Trelis/gawiki huggingface dataset:
Teangacha Tungusacha. Fine teangacha iad na teangacha Tungusacha agus iad á labhairt sa Mhanchúir agus in oirthear na Sibéire. De réir teoiricí áirithe, is cuid de na teangacha Altaecha iad, ach le fírinne, is iomaí teangeolaí a shíleann inniu nach bhfuil a leithéid d'fhine teangacha ann ar aon nós agus na teangacha Altaecha; thairis sin, is deacair teacht ar bheirt theangeolaithe a bheadh ar aon fhocal faoi na teangacha ba chóir a rangú san fhine "Altaech". Mar sin, is fearr dearcadh ar na teangacha Tungusacha mar fhine neamhspleách.
Teangacha táite greamaitheacha iad na teangacha Tungusacha, is é sin, cuirtear iarmhír i ndiaidh iarmhíre leis na focail le foirmeacha gramadúla a chruthú; cuid de na teangacha seo tá córas casta tuiseal acu, agus iarmhíreanna éagsúla ag na briathra freisin le haimsirí is le gnéithe a chur in iúl. 
Athraítear dhá phríomhchraobh i gcrann ginealais na dteangacha Tungusacha, mar atá:'
Teangacha nó canúintí beaga iad na teangacha Tungusacha go léir inniu. Go tipiciúil, ní bhíonn ach cúpla dosaen, cúpla céad nó cúpla míle duine á labhairt, agus cuid mhór acu ag saothrú an bháis. Is iad an teanga Xibe (tríocha míle cainteoir i Xinjiang), an teanga Evenki (timpeall ar 29 míle, ach níl cónaí orthu go léir in aon tír amháin, agus tá difríochtaí móra idir na canúintí) agus an teanga Even (seacht míle cainteoir) na teangacha "móra" san fhine seo. Tá an Mhanchúiris féin ag dul in éag inniu, cé go raibh ról mór aici i stair na Síne Impiriúla.
Is iad an teanga Jurchen agus an Mhanchúiris an t-aon dá theanga a bhfuil traidisiún fada liteartha acu. Le fírinne, níl sa teanga Jurchen ach leagan seanársa den Mhanchúiris.
Na Tungusaigh sna Meáin Chumarsáide.
Sa bhliain 1923, d'fhoilsigh an taiscéalaí Rúiseach Vladimir Arsenyev leabhar faoin gcaidreamh a bhí aige le Dersu Uzala, sealgaire Tungusach (is dócha gurb í an teanga Nanai a bhí ó dhúchas aige) a bhí ina threoraí ag Arsenyev agus a fhoireann sna blianta 1902-1907. Bhí Dersu Uzala eolach ar bhealaí na coille, mar ba dual dó, agus is iomaí uair a tháinig sé chun tarrthála d'Arsenyev sa chruachás. Níor fhág Arsenyev fuíoll molta ar Dersu sa leabhar, buíoch beannachtach mar a bhí sé. Ar an drochuair, ní raibh sé i ndán do Dersu féin na focail mholta a chloisteáil, nó fuair sé bás sa bhliain 1908. 
Sa bhliain 1975, tháinig scéal Dersu Uzala ar an scáileán, ó spreag an leabhar stiúrthóir mór na Seapáine, Akira Kurosawa, chun é a scannánú. Roimhe sin, áfach, bhí an leabhar scannánaithe sa bhliain 1961 ag an stiúrthóir Sóivéadach Agasi Babayan.
Hans Christian Ørsted. Fisiceoir agus ceimiceoir ab ea Hans Christian Ørsted (Rugadh 14 Lúnasa 1777 i Rudkøbing, an Danmhairg. D'éag 9 Márta 1851 i Cóbanhávan, an Danmhairg). D'fhionn sé sin sruth leictreach spreag páirc maighnéadach, cuid tábhachtach le leictreamaighnéadachas.
Bhunaigh sé "Selskabet do Naturlærens Udbredelse" (SNU) - sochaí don eolaíocht nádúrtha sa bhliain 1824. Ba é Hans Christian Anderson ina chara dó agus ba Anders Sandøe Ørsted (príomh-aire don Danmhairg 1834-1835) ina deartháir.
Kate Nash. Amhránaí, cumadóir ceoil, agus ceoltóir Sasanach í Kate Marie Nash (rugadh ar an 6 Iúil 1987 í, i Londain). Shroich a céad albam "Made of Bricks" uimhir a haon sna chairteacha Sasanacha.
Made of Bricks. Is é Made of Bricks an chéad albam a d'eisigh an ceoltóir Sasanach Kate Nash. Sheol sí an t-albam i mí Lúnasa 2007. Díol an albam an-maith, agus shroich sí uimhir a haon sa Bhreatain, agus uimhir a hocht in Éirinn. Shroich an t-amhrán "Foundations" uimhir a dó i gcairteacha na singlí. Tar éis seo, bhí an t-albam seolta san Eoraip agus sna Stáit Aontaithe.
Rianliosta.
Gach amhrán scríofa ag Kate Nash; "Foundations" agus "Pumpkin Soup" comhscríofa ag Paul Epworth, "Nicest Thing" comhscríofa ag Jay Malhotra.
Albus Dumbledore. Draíodóir ficseanúil, a chruthaigh an scríbhneoir Sasanach, J. K. Rowling, is ea Albus Percival Wulfric Brian Dumbledore. Is é príomhoide ar Scoil Chomhoideachais Draíodóireachta Hogwarts é, sa tsraith scéalta faoi Harry Potter. Dumbledore a bhunaigh agus a bhí i gceannas ar Ord an Fhéinics, eagraíocht a throid i gcoinne Voldemort.
Dúirt J. K. Rowling sa bhliain 2007 gur smaoinigh sí i gcónaí ar Dumbledore mar homaighnéasach, agus gur thit sé i ngrá, tráth, le Gellert Grindelwald, carachtar eile, ach go raibh an eachtra sin críochnaithe roimh na scéalta sa tsraith.
Vanessa Hudgens. Is ban-aisteoir agus amhránaí Meiriceánach í Vanessa Anne Hudgens (14 Nollaig 1988 a rugadh í).
Comhdháil Vín. Is éard a bhí i gceist le Comhdháil Vín ná cruinniú idirnáisiúnta a tháinig le chéile i Vín, príomhchathair na hOstaire, i Mí na Samhna 1814 agus a scoir i Mí an Mheithimh 1815. Ba é an Prionsa Klemens Wenzel von Metternich, an státaire Ostarach, a d'eisigh an ghairm chruinnithe agus a bhí ina chathaoirleach. Bhí sé de chuspóir ag an gcomhdháil ná cuma cheart a chur ar an Eoraip i ndiaidh réabhlóid na Fraince agus chogaí Napoleon, go háirithe ó tháinig deireadh le hImpireacht Naofa Rómhánach an Náisiúin Ghearmánaigh. De thoradh na Comhdhála, d'athraigh na teorainneacha ina lán áiteanna ar fud na hEorpa.
Wilhelm von Humboldt. Taidhleoir, státaire, fealsamh agus teangeolaí Gearmánach (nó Prúiseach) a bhí i Wilhelm von Humboldt (22 Meitheamh 1767 - 8 Aibreán 1835). 
Cultúr.
Eisean a bhunaigh Ollscoil Humboldt i mBeirlín. Bhí sé cairdiúil le scríbhneoirí móra Gearmáinise a linne, Johann Wolfgang von Goethe agus Friedrich Schiller.
Coinnítear cuimhne ar a obair theangeolaíochta ach go háirithe, ach thairis sin, rinne sé éacht mór mar oideachasóir. Ba eisean a cheap is a d'fhorbair córas oideachais na Prúise a bhí ina réamhshampla don chóras oideachais ina lán tíortha eile, ó na Stáit Aontaithe go dtí an tSeapáin.
Bhí a dheartháir Alexander von Humboldt ar scoláirí móra a linne freisin.
Tionchar in Éirinn.
Dhírigh Ernest Lewy agus Conn Ó Cléirigh a n-aird ar theoiricí teanga von Humboldt.
Taidhleoireacht.
D'fhreastail von Humboldt ag Comhdháil Vín.
Diallait. suíochán leathair do mharcach ar dhroim capaill nó ar rothar.
Roth. Fonsa a chasann ar acastóir is ea roth (roth rothair, roth stiúrtha, roth muilinn). Is minic brí mheafarach leis: rothaí an tsaoil, d'iompaigh an roth air agus mar sin.
Iompar.
Tá formhór na gcóracha iompair talún i dtaobh leis ar an roth chun imeacht. Bíonn rothaí faoi rothair, faoi thraenacha, faoi ghluaisteáin agus faoi thrucailí. Bíonn eitleáin i muinín rothaí agus iad ag tuirlingt ar rúidbhealach.
Is é an fáth ar féidir le roth casadh chomh tapa sin nach bhfuil uillinn air.
Muilte.
Baineadh leas as rothaí i muilte freisin. Bíonn roth muillinn sna muilte chun cruithneacht, eorna, coirce, arbhar agus gránaigh eile a mheilt le haghaidh plúir. Chuireadh sruth uisce roth muilinn ag gluaiseacht, cé go mbaintear feidhm as aibhléis anois chuige.
An Ciorcal Artach. Líne shamhalta ar dhromchla an Domhain is ea an Ciorcal Artach, ag domhanleithead 66° 30' ó thuaidh a bheag nó a mhór (tá an Pol Thuaidh ag 90°T). Is é an Ciorcal Artach an domhanleithead is faide ó dheas a fheictear "grian an mheán oíche", is é sin an áit ina mbíonn 24 uair solas na gréine i rith an tsamhraidh ar feadh lá amháin (agus 24 uair gan stad dorchadas i rith an gheimhridh). 
Bogann an Ciorcal Artach; faoi láthair tá an Ciorcal ag bogadh ó thuaidh 15m gach bhliain.
Seo iad na tíortha ina bhfuil cuid den chiorcal suite iontu: Ceanada, Na Stáit Aontaithe (Alasca), An Rúis, An tSualainn, An Iorua, An Fhionlainn, An Íoslainn, agus an Ghraonlainn.
Neamh-mharú. Tagraíonn neamh-mharú don staid nach bhfuil ann den mharú, nó nach bhfuil ann de bhagairtí maruithe nó do na dálaí a chothaíonn marú sa sochaí daonna. Cé go dtagraíonn úsáid an téarma, sa saol acadúil, go mormhór do mharú daoine, uaireanta, cuirtear marú ainmhithe agus foirmeacha eile beatha san áireamh sa mhíniú sin freisin. Sin mar atá sé freisin d'úsáid traidisiúnta den téarma neamh-mharú mar chuid d'eiticí Budaíocha, mar atá ráite sa chéad phroiceacht de chuid Pancasila agus mar atá sé i dtraidisiúintí spioradálta ar fud na cruinne. B'fhiú a thabhairt faoi deara gur baineadh úsáid as neamh-mharú le deireanas sa "Chairt don Domhain gan Foréigan" mar a formheasadh ag an 8ú Cruinniú Mullaigh Domhanda de Bhuaiteóirí Síochána Nobel.
Milseog. Is bia milis í milseog a itear de ghnáth nuair atá béile chaite ag daoine. Is iomaí cineál milseog atá ann amhail eithneagán, uachtar reoite, torthaí, cístí, flan, toirtín agus a lán eile nach iad.
Sceallóga. Séard is sceallóga prátaí ann ná míreanna de phrátaí agus iad friochta i gcorcán lán d'ola te nó ar thrádaire in oigheann. Is féidir iad a ithe gan dua le do mhéara in ionad dul i muinín gabhlóige. (Dar ndóigh, is féidir iad a ithe le gabhlóg freisin). Go minic caitear salann agus fínéagar nó piobar orthu chun a mblas a fheabhsú nó chun blas breise a thabhairt dóibh. Go minic itear le anlann éigin iad ar nós anlann trátaí nó maonáis.
Is scroid an-choitianta iad timpeall na cruinne agus is cuid lárnach iad de bhiachlár mearbhia. Itear ina aonair iad nó itear le bia eile iad mar chuid de bhéile.
Is féidir sceallóga prátaí a dhéanamh díreach ó phrátaí trí iad a ghearradh ina sceallóga nó is féidir cinn saorga a dhéanamh trí bhrúitín a dhéanamh dos na prátaí agus cruth sceallóga a chur orthu i mhúnla. Is mar seo atá na sceallóga a itear sna bialanna mearbhia timpeall an domhain.
Cé go bhfuil siad furasta le n-ithe, ní bia folláin iad sceallóga de bharr an bealach a chócaráiltear iad .i. friochta i gcorcán lán le ola.
Creathán bainne. Deoch fhuar is ea creathán bainne atá déanta de bhainne, d'uachtar reoite agus d'ábhar milis eile ar nós seacláide, torthaí, brioscaí . Doirtear isteach i ngloiní airde í de ghnáth agus cuirtear uachtar buailte ar a barr. Is féidir le daoine í a dhéanamh sa bhaile ach de ghnáth ceannaítear i mbialanna í agus i mbialanna mearbhia go háirithe.
Is féidir í a ullmhú le fearas bialainne nó í a dhéanamh ar an toirt leis na comhábhair éagsúla.
Ceamara. Séard is ceamara (nó grianghrafadán) ann ná gléas chun grianghraif a thógáil. Is iomaí cineál grianghrafadáin atá ar fáil sa lá atá inniu ann. Is féidir le gach duine ceann a cheannach ar luach íseal chun grianghraif a thógáil am ar bith nuair is mian leo. Bíonn grianghrafadán ar formhór na gutháin soghluaiste sa lá atá inniu ann. Bíonn grianghrafadáin den scoth ag grianghrafadóirí ghairmiúla.
Sú oráiste. Is deoch é sú oráiste. Is deoch milis é, lán le vitimín C go háirithe.
Ní mór 2.5 go 3 chileagram oráistí brúite chun lítear amháin sú a fháil.
Der Steppenwolf. Úrscéal de chuid Hermann Hesse a foilsíodh sa bhliain 1927 is ea Der Steppenwolf. Beathaisnéis ceangailte le sruth samhlaíochta agus domhan-mhachnaimh ar fadhbanna an scríbhneora féin i rith a fhichidí atá ann. Is cuir síos é ar meoin an scríbhneora i leith an tsochaí chompórdach fhuarchráifeach dúnta a chuireann srianta ar saoirse an spioraid dár leis.
An Scéal.
Is intleachtach ag teannadh ar a chaogú lá bhreithe é Harry Haller. Cuirtear ar an eolas muid ar an deighilt intinne atá aige trí chuir síos i gcáipéis a thagann sé air de thimpiste ag tús an leabhair. Léirítear an coimhlint buan idir an daonnacht mar ghrá, oiliúint agus ealaíon agus an brúidiúlacht i bhfoirm an mac tíre, ina shaol.
De dheasca an coimhlint seo ní féidir leis gnáthchaidrimh a bheith aige leis an saol agus fásann fuath ann i leith an saol éadrom thart air. Sé toradh na mothúcháin seo ná go bheartaíonn sé lámh a chuir ina bhás fhéin ar a chaogú bhreithlá atá ag teannadh air. Oíche chinniúnach amháin agus é ag taistil thart na cathrach ó theach ósta amháin go tithe ósta eile, tar éis teipeadh air i gcaidrimh sóisialta a bhí aige i dteach seanchara leis agus a bhean siúd, buaileann sé le bean óg air a thugann sé Erminne. Diaidh ar ndiaidh agus iad ag cómhrá, braitheann sé go bhfuil tuiscint ag an mbean óg seo dó.
Deireann sí go meallfaidh sí é agus ag deireadh go mbéidh air í a mharú. Cuireann sí saol úrnua ar fáil dó agus í ag múineadh damhsa dó agus é dá réitiú le haghaidh cruinniú rinceoirí ollmhór. Cuireann sí bean ar fáil dó a athmhúsclaíonn a shuim sa ghrá. Bíonn rithim na fichidí san Eoraip, mar a rinne Scott FitzGerald chuir síos ar le bhraith sa chuid seo den úrscéal. Is léir go bhfuil an Steppenwolf ag feidhmiú anois ar leibhéal difriúil ar fad.
Tagann oíche an damhsa mór. Bíonn Harry ann agus faoi dheireadh meallann Erminne, atá gléasta mar bhuachaill, é. Ag deireadh na h'oíche is léir go dtógann sé drugaí de shaghas éigin agus seolann sé isteach i mbrionglóid, áit a thiteann neart eachtraí fantaisíochta amach dó, ach a bhfuil baint acu beag nó mór lena chuid coimhlinte féin. Ag dúiseacht dó as an mbrionglóid feictear dó Erminne sínte i lámha an ceoltóra a thug na drugaí dó. Tá marc beag ar a h'ucht. Beireann sé greim ar scian agus sáinn sé í sa h'ucht. Seo í comhlíonadh thuar Erminne.
Tá neart téamanna sa leabhar seo agus is leabhar casta é. Léirítear dúinn ceann de mhórthéama Hesse anseo. Sin é an coimhlint buan, dár leis, idir an bunús ainmhitheach ar thaobh amháin sa duine daonna agus an neach bainteach leis an daonnacht agus rudaí ardnósacha ar an taobh eile.
Machaire gailf. Is fearann faoi leith é machaire gailf. Is áit é le cluiche gailf a imirt. Bíonn leagan amach faoi leith ar mhachaire gailf chun freastal ar riachtanais an chluiche. Bíonn sraith poill ar gach machaire. Braitheann sé ar líon na bpoll - 9 bpoll nó 18 bpoll. Bíonn limistéar faoi leith ann do gach poll. Bíonn áit tosú ar a ghlaotar tí nó an phlásóg thiála, mínleach, garbhlach agus guaiseacha eile, agus plásóg amais ag gach poll. 
Is iondúil áiseanna eile bheith ann freisin ar nós fearann cleachta agus clubtheach inar féidir le imreoirí a chuid éadaí a athrú, earraí a cheannach, cithfholcadh a thógaint i ndiaidh cluiche, bia agus deoch a chaitheamh, agus a bheith ag bladhmaireacht agus ag bomannacht agus ag móradh as a gcluiche agus ag caitheamh anuas orthu siúd nár éirigh rómhaith leo sa chluiche.
Plásóg Thiála.
Cuirtear tús le cluiche gailf ar phlásóg thiála. Is faiche bheag í plásóg thiála a bhfuil cruth dronnuilleogach uirthi. Bíonn sí clúdaithe le féar. Bíonn achair 10m² uirthi agus í 10cm ard. Leagtar an liathróid ar sheastán bídeach san fhéar. Buaileann an t-imreoir an liathróid le maide i dtreo an phoill. 
Aicmítear imreoirí gailf éagsúla ar phlásóga thiála le dathanna éagsúla. Bíonn dathanna éagsúla ar gach plásóg thiála.
Dála an scéal, d'eascair an focal tí ("tee" i mBéarla) ón fhocal Gaeilge "tigh" in Albain.
Mínleach.
Tar éis don imreoir an liathróid a bhualadh don chéad uair, is ar an mínleach a imrítear an liathróid sular shroicheann sé an poll ar an bplásóg amais. Gearrtar an féar íseal ar an mínleach agus ní bhíonn rudaí ar nós crainn nó carraigeacha mar bhac don liathróid sa mhínleach. Is é seo an áit is fearr an cluiche a imirt de bharr an easpa constaicí nó guaiseacha.
Garbhlach.
Bíonn garbhlach mórthimpeall an mínleach agus an phlasóg amais. Seo áit ina bhfuil an féar fada agus bíonn sé níos deacra an liathróid a bhualadh i gceart ann. Bíonn drochádh ar imreoir ar bith a bhuailfí a liathróid sa gharbhlach. Cuirfidh sé moill ar an gcluiche.
Guaiseacha.
Is iomaí cineál guais atá ann ar nós poill uisce, abair lán le gaineamh, crainn, carraigeacha, ballaí is araile. Ní mór don imreoir iad seo a sheachaint mura theastaíonn uaidh liathróidí a chailliúint nó in iomarca amais a thabhairt don liathróid.
An Phlásóg Amais.
Seo é an áit chun an liathróid a bhualadh isteach sa pholl. Ciorraítear an féar an-ghearr ar an bplasóg ionas nach mbeidh an féar mar bhac don liathróid fad is atá an t-imreoir ag iarraidh é a bhualadh isteach sa pholl. Is féidir leis an liathróid gluaiseacht go bog réidh ar dhromchla na plásóga. Bíonn an poll lonnaithe áit éigin ar an bplásóg. Athrítear go minic é. Bíonn bratach ar mhaide nó bratchuaille sa pholl chun suíomh an phoill a léiriú do imreoirí. Baintear an bratach amach nuair a mbíonn imreoirí ag imirt ar an bplásóg ag iarraidh an poll a aimsiú leis an liathróid.
Notturno Indiano. Is úrscéal é Notturno indiano de chuid Antonio Tabucchi a foilsíodh sa bhliain 1984.
An Scéal.
Finscéal atá ann faoi thuras tríd an India agus na heachtraí éagsúla a thiteann amach don údar is é ag lorg cara leis den ainm Xavier. Buaileann an t-údar le striapach i Mumbai, le lia in ospidéal agus le jane cráifeach i stáisiún traenach. Ag leanacht dó casain sé le stiúraitheoir an "Theosophical Society" in Madras. I sráideanna Manglior castar leis Arhant, duine míchumasach agus a dearthár. I nGoa buaillean sé le Padre Pimentel agus fear an phoist Tommy agus tríd an scéil le neart fostaithe óstáin. Faoi dheireadh críochnaíonn an scéal le béile in Óstán in éineacht leis an ngrianghrafadóir Christine.
Tríd an cur síos ar na cómhráite le na daoine thuasluaite is féidir leis an léitheoir fíorbhlasadh den tír agus a mhuintir a fháil, ach faoi dheireadh níl cinnteacht ar bith againn i leith Xavier.
Bridie Gallagher. Ba cheoltóir Éireannach a bhí i mBridie Gallagher a tháinig chun tosaigh go mór sna 1950idí lena cuid ceoil tuaithe. Saolaíodh ar an gCraoslach i gContae Dhún na nGall í. Tugtar "The Girl from Donegal" uirthi mar leasainm. Ba iad na hamhráin "A Mother's Love's a Blessing" agus "The Boys from County Armagh" na hamhráin ba mhó a thuill clú di.
Fuair Bridie bás sa bhaile i mBéal Feirste ar an 9 Eanáir 2012.
Leamhachán. Is milseogra nó cineál milseán é leamhachán (nó leáchán) atá bog agus éadrom. Déantar le siúcra, uisce, geilitín agus deaslós é. Bíonn raimhre múscánta aige. Is breá le leanaí leamhacháin a ithe mar gheall ar cé chomh bog is atá siad. Go hiondúil, cuirtear ar mhullach cistí iad mar mhaisiúchán.
Is nós ag Meiriceánaigh iad a leá os comhair tine agus iad a ithe le seacláid. Glaotar "s'mores" orthu seo.
Tráta. Toradh le dath dearg é tráta ("Solanum lycopersicum"). Is as Meiriceá Theas ó dhúchas é. Tháinig sé chuig an Eoraip den chéad uair nuair a d'aimsigh na Spáinnigh é nuair a shroich Criostóir Colóm Meiriceá don chéad uair i 1492.
Is nós é ag daoine tráta a shamhlú mar ghlasra, ach déanta na fírinne is toradh é. Moltar gan tráta a chur isteach i mheascán torthaí mar ní oireann blas an tráta le torthaí eile. Is fearr tráta a ithe le glasraí. Déantar an iomaí cineál anlainn le trátaí. Leatar anlann tráta ar bharr bonn píotsa. Anuas ar sin, is maith le daoine anlann trátaí a chur ar a gcuid sceallóga agus burgar agus míreanna bhia eile nach iad.
Sioracús, an tSicil. Is cathair stairiúil í Sioracús (Iodáilis: Siracusa, Sicileach: Sarausa, Sean-Ghréigis: Συρακοῦσαι – traslitrithe: Syrakousai) in oirdheisceart na Sicile, agus is í príomhchathair Chúige Shioracús í. 
Tá cáil bainte amach ag Sioracús toisc go bhfuil stair saibhir Ghréagach aige, maille le cultúr, amfaitéatair, ailtireacht, comhcheangal le Airciméidéas agus an ról faoi leith a d'imir sé sa chianaimsir, mar stát cumhachtach i ndomhan na Meánmhara. Tá an chathair anois 2,700 bliain d'aois.
Máire Ní Scolaí. B'amhránaí clúiteach í Máire Ní Scolaí (24 Bealtaine 1909 – 29 Meitheamh 1985). Bhí aithne go forleathan ar a cuid amhránaíochta ní amháin in Éirinn ach thar lear freisin. 
Saol.
I mBaile Átha Cliath a rugadh í agus is ansin a chaith sí tús a hóige. Chuaigh sí chuig an Mhodhscoil Láir, áit ar chuir sí aithne ar an scoth-mhúinteoir Bean Uí Ghallchóir. 
Chaith sí cúpla seachtain i gColáiste na Rinne chun Gaeilge a fhoghlaim. nuair a bhí sí óg agus chuir spéis a chéaduair sa sean-nós, tar éis d’amhránaithe mar Labhrás Ó Cadhla agus Nioclás Tóibín draíocht a chur uirthi.
Is chun páirt a ghlacadh sa bhFeis a chuaigh sí go Gaillimh sa bhliain 1927. D’áitigh an múinteoir Seoirse Ó Conghaile uirthi fanacht sa chathair agus amhránaíocht agus rince a mhúineadh. 
Tháinig a dreifiúr Móna go Gaillimh chomh maith, áit ar bhaineadar clú amach dóibh féin ag múineadh amhránaíochta agus damhsaí Gaelacha.
I nGaillimh a casadh a fear céile uirthi, Liam Ó Buachalla. B'as Cúige Laighean dó agus bhí sé ina léachtóir i gColáiste na hOllscoile i nGaillimh ag an am. 
Chuir Máire Claisceadal an Choláiste ar bun, chuir sí dlús le Cór an Choláiste agus d'ullmhaigh sí iad i gcomhair 'feis agus fleadh', Feis Chonnacht agus Féile Luimnigh go háirithe. Bhí ar ceann de na chéad-amhránaithe a rinne craoladh ó 2RN agus chraol sí go minic tar éis sin ar Radio Éireann agus ar an BBC (Londain agus Albain).
Bhí dlúthbhaint aici le Taibhdhearc na Gaillimhe sna blianta tosaigh agus tá cuimhní geala ag Gaillimhigh ar an gcéad léiriúchán a rinneadh ann ar 'Diarmuid agus Gráinne' agus uirthi féin is ar Mhicheál Mac Liammóir i bpríomhpháirteanna an dhráma.
Şalom. Şalom (, ) nuachtán seachtainiúil Turcach-Ghiúdach. Ba é an t-iriseoir Tuircis-Giúdach Avram Leyon a bhunaigh Şalom ar an 29 Deireadh Fómhair 1947. Ba é Şalom an chéad nuachtán laethúil as Tuircis agus Ladino (aon leathanach). Is in Istanbul, An Tuirc atá sé lonnaithe. Yakup Barokas an eagarthóir. Foilsítear 5,000 nuachtán gach seachtain.
Nollaig Mac Craith. Is fear spóirt Éireannach é Nollaig Mac Craith (), a saolaíodh i gContae Thiobraid Árann ar an 17 Nollaig 1990. Tá sé ag imirt iomána le foireann Thiobraid Árann agus leis a chumann áitiúil Luchma - Caisleán Laighnigh. Bhris sé isteach san fhoireann sinsir sa bhliain 2009, agus tá Craobh Mhumhan buaite aige go dtí seo. Tosaí atá ann, a imríonn sa chúinne de ghnáth.
Séamas Ó Callanáin. Is fear spóirt Éireannach é Séamas Ó Callanáin ("Seamus Callanan"), a saolaíodh i gContae Thiobraid Árann ar 15 Meán Fómhair 1988. Iománaí de chuid Thiobraid Árann atá ann, a d'imir leis an bhfoireann shinsireach den chéad uair sa bhliain 2008. Tá dhá bhonn buaite aige go dtí seo i gCraobh Mhumhan, agus fuair sé ainmniúchán don duais Óg-imreoir na Bliana de bharr a ndearna sé ina chéad séasúr. Imríonn sé mar thosaí láir den chuid is mó.
Graham Ó Cáinte. Duine spóirt Éireannach is ea Graham Ó Cáinte (Béarla: "Graham Canty"), a rugadh i mBeanntraí i gContae Chorcaí sa bhliain 1980. Peileadóir is ea é, a imríonn le Gorma Beanntraí agus a bhí ina bhall d'fhoireann sinsir Chorcaí idir 2001 agus 2013. 
Roghnaíodh mar chaptaen na foirne é don chéad uair sa bhliain 2008, agus sa bhliain 2009 arís. Eisean a d'ardaigh Corn Mhic Uidhir nuair a bhuaigh Corcaigh craobh na bliana 2010.
Skype. Is bogearra é Skype (a fhuaimnítear mar scaidhp /ˈskaɪp/) a ligeann do dhaoine glaoch ar dhaoine eile saor in aisce tríd an ngréasán domhanda. Is féidir é a shuiteáil ar ríomhairí nó ar ghutháin shoghluaiste. Is féidir glaoch ar ghnáthghutháin freisin, ach caithfear íoc as na glaonna sin. Is féidir comhrá a dhéanamh le daoine, comhaid a aistriú agus físchomhdháil a rith ar Skype freisin.
Baineann na milliúin de dhaoine feidhm as Skype gach lá.
Trevor Mac Goill. Peileadóir Éireannach ón Scrín i gContae na Mí is ea Trevor Mac Goill (Béarla: "Trevor Giles"), a bhain rath amach le foireann na Mí idir na blianta 1994 agus 2005. Bhuaigh sé Craobh na hÉireann mar bhall den fhoireann faoi dhó, agus tá trí ghradam All-Star tógtha abhaile aige chomh maith. Roghnaíodh mar "Imreoir na Bliana" é sa bhliain 1999.
Loch Deirgeirt. Is é Loch Deirgeirt an tríú loch is mó in Éirinn tar éis Loch nEathach agus Loch Coirib, agus an dara loch is mó i bPoblacht na hÉireann. Loch fada agus réasúnta caol atá ann, agus é suite in aice le tuaisceart Chontae Thiobraid Árann (ó thoir), Contae na Gaillimhe (thiar thuaidh) agus Contae an Chláir (thiar theas). Is é an loch deireanach ar an Sionainn, tar éis Loch Rí agus Loch Ailín, iad siúd atá níos faide ó thuaidh.
Féile Sziget. Tá Féile Sziget ar cheann de na féilte ceoil is mó san Eoraip i láthair na huaire. Bíonn sí ar siúl go bliantúil ó cuireadh tús léi i 1993 agus tá fás borrach leanúnach tagtha uirthi agus ar an lucht freastail ó shin. Maireann na himeachtaí ar feadh seachtaine i mí Lúnasa.
Tarlaíonn an fhéile ar Oileán Óbudai ar an Danóib i lár Bhúdaipeist na hUngáire. Seo an fáth ar tugadh an t-ainm "Sziget" ar an bhféile, toisc gurb ionann an focal "sziget" agus "oileán" san Ungáiris.