Trelis/gawiki huggingface dataset:
Abiy Ahmed. Státaire agus 15ú príomh-aire na hAetóipe is ea Abiy Ahmed Ali, a rugadh in Beshasha, gar d'Agora sa réigiún Oromo san Aetóip, ar 15 Lúnasa 1976. Bronnadh Duais Nobel na Síochána air sa bhliain 2019.
Oifigeach faisnéise míleata a bhí in Abiy sula ndearnadh príomhmhinistéir na tíre é. San oifig seo, tá réimse leathan leasuithe polaitiúla agus eacnamaíochta curtha i bhfeidhm aige. D'oibrigh sé chun síocháin a thabhairt isteach san Eiritré, sa tan tSúdáin Theas, agus sa tan tSúdáin. Bronnadh an Duais Nobel ar Abiy sa bhliain 2019 mar gheall ar an bpáirt a bhí aige ag cur deireadh leis an achrann 20 bliain idir an Aetóip agus an Eiritré 
Is de chúlra Oromo é Abiy. Moslamach a athair agus Ortadacsach Aetópach a mháthair, ach is Prostatúnach é féin.
I mí Dheireadh Fómhair 2021, cuireadh Abiy Ahmed faoi mhionn go hoifigiúil don dara téarma 5 bliana.
Emma Dabiri. Is mainicín, láithreoir teilifíse ar an BBC, taighdeoir socheolaíocht amhairc agus comhalta teagaisc i Roinn na hAfraice ag SOAS as Éirinn í Emma Dabiri. Foilsíodh a cuid saothar i roinn díolamaí, agus is í údar an leabhair "Don't Touch My Hair" í.
Saint Sister. Is banna ceoil Éireannach é Saint Sister'"," le Morgan MacIntyre agus Gemma Doherty mar bhaill. Tá dhá albam acu, "'Shape of Silence'" (2018) agus" Where I Should End"' (2021).
Brughaidh. I nÉirinn réamh-Chríostaí agus na meánaois, feirmeoir saor ab ea Brughaidh (Sean-Ghaeilge Briugu) nó biathach. Sa mhéid sin, bhítí san áireamh leis na haithigh (úinéirí talún saor neamh-uasal) agus na haos dána.
De bharr a shaibhris agus fáilteachais, bhí aicme shóisialta ard ag an mbrughaidh, beagnach chomh hard le tiarna. Sa chliarlathas trí-chéimeach na nGael – uaisle, saoirsigh agus daoir – sheasadh an brughaidh idir na huaisle agus na saorsigh. De réir na seantéacsanna dlí, bhí an teideal "Briugu" i réim sa bhrí seo go dtí an 16ú haois.
Miotais agus Scéalta.
I roinnt seanscéalta na nGael, léirítear an brughaidh mar fhear le saintréithe miotasacha. Go minic is é a bhruíon áit a tharlaíonn imeachtaí miotasacha nó gránna.
Aided Cheit maic Mágach. Scéal de chuid na Rúraíochta i Miotaseolaíocht na nGael is ea Anbhás Cheid mhic Mhágach (Sean-Ghaeilge Aided Cheit maic Mágach), faoin achrann idir Conall Cearnach agus Cead Mac Mágach, agus feall "Bélchú" fosta.
Achoimre.
I "Scéal Muc Mhic Dhathó", bhí Cead mac Mágach na gConnacht agus Conall Cearnach na nUladh masla ar mhasla chuig a chéile le haghaidh na curadhmhíre. Géill Cead níos laige faoi dheoidh, ach mhaslaigh sé Conall go dona. Ina dhiaidh sin, le linn ruathair ar na hUlaidh, mharaigh Cead go leor gaiscíoch, ach mharaigh Conall Cead i gcomhrac fuilteach aonair, cé go raibh sé féin loite go dona. 
Thóg brughaidh darbh ainm Béalchú Conall gonta ina thigh isteach, ach d'fhógair sé troid chun báis ina éadan agus é arís leigheasaithe. Agus cumas catha Chonaill ar eolas aige ámh, ghríosaigh Béalchú a thriúr mhac Conall a mharú agus é a leaba. Thuig Conall feall Bhéalchú, cheangail sé Béalchú ina leaba agus mharaigh a mhic féin le sleá é in ionad Chonaill. Mharaigh Conall ansin an triúr agus bhain sé a gcinn díobh agus dá n-athair fosta mar éiric na cogaíochta.
Aided Cheltchair maic Uthechair. Scéal de chuid na Rúraíochta i Miotaseolaíocht na nGael is ea Anbhás Chealtchair mhic Uitheachair (Sean-Ghaeilge Aided Cheltchair maic Uthechair). Caomhnaítear blúirín de sa "Leabhar Laighneach" agus an téacs iomlán i lámhscríbhinn den 16ú haois.
Achoimre.
Toisc gur mharaigh Cealtchar an brughaidh saibhir Blaí Briugu le linn achrainn, bhí air mar éiric an ruaig a chur ar trí bhagairt as cúige Uladh. 
Ba é an chéad bhagairt 
"Conganchnes mac Dedad", a bhí i mbun díoltas a bhaint ar son dúnmharú a nia Cú Raoi. Bhí craiceann fadharcánach aige, nárbh fhéidir arm ar bith polladh. Mhol Cealtchar a iníon Niamh dó chun pósadh, agus dá bharr, fuair sí amach go marófaí "Conganchnes" ach d'ingne dearg-the lasta isteach i mboinn a chos. Thug sí an t-eolas seo dá hathair, a rinne mar ba ghá.
Ba é an dara bagairt ná cú fíochmhar darbh ainm Luch Donn. D'aimsigh baintreach é ina choileán, agus thóg sí é ina chú ollmhór agus dosmachtaithe. Mharaigh sé caoirigh na baintrí, ansin a mic, ansin an bhaintreach féin. Ansin, chuaigh i mbun lonnaíocht a scriosadh gach oíche. D'aimsigh Cealtchar lomán fearna, tholl amach é go ndeachnaigh a lámh tríd, agus bheirigh sé é le mil, gréisc agus luibheanna, go dtí go raibh sé righin agus solúbtha. Tháinig sé i ngiorracht an chú leis an lomán thar a láimh, agus ghabh fiacla an chú ann á bhaint. Bhí Cealtchar in ann ansin a chroí a tharraingt amach tríd a bhéal, á mharú.
Ba é an tríú bagairt ná Dóelchú, madra Chealtchair féin. D'aimsíodh é mar choileán laistigh uaigh "Chonganchnes", bliain tar éis a bháis. Ní ligeadh an cú ach Cealtchar é a láimhseáil, ach lá amháin d'éiligh sé agus as sin amach, bhagraíodh sé ba agus caoirigh na nUladh. Chuaigh Celtchar ar thóir an mhadra agus ghlaoigh sé air. Tháinig sé chuige agus leadhb a chosa. In aghaidh a thola, mharaigh Celtchar é lean shleá. Agus an sleá á ardú aige, rith braon d'fhuil nimhiúil an mhadra síos agus trí chorp Chealtchair, á mharú.
Macgnímrada Con Culainn. Sa Rúraíocht i Miotaseolaíocht na nGael, réamhscéal don "Táin Bó Cuailnge" is ea Macghníomhartha Chú Chulainn (Sean-Ghaeilge
Macgnímrada Con Culainn).
Achoimre.
Insíonn cuid de laochra na nUladh, a bhí ar deoraíocht i gcúige Chonnacht (féach fosta "Longes mac nUislenn"), scéalta do na Connachta faoi óige an laoich uafásaigh, Cú Chulainn, i bhfoirm "fálradhairc" (radharc ón mballa - carachtar ar an stáitse ag insint scéil faoi eile (daoine, rudaí) ar chúl stáitse).
Sa chéad áit, insíonn Fearghas mac Róigh gur bhuaigh gan stró an gasúr "Sétanta" (ainm óige Chú Chulainn) ach cúig bliana d'aois sa pheil in aghaidh caoga macra ag an ríchathair Eamhain Mhacha. Insíonn Conall Cernach conas a fuair sé a mharaigh sé cú dochloíte Chulainn, gabha, le hurchar amháin dá cheann tabhaill (féach fosta "Aided Cheltchair maic Uthechair"). Mar chúiteamh, thairg "Sétanta" go gcosnódh sé teach agus teaghlach Chulainn, go dtí go dtógfadh madra eile, agus dá bharr thug an draoin Cathbhadh a leasainm dó. I leagan níos deireanaí, insítear an scéal seo ag Cormac Cond Longas.
Insíonn "Fiachu mac Fir Febe" ansin, conas ar tháinig Cú Chulainn, buacach tar éis comhraic, go hEamhain Mhacha le na cinn bhainte de thriúr mac Neachtain, fia beo agus eala fhiáine.
Lena cois sin, chuaigh Cú Chulainn timpeall na cathrach ar chlé, rud de ghnáth mar chóir. Ansin d'ordaigh Conchúr mac Neasa do mhná na cúirte dul lom in éadan na geilte, le cíocha nochta agus le piteanna nochta maraon le Síle na gcíoch. Suaite, d'fholaigh Cú Chulainn a aghaidh ina lámha. Le sin, bhí siad in ann an gaiscíoch a ghabháil agus a chur faoi thrí i ndiaidh a chéile i dtobán le huisce fuar isteach, go dtí gur tháinig sé ar ais ar a chiall.
Esnada Tige Buchet. Seanscéal de chuid Scéalaíocht na Ríthe i Miotaseolaíocht na nGael is ea Amhráin Theach "Buchet" (Sean-Ghaeilge Esnada Tige Buchet). Téann an scéal siar go dtí an 10ú haois. Caomhnaítear leaganacha éagsúla sa Leabhar Laighneach agus i Leabhar Buí Leacáin, i measc eile.
Tugann an teideal le fios gur féidir sa deireadh canadh agus ceiliúradh arís i dtigh "Buchet'.
Achoimre.
Ba iníon altrama í
Eithne "Taebfota" iníon Cathrach Mhóir de Bhrughaidh na Laighean darbh ainm Buichead. Bhí tréad mór bólachta ag Buichead, ach chuir beirt deartháireacha déag Eithne a flaithiúlacht chun tairbhe dóibh féin chomh follasach gan náire sin, nár fágadh dó ach amháin agus seacht mbó. Ní raibh ar a chumas do Chathair Mór, éirithe sean agus lag, slacht a choimeád ar a mhic nó Buchet a chúiteamh dá chailleadh. De bharr seo, bhí ar Bhuichead dul lena chlann chuig bothán beag sa choill gar do Cheanannas, Contae na Mí. Chuaigh Eithne, náire uirthi faoina dheartháireacha, i dteannta leis ann.
Sular tháinig Cormac mac Airt i gcoróin, chás sé ar Eithne álainn, agus thoirchigh agus phós sé í. Agus é ina rí, thug sé a saibhreas ar ais dó mhuintir Bhuichid. Cairbre Lifechair ab ea leanbh an chaidreamh seo.
I leagan eile den scéal, phós Eithne comharba Chathrach Mhóir, Conn Céadchathach.
Bruíon. Brú nó iostas in Éirinn na seanscéalta ab ea Bruíon (Sean-Ghaeilge Bruiden). Ba é a dílseánach nó brughaidh, a raibh ard-mheas aige de bharr a chuid fáilteachas; nó rí, a thógadh a leithéid i lár a dhún nó ráth (an Ghaillis "dũnom", "rátis"; Breatnais "din", "caer").
Seanscéalta.
Sa scéal "Scéal Muc Mhic Dhathó", deirtear nach raibh ar fud na hÉireann ach sé bhruíon, agus mar bhrughaí iontu Da Derga, Forgall Monach, Mac Dathó, Mac Dá Reo, Dá Chóca agus "Blaí Briugu". I scéalta eile ámh, deirtear go raibh tuilleadh dá leithéid, amhail is an brughaidh Bricre agus a bhruíon in "Fleadh Bhricreann".
Rinne Thurneysen cur síos ar dhearadh ciorclach bhruíon "Da Derga". Sa scéal úd bhí na céadta gaiscíoch ann agus go leor biadh agus dí ar fáil. Bhíodh an tinteán i lár an tseomra, chun cócaireacht agus fosta ina áit suite tiarna nó rí na bruíne, agus ina thimpeall na haíonna de réir aicme. Bhí an bruíon i lár chrosbhóthair le seacht ndoras aici, agus ach ceann ansin acu dúnta – comhartha d'aíonna an bhrughadh.
Seandálaíocht.
De réir an seanscéal, is amhlaidh áibhéalta, bhí aghaidh cré-umha agus seod ag bruíon Bhricreann. Insíonn seandálaíocht scéal eile ámh. Sa rí-chathair, Teamhair, bhíodh foirgnimh níos lú laistigh desna fálta, ach níor aimsíodh bruíon ar bith ann. Ní soiléir é an raibh bruíon le fáil sa chréfort ó thuaidh de Ráth na Rí, a nglaoitear inniu 'Halla Fleá' air. Is ionann an fhianaise i Ráth Cruachan, an rí-chathair seanscéalach de Mhéabh agus Ailill mac Máta i gConnacht. Is é ach amháin i nEamhain Mhacha, rí-chathair Chonchúir mhic Neasa, go bhfuil a leithéid de bhruíon le fáil, an "Craobh Rua", ainmnithe as lárphiléar darach leath-méadar ar tiús (de réir deindreacroineolaíochta, den bhliain 94 RC.), cé gur tuairimeach é seo fós.
Comórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg 2020. Bhí Comórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg 2020 ar an 18ú heagrán bliantúil de Chomórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg.
Familiar to Millions. Is albam beo leis an mbanna rac-cheoil Sasanach Oasis é Familiar to Millions. D'eisigh Big Brother Recordings é ar 13 Samhain 2000. Taifeadadh an t-albam ag Staid Wembley ar 22 Iúil 2000. Thosaigh sé ag uimhir 5 ar chairteacha na Ríochta Aontaithe agus díoladh 57,000 cóip sa chéad seachtain. Go dtí seo, tá "Familiar to Millions" tar éis thart ar 310,000 cóip a dhíol sa Bhreatain amháin (platanam), thart ar 70,000 cóip sna Stáit Aontaithe, agus tuairim is 1 milliún cóip ar fud an domhain. Eisíodh an t-albam ar sé fhormáid éagsúla san am céanna: DVD, VHS, CD dúbailte, caiséad dúbailte, vinil triarach, agus MiniDisc dúbailte.
Coróin na Bairdne. Sa bhliain 1923, lean An Comunn Gàidhealach eiseamláir Eisteddfod Náisiúnta na Breataine Bige agus in áit na gcomórtas éagsúil a bhí ann roimhe seo ag an Mód Náisiúnta Ríoga, bunaíodh comórtas nua amháin do Choróin na Bairdne. Corónaíodh an buaiteoir gach bliain, ag ceolchoirm na hoíche deiridh. Aithníodh é/í mar "Bhàrd aʼ Chomuinn Ghàidhealaich" ar feadh bliana.
Definitely Maybe. Tá "Definitely, Maybe" an cead albam stiúideo ó banna rac sasanach Oasis. Tháinig sé amach ar 29 Lúnasa 1994, faoin Ceirnin Creation. Fuair an albam rath ollmhór láithreach, as an gcúl ó na sínglí "Supersonic", "Shakermaker" agus "Live Forever". Chuaigh an albam go dtí #1 nuair a scaoiltear amach é ar Cairteacha na Breataine. Bhí sé an cead albam díoladh-is-tapái as stáir Breataine. Inniu, Tá níos mó sin 8 milliún coipeanna amach sa domhain. Chabhraigh an albam a spreag suim nua as ceol Breataine. Inniu, Tá an albam measfar mar albam barrthábhachtach as "Brit-pop"
"Liosta Rian".
Gach amhrán a scríobh ó Noel Gallagher
Uaisleacht. Is aicme shóisialta í an uaisleacht.
Shakermaker. Is amhrán é "Shakermaker" de chuid an bhanna rac Sasanach úd Oasis, scríofa ag príomhgiotaraí Noel Gallagher. Tháinig an t-amhrán amach mar shingil ar 13ú Meatheamh 1994 agus níos déanaí, ar chéad albam Oasis "Definitely Maybe." Bhain an singlí ag #11 sa R.A. Bhí an t-amhrán an cead ó Oasis a bi shéínt ar "Top of the Pops." Deimhníodh Airgid é ó an Tionscal Fonagrafach Briotanach.
Liosta Rian.
CD
Standing On The Shoulder Of Giants. Tá Standing on the Shoulder of Giants an ceathrú albam ó banna rac Sasanach Oasis, scaoileadh ar 28ú Feabhra 2000 ó Ceirnín Big Brother. Tá sé an t-albam 16ú díolach-is-tapúla as stair na Cairteacha na Breataine., ag díol níos mó ná 310'000 coipeanna as á cead séachtain. Deimhníodh platanam dúbailte é ó an Tionscal Fonagrafach Briotanach. Díoladh an t-albam 208,000 coipeanna sa S.A.M. 
Cúlra.
As 1999, D'fhág giotárai rithime Paul "Bonehead" Arthurs agus giotáraí dord Paul "Guigsy" McGuigan an banna. As 1999 freisin, dhun Alan McGee Ceirnín Creation, leibéal Oasis. Tháinig Mark "Spike" Stent in ionad léiritheoir Owen Morris freisin as 1999. De bharr an imeacht ó "Bonehead" agus "Guigsy", Thaifead Noel Gallagher a páirteanna arís ar a aonair.
Thosaigh Noel ag úsáid " go leor troitheána an-aiteach, giotáraí séan agus aimpeanna beag". Bhí go leor t-am ar na lámh Noel Gallaher mar ní ráibh aon spriocdháta ó albam núa. Bhí sé ábalta a "caith cuplá lá ag pleidhcíocht timpeall."
Dúirt Noel sin "Ni ráibh [an albam] ár n-uair is fearr,ach, is albam déas é, rugadh as t-am crua. D'oibrigh mé níos crua ar sin albam ná aon albam eile, roimh no tar éis."
Liosta Rian.
Gach amhrán scríofa ag Noel Gallagher, ach áit aiteanta
Pancho Villa. Ginearál, tóraí, agus duine de na príomhréabhlóidithe i Réabhlóid Mheicsiceo ab ea Francisco "Pancho" Villa (5 Meitheamh 1878 – 20 Iúil 1923).
Black Star Dancing. Is albam ón racbhanna Sasanach Noel Gallagher's High Flying Birds é Black Star Dancing. Eisíodh é ar an 14 Meitheamh 2019.
Traicliosta.
Gach amhrán scríofa ag Noel Gallagher:
Bill Shankly. Bainisteoir agus imreoir sacair Albanach ba ea William Shankly (2 Meán Fómhair 1913 – 29 Meán Fómhair 1981). Rugadh Shankly i nGleann Buic, Siorrachd Àir an Ear. Bhí 700 duine sa mbaile mianadóireachta ag an am sin. Is fearr aithne ar Shankly mar bhainisteoir ar Liverpool Football Club. Chuir sé rath ar an gclub agus é ag buachan Phríomhroinn Shasana trí huaire agus an Corn UEFA freisin. Ba chainteoir spreagúil, carasmatach é agus d'ardaíodh sé croíthe na luchtanna leanúnacha. D’fhág Shankly Liverpool sa bhliain 1974. Ina dhiaidh sin, bhí Bob Paisley agus Joe Fagan ábalta tógáil ar an mbonn láidir a chuir Shankly faoin gclub. Bhuaigh siad an tSraith seacht n-uaire agus Corn na hEorpa ceithre huaire i rith deich séasúr.
Meg Bateman. File, scoláire agus scríbhneoir gearrscéalta Albanach is ea Meg Bateman. 
Rugadh Bateman i nDún Éideann. Rinne sí staidéar ar theangacha na gCeilteach ag Ollscoil Obar Dheathain agus chríochnaigh sí PhD i bhfilíocht reiligiúnach Ghaeilge na meánaoise. Chuaigh sí ar aghaidh ansin chun an Ghaeilge a theagasc ag Ollscoileanna Dhún Éideann agus Obar Dheathain. Mhúin sí Gaeilge na hAlban freisin in Ollscoil Dhún Éideann agus ba Léachtóir Sinsearach Oinigh í ag [Ollscoil Chill Rímhinn]].
Foilsíodh an chéad chnuasach de dhánta Bateman, Òrain Ghaoil sa bhliain 1990 agus foilsíodh a dara, "Aotromachd agus dàin eile sa bhliain" 1997. Díríonn a céad bhailiúcháin agus a dara bailiúchán ar chaidreamh daonna agus ar leagan idéalaithe den ghrá. 
Tá filíocht Ghaeilge aistrithe aici go Béarla san "Anthology of Scottish Women Poets" (1991) agus "Creachadh na Clàrsaiche" (1993) agus Duanaire na Sracaire / Songbook of the Pillagers: anthology of Scotland’s Gaelic verse to 1600, (2007) agus Bàird Ghleann Dail / The Glendale bards (2014).
Foilsíodh a tríú bailiúchán, Soirbheas sa bhliain 2007 agus a ceathrú Transparencies an 2013. 
Sa bhliain 2011, tháinig an chéad ghearrscéal a d'fhoilsigh Bateman i nGaeilge na hAlban amach, dar teideal "Chanadh gun d'chur i às dha", sa bhailiúchán gearrscéalta Saorsa a d'fhoilsigh CLÀR.
Obríonn sí mar léachtóir ag Sabhal Mòr Ostaig [gearr ás: agus ina léachtóir sinsearach ag Oilthigh Chill Rìmhinn.
Bhronn Ollscoil na Gàidhealtachd an teideal “ollamh” uirthi sa bhliainin 2015.
Ailt Scoláireachta i mBéarla agus i nGaeilge na hAlban.
in Tom Pow, 'A Year of Conversations' (https://www.ayearofconversation.com/) le teacht
Adnae mac Uthidir. Sa Rúraíocht i Miotaseolaíocht na nGael, file agus ollamh na nUladh ab ea Adhna mac Uithidhir (Sean-Ghaeilge Adnae mac Uthidir). Ba dhraoi é, ball den aicme sagartúil a stiúradh beatha dlisteanach agus dhiaganta na nGael. Maraíodh é tar éis dó ríocht na gConnacht a fhorghabháil.
"Immacallam in dá Thuarad".
Athair Neidhe ab ea Adhna, a chuaigh chun comhrá le "Ferchertne" mac Cairbre, mar a insítear sa scéal "Imagallamh an Dá Saoi", le socrú cé acu ab oiriúnaí bheith ina phríomhfhile (Ollamh) na nUladh.
Neidhe. Sa Rúraíocht i Miotaseolaíocht na nGael, filid iontach ab ea Neidhe (Sean-Ghaeilge Nédé) mac Adhna. Instear a scéal in dhá sraith na scéalaíochta.
Seanscéal.
Bhí aighneas idir Neidhe agus an draoi "Ferchertne" mac Cairbre agus iad beirt ag éileamh ollamhacht chúige Uladh, i mbun comhrá eolaíoch. Is bunúsach é an téacs seo i dtuiscint na gCeilteach ársa.
Ina dhiaidh seo, ámh, d'éirigh sé ina dhraoi corbach truaillith, amhail is Aithirne Ailgheasach. Rinne sé adhaltranas bean chéile a uncal, Caier rí na gConnacht, agus chur ag coróin é. Ansin, d'éiligh sé claíomh draíochta uaidh nárbh fhéidir leis an iar-rí a fháil dó. D'aithris Neidhe dá bharr glámh dícheann i gcoinne "Chaier" a chuir trí míghnaoi (náire, bricíní agus gránnacht) ar a aghaidh agus a bhí cúis a bhás sóisialta.
Maraíodh Neidhe nuair a phléasc carraig ag Dún "Cermnai", áit a raibh a uncail i bhfolach ann. Bhí trí choir an draoi déanta aige: adhaltranas le banríon, forghabháil rí agus aoir mhaslach (le glámh dícheann).
10 minutes and 38 seconds in this strange world. Is úrscéal é 10 minutes and 38 seconds in this strange world leis an údar clúiteach Elif Shafak. Is de bhunús na Tuirce í ach scríobhadh an leabhar seo i mBéarla. Is scéal é faoi striapach in Istanbul tar éis a bás foiréigineach agus fós 10 nóiméad agus 38 soicind aici le smaoineamh siar ar a saol, sula stadann a hinchinn. Sa chéad leath den scéal breathnaíonn sí siar ar eachtraí áirithe i rith a saol ó lá a breithe ar aghaidh. I rith a saol gearr, faigheann sí bás in aois 43 bliana di, déanann sí dlúthchairdeas le cúigear daoine idir fir agus mná. Sa chuid seo den úrscéal tugann sí an-léargas dúinn ar shochaí an Tuirc agus an míchothromaíocht agus mí-úsáid a dhéantar ar daoine gan cumhacht tríd an comhras bunaithe ag agus ar sonn lucht an rachmais go háirithe na bfhear. Is tráchtas polatiúil agus feimineach é an leabhar seo. Tar éis bás Leila sa dara leath den leabhar déanann a cáirde í a athadhlachadh agus déanann siad chuile iarracht a hoidhreacht a choinneál beo.
Moladh an leabhar seo do ghearrliosta an Duais Booker 2019.
Ar lan y môr. Amhrán traidisiúnta is ea Ar lan y môr (An Gaeilge:"Ar an trá"). Tá foirmeacha éagsúla den amhrán ann, lena n-áirítear roinnt áit a dtugann an méadar agus ábhar roinnt véarsaí le fios go bhfuil iatáin ó amhráin eile i láthair. Is amhrán grá é an t-amhrán.&lt;br&gt;
Rinne Bryn Terfel taifead de "Ar Lan y Môr" ar a albam sa bhliain 2000 "We'll Keep a Welcome".
Miseno. Ceann de na "frazioni" de bhardas Bacoli i gCúige Napoli san Iodáil is ea Miseno. Anallód i ré impireacht na Róimhe, thugtaí Misenum air agus is suíomh calafoirt Rómhánach mór le rá é. 
Tíreolaíocht.
Is ionann Capo Miseno in aice láimhe agus ceann thiar thuaidh Bhá Napoli. 
Stair.
De réir na miotaseolaíochta, ainmníodh Misenum i ndiaidh Mhisenuis, compánach Eachtair agus trumpadóir Aeinéas .Bhí Misenus in ainm is a bheith báite in aice anseo tar éis comórtais trumpa leis an dia-farraige Tríotón, mar atá taifeadta ag Veirgil san Aeinéid.
Elif Shafak. Is údar mór le rá í Elif Shafak (Strasbourg, An Fhrainc, 25 Deireadh Fómhar 1971) de bhunús na Tuirce.
Tógadh í ag a máthair agus a mamó idir Sasana, Amman, Maidrid agus Iostanbúl. Ní raibh fear lárnach thart agus í ag fás aníos, rud a cheapann sise go raibh tionchar nach beag uirthi. Tá dhá úrscéil dhéag scríofa aici agus iad cumtha idir Tuircis agus Béarla. Tá suim aici sa stair, an fhealsúnacht, inimircigh, mionlaithe agus ról na bhfear sa tsochaí.
An leabhar is déanaí uaithi ná The Island of Missing Trees. An ceann roimhe sin ná 10 minutes and 38 seconds in this strange world.
Ferchertne. I Miotaseolaíocht na nGael, ainm triúr pearsana is ea Fearchearda (Sean-Ghaeilge Ferchertne). De réir an noid san ainm, ba bhaird nó filí iad uile.
Seanscéalta.
Sa Scéalta Miotaseolaíochta, bard agus giolla de rí na Laighean, "Labraid Loingsech", ab ea "Ferchertne", a ndeachaigh leatsa ar deoraíocht agus tháinig ar ais arís.
Sa Rúraíocht, file agus giolla de rí na nUladh, Conchúr mac Neasa, ab ea "Ferchertne mac Cairbre", a chuaigh iomaíocht i gcoinne Neidhe um príomh-ollamh na nUladh a fháil, agus bhuaigh seisean an comórtas focal.
Sa Rúraíocht arís, bard dílis Chú Raoi ab ea "Ferchertne". Nuair a tháinig sé ar an eolas gur maraíodh a rí de bharr feillbheart a mhná chéile, Bláthnaid, le Cú Chulainn, mharaigh sé í á chaitheamh iad beirt le haill, ag breith barróg mharfach uirthi.
Aided Loegairi Buadaig. Sa Rúraíocht i Miotaseolaíocht na nGael, scéal greanntraigéideach is ea Anbhás Laoghaire Buaigh (Sean-Ghaeilge Aided Loegairi Buadaig). Caomhnaítear é i lámhscríbhinn amháin den 16ú haois.
Achoimre.
Rinne an file "Aed mac Ainninne" adhaltranas le Mugain, bean chéile an rí, Conchúr mac Neasa, agus dá bharr daoradh é chun báis. Ceapadh go mbáfaí i loch é, ach d'éirigh leis ar dtús de dhraíocht iad a thriomú amach. Níor éirigh ámh ag an loch dheireanach i Latharna, Contae Aontroma, ós comhair theach Laoghaire Buaigh, gaiscíoch na nUladh. Ní ligfeadh Laoghaire choíche go gcuireadh bard chun báis in aice leis a thighse. Lena chlaíomh in láimh aige, bhris sé a dhoras amach chun an beart a chosc. Ach bhuail a cheann chomh vvv sin ar an fardoras gur éag sé dá gonta ball beag ina dhiaidh. In ainneoin a ghonta, mharaigh Laoghaire tríocha 30 gaiscíoch an rí, agus sa ruaille buaille go léir. d'éirigh le hAodh éalú.
Donald Curry. Dornálaí Meiriceánach, a bhí ina churadh marcmheáchain, is ea Donald Curry, a rugadh ar 7 Meán Fómhair, 1961 in bhFort Worth, Texas.
Lloyd Honeyghan. Dornálaí Iamácach, a bhí ina churadh marcmheáchain, is ea Lloyd Honeyghan, a rugadh ar 22 Aibreán 1960 i Saint Elizabeth, Iamáice.
Cory Spinks. Dornálaí Meiriceánach, a bhí ina churadh marcmheáchain, is ea Cory Spinks, a rugadh ar 20 Feabhra, 1978 i St. Louis, Missouri.
Zab Judah. Dornálaí Meiriceánach, a bhí ina churadh marcmheáchain, is ea Zabdiel Judah, a rugadh ar 27 Deireadh Fómhair, 1977 i mBrownsville, Brooklyn, Nua-Eabhrac.
Kirstene Hair. Polaiteoir de chuid Páirtí Coimeádach sa Ríocht Aontaithe is ea Kirstene Janette Hair. Rugadh í i mBreichinn, Aonghas ar an 12 Lúnasa 1989.
David Lidington. Polaiteoir de chuid Páirtí Coimeádach sa Ríocht Aontaithe is ea Sir David Roy Lidington. Rugadh é i Lambeth, Londain ar an 30 Meitheamh 1956.
Victoria Prentis. Polaiteoir de chuid an Pháirtí Choimeádaigh sa Ríocht Aontaithe is ea Victoria Mary Boswell Prentis. Rugadh í i mBanbury ar an 24 Márta 1971.
John Baron (polaiteoir). Polaiteoir de chuid an Pháirtí Choimeádaigh sa Ríocht Aontaithe is ea John Charles Baron. Rugadh é i Redhill, Surrey ar an 21 Meitheamh 1959.
Maria Miller. Polaiteoir de chuid an Pháirtí Coimeádaigh sa Ríocht Aontaithe is ea Maria Frances Lewis Miller. Rugadh í i Wolverhampton, Staffordshire ar an 26 Márta 1964.
Wera Hobhouse. Polaiteoir de chuid an Pháirtí Daonlathach Liobrálach sa Ríocht Aontaithe is ea Wera Hobhouse. Rugadh í i Hannover, an tSacsain Íochtarach ar an 8 Feabhra 1960.
Dominic Grieve. Polaiteoir de chuid an Pháirtí Choimeádaigh sa Ríocht Aontaithe ba ea Dominic Charles Roberts Grieve . Rugadh é i Lambeth, Londain ar an 24 Bealtaine 1956.
Mohammad Yasin. Polaiteoir de chuid Pháirtí an Lucht Oibre sa Ríocht Aontaithe is ea Mohammad Yasin. Rugadh é i Mirpur, an Phacastáin ar an 4 Deireadh Fómhair 1976.
Anne-Marie Trevelyan. Polaiteoir de chuid an Pháirtí Choimeádaigh sa Ríocht Aontaithe is ea Anne-Marie Trevelyan ("née" Anne-Marie Beaton). Rugadh í i Londain ar an 6 Aibreán 1969. Bhí sí pósta le John Trevelyan, a bhfuil gaol aige le Charles Trevelyan, rúnaí cúnta an Státchiste le linn an Ghorta Mhóir.