Trelis/gawiki huggingface dataset:
Cónasc (gramadach). Sa teangeolaíocht, is focal a cheanglaíonn dhá abairt, fhrása, nó chlásal le chéile é cónasc. 
Tugtar cónasc comhordaithe ar chónasc a cheanglaíonn dhá fhrása a bhfuil an tábhacht chéanna acu. Is iad “agus”, “nó”, agus “ach” na cónaisc chomhordaithe is coitianta i nGaeilge. Mar shampla:
Tugtar cónasc fo-ordaitheach ar chónasc a cheanglaíonn clásal neamhspleách le fochlásal. Is iad “má”, “nuair”, agus “mar” na samplaí is coitianta i nGaeilge. Mar shampla:
Signor Bari. Is dioscmharcach as Béal Feirste ó dhúchas é Signor Bari atá ag casadh ceoil le blianta beaga anuas ag cóisirí agus ócáidí. Tá sé tar éis casadh leis an mbanna ceoil Abhainn Bheara agus le Kneecap.
Mealladh ar dtús é i dtreo an cheoil leictreonaigh ag léiritheoirí ar nós Four Tet, Bicep, Jamie XX agus Bonobo. Chuir sé níos mó suime sa cheol damhsa trí fhéilte ceoil, turais go Beirlín, chomh maith le blaiseadh de chultúr na gclubanna le tréimse cónaithe aige i Londain.
Deirtear go bhfuil stíl DJ Signor Bari dírithe ar fhuinneamh a chothú ar an urlár damhsa agus rian an spraoi a bheith sna seiteanna. Bíonn sé ag tarraingt ar réimse fhorleathan de cheol idir ceol house, leictreonaice, electro agus breakbeat. 
Bíonn DJ Signor Bari sa tóir ar cheoil úra go leanúnach agus ag déanamh forbartha ar a chuid léiriúchán féin lena mheascadh isteach sna seiteanna aige. Bhí sé mar chuid den ghrúpa ALLTAR a chuir oíche chlub ar siúl i mBéal Feirste sa bhliain 2022 agus ag súil le tuilleadh imeachtaí club a reáchtáil sa chathair amach anseo.
Abhainn Bheara (banna ceoil). Banna ceoil atá in Abhainn Bheara a bhíonn i mbun ceoil reigé as Gaeilge agus iad ag leanstan de thraidisiún reigé Bhéal Feirste. Alan Ó Donnaile, James Jamison, Stephen Loughran, Daniel Saunders agus Thomas Quinn atá sa bhanna.
Aremorica. Is í Aremorica, Armoiric na Gaille nó Letha (Laidin:"Armorica"; Briotáinis: "Arvorig" ; Fraincis: "Armorique" ) an t-ainm a thugtar ar an gcuid den Ghaill idir an tSéin agus an Loire, agus a chuimsíonn Leithinis na Briotáine, ag síneadh intíre go dtí pointe éiginnte agus síos chósta an Atlantaigh.
Sna teangacha Ceilteacha Insúla meánaoiseacha, baineadh úsáid as an téarma Ceilteach *Litauia, a chiallaíonn 'Tír' (ó bhun-Phróta-Cheilteach *Litauī "), chun an Bhriotáin a ainmniú. Leithinis, 
Logainm.
Is foirm Laidine í an t-ainm "Armorica" den logainmníocht Gallach Aremorica, a chiallaíonn go litriúil 'áit os comhair na farraige'. Cruthaítear é leis an réimír are- ('os comhair') ceangailte le -mori- ('farraige') agus an iarmhír bhaininscneach -(i)cā, rud a léiríonn an suíomh (nó an bunáit).
An Loire. Is í an Loire an abhainn is faide sa Fhrainc agus an 171 is faide ar domhan. Le fad 1,006 ciliméadar, draenálann sí 117,054 km2, níos mó ná an cúigiú cuid de thalamh na Fraince, cé nach bhfuil a meánscaoileadh ach leath de mhéid an Rhône .
Éiríonn an abhainn i gceathrú thoir theas den "Massif Central" sna Cévennes (san roinn Ardèche) ag 1,350 m in aice le Mont Gerbier de Jonc; ritheann sí ó thuaidh trí Nevers go dtí Orléans, ansin siar trí Tours agus Nantes go dtí go sroicheann sí Bá na Bioscáine (An tAigéan Atlantach) ag Saint-Nazaire. Áirítear ar a príomh-aibhneacha na haibhneacha Nièvre, Maine agus an Erdre ar a bhruach dheis, agus na haibhneacha Allier, Cher, Indre, Vienne, agus an Sèvre Nantaise ar bhruach na láimhe clé.
Bithcheimiceoir. Is eolaithe iad bithcheimiceoirí atá oilte sa bhithcheimic . Déanann siad staidéar ar phróisis cheimiceacha agus ar chlaochluithe ceimiceacha in orgánaigh bheo. Déanann bithcheimiceoirí staidéar ar ADN, próitéiní agus codanna de chealla.
Déanann bithcheimiceoirí taighde freisin ar an gcaoi a dtarlaíonn imoibrithe ceimiceacha áirithe i gcealla agus i bhfíocháin agus breathnaíonn agus taifeadann siad éifeachtaí táirgí i mbreiseáin bia agus i gcógas .
Díríonn bithcheimiceoir, a dhéanann taighde, ar thurgnaimh thaighde a thógáil, go príomha chun táirgí nua a fhorbairt, táirgí atá ann cheana a nuashonrú agus anailís a dhéanamh ar tháirgí sin. Tá bhithcheimiceoir freagracht freisin as a gcuid torthaí taighde a chur i láthair agus tograí deontais a chruthú chun cistí a fháil le haghaidh taighde amach anseo. 
taighdeoirí bithcheimiceoirí ar thurgnaimh thaighde a imirt agus a thógáil, go príomha chun táirgí nua a fhorbairt, táirgí atá ann cheana a nuashonrú agus anailís a dhéanamh ar na táirgí sin. Tá sé de fhreagracht ar bhithcheimiceoir freisin a thorthaí taighde a chur i láthair agus tograí deontais a chruthú chun cistí a fháil le haghaidh taighde amach anseo.
Elbit Systems. Is cuideachta leictreonaic cosanta idirnáisiúnta Iosrael-bhunaithe i mbun raon leathan de chláir ar fud an domhain é Elbit Systems Ltd. Feidhmíonn an chuideachta, lena n-áirítear Elbit Systems agus a fochuideachtaí, i réimsí na gcóras aeraspáis, talún agus cabhlaigh, córais ceannais, rialaithe, cumarsáide, ríomhairí, faireachas faisnéise agus réamhchuairt (FFRC), córais aerárthaí gan foireann (AGF), leictrea-optaic chun cinn, córais spáis leictrea-optaice, seomraí cogaidh leictreonach, córais faisnéise comharthaí (CFC), naisc sonraí agus córais chumarsáide agus raidiónna. Díríonn an chuideachta freisin ar uasghrádú na n-ardán míleata atá ann cheana féin, teicneolaíochtaí nua a fhorbairt le haghaidh cosaint, slándáil bhaile agus feidhmchláir eitlíochta tráchtála agus raon seirbhísí tacaíochta a sholáthar, lena n-áirítear córais oiliúna agus aithrise. Sa bhliain 2016, bhí thart ar 13,895 fostaí ag Elbit Systems, a bhfuil a bhformhór ag gabháil d'innealtóireacht, do mheicnic, do thaighde agus d'fhorbairt, agus do réimsí ríomhaireachta agus teicniúla eile. Déantar scaireanna Elbit Systems a thrádáil ar Stocmhalartán Tel Aviv agus NASDAQ.
Waikato (abhainn). Sníonn abhainn Waikato léi féin tríd an Oileán Thuaidh Nua-Shéalainn. Is í an abhainn is faide í sa tír ag 425 km. Is abhainn naofa í do na Maoraigh.
Faiséilis. Ba chathair Ghréagach agus Rómhánach í Faiséilis (Sean - Ghréigis: Φασηλίς) ar chósta na Sean-Licia. Tá a fothracha suite ó thuaidh den bhaile nua-aimseartha Tekirova i gceantar Kemer i gCúige Antalya sa Tuirc. Tá sé suite idir na Sléibhte Bey agus foraoisí Pháirc Náisiúnta Oilimpeas, 16 ciliméadar ó dheas ó bhaile turasóireachta Kemer agus ar an 57ú ciliméadar de mhórbhealach Antalya - Kumluca. Is féidir teacht ar Faiséilis agus sean-bhailte eile timpeall an chladaigh freisin ón bhfarraige trí thurais luaimh laethúla.
David Pilkey. Údar agus maisitheoir Meiriceánach é David Murray "Dav" Pilkey Jr. Tá breis agus seachtó leabhar do pháistí foilsithe aige, ina measc na húrscéalta grafacha mór-ráchairte Dog Man agus Cat Kid Comic Club.
Cúlra.
Nuair a bhí sé óg, bhain NHEA agus disléicse do. Bhíodh sé ag cur isteach an oiread sin ar an rang go gcuireadh na múinteoirí amach sa halla é gach lá. Bhí an t-ádh air gur thaitin sé leis pictiúir a tharraingt agus scéalta a chumadh. Chaith sé a chuid ama sa halla ag cruthú a chuid greannán féin - céadeachtraí Dog Man agus an Chaptaein Fobhrístí. Agus é ar an ollscoil, casadh múinteoir air a mhol dó dul ag scríobh agus ag maisiú leabhair do pháistí. Ghlac Dav Leis an gcomhairle sin agus chruthaigh sé a chéad Leabhar, WORLD WAR WON, a bhuaigh comórtas náisiúnta Meiriceánach sa bhliain 1986. Is iomaí Leabhar eile a chruthaigh Pilkey sular bronnadh California Young Reader Medal ar DOG BREATH (1994) agus an Caldecott Honor ar THE PAPERBOY (1996).
Saothair.
In 2002, d'fhoilsigh Dav an chéad úrscéal grafach lánfhada dá chuid do pháistí, dar theideal THE ADVENTURES OF SUPER DIAPER BABY. Luadh é in USA Today agus sa New York Times mar leabhar mórdhíola.
Bíonn Dav ag tarraingt ar a thaithí shaoil féin agus é ag scríobh, agus is minic é ag plé le téamaí uilíocha. Bíonn an cairdeas agus an chomhbhá á gceiliúradh ina shaothar, agus bíonn an lámh in uachtar i gcónaí ag an té a bhfuil dea-chroí aige.
Saol pearsanta.
Nuair nach mbíonn sé ag cruthú leabhair do pháistí, is breá leis a bheith ag cadhcáil lena bhean in Iar-Thuaisceart Mheiriceá
Liosta de Phríomh-Airí na Ríochta Aontaithe. Nótaí.
1 D’éirigh an Príomhaire as agus bhunaigh sé rialtas nua de pháirtithe eile.
Liosta de sheaimpíní na Fleidhe Uile-Éireann. Ar an leathanach seo, tá liosta de na daoine a bhuaigh an teideal sinsearach ag Fleadh Cheoil na hÉireann ó bhunaigh Comhaltas Ceoltóirí Éireann é sa bhliain 1951 . Ní raibh aon chomórtais ann in 2020 agus 2021 mar gheall ar Phaindéim COVID-19. Nuair a bhíonn teideal sinsearach buaite agat, cuirtear isteach sa chomórtas Uile-Éireann thú go huathoibríoch an bhliain seo chugainn, rud a thugann deis duit an teideal a chosaint. Cé nach bhfilleann an tromlach, chosain cuid acu a dteideal go minic.
Tá comórtais ann d'aonraitheoirí, díséadí, tríréadí, agus cineálacha éagsúla ensemble, agus roinntear go leor acu i gcomórtais ar leith de réir aoisghrúpa. Tá liosta de na catagóirí le fáil anseo . 
Buíon Cheoil Phíob (Pipe Bands).
Tabhair faoi deara nach bhfuil baint ag Craobh Uile-Éireann leis na Craobhchomórtais Banna Píb Uile-Éireann arna n-eagrú i gcomhpháirt ag Cumann Banna Píb na hÉireann agus Craobhacha Thuaisceart Éireann de Chumann Banna Píb Ríoga na hAlban.
Gnaeus Julius Agricola. Ginearál agus polaiteoir Rómhánach ab ea Gnaeus Julius Agricola (13 Meitheamh 40 – 23 Lúnasa 93) a bhí freagrach as cuid mhór de choncas na Róimhe ar an mBreatain. Rugadh Agricola do theaghlach polaitiúil de chéim sheanadóiriúil, agus thosaigh Agricola a ghairm bheatha mhíleata mar threabhann míleata faoin nGobharnóir Gaius Suetonius Paulinus. Ina ghairm bheatha ina dhiaidh sin, bhí sé i bpoist pholaitiúla éagsúla sa Róimh. Sa bhliain 64, ceapadh é ina chaestóir i gCúige na hÁise. Dhá bhliain ina dhiaidh sin, ceapadh é ina threabhann pleibeach, agus sa bhliain 68, rinneadh praetóir de. I rith Bhliain na gCeithre Impire sa bhliain 69, thacaigh sé le Veaspáisian, ginearál arm na Siria, ina "iarraidh" ar an ríchathaoir.
Nuair a rinneadh Impire de Veaspáisian, rinneadh paitríoch de Agricola agus ceapadh é ina ghobharnóir ar Gallia Aquitania . Sa bhliain 77, rinneadh consal agus gobharnóir na Breataine (Laidin: Britannia) de . Mar ghobharnóir, chríochnaigh sé an concas a bhfuil sa lá atá inniu ann sa Bhreatain Bheag agus i dtuaisceart Shasana, agus threoraigh sé a arm go dtí an taobh i bhfad ó thuaidh d' Albain, ag bunú dúnta trasna cuid mhaith de na hísealchríocha . Sa bhliain 85, athghairm an tImpire Domitian Agricola ón mBreatain tar éis seirbhís neamhghnách fada ann. Tar éis dó filleadh, scoir sé ón saol míleata agus poiblí agus fuair sé bás sa bhliain 93. Scríobhadh an chuid is mó dá bhfuil ar eolas faoi Agricola agus a ghobharnóireacht sa "De vita et moribus Iulii Agricolae", bunfhoinse, a scríobh Tacitus, mac-céile Agricola, agus fianaise sheandálaíochta mhionsonraithe ó thuaisceart na Breataine. 
Luathshaol.
Rugadh Agricola i "gcoilíneacht (Laidin: )" Forum Julii, Gallia Narbonensis ( Fréjus na Fraince anois). Bhí tuismitheoirí Agricola ó theaghlaigh pholaitiúla iomráiteacha, de chéim sheanadóiriúil sa Ghaill Rómhánach . Bhí an bheirt sheanathair aige ina ngobharnóirí impiriúla. "Praetóir" ba ea a athair, Lucius Julius Graecinus, agus bhí sé ina bhall de Sheanad na Róimhe sa bhliain a rugadh Agricola. Bhí cáil bainte amach ag Graecinus mar gheall ar a spéis san fhealsúnacht. Idir 40 Lúnasa agus 41 Eanáir, d'ordaigh an t-impire Caligula a bhás, toisc gur dhiúltaigh sé dara col ceathrar an impire Marcus Junius Silanus a ionchúiseamh. 
Julia Procilla ab ainm dá mháthair. Déanann an staraí Rómhánach Tacitus cur síos uirthi mar "bhean de bhua ar leith" a raibh gean ceanúil aici ar a mac. Cuireadh oideachas ar Agricola in Massilia (Marseille), agus léirigh sé an méid a measadh a bheith ina spéis mhíshláintiúil san fhealsúnacht.
Gairm pholaitiúil.
Thosaigh sé a ghairm bheatha i saol poiblí na Róimhe mar threabhann míleata, rinne sé seirbhís sa Bhreatain faoi Gaius Suetonius Paulinus ó 58 go 62. Is dócha go raibh baint aige leis an "Legio II Augusta", ach roghnaíodh é chun seirbhís a dhéanamh ar fhoireann Suetonius agus mar sin is cinnte go raibh sé rannpháirteach i gcur faoi chois éirí amach Boudica sa bhliain 61.
TG4+1. Tugann an cainéal teilifíse TG4+1 deis de dhaoine féachaint ar ábhar an stáisiúin TG4 uair an chloig i ndiaidh a chraolta.
Richie Conroy. Is scríbhneoir scripte agus úrscéalaí Éireannach é Richie Conroy a oibríonn ar chláir teilifíse agus scannáin don aos óg ar Disney, RTÉ, BBC agus ar TG4. Ba é Dialann Emily Porter: An Jailtacht (LeabhairCOMHAR) a chéad úrscéal. Foilsíodh gearrscéalta dá chuid sa leabhar Saibhreas (Mentor Press). Tá aitheantas faighte aige agus bronnadh gradaim air dá shaothair go náisiúnta agus go hidirnáisiúnta. Bhí sé ina scríbhneoir cónaithe in Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath sa bhliain 2021. Is as Cill Dara dó. Is é Don Conroy a athair.
"Dialann Emily Porter: Thíos Seal Thuas Seal".
Scéal é seo faoi Emily, cailín atá sona sásta. Tá sí san idirbhliain agus tá sí ag siúl amach le buachaill agus tá múinteoir nua ar scoil atá spreagúil, cineálta agus an-dathúil. Ach, ní fada go dtosaíonn rudaí ag dul in olcas di agus go mbíonn fadhbanna le réiteach aici. Ar a bharr sin, tá rún ag tuismitheoirí Emily a athróidh a saol go hiomlán.
Bhuaigh an saothar Dialann Emily Porter: Thíos Seal Thuas Seal an chéad duais i gComórtas A3: Ficsean do Dhaoine Óga (13-15) i gComórtais Liteartha an Oireachtais sa bhliain 2020. D’fhoilsigh LeabhairCOMHAR é sa bhliain 2021 agus bhí sé ainmnithe ar ghearrliosta Ghradam Réics Carló 2022.
Kevinismus. Sa Ghearmáinis, is éard is Kevinismus (Gaeilge: "Caoimhíneachas"; Béarla: "Kevinism") ann ná réamhchlaonadh diúltach i measc na nGearmánach in aghaidh daoine a bhfuil ainm faiseanta nó andúchasach orthu, toisc go mbaineann na hainmneacha seo leis an ísealaicme. Is é “Kevin” an sampla is suntasaí, ainm ar tháinig borradh obann faoi nach raibh aon súil leis. Cosúil le formhór na n-ainmneacha den sórt seo, tháinig sé isteach sa Ghearmáin ón gcultúr Angla-Mheiriceánach. Uaireanta, tugtar Chantalismus ar an gcoincheap seo i gcás ainmneacha baineannacha, ón ainm Francach “Chantal”.
Ba é an suíomh gréasáin aorach Uncyclopedia a cheap an téarma Kevinismus i dtús báire, ansin thug iriseoirí éagsúla suntas dó.
De réir tráchtas máistreachta a scríobhadh in Ollscoil Oldenburg in 2009, bhí múinteoirí claonta in aghaidh mac léinn a raibh ainmneacha áirithe orthu. Mar shampla, chreid múinteoirí Gearmánacha go raibh mic léinn darb ainm “Kevin” tugtha d'iompar a tharraingíonn aird orthu féin, agus nach n-éireodh go maith leo ar scoil. Creideadh freisin gur dócha go mbaineann na mic léinn seo leis an ísealaicme. Ní raibh sé soiléir sa staidéar an gcaitear níos measa leis na mic léinn seo mar thoradh ar a n-ainm.
Treabhann míleata. Oifigeach de chuid arm na Róimhe ab ea treabhann míleata'" ( Laidin: "tribunus militum, 'ceannasaí na saighdiúirí') a rangaíodh faoi bhun an leagáid agus os cionn an cheantúra . Ba mhinic fir óga de chéim na hEachaíochta ag feidhmiú mar threabhann míleata, mar chloch chéimneach chun an tSeanaid. Níor cheart an "tribunus militum" a mheascadh le hoifig pholaitiúil thofa tribune de na daoine "( tribunus plebis )" ná le hoifig "tribunus militum consulari potestate" .
An Róimh Luath.
Tagann an focal "tribunus" as "tribus", “treibh”. I stair is luaithe na Róimhe, chuir gach ceann de na trí threibh (Ramnes, Luceres, agus Tities) ceannasaí amháin ar aghaidh nuair a cruinníodh arm, ós rud é nach raibh aon arm seasta ann. Bhí na treabhainn ina gceannasaithe ar an léigiún bunaidh de 3,000. In aimsir an staraí Gréagach Polybius (b. 118 R.Ch.), bhí seisear treabhainn ann, agus ba iad na consail a cheap iad. Mar sin féin, tá an próiseas trína roghnaíodh agus a sannadh na treabhainn casta agus bhí éagsúlacht ann ag amanna éagsúla.
Tréimhse Phoblachtánach.
Sa tréimhse Poblachtach, ceapadh seisear do gach léigiún. Tugadh údarás do bheirt ag an am, agus rinne an cheannasaíocht i measc an tseisir. Fir ab ea na treabhainn, ar stádas na seanadóirí, a bhí ceaptha ag Seanad na Róimhe. Chun post an treabhainn a bhaint amach, níor ghá ach duine amháin a bheith ina bhall den aicme cheannais. Faoin mbliain 311 R.Ch. bhí an ceart ag na pleibigh sé cinn déag de na saighdiúirí a thoghadh, is é sin, ceithre cinn as na sé treabhainn a cuireadh chuig gach ceann de na ceithre léigiúin a bhunaigh arm na Róimhe . Roimhe seo bhí na poist seo i lámha na gconsal nó na ndeachtóirí don chuid is mó.
Meatánatrófach. Is prócaróit iad meatánatrófaigh (ar a dtugtar uaireanta meatánaifiligh ) a mheitibilíonn meatán mar fhoinse carbóin agus fuinnimh cheimicigh. Is baictéir nó archaea iad, is féidir leo fás go haeróbach nó go hanaeróbach, agus teastaíonn comhdhúile aoncharbóin uathu chun maireachtáil.
Eipistéimeolaíocht. Is éard is eipistéimeolaíocht ( ón tSean-Ghréigis ππιστήμη ("epistḗmē") 'eolas ', agus λόγοςlogy ("logos") 'focal', 'dioscúrsa', nó 'cúis') ann ná an brainse den fhealsúnacht a phléann le heolas, agus meastar gur fo-réimse mór den fhealsúnacht í, mar aon le mór-fhoréimsí eile cosúil le heitic, loighic, agus meitifisic. Déanann eipistéimeolaithe staidéar ar nádúr, ar bhunús, agus ar raon feidhme an eolais,agus scóip an eolais, ar bhunús na fírinne eipistéimeach, ar réasúntacht an chreidimh, agus ar shaincheisteanna gaolmhara éagsúla. De ghnáth cnuasaítear díospóireachtaí san eipistéimeolaíocht timpeall ar cheithre chroíréimse:
Iarracht Ronald Reagan a fheallmharú.  
Ar 30 Márta 1981, rinneadh iarracht feallmharaithe ar Uachtarán na Stát Aontaithe, Ronald Reagan i Washington DC Chaith fear óg darbh ainm Joseph Hinckley, an t Uachtarán i neasraon. Bhí Hinckley as a mheabhair glan. Tháinig Reagan chuige féin ar fad cúpla seachtain níos déanaí.
Imeachtaí.
Chuaigh an piléar isteach faoi ascaill an Uachtaráin, i bhfoisceacht orlach dá chroí. Ní raibh a fhios ag an Uachtarán Reagan go raibh sé féin chomh gar don bhás agus a bhí. Tugadh é chuig Ospidéal Cuimhneacháin George Washington i Washington D.C. “I hope you are all Republicans,” a dúirt an tUachtarán leis an máinlia. Mar a tharla sé, ba Dhaonlathach a bhí san bPríomh-Mháinlia, Joseph Giordano; “Mr President, we are all Republicans now,” a d’fhreagair seisean.
B’éigean do Giordano agus a fhoireann a dhul i mbun oibre agus iarracht a thabhairt faoi chóir leighis de léim. Cuireadh Ronald Reagan chun suain le haghaidh obráid throm. Ón bpointe sin ar aghaidh ba é George W. Bush, an Leas-Uachtarán san am sin, a bhí i bhfeighil na hUachtaránachta. Thug lucht leighis suntas don téagar a bhí ina ghuaillí agus an cruas a bhí ina cholainn nuair a bhaineadar de a chuid éadaigh – “chomh maith le fear a bheadh 30,” a dúirt dochtúir amháin. Bhí Reagan 71 san am.
Mar a tharla sé, tháinig Ronald Reagan tríd. 
An lámhachóir.
Neamhord siabhráin (síocóis pharanóideach) a bhí ar an ionsaitheoir, Joseph Hinckley. Bhí sé i ngrá leis an aisteoir, Jodie Foster. Ligeadh Hinckley saor ar 10 Meán Fómhair 2016.
Sirsoe methanicola. Is speiceas de phéist ghuaireach é Sirsoe methanicola a chónaíonn i sil-leagain de chlatráití meatáin ar ghrinneall an aigéin. Coilíníonn na péisteanna ar oighear meatáin agus is cosúil go maireann siad trí bhaictéir a bhailiú, rud a mheitibilíonn an chlatráit ina dhiaidh sin.
Sa bhliain 1997, d'aimsigh Charles Fisher, ollamh le bitheolaíocht in Ollscoil Stáit Pennsylvania, an phéist a bhí ina cónaí ar charnáin d'oighir meatáin ag doimhneacht leathmhíle (~800 m) ar ghrinneall na farraige i Murascaill Mheicsiceo . Thuairiscigh Fisher gur léirigh turgnaimh le heiseamail bheo go bhféadfadh péisteanna aibí maireachtáil i dtimpeallacht anocsach ar feadh suas le 96 uair an chloig. Léirigh na turgnaimh freisin gur scaip sruthanna na larbhaí, agus fuair siad bás tar éis 20 lá, mura bhfuair siad áit le beathú.
Chandrayaan-3. Ar 23 Lúnasa 2023, thuirling Chandrayaan-3, spásárthach ón India, gan tuisliú gar do mhol theas na gealaí, limistéar ar an ngealach gur beag taighde a bhí déanta ann. Tá suim ar leith ag eolaithe san oighear uisce, toisc go bhféadfaí é a úsáid fá choinne breosla, ocsaigine agus uisce óil.
Theip ar iarrachtaí na hIndia roimhe seo, agus mar gheall ar thír-raon garbh an mhoil theas bhí sé deacair teacht i dtír. B'é an chéad uair ag aon spásárthach ó aon tír ar domhan tuirlingt gar don mhol theas. B'é an chéad uair é freisin – ach an dara hiarracht – ag an India spásárthach a chur chun na gealaí.
Cúlra.
Go dtí 23 Lúnasa 2023, ní raibh tuirlingthe ar an ngealach ach spásárthaí ó thrí thír, mar atá, na Stáit Aontaithe, an tAontas Sóivéadach agus an tSín.
Is suíomh straitéiseach é mol theas na gealaí. Measann eolaithe go mb’fhéidir go bhfuil uisce reoite sna cráitéir ar thaobh dorcha na gealaí, cráitéir a bhíonn faoi scáth i gcónaí. Creidtear go mb'fhéidir go bhféadfaí an-leas a bhaint san am atá le teacht as an leac oighir ag an mol theas. Cuir i gcás, d'fhéadfaí uisce óil nó ocsaigin le haghaidh spásairí idirnáisiúnta a dhéanamh as an leac oighir, é sin nó breosla a dhéanamh as.Tá dromchla mhol theas na gealaí fíorgharbh agus aimhréidh, agus theip ar iarrachtaí spáseolaithe ó thíortha eile roimhe seo árthach a chur ann. Cleite mór i sciathán spáseolaithe na hIndia a bhí ann. Go deimhin, theip ar spásárthach ón Rúis tuirlingt ann cúpla lá roimh Chandrayaan-3, ar 19 Lúnasa. Sheol an Rúis Luna-25 chun na gealaí ach d’imigh an spásárthach sin ó smacht agus bhuail sí in éadan na gealaí.
Imeachtaí.
Chuaigh Chandrayaan-3 i dteagmháil le dromchla na gealaí sé seachtaine i ndiaidh a sheolta ar bord roicéid ó spásphort in Andhra Pradesh.
Is ag 18:02 IST (am na hIndia) ar 23 Lúnasa 2023 a thuirling an spásárthach gar don mhol theas. Tá Chandrayaan-3, a chiallaíonn spásárthach i Sainscrait, ar an gcéad mhisean spáis ar éirigh leis tuirlingt gar don mhol theas.
Taobh istigh den tuirlingeoir bhí an carr gealaí sérothach Pragyaan, cuireadh é ag fánaíocht chun eolas agus íomhánna a bhailiú. Lean an misean ag déanamh na bunoibre fá choinne bunáit bhuan amach anseo.
Tuairt eitleáin Yevgeny Prigozhin, 2023. Ar 23 Lúnasa 2023, phléasc Embraer Legacy 600 san aer in Tver Oblast sa Rúis, i gceantar tuaithe leath bealaigh idir Moscó agus Cathair Pheadair. 
Bhí Yevgeny Prigozhin, ceannasaí an ghrúpa amhas Wagner (comhlacht príobháideach míleata sa Rúis), ar bord. Is amhlaidh a maraíodh gach duine den deichniúr a bhí ar an eitleán. Chomh maith le Prigozhin, bhí leascheann feadhna Wagner, Dmitry Utkin, ina measc.
Cúlra.
Duine atá i bhfad amach ar an eite dheis ba ea Prigozhin. Bhí sé thar a bheith míshásta leis an easpa tacaíochta, dar leis – a bhí lucht Wagner a fháil ó Arm na Rúise in oirthear na hÚcráine. Chuaigh sé chun ceannairce ar stát na Rúise i dtús an tsamhraidh 2023. Rinne Putin socrú le Prigozhin a chuir deireadh an-tapa leis an éirí amach. 
Tháinig Prigozhin ar chomhréiteach le Vladimir Putin, uachtarán na Rúise is cosúil. Tuairiscíodh in amanna éagsúla ó shin é a bheith sa Bhealarúis agus san Afraic.
Ach bhí na naimhde go leor aige, a chuid céilí comhraic, na hantoiscigh ar dheis ar fad Tuairimítear go raibh a rás rite faoin am sin agus gur ina chuid uabhair a bhí a threascairt.
Imeachtaí.
Ní dúradh fós cé acu ar timpiste a bhí ann nó ar cuireadh an t-eitleán go talamh d'aon ghnó (buama ar bord b'fhéidir). Ach meastar go coitianta gurb amhlaidh gur feallmharaíodh ceannasaí Wagner. I bpostáil ar an meán sóisialta Telegram, dúirt dream a bhí bainteach le Wagner gur mharaigh "fealltóirí" [Rúiseacha] é.
Níor luaigh Putin an tuairt eitleáin i gcaint a rinne sé trí nasc físe ag cruinniú mullaigh BRICS san Afraic Theas. Is cosúil go raibh sé náirithe.
Grianghraf aithinte de Donald Trump. Is grianghraf aithinte de Donald Trump é "Fulton County Jail Booking Photo #2313827", ar a dtugtar "Trump Mugshot", d'Uachtarán na Stát Aontaithe ó 2017 go 2021.
Sheol cléireach contae é ar an 24 Lúnasa 2023 le linn ghabhála Trump agus aistríodh Trump chuig Príosún Contae Fulton i ndáil leis an ionchúiseamh coiriúil a rinneadh air, agus ar dhaoine eile as sracaireacht agus líomhaintí gaolmhara i Georgia .