Trelis/gawiki huggingface dataset:
Súfaíochas. Is éard atá i gceist leis an Súfaíochas nó Taṣawwuf (Araibis: التصوف‎‎), ná gné mhistiúil d'Ioslam, nó gluaiseacht mhisteach reiligiúnach a tháinig ar an bhfód i measc na Moslamach san ochtú haois. 
Tugtar 'sufaí (Araibis:صوفي, "ṣūfī") de ghnáth ar dhuine a chleachtann an traidisiún seo. Ainm eile a thugtar ar 'sufaí' ná 'dairbhíseach' (Peirsis: درویش, "Darvīsh").
Smaointeachas.
Deir na Súfaithe go bhfuil siad meáite ar an anam a imghlanadh agus na constaicí idir an anam agus Dia a bhriseadh. 
Shainmhínigh scoláirí Clasaiceacha Sufaisteacha an traidisiún mar "eolaíocht a bhfuil sé mar aidhm aici an croí a dheisiú agus é a chasadh ar shiúl ó gach rud eile ach Dia." 
Ina mhalairt air sin, i bhfocail Ahmad ibn Ajiba, múinteoir na Sufaisteach Darqawi, "eolaíocht is ea í inar féidir le duine fios a bhaint amach conas dul ar thaisteal i láthair an Dhiagaire, conas an duine inmheánach féin a íonghlanadh ó bhrocamas, agus é a mhaisiú le tréithe éagsúla inmholta".
Litríocht.
Thosaigh an litríocht Shúfaíoch ag éirí fairsing timpeall na bliana 1000. I Ré Órga Ioslam bhí an-ráchairt ar an smaointeoireacht Shúfaíoch, agus ba bheag file Ioslamach nár imir an Súfaíochas tionchar éigin air.
An Súfaíochas inniu.
Inniu is féidir teacht ar lucht leanúna na gluaiseachta ar fud an domhain.
Bagún. Táirge feola is ea bagún, ullmhaithe de ghnáth ó mhuiceoil agus leasaithe. Tá sé leasaithe ar dtús ag baint úsáide as cainníochtaí móra salainn, a phacáil le sáile nó a thirimphacáil, agus is é an toradh a fhaightear ná "bagún úr" nó bagún úrleasaithe (Béarla: green bacon) . 
D'fhéadfadh bagún úr a bheith triomaithe ansin ar feadh seachtainí nó míonna san aer fuar, nó d'fhéadfadh sé a bheith bruite nó deataithe. De ghnáth cócaráiltear agus triomaítear bagún úr agus triomaithe sula n-itear é, go minic tré fhriochadh. Bíonn bagún bruite réidh chun a ithe, mar tá roinnt bagúin deataithe, ach d'fhéadfadh é a bheith cócaráilte níos mó, sula n-itear iad.
Ullmhaítear bagún ó ghearrthacha éagsúla feola. Is féidir é a dhéanamh ó thaobhghearrthacha agus ó dhroimghearrthacha muiceola, nó ó bholg muiceola. Bíonn níos lú saille i dtaobhghearradh ná sa bholg. 
In Éirinn agus sa Ríocht Aontaithe, tugtar "bagún luain" nó "slisín bagúin" ar luan muiceola le roinnt boilg ceangailte leis, agus "bagún stríocach" ar bholg muiceola. D'fhéadfadh bagún a bheith ullmhú as ceann amháin de dhá dhroimghearradh ar leith: sailldhroim (Béarla: fatback), arb é fíorshaill beagnach, nó luan muiceola, a bhfuil an-thrua.
Teoiric eolaíochta. Is éard is teoiric eolaíoch ann ná míniú dea-réasúnaithe ar ghné éigin den domhan nádúrtha, a fhaightear amach tríd an modh eolaíoch agus í a bheith tástálaithe arís agus arís eile agus a bheith daingnithe, más féidir ag baint úsáide as prótacal réamhshainithe i scríbhinn, de bharúlacha agus turgnaimh, Is iad teoiricí eolaíocha an cineál eolaíochta is iontaofa, is déine, agus is cuimsithí.
Tá sé tábhachtach a thabhairt faoi deara go bhfuil an sainmhíniú de "teoiric eolaíochta" (go minic, craptha go débhríoch go "teoiric", ar mhaithe le gontacht, lena n-áirítear an leathanach seo) mar a úsáidtear sna disciplíní eolaíochta, difriúil go suntasach ó, agus i gcodarsnacht le, húsáid choiteann dhúchasach an fhocail "teoiric". Mar a úsáidtear go laethúil in urlabhra neamh-eolaíochta tugann "teoiric" le tuiscint go bhfuil rud éigin bunaithe ar thuairimíocht nó buille faoi thuairim, smaoineamh, nó, hipitéis; nuair a bhíonn díreach a mhalairt i gceist leis an fhocal 'teoiric' san eolaíocht.
Łódź. Is í Łódź (fuaimniú: ‹bhúits›) an tríú cathair is mó sa Pholainn. Lonnaithe sa chuid lárnach den tír, tá daonra de 698,688 (2016) aici. Is í príomhchathair an réigiúin (Województwo) Łódź í, agus tá sí thart ar 135 ciliméadar siar ó dheas ó Vársá.  Sampla d'armas labhartha (Béarla: Canting arms) is ea armas na cathrach: a thaispeánann bád. Tagraíonn sé d'ainm na cathrach a aistríonn go litriúil mar "bád."
Bhí Łódź uair amháin ina lonnaíocht bheag, a chéad tháinig i láthair sna taifid scríofa thart ar 1332. Go luath sa 15ú haois deonaíodh stádas cathrach uirthi, ach d'fhan sí sách beag agus ina bhaile neamhshubstaintiúil. Ba réadmhaoin de chuid easpaigh agus cléir Chuiavia í, go dtí deireadh an 18ú haois, nuair a d'ionghabh an Phrúis Łódź, mar thoradh ar dhara críochdheighilt na Polainne. Tar éis cliseadh  Diúcacht neamhspleách Vársá, d'éirigh an chathair ina chuid de Chomhdháil an Pholainn, cliant-stát de chuid Impireacht na Rúise. B'é ansin gur bhain Łódź borradh mór amach, ar an tionscal éadaigh agus ar an daonra mar gheall ar insreabhadh na n-imirceach, ach go háirithe Gearmánaigh agus Giúdaigh. Ó shin i leith, bhí an chathair ag streachailt le go leor deacrachtaí, a leithéid agus ilnáisiúnachas agus neamhionannas sóisialta, a bhí doiciméadaithe go gléineach san úrscéal An Tír Tairngire"," scríofa ag an Pólannach. an t-údar Władysław Reymont, a bhain Duais Nobel amach. Bíonn an codarsnacht mór seo le feiceáil ar ailtireacht na cathrach, áit ina mbíonn árais sócúlacha agus monarchana deargbhriceach agus seantithe tionóntáin taobh le chéile.
Sóivéid (comhdháil). Is é is ciall leis an bhfocal Rúisise úd Совет [sɐˈvʲɛt]/Sovet ná "comhairle". Bhain na Boilséivigh a leas féin as na sóivéidí, agus d'éiligh Léinín "an chumhacht iomlán a bhaint amach do na sóivéidí".
Juan Perón. Polaiteoir agus oifigeach airm Airgintíneach ab ea Juan Domingo Perón (foghraíocht i Spáinnis: [ˈxwan doˈmiŋɡo peˈɾon]; 8 Deireadh Fómhair 1895 – 1 Iúil 1974). I ndiaidh dó bheith ina Aire Saothair agus ina Leas-Uachtarán, toghadh faoi thrí é mar Uachtarán na hAirgintíne agus é in oifig ó Mheitheamh na bliana 1946 go Meán Fómhair, 1955, nuair a cuireadh as oifig é le linn "coup d'état", agus arís eile ó Dheireadh Fómhair na bliana 1973 go dtí a bhás i mí Iúil, 1974.
Le linn a chéad téarma (1946–52), ba mhór an tacaíocht a fuair Perón ón dara bean chéile aige, Eva Duarte ("Evita"), agus bhí an-ghnaoi ag an bpobal orthu beirt.
George Moore (úrscéalaí). Scríbhneoir Éireannach ab ea George Augustus Moore (24 Feabhra 1852 – 21 Eanáir 1933). Úrscéalaí nádúraíoch a bhí ann, chomh maith le húdar gearrscéalta, cuimhní cinn, filíochta agus léirmheastóireacht ealaíne. 
Caitlicigh den mhóruaisle talún a mhuintir, agus cónaí orthu in Moore Hall i gCeara, Contae Mhaigh Eo. I dtús báire, ba mhaith leis bheith ina ealaíontóir, agus mar sin rinne sé staidéar i bPáras le linn na 1870idí. D'éirigh sé mór le roinnt healaíontóirí agus scríbhneoirí a bhí mór le rá sa Fhrainc ag an am úd.
J. Cole. Is ealaíontóir agus léiritheoir ceoil hip hap Meiriceánach é Jermaine Lamarr Cole (saolaithe ar an 28ú Eanáir 1985), nó J. Cole mar is fearr aithne air. Tógadh é i bhFayetteville i gCarolina Thuaidh. Ghnóthaigh sé aitheantas forleathan mar cheoltóir rap nuair a d'eisigh sé a chéad mixtape, "The Come Up," go luath i 2007. Thug sé faoi ghairm mar cheoltóir rap i ndiaidh seo agus dheisigh sé dhá mixtape eile tar éis gur shínigh sé le Roc Nation, lipéad ceoil Jay-Z i 2009.
Luath Saol.
Saolaíodh Jermaine Lamarr Cole ar an 28ú Eanáir 1985 i bunáit de chuid airm Stáit Aontaithe Mheiriceá i bhFrankfurt, Iarthar na Germáine. Is iarshaighdiúr Afrai-Mheiriceánach le hairm SAM é a athair agus is Germánach bán í a mháthair a bhí ag obair le Seirbhís Poist na Stáit Aontaithe mar oibrí poist. Thréig athair Cole an teaghlach níos déanaí i rith a óige agus bhog a mháthair í féin, Cole agus a dheartháir Zach Cole go Fayetteville, Carolina Thuaidh. D'fhás Cole aníos i dtimpeallacht il-eitneach, agus nuair a chuireadh ceist air faoin impleacht a bhí ag a eitneacht air dúirt Cole "I can identify with white people, because I know my mother, her side of the family, who I love. But at the end of the day, [I've] never felt white. I can identify [with white people] but never have I felt like I'm one of them. I identify more with what I look like, because that's how I got treated [but] not necessarily in a negative way". I rith a óige
D'eisigh J Cole 5 albam stiúideo chomh maith le go leor singles agus mixtapes.
Ar 16 Samhain, d'eisigh Cole físeán ag fógairt go scaoileadh a tríú halbam stiúideo, 2014 Forest Hills Drive, ar 9ú Nollaig. Is e 2014 Forest Hills Drive  
Ba é an t-albam is mó tóir aige. chuaigh an albums seo platanam dúbailte gan gnéithe.
Bhunaigh Rapper J. Cole an lipéad i 2007 Le linn comhdhéanamh The Come Up, thosaigh Cole a lipéad taifead féin go luath i 2007 leis an uachtarán reatha lipéad Ibrahim Hamad.
Sléacht Mhosc Ibrahimi (1994). Ar an 25 Feabhra 1994, rinne an dochtúir Baruch Goldstein sléacht seicteach ar naonúr Palaistíneach is fiche, a bhí ag guí i Mosc Ibrahimi i Heabrón. Ach b'fhéidir gur bfhuair 50-70 bás in iomlán ar an lá sin, agus 29-35 sna laethanta i ndiaidh na tragóide.
Cúlra.
Bhain Goldstein cáilíocht amach mar dhochtúir san Albert Einstein College of Medicine, Nua-Eabhrac.
Is i Heabrón atá an choilíneacht mhíchlúiteach Kiryat Arba, áit a raibh tuairim is ocht gcéad Giúdach ag cur fúthu ag an am, agus bhí Goldstein ina chónaí ann sna 1990idí.
Ionsaí.
Tá an t-ionsaí ar fad faoi fholach diamhair, fós inniu. Bhí dianslándáil i bhfeidhm sa láthair ag an am, agus an t-arm Iosraelach i mbun. Bhí Goldstein faoi éide de chuid an IDF, an t-arm Iosraelach agus raidhfil ionsaithe IMI Galil aige, rud nach raibh neamhghnách. Nuair a thosaigh an ionsaí, bhí timpeall 800 sa mhosc. Go díreach agus gan iontas, bhí slua ollmhór ann ina tháinrith. Ach thosaigh saighdiuirí eile ag scaoileadh leo, chun iarracht smut éigin de chosúlacht an oird a choinneáil, a dúirt siad, le linn an fhiosrúcháin níos déanaí.
Iarmhairtí.
Sna laethanta i ndiaidh na tragóide, fuair 20-26 Palaistíneach, agus 9 Giúdach, bás le linn agóidí éagsúla.
Reáchtáladh fhiosrúchán. Bhí ceisteanna ann an raibh an tslándáil sách maith. Ar a laghad, bhí an IDF réchúiseach faoin tslándáila agus bhí droch-chliseadh slándála ann.
Is ionad oilithreachta inniu uaimh Goldstein do Ghiúdaigh áirithe. Tá plaic ann in aice leis an uaimh leis an inscríbhinn, "He gave his life for the people of Israel, its Torah and land.".
Heabrón. Is baile sa Phalaistín é Heabrón. Is in Heabrón a bhí coilíneacht mhíchlúiteach Kiryat Arba, áit a raibh tuairim is ocht gcéad Giúdach ag cur fúthu.
Ar an 25 Feabhra 1994 , rinne an dochtúir Baruch Goldstein, Giúdach, sléacht seicteach ar naonúr Palaistíneach is fiche, a bhí ag guí in Heabrón (fuair bf'héidir 50-70 bás in iomlán).
Liosta na bplátaí teicteonacha. Is é seo liosta de plátaí teicteonacha ar dhromchla an Domhain. Is éard is plátaí teicteonacha ann ná píosaí de screamh an Domhain agus den mhaintlín uachtarach, a dtagraítear  an lithosphere orthu le chéile. Bíonn tiús na bplátaí thart ar 100 km agus comhdhéanta de dhá phríomhchineál ábhar:screamh aigéanach (ar a dtugtar freisin sioma ó shileacan agus maignéisiam) agus screamh ilchríochach ("sial" ó shileacan agus alúmanaim). Bíonn comhdhéanamh an dá chineál screamh difriúil go suntasach óna chéile, le carraigeacha basaltacha ("mafach") is mó sa screamh aigéanach, agus screamh ilchríochach comhdhéanta go príomha de charraigeacha ("feilseach") eibhreacha ísle-dlútha.
Cratón. Is éard is cratón ann ná ( "kratos" "neart") áit  ársa agus chobhsaí de chuid na mór-roinne litisféarach, ina mbíonn an litisféar comhdhéanta den dá sraith is uachtaraí den Domhain, an screamh, agus an mhaintlín uachtaireach. Go minic, i ndiaidh timthriallta de nascadh agus scoilteadh a n-ilchríoch, bí"onn cratóin "go ginearálta le fáil ar an taobh istigh de na plátaí teicteonacha. is iondúil go mbíonn siad comhdhéanta de sean bonnlach criostalach, a d'fhéadfadh a bheith clúdaithe le charraig dhríodair níos óige. Bíonn screamh tiubh agus fréamhacha doimhne litisféaracha acu, a leathnaíonn a oiread agus cúpla céad ciliméadar isteach sa mhaintlín.
Semyon Kozhin. Is péintéir Rúiseach é Semyon Leonidovič Kozhin (Rúisis: "Семён Леонидович Кожин") a rugadh ar an 11 Márta 1979.
Tá suim aige i dtírdhreacha agus sa phéintéireacht stairiúil.
Cairde Kemono. Saincheadúnas meán Seapánach is ea Cairde Kemono (, "Kemono Furenzu", go litriúil: "Cairde Beithíoch"). Tá cluiche móibíleach, manga, agus sraith theilifíse anime ann.
Ciarán Saighre. Is naomh é Ciarán Saighre (nó "Ciarán Saighir", "Ciarán mac Luaigne" nó "Ciarán seanóir,"; nó "Ciaranus Maior"). Bhí Ciarán Saighre mar Easpag Éireannach sa 6ú haois.
Is ceann de na Dhá Aspal Déag na hÉireann é. Airítear é mar dhuine de na naoimh a bhí in Éirinn sula dtáinig Naomh Pádraig. 
Glaoitear Ciarán Saighre chun difir a dhéanamh idir é féin agus Naomh Ciarán Óg as Cluain Mhic Nóis. Tá baint ag an séipéal ársa i Saighir Chiaráin le Naomh Ciarán seanóir.
Saol.
Is i nOileán Chléire i gContae Chorcaí a rugadh Naomh Ciarán Saighre. 
Chuaigh Ciarán Saighre go dtí an Mhór-Roinn, áit ar baisteadh é agus inar oirníodh é ina shagart agus ina easpag. Tá sé ráite faoi gur chaith sé 30 bliain sa Róimh ag déanamh staidéar ar na scrioptúir.
D’fhill sé ar Osraí, ceantar dúchais a athar, agus chaith sé seal ina dhíthreabhach ach bhailigh deisceabail timpeall air agus i gceann tamaill bhí mórchlú ar an mainistir sin a bhí i Saighir.
Inniu.
Tagann oilithrigh fós i gcomhair na stáisiún ag Tobar Naomh Ciarán agus ag Sceach agus Cloch Naomh Ciarán ar fhéile Chiaráin (5ú Márta).
Gaelscoil Chaitlín Maude. Tá Gaelscoil Chaitlín Maude suite i dTamhlacht, Contae Bhaile Átha Cliath, Cúige Laighean,Éire.
Stair.
Chaith an file Caitlín Maude tamall maith ina cónaí i dTamhlacht, agus ghlac sí páirt san fheachtas leis an gcéad Ghaelscoil a bhunú sa cheantar - Scoil Santain. 
Tháinig an scoil seo ar an bhfód sa bhliain 1979. Dhá bhliain ina dhiaidh sin, fuair Caitlín Maude bás. 
Sa bhliain 1985, bunaíodh Gaelscoil nua i dTamhlacht a fuair ainm an fhile - Scoil Chaitlín Maude.
Scoil Santain. Is Gaelscoil í Scoil Santain atá suite ar Bóthar na hAbhann Móire, i dTamhlacht, Contae Bhaile Átha Cliath.
Stair.
Chaith an file Caitlín Maude tamall maith ina cónaí i dTamhlacht, agus ghlac sí páirt san fheachtas leis an gcéad Ghaelscoil a bhunú sa cheantar - Scoil Santain. 
Tháinig an scoil seo ar an bhfód sa bhliain 1979. Dhá bhliain ina dhiaidh sin, fuair Caitlín Maude bás. 
Sa bhliain 1985, bunaíodh Gaelscoil eile i dTamhlacht a fuair ainm an fhile - Scoil Chaitlín Maude.
Síle Ní Chéileachair. Scríbhneoir gearrscéalta ba ea Síle Ní Chéileachair (1924 – 1985).
Rugadh í ar 25 Iúil 1924 i gCúil Aodha. Chaith sí tamall i gColáiste Bhríde (coláiste ullmhúcháin) san Fhál Charrach agus cháiligh mar mhúinteoir i gColáiste Mhuire gan Smál i Luimneach. Bhí sí ag múineadh i gCrois Araild ar dtús agus ansin i gCromghlinn i mBaile Átha Cliath. I 1953 phós sí Dónall Ó Cochláin agus rugadh triúr mac agus triúr iníonacha dóibh. I mBaile Átha Cliath a bhí cónaí orthu.
Bhí sí féin agus a deartháir Donncha Ó Céileachair páirteach in obair Chumann na Scríbhneoirí sna 1950í, agus ghnóthaigh sí duais ar ghearrscéal ag Oireachtas 1950. I 1955 bhí fáilte roimh "Bullaí Mhártain", cnuasach gearrscéalta a chuir sí féin agus Donncha amach le chéile agus a chuir síos ar shaol na tuaithe agus na cathrach. 
Fuair sí bás ar 26 Lúnasa 1985 agus tá sí curtha i mBóthar na Bruíne.
Jolin Tsai. Is popamhránaí agus damhsóir Téavánach í Tsai I-ling (nó Cai Yilin), nó Jolin Tsai de ghnáth, a ainm stáitse (a rugadh ar 15 Meán Fómhair 1980). is bean ghnó chomh maith í anois.
Saol.
Rugadh Tsai í in Hsinchuang (cuid de Nua-Taipei inniu), sa Téaváin ar an 15 Meán Fómhair 1980. Tógadh í in Taipei. Is de shinsearacht Han (Síneach) agus Papora (grúpa bundúchasach in iarthar na Téaváine) í. 
Ceol.
Tá an-tóir ar a cuid ceoil sa tSín. Gaisce nach beag, bhí aird an phobail Síneach dírithe aici ar an popamhránaíocht sna 2000idí agus rinneadh dia beag di san Áise.
Tháinig éabhlóid ar a cuid ceoil le linn na mblianta. Tháinig sí ar an bhfód sa bhliain 1998 i gcomórtas ar MTV Mandarin. Bhí aghaidh shoineanta uirthi ar dtús, mar shampla '說愛你' ('Say love you' de chuid Jay Chou) sa bhliain 2003. Ach bhí stíl eile ar fad uirthi sa bhliain 2014 (mar shampla, 'Bah'), mórthaibhseach agus gáifeach. Tharla an éabhlóid chéanna ar sochaí na Síne, sochaí an tomhaltais.
Liosta idirghníomhaíocht teicteonacha. Bíonn trí chineál idirghníomhaíocht  bainteach le teicteonaic phlátaí
Donncha Ó Céileachair. Scríbhneoir ba ea Donncha Ó Céileachair (1918 – 1960) a thuill clú lena chuid gearrscéalta agus eile agus a rinne gaisce ag cur nualitríochta na Gaeilge chun cinn.
Beatha.
Rugadh Ó Céileachair ar 27 Samhain 1918 i gCúil Aodha. Bhí bua na filíochta agus an tseanchais ag a mhuintir. Bhí sé seal i gColáiste na Mumhan i Mala agus cháiligh mar mhúinteoir i fgColáiste de la Salle i bPort Láirge. Bhí sé ag múineadh i Scoil na mBráithre in Ascaill Dhún Uamhair i mBaile Átha Cliath nuair a d’fhostaigh an Roinn Oideachais é mar dhuine den mheitheal a bhí ag obair ar fhoclóir Béarla-Gaeilge Thomáis de Bhaldraithe (a foilsíodh i 1958). Chaith sé tamall i gCoimisiún na Logainmneacha sula ndeachaigh sé ar ais ag múineadh. Phós sé Eistir Ní Éalaithe, múinteoir eile, i 1952, agus rugadh ceathrar clainne dóibh. Fuair sé bás gan choinne le polaimiailíteas ar 21 Iúil 1960. Cuireadh i Reilig Ghlas Naíon é. 
Saothar.
Fuair sé a chéad taithí ar an scríbhneoireacht agus é ag cabhrú lena athair scéal a bheatha féin a scríobh. D’fhreastail sé ar chúrsa a thug Dónall Ó Corcora i gCúil Aodha ar an ngearrscéalaíocht nua, agus i 1955 chuaigh sé féin agus a dheirfiúr Síle Ní Chéileachair i gcomhar le chéile chun "Bullaí Mhártain", cnuasach de cheithre scéal déag, a fhoilsiú agus idir chúrsaí tuaithe agus chúrsaí cathrach mar ábhar aici. Tá an chnuasach molta as a héifeacht agus as a héagsúlacht: “Éiríonn go mór leis na húdair seo stíleanna difriúla a thástáil go héifeachtach de réir ábhair agus téamaí na scéalta féin”.
1 1958 d’fhoilsigh Ó Céileachair agus Proinsias Ó Conluain "An Duinníneach" mar chomhúdair. Dúradh faoin leabhar seo gur thug sé “cuntas cruinn iomlán ar shaol an té atá mar ábhar acu mar aon le léargas ar mhórchuid de stair na Gaeilge, de stair an Chonartha agus de stair na hÉireann féin lena linn“. 
Chomh maith leis sin scríobh Ó Céileachair "Dialann Oilithrigh", cuntas bríomhar ar oilithreacht chun na Róimhe. Dúirt an foilsitheoir Seán Ó hÉigeartaigh nár leabhar cráifeachta ar an sean-nós é “ach dialann spreagúil aerach smaointeach a thugann pictiúr an-mhaith dár tharla ar an turas, agus a nochtann aigne an údair gan scáth”.
Scríobh Ó Céileachair ailt do nuachtáin agus rinne a lán aistriúchán, go minic i gcomhar leis na húdair.
Diarmuid Johnson. File, ealaíontóir, ceoltóir agus acadóir ó Éirinn is ea Diarmuid Johnson (1965 - ) agus saothair scríofa aige i nGaeilge, i mBreatnais agus i mBéarla. Tá an Dún Laoghaire International Poetry Festival Prize (2000) ar na duaiseanna a ghnóthaigh sé.
Rugadh Diarmuid Johnson in Caerdydd sa Bhreatain Bheag. Fuair sé oideachas i nGaillimh idir 1970 agus 1989, agus tá céim BA, MA agus PhD sa Léann Ceilteach aige. Tá obair déanta aige mar iriseoir agus mar eagarthóir i gConamara, agus idir 1989 agus 1996 bhí sé ina léachtóir sna Léann Ceilteach sa Bhreatain Bheag, sa Bhriotáin, sa Ghearmáin agus sa Pholainn. Ba é eagarthóir "Cuisle", míosachán Gaeilge, é idir 1999 agus 2000, agus tá sé ina eagarthóir ar "Transcript", iris liteartha ar líne. Tá sé le cloisteáil ar Raidió na Gaeltachta mar thuairisceoir agus múineann sé Gaeilge in Éirinn i rith an tsamhraidh. Tá sé pósta agus clann aige. 
Litríocht, ceol agus ealaín.
Tá a lán leabhar foilsithe ag Johnson. Orthu sin tá na cnuasaigh dánta "An tÉan agus Dánta Eile / Der Vogel und andere Gedichte", "Another Language", "The Woods are Growing Younger / Pădurile întineresc", agus "Súil Saoir", in éineacht le saothair phróis i dtrí theanga. I 2014 bhí sé ina fhile teallaigh i dteach mór Rhos-y-Gilwen in iardheisceart na Breataine Bige.
Seinneann sé ar an bhfliúit agus tá cuid mhaith den Eoraip siúlta aige mar cheoltóir traidisiúnta. Tá roinnt mhaith ceoil taifeadta aige. 
I 2015 cuireadh an chéad taispeántas aonair d’ealaín ghrafach aige, "Feuer und Schatten" ("Tine agus Scáth"), ar bun in Bonn sa Ghearmáin.
Homo antecessor. Speiceas díofa is ea Homo antecessor a bhaineann leis an ngéineas Homo, áirítear é mar an speiceas homainideach is sine san Eoraip agus agus tá gach cosúlacht ar an scéal gurb é homo heidelbergensis-H. neanderthalensis a shinsearach coiteann. Chónaigh sé thart ar 900 000 bliain ó shin (Pléisticéineach luath Calábrach). Bhí siad ard, láidir, le gnéithe ársa san aghaidh agus inchinn níos lú ná an duine atá ann faoi láthair, agus níos lú conbhlóidí cheirbreacha.
Comhairle Konstanz. Is éard a bhí i gceist le Comhairle Konstanz  sa 15ú haois, ná comhairle éacúiméineach a bhí aitheanta ag an Eaglais Chaitliceach Rómhánach, agus a bhí ar siúl ón bhliain 1414 go dtí 1418. Chuir an chomhairle críoch le Siosma Mór an Iarthair, ag teistiú nó ag glacadh leis na tairiscintí éirí as oifig ó na héilitheoirí an phápacht a bhí fágtha agus ag toghadh Máirtín V ina phápa.
Chomh maith leis sin, cháin an Chomhairle Jan Hus mar eiriceach agus d'éascaigh sí a bharántas forghníomhaithe ag an t-údarás sibhialta. Rialaigh sí, freisin, ar shaincheisteanna an cheannais náisiúnta, ar chearta na bpágánach, agus ar chogadh cóir, mar fhreagra ar an choimhlint idir Ríocht na Polainne agus Ord na Ridirí Teotanacha. Tá tábhachtach leis an Chomhairle mar gheall ar a ceangal le Chomhairleachas eaglasta (Béarla: "ecclesial Conciliarism") agus le cheannas an Phápa.
Ed Sheeran. Is amhránaí agus giotáraí é Edward Christopher "Ed" Sheeran a rugadh ar 17 Feabhra 1991.
Oidhreacht.
Tá oidhreacht Éireannach ag Sheeran agus é bródúil as sin. Mar shamplaː
Saol.
Taibheoir ab ea Sheeran ar The X Factor (sraith 11 an RA) sa bhliain 2014.
Thit Sheeran den rothar sa bhliain 2017 agus bhris sé a dheasóg. Ní raibh sé in ann an giotár a sheinm go ceann tamaillín.  Nuair a sheinneann Sheeran ar an ardán, ní bhíonn aon bhanna ceoil in éineacht leis. Mar sin, ní raibh sé in ann dul ar camchuairt go ceann cúpla mí.   
I mí Eanáir 2018, d’fhógair Ed Sheeran go raibh sé geallta"." Chuir sé aithne ar Cherry Seaborn agus iad ar scoil.  Thosaigh siad ag siúl amach le chéile sa bhliain 2015. Is duine an-spórtúil í Cherry. Imríonn sí haca ag leibhéal idirnáisiúnta le Sasana  
Conspóidí.
Tá úinéirí an chóipchirt den amhráin de chuid Marvin Gaye an-tugtha don dlí. Ba iad oidhrí Ed Townsend, a chomhscríobh an t-amhrán ‘Let’s Get It On’ le Marvin Gaye, a thug cás in aghaidh Sheeran go dtí an chúirt, ar dtús sa bhliain 2016, agus arís sa bhliain 2018.
Ba chás cúirte é a bhí go mór i mbéal an phobail. Thug Ed Sheeran fianaise gur cumadh a amhrán 'Thinking Out Loud' le linn seisiún comhoibríoch scríbhneoireachta lena chomhscríbhneoir Amy Wadge. Bhí ceoleolaí an ghearánaí ag rá go raibh na cordaí “beagnach inmhalartaithe” agus an ceoleolaí a bhí ag gníomhú do Ed Sheeran ag áitiú gur úsáideadh an seicheamh cordaí céanna i roinnt amhrán eile seachas amhrán Sheeran. Bhuaigh Sheeran na cásanna, an ceann deireanach sa bhliain 2023.
I gcás bradaíola ceoil eile, sa bhliain 2022, bhuaigh Sheeran cás eile maidir lena amhrán 'Shape of You' (in aghaidh Sami Switch, nó Sami Chokri agus cumadóir Ross O’Donoghue). 
Gradaim agus ainmniúcháin.
Tá 97 gradam buaite ag Sheeran. Tá 269 ainmniúchán faighte aige. Tá ceathair Grammy's buaite aige agus tá trí déag ainmniúchán faighte aige.
CibearGhaeltacht. Ar fud an domhain tá daoine ann a labhraíonn le chéile as Gaeilge ar an idirlíon go rialta: an cibearGhaeltacht (nó CyberGhaeltacht) an leasainm atá ar an spás seo ina bhfuil an teanga beo. Mar sin, tá sn cibearGhaeltacht ann ag cothú nasc idir lucht na Gaeilge sna tíortha éagsúla.
Bhagavad Gita. Tá an Bhagavad Gita ar cheann de na cáipéisí is tábhachtaí i gcreideamh na Hiondúch. Scríobhadh i Sanscrait é mar chuid den eipic Hiondúch Mahabharata (caibidlí 25–52 den 6ú leabhar ón Mahabarata). Tá thart ar 700 véarsa sa leabhar.
Tagann an Gita i bhfoirm comhrá idir an prionsa Arjuna, rí Pandava, agus a charbadóir agus treoraí, an Tiarna Krishna. Agus é i mbun cogaidh i gcoinne an Dharma Yudhha, glacann Arjuna le comhairle ó Krishna. Moltar do Arjuna niachas a chur chun cinn ar mhaithe le Dharma (léargas spioradálta) a bhaint amach. I rith an chomhrá, léirítear dhá dhearcadh éagsúla i leith saoirse, agus ar an dóigh cheart chun é seo a bhaint amach. Is é an duine a nochtaíonn an comhrá seo ná Sanjaya, carbadóir ón taobh eile a fheidhmíonn mar finné ar eachtraí an chogaidh le haghaidh Dhritarashra, rí dall Hastinapur.