Trelis/gawiki huggingface dataset:
Neue Sachlichkeit. Is éard a bhí i gceist leis an Neue Sachlichkeit nó an Nua-Oibiachtúlacht ná sruth in ealaíona agus i litríocht na Gearmáine i mblianta Phoblacht Weimar a tháinig i réim i ndiaidh an eispriseanachais. Ba é an staraí ealaíon Gustav Friedrich Hartlaub a thug isteach coincheap an "Neue Sachlichkeit" sa bhliain 1923. 
Cuid de na healaíontóirí a bhí ag cleachtadh an "Neue Sachlichkeit", bhí súil aorach acu ar an saol, agus dearcadh criticiúil acu ar an tsochaí. Thug Hartlaub "Veristen" orthu, is é sin, bhí siad ag dul le "fíorachas" nó "fírinneachas" agus iad ag cur chuma na míofaireachta ar an saol ina gcuid saothar, ó theastaigh uathu an fhírinne shearbh a nochtadh míofar is uile mar a bhí sí. Lucht "fírinneachais" ab ea George Grosz agus Otto Dix. An brainse eile de na healaíontóirí "nua-oibiachtúla", chuir siad béim ar an ealaín ar a son féin, agus iad ag cleachtadh an rud ar thug Hartlaub "réadúlacht dhraíochtúil" air. 
Sa litríocht, chuir an "Neue Sachlichkeit" béim ar an réadúlacht agus, minic go leor, ar an teachtaireacht pholaitiúil. Bhí stíl na teanga simplí oibiachtúil - mar a dúirt Joseph Roth, bhí sé ní ba thábhachtaí cur síos a thabhairt ar an rud a chonaic tú, ar an rud a d'aithin tú le súile do chinn féin, in áit a bheith ag spalpadh filíochta. Is minic a thug úrscéalaithe agus gearrscéalaithe na linne cur síos ar an tionchar a bhí ag imeachtaí na staire ar an duine aonair. Sampla maith de seo is ea an t-úrscéal "Kleiner Mann - was nun?" ("Céard a dhéanfaidh tú anois, a fhirín?") le Hans Fallada, a chaitheann súil ar shaol lánúine óige i mblianta an Spealta Mhóir. Úrscéal tábhachtach eile de chuid na linne ab ea "Im Westen nichts Neues" le hErich Maria Remarque, a thug cur síos criticiúil ar an gCéad Chogadh Domhanda.
Toussaint Louverture. Toussaint Louverture (a rugadh mar François-Dominique Toussaint ar 20 Bealtaine 1743 agus a cailleadh ar 7 Aibreán 1803). Ba cheannaire é ar Réabhlóid Saint-Domingue (Háítí). Aithnítear é mar an gcéad cheannaire gorm a bhuaigh ar fhórsaí impireachta coilíní Eorpaí ina thír féin.
A Óige.
Afracach ba ea a sheanathair, Gaou-Guinou, a rugadh i mBéinean na hAfraice; tugadh a athair Hyppolyte chun Saint-Domingue (Háítí) mar dhaor, agus is ann a rugadh Toussaint. Lig a mháistir dó léamh agus scríobh a fhoghlaim, agus saoradh é sa bhliain 1776, in aois a thrí bliana is tríocha. Chuaigh sé le feirmeoireacht agus daoir aige.
Faoin am sin bhí sé pósta le bean shaor darbh ainm Suzanne agus bhí clann air, idir dhlisteanach agus neamhdhlisteanach.
Réabhlóid.
Chuaigh Réabhlóid na Fraince i bhfeidhm go mór ar Saint-Domingue: chuir sí na huaisle áitiúla ag cuimhneamh ar neamhspleáchas agus an ísealaicme ag cuimhneamh ar chothroime. Sa bhliain 1791 d'éirigh daoir an tuaiscirt amach agus chuaigh Toussaint i bpáirt leis na Spáinnigh in oirthear na oileáin, áit ar fhoghlaim sé ceird na saighdiúireachta. Rug sé an chraobh leis arís agus arís sa chomhrac, trí mhíle fear á leanúint agus é ina ghinearál. Tháinig sé slán ó chomhcheilg agus sa bhliain 1774 thaobhaigh le húdaráis réabhlóideacha a tháinig ón bhFrainc. Idir an dá linn rinne reisimintí Briotanacha agus Spáinneacha ionradh ar an oileán, agus ríogaithe bána ag cabhrú leo. Bhuaigh sé ar na Spáinnigh agus ceapadh é mar leifteanantghinearál in Arm na Fraince. 
Bhí Toussaint ag troid i gcónaí le hArm na Breataine, ach sa bhliain 1798 thréig siad an t-oileán, agus bheartaigh Toussaint ar dhul i réim mar an t-aon cheannaire amháin. Bhuail sé a choimhlinteoirí sa bhliain 1799 agus ghabh an chuid Spáinneach den oileán sa bhliain 1801. Ar 9 Bealtaine 1801 d’fhógair sé bunreacht neamhspleáchais a thug lánchumhacht dó lena shaol.
Chealaigh na Francaigh an daoirse sa bhliain 1793, rud a d’fhógair Toussaint féin cibé áit a ndeachaigh sé. Mar sin féin, rinne sé na plandálacha a chur ar siúl arís agus é ag iarraidh ar na coilínigh a theith a theacht ar ais. Chun an geilleagar a athneartú d’fhógair sé sa bhliain 1801 go mbeadh ar oibrithe gorma dul ag obair arís sna plandálacha, rud a spreag achrainn.
Na Blianta Deiridh.
Dúirt Toussaint riamh go raibh sé dílis do rialtas na Fraince, ach bhí eagla ar Napóilean go gcaillfeadh sé coilíneacht shaibhir agus ghéill sé d’áiteamh na dtiarnaí móra talún agus na gceannaithe ar mhian leo an daoirse a chur ar bun arís. Sa bhliain 1802 rinne arm Francach ionradh ar an oileán faoi cheannas an ghinearáil Leclerc; bhí troid ghéar ann ach bhí na Francaigh an-láidir, agus shínigh Toussaint conradh a dúirt nach gcuirfí an daoirse ar bun arís.
Ba ghearr gur tógadh é as amhras comhcheilge agus ceannairce. Tugadh anonn go dtí an Fhrainc é, áit ar sacadh é i bpríosún i nDaingean Joux sa bhliain 1802. Fuair sé bás ann ar 7 Aibreán 1803 de bharr galrú fiaclach, de réir mar a dúirt an tuairisc chorpdhiosctha.
Sa bhaile thosaigh an troid arís; d’fhág na Francaigh Saint-Domingue/Háítí, agus fógraíodh an neamhspleáchas ar 1 Eanáir 1804.
Kurt Student. Ba thaoiseach míleata in aershochraid na Gearmáine, an Luftwaffe, é Kurt Student (12 Bealtaine, 1890 - 1 Iúil, 1978). Rugadh Student i mBirkholz, sráidbhaile i Landkreiss Züllichau-Schwiebus, sa chúige Prúiseach Brandenburg, atá mar chuid den Pholainn sa lá atá inniu ann.
D'eiteal sé sa Chéad Chogadh Domhanda. 
Bhí sé i gceannas ar dhíormaí de shaighdeoirí a thuirling ón spéir i gcaidhpeoga spéire ("Fallschirmjäger" sa Ghearmáinis) i rith an Dara Cogadh Domhanda. Bhí sé i dtús cadhnaíochta ar a chuid díormaí nuair a rinne an Ghearmáin imruathar ar an Ísiltír i 1940. Lámhach Ceannaire ón Ísiltír, Gerrit Ernst Johan van der Veen, sa cheann é i rith an imruathar sin. Ba bheag nár maraíodh é agus bhí sé ag biorú ar feadh ocht mí dá bharr. D'ordaigh Adolf Hitler lár cathair Rotterdam a scriosadh de bharr an lámhach seo.
YouTube. Is suíomh gréasáin comhroinnte físeán é YouTube. Is féidir le húsáideoirí físeáin a uaslódáil agus a chomhroinnt, chomh maith le féachaint ar na físeáin chéanna. 
Bíonn an chuid is mó de na físeáin á gcruthú ag na húsáideoirí féin agus bíonn gearrthóga scannán, gearrthóga teilifíse agus físeáin cheoil ina measc, chomh maith le hábhar amaitéarach amhail físbhlaganna agus ábhar bunaidh físeán na n-úsáideoirí féin. 
Is áis é atá saor in aisce. Ní gá clárú ar an suíomh le féachaint ar na físeáin, cé gur gá clárú le breathnú ar fhíseáin shrianta áirithe.
Is fochuideachta de chuid Google é. Tá ceanncheathrú an chomhlachta suite in San Bruno, California. 
Teicneolaíocht.
Úsáideann YouTube teicneolaíocht HTML5 chun réimse leathan d'ábhair físeáin a thaispeáint. Bhain an comhlacht úsáid as Adobe Flash Video cheana.
Stair.
Chuir iarfhostaithe de chuid PayPal tús le YouTube sa bhliain 2005. D'fhorbair Meiriceánaigh darb ainm Steve Chen, Chad Hurley agus Jawed Karim YouTube i rith 2005, chun comhroinnt físeán a éascú ar an idirlíon.
Cheannaigh Google YouTube ar $1.65 billiún i Samhain 2006.
Thuairiscigh anailísí de chuid Bank of America sa bhliain 2015 gur fiú $70 billiún an suíomh YouTube ag an am sin.
Robert Smith. Ceoltóir agus cumadóir Sasanach is ea Robert James Smith (21 Aibreán, 1959 a rugadh é). Is eisean an t-amhránaí, seinnteoir giotáir sa bhanna ceoil The Cure.
Filip Nikolic. B'aisteoir agus amhránaí Francach é Filip Nikolic. Rugadh é ar an 1 Meán Fómhair 1974 i Saint-Ouen na Fraince agus d'éag 16 Meán Fómhair 2009. Dár lena dhlíodóir, mharaigh taom croí nó mí-úsáid piollaí codlata é.
Adel Kachermi. Is ban-aisteoir agus amhránaí Francach é Adel Kachermi. Rugadh é ar an 2 Mí na Nollag 1975 i Longjumeau na Fraince.
Aerfort Bhaile Átha Cliath. Is é Aerfort Bhaile Átha Cliath an t-aerfort is mó in Éirinn. Tá Údarás Aerfort Bhaile Átha Cliath ("Dublin Airport Authority" nó an "DAA") i bhfeighil ar an aerfort. 
Tá Aerfort Bhaile Átha Cliath suite 10km ó thuaidh ó Chathair Bhaile Átha Cliath i mBaile Chóilín, Fine Gall, agus 71m os cionn leibhéal na farraige. 
I 2018, chuaigh níos mó ná 31.5 milliún paisinéirí tríd an aerfort, rud a fhágann gurb é an 13ú haerfort is gnóthaí san Eoraip. Is é Aerfort Baile Átha Cliath an ceanncheathrú le Aer Lingus, Ryanair, ASL Éireannach, agus CityJet. 
Conspóidí.
Sna 1990idí, moladh tríú críochfort a thógáil ag an aerfort. Sa bhliain 2024, bhí an t-Údarás ag feitheamh ar bhreith ón gComhairle Contae faoin bplean a bhí curtha isteach acu.
Le taobh an aerfoirt tá an talamh atá beartaithe don bhonneagar ar an margadh gan díol le fada. Thairg Údarás an Aerfoirt €75 milliún ar an suíomh 260 acra sa bhliain 2023, ach bhí na húinéirí - muintir McEvaddy - ag lorg a thrí oiread.
Bhí plean leis an gcríochfort a thógáil curtha faoi bhráid Chomhairle Chontae Fhine Gall in 2024 ag Des agus Ulick McEvaddy. Ach tá an t-Údarás ag díriú ar a bplean féin.
Aerlínte agus cinn scríbe.
Is féidir eitilt ó Bhaile Átha Cliath chuig an chuid is mó de phríomhaerfoirt na hEorpa, chomh maith le príomhaerfoirt Mheiriceá Thuaidh agus an Mheánoirthir.
Johnny Hallyday. Is aisteoir agus amhránaí Francach é Johnny Hallyday (Jean-Philippe Léo Smet). Rugadh é ar an 15 Meitheamh 1943 i bPáras. Duine de na hamhránaithe Francacha is cáiliúla atá ann.
Fuair sé bás ar an 6 Nollaig 2017 i Marnes-la-Coquette.
Dick Rivers. Is aisteoir agus amhránaí Francach é Dick Rivers a rugadh mar Hervé Forneri (24 Aibreán 1945 – 24 Aibreán 2019.
Saol.
Rugadh Hervé Forneri (Dick Rivers) ar an 24 Aibreán 1945 i Nice agus fuair sé bás ar 24 Aibreán 2019 i bPáras. Thaitin saothair Elvis Presley go mór leis. Ba bhall den ghrúpa "Les Chats Sauvages" é ó 1961 go 1962. D'fhág sé an grúpa sa bhliain 1962, áfach, agus tá sé ag canadh ina aonar fós.
Sophie El Goulli. Ba scríbhneoir Túinéiseach í Sophie El Goulli. Rugadh El Goulli i Sousse sa bhliain 1931. Is i bhFrainicis a scríobh sí a cuid saothar.
Arthur Rimbaud. File Francach ba ea Jean Nicolas Arthur Rimbaud (20 Deireadh Fómhair 1854 – 10 Mí na Samhna 1891). 
Tá clú agus cáil ar a shaothar, cé gur éirigh sé as an scríbhneoireacht nuair nach raibh ach fiche bliain slánaithe aige. 
Saol.
Rugadh Rimbaud i Charleville. Seanórtha, Stop Rimbaud ag scríobh filíochta nuair nach raibh 20 bliain d'aois slánaithe aige.
Gáinneálaí ba ea é níos déanaí, san Aetóip.
Tháinig ailse air agus fuair sé bás agus é seacht mbliana is tríocha d'aois. 
As Gaeilge.
Sraith saothar ó fhilí aitheanta is ea File ar fhile. San eagrán seo, tá filíocht Arthur Rimbaud aistrithe ón bhFraincis ag Liam Ó Muirthile.
Paul Verlaine. File Francach é Paul-Marie Verlaine, a saolaíodh i Metz ar an 30 Márta 1844 agus a fuair bás i bPáras ar an 8 Eanáir 1896. Ar phríomhfhilí na gluaiseachta ar a dtugtar Siombalachas é.
Séarlas I, Rí Shasana, na hÉireann agus na hAlban. Bhí Séarlas I (19 Mí na Samhna 1600 - 30 Eanáir 1649) ina rí ar Shasana, Albain agus Éirinn. Tháinig sé i gcomharbacht ar a athair, Séamus I Shasana. Bhí sé i gcóróin ó 27 Márta 1625 go dtí gur chuir fórsaí na Parlaiminte chun báis é ar 30 Eanáir 1649. Nuair a tháinig deireadh leis an "Interregnum" faoi cheannas Oilibhéir Cromail, cuireadh an mhonarcacht ar bun arís agus cuireadh an mac ba shine leis i réim, mar Sheárlas II.
Réimeas.
Ar an 7 Meitheamh 1628, thug Séarlas I a aontú d'Achainí um Chearta.
Den chuid is mó léirigh an Achainí an tuairim a bhí ag na Tiarnaí agus na Teachtaí go raibh na rudaí seo a leanas in éadan dhlí Shasana, gan cead na Parlaiminte:
Dá thairbhe sin, is céim bhunúasach an Achainí i bhforbairt smaointe Sasanacha agus Mericeánacha, maidir leis an tsaoirse bhunreachtúil agus an rialtas bunreachtúil — mar shampla, an prionsabal nár cheart na fórsaí armtha a imlonnú chun críocha na slándála baile ach i gcásanna eisceachtúla amach is amach.
Bású.
Faoin mbliain 1648, bhí an Chéad Chogadh Cathartha i Sasana críochnaithe agus an Pharlaimint i réim, a bhuíochas sin ar Oilibhéar Cromail agus ar cheannairí cumasacha eile. Faoi dheireadh na bliana ní raibh fágtha sa Pharlaimint ach feisirí ar mhian leo Séarlas I a thriail ar chúiseamh tréasa (dhíbir an Coirnéal Thomas Pride an chuid eile). Thaobhaigh Cromail leis na feisirí a raibh triail uathu (an “Rump”) agus bhí sé féin orthu siúd a shínigh barántas báis an Rí. Básaíodh Séarlas I ar 30 Eanáir 1649.
Liam III Shasana. Bhí Uilliam III nó Uilliam Oráiste (14 Mí na Samhna 1650 - 8 Márta 1702) ina rí ar Shasana, Albain agus Éirinn ina éineacht lena bhean chéile Máire II, ó 13 Feabhra 1689 go lá a bháis. Tháinig sé i gcomharbacht ar a athair céile, Séamus II, nuair a thairg an Pharlaimint an choróin dó, tar éis gur cuireadh Séamus as cumhacht. Tháinig Áine i gcomharbacht air.
Tugtar Uilleam II Alba air mar Rí na nAlbanach air in Albain. Tá sé ar eolas go neamhfhoirmiúil in Ultaibh mar an rí Liam Oráiste.
Bhí an Phrionsacht D'Orange faighte ag an Rí Liam le hoidhreacht ó a athair, Uilliam II, a fuair seachtain sular rugadh Liam. Ba í a mháthair, Máire, an Banphrionsa Ríoga, iníon an Rí, Séarlas I, Rí Shasana. Sa bhliain 1677, phós sé a chol ceathrar Mary, a bhí cúig bliana déag d'aois, iníon deartháir na máthara Séamas, Diúc Eabhrac.
An Bhóinn. Is abhainn i gCúige Laighean, Éire, í an Bhóinn. Tá sí thart ar 112 km (70 míle) ar fhad óna foinse ag Tobar na Tríonóide, in aice le Cairbre, Contae Chill Dara. Trasnaíonn sí Contae na Mí agus tagann sí ar Mhuir Éireann ag Droichead Átha.
Tá Droichead na Bóinne, cuid den mótarbhealach M1, suite 3 km siar ó Dhroichead Átha. Is é an droichead cáblach is faide in Éirinn é; tá sé suite don chuid is mó i gContae na Mí, ach tá roinnt de i gContae Lú chomh maith.
Tá tábhacht stairiúil, seandálaíochta, agus mhiotaseolaíochta ag baint leis an mBóinn. Luíonn an abhainn in aice le Caisleán Bhaile Átha Troim, Teamhair na Rí, an Uaimh, Cnoc Shláine, An Mhainistir Mhór, agus cathair mheánaoiseach Dhroichead Átha. Is féidir teacht ar shéadchomharthaí stairiúla agus seandálaíochta eile i nGleann na Bóinne freisin, mar shampla Ceanannas, crosa Ceilteacha agus caisleáin. Tharla Cath na Bóinne ar bhruach na Bóinne in aice le Droichead Átha sa bhliain 1690.
Gaelscoil Thulach na nÓg. Gaelscoil i nDún Búinne i gContae na Mí is ea Gaelscoil Thulach na nÓg. Bunaíodh í sa bhliain 1998 agus ainmníodh í as abhainn na Tulchan, atá in aice na háite. Is scoil idirchreidmheach í. Tá 152 dalta ag freastal uirthi i láthair na huaire.
Cniogaire. Is duine é cniogaire a bhaineann conablaigh ainmhithe (marbh, ag fáil bháis, gortaithe) ó fheirmeacha príobháideacha nó ó mhórbhealaí poiblí agus feirmeacha príobháideacha nó as mórbhealaí poiblí agus a rindreálann na conablaigh a bhailítear ina bhfotháirgí amhail saillte, geir, gliú ainmhíoch, geilitín, min cnámh, dubh cnámh, salann amóiniach, gallúnach, tuarthóir agus min feola agus cnámh. Ní hionann clós cniogaire nó cnioglann agus seamlas, áit a maraítear ainmhithe mar bhia don duine. Ó Mheánaois i leith, measadh go minic gur slí bheatha mhíchlúiteach í slí bheatha an chniogaire. Ba mhinic freisin gur choimisiúnaigh na cúirteanna cnioglanna mar bhásadóirí poiblí.
Focal maslach agus ciníoch is ea cniogaire sa lá atá inniu ann a dhéanann tagairt do bhaill den lucht siúil, ach úsáidtear an téarma freisin le cur síos a dhéanamh ar "scabhtaer", nó "dailtín", cé go bhfuil ciall mhaslach leis an téarma sa chomhthéacs seo, chomh maith.
Joe Dolan. B'amhránaí clúiteach Éireannach é Joseph Francis Robert Dolan (16 Deireadh Fómhair 1939 - 26 Mí na Nollag 2007), nó Joe Dolan, mar ab fhearr aithne air. An Muileann gCearr i gContae na hIarmhí a áit dúchais, ach bhí cónaí air i mBaile Átha Cliath le blianta fada. 
Gairm Cheoil.
Bhí a chéad phost aige leis an nuachtán áitiúil, "The Westmeath Examiner". Ach chuaigh sé leis an gceol chomh luath is a bhí an phrintíseacht sin críochnaithe aige.
Bhain sé cáil amach in Éirinn ar dtús sa bhliain 1964 lena bhanna féin, "The Drifters", leis an amhrán 'The Answer to Everything'. In éineacht leis sin, is mór an clú a bhí ar na hamhráin eile leis, 'Good Lookin' Woman' agus 'Make me an Island' (a bhain áit Uimh. 1 amach sna cairteacha ceoil i 14 tír, sa bhliain 1969). Bhí sé ar an gcéad cheoltóir ón Iarthar le ceolchoirm a chur ar siúl san Aontas Sóivéadach sa bhliain 1978, nuair a bhí seó dá chuid ar siúl i Moscó.
Ábhair Shuime.
Chuaigh sé faoi scian sa bhliain 2005 chun cromán nua a fháil. Cuireadh an seanchromán a bhí aige ar ceant chun airgead a bhailiú le haghaidh na carthanachta, Autism Action. Díoladh é ar eBay ar €680.
Bás.
Fuair sé bás ar Lá Fhéile Stiofán sa bhliain 2007, díreach i ndiaidh a trí a chlog um thráthnóna, agus é go dona tinn in Ospidéal Príobháideach an Mater. Bhí roinnt dá chuid seónna curtha ar ceal aige mar gheall ar an tinneas roimhe sin. Ceaptar go bhfuair sé bás faoi dheireadh ó rith fola inchinne. Adhlacadh é ina áit dúchais sa Mhuileann gCearr, áit ar fhreastail breis is 2,000 duine ar a shochraid.
Ard-Rúnaí na Náisiún Aontaithe.  
Is é ceannaire na Rúnaireachta, ceann de phríomh-eagraíochtaí na Náisiún Aontaithe, é Ard-Rúnaí na Náisiún Aontaithe. Glacann an tArd-Rúnaí ról urlabhraí agus ceannaire "de facto" na Náisiún Aontaithe.
Is é António Guterres, ón bPortaingéil an tArd-Rúnaí reatha. Tháinig sé i gceannas ar 1 Eanáir 2017, agus tiocfiadh a théarma chun deiridh ar 31 Nollaig 2020.
Ard-Rúnaithe na Náisiún Aontaithe.
Nóta: Ba é Alger Hiss an tArd-Rúnaí gníomhach sealadach ar Chomhdháil na Náisiún Aontaithe um Eagraíocht Idirnáisiúnta, a bhí in eagar ó mhí Aibreáin go mí an Mheithimh 1945.
Bairiam. Is é an bairiam (siombail cheimiceach: Ba) dúil uimhir a 56. Ceann de na miotail chré-alcaileacha atá ann, agus é sách nimhiúil d'orgánach an duine, cé go bhfuil sé sách cosúil leis an gcailciam ó thaobh na ceimice de. Tá sé iseatóp cobhsaí ann, agus bairiam an dúlra comhdhéanta astu chomh maith le haon raidiseatóp fadsaolach amháin. Sa speictreascópacht, is ar an líne uaine a aithnítear é, agus úsáidtear é sna roicéid tine ealaíne le dath uaine a chruthú.
Saintréithe Fisiciúla.
Miotal bog é an bairiam, agus loinnir airgeadgheal ann. Más bairiam glan ar fad atá ann, is féidir traidhfilín den dath órga a aithint, fiú. Chomh haraiciseach atá an bairiam chun imoibriúcháin, áfach, tiocfaidh smúid ocsaíde air go tiubh, má chuirtear i dteagmháil leis an aer é. De dheasca na himoibritheachta seo tá sé beagnach dodhéanta glanbhairiam a aonrú, agus níl sé furasta saintréithe an bhairiam a shocrú ach an oiread. Is é an leáphointe atá aige ná 1000 ceilvin, nó 730 céim de réir Celsius; is é an fiuchphointe ná 2170 ceilvin, nó 1900 céim de réir Celsius - níos airde ná fiuchphointe an strointiam. Is é an dlús atá ag an mbairiam ná 3.62 g/cm3: idir eatarthu idir an strointiam agus an raidiam arís.
Saintréithe Ceimiceacha.
Tá an bairiam cosúil leis na miotail chré-alcaileacha eile, nó níl ach dhá fhiúsleictreon aige, agus é sásta iad a thabhairt ar iasacht uaidh. Mar sin is í an t-aon uimhir ocsaídiúcháin a bhíonn aige ina chuid comhdhúl ná +2, beagnach gan eisceacht: uaireanta is féidir teacht ar bhairiam (I) i móilíní an-éagobhsaí. Bíonn an bairiam ag imoibriú go heisiteirmeach leis na neamh-mhiotail má théitear suas é, agus creimeann na haigéid é chomh maith - is é an t-aigéad sulfarach an eisceacht is tábhachtaí, nó má thagann an bairiam i dteagmháil leis an aigéad seo, foirmeofar smúid sulfáite ar an dromchla, agus tá an tsuilfáit bhairiam chomh dothuaslagtha is go n-éighníomhóidh sí an bairiam.
Iseatóip an Bhairiam.
Is iad iseatóip nádúrtha an bhairiam ná:
Éamon Ryan.  
Is polaiteoir é Éamon Ó Riain (i mBéarla: "Éamon Ryan"; 28 Iúil 1963 a rugadh é), atá ina cheannaire ar an bpáirtí glas is mó in Éirinn, mar atá, an Comhaontas Glas. 
Ba Theachta Dála é ar son Bhaile Átha Cliath Theas idir 2002 agus 2011, agus ba é an tAire Cumarsáide, Fuinnimh agus Acmhainní Nádúrtha é idir 2007 agus 2011. Tá sé ina Theachta Dála, ar son Chuan Bhaile Átha Cliath Theas, ó Olltoghchán 2016, agus ina aire rialtais ó 2020.
Sonraí Pearsanta.
Rugadh Éamon Ó Riain i mBaile Átha Cliath agus tógadh é i nDún Droma agus i mBaile an Mhuilinn. Oileadh é i gColáiste Gonzaga i ndeisceart Bhaile Átha Cliath ar dtús agus d'fhreastail sé ar an ollscoil i UCD, áit ar bhain sé céim amach sa tráchtáil. Mhaígh sé féin gur fhás a shuim i gcúrsaí glasa tar éis dó cúrsa éiceolaíochta a dhéanamh don Mheánteist. 
Comhthogadh é ar dtús ar Chomhairle Cathrach Bhaile Átha Cliath, nuair a d'éirigh Seán Ó Gormlaigh as a shuíochán siúd, tar éis dó a bheith tofa chun na Dála. Atoghadh Ó Riain sna toghcháin áitiúla i 1999 agus d'éirigh leis suíochán Dála a bhuachaint sa chéad olltoghchán eile sa bhliain 2002, nuair a mhéadaigh líon na nGlasach sa Dáil faoi thrí. 
Bhí sé i mbun dhá ghnó rothaíochta sular toghadh é chun na Dála, mar atá, "Irish Cycling Safaris" agus "Belfield Bike Shop". Tá sé pósta leis an scríbhneoir Victoria White agus tá ceathrar páistí óga acu. Tá cónaí orthu i gCluain Sceach.
Ina cheannaire ar an gComhaontas Glas.
Cé gur chaill sé a shuíochán Dála i 2011, chuaigh Eamon Ryan san iomaíocht do cheannaireacht an Chomhaontais Ghlais in éineacht le beirt eile, mar atá, an Cllr. Malcolm Noonan agus Phil Kearney, tar éis do John Gormley éirí as an bpost. Fógraíodh go raibh an bua ag an Rianach ar 27 Bealtaine 2011 tar éis do bhaill an pháirtí vótáil sa toghchán tríd an bpost. 
Deir sé go bhfuil sé dírithe mar cheannaire ar atógáil an pháirtí agus ar theagmháil nua a dhéanamh le muintir na hÉireann amach anseo.
Cruach (miotal). An príomhchóimhiotal iarainn is ea cruach. Iarann atá ann, cruaite le codán an-bheag carbóin. 
Téarmaíocht.
Is ionann an chruach agus cóimhiotal iarainn a bhfuil ábhairín beag carbóin (timpeall ar 0.2 - 1.7 %) ann. Tabhair faoi deara gurb ionann ainmníoch agus ginideach an fhocail Ghaeilge de réir an chaighdeáin oifigiúil: an chruach, na cruach. Úsáidtear an fhoirm "cruaidh" (an chruaidh, na cruadhach) i gcanúintí áirithe freisin. 
Úsáid.
'Sé an t-ábhar miotalach is mó úsáide ar fad. Dhéantaí méid beag di in allód trí iarann múnla a théamh chun an méid carbóin sa chiseal dromchlach a laghdú. Níos déanaí, dhéantaí í i soithigh leáite chun uirlisí a dhéanamh. 
Is é an tionchar a imríonn an carbón ar an iarann ná na hadaimh a choinneáil le chéile níos daingne, ionas nach féidir iad a asáitiú chomh furasta. Cuireann sin leis an teacht aniar atá sa chruach, i gcomparáid leis an ngnáthiarann. 
Cé gurb é an carbón, go bunúsach, a dhéanann cruach den iarann, is minic a chuirtear cóimhiotail éagsúla eile leis an iarann le cineálacha speisialta cruach a tháirgeadh: mangainéis, vanaidiam, cróimiam, agus tungstan, cuir i gcás.Is cruach shimplí carbóin an chuid is mó den chruach a dhéantar, ach uaireanta déantar cruach ar leith trí mhiotail éagsúla a chur leis: mar shampla, cruach ardchóimhiotail i gcomhair uirlisí, agus cruach dhomheirgthe le nicil is cróimiam ann.
Stair.
Tosaíodh ar dhéanamh cruach sa tSín roimh an 6ú céad. 
Bhí na daoine ábalta cruach a tháirgeadh ó laethanta an Renaissance anuas, ach níor éirigh sí coitianta roimh lár na naoú haoise déag, nuair a tháinig próiseas Bessemer agus tiontaire Bessemer ar an bhfód. 
B'iad an t-innealtóir Sasanach, Henry Bessemer, agus an miotalóir Meiriceánach, William Kelly, a tháinig ar an smaoineamh faoin am céanna beag beann ar a chéile. Thosaigh a táirgeadh ar mhórscála san iarthar i 1856 le próiseas Bessemer.
Bhí an próiseas in úsáid taobh amuigh den Eoraip leis na céadta bliain anuas, le fírinne, ach níor rith le haon duine roimh Kelly agus Bessemer é a chur i bhfeidhm ar an mórscála sa tionsclaíocht.
Kokoomus. Is é Kokoomus, go hoifigiúil Kansallinen Kokoomus, nó an Páirtí Náisiúnta "Kokoomus", páirtí Coimeádach na Fionlainne. Bunaíodh ar an 9 Mí na Nollag 1918 é. Is iad na fiontraithe príobháideacha is mó a thacaíonn leis an bpáirtí, ach thairis sin, tá baint réasúnta dlúth aige le hAKAVA, is é sin, ceardchumann na n-oibrithe a bhfuil oideachas ollscoile orthu. Tá an páirtí den tuairim, freisin, gur chóir don Fhionlainn ballraíocht a lorg in Eagraíocht Chonartha an Atlantaigh Thuaidh (ECAT).