Trelis/gawiki huggingface dataset:
Sum (An Mhongóil). Is éard is sum (Mongóilis: сум, «saighead») ann ná dara leibhéal roinn riarcháin sa Mhongóil. Roinnfear na hAimags i sum (315 acu).
Go ginearálta riarann gach sum réigiún 4,200 cm² le thart ar 5,000 daoine, pobal fáin den chuid is mó. 
Roinnfear gach sum arís i "bags". De ghnáth níl na bags seo úsáideach ach le haghaidh chlainn fanaí a chuir i ngrúpa agus ní bhíonn daonra buan iontu.
Go hoifigiúil agus uaireanta ar léirsceáil, bíonn ainm difriúil ag lár an sum ón sum é féin. Go praicticiúl, áfach, tugann gach duine an ainm céanna, fiú na daoine áitiúla, ainm an sum ar lár an sum.
Sóifia. Is í Sóifia (Bulgáiris: София) príomhchathair Phoblacht na Bulgáire. Is í an chathair is mó freisin í le daonra 1,395,568. Tá sí suite in iarthar na tíre, ag bun an Sliabh Vitosha, agus is í craoílár riartha, cultúir, eacnamaíochta, agus oideachais na tíre í.
Tá an chathair an-sean, téann stair na cathrach (Serdica-Sredets-Sofia) chomh siar agus 7000 bliain; tá lonnaíocht réamhstairiúil tochailte i lár na cathrach in aice an pháláis ríoga chomh maith agus in áiteanna níos faide amach Slatina agus Obelia. Tá na ballaí caomhnaithe ón 7ú haois RC, nuair a bhunaigh na Tráicigh an chathair in aice an fhuaráin thábhachtaigh atá fós ag obair inniu.
Norðurland vestra. Ceann de réigiúin na hÍoslainne is ea Norðurland vestra agus leathantas 12,737cm² aici. Tá sé suite sa tuaisceart. 
Is é Sauðárkrókur an chathair is mó atá sa réigiún agus 3,000 daoine ann.
Springfield, Illinois. Is cathair i Stáit Aontaithe Mheiriceá í Springfield. Príomhchathair Illinois is ea Springfield. Bhí daonra 116,482 ag an gcathair sa bhliain 2006.
Scarlett Johansson. Is ban-aisteoir Meiriceánach í Scarlett I. Johansson (a rugadh ar an 22 Samhain 1984 i Nua-Eabhrac).
Novosibirsk. Is é Novosibirsk (Rúisis: "Новосибирск") príomhchathair chúige Novosibirsk agus is é an tríú cathair is mó sa Rúis. Is é an chathair is mó sa tSibéir agus is é croílár riaracháin Ceantar Cónaidhme na Sibéire, tá sé suite in iardheisceart na cónaidhme.
Bunaíodh an chathair sa bhliain 1893 mar shuíomh a thrasnódh droichead an Iarnróid Thras-Sibéaraigh an abhainn mhór Ob. Tugadh Novonikolayevsk air do Naomh Niocláis, ainm céanna den sár ag an am, Niocláis II, ab ea é. D'oscail an droichead sa bhliain 1897. Bhí an áit níos tábhachtaí fós nuair a chríochnaíodh Iarnród Turcastáin-Sibéarach a chruthaigh bealach idir Novosibirsk agus Lár na hÁise agus Muir Chaisp.
Michelle Obama. Is dlíodóir Meiriceánach í Michelle Obama (rugadh "Michelle LaVaughn Robinson" ar an 17 Eanáir, 1964 i Chicago, Illinois) atá pósta le iar-uachtarán na tíre Barack Obama. Bhain sí céim amach in Ollscoil Princeton agus Harvard Law School, sular ghlac sí post ina cathair dúchais leis an gcomhlacht Sidley Austin, áit ar bhuail sí lena fear céile. Tá beirt chailíní acu; Malia Ann agus Natasha (Sasha, a tugtar uirthi).
An Fheothanach. Paróiste agus baile fearainn i gCorca Dhuibhne í an Fheothanach . Tá an Fheothanach suite ag bun Chnoc Bréanainn thart ar 11 ciliméadar siar ó thuaidh ó Dhaingean Uí Chúis i nGaeltacht Chontae Chiarraí. 
Paróiste Mórdhach a ghlaothar ar an bparóiste go háitiúl. Síneann paróiste Mórdhach ó Chnoc Bréanainn go Trá na Feothanaí agus ó Binn Bhaile Reo go Mám an Lochaigh. Tá beagnach 500 duine ag maireachtaint i bParóiste Mórdhach. Tá an paróiste i nGaeltacht Chorca Dhuibhne agus tá an Ghaoluinn fós mar theanga an phobail ann. 
An sráidbhaile.
Tá an sráidbhaile suite ar chrosaire an L5005 leis an L12052, L5007 agus L12234 agus sroicheann an trácht trí an lonnaíocht buaic phointe i rith séasúr an tsamhraidh. 
D’fhorbair an sráidbhaile mar Chlochán siar ó acomhal an bhóthair L5005 leis an L5007, ach níl mórán de fágtha. 
Déimeagrafaic.
Tá an chuid is mó den bparóiste suite laistigh de thoghcheantar Chill Chuáin. Bhí cónaí ar 434 duine i dtoghcheantar Chill Chuáin sa bhliain 2016 agus is dócha go raibh beagnach 500 duine ag maireachtaint i bParóiste Mórdhach ina iomláine. Bhí Gaelainn ag 86.5% de dhaonra an toghcheantar sa bhliain 2016 agus labhair 72.8% den ndaonra an Ghaoluinn go laethúil. Ach an oiread leis na paróistí eile laistiar den nDaingean is í an Ghaoluinn teanga an phobail sa cheantar, ach tá go leor stróinséirí ag bogadh isteach dtín gceantar agus Béarla á labhairt ag formhór acu. Is í an talmhaíocht an fhoinse fostaíochta is mó i gCill Chuáin.
Feidhmeanna agus Áiseanna.
Tá scoil, halla agus dhá phub sa pharóiste. Tá Scoil Naomh Eirc ag freastal ar mhuintir Pharóiste Mórdhach le blianta fada anois agus tá cáil ar an scoil toisc go bhfuil féith na drámaíochta go smior ann. Tá Halla na Feothanaí suite trasna an bhóthair ón scoil. Is i Halla na Feothanaí a léiríonn Aisteoirí Bhréanainn a gcuid drámaí. Bíonn go leor ceolchoirmeacha ar siúl sa halla chomh maith. Is iad na tithe tábhairne 'An Cúinne' agus 'An Bóthar' an dá theach tábhairne sa pharóiste. Níl aon séipéal sa pharóiste ach tá ceann ar an gCarraig i bParóiste na Cille agus is ar an séipéal sin a bíonn muintir an pharóiste ag triall ar an aifreann .Tá cé in aice láimhe ag Duinín. 
Oidhreacht.
Tá stair suimiúl ag an bparóiste. Tá dún i mBaile na bhFionnúrach ar a ghlaotar 'Cathair na bhFionnúrach'. Tá Túr Baile Dháith ag barra Ceann Bhaile Dháith, ba leis na Sasanaigh an túr fadó. Deirtear gur sheol Naomh Breandán ó Cuas a' Bhodaigh in iarthuaisceart an pharóiste agus é ag triall ar Mheircea.
Oidhreacht Nádúrtha.
Tá ceantair Áiseanna Príomha agus Tánaisteacha Speisialta suite siar ón bhFeothanach. Tá
ceantar mór bogaigh giolcacha mórdtimpeall ar Abha na Feothanaí atá gan chosaint faoi láthair.
Réabhlóid Bolivarach. Gluaiseacht shóisialta agus próiseas polaitiúil Veiniséalach is ea an Réabhlóid Bolivarach, nó Revolución Bolivariana i Spáinnis. Is é Simón Bolívar, ceannaire sa troid ar son neamhspleáchais Mheiriceá Laidinigh ón Spáinn, mar inspioráid don Réabhlóid Bolivarach seo cé go gcuirtear craiceann sóisialach ar a chuid smaointe. Is é cuspóir na Réabhlóide Bolivaraí réimeas sóisialach a chur ar siúl i Veiniséala agus i dtíortha eile i Meiriceá Laidineach. Cuireadh tús leis an tionscadal polaitiúil seo sa bhliain 1998 nuair a tháinig Hugo Chávez chun cumhachta mar uachtarán ar an tír úd.
Na Meirvínsigh. Mhair tréimhse na Meirvínseach ón 5ú haois go dtí an 8ú haois AD, an chéad tréimhse staire in iarthar na hEorpa tar éis mheath impireacht na Róimhe. Is iad ba ríthe ar thailte na Fraince agus na Beilge, mar aon le cuid de thailte na hIsiltíre, na Gearmáine, agus na hEilvéise. Is é Clóbhis (Clovis, AD 466-511) an chéad duine díobh a baisteadh ina Chríostaí.
Stair.
B'é an chéad ionadaí stairiúil de chuid na Meirvínseach ná Childéric I (c. 440– c. 481), mac Mhéró agus athair Chlóbhis. Bhí sé mar Rí na bhFranc Saileach, ceann de na treibheanna a mhair ar ghabháltas taobh thiar den Réine Íochtaraí. 
B'iad Tournai agus Cambrai lárionaid na Sailíní i gceantar Toxandria, atá anois ar teorann na Fraince agus na Beilge, bunaithe ar na bhfearainn a bhfuair sé ó na Rómánaigh mar "fhoederatus". 
Clóbhis.
Tháinig Clóbhis i gcomharbacht ar a athar Childeric I, sa bhliain 481 B'é Clóbhis, de dheasca feachtas míleata, a mhéadaigh i ndáiríre Ríocht na bhFranc (Laidin "regnum francorum") ar dtús san oirthear, i dtailte na nAlmánach. Chloígh Clóbhis na treibheanna Francacha máguaird agus bhunaigh sé é féin mar rí aonair orthu. Ansin ghabh sé an Acatáin san iardheisceart (a bhí i lámha na Viseagotach).
Tháinig  triúr de shliocht Clovis i gcumhacht; sin iad Teuderich II (†613), Teudebert (†612) agus Clotaire (†629). Is iadsan ba ríthe ar Burgundes, Austrasia, agus Neustria faoi seach .i. ar na trí thrian a bhí i ríocht na Meirvínseach.
Sochaí.
Faoi aimsir na Meirvínseach, bhí críocha agus tuatha Críostaí ann laistigh de limistéar na ríochta agus na heaglaise, agus bhí críocha agus tuatha páganacha ann a bhí laistigh agus lasmuigh den limistéar sin.
Leis an ríocht a neartú, agus teorainn na ríochta a dhaingniú agus a bhrú soir, bhí an Chríostaíocht le teagasc do na tuatha págánacha sin. Is manaigh as Éirinn, as an mBreatain agus as an mBriotáin a rinne cuid mhaith den teagasc sin.
Meath.
Bhí craobhacha an teaghlaigh ríoga in adharca lena chéile go minic. Nuair a bhí réimeas na Meirvínsigh ag teacht chun deiridh san ochtú haois, diaidh ar ndiaidh ní raibh fágtha ag an rí ach cumhachtaí deasghnátha. 
Cuireadh deireadh ar fad le ríshliocht na Meirvínsigh sa bhliain 751; d'éirigh coup d’état de chuid Pépin Gearr, a bhris an tsean-ríshliocht Meirvínseach. Baineadh an rí Childéric III den choróin agus bunaíodh ríshliocht na gCairilínseach.
Méró. De réir finscéil, b'é Méró (411-457) (Laidin: "Meroveus" nó "Merovius"; Fraincis: "Mérovée" Gearmáinis Merovech) bunaitheoir ríshliocht Meirvínseach na bhFranc Sailíneach, treibh a bhain ardcheannas amach i measc na bhFranc níos déanaí ar aghaidh. Is í an chiall atá leis an bhfocal 'Marwig' sa tsean Ghearmáinis ná 'troid (wi-g) iomráiteach (ma-ri)'. Cuir seo i gcomparáid le "mare" (Gaeilge: cáiliúil) agus "vecht" (Gaeilge: troid), san Ollainnis nua-aimseartha. Thug an chéad ríshliocht ríoga de chuid na bhFranc "Meirvínsigh" ("sliocht Mhéró") orthu féin.
Is beag an t-eolais ata ar fáil mar gheall air ina dhiaidh sin i stair na bhFranc. D'ainmhígh Gregorius Turonensis é, ach uair amháin, mar athair Childéric I agus ag an am céanna ag cur amhras ar a shliocht ó Chlodio. Admháiltear sa lá atá inniu ann go bhfaigheann an míniú seo a fhoirmiú i bhfinscéal arna dtuairisciú ag Frédégaire. Idirshuigh sé ar thagairt Ghregorius, ag rá gurb é Méró mac an bhanríon, bean Chlodio; ach go raibh a athair ina dhia-farraige, bistea Neptuni. Níl aon fhianaise stairiúla eile ann gur mhair Méró riamh. Tá roinnt taighdeoirí den tuairim go raibh Méró ina dhia nó ina leath-dhia ag na bhFrainc roimh iad a bheith iompaithe ina gCríostaithe. Bhí sé molta go dtagraíonn Méró d'abhainn "Merwede" na hOllainne, sa lá atá inniu ann atá mar chuid den deilt "Réin-Meus-Scheldt" ach go stairiúil a bhí ina phríomh fhochuideachta na Réine, sa cheantar ina raibh, de réir na staraithe Rómhánach, áit chónaithe na bhFranc Sailíneachan ann uair amháin. Tugann teoiric eile le fios gur finscéal é seouilig a chruthaíodh chun stair mhiotaseolaíoch a thabhairt mar thacaíocht do riail na bhFranc in Iarthar na hEorpa.
Comhrialtas. Is ionann comhrialtas agus dhá pháirtí nó ghrúpa pholaitiúla ag teacht le chéile i bparlaimint chun móraimh rialtais a chruthú. Is minic go dtarlaíonn sé seo nuair nach bhfuil sé de chumas ag páirtí nó grúpa ar bith móramh a bhaint amach leo féin. Is modh rialtais coitianta é seo i gcuid mhaith de thíortha daonlathacha an domhain.
Comhrialtais in Éirinn.
Cruthaíodh an chéad chomhrialtas in Éirinn nuair a tháinig scata páirtithe éagsúla le chéile chun Fianna Fáil a chur as cumhacht i 1948, rud a mhair ar feadh trí bliana. Ó tháinig Fianna Fáil i gcumhacht an chéad uair leo féin i 1933, ba iad an t-aon pháirtí a bhí in ann móramh rialtais a chruthú sa Dáil gan comhrialtas a chruthú. Bhí sé ina phrionsabal acu gan dul i gcomhrialtas, ach bhí orthu an riail sin a chaitheamh i dtraipisí sa bhliain 1989 agus Cathal Ó hEochaidh mar cheannaire acu, nuair ab é rogha an dá dhíogha acu glacadh le dul i gcomhrialtas leis an bPáirtí Daonlathach nó cumhacht a chailleadh. Bhí gach uile rialtas i bPoblacht na hÉireann ina chomhrialtas ó shin i leith.
Caipitleachas. Is córas eacnamúil é an caipitleachas nó rachmasaíocht a mbíonn's cosaint faoi dhlí ar réadmhaoin phríobháideach.
Báidín Fheilimí. Is seanamhrán ó Chontae Dhún na nGall é Báidín Fheilimí, agus is é is ábhar don amhrán ná an dóigh ar briseadh bád beag in Oileán Thoraí.
Liricí i nGaeilge.
 (curfá)
 (curfá)
 (curfá)
Liricí i mBéarla.
 (curfá)
 (curfá)
 (curfá)
Miriam Makeba. B'amhránaí iomráiteach í Miriam Makeba, nó Mama Afrika, a rugadh in Johannesburg san Afraic Theas ar an 4 Márta 1932 agus a fuair bás ar an 10 Samhain 2008. Chan sí amhráin a raibh meascán iontu den snagcheol agus de cheol traidisiúnta a tíre dúchais. 
Saol.
Sháraigh Makeba  go leor dúshlán le linn a saol. Ar a gannchuid agus í óg, buailte agus tréigthe, tháinig ailse bhrollaigh uirthi agus ansin ailse cheirbheacs.
Bronnadh Gradam Grammy uirthi sa bhliain 1966.
Fuair Makeba bás de thoradh taom croí ar an 10 Samhain 2008 tar éis ceolchoirme in Castel Volturno na hIodáile.
Na Viseagotaigh. Bhí na Viseagotaigh (Laidin: "Visigothi, Wisigothi, Vesi, Visi, Wesi," nó "Wisi") agus na hOstrogotaigh an dá ghrúpa den treibh Ghotach in oirthear na Gearmáine. Le chéile is iad seo na treibheanna a chuir isteach ar Impireacht na Róimhe i rith Tréimhse an Imirce (300-700). Throid na Viseagotaigh in aghaidh na Rómhánach i rith an 4ú haois, agus sa bhliain 410 d'ionsaigh siad an Róimh faoin Rí Alaric.
Faoi dheireadh lonnaigh siad i ndeisceart an Ghaill mar foederati na Róimhe. Thit siad amach leo agus bhunaigh siad a ríocht féin leis an bpríomhchathair i Toulouse. Go mall, shín siad a réim amach i dtreo na Spáinne, ag fáil réidh leis na Vandail. Sa bhliain 507 ag Cath Vouillé, bhris na Francaigh, faoin Rí Clóbhis I iad. Tar éis é sin ní raibh ach Septimania acu i ndeisceart na Fraince agus bhí a ríocht teorannaithe ag an Spáinn, bhris siad an cúige Biosantánach Spania agus Ríocht Suebeach an Ghailís agus bhí an leithinis iomlán tógtha acu.
Timpeall na bliana 589, thiontaigh na Viseagotaigh, faoi Rí Reccared I, ón Chríostaíocht Airiasach, go dtí an creideamh Nícé. Tá foinsí stairiúla na tréimhse scáinte. Sa bhliain 711 nó 712 bhris fórsaí Arabacha agus Beirbeireacha airm Viseagotacha ag Cath Guadalete agus cailleadh ceannairí tábhachtacha, ina measc Rí Roderick na Viseagotach. Ina dhiaidh sin, agus de bharr Ionradh na Moslamach, thit an ríocht as a chéile, tá staraí fós ag plé chúiseanna na titime. Lean féiniúlacht Ghotach ar aghaidh i ndiaidh titim na Ríochta, go háirithe i Ríocht Asturias agus an Marca Hispanica, ach d'imigh na Viseagotaigh mar threibh as.
Tá a lán fágtha ina dhiaidh ag na Viseagotaigh, ina measc eaglaisí agus cathracha móra (an t-aon grúpa a thóg cathair nua tar éis na Rómhánaigh agus roimh na Cairilínsigh. An oidhreacht is fearr a d'fhág siad ina dhiaidh ná an córas dlí, an Liber iudiciorum, a raibh mar bhunús don modh dlí go dtí deireadh na meánaoiseanna.
The Burial at Thebes. Is dráma é The Burial at Thebes a scríobh an scríbhneoir clúiteach Éireannach Seamus Heaney, bunaithe ar an tragóid Ghréagach a chum Sofaicléas sa chúigiú céad roimh Chríost.
Plota.
Faigheann Antagana, iníon Oedipus, amach gur mharaigh a beirt deartháireacha a chéile ag troid i gcoinne a chéile i gcogadh. Ligeann Creon rí Thebes duine dóibh a adhlacadh de réir deasghnátha na h-ama agus caitear amach an duine eile gan adhlacadh mar fhealltóir. Téann Antigone a bhfuil geallta le mac Creon, Haemon, glan ina gcoinne agus tar éis di an dearthár náirithe a adhlacadh cuirtear faoi ghlas i bpluais í le bás a fháil. 
Faoin am a thagann athrú intinne ar Creon tá lámh curtha aici ina bás fhéin. Faigheann a mhaicín mhánla, Haemon agus a bhean chéile Eurydice básanna tubaisteacha freisin ag deireadh na tragóide chlasaiceach seo.
Leitir Mealláin. Oileán beag is ea Leitir Mealláin ar chósta thiar na hÉireann i gConamara, Contae na Gaillimhe. Tá an t-oileán suite sa Ghaeltacht timpeall 36 míle ó chathair na Gaillimhe i Loch Lurgan agus thart ar 14 míle ón gCeathrú Rua. Ceann de thrí oileán is ea Leitir Mealláin i nGarmna, agus tá na hoileáin eile, Tír an Fhia agus Leitir Móir, suite ar an taobh thoir de.
Ciallaíonn "Leitir" 'taobh cnoic'. Bhí Leitir Mealláin i seilbh Loingsigh Bhearna tráth. Ghlac na Comerford seilbh ar an áit thart ar an mbliain 1840. Bhí thart ar 1700 acra agus 77 teach ar an oileán ag an am. 
Tá Leitir Mealláin suite i gcróilár Ghaeltacht Chonamar agus tá an Ghaeilge fós mar theanga an phobail ann. I ndaonáireamh 2016 dúirt 93.8% de mhuintir an oileáin go raibh Gaeilge acu agus dúirt 85.3% den ndaonra go labhraíonn siad Gaeilge chuile lá.
Gary Doherty. Bhí Gary Doherty ina pheileadóir. Rugadh é ar 31 Eanáir 1980 i gCarn Domhnach, Contae Dhún na nGall. Imreoir sacair ard a bhí ann agus é 6'1" ar airde. D'imir sé le Wycombe Wanderers, i Sraith Sacair 2. Tugtar "the Doc" agus "the Ginger Pele" air.
Thosaigh Gary Doherty ag imirt go gairmiúil le Luton Town sa bhliain 1997. D'imir sé 84 cluiche i dtrí shéasúr leo. Cheannaigh Tottenham Hotspurs é ar €1 milliún i mí Márta 2000. D'imir sé go maith an séasúr sin, ach an bhliain ina dhiaidh sin níor éirigh leis chomh maith sin. Bhris sé a chos sa chluiche in aghaidh "Torquay" i Meán Fómhair. Tháinig sé ar ais an bhliain sin, ach ní raibh sé ag imirt mar a bhíodh.
Ag Tottenham, shocraigh Gary Doherty isteach mar chosantóir. D'imir sé an-mhaith i dtús sa bhliain 2004. Áfach bhris sé a chos. 
Díoltar Gary Doherty go "Norwich City". 
Éire.
D'imir sé go hiondúil d'Éirinn mar buailteoir. Thosaigh Doherty ag imirt d'Éirinn i gcluiche in aghaidh an Ghréig sa bhliain 2000.
Na Briogáidí Idirnáisiúnta. Bhí Na Briogáidí Idirnáisiúnta mar aonaid míleata poblachtánach a throid i Cogadh Cathartha na Spáinne. Bhunaigh óglaigh ó thíortha difriúla, gan baint ag stáit ar bith, iad agus taisteal siad go dtí an Spáinn le tacaíocht a thabhairt do Dara Poblacht na Spáinne agus a chuid fórsaí sa Cogadh Cathartha ó 1936 go dtí an bhliain 1939. Bhí thart ar 32,000 daoine ó 53 náisiún i measc na briogáidí seo. Throid siad i gcoinne fórsaí Náisiúnacha na Spáinne a d'éirigh amach faoi cheannas an Ginearál Francisco Franco le cabhair ón Ghearmáin agus an Iodáil.
Mo Mowlam. Ba pholaiteoir Briotanach í Marjorie "Mo" Mowlam Ph.D (18 Meán Fómhair 1949 - 19 Lúnasa 2005). Bhí sí ina bhall de Pháirtí an Lucht Oibre agus chaith sí tréimhse ina Aire Stáit i dTuaisceart na hÉireann idir 1997 agus 1999. Bhí Mo Mowlam ina hAire Stáit sa Tuaisceart nuair a shíníodh Comhaontú Aoine an Chéasta sa bhliain 1998. 
Saol.
1987-1998.
Bhí ainm in airde aici go forleathan mar dhuine de na polaiteoirí ba mhó a raibh gean uirthi ón dream "New Labour" sa Ríocht Aontaithe. 
Bhíodh aithne uirthi mar dhuine a bhí cliste, léannta agus tarraingteach. Bhí sí in ann labhairt go díreach agus go neamhbhalbh ar chúrsaí. 
1999.
Bhí seanchairdeas idir aire eile, Peter Mandelson agus Mo Mowlam. Sa bhliain 1999, gheall Mandelson go ndéanfadh sé idirbheartaíocht ar a son nuair a tuairiscíodh go raibh rún ag Tony Blair í a bhogadh go cúram eile. Ina áit sin, bhronn an Príomh-Aire an cúram ar Mhandelson féin. Ní nach ionadh, bhí Mo ar mire leis agus chuir sí ina leith go raibh sé ag iarraidh a post a ghoid uaithi. Cuirfidh sé iontas ar a lán, b’fhéidir, gur scríobh Mandelson – fear a bhfuil cáil Machivelliach air – ina dhiaidh sin chuig Blair ag impí air Mo a fhágáil san áit ina raibh sí. Mhaígh Blair, áfach, nach raibh muinín ag na hAontachtóirí inti agus gur beag meas a bhí ag an phobal náisiúnach uirthi a thuilleadh.
Bás.
D'éag sí ar an 19 Lúnasa 2005. Bhuail siad urchóideach í sa bhliain 1997, ach cheil sí an fhírinne ag an am. Níos déanaí, thuill sí meas mar gheall ar a troid in aghaidh ailse inchinne.
Gabriel Byrne. Aisteoir Éireannach a bhfuil cáil bainte amach aige go hidirnáisiúnta é Gabriel James Byrne (12 Bealtaine 1950 a rugadh é). Tá sé ina chónaí i Nua-Eabhrac i láthair na huaire. Is cainteoir líofa Gaeilge é agus bíonn iarrachtaí ar siúl aige go minic chun an teanga a chur chun cinn go poiblí agus sna meáin chumarsáide.
Óige.
Rugadh Gabriel Byrne i nDroimneach i mBaile Átha Cliath, do Dan Byrne, a bhí ina chúipéir agus d'Eileen Byrne, a bhí ina banaltra. Fuair sé a oideachas in Ardscoil Éanna, Cromghlinn agus chaith sé tamall i gcliarscoil nuair a bhí sé an-óg, ach d'éirigh sé aisti tar éis tamaill agus a chreideamh iomlán caillte aige. D'fhill sé ar Éirinn agus chaith sé tréimhsí i bpostanna éagsúla, go dtí gur chinn sé ar fhreastal ar an ollscoil. Bhain sé céim amach sa teangeolaíocht agus sa tseandálaíocht i UCD, áit ar éirigh leis líofacht a bhaint amach sa Ghaeilge chomh maith.
A shaol gairmiúil.
D'oibrigh Byrne sa seandálaíocht nuair a d'fhág sé UCD ach choinnigh sé a ghrá don teanga. Scríobh sé an chéad dráma teilifíse, Draíocht, do TG4, stáisiún teilifíse na Gaeilge nuair a thosaigh sé ag craoladh in 1996. 
Sular thosaigh sé a ghairm mar aisteoir bhí neart postanna éagsúla ina measc: seandálaí, cócaire, trodaí tairbh agus muinteoir Spáinise. Thosaigh sé ag aisteoireacht agus é 29 agus chuir sé tús lena ghairm ar stáitse le Focus Theatre agus le Amharclann na Mainistreach i mBaile Átha Cliath. Ina dhiaidh sin chuaigh sé ag aisteoireacht leis an Royal ag Byrnesan agus an Royal National Theatre i Londain.
Bhain Byrne cáil amach sa tsraith deireanach don chlár teilifíse The Riordans in Éirinn as a d'eascair an clár Bracken. Bhí Byrne sa phríomhpháirt. An chéad ról scannánaíochta a bhí aige ná mar King Uther Pendragon sa scannán King Arthur a léirigh John Boorman i 1981. 
I láthair na huaire tá Byrne i ról Dr. Paul Weston, teirpeoir i sraith seachtainiúil mór le rá HBO In Treatment. Thug an New York Times "latest Dr. McDreamy" na teilifíse air dá ról agus bhuaigh sé an gradam Golden Globe don aisteoir ab fhearr i sraith theilifíse i 2008. Ghnóthaigh sé a chéad ainmniúchán Emmy (an príomhaisteoir ab fhearr i sraith theilifíse) chomh maith an bhliain chéanna.(B'é Byran Cranston as Breaking Bad a bhuaigh)
D'fhill sé ar an amharclannaíocht i 2008, ghlac sé ról King Arthur i Camelot le ceolfhoireann Nua-Eabhrac ón 7 Bealtaine go dtí an 10 Bealtaine, ról a ghlac mórlaochra na haisteoireachta, Richard Burton agus Richard Harris leis cheana.
Siondróm Aagenaes. Is galar é an Siondróm Aagenaes arb é is promhthréith ann hipeapláise ó bhroinn na soithí limfe. Is cúis leis limféidéime na gcos agus colastáis athfhillteach na naonachta. Is féidir leis an ngalar seo éirí níos measa agus dul ar aghaidh gur chúis leis ciorróis heipiteach agus heipitíteas ollcheallach, maille le fhiobróis sna conairí iompracha.
Tá a chúis ghéiniteach anaithnid, ach tá sé faighte le hoidhreacht go huathshómach aonarach agus suíonn an ghéin i gcrómasóm 15q.
Bíonn aimhrialtacht ghinearálaithe limfeach mar ghné choitianta an reachta,
agus is féidir go bhfuil bunús na mácháile limfegéiniteach (Béarla: lymphangiogenetic)