Trelis/gawiki huggingface dataset:
Faireog pharóitideach. Is í an fhaireog pharóitideach ("nó an pharóitid") an ceann is mó de na faireoga seileacha. Tá sí ar fáil fillte thart ar ramus an mhandabail agus tálann sí seile tríd an ducht paróitideach ("nó ducht Stensen") isteach i gcuas an bhéil, le haghaidh coganta agus sloigthighe á héascú.
Faireog fhomhandabail. Is faireoga seileacha iad an bheirt fhaireog fomhandabail (ar a dtugtar freisin faireoga fhomhascailleacha). Tá siad suite faoi bhun urlár na bhéal. I ndaoine, bíonn siad freagrach as 70% den thoirt sheileach agus bíonn meáchan thart ar 15 gram acu. 
Neamhspreagtha (ar fos), seo a leanas céatadán na ranníocaíochta maidir le táirgeadh na seile sa bhéal an duine; ~ 25% Paróitid, Fhomhandabail agus Fotheangach ~ 67% agus 8% ~ mionfhaireoga múcasacha. Le linn na bhfaireog a bheith spreagtha tálann an paratóid an chuid is mó den seile.
Faireog fhotheangach. Is faireoga seileacha iad na faireoga fhotheangacha sa bhéal.
Luíonn siad chun tosaigh ar an bhfaireog fhomhandabail faoin teanga, faoi bhun an scannán múcasach ar urlár na bhéal. Sileann 8-20 duchtanna eisfheartha Rivinus iad. Ceanglaíonn an ducht is mó, an ducht fotheangach (Bartholin) leis an ducht fomhandabail chun draenáil tríd an charancail fhotheangach.
Táin Bó Cúailnge. Is cuid de chnuasach laochscéalta na Rúraíochta é Táin Bó Cúailnge, nó An Táin. Scríobhadh na scéalta ón 6ú haois ar aghaidh. Baineann na scéalta le himeachtaí i gCúige Uladh nuair a bhí Conchúr mac Neasa ina rí, agus cogadh curtha orthu ag Banríon Chonnacht Méabh. Déanann sise agus a fear Ailill mac Máta ionradh ar Ulaidh agus iad sa tóir ar an nDonn Cúailnge - graí-tarbh thar a bheith torthúil - ach éiríonn an laoch óg Cú Chulainn ina n-éadan.
Scríobhadh na scéalta sa tSean-Ghaeilge. Is iad na scéalta "Táin Bó Cuailgne" agus "Oidheadh Chlainne Uisnigh" na scéalta is tábhachtaí den Rúraíocht. Aicmítear de ghnáth mar eipic é, cé go bhfuil sé scríobtha mar phrós in áit filíochta.
Eamhain Mhacha. Séadchomhartha ársa Éireannach é Eamhain Mhacha, nó Eṁaın Ṁacha mar a dtugadh air sa tSean-Ghaeilge, atá suite i gContae Ard Mhacha an lae inniu. Suíomh lárnach i sean-stair an oileáin agus miotaseolaíocht na nGael atá ann, agus é ar cheann de na bunáiteanna ba mhó le rá i laethanta réamh-Chríostaí na tíre. 
Cé go dtugtar "dúnfort" ar Eamhain Mhacha, meastar inniu gur shuíomh págánach deasghnách a bhí ann.
Príomhchathair Uladh ab ea é, agus luaitear go minic é sa Rúraíocht. Creideadh go raibh sé bunaithe ag an mbandia Macha sa chúigiú nó seachtó aois roimh Chríost, agus go raibh sé mar shuíomh ríoga Conchúr mac Neasa i scéalta na Rúraíochta. Deirtear go raibh trí theach aige ag Conchúr in Eamhain Mhacha, mar atá:
Tá baint ag Eamhain Mhacha le cuid de na daoine is cáiliúla i miotaseolaíocht na hÉireann, mar shampla:
Tréigeadh Eamhain Mhacha sa bhliain 331 AD nuair a dódh chun talamh é, de réir Annála na gCeithre Máistrí.
Oileáin Galápagos. Oileánra de oileáin bholcánacha iad Oileáin Galápagos (Ainm oifigiúil: "Archipiélago de Colón"; ainmneacha Spáinise eile: "Islas de Colón" nó "Islas Galápagos") atá lonnaithe timpeall an mheánchiorcail san Aigéan Ciúin 972 km (525 míle) siar ó Eacuadór ilchríochach, a bhfuil siad mar chuid de. An fiadhúlra spéisiúil atá acu an ghné is suntasaí faoi na hoileáin.
Nádúr.
Tá a lán ainmhithe ar na hOileáin Galápagos agus níl siad ar fáil in aon áit eile. Is Láithreán Oidhreachta Domhanda UNESCO iad na hoileáin anois.
Sa 19ú haois, rinne Charles Darwin an-chuid taighde ar na hoileáin, ag féachaint ar na hainmhithe agus ar an timpeallacht, nuair a bhí a theoiric ar an éabhlóid á forbairt aige.
Sa bhliain 2022, thug taighdeoirí faoi deara go bhfuil DNA difriúil ag na toirtísí atá ar na hoileáin anois, i gcomparáid leis an DNA a bhí ag na toirtísí in 1906.
Meánchiorcal. Timpeall lár an domhain a théann an meánchiorcal. Deirtear gurb é 0° an domhanleithead a bhaineann leis. Is é an meánchiorcal an líne dhomhanleithid is faide dá bhfuil ann. Roinneann an líne shamhalta seo timpeall na cruinne an domhan ina leathsféir, an leathsféar theas agus an leathsféar thuaidh.
Scodalach dubheiteach. Is éan é an scodalach dubheiteach. Is baill d'fhine na Recurvirostridae iad.
Gobadán scodalach. Is éan é an gobadán scodalach. Is baill d'fhine na Scolopacidae iad.
Cangarú crainn Matschie. Ainmhí is ea an cangarú crainn Matschie. Mamach agus Marsúipiach atá ann. Tá sé dúchasach do Leithinis Huon in oirthuaisceart Nua-Ghuine, agus tugtar cangarú crainn Huon air freisin. Tá sé ainmnithe i ndiaidh Paul Matschie, bitheolaí Gearmánach. De réir rangú an IUCN, is speiceas i mbaol é.
Storc. Is éan é an storc. Is baill d'fhine na Ciconiidae iad.
Condar na nAindéas. Is éan é condar na nAindéas. Is baill d'fhine na Cathartidae iad.
Cangarú crainn aondathach. Ainmhí is ea an cangarú crainn aondathach "(Dendrolagus dorianus)".
Gabhlán gaoithe. Is éan é an gabhlán gaoithe. Is baill d'fhine na Apodidae iad.
Glacaireacht. Is éard is glacaireacht ann ná duine ag tabhairt pléisiúr gnéis dóibh féin. Glaoitear freisin "faoiseamh láimhe", "féinphléisiúr", "féintruailliú", "lámhadóireacht", "lámhchartadh", "maistreadh", "ponndáil", "bualadh boid" (i gcás na bhfear), agus "sniogadh an dochtúra" is araile ag brath ar an gcomhthéacs. 
Feictear "féintruailliú" i bhfoclóir De Bhaldraithe Tá drochíomhá ag roinnt leis an bhfocal seo: tá an chuma ar an scéal go bhfuil an duine á "t(h)ruailliú" féin. Is é is dóigh gur lomaistriúchán ón mBéarla "self-pollution" is bunús leis.
Is rud coitianta í an ghlacaireacht i measc fear agus ban, cuma cén aois. Ní fios aon ghaol a bheith idir an ghlacaireacht agus aon chineál neamhord meabhrach nó fisiciúil. I saol an Iarthair, meastar go ginearálta gur gnáthchuid sláintiúil agus taitneamhach é sult a bhaint as glacaireacht go príobháideach nó le comhpháirtí. 
Comhghlacaireacht.
Is éard is comhghlacaireacht ann ná nuair atá beirt nó a thuilleadh daoine ag tabhairt pléisiúir ghnéis dá céile,lena lámha de ghnáth.
Louis Walsh. Bainisteoir ceoil Éireannach is ea Louis Walsh (rugadh é faoin ainm Michael Louis Vincent Walsh ar an 5 Lúnasa 1952, i gCoillte Mách, Contae Mhaigh Eo i bPoblacht na hÉireann. Tá bainistíocht déanta aige ar iliomad ceoltóirí agus bannaí ceol, ina measc; Boyzone agus Westlife. Ba bhreitheamh é ar The X Factor ó 2004 go 2014. Is breitheamh é ar "Ireland's Got Talent" agus "The X Factor".
Pataigin. Ní bitheolaíoch is cúis le galar é Pataigin.
Ródháileog drugaí. Is éard is ródháileog drugaí ann ná méid áirithe de dhruga a ghlacadh, méid a bhféadfadh drochimpleachtaí a bheith leis. Is féidir go gcúiseodh seo bás an othair, an duine nó an ainmhí atá tar éis an druga a ghlacadh.
Mar shampla, is féidir le ródháileog moirfín a bheith marfach de bhrí go gcuireann sí cosc ar an riospráid.
I gcás pireadocsaín (B-vitimín B6), is féidir go bhfuil baint ag ródháileoga thar thréimhse fhada le neamhoird mheabhracha.
Stróc. Fabht sa chóras fola a bhaineann den inchinn is den cholainn i bhfoirm máchaile é stróc (teagmhas ceirbreashoithíoch an téarma teicniúil). 
Tá dhá phríomchineál stróic ann; stróc de bharr iscéime (tarlaíonn seo nuair a bhlocáiltear feadán fola tábhachtach agus cuimsíonn seo 87% de strócanna) agus stróc de bharr rith fola (cuireann an rith fola brú ar an gcuid den inchinn atá ina aice). 
An tríú cineál stróic is coitianta ná rith fola fo-aracnóideach.
Scríobh Matt Husseyː
Dochar don inchinn de bharr soláthar easnamhach fola don inchinn, agus mar sin soláthar easnamhach ocsaigine is aistriú easnamhach dé-ocsaíd charbóin is táirgí meitibileachta eile amach as an inchinn.
Is féidir leis tarlú trí cheann de na heachtraí seo: scoilteadh artaire taobh istigh den inchinn nó ar an mbealach isteach inti, rith fola, bacadh artaire le heambólacht, cnapán fola nó bolgán aeir, nó caolú artaire de bharr plaic steanóise a bheith leagtha síos taobh istigh de bhallaí an artaire. 
Braitheann déine an stróic ar an oiread den inchinn a scriostar, agus an chuid ar leith den inchinn a scriostar. Is féidir le stróc a bheith marfach. 
Muna marfach é, is féidir go mbeidh damáiste déanta don radharc nó an guth, deacracht i dtuiscint urlabhra, agus easpa mothúchán is feidhmiúchán sna géaga, de ghnáth ar thaobh amháin den cholainn. 
Ag brath ar dhéine an stróic, is féidir go dtiocfaidh feabhas ar na riochtaí seo taobh istigh de nóiméid, nó de réir a chéile de bharr teiripe thar mhíonna, nó nach dtiocfaidh feabhas go bás. Má dhéanann an bunstróc dochar do na láir análaithe i stoc na hintinne, seans go bhfaighidh duine bás go luath.
MDMA. Druga dearthóra é 3,4-Meitiléindé-ocsaimeitiolamfataimín (MDMA) nó eacstais
 a dtugtar "E" nó "X" nó "3CAG" air chomh maith. Is siabhraigin éadrom í. Amfataimín atá ann agus úsáidtear mar dhruga sóisialta é go forleathan. Tuairiscítear go gcuireann sí le céadfaí tadhaill agus mar sin go bhfeidhmíonn mar afraidíseach. Forthéann sí an cholainn ar bhealach ar féidir bás duine a chúisiú. I dtaighde a rinneadh san Astráil fuarthas amach gurbh í an MDMA ba chúis le 392 bhás sa tréimhse ama idir an bhliain 2000 agus 2018, nó 3 bhás sa bhliain a d'éirigh as MDMA amháin, i dtír ina raibh thart ar 25 milliún duine ina gcónaí. Tuairimíonn roinnt gur measa an tionchar a bhíonn ag alcól.
Cnagchócaon. Is éard is Cnagchócaon ann ná an cineál cócaoin a chaitear. Druga sóisialta atá ann.
Tanagair. Is éan é an tanagair. Is baill d'fhine na Thraupidae iad.
Méabh. Banríon Chonnacht sa Rúraíocht is ea Méabh (sean-Ghaeilge: Medb, meán-Ghaeilge: Meḋḃ, Meaḋḃ nó Meadhbh sa luath-Ghaeilge nua-aimseartha, Méibh leagan eile sa Nua-Ghaeilge). Sna scéalta is mó cáil, tá Banríon Méabh pósta le hAilill mac Máta agus tá a cúirt ríoga suite i Ráth Cruachan, Contae Ros Comáin an lae inniu. Tá fir chéile eile aici sna scéalta, ríthe Chonnacht eile an chuid is mó dóibh. An namhaid is mó atá aici ná a hiarfhear chéile agus rí Uladh Conchúr mac Neasa agus briseann an "Táin Bó Cúailnge" amach eatarthu nuair a dhéanann Méabh iarracht an tarbh is fearr in Ulaidh a ghoid.
Cist. Is éard is Cist ann ná mála neamhghnách a bhfuil ábhar leachtach, gásach nó leathsholadach ann sa duine nó san ainmhí.
Úll brád. Gnáthstruchtúr a ghobann amach as an muineál, agus atá níos feiceálaí sna fir, atá i gceist le húll brád nó le húll na brád. Úll na scornaí agus úll na slugaide a thugtar air freisin.
Meitibileacht. Is ionann meitibileacht agus na próisis cheimiceacha a tharlaíonn sa chill is san orgánach a choinníonn beo iad trí fhuinneamh agus ábhair riachtanacha a chur ar fáil.
Scanadh ultrafhuaime. Is éard is scanadh ultrafhuaime ann ná úsáid na dtonnta ultrafhuaime le scanadh a dhéanamh ar an gcolainn bheo. Baintear leas as le diagnóis a dhéanamh.
Paiteolaí. Is ionann paiteolaí agus cineál dochtúra a dhéanann staidéar ar phróisis na ngalar.
Hormóin shintéiseacha. Is éard is hormóin shintéiseacha ann ná hormóin a cruthaíodh agus a chruthaítear go saorga.
Ainglis. Is éard is Ainglis (Laidin: "gutteria", "struma") ann ná meall neamhghnách sa mhuineál.
Galar Graves. Is galar a bhaineann le neamhord na faireoige tíoróidí é Galar Graves. Is minice a fheictear an galar seo i measc na mban agus iad siúd atá amach sna blianta, agus bíonn sé ar dhuine nó beirt as thart faoi gach míle duine. An cineál is coitianta den ghalar a fheictear ná ainglis nó meall mór a ghobann as muiníl daoine. As Robert James Graves, dochtúir Éireannach, a ainmníodh an galar seo.
Bithóipse. Is éard is Bithóipse ann ná nuair a bhaintear cuid de fhíochán duine agus iad beo ar mhaithe leis an diagnóisiú.
Hipitíoróideacht. Is éard is Hipitíoróideacht ann ná nuair nach gcruthaítear a dóthain hormón tíoróideach sa duine. An galar is mó a tharlaíonn dá bharr seo ná Galar Graves. Má chuirtear isteach ar feidhmeanna an tíoróidigh trí easpa hormón a chuir ar fáil is féidir bheith ag súil go mbeidh daoine traochta, is go mbeidh siad mall ó thaobh luas na hintinne. 
Diagnóisiú.
Déantar galar sa tíoróideach a dhiagnóisiú le tástáil fola do na leibhéil T4 agus T3 atá san fhuil a fháil amach. Déantar íomháú ar an bhfaireog ar nós scanadh ultrafhuaime le méid is cruth na faireoige a fhiosrú. Déantar bithóipse chomh maith, ach go háirithe i gcásanna ailse. Breathnóidh paiteolaí ar an sampla fíocháin seo.
Cóir Leighis.
Ó thaobh cóir leighis tugtar cógas leis an oiread hormón a scaoiltear a mhéadú nó cuirtear hormóin shintéiseacha ar fáil do dhaoine de réir mar is gá. Téitear i muinín na máinliachta nuair a bhíonn an fhaireog rómhór. Chomh maith is féidir radaíocht a úsáid leis an bhfaireog a scrios má tá sé rómhór.
Hipeatalamas. Is faireog san inchinn é an hipeatalamas a thálann hormóin a mbíonn éifeacht acu ar an bhfaireog thíoróideach.
Ailill mac Máta. Rí Chonnacht agus fear céile na Banríona Méabh sa Rúraíocht is ea Ailill mac Máta, atá bunaithe i gCruachan (Ráth Cruachan, Contae Ros Comáin sa lá atá inniu ann). Is eisean atá i gceannas ar fhórsaí Chonnacht nuair a ionsaíonn siad Ulaidh sa laochscéal Táin Bó Cúailnge.
Insítear sna scéalta go bhfuil ainm a mháthar aige, Máta Muirisc, iníon Mhága de chuid na bhFir Ol nÉcmacht, ceann de treibheanna na ríochta. Tá a athair Rus Ruad ina Rí Laighean, agus i measc na mic eile atá aige ná Cairbre Nia Fer, Rí Theamhair na Rí, Find Fili, a ghlacann áit a athar mar rí Laighean agus Cathbad, príomh-draoi Rí Uladh Conchúr mac Neasa, dar le foinsí áirithe. Deirtear sa Táin gur roghnaigh Méabh mar fhear céile é ós rud é gurb eisean an duine amháin astu gan cruálacht, éad nó faitíos.
Saolaíodh seachtar mac ag Rí Ailill agus Banríon Méabh, agus Maine tugtha ar gach duine dóibh. Baisteadh ainmneacha eile orthu ar dtús, ach athainmníodh iad nuair nuair a d'iarr Méabh ar dhraoi éigean cé acu a mharódh Conchúr Mac Neasa, agus ní bhfuair sí mar fhreagra ach "Maine":
Praslacha. Is éan í an phraslacha ("Anas crecca"). Is ball d'fhine na nAnatidae í. Caitheann siad séasúr an ghoir in áiteanna san Eoráise ina mbíonn an aeráid measartha, agus eitlíonn siad an geimhreadh sna bólaí níos faide ó dheas.
Geabhróg Artach. Is éan a fhaightear ar fud an Domhain í an gheabhróg Artach. Is ball d'fhine na Sternidae í. Déanann sí imirce níos faide ná aon éan eile, suas le 36,000 km sa bhliain. Caitheann sí samhradh an leathsféir thuaidh san Artach, agus geimhreadh an leithsféir thuaidh san Antartach.
Cangarú crainn Vogelkop. Ainmhí is ea an cangarú crainn Vogelkop.
Paridae. Is fine d'éin pasaireacha iad na Paridae, ina bhfuil 14 géineas agus 64 speiceas, ar a dtugtar meantáin orthu go léir. Faightear iad den chuid is mó sa leathsféar thuaidh agus san Afraic. 
Sanasaíocht
Snag (éan). Is fine éan ar a dtugtar na snaganna é Certhiidae (Béarla: "treecreepers"). Áitríonn siad coillte le crainn fhásta is coirt gharbh orthu. Gob fada cuarach aige, agus crúba fada atá oiriúnach chun greim a fháil ar an gcoirt. Itheann sé na feithidí a bhíonn istigh i ngága sa choirt, agus is féidir leis siúl suas an choirt á gcuardach, an t-aon éan in Éirinn ar féidir leis an cleas seo a dhéanamh. Téann sé ar an bhfara, a bholg brúite i log sa choirt is a chrúba greamaithe leis an gcoirt taobh amuigh. Déanann sé a nead i bpoll sa chrann as slaitíní le cleití mar líneáil taobh istigh. Tógann sé dhá ál sa bhliain.
Tá aon speiceas déag ann in dhá ghéineas, "Certhia" agus "Salpornis".
Nazarat. Is cathair in Iosrael é Nazarat nó Nasair (, ). Tá breis is 72,000 duine ina gcónaí ann. "Príomhchathair Arabach Iosrael" a thugtar mar leasainm air, mar is Arabaigh iad formhór mhuintir na cathrach. Cuirtear síos sa Bhíobla ar Nazarat mar bhaile dúchais Íosa, Mhuire agus Iósaf, agus, dá réir sin, is áit oilithreachta atá ann inniu.
Piardálaí trá. Is éan é an piardálaí trá. Is baill d'fhine na Scolopacidae iad.
Glaséan. Is éan é an glaséan. Is baill d'fhine na Passeri iad.
Cangarú glas iartharach. Ainmhí is ea an cangarú glas iartharach.
Valbaí. Is ainmhí beag nó meánmhéide san fhine Macropodidae é an valbaí atá dúchasach don Astráil agus don Nua-Ghuine, le daonraí a tugadh isteach sa Nua-Shéalainn, Haváí, Éire (ar Reachrainn), an Ríocht Aontaithe agus tíortha eile. Níl an téarma “valbaí” go hiomlán soiléir ó thaobh tacsanomaíochta; úsáidtear é ar aon bhall den fhine Macropodidae atá níos lú ná cangarú agus nach bhfuil ainm eile air.
Vombat clúmhshrónach tuaisceartach. Ainmhí is ea an vombat clúmhshrónach tuaisceartach.
Favela (leabhar). Foilsíodh Favela, an chéad leabhar neamhfhicsin ón iriseoir agus scríbhneoir Alex Hijmans sa bhliain 2009, ag Cois Life. 'Bruachbhaile bocht' an chiall atá leis an teideal i bPortaingéilis. Sa leabhar, cuireann Hijmans síos ar shaol an bhruachbhaile bhoicht Tancredo Neves, ar imeall chathair Salvador i oirthuaisceart na Brasaíle, cathair ina bhfuil cónaí ar Hijmans ó 2007. Bronnadh duais aitheantais sa rannóg 'Prós' ar "Favela" ag Oireachtas 2009. Bhí an leabhar ar ghearrliosta Ghradam Uí Shúilleabháin na bliana 2010.
Léirmheasanna.
Chuir lucht léirmheastóireachta na meán Gaeilge fáilte mhór roimh "Favela". "I measc na ndírbheatháisnéisí is suimiúla dár scríobhadh i nGaeilge riamh," a bhí le rá ag Robert McMillen ar The Irish News. " "Leabhar a choinníonn ag tiontú na leathanach thú," a scríobh Matt Mac Anna ar Nuacht24.
Heemskerk. Baile mór agus bardas san Ollainn Thuaidh is ea Heemskerk. Tá 38,892 duine ina gcónaí ann i limistéar 31.7 ciliméadar cearnach. 
Stair.
Léiríonn fianaise seandálaíochta go raibh cónaí ar dhaoine i Heemskerk, atá suite ar thalamh gainimh díreach taobh thiar de na dumhcha a choinníonn an Mhuir Thuaidh amach, cúpla céad bliain roimh bhreith Chríost. Sa bhliain 1069 a luadh ainm an bhaile don chéad uair mar 'Hemezen Kyrica' i scríbhinn eaglasta. 'Teampall Hemezen' ba chiall leis an ainm sin. Ceaptar gur bhean rialta as an bhFreaslainn ab ea Hemezen a bhunaigh mainistir san áit.
Bhí sé chaisleán i Heemskerk sna Meánaoiseanna; tá péire fágtha sa lá atá inniu ann, Assumburg agus Marquette. Tógadh teampall Protastúnach an bhaile sa bhliain 1628 ach is as an tríú haois déag don túr. Caitlicigh iad an chuid is mó den daonra, áfach. Thóg bunadh Caitliceach an bhaile teach pobail mór nua sa bhliain 1891 atá ar cheann d'fhíorbheagán samplaí de thithe pobail Chaitliceacha a tógadh i stíl na Nua-Athbheochana. Tá an t-ainm céanna, 'St. Laurentius' ('Naomh Labhrás') ar an dá shéipéal.
Baile tuaithe.
Baile tuaithe a bhí in Heemskerk go dtí na 1960í. Sútha talún an táirge ba mhó a mbíodh cáil ar an mbaile ina thaobh. Sa lá atá inniu ann, fástar bláthanna agus glasraí ar an talamh gainimh méith idir an mbaile agus na dumhcha.
Aonach.
Tá aonach siamsaíochta Heemskerk, a thosaíonn ar an gcéad Chéadaoin i Meán Fómhair agus a leanann ar feadh trí lá, ar cheann de na cinn is mó a bhfuil tóir orthu san Ollainn Thuaidh. Bíonn rásaí capall ann ar an Déardaoin.
Bananaphoblacht (caife). Teach caife dátheangach i gcathair na Gaillimhe ab ea Bananaphoblacht. Bhí sé suite ag uimhir 56 Sráid Dhoiminic Íochtair. Bhí teach caife eile sa láthair chéanna roimhe darb ainm 'Apostasy'. Cheannaigh an t-iriseoir agus an scríbhneoir Alex Hijmans léas na háite i 2001 agus bhí sé ina bhainisteoir ar Bhananaphoblacht go 2006, nuair a dhíol sé an caife le húinéirí nua, a bhunaigh bacús ann. Tá an bacús sin imithe ó shin agus tá siopa fóin lonnaithe san fhoirgneamh anois.
Caife dátheangach.
Caife dátheangach ab ea Bananaphoblacht. Bhí Gaeilge ag cuid mhór de na freastalaithe ann agus bhí tarraingt ar leith ag muintir na Gaeilge ar an áit. Bhí biachláir dhátheangacha ag an gcaife. Bronnadh Gradam Sheosamh Uí Ógartaigh ar fhoireann na Bananaphoblachta sa bhliain 2004 as a gcuid oibre ar son na teanga.
Úrscéal.
Tá an t-úrscéal "Aiséirí" le Alex Hijmans bunaithe ar an tréimhse ar leis an t-údar Bananaphoblacht. Ficsean agus ní dírbheatháisneis atá in "Aiséirí" áfach. Tá an teach caife ina bhfuil an t-úrscéal suite lonnaithe ar shráid fhicseanúil ar bhruach thiar na Coiribe.
Aiséirí (leabhar). Aiséirí an t-ainm don chéad úrscéal ó pheann Alex Hijmans, foilsithe ag Cois Life sa bhliain 2011. An tréimhse a raibh an t-údar ina bhainisteoir ar theach caife, Bananaphoblacht, i gcathair na Gaillimhe a spreag an t-úrscéal seo, ach is ficsean atá sa leabhar seachas dírbheathaisnéis.
Scéal.
Nuair a théann bean óg as an Ísiltír, Rebekka, ag obair sa teach caife 'Aiséirí' i gcathair na Gaillimhe, athraíonn a saol ó bhonn. Ealaíontóir í, ach de réir a chéile cailleann sí í féin in obair an chaife. Teaghlach cathrach comhaimseartha, idirnáisiúnta, soghluaiste atá i bpobal 'Aiséirí' agus is ina measc siúd a chaitheann sí léargas níos iomláine a fháil uirthi féin agus ar an méad a thug go Gaillimh an chead uair í.
Ficsean. Is éard atá i bhficsean sa chiall is leithne den fhocal ná téacs ar bith a bhaineann le heachtraí nach eachtraí fírinneacha iad. Samhlaíocht an údair (nó na n-údar) bunús an téics. I gcomhthéacs na litríochta scríofa is minicí a úsáidtear an téarma ficsean, ach úsáidtear é maidir i réimsí na scannánaíochta agus na teilifíse freisin. Malairt fhicsin ná neamhfhicsean, réimse sa litríocht de shaothair a phléann eachtraí fírinneacha.
Formáidí éagsúla.
An t-úrscéal an seánra is coitianta san fhicsean, ach áirítear gearrscéalta, drámaíocht agus fiú filíocht ar réimsí an fhicsin freisin.
Neamhfhicsean. Is éard atá i neamhfhicsean na téacs ar bith a chuireann an t-údar i láthair mar insint fhírinneach, .i. bunaithe ar fhíricí seachas ar a s(h)amhlaíocht. 
Formáidí éagsúla.
Beathaisnéis, dírbheathaisnéis, litríocht thaistil, aistí, leabhair staire agus leabhair oideachasúla cuid de na réimsí is coitianta sa neamhfhicsean.
Dírbheathaisnéis. Is éard atá i ndírbheathaisnéis ná téacs nó leabhar faoi shaol dhuine, scríofa ag an duine sin féin. (Más duine eile a scríobh, beathaisnéis atá i gceist.)
Dírbheathaisnéis i litríocht na Gaeilge.
Réimse í an dírbheathaisnéis a bhi faoi bhláth tráth i litríocht na Gaeilge. Tá leabhair ar nós 'Peig' le Peig Sayers, 'Rotha Mór an tSaoil' le Micí Mac Gabhann, 'Mo Bhealach Féin' le Seosamh Mac Grianna agus 'Mise' le Colm Ó Gaora ar chuid de na samplaí is aitheanta. D'imigh an dírbheathaisnéis as faisean sa dara leath den fhichiú haois, cé go bhfuil samplaí ann, ar nós "An Nollaig Thiar' le Breandán Ó hEithir. Tá tréithe dírbheathaisnéiseacha ag baint le cuid de nua-scríbhneoireacht na Gaeilge freisin, mar shampla leis na leabhair 'Manchán ar Seachrán' agus 'Baba-Jí agus TnaG' le Manchán Magan agus an leabhar 'Favela' le Alex Hijmans.
Eala dhubh. Is éan í an eala dhubh ("Cygnus atratus"). Is ball d’fhine na "Anatidae" í. Tá sí dúchasach d'iardheisceart agus d'oirdheisceart na hÁstráile, ach tugadh isteach í i roinnt áiteanna eile ar domhan.
Eala ghlórach. Is éan í an eala ghlórach ("Cygnus cygnus"). Is baill d'fhine na Anatidae iad.
Valbaí giorria bandach. Ainmhí is ea an valbaí giorria bandach ("Lagostrophus fasciatus"). Dúchasach d'iarthar na hAstráile. Níor mhair siad ach ar chúpla oileán feadh chósta na tíre úd, ach táthar á dtabhairt isteach arís in áiteanna eile le tamall beag anuas.
Valbaí Bennett. Ainmhí is ea an valbaí Bennett. Tugadh an t-ainmhí seo isteach ar Reachrainn in Éirinn.
Glasóg. Is éan í an ghlasóg. Is baill d'fhine na Motacillidae iad.