Trelis/gawiki huggingface dataset:
Comhairle na Breataine-na hÉireann. Bunaíodh Comhairle na Breataine-na hÉireann chun an caidreamh idir Éirinn agus an Bhreatain a chur chun cinn.
Bunaíodh an Chomhairle sa bhliain 1999 faoin gComhaontú ar thángthas air i gCaibidlí Ilpháirtí i mBéal Feirste ar Aoine an Chéasta 1998. 
Is fóram é dá ocht mBall Riaracháin chun faisnéis a mhalartú, plé a dhéanamh, dul i gcomhairle, agus na hiarrachtaí is fearr a úsáid chun teacht ar chomhaontú maidir le comhoibriú ar réimsí beartas a bhfuil leas frithpháirteach ac. agus chun leas a bhaint as na hiarrachtaí is fearr chun teacht ar chomhaontú maidir le comhoibriú ar réimsí beartais leasa choitinn.
June Crespo. Is ealaíontóir Spáinneach í June Crespo Oyaga (rugadh 1982).
Beathaisnéis.
Cúlra.
Rugadh June Crespo i Pamplona sa bhliain 1982, agus thuill sí ceadúnaithe sna mínealaíona ó Ollscoil Thír na mBascach i 2005. Le haghaidh a cuid oiliúna ealaíne d’fhreastail sí ar Cheardlann Cleachtais Ealaíne Lupa e Imán i San Sebastián i 2005, agus an bhliain dár gcionn, Kunsthaus Bregenz san Ostair. In 2014 fuair sí oiliúint ag an International Artists Studio Programme i Stócólm, agus ó 2015 go 2017, ag De Ateliers in Amstardam.
Oibríonn sí i liteagrafaíocht agus líníocht, chomh maith le dealbhóireacht le hábhair cosúil le fabraic, coincréit, snáithínghloine, plástar, agus céir. Tá a saothair mar chuid de bhailiúcháin an Artium Museum agus an Museo Reina Sofía, i measc nithe eile.
Ag éiri níos cáilúla.
D'éirigh léi lena taispeántais aonair Chance Album n.º1 ag "etHALL" in Barcelona in 2016, agus Ser dos ag an Galería CarrerasMugica i Bilbao in 2017. Ghlac sí páirt freisin i dtaispeántais ghrúpa ar nós "Hitting it off, P-exclamation" i Nua-Eabhrac in 2014; ga ..."Ahí pero vacío" i gCathair Mheicsiceo in 2017; "Querer Parecer Noche" ag CA2M i Maidrid agus radharc inmheánach ag Galeria Stereo i Vársá, an dá cheann in 2018; agus "Una dimensión ulterior" ag an Músaem Patio Herreriano i Valladolid in 2019.
In 2013, bhí Crespo ar dhuine de thriúr buaiteoirí (in éineacht leis an ealaíontóir Ana Laura Aláez agus an taighdeoir Adelina Moyano) ar Ghradaim Gure Artea rialtas Thír na mBascach, ag fáil dearlaice de €25,000. In 2018, bhronn Radio Nacional de España Gradam Critical Eye for Plastic Arts uirthi. Ina dhiaidh sin, bronnadh Gradam Idirnáisiúnta Ealaíne Fundación María José Jove uirthi in 2019.
Nasc seachtrach..
 Suíomh idirlíon oifigúil.
Tagairtí.
First Thought Best. (2014) GETXOarte (2005) INGURU HURBILAK ENTORNOS PROXIMUS 08 ESCANOGRAFÌAS (2010-2011)
Olatz Otalora. Rugadh Olatz Otalora in Algorta sa bhliain 1990. Tar éis di staidéar a dhéanamh ar na Mínealaíona ag EHU agus in Ollscoil Barcelona, ​​​​rinne sí tréimhsí cónaitheachta ealaíne i Maidrid agus sa Bhruiséil. In 2015 ghlac sí páirt i scoil Kalostra agus fuair sí an scoláireacht léiriúcháin ó Rialtas na mBascach. Tá cónaitheachtaí faighte aige i Constant (An Bhruiséil) agus Fundación BilbaoArte (2016).
Ghlac sí páirt le déanaí i dtionscadal Alam Al-Mithal, arna chur chun cinn ag Tabakalera i Casablanca (Maracó), agus in 2016 i gclár Harriak eremuak le cruthú an taispeántais Erromantiko sa Sala Micaela Portilla de Alegría-Dulantzi. Ó 2013 i leith tá sí ag obair mar chúntóir ealaíontóra agus mar chúntóir gailearaí agus tá téacsanna foilsithe aici ar ardáin éagsúla atá tiomnaithe do thionscadail ealaíne agus oideachais.
Tá sí i mbun staidéir dochtúireachta i gclár Taighde Ealaíne an EHU faoi láthair. D’oibrigh sí mar mhúinteoir, mar chúntóir ealaíontóra agus mar chúntóir léiriúcháin. Taispeánadh a shaothar i dtaispeántais ar nós “Komunikazio-Inkomunikazio” (Tabakalera), Okela, “Bi/Dos/Two” (Eremuak), i measc nithe eile, chomh maith le foilseacháin ar nós an chatalóg “Out and About” le Silvia. Coppola (Bilbaoarte ), Distirak (Kinu 6), “Getxoarte Eskoletan”, etc.
Ghlac sí páirt freisin sa taispeántas atá á choimeád ag Laura Vallés-Vílchez a dhíríonn ar ghlúin nua dealbhóirí baineanna.
Bhí sí i gcláir staidéir dírithe ar ealaíontóirí ar nós JAI. Institiúid cleachtais ealaíne agus freisin Seimineár Ezbaikara, áit arb é an t-aon bhealach díospóireachta agus critice í an t-aon bhealach le dul i ngleic leis an gcúis le díograis na cúise.
Sahatsa Jauregi. Is ealaíontóir Bascach í Sahatsa Jauregi, a rugadh in Itaparica, an Bhrasaíl, i 1984.
Culra.
Is iníon de chuid hipithe í. Nuair a bhí sí 8 mí d’aois, chuaigh sí chun cónaí i dTír na mBascach, agus sa lá atá inniu ann tá sí ina cónaí agus ag obair i Bilbao.
Gairm.
Bhain sí céim amach sna hEalaíona ó UPV-EHU sa bhliain 2007 agus tá sí ina ball den ghrúpa EMAN. Bhain sí Teastas Inniúlachta Taighde amach in 2010. Tá sí ag obair ar dhochtúireacht a scrúdaíonn smaointe faoi mhealltacht na teipe.
Sa la ata inniu.
In 2024, ar chomóradh céad bliain Eduardo Txillida agus Nestor Basterretxe ag Tabakalera, i Donostia, ghlac Sahatsa Jauregi páirt sa taispeántas Leathers and Thatches (Larruak eta Izurrak) atá tiomnaithe don dealbhóireacht chomhaimseartha, mar aon leis na dealbhóirí Bascacha June Crespo, Norea Aurrekoetx, agus Kimia Kamvari.Ag an taispeántas seo, chruthaigh sí Tripak, a mholann amharc trí mhiotal a shainíonn struchtúr trom eile, toradh eispéiris le comhlachtaí eile
Laura Vallés Vílchez. Is coimeádaí, eagarthóir agus taighdeoir í Laura Vallés Vílchez a rugadh i Castelló de la Plana, 1984. Tá sí ina bunaitheoir agus ina heagarthóir ag Concrete Publishing freisin.
Oideachas Agus Gairm.
Oibrí cultúir í Laura a oibríonn ag an nasc idir eagarthóireacht, coimeádaíocht, scríobh, aistriúchán agus oideachas laistigh de réimse leathnaithe na n-amharcealaíon.
Rinne sí staidéar ar na Mínealaíona agus bhain sí Máistreacht sa Ghrianghrafadóireacht amach in Ollscoil Polytechnic Valencia. Thug sé sin deis di ceangal a dhéanamh idir an dá staidéar in Ollscoil Northumbria (An Caisleán Nua ar Tyne). In 2022 fuair sí a dochtúireacht ó Choláiste Ríoga na nEalaíon i Londain, áit a múineann sí cúrsaí coimeádaíochta faoi láthair agus a stiúrann sí an tionscadal Eorpach 4Cs Ó Choinbhleacht go cuideachta trí Chruthaitheacht agus Cultúr.
Thosaigh sí ag múineadh a bhuíochas le deontas ó Fhondúireacht Botín agus úsáideann sí a cuid oibre mar chomhbhunaitheoir agus mar eagarthóir ar an tionscadal Concreta chun é sin a dhéanamh. Is teach foilsitheoireachta é Concreta a fhoilsíonn iris agus go leor leabhar, agus a dhéanann dríodar eispéiris roimhe seo in eagraíochtaí a ghluaiseann idir an timpeallacht oideolaíoch agus an timpeallacht phoiblí. Sampla de seo is ea Afterall London, teach foilsitheoireachta atá nasctha le Central Saint Martins; D'oibrigh sí ann i 2009. Ansin, i 2010, chuaigh sí go dtí MoCP in Ollscoil Columbia.
Mar choimeádaí, tá roinnt taispeántas ar siúl aici: "Te toca a ti (EACC, 2018), 15,600 días. Xisco Mensua (CCCC, 2019), A través de la arena (Azkuna Zentroa, Artium and CentroCentro, 2019-20), Mitos del futuro próximo (Fotonoviembre, TEA, 2019-20) agus Teresa Lanceta: Tejer como code". Tá léachtaí tugtha aici freisin ag institiúidí éagsúla: Acadamh Ríoga na nEalaíon, SOAS, Ollscoil Granada agus UPV/EHU. Agus tá saothair le Isabelle Stengers, Donna Haraway, Moyra Davey agus Paul B. Preciado aistrithe aici freisin.
Díríonn obair acadúil Laura ar choimeádaíocht iar-léiriúcháin ó pheirspictíocht feimineach trasnaithe.
Cothaítear taighde Laura ag an saothar a dhéanann sí mar chomhbhunaitheoir agus stiúrthóir ar Concreta: eagraíocht neamhbhrabúis Spáinneach a fhoilsíonn iris phiarmheasúnaithe chomh maith le sraith leabhar ó 2012 i leith.
Nora Aurrekoetxea. Is ealaíontóir Bascach í Nora Aurrekoetxea.
Óige.
Rugadh Nora Aurrekoetxea sa bhliain 1989 i Bilbao, Bizbaia. 
Oideachas.
Bhain sí céim amach sna mínealaíona ó Ollscoil Tír na mBascach sa bhliain 2013 agus Céim Máistir sa dealbhóireacht ó Ollscoil na hEalaíne, Londain (2017-2019). Ag an am céanna, bhain sí iarchéimeanna amach sa ghnéaseolaíocht (2014-2016) agus san ard-ghnéaseolaíocht (2021), an dá cheann in Institiúid Gnéis, Maidrid. 
Obair Nora Aurrekoetxea.
Déanann ealaín Nora Aurrekoetxea cur síos ar chaidreamh idir daoine agus machnamh a dhéanamh ar theanga, mothúcháin agus gníomh, ag bunú an smaoineamh den difríocht idir bunábhair agus neamhábhair ar thaobh na foirgníochta de. 
'Erdibitu'.
Tá suim ag Aurrekoetxea i nádúr an ghrá, leis an nath cainte nach bhfuil ann sa Spáinnis, 'le titim i ngrá', ach a dhúisíonn contrártha an fhoréigin. An titim, tá ár gcosaint riachtanach - Conas gur féidir linn cosaint a thabhairt dúinn féin ón bpian atá uchtaithe ach nach bhfuil fulaingthe?  
Tagann an inspioráid don phíosa seo ó ábhair bhoga, a chuireann an deighilt idir an infheicthe agus an dofheicthe. Canbhás coincréite, tuáillí agus slataí athneartaithe - agus iad curtha le chéile, cruthaíonn siad radharc teimhneach agus trédhearcach.
Agus é ina luí síos nó ina sheasamh, cruthaíonn siad cuimilt idir 'corp roinnte ina dhá chuid'. 
Na struchtúir nithiúla seo a oibríonn le chéile, a thaisrítear le teagmháil, ní féidir iad a scaradh, tá siad ag brath ar a chéile.
Mariana Duarte Santos. Is amharcealaíontóir as Liospóin na Portaingéile í Mariana Duarte Santos a oibríonn go príomha i bpéintéireacht ola, líníocht, priontaí agus péinteáil múrphictiúr.
Bhí seónna grúpa agus aonair aici sa Phortaingéil, sa Spáinn, sna S.A., sa RA agus in Éirinn agus tá breis is 50 múrphictiúr péinteáilte aici ar fud na Portaingéile, na Spáinne, Lucsamburg agus na hÉireann.
Tá nádúr fíorach ina saothar agus tá tionchar mór ar an saothar sin ag réimsí ealaíne eile lena n-áirítear an scannánaíocht agus an litríocht uirthi. Maidir le healaín phoiblí, tá na téamaí a mbíonn sí ag obair orthu dírithe go príomha ar choincheapa na cuimhne, na féiniúlachta comhchoiteann agus scéalta áitiúla, agus mar sin tá pictiúir cartlainne ag croílár a saothar múrphictiúr.
Am Iasachta.
Sa taispeántas “Am Iasachta”, roinneann Mariana Duarte Santos sraith líníochtaí, pictiúir agus gearrthacha líonóile spreagtha ag stadáin as seanscannáin/seónna teilifíse atá bailithe aici thar na blianta. Sa saothar seo, féachann sí leis na híomhánna tochtmhara seo a athnuachan nó beocht úr a chur iontu trí iad a scaradh amach óna gcomhthéacs bunaidh agus iad a chur i láthair ar bhealach nua.
“De ghnáth glacaim inspioráid ó shuímh agus ó chásanna laethúla chomh maith leis an chaidreamh idir daoine agus a gcuid smaointe inmheánacha. Is maith liom íomhánna débhríoch a chruthú a chuireann scéal in iúl ag an am céanna agus a bhfuil insintí oscailte acu ar féidir le gach breathnóir iad a thuiscint ar a bhealach féin.”
Bíonn claonadh ag Mariana go leor scannán/seónna teilifíse nach bhfuil mórán aithne orthu a roghnú, nach mbíonn aisteoirí inaitheanta iontu, cionn is gur mian léi go ndíreofar ar áilleacht na n-íomhánna féin seachas ar phortráid de “dhuine cáiliúil”.
Go minic, cuireann na saothair ealaíne a eascraíonn astu scéal oscailte in iúl nó bomaite de theannas amhail is go mbeadh rud éigin ar tí titim amach.
Gluaiseann íomhánna i scannáin chomh gasta sin nach dtugtar aird orthu, agus tá súil ag an ealaíontóir go gcuirfear beocht nua agus scéalta nua sna híomhánna “caite” seo má léiríonn sí i meán, am agus comhthéacs nua iad. Sa bhliain 2024 bhí taispeántas aici i Cultúrlann McAdam Ó Fiaich.
Síolta chochaill. Is speiceas lachain a itheann éisc é an tsíolta chochaill ("Lophodytes cucullatus") san fhofhine Anatinae (na lachain shrúmála). Is é an t-aon speiceas beo sa ghéineas "Lophodytes". Tagann ainm an ghéinis ón nGréigis: "lophos", a chiallaíonn “cuircín”, agus "dutes" a chiallaíonn “tumadóir”. Tá gob déadach aige, agus dá bharr sin cuirtear an tsíolta chochaill leis na lachain shábhghobacha, cé nach rangaítear é leis na síoltaí eile (sna géinis "Mergus" agus "Mergellus").
Triphyophyllum. Géineas planda monaitíopach is ea Triphyophyllum, ina bhfuil an speiceas aonair "Triphyophyllum peltatum" den fhine Dioncophyllaceae ann. Tá sé dúchasach d'iarthar trópaiceach na hAfraice, san Cósta Eabhair, Siarra Leon agus sa Libéir, ag fás i bhforaoisí trópaiceacha .
P. Ramlee. B'aisteoir agus ceoltóir Malaeiseach é P. Ramlee (nó Teuku Zakaria bin Teuku Nyak Puteh) a rugadh ar an 22 Márta 1929 agus a fuair bás ar an 29 Bealtaine 1973.
Cros Iníne Baoith. Tó-chros cloiche atá suite i gContae an Chláir, Éire is ea Cros Iníne Baoith. Is Séadchomhartha Náisiúnta é.
Suíomh.
Bhí an chros ina seasamh ar bhollán mór ar Chnoc Ruacháin, 2 km (1¼ míle) siar ó thuaidh ó Chill Iníne Baoith; ach ina dhiaidh sin aistríodh í arís agus arís eile lena coinneáil slán, faoi dheireadh go dtí Ionad Oidhreachta agus Ginealais an Chláir i gCora Finne, áit a bhfuil sé suite anois. Tá macasamhail curtha in airde ag an mbunsuíomh in aice leis an mbóthar idir Cill Iníne Baoith agus Caisleán Léim an Eich.
Stair agus teoiricí.
Is dócha gur tógadh an chros sa 12ú haois agus bhí sí ina comhartha teorann eaglasta ("tearmann"). Tuairiscíodh go raibh sí ar cheann de thrí struchtúr comhchosúla, ach is é an t-aon cheann a bhfuil a fhios cá bhfuil sé inniu.
Ba é Naomh Iníne Baoith pátrún an Dál gCais.
I 1937, d’fhoilsigh Adolf Mahr, Coimeádaí Seaniarsmaí Éireann agus Stiúrthóir Ard-Mhúsaem na hÉireann, teoiric a bhain an chros leis na cinn dúbailte Ceilteacha ó Roquepertuse na Fraince. I 1940, thacaigh Joseph Raftery leis an teoiric seo, ag comhaireamh cros Chill Iníne Baoith sa chatagóir chéanna de dhealbhóireacht La Tène. Chuir Etienne Rynne, áfach, in alt ar an Tó-Chros i 1967, stíl cheardaíochta an dá cheann snoite i gcomparáid le saothair eile in aice láimhe – an ceantar máguaird ag tairiscint trí shampla eile de tó-bhachall. Thaispeáin sé mar sin gur dócha gur comhartha teorann den tréimhse Rómhánúil (12ú haois) í an chros agus nach íol págánach ó thús na hIarannaoise í.
Tá baint ag an tó-chros freisin le Naomh Antaine Mór, duine de bhunaitheoirí an mhanachais Chríostaí. Níl ach ocht gcros eile dá samhail in Éirinn.
Tá tó-chrosa le feiceáil ag go leor suíomhanna eile sa Bhoirinn, lena n-áirítear greanadh ar Chros Doorty i gCill Fhionnúrach. Bhí baint ag Cros Iníne Baoith sa bhéaloideas le hathmhuintearas idir chlann Uí Bhriain agus Uí Chuinn i ndiaidh achrainn, ach tá sé sin curtha as oifig ag seanóirí.
Cur síos.
Tá an chros snoite ó bhloc amháin aolchloiche agus ar bharr gach géag tá dhá cheann agus dhá lámh cheangailte eatarthu.
Williams Grand Prix Engineering. Is foireann Sasanach de chuid Fhoirmle a hAon é Williams Grand Prix Engineering Limited nó Williams Racing a thugtar air fosta. Is i Grove, Oxfordshire atá an fhoireann lonnaithe. Bunaíodh an fhoireann i 1977 ag Frank Williams agus Patrick Head. Ar 21 Lúnasa 2020, cheannaigh Dorilton Capital an fhoireann. Is é James Vowles bainisteoir na foirne faoi láthair.
Féinghrá. Leis an fhéinghrá, tá duine in ann glacadh leis féin mar atá, seachas a bheith ag díriú an t-am go léir ar chuspóirí de shíor ag athrú. féintrua nó trua duit féin. Glacann an duine go bhfuil luach leis mar dhuine gach lá den tsaol. 
Tá gaol láidir ann idir féinghrá, atrua pearsanta agus féintrua, nó trua duit féin.
Dolmain. Is éard is dolmain (uaireanta cromleac nó tuama ursanach) ann ná tuama meigiliteach a bhfuil seomra amháin ann. De ghnáth, bíonn dhá (nó níos mó) mheigilit ina seasamh a thacaíonn leac mhór mhullaigh, nó “tábla”. Baineann an chuid is mó díobh leis an tréimhse Neoiliteach Déanach (4000–3000 BCE) agus uaireanta chlúdaítí iad le cré nó le clocha beaga chun tulach (dumha adhlactha) a dhéanamh. I go leor cásanna, tá an clúdach tar éis creimeadh go hiomlán sa chaoi nach bhfuil ach an “chreatlach” chloiche fágtha.
Sanasaíocht.
Tháinig an focal "dolmen" isteach sa tseandálaíocht nuair a d’úsáid Théophile Corret de la Tour d’Auvergne é chun cur síos a dhéanamh ar thuamaí meigiliteacha ina leabhar "Origines gauloises" (1796). D'úsáid sé an litriú ', ach tháinig an litriú nua-aimseartha ' isteach sa Fhraincis thart ar deich mbliana tar éis sin, agus ba é an litriú caighdeánach faoi 1885. Déanann an "Oxford English Dictionary" tagairt do ' i mBéarla den chéad uair i leabhar faoin Bhriotáin a foilsíodh in 1859. Tugann an foclóir an sainmhíniú seo: “'”. Dúradh gur tháinig an focal ó théarma Briotáinise a chiallaíonn ‘tábla cloiche’, ach tá amhras faoi sin anois, agus deir an OED go dtagann sé ó “”. De réir leabhair faoi sheaniarsmaí Cornacha a foilsíodh in 1754, ba é ' (“poll cloiche”) an focal Coirnise ar chromleac, agus deir an OED “” Mar sin féin, is é ' an gnáth-théarma Béarla sa tseandálaíocht anois, nuair nach n-úsáidtear na roghanna níos teicniúla agus níos tuairisciúla.
Is dócha gur thug Tomás de Bhaldraithe an téarma "dolmain" isteach sa Ghaeilge san fhoclóir Béarla-Gaeilge (1959). Thug T. O'Neill Lane “cromleac” mar shainmhíniú ar “dolmen” ina "Larger English-Irish Dictionary" (1917).
Tó-chros. Is cros ar chruth “T” í an tó-chros nó τ-chros. Uaireanta leathnaítear na trí cheann den chros, mar atá sa phictiúr ar dheis. Ainmníodh í i ndiaidh na litreach Gréigise “tó” (τ,Τ) a bhfuil an chuma chéanna uirthi sa chás-uachtar agus atá ar an litir Laidine T.
Tugtar cros Antaine uirthi mar gheall ar a baint le San Antaine na hÉigipte, nó an "crux commissa" freisin, ceann de na ceithre léiriú bhunúsacha den chros.
Kimia Kamvari. Ealaíontóir a rugadh in Köln na Gearmáine in 1986 is ea Kimia Kamvari. Tá céim aici sa phéintéireacht ó Choláiste Azad in Tehran agus céim mháistreachta sa Taighde agus Cruthú Ealaíne ó Ollscoil Thír na mBascach.
Ó 2015 ar aghaidh tá cónaí uirthi in Astigarreta, baile beag in Gipuzkoa. Oibríonn sí ar phéintéireacht fíorach agus a lán saghas oibre eile. Úsáideann sí a lán saghas stíleanna agus ábhair nua ina cuid ealaíne. Feictear seo ina cuid oibre Apeiron (Dastan Gallery 2018), Nature Change (Cristina Enea Foundation 2019), Event Horizon (Dastan Gallery 2019), agus Alef (San Telmo Museum 2022).
Stolen Heaven. Is scannán dráma Meiriceánach é Stolen Heaven a stiúir George Abbott agus a bhfuil Nancy Carroll, Phillips Holmes, agus Louis Calhern sna príomhrólanna. D'eisigh Paramount Pictures é ar an 21 Feabhra 1931.
An Chúirt Eorpach um Chearta an Duine. Cúirt idirnáisiúnta atá sa Chúirt Eorpach um Chearta an Duine, nó an CECD. Bunaíodh an Chúirt sa bhliain 1959 i Strasbourg na Fraince. Pléann an chúirt le cásanna a chuirtear faoina bráid ina líomhnaíonn stáit nó daoine aonair go bhfuil sárú déanta ar na cearta atá daingnithe sa Choinbhinsiún Eorpach um Chearta an Duine.
Eagraíocht.
Cuimsíonn an CECD 46 breitheamh, duine amháin ó gach ceann de bhallstáit Chomhairle na hEorpa, a dhaingnigh an Coinbhinsiún um Chosaint Cearta an Duine agus Saoirsí Bunúsacha.
Cuireann an chúirt an Coinbhinsiún Eorpach um Chearta an Duine i bhfeidhm, agus déanann na breithiúna cinneadh neamhspleách ar ghearáin maidir le sáruithe ar an gCoinbhinsiún agus ní mar ionadaithe dá mBallstáit. Tá a chinntí ceangailteach ar thíortha.
Baile na Cille. Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm Baile na Cille air:
Leac an Scail. Dolmain agus Séadchomhartha Náisiúnta atá suite i gContae Chill Chainnigh, Éire is ea Leac an Scail ar a thugtar Tuama Chill Mhóg chomh maith.
Suíomh.
Seasann Leac an Scail ar an taobh thoir den Sliabh Donn, 7.2 km (4.5 mhíle) soir ó thuaidh ó Mhuileann an Bhata.
Stair.
Tógadh an chuid is mó den dolmain c. 3000 RC, sa ré Neoiliteach.
Tagraíonn an t-ainm "Chill Mhóg" don dé Ceilteach Mogons, dia a bhfuil baint aige le sléibhte. Mar sin féin, tógadh dolmainí i bhfad sular shroich an cultúr Ceilteach Éire (800–400 R.Ch.); d’fhéadfadh sé seo a thabhairt le fios gur ghlac na lonnaitheoirí Ceilteacha an séadchomhartha ársa dá ndia féin.
Ainm eile air ná "Leac an Scail", "cloch an laoch." Ciallaíonn "scal" go litriúil "pléasctha", agus úsáidtear "scal ghréine" chun tagairt a dhéanamh do laochra miotaseolaíochta na Fianna. D’fhéadfadh gur "Leac an Scáil", “Carraig an taibhse” a bheadh air seo freisin.
Cur síos.
Tá an dolmain déanta as eibhir le féitheacha grianchloiche, ag baint úsáide as cloch mhullaigh a bhfuil ar foscadh ar dhá chloch mhóra tairsí agus cloch philiúir ar fostú ar chúlchloch. Tá bealach isteach dírithe i dtreo an oirthuaiscirt, i dtreo éirí gréine ghrianstad an tsamhraidh, agus tá cloch dorais ann.
Úna Ní Raifeartaigh. Breitheamh Éireannach is ea Úna Ní Raifeartaigh (a rugadh i mBaile Átha Cliath sa bhliain 1967/1968). Bhí sí tofa mar bhreitheamh na hÉireann sa Chúirt Eorpach um Chearta an Duine sa bhliain 2024. Is duine de na mórdhlíodóirí Éireannacha den am í agus fad is a bhí sí ag abhcóideacht láithrigh sí i go leor cásanna tábhachtacha. 
Is cainteoir líofa Gaeilge í.
Gairm.
Bhain Úna Ní Raifeartaigh céim dlí (BCL) amach i gColáiste na hOllscoile, BÁC sa bhliain 1988. Bhí sí ar fhoireann dhámh an dlí i gColáiste na Trionóide ó 1991 go 1995, mar Ollamh Reid le dlí coiriúil. Glaodh chun Bharra na hÉireann uirthi sa bhliain 1993 agus chun an Bharra Laistigh sa bhliain 2009. 
Mar Abhcóide Sinsearach, d'íoc an Stát €357,002 léi sa bhliain 2015. An bhliain dár gcionn ceapadh í mar bhreitheamh san Ard-Chúirt sa bhliain agus sa Chúirt Achomhairc in 2019.
Breithiúnais agus tuairimí.
In 2019, agus í ina Breitheamh Ard-Chúirte, mhaígh Úna Ní Raifeartaigh go raibh dualgas ar an Stát gach iarracht réasúnta a dhéanamh breitheamh le Gaeilge a fháil le cás a éisteacht in aon chúirt dúiche sa tír agus go bhfuil dualgas ar an Stát iarracht réasúnta a dhéanamh breitheamh le Gaeilge a fháil. Bíonn  an dualgas sin ann mar cheart teanga faoi Airteagal 8 den Bhunreacht. Dúirt sí go mbíonn ar phobal na Gaeilge cur suas le “surprising intolerance” ó dhaoine a mbíonn meas go hiondúil acu ar chearta mionlaigh eile. Dúirt sí go mbíonn stádas bunreachtúil na Gaeilge “floating at an abstract level” os cionn scéal casta na Gaeilge agus dearcadh mhuintir na hÉireann ina leith.
In 2021, pléadh cás as Gaeilge den chéad uair i gCúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh nuair a lorg Ní Raifeartaigh soiléiriú maidir le ceist dlí faoi threoracha Eorpacha.
In 2021 agus í ag seoladh leabhair leis an Dr Mary Phelan, "Irish Speakers, Interpreters and the Courts 1754-1921", dúirt  Ní Raifeartaigh gur measa go minic a chaitear le Gaeilgeoirí a thagann os comhair na gcúirteanna in Éirinn ná mar a chaitear le himircigh. Dúirt an Breitheamh go bhféadfadh sé go raibh baint ag neamhshuim an Stáit agus na gcúirteanna sa Ghaeilge leis an sórt díothú teanga nó ‘lingua-cide’, a bhfuil dochar as cuimse déanta aige “d’anam na tíre seo”.
Liosta Buaiteoirí Ghradaim NÓS. Seo liosta de bhuaiteoirí Ghradaim NÓS, gradaim a bhronnann an iris NÓS go bliantúil "ar na ceoltóirí is fearr i saol na Gaeilge", de réir rannóige.
Is in ord ama atá na torthaí ach i ngach rannóg, is féidir na sonraí a chur in ord áirithe eile ach cliceáil ar theidil an cholúin chuí ("Amhrán, "Banna / Ceoltóir", srl.)
Ealaín na Bliana.
Tá an gradam seo ar siúl ó 2018 i leith.
Nuatheachtaí na Bliana – Gradam Rónáin Mhic Aodha Bhuí.
"Nuíosach na Bliana" a bhíodh ar an ngradam seo go dtí 2020. In 2024, athainmníodh é in ómós do Rónán Mac Aodha Bhuí, fear a bhí "i gcroílár shaol an cheoil Gaeilge – agus thug sé spreagadh go háirithe do cheoltóirí agus do bhannaí nua".
Féile na Bliana.
Seo gradam a bhronntaí ó 2017 go dtí 2020. Vóta poiblí a bhíodh i gceist.
Gig Bheo na Bliana.
Níor bhronnadh gradaim sa rannóg seo ach amháin in 2015/2016.
Sionad Ráth Breasail. Ba ag Sionad Ráth Breasail sa mbliain 1111 a d’athraigh an córas ó na mainistreacha go dtí na deoisí in Éirinn.
Bhí Sionad eile i gCeanannas sa mbliain 1152 a leag síos go mbeadh 36 deoise ann. Is beag athrú a tharla ó sin.
Cill Chornáin. Is sráidbhaile tréigthe agus Séadchomhartha Náisiúnta é Cill Chornáin i gContae na Gaillimhe.
Tá sé suite 2.5 km (1½ míle) soir ó thuaidh ó Bhaile Átha an Rí.
Tréigeadh Cill Chornáin i ndeireadh an 18ú haois. Tá leagan amach na bpáirceanna agus na mballaí le feiceáil go soiléir in aerghrianghraif.
Cill Éinne. Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm Cill Éinne air: