Trelis/gawiki huggingface dataset:
Oliver St. John Gogarty. Ba scríbhneoir, dea-chainteoir, lúthchleasaí agus fiú máinlia Éireannach é Oliver St. John Gogarty ("Oiliféir Mag Fhógartaigh" i nGaeilge; rugadh 17 Lúnasa 1878 agus d'éag 22 Meán Fómhair 1957). Bhí sé lán d'aer an tsaoil agus  is iomaí caint a tharraing a shaol príobháideach.
Tús a shaoil.
Rugadh i gCearnóg Parnell i mBaile Átha Cliath é. Agus é ina mhac léinn leighis, chrom sé ar ag cumadh dánta agus amhráin grinn a thuil clú éigean dó. 
Bhí meas nach beag ag W.B. Yeats ar a chuid filíochta agus chuir sé neart dá dánta i gcló ins an "Oxford Book of English Verse". 
Ba mháinlia chluais deaslámhach é agus cáil air dá réir. Tar éis bunadh an Saorstát, rinneadh seanadóir de sa bhliain 1922. x 
Oíche amháin rinne buíonn fhearaibh é a fhuadach. De réir dealramh rún acu é a mharú ar bhruach na Life. Lena aclaíocht agus neart, bhris sé saor agus isteach leis sa sruth ag snámh leis chun sábháilteacht. Gheall sé go mbronnadh sé péire eala ar abhainn na Life, i mbuíochas don abhainn. Rinneadh amhlaidh agus rinne sé comóradh ar an eachtra seo ina dhán "An Offering of Swans", 1923. 
Bhain Gogarty bonn bonn óir ag na Cluichí Tailteann sa bhliain 1924 dá leabhar "An Offering of Swans". 
Scríbhneoir.
Bhí meas nach beag ag W.B. Yeats ar a chuid filíochta agus chuir sé neart dá dánta i gcló ins an "Oxford Book of English Verse". Bunaíodh an carachtar Buck Milligan in "Ulysses" air agus bhí aighneas idir é féin agus James Joyce fán léiriú bréagach dár le Gogarty a dtugadh air. 
Cheannaigh sé teach mór i Rinn Mhaoile, Co. na Gaillimhe, áit ar chaith sé neart ama agus ar thug roinnt mhaith daoine mór le rá cuairt air.
Bhí carr aige fán am sin, rud thar a bheith annamh agus cáil air mar gheall ar luas a thaistil.
Imirce.
Tar éis sin is uile, d'fhág sé Éirinn (agus a bhean) sa bhliain 1939. Chuir sé faoi, faoi dheireadh, i Nua-Eabhrac. D'éirigh sé ina scríbhneoir lánaimseartha ann. 
Tháinig galar croí air i Nua-Eabhrac, agus fuair sé bás ann sa bhliain 1957.
Claonbholscaire. Is é is claonbholscaire (Béarla: "spin doctor") ann ná duine atá fostaithe ag polaiteoir, comhlacht nó cumann áirithe le heolas claonta a scaipeadh ar mhaith lena fhostóir. Is féidir a rá go bhfuil sé de thasc ag an gclaonbholscaire a chasadh féin a bhaint as an eolas leis an gcuma is maith lena fhostóir a fhágáil air.
Is é an difríocht idir caidreamh poiblí den ghnáthchineál agus claonbholscaireacht ná go bhfuil an claonbholscaire d'aon turas ag iarraidh fíricí a choinneáil faoi cheilt nó an fhírinne a chur as a riocht. Ar ndóigh, ní bhíonn an difríocht soiléir, agus is minic a bhíonn na polaiteoirí ag cur claonbholscaireachta i leith a chéile.
Seo roinnt dóigheanna le claonbholscaireacht a dhéanamh:
André-Marie Ampère. Fisiceoir agus matamaiticeoir Francach ab ea André-Marie Ampère (20 Eanáir 1775 – 10 Metheamh 1836). Bhunaigh Ampère (le Faraday) an leictreamaighnéadas. 
Rinne Ampère taighde ar leictridinimic agus an gaol idir leictreachas is maighnéadas. Tá aonad an tsrutha leictrigh (SI), an t-aimpéar, ainmnithe as.
D'fhorbair Ampère bealaí chun sruth leictreach a thomhas agus chruthaigh sé dlí sa bhliain 1827 (tugtar an 'Dlí Aimpéir' inniu go minic) le cur síos ar an réimse ciorclach maighnéadach a thimpeallaíonn sreang sruthiompartha. Inniu Tomhastar sruth in aimpéir agus is scálach é. 
Fisic.
Tá clú agus cáil ag Ampère i gcúrsaí eolaíochta de bharr an naisc a rinne sé idir leictreachas agus maighnéadas, agus as tús a chur le staidéar an leictreamaighnéadais. Ar an 11 Meán Fómhair 1820, chuala Ampère faoi aimsiú H. C. Ørsted, go ndéanann sruth voltach gníomh ar snáthaid maighnéadach. Seachtain ina dhiaidh sin, léirigh Ampère páipéar ag míniú céard a bhí ag tarlú. 
Léirigh Ampère, gur aomadh dhá shreang chomhthreomhara i dtreo a chéile nuair a bhí sruth ag sreabhadh tríd an dá cheann sa treo céanna. Mar sin féin, d’éar na sreanga a chéile nuair a bhí na sruthanna ag sreabhadh sna treonna contrártha. 
Lean Ampère ag staidéar ar an leictreamaignéadas, agus d'fhionn sé teoiric mhatamaiticiúil a mhínigh na heachtraí a bhí feicthe cheana féin.
Bhí "Essai sur la philosophie des sciences, ou exposition analytique d'une classification naturelle de toutes les connaissances humaines", mar saothar deireanach Ampère a d'fhoilsíodh i ndiaidh a bháis.
Saol.
Rugadh Ampère i Lyon, sa Fhrainc, agus bhí cónaí air sa sráidbhaile, Poleymieux-au-Mont-d'Or, ón mbliain 1775 go 1836. Mar pháiste éachtach, bhí an-suim aige i bhfoghlaim agus eolas a aimsiú; deirtear gur bhain sé úsáid as clocha agus brioscaí le suimeanna móra a dhéanamh amach, sular fhoghlaim sé a chuid uimhreacha. 
Thosaigh a athair ag múineadh Laidine dó, ach stop sé nuair a bhí sé soiléir go raibh sé níos fearr ag an mata. Chun saothar Euler agus Bernoulli a thuiscint, bhí air an Laidin a fhoghlaim pé scéal é.
Sa bhliain 1796 bhuail Ampère le Julie Carron, iníon ghabha a bhí ina cónaí in aice le Lyon. Sa bhliain 1799 pósadh iad. Ón mbliain 1796 ar aghaidh, mhúin Ampère an matamaitic, an cheimic agus teangacha. 
Sa bhliain 1801 chuaigh sé go Bourg, le bheith mar ollamh le fisic agus ceimic. D'fhán a bhean chéile, breoite, agus a mhac óg (Jean Jacques Ampère) i Lyon. Fuair Julie bás sa bhliain 1804, agus bhí an-tionchar ag a báis ar Ampère. Sa bhliain chéanna, ceapadh é mar ollamh mata sa lycée i Lyon.
Fuair Ampère bás tobann i scoil i Marseille ar 10 Metheamh 1836 agus in aois 61 bliain dó; ní raibh cáil ar bith air ag an am. 
Sa bhliain 1869, cuireadh é sa Cimetière de Montmartre, i bPáras.
An Úisbéiceastáinis. Teanga Tuircice is ea an Úisbéiceastáinis nó an Úisbéicis ("O‘zbek tili" nó "Ўзбек тили"). Labhraíonn 23.5 milliún duine í, go háirithe san Úisbéiceastáin. Tá cuid mhór canúintí ann, agus iad an-difriúil le chéile, ach mar sin féin, tuigeann na hÚisbéicigh go léir an chanúint chaighdeánaithe.
Cosúil leis na teangacha Tuircice eile, fuair an Úisbéiceastáinis a lán focal ar iasacht ón bPeirsis agus ón Araibis. Thairis sin, áfach, d'imir an Pheirsis (nó an Táidsícis) an-tionchar ar fhuaimeanna na hÚisbéiceastáinise, ionas nach bhfuil comhcheol na ngutaí sa teanga chaighdeánach, cé gur ceann de na saintréithe is tábhachtaí é ag na teangacha Tuircice. Bíonn sé le fáil ina lán canúintí, áfach. 
Roimh bhlianta an tSóivéadachais, ba nós leis na hÚisbéicigh a gcuid scríbhneoireachta a dhéanamh san aibítir Arabach. Tugtar "Chagatay" nó "Chag'otay" ar an gcineál caighdeán a bhí acu san am sin. Bhí an teanga Chagatay á saothrú ag lucht labhartha na dteangacha Tuircice ar fud Lár na hÁise go dtí gur thosaigh na húdaráis Shóivéadacha ag forbairt leaganacha caighdeánacha de na canúintí áitiúla agus ag cur na haibítre Coireallaí i bhfeidhm orthu. B'ansin a tháinig an Úisbéicis ar an bhfód an chéad uair mar theanga scríofa ar leith.
Nuair a tháinig deireadh le ré an Aontais Shóivéadaigh, chinn na hÚisbéicigh, cosúil lena lán eile de na náisiúin iar-Shóivéadacha a raibh teangacha Tuircice á labhairt acu, ar na litreacha Laidineacha a chur in ionad na litreach Coireallach. Murab ionann agus na náisiúin eile den chineál sin, áfach, ní dhearna siad aithris ar chóras litrithe na Tuircise. Roghnaigh siad scéim thraslitrithe nach mbeadh aon litir ann nárbh fhéidir a scríobh ar an méarchlár caighdeánach Meiriceánach. Mar sin, in áit sínte fada nó comharthaí foghraíochta eile den chineál sin a ghreamú de na litreacha, chuaigh siad i dtuilleamaí uaschamóga.
Tuusula. Ceantar (Fionlainnis: "kunta") ar aon leibhéal le cathair é Tuusula (Sualainnis: "Tusby") agus é suite sách cóngarach do Heilsincí (An Fhionlainn), cé nach bhfuil sé ag críochantacht leis an bpríomhchathair. 
Is iad na cathracha is na ceantair a bhfuil teorainneacha ag Tuusula leo ná Järvenpää, Vantaa, Nurmijärvi, Hyvinkää, Mäntsälä, Sipoo, agus Kerava. Tá Tuusula suite timpeall an locha úd Tuusulanjärvi. Tá trí shráidbhaile nó áitreabh i dTuusula, mar atá, Hyrylä (Sualainnis: "Skavaböle", 20,000 duine), Kellokoski (Sualainnis: "Mariefors", 4,300 duine), agus Jokela (5,300 duine). Bhí an áit dátheangach go dtí an bhliain 1943, ach anois, níl ach an Fhionlainnis oifigiúil sa cheantar. Mar sin féin, maireann pobal beag Sualainnise i ndeisceart an cheantair.
Ba luath a thosaigh Tuusula ag dul chun tionsclaíochta, agus inniu féin, níl an dífhostaíocht go dona san áit. Sa bhliain 1915, bunaíodh ospidéal síciatrach i gKellokoski.
Tá iomrá ar Tuusula mar áit mhór chultúrtha freisin. Sa bhliain 1872, fuair scríbhneoir náisiúnta na Fionlainne, Aleksis Kivi, bás i mbothán beag i dTuusula. Timpeall ar chasadh an chéid, shocraigh a lán ealaíontóirí síos in aice leis an loch, cois bhóthar na trá. Ina measc, bhí an scríbhneoir Juhani Aho, a bhí pósta ar an bpéintéir Venny Soldan-Brofeldt; an ceolchumadóir cáiliúil Jean Sibelius, an file J. H. Erkko agus a lán eile. 
Sna 1990idí, bhí clú agus cáil ar an dráma úd "Skavabölen pojat" ("Na Buachaillí ó Skavaböle"), a thug cur síos ar shaol beirt bhuachaillí óga i Hyrylä sna seachtóidí agus sna hochtóidí. Cé gur dráma Fionlainnise a bhí ann, bhí ainm Sualainnise ar an áit sa dráma, toisc go dtagadh na stócaigh ar cuairt chuig a seanmháthair i Hyrylä, bean a raibh Sualainnis ó dhúchas aici. Ba é an drámadóir Antti Raivio a scríobh an dráma agus a stiúraigh an chéad léiriú de. Tá leagan scannánaithe le dul ar an scáileán sa bhliain 2009.
I Mí na Samhna 2007, mharaigh fear óg darbh ainm Pekka-Eric Auvinen ochtar daoine agus é féin le piostal i scoil i Jokela.
Pentti Linkola. Scríbhneoir, fealsamh éiceolaíoch, éaneolaí féinteagasctha agus easaontóir Fionlannach ab ea Kaarlo Pentti Linkola (7 Nollaig 1932 i Heilsincí - 4 Aibreán 2020 in Valkeakoski). Cé gur sa phríomhchathair a saolaíodh é, chaitheadh sé cuid mhór dá am faoin tuath, agus chuir sé suim i gcúrsaí na timpeallachta agus na héiceolaíochta luaithe go leor. Chaith sé cúpla bliain ag staidéar bitheolaíochta in Ollscoil Heilsincí, ach d'éirigh sé as go luath, ó b'fhearr leis bheith ag éanadóireacht amuigh faoin aer. Chuidigh sé leis na héaneolaithe ag déanamh breathnóireachta agus ag coinneáil súile ar na héin, agus scríobh sé caibidlí dá lán foilseachán faoi éin na Fionlainne.
Sa bhliain 1959, chrom sé ar an iascaireacht mar shlí bheatha. Faoin am céanna, thosaigh sé ag scríobh paimfléid faoin teideal "Isänmaan ja ihmisen puolesta eikä ketään vastaan" ("Ar mhaithe leis an tír dhúchais agus leis an duine, gan dochar a dhéanamh d'aon duine"). Tháinig an paimfléad i gcló sa bhliain 1960. B'é ab ábhar don phaimfléad ná cúrsaí na síochána agus an tsíochánachais, nó bhí sé ag moladh do na daoine óga gan dul sna saighdiúirí agus an tseirbhís neamharmtha a roghnú ina áit. Ba scannal mór é sin san am, nó bhí an coinscríobh éigeantach san Fhionlainn ansin (agus tá sé i bhfeidhm inniu féin), agus cé gur cheadaigh an dlí an tseirbhís neamharmtha, bhí an chuid ba mhó den tsochaí an-naimhdeach ina leith siúd a roghnaigh í. Ina dhiaidh sin, áfach, d'éirigh sé as an síochánachas, nuair a thosaigh sé ag craobhscaoileadh an Darwineachais shóisialta.
Sa bhliain 1971, d'fhoilsigh Linkola an chéad bhailiúchán d'altanna faoi chúrsaí na héiceolaíochta, mar atá, "Unelmat paremmasta maailmasta" ("Na Brionglóidí faoi Dhomhan ab Fhearr ná Seo"). I rith na mblianta, d'éirigh sé ní ba duairce agus ní ba chruálaí ina shaoldearcadh. Nuair a tháinig an chéad leabhar eile leis i gcló, mar atá, "Toisinajattelijan päiväkirjasta" ("As Dialann an Easaontóra"), sa bhliain 1979, bhí sé ag moladh Hitler, toisc go raibh Hitler ag marú daoine, agus ag caitheamh anuas ar dhaoine cosúil le hAlbert Schweitzer, ó bhí siad ag sábháil daoine. Sa leabhar seo ba thúisce a chuir sé i míotar an prionsabal atá taobh thiar dá smaointeachas ó sin i leith, is é sin, an bithlárnachas in áit an daonlárnachais. Is éard atá sé a rá ná go bhfuil an duine daonna ag cur na timpeallachta nádúrtha ó mhaith, agus go bhfuil an timpeallacht nádúrtha níos tábhachtaí ná an duine daonna. Mar sin, ní mór na daoine iomarcacha a mharú scun scan, éirí as úsáid na teicneolaíochta agus sochaí nua a chur ar bun a bheadh bunaithe ar an eacnamaíocht fhéinchothaitheach agus ar an talmhaíocht.
D'fhorbair sé na smaointí seo i gcúpla leabhar a d'fhoilsigh sé ina dhiaidh sin, mar atá, "Johdatus 90-luvun ajatteluun" (1989, "Uraiceacht Smaointeachas na Nóchaidí") agus "Voisiko elämä voittaa?" (2004, "An bhféadfadh an bheatha bua a bhreith?")
Liosta daoine as Luimneach. I measc na ndaoine cáiliúla a rugadh i Luimneach nó ar chaith seal mhaith dá shaol inti nó a bhfuil baint mhór acu léi, tá an liosta seo a leanas:
Poblacht na Cairéile. Poblacht chónaidhme de chuid na Rúise is ea an Chairéil, nó "Karjalan tazavaldu" i gCairéilis. Tá an phoblacht suite in iarthuaisceart na Rúise, thuas ó Chathair Pheadair agus tá teorainn aici leis an Fhionlainn ó thiar. Is é Loch Ladoga an loch is mó sa phoblacht. Is Rúisigh iad an chuid is mó den daonra (76.6% sa bhliain 2002). Tá na Cairéiligh sa dara háit le 9.2% den daonra. Níl ach teanga oifigiúil amháin sa phoblacht - an Rúisis, ach tá rún ag rialtas na Cairéile chun an Chairéilis a chur ina teanga oifigiúil in aice leis an Rúisis. Is daoine den Cheartchreideamh Rúiseach iad go mórmhór.
Aigéan. Is achar mór uisce é aigéan, nó an fhairsinge uisce sin a chlúdaíonn timpeall 70% de dhromchla an domhain agus a thimpeallaíonn na hilchríocha. Tugtar Muir ar chuid d'aigéan. 
Má fhéachann muid ar aigéan i bhfad uaim, níl le feiceáil ann ach uisce agus a thuilleadh uisce. Ach tá na haigéin lán de bheatha. Maireann níos mó ná 1 mhilliún speiceas de phlandaí agus d’ainmhithe sna haigéin. Deir eolaithe go mb’fhéidir go bhfuil suas le naoi milliún sórt eile nach bhfuil aimsithe acu fós. 
Tagann 71% d’ocsaigin an domhain ó na haigéin. is sna haigéin atá na sléibhte is airde ar domhan agus na gleannta is doimhne ar domhan. Is sna haigéin atá cónaí ar an ainmhí is mó riamh – an míol mór gorm. 
Bunús.
Cruthaíodh na haigéin go luath i stair an domhain de réir dealraimh, chomh luath is a d'fhuaraigh an pláinéad a dhóthain chun go dtiocfadh an t-uisce leachtach, timpeall 4,000 milliún bliain ó shin. 
Tháinig an salann as ceimiceáin sa screamh agus ó chisil níos doimhne trí bholcánacht. 
Is é an toradh ar chruthú na n-ilchríoch ná an 5 phríomhaigéan: an tAigéan Atlantach, an tAigéan Indiach, an tAigéan Ciúin, an tAigéan Artach, agus an tAigéan Antartach nó tAigéan Theas.
Tréithe.
Bíonn uisce na n-aigéan ag síor-ghluaiseacht de bharr na feachtaí is an taoidí a iompraíonn uisce na n-aigéan ó áit go háit. 
Tá sléibhte is gleannta ar ghrinneall na farraige go díreach mar atá ar talamh. Is oileáin iad cuid de na sléibhte mar éiríonn siad chomh hard sin go bhfuil siad le feiceáil os cionn na farraige. 
Tugtar dromanna aigéin ar na sliabhraonta is trinsí ar na gleannta.
Aigéin an domhain.
Tá breis is dhá thrian de dhromchla an domhain faoi fharraigí is faoi aigéin. 
Clúdaíonn an t-aigéan is mó, an tAigéan Ciúin, réimse níos mó den domhan ná na tíortha uile le chéile.
Cúig aigéan atá ann. Seo iad de réir a méid i milliúin ciliméadar cearnach:
Téamh domhanda.
Tá dlús á chur leis an luas ina bhfuil oighear á chailliúint timpeall an domhain. Tá fianaise ann anois, gan ardú teochta domhanda níos mó, go n-ardóidh leibhéal na mara 0.27m, mar tá an oiread "leac oighir zombaí" i Muir na Graonlainne agus ar chósta thiar na Graonlainne i láthair na huaire.
Dar le Richard Alley, ollamh le geolaíocht, dá mbeadh ardú teochta ollmhór ann (níos mó ná 2°C), leáfaí oighearchaidhp na Graonlainne ar fad. Toirt ollmhór uisce breise ab ea é sin i dteiscinn an domhain, agus d’ardófaí leibhéal na mara timpeall cúpla méadar dá bharr. Bheadh tíortha iomlána éagsúla caillte faoi thoinn.
Brad Pitt. Is aisteoir Meiriceánach é William Bradley "Brad" Pitt. Rugadh ar 18 Nollaig 1963 é, agus tá sé ag siúil amach le Angelina Jolie.
Gradaim.
Tá 61 gradam buaite ag Pitt.
The Bill. Is dráma teilifíse faoi saol an phóilín ar UTV é The Bill. Bíonn sé ar siúl Dé Chéadaoin agus Déardaoin ag a hocht a chlog.
Peugeot. Is monaróir carranna Francach é Peugeot. Is le Stellantis é.
Coláiste Belvedere. Is scoil Íosánach i mBaile Átha Cliath í Coláiste Belvedere. Tá timpeall 900 scoláire ag freastal uirthi.
Seán Mac Brádaigh. Ba ea Ardeaspag Ard Mhacha é Seán Mac Brádaigh (Béarla: "Seán Brady") (rugadh 16 Lúnasa 1939, Laragh, Co. Cabháin).
Saol.
Bhain sé amach céim in Ollscoil na hÉireann, Maigh Nuad sa bhliain 1960. Oirníodh é mar shagart sa bhliain 1964. Bronnadh dochtúireacht sa diagacht air sa bhliain 1967 ón Ollscoil Lateran sa Róimh. Bhí cónaí air sa Choláiste Gaelach.
D'fhill sé ar a chontae dhúchais agus chaith sé na blianta idir 1967 agus 1980 ag teagasc i gColáiste Naomh Pádraig i mbaile Cabháin. 
Sa bhliain 1980, chuaigh sé ar ais chuig na Róimhe mar leascheannaire ar an gColáiste Gaelach Sa bhliain 1993 ceapadh é mar shagart paróiste i gCastletara, Co. Cabháin.
Tháinig sé i gcomharbacht ar Ardeaspag Cathal Ó Dálaigh mar Ardeaspag Ard Mhacha ar an 1 Deireadh Fómhair 1996.
Sé a rosc easpaig ná "Jesum Christum cognoscore" (Aithnigh Íosa Chríost).
Chuir an Phápa Beinidict XVI in iúl ar an 17 Deireadh Fómhair 2007 go raibh sé de rún aige cairdinéal a dhéanamh de. Rinneadh amhlaidh agus cruthaíodh cairdinéal de i searmanas sa Róimh ar an 24 Samhain 2007. Ba é an tríú cairdinéal in Éirinn ag an am (agus go dtí go bhfuair an Cairdinéal Ó Dálaigh bás).
Chuaigh Mac Brádaigh amach ar scor sa bhliain 2014 (75 bliain d'aois).
Freastalaí Gréasáin. Is féidir leis an téarma freastalaí Gréasáin tagairt a dhéanamh do dhá rud:
An Margadh.
Seo thíos liosta de na príomh-fhreastalaithe Gréasáin a d'fhoilsigh an comhlacht a choinníonn súil ar staitisticí an Idirlín, Netcraft, i suirbhé i Meán Fómhair 2007.
An Phuinseáibis. Tá an Phuinseáibis (ਪੰਜਾਬੀ) ar an aonú teanga déag is mó a labhraítear ar fud an domhain, agus í á labhairt ag timpeall is céad milliún duine san India agus sa Phacastáin thar aon áit eile. Cé gur teanga Ind-Eorpach í, is teanga thonúil (teanga thuiníoch) í. Tá a gramadach bunaithe ar an táthú, is é sin, cuirtear iarmhíreanna i ndiaidh iarmhíreanna leis na focail, agus ciall sách cúng le gach iarmhír. Is é gnáthord na bhfocal ná Ainmní-Cuspóir-Briathar (SOV), cosúil leis an Laidin agus leis an Airméinis, mar shampla. (Is é an t-ord atá sa Ghaeilge ná Briathar-Ainmní-Cuspóir, nó VSO.) 
Tá stádas oifigiúil ag an bPuinseáibis sa Phuinseáb san India agus i gCathair Chandigarh. I Hariyana san India agus i gCathair Delhi, tá stádas oifigiúil aici freisin, ach ní hí an t-aon teanga oifigiúil amháin í. Is í an teanga is mó a labhraítear sa Phacastáin freisin, ach níl stádas oifigiúil ar bith aici sa tír sin, nó is iad an Béarla agus an Urdúis teangacha oifigiúla na Pacastáine. 
Is féidir úsáid a bhaint as an aibítir Dhéiveanágrach agus as an aibítir Arabach le Puinseáibis a scríobh, ach is í an aibítir Ghurmúcach is mó a shamhlaítear leis an teanga. Is í an aibítir a úsáideann lucht leanúna an tSaíceachais, agus iad ag saothrú na Puinseáibise thar aon dream eile.
D'fhorbair an Phuinseáibis as an teanga "Sauraseni", a bhí á saothrú i dTuaisceart na hIndia anallód. B'í an teanga "Sauraseni" ba bhunús leis an Hiondúis, an Urdúis, agus an teanga "Konkani", leis. Ceann de na teangacha Pracraite a bhí ann - is é sin, caighdeán scríofa a bhí ní ba chóngaraí do chaint na ndaoine ná an tSanscrait, teanga chlasaiceach na hIndia.
Thosaigh litríocht na Puinseáibise faoin am ar tháinig an Saíceachas chun saoil. B'é an chéad ghurú Saíceach, Guru Nanak, a chuir bun le litríocht Shaíceach na Puinseáibise. B'é an cúigiú gurú Saíceach, Guru Arjan Dev, a bhreac síos scrioptúr naofa na Saíceach, "Guru Granth Sahib", an saothar ar a ndearcann na Saícigh mar ghurú i riocht leabhair. Úsáidtear a lán teangacha eile i n"Guru Granth Sahib" freisin, ach is i bPuinseáibis a cumadh an chuid is mó de.
World Wide Web Consortium. Is é Feadhnacht an Ghréasáin Dhomhanda (nó W3C - "World Wide Web Consortium" as Béarla) an príomh-eagraíocht caighdeán idirnáisiúnta don Ghréasán Domhanda. Bhunaigh Tim Berners-Lee an eagraíocht sa bhliain 1994 ag an Massachusetts Institute of Technology le haghaidh caighdeáin a chruthú don gréasán.
Eagraítear é mar fheadhnacht agus íocann na baill as foireann lánaimseartha a bhíonn ag comhoibriú ann ag forbairt caighdeán don Gréasán Domhanda. I mí na Nollag 2006 bhí 429 ball ag an W3C agus bhí sé oscailte d'eagraíochtaí eile. 
Bhí Tim Berners-Lee, "athair" an Ghréasáin Dhomhanda agus príomh-údar na sonraíochtaí URL, HTTP agus HTML, i gceannas ar an bhfeadhnacht go dtí 2008.
Caighdeáin.
Caighdeáin W3C/IETF (thar sraith Prótacal Idirlín):
Stílbhileoga cascáideacha. Is teanga stílbhileoga í stílbhileoga cascáideacha (Béarla: "" nó "CSS") a úsáidtear i bhforbairt bogearraí don Ghréasán le haghaidh cur síos a dhéanamh ar cháipéis atá scríofa i dteanga mharcála. Úsáidtear don chuid is mó í le haghaidh leathanaigh atá scríofa i HTML nó XHTML a stíleáil ach is féidir í a chur i bhfeidhm ar aon cháipéis XML, SVG agus XUL ina measc.
Comhrá. ‘Séard is comhrá ann ná daoine ag caint le chéile (cumarsáid idir beirt nó níos mó). 
Is annamh a labhraíonn daoine in abairtí iomlána. Déanann siad botúin ghramadaí. Athraíonn siad an chomhréir i lár abairte. Agus is cinnte nach mbaineann siad úsáid as lúibíní ina gcuid cainte, gan trácht ar leathstadanna.
Lena chois sin ní bhíonn daoine gonta ná ábhartha; ní éiríonn leo scéal a insint gan céad scéal eile a tharraingt isteach agus gan míle tagairt a dhéanamh don aimsir.
Anuas air sin ar fad bíonn blas réigiúnda le sonrú ar chaint daoine go minic, nó stíl chainte a léireodh cén aoisghrúpa nó cén aicme shóisialta lena mbaineann siad, nó saintréithe pearsanta eile.
Tá a lán saghsanna comhrá mar shampla...argóintí, leachtaí, comhrá rómánsúil, comhrá dáiríre, comhrá greannmhar, srl,
Family Guy. Is sraith teilifíse Mheiriceánach é Family Guy faoi chlann chraiceáilte atá ina gcónaí i mbaile ficseanúil darb ainm Quahog, Oileán Rhode. Chruthaigh Seth MacFarlane é. Tá cúigear sa chlann, an t-athair Peter Griffin, an mháthair, Lois Griffin, agus triúr páistí, Chris Griffin, Meg Griffin agus Stewie Griffin. Tá madra ann chomh maith, Brian Griffin is ainm dó, a bhíonn ag caint freisin. Tá an-chuid téamaí i ngach scéal. Tá an-úsáid bainte ag na scríbhneoirí as Reiligiún, Gnéas, saol ginearálta, an mbás, daoine cáiliúla agus an-chuid eile. 
Stair.
Cruthú na chéad is dara séasúir sa bhliain 1999 tar éis a rug 'Larry Shorts' suntas den Comhairle Craoladh FOX i rith na bhfógraí an t-Super Bowl i 1999. Fógraíodh a chealú ach de bharr bogadh i chumhacht i bhFOX agus caoineadh amach ó na lucht leanúna tharla freaschur don socrú sin. Tar éis sin, rinne siad sraith eile ach arís chealú sé. Chuir athritheanna ar 'Adult swim' an tseó ar ais in iúl agus bhí na scoaoilí DVD conáchas, le dhíolacháin breis is 2.2 mhilliún cóipeáile i mbliain amháin, rud éigin a spreagadh suim úr i FOX sa tsraith. D'fhill Family Guy ar ais i léithreacht i 2004, ag déanamh dhá sraitheanna níos mó (iomlán 5) agus ag déandamh scanánn díreach go DVD, 'Stewie Griffin; the untold story'. Tosaíodh an 6ú sraith á craoladh i bhFómhair 2007, le sraith eile á phleanála do Fómhair 2008. Le chéile le sin, chuaigh Family Guy isteach i 'syndication' i bhFómhair 2007.
N20. Is príomhbhóthar náisiúnta Éireannach é an N20 idir Luimneach agus Corcaigh.
N19. Is príomhbhóthar náisiúnta Éireannach é an N19. (Ón N18 (Luimneach-Inis-Gaillimh), go dtí Aerfort na Sionainne).
Dlús. San Fhisic, séard is dlús substainte ann ná mais aonad toirte dí. Is í ρ (an litir Ghréagach ró) de ghnáth an tsiombail a úsáidtear le haghaidh an dhlúis. I gcásanna áirithe (mar shampla, sna Stáit Aontaithe agus an tionscal ola agus gáis), sainmhínitear dlús freisin mar mheáchan in aghaidh an aonaid toirte; cé go mbeadh sé níos cruinne sainmheáchan a thabhairt air. 
I dtéarmaí máta deirtear go bhfuil:
ait a bhfuil;