Trelis/gawiki huggingface dataset:
Mortimer Wheeler. Seandálaí Albanach ab ea Sir Robert Eric Mortimer Wheeler (10/9/1890-22/7/1976); eisean a cheap an saghas tochailte a thugtar an "Kenyon-Wheeler method" air (bhain an seandálaí Kathleen Kenyon tairbhe as sna caogaidí). Rinne sé staidéar in Ollscoil Londan; ceapadh é mar stiúrthóir Iarsmalann Náisiúnta na Breataine Bige sa bhliain 1920 agus ba é caomhnóir Iarsmalann Londan é ó 1926 go 1944. 
Rinne sé mórán tochailte sa Bhreatain; sa bhliain 1944 ceapadh é mar Ard-Stiúrthóir na Seandálaíochta san India agus rinne tochailt i láithreáin i ngleann an Indiaigh; eisean a tháinig ar láithreáin Mohenjo-daro agus Harappa (1921). D'fhill sé abhaile sa bhliain 1948 agus rinneadh ollamh de in Institiúid nua na Seandálaíochta. Bhí iomrá leis de bharr a chuid leabhar agus a ndearna sé de chraoladh ar an raidió agus ar an teilifís, rud a léirigh scéal an ama a chuaigh thart do phobal mór. Rinneadh ridire de sa bhliain 1952. 
Sna tríochaidí, nuair a bhí sé ag iniúchadh Maiden Castle, daingean ársa atá i ngar do Dorchester, bhain sé leas as bolscaireacht faoi fhiúntas na seandálaíochta chun mna áitiúla agus mic léinn a mhealladh chun dul ag obair dó saor in aisce. Ba dheas an tseift í: ní raibh le déanamh ag an seandálaí ach an gnó a stiúradh, agus is iomaí duine a bhain tairbhe as an gcleas ó shin. 
Modh Kenyon-Wheeler.
De réir an mhodha seo foroinntear an talamh ina chearnóga atá isteach is amach le cúig mhéadar an taobh; déantar na cearnóga a thochailt, agus balc caol idir gach ceann díobh a fhágtar gan tochailt, é ag léiriú na stratam chun gur féidir foinse gach iarsma a dhéanamh amach go cruinn. 
Tá fadhbanna ag baint leis an modh seo: ní féidir é a úsáid mura bhfuil strataim ann, is beag an mhaith é i dtochailt mhór, agus ní thugann sé deis do sheandeolaithe eile an láithreán a thochailt arís le modhanna nua. Tá tochailt limistéir oscailte tagtha ina ionad, mórán, cé go mbaintear feidhm as an "Modh" go fóill sa tSín agus san India.
Georges Laplace. Réamhstaraí agus iarmhúinteoir Francach ab ea Georges Laplace (13 Lúnasa 1918 - 21 Meán Fómhair 2004). Bhí baint aige leis an "Résistance" sa Dara Cogadh Domhanda, agus ansin le harm de Gaulle (1944). Chuaigh sé le seandálaíocht tar éis an Chogaidh agus ghnóthaigh dochtúireacht sa bhliain 1961: "Recherches sur l'origine et l'évolution des complexes leptolithiques". Sa bliain 1970 bhunaigh sé an "Centre de palethnologie stratigraphique d’Arudy". 
In éineacht le Louis Méroc, cheap sé dóigh chun cuntas cruinn a thabhairt ar shuíomh na n-iarsmaí i bhfosú seandálaíoch, dóigh a mbaintear feidhm as go forleathan fós. Foroinntear an limistéar tochailte ina chearnóga atá 1m an taobh agus socraítear suíomh na n-iarsmaí le dhá chomhordanáid ("x" agus "y") idir 0 agus 100cm; freagraíonn an tríú tomhas ("z") d’airde na n-iarsmaí i gcoibhneas leibhéil thagartha.
San am céanna, tugtar tréaniarracht ar chur síos cruinn a dhéanamh ar na strataim.
Bhain Laplace feidhm as an tsaintréitheacht anailíseach, córas dinimiciúil, chun tuairisc a thabhairt ar an gcéad chéim éabhlóideach den ré phailéiliotach uachtarach san Iodáil. Tá sí bunaithe ar anailís a dhéanamh ar thréithe i dtreo go rangófaí iad de réir na tuairisce.
Eolaíocht seandálaíochta. Is éard atá san eolaíocht seandálaíochta disciplín eolaíoch a bhaineann úsáid as modhanna fisiceacha agus ceimiceacha ar mhaithe leis an tseandálaíocht. Ar na modhanna úd tá an dríodreolaíocht, an phlandeolaíocht, an aircéimhíoleolaíocht, an antraipeolaíocht, agus anailísiú ábhair chun rudaí agus láithreáin a dhátú. 
Tá lárionad Eorpach na haircéiméadrachta le fáil in Liége na Beilge.
André Leroi-Gourhan. Eitneolaí, seandálaí agus staraí ab ea André Leroi-Gourhan (25 Lúnasa 1911 - 19 Feabhra 1986); saineolaí ba ea é sa réamhstair agus an bhaint leis an teicneolaíocht agus an cultúr. Bhain sé brí fhíornua as an ealaín phailéiliteach 
Bhí spéis aige sa dúlra freisin. 
Óige.
D’fhreastail Leroi-Gourhan ar an "École des langues orientales" i bPáras. Sa bhliain 1933, thosaigh sé ag obair sa "Musée d'ethnographie du Trocadéro" agus sa bhliain 1937, an "Musée de l’Homme". Chaith sé seal sa roinn eitneagrafaíochta d’iarsmalann na Breataine i Londain. Sa bhliain 1937 cuireadh chun na Seapáine é, áit ar bhailigh sé ábhar dá chéad dochtúireacht: "L'Archéologie du Pacifique Nord". 
Bhí baint aige leis an "Musée Guimet" i rith an Chogaidh agus bhí lámh aige sa "Résistance", rud a ghnóthaigh dó an "médaille de la résistance" agus an "croix de guerre". 
Eitneolaíocht.
Sa bhliain 1946 ceapadh Leroi-Gourhan mar fhostiúrthóir ar an Musée de l’Homme. Ceapadh é ina ollamh sa Sorbonne (1956) agus ansin sa "Collège de France"(1968).Bhain sé brí fhíornua as an ealaín phailéiliteach, é ag anailísiú na n-íomhánna de réir a suímh choibhneasta agus na bainte a bhí acu leis na loig i mballa na huaimhe. Chuir sé síos ar na pictiúir ó thaobh na staitisticí, ag míniú na bhfíoracha mar shamhailchomharthaí firinscneacha nó baininscneacha.
Ag stiúradh na tochailte dó in uaimheanna Francacha (go háirithe i bPincevent) bheartaigh sé modhanna nua oibre agus é ag déanamh anailís spásúil ar na háitribh réamhstairiúla. 
Thug sé aird ar antraipeolaíocht na dteicnící, ag soláthar prionsabail theoiriciúla (claonta agus fíricí teicniúla, an timpeallacht teicniúil, éascaíocht na ceapadóireachta agus n-iasachtaí), scéimeanna modheolaíocha (modhanna le mionchéimeanna an déantúis a anailísiú) agus rangú ginearálta na dteicnící.
Roibeard Mac Riocaird. Iománaí cáiliúil Éireannach a bhí i Roibeard Mac Riocaird, nó "Bobby Rackard" mar a bhí aithne ag an saol air (1927 - 1996). Meastar go raibh sé ar dhuine de na himreoirí iománaíochta ab fhearr riamh, agus é ag imirt le foireann Loch Garman agus le club Rath an Iúir idir na 1940í agus na 1960í. Bhain sé ceithre chorn i gCraobh na hÉireann, agus roghnaíodh é sa líne lán chúil i bhFoireann Iománaíochta na Mílaoise.
B'iománaithe den scoth iad a dheartháireacha Nicky agus Billy chomh maith.
An tUilíochas. Baineann an téarma "uilí" (agus an tUilíochas) leis an meitifisic agus go háirithe leis an scolaíochas. Is cineálacha, tréithe nó coibhnis iad na huilithe, agus baint acu le cibé rud a bhíonn ann i gcónaí san aimsir nó sa spás. Iad difriúil le rudaí sainiúla nó "pairticleártha". Iad insamhlaithe ar shlí leis na coincheapa. Is uilí é an "capallachas" agus is rud pairticleártha é an "capall".
Ernst Heinkel. Dearthóir agus déantóir eitleán ón Ghearmánach ab ea Ernst Heinkel (24 Eanáir 1888 – 30 Eanáir 1958).
Tús a Shaoil.
Rugadh Heinkel in Grunbach agus mar fhear óg, chuaigh sé chuig teilgcheárta chun bheith ina mheaisíneoir printíseach.
Ar dtús, d’fhás a chuid suime san eitlíocht, de bharr a mhealltachta le na haerárthaí Seipilín, agus sa bhliain 1909, thug sé cuairt ar an taispeántas eitilte idirnáisiúnta in Frankfurt am Main. Thóg sé a chéad eitleán, an bhliain dár gcionn, agus é ag obair de réir pleananna a bhí tarraingthe ag Henri Farman.
Máirtín Ó Conaill. Is iar-dhuine spóirt Éireannach é Máirtín Ó Conaill (Béarla: "Martin O'Connell"), a d'imir peil Ghaelach le foireann sinsir na Mí ó 1984 go dtí gur éirigh sé as sa bhliain 1997. Mar aitheantas ar an méid a bhain sé amach ar an bpáirc imeartha, cuimsíodh i bhFoireann Pheile na Mílaoise é.
Gairm imeartha.
In aghaidh Chontae na hIarmhí a d'imir Ó Conaill a chéad chluiche sa chraobh thiar sa bhliain 1984. Bhí sé mar chnámh droma den fhoireann a bhuaigh Corn Mhic Uidhir dhá bhliain i ndiaidh a chéile idir 1986 agus 1987 faoi bhainisteoireacht Seán Boylan, agus arís sa bhliain 1996. Chríochnaigh sé a ghairm le sé bhua i gCraobh Laighean, trí bhua sa tSraith Náisiúnta agus bonn amháin i gCorn an tSlánchéid. Bronnadh ceithre ghradam All-Star air sna blianta 1988, 1990, 1991 agus 1996. Roghnaíodh é mar Texaco Peileadóir na Bliana agus All-Star Peileadóir na Bliana chomh maith sa bhliain chéanna.
Cé go gcuimhnítear Máirtín Ó Conaill mar fhear spóirt den chéad scoth, bhí conspóid ann sa bhliain 1996 nuair a cuireadh líomhaintí ina leith gur sheas sé ar cheann Brian Dooher i gcluiche in aghaidh Thír Eoghain, rud a bhí séanta ag Ó Conaill.
Hans von Ohain. Ba é Hans Joachim Pabst von Ohain an t-innealtóir a chéadcheap bunsmaoineamh na scairdtiomána.
Bhí an coincheap forbartha go neamhspleách óna chéile ag an innealtóir Frank Whittle i Sasana agus ag Hans von Ohain sa Ghearmáin ag deireadh na 1930idí, cé go dtugtar creidiúint do Whittle as an chéad inneall turbascairde.
Dessau. Baile sa Ghearmáin is ea Dessau, ar chumar na n-aibhneacha Mulde agus Eilbe, sa tSacsain-Anhalt. Ón dáta 1 Iúil 2007 ar aghaidh, tá sé ina chuid den bhaile comhcheangailte Dessau-Roßlau é. B’é dlús daonra Dessau, sa bhliain 2006, ná 77,973.
Comhshochaíocht. Is éard is Comhsochaíocht ann ná idé-eolaíocht pholaitiúil a chuireann béim ar an daonlathas comhthola a bhaint amach, tríd ionadaíocht ráthaithe a thabhairt do ghrúpaí mionlaigh sa sochaí. Is minic a moltar an cineál rialtais seo chun coinbhleacht a réiteach, i gcásanna ina mbíonn sochaithe scoilte go domhain. 
Féachtar ar an téarma 'cumhachtroinnt' mar théarma comhchiallach, cé go teicniúil níl ann ach cineál amháin den cumhachtroinnte.
Beaumont (bruachbhaile). Bruachbhaile i dTuaisceart Bhaile Átha Cliath is ea Beaumont, agus é suite i bpostcheantar Bhaile Átha Cliath a 9. Ar dtús, ba chuid de bhaile fearainn na Cúlóige é. Ainm Fraincise é "Beaumont" a chiallaíonn "sliabh álainn". B'as an áit seo do mhuintir Mhig Aonghusa ó thús. Tá ceann de na hospidéil is mó sa chathair, Ospidéal Beaumont, suite anseo, chomh maith lena lán tithe tábhairne agus teach téarnaimh de chuid Shiúracha na Trócaire.
Maignéisiam. Dúil cheimiceach é an maignéisiam, agus is í an tsiombail cheimiceach a sheasann dó ná Mg. Is é dúil uimhir a 22 é, agus é 24.3050 ar mheáchan adamhach. Ceann de na miotail chré-alcaileacha atá ann, agus mar sin, tá dhá s-leictreon aige taobh amuigh den ochtréad. Is dual dó na leictreoin seo a thabhairt ar iasacht uaidh, ionas go gcruthófar ian défhiúsach Mg2+, agus mar sin, is í an uimhir ocsaídiúcháin a bhíonn aige ina chuid comhdhúl ná +2.
Tá trí iseatóp nádúrtha ag an maignéisiam, mar atá, maignéisiam a 24 (79 % de mhaignéisiam an dúlra), maignéisiam a 25 (10 %) agus maignéisiam a 26 (11 %). Iseatóp cobhsaí iad go léir, ní féidir radaighníomhaíocht ar bith a aithint orthu.
Cosúil leis na miotail chré-alcaileacha eile tá an maignéisiam araiciseach go maith chun imoibriúcháin leis na dúile eile, agus mar sin, ní bhíonn sé ar fáil i bhfoirm glandúile sa dúlra. Imoibreoidh sé le hocsaigin an aeir féin, agus sna laethanta a bhí, ba nós leis na grianghrafadóirí púdar maignéisiam a úsáid le splancsholas a chruthú. Is dual don mhaignéisiam solas geal láidir bán a thabhairt uaidh agus é á dhó, agus inniu féin baintear leas as mar fhoinse solais. 
Cé go bhfuil an maignéisiam chomh himoibríoch, is féidir gluaisteáin agus eitleáin a thógáil as maignéisiam freisin, chomh héadrom agus atá sé. Is gnách é a choimhiotalú leis an alúmanam, áfach, nó bheadh glanmhaignéisiam ródhainséarach lena aghaidh sin.
Chomh himoibríoch is atá an miotal seo, is féidir anóidí íobartacha a dhéanamh as. Is éard atá i gceist le hanóid íobartach ná smután miotail a chuirtear in aice le struchtúir mhiotalacha faoi uisce (píblínte agus coimeádáin, mar shampla) le hiad a dhíonadh ar ocsaídiú. Tá an anóid déanta as miotal atá níos claonta chun ocsaídiú ná an miotal atá sna struchtúir féin. Tiocfaidh difríocht poitéinsil leictrigh idir an dá mhiotal seo - voltas, go bunúsach - agus tosóidh an anóid á leictrealú faoi thionchar an voltais seo. A fhad is a bheidh iarsmaí éigin fágtha den anóid íobartach, ní thosóidh na struchtúir féin á n-ocsaídiú.
Dónal Ó Caoimh. Ba chúl báire le foireann pheile Chiarraí é Dónal Ó Caoimh (Béarla: "Dan "Danno" O'Keeffe"). Bhí seisean ar an gcéad imreoir chun ocht mbonn a bhuachaint i gCraobh na hÉireann, curiarracht a mhairfeadh go dtí an bhliain 1986. Chomh maith le sin, tá ceithre chorn déag bainte amach aige i gCraobh Mumhan, trí bhonn i gCorn an Iarnróid agus ceann amháin sa tSraith Náisiúnta.
Roghnaíodh ina bhall de Fhoireann an Chéid é sa bhliain 1984, agus Foireann na Mílaoise sa bhliain 2000.
Pensacola, Florida. Cathair is ea Pensacola atá suite i bhFlorida i Stáit Aontaithe Mheiriceá. Tá Pensacola suite i gContae Escambia agus í mar phríomhchathair an chontae. Is é Ashton Hayward an méara. Tá 51,923 ina chónaí ann (2010). Bhunaígh Tristán de Luna y Arellano ón Spáinn lonnaíocht ann sa bhliain 1559 agus í mar an chéad áit lonnaithe oifigiúil sna Stáit Aontaithe. I ndiaidh thart ar 116 bhliain faoi riail na Spáinnigh, bhí na Francaigh i gceannas i rithe na blianta 1719 - 1722. Thóg na Breatanaigh é ina dhiaidh agus bhí sé mar phríomhchathair choilíneacht na Breataine. I rith Cogadh Cathartha Mheiriceá bhí sé mar chuid den Chónaidhm ach ar deireadh thóg an Aontas é i mBealtaine 1862. Is Port Farraige é suite ar Bhá Pensacola agus mar chuid de Mhurascaill Mheicsiceo. Tá an leasainm "Cathair na Cúig Brat" aige de bharr na cúig rialtais éagsúla a bhíodh ann san aimsir caite.
Fiach. Tá stair fhada ag an tseilg nó an fiach in Éirinn. 'Sé atá i gceist ann ná dreamanna daoine nó an duine aonar ar tóir ainmhithe lena marú nó lena gceapadh. Is minic a bhíonn daoine ag seilg fá choinne coiníní, sionnaigh, broc srl. Le blianta beaga anuas tá conspóid áirithe tarraingthe ar an tseilge, seilg na sionnach ach go háirithe.
Unión General de Trabajadores. Cheann de príomh-ceardchumainn na Spáinne is ea Unión General de Trabajadores (UGT, Ceardchumann ilsaothair Oibrithe), cleamhnaithe go stairiúil leis an Páirtí na nOibrithe Sóisialach Spáinneach (PSOE).
Stair.
Bhunaigh Pablo Iglesias Posse (r.Ferrol 1850- b.Maidrid 1925) an UGT ar an 12 Lúnasa 1888 i Mataró (Barcelona), le smaointe Marxaí agus sóisialachais i gceist. Ní raibh an streachailt aicmeach mar bun phrionsabal a chuid gníomhaíochtaí go dtí an naoú comhdháil déag. Cé nach raibh aon aontú foimiúlta ag an UGT leis an PSOE, tá nasc eatarthu ó bhúnú an cheardchumann.
I rith an Chéad Chogadh Domhanda, bhí gaol láidir idir an UGT agus an Confederación Nacional del Trabajo (CNT, Cónaidhm Náisiúnta Lucht Oibre). Tháinig deiridh tobann leis an ré seo le ré nua an deachtóir Miguel Primo de Rivera, a thug monaplacht dlíthiúil don ceardchumainn urraithe ag an rialtas. Cé gur easaontaigh an UGT leis an deachtóireacht, bhí siad sásta comhoibriú le stádas dlíthiúil a choimeád. Tháinig radacú orthu i rith tréimhse Dara Poblacht na Spáinne faoi thionchar Francisco Largo Caballero. D'eagraigh siad an stailc ginearálta sa bhliain 1934 de bharr teacht i gcumhacht an eite dheis. Bhí thart ar milliún baill aige faoin am seo. Chuir an Cogadh Cathartha le fadhbanna inmheánach an cheardchumann agus d'fhág Largo Caballero sa bhliain 1937.
Díbrigh Francisco Franco i ndiaidh an Cogadh Cathartha agus bhí ar an UGT dul faoi thalamh. I ndiaidh a bhás (1975) tháinig siad chun tosaigh arís agus sa lá atá i inniu tá siad mar phríomh-cheardchumainn na tíre ó thaobh ionadaíocht an lucht oibre.
VoIP. Is giorrúchán é VoIP don téarma "Voice-over Internet Protocol". Tugtar "Prótacal Idirlín don Ghuthú" nó "Prótacal Idirlín Guthaithe" ar an teicneolaíocht seo i nGaeilge. B'fhéidir gurb é Skype an córas ar a bhfuil an aithne is mó air.
Strointiam. Is é an strointiam dúil cheimiceach uimhir a 38, agus ós rud é go bhfuil dhá fhiúsleictreon aige taobh amuigh den ochtréad, is ceann de na miotail chré-alcaileacha é. Sr an tsiombail cheimiceach a sheasann dó. Miotal bog é a bhfuil loinnir gheal nó bhuí ann agus é an-araiciseach chun imoibriú leis na dúile eile. Fuair an strointiam a ainm ó Shròn an t-Sithein, sráidbhaile in Albain in aice leis an áit inar thángthas ar an strointiam an chéad uair riamh. Ba é an ceimiceoir Adair Crawford ba thúisce a d'aithin go raibh mian ar leith i gceist, thiar sa bhliain 1790, ach ba é Sior Humphry Davy a d'aithin is a d'aonraigh an miotal féin. Chomh himoibríoch is atá an strointiam, níl sé ar fáil sa dúlra mar ghlanmhiotal: mianraí tábhachtacha strointiam iad an strointiainít agus an cheilistít. Carbónáit strointiam atá sa strointiainít, agus sulfáit atá sa cheilistít. 
Is í an staid ocsaídiúcháin is dual dó ná +2, ós miotal cré-alcaileach é.
Tá ceithre iseatóp nádúrtha ag an strointiam, mar atá, strointiam a 84 (0.56 % de strointiam an dúlra), strointiam a 86 (9.86 %), strointiam a 87 (7.0 %) agus strointiam a 88 (82.58 %). Iseatóip chobhsaí iad seo go léir. Is é strointiam 90 an raidiseatóp is tábhachtaí agus, b'fhéidir, is míchlúití, nó is eamhnán coitianta é a tháirgtear sna himoibreoirí núicléacha. Mar sin bíonn cuid mhaith den iseatóp seo le fáil sa dramhaíl núicléach. Chomh cosúil agus atá sé leis an gcailciam ó thaobh na ceimice de, agus an t-ian, fiú, ar aon mhéid le hian an chailciam, is dual dó carnadh sna cnámha agus dochar tromchúiseach a dhéanamh ansin. I dtús na seascaidí, d'aithin an Dochtúir Louise Reiss sna Stáit Aontaithe go raibh strointiam 90 caoga oiread níos coitianta i bhfiacla na leanaí a rugadh i ndiaidh na dtrialacha núicléacha mórscála ná rompu, agus ba spreagadh é seo chun cosc a chur ar na trialacha núicléacha san atmaisféar. 
Agus an méid sin ráite, ní mór cuimhne a choinneáil air gur féidir leas a bhaint as strointiam 90 freisin: úsáidtear i ngineadóirí núicléacha é, a chlaochlaíonn fuinneamh na radaíochta go leictreachas.
Maidir leis na hiseatóip chobhsaí, áfach, glactar leis nach bhfuil mórán dochair iontu do shláinte an duine, agus is féidir go bhfuil iarsmaí beaga strointiam úsáideach don cholainn dhaonna.
Scaindiam. Is é an scaindiam an t-aonú dúil fichead i dtábla peiriadach na ndúl, agus is í Sc an tsiombail cheimiceach a sheasann dó. Tá an scaindiam ainmhithe as Críoch Lochlann, nó "Scandia" as Laidin, agus is miotal trasdultach é a bhfuil loinnir an airgid ghil ann. Go stairiúil, ba nós an scaindiam a rangú mar thearcithir in éineacht leis na lantainídí agus an itriam. Ba iad Lars Fredrik Nilson agus a fhoireann a d'aithin an scaindiam mar dhúil ar leith, thiar sa bhliain 1879, nuair a bhí siad ag déanamh taighde ar shamplaí eoixéiníte agus gadailiníte ó Chríoch Lochlann.
Bíonn an scaindiam ar fáil in éineacht leis na miotail tearc-chré eile agus leis an úráiniam, ach is beag fosú atá chomh saibhir is go mbacfadh lucht mianadóireachta leis. Níor haonraíodh an scaindiam mar mhiotal roimh an mbliain 1937 (ar an speictream amháin a d'aithin Nilson é). Sna 1970idí, áfach, d'aithin na hinnealtóirí go raibh sé úsáideach scaindiam a mheascadh tríd an alúmanam, nó ar an dóigh sin, gheofaí cóimhiotal a bhí an-oiriúnach do dhéantús na n-eitleán. Mar sin féin, ní bhaintear mórán leasa as an scaindiam inniu féin, ós rud é go bhfuil sé costasach scaindiam a aonrú go miotal.
Níl ach aon iseatóp nádúrtha amháin ag an scaindiam, is é sin, 45Sc. Is é 46Sc an raidiseatóp is cobhsaí atá ag an scaindiam, ach tá leathré sách gairid aige féin, mar atá, 83.8 lá.
Is miotal geal é an scaindiam, go bunúsach, ach má oibríonn an t-aer air, tiocfaidh dath gealbhuí nó pinc air. Níl an scaindiam díonta ar an síonchaitheamh ná ar na haigéid, nó tuaslagtar in uiscealach aigéid é. Scéal eile, áfach, nach féidir scaindiam a chreimeadh le meascán 1:1 as aigéad nítreach HNO3 agus aigéad hidreafluarach HF. Dealraíonn sé go dtagann brat éighníomhach ar dhromchla an chriostail scaindiam sa mheascán seo.
Is é +3 an uimhir ocsaídiúcháin is tábhachtaí atá ag an scaindiam. Is féidir leis an trí-ocsaíd dé-scaindiam Sc2O3 agus leis an hiodrocsaíd scaindiam Sc(OH)3 gnó an aigéid laig a dhéanamh sa tuaslagán uisce.
An tSiricis. Canúint de chuid na hAramaise is ea an tSiricis a bhí á labhairt ar fud an Chorráin Mhéith, tráth. Bhí an tSiricis Chlasaiceach á saothrú mar theanga liteartha ón 4ú go dtí an 8ú haois, agus í ina teanga thábhachtach ag na luath-Chríostaithe sa scríbhneoireacht chráifeach agus sna haistriúcháin ar an mBíobla, Chuaigh an tSiricis a fhad leis an India agus le hiarthar na Síne mar theanga Chríostaí. Ghéill an tSiricis don Araibis ón ochtú haois ar aghaidh, ach má ghéill féin, d’fhág sí a lorg ar chaighdeán scríofa na hAraibise. Is í an aibítir a úsáideann an teanga seo ná an aibítir Shiriceach, agus í bunaithe ar an aibítir Aramach. 
Inniu féin, tá eaglaisí beaga Críostaí san Áise a shaothraíonn an tSiricis mar theanga naofa.
An Corrán Méith. Réigiún sa Mheán-Oirthear is ea an Corrán Méith, agus é ag cuimsiú an Leiveaint agus an Mheaspatáim. Uaireanta, cuirtear an Éigipt leis chomh maith. Is gnách a rá gurbh é an réigiún seo "cliabhán na sibhialtachta", toisc gur anseo a thosaigh na daoine ag curadóireacht is ag talmhaíocht an chéad uair i ndiaidh na hOighearaoise. Ba é an seandálaí Meiriceánach James Henry Breasted a bhaist an réigiún, ina leabhar "Ancient Records of Egypt" ("Annálacha Ársaí ón Éigipt") thiar sa bhliain 1900.
Georges Jacques Danton. Ba dlíodóir Francach agus phearsa thábhachtach i rith Réabhlóid na Fraince é Georges Jacques Danton (26 Deireadh Fómhair 1759 – 5 Aibreán 1794).
Luathshaol.
Rugadh é ar Jacques Danton agus Marie-Madeleine Camus in Arcis-sur-Aube sa chúige Champagne ar 26 Deireadh Fómhair 1759. 
An Réabhlóid.
É ina theachta de chuid na Comhdhála, é ar an gcéad uachtarán de Choiste na Slándála Poiblí. Ba é an tAire Cirt é tamall. Áirítear é ar phearsana móra Réabhlóid na Fraince, agus deir mórán staraithe gurbh eisean ba chúis le treascairt na Monarcachta. Chuir a naimhde “measarthacht” ina leith toisc gur mhian leis an Vendée a thabhairt chun síochána gan ár agus teacht chun réitigh le tíortha a bhí sásta Poblacht na Frainc a aithint. Daoradh é gan díospóireacht cheart agus gan fhios beagnach.
Bás.
Fuair bás faoin ngilitín i bPáras ar 5 Aibreán 1794.
Jean-Paul Marat. Idé-eolaí agus tíoránach cruálach le linn Réabhlóide na Fraince ba ea Jean-Paul Marat. Rugadh Marat i mBoudry i bPrionsacht Neuchâtel (atá ina chuid den Eilvéis anois) ar 24 Bealtaine 1743. Dúnmharaíodh é i bPáras ar 13 Iúil 1793. 
Saol.
Bhí Marat ina dhochtúir, ina iriseoir agus ina pholaiteoir chomh maith le bheith ina theachta de chuid na Montagnards sa Chomhdháil. Is fada a creideadh gurb eisean a bhí ciontach as ár na bpríosúnach i bPáras a ghríosú. Ach tá athchomhairle déanta ag na staraithe, tríd is tríd. 
Dúnmharú.
Fuair Marat bás de bharr caillteanas fola de bharr a sháite. Thug Charlotte Corday a bhás le scian as fuil fhuar agus Marat san fholcadán. Ba leor sin chun mairtíreach a dhéanamh de ar feadh tamaill.