Trelis/gawiki huggingface dataset:
Sevilla Fútbol Club. Is club proifisiúnta peile í Sevilla Fútbol Club a imríonn i bpríomhshraith na Spáinne, an Primera División. Bunaíodh an club ar 14 Deireadh Fómhair, 1905. Bhí D. José Luis Gallegos mar an chéad uachtaráin ar an chlub. 
Sa bhliain 1890, d'imir an fhoireann a chéad chluiche agus an chéad chluiche oifigiúil sa tír, in aghaidh Recreativo Huelva. Sa bhliain 1914, bhuaigh siad an "Copa de Sevilla" (Corn Sevilla). Sa bhliain 1935, bhuaigh Sevilla an "Copa del Rey". Le déanaí ta an Corn UEFA buaite acu chomh maith leis an Supercorn UEFA.
Daithí Mac Gearailt. Is duine spóirt Éireannach é Daithí "Davy" Mac Gearailt (Béarla: "David "Davy" FitzGerald") a rugadh i nDroichead Abhann Uí gCearnaigh, Contae an Chláir ar an 2 Lúnasa 1971. Imríonn sé ina chúl báire leis a chlub iomána áitiúil "Droichead Abhann Ó gCearnaigh" fós, agus d'imir sé le foireann idirchontae an Chláir idir na blianta 1990 agus 2006. Bhain sé rath amach mar imreoir idirchontae, agus tá trí ghradam Sárimreoirí na Bliana buaite aige.
Chaith sé tamall beag mar shaineolaí ar an gclár spóirt The Sunday Game, ach sa tsamhradh 2008 ghlac sé post nua mar bhainisteoir ar fhoireann idirchontae Phort Láirge.
Olympique de Marseille. Is club peile é Olympique de Marseille a imríonn i gcraobh na peile sa Fhrainc, nó an "Ligue 1". Tá an club lonnaithe sa chathair Marseille. 
Stair.
Bunaíodh an club sa bhliain 1899. 
Bhí sé an club is mó agus an club is rathúla sa Fhrainc sna 1980idí agus na 1990idí. 
Bhuaigh Marseille Sraith na Seaimpíní sa bhliain 1993, an bhliain chéanna inár bhuaigh "an club Ligue 1," don cheathrú huair. 
Áfach, níor bhuaigh Marseille aon rud tábhachtach ó shin.
In ainneoin sin, tá tacaíocht láidir ag Marseille. De ghnáth bíonn an staidiam, an Vélodrome, lán; 60,013 suíochán atá ann. 
Is é mana an chlub "Droit Au But", as Gaeilge; "Díreach sa Cúl".
CLG Pailís Chaonraoí. Is club Cumann Lúthchleas Gael i gContae Luimnigh é CLG Pailís Chaonraoi .
Suíomh.
Tá an club bunaithe ar imeall theas Béal na Sionainne sa chuid thiar thuaidh de pharóiste Cill Díoma/Pailís Chaonraoi, 18km siar ó Chathair Luimnigh. Tagann formhór dá imreoirí ó bhaile Pailís Chaonraoi agus ó na ceantracha tuaithe máguaird ar nós Drom Achair Mhóir, Rinn Mahoilín, an tSeanphailís agus Cill na Siúrach. Cé go bhfuil club eile, Cill Díoma, ann i bparóiste Cill Díoma/Pailís Chaonraoi, is féidir le gach iománaí as an bparóiste uile imirt le Pailís Chaonraoi.
Cluichí.
Cé go bhfuil traidisiún an pharóiste dírithe ar an iomáint, imríodh an dá chód sa chlub ó thús agus tá an stádas céanna ag an mbeirt acu ar an bpáirc imeartha. 
Stair.
Bunaíodh Cill Díoma, an chéad club i bparóiste Cill Díoma/Pailís Chaonraoi, ag an am gcéanna le bunú CLG féin sa bhliain 1884 agus bhí an bhéim ar an iomáint ann ó thús. Cé go bhfuil cuntas ann faoi fhoireann ag glacadh páirt i gcomórtaisí peile faoin ainm "Pailís Chaonraoi" sa bhliain 1903, níor scoilt an dara chlub sa pharóiste go hoifigiúil ó Chill Díoma go dtí an bhliain 1906.
Tá stair an dá chlub nasctha le chéile ón am sin. Thángadar le chéile sa bhliain 1916 ach scoilteadar arís sa bhliain 1920. D’imríodar mar Cill Díoma/Pailís Chaonraoi ón mbliain 1950 go dtí gur chuir Coiste an Chontae an club ar fionraí i ndiaidh eachtra le linn cluiche sa bhliain 1959. Tháinig an club aontaithe ar ais arís sa bhliain 1965 ach scoilt Pailís Chaonraoi de don tríú uair sa bhliain 1971 nuair a chuadar isteach i Roinn an Iarthair agus d’fan Cill Díoma sa Roinn Cathrach. D’fhill Pailís Chaonraoi ar ais ar an Roinn Cathrach sa bhliain 1978.
Ba chlub sóisear é Pailís Chaonraoi í gcónaí ó am a bhunú. Cé gur bhuaigh Clochán orthu i gcluiche ceannais iomána sóisear an chontae sa bhliain 1912, níor éirigh leo aon chaobh a bhuachaint go dtí gur tháinig corn peile mionúir B an chontae chucu sa bhliain 1996. Ba é sa pheil sóisear B a bhuadar a gcéad corn sna gráid fásta, craobh na Cathrach sa bhliain 2001. Tar éis craobh iomána sóisear B na Cathrach a ghabháil cúpla bliain as a chéile, chuadar suas go dtí grad sóisear A sa bhliain 2009.
Tháinig Pailís Chaonraoi agus Cill Díoma le chéile sna gráid óga sa bhliain 2006 faoin ainm "Gaeil Chill Ulta" agus bhuadar craobh peile mionúir B an chontae arís sa bhliain sin.
Páirc Imeartha.
Tá páirc imeartha Pailís Chaonraoi suite i gceartlár an bhaile in aice an tséipéil. Osclaíodh í sa bhliain 1951.
Imreoirí Cáiliúla.
I measc imreoirí cáiliúla an chlub, tá Micheál Mac Eochaidh ("Mike Keogh"), cúlbáire Luimnigh i gcluiche ceannais peile faoi-21 sa bhliain 2000, agus Eoin Ó Síocháin ("Eoin Sheehan") a ghnóthaigh scór 4-5 do Luimneach le linn cluiche i gcoinne Port Láirge i gCraobh Peile Sinear na Mumhan sa bhliain 1987.
Bus (ríomhaireacht). Is cainéal cumarsáide sonraí in ailtireacht ríomhaireachta, é bus. Aistrítear sonraí idir chomhpháirteanna ríomhaireachta thar an mbus. 
Bíonn dhá chineál bus in úsáid don chuid is mó i ríomhairí:
Forimeallach. Tugtar forimeallach ar ghléas crua-earraí a cheanglaítear le ríomhaire; m.sh., clóire, scanóir, is araile.
Monatóir (ríomhaireacht). Is é an monatóir (nó níos foirmeálta, "aonad fístaispeána") an príomhghléas aschuir a bhíonn ag ríomhaire. Ar feadh na mblianta, bhíodh monatóirí bunaithe ar an dteicneolaíocht feadán ga‑chatóideach (CRT). Cé go bhfuil siad seo in úsáid fós, tá formhór na gceann nua bunaithe ar theicneolaíocht an LCD (taispeáint leachtchriostail). Tá siad seo in úsáid i ríomhairí glúine ar feadh na mblianta ach is iad an gnáthrogha le ríomhairí deisce anois de bharr titim i gcostais déantúsaíochta agus go mbíonn níos lú spáis agus níos lú cumhachta ag teastáil uathu.
Cluain Meala. Is baile i gContae Thiobraid Árann in Éirinn í Cluain Meala. Bhí daonra de 17,908 sa bhaile dar le daonáireamh na bliana 2011. Is é Cluain Meala an baile is mó sa Chontae. Is baile suntasach í Cluain Meala i stair na hÉireann de bharr na frithbheartaíochta láidir a tharla ann in Aibreán - Bealtaine 1650 i gcoinne airm Chromail. Sníonn abhainn na Siúire tríd an bhaile. Tá sléibhte agus coillte sa cheantar máguaird, Sliabh na mBan agus Na Comhracha san áireamh.
Dónal Ó Seancháin. Is iománaí Éireannach Dónal Ó Seancháin (Béarla: "Dan Shanahan") a rugadh ar an 4 Eanáir 1977 i Lios Mór, Contae Phort Láirge. D'imir sé ina thosaí leis a chlub áitiúil Lios Mór agus an fhoireann idirchontae Phort Láirge. 
Dearctar air mar dhuine de na himreoirí is fearr a bhí ann, agus bronnadh an duais "Iománaí na Bliana" air sa bhliain 2007.
Martti Ahtisaari. Is iar-Uachtarán de chuid na Fionlainne é Martti Oiva Kalevi Ahtisaari, a rugadh ar an 23 Meitheamh 1937 i Viipuri. 
Taidhleoir leis na Náisiúin Aontaithe ab ea é ar feadh na mblianta. Bronnadh Duais Nobel na Síochána‎ air sa bhliain 2008 mar aitheantas dá bhfuil bainte amach aige ina chuid oibre síochána idirnáisiúnta.
Liosta logainmneacha sa Bhriotáin. Seo liosta na logainmneacha sa Bhriotáin. Is fearr leaganacha Ceilteacha de na logainmneacha i dtíortha Ceilteacha a úsáid sa Vicipéid Gaeilge. Tá na leaganacha seo bunaithe ar an mapa ar Leathanach a Dó sa téacsleabhar úd "Colloquial Breton" le hIan Press agus Herve ar Bihan (Routledge, Londain agus Nua-Eabhrac 2004)
Rennes. Is í Roazhon (nó Rennes na Fraincise) an dara cathair is mó sa Briotáine, tar éis Naoned. Tá sí ina príomhchathair freisin ar Il-ha-Gwilen (Fraincis: "Ille-et-Vilaine"), an "département" is faide soir sa Bhriotáin. Níl Briotáinis á labhairt go nádúrtha timpeall Roazhon a thuilleadh, nó is iad an Fhraincis agus an chanúint Fhraincise "Gallo" teangacha na tuaithe sa taobh seo den Bhriotáin. "Resnn" is ainm don chathair i nGallo.
Tá cónaí ar chorradh is dhá chéad míle duine i Roazhon, agus má chuirtear pobal an cheantair máguaird san áireamh gheofaí breis is leathmhilliún duine. Bhí Edmond Hervé ina Mhéara ar Roazhon ar feadh tríocha bliain, agus tháinig Daniel Delaveau i gcomharbas air sa bhliain 2008. Baill de Pháirtí Sóisialach na Fraince iad an bheirt acu. 
Logainmneacha.
Thug na Gailligh "Condate" ar an áit: comhrac an dá uisce. Tá an chathair suite idir dhá abhainn, "l'Ille" et "la Vilaine", ach tháinig an t-ainm atá anois uirthi ó ainm an phobail áitiúla, na "Redones" nó na "Riedones". I Laidin thugtaí "Civitas Redonum" uirthi.
Aeráid.
Aeráid aoibhinn mhara atá ag an gcathair, cé nach cois farraige atá sí suite. Faigheann sí níos lú ná 700mm de bháisteach in aghaidh na bliana. Bíonn an geimhreadh fliuch agus measartha aoibhinn, agus bíonn an samhradh measartha tirim gan a bheith róthe. 
Suíomh.
Tógadh an chathair ar ros os cionn chóngar dhá abhainn; spréigh sí ó thuaidh ar dtús agus níor shroich sí an taobh theas go dtí an 15ú haois. Ansin tógadh tithe ar na hardáin máguaird, ach ba mhinic a d’fhág an Vilaine an chuid ab ísle den chathair faoi uisce, fadhb nár fuasclaíodh go dtí an 19ú haois.
CLG Áth Dara. Is club Cumann Lúthchleas Gael i gContae Luimnigh é CLG Áth Dara.
Suíomh.
Tá sé bunaithe i bparóiste Áth Dara in lár Chontae Luimnigh ar bhruach theas Abhann na Máighe, 22km siar ó dheas ó Chathair Luimnigh. Tagann formhór dá imreoirí ó bhaile Áth Dara agus ó na ceantracha tuaithe máguaird ar nós An tSeantsráid, Caisleán Riobáird agus Cluain Searbhóg.
Cluichí.
Cé go bhfuil traidisiún na hiomána níos láidre sa cheantar, imríonn Áth Dara peil agus iomáint sa ghrád sinsear. Is é Clochán an t-aon chlub eile sa chontae a bhfuil foireann sa phríomhghrád acu sa dá chód.
Páirc Imeartha.
Tá páirc imeartha Áth Dara suite ar Bhóthar na Mainistir Duibhe, 500m ó lár an bhaile.
Imreoirí Cáiliúla.
I measc imreoirí cáiliúla an chlub, tá an tiománaí Marcus Ó Foghlú ("Mark Foley") a roghnaíodh mar Sárimreoir na mblianta 1996 agus 2001 agus an peileadóir Stiofán Ó Laimhín ("Stephen Lavin") atá ar fhoireann sinsear an chontae faoi láthair.
CLG An Cnocán (Luimneach). Is club Cumann Lúthchleas Gael i gContae Luimnigh é CLG An Cnocán.
Suíomh.
Tá an club bunaithe i leath-pharóiste Teampall Uí Bhrídeáin sa chuid theas de pharóiste Pailís na Gréine/Teampall Uí Bhríodáin idir Pailís na Gréine agus Imleach in Oirthear Chontae Luimnigh, 30km soir ó dheas ó Cathair Luimnigh. Níl aon baile nó sráidbhaile san áit agus tagann formhór na n-imreoirí ó na ceantracha tuaithe Garraí Dúlais, An Cnocán, Baile an Fhaoitigh, Deirc agus Teampall Uí Bhrídeáin mórthimpeall Carraig an tSáirséalaigh ach is féidir le gach peileadóir agus iománaí as paróiste uile Pailís na Gréine/Teampall Uí Bhríodáin imirt leis An gCnocán.
Cluichí.
Cé go bhfuil traidisiúin láidir peile ag síneadh siar go dtí an 19ú haois sa cheantar, imrítear peil agus iomáint sa Chnocán. Tá béim an chlub dírithe fós i dtreo na peile.
Stair.
Ba é an limistéar thart ar an teorainn idir Oirthear Chontae Luimnigh agus Deisceart Chontae Thiobraid Árann ceartlár na peile in Éirinn nuair a bhunaíodh An Cnocán sa bhliain 1884 agus tá tuairiscí ann faoi chomórtaisí peile a d'eagraíodar le linn blianta tosaigh CLG. Bhí trí fhoireann peile láidir sa cheantair ag an am agus d’aistirgh imreoirí idir An gCnocán, Pailís na Gréine agus Úlla ó bhliain go bliain. Chomh maith le sin, tháinig roinnt mhaith des na peileadóirí ar fhoirne mhóra na cathrach ar nós Na Trádálatihe as an bparóiste.
Bhuadar ar Phailís na Gréine, a bhí nasctha leis An gCnocán faoin ainm "Pailís Aontaithe" sa bhliain sin, i gcluiche ceannais Craobh Peile Sinsear Chontae Luimnigh sa bhliain 1897 agus bhí roinnt imreoirí ón gCnocán ar fhoireann Úlla a ghabh an chorn sa bhliain 1900. Shroich An Cnocán an cluiche cheannais faoin a ainm féin dhá bhliain ina dhiaidh sin ach chailleadar i gcoinne Na Trádálaithe.
Ba é an tréimhse idir na blianta 1928 agus 1942 ré órga peile An Chnocáin. I ndiaidh dóibh an cluiche ceannais a chailliúint i gcoinne An Gleann ceithre bliana as a chéile idir na blianta 1928 agus 1931, bhuadar Craobh Peile Sinsear an Chontae faoi dheireadh sa bhliain 1940. Dhá bhliain ina dhiaidh sin, bhain Mainistir na Féile díoltas orthu i gcluiche ceannais na bliana 1942.
Tháinig meath ar an gclub nuair a chailleadar an-chuid imreoirí don imirce le linn blianta na 1950í agus thiteadar síos go dtí an grád sóisear. Sa thréimhse céanna, bhí Pailís na Gréine agus Úlla ag dul i bhfeabhas agus chaill An Cnocán roinnt mhaith imreoirí dóibh siúd chomh maith. Níor tháinig leigheas ar an scéal go dtí gur bhuadar Craobh Peile Sóisear B Chontae Luimnigh sna blianta 1987 agus 1994.
Thosnaigh an iomáint sa Chnocán sa bhliain 1992 ach, ós rud é go bhfuileadar ag imirt i roinn ina bhfuil an iomáint i bhfad níos láidre ná an pheil, níl aon comórtas buaite ag an gCnocán sa chód óna bhunú.
Páirc Imeartha.
Níl a pháirc imeartha féin ag an gCnocán ach imríonn siad ar pháirc ar chíos I nGarraí Dúlais.
Imreoirí Cáiliúla.
I measc na n-imreoirí cáiliúla a raibh baint acu leis An gCnocán, tá Risteard Ó Cuinn ("Dick Quin"), peileadóir idirchontae Luimnigh le linn blianta na 1900í agus Séamus de Nais ("Jim Nash") a bhuaigh bonn Craobh Peile Sinsear na hÉireann sa bhliain 1896.
Teanga thonúil. Is éard is teanga thonúil nó teanga thuiníoch ann ná teanga ina bhfuiltear ag baint úsáid as toin nó tuineanna éagsúla le focail a aithint thar a chéile. Is é sin, i dteangacha den chineál seo is féidir nach bhfuil de dhifríocht idir dhá fhocal ach an ton, ach san am céanna, gur dhá fhocal éagsúla iad ó thaobh na brí agus na sanasaíochta de.
Tá a fhios ag an saol mór gur teanga den chineál seo í an tSínis, ach le fírinne, bíonn teangacha tonúla an-choitianta in Oirthear na hÁise, san Afraic, agus i measc theangacha bundúchasacha an Oileáin Úir. Bíonn tréithe tonúlachta le haithint ar a lán teangacha eile uaireanta, áfach.
Jörg Haider. Polaiteoir Ostarach agus pobalóir i bhfad amach ar an eite dheis ab ea Jörg Haider (26 Eanáir 1950 - 11 Deireadh Fómhair 2008). Ba ghobharnóir chúige Kärnten agus ceannaire "An" "Chomhghuaillíocht ar son Todhchaí na hOstaire (BZÖ - Bündnis Zukunft Österreich)" é nuair a fuair sé bás i dtimpiste bóthair (agus é ag tiomáint faoi thionchar alcóil).
Saol.
Ba cheannaire é Haider ar "Pháirtí Saoirse na hOstaire (FPÖ - Freiheitliche Partei Österreichs)", páirtí eile i bhfad amach ar an eite dheis. D'éirigh sé as mar chathaoirleach ar an FPÖ sa bhliain 2000 ach ba eisean an duine is mó le rá sa pháirtí i gcónaí. 
Cuireadh Haider amach as an FPÖ sa bhliain 2005, tar éis dó an BZÖ a bhunú. 
Fuair an BZÖ 11% de na vótaí in olltoghcháin na Ostaire, 2008, agus fuair an FPÖ 18%. 
Ba dhuine conspóideach é Haider i gcónaí, go háirithe mar mhol sé polasaithe a bhí i bhfad amach ar an eite dheis.
Fuair Haider bás i dtimpiste bóthair, ag tiomáint ar róluas, ina aonar, ach caochta leis an ól.
CLG Cill Tíle/Drom Chaoin. Is club Cumann Lúthchleas Gael i gContae Luimnigh é CLG Cill Tíle/Drom Chaoin. 
Suíomh.
Tá an club bunaithe i bparóiste Cill Tíle/Drom Chaoin in Oirthear Chontae Luimnigh, 25km soir ó Chathair Luimnigh. Tagann formhór a imreoirí as baile Cill Tíle, sráidbhaile Drom Chaoin agus na ceantracha tuaithe máguaird ar nós Páirc na Seamróige, Baile an Mhuilinn agus Corrlis.
Cluichí.
Tá traidisiún láidir peile agus iomána sa cheantar agus imrítear an dá chód sa chlub.
Páirc Imeartha.
Tá páirc imeartha Cill Tíle/Drom Chaoin suite i mBaile Bhóidin, 1km soir ó lár bhaile Chill Tíle. 
Imreoirí Cáiliúla.
I measc imreoirí cáiliúla Cill Tíle/Drom Chaoin, tá Tomás Mac Seoin ("Tom Jones") a imir ar fhoireann peile Luimnigh le linn blianta na 1980í.
CLG Cnoc Uí Choileáin. Is club Cumann Lúthchleas Gael i gContae Luimnigh é CLG Cnoc Uí Choileáin .
CLG Feadamar. Is club Cumann Lúthchleas Gael i gContae Luimnigh é CLG Feadamar. 
Suíomh.
Tá sé bunaithe i bparóiste Feadamar in lár Chontae Luimnigh, 16km ó dheas ó Chathair Luimnigh. Tagann formhór a imreoirí as baile Feadamar agus as na ceantracha tuaithe máguaird ar nós An Carnán, Baile an Fhainínigh agus Páirc na Carraige.
Cluichí.
Cé go bhfuil traidisiún an iomána níos láidre sa cheantar, imrítear peil agus an iomáint sa chlub.
Páirc Imeartha.
Tá páirc imeartha Feadamair suite i mBuaile an Bhoird, 1km siar ó lár an bhaile.
Imreoirí Cáiliúla.
I measc iománaithe cáiliúla Feadamair, tá Pádraig Ó Clochasaigh ("Paddy Clohessy") a bhí ar fhoirne Luimnigh na bliana 1934, 1936 agus 1940 nuair a bhuadar Craobh Iomána Sinsearach na hÉireann agus Éamonn de Phrionnbhíol ("Eddie Prendeville") ar imir ar fhoireann an chontae le linn blianta na 1970í.
CLG Máigh Rua/An Bóthar. Is club Cumann Lúthchleas Gael i gContae Luimnigh é CLG Máigh Rua/An Bóthar. 
Suíomh.
Tá an club bunaithe i bparóiste Máigh Rua/An Bóthar ar bhruach Abhann na Maoilchéirne in Oirthear Chontae Luimnigh, 13km soir ó Chathair Luimnigh. Tagann formhór a imreoirí as baile Máigh Rua agus na ceantracha tuaithe máguaird ar nós Maide Buí agus Ceapach na hAithne ar thaobh thuaidh na habhann agus i sráidbhaile An Bóthar agus as na ceantracha tuaithe máguaird ar nós Lios Mothláin agus An Briotás ar an dtaobh theas.
Cluichí.
Cé go bhfuil traidisiún an iomána níos láidre sa cheantar, imrítear peil agus iomáint sa chlub ach tá an bhéim dírithe go láidir i dtreo na hiomána.
Páirc Imeartha.
Tá Páirc Uí Artaigh, príom-pháirc imeartha Máigh Rua/An Bóthar, suite ar phríomhshráid baile Máigh Rua. Baintear úsáid chomh maith as sean-pháir imeartha An Bóthar i mBóthar Sceiche Gainimh lámh le Crosbhóthar Uí Bhéara ar an N24. 
Imreoirí Cáiliúla.
I measc iománaithe cáiliúla Máigh Rua/An Bóthar, tá Seosamh Mac Uaid ("Joe Quiad") a bhí ar fhoirne Luimnigh a chaill cluichí ceannais Craobh Iomána Sinsearach na hÉireann na mblianta 1994 agus 1996 agus ar a bhronnadh an gradam Sárimreoir na Bliana na mblianta céanna, Eoin Ó Néill ("Owen O’Neill"), a bhí ar fhoireann na bliana 1996, agus Séamus Ó hIcí ("Séamus Hickey") a bhí ar fhoireann na bliana 2007.
CLG Cathair Chinn Lis. Is club Cumann Lúthchleas Gael i gContae Luimnigh é CLG Cathair Chinn Lis. 
Suíomh.
Tá sé bunaithe i bparóiste Cathair Chinn Lis/Inse Shan Labhráis in Oirthear Chontae Luimnigh, 14km soir ó dheas ó Chathair Luimnigh. Tagann formhór imreoirí Chathair Chinn Lis as baile Cathair Chinn Lis, sráidbhaile Cathair Laighin agus as na ceantracha tuaithe máguaird ar nós Céad Acra, Baile Bhrúid, Boscaill agus Dún Mhaoláin.
Cluichí.
Imrítear ach peil amháin sa chlub agus tá sé nasctha le Cathair Laighin i gcomhair na hiomána. Cé go bhfuil an bheirt acu suite sa pharóiste chéanna agus imríonn siad ar an bpáirc imeartha céanna, is clubanna ar leith iad.
Páirc Imeartha.
Imríonn Cathair Chinn Lis ar pháirc imeartha Chathair Laighin, Páirc Cuimhneacháin an tAthair Uí Aodha, suite i mBoscaill, 1km ó dheas ó bhaile Chathair Chinn Lis ar bhóthar Bhaile an Mhistéalaigh.
Imreoirí Cáiliúla.
D’imir Colm ó hIcí ("Colm Hickey") ar fhoireann peile sinsir Luimnigh le linn blianta na 2000.
Raidiam. Is é an raidiam (Ra) dúil uimhir a 88. Ceann de na miotail chré-alcaileacha atá ann, agus é iontach cosúil leis an mbairiam ó thaobh na saintréithe ceimiceacha de. Tá iseatóip an raidiam go léir radaighníomhach, ach ós rud é go bhfuil leathré sách fada ag cuid acu, níl sé dodhéanta taighde a dhéanamh ar cheimic an raidiam, cé go bhfuil dainséar áirithe ag baint leis.
Is é 226Ra an t-iseatóp is cobhsaí dá bhfuil ag an raidiam, agus é ar fáil go tearc sna mianta úráiniam, ós rud é gur ceann de na céimeanna i meathshlabhra an úráiniam é. Tá an t-iseatóp seo 1602 bliain ar leathré, agus is é an cineál meath radaighníomhach a thagann air ná an t-alfa-mheath. Is é an radón - iseatóp a 222 - is toradh don mheath seo. Mar sin, cuireann gach aon bhlúirín raidiam radón uaidh, agus sin é an tuige gur tugadh "eisileadh raidiam" ("Radiumemanation" as Gearmáinis) ar an radón ar dtús.
Má aonraítear raidiam ina dhúil ghlan, gheofar miotal a bhfuil loinnir bhán ann, ach ós rud é gur miotal cré-alcaileach é cosúil leis an maignéisiam, an cailciam, an strointiam, agus an bairiam, is dual dó imoibriú le hocsaigin an aeir, ionas go dtiocfaidh brat dubh ocsaíde air. Mar is dual don mhiotal chré-alcaileach, tabharfaidh an t-adamh raidiam dhá leictreon uaidh nuair a rachaidh sé i gcomhdhúil le dúil eile in imoibriúchán ocsaídithe agus dí-ocsaídithe, agus is í an fhoirmle a bheas ag an ocsaíd ná RaO, toisc gur dual don adamh ocsaigine dhá leictreon a ghlacadh chuige. 
Ní hamháin go bhfuil contúirt sa raidiam toisc go bhfuil sé radaighníomhach, nó is miotal trom é, agus é in ann seangú isteach sa cholainn agus carnadh sna cnámha, ó tá sé cosúil leis an gcailciam ó thaobh na ceimice de.
Bhí an-tábhacht leis an raidiam d'fhorbairt na raideolaíochta, nó b'é an raidiam an chéad dúil cheimiceach a haithníodh mar dhúil radaighníomhach. B'iad Pierre agus Marie Curie a chuir sonrú sna línte speictreacha is dual don raidiam sa bhliain 1898, línte nach raibh baint acu le haon dúil cheimiceach a raibh aithne acu uirthi. Is é an tátal a bhain siad as na línte speictreacha gur tháinig siad trasna ar dhúil anaithnid. Ó bhí an dúil sin ag astú gathanna a raibh an-fhuinneamh iontu, bhaist siad "raidiam" uirthi - ainm atá bunaithe ar an bhfocal Laidine a chiallaíonn "ga", nó "radius". D'aonraigh Marie Curie agus André-Louis Debierne an chéad eiseamal raidiam sa bhliain 1902. Ar dtús, d'éirigh leo clóiríd raidiam (RaCl2) a tháirgeadh, agus ansin, leictrealaigh siad tuaslagán na clóiríde seo. Bhain siad úsáid as an mearcair mar chatóid: nuair a dhí-ocsaídigh an chatóid na hiain raidiam Ra+ go raidiam miotalach, meascadh na hadaimh raidiam tríd an mearcair, ionas gur cruthaíodh malgam. Ina dhiaidh sin, dhealaigh Curie agus Debierne, an raidiam agus an mearcair ó chéile tríd an malgam a dhriogadh in atmaisféar hidrigine.
Níor thuig Curie ná cuid mhór de cheannródaithe na raideolaíochta chomh dainséarach agus a bhí an radaighníomhaíocht, agus ní bhíodh sí ag iarraidh í féin a chosaint ar an radaíocht. Fuair Marie Curie féin bás le leoicéime a tharraing sí uirthi féin chomh neamhchairéiseach is a bhíodh sí ag láimhseáil raidiam agus na substaintí radaighníomhacha eile.