Trelis/gawiki huggingface dataset:
Nítríd ghearmáiniam. Is comhdhúil neamhorgánach í nítríd ghearmáiniam (IV) leis an bhfoirmle cheimiceach Ge3N4. Is féidir í a tháirgeadh trí imoibriú gearmáiniam agus amóinia:
3Ge + 4NH3 → Ge3 N4 + 6H2
Leabhar Uí Mhaine. Cnuasach ginealaigh Gaelach is ea Leabhar Uí Mhaine, aitheanta chomh maith mar "Leabhar Uí Dhubhagáin", agus as Béarla "The Book of Hy-Many". Caomhnaítear an lámhscríbhinn in Acadamh Ríoga na hÉireann, le cód seilf MS D ii 1. Scríobhadh é idir na blianta c. 1392–94.
Stair.
Glaodh "Leabhar Uí Dubhagáin" ar an lámhscríbhinn ar dtús, as Seán Mór Ó Dubhagáin, bás 1372, de chlann cáiliúil staraithe agus ceoltóirí as Oirthear na Gaillimhe. Bhí aitheanta uirthi níos deireanaí mar Leabhar Uí Cheallaigh, scríofa ar son
Mhuirceartaigh Uí Cheallaigh (bás 1407), Easpag Chluain Fearta (1378–93) agus Ardeaspag Tuama (1393–1407). 
Bhí sí i seilbh na clainne úd go dtí 1757, nuair a díoladh í le William Betham. Sa bhliain 1814, dhíol Betham an lámhscríbhinn le Richard Grenville, agus dá bhliain 1883, bronnadh í ar Acadamh Ríoga na hÉireann, air a caomhnaítear anois í.
Scríobhadh an leabhar ag deichniúir scríobhaithe, ochtar díobh gan ainm, idir na blianta 1392-1394. Ba é Ádhamh Cúisín (fl. c. 1400) an príomhscríobhaí, agus Faolán Mac an Ghabhann na Scéal (bás 1423) an t-aon scríobhaí eile a bhfuil aithne air as a ainm
Ábhair.
Is leabhar párpháipéir ollmhór é, 44 cm x 27 cm, scríofa as Meán-Ghaeilge. Dúirt duine dá scríobhaí faoina ábhar gur "bolg an tsolathair" atá ann. Faightear ann sraith dinnseanchais aoi, an Banseanchas, Sanas Cormaic, Leabhar na gCeart, cuid de Leabhar Gabhála na hÉireann, dánta, agus ginealaigh.
Caitear sciar maith den leabhar le bunúis agus ginealaigh chlann Uí Cheallaigh as Uí Maine, tugadh chun dáta ádh am a thiomsaithe. I dteannta sin, tá ceathrúna ag tabhairt ómóis don réimeas fada agus rath i gcónaí de chlann Uí Dhiarmada (.i., sliocht Dhiarmada Mhic an Bháird), agus ag moladh chlann Mhic an Bháird ina gcáilíocht mar thaoisigh Chinéal Reachta Soghán as lár-thoir Chontae na Gaillimhe.
Ábhar ar iarraidh.
Scaradh daichead fóilió ad am lámhscríbhinn agus cailleadh iad, cé gur caomhnaítear trí fhóilió 17–19 in Egerton 90. Rinneadh catalóg d' ábhar na lámhscríbhinne sa seachtú haois déag fad is a bhí sí i seilbh Sir James Ware agus roimh cailleadh na bhfóilió úd, a chuir in iúl go raibh inti tráth téacsanna amhail is Leabhar Gabhála na hÉireann agus Agallamh na Seanórach.
Tharraing Dubhaltach Mac Firbhisigh ar chuid den ábhar caillte agus Leabhar na nGinealach á scríobh aige i nGaillimh sa bhlianta 1649-1650. I measc téacsanna a ghlac sé, tá Seanchas Síl Ír, agus b'fhéidir Clann Ollamhan Uaisle Eamhna. Tharraing sé ar ábhar freisin agus Coimre na nGinealach á scríobh sa bhliain in early to mid-1666. Thug Nollaig Ó Muraíle faoi ndeara gur an-dhílis iad trascríbhinní Mhic Fhirbhisgh.
Lia Fàil (Albain). Is séadchomhartha Albanach é an Lia Fàil nó Clach na Cinneamhain (nó “Stone of Destiny” / “Stone of Scone” i mBéarla), bloc dronuilleogach de ghaineamhchloch dhearg (tá Lia Fáil i dTeamhair, Contae na Mí, chomh maith; féach anseo).
Tréithe.
Is é a mhéid ná 66 cm faoi 42.5 cm faoi 26.7 cm, agus is é a meáchan thart ar 152 kg. Tá cros greanta go garbh ar dhromchla amháin de, agus fáinne iarainn ar an dá cheann len é a iompar. 
Coinníodh an leac cloiche i mainistir Sgàin i Sgàin, in aice le Peairt le fada an lá. 
Tá amhras ann faoi bharántúlacht na cloiche le fada. Dheimhnigh geolaithe áfach go bhfuil an chloch a thóg Éadbhard I Shasana go Westminster ina " Gaineamhchloch Dhearg Íochtarach", a cairéalaíodh i gcóngaracht Sgàin.
Dúchas.
Tá teoiricí agus finscéalta éagsúla ann faoi stair na cloiche sular socraíodh í i Sgàin: 
Baineann scéal amháin le Fergus Mór mac Eirc, céad Rí na Scoit in Albain. D'iompar sé an Lia Fáil ó Éirinn go hEarra-Ghàidheal, áit a corónaíodh ina rí é. B'fhéidir go raibh nasc ann leis an Lia Fáil i dTeamhair. Áitíonn traidisiúin eile go bhfanann an fíor-Lia Fáil i dTeamhair. (Tá "Inis Fáil" ar cheann de na hainmneacha traidisiúnta ar Éirinn, deirtear). 
Cuireann finscéalta eile le fios gur as an Talamh Naofa a tháinig an Lia Fáil, ón aimsir Bhíobalta... gurb í Cloch Iacóib i, a thóg Iacób le linn dó bheith i Haran (Leabhar Gheineasas 28: 10–22).
Stair.
Úsáideadh an leac cloiche ar feadh na gcéadta bliain i gcorónú ríthe na hAlban, agus ina dhiaidh sin nuair a tháinig ríthe na hAlban i gcoróin i Sasana agus an Ríocht Aontaithe, tar éis Acht an Aontais.
Sa 14ú haois, chuir Walter Hemingford, an cléireach Sasanach agus an staraí, síos ar an áit a raibh cloch chorónaithe na hAlban mar mhainistir Sgàin, 3km ó thuaidh ó Pheairt. 
Go dtí 1950, bhí an leac ar taispeáint i Westminster, Sasana. Ach ghoid náisiúnaithe na hAlban é ar 24 Nollaig 1950, agus faraor, bhris na gadaithe an chloch Albanach ina dhá leath. Ar 11 Aibreán 1951 fágadh an liag i mainistir Obar Bhrothaig in Albain. 
Ar aon nós, bhí an chloch ar ais i Londain sa bhliain 1953 nuair a rinneadh banríon ar an Ríocht Aontaithe d'Eilís II.
Leabhar Leasa Mhóir. Lámhscríbhinn Ghaelach na meánaoise is ea Leabhar Leasa Mhóir. Thug Dennis O'Flynn, staraí as Corcaigh, an t-ainm úd dó, tar éis dá tabhairt di sa bhliain. Sa bhliain 1855, chuir Eugene O'Curry an milleán ar O'Flynn óir gur scar sé an leabhar as a chéile agus dhíol sé iad astu féin le bailitheoirí.
Cur síos.
Is lámhscríbhinn phárpháipéir é Leabhar Leasa Mhóir, le tomhas 37cm x 25.5cm. "Leabhar Mhic Chárthaigh Riabhaigh" an t-ainm ar dtús a bhí air. 
Tiomsú.
Coimisiúnaíodh leabhar ag Finghín Mac Cárthaigh Riabhaigh agus a bhean chéile Lady Catherine, iníon Thomas FitzGerald, 7ú Iarla Dheasumhan, agus dá bharr a ainm eile. Tiomsaíodh an lámhscríbhinn sa luath 15ú haois (1408-11), bunaithe ar "Leabhar Mainistir Bhuithe" atá caillte, chomh maith le lámhscríbhinní eile. Scríobhadh tuairim is nócha fán gcéad den saothar ag scríobhaí anaithnid amháin. Scríobh Aonghas Ó Callanáin (fl. 15ú haois), de chlann áitiúil leighis, tuairim is dhá fhóilió déag. Cuireadh lámha anaithnide eile roinnt míreanna gearra isteach. Luath-NuaGhaeilge is ea teanga an tsaothair.
Ábhar.
Faightear beathaí na naomh sa saothar, go háirithe Naomh Bríd, Naomh Pádraig, agus Naomh Colm Cille. Tá ann freisin "Agallamh na Seanórach", scéal oll-tábhachtach na Fiannaíochta as Meán-Ghaeilge a théann siar go dtí an 12ú haois. Tá ann chomh maith "Leabhar Ser Marco Polo", aistriúchán Gaeilge den leabhar le Marco Polo, "Il Milione".
Iar-1814.
Cailleadh roinnt leathanach as an leabhar go gairid tar éis dó a aimsiú, i bhfolach taobh thiar de bhalla i gCaisleán Leasa Mhóir sa bhliain 1814, ach creidtear go gcaomhnaítear iad in altanna léannta scríofa sa 19ú haois.
Tá leagan digiteach de Leabhar Leasa Mhóir le fáil, le cur síos le Pádraig Ó Macháin, ar ISOS.
Téacsanna.
Téacsanna naomhsheanchais
Prós
Aistriúcháin ón Laidin
Fuinneamh dorcha. Fuinneamh aineoil is ea an fuinneamh dorcha i gcosmeolaíocht fhisiciúil agus i réalteolaíocht; tá sé le fáil ar fud an spáis agus tá claonadh aige chun leathnú na cruinne a ghéarú de réir dhlí Hubble. Is í teoiric an fhuinnimh dhorcha is fearr a dhearbhaíonn na grinnithe a rinneadh ó na 1990idí i leith, grinnithe a thaispeánann go bhfuil leathnú na cruinne ag brostú.
Má dhéantar talamh slán de go bhfuil bunus le samhail chomhréireachta na cosmeolaíochta, cuireann na tomhais is fearr in iúl go bhfáisctear 68% den fhuinneamh sa chruinne inbhraite as an bhfuinneamh dorcha. Tá dlús an fhuinnimh dhorcha an-íseal (~ 7 × 10−30 g/cm3), i bhfad níos ísle ná dlús an ghnáthdhamhna nó an fhuinnimh dhorcha laistigh de réaltraí. Ach tá tábhacht ar leith leis i maisfhuinnimh na cruinne toisc go bhfuil sé aonfhoirmeach trasna an spáis.
Maítear go bhfuil dhá chineál fuinnimh dhorcha ann: an chomhréireacht chosmeolaíoch a líonann an spás go haonchineálach mar dhlús buan fuinnimh, agus réimsí scálacha ar nós saineisinte nó moduli, cainníochtaí dinimiciúla ar féidir lena ndlús fuinnimh athrú san am agus sa spás. 
Ó tá cosmeolaíocht na comhréireachta ag brath ar shamhail shimplí, creidtear go bhféadfaí fáil réidh le teoiric an fhuinnimh dhorcha dá dtabharfaí cuntas níos beaichte ar na struchtúir atá le fáil ar gach scála sa chruinne.
Arthur Grey, 14ú Barún Gray de Wilton. Barún de chuid Tiarnas Shasana ab ea an tOnórach Arthur Grey, an 14ú Barún Gray de Wilton, KG (1536–1593), Tá cuimhne mhór anois ar an Tiarna Gray de Wilton as a chuid cuimhní cinn ar a athair, as páirt a ghlacadh i gcosaint deiridh Calais, agus as a rannpháirtíocht sa sléacht tar éis Léigear Smerwick i gCorca Dhuibhne i gContae Chiarraí. D’fhreastail sé mar Fhear Ionaid an Rí ó 1580 go 1582. 
Saol.
Ba é Arthur Gray an mac ba shine den13ú Barún Gray de Wilton agus Mary, iníon an Chéad Iarla Worcester. Bhí sé ina Ridire agus taifeadadh é mar Ard-Leifteanant i ar dhá ócáid ar leithligh, i 1569 agus i 1587, cé nár taifeadadh go raibh an teideal sin aige do na blianta go léir idir eatarthu. Is dócha gur chuaigh sé lena athair go Guisnes sa bhliain 1553; is cinnte go raibh sé ann nuair a d'fhógair na Francaigh cogadh i 1557; Is é an cuntas súl a thug sé ar Guisnes faoi chosaint éadóchasach dheireanach a athar, tar éis do Chalais féin titim, an fhoinse is fearr i gcónaí don eachtra. Dála a athar rinneadh giall dó ach fuasclaíodh é bliain ina dhiaidh sin. Tháinig sé i gcomharbacht ar a athair mar an 14ú Barún sa bhliain 1562; bhí an fhortún teaghlaigh laghdaithe go mór ag an airgead fuascailte trom a theastaigh uaidh a íoc i gcomhair a athair a shaoradh. Thug Eilís I Shasana, áfach, an mhaoin a fhorghéill a athair as a pháirt in eachtra an Bhantiarna Jane Gray. 
Sa bhliain 1580, d'earcaigh sé fórsa de 6,000 agus cuireadh é mar Fhear Ionaid na hÉireann chun an Dara Éirí Amach Desmond a chloí, in áit an Sir William Pelham a raibh ainm amuigh air as a bheith brúidiúil. Ba é an chéad teagmháil ba mhó a bhí aige ná nuair a bhí sé i gceannas ar arm de thart ar 3,000 i gCath Ghleann Molúra, Contae Chill Mhantáin i mí Lúnasa, áit a ndearnadh Fiach Mac Aodha Ó Broin sléacht orthu, le taismigh de 800. Níos déanaí sa bhliain chéanna, threoraigh sé fórsa 800 go dtí Ard na Caithne i gContae Chiarraí áit ar cuireadh chun báis go hachomaira 600 trúpa Éireannach, Iodáilach agus Spáinneach, ar a dtugtar Sléacht Dhún an Óir. De réir leaganacha áirithe den ócáid seo, gheall an Tiarna Grey de Wilton a saol a thabhairt don gharastún mar mhalairt as a ngéilleadh, rud a bhris sé - mar thoradh air sin bhí an seanfhocal Éireannach 'Grey's faith'.
Mercè Rodoreda. Scríbhneoir Catalónach a rugadh in Barcelona ab ea Mercè Rodoreda I Gurguí (10 Deireadh Fómhair 1908 - 13 Aibreán 1983). Is í a húrscéal is cáiliúla ná "La plaça del diamant" (Cearnóg an diamaint), úrscéal a aistríodh go níos mó ná tríocha teanga.
Saol.
Ní dheachaigh Mercè Rodoreda ar scoil ach ar feadh sé bliana , scoil inar úsáideadh an Spáinnis mar mheán teagaisc, agus d’fhoghlaim sí scríobh na Catalóinise mar dhuine fásta. Nuair a bhí sí fiche bliain d’aois, phós sí a huncail, agus bhi mac amháin acu. Bhí sí ag obair mar iriseoir, agus d’fhoilsigh sí cúig úrscéal le linn na dtríochaidí. Nuair a chríochnaigh Cogadh Cathartha na Spáinne, chuaigh sí ar deoraíocht go dtí an Fhrainc, agus mhair sí tríd an Dara Cogadh Domhanda ann. 
Tar éis fiche bliana de thost, d’fhoilsigh sí cnuasaigh gearrscéalta "Vint-i-dos contes" (Dhá scéal is fiche) i 1958, agus i 1962 d’fhoilsigh sí "La plaça del diamant" (Cearnóg an diamaint), a thuill cáil ar leith. Scéal atá ann faoi bhean óg ón lucht oibre a phósann fear corrmhéineach agus a thagann slán as an gcogadh agus as an gcruatan ina dhiaidh sin. Aistríodh an leabhar seo go Béarla den chéad uair i 1967 le hÉireannach darb ainm Eda O'Shiel.
D’fhill sí go dtí ar an gCatalóin sa bhliain 1972. Faoin am sin, ba scríbhneoir aitheanta í. Fuair sí bás ón ailse i 1983. Tri bliana níos déanaí foilsíodh a dhiostóipe "La mort i la primavera" (An bás agus an t-earrach).
Saothair.
I measc shaothair Mercè Rodoreda tá:
ARÉ 23 N 10. Lámhscríbhinn Ghaelach na meánaoise is ea ARÉ 23 N 10, ar a dtugtaí Betham 145 tráth.
Achoimre.
Lámhscríbhinn Ghaelach de dheireadh na 16ú haoise is ea ARÉ 23 N 10, caomhnaithe anois i Leabharlann Acadamh Ríoga na hÉireann, Baile Átha Cliath. Tráth dá raibh, bhí sí i seilbh Sir William Betham (1779–1853).
Is an luachmhar í a lámhscríbhinn as ucht a cnuasach litríochta Gaelacha na meánaoise. Scríobhadh í sa bhliain 1575 ag "Ballycummin", Contae Ros Comáin. Scríobhaithe an tsaothair ab ea Aodh, Dubhthach agus Torna, triúir scoláirí Uí Uí Mhaolconaire, clann léannta a raibh clú aici mar tiomsaitheoirí Egerton 1782 sa bhliain 1517.
FN FAL. Is raidhfil catha é an FN FAL (Fraincis: "Fusil Automatique Léger," Gaeilge: raidhfil uathoibríoch éadrom). Bhain formhór na bhfórsaí ECAT úsáid as an FAL; eisceacht shuntasach ab ea Stáit Aontaithe Mheiriceá.
An Leabhar Breac. Lámhscríbhinn de phár mín is ea An Leabhar Breac (Meán-Ghaeilge: An Lebar Brec) agus ábhar Meán-Ghaeilge agus Laidine ann. Uaireanta tugtar Leabhar Mór Dúna Doighre air nó Leabhar Breac Mic Aodhagáin. Tá an lámhscríbhinn i leabharlann Acadamh Ríoga na hÉireann agus luaitear sa chatalóg í mar MS 23 P 16 nó 1230.
Is dócha gur thiomsaigh Murchadh Riabhach Ó Cuindlis an lámhscríbhinn ag Dún Doighre in oirthear Chontae na Gaillimhe idir na blianta 1408 agus 1411. 
Stair.
Sa 16ú haois bhí an lámhscríbhinn i seilbh Chlann Mhic Aogáin, dream a raibh géag díobh ina gcónaí i nDún Oighre mar bhreithimh ag muintir Chonchúir. In 1629 bhí an leabhar le fáil i Mainistir Chineál Fhéichín i gContae na Gaillimhe.
Rinne Mícheál Ó Cléirigh cóip de leathanaigh 272-7. Fuair Éamon Ó Ceallaigh seilbh ar an lámhscríbhinn i gContae Ros Comáin in 1732, fuair an Dochtúir Seán Ó Briain í in 1768 agus ansin fuair Cornelius Ó Dálaigh i mBaile Mhistéala i gContae Chorcaí í. Cheannaigh an Ginearál Charles Vallancey an chéad imleabhar ón Dálach ar son Acadamh Ríoga na hÉireann ar thrí ghine in 1789. Bhí an dara himleabhar ag an Dálach freisin ach ní raibh a fhios aige gur chuid den lámhscríbhinn chéanna é. Cheannaigh Tomás Ó Gormáin an t-imleabhar sin in 1789, fuair George Smith ó Fhaiche an Choláiste i mBaile Átha Cliath é sa 19ú haois agus fuair an tAcadamh tar éis 1844 é. 
Cur síos.
Lámhscríbhinn mhór í agus í 40.5 cm ar 28 cm, rud a fhágann gurb í an lámhscríbhinn pháir is leithne a bhreac scríobhaí amháin í. 
Tá daichead leathanach inti agus iad leagtha amach in dhá cholún. Tá na ceannlitreacha maisithe go simplí, cuid de na litreacha comhshnaidhmithe le patrúin mhíolchruthacha agus dath flanndearg, dearg, buí agus gorm orthu. Tá dhá dhearadh ann, léaráid ar dhéanamh blátha ar leathanach 121 agus dearadh den Chroch Chéasta ar leathanach 166.
Ábhar.
Téacsanna reiligiúnda i Laidin agus i Meán-Ghaeilge is mó atá sa lámhscríbhinn. Orthu sin tá cuntas seanmóireachta ar Naomh Pádraig, Colm Cille, Naomh Bríd, Naomh Ceallach agus Naomh Máirtín ó Tours. 
Ina theannta sin tá leagan luath de "Félire Óengusso", "Riail na gCéilí Dé", "Aislinge Meic Con Glinne", leagan de "Fís Adamnáin", "Saltair na Rann", "Stair Nicomeid", "Amra Choluim Chille", liodán a bhaineann le Muire, finscéalta, iomainn, teagasc Críostaí agus aithisc. Ábhar de chineál eile "Sanas Cormaic" agus stair de Philib na Macadóine agus d’Alasdair Mór.
Gluaiseanna agus nótaí.
D’fhág Murchadh Riabhach a lán nótaí ar imeall na lámhscríbhinne agus tagairt déanta aige, mar shampla, d’fhánaí de chat. Luaigh Murchadh Ó Madagáin áirithe guth binn spideoige i sráidbhaile Lothra. Is minic an scríobhaí ag gearán faoin aimsir, go háirithe faoin bhfuacht. 
Bhain an scoláire Tomás Ó Con Cheanainn úsáid as na nótaí chun go dtomhaisfeadh sé an t-am a tógadh chun míreanna a scríobh. Thóg sé timpeall sé seachtaine ar an scríobhaí 35 leathanach a scríobh (lgh 141–75), ach chaith sé lá ag cóipeáil dáin le gluaiseanna idir na línte.
Liber Flavus Fergusiorum. Lámhscríbhinn Ghaelach na meánaoise is ea Liber Flavus Fergusiorum (Leabhar Buí Uí Fhearghais), freisin ARÉ 23 O 48 a-b, scríofa c. 1437-40.
Uí Fhearghais.
Sa 7ú haois, bhaist agus athainmnigh Naomh Aodhán (Maodhóg) mic Ailiealla, sa 9ú glúin amach ó Niall, Ardrí na hÉireann, mar a deirtear sa "Lives of Irish Saints": 
Fearghas agus Faircheallach ba ea na hainmneacha baiste. Rinne oidhrí Naomh Aodháin ag Mainistir Ros Inbher agus Mainistir Dhroma Leithne. Rítheaghlach ba ea Uí Fearghais féin, suite ó dhúchas Ros Cam i gClann Fhearghaile. Sa 13ú haois, bhog siad i gContae Mhaigh Eo isteach.
Sa 14ú haois, scríobh baill den chlann an lámhscríbhinn darb ainm anois "Liber Flavus Fergusiorum".
Údair.
Scríobhadh "Liber Flavus Fergusiorum" ag amanna agus scríobhaithe éagsúla Uí Fhearghais, an príomhscríobhaí ná Aedh. Ainmnítear beirt aistreoirí, Seaán Ó Conchubair agus Uidhisdín Mag Raighin, sna colafain. D'aistrigh Ó Conchubair alt ar Oifig na Marbh, agus Mag Raighin, Beatha Sheáin soiscéalaí.
Thóg shliochtach Uí Fearghais, Dr. John Fergus an lámhscríbhinn ó Mhaigh Eo go dtí Baile Átha Cliath san 18ú haois. Tar éis a bháis sa bhliain 1761, bhí sí i seilbh a iníne, Frances Arabella Kennedy. Bhronn a garmhac an lámhscríbhinn don Acadamh Ríoga na hÉireann sa bhliain 1875.
Leabhar an Iarla Bháin. Meascra Gaelach liteartha agus reiligiúnach is ea Leabhar an Iarla Bháin, nó "The Laud Genealogies and Tribal Histories" scríofa c. 1404–1452. Anois Laud 610 sa Bodleian Library, tá dhá fhóilió déag inti, curtha isteach i Leabhar na Rátha. Chruthaigh scríobhaithe Gaelacha an lámhscríbhinn faoi phátrúnacht Séamas de Buitléir, 4ú hIarla Thuamhan (1392–1452). Scríobhadh í as Meán- agus Luath-Nua-Ghaeilge, i Ráth an Photaire agus áiteanna eile. 
Bhí clú ar de Buitléir gurbh é Níos Gaelaí ná na Gaeil féin. Ba Ghaeilgeoir é, agus is amhlaidh gurbh eisean an chéad thiarna Angla-Éireannach riamh a cheap breitheamh, Domhnall Mac Flannachadha, ar a bhronn sé tailte i gContae Thiobraid Árann as a chuid seirbhíse.
Déanann Henry agus Marsh-Michel cur síos air mar a leanas:
Gníomhais Thuamhan. Baineann na Gníomhais Thuamhan le tailte agus réadmhaoin i dThuamhain, Contae an Chláir. Caomhnaítear an lámhscríbhinní i Leabharlann Choláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath. Scríobhadh an saothar as Gaeilge, idir Meán agus Luath-Nua.
Faightear sa bhailiúchán téacsanna gan dáta a théann siar go dtí na 12ú go 14ú haoiseanna; den chuid is mó ámh, scríobhadh iad idir na blianta 1419 agus 1619.
Is bunús tábhachtach é an saothar seo le haghaidh scríbhneoireacht dlí in Éirinn.
Deir Hardiman, 1826, faoina gníomhais seo:
Bodleian Library. Príomhleabharlann taighde Ollscoil Oxford is ea an Bodleian Library, agus ar cheann desna leabharlanna is sine san Eoraip. Agus thart ar 12 milliúin rud ann, sa dara háit sa Bhreatain atá sí ó thaobh méide de, tar éis an British Library.
British Library. Leabharlann náisiúnta na Ríochta Aontaithe is ea an British Library (Gaeilge: An Leabharlann Bhriotanach) agus an leabharlann is mó ar domhan de réir mhéid na catalóige. Meastar go bhfuil tuairim is 170–200 milliúin+ rud as mórán tíortha.
Na Seacht dTúr. Is é "Na Seacht dTúr" ainm na bhfoirgneamh a tógadh i mBaile Munna, bruachbhaile i dtuaisceart Bhaile Átha Cliath, idir na blianta 1966 go 1969.
Ag an am sin, bhí fadhbanna tithíochta i lár Bhaile Átha Cliath agus bhí go leor daoine ina gcónaí i bhfoirgnimh chontúirteacha Seoirseacha a bhí ag titim as a chéile. 
Cheap an rialtas gurbh é an réiteach ná árasáin ardstóracha nua a thógáil.
Tógadh seacht dtúr 15 stór agus baisteadh iad le hainmneacha an tseachtair cheannairí stairiúla ón Éirí Amach 1916, a bhí á cheiliúradh sa bhliain 1966. Chomh maith le sin, tógadh naoi mbloc déag ocht stór in airde (iad roinnte idir na ceantair Baile Bhúséir, Baile Cora, Coltraí, Seangán agus Saileog) agus fós deich cinn eile le ceithre stór (roinnt acu i Seangán agus Saileog, agus cuid eile i gCnoc an Ghainimh chomh maith).
Ag an am ba shiombail iad na harasáin de nua-aimsearthacht an stáit ach níor tugadh aire maith do na foirgnimh agus bhíodh fadhbanna cothabhála rialta ann le himeacht ama. Mar shampla, ní bhíodh na hardaitheoirí ag oibriú agus bhíodh ar dhaoine an staighre a úsáid, fiú iad a bhíodh ina gcónaí ar an gcúigiú stór déag agus pram á iompar acu. Bhí fadhbanna le drugaí sa cheantar, bochtaineacht agus eisiamh. Tá tagairtí san amhrán "Running to stand still" le U2, a d'fhás a bpríomhamhránaí Bono suas sa cheantar, do na fadhbanna seo. Tagraíonn líne an amhráin dó "Feicim seacht dtúr ach ní fheicim ach slí amháin amach" - is é sin, bás ó ródháileog drugaí.
Mar thoradh ar na fadhbanna go léir, thóg an rialtas an cinneadh na foirgnimh a leagan - dhéanfaidís iarracht an ceantar a thabhairt ar ais. Cuireadh tús le próiseas athghiniúna i 1997. Bhí sé as na seacht dtúr faoin mbliain 2013. Scriosadh an túr deireanach sa bhliain 2015 agus leis sin d'imigh ceann de shainchomharthaí Bhaile Átha Cliath. Idir shainchomhartha fhísiúil agus shainchomhartha staire a bhí ann.
Henry Cavill. Henry William Dalgliesh Cavill ( /k æ v əl / is aisteoir Briotanach é a rugadh ar an 5 Bealtaine, 1983). Thosaigh sé a ghairm bheatha le róil sna scannáin "The Count of Monte Cristo" (2002) agus "I Capture the Castle" (2003). Ina dhiaidh bhí sé le feiceáil i róil éagsúla i roinnt sraitheanna teilifíse, ina measc "Lynley Mysteries" de chuid an BBC, "Midsomer Murders ar" ITV agus "The Tudors" ar Showtime. Bhí sé le feiceáil ó shin i mórán scannán Hollywood, ar nós "Tristan &amp;amp; Isolde" (2006), "Stardust" (2007), "Blood Creek" (2009), agus "Immortals" (2011). 
Bhain Cavill clú agus aitheantas idirnáisiúnta amach as Superman a léiriú sa DC Extended Universe. Ghlac sé ról an laoich i "Man of Steel" (2013), "Batman v Superman: Dawn of Justice" (2016), agus "Justice League" (2017). Ina dhiaidh sin, ghlac sé páirt sna scannáin eachtraíochta "The Man from UNCLE" (2015) agus "Mission: Impossible - Fallout" (2018). 
An ceathrú buachaill de chúigear, rugadh Cavill ar Gheirsí in Oileáin Mhuir nIocht. Ba rúnaí bainc í a mháthair, Marianne (Dalgliesh), agus bhí a athair, Colin Cavill, ina stocbhróicéir. Fuair sé a chuid oideachais ag Scoil Ullmhúcháin Naomh Micheál i Saint Savior, Geirsí, sular fhreastail sé ar Scoil Stowe i Stowe, Buckinghamshire.
Pornhub. Is suíomh pornagrafaíochta agus malartú físeanna pornagrafacha é Pornhub atá lonnaithe i gCeanada. Seoladh é i Montreal, agus chuir sé ábhar pornagrafaíochta ar fáil ó 2007 i leith. Tá oifigí agus freastalaithe ag Pornhub freisin in San Francisco, Houston, New Orleans agus i Londain. I mí an Mhárta 2010, cheannaigh Manwin, ar a dtugtar MindGeek anois, agus a bhfuil go leor suíomhanna gréasáin pornagrafacha eile aige, an comhlacht. 
Cuireann Pornhub físeáin 360 ° ar fáil dá chustaiméirí agus is féidir iad a bhreathnú ar an PlayStation VR. I mí Feabhra 2015, d'fhógair PornHub go raibh banda láimhe a ghinfeadh leictreachas ó fhuinneamh cinéiteach. Agus é dírithe go príomha ar fhir, bhainfeadh an banna láimhe úsáid as bogadh suas agus síos na láimhe agus lámhchartadh ar siúl le hearraí leictreonacha a luchtú. I mBealtaine 2018, sheol Pornhub a sheirbhís VPN féin darb ainm VPNHub.
Lámhach Kizlyar, 2018. Thosaigh fear Dagastánach 22 bliain d'aois ag lámhach, ar an 18 Feabhra, 2018, ar chomhthionól in eaglais Cheartchreidmheach i Kizlyar, ag marú cúigear bean agus ag gortú daoine eile, dhá fir póilíní san áireamh. Scaoileadh na póilíní ar dualgas é.