Trelis/gawiki huggingface dataset:
Michael Dransfield. File Astrálach ba ea Michael Dransfield (12 Meán Fómhair 1948 – 20 Aibreán 1973). Bhí sé ag cumadh filíochta sna 1960idí agus na 1970idí agus scríobh sé beagnach míle dán. Dúradh faoi go raibh sé ar na filí is mó a raibh gnaoi na ndaoine orthu lena linn.
Beatha.
Rugadh Dransfield in Sydney agus cuireadh oideachas air ag Sydney Grammar School. Chaith sé seal gearr ag déanamh staidéar ar Bhéarla agus ar litríocht an Bhéarla ag Ollscoil New South Wales agus ag Ollscoil Sydney sular éirigh sé as. Chaith sé roinnt míonna ag obair mar chléireach in Oifig Cháineachais na hAstráile sula ndeachaigh sé leis an bhfrithchultú. As sin amach bhíodh sé ag obair ó am go ham agus é ina chónaí in áiteanna difriúla in Sydney nó in Casino, baile beag ar chósta thuaidh New South Wales. Is minic a théadh sé ag taisteal idir an Tasmáin agus Queensland, ag tabhairt cuairt ar an iomad cairde agus ar fhilí eile.
Thosaigh Dransfield ag scríobh go rialta nuair a bhí sé ceithre bliana déag. Chum sé méid mór filíochta agus úsáid na ndruganna ag teach chun tosaigh mar ábhar le himeacht aimsire. Foilsíodh dánta leis den chéad uair sna 1960idí. Tháinig siad amach sna hirisí "Meanjin", "Southerly", "Poetry Australia" agus "Poetry" . Ba é an chéad chnuasach aige "Streets of the Long Voyage", agus d’fhoilsigh sé dhá leabhar eile. 
Bhí an tsláinte go dona aige agus é sna fichidí. Fuair sé bás san Ospidéal Mater Misericordiae in Sydney Thuaidh ar an 20 Aibreán 1973 nuair a bhí sé ceithre bliana is fiche d’aois agus beagnach míle dán fágtha ina dhiaidh aige. Tugadh cuntais éagsúla ar chúis a bháis: ródháileog, galrú ó úsáid drugaí, agus "acute broncho-pneumonia and brain damage", de réir tuairisc cróinéara.
Saothar.
Tá sé ráite ag an bhfile agus criticeoir John Tranter go bhfuil an chuid is mó de shaothar Dransfield bunaithe ar dhá fhantaisíocht rómánsacha. Bhain ceann acu le “Courland Penders,” teach mór sinsearach samhailteach, agus bhain an ceann eile le draíocht na ndrugaí. Maíonn Tranter gurbh fhurasta le Dransfield feidhm a bhaint as an tsaorvéarsaíocht a bhí le fáil ina thimpeall ach nár bhain sé tairbhe radacach aisti. Ach deir sé freisin:
Dúirt a eagarthóir Rodney Hall gur tháinig ardú meanman ar léitheoirí nuair a foilsíodh dánta Michael Dransfield den chéad uair agus iad á meas le hais filíochta arbh fhearr léi an mhaolaisnéis agus an íoróin shibhialta. Dhearbhaigh sé a ghradam mar fhile i samhlacha pearsanta, rudaí a ghríosaigh chun pinn é.
Oidhreacht.
Rinne Rodney Hall, a bhí ina eagarthóir filiochta ar an nuachtán "The Australian" agus a bhí orthu siúd ba thúisce a d’fhoilsigh filíocht Dransfield, rinne sé roinnt cnuasach iarbháis d’fhilíocht Dransfield a fhoilsiú amach sna 1970idí agus go lauth sna 1980idí, agus "Collected Poems" (UQP, 1987) san áireamh. 
Chuir an cumadóir Paul Stanhope ceol le cuid de dhánta Dransfield do chór measctha mar "Three Geography Songs" in 1997. Tá ceol curtha ag cumadóirí eile le dánta dá cuid.
Nicholas Parsons. B'aisteoir Sasanach é Christopher Nicholas Parsons (a rugadh ar an 10 Deireadh Fómhair 1923 agus a fuair bás ar an 28 Eanáir 2020).
Carlos Baldomir. Dornálaí Airgintíneach, a bhí ina churadh marcmheáchain, is ea Carlos Manuel Baldomir a rugadh ar an 30 Aibreán, 1971 i Santa Fe, an Airgintín.
Floyd Mayweather, Jr.. Dornálaí Meiriceánach, a bhí ina churadh marcmheáchain, is ea Floyd Mayweather, Jr., a rugadh Floyd Joy Sinclair ar 24 Feabhra, 1977 i nGrand Rapids, Michigan.
Olof Palme. Polaiteoir Sualannach ab ea Sven Olof Joachim Palme (30 Eanáir 1927 - 28 Feabhra 1986) a bhí mar Phríomh-Aire na Sualainne idir 1969-1976 agus 1982-1986. Bhí sé ina cheannaire ar Pháirtí Daonlathach Sóisialta na Sualainne (SAP) ó 1969-1986. 
Tá cáil idirnáisiúnta ar Palme mar gheall ar a bheartas eachtrach. Cháin sé Cogadh Vítneam, réimeas Franco sa Spáinn, réimeas Pinochet sa tSíle, cinedheighilt san Afraic Theas agus gníomhartha an Aontais Shóivéadaigh le linn Earrach Phrág. Thug sé roinnt cuairteanna stáit ar thíortha an tríú domhan, Cúba san áireamh. 
Mar cheannaire an fhreasúra, bhí Palme ina idirghabhálaí de chuid na Náisiún Aontaithe sa Chogadh Iaráin - Iaráic.
Dúnmharaíodh Palme ar 28 Feabhra 1986 i Sveavägen i Stócólm. Ba é seo an chéad dúnmharú nua-aimseartha ar cheann rialtais sa tSualainn. Tá dúnmharú Palme fós gan réiteach.
Foinsí.
Berggren, Henrik (2010). "Underbara dagar framför oss: en biografi över Olof Palme." Stockholm: Norstedt.
Ailill Molt. Feictear Ailill mac Nath Í (bás c. 482), ar a glaodh Ailill Molt, i gcuid is mó de liostaí Ard-Ríthe na hÉireann, agus glaodh Rí Connacht air fosta. Ní fios go cruinn cad as a leasainm "molt" (reithe nó gabhar coillte).
Teaghlach.
Dúradh gur mac Nath Í agus Eithne iníon Chonraigh Chais an ea Ailill. Dúradh fosta gurb dheartháir Néill Naoighiallaigh ab ea a sheanathair athartha, Fiachrae. Ba bhall desna Connachta an ea Ailill, de shliocht Choinn Chéadchathaigh, san áireamh muintir Uí Néill, Uí Briúin agus Uí Fiachrach, ainmnithe as seanathair Ailealla.
Cé nach bhfeictear sleachta Ailealla ina nArd-Ríthe, tá a gharmhac Eoghan Béal agus a fhionnó Ailill Inbhanda san áireamh mar ríthe na gConnacht. D'fhéadfadh é go raibh Mac Ercae mac Ailealla ina phearsa stairiúil tábhachtach, ach cumaiscítear sna hanála "Mac Ercae mac Ailello Muilt" agus rí Uí Néill Muircheartach mac Muireadaigh, ar a glaodh "Muirchertach Mac Ercae" air, ag meascadh an scéal gan dúchas leighis
Stair.
Deirtear gur éirigh Ailill ina Ard-Rí tar éis bhás osnádúrtha Laoghaire mhic Néill, is dócha c. 463. Glacadh go forleathan i bhfoinsí ar son Uí Néill gurbh Ard-Rí é Ailill, agus dá bharr, creidtear gur sin mar a bhí.
Feictear a lán luanna dó i n-annála na hÉireann, ach creidtear gur cuireadh iad iontu níos deireanaí, nó gur as "Lebor Cuanu" anois caillte a tógadh iad. Instear sna scéalta gur mharaiodh é i rith catha ag Faughanhill, ag tríd in éadan mhic Uí Néill. De réir liostaí na ríthe, tháinig Lughaidh mac Laoghaire i gcomharbacht air. 
Molann Thomas Charles-Edwards mar mhalairt ámh gur ceapadh Náth Í agus Ailill ina nArd-Ríthe in níos deireanaí anonn sna 7ú agus 8ú haoiseanna, nuair a mheasann sé gur tiomsaíodh na hannála gaolmhar le Naomh Pádraig, chun naisc idir Uí Néill agus géaga eile ná gConnacht a neartú.
Lughaidh mac Laoghaire. Ard-Rí na hÉireann agus gar mhac Néill Naoighiallaigh ab ea Lugaid mac Lóegairi (bás "c." 507).
Ar dhuine den bheirt mhac déag a bhí ag Laoghaire mac Néill agus a bhean chéile, Angias, iníon Ailill Tassach de chlann Uí Liatháin. i gcomparáid lena athair, a fhiectear go suntasach i naomhscéalta to his father, who features prominently in hagiographies of Naoimh Phádraig, is mionphearsa é Lughaidh.
Insítear sa saothar déanach "Vita tripartita Sancti Patricii", gur chuir Pádraig mallacht ar shleachta Laoghaire, nára ceapa iad ina n Ard-Ríthe. D'impigh a mháthair an Naomh um an mallacht a bhaint dá mac sa bhroinn. Rinne sé he did, supposedly saying: "Go gcuirfidh sé i mo choinne he opposes me, ní cuirfidh mé mallacht air."
De réir an liosta is luaite, 'sé sin "Buile Choinn Chéadchathaigh", tiomsaithe le linn réimse in the reign of Fínsneachta Fleadaigh (bás "c." 695), bhí Lughaidh ina rí i ndiaidh Ailealla Mhoilt. I roinnt annála níos deireanaí, insítear graibh sé ina bhall de chomhaontacht a chloígh agus a mharaigh Ailill, ach ní fhaightear nsa hannála is údarásaí, "Annála Uladh", ach tuairisc a bháis sa bhliain 507, b'fhéidir ag Cath Aird Chorainn. Ní dóigh fur féidir fáth easpa a eachtraí sna hannála a mhiniú, agus a chomhrádaí Cairbre mac Néill agus Muircheartach mac Earca go minic ann.
De réir "Vita tripartita", maraíodh Lughaidh de splanc thoirní ó neamh, tar éis dó magadh a dhéanamh faoi Phádraig, ag áit ar a glaodh níos deireanaí "Achad Forchai" (machaire tintrí). Cé nach fíor é an nasc seo leis an naomh, ceaptear go gcaomhnaíonn an scéal seo cuimhne éigin ar bhás Lughaí, ina chreidtear gur maraíodh é, maraon lena athair agus roinnt luath-ríthe eile, ar slí osnádúrtha. Sna "Annála na gCeithre Máistrí" faightear an rann seo a leanas faoi:
De réir liostaí na ríthe, tháinig Muircheartach mac Earca i gcomharbacht ar Lughaidh.
Cairbre mac Néill. Dúradh gur mhac Néill Naoighiallaigh ba ea Cairbre mac Néill (Meán-Ghaeilge Coirpre mac Néill) ("fl". "c". 485–493). Is dócha gurbh é Cairbre an ceannaire a bhunaigh lonnaíochtaí Uí Néill an Deiscirt i lár na tíre. Is amhlaidh sna taifid i n-annála Éireann gur ath-luadh eachtraí Chairbre le Muircheartach mac Earca. Insítear sa naomhsheanchas le Tíreachán gur namhaid Naoimh Phádraig é Cairbre. Deirtear gur chuir Pádraig mallacht ar a shliocht, nára éirí siad ina nArd-Ríthe na hÉireann. Ní fhaightear Cairbre féin mar Ard-Rí ach sna liostaí is luaite.
Lá Idirnáisiúnta ár Máthair-Chruinne. Ceiliúrtar Lá Idirnáisiúnta ár Máthair-Chruinne (nó Lá an Domhain) ar  22 Aibreán gach bliain, imeacht domhanda a cuireadh ar bun in 1970 chun aird a dhíriú ar chosaint na timpeallachta. Ar an lá seo, bíonn daoine ar fud an domhain ag smaoineamh ar bhealaí inar féidir leo an  pláinéad a choimeád glan agus conas an timpeallacht a chosaint, mar shampla, ar bhealaí inar féidir  leo téamh domhanda a chosc, fuinneamh a shábháil, níos lú uisce a úsáid, agus conas an pláinéad a choimeád  níos  glaine  má bhailímid  bruscar. Tugann an Lá deis dúinn ár machnamh a dhéanamh ar na nithe atá tábhachtach dúinn i ndáiríre, "agus níl mórán níos tábhachtaí ná an pláinéad ar a gcónaíonn muid." 
Bíonn níos mó ná 100 tír páirteach sa cheiliúradh. 
In Éirinn.
Bhí físeán foilsithe ag NÓS.ie le páirt a ghlacadh sna hiarrachtaí sa bhliain 2020.
Michael Loewe. Dornálaí Rómánach, a bhí ina churadh marcmheáchain, is ea Mihai Leu nó Michael Loewe , a rugadh ar 13 Feabhra 1969 i Hunedoara, an Rómáin.
Henry Conwell. Easpag Éireannach ab ea Henry Conwell a rugadh i 1748 i Muine Mór, Contae Dhoire agus a fuair bás ar an 22 Aibreán 1842.
Plá Justinian. Paindéim a bhuail an Impireacht Bhiosántach agus go háirithe a príomhchathair Constantinople, chomh maith le an Ríshliocht Sasánach.
Wolf Blitzer. Tráchtaire polaitiúil Meiriceánach is ea Wolf Isaac Blitzer a rugadh ar an 22 Márta 1948 in Augsburg na Gearmáine Thiar.
Hannabal. Státaire agus ginearál Cartagach ab ea Hannabal (Púnais: 𐤇𐤍𐤁𐤏𐤋𐤟𐤁𐤓𐤒, "brq ḥnbʿl") a rugadh sa bhliain 247 agus a bhásaigh idir na mblianta 183 agus 181 RC). Bhí Hannabal ina cheannasaí ar phríomharm na Cartaige in éadan na Róimhe le linn an Dara Cogadh Púnach (218–201 RC). Aithnítear é mar dhuine de na ceannasaithe míleata is cumasaí dá raibh riamh ann.
Ceannasaí Cartagach mór le rá sa chéad de na Cogaí Púnacha (264–241 RC) a bhí ina athair Hamilcar Barca chomh maith. Ba ghinearáil iad a bheirt deartháireacha ní ba óige Mago agus Hasdrubal.
Lá Fhéile Seoirse. Is é an 23 Aibreán Lá Fhéile Seoirse de ghnáth in Iarthar na hEorpa. Tá Sasana, Málta, agus an Phortaingéil faoi phátrúnacht an Phalaistínigh naofa, Naomh Seoirse. Tugtar "La Diada de Sant Jordi" nó "El Dia de la Rosa" nó fiú "El Dia del Llibre" ar an 23 Aibreán sa Chatalóin, áit eile a bhfuil Naomh Seoirse ina éarlamh air (chomh maith leis an Aragóin agus Valencia).
Niall MacLeòid. Rugadh Niall MacLeòid (1843-1913) i nGleann Dail, An t-Eilean Sgitheanach, i mí an Mhárta 1843. Bhí an-tóir air mar fhile agus mar amhránaí i measc Ghaeil na hAlban sa naoú haois déag.
Beatha.
Rinne athair Néill, Dòmhnall MacLeòid, cineálacha éagsúla oibre. Bhí sé ina fhile cáiliúil freisin — tugadh 'Dòmhnall na nAmhrán' air — agus d'fhoilsigh sé dhá leabhar filíochta, ceann amháin sa bhliain 1811 agus ceann níos lú sa bhliain 1871.
Ní bhfuair Niall óg mórán teagaisc rialta, ach d'fhoghlaim sé léamh agus scríobh an Bhéarla gan mórán stró, oideachas a bhí go maith úsáideach ag an am. Is óna athair a fuair sé eolas ar fhilíocht na nGael, agus théadh sé go céilithe sa cheantar, áit ar casadh amhráin agus ar aithrisíodh scéalta.
Timpeall ar 1865, thréig sé a shaol faoin tuath agus chuir sé faoi i nDún Éideann, ag obair mar dhíoltóir siúil i gcomhlacht Ruairidh MhicLeòid a bhí ina chol ceathrair dó. Sa bpost sin, is minic a théadh sé go dtí Earra-Ghàidheal agus go dtí an tOileán Sgitheanach, cé go raibh sé sa deisceart uaireanta freisin. Bhain timpiste carráiste éisc dó is é ag dul in aois, agus tamall gearr ina dhiaidh sin d'éirigh sé as a phost. Fuair sé bás ar an 6ú lá de Mheán Fómhair 1913.
Thosaigh MacLeòid ar an bhfilíocht agus é fós óg. Foilsíodh go leor amhrán dá chuid i nuachtáin Ghaelacha agus bhain sé beagán clú amach. Sa bhliain 1883, foilsíodh "Clàrsach an Doire", bailiúchán amhrán leis féin, agus fuair an leabhar moladh mór, ní amháin in Albain ach thar sáile freisin. Cuireadh an dara heagrán den leabhar amach sa bhliain 1893, ina raibh tuilleadh amhrán agus ceithre scéal le fáil; foilsíodh an tríú heagrán (méadaithe arís) sa bhliain 1902, agus an ceathrú (le níos mó arís) sa bhliain 1909. Mar sin ba é MacLeòid amháin, i measc filí Gàidhlig, a chonaic ceithre eagrán de leabhar ina shaol féin. Tháinig an cúigiú heagrán amach sa bhliain 1924, agus an séú sa bhliain 1975. Chuir MacLeòid leabhar eile, "Wallace", i gcló sa bhliain 1896.
Genaro Léon. Dornálaí Meicsiceach, a bhí ina churadh marcmheáchain, is ea Genaro Léon, a rugadh ar 10 Lúnasa, 1960 i Sinaloa, Meicsiceo.
Paul Weller. Is amhránaí Sasanach é Paul John Weller a rugadh ar an 25 Bealtaine 1958 i Woking, Surrey.
IPOPI. Eagraíocht idirnáisiúnta na n-othar le haghaidh easpaí imdhíonachta príomha é IPOPI ("International Patient Organisation for Primary Immunodeficiencies"). Bunaíodh an eagraíocht i Lugano na hEilvéise sa bhliain 1992.
An misean.
Is é misean na heagraíochta daoine a chur ar an eolas faoi , teacht ar fháthmheas luath, agus cóir leighis optamach d'othair a fhulaingíonn le heaspaí imdhíonacha príomha ar fud an domhain a fheabhsú.
Bíonn an eagraíocht neamhbhrabúis seo ag comhoibriú le hothair, le dochtúirí, le polaiteoirí, le rialtóirí, le tionscal na cógaisíochta, agus le páirtithe leasmhara eile.
World Primary Immunodeficiencies Week.
Eagraítear an feachtas domhanda WPIW, World Primary Immunodeficiencies Week ar bhonn bliantúil, ón 22 go dtí an 29 Aibreán. Deis atá sa bhfeachtas lena rá leis na rialtóirí, le scoileanna, le teaghlaigh, agus leis an bpobal i gcoitinne faoi easpaí imdhíonachta príomha.
Gene Pitney. Amhránaí ab ea Gene Francis Alan Pitney a rugadh ar an 17 Feabhra, 1941 i Hartford, Connecticut, na Stáit Aontaithe agus a fuair bás ar an 5 Aibreán, 2006.
Gerry Rafferty. Amhránaí Albanach ab ea Gerry Rafferty a rugadh ar an 16 Aibreán 1947 i bPàislig, Rinn Friù agus a fuair bás ar an 4 Eanáir 2011.
Reachtaíocht Glass-Steagall. Dlí de chuid Stáit Aontaithe Mheiriceá ba ea an tAcht Glass-Steagall sa bhliain 1932, nó Reachtaíocht Glass-Steagall (bhí cúpla dlí ann ag an am i ndáiríre). Scaradh baincéireacht tráchtála ó bhaincéireacht infheistíochta, agus bhí cosc ar bhainc thráchtála ó bhannaí corparáide agus ghnáthscaireanna a fhrithghealladh.
Sealgaire deolchairí. Is duine a théann sa tóir ar choirpigh nó theifigh le cúiteamh ar a cheann é sealgaire deolchairí.
Joan Armatrading. Is amhránaí as San Críostóir-Nimheas í Joan Anita Barbara Armatrading a rugadh ar an 9 Nollaig 1950 i mBasseterre.
Ríthe Éireann. Feictear an teideal Rí i n-annála Gaelacha, gaolmhar le "rígh" as Gaeilge na hAlban, "Reich" as Gearmánais, "rix" as Gaillis, "rex" as Laidin, "raja" as Sanscrait.
Is féidir tíreolaíocht polaitiúil na hÉireann a rianú sách cruinn ón 6ú haois ar aghaidh. San aimsir úd, bhí an tír roinnte ina paistí tuath le hordlathas luaineach de thrí nó ceithre ghrád rí:
Níorbh ach siombalach iad na gráid úd thar aon ní. Le himeacht ama, b'fhéidir é go raibh fíorchumhacht rí níos ísle mar ab ionann nó níos mó ná rí níos airde. Cuireadh ceangail ar ríthe ámh trí ghéillsine mhíleata agus íocaíocht chánach.
Rí beann.
De ghnáth, ba rí áitiúil i gceannas aon tuath amháin é rí beann nó rí tuaithe, cé gurbh fhada bhuí óna chéile iad na tuatha ó thaobh mhéide de. Meastar go raibh idir 100 nó 150 tuath in Éirinn, ag brath ar foinse.
Go teoiriciúil, ba rí beann é féin gach rí de chéim níos airde. Ní raibh údarás dlíthiúil díreach aige ach laistigh dá thuath shinseartha féin. 
Samplaí:
Ruire.
Mór-rí réigiúnach ab ea "ruire", "ri buiden", nó "rí tuath", a raibh i gceannas ar roinnt ríthe rí beann. D'fhéadfadh a rá gur mion-rí fós é ar dóigh éigin, a bheadh ar a chumas ámh céim níos airde, ríogacht an chúige san áireamh, a bhaint amach, bíodh is go hannamh. Ag brath ar an áireamh, is dócha go raibh 20 fíor-ruire in Éirinn in aon aimsir amháin.
Samplaí:
Rí ruireach.
Rí cúigeach no leath-chúigeach ab ea rí ruireach go minic ab raibh roinnt ríthe ruire faoi smacht aige. Glaodh orthu fosta "ri bunaid cach cinn" (rí bunaidh gach duine). Feictear a leanas roinnt ríochtaí desna chéad agus dara míle bliain, cé nach comhaimseartha iad. Ní raibh ar a mhéad sé fíor-rí ruireach ann ag aon am amháin, agus trí nó ceathair an meán ann. Ó thús, bhí cúig dá leithéid ann, ar a laghad de réir na seanscéalta (féach Táin Bó Cúailnge), agus dá bharr an t-ainm 'cúige' sna hAnnála Éireann.
Samplaí:
Ard-Rí.
De réir traidisiúna, rialtóir uachtarach na hÉireann ab ea an tArd-Rí. Insítear i miotaseolaíocht agus seanscéalta na nGael ámh go raibh a chuid cumhachta idir lag is láidir, go nó gan freasúra, agus de ghnáth ní raibh ann ach ceann feadhna, ag feidhmiú ardfhlaithiúnais ar na ríochtaí neamhspleácha níos ísle.
Vyacheslav Senchenko. Dornálaí Úcránach, a bhí ina churadh marcmheáchain, is ea Vyacheslav Senchenko, a rugadh ar 12 Aibreán 1977 i gKremenchuk.
Lá Fhéile Aindrias. Ceiliúrtar Lá fhéile Aindrias ar an 30 Samhain gach bliain. Is é Naomh Aindrias naomhphátrún na hAlban agus is é an 30 Samhain lá náisiúnta na hAlbain.
Broigheall. "Baineann an t-alt seo leis an speiceas Phalacrocorax carbo. Má tá spéis agat in éin eile a dtugtar “broigheall” orthu, féach Phalacrocoracidae."
Is éan é an broigheall ("Phalacrocorax carbo"). Tugtar an chailleach dhubh, an fiach mara, agus an mhurúchaill air freisin.
Flaith. I stair na nGael, tugadh go ginearálta an teideal flaith, ar ball éigin de theaghlach cumhachtach a raibh ardcheannas aige nó aici. Níor cuireadh an focal i leith chéime áirithe amhail is "Rí", agus d'fhorbair an téarma le míniú d'aon uaslathaí oidhreachta ar bith a bhí faoi cheannas an rí.
Séard a bhíodh i gceist le "flaith" ná deartháir, nia nó gaol eile an rí; taoiseach clainne sóisearaí den mhuintir ríogacht; nó ball de theaghlach mhór eile i seirbhís éigin an rí.
De réir a chéile, tógadh an focal mar chuid d'ainmneacha pearsanta agus sloinne, mar shampla an rítheaghlach Uí Fhlaithbheartaigh. Cuireadh é leis an bhfocal "rí" chun "Flaithrí" a chruthú, mar shampla Flaithrí mac Domnaill, rí Chonnacht.
Deirtear banfhlaith chun bheith cruinn gur bean atá i gceist, ach tuigtear gur baineann iad na hainmneacha pearsanta amhail is Gormflaith agus Órflaith, gan an réamhmhír bhaininscneach.
Tiarna. I stair na nGael, is flaith é tiarna (Sean-Ghaeilge tigerna). Is ionann Ard Tiarna agus iarla a bheag nó a mhór.
I bhfoinsí Gaelacha níos deireanaí, mar shampla Annála na gCeithre Máistrí, úsáidtear tiarna in ionad Rí óir nach measann na húdair a thuilleadh gur fíor-ríthe iad taoisigh réigiúnacha nó áitiúla níos luaite, fiú má glaodh orthu amhlaidh i bhfoinsí comhaimseartha. Tharla seo mar chuid d'athrú tuisceana níos leithne le linn na meánaoise, agus d'fhéadfadh é go dtiocfadh ar "rí" básaithe le gairid, nó fós ar marthain fiú, le céim íslithe i bhfoinsí áirithe. Ní féidir dá bharr dul i muinín an téarma má fheictear é.
Mionbhroigheall. Is éan é an mionbhroigheall. Is baill d'fhine na Phalacrocoracidae iad.
Peileacán bán. Is éan é an peileacán bán ("Pelecanus onocrotalus").
Peileacán Dalmátach. Is éan é an peileacán Dalmátach. Is baill d'fhine na Pelecanidae iad.
Corr chorcra. Is éan í an corr chorcra. Is baill d'fhine na Ardeidae iad.
Éigrit mhór. Is éan í an éigrit mhór, sórt corr réisc. Is baill d'fhine na Ardeidae iad.
Corr scréachach. Is éan í an chorr scréachach. Is baill d'fhine na Ardeidae iad.
Éigrit eallaigh. Is éan í an éigrit eallaigh ("Bubulcus ibis"), sórt corr réisc.
Bonnán buí (éan). Is éan é an bonnán, bonnán buí, nó bonnán léana. Is baill d'fhine na Ardeidae iad.
Íbis bheannaithe. Íbis atá dúchasach don Afraic ó dheas ón Sahára, deisceart na hAráibe is "Oileáin Aldabra" (agus an Éigipt, tráth) is ea an íbis bheannaithe ("Threskiornis aethiopicus").
Tacsanomaíocht.
Tá dlúthbhaint aici leis an íbis cheanndubh ("Threskiornis melanocephalus") agus leis an íbis bhán Astrálach ("Threskiornis molucca"), lena bhfoirmíonn sí coimpléasc ollspeicis, an oiread sin ionas go measann roinnt éaneolaithe go mbaineann na trí speiceas lena céanna. Is minic a hibridíonn na híbisí seo i dtréada measctha. Is minic a thugtar an íbis dhílis Astrálach ar an óbis bheannaithe sa ghnáthchaint. 
Cur síos.
Bán le ceann is scornach dorcha, cleití boga dubha ar an eireaball. Itheann sí éisc is feithidí, agus neadaíonn i gcrann nó ar an talamh.
Íbis niamhrach. Is éan í an íbis niamhrach ("Plegadis falcinellus"). Is baill d'fhine na Threskiornithidaee iad.
Corr leitheadach Eoráiseach. Is éan í an chorr leitheadach Eoráiseach. Is baill d'fhine na Threskiornithidae iad.
Storc dubh. Is éan mór é an storc dubh ("Ciconia nigra") san fhine Ciconiidae. Chuir Carl von Linné síos air den chéad uair sa 10ú heagrán dá "Systema Naturae". Ag tomhas 95 go 100 cm ar an meán ó bharr an ghoib go dtí deireadh an an eireabaill, le réise sciathán 145-go-155 cm, tá cluimhreach dhubh den chuid is mó ar an storc dubh fásta, le fo-chodanna bána, cosa fada dearga agus gob fada biorach dearg. Is speiceas forleathan é ach neamhchoitianta, a phóraíonn in áiteanna scaipthe ar fud na hEorpa (sa Phortaingéil agus sa Spáinn den chuid is mó, agus i gcodanna lárnacha agus thoir), agus soir trasna an Phailéartigh go dtí an tAigéan Ciúin. Is imirceach fad-achair é, le daonraí Eorpacha ag geimhreadh san Afraic fho-Shahárach trópaiceach, agus daonraí na hÁise i bhfo-ilchríoch na hIndia.
Admháil Taiscí Mheiriceánach. Is teastas é an Admháil Taiscí Mheiriceánach (ATM), nó American Depository Receipt nó ADR, a dhíoltar agus a cheannaítear i Stáit Aontaithe Mheiriceá, a léiríonn úinéireacht i stoic eachtracha. 
Stair.
D'eisigh an banc infheistíochta J.P. Morgan an chéad ATM don chomhlacht Briotanach Selfridges, san earnáil mhiondíola, ar 29 Aibreán 1927.
Doner kebab. Ón Tuirc a thagann an bia seo, déanta as uaineoil.
Viktor Arnar Ingólfsson. Is scríbhneoir agus innealtóir as an Íoslainn é Viktor Arnar Ingólfsson. Rugadh é ar 12 Aibreán 1955 in Akureyri cé go bhfuil sé ina chónaí i Réicivíc anois. Bhain Ingólfsson céim amach san innealtóireacht shibhialta in Ollscoil Réicivíc sa bhliain 1983, agus tá sé anois ag obair in Údarás um Bóithre Náisiúnta na hÍoslainne (Íoslainnis: "Vegagerðin"), áit a bhfuil sé freagrach as na foilseacháin. Ainmníodh é don "Glerlykillinn" ("An Eochair Ghloine") faoi dhó, duais Lochlannach a bhronnann Skandinaviska Kriminalselskapet (Cumann Lochlannach na gCoirscéalaithe) le haghaidh scéalta bleachtaireachta. Tá leabhair dá chuid aistrithe go Seicis, Ollainnis, Béarla agus Gearmáinis.
Sage Kinvig. Duine de chainteoirí dúchasacha deireanacha na Manainnise ab ea í Sage Kinvig (c. 1870-1962) nuair a fuair sí bás.
Rugadh Sage Kinvig mar Sage J. Clarke i Garey Hollin i Ronnag i bParóiste Chairbre i ndeisceart Oileán Mhanainn timpeall na bliana 1860. Phós sí John Kinvig (c. 1860-1953) a bhí ag obair mar iascaire agus mar shaor cloiche. Rinne sí traenáil i mBaile Caisleáin mar ghúnadóir ach tar éis tamaill d'éirigh sí as chun cúram a thabhairt dá croit agus don deichniúr páistí a bhí aici.
Lá Domhanda in aghaidh na maláire. Ceiliúrtar an Lá Domhanda in aghaidh na Maláire ar 25 Aibreán gach bliain.
Le firinne, is fadhb dhomhanda í maláire, mar is iomaí cuairteoir ar thír the a fhilleann ar a thír dhúchais is é ionfhabhtaithe ag an seadán a bhíonn ciontach as an maláire. Sa Bhreatain, mar shampla, tarlaíonn 2,000 cás den ghalar seo gach bliain agus bíonn sé ina thrúig bháis do dháréag astu sin.