Trelis/gawiki huggingface dataset:
Lá Mairgní na hAstráile. Ceiliúrtar lá náisiúnta na hAstráile ar 26 Eanáir gach bliain, "Lá na hAstráile" do dhaoine áirithe, nó "Lá Náisiúnta Mairgní", "Lá an Dobróin", "Lá an Ionraidh" nó fiú "Lá Marthanais" do dhaoine eile (Béarla: "Australia Day", "Day of Mourning" "Invasion Day" agus "Survival Day"). Féachann na Bundúchasaigh air mar an lá in ar cuireadh tús lena ndíshealbhú agus le léirscrios a saíochta.
Dearcadh coilíneach.
Tháinig an Cabhlach Ríoga i dtír i gCuan Sydney timpeall an ama seo, an 18-26 Eanáir 1788, áit a bhí sa chóilíneacht le coirpigh a chur as an gcosán. Cuireadh tús le lonnaíocht Eorpach san Astráil agus riail an choilíneachais.
Cé go raibh lá náisiúnta i gceist ar 26 Eanáir, ón gcéad lá riamh, bhí grúpa amháin sa tír nár ghlac aon pháirt sa cheiliúradh: an mhuintir dhúchais. Ní thugtaí cuireadh dóibh le bheith páirteach ann sa chéad dul síos, agus is ríléir nach raibh aon siocair acu le bheith ag cuimhneamh le háthas ar an gcéad lá a tháinig na coilínigh i dtír.
Rinne bundúchasaigh na tíre neamhaird den chomóradh le fada an lá, ach thall sa bhliain 1938 bhí ceiliúradh ollmhór ar siúl le haghaidh 150 bliain lonnaíocht na n-Eorpach. Reáchtáladh cruinniú na mbundúchasach áitiúil i Sydney le hagóid a dhéanamh in éadan “the Whiteman’s seizure of our country”.
Conspóid.
Tá muintir na hAstráile ag cur is ag cúiteamh faoin lá náisiúnta a athrú. Tá díospóireacht ar siúl san Astráil ó shin i leith i dtaca le dáta an lae náisiúnta. Cinnte is breá le muintir na hAstráile a laethanta saoire poiblí agus b'fhéidir go mbeidís sásta glacadh le dáta nua don lá náisiúnta.
Féile na gCoilíníoch.
Gach bliain ar 26 Eanáir – nó ar an Luan ina dhiaidh, má thiteann sé ar Shatharn nó ar an Domhnach – bíonn cóisirí ar fud fad na tíre le ‘Australia Day’ a chomóradh.
Cuireadh tús le ceiliúradh ar 26 Eanáir go luath i stair na nEorpach san Astráil agus tugadh ‘Anniversary Day’ air um an dtaca sin. Ní raibh ach na húdaráis páirteach sa cheiliúradh ar an chéad dul síos, mar ní raibh mórán le ceiliúradh ag na daoránaigh a tháinig chun na tíre i slabhraí, agus bhí cuid acu fós ina bpríosúnaigh. Rinneadh éabhlóid ar an lá in imeacht na mblianta agus, faoi dheireadh, dearbhaíodh gur lá saoire poiblí é... in 1994.
Ainmníodh 26 Eanáir mar ‘Lá na hAstráile’ go hoifigiúil sa bhliain 1946, agus ceithre bliana déag ní ba dhéanaí, ainmníodh an chéad duine mar ‘Astrálach na Bliana’ ar an lá. Ceapadh duine nua ag NADC leis an teideal seo gach bliain ó shin i leith.
Impireacht na hOstaire. Ba cumhacht mhór Eorpach ilnáisiúnta í Impireacht na hOstaire, ó 1804 go 1867, a cruthaíodh le forógra as ríochtaí na Habsburg ó 1804 go 1867. Le linn dí a bheith ann, ba í an tríú monarcacht ba mhó daonra san Eoraip í tar éis Impireacht na Rúise agus na Ríochta Aontaithe. Mar aon leis an bPrúis, bhí sí ar cheann den dá mhórchumhacht a bhí ag Cónaidhm na Gearmáine. Ó thaobh na tíreolaíochta de, ba í an tríú himpireacht ba mhó san Eoraip í tar éis Impireacht na Rúise agus Chéad Impireacht na Fraince.
D'fhógair Proinsias II an Impireacht sa bhliain 1804 mar fhreagra ar fhógairt Chéad Impireacht na Fraince ag Napoléon, ag aontú gach sealúchas Hapsburgach faoi aon rialtas láir amháin. D'fhan sí mar chuid den Impireacht Naofa Rómhánach go dtí gur díscaoileadh an dara ceann sa bhliain 1806. Lean sí ar aghaidh ag troid i gcoinne Napoléon i rith Chogaí Napoléon, ach amháin ar feadh tréimhse idir 1809 agus 1813, nuair a bhí an Ostair i gcomhghuaillíocht den chéad uair le Napoléon le linn ionradh na Rúise agus níos déanaí neodrach le linn an chéad chúpla seachtain den Séú Cogadh Comhghuaillíochta . Bhí an bua ag an Ostair sa chogadh, agus bhí sí ina ball tosaigh de Chónaidhm na Gearmáine in éineacht leis an bPrúis tar éis Chomhdháil Vín.
Bhí Ríocht na hUngáire - mar "Regnum Independens" - á riaradh ag a hinstitiúidí féin ar leithligh ón gcuid eile den Impireacht. Tar éis an Ostair a ruaigeadh i gCogadh na hOstaire-Prúise sa bhliain 1866, glacadh le Comhréiteach na hOstaire-Ungáire 1867, agus cheangail Ríocht na hUngáire agus Impireacht na hOstaire leis an Ostair-Ungáir a bhunú.
Crónán Ros Cré. Easpag agus pátrún Dheoise Ros Cré (cuid de Dheoise Chill Dalua níos déanaí) ab ea Naomh Crónán (a fuair bás sa bhliain 640). Ní ionann é agus naomh eile a mhair in aon aimsir leis, Naomh Crónán Mochua a d’éag in 637.
Saol.
Rugadh Crónán i dtuath Éile. Odhran an t-ainm a bhí ar a athair, agus ba as iarthar an Chláir a mháthair. Tar éis dó a óige a chaitheamh i gConnachta, d’fhill sé ar a dhúchas timpeall na bliana 610 agus bhunaigh sé Mainistir Ros Cré, áit ar bhunaigh sé scoil. Chuir sé faoi in áit ar a dtugtar Sean Ros nó Loch Cré, seascann coille iargúlta. Bhí sé chomh hiargúlta sin gur minic a rachadh oilithrigh ar strae. Mar thoradh air sin, thréig Naomh Crónán an áit agus bhog sé go Ros Cré, Contae Thiobraid Árann.
Naomhsheanchas.
Cosúil le go leor naomh Éireannach eile, cuirtear mórán míorúiltí i leith Naomh Crónán. An scéal is iontaí, b’fhéidir, ná an ceann a bhaineann le tras-scríobh na gCeithre Soiscéal a rinne ceann dá chuid manach, fear darb ainm Dioma, a bhfuil baint aige leis an lámhscríbhinn ar a dtugtar Leabhar Dhioma anois. Dealraíonn sé nach bhféadfadh Dioma ach tasc amháin a dhéanamh i lá amháin, ó thurgbháil go fuineadh na gréine. D'iarr Crónán air scríobh, agus ansin chuaigh Dimma i mbun pinn, gan scor go dtí gur chríochnaigh na Ceithre Shoiscéal, an ghrian ag taitneamh ar feadh daichead lá agus daichead oíche, gan fhios don scríobhaí féin gur thóg an jab níos mó ná lá amháin.
Óraíodh an cás ina bhfuil Leabhar Dioma ar ordú Uí Chearúil, an Tiarna Éile, sa dara haois déag. D’ainneoin na ráiteas contrártha a d’eascair as líon na naomh Éireannach comhaimseartha a raibh an t-ainm Crónán orthu, is dócha gur mhair Crónán Ros Cré go dtí an bhliain 640, agus go bhfuair sé bás ar an 28 Aibreán an bhliain sin.
Is é Crónán pátrún Ros Cré, Contae Thiobraid Árann; is é an 28 Aibreán a lá féile.
Gerda Taro. Ba ghrianghrafadóir cogaidh Gearmánach í Gerta Pohorylle (1 Lúnasa 1910 – 26 Iúil 1937), ar a dtugtar Gerda Taro go gairmiúil, a bhí gníomhach le linn Chogadh Cathartha na Spáinne. Breathnaítear uirthi mar an chéad fhótairiseoir mná a fuair bás agus í ag clúdach an líne tosaigh i gcogadh. 
Ba í Taro compánach agus comhpháirtí gairmiúil an ghrianghrafadóra Robert Capa, a bhí, cosúil léi, ina Ghiúdach. Ainm bréige a bhí san ainm "Robert Capa" a roinn Taro agus Capa (a rugadh Endre Friedmann), píosa cumadóireachta a d'úsáid siad chun an éadulaingt pholaitiúil a bhí ag méadú san Eoraip ag an am a mhaolú, agus, san am céanna, an margadh brabúsach Meiriceánach a mhealladh. Mar sin, ba í Taro a chruthaigh méid suntasach dá bhfuil creidiúnaithe mar luathshaothar Robert Capa, ach atá i ndáiríre saothar a rinne Taro. 
Luathshaol.
Rugadh Gerta Pohorylle ar 1 Lúnasa 1910 i Stuttgart, sa Ghearmáin, do Gisela Boral agus Heinrich Pohorylle, teaghlach meánaicmeach Giúdach a chuaigh ar imirce le déanaí ón Ghailís Thoir . Rinne sí staidéar in Ardscoil na Banríona Charlotte, chaith sí bliain ag scoil chónaithe i Lausanne, agus ina dhiaidh sin d'fhreastail sí ar choláiste gnó.
Sa bhliain 1929, bhog an teaghlach go Leipzig, díreach roimh theacht chun cinn na Naitsithe. Chuir Taro i gcoinne an Pháirtí Naitsíoch agus chuir sí spéis i bpolaitíocht na heite clé . Sa bhliain 1933, tar éis don pháirtí Naitsíoch teacht i gcumhacht, gabhadh agus coinníodh í as bolscaireacht a dháileadh i gcoinne na Sóisialaithe Náisiúnta. Faoi dheireadh, cuireadh iallach ar theaghlach iomlán Pohorylle an Ghearmáin a fhágáil i dtreo cinn scríbe éagsúla. Chuaigh Taro, aois 23, go Páras, agus rinne a tuismitheoirí iarracht an Phalaistín Mhandáideach a bhaint amach. Chuaigh a deartháireacha go Sasana. Ní fheicfeadh sí a teaghlach ar feadh an chuid eile dá saol.
Úsáid mhídhleathach drugaí in Éirinn. Shamhlóinn gur beag duine in Éirinn nach bhfuil cur amach pearsanta de shaghas éigin acu ar na fadhbanna a bhaineann le mí-úsáid drugaí agus alcóil, agus úsáid mhídhleathach drugaí. Dar le daoine áirithe, tá an tír ag cur thar maoil le drugaí aindleathacha agus tá na húdaráis ag streachailt sa troid i gcoinne mí-úsáid drugaí.
Staitisticí.
Tháinig méadú mór ar líon na ndaoine a fuair bás de bharr drugaí idir 2010-2020 – 218 ó thuaidh agus 409 ó dheas sa bhliain 2020, daoine óga a bhformhór. Bhásaigh 397 eile ó dheas de bharr cúiseanna eile a bhain le drugaí (crochadh, taomanna croí srl). Tá meabhairghalar agus ganntanas seirbhísí meabhairshláinte fite fuaite le úsáid mhídhleathach drugaí go minic.
Polasaithe in Éirinn.
Sa bhliain 2012 mhol an uile pháirtí ar Chomhairle Chathair Átha Cliath go mbunófaí lárionaid sa chathair ina gceadófaí féin-instealladh drugaí faoi mhaoirseacht foireann leighis. Ach chuir daoine sa cheantar ina gcoinne. Ní raibh aon lárionad fós ar oscailt i dtús 2024. Níl bunú ionaid den sórt céanna beartaithe fós i gCorcaigh ná in aon áit eile. Tugann an córas daonlathach in Éirinn deis arís agus arís eile do pholaiteoirí agus do vótálaithe moill a chur ar chabhair do dhaoine atá i gcruachás.
Fógraíodh polasaí cuimsitheach sláinte in 2019. Ach níl an polasaí curtha i bhfeidhm fós (in 2024) "mar gheall ar chúrsaí dlí" is cosúil.
Bunaíodh tionól saoránach chun drugaí a phlé sa bhliain 2023 agus foilsíodh an tuairisc in 2024 (Iml 1, Iml 2). Mhol an Tionól nach dtabharfaí daoine a mbeirtear orthu agus drugaí mídhleathacha ina seilbh os comhair cúirte feasta ach go gcuirfí seirbhísí leighis ar fáil dóibh. Tá polasaí dá leithéid i bhfeidhm cheana féin sa Phortaingéil agus san Ostair. Vótáil an Tionól (le móramh aon vóta) nár chóir an dlí, a deir go bhfuil seilbh channabais mídhleathach, a athrú.
An Ghearmáin Thiar. An Ghearmáin Thiar () ab ea an téarma Gaeilge comhaimseartha a úsáidtear chun cur síos a dhéanamh ar Phoblacht Chónaidhme na Gearmáine (PCG) () óna bhunú ar an 23 Bealtaine 1949 go dtí athaontú na Gearmáine trí aontachas na Gearmáine Thoir ar an 3 Deireadh Fómhair 1990. Le linn an Chogaidh Fhuair, bhí an chuid thiar den Ghearmáin agus an chríoch ghaolmhar Bheirlín Thiar ina gcodanna de Bhloc an Iarthair. Bunaíodh an Ghearmáin Thiar mar aonán polaitiúil le linn na Gearmáine a bhí faoi fhorghabháil na gComhghuaillithe tar éis an Dara Cogadh Domhanda, a bunaíodh ó 12 stát sna trí chrios forghabhála a bhí i seilbh na Stát Aontaithe, na Ríochta Aontaithe, agus na Fraince. Ba é cathair Bonn príomhchathair shealadach na Gearmáine Thiar.
Fabhcún Barbarach. Is fabhcún meánmhéide é an fabhcún Barbarach ("Falco peregrinus pelegrinoides") atá chóir a bheith ar cóimhéid le préachán. Faightear an t-éan creiche seo ó na hOileáin Chanáracha san oirthear trí cheantair áirithe i dTuaisceart na hAfraice, sa Meánoirthear, agus i Lár na hÁise.
Cur síos.
Is maith leis an bhfabhcún Barbarach aeráid bhreacfhásaigh agus cnoic thirime oscailte. De ghnáth, beireann sé a chuid uibheacha i neadacha ar dhreapaí aille.
Tá sé cosúil leis an bhfabhcún gorm, ach níos lú — idir 33 agus 39 cm ar fad agus réise sciathán idir 76 agus 98 cm. Tá clúmh sainiúil aige, agus dá bharr sin is féidir na héin fásta a aithint ón fhabhcún gorm. Measann roinnt daoine gur speiceas ar leith é ("Falco pelegrinoides") toisc go bhfuil sé oiriúnaithe don fhásach. Ach le déanaí, fuarthas go bhfuil sé cosúil le fospeicis eile de chuid an fhabhcúin ghoirm ó thaobh na ngéinte de, mar sin meastar gur fospeiceas é anois ("Falco peregrinus pelegrinoides").
Flustra foliacea. Is speiceas bríosón é Flustra foliacea a fhaightear san Aigéan Atlantach Thuaidh. Tugtar teanga chait air i nGaeilge. Is ainmhí coilíneach é agus ceaptar go minic gur cineál feamainne é. Tosaíonn coilíneacht mar mhata screamhaithe, agus táirgeann siad froinn tar éis an chéad bhliain ag fás. Féadfaidh siad a bheith suas le 20cm ar fad, agus tá boladh líomóide uathu. Scrúdaigh Robert Hooke a struchtúr micreascópach, rud a léirigh sé ina shaothar "Micrographia" in 1665.
Caora mouflon Eorpach. Is fospeiceas fiáin den chaora cheansaithe é an chaora mouflon Eorpach ("Ovis aries musimon"). Ní bhfuarthas é ar dtús ach ar oileáin na Meánmhara, an Chorsaic agus an tSairdín, ach tugadh é isteach i go leor réigiún eile san Eoraip ó shin. Caithfear a bheith cúramach gan an speiceas seo a mheascadh suas le "Ovis gmelini", speiceas a dtugtar "caora mouflon" air freisin, atá le fáil go príomha in Iarthar na hÁise.
Glór Uachtar Tíre. Bunaíodh Glór Uachtar Tíre sa bhliain 1993 mar ghrúpa deonach leis an Ghaeilge a fhorbairt mar theanga pobail i mórcheantar Chaisleán Uidhilín i ndeisceart an Dúin. Tá maoiniú ar fáil do Ghlór Uachtar Tíre trí 'Scéim Phobal Gaeilge' de chuid Fhoras na Gaeilge agus tá Oifigeach Forbartha fostaithe go lánaimseartha dá bharr. Is í Emer Ní Aodhagáin an tOifigeach Forbartha Gaeilge ag Glór Uachtar Tíre.
B'é 'Uachtar Tíre' an t-ainm ar tugadh do cheantar idir Sliabh Crúibe agus Machaire Rátha a fhad leis an 15ú aois. Inniu, tá pobal Ghaeilge bríomhar faoi bhláth i gceantar Uachtar Tíre agus is ann tá scoth na gaelscolaíochta. De thairbhe Caisleán Uidhilín a bheith lárnach sa limistéar, is ann tá meánscolaíocht Ghaeilge dheisceart an Dúin agus sluaite de Ghaeil óga ag tairgint ar an bhaile go laethúil.
Is í aidhm Ghlór Uachtar Tíre ná freastal ar riachtanas phobal na Gaeilge anseo agus tuilleadh fás agus forbairt a chothú.
Tá oifigí ag Glór Uachtar Tíre ag;
Dún Éigse,
1 Br. Bhaile Átha Cliath,
Caisleán Uidhilín,
Co. an Dúin
BT31 9AG
Naisc sheachtracha.
Glór Uachtar Tíre
Victor Bayda. Teangeolaí Rúiseach a bhfuil saineolas aige ar na teangacha Ceilteacha agus Gearmáinice is ea Victor Victorovich Bayda (; a rugadh 1980/1981). Faoi láthair is é an t-oifigeach pleanála teanga i nGaeltacht Uíbh Ráthach i gContae Chiarraí.
Beathaisnéis.
Is as Moscó ó dhúchas é. Chuir Bayda suim i dteangacha ar dtús in aois a trí déag. Bhí suim ar leith aige sna teangacha Ceilteacha, agus faoin am a thosaigh sé in Ollscoil Stáit Mhoscó, bhí roinnt Breatnaise agus Gaeilge na hAlban aige.
San ollscoil, rinne sé staidéar ar an Ollainnis agus ar an nGaeilge. Chun feabhas a chur ar a chuid Gaeilge, chaith sé téarma amháin i gColáiste na Tríonóide. Chaith sé tamall i nGaeltacht Chonamara níos déanaí, sa Spidéal agus ar an gCeathrú Rua, áit a ndearna sé staidéar in Acadamh na hOllscolaíochta Gaeilge. 
Bhí sé ina léachtóir le Gaeilge in Ollscoil Stáit Mhoscó ar feadh níos mó ná cúig bliana déag, agus bronnadh dochtúireacht air in 2009, le tráchtas dar teideal "" (“Éabhlóid tógálacha foirfe san Íoslainnis agus sa Ghaeilis”).
In 2019, ceapadh é ina oifigeach pleanála teanga i nGaeltacht Uíbh Ráthach i gContae Chiarraí. Is eisean atá freagrach as plean a cheapadh agus a chur i bhfeidhm chun an Ghaeilge a athbheochan ansin. Sa ról seo, mhol sé go dtabharfaí aireacht shinsearach dá gcuid féin do na ceantair Ghaeltachta mar chuid de rialtas na hÉireann.
Tá deich dteanga ar a thoil aige: Rúisis, Gaeilge, Gaeilge na hAlban, Breatnais, Íoslainnis, Sualainnis, Béarla, Ollainnis, Gearmáinis agus Fraincis.
Catherine Nic Phiarais. Is aturnae Éireannach í Catherine Nic Phiarais atá ina Stiúrthóir Ionchúiseamh Poiblí ó mhí na Samhna 2021 i leith.
Luathshaol.
Is as Lios Tuathail, Co. Chiarraí í. Rinne sí staidéar i gColáiste na hOllscoile, Corcaigh áit a bhfuair sí a céim bhaitsiléara. Fuair sí céim mháistreachta sa rialachas ó Ollscoil na Banríona, Béal Feirste in 2011.
Gairme dlí.
Cháiligh sí mar aturnae sa bhliain 2001. D'oibrigh sí mar aturnae cosanta coiriúla ar dtús, lena n-áirítear mar dhlíodóir trialach ag aturnaetha Kelleher agus O'Doherty. D'oibrigh sí ina dhiaidh sin mar chomhairleoir dlí do Choimisiún Ombudsman an Gharda Síochána agus bhí sí ina dlíodóir ag Banc Ceannais na hÉireann.
Bhí sí ina ceannaire dlí, beartais agus taighde ag an Údarás Póilíneachta idir 2016 agus 2018.
Bhí a post deiridh sular ceapadh ina Stiúrthóir Ionchúiseamh Poiblí í ina ceann ar rannán seirbhísí tacaíochta ionchúisimh na gníomhaireachta.
An Stiúrthóir Ionchúiseamh Poiblí.
Tharla síochar ó oifig Stiúrthóir Ionchúiseamh Poiblí chuig Nic Phiarais i mhí Dheireadh Fómhair 2021 ag éirí go foirmeálta in áit Claire Loftus. Bhí éifeacht lena ceapachán ón 8 Samhain 2021.
An Úcráin v. Cónaidhm na Rúise. Sa chás An Úcráin v. Cónaidhm na Rúise, d’ordaigh Cúirt Bhreithiúnais Idirnáisiúnta (CBI) na Náisiún Aontaithe ar an 16 Márta 2022 sa Háig don Rúis ionradh na Rúise ar an Úcráin a stopadh. Dúirt an Chúirt nár tháinig siad ar aon fhianaise a dheimhneodh an chúis a thug an Rúís lena n-ionsaí – is é sin go raibh cinedhíothú á dhéanamh ag an Úcráin ar chainteoirí Rúisise in oirthear na tíre. D'ordaigh anCBI don Rúis stop a chur lena hionradh ar an Úcráin, á rá nach raibh aon fhianaise feicthe aici chun tacú le bonn cirt na Creimile don chogadh.
Tabharfaidh an CBI a bhreithiúnas críochnúil i gcúpla bliain.
Tá imscrúdú á dhéanamh ag Ionchúisitheoir na Cúirte Coiriúla Idirnáisiúnta chomh maith.
Tagairtí.
Cumann Oscar Wilde. Bunús.
Bunaithe i 1990, is cumann liteartha é Cumann Oscar Wilde atá tiomnaithe do léirthuiscint ghreannmhar Oscar Wilde. Is eagraíocht neamhbhrabúis í a bhfuil sé mar aidhm aici eolas, meas agus staidéar ar shaol, ar phearsantacht agus ar shaothar Wilde a chur chun cinn. Eagraíonn sé léachtaí, léamha, agus díospóireachtaí faoi Wilde agus a shaothar, agus cuairteanna ar áiteanna a bhaineann leis. Foilsítear irisleabhar piarmheasúnaithe an Chumainn ar staidéir Oscar Wilde, The Wildean, faoi dhó sa bhliain. Foilsítear an nuachtlitir le léaráidí Intentions timpeall ceithre huaire sa bhliain agus faigheann baill an r-nuachtlitir Oscariana a thugann eolas faoin gCumann agus imeachtaí poiblí.
Cora Staunton. Is iarpheileadóir Gaelach agus iarimreoir AFL í Cora Staunton (a rugadh 13 Nollaig 1981). Le linn a gairm san LGFA bhuaigh sí 9 nGradam Uile-Réalta, 4 theideal Uile-Éireann Idirchontae Shinsearacha, 3 Theideal Roinn 1 NFL (Sraith Peile Náisiúnta), 1 teideal Roinn 2 NFL, 15 theideal contae Mhaigh Eo, 14 theideal chlub Chonnacht agus 5 theideal club uile-Éireann.
Peil Gaelach.
Thosaigh Cora ag imirt do fhoireann contae Mhaigh eo nuair a bhí sí14 mbliana d'aois.
Tuaisceart Éireann (toghcheantar na hEorpa). Ba thoghcheantar na hEorpa é Tuaisceart Éireann (Béarla: "Northern Ireland"; Ultais: "Norlin Airlann"). Cruthaíodh an toghcheantar sa bhliain 1979 agus chealaigh sé sa bhliain 2020, tar eis á imeacht na Ríochta Aontaithe as an Aontas Eorpach. Bhí trí shuíochán ag an toghcheantar.
Skibidi Toilet. Sraith bheochana gréasáin d'fhíseáin agus de ghearrscannáin ar YouTube é Skibidi Toilet ("Skibidi Leithreas" sa Ghaeilge uaireanta). Alexey Gerasimov a chruthaigh agus a chroch ar a chainéal YouTube "DaFuq!?Boom!. Thosaigh an tsraith sa bhliain 2023. Le Glúin Z a bhaineann sé go príomha.
IBAN (Uimhir Idirnáisiúnta Chuntas Bainc). Is ionann IBAN agus Uimhir Idirnáisiúnta Chuntas Bainc, nó International Bank Account Number (IBAN). Is caighdeán é atá aontaithe go hidirnáisiúnta (ISO 13616: 2003). 
Cruthaigh an Coiste Eorpach um Chaighdeáin Baincéireachta (ECBS) agus Eagraíocht Idirnáisiúnta na gCaighdeán (ISO) an caighdeán. Cruthaíodh é mar aitheantóir inmharthana praiticiúil do chuntais bainc, a úsáidtear go hidirnáisiúnta le aitheantas uathúil a thabhairt do chuntas custaiméara in institiúid airgeadais, d'fhonn cabhrú le híocaíochtaí trasteorann a dhéanamh saor ó earráidí agus le cumas phróiseáil íocaíochta díreach tríd a fheabhsú. 
Tá dualgas dlíthiúil ar bhancanna an Aontais Eorpaigh IBAN a thabhairt dá gcustaiméirí le haghaidh gach cuntas bainc. Sampla de IBAN Éireannach is ea IE64IRCE92050112345678.
Hunger (scannán). Is scannán drámaíochta stairiúil faoi stailc ocrais na hÉireann i 1981 é Hunger. Is é Steve McQueen a stiúir (a chéad scannán lánfhada mar stiúrthóir) agus ba le Michael Fassbender, Liam Cunningham, agus Liam McMahon na príomhpháirteanna.
Léiríodh den chéad uair é in 2008 ag Féile Scannán Cannes, agus bhuaigh sé an gradam mór le rá "Caméra d'Or" do scannánóirí céaduaire. Bhuaigh sé Duais Scannáin Sydney ag Féile Scannán Sydney, "Grand Prix" de chuid Sindeacáit Léirmheastóirí Scannán na Beilge, an Scannán is Fearr ó Ghradaim Scannán na Breataine de chuid an "Evening Standard". Fuair sé dhá ainmniúchán BAFTA, a bhuaigh sé ceann amháin. Ainmníodh an scannán freisin d'ocht ngradam ag Gradaim Scannán agus Teilifíse na hÉireann in 2009, agus bhuaigh sé sé cinn.
Ba le Fassbender an phríomhpháirt sa scannán, mar Bobby Sands, an ball den IRA a bhí i gceannas ar an dara stailc ocrais in 1981. Leanann an scannán imeachtaí sa Cheis Fhada sa tréimhse roimh an stailc ocrais nuair a bhí na príosúnaigh ar an agóid shalach, an stailc féin, agus ar tharla ina dhiaidh.
Valk (bád). Is bád seoil meánmhéide ón Ísiltír é an Valk. Is féidir le beirt bádóirí an Valk a sheoladh i gcomórtas. Tá dromlach géar agus cíle suite aige. Is bád comórtais é an Valk, atá déanta as sraithadhmad, agus úsáidtear an "polyvalk" (Valk poileistear) don chleachtadh agus don athchruthú.
Tréithe.
Tá an bád faoi rige slúpa le rige geaifil agus tá achar dromchla 12 m² ar an seol mór. Tá gineo 6.5m² agus spionacar 14.5 m² ag leaganacha comórtais, ach de gnáth ní bhíonn ach seol jibe 4 m² ar an gcuid is mó den valk agus polyvalk.
Cé nach bhfuil cábán ar an Valk, is féidir le ceathrar daoine bheith ina gcodladh ar bord le puball ag crochadh ón gheaifil.
Buntáiste nuair a bhíonn an bád ar thuras ná gur beag an rolladh air agus ní bhíonn mórán uisce ag splancadh ann. Tá an bád an-oiriúnach d'uiscí intíre.
Swatting. Is gníomh ciaptha coiriúil é swatting chun dallamullóg a chur ar sheirbhís éigeandála (trí mhodhanna mar sheoltóir seirbhísí éigeandála a bhréagnú) chun póilíní nó foireann freagartha na seirbhíse éigeandála a sheoladh chuig seoladh duine eile, i Stáit Aontaithe Mheiriceá go háirithe. Is téarma Béarla é a thagann ó na foirne paraimíleatacha SWAT (Béarla: "special weapons and tactics"; "airm agus teaicticí speisialta") atá coitianta sna Stáit Aontaithe fiú ag an leibhéal áitiúil. Tarlaíonn "swatting" mar gheall ar thuairisciú bréagach ar éigeandáil thromchúiseach, amhail bagairt bhuama, dúnmharú, tógáil giall, nó tuairisc bhréagach ar éigeandáil meabhairshláinte, mar shampla tuairisciú go bhfuil duine ag smaoineamh ar é/í féin nó duine eile a dhúnmharú agus go bhféadfadh sé/sí a bheith i seilbh gunna, i measc rudaí eile.
Músaem Ashmolean. Is é Músaem Ealaíne agus Seandálaíochta Ashmolean (), ar Shráid Beaumont, Oxford, Sasana, an chéad mhúsaem poiblí sa Bhreatain. Tógadh a chéad fhoirgneamh i 1678 -1683 chun an caibinéad taispeántais a thug Elias Ashmole d'Ollscoil Oxford i 1677 a chur ar taispeáint. Is é an dara músaem ollscoile ar domhan é freisin, tar éis bhunú an Kunstmuseum Basel i 1661 ag Ollscoil Basel . 
Tógadh an foirgneamh reatha idir 1841 agus 1845. Athosclaíodh an músaem i 2009 tar éis athfhorbairt mhór, agus i mí na Samhna 2011, nochtadh dánlanna nua a dhíríonn ar an Éigipt agus ar Núibia. I mí na Bealtaine 2016, d'oscail an músaem dánlanna d'ealaín ón 19ú haois freisin
Stair.
Broad Street (An tSráid Leathan).
Osclaíodh an músaem ar 24 Bealtaine 1683, agus an nádúraí Robert Plot mar an chéad choimeádaí. Uaireanta cuirtear an foirgneamh ar an tSráid Leathan (ar a dtugtar an Old Ashmolean níos déanaí) i leith Sir Christopher Wren nó Thomas Wood. Bhí an bailiúchán faighte ag Elias Ashmole ó na garraíodóirí, ón lucht siúil, agus ó na bailitheoirí John Tradescant the Elder agus a mhac, John Tradescant the Younger. San áireamh, bhí boinn, leabhair, greantaí, eiseamail gheolaíochta sheanda, agus eiseamail zó-eolaíochta - ba é ceann acu corp líonta an dodo deiridh a chonacthas riamh san Eoraip;ceann acu sin ba é corp líonta an dhódó deiridh a chonacthas riamh san Eoraip; ach faoi 1755 bhí an dódó líonta criathraithe ag leamhain gur scriosadh é, ach amháin a cheann agus crúb amháin.
Flóra na hÉireann. Tá Éire i gCúige Atlantach Eorpach an Réigiúin Imbóireach, réigiún bláthanna laistigh den Holarctic .
Comhdhéanamh an fhlóra.
Tá réimse beag flóra ag Éirinn do thír Eorpach mar gheall ar a hachar beag, a heaspa éagsúlachta geolaíochta agus éiceolaíochta, agus a stair Phailistéiseach . Tá 3,815 speiceas plandaí liostaithe in Éirinn : 
Freisin, tá 2,512 speiceas fungas le fáil in Éirinn.