Trelis/gawiki huggingface dataset:
Gleanntáin Ghlas' Ghaoth Dobhair. Amhrán Éireannach leis an gceoltóir Proinsias Ó Maonaigh is ea Gleanntáin Ghlas' Ghaoth Dobhair. Scríobh Ó Maonaigh an t-amhrán faoina bhaile dúchais, Gaoth Dobhair i gContae Dhún na nGall.
Naisc sheachtracha.
"Gleanntáin Ghlas' Ghaoth Dobhair" ar "IrishSongs.com
An tUltach. B'é An tUltach iris oifigiúil Chomhaltais Uladh. Bunaíodh an iris sa bhliain 1924. B'é "An tUltach" an iris is sine atá ann as Gaeilge ag bpointe amháin.
Foilsíodh an t-eagrán deiridh de An tUltach mí Aibreáin sa bhliain 2018. 
Scéim cham chun airgead a shaothrú atá ar shuíomh idirlín na hirise i láthair na huaire (2020). Is féidir síntiús a ghlacadh léi inniu ach níl an cartlann ar fáil. Ach bhí deontas thart ar £30,000 faighte ag na feidhmeannaigh leis an saibhreas millteanach atá carntha thar chéad bliain a chur ar fáil go digiteach don phobal.
Stair.
Bunaíodh An tUltach sa mbliain 1924 agus foilsíodh ar bhonn míosúil é ó shin. Bhí sé ar cheann de na hirisí is rathúla i saol na Gaeilge agus cé is moite de An Timire ba í an iris is faide i gcló. Bhí maoiniú rialta á fháil ag an iris ó Fhoras na Gaeilge go dtí go ndearnadh athstruchtúrú ar an múnla maoinithe d’fhoilseacháin Ghaeilge in 2013.
Ba ag brath ar airgead ó fhoinsí éagsúla a bhí An tUltach ó 2013 go dtí 2018..., Comhairle Ealaíon Thuaisceart Éireann, Conradh na Gaeilge, ranna rialtais Thuaidh agus Theas, fógróirí agus síntiúsóirí ina measc.
Seán Caomhánach. Is peileadóir é Seán Caomhánach nó Seán Cavanagh mar a thugtar air as Béarla. As Contae Thír Eoghain dó agus imríonn sé le foireann an chontae. Thosaigh sé ag imirt le foireann na sinsir i gCraobh na hÉireann sa bhliain 2002, agus anois tá trí Chraobh agus ceithre Ghradam All-Star buaite aige.
Peadar Ó Ceannubháin. Is iar-pheileadóir Éireannach é Peadar Ó Ceannubháin, nó "Peter Canavan" mar atá aithne air as Béarla, a rugadh ar an 9 Aibreán na bliana 1971 i nGlencull, Contae Thír Eoghain. Bhuaigh sé Craobh na hÉireann le foireann an chontae sna blianta 2003 agus 2005, agus bronandh sé ghradam All-Star air.
March of the Penguins. Scannán faisnéise ón bhliain 2005 is ea March of the Penguins (Fraincis La Marche de l'empereur).
Bruce Almighty. Scannán ón bhliain 2003 is ea Bruce Almighty.
Lemony Snicket's A Series of Unfortunate Events. Scannán ón bhliain 2004 is ea Lemony Snicket's A Series of Unfortunate Events.
Charlotte's Web (scannán 1973). Scannán de chuid Hanna-Barbera is ea Charlotte's Web (Gréasán Charlotte) (1973), atá bunaithe ar an leabhar le E. B. White. An seicheamh scannán, , eisíodh i fhíseáin ina dhiaidh i Márta 2003.
Teletubbies. Clár teilifíse do leanaí de chuid an BBC is ea Teletubbies. Is iad "Tinky Winky", "Dipsy", "Laa-Laa" agus "Po" príomh-charachtair na sraithe. Craoladh an tsraith sna blianta 1997–2001 as Béarla, agus tiontaíodh an clár go teangacha éagsúla eile chomh maith, lena n-áirítear an Ghaeilge. Thosaigh sraith nua Teletubbies ag craoladh ar an 9 Samhain, 2015.
Paz Vega. Is ban-aisteoir Spáinneach í Paz Campos Trigo nó Paz Vega mar is fearr aithne uirthi. Rugadh í ar 2 Eanáir 1976 in Sevilla na Spáinne.
Beathaisnéis.
Rugadh Vega i Sevilla, Andalucía, Spáinn, agus tógann sí a hainm stáitse óna seanmháthair. D'fhreastail sí ar an scoil stáitse "Centro Andaluz de Teatro".
Saol pearsanta.
Is é Orson Salazar a fear céile.
Final Fantasy. Is saincheadúnas é Final Fantasy (ファイナルファンタジー, Fainaru Fantajī), gnó comhchruinnithe i gcluichí físeáin agus scannáin.
Albert Speer.  
Ba ailtire agus ball de Páirtí Náisiúnta Sóisialach Lucht Oibre na Gearmáine é Albert Speer (a rugadh i Mannheim ar an 19 Márta 1905 agus a fuair bás i Londain ar 1 Meán Fómhair 1981).
Saol.
Chuala Speer óráid ó Adolf Hitler i Mí Eanáir 1931, agus chuaigh sé isteach sa NSDAP. 
I rith an Dara Cogadh Domhanda, bhí sé ina bhall den réimeas barbartha Naitsíoch. Ar an 8 Feabhra 1942, ceapadh Speer ina Aire Cogaidh. Tháinig méadú ar an táirgiúlacht de bharr. 
I dtriall Nürnberg, gearradh fiche bliain ar Speer, fiche bliain a chaith sé sa phríosún Spandau i mBeirlín.
Scríobh Speer dhá leabhair i Spandau, "Inside the Third Reich" agus "Spandau Diaries". Bhí Speer buartha faoin trioblóid a tharraing sé, agus bhí aiféala air, is cosúil. 
Scaoileadh amach as an bpríosún é ar an 1 Deireadh Fómhair 1966.
Fuair Speer bás de bharr stróc i Londain sa bhliain 1981. Bhí sé lena ghrá geal, bean óg, in óstán i Londain . agus a bhean a raibh sé pósta uirthi le 40 bliain fós ina cónaí i Heidelberg.
Whitney Houston. B'amhránaí popcheoil í Whitney Elizabeth Houston (9 Lúnasa 1963, Newark, New Jersey, Stáit Aontaithe Mheiriceá - 11 Feabhra 2012, Beverly Hills, California). Bhí clú is cáil ar a guth láidir. 
Is é "I Will Always Love" ceann de na hamhráin is rathúla a bhí ag Whitney, a bhí sa scannán "The Bodyguard" (1992). 
Saol.
Phós sí Bobby Brown ar an 18 Iúil 1992. Bliain ina dhiaidh sin, tháinig a hiníon, Bobbi Kristina Houston Brown, ar an saol. Fuair Whitney agus Bobby colscaradh sa bhliain 2006. 
D'éag Houston ar an 11 Feabhra 2012, in aois 50 di. Thóg sí ródháileog drugaí (cócaon) agus thángthas ar a corp i dtobán folctha sa Beverly Hilton. Ghnóthaigh Houston saibhreas as cuimse, agus bhí "saol an liomó bháin" aici mar a déarfá. Ach fós féin bhí sí chomh tugtha sin do na drugaí go raibh uirthi cuairt a thabhairt ar na ceantair ba shuaraí agus ba bhoichte chun a handúil a shásamh. Gabhadh í fiú sa bhliain 2000 agus le linn na 2000idí, chaill sí guaim agus tharraing sí fiacha troma uirthi féin.
Sa bhliain 2015, fuair a leanbh aonair anbhás ar an gcaoi chéanna ; thóg Bobbi Kristina Brown ródháileog drugaí agus thángthas uirthi i dtobán folctha ina bhaile féin. Fuair sí bás roimh am, 22 bliain d'aois, ar 26 Iúil 2015
Féiniúlacht.
Faoin am a raibh cáil dhomhanda bainte amach ag Houston mar amhránaí bhí tromlach dá comhghormaigh ann nach dtrasnódh an bóthar chun ceoilchoirm léi a fheiceáil.
Cuireadh i leith Houston gur thug sí droim láimhe lena muintir féin. Ní raibh an ceol a chan sí 'gorm' go leor, dar leo. Mar sin níor thuill sí meas an phobail ghoirm sna Stáit Aontaithe. Fiú agus í ag tosú ar bhóthar an cheoil, bhíodh na djanna, go háirithe na gormaigh, ag fonóid fúithi. 
Rinneadar mugadh magadh di agus de réir mar a chuaigh sí in airde réime is ea is mó a chuir siad ina leith go raibh sí tar éis a hanam a dhíol, an dubh a chur ina gheal uirthi féin, nach eiseamláir do ghormaigh óga in aon chor a bhí inti, go raibh a fréamhacha stoite aici, agus a pobal féin á thréigean aici.
Mariah Carey. Is ceoltóir pop í Mariah Carey (27 Márta, 1969, Huntington, Nua-Eabhrac, na Stáit Aontaithe). Tá clú agus cáil uirthi mar gheall ar an nguth láidir cumhachtach atá aici. D'éirigh go maith léi ina tír féin agus i dtíortha eile ar fud an domhain le linn na 1990idí agus í faoi chúram Tommy Matola (a phós Mariah 1993-97), stiúrthóir Columbia Records.
Ainmníodh Carey mar an ban-cheoltóir is mó na mílaoise ag na World Music Awards i 2000. Ach tháinig meath ar rath Mhariah i ndiaidh 2000, nuair a theip ar albam agus scannán s'aici "Glitter".
Ach, d'éirigh go maith le ceirnín s'aici "The Emancipation of Mimi" sa bhliain 2005 agus chuir sé tús le ré úr i saol Carey.
Gradaim agus ainmniúcháin.
Tá 217 gradam buaite ag Carey. Tá 377 ainmniúchán faighte aici.
Saol pearsanta.
In 2015, thosaigh Carey ag dul ar an mbilliúnóir Astrálach James Packer agus, ar 21 Eanáir 2016, d'fhógair sí go raibh siad fostaithe. Faoi Dheireadh Fómhair, áfach, bhí an rannpháirtíocht curtha ar ceal acu. I mí Dheireadh Fómhair 2016, thosaigh sí ag comhrá leis an gcóragrafóir Meiriceánach Bryan Tanaka.
Janet Jackson. Is ceoltóir pop í Janet Damita Jo Jackson (16 Bealtaine, 1966, Gary, Indiana, na Stáit Aontaithe). Thuill Janet clú mar bhall den teaghlach ceolmhar fíor-cháiliúil, na Jacksons, lena deartháir Michael Jackson.
Tá níos mó ná 100 milliún ceirnín díolta aici le linn 20 bliain.
Rugadh a "céad" duine clainne do Jackson ar an 3 Eanáir 2017 agus í 50 d'aois ag an am.
Mary Black. Is amhránaí as Baile Átha Cliath í Mary Black (rugadh 22 Bealtaine 1955).
Saol pearsanta.
Tá Mary pósta le Joe O'Reilly, de chuid Dara Records, agus tá beirt mhac acu (Conor agus Danny) chomh maith le hiníon (Róisín). Tá Danny ina bhall de The Coronas, banna rac-cheoil Éireannach. Téann Róisín ar an ardán faoin ainm Róisín O. Tá cónaí orthu i mBaile Átha Cliath, ach caitheann siad cuid mhór ama i gContae Chiarraí.
Celine Dion. Is amhránaí pop í Céline Marie Claudette Dion (30 Márta, 1968, Charlemagne, Quebec, Ceanada). Tá clú agus cáil ar a guth láidir cumhachtach. 
Bhuaigh sí Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse, i mBaile Átha Cliath sa bhliain 1988, leis an amhrán 'Ne Partez Pas Sans Moi'. 
Seans maith gurb é "My Heart Will Go On" an t-amhrán is cáiliúla agus is rathúla a d'eisigh Dion riamh. Bhain sí Oscar mar gheall ar a páirt sa scannán "Titanic" (1997). Canann Celine i mBéarla agus i bhFraincis.
Britney Spears. Is amhránaí popcheol í Britney Jean Spears, a rugadh ar 2 Nollaig 1977 in McComb, Mississippi, agus a tógadh in Kentwood, Louisiana, sna Stáit Aontaithe. Ba bhreitheamh í ar an "The X Factor" sa bhliain 2012.
Tá iomrá ar Britney ar fud na cruinne agus tá spéis mhór ag na meáin cumarsáide ina saol pearsanta. Phós sí dhá uair, le Jason Alexander agus Kevin Federline.
Dhíol sí thar 100 milliún albaim agus 90 milliún singli, 9 gcinn a bhain stádas cnagshingil amach.
Gradaim agus ainmniúcháin.
Tá 103 gradam buaite ag Spears. Tá 260 ainmniúchán faighte aici.
Dolly Parton. Is ea amhránaí, cumadóir ceoil agus aisteoir Dolly Rebecca Parton (19 Eanáir 1946, in Sevierville, Tennessee, Stáit Aontaithe).
Gradam Grammy. Is duaiseanna iad na Gradaim Grammy a bhronnann Acadamh Náisiúnta na nEalaíon Taifeadta agus Eolaíochta, Stáit Aontaithe Mheiriceá, ar cheoltóirí gach bliain, mar gheall ar éachtaí ceoil na bliana sin. Is cosúil le Gradam Oscar, ach amháin do cheoltóirí in áit d'aisteoirí. Is é an Grammy an gradam ceoil is clúití sa domhan.
Bíonn ócáid na nGrammy ar siúl gach bliain i Los Angeles sna Stáit Aontaithe.
Nasc seachtrach.
Suíomh oifigiúil
Dolores Keane. Is ceoltóir Éireannach í Dolores Keane (a rugadh 26 Meán Fómhair, 1953 i gCathair Loistreáin, Co. na Gaillimhe), a bhfuil clú agus cáil tuillte aici mar shár-amhránaí Éireannach. Glactar leis gurb é leagain Keane d'amhráin ar nós "Galway Bay" agus "Caledonia", na leagain is fearr atá ann.
Thosaigh sí ag ceol leis an ngrúpa De Dannan sna 1970idí agus d'oibrigh sí go minic lena fear céile John Faulkner, ach scair siad i 1988. D'éirigh go maith léi mar cheoltóir aonarach freisin.
Maighread Ní Dhomhnaill. Is ceoltóir Éireannach Maighread Ní Dhomhnaill (a rugadh i gCeannanas, Co. na Mí), a bhfuil clú agus cáil tuillte aici mar sháramhránaí amhrán Éireannach, go háirithe amhráin i nGaeilge. Fuair sí a stór amhrán óna haintín nuair a chaith sí a cuid samhraidh i Rann na Feirste i nGaeltacht Dhún na nGall.
Bhí sí sa ghrúpa ceannródach Skara Brae lena deirfiúr Tríona agus a deartháir Mícheál Ó Domhnaill. D'éirigh go maith léi mar cheoltóir aonarach freisin. 
Tá sí pósta ar Stiúrthóir-Ginearálta RTÉ, Cathal Goan.
Thosaigh si ar thionscadal nua, "T with the Maggies" sa bhliain 2010.
Diana Ross. Is ea ceoltóir pop agus ban-aisteoir Hollywood í Diana Ross (26 Márta, 1944, Detroit, Michigan, na Stáit Aontaithe) (ainm baiste: "Diane Ernestine Earle Ross"). Tháinig clú agus cáil uirthi leis an ngrúpa Motown, na Supremes.
Tá 12 duais Grammy bainte aici, fuair sí ainmniúcháin Oscar agus tá 100 milliúin ceirnín díolta aici.
Nasc.
Suíomh oifigiúil
Barbra Streisand. Is ceoltóir pop agus ban-aisteoir Hollywood í Barbra Joan Streisand (24 Aibreán, 1942, Brooklyn, Nua-Eabhrac, na Stáit Aontaithe). 
Dar le RIAA, is í Streisand duine de na ceoltóirí is rathúla ar an domhan, le níos mó ná 150 milliúin albaim díolta aici. Tá Tony, Grammy, Emmy agus Oscar bainte aici, éacht a tharlaíonn go h-an annamh. 
Thosaigh sí a réim trí bheith ag canadh i gclubanna oíche agus amharclanna Broadway go luath sna seascaidí. Tar éis di bheith ina haoi ar roinnt clár teilifíse, shínigh sí le Columbia Records, agus foilsíodh an chéad albam uaithi, 'The Barbara Streisand Album' (Albam Barbara Streisand) i 1963. Bhuaigh an t-albam dhá Ghradam Grammy, Grammy na Bliana san áireamh. 
Ag deireadh na seascaidí, agus í faoi lánréim mar amhránaí, bhog sí i dtreo na scannánaíochta. Bhí sí ina réalt sa scannán Funny Girls, a bhí gáir mór leis, agus bhuaigh sí Gradam an Acadaimh dá ról ann. Le scaoileadh 'Yentl' (1983) tharla sé gurb í an chéad bhean chun scannán ó stiúideo mór a scríobh, a dhéanamh, a stiúriú agus a bheith ina príomhaisteoir ann. 
I measc a duaiseanna éagsúla tá dhá Ghradam Acadaimh, deich nGradam Grammy, cúig Ghradam Emmy, ceithre Ghradam Peabody, Bonn na Saoirse agus naoi Golden Globes. 
Saol.
Luathshaol.
Rugadh í i mBrooklyn i Nua-Eabhrac ar an 24 Aibreán 1942, iníon Diana agus Emanuel Streisand. Ba soprano í a máthair ina hóige féin agus smaoinigh sí ar ghairm bheatha mar soprano ach thosaigh sí ag obair mar rúnaí scoile. Ba mhúinteoir meánscoile é a hathair sa scoil chéanna, agus b'shin an áit ar chas siad ar a chéile. Ba Ghiúdaigh iad an bheirt acu. B'as an Pholainn clann a máthar, agus b'as Impíreacht na Rúise clann a athair, ina raibh a seanathair ina cantor. 
I 1943, nuair nach raibh sí ach aon bhliain d'aois, fuair a hathair bás de bharr thaom apaipléise agus é 34 bliana d'aois. D'fhulaing a clann faoin mbochtaineacht dá thoradh sin agus iad ag streachailt go mór lena gcuid billí. 
Thosaigh sí a cuid oideachais i Yeshiva (Scoil Ghíudach) i mBrooklyn nuair a bhí sí cúig bliana d'aois. D'fhreastail sí ar Public School 89 agus Erasmus High School ina dhiaidh sin, áit ar chan sí sa chóir le dalta eile, Neil Diamond. Chríochnaigh sí ar scoil agus í sé bliana déag d'aois agus go haicearrach ina dhiaidh sin, thosaigh ag obair mar amhránaí i gclub oíche.
Aretha Franklin. Ceoltóir pop agus gaspail ab ea Aretha Louise Franklin (25 Márta 1942 – 16 Lúnasa 2018). 'Queen of Soul' an leasainm a bhí ar an amhránaí seo a rugadh i Memphis, Stát Tennessee ach a tógadh i gcathair Detroit.. Bhain sí cáil dhomhanda amach di féin de bharr a guth láidir. 
Áirítear gur dhíol sí breis is 75 milliún ceirnín go domhanda, agus ba mhinic í ina príomh aoí ag ceolchoirmeacha freisin.
Ba díol ionspioráide í féin agus a cuid amhránaíochta dóibh siúd i ngluaiseachtaí cearta síbhialta chomh maith le cearta na mban sna Stáit Aontaithe agus i dtíortha eile.
Chan sí ag an searmanas faoinar insealbhaíodh Barack Obama ina Uachtarán ar Mheiriceá i 2009.
Bhí 21 Grammy bainte aici agus—dar le "Rolling Stone Magazine"—ba í an t-amhránaí ab fhearr ar domhan í tráth.
Charlotte's Web. Úrscéal do pháistí de chuid E. B. White is ea Charlotte's Web (Gréasán Charlotte) a foilsíodh sa bhliain 1952.
The Fox and the Hound. Scannán beochana Meiriceánach de chuid Disney ón bhliain 1981 is ea The Fox and the Hound ("An Sionnach agus an Madra"). Ted Berman, Richard Rich, agus Art Stevens ab ea na stiúrthóirí. Ba é an 24ú scannán beochana fada ó Disney. Tá sé bunaithe ar an úrscéal den ainm céanna le Daniel P. Mannix. Ghlac Kurt Russell, Mickey Rooney, Jack Albertson, Pearl Bailey, Pat Buttram, Sandy Duncan, Richard Bakalyan, Paul Winchell, Jeanette Nolan, John Fiedler, John McIntire, Keith Coogan, agus Corey Feldman páirt ann.
Tháinig an scannán leantach, "The Fox and the Hound 2", amach sa bhliain 2006.
Tindersticks. Is banna rac-cheoil as Nottingham i Sasana é Tindersticks. Is é sainmharcanna an bhanna ná an fuaim atá acu a bhainneann úsáid as an ceolfhoireann, an snagcheol agus ceol "soul", chomh maith le guth domhain Stuart A. Staples. 
Baineann Tindersticks úsáid as an giotár leictreach, cosúil le an-chuid grúpaí eile, ach chomh maith le sin, baineann siad úsáid as a lán uirlisí eile cosúil leis an pianó Rhodes, an glockenspiel, an vibraphone, an veidhlín, an trumpa, an trombón, an cláirnéid, an basún agus an orgán Hammond. Tá cáil bainte amach ag an banna sa Ríocht Aontaithe agus sa Mhór-Roinn, ach ní raibh tionchar láidir acu riamh ar an cuilithe. 
Stair.
Bunaíodh an banna i 1991 tar éis Staples, Boulter, Fraser, Macauley agus Hinchliffe bheith i ngrúpa cheoil eile – na "Asphalt Ribbons". D’aistrigh siad an t-ainm go Tindersticks nuair a d’fhionn Stuart A. Staples bosca lasáin Gearmánach ar trá Gréagach. 
Thosaigh siad ag taifeadadh demo i 1992, agus fuaireadar conradh le Tippy Toe Records a chuir amach an céad singil, ""Patchwork", sa bhliain chéanna.
Le albaim uimhreacha a haon agus a dó, bhunaigh an banna fuaim ann féin a mholadh go ginearálta ag na criticeoirí. Go háirithe, fuaireadar fáiltiú go leith agus iad ag seinnt beo le téada breise agus, ó am go ham, le ceolfhoireann iomlán (Mar shampla, an albam beo "Bloomsbury Theatre 12.3.95""). 
Dhein Staples ceol aonair i 2005 agus ceapadh go raibh deireadh le Tindersticks ach, i 2006, sheinn siad ceolchoirm amháin sa Barbican Centre i Londain. An uair sin, sheinn siad an dara halbam ina h-iomláine.
An bhliain ina dhiaidh sin, tháinig Staples, Boulter agus Fraser le chéile agus chaith siad tréimhse ag scríobh ceol i stiúideo i Limousin san Fhrainc. Tháinig albam eile as an seisiún sin – “The Hungry Saw” – le dáta scaoilte i Aibreán 2008 ag Beggars Banquet.
Fuaimriain.
Chomh maith le seacht albaim stiúideo, tá dhá fuaimriain léirithe ag Tindersticks do scannáin dírithe ag an stiúrthóir Francach, Claire Denis – “Nenette et Boni” (1996) agus “Trouble Every Day” (2001 le Vincent Gallo agus Béatrice Dalle).
Bus Éireann. Is comhlacht stáit Éireannach é Bus Éireann a sholáthraíonn na seirbhísí bhus in Éirinn, ach amháin na línte i mBaile Átha Cliath atá á rith ag Bus Átha Cliath. Is é Busáras i mBaile Átha Cliath lár-stáisiún an chomhlachta. 
Bunaíodh an comhlacht mar fhochuideachta de chuid Chóras Iompair Éireann sa bhliain 1987.
Cuireann Bus Éireann cúrsaí náisiúnta, áitiúla, idirchathracha agus scoile ar fáil timpeall na tíre - sa Phoblacht agus sa Tuaisceart.
Gréasán.
Tá gréasán mór ag Bus Éireann sa tír. Mar shampla, is é cúrsa #1 an cúrsa idir Baile Átha Cliath agus Béal Feirste agus is é #12 an cúrsa idir BÁC agus Luimneach. Freisin, bíonn seirbhísí oíche agus go dtí Aerfort Bhaile Átha Cliath, Aerfort na Sionna, Aerfort Cnoc Mhuire srl. 
Bíonn na busanna ar an bóthar go minic agus tá na táillí saghas saor. Mar seo, is cineál iompar coitianta é an bus sa tír.
Encyclopedia Dramatica. Is láithreán gréasáin agus vicí é Encyclopædia Dramatica ar an idirlíon. Doiciméadaíonn an suíomh gach sórt drámaí idirlíon agus "lulz". "In lulz we Trust" a mhana.
Colm Ó Ruairc. Fear spóirt agus láithreoir teilifíse Éireannach is ea Colm Ó Ruairc (Béarla: "Colm O'Rourke"; rugadh in Achadh an Mheasa, Contae Liatroma é ar an 31 Lúnasa 1957). Bhí gairmréim rathúil aige mar pheileadóir le foireann idirchontae na Mí ar feadh scór bliain idir 1975 agus 1995. Nuair a d'éirigh sé as imirt sa bhliain 1995, bhí dhá bhonn buaite aige i gCraobh na hÉireann, cúig bhonn i gCraobh Laighean agus trí ghradam Sárimreoir. 
Is múinteoir scoile é, agus bíonn sé le feiceáil mar aoi agus tráchtaire ar an gclár spóirt The Sunday Game.
Seosamh Ó Cuana. Is iarimreoir iomána mór le rá é Seosamh Ó Cuana (Béarla: "Joe Cooney") a bhain cáil agus rath amach ina thosaí le foireann idirchontae na Gaillimhe agus a chlub Na Sáirséalaigh. Maítear go bhfuil sé ar dhuine de na hiománaithe ab fhearr riamh i stair iománaíochta na Gaillimhe.
Seán Bán Breathnach. Láithreoir raidió agus teilifíse is ea Seán Bán Breathnach, nó SBB mar atá aithne air chomh maith, a chraolann don chuid is mó trí mheán na Gaeilge. As Indreabhán i gContae na Gaillimhe dó, bíonn sé le cloisteáil agus le feiceáil ar na stáisiúin RTÉ, Raidió na Gaeltachta agus TG4. 
Gairm.
Is ag casadh ceirníní ar an gclár "Popseó na Máirte" ar Radio Éireann a thosaigh Seán Bán ar an gcéad lá d’Aibreán 1969. 
Ní raibh sé ach naoi mbliana déag d'aois nuair a thosaigh sé ag cur a chéad chlár teilifíse "Imeall" i láthair, clár ceoil dátheangach. Agus bhí sé le feiceáil don chéad uair ar an scáileán mór i 1975 leis an dráma "Caoineadh Airt Uí Laoire" (Bob Quinn) sa phríomhról mar Art Ó Laoire. 
Idir 1976 agus 1982, chuir sé "SBB ina Shuí" i láthair ar an teilifís le Gráinne Uí Maitiú ("Gráinne Gleoite").
Tá níos mó aithne air sa lá inniu mar tráchtaire agus aoi ar chláir spóirt, ar Raidió na Gaeltachta agus ar TG4 ach go háirithe. is mó aithne atá air don chraoltóireacht spóirt. Ba é agus Mártan Ó Ciardha a thosaigh an clár "Spórt an tSathairn" ar Raidió na Gaeltachta sna 1980idí. 
Sa bhliain 2021, bhí gradam saoil ag Cumann Lúthchleas Gael bronnta ar an gcraoltóir, mar chuid de Ghradaim MacNamee 2020, gradaim chumarsáide na heagraíochta.
Sir y Fflint. Contae de chuid na Breataine Bige is ea Sir y Fflint nó Flintshire. Bhí 154,400 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2011.
Máire Bhuí Ní Laoghaire. File Éireannach ab ea Máire Bhuí Ní Laoghaire (1774–1849?).
Saol.
Rugadh í i dTúirín na nÉan, Uibh Laoghaire, i ngar d'Inse Geimhleach i gContae Chorcaí, agus is ann a chaith sí a saol le linn a hóige. Timpeall ar an mbliain 1792, phós sí Séamus de Búrca as an Sciobairín. Bhí cónaí orthu i ngar do Chéim an Fhia. 
Bhí Art Ó Laoghaire agus Donnachadh Dall Ó Laoghaire gaolta léi.
Cuireadh san uaigh í sa reilig in Inse Geimhleach.
Filíocht agus amhránaíocht.
Bhí Máire Bhuí neamhliteartha ach mhair a dánta agus a hamhráin sa bhéaloideas, cosúil le filí eile ag an am sin, mar shampla Antoine Ó Raifteiri. Scríobh sí "Cath Chéim an Fhia".
Germaine Greer. Scoláire, iriseoir agus scríbhneoir feimineach is ea Germaine Greer. Rugadh í ar 29 Eanáir 1939 san Astráil.
Trealamh fréamhrochtana. Is éard atá i gceist le trealamh fréamhrochtana (Béarla: "root access kit" nó "rootkit") ná bogearra (ríomhchlár) mailíseach atá ceaptha go sainiúil le truailliú an chórais a choinneáil faoi cheilt. An duine a bhfuil cearta an riarthóra aige sa chóras, deirtear, i dtéarmaíocht an chórais úd UNIX, go bhfuil "fréamhrochtain" aige. An trealamh fréamhrochtana, arís, is ríomhchlár é a bhfuil an cineál sin rochtain aige ar an gcóras i ngan fhios do na húsáideoirí dlíthiúla, agus é in inmhe dochar agus damáiste a dhéanamh dá réir.
Robert Frost. File Meiriceánach ab ea Robert Lee Frost (26 Márta, 1874 – 29 Eanáir, 1963). Bhain sé clú agus cáil amach i rith a shaoil agus bhuaigh sé 4 Duais Pulitzer.
An Zazaicis. Teanga Iaránach is ea an Zazaicis (nó "Dimli"), atá á labhairt san Anatóil, an Tuirc, ag timpeall dhá mhilliún duine.
Charlotte's Web (idirdhealán). Úrscéal de chuid E. B. White ón bhliain 1952 is ea Charlotte's Web. Is féidir leis baint freisin le:
Rochtain. Is é is brí leis an téarma rochtain ná teacht nó fáil a bheith agat ar chóras ríomhaireachta, ar chomhaid, ar shonraí nó eile. Athleagan canúnach den bhriathar "sroich/sroicheadh" is ea an briathar "rochtaigh/rochtain". Is é an téarma a úsáidtear le "access" an Bhéarla a aistriú go Gaeilge. B'fhearr, áfach, gan an iomarca úsáide a bhaint as taobh amuigh den ríomhaireacht, ós rud é gur focal mór léannta é i nGaeilge an lae inniu nach gcluinfeá i gcaint bheo na Gaeltachta.
Donna Summer. Amhránaí iomráiteach ó na 1970idí go dtí na 2010idí ba ea Donna Summer. Thuill sí an leasainm The Queen of Disco mar gheall ar a cuid ceoil. Bhí aithne forleathan uirthi mar gheall ar a cuid ceoil dioscó, a raibh rath air sna 1970idí. Bhí amhráin mór le rá aici, ar nós "Hot Stuff", "I Feel Love" agus "On the Radio".
Saol.
Rugadh ar an 31 Nollaig, 1948, Boston, Massachusetts, na Stáit Aontaithe í agus baisteadh "LaDonna Adrian Gaines" uirthi. Ailse scamhóg ba thrúig bháis do Summer i bhFlorida ar an 17ú Bealtaine 2012. Bhí sí trom ar an tobac sna blianta tosaigh.
Gloria Estefan. Is ceoltóir pop as Miami, Florida sna Stáit Aontaithe í Gloria Estefan (a rugadh in Havana, Cúba ar an 1 Meán Fómhair, 1957).
Tá 90 milliúin ceirníní díolta aici ó lár na 1970í agus tá 7 nGrammy bainte aici. 
Nasc seachtrach.
GloriaEstefan.com
Domhnach Mór (Contae Chorcaí). Baile fearainn agus paróiste i gContae Chorcaí is ea Domhnach Mór.
Charlotte's Web (scannán 2006). Scannán is ea Charlotte's Web ón bhliain 2006, atá bunaithe ar an leabhar le E.B. White.