Trelis/gawiki huggingface dataset:
Litríocht na Liotuáine. Fuair na Liotuánaigh sách deacair a gcultúr agus a litríocht dhúchasach a fhorbairt, nó níor tháinig a dteanga i gcrann mar theanga chultúrtha ach ón naoú haois déag i leith. Ní féidir a rá go ndéanfadh na Polannaigh aon iarracht an Liotuáinis a choinneáil faoi chos, ach mar sin féin, chuaigh cuid mhaith de na huaisle Liotuánacha leis an bPolainnis mar theanga chultúrtha. An pósadh a rinne cultúr tíre, béaloideas agus miotaseolaíocht na Liotuáine le teanga agus litríocht na bPolannach, áfach, bhí sé iontach torthúil, agus tá litríocht chlasaiceach na Polainnise foirgthe le móitífeanna Liotuánacha. Dá réir sin, dearcann na Liotuánach ar fhile náisiúnta na Polainne, Adam Mickiewicz, mar dhuine dá gcuid féin, agus iad den tuairim gur chóir Adomas Mickėvičius a thabhairt air ó cheart.
Meánaois.
I rith na meánaoise, scríobhadh go leor litríochta Laidine sa Liotuáin.
Litríocht nua-aoiseach na Liotuáinise.
B'é Kristijonas Donelaitis a chuir an chéad tús le litríocht nua-aoiseach na Liotuáinise leis an dán Metai ("Séasúir na Bliana"). Níor tháinig an dán i bprionta ach sa bhliain 1815, beagnach leathchéad bliain i ndiaidh bhás an fhile féin, agus is dócha nach dtiocfadh choíche, murach gur fhoilsigh an daonchara Prúiseach Ludwig Rhesa é. Sa bhliain 1845, tháinig an chéad leabhar staire amach sa teanga, mar atá, "Būdas senovės Lietuvių kalnėnų žemaičių" ("Nósanna na Sean-Liotuánach") le Simonas Daukantas.
Agus an naoú haois déag ag druidim chun deireanais, thosaigh ag géarú ar na feachtais a bhí ar siúl ag na húdaráis Phrúiseacha agus Rúiseacha leis an Liotuáinis a chur faoi chos i gcríocha an dá thír seo. Chuir na Prúisigh béim ar Ghearmánú na scoileanna, agus an Rúis Impiriúil ag troid na teanga féin: cuireadh cosc le foilsiú na leabhar Liotuáinise, ach an aibítir Choireallach a úsáid. Ní raibh cosc le leabhair Liotuáinise a chur i gcló sa Phrúis, áfach, agus b'ansin a d'fhoilsítí an chuid ba mhó de na leabhair Liotuáinise san am.
Neamhspleáchas.
Le teacht an neamhspleáchais, bhí cead ag na Liotuánaigh a dteanga a shaothrú agus ollscoil Liotuáinise a bhunú in Kaunas. Ní raibh an Sóivéadú i ndiaidh an Dara Cogadh Domhanda in ann an Liotuáinis a bhaint de bhéal na ndaoine ná an saol cultúrtha a scrios, siúd is go raibh d'iallach ar go leor intleachtóirí Liotuánacha éalú roimh na díormaí Sóivéadacha agus a raibh fágtha dá saol a chaitheamh ar deoraíocht. Bhí tionchar nár bheag ag go leor acu seo ar léann agus chultúr a dtíortha nua. Is é an t-ainm is mó le rá acu, b'fhéidir, ainm Marija Gimbutas, a chaith an tréimhse ab fhearr dá saol ina hOllamh le Seandálaíocht in Ollscoil Chalifornia i Los Angeles (UCLA).
Scríbhneoirí an lae inniu.
I measc scríbhneoirí an lae inniu, is é an file Tomas Venclova an duine is mó le rá acu. B'éigean dó, áfach, éalú ón Liotuáin Shóivéadach sa bhliain 1977, agus níor tháinig a chuid leabhar i gcló ina thír dhúchais roimh imeacht an Chumannachais.
Cúrsaí spóirt in Éirinn. Tá áit thábhachtach ag an spórt in Éirinn. Tá a gcluichí traidisiúnta féin ag na hÉireannaigh, na Cluichí Gaelacha. Is é Cumann Lúthchleas Gael an eagraíocht atá i gceannas ar na cluichí seo in Éirinn. Tá suim ag go leor daoine sa sacar. Chomh maith leis sin, tá galf, snúcar agus rugbaí coitianta freisin. Imríonn foireann náisiúnta rugbaí na hÉireann (agus IRFU) ar son an oileáin ar fad i gComórtas na Sé Náisiún.
Na Cluichí Gaelacha.
Tá tábhacht ar leith in Éirinn leis na cluichí Galaacha, agus is iad Cumann Lúthchleas Gael agus Cumann Peile na mBan a d'fhorbair, agus a reachtálann fós, traenáil agus comórtais i gcluichí na nGael. Ina measc siúd tá an pheil Ghaelach, iomáint agus camógaíocht agus liathróid láimhe. Ní íoctar na traenáilithe nó na himreoirí go hiondúil ach mar sin féin eiríonn le lúthchleasaithe agus imreoirí spóirt na tíre ardchaighdeán a bhaint amach sna cluichí dúchasacha. Bíonn Comórtas Peile na Gaeltachta ar siúl sa Ghaeltacht gach bliain. Imrítear 'corr' go hiondúil i measc na n-óg in Éirinn, ach ní mórán eagair a chuirtear air. Is spórt ársa é an An Bol Bóthair chomh maith a imrítear in áiteanna áirithe in Éirinn.
Rugbaí.
Imrítear an rugbaí go coitianta in Éirinn. Imríonn foireann rugbaí náisiúnta na hÉireann i gComórtas na Sé Náisiún. Imríonn na cúigí i Sraith RaboDirect PRO12 agus i gCorn na hEorpa.
Sacar.
Tá an sacar ar na spóirt is coitianta in Éirinn. Tá sacar na mban tagtha ar aghaidh go mór le roinnt blianta anuas. Tá an spórt ag dul ó neart go neart an t-am ar fad.
Spóirt eile.
Tá go leor cluichí foirne ann, agus imrítear an chuid is mó acu áit éigin in Éirinn. Ar na cluichí is tábhachtaí tá sacar, rugbaí, cispheil, leadóg, hacaí, hacaí oighir, cricéad, cluiche corr, daorchluiche, peil Astrálach, peil Mheiriceánach agus peil Cheanada atá gaolta leis, lacrosse agus liathróid láimhe.
Meáin chumarsáide na hÉireann. Tá an chuid is mó de na meáin i bPoblacht na hÉireann bunaithe i mBaile Átha Cliath. Is iad na príomhnuachtáin sa tír ná an Irish Times, an Irish Independent agus, le cúpla bliain anuas, an Irish Examiner. Bhíodh an Cork Examiner ar an nuachtán laethúil seo ar feadh na mblianta, ach beartaíodh díol náisiúnta a thabhairt dó tar éis gur theip ar an Irish Press i lár na 1990idí agus athainmníodh mar sin é. 
Tá eagráin d´Éirinn ag go leor de nuachtáin Shasana, ach is ionann formhór an ábhair. Tá díol leathan ar an Belfast Telegraph, an Irish News agus an Daily Ireland as Béal Feirste, ach níl mórán díol nó glaoch orthu ó dheas go dtí seo. Bhíodh an Irish Press, Sunday Press agus Evening Herald an-tábhachtach go dtí na 1970í, agus iad á riaradh ag muintir Éamon de Valera. Tá nuachtáin ar leith a fhoilsítear ar an Domhnach, ar nós an Sunday Independent agus an Sunday World ó fhoilsitheoirí an Irish Independent, an Sunday Business Post atá neamhspleách agus teidil eile de bhunadh Sasana le hábhar dírithe ar Éirinn, an Sunday Times agus Irish Mail on Sunday ina measc. Bhíodh dhá nuachtán Gaeilge ann: Lá (a foilsíodh go laethúil i mBéal Feirste) agus Foinse (a foilsíodh go seachtainiúil sa Cheathrú Rua).
Is é Radio Telefís Éireann an príomhchraoltóir ó dheas, le trí bealach teilifíse sa chuid is mó den tír: RTÉ a hAon, RTÉ a Dó agus TG4. Tá TV3 agus Channel 6 neamhspleách ón stát. Tá an BBC ag craoladh ón oirthuaisceart, chomh maith le hUTV atá neamhspleách ón rialtas ó thuaidh. Tá tábhacht fós leis na craoltóirí náisiúnta ar an dá thaobh den teorann, ach tá an-éisteacht anois le stáisiúin neamhspleácha.
Muintir na hÉireann. Tá 6.38 mhilliún duine in Éirinn (Gaeilge: "Muintir na hÉireann", "na hÉireannaigh", "na Gaeil") (Béarla: "The People of Ireland") (Ultais: "Tha fowk o Airlann"). Is de bhunadh Ceilteach an chuid is mó den daonra, a tháinig i dtír ó mhór-roinn na hEorpa thar na cianta. Bhí cuid mhaith inimirce, freisin, ó am go ham ó thíortha eile, go háirithe as Alba, agus ar bhonn níos lú, as Sasana. 
Is Caitlicigh formhór (os cionn 70%) an daonra. Is Protastúnaigh formhór na coda eile, beagán níos mó ná leath na ndaoine in Ulaidh, agus iad roinnte idir eaglaisí éagsúla, go háirithe Preispitéirigh agus Anglacaigh (a bhaineann le hEaglais na hÉireann. Féach ar an alt Creideamh in Éirinn le tuilleadh sonraí).
Aeráid na hÉireann. Aimsir bhog fhliuch is gnách a bheith in Aeráid na hÉireann. 
Tá tionchar mór ag Sruth Mhurascaill Mheicsiceo uirthi. Is ag an ngaoth aniar aneas atá an tionchar is mó ar an aimsir, agus tig sruth na Murascaile ón treo céanna. Tugann sí aer te isteach ón gCairib, a bhailíonn an-chuid taiseachta ar a bealach trasna an Atlantaigh Thuaidh. Cé go bhfágann sin nach mbíonn mórán fuachta nó sneachta ann sa gheimhreadh, ná teochtaí ró-ard sa samhradh, is minic a bhíonn an tír an-ghaofar agus tais, rud a bhíonn le sonrú sa gheimhreadh go háirithe.
Téamh domhanda in Éirinn.
Bhí sé tugtha le fios ag seirbhís monatóireachta aeráide an Aontais Eorpaigh sa bhliain 2021gurbh é an samhradh 2021 ba theo a taifeadadh riamh san Eoraip. idir an Meitheamh agus Lúnasa, bhí meánteocht dromchla an aeir beagnach céim níos airde ná an mheánteocht idir na blianta 1991-2020.
An Vóvaidín. Cúige sa tSeirbia is ea an Vóvaidín (Seirbis: "Војводина" nó "Vojvodina"). Is é an cúige is líonmhaire teangacha sa tSeirbia, mar anuas ar an tSeirbis féin, tá an Ungáiris, an tSlóvaicis, an Rómáinis, an Chróitis, agus an Rúisínis Phanónach oifigiúil sa chúige. Cúige féinrialaitheach atá ann.
Is í Novi Sad príomhchathair an chúige, agus is í Subotica an dara cathair is tábhachtaí.
Is é is brí le hainm an chúige ná "vóvadacht". Focal is ea "vóvad" ("vojvoda", "wojewoda" agus araile) a chiallaíonn, ó thús, ceannaire na sluaite armtha sna teangacha Slavacha, ach i rith na gcéadta bliain fuair sé cialla éagsúla sna teangacha difriúla. Mar sin, is ceantar í an Vóvaidín a raibh taoiseach den chineál seo i gceannas air i dtús.
Daoine cáiliúla ón Vóvaidín ab ea Danilo Kiš (scríbhneoir) agus Mileva Marić (fisiceoir a bhí pósta ar Albert Einstein tráth).
Maximilien Robespierre. Duine de na ceannairí ba thábhachtaí i Réabhlóid na Fraince a bhí i Maximilien François Marie Isidore de Robespierre (6 Bealtaine 1758 – 28 Iúil 1794). 
Bhí sé ina bhall de Choiste na Slándála Poiblí agus ghlac sé páirt lárnach sa chuid den réabhlóid ar a tugtar Ré an Uafáis, go dtí gur gabhadh agus cuireadh chun báis é sa bhliain 1794. 
Ceannaire dian agus cruálach ab ea é, ach neamh-éillitheach ag an am céanna, rud a thuill an leasainm "Robespierre Dochlaonta" dó.
Saol.
Bhítí ag maíomh gur de bhunadh na hÉireann é ach dealraíonn sé nach bhfuil aon bhunús leis an ráiteas sin.
Thosaigh Robespierre ar an mbealach chuig an gcumhacht agus é ina abhcóide nuacháilithe, nuair a bhí sé ag obair ar son na gcliant bocht a bhí aige ina bhaile dúchais, Arras. Bhí sé ina ionchúisitheoir agus ina bhreitheamh le linn dó páirt a ghlacadh sa pholaitíocht idir 1789 agus 1794. 
Bhí sé thíos seal, thuas seal ó thaobh na polaitíochta de, ag brath ar thionchar na Seacaibíneach ag an am. Bhí sé i mbarr a chumhachta mar bhall de Choiste na Slándála Poiblí idir Iúil 1793 agus Iúil 1794.
Is é Robespierre a bhain úsáid den chéad uair as an mana "Saoirse, Comhionannas, Bráithreachas!" in óráid a thug sé i mí Meán Fómhair 1790.
Bású.
Ar an 28 Iúil 1794 a dícheannadh gan triail é, i bPáras, i gCearnóg na Réabhlóide, lá tar éis don Chomhdháil Náisiúnta é a shéanadh, in éineacht le ceannairí eile de Choiste na Slándála Poiblí, mar fhreagairt ar Ré an Uafáis a chuir siad i gcion ar an bPoblacht ó mhí Meán Fómhair na bliana roimhe sin.
Gailearaí Eolaíochta. Is éard is an Gailearaí Eolaíochta ná músaem eolaíochta poiblí atá suite i gColáiste na Tríonóide, Áth Cliath. Osclaíodh é in Institúid Neachtain sa Choláiste sa bhliain 2008. Cuireann sé léachtanna agus taispeántais ar bun d'fhonn for-rochtain eolaíochta a bhaint amach.
Decamerone. Is leabhar le Giovanni Boccaccio é Decamerone (ón sean-Ghréigis δἐκα, déka, "deich", agus ἡμέρα, hēméra "lá") a thagraíonn don deich lá ar a bhfuil an leabhar bunaithe. Ceaptar gur scríobhadh é idir 1349 agus 1353 agus breacadh síos é in Iodáilis bunúsach.
Na scéalta.
Insítear dúinn faoi seachtar ban óg agus triúr stócach a bhfuil ar teitheadh ón ngalar dubh (nó an An Phlá Mhór) i bhFlóiréans sa tríú haois déag. I dteach sna chnoic, réitíonn siad go n-inseoidh gach duine den deichniúr scéal gach lá den deich lá atá siad sainithe ann. Is féidir eolas cruinn a aimsiú faoin ngalar dubh agus an chaoi ar chuaigh sé i bhfeidhm ar muintir na hEorpa ag an t-am sin tríd iniúchadh géar a dhéanamh ar an leabhar.
Bhí dhá lá sa bhreis acu, ceann a úsáideadh le haghaidh obair tí agus an ceann eile a bhí mar bhriseadh i gcomhair ómós a thabhairt do Dhia. 
Sé tús an leabhair ná:
Is é sin foinse an chéad scéal ar bhunaíodh an leabhar. 
Léirmheas.
Is dócha gurb é an Decameron - an chéad saothar próis i dteanga nua-aimseartha - ba mhó a chuaigh i gcion ar scríbhneoirí tar éis na hAthbheochana. Séard a bhí ann ná céad scéal ag déileáil le nádúr an duine agus a staid éidreorach sa saol.  
D’úsáid Boccaccio stíl nua a d'aontaigh eilimintigh an "romans" chuirtéisigh agus eilimintí an "fabliau" agus freisin rinne sé scigmhagadh ar fhoirmeacha eile meánaoiseacha. 
Tionchar.
Tá tionchar ollmhór ag an leabhar ar litríocht ó ghlúin go glúin. Deirtear mar shampla gur bhunaíodh cuid de "Canterbury Tales" le Geoffrey Chaucer air. Chuaigh scríbhneoireacht Boccaccio i gcion ar leithéidí Marguerite de Navarre sa bhFrainc, a scríobh an "Heptaméron"; George Pettie sa Bhreatain, agus Cervantes a scríobh "Novelas Ejemplares" - scéalta gearra bríomhara. Agus gan amhras ar Rabelais, a scríobh "Gargantua" agus "Pantagruel", aor ar institiúidí an ama. 
De bharr an gáirsiúlacht - agus in ainneoin an greann bunúsach - cuireadh cosc ar an leabhar ó am go chéile i rith na céadta ó shin.
Gaeilge.
Faightear cuid de na scéalta i mbéaloideas na hÉireann.
Walt Disney Pictures. Baineann an t-ainm Walt Disney Pictures le roinnt aonad difriúil atá bainteach le The Walt Disney Company. Bunaíodh Walt Disney Pictures, mar mheirge scannán, sa bhliain 1983.
Francisco Pizarro. Taiscéalaí agus saighdiúir ("conquistador") Spáinneach ab ea Francisco Pizarro González, an Chéad Marqués de los Atabillos (c. 1471 nó 1476 – 26 Meitheamh 1541). Bhí sé ina choncar ar Impireacht na nInceach, agus an duine a bhunaigh Líoma, príomhchathair nua-aimseartha Pheiriú.
Rugadh é i dTrujillo, Extremadura agus maraíodh é i Líoma.
Liosta Príomhscannáin Disney. Liosta Príomhscannáin Disney seo.
Ennis del Mar. Is carachtar cumtha é Ennis Del Mar (1944 a rugadh é) sa gearrscéal Brokeback Mountain.
Jack Twist. Is carachtar cumtha é Jack Twist (1944 a rugadh é) sa ghearrscéal Brokeback Mountain.
Eric Roberts. Is aisteoir Meiriceánach é Eric Roberts (18 Aibreán 1956 a rugadh é).
Sienna Miller. Is ban-aisteoir Angla-Meiriceánach í Sienna Miller (28 Nollaig 1981 a rugadh í).
X2 (scannán). Scannán ón bhliain 2003 is ea X2.
Maothán cúlphlaice. Is é rud is maothán cúlphlaice ann ná an lárionad próiseála amhairc in inchinn an mhamaigh, ina mbíonn an chuid is mó de réigiúin anatamaíocha na coirtéise amhairc ar fáil.
Belle and Sebastian. Is banna ceoil Albanach iad Belle and Sebastian, a bunaíodh i nGlaschú i mí Eanáir na bliana 1996. Tagann ainm an bhanna ó Belle et Sébastien, leabhar do pháistí scríofa ag an údar Francach Cécile Aubry. Cuitear an banna i gcomparáid go minic le grúpaí neamhspleácha ar nós The Smiths, nó grúpaí ón tseánra rac clasaiceach ar nós Love, Bob Dylan agus Nick Drake.
Stuart Murdoch. Ceoltóir Albanach é Stuart Lee Murdoch (a rugadh ar an 25 Lúnasa 1968 in Clarkston, gar do Glaschú, Albain), atá ina amhránaí agus cumadóir sa bhanna Belle and Sebastian. Chaith sé a óige turas gearr ó áit bhreithe Robert Burns in Allmhaigh, Inbhir Àir sular bhog sé go dtí Glaschú chun freastal ar an ollscoil.
Is é Murdoch a scríobhann an chuid is mó de rianta an bhanna. Seinneann sé an giotár, an pianó agus an méarchlár.
Pulsár. Is é rud is pulsár ann na réalta neodrón an-mhaighnéadaithe a bhíonn ag imrothlú go tapa agus ligeann sé as radaíocht leictreamaighnéadach bhíogach.
Tugtar faoi deara go bhfuil peiriaid na mbíog idir 1.4 milleasoicind go 8.5 soicind. Ní féidir an radaíocht a bhreithniú ach amháin nuair atá an leictreonléas bíogach dírithe ar an Domhan. Bíonn cosúlacht idir an tslí a dtagann radaíocht bhíogach ón bpulsár agus an tslí a scaipeann bíog sholais amach as teach solais. Glaoitear ‘iarmhairt an tí sholais’ ar an chineál radaíocht bhíogach a ligeann pulsár amach. Toisc go mbíonn neodrónréaltaí dlúthstruchtúrach, bíonn imrothlú na réad, agus dá bhrí sin eatraimh na bpeiriad, an-rialta.
Sabhal Mòr Ostaig. Coláiste is ea Sabhal Mòr Ostaig atá suite san Oileán Sciathánach in Albain agus atá ag teagasc trí mheán na Gàidhlige suas go dtí leibhéal iarchéime. Tá thart fá 100 mac léinn lánaimseartha ar láithreán na Colaiste. Tá cuid acu ag déanamh dianchúrsa Gàidhlige ar feadh bliana amháin. Leanann cuid acu ar aghaidh bliana eile, nó ar feadh trí nó ceithre bliana chun céim BA nó céim onóracha a bhaint amach. Tá cúrsa practiciúil ar na meáin ann fosta, le dlúthbhaint leis an teilifís Ghàidhlige.
Déanann an Coláiste an-chuid cianfhoghlama fosta. Tá "An Cùrsa Inntrigidh " ann do thosnaitheoirí na Gàidhlig, le rang gutháin uair a chloig gach seachtain. Ach is féidir leanúint ar aghaidh go dtí céim nó céim onóracha tríd an cianfhoghlama. Agus fiú amháin ag leibhéal níos airde tá MSc ann i "Cultar Dùchasach agus Eachdraidh na Gàidhealtachd" (Cultúr Dúchasach agus Stair na Garbhchríche), agus tá roinnt mac léinn PhD ann chomh maith.
Cuireann an Coláiste cúrsaí seachtaine ar fáil ag am na Cásca agus i rith an tsamhraidh: cúrsaí ceoil traidisiúnta agus cúrsaí Gàidhlige agus cúrsaí eile. Bíonn cúrsa Gàidhlig ann uair nó dó gach bliana go sonraithe do dhaoine atá líofa cheana i nGaeilge na hÉireann.
Stair.
Bunaíodh an Coláiste sna 1970í ar "Ostaig Farm Square" le fiontraí áitiúil, Sir Iain Noble a bhí báúil don Ghàidhlig. Ar dtús ní raibh ann ach leabharlann agus corra chúrsa goirid, ach thosaigh cúrsaí HND dhà-bhliadhna sa bhliain 1983 le ochtnar de mhac léinn lánaimseartha.
Daoine.
Bhí an file gaelach aithnidiúil, Somhairle MacGill-Eain, i measc na comhaltaí boird luaithe.
Radaíocht. San fhisic, is éard is radaíocht ann ná astú nó tarchur fuinnimh i bhfoirm tonnta nó cáithníní trí spás nó trí mheán ábhair. Cuirtear na cineálacha seo san áireamh:
Is minic a dhéantar rangú ar chineál radaíochta mar "ianaíoch" nó "neamhianaíoch", ag brath ar fhuinneamh na gcáithníní radaithe. Iompraíonn radaíocht ianaíoch níos mó ná 10 eV, ar leor é chun adaimh agus móilíní a ianú agus naisc cheimiceacha a bhriseadh. Is idirdhealú tábhachtach é seo mar gheall ar an difríocht mhór sa mhéid dochair a dhéantar d'orgánaigh bheo. Foinse choitianta na radaíochta ianaíche is ea ábhair radaighníomhacha a astaíonn radaíocht α, β, nó γ. I measc na bhfoinsí eile tá x-ghathanna ó scrúduithe radagrafaíochta, agus muóin, méisóin, posatróin, neodróin agus cáithníní eile a tháirgtear nuair a dhéanann gathanna cosmacha idirghníomhú le hatmaisféar an Domhain.
Bambi II. Scannán de chuid Disney is ea Bambi II a seoladh (mar fhíseán) sa bhliain 2006. Leanann sé ar aghaidh le scéal "Bambi" (1942).
The Fox and the Hound 2. Scannán beochana de chuid Disney is ea The Fox and the Hound 2 a seoladh (mar fhíseán) sa bhliain 2006. Leanann sé ar aghaidh le scéal "The Fox and the Hound" (1981).
An Rúisínis Phanónach. Teanga Shlavach is ea an Rúisínis Phanónach ("bačvan'ska ruska bešeda/бачваньска руска бешеда") a labhraítear in áiteanna sa Vóvaidín agus in oirthear na Cróite. Tá stádas oifigiúil aici sa Vóvaidín. Tháinig Rúisínigh na Vóvaidíne ó oirthear na Slóvaice san ochtú haois déag, agus cé go bhfuil an chuid is mó de na teangeolaithe barúlach gur teanga Shlavach Oirthearach atá ann, nó fiú canúint Úcráinise, bhí na canúintí Rúisíneacha go leor chomh mór faoi thionchar na Slóvaicise agus go bhfuil teangeolaithe easaontacha ann a cheapann go bhfuil siad níos cóngaraí don tSlaivis Iartharach (an tSlóvaicis agus an Pholainnis mar shampla). Na hiarrachtaí a rinneadh i dtíortha éagsúla leis an Rúisínis a chaighdeánú, áfach, tharla siad beag beann ar a chéile, agus ní féidir a rá go mbeadh comhtheanga scríofa ag na Rúisínigh go léir.
Maidir leis an Rúisínis Phanónach, fuair sí caighdeán scríofa i dtús na seachtóidí. Tá an caighdeán sin bunaithe go hiomlán ar chaint na ndaoine i sráidbhailte Rúisíneacha na Vóvaidíne. Úsáidtear an aibítir Choireallach, maille le cúpla litir bhreise atá le fáil in aibítir na hÚcráinise freisin (Ґ ґ, Ї ї, Є є), ach cé go bhfuil aibítir an dá theanga sách cosúil le chéile, ní hionann í. 
Tá an Rúisínis Phanónach ó dhúchas ag fiche míle duine, agus is é Ruski Kerestur lárionad cultúrtha na Rúisíneach sa tSeirbia. Tá cónaí ar chúig mhíle duine i Ruski Kerestur, agus is Rúisínigh iad a bhformhór. Tá an teanga á staidéar agus á taighde in Ollscoil Novi Sad, agus freastalaíonn stáisiún raidió Novi Sad ar lucht labhartha na Rúisínise chomh maith leis na mionlaigh éagsúla eile sa Vóvaidín.
James Marsden. Is aisteoir Meiriceánach é James Paul Marsden (18 Meán Fómhair 1973 a rugadh é).
CLG Na Seamróga Baile Héil. Is club CLG é Na Seamróga Baile Héil (Béarla: "Ballyhale Shamrocks") atá suite sa pharóiste Baile Héil, i gContae Chill Chainnigh. Club iomána atá ann don chuid is mó, agus tá na Seamróga ar cheann de na foirne is rathúla sa chontae agus i gCraobh na hÉireann.
Bunaíodh an club sa bhliain 1972, nuair a d'aontaigh na sean-chlubanna ó Bhaile Héil, Cnoc an Tóchair agus Cnoc Maoláin le chéile.
The Fox and the Hound (úrscéal). Úrscéal de chuid Daniel P. Mannix is ea The Fox and the Hound a foilsíodh sa bhliain 1967.
Géisill. Baile beag in Éirinn is ea Géisill. Tá an baile suite i gContae Uíbh Fhailí i gCúige Laighean.
Ród. Baile beag in Éirinn is ea Ród. Tá an baile suite i gContae Uíbh Fhailí i gCúige Laighean, 12 ciliméadar ó Éadan Doire i Móin Alúine. Imríonn go leor daoine sa cheantar peil. Imrítear liathróid láimhe agus sacar ann freisin.
Críonchoill. Baile beag in Éirinn is ea Críonchoill. Tá an baile suite i gContae Uíbh Fhailí i gCúige Laighean i ngar do Bhiorra.
Baile Mhic Ádaim. Sráidbhaile in Éirinn is ea Baile Mhic Ádaim. Tá an baile suite i gContae Uíbh Fhailí i gCúige Laighean, ar an mbóthar réigiúnach R421 20 ciliméadar ó Thulach Mhór agus sé chiliméadar ó Cheann Eitigh.
Cionn Eitigh. Baile beag is ea Cionn Eitigh i gContae Uíbh Fhailí in Éirinn. Tá sé suite i ngar do Bhiorra ar na bóithre réigiúnacha R440 agus R421.
Black Francis. Is cumadóir agus amhránaí Meiriceánach é Black Francis, nó Charles Michael Kittridge Thompson IV mar a bhaisteadh é, a rugadh ar an 6 Aibreán 1965 i mBostún, Massachusetts. Tháinig cáil air don chéad uair mar cheannaire ar an mbanna rac malartach Pixies, banna réasúnta beag a d'fhág a rian ar rac-cheol an lae inniu, agus ansin mar cheoltóir aonair faoin ainm Frank Black ón bhliain 1993 ar aghaidh.
Tar éis dhá cheirnín leis an lipéad 4AD, d'fhág sé iad agus bhunaigh sé banna taca ar a thug sé Frank Black and the Catholics. Tá sé fós ag cumadh agus ag scaoileadh ceoil nua, agus thaisteal sé ar fud an domhain leis na Pixies arís idir 2004 agus 2007. 
Tá an-mheas tuillte ag ceol Black Francis, agus luaigh ceoltóirí mór le rá eile é mar thionchar mór orthu ar a gcuid ceoil, mar shampla Kurt Cobain agus Thom Yorke.
Caitríona Aragón. Bhí Caitríona Aragón (16 Nollaig 1485 – 7 Eanáir 1536); (Spáinnis "Infanta Catalina de Aragón y Castilla") mar Bhanríon Shasana agus chéad bhean chéile Anraí VIII, bhú sí mar Bhanphrionsa na Breataine Bige toisc go raibh sé pósta le hArthur, Prionsa na Breataine Bige, roimhe sin. Bhí sí mar Infanta Castille agus Aragón freisin. Ba Máire I Shasana í a iníon.
Ré an Uafáis. Tugtar Ré an Uafáis, nó go simplí an tUafás, (5 Meán Fómhair 1793 – 28 Iúil 1794) ar na laethanta ba mheasa de Réabhlóid na Fraince, ina bhris foréigean amach idir na dá fhaicsean Gioróndach agus Seacaibíneach. Ré fuilteach a bhí ann, ina chuireadh na mílte daoine chun báis, daoine ar a dtugtaí "naimhde na réabhlóide". Meastar inniu gur mharaíodh idir 20,000 agus 40,000 duine le linn na tréimhse. An grúpa a bhí freagrach as ná Coiste na Slándála Poiblí, faoin ceannaire Maximilien Robespierre.
Bhí an gilitín ("an Rásúr Náisiúnta", mar a bhítí ag tabhairt air) ina shiombail mhór ar Ré an Uafáis, agus i measc na daoine ba cháiliúla a daoradh chun aghaidh a thabhairt air ná Marie-Antoinette, Philippe Égalité, Madame Roland agus Antoine Lavoisier.
Keith Fahey. Imreoir sacair Éireannach is ea Keith Fahey (a rugadh ar an 15 Eanáir, 1983) atá ag imirt faoi láthair le Birmingham City F.C.. Roimhe sin, d'imir sé le St Patrick's Athletic go dtí an bhliain 2009.
Stair na Rúise. Is é is brí le stair na Rúise ná an t-eolas atá ar fáil sna foinsí liteartha faoi shaol na Rúise fadó agus faoi na himeachtaí a chuir cor i gcinniúint a muintire.