Trelis/gawiki huggingface dataset:
Ceiritin. Is grúpa muinteartha iad na ceiritiní arb éard iad ar fad próitéiní snáithíneacha structúracha; righin agus dothuaslagtha, cuireann siad na struchtúir crua ach neamhmhianraithe a bhíonn aimsithe sna reiptílí, éin, amfaibiaigh, agus mamaigh le chéile.
Reiptíl. Verteabraigh fuarfhuilteacha le chóras aer-análaithe is ea na Reiptílí. Bíonn craiceann láidir orthu faoi chlúdach gainní, acu in áit gruaige nó cleití. Is teitreapóid iad na reiptilí ("le cheithre ghéag, nó síolraithe ó verteagraigh le cheithre ghéag") agus is aimníóit iad freisin, a bhfuil a suthanna mórthimpeallaithe le scannán aimníótacha.. 
Tá nathracha, laghairteanna, toirtísí, turtair, crogaill agus ailigéadair san áireamh in aicme na Reiptilí. Níl ach aon reiptíl dúchasach amháin in Éirinn, an t-earc luachra.
Cónaíonn reiptílí na linne i ngach mórroinn ach amháin in Antartaice, agus déanann ceithre ord atá fós beo ionadaíocht dóibh:
Beireann formhór an 8,000 speiceas reiptíle uibheacha ar tír agus tagann na hainmhithe óga amach ina gcruth iomlán, gan aon chéim larbhach.
Beobhreith a bhíonn ar siúl ag na scuamátí "(Béarla: squamates)".
Úiré. Is comhábhar orgánach í úiré nó carbaimíd leis an fhoirmle cheimiceach (NH2)2C
Arara. Cathair i bParaíba na Brasaíle is ea Arara.
Cumann Lúthchleas Gael-Mheiriceánach. Eagras lúthchleasaíochta amaitéarach ab ea an Cumann Lúthchleas Gael-Mheiriceánach (Béarla: "Irish American Athletic Club") a bhí suite i gQueens Nua-Eabhrac. Bunaíodh an é faoin ainm “"Greater New York Irish Athlethic Association"” ar an 30 Eanáir, 1898, athraíodh an t-ainm go “"The Irish American Athletic Club"” tar éis tamaill. Cheannaigh an Cumann ceapach thalún in Laurel Hill, Inis Fada, i ngar do Reilig Chalvaire. Sa bhliain 1898, thóg siad saoráid úrscothach ar talamh feirme. I ndiaidh athchóirithe, athosclaíodh an staidiam, "Celtic Park", go foirmeálta ar an 9ú Bealtaine, 1901. Thraenáil agus chuaigh roinnt na lúthchleasaithe Meiriceánacha is fearr san iomaíocht ar raonta agus faichí an Pháirc Ceiltigh, iad ag tarraingt sluaite d’os cionn 20,000. Díoladh Celtic Park le haghaigh tithíochta i 1930.
Le cois buachana in iomaíochtaí áitiúla agus réigiúnacha leis an Amateur Athletic Union, ghlac baill an Chumainn páirt leis an bhfoireann S.A.M. sna Chluichí Oilimpeacha 1904 i St. Louis, sna cluichí Idirsháite 1906 in an Aithin na Gréige, sna Chluichí Oilimpeacha 1908 i Londain agus sna Chluichí Oilimpeacha 1912 i Stócólm.
Cé go raibh Éireannaigh agus Gael-Mheiriceánaigh na chéad ghlúine ar mórchuid an Chumainn, bhí mórán neamh-Ghael páirteach sa Dorn Sciathánach chomh maith. Ina measc a bhí Alvin Kraenzlein, Myer Prinstein, Abel Kiviat, Alvah Meyer, Robert Lawson, Harold Wilson agus Emilio Lunghi. Ag iomaíocht mar bhall den Chumann i St. Louis 1904, bhuaigh Myer Prinstein an léim fhada agus an léim thriarach ar an lá féin, é an t-aon lúthchleasaí amháin a bhuaigh an dá choimhlint sna cluichí féin. Tháinig sé sa chúigiú áit sna daiseanna 60-médar agus 400-méadar. San Aithin 1906, bhuaigh sé an léim fhada aríst, é ag sárú na curiarrachta Peter O’Conner.
Sna Chluichí Oilimpeacha 1908, i Londain Shasana, bhuaigh baill den Chumainn naoi as 23 Bhonn Óir a bhí tógtha ag an bhfoireann S.A.M. I measc na mbuaiteoirí bonn a bhí baill an Chumainn: Charles Bacon, cliath 400-méadar, Ór; George Bonhag, rás foirne 3-mhíle, Airgead; Robert Cloughen, rás 200-méadar, Airgead; John Jesus Flanagan, Caitheamh an Oird, Ór; Johnny Hayes, Maratón, Ór; Harry Porter, Léim Ard, Ór; Mel Sheppard, rás 800-méadar, Ór, rás 1,500-méadar, Ór, rás sealaíochta meascra 1,600-méadar, Ór; agus Martin Sheridan, Teasc-Saorstíle, Ór, Teasc-Stíle Ghréagach, Ór, agus Léim Fhada as Seasamh, Ór. B’iad baill eile Joseph Bromilow, Robert Lawson, Frank Riley, William Robbins agus James P. Sullivan a bhí páirteach san fhoireann Oilimpeach 1908.
Ronnie Drew. B'amhránaí agus ceoltóir traidisiúnta Éireannach é Ronnie Drew (16 Meán Fómhair 1934 – 16 Lúnasa 2008). Bhí sé ina phríomhamhránaí leis an ngrúpa ceoil thraidisiúnta The Dubliners, rud a thuill an cháil is mó dó. Chuir sé tús le gairm cheoil mar amhránaí aonair sa bhliain 1995.
Óige.
Rugadh Ronnie Drew i nDún Laoghaire sa bhliain 1934. Chaith sé tamall i Sevilla na Spáinne sna 1950idí ag múineadh Béarla agus ag foghlaim cheol na Spáinne agus bhain sé líofacht amach sa Spáinnis ansin.
The Dubliners.
Bhunaigh Ronnie Drew The Dubliners in éineacht le Luke Kelly, Ciaran Bourke agus Barney McKenna i 1962. Bhí an t-ainm "The Ronnie Drew Group" orthu ar dtús, ach ghlac siad an t-ainm "The Dubliners" chucu féin de réir a chéile. Aithníodh Ronnie as an nguth greanach a bhí aige agus é ag canadh agus chuir muintir Bhaile Átha Cliath aithne orthu agus ar a gcuid ceoil le linn dóibh a bheith ag seinm go rialta i dTeach Tábhairne O'Donoghue's ar Rae Mhuirfean. Díríodh aird mhór ar an mbanna nuair a bhí amhrán mór-ráchairte acu i gcairteacha ceoil na Ríochta Aontaithe sa bhliain 1967, mar atá, "Seven Drunken Nights" agus chuaigh an grúpa ar an gclár ceoil cáiliúil, Top of the Pops, chun é a chasadh. Ach chuir RTÉ cosc ar chasadh an amhráin ar a stáisiúin siúd mar gheall ar liricí an amhráin a bheith gáirsiúil, dar leo.
Ach d'éirigh Ronnie tinn tuirseach den síorthaisteal a bhí á dhéanamh ag an mbanna de réir a chéile. D'fhág sé an banna ar feadh tréimhse idir 1975 agus 1979. D'fhág sé an grúpa go buan ina dhiaidh sin, i 1995. Tugadh onóir dó mar cheoltóir ar 22 Lúnasa 2006 nuair a feistíodh múnla de lorg a lámh ar an gcosán taobh amuigh d'Amharclann an Gaiety i mBaile Átha Cliath.
Bás.
Fuair Ronnie Drew bás ag 2.40in ar 16 Lúnasa 2008 in Ospidéal Naomh Uinseann i mBaile Átha Cliath. Bhí ailse scornaí air le tamall fada roimhe sin agus bhí a bhean chéile tar éis bás a fháil an bhliain roimhe sin. Cuireadh é sna Clocha Liatha, i gContae Chill Mhantáin, áit a raibh sé ag cur faoi le fada go dtí gur bhásaigh sé. Bhí beirt pháistí acu, mar atá, Phelim agus Clíodhna.
Máire Mullarney. Ba chomhshaolaí Éireannach í Máire Mullarney (née McCormick) (1 Meán Fómhair 1921-18 Lúnasa 2008), a bhí ar dhuine de bhunaitheoirí an Chomhaontais Ghlais.
Óige.
Rugadh i mBaile Átha Cliath í agus bhog sí lena muintir go Giobráltar, nuair a bhí sí an-óg, áit a raibh a hathair mar Ard-Mháistir Poist. D'fhill sí ar Éirinn i 1942 agus oileadh mar altra í in Ospidéal Shráid Bhagóid agus cháiligh sé mar theirpeoir chomh maith. 
Saothar a Saoil.
Ba ghníomhaí Esperanto í chomh maith agus scríobh sí leabhar ar fhorbairt agus cur chun cinn na teanga sin, darb ainm "Esperanto for Hope", i 1989. Bhí tionchar mór aici ar scolaíocht bhaile nuair a d'fhoilsigh sí leabhar ar an ábhar, mar atá, "Anything School Can Do, You Can Do Better". Anuas air sin, bhí sí páirteach i mbunú Chumann Pleanála Teaghlaigh na hÉireann. Bhí 11 pháiste aici lena fear céile, Seán.
Bunú an Chomhaontais Ghlais.
Bhí Máire Mullarney páirteach sa pholaitíocht ar dtús mar chuid d'fheachtas le cosc a chur ar phionós corportha sna scoileanna. Bhí sí ar dhuine amháin den ghrúpa daoine a d'fhreastail ar chruinniú i Nollaig 1981 chun páirtí polaitiúil éiceolaíoch (Páirtí Éiceolaíochta na hÉireann, nó An Comhaontas Glas sa lá inniu) a bhunú in Éirinn agus bhí sí mar Chathaoirleach ar an gcruinniú sin. Maítear gur scríobhadh céad fhorógra an pháirtí ar a bord cistine siúd i Ráth Fearnáin. Sheas sí don pháirtí i dtoghcháin Dála trí huaire i ndiaidh a chéile agus toghadh í faoi dheireadh chun Chomhairle Contae Bhaile Átha Cliath Theas i 1991 agus d'fhan sí i mbun an chúraim sin go dtí 1999.
Teach Mealóg. Is bruachbhaile thiar-theas de chuid Bhaile Átha Cliath é Teach Mealóg ("Templeogue" as Béarla). Ceann de radharcanna an cheantair ná Cnoc Montpelier agus Club Thine Ifrinn.
Na Lochanna Móra. Is iad na Lochanna Móra (nó na Lochanna Móra Labhrásacha) ná cúig loch fionnuisce atá suite in oirthear na Stát Aontaithe, ar an teorainn le Ceanada - Loch Superior, Loch Michigan, Loch Huron, Loch Erie agus Loch Ontario. Is é an grúpa de locha fionnuisce is mó ar domhan é. 
Tugtar mara intíre orthu uaireanta, nó "tríú cósta Cheanada agus na Stát Aontaithe". Tá siad trí oiread níos mó ná Éire ó thaobh achair de. Is é Loch Superior an loch is mó i Meiriceá Thuaidh. 
Ní hiad na lochanna féin amháin atá le fáil sa réigiún, ach roinnt mhór lochanna agus aibhneacha bheaga eile, chomh maith le thart ar 35,000 oileán.
An Tíogar Ceilteach. Is é an "Tíogar Ceilteach" an t-ainm a bhaist na hiriseoirí eacnamaíochta ar Éirinn, nuair a thosaigh geilleagar na tíre ag fás go sciobtha sna nóchaidí. Mhair an tréimhse seo ó 1995 go dtí 2008. Sna blianta seo, tháinig athrú cuma ar an tír go hiomlán ó thaobh na heacnamaíochta de.
Fás eacnamaíoch ollmhór.
I ndeireadh na n-ochtóidí, bhí Éire ar ceann de na tíortha ba bhoichte in Iarthar na hEorpa - "an ceann is boichte de na tíortha saibhre" mar a chuir clúdach na hirise "The Economist" i bhfoclaibh é sa bhliain 1988 ("the poorest of the rich"). Deich mbliana ina dhiaidh sin, bhí sí ar ceann de na tíortha ba saibhre.
Tháinig an "Comhrialtas Bhogha Ceatha" faoi stiúir John Bruton sa bhliain 1994 agus cuireadh tús le ré an "Tíogair Ceiltigh". D'fhás geilleagar na hÉireann 2.7% sa bhliain 1993 ach d'fhás sé ar mheánráta ollmhór i rith téarma an Bhriotúnaigh mar Thaoiseach (1995  9.6%; 1996  7.4%; 1997 11%; 1998  8.8%; 1999 10.5%).
Mhaolaigh beagáinín ar an bhfás sin sa bhliain 2001, ach bhisigh na cúrsaí arís sa bhliain 2003, cé gur féidir maolú áirithe a aithint arís ón mbliain 2007 i leith. Fuair an Tíogar Ceilteach bás in 2008, nuair a bhris Géarchéim airgeadais 2007-2008 amach, timpeall an domhain, agus ansin, Géarchéim bhaincéireachta na hÉireann, 2008
Chuaigh an pobalachas go mór chun cinn le linn tréimhse an tíogair, agus i dtús 2008, bhí an amhantraíocht gan srian.
Cúiseanna.
Cúis conspóide é i gcónaí, cén fáth ar fheabhsaigh eacnamaíocht na hÉireann mar sin, ach de ghnáth, síltear gurb iad na polasaithe a chuir an Stát i bhfeidhm le heacnamaíocht na tíre a fhorbairt a rinne an mhíorúilt: comhpháirtíocht shóisialta an Stáit, na bhfostóirí agus na gceardchumann; na mná ag tonnadh isteach i margadh na hoibre; leibhéal an ardoideachais in Éirinn; an dóigh ar mealladh isteach na hinfheisteoirí ón gcoigríoch; ráta íseal na gcánach a ghearrtar de na gnólachtaí; an Béarla ina ghnáththeanga sa tír; agus an bhallraíocht san Aontas Eorpach.
Giobráltar. Is críoch thar lear de chuid na Ríochta Aontaithe i ndeisceart na Spáinne é Giobráltar ("Gibraltar" as Béarla). Ghéill an Spáinn an chríoch seo don Bhreatain i gConradh Utrecht sa bhliain 1713 agus tá sé ina ionad tábhachtach cabhlaigh agus trádála ag an Ríocht Aontaithe ó shin, cé bhfuil mian láidir ag an Spáinn an áit a chur faoi smacht na tíre sin arís. Tá sé ag suí mar slí amach agus isteach don Meánmhuir.
Chris Gunter. Is imreoir sacair é Chris Gunter (r.21 Iúil, 1989 i Casnewydd, An Bhreatain Bheag). Imríonn sé faoi láthair le Tottenham Hotspur. D'imir se le Cardiff City ó 2006 go 2008.
Maigh nEalta. Sráidbhaile in iarthuaisceart Chontae na Mí is ea Maigh nEalta ("Moynalty" as Béarla). Tá sé gar don teorainn le Contae an Chabháin.
Cnoc an Línsigh. Sráidbhaile i ndeisceart Chontae na Mí is ea Cnoc an Línsigh ("Summerhill" as Béarla). Tá sé suite ag pointe trasnú na bóithre R156 agus R158. Is ann a raibh díseart an teaghlaigh Normannaigh, na Línsigh, as a d'eascair an t-ainm. Tá fothracha a gcaisleán le feiscint go fóill sa sráidbhaile. San seachtú chéad déag troideadh "The Battle of Dungans Hill" i ngar don sráidbhaile.
Roque Santa Cruz. Is imreoir sacair é Roque Santa Cruz (r.16 Lúnasa, 1981 i Asuncion, Paragua). Imríonn sé faoi láthair le Blackburn Rovers. D'imir sé le Olimpia Asuncion ón séasúr 1998/1999. Bhí sé ag imirt le FC Bayern München ón mbliain 1999 go 2007. 
Chuaigh sé go dtí Blackburn sa Samhradh 2007 agus fuair sé geansaí uimhir a naoi. Fuair sé 24 chúl i séasúr a haon le Blackburn Rovers. Rugadh é sa bhliain 1981.
Scott McDonald. Is imreoir sacair é Scott Douglas McDonald (r.21 Lúnasa, 1983 i Melbourne, An Astráil). Imríonn sé faoi láthair le Celtic. D'imir sé le Southampton ó 2000 go 2002. Bhí sé ag imirt le Motherwell ó 2004 go 2007. Chuaigh sé go dtí Celtic sa bhliain 2007 agus bronnadh geansaí uimhir a 27 air. Sa bhliain 2008, bhain sé uimhir a seacht amach. Rugadh sa bhliain 1983 é.
Giovanni Caboto. Taiscealaí Iodálach ab ea Giovanni Caboto (c. 1450 – c. 1498). Ba thaiscealaí é a mhac Sebastian Cabot freisin.
Theastaigh ó Chaboto a bhealach féin go dtí na hIndiacha Thiar a aimsiú. Chuaigh sé go Briostó i Sasana. Fuair sé cabhair ó cheannaithe na cathrach agus cead ó rí Shasana, Annraoi VII. Sa bhliain 1497 d’fhág sé féin agus criú ocht nduine dhéag Briostó sa long "Matthew". Chuaigh siad go h-Éirinn agus ansin lean siad ar aghaidh trasna na h-Atlantaigh. Nuair a tháinig siad i dtír sa Domhan Nua, cheap Caboto go raibh sé san Áise, cosúil le Criostóir Colambas. I ndáiríre, ceaptar go raibh sé i dTalamh an Éisc. Dúirt sé go raibh na farraigí lán de throsc agus go bhféadfadh duine ciseán a thumadh san uisce agus a tharraingt as arís lán d'éisc. Shroich an long Briostó arís ar an 6ú lá Lúnasa.
Agus é i Sasana arís, rinneadh aimiréal de Chaboto. Fuair sé bronntanas £10 ón rí, agus pinsean ina theannta sin. D'fhág sé Sasana arís i 1498, agus cúig long aige. Níor tháinig siad ar ais go Sasana go deo.
An Mheánaois. Is éard atá i gceist leis an Mheánaois ná an tréimhse idir an tSeanaois Chlasaiceach (is é sin, ré na Sean-Róimhe agus na Sean-Ghréige) agus an Nua-aois (an "Renaissance" agus ar tháinig ina dhiaidh). Thosaigh an Mheánaois faoi lár na chéad mhílaoise i ndiaidh bhreith Chríost (~500 AD) agus tháinig deireadh léi míle bliain níos déanaí (~1500 AD), i ré an "Renaissance" agus an Reifirméisin. I dtús na Meánaoise, chaill Impireacht na Róimhe a seantábhacht, agus scoilteadh ina dhá leath í. Ba iad na stáitíní beaga feodacha a tháinig chun tosaigh ansin, agus an Eoraip go léir lán pobail bheaga agus treibheacha - Teotanaigh, Rómánsaigh, Ceiltigh, agus Slavaigh. Bhí sochaí na Meánaoise dealaithe ina haicmí a raibh teorainneacha soiléire eatarthu, agus b'í an Eaglais Chríostaí croílár an chultúir, an léinn agus na litríochta. In Iarthar na hEorpa, bhí an Laidin á saothrú mar chomhtheanga chultúrtha. Maidir leis an eacnamaíocht, bhí sí bunaithe ar an seirfeachas agus ar an bhfeodachas.
Sa lá atá inniu, is fearr le staraithe agús a chur leis an réab idir an seansaol agus an Mheánaois agus ionas go mbíonn idir an tríú agus ochtú haois tréimhse a tugtar, go minic, an tSeandacht Dhéanach air, a bhí ina aistriú mór i ngach réimse: i réimse na heacnamaíocha leis an modh daortáirgthe in ionad an mhodha fheodach; i réimse sóisialta, le dul as radharc coincheap na saoránachta Rómhánaí agus sainmhíniú na n-eastát meánaoiseanna, go polaitiúil le chliseadh ar struchtúir láraithe Impireacht na Róimhe agus dá bharr sin, d'eascair scaipeadh na cumhachta (nó na díláraithe); agus i réimse na idé-eolaíocha agus an chultúir, ionsú agus malartú an chultúir chlasaicigh i gcomhair na gcultúr dialárnach Críostaí nó Ioslamach (gach ceann ina spás féin).
Pádraig Ó Rathaille (Paddy Reilly). Duine de na ceoltóirí agus amhránaithe is mó le rá i gceol traidisiúnta na hÉireann é Patrick 'Paddy' Reilly a rugadh i mBaile Átha Cliath ar an 18 Deireadh Fómhair sa bhliain 1939. Tar éis na blianta caite aige mar amhránaí aonair rathúil, le clú agus cáil tuilte aige, tháinig sé isteach mar bhall den bhanna iomráiteach The Dubliners sa bhliain 1996, in áit Ronnie Drew. D'fhan sé ag seinm leis na mBleá Cliathaigh ar feadh naoi mbliana go dtí gur bhog sé go Nua-Eabhrac sa bhliain 2005, agus b'é Patsy Watchorn a ghlac a áit an uair seo.
Aithnítear Paddy Reilly mar bhailéadóir tábhachtach i gceol na hÉireann inniu, agus is eisean a déanann an leagan is cáiliúlí de na hamhráin "The Fields of Athenry" agus "The Town I Loved So Well".
Fear gnó atá ann inniu chomh maith, le cúpla teach tábhairne faoi úinéireacht aige i gCathair Nua-Eabhrac.
Alan Ball. Fear spóirt Sasanach a bhí in Alan James Ball Jr. (12 Bealtaine, 1945 - 25 Aibreán, 2007), a bhí ina imreoir agus bainisteoir sacair idir na 1960idí agus na 1990idí. Chaith sé a laethanta imeartha leis na clubanna Blackpool, Everton, Arsenal, Southampton (1976 go 1978 agus arís 1981 go 1983) agus Bristol Rovers. 
Lean sé ar aghaidh sa spórt mar bhainisteoir ina dhiaidh sin, agus é i gceannas ar sé chlub - Blackpool (mar imreoir-bainisteoir), Portsmouth, Stoke City, Exeter City, Southampton agus Manchester City. 
Fuair Alan bás ar an 25 Aibreán 2007 ag bliain amháin agus trí scór d'aois.
Fernando Torres. Is imreoir sacair é Fernando José Torres Sanz (r. 20 Márta 1984 i Maidrid, an Spáinn). Imríonn sé faoi láthair le Chelsea. D'imir sé le Atlético Madrid ó 2001 go 2007 agus Liverpool ó 2007 go 2011. D'aistrigh sé go Chelsea in Eanáir 2011. Caitheann sé geansaí uimhir a naoi. 
Scóráil sé neart chúl le Atlético Madrid agus tá sé tar éis 28 chúl a scóráil le Liverpool go dtí seo.
The Reluctant Fundamentalist. Úrscéal le Mohsin Hamid is ea The Reluctant Fundamentalist a foilsíodh sa bhliain 2007. 
Cuir síos atá ann ar comhrá agus caidreamh idir fear óg Pacastánach agus Meiricéanach i gCafé i Lahore i gcaitheamh oíche.
Go bunúsach is scéal é faoin bPacastánach seo a chuaigh ar deoraíocht go dtí SAM. Bhain sé rath nach beag amach i Nua-Eabhrac tar éis dó freastal ar ollscoil Phrinceton i New Jersey agus bhain sé sult as an saol a bhí aige ansin. 
Tá an scéal bunaithe ar a dhearcadh i gcodarsnacht le dearcadh muintir Mheiriceá tar éis an ionsaí ar Nua-Eabhrac i 2001 agus an bhagairt a bhí ann go mbeadh cogadh idir an India agus an Phacastáin. Tá sé fite fuaite le scéal grá an fhir óig. 
Le titim amach an scéil léirítear dúinn an fáth ar thréig an fear óg SAM. Insítear an scéal ag an fear óg ach is léir go bhfuil an Meiriceánach ag éirí níos míshuaimhní agus an scéal ag dul chun críche.
Duaiseanna.
Bhí an t-úrscéal seo ar an ngearrliosta Booker sa bhliain 2007 agus bhain sé duais Anisfield-Wolf Book Prize agus duais South Bank Show sa bhliain 2008.
Naisc Sheachtracha.
Léirmheastóireachtaí.
[[Catagóir:Úrscéalta]]
Skoczów. Is baile mór í Skoczów i ndeisceart na Polainne, agus meastar go bhfuil 14,641 duine ina gcónaí sa bhaile. Tá sí suite sa cheantar stairiúil, an Siléis, ar bhruach Abhainn Wisła, an abhainn is faide sa Pholainn.
Céad Chomhairle Nicé. Rith Céad Chomhairle Nicé idir an 20 Bealtaine agus an 25 Iúil 325 i Nicé ("Nicaea") i ngar do Constantinople (Istanbul sa Tuirc den lá atá inniu) ann. Ghlaíodh í ag Constantine a hAon, Impire na Róimhe le dul i ngleic le fadhbanna idir thoir agus thiar san eaglais. 
D'aontaigh 300 easpaigh le chéile faoi dheireadh an comhdháil agus ba thoradh fíorthábhachtach don Eaglais úr é seo agus í ag forbairt. 
Ceann de na rudaí is buaine a tháinig as an gcomhdháil sin, ná gur aontaigh siad ar fhochla an Chré ("Credo"), paidir a úsáidtear go forleathan sna heaglaise Críostaíochta síos go dtí an lae inniu.
Maighréad Ní Churtáin (Margaret Mac Curtain). Siúr Dhoiminiceach, staraí, scríbhneoir, oide agus feiminí Éireannach ab ea Maighréad Ní Churtáin (Béarla: "Margaret Mac Curtain"; 17 Bealtaine 1929 – 5 Deireadh Fómhair 2020).
Rugadh Maighréad Ní Churtáin sa bhliain 1929 i gCorcaigh. B'iad Seán agus Ann Mac Curtáin a tuismitheoirí. Bhain sí céim BA amach in Ollscoil na hÉíreann i gCorcaí agus chuaigh sí isteach san Ord Doiminiceanach, agus tá an t-ainm "Sr. Benvenuta" uirthi go fóill.
Tá gníomhréim acadúil dhearscnaitheach ag Maighréad agus 
d'fhoilsigh sí réimse fairsing ábhar i réimse na staire, tionchar na mban i gcomhthéacs na staire agus ról na mban in Éirinn.
Is scoláire, staraí, Doiminiceanach, craoltóir, eagarthóir, iar-léachtóir, Príomhoide Coláiste, Gobharnóir Ollscoile, comhairleoir, agus teangeolaí í.
Bhain sí Ph.D amach sa bhliain 1964 agus sa bhliain chéanna thosaigh sí ag obair sa Roinn Staire i gColaiste na hOllscoile i mBaile Átha Cliath.
Idir na blianta 1968-1973 b'é a héacht nó mórghníomh ná foilsiú na sraitheanna leabhar staire faoi chlúdach bog 'History of Ireland' le Gill &amp; McMillan. "Her free spirit and radical mind set is well known. Pé áit a mbíonn sí tá sí spraíúil, lán be bhrí agus ni féidir gan ligint di thú spreagadh chun cinn. Ceann de na focail a cloistear uaithi nuair a chuireann tú ceist ag lorg comhairle..’Go for it’. What a positive approach…mol an óige.. ach ní do’n ghlún óg amháin a thugann sí am agus comhairle."
Kenny Egan. Is dornálaí Éireannach é Kenny Egan (7 Eanáir, 1982 - ). As Cluain Dolcáin i mBaile Átha Cliath dó. Bhuaigh Egan bonn cré-umha i gCraobh na hEorpa sa bhliain 2006. Bhuaigh sé bonn airgid sna Cluichí Oilimpeacha i mBéising sa bhliain 2008.
Darren Sutherland. Dornálaí Éireannach ab ea Darren Sutherland, "The Dazzler" a thugtaí air, (18 Aibreán, 1982 - 14 Meán Fómhair, 2009). As Baile Átha Cliath dó. Bhuaigh sé bonn cré-umha sa chomórtas mheánmheáchain sna Cluichí Oilimpeacha i mBéising sa bhliain 2008. 
Chuir sé lámh ina bhás féin ar an 14 Meán Fómhair 2009. Aimsíodh ina árasán i mBromley, Londain é. 
Saol.
D'fhoghlaim Sutherland an cheird agus é ag freastal ar Chumann an tSlánaitheora ar Shráid Dorset i lár Bhaile Átha Cliath. 
Bhog sé go Sheffield i Sasana agus é cúig bliana d'aois, chun traenáil i spórtlann Brendan Ingle. Bhí sé de sprioc aige bonn óir a bhuachan sna Cluichí Oilimpeacha, agus mar thoradh shéan sé roinnt tairiscintí gairmiúla. 
Tháinig sé ar ais go hÉirinn agus é 20 bliain d'aois chun an Ardteistiméireacht a dhéanamh in éineacht leis na scoláirí eile i nDún Búinne. Tá cónaí ar a thuismitheoirí san Uaimh, i gContae na Mí. Gortaíodh go dona sa tsúil é ag tús a fhichidí, ach tháinig sé ar ais chun coirn uile-Éireann a bhuachan idir na blianta 2006 agus 2008, ag meánmheáchan.
Shínigh sé conradh gairmiúil leis an dtionsnóir Sasanach Frank Maloney i mí Dheireadh Fómhair na bliana 2008, agus bhuaigh sé a chéad troid ag an leibhéal seo i mBaile Átha Cliath in aghaidh Georgi Iliev ar an 18 Nollaig. Mar a dúirt Maloney ar an oíche seo, "Sílim go bhfuil réalta ceart aimsithe againn anseo anocht, agus níl ann ach tús le turas fada". 
Bhuaigh sé a thrí throid eile chomh maith, i gcoinne Siarhei Navarka (Wigan, Sasana, ar an 9 Márta 2009), Vepkhia Tchilaia (Stoke, Sasana, ar an 29 Meitheamh 2009) agus Gennadiy Rasalev (Londain, Sasana). Bhí sé chun troid arís in aghaidh Tony Jeffries sa Seabum Centre i Sunderland Shasana i mí Dheireadh Fómhair 2009.
Paddy Barnes. Is dornálaí é Paddy Barnes (rugadh ar 9 Aibreán, 1987). As Béal Feirste dó. Bhuaigh sé bonn cré-umha sna Cluichí Oilimpeacha i mBéising sa bhliain 2008 agus ceann eile i gcluichí Londan sa bhliain 2012.
Usain Bolt. Is lúthchleasaí é Usain Bolt (21 Lúnasa, 1986 - ). As Trelawney in Iamáice dó. Bhuaigh Bolt trí bhonn óir sna Cluichí Oilimpeacha i mBéising sa bhliain 2008. Bhuaigh sé an bonn óir sna rásaí 100 m, 200 m agus sa rás 4 x 100 m.
Dealbhna. Is baile beag é Dealbhna suite ar an mBóthar N52, i dtuaisceart Chontae na hIarmhí in Éirinn.
Tá an baile suite 20km ón Mhuileann gCearr agus tá an t-úrscéal le Brinsley MacNamara "The Valley of the Squinting Windows" suite aige san áit. Tairgítear an Muileann gCearr sa leabhar mar "Garradrimna".
Agapanthus. Bláth síorghlas, ilbhliantúil, tom-dhéanmhach agus a duillí cosúil le strapa is ea an Agapanthus.