fachtóirí daonna’ don disciplín seo freisin. Go minic, is gá comhoibriú idir anatamaithe, fiseolaithe, síceolaithe is innealtóirí sa staidéar seo, ina mbailítear cuid mhaith sonraí ar chumais na colainne daonna. Tosaíodh uirthi go luath sa 20ú céad nuair a tugadh isteach olltáirgeadh earraí go forleathan agus a rinneadh staidéir ama is gluaiseachta chun tascanna a anailísiú is a fheabhsú. Tagann torthaí na saothar seo san áireamh i ndearadh monarchana is oifigí, leagan amach stáisiúin cumhachta, agus dearadh ionstraimí i bhfeithiclí. Déantar moltaí maidir le torann is truaillithe eile, tréimhsí oibre, agus coinníollacha soilsithe. Leis an méadú san uathoibriú ar gach gné den obair, is lú an bhéim anois ar chomhordú láimhe is súile ná ar mhonatóiriú eolais is cinnteoireacht. Roimh na 1970idí bhíodh an-bhéim ar idirghníomhuithe duine/ meaisín, ach is mó ar fad an bhéim anois ar idirghníomhuithe duine/ríomhaire. I measc na gceannródaithe sa disciplín seo, bhí an t-innealtóir Meiriceánach Frederick W. Taylor (1856-1915) agus an cúpla Meiriceánach Lillian (1868-1972) is Frank (1868-1924) Gilbreth.
Éirí is tuirlingt ghearr. Saghas aerárthaigh a dheartar chun éirí ón talamh agus tuirlingt in achar gearr aerbhealaigh (ní hionann is éirí is tuirlingt ingearach). Bíonn feistí aeridinimiciúla ar leith air a dhéanann deimhin de go bhfuil an fórsa ardaithe láidir faoi nuair a bhíonn a luas cothrománach íseal, é ábalta tuirlingt ag uillinn ghéar is stopadh go tapa ar an talamh. Níor ródheacair é seo go dtí an dara cogadh domhanda mar bhíodh na heitleáin éadrom is na luasanna íseal go leor, ach dúshlán i bhfad níos deacra a bhí ann nuair a méadaíodh meáchan is luas na n-eitleán ina dhiaidh sin.
Éirí is tuirlingt ingearach. Aírí a luaitear le heitleáin mhíleata ar leith le sciatháin dhobhogtha. Mar shampla, an Harrier de chuid Hawker Siddeley sa Bhreatain, ar féidir leis an sá óna scairdinnill a fheistiú go hingearach is é ag éirí nó ag tuirlingt, agus a athrú go dtí an cothromán is é ag taisteal go cothrománach ó áit go háit. Tá dearaí eile ag aerfhórsa Mheiriceá, cuid acu cosúil leis an gConvair XFY-1, a sheasann ar a eireaball agus a éiríonn is a thuirlingíonn go hingearach, ag athrú go dtí an cothromán is é ag eitilt.
Eiritreapóéisin. Hormón (ar polaipeiptíd é) atá i láthair i veirteabraigh, a tháltar sna duáin den chuid is mó, agus orgáin eile, cosúil leis an ae. Spreagann sé prólaiféarú is aibiú na n-eiritricítí (cealla dearga na fola) i smior dearg na gcnámh. Spreagann easnamh ocsaigine i gcealla (nár aithníodh fós iad) sna duáin feabhas ar thál an hormóin seo, rud a mhéadaíonn tiúchan na n-eiritricítí in imshruthú na fola agus, mar sin, tiúchan na hocsaigine san imshruthú.
Eiscir. Is é atá i gceist le heiscir ná droim fada caol gainimh is gairbhéil a fhéadfaidh casadh ar feadh faid an-mhóir ar urlár gleanna. Meastar gur cruthaíodh í ag uisce ag rith i dtolláin faoi oighearshruth.
Eiseaphláinéad. Pláinéad a fhithisíonn réalta taobh amuigh den Ghrianchóras. D'fhionn Michael Mayor is Didier Queloz ón nGinéiv an chéad cheann, i bhfithis timpeall ar 51 Pegasi, i 1995. Fionnadh tuilleadh i 1996, i bhfithisí thart ar 70 Virginis, 47 Utsaa Rajoris, is 55 Cancri, agus tuilleadh fós ó shin.
Eisibhitheolaíocht. Cuardach is staidéar ar bheatha eachtardhomhanda. I measc na dteicníochtaí a úsáidtear, tá monatóiriú ar thonnta raidió ó chórais réaltaí taobh amuigh den Ghrianchóras, agus úsáid taiscéalaithe spáis chun beatha, nó móilíní a bheadh riachtanach don bheatha, a bhrath.
Eisisféar. Ciseal seachtrach an atmaisféir, timpeall 400 km in airde, a n-éalaíonn gáis éadroma tríd.
Éislinn mheabhrach. Riocht ina mbíonn sainuimhir intleachta (IQ) níos lú ná 70 ag duine, gan cumas aige maireachtáil go neamhspleách, rud a aithnítear roimh 18 mbliain d'aois. 
Bíonn 4 rang ann: cineálta (IQ 50-70), measartha (35-49), dian (20-34), agus domhain (níos lú ná 20). Sa chuid is mó de na cásanna, ní fios cad is cúis léi. 
Tá cúiseanna áirithe ar eolas, ina measc riochtaí géiniteacha (siondróm Down, mar shampla), galair ionfhabhtaithe (bruitíneach dhearg, mar shampla), ceimiceáin dhíobhálacha (tailidimíd, mar shampla), agus taismí go luath sa leanbhaois.
Éisteachas. Is é atá i gceist le héisteachas ná próiseas ina n-éistear leis na fuaimeanna inchloiste ón gcolainn agus a ndéantar anailísiú orthu, le steiteascóp de ghnáth. Cuimsíonn na fuaimeanna seo fuaimeanna (a éiríonn ó chreathanna) na bhfuileadán, an chroí is a chomhlaí, na scamhóg, na n-aerphasáistí, is na stéigeacha, agus iad déanta ag sreabhadh na fola, an aeir, nó an gháis sna horgáin éagsúla.
Éisteacht dhéscartha. Teicníocht thurgnamhach atá san éisteacht dhéscartha a úsáidtear i síceolaíocht is sícitheangeolaíocht chun déanamh amach cén taobh den inchinn is mó atá in ann cineálacha áirithe fuaime a phróiseáil. Déantar an tástáil trí spreagthaí éagsúla a chur isteach sa dá chluas ag an am céanna, agus freagairt na hinchinne a fháil ó thuairisc an duine ar an gcluas is mó a bhraitheann an spreagadh. Den chuid is mó, bíonn an chluas dheas chun tosaigh maidir le comharthaí teangeolaíocha, agus an chluas chlé maidir le comharthaí eile, cosúil le ceol.
Éisteolaíocht. Is éard atá i geist le héisteolaíocht ná staidéar ar fhiseolaíocht na héisteachta, agus galair a chuireann isteach ar an gcluas eachtrach, láir nó inmheánach is an néaróg éisteachta. 
Baineann sí le caomhnú na héisteachta, measúnú is sainiú lagú éisteachta, agus athshlánú daoine le lagú éisteachta. Tugtar "closmhéadaracht" ar thomhas eolaíoch ar an éisteacht. Úsáidtear closmhéadar chuige, agus táirgeann an closmhéadar closghram.
Eite (iasc). Ball seachtrach scannánach ag ainmhithe uisciúla, na héisc is na míolta móra, a úsáideann siad chun gluaiseachta is ionrámhála. Uaireanta, bíonn siad modhnaithe ina súiteoirí nó ina nascóirí. Bíonn na heití meánacha droma timpireach nó eireaballach. Bíonn na heití cliathánacha ina bpéirí, uchtach nó peilbheach.
Éitear. Comhdhúil orgánach ina bhfuil adamh ocsaigine nasctha le dhá ghrúpa ailcile. Comhdhúile réasúnta neamhimoibríoch is ea iad. An ceann is fearr eolas air is ea éitear eitile, CH3CH2-O-CH2-CH3, leacht so-ghalaithe le fiuchphointe 35 °C, a úsáidtear mar ainéistéiseach.
Éitear (teoiriciúil). Ábhar a gcreidtí uair dá raibh go líonann sé an spás uile, mar gur ghá a leithéid, de réir thuiscint na linne, chun gurbh fhéidir solas a fhorleathadh. Bhí turgnamh Michelson-Morley tábhachtach mar chruthú nach raibh a leithéid ann in aon chor, agus nach raibh gá leis i dteoiric nua-aoiseach an tsolais.
Eiteolaíocht. Staidéar ar iompar ainmhithe, ag cur na míoleolaíochta is na héiceolaíochta san áireamh. Déanann sí anailís ar mhionsonraí iompar an speicis i dtaca le hairíonna an chomhshaoil nádúrtha a bhfuil an speiceas oiriúnaithe dó. Faightear sonraí ó bhreathnú díreach agus monatóiriú le rianú raidió, mar shampla. Saothraítear tuiscint ar ghnéithe cosúil le hithe, idirghníomhuithe idir creach is creachadóir, agus iompair atáirgthe, iomaíochta, is shóisialta i dtéarmaí oidhreacht ghéiniteach an speicis is na gcúinsí comhshaoil a bhíonn ann de ghnáth i bhfás nádúrtha na mball de.
Eitic. Is éard is brí leis an téarma eitic ná staidéar is measúnú ar iompar daonna ó dhearcadh na moráltachta. Bíonn coincheapa cosúil le coinsias, dualgas, freagracht, caighdeán, rialacha, cuspóirí pearsanta is sóisialta, gairmiúlacht agus a lán eile i gceist. Is iomaí teoiric, cur chuige is uirlis a tairgeadh thar na blianta chun fadhbanna eitice a réiteach: an t-imfhios, an cleachtadh turgnamhach, an t-idéal meitifisiciúil, an stát polaitiúil (nó an cumann gairmiúil), an dlí, an indibhid féin. Cosúil leis an mbeatha i gcoitinne, tagann fadhbanna eitice chun cinn arís is arís eile san eolaíocht is an teicneolaíocht: an eotanóis, an eoiginic, an bochtanas, an gorta, airm núicléacha, airm fhorbartha i gcoitinne, úsáideanna an Idirlín, truailliú an aeir, an uisce is na talún, ídiú foinsí nádúrtha, idirghníomhuithe daonna le hainmhithe, agus a lán lán eile.