Deda mac Sin. Rí réamhstairiúil na nÉrann ab ea Deda mac Sin, is dócha den chéad aois RC. Sinsear eapainmneach Chlanna Dedad is ea é, agus b'fhéidir gur Rí na Mumhan é fosta.
Sinsearacht agus shliocht.
Trína mhic, "Íar mac Dedad" agus "Dáire mac Dedad", is sinsear é Deda de mórán pearsana cáiliúla in Éirinn seanscéalach, san áireamh a "óí" (glúin faoi nó thairis) Cú Raoi mac Dáire agus "Eterscél Mór", "fionnóí" Conaire Mór agus Lughaidh Mac Cú Raoi, agus iaró Conaire Caomh. Bhí tríú mac aige darb ainm "Conganchnes mac Dedad". Lena cois sin, is sinsear é "Deda" de roinnt dreamanna stairiúla in Éirinn agus i nAlbain araon, san áireamh an "Dál Riata, an "Dál Fiatach", an Múscraí, an Chorca Dhuibhne, agus an "Chorca Bhaiscinn. Deirtear gur "Érainn" iad cách, agus na "Clanna Dedad" is amhlaidh an príomh-rítheaghlach acu.
Is dócha gur cumadh an ginealach roimh Deada mac Sin. Ar deireadh, thagann sé trí go hÓengus Tuirmech Temrach agus dá bharr gaol i bhfad amach leis na Connachta agus muintir Uí Néill, a bhfuil ginealach acu nach féidir brath air roimh "Túathal Techtmar".
Bhí cineál próta-stairiúil desna Clanna Dedad ar a glaodh na Dáirine, é shliocht Dáire mac Dedad agus/nó Dáire Doimthech, aitheanta níos déanaí mar an Chorca Laidhe. Tá roinnt éiginnteachta anseo, de bharr a ngaol leis na Darini as Cúige Uladh réamhstairiúil. Pé scéal é, is léir go bhfuil fáil idir na "Darini" agus na "hIverni".
De réir na ginealaigh le fáil i Leabhar Ghleann Dá Loch agus Laud 610 pedigrees, deartháir "Deda" ab ea Eochaid mac Sin, from whom descend an Dál Fiatach as Cúige Uladh. Mar mhalairt air sin, tá fáil díreach acu le Cú Roí mac Dáire, agus dá bharr na "Clanna Dedad" féin. Is caillte i bhfad siar é ámh an gaol beacht idir na Dál Fiatach agus na "hUlaid", a gcéile comhraic sa Rúraíocht.
Tá Eoin Mac Néill den tuairim gur de shliocht "Deda mhic Shin" é an "Conaille Muirtheimne", trí mhac eile Conall Anglonnach, Creideann sé gur botún éa tá gur Cruthin, mar a maítear i nginealaigh níos deireanaí.
Mac altrama "Deda" ab ea "Dui Dallta Dedad".
Síol Chonaire.
Is éard atá sa Síol Chonaire ná na "Clanna Dedad" úd de shliocht Chonaire Mhóir, agus iad sin ná "Dál Riata", an Múscraí, an Chorca Dhuibhne, agus an Chorca Bhaiscinn. Is amhlaidh gur lonnaigh an Dál Riada in oirthuaisceart chúige Uladh, agus chuaigh siad ar aghaidh chun Ríocht na hAlban a bhunú. Glaodh "síol Chonaire" ar rítheaghlach na hAlban, Ríshliocht Dùn Chailleann, chomh déanach is an 12ú haois. Trí an ríshliocht úd agus Conaire Mór, is sinsear Teaghlach Ríoga na Breataine é "Deda mac Sin". Ba é Alexander III of Scotland (bás 19ú Márta 1286) an rí deireanach sa sinsear díreach ar thaobh athar de Shíl Chonaire.
Lonnaigh Síol Chonaire eile i gcúige Mumhain, áit a bheadh siad ar dtús faoi scáth a ngaol, na Dáirine, agus níos deireanaí faoi cheannas na nEoghanacht. Is amhlaidh, ámh, gurbh áisitheoirí suntasacha iad, na Múscraí ach go háirithe, ar son na nEoghanacht, agus is amhlaidh go raibh sin in aghaidh na nDáirine. Rí déanach agus gan coinne na Mumhan de shliocht an Mhúscraí ab ea Flaithbertach mac Inmainén (bás 944).
Insítear scéal breith, beatha agus bás Chonaire Mhóir sa seanscéal "Togail Bruidne Dá Derga". Tá dhá scéal ann, gaolta ar éigin ach níos tábhachtaí de réir ginealeolaithe, agus iad ná "De Síl Chonairi Móir" agus "De Maccaib Conaire". Sa scéalta seo, measctar é lena sliocht, "Conaire Caomh".
An Dál Fiatach agus Cú Roí.
Níl sinsearacht an Dáil Fhiatach, prionsaí na "Ulad", ó "Dedu mac Sin" chomh cinnte is atá siúd na ndaoine luaite thuas, ach faightear fianaise di i bhfoinsí meánaoiseacha neamhspleácha (ach bréagnaithe ag foinsí eile).
An Dáirine (Corca Laidhe).
Chomh luath is an bhliain 1849, thug an scoláire John O'Donovan faoi ndeara gur truaillithe é ginealach an Chorca Laidhe, príomhshliocht stairiúil na nDáirine, le mórán glúinte roimh an rí seanscéalach, Lugaid mac Con.
Craobh ghinealach Chlanna "Dedad".
Ní fhaightear gach glúin sa chraobh a leanas.
Ogham.
Sa Leabhar Oghaim faightear Ogham "Dedad" ainmnithe as. Faightear lena chois sin thart ar an tríú cuid d'inscríbhinní Oghaim sna tailte dá shliocht, an Chorca Dhuibhne.