Trelis/gawiki huggingface dataset:
Maurizio Cattelan. Is ealaíontóir Iodálach é Maurizio Cattelan (a rugadh ar 21 Meán Fómhair 1960) a dhéanann suiteáin hipir-réalaíocha. Leanann conspóid i gcónaí é. Tugtar bobaire air uaireanta, a dhéanann gníomh gríosaithe ó am go ham.
"Comedian" (2019),.
Sa bhliain 2019, chruthaigh Cattelan píosa ealaíne bunaithe ar bhanana ... ghreamaigh sé banana den bhalla le téip. "Comedian" an t-ainm a thug sé ar an bpíosa ealaíne. Dhíol sé an phíosa ealaíne ar phraghas €120,000.
In 2019, chuir David Datuna físeán in airde ar an idirlíon inar ith sé an banana. Bhí banana nua curtha in airde. Is cosúil go gcuireann siad banana nua in airde gach trí lá ar aon nós. 
Sa bhliain 2023, bhí Noh Huyn-soo ag tabhairt cuairte ar an Leeum Museum of Art, i Seoul, Chóiré. D’ith sé an banana ó Comedian. Chuir sé an craiceann ar ais ar an mballa faoin téip.
Giúdachas Leasaitheach. Is sainchreideamh mór Giúdach é an Giúdachas Leasaitheach, ar a dtugtar freisin an Giúdachas Liobrálach nó an Giúdachas Forásach, a leagann béim ar nádúr éabhlóideach an Ghiúdachais, ar fheabhas a ghnéithe eiticiúla i gcomparáid lena chuid deasghnátha, agus an creideamh i gcuardach leanúnach ar fhírinne agus ar an eolas, atá fite fuaite go dlúth le réasúnaíocht dhaonna agus gan a bheith teoranta don diafanacht ag Sliabh Shíonáí. Snáithe an-liobrálach den Ghiúdachas, bíonn béim níos lú ar urramú deasghnátha agus pearsanta, breathnaítear ar "halakha" (dlí Giúdach) mar neamhcheangailteach agus ar an nGiúdach aonair mar uathrialach, agus bíonn a lucht leanúna leathanaigeanta roimh thionchair sheachtracha agus luachanna forásacha. 
Tá bunús an Ghiúdachais Leasaithigh le fáil sa Ghearmáin sa 19ú haois, áit ar chuir Raibí Abraham Geiger agus a chomhghleacaithe a phrionsabail luatha le chéile. Ó na 1970idí i leith, ghlac an ghluaiseacht le beartas cuimsitheachta agus inghlacthachta, ag tabhairt cuireadh don oiread agus is féidir páirt a ghlacadh ina pobail seachas cloí le soiléireacht dhian theoiriciúil. Aithnítear go láidir é le cláir oibre forásacha agus liobrálacha i dtéarmaí polaitiúla agus sóisialta, go príomha faoin rúibric thraidisiúnta Ghiúdach "tikkun olam" ("deisiú an domhain"). Is mana lárnach de chuid an Ghiúdachais Leasaithigh é "Tikkun olam", agus tá gníomh dearfach a dhéanamh ar a shon féin ar cheann de na príomhbhealaí do lucht leanúna a gcuid cleamhnachta a chur in iúl. Tá an lárionad is suntasaí ag an ngluaiseacht inniu i Meiriceá Thuaidh.
Liopadaileap. Úsáidtear an t-ainm "liopadaileap" ar dhá speiceas éagsúla:
Cruidín. Is fine éan iad na cruidíní, ar a dtugtar na hAlcedinidae san ord Coraciiformes. Éin bheaga nó mheánmhéide iad a bhfuil dathanna geala orthu. Tá dáileadh cosmapolaiteach acu, an chuid is mó de na speicis le fáil i réigiúin trópaiceacha na hAfraice, na hÁise, agus na hAigéine, cé go bhfaightear iad san Eoraip freisin. Bíonn siad le feiceáil i bhforaoisí doimhne in aice le linnte ciúine agus aibhneacha beaga. Tá 116 speiceas san fhine, i dtrí fhofhine agus 19 géineas. Cloigne móra, goba fada bioracha, cosa gearra, agus eireabaill giortacha. Bíonn clúmh feiceálach ar fhormhór na speiceas, gan ach difríochtaí beaga idir na hinscní.
De ghnáth, is é an “cruidín coitianta”, "Alcedo atthis" (ar a dtugtar an “murlach mara” freisin), atá i gceist nuair a úsáidtear an téarma “cruidín” i nGaeilge.
Helianthus. Is géineas plandaí bláthanna bliantúla agus ilbhliantúla san fhine Asteraceae (na nóiníní) é Helianthus. Tá thart ar 70 speiceas sa ghéineas, ar a dtugtar lusanna na gréine de ghnáth. Is é "Helianthus annuus" an speiceas is cáiliúla; de ghnáth is é an speiceas seo atá i gceist nuair a úsáidtear an téarma lom “lus na gréine” i nGaeilge. Seachas trí speiceas ó Mheiriceá Theas, tá na speicis "Helianthus" dúchasach do Mheiriceá Thuaidh agus Meiriceá Láir. Saothraítear "H. annuus" agus speicis eile, go háirithe an bliosán gréine ("H. tuberosus"), in aeráidí measartha agus i roinnt réigiún trópaiceach, mar bharra bia do dhaoine, d'eallach agus d'éanlaith chlóis, agus mar phlandaí ornáideacha. Is gnách go bhfásann an speiceas "H. annuus" i rith an tsamhraidh agus go luath san fhómhar, agus is é lár an tsamhraidh an buaicshéasúr fáis.
HTTPS. Is éard atá i gceist leis an bPrótacal Slánaistrithe Hipirtéacs (as Béarla, "HyperText Transfer Protocol Secure", nó HTTPS) ná an modh is sábháilte a úsáidtear chun sonraí a iompar ar an nGréasán Domhanda. Úsáideann níos mó ná 80% de láithreáin gréasáin an domhain an modh HTTPS.
Justin and the Knights of Valour. Is scannán beochana fantaisíochta Spáinneach é Justin and the Knights of Valour ón bhliain 2013.
Athbhreithnithe.
Thug Rotten Tomatoes 13% don scannán seo ó athbhreithnithe de 15 daoine.
Doire Chuais. Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm Doire Chuais air:
An Carn Mór. Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm An Carn Mór air:
Putóg bheag. Is ionann an phutóg bheag, nó an stéig bheag, agus an chuid den chóras díleáite ón ghoile ar aghaidh go dtí an an phutóg mhór.
Tarlaíonn an chuid is mó de dhíleá is ionsú na dtáirgí cothaithe, na vitimíní is na sreabhán (idir shreabháin ionghafa is iad sin a thál an chonair ghastraistéigeach féin) sa stéig bheag. Tá trí chuid ann ː an dúidéineam, an t-aoineán, agus an t-iléam.
Bíonn an stéig bheag timpeall 6 m ar fhad sa duine.
Cill Chomáin (idirdhealú). Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm Cill Chomáin air:
Saor-raoin. Ar fheirmeacha saor-raoin, ligtear d’ainmhithe am a chaitheamh amuigh faoin aer. Díoltar uibheacha, feoil, agus táirgí déiríochta saor-raoin i siopaí agus ollmhargaí ar fud na tíre. Cuirtear an lipéad saor-raoin orthu nuair ó fheirmeacha saor-raoin a thagann siad.
Mar shampla, tá cead ag sicíní saor-raoin siúl agus scríobadh lasmuigh sa chré ar fheirmeacha saor-raoin. Coinnítear sicíní nach bhfuil saor-raoin istigh mar beirtear níos mó uibheacha díobh ansin. Is iad na feirmeacha seo na cinn is coitianta in Éirinn mar gheall ar an éileamh mór ar fheoil agus uibheacha. Bíonn na feirmeacha saor-raoin níos lú. Mar gheall ar sin, bíonn feoil agus uibheacha saor-raoin níos costasaí. Bíonn caighdeán sláinteachais agus cúram imshaoil ag an dá shaghas feirmeacha in Éirinn.
Linda Ronstadt. Is amhránaí Meiriceánach í Linda Maria Ronstadt (rugadh 15 Iúil, 1946) a sheinn agus a thaifead i seánraí éagsúla lena n-áirítear rac-cheol, ceol tíre, mion-cheoldráma, , agus ceol Laidineach. Thuill sí 11 Ghradam Grammy, trí 3 , 2 Ghradam , Gradam Emmy, agus Gradam ALMA. Deimhníodh go leor dá halbaim ór, platanam nó ilplatanam sna Stáit Aontaithe agus go hidirnáisiúnta. Tá ainmniúcháin faighte aici freisin do Ghradam Tony agus do Ghradam Golden Globe. Bhronn "Academia Latina de la Grabación/" "Academia Latina da Gravação (Gaeilge: Acadamh Taifeadta na Laidine)", an gradam 'Grammy Lifetime Achievement Award' uirthi in 2011 agus bhronn 'The an gradam " uirthi in 2016. Ionduchtaíodh í isteach san ' i mí Aibreáin 2014. Ar an 28 Iúil 2014, bronnadh Bonn Náisiúnta na nEalaíon agus na nDaonnachtaí uirthi. Sa bhliain 2019, fuair sí réalta i gcomhpháirt le Dolly Parton agus Emmylou Harris ar an Hollywood Walk of Fame as a gcuid oibre mar an grúpa Trio. Bhí Ronstadt i measc cúigear onóraí a fuair 2019 as éachtaí ealaíne ar feadh an tsaoil.
Pairilis fhornúicléach fhorásach. Is galar meathlúcháin a thosaíonn déanach é Pairilis fhornúicléach fhorásach (PFF) a bhaineann le meathlú de réir a chéile agus bás méideanna sonracha den inchinn. Mar thoradh ar an riocht, bíonn comharthaí lena n-áirítear caillteanas cothromaíochta, moilliú gluaiseachta, deacracht na súile a bhogadh, agus lagú cognaíoch. Féadfar PFF a a dhiagnóisiú trí dhearmad mar chineál eile galair néaraimheathlúcháin cosúil le galar Parkinson, néaltrú na maothán tosaigh agus uisinne, agus galar Alzheimer. Tá cúis an reachta éiginnte, ach baineann sé le carnadh na próitéine tau laistigh den inchinn.
Toghchán uachtaránachta na Tuirce, 2023. Reáchtáladh toghchán uachtaránachta na Tuirce ar 14 agus 28 Bealtaine 2023; eagraíodh toghchán parlaiminte chomh maith ar 14 Bealtaine 2023, in aon bhabhta amháin. 
Cúlra.
Nuair a toghadh Erdogan ar dtús in 2003, bhí tréimhse fáis ann ó thaobh na heacnamaíochta ach de réir a chéile mhéadaigh ar an gcáineadh a dhéantaí air, go háirithe mar gheall ar a chur chuige uathlathach ó na 2010idí ar aghaidh.
Bhí gach sórt salachair ar siúl le linn an fheachtais roimh an 14 Bealtaine. Chuir ceannairí an fheachtais, an tUachtarán Recep Tayyip Erdogan agus a chéile comhraic Kemal Kilicdaroglu, ceannaire an fhreasúra, i leith a chéile go raibh daoine á gcur amú acu trí eolas míchruinn a scaipeadh
14 Bealtaine.
Sa chéad bhabhta vótála, bhí 49.5% den vóta ag Erdogan agus beagáinín faoi bhun 45% ag Kilicdaroglu. Ní mór os cionn 50% den vóta a fháil chun an uachtaránacht a bhuachan.
Ag an am céanna, d’éirigh le comhghuaillíocht Erdogan móramh a fháil sa pharlaimint. Bhí an móramh seo ina údar spreagtha ag Erodogan roimh an vóta réitigh.
D'éirigh páirtí Erdogan, an AKP, an príomhpháirtí sa rialtas aon uair amháin eile.
28 Bealtaine.
Reáchtáladh vóta réitigh ar an 28 Bealtaine, an chéad uair gur tharla a leithéid de vóta sa Tuirc, Sna laethanta deireanacha an fheachtais, bhí sé soiléir go raibh Erdogan chun cinn. 
Ar an 3 Meitheamh 2023, cuireadh Recep Tayyip Erdogan faoi mhionn na huachtaránachta don tríú huair.
Panghnéasacht. Is éard is panghnéasacht ann ná mealladh gnéasach, rómánsúil nó mothúchánach i dtreo daoine de gach inscne, nó fiú beag beann ar a bhféiniúlacht ghnéis nó inscne.
Blaisín (scannánaíocht). I réimse na scannánaíochta, cnuasach beag seatanna is ea blaisín (trailer nó teaser i mBéarla); eisítear blaisíní mar ábhar poiblíochta do scannán, chun lucht féachana a mhealladh.
Mar shampla, is é BREAK-OUT PICTURES dáileoir an scannáin "An Cailín Ciúin," agus chuir siad blaisín ar fáil chun lucht féachana a mhealladh chuig an scannán.
Eurylaimus ochromalus. Is speiceas éan é Eurylaimus ochromalus san fhine Eurylamaimidae.
Cosúil leis na héin san fhine seo, is éan méith é seo, thart ar 16 cm ar fad le gob mór leathan.
Is speiceas beag sainiúil é le ceann dubh, banda cíche, agus sna páirteanna uachtaracha aige, banda muineál bán, stríoc buí ar a chúl agus ar na sciatháin, agus sa chuid uachtarach - pháirteanna dúdhearg - bándearg a théann buí i dtreo an bhoilg. Tá an gob geal gorm, le barr glas go dtí na himill uachtaracha mandible agus imill dhubha. Taispeánann sé roinnt démhorfachta gnéasacha, agus an banda cíche dubh neamhiomlán i measc na mbaineannach
Dúchasach do Brúiné, an Indinéis, an Mhalaeisia, Maenmar, Singeapór, agus an Téalainn, cónaíonn sé i bhforaois shíorghlas, foraois dipterocarpach, seascann foraoise, foraois fraoigh, agus ciumhais fhoraoise, mar aon le foraois thánaisteach agus fáschoill ina bhfuil crainn mhóra. Den chuid is mó ina gcónaí sna hísealchríocha, tá an speiceas le fáil suas go dtí airdí de 1,220 m. Is ainmhí feithiditeach é den chuid is mó, ach beathaíonn sé ar moilisc agus tógann sé torthaí go teagmhasach.
Veronica. Is é Veronica an géineas is mó san fhine Plantaginaceae, fine na bplandaí bláthanna, le thart ar 500 speiceas. Tugtar lus cré, seamair chré, nó niamhscoth ar speicis éagsúla.
Roghnaigh Carl Linnaeus an t-ainm "Veronica" san ainmníocht dhéthéarmach bunaithe ar úsáid choitianta i go leor teangacha Eorpacha do phlandaí sa ghrúpa seo. Bhí an focal in úsáid i mBéarla chomh luath leis an mbliain 1572. Is dócha go léiríonn an t-ainm nasc leis an Naomh Véaranaice.
Tubaiste staid Heysel. Tharla tubaiste staid Heysel ar 29 Bealtaine 1985, Bhí cluiche ceannais coirn na hEorpa ar tí tosú nuair a chuir lucht tacaíochta Liverpool an ruaig ar lucht leanúna fhoireann Juventus. Tharla plódú agus maraíodh 39 duine - Iodálaigh an chuid is mó, fear mí-ámharach as Béal Feirste san áireamh, Patrick Radcliffe, san áit mhícheart ag an am mícheart.
Imeachtaí.
Lucht leanúna fhoireann Juventus uilig a maraíodh sa phlódú. Faoi dheireadh, briseadh balla sa staid agus bhí na hIodálaigh in ann éalú. 
Uair amháin níos déanaí, chinn UEFA agus na póilíní dul ar aghaidh leis an chluiche, cinneadh a tharraing conspóid ollmhór. Ansin chinn an chuid is mó de na stáisiúin teilifíse an chluiche a chraoladh (seachas sa Ghearmáin) agus bhí an lucht féachana sásta breathnú ar an gcluiche, agus bhí a fhios acu ag an am sin gur tharla tragóid ollmhór. 
D’aimsigh Michel Platini cic éirice do Juventus chun an cluiche a bhuachan do na hIodálaigh.
Iarmhairtí.
Dhá lá níos déanaí, ar 31 Bealtaine 1985 chuir UEFA (Aontas Chumainn Sacair na hEorpa) cosc ar na Sasanaigh imirt ar an Mór-Roinn de bharr tubaiste Heysel agus amhais an tsacair i Sasana ag an am. Cuireadh deireadh leis an gcosc sa bhliain 1990/91 ach ba mheasa a raibh i ndán do Liverpool mar cuireadh cosc orthu páirt a ghlacadh i gcomórtais Eorpacha ar feadh sé shéasúr (bhí Learpholl FC in ann imirt sa Léig UEFA arís an bhliain d1991/92).
Sa bhliain 1988, cúisíodh 26 as Learpholl agus an Bheilg i ndúnorgain. An bhliain dár gcionn, fuarthas 14 ciontach.
Olltoghchán na Spáinne, 2023. Reáchtáladh Olltoghchán na Spáinne ar an 23 Iúil 2023. I mí na Samhna 2023, bhí dóthain tacaíochta faighte ag Pedro Sánchez (Sóisialach) le fanacht ina phríomh-aire ar an Spáinn agus margadh déanta aige a raibh iarratas ar stádas oifigiúil san Aontas Eorpach don Chatalóinis, Gailísis agus Bascais mar chuid de.
Cúlra.
D'fhógair Príomh-aire na Spáinne Pedro Sanchez olltoghchán tobann ar 29 Bealtaine 2023, an lá tar éis dá Pháirtí Sóisialach (PSOE) buille mór a fhulaingt sna toghcháin áitiúla agus réigiúnda. Chaill na Sóisialaigh (PSOE) agus a gcomhghuaillithe (Podemos go háirithe) sa rialtas náisiúnta an líon is mó suíocháin. Treisíodh an Eite Dheis - an Partido Popular (PP) agus an páirtí Vox. Ghnóthaigh an PP an líon is mó suíocháin sna toghcháin agus thóg an PP seilbh ar 6 réigiún a bhíodh faoi cheannas Sóisialach. Ach bhí an PP i dtuilleamaí Vox le rialú sna réigiúin sin.
Comhrialtas nua.
Theip ar pháirtithe na heite clé agus páirtithe na heite deise móramh a fháil san olltoghchán ar an 23 Iúil 2023.
Ach ar 10 Samhain 2023, tháinig comhrialtas conspóideach le chéile,agus na Sóisialaigh faoi Pedro Sánchez le dul i bpáirt le páirtí neamhspleáchais na Catalóine. D'fhág toradh toghchán na Spáinne go raibh "Sanchez" ag braith ar pháirtithe ón gCatalóin, ó thír na mBascach "agus" dreamanna eile chun comhrialtas a chur le chéile. D’fhógair an Páirtí Sóisialach agus Junts, an páirtí scarúnaithe ón gCatalóin, go raibh sé ina mhargadh eatarthu.
Ghéill na Sóisialaigh dlí nua a thabharfadh pardún don uile dhuine a raibh baint acu le reifreann neamhspleáchais na Catalóine in 2017 (reifreann ar theip air). D’fhéadfadh go mbronnfaí pardún faoin dlí nua ar 1,500 duine a ciontaíodh nó atá ar a dtriail faoin mbaint a bhí acu leis an reifreann nó le gníomhartha eile.
Populus. Is géineas plandaí duillsilteacha é Populus. Tá 25–30 speiceas sa ghéineas, an chuid is mó acu dúchasach don Leathsféar Thuaidh. Tugtar poibleog ar fhormhór na speiceas seo, cé go bhfuil an crann creathach ("Populus tremula") san áireamh.
Pagellus bogaraveo. Is speiceas iasc ga-eiteach san fhine Sparidae é Pagellus bogaraveo. Tá ainmneacha éagsúla Gaeilge ar an iasc seo, ina measc: an deargán, an garbhánach, agus an sléibhín. Tá sé forleathan san Atlantach Thoir ón Iorua go dtí an Mháratáin, an Mhacarainéis agus an Mheánmhuir thiar san áireamh.
Cárta líonra. Is cárta leictreonach é cárta líonra nó cárta cuibheora líonra a úsáidtear chun gléas ríomhaireachta a cheangal le líonra sreangaithe. Úsáidtear an téarma cárta comhéadain líonra nó NIC ("Network Interface Card") as Béarla chun cur síos ar an bpíosa trealaimh céanna. Tugann an cárta rochtain don ghléas ríomhaireachta ar sheirbhísí ar an líonra.
Síonchaitheamh feabhsaithe. Is próiseas é síonchaitheamh feabhsaithe a bhfuil sé mar aidhm aige borradh a chur faoin síonchaitheamh nádúrtha trí charraig shileacáite mhínmheilte, amhail basalt, a scaipeadh ar dhromchlaí a chuireann dlús le himoibrithe ceimiceacha idir carraigeacha, uisce agus aer. Baineann sé dé-ocsaíd charbóin (CO2) as an atmaisféar freisin, agus é á stóráil go buan i mianraí carbónáite soladacha nó in alcaileacht aigéin. Moillíonn an dara ceann aigéadú aigéin freisin.
Is cur chuige ceimiceach é síonchaitheamh feabhsaithe chun dé-ocsaíd charbóin a bhaint, a bhaineann le teicnící talamhbhunaithe nó aigéinbhunaithe. Sampla amháin de theicníc shíonchaitheamh feabhsaithe talamhbhunaithe is ea carbónáitiú sileacáite in situ. Tá an poitéinseal ag carraig ultramafach, mar shampla, astaíochtaí CO2 a stóráil ó luach na gcéadta go dtí na mílte bliain, de réir meastachán. Baineann teicnící aigéanbhunaithe le feabhsú alcaileachta, amhail olaivín, aolchloch, sileacáití, nó hiodrocsaíd chailciam a mheilt, a scaipeadh agus a thuaslagadh chun aghaidh a thabhairt ar aigéadú aigéin agus ar cheapadh carbóin.
Cé gur féidir fuíll mhianaigh, nó mianraí sileacáit thionsclaíocha alcaileach (amhail slaigí chruach, dramhaíl tógála &amp; scartála, nó luaith ó loscadh bithmhaise) a úsáid ar dtús, d’fhéadfadh go mbeadh gá le tuilleadh basailt a baint chun athrú aeráide a theorannú.
Mionladhrán buí. Is éan cladaigh meánmhéide é an mionladhrán buí ("Tringa flavipes"). Póraíonn sé i bhforaoisí tuaisceartacha Mheiriceá Thuaidh.
Arkle. Capall folaíochta Éireannach, agus capall léimrása den chéad scoth, ba ea Arkle (19 Aibreán 1957 – 31 Bealtaine 1970), a bhuaigh Corn Óir Cheltenham trí huaire, éacht nach ndearnadh arís sa lá atá inniu ann gur tháinig réimeas Best Mate i dtús na mílaoise. Bhuaigh Arkle 27 rásaí amach as 35 rásaí ina shaol. 
Tom Dreaper a thraenáil an capall i gCo. na Mí agus is é Pat Taaffe a bhí ar dhroim Arkle nuair a bhuaigh sé an Corn Óir ag Cheltenham trí gheábh as a chéile idir 1964 agus 1966. 
Gairm.
Ainmníodh Arkle tar éis na gcnoc Arkle in Albain. 
Sa bhliain 1964 bhuaigh sé a chéad chorn óir i féile rásaí Cheltenham. 6 bliana a bhí Arkle nuair a thug sé Seilgrás na Núíosach leis i Cheltenham 1963.
An bhliain dár gcionn bhí grád na Núíosach fágtha ina dhiaidh ag Arkle agus bís ar lucht rásaíochta go bhfeicfí é féin agus Mill House, capall eile den chéad scoth, ag iomaíocht in aghaidh a chéile i gCorn Óir Hennessy i Newbury. Trí léim ón deireadh agus gan de thús ag Mill House air ach fad amháin capaill, sciorr Arkle. Ghlac sé tamall air Pat Taaffe lánluas a shroichint arís agus ba sa 3ú háit a chríochnaigh sé i rása a bhuaigh Mill House.
Le teacht na bliana 1965 bhain Arkle díoltas amach sa Hennessy; i gCorn Óir Cheltenham bhí sé 20 fad chun cinn ar Mill House. Agus nuair a bhuaigh sé an Whitbread in Sandown, bhí ar a laghad 2½ cloch níos mó de mheáchan ar a dhroim ná a bhí ar aon cheann den leathdhosaen capall eile sa rása.
Cuimhneachán.
Cuireadh Arkle chun suain ar 31 Bealtaine 1970. Anois tá cnámharlach Arkle ar thaispeáint sa Chomhlacht Graí Náisiúnta na hÉireann i gContae Cill Dara.
Muirín. Ainm coitianta ar speicis éagsúla de mhoilisc mara dhébhlaoscacha laistigh den fhine tacsanomaíochta Pectinidae. Ní ionann go hiomlán na muiríní agus "scallops" an Bhéarla; mar shampla, tugtar "cluaisín" ar "Aequipecten opercularis", "queen scallop" i mBéarla.
Graham Knuttel. Ba dhealbhóir agus péintéir é Graham Knuttel (1954 – 27 Bealtaine 2023). Tá sé áirithe ar dhuine de shárdhealbhóirí na hÉireann agus tá a chuid saothar le feiceáil in áiteanna poiblí ar fud na tíre agus thar lear. Is i mBaile Átha Cliath a chaith sé an chuid is mó dá shaol, áit ar chruthaigh sé saothair ealaíne a bhain clú agus cáil náisiúnta agus idirnáisiúnta amach i gcaitheamh na mblianta.
Saol.
Rugadh Graham Knuttel i mBaile Átha Cliath i 1954 agus oileadh é sa dealbhóireacht agus sa phéintéireacht i gColáiste Ealaíne agus Deartha Dhún Laoghaire.
Is leis an dealbhóireacht a chuaigh sé ar an gcéad dul síos. Ach thiontaigh sé ar an bpéintéireacht ina dhiaidh sin, athrú ar bhain sé tairbhe mhór as.
Bhí cáil air i dtús a shaoil ghairmiúil as na dealbha mór a chruthaigh sé agus ina dhiaidh sin as gealdathanna a chuid pictiúr.
Bhí an-tóir ar a chuid saothar i measc bónna móra fearacht na n-aisteoirí Robert De Niro agus Sylvester Stallone.
Shaothraigh sé a lán airgid freisin as cead a thabhairt a chuid pictiúr a chur ar fáil ar bhonn tráchtála agus tá cuid de na híomhánna is cáiliúla leis le feiceáil ar leithéidí mataí boird agus mar sin de.
Bhí Knuttel 69 bliain d'aois nuair a d'éag sé ar 27 Bealtaine 2023.
Charles Lawson. Is aisteoir de chuid Thuaisceart na hÉireann é Quintin Charles Devenish Lawson () nó Charlie. Rugadh ar 17 Meán Fómhair 1959 in Inis Ceithleann í. Tá cáil bainte amach aige mar an carachtar Jim McDonald ar an gclár teilifíse "Coronation Street".
Saol pearsanta.
Tá sé ina chónaí i mBéal Feirste. Is Aontachtaí é.
Naisc sheachtracha.
Donald Knuth. Is ríomheolaí, matamaiticeoir agus ollamh emeritus in Ollscoil Stanford é an Meiriceánach Donald Ervin Knuth a rugadh ar 10 Eanáir 1938. Bronnadh an ACM Turing Award air i 1974, duais a mheastar mar dhuais Nobel na ríomheolaíochta. Tá aithne air mar athair na hanailíse algartam. 
Is údar an leabhair chailiúil il-imleabhar "The Art of Computer Programming" é. D'oibrigh sé ar mhaithe le forbairt diananailís ríomhchastacht na n-algartam agus leag sé amach córas le teicnící foirmiúla matamaitice dó. I mbun na hoibre sin, scaip se an nodaireacht asamtóiteach freisin. Chomh maith le bunábhair a chur ar fáil i mbrainsí ar leith sa ríomheolaíocht theoiriciúíl, is é cruthaitheoir an ríomhchórais clóchuradóireachta TeX é, an teanga sainmhínithe um chlónna agus córas rindreála METAFONT agus an tacar cló-aghaidheanna gaolmhara "Computer Modern".
Mar scríbhneoir agus scoláire, chruthaigh Knuth na córais ríomhchlárúcháin WEB agus CWEB a dhear sé chun ríomhchlárúchán léannta a ghríosú agus a éascú, agus dhear sé na hailtireachtaí tacar treoracha MIX/MIXX. Tá Knuth go láidir i gcoinne paitinn a chur ar bhogearraí, tar éis a thuairim féin a thabhairt don Oifig um Phaitinní agus Trádmharcanna sna Stáit Aontaithe agus don Eagraíocht Eorpach um Phaitinní.
Deargéadan. Is géineas éan beag pasaireach é Acanthis ar a dtugtar na deargéadain, a bhfuil marcanna dearga sainiúla ar a gceann. Tagann ainm an ghéinis "Acanthis" ón tSean-Ghréigis "akanthis", ainm ar éan beag nach féidir a aithint anois.
Gallinago. Is géineas éan é Gallinago san fhine Scolopacidae (na lapairí), ina bhfuil 18 speiceas.
Thug an míoleolaí Francach Mathurin Jacques Brisson an t-ainm "Gallinago" isteach sa bhliain 1760 mar fhoroinn den ghéineas "Scolopax". Níor bhain Brisson úsáid as córas déthéarmach ainmníochta Carl Linnaeus, agus cé gur ghlac éaneolaithe le go leor géineas de chuid Brisson, rinneadh neamhaird ar a chuid foranna den chuid is mó. Ina áit sin, bhí cruthú an ghéinis "Gallinago" curtha síos don míoleolaí Gearmánach Carl Ludwig Koch i leabhar a foilsíodh sa bhliain 1816. Ach i 1920 fuarthas amach gur leag an nádúraí Gearmánach Johann Samuel Traugott Frenzel an géineas "Capella" amach do na naoscacha sa bhliain 1801. Thosaigh Aontas Éaneolaithe Mheiriceá ag baint úsáide as "Capella" sa bhliain 1921 agus i 1934 d’úsáid an t-éaneolaí Meiriceánach James L. Peters "Capella" do na creabhair ina leabhar clúiteach "Check-list of Birds of the World". Sa bhliain 1956, rialaigh an Coimisiún Idirnáisiúnta um Ainmníocht Zó-eolaíochta gur cheart go mbaintear úsáid as "Gallinago" Brisson 1760 ar an ngéineas agus an naoscach coiteann mar speiceas tíopúil. 
Is focal Nua-Laidine ar chreabhar nó naoscach é "gallinago", ón Laidin "gallina", “cearc” agus an iarmhír "-ago", "cosúil le".
Tá 18 speiceas sa ghéineas:
Daonáireamh na hÉireann 2016. Reáchtáladh Daonáireamh na hÉireann ar 24 Aibreán 2016. Cuntas cuimsitheach faoi leith ar dhaonra an Stáit a bhí ann.
Gaeilge.
Drochscéal amach is amach don Ghaeilge a bhí i nDaonáireamh 2016 a léirigh gur tháinig laghdú suntasach ar líon na gcainteoirí laethúla Gaeilge lasmuigh den chóras oideachais sa Ghaeltacht.
Laghdú 11% a bhí i gceist ar líon na gcainteoirí laethúla i gceantair Ghaeltachta idir 2011-2016 agus laghdú 1% a bhí i gceist lasmuigh den Ghaeltacht.
Bhí laghdú i gceist i ngach ceantar Gaeltachta, ach amháin Port Láirge.
Ba i Maigh Eo (-23.6%), Ciarraí (-18%) agus Dún na nGall (-15.8%) a bhí an laghdú is mó.