Cathal Ó Sándair.  Údar Gaeilge ba ea Cathal Ó Sándair (15 Iúil 1922 - 18 Feabhra 1996). Áirítear gur scríobh sé timpeall 160 leabhar, eachtraí gearra don óige a bhformhór. Ba é an chéad duine é ar bronnadh Gradam Bhord na Gaeilge air. 
Saol.
I i Weston-super-Mare, Somerset, a rugadh Cathal Ó Sándair ar an 15 Iúil 1922. B’as Dorset dá athair Simon Saunders; faoin ainm Darkey Saunders, bhain sé clú amach mar dhornálaí aitheanta. Ba í Florence Elliot ó Shráid Camden, Baile Átha Cliath, máthair Chathail agus bhíodh sise ag obair i monarcha i mBriostó nuair a bhuail sí le Simon. 
D’fhan siad i Sasana ar feadh tréimhse ach ansin rinne siad cinneadh bogadh ar ais go hÉirinn lena bpáistí, agus Cathal ina lapadán fós. Chuaigh Simon Saunders isteach in arm an tSaorstáit agus chaith sé seal mar thiománaí ag an Aire Caoimhín Ó hUiginn. 
Bhí triúr deartháireacha agus deirfiúr amháin ag Cathal. Ba dhuine acu an dornálaí clúiteach Jack a bhuaigh craobh na hÉireann i meáchain éagsúla sna blianta 1937 agus 1938. 
Cuireadh oideachas ar Cathal i Scoil Treasa, Ascaill Dhún Uabhair, agus i meanscoil na mBráithre Críostaí, Sráid Synge. Le linn dó a bheith ag freastail ar an dhá scoil sin a músclaíodh spéis ann sa Ghaeilge agus sa scríbhneoireacht. Fiú agus é sa bhunscoil bhí spéis ag Cathal sa Ghaeilge agus cuireadh chun na Gaeltachta é agus é deich mbliana d'aois. Scríobh sé gearrscéal Gaeilge a foilsíodh in iris óige na mBráithre, "Our Boys", agus sé bliana déag aige. 
I ndiaidh dó an scoil a fhágáil liostáil sé san Aer-Chór i mBaile Dhónaill. Bhí sé ina bhall de Ghlúin na Buaidhe, a bpáipéar "Inniu" á dhíol aige agus fógraí á mbailiú aige. Scríobh sé ailt go rialta don pháipéar sin freisin. Nuair a bunaíodh an Roinn Soláthairtí, roinn sealadach in aimsir an Chogaidh, chaith sé tamall ag obair ann. Ina dhiaidh sin chuaigh sé isteach sa tSeirbhís Chustaim. 
Leabhair.
I 1942 a foilsíodh a chéad leabhar do pháistí, agus i 1943, "Na Mairbh a d’Fhill" foilsithe ag An Gúm. Díoladh 30,000 cóipeanna de agus lean Ó Sándair air ag scríobh go fonnmhar. Sa bhliain 1954 d’éirigh sé as a phost le bheith ag scríobh go lán-aimseartha, 
Foilsíodh a chéad leabhar do pháistí, "Tríocha Píosa Airgid", sa bhliain 1942, agus thosaigh sé ar shraith de scéalta bleachtaireachta le "Na Mairbh a d'Fhill" an bhliain a bhí chugainn. Tuairim is céad leabhar a scríobh sé faoin mbleachtaire Réics Carló agus bhí díol an-mhór orthu ar feadh breis agus fiche bliain. 
Bhí sraitheanna eile aige freisin, faoi shirriam in Iarthar Fiáin Mheiriceá, Réamonn Óg, an spástaistealaí an Captaen Spéirling agus laochra eile. 
D'éirigh sé as a phost sa bhliain 1954 agus chuaigh leis an scríbhneoireacht go lánaimseartha. Ach tar éis tamaill bhí sé fágtha ar an gannchuid agus tar éis naoi mbliana den sclábhaíocht a bhain leis an scríbhneoireacht, chuaigh sé ar ais sa státseirbhís sa bhliain 1963 mar oifigeach custaim arís. Deirtear go mbagair sé dul ar imirce go Ceanada mura nglacfaí ar ais sa státseirbhís é. 
Scríobh sé úrscéal Béarla "Bullets are Trumps" sa tsraith i dtaobh Sexton Blake, bleachtaire, a tháinig amach sa bhliain 1961.
Pearsanta.
Fuair sé bás an 18 Feabhra, 1996.
Bhí sé pósta le Máire McGeown as Ard Mhacha agus bhí ceathrar clainne acu.
Roinnt saothar leis.
I mBéarla mar Cahill O'Sandair
I mBéarla mar Desmond Reid