Trelis/gawiki huggingface dataset:
Mel Maryns. Ceoltóir agus amhránaí Brasaíleach ina cónaí in Éirinn is ea Melissa Marins de Queiroz Ferreira (rugadh 11 Aibreáin 2003). Rugadh Melissa i Rio De Janeiro. Is as an Bhrasaíl a máthair agus as an Phortaingéil a hathair. Téann sí faoin ainm “Mel Maryns”. Thosaigh sí ag canadh agus ag scriobh amhrán sa bhliain 2017 nuair a scaoil sí a céad amhrán “Fala Serio”. I measc a cuid tionchar is mó tá GNR, Skid Row. Tá aithne uirthi as a stíl uathúil atá difriúil le popcheol an lá inniu. Is iad na hamhráin is mó a bhfuil tóir orthu ná “Get Away” agus “Burning Flames” agus tá níos mó ná 25,000 “hits” ar spotify aici. Tá roinnt mhaith amhrán dá cuid féin aici ar Spotify agus YouTube freisin.
Luathshaol agus Teaghlach.
Nuair a bhí Melissa óg, thug daoine an t-ainm “Mel” uirthi agus seo é an t-ainm a úsáideann sí ar an stáitse fós. Ba é a grá don cheol a d’aistrigh í féin agus a clann go hÉirinn sa bhliain 2018. Thosaigh Mel ag canadh lena hathair nuair a bhí sí óg, agus d’fhoghlaim sí an pianó ag baint úsáide as Youtube.
Éachtaí.
Ainmníodh singil Mel “Burning Flames” mar iomaitheoir leathcheannais ar cheann de na comórtais scríbhneoireachta amhráin is mó sna Stáit Aontaithe leis na ceoltóirí Dua Lipa agus Coldplay mar mholtóirí. Is amhránaí fíoraithe í ar YouTube agus tá a ceol le cloisteáil i 26 tír ar fud an domhain.
Gairm Cheoil.
Nuair a bhí sí 13, scríobh sí agus d’eisigh sí a céad amhrán “Fala Serio”.
2018. Buscail, Tar éis bogadh go hÉirinn thosaigh Mel ag seinnt ar shráideanna Corcaí agus ar shráid Ghrafton i mBaile Átha Cliath, an áit ar tugadh cuireadh di canadh ar an gcainéal YouTube “Dublin City today”.
Sa bhliain 2020, scaoil Mel a céad amhrán i mBéarla, “Someone To Hold” agus “Burning Flames”.
Sa bhliain 2021, scaoil Mel amhráin nua “Get Away”, “Ghost Town”, “Butter Wings”, “Julie”, “Bluff” agus “Gravity”. Scaoil Mel an EP “One Upon A Time” sa bhliain seo freisin.
Bhí amhrán nua aici sa bhliain 2022 darb ainm “Countdown”.
Amhráin.
Fala Serio * Released: 03 September 2017
Someone to Hold * Released: 14 November 2020
Burning Flames * Released: 14 December 2020
Get Away * Released: 14 January 2021
Ghost in Town * Released: 28 February 2021
Butter Wings * Released: 09 April 2021
Once Upon a Time * Released: 29 June 2021
Julie * Released: 27 August 2021
Bluff * Released: 11 November 2021
Gravity * Released: 23 December 2021
An Más. Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm An Más air:
Gabhla (idirdhealú). Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm Gabhla air:
Aingeal Ní Chualáin. File agus scríbhneoir Gaeilge, as Carna ó dhúchas, is ea Aingeal Ní Chualáin. Chuir sí an leabhar "Tomás Bairéad: Rogha Scéalta" in eagar sa bhliain 2010.
Uí Chonaill. Rítheaghlach Gaelach is ea Uí Chonaill.
Sanas.
Meastar go bhfuil an t-ainm Conall fréamhaithe as "cú/con" agus "gal" (.i. laochas).
Daoine.
 Pearsana ficseanúla
Uí Ghrádaigh. Rítheaghlach Gaelach is ea Uí Ghrádaigh nó Uí Ghráda as Coill Bhaile Eoghain, Tuadhmhumhain. agus an teideal Ceann na Fine ag an taoiseach.
Stair.
Is ball de mhuintir iad agus gaoil i bhfad amach le clann Uí Bhriain. Contae an Chláir, ba ea a n-áit dúchais, ach lonnaigh siad níos déanaí i gContae Luimnigh, agus a lárionad ann ag Coill Bhaile Eoghain, gar den Bhrú.
Sa bhliain 1633, phós Darby Ó Grádaigh le Faith Standish (Anéislis). As sin amach, feictear an t-ainm úd go minic sa chlann.
D'iompaigh roinnt den chlann chun Eaglais na hÉireann agus rinneadh easpag na Mí de Hugh Brady. Bhí roinnt staraithe suntasacha sa chlann freisin, mar shampla Anéislis Aodh Ó Grádaigh agus Anéislis Séamus Ó Grádaigh.
Uí Allmhuráin. Ainm de dhá chlann éagsúla i nÉirinn is ea Uí hAllmhuráin nó Uí hAlluráin, ceann amháin i gContae na Gaillimhe (Connachta) agus eile in oirdheisceart (Dál gCais).
Sanas.
Tá an sloinne fréamhaithe ó "allmuir" na Meán-Ghaeilge. Tugann an focal le fios gurbh 'allmhaireoirí' a bhí ann sa chlann.
Connachta.
Tiarnaí agus príomhchlann i gClann Fhearghaile ba ea Uí hAllmhuráin na gConnacht. Sa dara haois déag, bhí Uí hAllmhuráin ina dtaoisigh ar ceithre is fiche ann, taobh thiar d'abhainn na Gaillimhe. Sa tríú haois déag, cuireadh an chlann as a críocha dúchais ag ionróirí de Búrca. B'éigean dóibh, Uí hAllmhuráin Uí Fhlaithbheartaigh, do ar imirce go dtí Iar Chonnacht, air a thig siad caisleán O'Hery (i Maigh Cuilinn).
Is é mana Cian na Gaillimhe ná "Clann Fhearghaile Abú", as a muintir.
Dál gCais.
Rítheaghlach Dhál Chais ba ea an chlann sa Tuamhain.
Mhic an Airchinnigh. Rítheaghlach Gaelach as Tuadhmhumhain is ea Mhic an Airchinnigh.
Sanas.
Is amhlaidh go bhfuil an focal "Airchinneach" fréamhaithe as na fo-fhocail "oir" agus "ceann".
Armas agus mana.
Ar an armas, feictear trí leon dearga is three red lions passant. Is é an mana ná "Veritas" nó "Vincit Veritas".
RMS Lancastria. Línéar farraige móire de chuid na Ríochta Aontaithe ab ea an RMS Lancastria. Rinneadh foréileamh ar an long le linn an Dara Cogadh Domhanda.
Ar 17 Meitheamh 1940, mar chuid den 'Fall Rot, cuireadh an RMS Lancastria go tóin poill in aice le St. Nazaire, an Fhrainc. Tharla sléacht as éadan ar na daoine ar bord na loinge. Maraíodh b'fhéidir 3,000 - 5,800.
Tom Hanks (seismeolaí). Is seismeolaí Meiriceánach é Thomas C. Hanks. Oibríonn sé le Suirbhé Geolaíochta na Stát Aontaithe (USGS) i Menlo Park, California. Tá an Dr. Hanks ina bhall de Chumann Seismeolaíochta Mheiriceá, den Aontas Geoifisiceach Mheiriceá, den Institiúid um Thaighde Innealtóireachta ar Chreathanna Talún, de Chumann Geolaíochta Mheiriceá, agus go leor cumann geolaíochta eile. Tá mórán páipéar léannta scríofa aige a bhaineann leis an tseismeolaíocht agus leis an ngeomoirfeolaíocht theicteonach.
Sa bhliain 1979, mhol an Dr. Hanks, i gcomhar leis an seismeolaí Seapánach-Meiriceánach Hiroo Kanamori, ollamh le seismeolaíocht in Institiúid Teicneolaíochta California, gur chóir scála méide na móiminte a úsáid in áit scála Richter chun creathanna talún a thomhas. An chúis leis sin ná go sáithíonn scála Richter ag méideanna níos mó ná thart ar 5.5, cé nach sáithíonn scála méide na móiminte ar chor ar bith.
Bhain Hanks B.S.E. in innealtóireacht gheolaíochta amach ó Ollscoil Princeton sa bhliain 1966 tar éis dó tráchtas a chríochnú dar teideal “The meaning of a heat flow experiment on Mars.” Fuair sé Ph.D. níos déanaí ó Institiúid Teicneolaíochta California sa bhliain 1972 tar éis dó tráchtas a chríochnú dar teideal “A Contribution to the Determination and Interpretation of Seismic Source Parameters”.
Fóta-imdhíon-teiripe. Is éard atá i gceist leis an chóireáil ailse ar a dtugtar Fóta-imdhíon-teiripe ná othair a instealladh le hoibreán, agus ansin a gcuid siadaí a nochtadh do sholas neas-infridhearg. D'fhorbair taighdeoir Seapánach é nuair a bhí se ag obair ag Institiúidí Sláinte Náisiúnta SAM. Ba í an tSeapáin an chéad tír a d’úsáid an chóireáil seo ar othar sa bhliain 2021. Bíonn antasubstaint dírithe go sonrach ar ailse san oibreán a instealladh, a bhfuil ceimiceáin speisialta ceangailte leo. Tar éis do na antasubstaintí ceangal le hailse, lonraítear solas infridhearg orthu, rud a mharaíonn na cealla ailse.
Gamraidh. Sráidbhaile beag iascaireachta in oirthuaisceart na hAlban is ea Gamraidh (Béarla: "Gardenstown"). 
Tá sé suite i gComhairle Siorrachd Obar Dheathain 
( roimh 1975 ). Tá sé suite timpeall 71 km lastuaidh d'Obar Dheathain. Tá sé suite ar chladach Bhàgh Gamraidh.
Sa bhliain 2001 bhí 733 duine ina gcónaí anseo.
Stair.
Seo láthair ‘Cath na gClaiseanna Fola’ (1004 ) in aghaidh na nDanar.
Iompar.
Tá sé suite ar an B9123.
Áiteanna.
Tá sean eaglais ann, Naomh Eoin, a bunaíodh sa bhliain 1513. Atógadh í sa bhliain 1875.
Dónall Ó Cualáin. Is iar-Gharda Éireannach é Dónall Ó Cualáin (rugadh 4 Samhain 1957). Bhí post aige mar Choimisinéir Gníomhach an Gharda Síochána ó Mheán Fómhair 2017 go Meán Fómhair 2018, tar éis gur éirigh Nóirín O’Sullivan as an oifig.
As Carna, Co. na Gaillimhe ó dhúchas, tá Gaeilge líofa ag Ó Cualáin. Chuaigh sé isteach sna Gardaí sa bhliain 1983.
Ceapadh é mar Leas-Choimisinéir an Gharda Síochána agus ina Cheann ar Rialachas agus Straitéis ar 20 Deireadh Fómhair 2015. Tar éis do Nóirín O’Sullivan éirí as, cheap an tAire Dlí agus Cirt agus Comhionannais Charles Flanagan Ó Cualáin mar Choimisinéir Gníomhach an Gharda Síochána ar 11 Meán Fómhair 2017.
Ar 26 Meitheamh 2018, d’fhógair Rialtas na hÉireann go gceapfaí Leas-Phríomhchonstábla an PSNI Drew Harris mar Choimisinéir an Gharda Síochána. D’fhan Ó Cualáin ina ról mar Choimisinéir Gníomhach go dtí gur ceapadh Harris go hoifigiúil ar 3 Meán Fómhair 2018, agus chuaigh sé ar scor ina dhiaidh sin.
Comhairle Baile Dhùn Dèagh. Is í Comhairle Baile Dhùn "Dèagh" an t-údarás rialtais áitiúil do Chathair . Cruthaíodh í sa bhliain 1996 faoin "Local Government etc. (Scotland) Act 1994" . 
Stair.
Rinneadh comhairle aonchiseal den chomhairle sa bhliain 1996, faoin "Local Government etc. (Scotland) Act 1994", le teorainneacha cheantar Chathair de réigiún Taobh Tatha, lúide limistéar Mhonadh Fotha agus cuid de limistéar na Sidhbheanntan, a aistríodh ó cheantar na cathrach go ceantar comhairle nua Aonghas. Bhí an ceantar cathrach ina lárionad riaracháin don réigiún freisin.
Tá Plean Gaeilge aici.
Conall (idirdhealú). Is ainm coitianta Gaelach na meánaoise é Conall, le brí "cú-crógacht".
Comhlacht airgeadraí. I gcúrsaí airgeadais, bíonn an bróicéir airgeadraí nó comhlacht airgeadraí ina idirghabhálaí idir díoltóirí agus ceannaitheoirí ar na margaí airgeadraí, 'sé sin a rá, duine a chuireann an dá pháirtí in idirbheart airgeadraí nó taiscí in aithne dá chéile.
Poblacht Rómhánach. Ba í an Phoblacht Rómhánach (Laidin: "Rēs pūblica Rōmāna") céim sibhialtachta na Róimhe a thosaigh i ndiaidh an Ríocht Rómhánach in 509 RCR agus a tháinig deireadh leis nuair a bunaíodh an Impireacht Rómhánach idir 44 RCR agus 27 RCR.
Hipitéis substráit Ghaeilise. Dar le Hipitéis substráit Ghaeilise, tá tionchar theangacha a bhí ann i nÉirinn roimh theacht na nGael san Iarnnaois le feiceáil sna Teangacha Gaelacha.
Teangacha neamh-Ind-Eorpacha.
Lonnaíodh Éire tar éis chúlú na clúid oighir c. 10,500 BC. Meastar gur tháinig na teangacha Ind-Eorpacha i bhfad níos deireanaí, ag teacht in áit na teangacha dúchais. Moltar ámh go bhfuil tionchar na (d)teang(each)a úd fós ann trí fhianaise logainmneacha agus ainmneach pearsanta ach go háirithe, bunaithe ar ainmneacha in "Geografaíocht" le Tolamaes.
Tá trí smaoineamh ann maidir le teacht na teangacha Ghaeilise go hÉirinn:
Focail neamh-Ind-Eorpach sa Ghaeilge.
Molann Gearóid Mac Eoin na focail a leanas:
agus na logainmneacha a leanas:
Molann Peter Schrijver na focail a leanas: 
I staidéar eile, pléann sé roinnt smaoineamh mar mhalairt ar cháintí le Graham Isaac.
Molann Ranko Matasović na focail a leanas:
Cuireann sé in úil fosta go bhfuil focail ann i dteangacha Ceilteacha eile agus bunús neamh-Ind-Eorpach. Más fíor, is léir go raibh an substráit bhí le Gaeilge Chianach féin ach le Prótai-Cheiltis.
Molann Gerry Smyth gur focal den substráit é "Dothar" na Sean-Ghaeilge (An Dothra).
" Examples of words found in more than one branch of Celtic but with no obvious cognates outside Celtic include:
Véineas (miotaseolaíocht). Is í Véineas (Laidin: "Venus") dia an ghrá i miotaseolaíocht Rómhánach.
R340.  &lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;
 &lt;revision&gt;
 &lt;parentid&gt;1039913&lt;/parentid&gt;
 &lt;timestamp&gt;2022-06-19T00:29:01Z&lt;/timestamp&gt;
 &lt;contributor&gt;
 &lt;username&gt;Kevin Scannell&lt;/username&gt;
 &lt;/contributor&gt;
 &lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;
 &lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
Bóthar réigiúnach ar an gcósta trí Iorras Aithneach is ea an R340. Tá an pointe is faide soir ar an mbóthar ag Scríb, Contae na Gaillimhe, áit a mbuaileann sé leis an R336. Téann sé siar trí Ros Muc, thar Ionad Cúltúrtha an Phiarsaigh, ansin trí Dhoire Iorrais, Loch Conaortha, Coill Sáile, Cill Chiaráin, An Aird Mhóir, agus Caladh Mhaínse. Ansin téann sé trí Roisín na Mainiach agus thar Áras Shorcha Ní Ghuairim, cuid d'Acadamh na hOllscolaíochta Gaeilge. Casann sé ó thuaidh sula sroicheann sé sráidbhaile Charna féin, ag dul trí Dúleitir Thiar, An Cnoc Buí, agus Glinsce. Timpeall is 5km lastuaidh de Ghlinsce, téann sé thar Droichead Bhun na hAbhann, droichead suntasach déanta as cloch. Tagann sé chun críche ag an N59, cúpla míle siar ón tSraith Salach.
Uí Eidirsceoil. Rítheaghlach Gaelach is ea Uí Eidirsceoil , ceannairí na nDáirine ad Corca Laidhe go dtí an 16ú haois. Ríthe Mumhan ba ea sa suggest go dtí teacht chun cinn na nEoghanacht sa 7ú haois. Ag tús na 13ú haoise, bhí trí ghéag den chlann ann: Uí Eidirsceoil Mhóir, Uí Eidirsceoil Óig agus Uí Eidirsceoil Bhéarra. Tá an sloinne Ó hEidirsceoil le fáil go fairsing i gContaetha Corcaí agus Ciarraí.
Sanas.
Is é Eidirsceol, a mhair sa 10ú haois é sinsear na clainne. Ciallaíonn an t-ainm "idir-scéal", .i. "idirghabhálaí" nó "toscaire".
Stair.
De shliocht na nÉarann, Corca Laidhe go háirithe, is ea Uí Eidirsceoil. Faoin deichiú haois agus an sloinne á úsáid acu, bhí an tuath Corca Laidhe i n-iardheisceart Chorcaí ina n-áit dúchais, díbeartha ann ag na hEoghanachta agus na Cambra-Normannach. Bhí lárionad acu ag Dún na Séad. Ón 12ú haois ar aghaidh, bhí clann Uí Eidirsceoil ina rítheaghlach Chorca Laidhe. 
D'éirigh an chlann ina mairnéalaigh agus iascairí den scoth.
Cé gur chaill an chlann a cuid críoch agus caisleán sa 17ú haois tar éis na curaidh in éadan Eilíse I Shasana, tá an-chuid Uí Eidirsceoil ina gcónaí fís in iarthar Chorcaí.
I measc ainmneacha nasctha leis an gclann, tá Fionn agus Con/Mac Con.
Páraic Breathnach. Is aisteoir, taibheoir, scríbhneoir agus scéalaí Éireannach é Páraic Breathnach (rugadh 1956).
Rugadh agus tógadh Páraic i gCarna, Co. na Gaillimhe agus tá Gaeilge líofa aige. Agus é ina mhac léinn i gColáiste na hOllscoile Gaillimh, bhí baint mhór aige leis an gCumann Drámaíochta, áit a ndeachaigh sé i gcomhar le Ollie Jennings i sraith de thionscnaimh chultúrtha cheannródaíocha laistigh agus lasmuigh den choláiste. D’oibrigh sé leis An Taibhdhearc agus le Druid Theatres agus ba é an chéad bhainisteoir ar Ionad Ealaíon na Gaillimhe, sular bhunaigh sé Macnas le Ollie Jennings.
Bhí páirt aige i roinnt mórscannán Éireannach ar feadh na mblianta, ina measc "Michael Collins" agus "Breakfast on Pluto". Is minic go mbíonn sé le feiceáil ar TG4, agus rinne sé an carachtar Jacksie Walsh ar "Killinaskully" ar RTÉ.
Sa bhliain 2005, bronnadh céim oinigh air ó OÉ Gaillimh “as an méid a chuir sé le saol cultúrtha na Gaillimhe agus na hÉireann”.
Cló na nOileán. Córas Callagrafaíochta meánaoisí is ea Clú na nOileán, as Éirinn ó dhúchas, a scaip go Sasana agus mór-roinn na hEorpach faoi thionchar Chríostaíochta Ceiltí. Úsáideadh é thar lear i mainistreacha amhail is Bobbio agus Fulda. Tá an cheangal idir é agus Ealaín na nOileán, go háirithe lámhscríbhinní dathmhaisithe. Bhí tionchar mór aige ar ortagrafaíocht na Gaeilge agus clónna Gaelacha an lae inniu.
Forbraíodh na scripteanna sa 7ú haois, agus úsáideadh iad chomh déanach agus an 19ú haois, cé go raibh a bhuaicphointe idir na blianta 600 agus 850.
Laistigh den chóras, bhí an-chuid clónna ilchineálacha, úsáidte le haghaidh feidhmeanna éagsúla, mar shampla, téacsanna non-scriptural, litreacha, taifid cuntasaíochta, nótaí srl.
Dealramh.
Feictear go coitianta i gCló na nOileán túslitreacha móra agus poncanna dearga thart timpeall orthu. Go minic ansin, éiríonn níos lú na litreacha a leanas go dtí an ghnáth mhéid. Is saintréith na nOileán é seo, agus feictear a tionchar ar an mór-roinn.
Scríobhtar litreacha le héirithigh ("b", "d", "h", "l", srl.) le barra triantánach nó dingchruthacha. Is an-leathan iad na boghanna de litreacha amhail is "b", "d" agus "p". Tá ann sa chló an-chuid nasclitreacha agus giorrúcháin nó noda ar leith, i dteannta le hiasachtaí ó nótaí Tiro.
Tá cúig chéim na nOileán aitheanta ag scoláirí, in ord íslitheach foirmiúlachta:
Tá sé molta go raibh dhá chéim forbartha ann. Sa dara chéim, feictear tionchar na scripte leath-uingí Rómhánaí, forbartha ag ag Monkwearmouth-Jarrow agus léirithe ag na Soiscéil Lindisfarne.
Úsáid.
Baineadh úsáid as Cló na nOileán le haghaidh idir saothair chreidimh as Laidin agus i dteanga an phobail. I measc eiseamláirí, tá leanas:
Tá tionchar chloí na nOileán le feiceáil i bhforbairt na mionscripte Cairilínsí.
Tá an "et" ("agus") le Tiro, ⁊, le feiceáil go forleathan sa script, agus scaití i gclónna Gaelacha an lae inniu atá bunaithe ar Chló na nOileán.
Unicode.
Níl ach cúpla litir na nOileán ionchódaithe sa chóras Unicode, le feiceáil thíos. Ní thaispeántar ach most fonts will only display U+1D79 (ᵹ) ag an gcuid is mó de chlónna. Tá trí clónna saor in aisce ann a thacaíonn gach litir, .i. Junicode, Montagel agus Quivira. I dteannta sin, tacaíonn Gentium agus Charis SIL litreacha aibítre (U+A77x agus U+A78x).
Sa mholadh Unicode 2006 le haghaidh an chló Ghaelaigh, dúirt Michael Everson gur gá ASCII a úsáid de ghnáth agus go ndéanfadh an cló an malartú ba chuí.
Seán 'ac Dhonncha. Amhránaí sean-nóis Éireannach ab ea Seán 'ac Dhonncha (nó Seán 'ac onna, Johnny Joe Pheaitsín, 2 Deireadh Fómhair 1919 – 14 Nollaig 1996).
Rugadh Seán san Aird Thiar, i gCarna, Co. na Gaillimhe sa bhliain 1919. B'iascaire é a athair, Joe Phádraig Sheáin Fhéilim Mac Donncha, fear a bhí an-tógtha leis an gceol agus leis an amhránaíocht. Bhí Seán ar comhaois le Seosamh Ó hÉanaí agus bhí siad ina gcairde ar scoil. Ghnóthaigh Seán scoláireacht chun Coláiste Chaoimhín i mBaile Átha Cliath agus cháiligh sé mar bhunmhúinteoir sa bhliain 1940. Mhúin sé i gContae an Chabháin ó 1947, agus ina dhiaidh sin chaith sé cúig bliana is fiche ina phríomhoide ar scoil náisiúnta Áth Eascrach.
Ba é an chéad amhránaí sean-nóis a thaifead le Gael Linn. Ghnóthaigh sé bonn óir ag Oireachtas 1953, agus bronnadh Gradam Shean-nós Cois Life air sa bhliain 1995. Sa bhliain 1971, d’eisigh Claddagh Records "An Aill Báin: Songs in Irish and English from Connemara". Sa bhliain 1994, chuir Cló Iar-Chonnacht dlúthdhiosca amach dá chuid amhrán i nGaeilge agus i mBéarla dar teideal "Seán ‘ac Dhonncha: An Spailpín Fánach".
Phós sé Bríd Ní Eidhin sa bhliain 1956, agus bhí cúigear clainne acu: Féilim, Páraic, MacDara, Seán, agus Sinéad.
Ursula von der Leyen. Is polaiteoir Gearmánach í Ursula von der Leyen agus Uachtarán an Choimisiúin Eorpaigh ó 2019 ar aghaidh.
Sonraí dé-athráideacha. I staitisticí, is éard is sonraí dé-athráideacha ná sonraí ar gach ceann de dhá athróg, ina ndéantar luach gach ceann de na hathróga a phéireáil le luach na hathróige eile. Go hiondúil bheadh sé ina ábhar spéise imscrúdú a dhéanamh ar an mbaint a d’fhéadfadh a bheith idir an dá athróg. Is féidir staidéar a dhéanamh ar an gcomhcheangal trí thaispeántas táblach nó grafach, nó trí staitisticí samplacha a d’fhéadfaí a úsáid le haghaidh infeiris. Bheadh an modh a úsáidtear chun an comhcheangal a fhiosrú ag brath ar leibhéal tomhais na hathróige.
I gcás dhá athróg chainníochtúil (eatramh nó cóimheas i leibhéal an tomhais) is féidir scaipghraf a úsáid agus comhéifeacht chomhchoibhnis nó samhail chúlchéimnithe a úsáid chun na hathróige a chainníochtú. I gcás dhá athróg cháilíochtúil (ainmniúil nó orduimhriúil i leibhéal an tomhais) is féidir tábla teagmhasachta a úsáid chun na sonraí a fheiceáil, agus d'fhéadfaí leas a bhaint as tomhas na hathróga nó tástáil neamhspleáchais. 
Más athróga cainníochtúla iad, is minic a léirítear péirí luachanna an dá athróg seo mar phointí aonair i bplána ag baint úsáide as scaipghram. Déantar é seo ionas gur féidir an gaol (más ann dó) idir na hathróga a fheiceáil go héasca. Mar shampla, d’fhéadfaí sonraí dé-athráideacha ar scaipghram a úsáid chun staidéar a dhéanamh ar an ngaol idir fad truslóige agus fad na gcos. I gcomhchoibhneas dé-athráideach, is féidir le hasluitigh a bheith thar a bheith amhrasach nuair a bhaineann siad le dhá scór foircneach ar dhá athróg. Is é an bealach is fearr chun na hasluaileacha seo a chuardach ná féachaint ar na scaipghraim agus féachaint an seasann aon phointe sonraí amach idir na hathróga.
Athróga spleácha agus neamhspleácha.
I gcásanna áirithe de shonraí dé-athráideacha, cinntear go mbíonn tionchar ag athróg amháin nó go gcinnfidh sé an dara hathróg, agus úsáidtear na téarmaí athrógí spleácha agus athrógí neamhspleácha chun idirdhealú a dhéanamh idir an dá chineál athróg. Sa sampla thuas, is é fad coise an duine an t-athróg neamhspleách. Is é fad coise an duine a chinneann an fad na truslóige, mar sin is í an t-athróg spleách í. Le cosa níos faide bíonn fad na truslíoge níos faide, ach má mhéadaítear fad na truslíoge ní mhéadóidh fad do chosa.
Socraítear comhchoibhneasa idir an dá athróg mar comhchoibhneasa láidre nó laga agus déantar iad a rátáil ar scála –1 go 1, nuair is comhchoibhneas díreach foirfe é 1, is comhchoibhneas l inbhéartach foirfe é –1, agus ní comhchoibhneas ar bith é 0. Bíonn comhchoibhneas láidir díreach ann nuair atá cosa agus truslóga fada arain ann.
Anailís ar shonraí dé-athráideacha.
San anailís ar shonraí dé-athráideacha, de ghnáth déanann duine comparáid idir staitisticí achoimre de gach ceann de na hathróga nó baintear leas as anailís ar chúlchéimniú chun neart agus treo an chaidrimh shainiúil idir na hathróga a fháil amach. Mura féidir le gach athróg ach ceann amháin de líon beag luachanna a ghlacadh, mar shampla "fireann" nó "baineann", nó "ciotach" nó "deistic", ansin is féidir an comhdháileadh minicíochta a thaispeáint i dtábla teagmhasachta, ar féidir anailís a dhéanamh air le haghaidh neart an chaidrimh idir an dá athróg.
Roberta Metsola. Is polaiteoir Máltach í Roberta Metsola. Is í Uachtarán Pharlaimint na hEorpa í.
Seán Ó Briain (scéalaí). Scéalaí Éireannach ó Loch Conaortha, Contae na Gaillimhe ab ea Seán Ó Briain (1852–1934). Fuair sé go leor scéalta óna uncail Antoine Mac Conaola agus iad ar an bhfarraige ag iascaireacht le chéile. Ní raibh aon Bhéarla aige. Chas sé leis an mbailitheoir béaloidis mór le rá Seán Mac Giollarnáth sna 1930idí, agus bhailigh Mac Giollarnáth roinnt scéalta uaidh agus d'fhoilsigh sé trí cinn acu sa leabhar "Loinnir Mac Leabhair agus sgéalta gaisgidh eile" sa bhliain 1936. Sa leabhar sin, dúirt Mac Giollarnáth nach raibh “a leithid beo in Éirinn le feabhas innseachta”.
Seán McKiernan. Is ceoltóir traidisiúnta Éireannach é Seán McKiernan. Seinneann sé an phíb uilleann.
Beathaisnéis.
Rugadh agus tógadh i mBostún é, i dteaghlach a raibh Gaeilge acu. Chuir sé suim sa gceol traidisiúnta ar dtús tríd an amhránaíocht, ansin an bosca ceoil, agus ar deireadh an phíb uilleann.
Tar éis dó bualadh le Leo Rowsome, cheannaigh sé ionstraim staidéir agus thosaigh sé ag foghlaim as a stuaim féin.
Tar éis a chuid staidéir, bhog sé go hÉirinn sa bhliain 1965. Chasadh sé le Willie Clancy go minic, ina bhaile i Sráid na Cathrach, in iarthar Chontae an Chláir), agus bhí Clancy ina chara agus ina mheantóir dó.
Sa bhliain 2010, bhronn TG4 an gradam "Ceoltóir Traidisiúnta na Bliana" air.
Tá cónaí air anois i gCarna, Contae na Gaillimhe, agus i gCorcaigh, áit a múineann sé an pianó clasaiceach. Seinneann sé fós in Éirinn agus sna Stáit Aontaithe, agus meastar gurb é duine de na píobairí uilleann is fearr ar domhan.
Léiriú inscne. Is éárd atá i gceist le léiriú inscne ná an bealach a roghnaíonn duine éigin a f(h)éiniúlacht inscne a léiriú go seachtrach os comhair daoine eile e.g. éadaí, stíl ghruaige, cuma ghinearálta, srl.
Matthew O'Toole. Is polaiteoir de chuid Thuaisceart Éireann é Matthew John O'Toole (). Rugadh é ar 18 Bealtaine 1983 i mBéal Feirste. Tógadh i nDún Pádraig é. Is ball de Pháirtí Sóisialta agus Daonlathach an Lucht Oibre é. Is Comhalta den Tionól Reachtach é do Bhéal Feirste Theas, ó 2020 ar aghaidh .
Leibhéal tomhais. Is éard is leibhéal tomhais nó scála tomhais ann ná aicmiú a chuireann síos ar nádúr na faisnéise laistigh de na luachanna a shanntar d'athróga. D'fhorbair an síceolaí Stanley Smith Stevens an t-aicmiú is cáiliúla le ceithre leibhéal, nó scálaí, tomhais: ainmniúil, orduimhriúil, eatramh, agus cóimheas.
 Is sa tsíceolaíocht a tháinig an creat seo haghaidh leibhéil idirdhealaitheacha tomhais agus tá sé cáinte go forleathan ag scoláirí i ndisciplíní eile. Áirítear le haicmithe eile iad siúd ag Mosteller agus Tukey, agus ag Chrisman.