Trelis/gawiki huggingface dataset:
An Búdachas. Is reiligiún é an Búdachas a chleachtar in Oirthear na hÁise thar aon réigiún eile ar domhan. Cuireann an creideamh seo béim ar an rinnfheitheamh agus ar an soilsiú is toradh don rinnfheitheamh. Tá an creideamh bunaithe ar theagasc Siddhartha Gautama, an chéad Bhúda - is é is brí leis an téarma sin "Búda" ná "an té a mhúscail", "an té atá ina dhúiseacht". Tháinig sé ar an bhfód san áit a bhfuil Neipeal inniu, agus chaith sé conablach a shaoil i dTuaisceart na hIndia ag teagasc. Creidtear gurb ansin a fuair sé bás freisin, timpeall ar 400 bliain roimh bhreith Chríost. 
Dearcann lucht leanúna an Bhúdachais ar Gautama féin mar theagascóir thar aon rud eile, duine a fuair tuiscint ar fhíornádúr na hollchruinne - is é sin, soilsiú. Nuair a fuair sé soilsiú, shaor sé é féin ó fháinne fí an bháis agus na breithe agus bhain sé amach an nirbheána. Thál sé a chuid eagnaíochta ar na daoine le cuidiú leo an cuspóir céanna a shroicheadh. 
Is creideamh é Búdachas a chuireann béim ar rinnfheitheamh chun soilsiú a fháil. Thosaigh An Búda Gautama an creideamh seo nuair a fuair sé soilsiú tar éis rinnfheitheamh a dhéanamh faoi chrann Bhodhi, de réir an fhinscéil.
Is iad na ceithre fhírinne thriathacha agus an conair na n-ocht rian bunús an chreidimh. Chun soilsiú agus nirbheána a fháil, caithfidh tú na Ceithre Fhírinne Thriathacha a thuiscint agus Conair na n-Ocht Rian a leanúint. De réir na mBúdach, athbhreitear gach duine chomh fada nach bhfuil soilsiú aige, ach nuair a fhaigheann sé soilsiú, stopann an ciorcal athbhreithimh agus sroicheann an duine nirbheána. 
Tá daoine ann a bhfuil soilsiú acu, nach bhfuil siad marbh fós agus nach bhfuil siad ina mBúdaí fós, go dtugtar Bodhisattva orthu. Is é an chúis sa shaol atá acu ná cabhair a thabhairt do dhaoine a bhíonn ag lorg soilsithe.
Ioslamachas. Is é is Ioslamachas ann ná idé-eolaíocht pholaitiúil atá bunaithe ar an smaoineamh gur chóir an stát agus an córas polaitiúil a thógáil ar Ioslam. Go minic, síltear gurb ionann an tIoslamachas agus an bhunúsaíocht Ioslamach.
An Hiondúchas. Is traidisiún spioradálta aondiach oirthearach é an Hiondúchas. Sa lá atá inniu ann, is é an tríú creideamh is mó ar domhan, agus ceann de na reiligiúin is sine ar domhan. D'imir an Hiondúchas tionchar mór ar reiligiúin eile, mar shampla an Búdachas, an Saíceachas agus an Seaineachas.
Thosaigh an reiligiún san India. Sa lá atá inniu ann, tá daonra mór Hiondúch i Neipeal (89%), san India (79%), in Oileán Mhuirís (52%), sa Ghuáin (40%), in Oileáin Fhidsí (38%), i Suranam (30%), sa Bhútáin (25%), in Oileán na Tríonóide (24%), i Srí Lanca (15%), agus sa Mhalaeisia (6.3%). Tá daonra mór Hiondúch i dtíortha eile freisin, m.sh. tá dhá mhilliún duine Hiondúch ina gcónaí sna Stáit Aontaithe. Tá timpeall ar 900 milliún Hiondúch ar fud an domhain.
Ní hé "Hiondúchas" an téarma ceart. Tugann daoine Hiondúcha "Sanatan Dharm" ar an traidisiún spioradálta seo. Ciallaíonn "Sanatan" gur traidisiún síoraí é; is éard atá sa téarma "Dharm" ná cleachtais spioradálta a fhorbraíonn tréithe spioradálta inmheánacha an duine, agus mar gheall air seo is féidir le duine Dia a bhaint amach.
Creideann daoine go bhfuil a lán míthuiscintí faoin Hiondúchas ann.
Aondiachas.
Is traidisiún spioradálta aondiach é an Hiondúchas. Ní chreideann daoine Hiondúcha in ach aon Dia amháin ach adhartar É i mbealaí éagsúla, m.sh. mar "Krishn", "Vishnu", "Shiv" agus "Shakti".
Dia, "maya" agus an t-anam.
Creideann daoine Hiondúcha nach bhfuil ach trí rud shíoraí ann: Dia, "maya" agus an t-anam.
Is ábhar fíorthábhachtach agus bunúsach é an gaol idir na trí rud shíoraí seo. 
Tá an t-anam gan teorainn, beag bídeach, agus diaga. Tá gaol diaga síoraí amháin idir Dia agus na hanamacha. Míníonn an Hiondúchas go bhfuil na hanamacha imithe go síoraí ó Dhia. Ach, toisc go bhfuil na anamacha diaga, tá tarraingt/gaol nádúrtha idir iadsan agus Dia. Ní bheidh anam sásta go dtí go mbaineann sé Dia amach.
Scrioptúir Hiondúcha.
Is iad na 'Scrioptúir Hiondúcha' bunús an chreidimh Hiondúigh. Creideann daoine Hiondúcha go bhfuil na Scrioptúir síoraí.
Tá cuid maith Scrioptúr ann. Tá aidhm spioradálta éagsúla acu. Aidhm dheireanach na Scrioptúr Hiondúch ná Bhagwan a bhaint amach. Deirtear go bhfuil na Scrioptúir Hiondúcha uilíoch; tá daoine an domhain seo uilíoch freisin. Mar sin, caithfear go bhfuil modhanna spioradálta éagsúla acu.:
Christy Moore. Is ceoltóir Éireannach é Christopher Andrew Moore (Gaeilge: "Críostóir Aindriú Ó Móra"), nó Christy Moore mar is fearr aithne air, a rugadh ar 7 Bealtaine 1945 sa Droichead Nua, i gCill Dara. 
Tús a shaoil.
Rugadh Ó Móra i nDroichead Nua, Contae Chill Dara, Éire. Ar dtús, bhí sé ina fhostaí bainc a bhí ag iarraidh é féin a chuir in iúl trí mheán an cheoil traidisiúnta. 
I rith stailc baince i 1966, a mhair dhá seachtaine déag, chuaigh sé go Sasana, ach níor fhill sé nuair a bhí an stailc socraithe. "Bhí am fiáin iontach agam i Sasana, gan bainisteoir baince ag féachaint thar mo ghualainn," a dúirt sé. Ag déanamh obair ginearálta a bhí sé agus sheinn sé i gclubanna tíre agus tithe tábhairne Éireannach go minic áit ar bhuail sé le Séamus Ennis, Margaret Barry, Lúcás Ó Ceallaigh, Mairtin Byrnes agus go leor ceoltóirí traidisiúnta eile. 
Ceol.
"The Rakes of Kildare".
Chuir sé spéis sa cheol ó bhí sé an-óg. Sna 1960idí, bhunaigh sé "The Rakes of Kildare" lena chara Donal Lunny agus a dheartháir Frank Moore. Bhí Christy ina amhránaí, agus sheinn Frank an fheadóg stáin agus Donal an giotár. 
D'eisigh Christy a chéad albam, "Paddy on the Road", le Dominic Behan (deartháir le Brendan Behan).
Planxty.
Bliain ina dhiaidh sin chuir Christy an grúpa Planxty le chéile, maille le Andy Irvine, Donal Lunny agus Liam Óg Ó Floinn. Bhí an-cháil ar an ngrúpa ar feadh na mblianta agus mheall siad na sluaite chun an cheoil in Éirinn agus thar lear. Ach níor aontaigh baill an ghrúpa le chéile agus d'fhág Moore iad. 
Bothy Band.
Tháinig grúpa ceoltóirí le chéile i 1975 chun comóradh 21 bliain a dhéanamh ar Cheirníní Ghael Linn, seachtar de na ceoltóirí is fearr sa tír ag an am. Tugadh an Bothy Band orthu agus chuaigh a gcáil ar fud an domhain. Tháinig deireadh leis an Bothy Band i 1979.
Rinneadh Moore ceirnín speisialta i 1980 chun cabhrú le a thabhairt do na stailceoirí ocrais i 1980.
Moving Hearts.
Bhí Christy i Moving Hearts freisin, grúpa eile a raibh an-cháil air agus an-tionchar aige ar fhorbairt an cheoil in Éirinn. Bhain níos mó polaitíochta le hamhráin an ghrúpa seo, agus bhí tionchar láidir ag an gceol comhaimseartha rac ar a chuid ceoil.
Ehud Olmert. Polaiteoir agus IarPhríomh-Aire na hIosraela is ea Ehud Olmert (Eabhrais: אהוד אולמרט), rugadh ar 30 Meán Fómhair, 1945 é. 
Chuaigh Olmert i mbun dualgas go hoifigiúil ar 14 Aibreán 2006, cúpla mí tar éis stróic Airiél Searón i mí Eanáir.
Roimhe seo, bhí Olmert ina mhéara ar Iarúsailéim idir 1993 agus 2003.
Bhí sé faoi amhras go minic ar fud a ghníomhréim pholaitiúil (agus arís anois) le éilliú agus breabaireacht.
Tagairtí.
Droichead Mheiriceánna.  
Is droichead bóthair i bPanama é an Droichead Mheiriceánna (Spáinnis: Puente de las Américas. Ar dtús: Droichead Thatcher Ferry). Trasnaíonn sé bealach isteach an Aigéin Chiúin ar an Chanáil Phanama. Tógadh sa bhliain 1962 é, le costas US$20 milliún.
Scéala Éireann. Is é Scéala Éireann an t-ainm Gaeilge a bhí á thabhairt ar an Irish Press agus an Sunday Press. Nuachtáin Éireannacha de chuid an "Press Group" a bhí iontu, comhlacht foilsitheoireachta a chuir teaghlach De Valera ar bun agus a foilsíodh idir 5 Meán Fómhair, 1931 agus 1995. Bhí sé de sprioc ag an nuachtán lucht léitheoireachta de 100,000 a bhaint amach, rud a rinne sé gan mhoill. Bhí ciorclaíocht de 200,000 aige ag barr a réime. Bhí Cearbhall Ó Dálaigh ina eagarthóir Gaeilge air tráth.
An mana a bhí aige ná "Do chum Glóire Dé agus Onóra na hÉireann."
Mícheál Ó Conghaile. Is scríbhneoir Éireannach agus foilsitheoir Gaeilge a rugadh in Inis Treabhair i gCeantar na nOileán, Conamara sa bhliain 1962 é Mícheál Ó Conghaile. Tá dintiúirí B.A. agus M.A. bainte amach aige ó Ollscoil na hÉireann, Gaillimh.
Chuir sé tús leis an gcomhlacht foilsitheoireachta Cló Iar-Chonnachta sa bhliain 1985, a bhfuil litríocht agus ceol Chonamara mar phríomhtháirge aige. Is ball d' Aosdána é. Tá an gearrscéal Athair dá chuid le fáil sa chnuasach Gearrscéalta an Chéid a chuir Gearóid Denvir agus Aisling Ní Dhonnchadha in eagar. Aistríodh a chuid scríbhneoireachta go Rómainis, Cróitis, Albáinis, Gearmáinis agus Béarla.
Comhluadar. Ba eagraíocht Ghaeilge í Comhluadar Teoranta a bunaíodh sa bhliain 1993. Thug Comhluadar tacaíocht agus comhairle do thuismitheoirí ar mhian leo a gcuid páistí a thógáil trí mheán na Gaeilge. 
Sa bhliain 1993, tháinig grúpa tuismitheoirí (ochtar) le chéile agus iad ag iarraidh gréasán a bhunú le teaghlaigh eile le Gaeilge, go príomha taobh amuigh de na ceantair Ghaeltachta. Bhí Muireann Ní Mhoráin, atá anois ina Príomhfheidhmeannach ar an gComhairle um Oideachas Gaeltachta agus Gaelscolaíochta (COGG), ina céad Chathaoirleach ar an eagraíocht. 
Na spriocanna a bhí leagtha amach acu ón tús ná: teaghlaigh a bhí ag úsáid na Gaeilge mar theanga bhaile a chur in aithne dá chéile, imeachtaí sóisialta, oideachasúla a eagrú do pháistí, seirbhísí eolais agus comhairleachán a chur ar fáil do bhaill na heagraíochta i dtaobh an tumoideachais, an tsealbhaithe teanga, an dátheangachais, cearta teanga agus seirbhísí a éileamh ar son baill na heagraíochta. 
Chaill an eagraíocht an maoiniú a d'fhaigheadh sí ó Fhoras na Gaeilge. Sa deireadh baineadh an comhlacht de Chlár na gCuideachtaí.
Tuarthéacs. Modh iontrála leictreonach do chóras SMS na dteileafón póca is ea an tuarthéacs nó téacsáil thuarthach, a cheadaíonn don úsáideoir teachtaireachtaí a scríobh go tapa trí na focail a thuar go huathoibríoch, seachas iad a scríobh amach go hiomlán. 
Is féidir leaganacha Gaelacha de seo a íoslódáil ón idirlíon agus bíonn an bogearra suiteáilte cheana féin ar chuid de ghutháin Samsung ó thús.
Cósta Ríce. Is tír i Meiriceá Láir é Cósta Ríce, nó go hoifigiúil, Poblacht Chósta Ríce (Spáinnis: "Costa Rica" nó "República de Costa Rica").
Abhainn Hudson. Is abhainn í an Hudson (Máihícis: Muh-he-kun-ne-tuk) a shníonn trí Stát Nua-Eabhrac den chuid is mó, cé gurb í an teorainn idir Nua-Eabhrac agus New Jersey go páirteach. Baisteadh é as Henry Hudson, Sasanach a thaiscéal an abhainn ar son na hÍsiltíre in 1609.
An Mháihícis. Teanga Indiach-Mheiriceánach atá díobhaí anois ba ea an Mháihícis. Labhair na Máihícigh an teanga seo i ngleann an Hudson nuair a tharla an chéad teagmháil le hEorpaigh i 1609.
Aosdána. Acadamh neamhfhoirmiúil de scríbhneoirí, lucht léinn, agus ealaíontóirí Éireannacha is ea Aosdána. Bhunaigh an Chomhairle Ealaíon an grúpa sa bhliain 1981. Faigheann an t-acadamh agus a bhaill liúntais ó rialtas na hÉireann. Tá sé mar aidhm ag Aosdána aitheantas a thabhairt dá bhaill, chomh maith leis na healaíona a chur chun cinn in Éirinn.
Coinníollacha Ballraíochta.
Tá uimhir theoranta cheadaithe de 250 ball san acadamh seo agus tá 228 ball ann i láthair na huaire. Is gá gur rugadh na baill in Éirinn nó go bhfuil siad ina gcónaí anseo le cúig bliana anuas ar a laghad. Roghnaítear baill nua ar ainmniú baill amháin agus le vótáil i measc na mball go léir. Tharla sé le déanaí, gur tugadh cead d'ailtirí agus do chóragrafaithe a bheith ina mball.
Saoithe.
Tugtar an teideal 'Saoi' (.i. duine críonna) ar bhaill áirithe, mar aitheantas dá n-éachtaí ealaíne. Ní bhíonn an onóir seo bronnta ach ar chúigear ball ar a mhéid, ag aon am amháin. Ag na baill féin a bhíonn na Saoithe á dtoghadh. Bronnann Uachtarán na hÉireann an teideal seo (i bhfoirm Torc Óir) ar dhuine agus coinníonn an duine an stádas seo ar feadh a s(h)aoil.
Cnuas.
Bronntar Cnuas (deontas) ar na baill, ar choinníollacha áirithe. Is deontas é seo a cheapadh le cur ar chumas na n-ealaíontóirí a n-aird go léir a dhíriú ar a gcuid ealaíne, gan a bheith buartha faoi airgead maireachtála. Déantar athbhreithniú ar an teidlíocht i leith an chnuais, gach cúig bliana. Bhí luach €12,180 ar an gCnuas sa bhliain 2006. In éineacht leis sin, tá scéim sochar pinsin á cur ar fáil do na baill chomh maith ag an gComhairle Ealaíon.
Tionól Ginearálta.
Bíonn baill Aosdána ag teacht le chéile uair sa bhliain chun baill nua a thoghadh agus chun athbhreithniú a dhéanamh ar chúrsaí agus ar obair na heagraíochta. San áireamh leis sin, déantar plé ar chás na n-ealaíontóirí agus na n-ealaíon i saol na linne.
Conspóid.
Spreagadh conspóid san eagraíocht seo sa bhliain 1997, nuair a rinne ball amháin, an file Máire Mhac an tSaoi, iarracht tabhairt ar na baill go léir an scríbhneoir Francis Stuart a chaitheamh amach as an ngrúpa. Theip ar an rún agus d'éirigh Mhac an tSaoi as a ballraíocht féin san eagraíocht mar agóid ina choinne seo. Ba é an chúis leis seo ná an mhíshástacht a bhí ar Mhac an tSaoi i leith na bainte a bhí ag Francis Stuart leis na Naitsithe sa Ghearmáin le linn an Dara Cogadh Domhanda.
Acadamh Ríoga na hÉireann. Is acadamh do lucht léinn na hÉireann é Acadamh Ríoga na hÉireann (Béarla: "Royal Irish Academy"). Is ag an Acadamh seo atá ceann de na bailiúcháin is mó de lámhscríbhinní Gaeilge ar domhan. Tá litríocht agus timpeallacht na hÉireann mar chúraim faoi leith ag an Acadamh.
D'fhoilsigh an tAcadamh an "Dictionary of the Irish Language", faoi eagarthóireacht E.G. Quin, sa bhliain 1984. Cé go bhfuil a leithéid d'ainm ar an bhfoclóir, is iad an tSean- agus an Mheán-Ghaeilge príomhábhair an fhoclóra.
Tá an tAcadamh ag obair ar ollfhoclóir Nua-Ghaeilge, Foclóir na Nua-Ghaeilge (FNG) faoi eagarthóireacht Úna Uí Bheirn, i láthair na huaire. 
Foilsíonn an tAcadamh an iris "Irish Studies in International Affairs " gach bliain chomh maith. Baineann an foilseachán seo le caidreamh idirnáisiúnta, go háirithe le gnóthaí eachtracha na hÉireann. 
Foilsíonn an t-Acadamh Ériu, iris acadúil faoi theanga na Gaeilge.
Foclóir Stairiúil na Nua-Ghaeilge. Is tionscadal ollmhór foclóireachta don Nua-Ghaeilge é Foclóir Stairiúil na Nua-Ghaeilge, atá idir lámha ag Acadamh Ríoga na hÉireann faoi stiúir Charles Dillon. Bailíodh focail ó fhoinsí a scríobhadh idir 1600 agus 1882 roimhe seo, agus foilsíodh an t-ábhar sin ar dhlúthdhiosca dar teideal "Corpas na Gaeilge 1600-1882". Táthar ag scanadh ábhar ó 1882 i leith ón mbliain 2005 amach in aonad speisialta ar an gCarraig, Co. Dhún na nGall.
Joe Steve Ó Neachtain. Scríbhneoir agus aisteoir as an gCré Dhubh sa Spidéal i gConamara ab ea Joe Steve Ó Neachtain (25 Deireadh Fómhair 1942 - 19 Eanáir 2020). Bhí cáil air freisin mar scríbhneoir amhrán, drámadóir agus craoltóir. In ómós do nuair a bhásaigh sé, dúirt Uachtarán na hÉireann Micheál D. Ó hUigínn, "Ba scríbhneoir ildánach, file agus aisteoir den scoth é Joe Steve agus é sáite fad a shaoil ina phobal dúchais – pobal na Gaeltachta i gConamara."
Saol.
Rugadh Joe Steve Ó Neachtain sa Spidéal. D'fhág Joe Steve an scoil in aois a 14 bliain d'aois. Bhí sé ag obair le Comhairle Contae na Gaillimhe agus le hÚdarás na Gaeltachta. Bhí sé lárnach i bhfeachtas Chearta Sibhialta na Gaeltachta sna 1960idí, agus a chuir dlús le bunú Raidió na Gaeltachta, Údarás na Gaeltachta agus níos déanaí TG4. 
Bronnadh mórchuid duaiseanna ealaíona ar Joe Steve feadh na mblianta, ina measc, Gradam an Oireachtais, gradam Jacobs, Gradam an Uachtaráin as Ardchaighdeán Liteartha, Duais Stuart Parker agus Gradam Raidió na Gaeltachta 2016. Roghnaíodh é mar bhall de Aosdána i 2014.
Ba aisteoir chumasach é. Bhí Joe Steve le feiceáil ón mbliain 1996 i leith sa sobaldráma Ros na Rún ar TG4. Bhí aithne air as páirt Pheadair a ghlacadh. 
Bhuail an ailse é sa bhliain 2018. Fuair Joe Steve bás in Ospís na Gaillimhe, in aois 77 bliain dó, agus tá sé curtha i Reilig an Chnoic, An Spidéal. 
Saothar.
B’é "Fead Ghlaice" (1986), leabhar agallamh beirte agus bailéad"," a chéad shaothar foilsithe. 
Scríobh Joe Steve sraithdhráma Raidió na Gaeltachta "Baile an Droichid" idir 1986 agus 1996. Ghnóthaigh sé Gradam Raidió Jacobs sa bhliain 1992 dá bharr
Tháinig an bailiúchán gearrscéalta "Clochmhóin" amach sa bhliain 1998, a bhuaigh Duais Sheán Uí Éigeartaigh agus Gradam Chló Iar Chonnacht
Ina dhiaidh sin, tháinig dhá mhórúrscéal lónléitheoireachta uaidh, mar atá, "Scread Mhaidne" agus "Lámh Láidir".
D’fhoilsigh Joe Stever cnuasaigh filíochta, "De Dhroim Leice" (1990), "An Dé Deireadh" (2008), agus "Fad Saoil" (2015).
"Mar a Bhí ar dTús: Cuimhne Seanghasúir" (2018) is teideal don leabhar deiridh ó pheann an scríbhneora a raibh idir ghearrscéalta, fhilíocht, sceitseanna, amhráin agus agallaimh bheirte scríofa aige.
Bhí geamaireachtaí, scoraíochtaí, scéalta do pháistí, léirmheasanna liteartha, agus léachtaí ar chúrsaí liteartha scríofa ag Joe Steve freisin.
Baile an Droichid (dráma). Dráma raidió is ea Baile an Droichid, atá suite i mbaile beag i gConamara, agus a craoladh ar Raidió na Gaeltachta sna 1980í agus sna 1990í. Joe Steve Ó Neachtain a scríobh an dráma. B'iad Josie Ó Cualáin, Máire Phíotair Uí Dhroighneáin, Seán Ó Drisceoil, Mairín Uí Neachtain, Máire Ní Mháille, Seán Leainde, Máirtín Óg Ó Cualáin, Mícheál Mac Con Iomaire agus Caitlín Uí Chonghaile na príomhaisteoirí eile. Craoladh ar an stáisiún ó shin é freisin.
Ros na Rún. Sobaldráma Gaeilge atá á chraoladh ar TG4 (TnaG) ó 3 Samhain 1996 ar aghaidh é Ros na Rún. Tá sé ar cheann de na cláir is cáiliúla ar TG4. Tá sé ar an teilifís gach Máirt agus Déardaoin ag 20:30 agus tá ollchlár ar an teilifís gach Domhnach.
Tá an clár suite sa Spidéal, Contae na Gaillimhe. Comhléiriúchán de chuid Eo Teilifís agus Tyrone Productions. Thosaigh an chlár ag craoladh i HD don 23ú sraith sa bhliain 2018, mar an gcéad sobaldráma ag craoladh i HD in Éirinn.
Stair.
1990idí.
Thosaigh an clár ar RTÉ a hAon. Tá sé ar WYBE in Philadelphia agus bhí sé ar TeleG in Albain.
2000idí.
Craoladh an 1000ú eipeasóid ar 31 Nollaig 2009.
2010idí.
Ar 3 Márta 2011, bhí Stephen Fry ar an gclár mar thurasóir Sasanach.
Poitín (scannán). Scannán cáiliúil Gaeilge is ea Poitín, a rinne an scannánaí Bob Quinn sa bhliain 1978. Scaoileadh ar RTÉ 1 é ar Lá Fhéile Pádraig 1979 den chéad uair.
An Scannán.
Is déantóir poitín é Michil atá ina chónaí i gConamara, i dteach beag lena iníon fásta. Bagraíonn beirt fhear (Niall Tóibín agus Dónal McCann) é agus iad ag lorg an phoitín neamhdhleathaigh a dhéanann sé. Déanann siad bagairt é a mharú agus ionsaí a dhéanamh ar a iníon. Imríonn an déantóir poitín cleas ar an mbeirt agus báitear iad i ndeireadh báire.
Budawanny. Scannán is ea Budawanny a rinne Bob Quinn sa bhliain 1986. Galldú ar an bhfrása Gaeilge "bod an mhanaigh" is ea teideal an scannáin. Is é is ábhar don scannán ná sagart a ghineann páiste agus an teannas a éiríonn idir é agus a easpag.
Suitear an scannán ar oileán amach ó chósta Chonamara. Tá sé bunaithe ar an leabhar Súil le Breith le Pádraig Standún.
Scannán ciúin is ea é, taobh amuigh de na radhairc leis an easpag, atá i mBéarla.
Cinegael. Comhlacht scannánaíochta Bob Quinn is ea Cinegael, lonnaithe i gCeathrú Rua, Conamara.
Telegael. Is comhlacht teilifíse é Telegael, atá lonnaithe sa Spidéal, Conamara. Bunaíodh an comhlacht chun scileanna teilifíse a chothú i measc cainteoirí Gaeilge agus chun a thaispeáint go bhféadfaí tionscal teilifíse Gaeilge a chur ar bun. Tá Telegael ar cheann de na grúpaí teilifíse agus meáin nua is mó atá chun tosaigh in Éirinn.
San áireamh i ngníomhaíochtaí an chomhlachta tá léiriú cláir, maoiniú cláir, soláthar áiseanna léiriúcháin agus iarléirithe, craoladh seachtrach digiteach, beochan agus fotheidealú. Sa bhreis ar na léiriúcháin do mhargadh na hÉireann, oibríonn Telegael le roinnt comhpháirtithe léiriúcháin idirnáisiúnta i bhforbairt, léiriú agus maoiniú cláir agus beochan teilifíse don mhargadh idirnáisiúnta. 
Gnó agus fostaíocht.
Tá Telegael ag forbairt réimse mór tionscnamh; beochan, fáisnéis, dráma agus príomhscannáin san áireamh. Oibríonn Telegael i gcomhpháirtíocht le léirtheoirí, le craoltóirí agus daileoirí idirnáisiúnta móra le rá chun cláir d’ardchaighdeán a mhaoinú agus a chomhléiriú don mhargadh teilifíse domhanda. Le deich mbliana anuas (2000), tá comhléiriú ag Telegael ar os cionn 40 tionscnamh don mhargadh idirnáisinta. Bíonn léiriúchán beoghnímh agus beochana ar bun ag Telegael chomh maith le maoiniú tionscnaimh, stiúideo ilcheamaraí agus obair iarléiriúcháin.
Is triúr a bhí fostaithe sa chomhlacht nuair a bunaíodh ar dtús é agus inniu tá ar an meán caoga duine fostaithe go lánaimseartha. Earcaítear daoine breise go páirt-aimseartha nó go séasúrach de réir mar is gá
Aitheantas agus duaiseanna.
Tá cáil idirnáisiúnta bainte amach ag an gcomhlacht mar athghuthathóir agus críochnóir físe.
Thug clár Telegael a choimisiúnaigh TG4 mórdhuais leis ag Féile na Meán Ceilteach 2008. Bronnadh an Torc don Chlár Páistí ar eagrán ón dara séasúr den sraithdhráma Aifric .
Stair.
Bhunaigh Pól Ó Cuimín an comhlacht Telegael Teo in 1988, le tacaíocht ó RTÉ agus ó Údarás na Gaeltachta, mar chéim straitéiseach a bhí dírithe ar fhorbairt na hearnála chlosamhairc sa Ghaeltacht.
Poitín. Cineál uisce beatha Éireannach atá i bpoitín. Déanta as prátaí nó eorna bhraiche, tá ardleibhéal alcóil ann (idir 60% agus 95%) agus tá sé ar cheann de na deochanna meisciúla is láidre ar domhan. Bhíodh sé neamhdhleathach in Éirinn.
An Mhórsceir Bhacainneach. Is ceann d'iontais na cruinne í an Mhórsceir Bhacainneach, an Great Barrier Reef, an sceir choiréil is mó ar domhan.. Tosaíonn sí taobh thoir thuaidh de Leithinis Rinn York in oirthuaisceart na hAstráile agus síneann sí 2,000 ciliméadar ó dheas le cósta Queensland. 
Tá tuairim is 23,000 ciliméadar cearnach ann ar fad. I ndáiríre ní sceir amháin atá ann ach na mílte acu, ar a laghad 3,000. Ina measc tá 600 oileán. Deirtear go bhfuil chuile dhath a d'fhéadfadh a bheith ann ar an uisce ina timpeall, turcaid anseo, gormghlas ansiúd agus in áiteacha eile é chomh gorm leis an bplúirín. Tá éagsúlacht éan, éisc agus ainmhithe ann nach bhfuil le fáil ach i gcorr-áit ar domhan. Meastar go bhfuil 200 saghas éin agus 5,500 saghas éisc ann agus níl a bhformhór sin le fáil in aon áit eile.
Turasóirí agus iascairí is mó a bhaineann leas as an sceir seo agus tá faitíos ar dhaoine anois go bhfuil iascairí ag déanamh dochair don éiceachóras leochaileach. Chomh maith leo sin, tá rudaí sa nádúr a dhéanann dochar di ó am go chéile. Go dtí seo is í crosóg na corónach deilgne is mó is cúis leis sin ó na seascaidí i leith, cé gur cosúil go bhfuil sí sin faoi smacht i láthair na huaire. Ina theannta sin, tá imní ar lucht taighde faoin ngealadh atá ag tarlú le tamall de bhlianta. Ceaptar go bhfuil baint ag téamh domhanda nó ag El Niño leis sin.
Úirchill an Chreagáin. Tá níos mó ná ciall amháin le Úirchill an Chreagáin:
Úirchill an Chreagáin (dán). Dán cáiliúil le hArt Mac Cumhaigh is ea Úirchill an Chreagáin.
Tá cuntas ar an amhrán seo i leabhar Phádraigín Ní Uallacháin, "A Hidden Ulster". An leagan údarásach anois is dóigh an leagan a chuir Tomas Ó Fiaich i gcló ina eagrán de dhánta Mhic Cumhaigh. Bhí an t-amhrán i mbéal na ndaoine i gceantar oirdheisceart Uladh nó gur imigh na cainteoirí dúchais dheireanacha, agus dar ndóigh tá sé á rá i gcónaí. Séamus Ennis ba chúis leis an fhonn a scaipeadh. Sheinneadh seisean é mar fhonn píobaireachta. Gan amhras, tháinig athruithe air in imeacht na mblianta, agus tá an leagan a deir Pádraigín Ní Uallacháin ar an cheann is dilse don rud a bailíodh ó na sean-Ghaeilgeoiri.
Aisling atá san amhrán nach mbíonn ag dréim le haon leigheas ar chás na nGael ó Sheárlas Óg mar a bhíonn aislingí na Mumhan. Chum Mac Cumhaigh aisling amháin eile "Aige Cuan Bhinn Éadair" — níl na haislingí róchoitianta i gCuige Uladh diomaite den dá cheann sin.
Téacs.
Siad na focla ná:
Úirchill an Chreagáin (áit). Is reilig in aice le Crois Mhic Lionnáin i ndeisceart Ard Mhacha ar scríobh Art Mac Cumhaigh dán cáiliúil fúithi í Úirchill an Chreagáin.
Tá Úirchill an Chreagáin ann i gcónaí — reilig de chuid Eaglais na hÉireann anois é i gceantar an Chreagáin. Bhí an phluais nó an chnámhlann inar chum Art Mac Cumhaigh dán den ainm céanna sin caillte ar feadh na mblianta ach chuaigh tarracóir thairis agus aimsíodh an áit de thaisme arís. Tá blaoscanna na Niallach le feiceáil go fóill sa chill - "géaga glandaite Néill Fhrasaigh" gan aon áibhéil.
Mise Éire (dán de chuid Phádraig Mac Piarais). Is dán cáiliúil náisiúnach de chuid an fhile, polaiteora, agus réabhlóidí Pádraig Mac Piarais é Mise Éire. Scríobh Mac Piarais é sa bhliain 1912.