Corcu Duibne. Dream agus ríocht suntasach i gContae Chiarraí réamhstairiúil agus mheánaoiseach ab ea an Chorca Dhuibhne (Sean-Ghaeilge Corcu Duibne, Gaeilge Chianach DOVVINIA, ainm bandé), bunaithe i Leithinis Chorca Dhuibhne, Leithinis Uíbh Ráthaigh agus tailte eatarthu. De shliocht na "nÉrann" ab ea an treibh, agus dúradh gurbh é Conaire Mór a sinsear. Is aghaidh dá bharr gur ghaoil i bhfad i gcéin agus amach iad an Dál Riada i gcúige Uladh, chomh maith leis an Múscraí agus an Chorca Bhaiscinn níos giorra. Is de Shíol Chonaire seanscéalach na treibhe úd uile, síolraithe ar deireadh ó "Chlanna Dedad".
Fianaise Oghaim.
Tá clú agus cáil ag an gCorca Dhuibhne as ucht a gcuid clocha Oghaim, le níos mó ná aon trian amháin desna inscríbhinní úd in Éirinn faighte ar fud an cheantair.
De réir fianaise na gcloch Oghaim, tháinig ann dosna Chorca Dhuibhne chomh luath is an 5ú haois AD. Maítear iontu gur de shliocht iad de bhansinsear, DOVVINIA.
Caomhnaítear Cú Raoi seanscéalach, col ceathrair Chonaire Mhóir, in ainm Ráth barr sléibhe den Iarannaois, Cathair Conraoi, suite ar Leithinis Chorca Dhuibhne.
Clanna.
Ba iad rí clanna an Chorca Dhuibhne ná Uí Shé agus Uí Fáilbhe, agus b'fhéidir Uí Chonnaill.
Caidreamh le ríochta eile.
Ní thuigtear go cruinn an caidreamh idir an Corca Dhuibhne agus an Eoghanacht Locha Léin in aice leo, ach is amhlaidh go raibh siad in ainm a bheith faoi cheannas an dara acu sa Ríocht cumhacht cé go neamhbhuan Iarmhumhan. Ní léir é cumhacht an Eoghanacht Chaisil, agus is amhlaidh dá bharr gur neamhspleách bíodh go hiargúlta í an chorca sa chéad mhílaois AD.
"Corc Duibne".
De réir scéal na 8ú haoise
"Tairired na nDéssi", "Corc Duibne" ab ea bunaitheoir eapainmneach an chorca, de shliocht an tSíol Chonaire. Sa leagan "B" níos déanaí ach go háirithe, faightear sraith sách fada ag insint scéal faoi bhreith agus macghníomhartha Choirc.
Rugadh Corc agus a leathchúpla dearthár Cormac mar thoradh ciorrú coil le Cairbre Músc ("a quo" Múscraí) agus "Duihind", clanna Chonaire Chaoimh. Theip ar na barra de bharr a nginiúna, agus shocraigh na daoine iad a íobrú chun deireadh a chur leis an mallacht. Tháinig draoi ar an bhfód ámh, agus mhol sé go dtógfadh sé Corc go hoileán ar muir, go raibh an that the abomination is out as Éirinn. Ag aithris dáin ag tuar gach rath ar mhuintir Choirc, thóg an draoi agus a bhean chéile "Boí" go dtí Inis "Boí".
Gach maidin ar feadh bliana, rinne Boí gnás íonghlanta le Corc agus é ina shuí ar dhroim bó báine dheargchluas den alltair. Ar deireadh maidin ansin, cuireadh a mhallacht as Corc, a chuaigh i ngreim na bó, a léim isteach san fharraige agus d'iompaigh go cloch, mar atá Carraig Bhó "Boí". Thóg "Boí" Corc chuig a sheanmháthair, "Sárait" iníon Choinn Chéadchathaigh, agus sa deireadh d'áitigh sí í, é do thógaint ar ais.
Agus é níos sine, cuireadh Corc amach mar ghiall go cúirt Chormaic mhic Airt, Rí na Teamhrach. Óengus Gabuaibhneach, taoiseach na nDéisí ab ea a athair altrama ann. Nuair a díbríodh Aonghas agus a mhuintir as Teamhraigh tar éis achrainn fhuiltigh le mac an rí, d'éalaigh Corc agus d'imigh lena athair altrama. Ar deireadh, shiúil na Déisí ar an bhfán go dtí oirdheisceart na tíre, agus an oileán amach ón gcaladh ar a tógadh Corc. Rinne sé iarracht iad a áitiú fanacht leis ann, ach thogh siad bogadh ar aghaidh ó thuaidh. D'fhan Corc ann agus bhunaigh sé a theaghlach.
Tagairtí sna hAnnála.
Féach Annála Inis Faithlinn.