Trelis/gawiki huggingface dataset:
Aodh Ó Flaithearta (II). Rí Iar Chonnacht ba ea Aodh Ó Flaithearta (II) (Meán-Ghaeilge Áedh Ua Flaithbheartaigh) (bás 1178).
Beatha.
Tuairiscítear sna hannála go bhfuair Aodh bás ag Eanach Dhúin, rud a thugann le fios go raibh roinnt tionchair fós ag Muintir Mhurchadha taobh thoir Loch Coirib go dtí déanach sa 12ú haois.
Sa bhliain 1185, deirtear sna hannála "Iarthar Connacht do losccadh taighibh, templaibh la Domhnall Ua m-Briain, &amp; la Gallaibh". Agus sa bhliain 1196, "Cathal mac Aedha Uí Flaithbertaigh do mharbhadh la macaibh Muircertaigh Mhidhigh."
Is amhlaidh gur tháinig a mhac Ruaidhrí i gcomharbacht ar Aodh.
Max Verstappen. Is tiománaí Ísiltíreach de chuid Fhoirmle a hAon é Max Emilian Verstappen. Rugadh i Hasselt, an Bheilg é ar 30 Meán Fómhair 1997. I 2021, ghlac sé páirt i gCraobh Dhomhanda Foirmle a hAon leis an bhfoireann Red Bull Racing. Thiomáin sé le Torro Rosso roimhe sin
Is mac le Jos Verstappen é.
Conchúr Ó Flaithearta (I). Rí Iar Chonnacht ba ea Conchúr Ó Flaithearta (Meán-Ghaeilge Conbhobhar Ua Flaithbertaigh) (bás 1132).
Beatha.
Is doiléir í comharbacht Mhuintir Mhurchadha tar éis na bliana 1098, ach is amhlaidh gur tháinig Conchúr i gcoróin i ndiaidh Muireadhaigh, a fuair bás sa bhliain 1121. Ionadaí Uí Conchúir i mBun Gaillimhe ba ea é. 
Deirtear i nAnnála Tiarnaigh:
Deirtear i nAnnála na gCeithre Máistrí gur tharla seo i mBun Gaillimhe.
D'éag Conchúr i mbun an dúin a chosaint in éadan Chormaic Mhic Cárthaigh sa bhliain 1132..
Conchúr Ó Flaithearta (II). Rí Iar Chonnacht ba ea Conchúr Ó Flaithearta (II) (Meán-Ghaeilge Conchubhar Ua Flaithbertaigh) (bás 1186).
Beatha.
Deirtear i nAnnála Uladh:
Brian Ó Flaithearta. Ceann na Fine agus b'fhéidir rí Iar Chonnacht ba ea Brian Ó Flaithearta (Meán-Ghaeilge Brian Ua Flaithbheartaigh) (beo 1117).
Beatha.
Is doiléir í comharbacht Mhuintir Mhurchadha tar éis na bliana 1098. Is amhlaidh go raibh Brian ina Cheann na Fine as an mbliain 1117. Deirtear sna hannála sin bhliain úd:
Ní deirtear chuile áit go ndearnadh rí de Bhrian, agus ní tuairiscítear a thásc. B'fhéidir é nach raibh ann ach taoiseach mór le rá.
Lámhach Bhaile na Saileán. Tharla lámhach Bhaile na Saileán (Ballysillan) ar 21 Meitheamh 1978, nuair a scaoil an SAS triúr as an IRA i mBaile na Saileán, Béal Feirste. Scaoileadh Denis Brown, William Mailey agus John Mulvenna. Bhí siad ag iarraidh gairis loiscneach a chur in iosta, cuid den oifig an phoist, suite i gceantar Dílseach, i lár na hoíche nuair a lámhachadh iad. Bhí an triúr neamharmtha.
Chuir sceithire na fórsaí slándála ar an eolas go raibh plean ann buamáil a chur san iosta agus rugadh ar an triúr i luíochán, is cosúil.
Scaoileadh marbh fear eile, William Hanna. san áit mhícheart ag an am mícheart (agus ball den UVF de sheans). Bhí sé ag siúl abhailre ón teach tábhairne nuair a scaoileadh é i bpáirc. Chuaigh cara leis i bhfolach i sceach. Gortaíodh fear eile a bhí ag seicphointe bóthair.
Chaith an SAS 111 urchar in iomlán san eachtra (nó 170+ dar leis An Phoblacht).
Ní dhearnadh fiosrúchán maidir leis an eachtra ar dtús ach reáchtáladh ceann sa bhliain 1980.
Sa bhliain 2018, rinneadh loitiméireacht ar chuimhneachán.
Muireadhach Ó Flaithearta. Rí Iar Chonnacht ba ea Muireadhach Ó Flaithearta (Meán-Ghaeilge Muireadhach Ua Flaithbheartaigh (bás 1121).
Beatha.
Maraíodh Muireadhach i dteannta le Aodh Ua hEidhin, rí Uí Fhiachrach Aidhne sa bhliain 1121, agus Toirdhealbhach mac Ruairí ar feachtas sa Mhumhain.
Muircheartach Ó Flaithearta. Rí Iar Chonnacht ba ea Muircheartach Ó Flaithearta (Meán-Ghaeilge Muirchertach Ua Flaithbertaigh (bás 1204).
Murchadh Ó Flaithearta. Rí Iar Chonnacht agus Ceann na Fine ba ea Murchadh Ó Flaithearta (Meán-Ghaeilge Murchadh Ua Flaithbheartaigh (beo 1244).
Beatha.
Ba ea Murchadh an chéad taoiseach dá chlann tar éis a díbeartha as a háit dúchais, Uí Bhriúin Seola. Chuir Aodh an Gha Bhearnaigh, rí Chonnacht faoi smacht iad sa bhliain 1051, agus le teacht Richard Mor de Burgh sa cheantar, cuireadh an ruaig orthu go hiomlán taobh thiar de Loch Coirib. Agus iad fós ina ndream neamhspleách, bheidís ina gceannairí ar Iar Chonnacht.
D'fhéadfadh é go ndeachaigh Murchadh agus a dheartháir Ruaidhrí beirt i dteannta le Féilim mac Cathail Crobhdheirg (i réim 1233–1256), ar feachtas go dtí An Bhreatain Bheag in éadan Anraí III Shasana sa bhliain 1245.
Ní fios cathain a fuair Murchadh bás, mar sin níltear cinnte an é féin atá luaite in iontráil annál don bhliain 1248, nuair a chloígh 'Uí Fhlaithbheartaigh' na Gaill (Sasanaigh):
Sa bhliain 1256, feictear Ruairí ar an bhfód.
Aodh Mór Ó Flaithearta. Rí Iar Chonnacht ba ea Aodh Mór Ó Flaithearta (Meán-Ghaeilge Aedh Mór Ó Flaithbheartaigh) (bás 1236).
Mac mhic Aodha Ó Flaithearta. Rí Iar Chonnacht ba ea Mac Mhic Aodha Uí Fhlaithearta (Meán-Ghaeilge Mac mic Aodha Ua Flaithbheartaigh (bás 1091).
Beatha.
Ní fios ainm an taoisigh a fuair bás sa bhliain 1091. I nAnnála na gCeithre Máistrí, deirtear gur 'mac mic', .i. garmhac Aodha a bhí ann. I nAnnála Uladh, deirtear ach gur 'mac' Aodha ba ea é. Níor tugadh aon sonraí ar bith eile dó.
Sergio Pérez. Is tiománaí Meicsiceach de chuid Fhoirmle a hAon é Sergio Pérez Mendoza. Tugtar Checo air mar leasainm. Rugadh i Guadalajara, Jalisco é ar 26 Eanáir 1990. I 2021, ghlac sé páirt i gCraobh Dhomhanda Foirmle a hAon leis an bhfoireann Red Bull Racing. Thiomáin sé le Sauber, McLaren, Force India agus Racing Point roimhe sin.
Saol Pearsanta.
Tá sé pósta le Carola Martínez. Tá beirt pháistí acu. Is Caitliceach é .
Ríthe Uí Dhiarmada. Seo a leanas liosta de ríthe Uí Dhiarmada ón mbliain c. 971 ar aghaidh. Tá bearnaí móra ama gan fianaise ríthe nó tiarnaí.
Tadhg Uí Dhiarmada. An chéad rí den tuath Uí Dhiarmada i gContae na Gaillimhe dá bhfuil fianaise ann ba ea Tadhg mac Muircheartaigh (bás 971).
Stair.
Ba bhall é Tadhg de Shíol Mhuireadhaigh, a bhí ina ríthe na gConnacht bunaithe i gContae Ros Comáin. Faoi lár na 10ú haoise, fuarthas iad leata siar ó dheas in oirthuaisceart Chontae na Gaillimhe. Ghabh géag den chlann roinnt tailte ann agus thugadar Uí Dhiarmada ar an áit, ainmnithe as Diarmaid Fionn mac Tomaltaigh, fionnó Indreachtaigh mhic Muireadhaigh (bás 723), rí Chonnacht.
Bás agus oidhreacht.
Tharla Cath idir Murchadh Glún Iollar ua Flaithbheartaigh, rí Ailigh agus Cathal mac Taidhg, rí Chonnacht ag Ceis Corran sa bhliain 971. Cloíodh agus maraíodh Cathal agus líon mór dá chomhghuaillithe, Tadhg ina measc.
Cé nach raibh Cú Ceannainn, mac Taidhg, ina rí féin, ghlac rítheaghlach Uí Dhiarmada an sloinne Ó Con Cheanainn.
Caipiteal airgid. An t-infheistiú a dhéanann na húinéirí sa ghnólacht is ea caipiteal airgid go bunúsach. Is é caipiteal an ghnólachta an t-airgead a chuireann na húinéirí agus na hiasachtóirí ar fáil. Más comhlacht é an gnólacht, infheistíonn na húinéirí sa chaipiteal trí scaireanna a cheannach de ghnáth.
Is é atá sa chaipiteal in úsáid na sócmhainní seasta agus an caipiteal oibre le chéile.
Cineálacha difriúla caipitil 
̈ Caipiteal tionscnaimh 
̈ Caipiteal breise 
̈ Caipiteal oibre ( = Sócmhainní reatha - Fiacha reatha)
Giolla Comáin mac Néill. Rí Uí Dhiarmada ba ea Giolla Comáin mac Néill (Meán-Ghaeilge Gilla Commáin mac Néill) (bás 991).
Stair.
Ba bhall é Giolla Comáin de Shíol Muireadhaigh, a bhí ina ríthe Chonnacht bunaithe i gContae Ros Comáin. Faoi lár na 10ú haoise, fuarthas iad leata siar ó dheas in oirthuaisceart Chontae na Gaillimhe. Ghabh déag den chlann roinnt tailte, agus thugadar an t-ainm Uí Dhiarmada orthu, ainmnithe as Diarmaid Fionn mac Tomaltaigh, fionnó Indreachtaigh mhic Muireadhaigh, rí Chonnacht (bás 723).
Bás agus comharba.
Feictear Giolla Comáin sna hannála ach ní sna ginealaigh. Bhí sé ina rí sa bhliain 991 ach i mbun cogaidh le Cú Ceanainn mac Taidhg. Thit siad le chéile agus rinneadh rí de M|uirghius mac Aodha. Níor fhág Giolla Comáin ina dhiaidh sin mhuintir a bhfuil aithne orthu. Tar éis na bliana 999, de shliocht Chon Cheanainn ba ea gach rí Uí Dhiarmada.
Sócmhainn. I gcúrsaí gnó, is sócmhainn an rud ar leis an ghnólacht nó atá dlite dó (le fáil ar ais ó dhaoine nó gnólachtaí eile).
Bíonn sócmhainní de dhíth ar ghnólachtaí chun earraí agus seirbhísí a sholáthar. Bíonn sócmhainní seasta de dhíth ar nós oifigí agus modhanna taistil.. Caithfidh comhlacht clár comhardaithe a chur ar fáil ag deireadh na bliana a thaispeánfaidh na sócmhainní agus na fiacha atá ag an chomhlacht. Léiríonn sé luach an ghnólachta ag an phointe sin.
Saghsanna.
Roinntear sócmhainní an ghnólachta ina dhá ngrúpa: sócmhainní seasta agus sócmhainní reatha.
• Sócmhainní seasta: sócmhainní a mhaireann níos faide ná bliain. Rudaí iad seo atá le húsáid sa ghnólacht. Samplaí de shócmhainní seasta is ea áitreabh, trealamh, troscán agus córacha iompair. Ní thig leat na sócmhainní seasta a fheiceáil i gcónaí, mar shampla, is sampla de shócmhainní seasta iad infheistíochtaí i ngnólachtaí eile.
• Sócmhainní reatha: sócmhainní nach maireann chomh fada le bliain. Ciallaíonn sé sin go dtagann athrú orthu i rith na bliana. Samplaí de shócmhainní reatha is ea stoc, airgead sa bhanc, srl. Tá na sócmhainní reatha ar cheann de na rudaí a thig leis an ghnólacht a athrú go furasta agus go gasta ina airgead tirim.
Chun na sócmhainní seo a cheannach caithfidh gnólachtaí airgead a chruinniú ó fhoinsí difriúla, mar shampla, iasachtaí. Mar sin,
Sócmhainní reatha = Caipiteal Oibre + Fiacha reatha
Cú Cheanainn mac Taidhg. Tiarna Uí Dhiarmada agus sinsear Uí Choincheanainn ba ea Cú Cheanainn mac Taidhg (bás 991).
Cúlra.
Ba bhall é Cú Cheanainn de Shíol Muireadhaigh, a bhí ina ríthe na gConnacht, bunaithe i gContae Ros Comáin. Faoi lár na 10ú haoise, fuarthas iad leata siar ó dheas in oirthuaisceart Chontae na Gaillimhe. Glac géag den chlann roinnt tailte agus thugadar an t-ainm Uí Dhiarmada orthu, ainmnithe as Diarmaid Fionn mac Tomaltaigh, fionnó Indreachtaigh mhic Muireadhaigh, rí Chonnacht (bás 723).
Beatha.
Mac an iar-rí Tadhg mac Muircheartaigh (bás 971) ba ea Cú Cheanainn, ach níor tháinig sé féin i gcoróin. Mharaigh ei mbun cogaidh in éadan an rí Giolla Comáin mac Néill, sa bhliain 991. Tháinig mac gan ainm Chon Cheanainn i réim ansin idir na blianta 999 agus 1021. Dá sliocht bhí gach Uí Díarmata ina dhiaidh. Glaodh Muirgheas ua Con Cheanainn ar a gharmhac agus ghlac an chlann an t-ainm úd mar a sloinne, Uí Choincheanainn.
Tadhg mac Muircheartaigh. Luath-rí Mhagh Loirg ba ea Tadhg mac Muircheartach, ach is duine gan iomrá é. Ní fios fiú dátaí a réimis. Ní féidir a rá faoi ach gur mhair sé i lár na 11ú haoise agus gurbh é Muircheartach mac Maolruanaí Mhóir a athair.
Tháinig a mhac, Maolruanaidh, i gcomharbacht air timpeall na bliana 1080, ach níl ann ach tuairim mheáite.
Muirghius mac Aodha. Rí Uí Dhiarmada ba ea Muirghius mac Aodha (bás 999).
Maraíodh é sa bhliain 999 ag a mhuintir féin.
Mac Con Cheanainn. Rí Uí Dhiarmada ba ea Mac Con Cheanainn (bás 1021).
Beatha.
Níl ainm an mhic seo le Con Cheanainn ar an eolas, ach deirtear ina thásc don bhliain 1021 gur rí Uí Dhiarmada é.
D'éag a athair sa bhliain 991 i mbun cogaidh comharbachta. As réimeas an mac ar aghaidh, sinsear ríthe Uí Dhiarmadathe ba ea Cú Cheanainn agus glac an rítheaghlach an sloinne, Ó Coincheanainn. 
Seo a leanas tásc Mhic Con Cheanainn i nAnnála na gCeithre Máistrí:
Domhnach na Cruaiche. Tugann na mílte Cruach Phádraig orthu féin ar Dhomhnach na Cruaiche (Garland Sunday nó Reek Sunday), oilithreacht ar an Domhnach deireanach de mhí Iúil go hiondúil. Tugann na hoilithrigh aghaidh ar Chruach Pádraig chun meas a léiriú d'Éarlamh na hÉireann trí aifreann a léamh ar mhullach na cruaiche. 
Is gnách go meallann an oilithreacht na mílte duine le tabhairt faoin dúshlán. Tugann roinnt oilithreach aghaidh ar an gCruach cosnochta nó fiú ar a lámha agus ar a nglúine.
Stair.
Téann an traidisiún siar breis agus cúig mhíle go leith bliain. Fadó Domhnach Crom Dubh a bhí á chomóradh (agus á fhulaingt b’fhéidir) ó dheas ar Chnoc Bhréanainn i gCiarraí, in Iarthar Dhuíbhneach.
Colette Ní Ghallchóir. Rugadh an file agus múinteoir Colette Ní Ghallchóir ar an gCruach Ghorm i nDún na nGall agus an Ghaeilge mar theanga dhúchais aici. 
Tá céim Baitsiléir Oideachais agus Dioplóma san Oideachas Feabhais aici, in éineacht le Baitsiléir Ealaíona sa Ghaeilge agus i Litríocht na Gaeilge.
Tá dánta léi le fáil in "Writing Home" agus in "The Field Day Anthology of Irish Women’s Poetry". Bhí sí páirteach i dTuras na mBard in Albain agus in obair Institiúid Chultúrtha na hIodáile sa tSicil. Foilsíodh dánta léi ar irisí liteartha na hÉireann.
Tá dhá chnuasach filíochta foilsithe aici (ceann le haistriúcháin) agus foilsíodh dánta léi i nduanaire.
Muirgheas ua Con Cheanainn. Rí Uí Dhiarmada ba ea Muirgeas ua Con Cheanainn (bás 1037).
Beatha.
Is amhlaidh go raibh Muirgheas i gcoróin ón mbliain 1021 go dtí 1037.
Glaodh 'ua Con Cheanainn' ar Mhuirgheas mar ainm sean-athartha. As sin amach ina dhiaidh, ghlac an rítheaghlach an sloinne Ua Con Cheanainn. Bhídís ina ríthe Uí Dhiarmada, go dtí deireadh na 16ú haoise.
Eachtraí le linn a réimis.
Eachtraí a tharla le linn a réimis:
Tubaiste Surfside. Tharla Tubaiste Surfside ar 24 Meitheamh 2021, thart ar 1:30 a.m. de réir am na háite, nuair a thit bloc árasán anuas ina chnap go tobann. Bhí Champlain Towers South suite i Surfside, Miami, Florida. Túr dhá stór déag a bhí sa bhloc árasán a tógadh sa bhliain 1981.
Fuair b'fhéidir 150̝ bás nuair a thit Champlain Towers anuas ina chnap. Bhí 136 árasáin sa bhloc agus mór go leor (110 m2 go 420 m2). Chuir tinte sa smionagar as go mór d'obair na seirbhísí tarrthála ar feadh cúpla lá. 
Cúiseanna.
Léirítear i dtuarascáil innealtóra ó 2018 go raibh locht ollmhór ar dhearadh an fhoirgnimh. Deirtear go raibh caoi le cur ar an árasán céanna níos deireanaí i mbliana. Bhí obair athchóirithe á déanamh ar an díon ag an am, agus bhí obair dheisiúcháin ar bun i gcodanna eile den fhoirgneamh chomh maith.
D'ordaigh na húdaráis i stát Florida go ndéanfaí scrúdú iomlán sábháilteachta ar gach aon fhoirgneamh atá ar chomhaois le Champlain Towers.
Aodh Ua Con Cheanainn (I). Rí Uí Dhiarmada ba ea Aodh Ua Con Cheanainn (I) (bás 1067).
Beatha.
Chomhghuaillí Aodha an Gha Bhearnaigh, rí Chonnacht, ba ea Aodh. Throid sé in éineacht leis, agus d'éag sé leis i gCath Turlach Adhnaigh i ríocht Aidhne sa bhliain 1067.
Foinsí.
RIA MS 1233 (23.Q.10)
Muirgheas Ua Con Cheanainn. Rí Uí Dhiarmada ba ea Muirgheas Ua Con Cheannainn (bás 1106).
Beatha.
Deirtear i nAnnála Uladh gur maraíodh Niall Odhar ua Conchúir, agus gur éag Muirgheas Ua Con Cheanainn, ach ní dhéantar aon cheangal idir an dá eachtra.
Is amhlaidh gur tháinig Aodh Ua Con Cheanainn (II) i gcomharbacht ar Muirgheas.
Foinsí.
RIA MS 1233 (23.Q.10)
Aodh Ua Con Cheanainn (II). Rí Uí Dhiarmada ba ea Aodh Ua Con Cheannain (II) (bás 1119).
Beatha.
Ní deirtear i nAnnála na gCeithre Máistrí ach gur éag "Aodh Ua Con Chenainn, tigherna Ua n-Diarmada". Ní dhéantar trácht ar bith eile air sna hannála, agus is doiléir í an chomharbacht le feadh na haoise amach ansin.
Tadhg Ua Con Cheanainn. Rí Uí Dhiarmada b'fhéidir ba ea Tadhg Ua Con Cheanainn (beo 1152).
Beatha.
Is suite í comharbacht Uí Dhiarmada tar éis bhás Aodh Ua Con Cheanainn (II) sa bhliain 1119, go dtí bás Cú Cheanainn Ó Con Cheanainn sa bhliain 1224. Ní luaitear Tadhg ach ag amharc siar, i dtásc]] a mhic altrama, Cathal Crobhdhearg na gConnacht sa bhliain 1224. Ní deirtear ámh arbh rí Uí Dhiarmada é.
Uada Ua Con Cheanainn. Rí Uí Dhiarmada ba ea Uada Ua Con Cheanainn (bás 1167).
Beatha.
Mac ba ea Uada le Muirgheas Ua Con Cheanainn, an fear céanna is amhlaidh a fuair bás sa bhliain 1105.
Dar le Dubhaltach Mac Firbhisigh, rí mór le rá ba ea Uada.
Ní fios go cruinn cé a tháinig i gcomharbacht air. Feictear mar an chéad rí eile Cú Cheanainn Ó Con Cheanainn, a fuair bás sa bhliain 1224, ach is doiléir éa fháil le hUada.
Tugann Mac Firbhisigh mar ghinealach a shliochtaight, Domhnallán Ó Con Cheanainn mar a leanas:
Bhí Uada faoi ghéillsine Ruairí Uí Chonchúir, rí Chonnacht agus Ardrí Éireann.
Cú Cheanainn Ó Con Cheanainn. Rí Uí Dhiarmada ba ea Cú Cheanainn Ó Con Cheanainn, (bás 1224).
Beatha.
Bhí Cú Cheanainn faoi ghéillsine Cathail Crobhdheirg, rí Chonnacht, a bhí b'fhéidir ina dheartháir altrama.
Is doiléir í an chomharbacht le feadh céad bliana ina dhiaidh, go dtí go bhfeictear Domhnall Ó Con Cheanainn ina thiarna ag Dara Cath Bhaile Átha an Rí sa bhliain 1316, nuair a d'éag sé.
Foinsí.
RIA MS 1233 (23.Q.10)
Cothromóid Born-Landé. Is bealach í an chothromóid Born-Landé chun fuinneamh laitíseach comhdhúil ianach criostalach a ríomh. Sa bhliain 1918 mhol Max Born agus Alfred Landé go bhféadfaí fuinneamh laitíseach a dhíorthú ó phoitéinseal leictreastatach na laitíse ianaí agus ó théarma fuinnimh éarthaí phoitéinsil. 
áit:
Tairiseach Madelung. Baintear úsáid as Tairiseach Madelung chun phoitéinsilleictrí ian aonair i gcriostal a chinneadh trí na hiain a chomhfhogasú le poncluchtanna. Tá sé ainmnithe i ndiaidh Erwin Madelung, fisiceoir Gearmánach.
Breacadh Bjerrum. Is éard is Breacadh Bjerrum ("ainmnithe i ndiaidh Niels Bjerrum" ) ná graf de thiúchan na speiceas éagsúil d’aigéad polaprótónaigh i dtuaslagán, mar fheidhm de pH, nuair a bhíonn cothromaíocht baint amach ag an tuaslagán. Mar gheall ar an iliomad ord méadaíochta a chuimsíonn na tiúchain, déantar iad a bhreacadh go coitianta ar scála logartamach. Uaireanta déantar cóimheasa na dtiúchan a bhreacadh seachas na tiúchain iarbhír. Uaireanta déantar H + agus OH - a bhreacadh freisin.
Urú na gréine. Tarlaíonn urú na gréine nó éiclips na gréine nuair a bhíonn treo na gréine agus na gealaí in aon líne leis an domhan. Mar sin, tagann an ghealach idir an ghrian agus an domhan. 
De réir mar a ghluaiseann an ghrian, an ghealach is an domhan tríd an spás, caitheann an ghealach i lár báire scáil thar chonair thanaí fhada trasna an domhain. Bíodh is go bhfuil an ghealach 400 oiread níos lú ná an ghrian, de bhrí go bhfuil sí timpeall 400 oiread níos cóngaraí dúinn, is féidir léi an ghrian iomlán a chlúdach agus bac a chur le gach pioc den solas uaithi. Tarlaíonn i réimsí áirithe den domhan ó uair go chéile.
Léirmheas.
Ní bhíonn aon urú ar an ngrian le feiceáil riamh ach i gcuid den phláinéad seo mar níl an ghealach ach an ceathrú cuid d’achar an domhain agus mar sin níl ar a cumas an domhan uilig a chlúdach agus í ag gabháil idir muid agus an ghrian. 
Ní ligeann an ghealach do sholas na gréine an réimse sin den domhan a bhaint amach. Plána fhithis an domhain agus plána fithis na ggealaí - is uillinn chlaonta a dhéanann siad le chéile. Dá bharr sin ní hí gach uile mhí a thagann an ghealach idir an domhan agus an ghrian. 
Is mó faoi 400 an ghrian ná an ghealach. Is cóngaraí faoi 400 an ghealach don domhan ná don ghrian. Is féidir leis an ngealach radharc na gréine a mhúchadh ar fad orainn, agus bac dá réir sin a chur ar an solas go léir uaithi. 
Le linn di a bheith idir an domhan agus an ghrian, caitheann an ghealach lánscáil ar chonair thanaí fhada trasna an domhain. An lánscáil sin, bíonn sí na mílte ciliméadar ar fad, agus timpeall cúpla céad ciliméadar ar leithead. Taobh istigh den lánscáil sin a bhíonn an t-urú iomlán. Díreach timpeall na lánscáile, bíonn réimse níos leithne fós den domhan mar nach mbíonn an t-urú iomlán, agus bíonn leathscáil ansin. 
Minicíocht.
Is annamh a tharlaíonn urú na gréine. De bhrí go bhfuil uillinn chlaonta idir plána fhithis an domhain is plána fhithis na gealaí, ní théann an ghealach díreach idir an domhan is an ghrian gach mí. Ach tarlaíonn éiclips uair amháin áit éigin ar domhan timpeall gach bliain go leith. 
Bíodh is go mbíonn urú áit éigin ar domhan gach uile bhliain go leith, ní fhilleann urú na gréine ar an áit chéanna ach uair in aghaidh na dtrí chéad bliain.
Sláinte.
Caithfear a bheith an-chúramach ag féachaint ar an ngrian mar is féidir leis an ngrian na súile a ghortú.
E. T. A. Hoffmann. Scríbhneoir, cumadóir, sceitseálaí, dlíodóir, oifigeach cúirte agus breitheamh de chuid na Gearmáine ba ea Ernst Theodor Wilhelm Hoffmann (24 Eanáir 1776 – 25 Meitheamh 1822), ar fearr aithne air mar a ainm cleite E.T.A. Hoffmann.
Dlíodóir.
Is as cúlra dlí a fuineadh Hoffmann; rinne sé staidéar ar an dlí in Ollscoil Königsberg. Chaith sé an chuid is mó dá shaol fásta i sraith post mar dhlíodóir faoi oiliúint nó mar oifigeach i gcúirteanna nó i gcomhlachtaí riaracháin i Königsberg, Glogau (Głogów faoi láthair), Posen (Poznań faoi láthair), Płock, Vársá agus Beirlín, diomaite den tamall a chaith sé mar bhainisteoir amharclainne, léirmheastóir drámaíochta agus drámadóir idir 1808 agus 1814.
Sa dara bliain a fuair sé obair sa Kammergericht i mBeirlín agus, sa bhliain 1816, post mar bhreitheamh ar an gcúirt sin, a bhí aige go dtí go bhfuair sé bás. 
Mar sin, bhí sé ina bhall de choimisiún imscrúdúcháin i dtaobh daoine a bhí ag cur in éadan rialtas na Prúise. Mar gheall ar an gcodarsnacht idir a phost oifigiúil, ar lámh amháin, agus an bá a bhí aige leis an bhfreasúra agus a chuid scríbhinní aoracha, ar an lámh eile, bhí sé dlite i mbeart smachta, ach bhain a phairilis fhorchéimnitheach mharfach na cosa den bheart sin.
Tá rian a chuid oibre mar bhreitheamh ar roinnt dá chuid saothar, go mór mór ar Das Fräulein von Scuderi (1819) atá suite i bPáras faoi Louis XIV.
Scríbhneoir.
Ó cheann ceann a shaoil oibre, lean Hoffmann ar aghaidh lena chuid oibre mar scríbhneoir, cumadóir, maisitheoir is léirmheastóir. Ar an mbealach sin, tháinig sé chun tosaigh mar dhuine de na pearsana ag lár an Rómánsachais Ghearmánaigh, agus tionchar faoi leith aige ar scríbhneoirí ina dhiaidh sin i seánraí na fantaisíochta agus an uafáis.
Saol.
Phós Hoffmann Mischa (Maria nó Marianna Thekla Michalina Rorer / Trzcińska) sa bhliain 1802. Tugtha don ól agus cliúsaí ban, bhuail an tsifilis é. D'éag Hoffmann i mBeirlín ar 25 Meitheamh 1822.
Ríthe Shíol Anmchadha. Fo-ríocht nó tiarnacht de chuid Uí Mhaine ba ea Siol Anmchada suite in oirthear chúige Chonnacht. Amuigh an tuath as an ghéag úd. Rinneadh ríthe Uí Mhaine de roinnt acu.
Cú Chonnacht mac Dúnadhaigh. Rí Síol Anmchadha ba ea Cú Chonnacht mac Dúnadhaigh (bás 1006).
Maraíodh Cú Chonnacht i mbun catha gar do Lothra ag Uí Dhúngalaigh as Múscraí, Contae Chorcaí, agus/nó ag nó Brian Bóramha nó a mhacsa, Murchadh. Rinneadh rí Síol Anmchadha dá mhac, Dúnadhach, sa bhliain 1027. A nia ba ea Madadhán mac Gadhra Mhóir, sinsear Uí Mhadáin.
Madadhán mac Gadhra Mhóir. Sinsear eapainmneach Uí Madadháin agus rí Síol Anmchadha ba ea Madadhán mac Gadhra Mhóir (bás 1008).
Beatha.
Gadhra Mór mac Dúnadhaigh, a throid i gCath Chluain Tarbh sa bhliain 1014, ba ea athair Madadhán. Maraíodh a dheartháir, Cú Chonnacht (bás 1045), é sa bhliain 1008. Deirtear gur "tigherna" Shíol Anmchadha é ina thásc i nAnnála na gCeithre Máistrí. Tá amhras ar Gerard Madden ámh go ndearnadh tiarna de, óir gur éirigh a athair ina rí an bhliain chéanna.
Níl aithne ar chlann Mhadagáin ach Diarmaid mac Madadháin (i réim 1032–1069). Ba é a mhacsa, Madadhán Reamhar Ua Madadháin (rí 1069-1096), an chéad duine a ghlac an sloinne Ó Madadháin.
Ina eagrán de "Tribes and Customs of Hy-Many", luann John O'Donovan téacs scríofa agus Eoghan Ó Madadháin (bás 1347) beo, ina ndeirtear gur 'mac Madadháin saibhir, mac Gadhra shriain' é Madadhán.