Trelis/gawiki huggingface dataset:
Guilbneach earrdhubh.  
Is éan é an guilbneach earrdhubh ("Limosa limosa").
Jack in the Box. Slabhra bialann mearbhia Meiriceánach is ea Jack in the Box. Bhunaigh Robert O. Peterson é i mí Feabhra na bliana 1951. Tá breis is 2,000 bialann sa slabhra, an chuid is mó díobh in iarthar na Stát Aontaithe.
Springfield Splendor. Craoladh an dara heipeasóid, "Springfield Splendor", den naoú sraith is fiche de "The Simpsons" ar an 8 Deireadh Fómhair 2017. Scríobh Tim Long agus Miranda Thompson an eipeasóid seo. D'fhéach 5.25 milliún duine ar an eipeasóid.
Guilbneach stríocearrach. Is éan é an guilbneach stríocearrach. Is baill d'fhine na Scolopacidae iad.
Falaróp gobmhór. Is éan é an falaróp gobmhór ("Phalaropus fulicarius"). Is baill d'fhine na Scolopacidae iad.
Naoscach bhídeach. Is éan í an naoscach bhídeach ("Lymnocryptes minimus"; Béarla: "jack snipe").
Buamáil Bhali (2002). Tharla Buamáil Bhali ar an 12 Deireadh Fómhair 2002 ar an t-oileán Bali san Indinéis.. 
Maraíodh 202 daoine (88 as an Astráil, 38 as an Indinéis, agus daoine as níos mó ná 20 tíortha eile). Gortaíodh 209.
Bhí beár Éireannach gafa i lár báire. Rinneadh ionsaí ar dtús ar Paddy's Club agus ansin ar chlub oíche sa cheantar turasóireachta, Kuta. Leagadh buama i Paddy’s agus ansin buama mór millteach i gcarr taobh amuigh den Sari Club, trasna an bhóthair uaidh, a phléasc 10 soicind ina dhiaidh. 
Bhí amhras ag na fórsaí slándála go díreach faoin ngrúpa Jemaah Islamiyah (Pobal Ioslamach); deirtear go bhfuil baint acu le al-Qaida. 
Cuireadh triúr chun báis sa bhliain 2008.
Basil Chaesairia. Ba naomh é Basil Chaesairia. Rugadh i 329 san Caesairia, an Chapadóic é. Fuair sé bás ar an 1 nó 2 Eanáir, 379, i gCaesairia, an Chapadóic.
Sandgate. Is bruachbhaile é Sandgate. atá suite i gcathair an Brisbane i Queensland, na hAstráile.
Crotach cloch. Is éan é an crotach cloch. Is baill d'fhine na Burhinidae iad.
Sléibhín Meánmhuirí. Is éan é an sléibhín Meánmhuirí. Is baill d'fhine na Laridae iad.
Sléibhín beag. Is éan é an sléibhín beag. Is baill d'fhine na Laridae iad.
Robert Barron (easpag). Is easpag de phór na hÉireann é Robert Emmet Barron a rugadh ar 19 Samhain 1959 i Chicago, Illinois.
Atanáis Chathair Alastair. Is naomh é Atanáis Chathair Alastair. Rugadh i 296 – 298 i gCathair Alastair é agus fuair sé bás ar an 1 nó 2 Bealtaine 373, i gCathair Alastair.
Ionsaithe ar eaglaisí san Iaráic, 2004. Ar 1 Lúnasa, 2004, tráthnóna Domhnach, phléasc carrbhuamaí i rith an Aifrinn san eaglaisí i mBagdad agus Mosul san Iaráic. Maraíodh 12 duine ar a laghad.
Kevin Kline. Is aisteoir Meiriceánach é Kevin Delaney Kline, a rugadh ar an 24 Deireadh Fómhair, 1947.
Seicheamh aigéid núicléasaigh. Is éard is seicheamh aigéid núicléasaigh ann ná comharbas de litreacha a chuireann in iúl ord na núicléitídí laistigh d' aigéad dí-ocsairibeanúicléasac (ADN) ("ag baint úsáide as GACT") nó móilín (GACU) d'aigéad ribeanúicléasach (ARN). De réir choinbhinsiún, de ghnáth cuirtear seichimh i láthair ón 5'-críoch go dtí 3'-críoch. I gcomhair ADN, úsáidtear an snáithe polaraíochta. Toisc go mbíonn aigéid núicléasaigh de ghnáth ina pholaiméirí líneacha (neamh bhrainseach) is ionann an t-ord a shonrú agus struchtúr comhfhiúsach an mhóilín ar fad a shainmhíniú. Ar an gcúis seo, tugtar an 'bunstruchtúr' chomh maith, ar an seicheamh aigéid núicléasaigh.
Núicléitídí.
Tá na siombailí seo bailí chomh maith do ARN, ach amháin le U (úraicil) in áit T (tímín).
Tábhacht bhitheolaíoch.
I gcórais bhitheolaíochta, bíonn faisnéis in aigéid núicléacha a úsáideann cill bheo  le haghaidh próitéiní ar leith a thógáil. Aistrítear seicheamh na núicléabhunna ar snáithe aigéid núicléasaigh  ag innealra na cealla chuig seichimh aimíonaigéid ag cumadh snáithe próitéine. Freagraíonn gach grúpa de thrí bhun, ar a dtugtar códón, d' aimíonaigéad amháin, agus tá cód géiniteach sonrach ann le haghaidh gach meascán féideartha de na trí bhun arb ionann iad agus aimíonaigéad faoi leith. 
Leagann dogma lárnach na bitheolaíochta móilíní amach an mheicníocht trína ndéantar próitéiní ag baint úsáide as eolas atá sna haigéid núicléacha.Tras-scríobhtar ADN isteach go dtí móilíní tARN, a dtaistealaíonn chuig an ribeasóim chuig áit ina n-úsáidtear an tRNA mar theimpléad le haghaidh an tsnáithe próitéine a thógáil. Ós rud gur féidir aigéid núicléacha ceangal le móilíní le seichimh comhlántach, tá idirdhealú idir na seichimh "polaraíochta" a chódaíonn le haghaidh próitéiní, agus an seicheamh "antapholaraíocht" comhlántach atá leis féin neamhfheidhmiúil, ach gur féidir leis ceangal leis an snáithe polaraíocht.
Anailís sheichimh.
Is féidir anailís a dhéanamh ar sheichimh ghéiniteacha trí dul i muinín uirlisí bithfhaisnéisíochta chun iarracht a dhéanamh a fheidhm a dhéanamh amach.
Tástáil ghéiniteach.
Is féidir an ADN i ngéanóm an orgánaigh a anailísiú chun leochaileachtaí chuig ghalair oidhreachta, agus is féidir é a úsáid chun aithreachas an linbh (athair géiniteach) nó sinsear duine a chinneadh.
Bearnas Bholān. Bearnas sléibhtiúil is ea Bearnas Bholān tríd an Sliabhraon Toba Kakar de chuid na Balúcastáine, réigiún in iarthar na Pacastáin, 120 ciliméadar ó theorann na hAfganastáin. Ceanglaíonn sé Sibi le Quetta, ag bóthar agus iarnród. Tá bearnas féin déanta suas de roinnt craosán caol agus síneann sé 89 km ó Rindli ó thuaidh chuig Darwāza in aice le Kolpur i gCúige na Balochistaine de chuid na Pacastáine.
Stair.
Sa bhliain 1837, d'fhéadfadh sé go mbeadh ionradh Rúiseach faoi bhagairt ar an Áise Theas tríd an Teorann Thiar Thuaidh via na bearnais Khyber agus Bholān. Mar gheall ar an mbagairt seo, seoladh toscaire na Breataine chuig Cabul chun tacaíochta na hÉimíre Dost Mohammed a fháil. I Mí Feabhra 1839, ghlac Arm na Breataine faoi Sir John Keane 12,000 fear trí Bhearnas Bholān agus isteach chuig Kandahar, a bhí tréigthe ag Prionsaí na hAfganastáine; agus as sin leo ina dhiaidh sin ag ionsaí agus ag treascairt Ghazni."The road through this pass leads, with few and rare exceptions, along what is the bed of a mountain-torrent, when filled by the melting of the snows or heavy rains, and is composed of loose shingly gravel, that recedes from under your feet, and is very difficult for draught: camels get on well. It is infested by the Kakurs, who live by robbery; and the hills sometimes close in upon the road, which is filled up by the bed of the stream, running through rocky chasms, upwards of a hundred feet high, from the top of which the robbers assail the travellers with stones; and were they as bold as they are cruel and perfidious, they might hold the place against all comers. Many spots were pointed out to me by the guides I had with me, as signalised by acts of violence, several European officers having lost their baggage during our occupation of the country. Should there be rain in the higher parts of the mountains, the stream at times comes down in an almost perpendicular volume, without warning, and sweeping all before it, as a friend of mine experienced, when he saw a party of men, horses, and camels, and all his property, borne down by it; when himself and some few men with him escaped by climbing up the nearly perpendicular side of the hill. About thirty-seven men were washed away upon that occasion."."Sa bhliain 1883, chuaigh Sir Robert Groves Sandeman i mbun idirbheartaíochta leis an Cán na Kalat, Khudadad Khan, agus dhaingnigh sé rialú na Breataine thar an bhearnais mar mhalairt air táille bhliantúil.
Na scannáin is mó a thug airgead isteach sa Ríocht Aontaithe. Is liosta é seo de na scannáin is mó a thug airgead isteach sa Ríocht Aontaithe.
20th Century Studios. Stiúideo scannánaíochta Meiriceánach is ea 20th Century Studios. Tá sé suite i limistéar Century City in Los Angeles, Stáit Aontaithe Mheiriceá.
Cnoic Shíofra. Tá Cnoic Shíofra (Béarla: "Sheeffry Hills") suite i iardheisceart Contae Mhaigh Eo. An áit is airde den sliabh glaotar Barr Chlais Céim air. As béarla Barrclashcame. Tá an mullach 772m in airde agus ar taobh an iarthar den plateau(ardchlár) atá sé le fáil. Is é an tríú sliabh is airde i gContae Maigh Eo.
Uaireanta i rith an gheimhridh, bíonn an sliabh clúdaithe le brat sneachta.
Faoileán bán. Is éan é an faoileán bán. Is baill d'fhine na Laridae iad.
Droimneach beag. Is éan é an droimneach beag. Is baill d'fhine na Laridae iad.
Léigear Bagdad (1258).  &lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;
 &lt;revision&gt;
 &lt;parentid&gt;1202456&lt;/parentid&gt;
 &lt;timestamp&gt;2024-03-07T00:48:36Z&lt;/timestamp&gt;
 &lt;contributor&gt;
 &lt;username&gt;Kevin Scannell&lt;/username&gt;
 &lt;/contributor&gt;
 &lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;
 &lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
Mhair Léigear Bhagdad, a thosaigh ar an 29 Eanáir 1258, go dtí 10 Feabhra den bhliain sin, nuair a rinne fórsaí Iolchainideacha Mongólacha creach ar Bhagdad, príomhchathair na Cailifeachta Abasaí. Ghabh siad an chathair.
Bonaventure. Naomh is ea Bonaventure, a rugadh Giovanni di Fidanzai ar 1221 i Latium, Stáit an Phápa agus a fuair bás ar an 15 Iúil 1274, i Lyon.
Sasha Clements.  &lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;
 &lt;revision&gt;
 &lt;parentid&gt;927954&lt;/parentid&gt;
 &lt;timestamp&gt;2022-08-13T04:28:35Z&lt;/timestamp&gt;
 &lt;contributor&gt;
 &lt;username&gt;HusseyBot&lt;/username&gt;
 &lt;/contributor&gt;
 &lt;minor /&gt;
 &lt;comment&gt;WD&lt;/comment&gt;
 &lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;
 &lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
Is aisteoir Ceanadach í Sasha Clements a rugadh ar 14 Márta 1990 i gToronto, Ontario.
Corn sacair an Domhain 2018 (babhtaí cáilithe UEFA). Ghlac 54 bhall den chónaidhm Eorpach UEFA páirt sa babhtaí cáilithe don 13 háit a bhí ar fáil sna babhtaí ceannais de Chorn FIFA an Domhain 2018. Fuair an Rúis áit go huathoibríoch mar óstach.
Tíortha cáilithe.
Bhí 14 háit ag UEFA do Chorn an Domhain. Fuair an t-óstach, an Rúis, áit go huathoibríoch. Fuair buaiteoirí na 9 ngrúpa áit uathoibríoch freisin. Imreoidh an 8 bhfoireann is fearr a tháinig sa dara háit sna grúpaí i gcluichí díbeartha don cheithre spota eile don Chorn Domhanda.
Tarraingt.
Rinneadh an tarraingt an 25 Iúil 2015 i gCathair Pheadair na Rúise. An tráth sin bhí 52 thír ina mball de Fifa.
Sonraí le líonadh.
An dara babhta (cluichí díbeartha).
Imríonn an 8 bhfoireann ab fhearr a tháinig sa dara háit i gcluichí díbeartha. Ní chuirtear an toradh i gcoinne an fhoireann a tháinig sa séú háit san áireamh. Rinneadh an tarraingt ar an 17 Deireadh Fómhair 2017 . Imreofar na céad cluichí idir 9 agus 11 Samhain agus na dara cluichí idir 12 agus 14 Samhain 2017. Rachaidh buaiteoir gach cluiche ar aghaidh chuig babhtaí ceannais Chorn an Domhain 2018.
An Tarraingt: I bpota 1 cuireadh na ceithre fhoireann ab airde i rangú FIFA mar a bhí an 16 Deireadh Fómhair 2017.
Cáiliú do Chorn FIFA an Domhain 2018 – Grúpa A UEFA. Ba é Cáiliú Corn FIFA an Domhain 2018 Grúpa A UEFA ceann de naoi ngrúpa UEFA don Cháiliú Corn FIFA an Domhain 2018. Bhí An Fhrainc, An tSualainn, An Ísiltír, An Bhulgáir, Lucsamburg agus An Bhealarúis sa ghrúpa.
Cáiliú Corn FIFA an Domhain 2018 – Grúpa B UEFA. Ba é Cáiliú Corn FIFA an Domhain 2018 Grúpa B UEFA ceann de naoi ngrúpa UEFA don Cháiliú Corn FIFA an Domhain 2018. Bhí An Phortaingéil, An Eilvéis, An Ungáir, Oileáin Fharó, An Laitvia agus Andóra sa ghrúpa.
Cáiliú Corn FIFA an Domhain 2018 – Grúpa C UEFA. Ba é Cáiliú Corn FIFA an Domhain 2018 Grúpa C UEFA ceann de naoi ngrúpa UEFA don Cháiliú Corn FIFA an Domhain 2018. Bhí An Ghearmáin, Tuaisceart Éireann, Poblacht na Seice, An Iorua, An Asarbaiseáin agus San Mairíne sa ghrúpa.
Cáiliú Corn FIFA an Domhain 2018 – Grúpa D UEFA. Ba é Cáiliú Corn FIFA an Domhain 2018 Grúpa D UEFA ceann de naoi ngrúpa UEFA don Cháiliú Corn FIFA an Domhain 2018. Bhí an tSeirbia, Poblacht na hÉireann, an Bhreatain Bheag, an Ostair, an tSeoirsia agus an Mholdóiv sa ghrúpa.
Cáiliú Corn FIFA an Domhain 2018 – Grúpa E UEFA. Ba é Cáiliú Corn FIFA an Domhain 2018 Grúpa E UEFA ceann de naoi ngrúpa UEFA don Cháiliú Corn FIFA an Domhain 2018. Bhí n Pholainn, An Danmhairg, Montainéagró, An Rómáin, An Airméin agus An Chasacstáin sa ghrúpa.
Cáiliú Corn FIFA an Domhain 2018 – Grúpa F UEFA. Ba é Cáiliú Corn FIFA an Domhain 2018 Grúpa F UEFA ceann de naoi ngrúpa UEFA don Cháiliú Corn FIFA an Domhain 2018. Bhí Sasana, An tSlóvaic, Albain, An tSlóivéin, An Liotuáin agus Málta sa ghrúpa.
Cáiliú Corn FIFA an Domhain 2018 – Grúpa G UEFA. Ba é Cáiliú Corn FIFA an Domhain 2018 Grúpa G UEFA ceann de naoi ngrúpa UEFA don Cháiliú Corn FIFA an Domhain 2018. Bhí An Spáinn, An Iodáil, An Albáin, Iosrael, An Mhacadóin agus Lichtinstéin sa ghrúpa.
Cáiliú Corn FIFA an Domhain 2018 – Grúpa H UEFA. Ba é Cáiliú Corn FIFA an Domhain 2018 Grúpa H UEFA ceann de naoi ngrúpa UEFA don Cháiliú Corn FIFA an Domhain 2018. Bhí An Bheilg, An Ghréig, An Bhoisnia-Heirseagaivéin, An Eastóin, An Chipir agus Giobráltar sa ghrúpa.
Cáiliú Corn FIFA an Domhain 2018 – Grúpa I UEFA. Ba é Cáiliú Corn FIFA an Domhain 2018 Grúpa I UEFA ceann de naoi ngrúpa UEFA don Cháiliú Corn FIFA an Domhain 2018. Bhí An Íoslainn, An Chróit, An Úcráin, An Tuirc, An Fhionlainn agus An Chosaiv sa ghrúpa.
Sean Hughes. B'fhuirseoir de phór na hÉireann é Sean Hughes, (a rugadh John Hughes san Archway, Londain ar an 10 Samhain 1965 agus a fuair bás in ospidéal Whittington ar an 16 Deireadh Fómhair 2017).
Faoileán glas. Is éan é an faoileán glas. Is baill d'fhine na Laridae iad.
Meirleach mór. Is éan mara é an meirleach mór ("Stercorarius skua"). Is baill d'fhine na Stercorariidae iad.
Babhtaí cáilithe do Chorn FIFA an Domhain 2018. Eagraíodh babhtaí cáilithe ilchríochacha do Chorn sacair an Domhain 2018 sa Rúis. 
Ba í an Rúis an t-aon tír a fuair áit uathoibríoch. Ó 2006 i leith is gá don tír a bhuaigh an comórtas roimhe áit a bhaint amach sna babhtaí cáilithe.
Chláraigh gach tír a bhí ina bhall de FIFA, an líon ba mhó riamh. Dícháilíodh an tSiombáib an 12 Márta 2015 toisc nár íocadh an cóitseálaí náisiúnta. Dícháilíodh an Indinéis an 30 Bealtaine 2015.
Áiteanna.
Sa tábla thíos tugtar líon na n-áiteanna de réir cónaidhme.
Bhí 31 áit ar fáil sna babhtaí ceannais. Fuair an t-óstach áit go huathoibríoch.
Tíortha cáilithe.
Foireann rugbaí náisiúnta na Rómáine. Thosaigh an Romáin ag imirt rugbaí le roinnt bliain anuas agus tá siad ag feabhsú de réir a chéile.
Osréalachas.  
Gluaiseacht na healaíne is ea an t-osréalachas. Thosaigh sí sna 1920idí. D'imir an Dadachas tionchar ar an osréalachas. An sprioc a bhí aige ná “coinníollacha na brionglóide agus na réaltachta, i gcontrárthacht le chéile roimhe seo, a réiteach ina réaltacht absalóideach, for-réaltacht.”
Scéal O. Úrscéal earótach le Anne Desclos (faoin ainm cleite Pauline Réage) is ea Scéal O ("Histoire d'O" as Fraincis). Foilsíodh i 1954 é.
Daphne Caruana Galizia. Iriseoir agus blagálaí Máltach ba ea Daphne Anne Caruana Galizia née Vella (26 Lúnasa 1964 – 16 Deireadh Fómhair 2017). Bhí aithne mhaith uirthi as a cuid oibre mar iriseoir imscrúdaitheach agus nocht sí faisnéis chonspóideach, lena n-áirítear tuarascálacha agus líomhaintí a bhain leis na Páipéir Phanama. Maraíodh i mbuama cairr, i mí Dheireadh Fómhair 2017.
Bás.
Feallmharaíodh Caruana Galizia, ag baint úsáide as buama cairr a bhí lonnaithe sa Pheugeot 108 a bhí ar cíos aice, gar dá baile i Bidnija, ar an 16 Deireadh Fómhair 2017. D'fhág an pléascadh mór a feithicil scaipthe i bpíosaí éagsúla ar fud na ngarraithe in aice láimhe. Tháinig a mhac Matthew uirthi, tar éis dó an pléasc a chluinstin óna dteach cónaithe. De réir tuairiscí, d'fhág Caruana Galizia 'tuarascáil phóilíneach' i lámha na bpóilíní ag rá go raibh sí faoi bhagairt, thart ar dhá sheachtain roimh a bás. Faoi láthair, tá déantóir na coire anaithnid.
Féach freisin.
The Life and Work of Daphne Caruana Galizia"
Réabhlóid Fhilipíneach. Sraith d'eachtraí réabhlóideacha ab ea an Réabhlóid Fhilipíneach, a bhí ina choimhlint armtha idir an rialtais coilíneach spáinneach agus ceannaircigh Filipíneacha an Katipunan, a bunaíodh Andres Bonifacio, a chríochnaigh le ceannas na Spáinne thar an oileánra, agus mar thús an Chogaidh Fhilipíneacha-Mheiriceánach.
Cúlra.
Sa naoú haois déag, agus i lár ghéarchéim choilíneach na Spáinne, d'fhéach an Madrid i dtreo an Aigéin Chiúin  mar an fhoirmle chun maolú a dhéanamh ar a bhreoiteachta sna tiarnais Mheiriceá. Tháinig an cás seo chun cinn go príomha ag deireadh Chogadh Deich mBliana i gCúba (1868-1878) (Spanish: Guerra de los Diez Años), nuair a athraíodh a lán infheistíochtaí i dtreo na nOileán Filipíneach, toisc gur creideadh nach mbeadh suim  ag an chumhacht nua domhanda, sé sin,  Stáit Aontaithe Mheiriceá. san áit sin i bhfad i gcéin. An staid seo a tharla go príomha ag an deireadh an Cogadh ar an Deich Mbliana i Cúba (1868-1878), nuair a bhíonn go leor infheistíochtaí a bhí a atreorú i dtreo na hoileáin Fhilipíneacha, mar gheall ar bhí chreid sé go bhfuil áit mar sin i bhfad ní a d ' fhéadfadh go mbeadh suim nua atá ag teacht chun cinn cumhachta ar an stáitse an domhain, na Stáit aontaithe.
Agus an t-ábhar imní seo á gcur i láthair, dúirt Aire an Chabhlaigh, Santiago Durán, go raibh athchoilíniú na nOileán Filipíneach riachtanach don Spáinn. I láthair na huaire sin, nuair a bhí an leithinis "a punto de ver desaparecer su proponderancias en las Antillas"  taibhsíodh deiseanna nua san Chianoirthear. De réir Durán, d'osclaíodh doirse ar impireacht mhuirí, foinse rathúnais agus saibhris gan deireadh. Chun margadh r na Filipíneach a chur chun cinn, eagraíodh taispeántas i Maidrid sa bhliain 1887, agus bliain ina dhiaidh sin, i gcroílár 'Exposición Universal de Barcelona' (Gaeilge:Taispeántas Uilechoiteann Barcelona), bhí pailliún faoi leith ag na hOileáin Fhilipíneacha.
Meirleach Artach. Is éan é an meirleach Artach. Is baill d'fhine na Stercorariidae iad.
Geabhróg scothdhubh. Is éan í an gheabhróg scothdhubh. Is baill d'fhine na Laridae iad.
Geabhróg rósach. Is éan í an gheabhróg rósach ("Sterna dougallii") Is baill d'fhine na Laridae iad.
Geabhróg bheag. Is éan mara í an gheabhróg bheag ("Sternula albifrons"). Is ball d'fhine na Laridae í.
Geabhróg dhubh. Is éan í an gheabhróg dhubh. Is baill d'fhine na Laridae iad.
Falcóg bheag. Is éan í an fhalcóg bheag. Is baill d'fhine na Alcidae iad.
Abhainn na hOirimhe. Is abhainn a théann trí Chontae Maigh Eo í Abhainn na hOirimhe. Tá sí suite i Muraisc, san iardheisceart an Chontae .
Dúloch. Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm Dúloch air:
Patrick Califia. Feimineach, údar, teiripeoir, agus gníomhaí Meiriceánach is ea Patrick Califia (a rugadh i 1954 i dTexas). Is fear trasghnéasach é Patrick Califia inniu. 
Feimineach agus leispiach ab ea Califia le linn na seachtóidí agus hochtóidí, roimh a athrú. 
Scríobh sé ábhar earótach sádmhasacach ar nós a leabhar "Macho Sluts", agus sa bhliain 1978 bhí sé ar bhunaitheoirí Samois, grúpa sádmhasacach leispiach. Sna nóchaidí, chuir Califia suim i léinn trasinscnigh agus i ngníomhaíochas trasghnéasach. 
Tá sé colscartha agus tá mac aige.
Foracha dhubh. Is éan í an fhoracha dhubh. Is baill d'fhine na Alcidae iad.
Colm gorm. Is éan é an colm gorm. Is baill d'fhine na Columbidae iad.
Fearán baicdhubh. Speiceas colm atá dúchasach don Eoraip agus don Áise is ea an fearán baicdhubh (Streptopelia decaocto); tugadh isteach sa tSeapáin, i Meiriceá Thuaidh agus oileáin i Muir Chairib é.
Tacsanomaíocht.
Ba é "Columba decaocto" an t-ainm eolaíoch a mhol an nádúraí Ungárach Imre Frivaldszky sa bhliain 1838. Is é Plovdiv na Bulgáire an ceantar tíopúil. Sa lá atá inniu ann, cuirtear an speiceas sa ghéineas "Streptopelia" a mhol t-éaneolaí Francach Charles Lucien Bonaparte sa bhliain 1855.
Mheastaí gur fospeiceas den fhearán baicdhubh é an fearán Burmach ("S. xanthocycla"), ach chuir an IOC ina speiceas féin é in 2021. Glacadh le dhá fhospeicis eile roimhe seo, "S. d. stoliczkae" ón Turcastáin i lár na hÁise agus "S. d. intercedens" ó dheisceart na hIndia agus Srí Lanca. Meastar anois gur comhchiallaigh shóisearacha iad den fhospeiceas ainmneach ("S. d. decaocto").
Sanasaíocht.
Tagann ainm an ghéinis ón tSean-Ghréigis "streptos" a chiallaíonn “coiléar” nó “muince”, agus "peleia" a chiallaíonn “colm”. Tagann ainm an speicis ón fhocal Gréigise "decaocto" a chiallaíonn “ocht déag”, rud a bhaineann le scéal ó mhiotaseolaíocht na Gréige. Bhí cailín ann a bhí ag obair go crua ach a bhí míshásta nár shaothraigh ach 18 cianóg sa bhliain. D'impigh sí ar na déithe cur in iúl don saol a laghad a bhí sé ag fáil óna máistreás. Dá bharr sin, chruthaigh Séas an colm seo atá ag gairm “decaocto” ó shin i leith.
Stádas i Meiriceá Thuaidh.
Sa bhliain 1974, d'éalaigh níos lú ná 50 fearán baicdhubh ó shiopa peataí i Nassau na mBahámaí le linn eachtra buirgléireachta. Ó na Bahámaí, scaip an speiceas go Florida, agus faightear anois é i mbeagnach gach stát sna Stáit Aontaithe, agus i Meicsiceo.
Cnagaire glas. Is éan é an cnagaire glas ("Picus viridis").
Alphonse de Lamartine. File, úrscéalaí, drámadóir agus fear polaitíochta Francach ab ea Alphonse Marie Louis de Prat de Lamartine, nó Alphonse de Lamartine mar is fearr aithne air. Do rugadh é ar an 21ú lá de Dheireadh Fómhair sa mbliain 1790, i Mâcon na Fraince, agus do fuair sé bás ar an 28ú lá d'Fheabhra sa mbliain 1869, i bPáras na Fraince. 
Tá Alphonse de Lamartine ar dhuine desna scríbhneoirí is cáiliúla dá mbaineann le Rómánsachas na Fraince, agus tá an-cháil i gcónaí ar neart dánta dá chuid, "Le Lac" (Gaeilge: "An Loch"), atá le léamh ina chnuasach filíochta "Méditations poétiques" (1820), go háirithe.
Alfred de Vigny. Scríbhneoir, úrscéalaí, drámadóir, file agus fear míleata Francach ab ea Alfred Victor Vigny, nó comte de Vigny (Gaeilge: "cunta Vigny") mar a tugadh air níos déanaí. Do rugadh é ar an 27ú lá de Mhárta sa mbliain 1797, i Loches na Fraince, agus do fuair sé bás ar an 17ú lá de Mheán Fómhair sa mbliain 1863, i bPáras na Fraince. Is é an t-éadóchas bun agus barr saothair Vigny, saothar a caitheann súil fuar, ar an tsochaí agus a mbaineann léi. Is iad an cnuasach filíochta "Poèmes antiques et modernes" (1822) agus an t-úrscéal "Cinq-Mars" (1826) na saothair is cáiliúla dá chuid. Do bhí an-tionchar ag Vigny ar Rómánsachas na Fraince.
Whistler's Father. Craoladh an tríú heipeasóid, "Whistler's Father", den naoú sraith is fiche de "The Simpsons" ar an 15 Deireadh Fómhair 2017. Scríobh Tom Gammill agus Max Pross an eipeasóid seo. D'fhéach 2.91 milliún duine ar an eipeasóid.
Mórchnagaire breac. Is éan é an mórchnagaire breac. Is baill d'fhine na Picidae iad.
Mionchnagaire breac. Is éan é an mionchnagaire breac. Is baill d'fhine na Picidae iad.
Gabhlán gainimh. Is éan é an gabhlán gainimh. Is ball d'fhine na "Hirundinidae" é.
Seán III Sobieski. Bhí Seán III Sobieski (An Pholainnis: Jan III Sobieski; An Liotuáinis: Jonas III Sobieskis; Laidin: Ioannes III Sobiscius; 17 Lúnasa 1629 – 17 Meitheamh 1696), ina Rí ar an bPolainn agus Ard-Diúc na Liotuáine ón mbliain 1674 go dtí a bhás. 
Rugadh Sobieski in uaisleacht na Polainne, agus fuair sé a chuid oideachais san Ollscoil Iagailleonach (Polainnis:"Uniwersytet Jagielloński") agus thug sé camchuairt ar fud na hEorpa ina óige. Mar shaighdiúir agus ina cheannasaí níos déanaí, throid sé in Éirí Amach Chmielnicki, i gCogadh Rúis-Polannach agus le linn ionradh na Sualainne ar a dtugtar an Díle Shualannach (Polainnis:"potop szwedzki"). Léirigh Sobieski a chumas míleata le linn an chogaidh in aghaidh na hImpireachta Otamánaí agus thuill se cáil dó féin mar dhuine mór le rá sa Pholainn agus sa Liotuáin. Sa bhliain 1674, toghadh é ina mhonarc ar Chomhlathas na Polainne-na Liotuáine tar éis bás tobann gan choinne an Rí Michael I.
Ba thréimhse sheasmhach an Chomhlathais í réimeas 22 bliain Sobieski, a raibh géarghá léi tar éis suaitheadh na gcoinbhleachtaí roimhe seo. Bhí gnaoi na ndaoine air, agus bhí sé ina cheannaire cumasach míleata, ba mhó a raibh cáil air i ndiaidh a bhua in éadan na nOtamánach ag Cath Vín sa bhliain 1683. Thug na hOtamánaigh an leasainm "Leon na Lechistáine" ar Sobieski, agus mhol an Pápa é mar Shlánaitheoir na Críostaíochta Thiar. Ag fulaingt de bharr drochshláinte agus murtaill níos déanaí sa saol, fuair Sobieski bás sa bhliain 1696 agus adhlacadh é ag Ardeaglais Wawel (Polainnis: "Katedra Wawelska"), i Kraków. Tháinig August II Mocny i gcomharbacht air.
Aryna Sabalenka. Is imreoir leadóige gairmiúla as An Bhealarúis í Aryna Sabalenka. Rugadh í ar an 5 Bealtaine 1998.