Trelis/gawiki huggingface dataset:
Fórsaí Armtha Réabhlóideacha na Colóime. Is éard is Fórsaí Armtha Réabhlóideacha na Colóime ann (Spáinnis: "Fuerzas Armadas Revolucionarias de Colombia—Ejército del Pueblo", FARC–EP agus FARC) ná grúpa treallchogaíochta atá gníomhach sna coimhlintí Colómacha ón bhliain 1967 i leith. Baineann siad feidhm as gnáth-bheartaíocht míleata ar lámh amháin agus sceimhlitheoireacht ar an lámh eile. 
Síolraíonn an FARC–EP ó laethanta an Chogaidh Fhuair agus bunaíodh iad mar fhórsa tuathánach Marcsach-Lenineach chun talúntais a chur chun cinn agus cur i gcoinne an impiriúlachais.
COVID-19. Is galar riospráide an-tógálach é COVID-19, arb é coróinvíreas núíosach is cúis leis, a sainaithníodh den chéad uair i mí na Nollag 2019 i Wuhan, príomhchathair chúige Hubei na Síne. Scaip COVID-19 ar fud an domhain go tapa. D’fhógair an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte (EDS) i Márta 2020 go raibh sé ina phaindéim. 
Tréithe an ghalair.
I measc na tréithe coitianta, tá fiabhras, casacht agus giorra anála. I measc na siomptóim eile, tá tuirse, pian sna matáin, buinneach, scornach tinn, cailliúint boladh, agus pian bhoilg. De ghnáth bíonn an t-am ó nochtadh do theacht na siomptóm thart ar chúig lá. ach féadfaidh sé a bheith idir dhá lá agus ceithre lá dhéag.
Scaipeadh.
Scaiptear an víreas go príomha idir daoine le linn dlúth-theagmhála, go minic trí bhraoiníní beaga a tháirgtear trí chasacht, ag sraothartach nó ag caint. Cé go dtáirgtear na braoiníní seo agus iad ag anáil amach, is gnách go dtiteann siad go talamh nó ar dhromchlaí. D’fhéadfadh daoine a bheith ionfhabhtaithe freisin trí dhul i dteagmháil le dromchla éillithe agus ansin a n-aghaidh. 
Is féidir leis an víreas maireachtáil ar dhromchlaí ar feadh suas le 72 uair an chloig uaireanta (athraitheach ar fad).
Ionfhabhtú a chosc.
I measc na mbeart a mholtar chun ionfhabhtú a chosc tá níochán láimhe go minic, fad fisiceach a choinneáil ó dhaoine eile (go háirithe uathu siúd a bhfuil comharthaí orthu), casacht agus sraothartach a chlúdach le fíochán nó uillinn inmheánach, agus lámha gan scaoileadh a choinneáil ar shiúl ón duine. Moltar maisc a úsáid. 
Is éard atá i gceist le bainistíocht cóireáil comharthaí, cúram tacúil, aonrú agus bearta turgnamhacha.
Stair.
Ceaptar go raibh bunús ainmhíoch ag an víreas, Ní fios cén bunús iarbhír, ach faoi mhí na Nollag 2019 ba é tarchur duine go duine ba chúis le leathadh an ionfhabhtaithe. 
Léirigh staidéar ar na chéad 41 cás de COVID-19 dearbhaithe, a foilsíodh in Eanáir 2020 in "The Lancet", gurb é an 1 Nollaig 2019. an dáta is luaithe ar thosaigh na hionfhabhtuithe. Thuairiscigh foilseacháin oifigiúla ón EDS gur thosaigh na hionfhabhtuithe is luaithe ar 8 Nollaig 2019.
Dhearbhaigh an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte (EDS) gur ráig Éigeandála Sláinte Poiblí de Imní Idirnáisiúnta an ráig 2019-2020 agus an phaindéim an 11 Márta 2020.
Amhail an 15 Aibreán 2020, tuairiscíodh níos mó ná 2 mhilliún cás ar fud 210 tír agus críoch, agus fuair níos mó ná 128,000 bás dá bharr. Tá níos mó ná 501,000 duine tar éis aisghabháil.
Buamáil La Mon (1978). Ionsaí sceimhlitheoireachta i dTuaisceart Éireann ab ea Buamáil La Mon sa bhliain 1978. Phleasc buama loiscneach i mbialann agus óstán La Mon i mBéal Feirste, ar an 17 Feabhra 1978. Maraíodh 12 agus gortaíodh 30 sa chaor thine a tháinig ina dhiaidh, dóite go holc an chuid is mó.
Pléasc.
Bhí dinnéar bliantúil an "Irish Collie Club" ar siúl i dTeach La Mon taobh amuigh de Bhéal Feirste (i nGransha, Contae an Dúin). Nuair a bhí an oíche faoi lán seoil, tháinig meitheal, nó ball amháin den IRA agus fágadh buama a bhí ceangailte le cannaí peitril ar leac na fuinneoige. Tugadh foláireamh a bhí easnamhach; ní raibh go leor ama ag na daoine taobh istigh imeacht ón mheall tine a ruaig an teach itheacháin.
Dódh dáréag go bás – Protastúnaigh iad uilig, trí lánúin phósta agus seachtar ban ina measc – agus gortaíodh 23 duine eile go dona.
Dál nAraidi an Tuaiscirt. Tuath agus rítheaghlach de chuid an Dáil Araí agus dá bharr na nUlad ba ea Dál Araí an Tuaiscirt (Sean-Ghaeilge Dál nAraidi in Tuaiscirt). Géag de rítheaghlach "Uí Chóelbad" den "Dál nAraidi Mag Line" a bhí ann, a raibh ríocht Eilne cloíte acu an éigin i lár na 7ú haoise. Faightear an rí deireanach Dhál Araí an Tuaiscirt sna annála don bhliain 883. Tháinig clann Uí Thoirtre i gceannas sna críocha sa 10ú haois.
Stair.
I lár na 7ú haoise, chloígh "Dál nAraidi Mag Line", i gceannas Uí "Chóelbad", an tuath Eilne ar a dtaobh thiar thuaidh, agus is amhlaidh gur lonnaigh craobh dá mhuintir ann. Síolraithe ó "Fhiachra Caoch" (bás 608) deartháir "Fíachnae Lurgan", rí Dhál Araí agus rí ruire na nUlad, ba ea an géag seo.
Is dócha gurbh é Dúngal Eilni, fionnó Fhiachra Chaoch agus rí Dhál Araí, an chéad cheannaire bheith bunaithe i nEilne. Sa bhliain 681, ámh, maraíodh Dúngal agus a chomhghuaillí, Cenn Fáelad rí "Chiannachta Gleann Geimhin" as tuaisceart Chontae Doire, ag Dún Ceithirn ("Sconsa an Fhathaigh" an lae inniu, i bparóiste Dhún Bó taobh thiar den Bhanna) ag "Máel Dúin mac Máele Fithrich" de "Cenél Meic Ercae" de chuid Chineál Eoghain.
In am trátha, glaodh ar an chraobh seo "Dál nAraidi in Tuaiscirt" agus "Dál nAraidi Mag nEilne". Faightear an chéad tagairt do Dhál nAraidi in Tuaiscirt i nAnnála Uladh don bhliain 824.
Idir na blianta 646 agus 792, bhí ríogacht Dhál Araí faoi sheacht ag "In Tuaiscirt", agus beirt dubh siúd ina rí Uladh.. Maraíodh Cathussach mac Ailello, rí Eilne agus Dhál Araí, agus a maíodh gur rí Uladh é le sé bliana déag, ag "Ráth Beithech" sa bhliain 749. Ba é Eochaid mac Bressal, a d'éag sa bhliain 832, an rí deireanach Dhál Araí an Tuaiscirt a bhfuil eolas air agus a raibh ríogacht Dhál Araí aige. Feictear rí deireanach Dhál Araí in Tuaiscirt a bhfuil eolas air sa bhliain 883.
Tá cill Chúil Raithin, ar bhruach na Banna, suite i nEilne, agus deirtear gur bhunaigh Cairbre í, in am trátha a heaspag. De réir Vita tripartita Sancti Patricii, scrios sa 9ú haois, bronnadh an "Dál nAraidi" an Eaglais is ar Naomh Pádraig.
Bhí clann Uí Thoirtre as Oirialla gníomhach taobh thoir den Bhanna chomh luath is an bhliain 776, agus faoin 10ú haois bhí Eilne faoi smacht acu.
Críocha.
Deirtear gurbh ionann "Dál nAraidi in Tuaiscirt", go garbh, leis na barúntachtaí níos déanaí Dún Libhse Íochtarach agus Líbeartaí Thoir Thuaidh Chúil Raithin, agus is dócha fosta leis an tríocha céad, "An Tuaisceart". D'éirigh sé ina "chantred" Normannach darbh ainm Twescard (Tuaisceart), a thógfadh níos déanaí an cantred "Dalrede" (Dál Riada) isteach. Cuireadh an dá cantred le chéile mar bhunús na déanachta, "Twescard".
Bhí fo-roinn "In Tuaiscirt" darbh ainm "Cúil an Tuaiscirt" suite i n-oirdeisceart na tuaithe gar do Chúil Raithin. Tugadh níos déanaí a críocha mar bhunús Líbeartaí Thoir Thuaidh.
Erc Dhál Riada. Rí Dál Riata ab ea Earc (Sean-Ghaeilge Erc) go dtí an bhliain 474.
Sinsearacht.
De réir Duan Albanach agus Seanchas Fear Alban, ba é athair Eirc ná "Eochaid Muinremuir" mhic Áengus Fert mhic Fedlimid mhic Oengus mhic Fedlimid mhic Senchormaich mhic Cruitlinde mhic Findfece mhic Archircir mhic Eochaid Antoit mhic Fiacha Cathmail mhic Cairbre Riata mhic Conaire Caoimh agus "Saraid ingen Chuinn.
Clann.
Bhí triúr mac ag Earc: Fearghas Mór, Loarn agus Aonghas. B'fhéidir gur shin-seanathair Muircheartaigh mhic Mhuireadaigh é. Cuirtear máthairainm Muircheartaigh, mar atá Mac Earca, mearbhall ar an scéal, a deirtear a luann a mháthair sheanscéalach, Earca iníon Loarn mhic Eirc. Phós sise Muireadach mac Eoghain. Moltar i bhfoinsí déanacha amhail is Annála na gCeithre Máistrí gurbhb ionann Earc agus Muireadach, agus dá bharr ina bhall de mhuintir Uí Néill. I ndáiríre, meastar gur shliocht na nÉarann nó na "nDarini" é an Dál Riada, agus é de shliocht rí cáiliúil na nÉarann, Conaire Mór.
Dál Riada agus Alba.
De réir seanchais, meastar gur sinsear ríthe an Dáil Riada é Earc, trína mhac Fearghas Mór, agus dá bharr, sinsear Ríthe na hAlban. Le déanaí ámh, caitheadh amhras ar an seanchas seo.
Fearghas Mór. Rí seanscéalach Dhál Riada ba ea Fearghas Mór mac Eirc (Sean-Ghaeilge Fergus Mór mac Eirc). Earc Dhál Riada ba ea a athair.
Cé gur féidir a chuid staire a phlé, níl aon amhras ann faoina thábhacht i leith mhiotas bunaithe na hAlban. Maíonn rialtóirí na hAlban ó "Cináed mac Ailpín" go dtí an lá atá inniu ann gur de shliocht Fhearghais Mhóir iad.
Luath-fhoinsí.
Faightear sa taifead stairiúil, dá laghad é, ach iontráil amháin i nAnnála Tiarnaigh, don bhliain 501, a deir:
Is ainmneacha níos deireanaí iad ámh, idir "Fergus, Erc" agus "Dál Riata", scríofa síos tamall fada tar éis na 6ú haoise. Cé go molann na hannála go ndearna na Gaeil ó Éirinn ionsaí ar Albain ("Earra-Ghàidheal"), ní mheastar inniu gur fíor iad.
Faightear ginealach Fearghasa i liostaí ríthe Dáil Riata agus na hAlban, mar shampla i Seanchas Fear Alban agus sa Duan Albanach. Deir an Seanchas gur glaodh Mac Nisse Mór ar Fhearghas. Téann na foinsí seo siar is dócha go dtí na 10ú agus 11ú haoiseanna faoi seach, tuairim is 20 nó 30 glúin i ndiaidh saol Fearghasa mar a bheadh.
Sa Seanchas agus sa Duan, deirtear gurbh é Etc mac Eochach "Muinremuir" athair Fhearghasa. Tugtar i liosta Meán-Ghaeilge ríthe na hAlban ginealach fada Fearghasa : 
Cé go tugann na hannála úd fianaise a thacaíonn le tábhacht Fhearghasa sa mheánaois, ní hionann sin agus fianaise dá shaol stairiúil. Le fírinne, níl ach trácht ar rí amháin na hAlban ón 6ú haois as lua na linne, "Ceretic of Alt Clut", agus breathnaíonn sin fiú ar ghluais níos deireanaí sa "Litir chuig Coroticus" le Naomh Pádraig. I measc na chéad ríthe Dáil Riada a bhfuiltear sáchchinnte gur stairiúil iad, tá garmhic Fhearghasa, Gabhrán agus Comhghall, mhic Dhomhanghairt, nó b'fhéidir a fhionnó, Aodhán mac Gabhráin.
Creideann roinnt daoine gur mhaígh Fearghas gur de shliocht Rí Artúir King é, ach molann an staraí John Morris ina ionad sin gur tugadh cead d'Fhearghas lonnú in Albain, mar cónaidhmeach Artúir, ina sciath chosanta in aghaidh na gCruithneach.
Domhanghart Réite. Rí an Dáil Riada sa 6ú haois ab ea Domhanghart Réite (Sean-Ghaeilge Domangart Réti), i gcomharbacht ar a athair, Fearghas Mór.
Bhí ar a laghad beirt mhac aige, Comhghall agus Gabhrán, a thug duine ar dhuine i gcomharbacht air. Insítear i "Vita tripartita Sancti Patricii" go raibh sé i láthair ag bás an naoimh, c. 493. Fuair Domhanghart féin bás c. 507, agus tháinig Comhghall i gcoróin.
Feictear a leasainm "Réite" sa saothar "Beatha Naoimh Choilm Chille" le hAdomnán, luaite mar "Corcu Réti", comhchiallach le 'Dál Riada'. Moladh gurbh é Corca Réite an dhream as ar tháinig Cineál Gabhráin as Cinn Tìre agus Cineál Comhghaill as Comhghall féin, dá bharr ní Cineál Aonghasa as Ìle nó Cineál Loairn as lár agus tuaisceart Earra Gael.
Gabhrán mac Domhanghairt. Rí Dhál Riada san Albain agus oirthuaisceart Éireann i lár na 6ú haoise ba ea Gabhrán mac Domhanghairt (Sean-Ghaeilge Gabrán mac Domangairt) nó "Gabhrán Fealltóir". Sinsear eapainmneach an Chineáil Ghabhráin ("Cenél nGabráin") ba ea é. Domangart Réti ba ea a athair.
Ní fhaightear ach iontráil maidir le bás Gabhráin i n-annála Éireann agus na Breataine Bige. B'fhéidir é go bhfuair sé bás i mbun imirce nó teite roimh "Bridei mac Maelchon" na gCruithneach, ach is dócha nach mór seo ach comhtharlúint.
Cineál Gabhráin.
Is í príomhthábhacht Ghabráin ná gurb é sinsear mar a mheastar an Chineáil Ghabhráin ("Cenél nGabráin"), dream a bhíodh i gceannas an Dáil Riada go dtí blianta deiridh na 7ú haoise, agus and continued to provide kings thereafter. Rianaigh rithe na hAlban a dteaghlach trí Ghabhrán chuig a sheanathair Fearghas Mór, a mheastar chomh déanach agus na 16ú agus 17ú haoiseanna gur phríomhbhunaitheoir an rítheaghlaigh é, i bhfad i ndiaidh bhunús Gaelach na ríochta.
Loarn mac Eirc.  Rí seanscéalach an Dáil Riada ab ea Loarn mac Eirc, a mhair b'fhéidir sa 5ú haois. De réir an Duain Albanaigh, Seanchas Fear Alban agus ginealach eile, Erc mac Eochach "Muinremuir" ab ea a athair. Adhlacadh é ar Í Choilm Chille.
Muircheartach mac Muireadhaigh. Ard-Rí seanscéalach na hÉireann ba ea Muircheartach mac Muireadhaigh (Sean-Ghaeilge Muirchertach mac Muiredaig), a glaodh air fosta Mac Earca (Mac Erca) mar mháthairainm. Fuair sé bás c. 534.
Is beag eolas iontaofa atá le fáil faoi féin i nAnnála na hÉireann. Níl ar marthain ach fianaise iardhearcach sna hannála. Insítear scéal a bháis osnádúrtha sa seanscéal "Aided Muirchertaig meic Erca".
Cripteacocóis. Is galar fungasach é cripteacocóis a d'fhéadfadh a bheith marfach. Ceann de dhá speiceas is cúis léi; "Cryptococcus neoformans" agus "Cryptococcus gattii". Ceaptar roimhe seo gur fospeiceas C. neoformans iad an dá cheann ach tá siad aitheanta anois mar speicis ar leith. 
Creidtear go bhfaightear cripteacocóis trí an iomadúlaí thógálaigh a ionanálú ón gcomhshaol. Cé nach eol cad é nádúr beacht an iomadúlaí thógálaigh, is í an hipitéis is mó ná an baisideaspór a cruthaíodh trí atáirgeadh gnéasach nó éighnéasach. 
Cúis.
Is ionfhabhtú faille sainiúil í cripteacocóis do SEIF, agus is í an dara tinneas is mó a shainmhíníonn SEIF san Afraic. I measc na gcoinníollacha eile a chruthaíonn riosca méadaithe tá liomfómaí áirithe (m.sh. Liomfóma Hodgkin), sarcadóis, ciorróis ae, agus othair ar theiripe fhadtéarmach cortacaistéaróideach. 
I gcré, bíonn dáileadh ar fud na cruinne aici. Tá méadú ag teacht ar leitheadúlacht na cripteacocóise le 20 bliain anuas ar go leor cúiseanna, lena n-áirítear an méadú ar mhinicíocht SEIF agus úsáid mhéadaithe drugaí imdhíonachta.
I ndaoine, na trí chineál ionfhabhtaithe is cúis le neoformans ná :
Meastar go bhfuil meiningíteas cripteacocúil (ionfhabhtú sna meiningí, an fíochán a chlúdaíonn an inchinn) mar thoradh ar scaipeadh an fhungais ó ionfhabhtú scamhógach breathnaithe nó neamhthuairiscithe. Is minic a bhíonn scaipeadh nach gcluintear ann freisin ar fud na hinchinne nuair a bhíonn meiningíteas i láthair. Cruthaíonn "Cryptococcus gattii" ionfhabhtuithe i ndaoine imdhíonfhulangachacht (córas imdhíonachta a fheidhmíonn go hiomlán), ach is iondúil nach gcruthaíonn C. neoformans "v. grubii", agus "v. neoformans" ionfhabhtuithe atá le feiceáil go cliniciúil ach amháin i ndaoine a bhfuil éalang éigin orthu ina gcórais imdhíonachta (daoine atá imdhíon-lagaithe). Tá daoine a bhfuil éalanga acu ar a n-imdhíonacht trí mheán ceall, mar shampla, tá daoine le SEIF, soghabhálach go háirithe i leith na cripteacocóise scaipthe. Is minic a bhíonn an bás mar thoradh ar chripteacocóis, fiú má chaitear leis. 
Meastar gurb é an 'ráta báis cáis' trí mhí ná 9% i réigiúin ardioncaim, 55% i réigiúin ísealioncaim / meánioncaim, agus 70% san Afraic fho-Shahárach. Ón bhliain ó 2009 ar aghaidh, bhí thart ar 958,000 cás bliantúil agus 625,000 bás laistigh de thrí mhí tar éis an ionfhabhtaithe.
Cé gurb é an chriptococóis is coitianta ná "C. neoformans"
i duine imdhíon-lagaithe (ar nós na ndaoine atá ag maireachtáil le SEIF), tá an "C. gattii" á aithint níos mó mar phataigin in othair a mheastar a bheith ina n-óstaigh imdhíonachtas, go háirithe i gCeanada agus san Astráil. D’fhéadfadh sé seo a bheith mar thoradh ar nochtadh neamhchoitianta agus pataigineacht ard, nó ar éalanga ar leithlis nár aithníodh go dtí sin in imdhíonacht, atá sonrach don orgánach seo.
Mairéag Ní Chonchúir Fhailí. Tugann an banuasal Mairéag Ní Chonchúir Fhailí (fl. 1553) léargas ar an lámh a bhí ag mná i gcúrsaí polaitíochta agus sóisialta in Éirinn sa 16ú haois. D’éirigh léi dul i ndáil chomhairle le Banríon Shasana ar son a hathar agus é de bhuntáiste aici go raibh cairde gaoil aici i Sasana agus (rud nár ghnách le huaisle de shliocht na nGael) go raibh eolas aici ar an mBéarla. 
B’iníon le Brian mac Chathaoir Uí Chonchúir Fhailí í Mairéag. Bhí a hathair ar na tiarnaí a thacaigh le Tomás Mac Gearailt (Tomás an tSíoda) tar éis dó éirí amach i gcoinne Anraí VIII Shasana. Ordaíodh d’athair Thomáis, Gearóid Mac Gearailt, Fear Ionaid na hÉireann, teacht chun Londan, agus chuala Tomás gur básaíodh Gearóid agus go leanfadh Tomás féin é. Chun teacht roimhe seo chuaigh Tomás go Baile Átha Cliath agus céad is daichead marcach leis a raibh frainse síoda ar a gclogaid, rud a d’fhág “Tomás an tSíoda” air mar leasainm. Theip air caisleán Bhaile Átha Cliath a ghabháil in 1534 ach lean sé air ag troid. Ghéill sé faoi dheireadh nuair a gealladh trócaire dó, ach básaíodh é féin agus cúigear uncailí leis ag Tyburn in 1537.
Ciontaíodh Brian i dtréas ach tugadh pardún dó agus rinneadh Barún Uíbh Fhailí de in 1538. Mar sin féin, deir na hAnnála gurbh éigean dá iníon Mairéag dul go Sasana in 1553 chun Brian a iarraidh ar an mBanríon Máire I agus gur fágadh bránna (i.e. gialla) eile ina áit.
Fuair Brian bás in 1556. Ní fios cén uair a cailleadh Mairéag.
B'fhéidir gur dheirfiúr léi an Eilís Ní Chonchúir Fhailí sin a phós Brian Mac Giolla Phádraig, 1ú Barún Uachtar Osraí, fear a d’oibrigh go glic faoi scáth Shasana: luaitear sna hAnnála “dhá mhac óg iníon Uí Chonchúir Fhailí” ar mharaigh Domhnall Ó Maolmhuaidh iad.
Millie Bobby Brown. Ban-aisteoir Sasanach is ea Millie Bobby Brown (19 Feabhra 2004 a rugadh í).
Danny García. Dornálaí Meiriceánach, a bhí ina churadh marcmheáchain, is ea Danny Óscar García, a rugadh ar 20 Márta, 1988 i bhPhiladelphia, Pennsylvania.
Keith Thurman. Dornálaí Meiriceánach, a bhí ina churadh marcmheáchain, is ea Keith Fitzgerald Thurman Jr., a rugadh ar an 23 Samhain, 1988 i gClearwater, Florida.
Shawn Porter. Dornálaí Meiriceánach, a bhí ina churadh marcmheáchain, is ea Shawn Christian Porter, a rugadh ar 27 Deireadh Fómhair 1987 i gCleveland, Ohio.
Ricky Hatton. Dornálaí Sasanach, a bhí ina churadh marcmheáchain, is ea Richard John Hatton, a rugadh ar 6 Deireadh Fómhair 1978 i Stockport.
Mark Breland. Dornálaí Meiriceánach, a bhí ina churadh marcmheáchain, is ea Mark Anthony Breland, a rugadh ar an 11 Bealtaine, 1963 i mBrooklyn.
Tuathal Balbh Ó Gallchóir. Saighdiúir agus agus tiarna ab ea Tuathal Balbh Ó Gallchóir sa 16ú haois (? - 1 Feabhra 1541). Bhí sé ar na daoine ba chumhachtaí de mhaithe Thír Chonaill. Deir na hAnnála gur shaoi é. 
Murab ionann is formhór thiarnaí na hÉireann, ghéill sé do theagasc na hEaglaise i dtaca le dortadh fola, cé gur iomaí cath a raibh sé páirteach iontu. B’fhearr leis bránna (i.e. gialla) a thabhairt leis ná ár a dhéanamh. Chuaigh seanmóir bráthar go mór i bhfeidhm ar Thuathal Balbh agus é óg, más fíor do na hAnnála, agus chloígh sé leis an teagasc sin go deireadh a shaoil. 
Bhí muintir Ghallchóir le fáil timpeall Ráth Bhoth agus Thír Aodha in oirthear Dhún na nGall agus ba iad lucht tí na nDomhnallach iad. Bhí baint ag príomhchraobh na muintire le Baile na Glaice.
Noel Gallagher's High Flying Birds.  &lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;
 &lt;revision&gt;
 &lt;timestamp&gt;2020-02-20T22:14:10Z&lt;/timestamp&gt;
 &lt;contributor&gt;
 &lt;username&gt;Mandatorymist77&lt;/username&gt;
 &lt;/contributor&gt;
 &lt;comment&gt;Ag athdhíriú go Noel Gallagher&lt;/comment&gt;
 &lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;
 &lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
Aonghas mac Eirc.  Ball den Dál Riada ab ea Aonghas Mór mac Eirc (Sean-Ghaeilge "Óengus"), deartháir Fhearghasa Mhóir. Deirtear go raibh beirt mhac ag Aonghas, "Nadsluaig" agus "Fergna".
Cineál Aonghasa.
Dream na luathmeánaoise ab ea Cineál Aonghasa ("Cenél nÓengusa"), a bhí i gceannas ar Oileán Ìle, agus b'fhéidir Colbhasa in aice láimhe, amach ó chósta thiar na hAlban.
Deirtear i Seanchas Fear Alban, daonáireamh agus ginealach ríocht an Dáil Riada, gur cheann de thrí dhream é Cineál Aonghasa a bhí mar bhall de ríocht Earra Gael, agus na cinn eile ná Cineál Gabhráin as Ceann Tíre agus Cineál Loairn as Lorn. Scar ceathrú dream Cineál Comhghaill, níos deireanaí ó Chineál Gabhráin. 
Is beagnach cinnte é gur cumadóireacht é ginealach an Chineáil inste sa Seanchas. Is é Cineál Aonghasa an t-aon dream amháin gan rí stairiúil le fáil dóibh i nAnnála na hÉireann.
Siobhán Óg Ní Bhaoill. Níl Siobhán Óg Ní Bhaoill le fáil i stair a linne ach amháin in iontráil don bhliain 1576 in "Annála na gCeithre Máistrí". Bádh í agus í ag foghlaim snámha Lá San Séamas (an 25 Iúil) in iarthar Dhún na nGall. Is dócha gurb í an áit atá i gceist an Srath Buí i mBarúntacht Bhaollach sna Gleannta.
Is annamh tagairt chomh daonna sin do chúrsaí pearsanta, idir mhaith is olc, le fáil sna hAnnála; is treise an bhéim a chuirtear ar imeachtaí a bhfuil cuma thromchúiseach orthu. A leithéidí seo ón mbliain chéanna: bás an tsaoi Uilliam Óg Mac an Bhaird agus marú an uasail Toirealach Ó Ghallchóir.
Ní bheadh Siobhán Óg luaite ar chor ar bith murar eascair sí ó mhuintir uasal. Bhí a hathair Toirealach Ó Baoill ina bhall de chlann a bhí in uachtar le fada an lá i gCríoch Bhaollach (Barúnacht Bhaollach).
Meiningí. Is iad na meiningí, (Sean-Ghréigis: μῆνιγξ, sa chló Rómhánach: "mēninx", go litriúil. "scannán") na trí scannán a chlúdaíonn an inchinn agus corda an dromlaigh. I mamaigh, is iad na meiningí an dura mater, an aracnóideach, agus an pia mater (Gaeilge:an mháthair bhúidh). Tá sreabhán ceirbreach suite sa spás foaracnóideach idir an aracnóideach agus an pia mater. Is í príomhfheidhm na meiningí ná lárchóras na néaróg a chosaint.
Comhghall mac Domhanghairt. Rí Dhál Riada sa 6ú haois ba ea Comhghall mac Domhanghairt (Sean-Ghaeilge Comgall mac Domangairt). Domhanghart Réite aba ea a athair agus Fhearghasa Mhóir a sheanathair. Insítear i nAnnála Uladh go bhfuair sé bás sna blianta 538, 542 agus 545, agus sa bhliain 537 i nAnnála Tiarnaigh.
Comhghall.
Seachas a bhás, níl a lán eolais chruinn ann faoi Chomhghall, ach tá is as a atá clú air shinsear eapainmneach an Chineáil Chomhghaill, luaite mar dream Dáil Riada i "Seanchas Fear Alban". The "Seanchas", in fact, speaks of the Crich Comgaill, ach faightear "cenél" sna hAnnála Uladh, i n-iontráil don bhliain 710.
Insítear sa Seanchas go raibh mac amháin ag Comhghall, darbh ainm Conall, agus go raibh seachtar mac aigesean, cé go dtugtar ainmneacha ach le haghaidh seisir acu: "Loingsech, Nechtan, Artan, Tuatan, Tutio" agus "Coirpre". Mar is gnách le luathghinealaigh, ní leor seo agus eolas iontaofa. Caomhnaítear ach aon ginealach amháin an Chineáil Chomhghaill, ón 8ú haois, curtha le cóip den Seanchas.
Cineál Comhghaill.
Ní fhaightear an Cineál Comhghaill i nAnnála na hÉireann ach go sách annamh. De réir taighde nua ámh, moltar go raibh ról ar leith acu i mbun Ghaelú na gCruithneach. Phós "Dargart mac Finguine" den Chineál banphrionsa na gCruithneach "Der-Ilei". Bhí clann acu a d'éirigh ina ríthe na gCruithneach, "Bridei" agus "Nechtan mac Der Ilei".
Meastar go raibh an Cineál Comhghaill lonnaithe i gComhghall, fréamhaithe go sochreidte ón gcineál, agus ar the Oileán Bóid. D'fhéadfadh é go raibh suas i gceannas ar Oileán Arrainn ó dheas.