Trelis/gawiki huggingface dataset:
Radovan Karadžić. Iar-pholaiteoir, file agus síciatraí Serbiach is ea Radovan Karadžić (Seirbis Choireallach: "Радован Караџић"), a rugadh sa bhliain 1945. Tugadh 'búistéir na Boisnia' air. Ciontaíodh i gcinedhíothú é sa bhliain 2016 sa Háig. 
Saol.
Rugadh Karadžić ar an 19 Meitheamh 1945 i bPetnjica, Poblacht Shóisialta Mhontainéagró, Poblacht Chónaidhme Shóisialta na hIúgslaive). 
Bhain sé cáilíocht amach mar dhochtúir agus mar shíciatraí. 
Ciontaíodh i gcalaois é sna 1980idí agus chaith sé beagnach bliain amháin i bpríosún. Bhí Karadžić ina uachtarán ar an chéad rialtas Boisniach-Seirbiach, agus b'eisean a bhí i gceannas i rith an Chogaidh Bhoisniach idir na blianta 1992 agus 1995. 
Mar gheall ar an gcinedhíothú a tharla in Srebrenica sa bhliain 1995 agus coireanna chogaidh eile a rinneadh le linn an chogaidh sin, sa bhliain 1995 d’ordaigh breitheamh ó Bhinse Idirnáisiúnta don Iar-Iúgslaiv go dtabharfaí os comhair Chúirt na Náisiún Aontaithe sa Háig é in éineacht le Ratko Mladić (Ceann Foirne Arm "Republika Srpska" nó an t-Arm Boisniach Seirbiach). 
Ar a theitheadh.
Chaith Karadžić na blianta idir 1995 agus 2008 ar a sheachaint ó na húdaráis. Chaith sé roinnt ama ag obair i mBéalgrád faoin ainm bréige Dragan Dabić, agus ag cleachtadh go príobháideach mar lia i mBéalgrád. 
Cuireadh an-bhrú ar an rialtas i mBéalgrád chun é a gabhadh. 
Bhí na seirbhísí slándála in amhras faoi Dabic le fada. Bhí ar bhean óg, as na seirbhísí slándála agus ag obair faoi rún, dul i dteagmháil le Dabic chun a chuid ADN (Aigéad Dí-ocsairibeaNúicléasach) a phiocadh suas. Rinne sí coinne leis an dochtúir. Bhí uirthi roinnt ribí amach a tharraingt amach as a chuid gruaige. Fear mór ban a bhí i Karadžić agus chríochnaigh sí an tasc a tugadh di gan aon agó. 
Agus na seirbhísí rúnda sa tóir air, cuireadh cogar i gcluas Karadžić faoin fhiosrúchán, is cosúil. Cúpla lá níos déanaí, ar 21 Iúil 2008, bhí sé ag iarraidh teitheadh nuair a gabhadh é ar bhus idirchathrach.
Triail agus faoi ghlas.
Tugadh chun trialach é sa Háig maidir le coireanna cogaidh. Tá sé faoi ghlas ó shin. 
Chuir Karadžić síos air féin mar "scríbhneoir". Uaireanta, deifríonn polaiteoirí chun tosaigh lena gcuid dintiúirí intleachtúla a dheimhniú os comhair an phobail. Sa chás seo, Is é an peann cosaint Karadžić ar uafás a iompair pholaitiúil féin : 'Ná bac leis na coirp. Is duine cultúrtha mé. Scríobhaim leabhair.' 
Ciontaíodh Karadžić sa bhliain 2016 faoi shléacht Srebrenica i 1995 inar maraíodh timpeall 8,370 Moslamach. Bhí príosún 40 bliain curtha air ag breithiúna na Náisiún Aontaithe. 
Ach sa bhliain 2018, rinne Karadžić achomharc in aghaidh a chiontaithe chuig na Náisiúin Aontaithe agus é ag iarraidh go gcuirfí ar a thriall an athuair é. 
In 2019, bhí príosún saoil gearrtha ar Karadžić in áit an dá scór bliain a bhí curtha air roimhe seo. Ciontaíodh freisin é i gcinedhíothú agus i bhfeachtas inár díbríodh Crótaigh agus Moslamaigh as ceantair a bhí faoi cheannas na Seirbiach sa Bhoisnia.
Niall Tóibín. Ba aisteoir agus fuirseoir Éireannach é Niall Tóibín. Saolaíodh é i gCorcaigh ar an 21 Samhain 1929, i dteaghlach le Gaeilge ó dhúchais. Shíothlaigh sé ar an 13 Samhain 2019.
Saol.
Tógadh Tóibín i dtuaisceart na cathrach i mBishop's Field, agus oileadh é ag an Mainistir Thuaidh. Nuair a bhí a chuid oideachas curtha de aige, d'fhág sé Corcaigh chun post a fháil sa státseirbhís i mBaile Átha Cliath i mí Eanáir sa bhliain 1947.
Bhí sé gníomhach in Amharclann an Damer mar aisteoir agus mar léiritheoir. 
Bhí páirt glactha aige i scannáin agus i sraitheanna teilifíse, mar shampla Ryan's Daughter agus Bracken sna 1970idí, The Irish R.M. agus Caught in a Free State sna 1980idí, agus níos déanaí Veronica Guerin, Ballykissangel agus Far and Away. Chaith sé tréimhse fhada rathúil ina réimse gairme a mhair dhá scór bliain. 
Bhí aisteoireacht déanta aige don raidió chomh maith, mar shampla a thaispeántas mar aoi ar an gclár Baldi ar BBC Radio 4. 
Rinne sé leaganacha gutha de ghearrscéalta le Seán Mac Mathúna freisin.
Tháinig néaltrú air agus d'éag 13 Samhain 2019 (in aois 89 bliain dó).
Inter-Active Terminology for Europe (IATE). Bunachar téarmaíochta idirinstitiúideach an Aontais Eorpaigh is ea Inter-Active Terminology for Europe (IATE). Is sa bhliain 1999 a seoladh an bunachar seo arbh é mar aidhm aige bunachar a chur ar bun i gcomhair théarmaíocht uile an Aontais Eorpaigh ionas go mbeadh teacht gan dua uirthi agus ionas go bhféadfadh na hinistiúidí Eorpacha go léir an téarmaíocht chéanna a úsáid. Tá IATE in úsáid sna hinistiúidí Eorpacha ó bhí samhradh 2004 ann. An 28 Meitheamh 2007 seoladh leagan poiblí de.
Tá ós cionn 1.4 milliúin téarma i dtrí theanga oifigiúla is fiche an Aontais cnuasaithe in IATE, téarmaí a bhí ann roimhe sin i mbunachair téarmaíochta éagsúla de chuid na n-institiúidí Eorpacha.
Lionel d'Anvers. Ba é Lionel d'Anvers (nó Antwerp nó Antuairp nó Lionel Antuairpe as Gaeilge), Iarla Uladh, 'leasrí' ar Éirinn agus Diúc Chlarence (29 Samhain 1338 – 7 Deireadh Fómhair 1368) an tríú mac (ach an dara duine acu a mhair slán) ag Éadbhard III, Rí Shasana agus Philippa de Hainault.
Óige.
Rugadh Lionel in Antuairp. Bhí sé geallta nuair a bhí sé fós ina leanbh. Bhí sé luaite le Elizabeth de Burgh, 4ú Chuntaois Uladh. Ba é William Donn de Burgh, 3ú Iarla Uladh athair Elizabeth. Bhí sí ina bhanoidhre ar a eastát. Ach ghlac Lionel féin 'seilbh' ar eastát Elizabeth in Éirinn sa bhliain 1347 (in aois 9 dó ag an am) agus glaodh "Iarla Uladh" air.
Phós Elizabeth agus Lionel sa bhliain 1352 (bhí Lionel 14 bliain d'aois ag an am).
Tar éis dó a bheith ainmnithe mar ionadaí a athair i Sasana sa bhliain 1346, bhí Lionel comhcheangailte leis an sluaíocht chun na Fraince sa bhliain 1355 (17 bliain d'aois). 
In Éirinn.
Bhí rí Shasana, Éadbhard III, buartha nach mbeadh na Normannaigh in Éirinn, na sean-Ghaill, dílis dó. Chonaic sé go raibh siad ag éirí an-Ghaelach. Mar sin, chuir sé a mhac go hÉirinn. Ceapadh Lionel ina 'ghobharnóir', nó 'leasrí', ar Éirinn sa bhliain 1361 agus tháinig sé i dtír i mBaile Átha Cliath go gairid ina dhiaidh sin. 
Bhí a athair, ag an am céanna, i mbun iarrachtaí, gan toradh, coróin na hAlban a aimsiú dó. I mí na Samhna 1362, ceapadh é mar 'Diúc Chlarence'. 
D'éag bean chéile Lionel i mBaile Átha Cliath sa bhliain 1363. Ach d'fhág sí iníon ina diaidh, Philippa (a d'éiriegh níos déanaí mar chuid den ríchathaoir Theach Eabhrach; Béarla: "House of York"). 
Bhí iarrachtaí Lionel an tír a neartú is a athbhunú measartha rathúil. D'eagraigh sé parlaimint i gCill Chainnigh, a rith Reachtanna Chill Chainnigh sa bhliain 1366. 
Ansin d'fhill Lionel ar ais go Sasana. Socraíodh cleamhnas idir Lionel agus Violante Visconti san Iodáil; misean taidhleoireachta ollmhór agus uile-Eorpach a bhí ann, a thóg dhá bhliain chun ullmhú. Síníodh an gealltanas pósta i Londain i mí Aibreáin 1368.
Pósadh agus bás san Iodáil.
Ar an 28 Bealtaine 1368, i Milano a phós Lionel agus Violante Visconti. Girseach ghalánta a bhí inti, 13 nó 15 bliain d'aois ag an am (c. 1353/1355 - Samhain 1386) agus iníon tiarna Pavia agus Milano, Galeazzo Visconti. 
Slua mór aíonna a bhí ann. bhí bainis acu a raibh maithe agus móruaisle na hEoroa uirthi, mar shampla, Geoffrey Chaucer, Petrarch, agus Jean Froissart. Bhí go leor éirí in airde ag baint leis an ócáid agus rachmas sómhar le feiceáil. 
D'fhan Lionel san Iodáil, ag cóisireacht agus d'éirigh sé ina   bhuachaill báire is cosúil. Cúpla mí níos déanaí, fuair sé bás in Alba na hIodáile. Bhí tuairimíocht ann, cé nach bhfuil fianaise ar bith ann, gur nimhíodh é (agus fiú go raibh athair a chéile Galeazzo páirteach sa ghníomh. Ach tá an tuairim sin dochreidte, mar ní raibh spéis ar bith aige i mbás Lionel, a mhalairt ar fad). 
Bhí putóg Lionel curtha i Pavia, socrú a d'iarr Lionel ina uacht agus tiomna deiridh. Bhí croí Lionel agus a chuid cnámh adhlactha sa phrióireacht Clare i Suffolk.
Ointeolaíocht. San fhealsúnacht, is ionann an ointeolaíocht (ón Gréigis ὄν, ginideach ὄντος: εἶναι: bheith) agus -λογία: eolaíocht, staidéar, teoiric) agus an taighde a dhéantar ar an mbeith nó ar an eiseadh, agus is é atá idir lámhaibh ag na hointeolaithe ná bunchatagóirí agus bunchoibhnis na beithe nó an eisidh le bheith in ann beitheanna agus cineálacha de bheitheanna a shainmhíniú taobh istigh d'fhráma na réaltachta. Is féidir a rá gurb é an dóigh a gcoincheaptar an réaltacht is ábhar staidéir don ointeolaí.
Deir fealsúna áirithe, iad siúd atá faoi thionchar Phlatóin thar aon dream eile acu, go dtagraíonn gach ainmfhocal do bheith ar leith. Tá fealsúna eile ann agus an tuiscint acu nach amhlaidh atá, ach go bhfuil ainmfhocail ann a thagraíonn do chruinneagáin de réada nó d'imeachtaí. De réir an dearcaidh seo, ní thagraíonn an focal úd "intinn" d'aon rud amháin, ach d'iomlán na n-imeachtaí intinne a dtéann an duine tríothu. Cosúil leis sin, tagraíonn an focal úd "sochaí" do chruinneagán de dhaoine a bhfuil saintréithe ar leith ag baint le gach mac máthar agus iníon athar acu.
Sofaist. B'fhealsuna iad na sofaistí a bhí ann air le linn aimsir Shócraitéas sa chúigiú haois R.Ch. Bhí siad go maith chun an óráidíocht a mhúineadh. Chreid siad gurbh fhéidir cruth foirmiúil a chur ar an smaointeoireacht agus gurbh fhéidir í a mhúineadh mar cheird.
Alfred Chester Beatty. Fear gnó agus bailitheoir ab ea Sir Alfred Chester Beatty (1875 – 19 Eanáir 1968)
Meiriceá.
Rugadh é i gCathair Nua-Eabhrac sa bhliain 1875. Ba é an duine ab óige de thriúr mac. 
Bailitheoir stampaí, mianraí agus buidéal snaoise Síneach ab ea é ina óige. 
Tar éis a chuid scolaíochta i Nua-Eabhrac, bhain sé céim amach mar innealtóir miandóireachta ó Ollscoil Columbia. 
Chuaigh sé go Denver agus thosaigh sé ag bun an scála ag sluaisteáil carriage i mianaigh. D’oibrigh sé go dian agus bhain sé clú idirnáisiúnta amach go pras mar innealtóir mianadóireachta. Bhí an leasainm 'Rí an Chopair' air. Bhunaigh sé comhairleacht miandóireachta fíor-rathúil i Nua-Eabhrac i 1908. Bhí sé pósta le Grace Madeleine Rickard ag an am seo agus bhí beirt pháistí acu. Fuair sí bás le fiabhras tíofóideach sa bhliain 1911, áfach.
An Bhreatain.
Agus é in easláinte, chuaigh Beatty go dtí an Bhreatain. Bhunaigh sé comhairleacht nua i Londain agus cheannaigh sé Teach Baroda i nGairdíní Phálas Kensington a bhliain 1912. I 1913, phós sé Meiriceánach eile, Edith Dunn. Bhí sé ag bailiú ar bhonn níos fairsinge anois, agus é ag ceannach lámhscríbhinní Eorpacha agus Peirseacha. Cuireadh a shuimeanna ar bhealach nua nuair a bhí sé féin agus a bhean nua san Éigipt i 1914, mar cheannaigh sé roinnt cóipeanna maisithe den Koran sna basáir. Spreagadh a shuim i bpéintéireacht Shíneach agus Sheaipíneach agus é san Áise i 1917. 
Tarraingíodh a shúil ar ábhar fíormhaisithe, peannaireacht álainn agus ceangal bhreátha, ach bhí luí aige le téacsanna a chaomhnú dá luacht stairiúil.
Rinne Chester Beatty cion mór do sholáthar amhábhar straitéiseach do na Comhghuaillithe le linn an Dara Cogadh Domhanda, agus rinneadh ridire de ina dhiaidh sin.
Éire.
I 1950, d’aistrigh Chester Beatty a bhailiúchán go Baile Átha Cliath. Bhí leabharlann aige don bhailiúchán, agus osclaíodh í sa bhliain 1954. Bronnadh an chéad saoránacht oinigh Éireannach riamh air I 1957.
Fuair Chester Beatty bás sa bhliain 1968, agus tá a uaigh suite i Reilig Ghlas Naíon. Fágadh a bhailiúcháin le huacht chun leas an phobail, agus ceann d’institiúidí náisiúnta na hÉireann is ea Leabharlann Chester Beatty ag Caisleán Bhaile Átha Cliath anois.
An Ghinéiv. Cathair mhór san Eilvéis í an Ghinéiv (, , , , Franc-Phroibhinsis: "Geneva"), an dara cathair is mó sa tír de réir daonra tar éis Zürich agus an chathair is mó sa réigiún Romandie, an chuid den tíre ina labhraítear Fraincis mar phríomhtheanga. Suite san áit ina sníonn Abhainn na Róine amach as Loch na Ginéive, is í príomhchathair Chantún na Ginéive í.
Feictear ar an Ghinéiv inniu mar chathair dhomhanda, ós rud é go bhfuil roinnt eagraíochtaí idirnáisiúnta bunaithe sa chathair. Mar shampla, tá ceanncheathrú de chuid na Náisiúin Aontaithe agus an Chrois Dhearg san áit seo, agus is ann a síníodh Coinbhinsíuin na Ginéive.
Sa bhliain 2007, léirigh suirbhé de chuid Mercer Consulting go raibh an dara caighdeán maireachtála is airde ar domhain ag an Ghinéiv, tar éis Zürich, cathair eile san Eilvéis.
Ceaptar gur de bhunús Ceilteach é ainm na cathrach. "Genava" a thugtar uirthi i dtéacsanna ó ré na hImpireachta Rómhánaí.
Teangacha.
Ba í Fraincis an teanga is comónta san Ghinéiv agus 72.3% (128,622 duine) á húsáid sa bhaile. Béarla an dara teanga is comónta le 4.4% (7,853). Spáinnis an tríú teanga is comónta le 4.2% (7,462). D'úsáid 4.1% (7,320) Iodáilis, 4% (7,050) Gearmáinis agus 113 Rómainis.
Glas. Feiceann tú an dath glas nuair a fheiceann tú solas le tonnfhad ceannasach idir 520–570 nm. Ní príomhdhath dealaitheach é. Príomhdhath suimitheach is ea é, áfach. Siombail dóchais agus fáis is ea an dath seo i gcultúir áirithe, ach tá baint aige le bás, tinneas, éad nó an diabhal i gcultúir eile. Is minic áfach a bhíonn baint aige leis an nádúr.
Hugh de Lacy, Tiarna na Mí. Bhronn Anraí II, sular fhág sé Éire, Iarlacht na Mí, ar Hugh de Lacy (t.1135-1186}.
Is é a bhí ann ná "the land of Meath as fully as Murchard Hua Melachlin or any before him held it", nó beagnach milliún acra talamh. Fuair de Lacy an talamh, cé nach raibh sé ach tar éis ómós 'fear Midhe' d'fháil, tamall beag roimhe, mar atá inste ag Tighearnach.
D'fhág Anraí Éire an 27ú d'Aibreán 1172 agus laistigh de sheacht míosa bhí 'tiarnas na hÉireann' bunaithe aige, tiarnas Sasanach a mhair nó go ndearna Anraí VIII ríocht de.
Abaimeictin. Is meascán é abaimeictin (Béarla: "abamectin") d'avermectiní ina bhfuil a gcomhréir 80% avermectin B1a agus níos lú ná 20% avermectin B1b. 
Tá airíonna bitheolaíochta agus tocsaineolaíocha na gcomhdhúl seo, B1a agus B1b, an-chosúil lena chéile.
Is comhdhúile feithidicídúla nó frithphéistúla iad na havermectiní, díorthaithe ón baictéar ithreach "Streptomyces avermitilis".
Philippa de Hainault. Ba bhean chéile Éadbhard III rí Shasana í Philippa de Hainault (24 Meitheamh, 1311 – 15 Lúnasa, 1369).
Rugadh í i Valenciennes (a bhí i bhFlóndras lena linn, ach atá anois sa Fhrainc) agus b'iníon Guillaume I de Hainaut agus Jeanne de Valois (1294-1352) í, agus gariníon d'Philib III na Fraince.
Ágreda. Bardasacht i gcúige Soria, Castilla y León, sa Spáinn is ea Ágreda. Tá timpeall ar 3,212 duine ina gcónaí ann.
Alconaba. Bardasacht i gcúige Soria, Castilla y León, sa Spáinn is ea Alconaba. Tá timpeall ar 165 duine ina gcónaí ann.
Aldealafuente. Bardasacht i gcúige Soria, Castilla y León, sa Spáinn is ea Aldealafuente. Tá timpeall ar 120 duine ina gcónaí ann.
Aigéad aibiteach. Is aigéad roisíneach agus an príomh-ghreannach é an tAigéad Aibiteach (Béarla: "Abietic acid", "abietinic acid" nó "sylvic acid"), in adhmad phéine agus roisín. Is féidir é a aonrú ó roisín (tríd isiméiriú) agus is é an t-aigéad is flúirsí de na haigéid orgánacha neasghaolmhara a chomhdhéanann an chuid is mó de roisín, an cion soladacha d'olaroisín na gcrann buaircíneach.
Kuopio. Is í Kuopio an chathair is mó in Oirthear na Fionlainne. Bhí cónaí ar breis is 90,000 duine ansin sa bhliain 2008. Tá lár na cathrach timpeallaithe ag Loch Kallavesi, agus a lán botháin saoire sa chathair, toisc go bhfuil cuid mhór trá agus cladaí ansin. Tá Kuopio suite i gCúige na Fionlainne Thoir, arb í Mikkeli a phríomhchathair, cé nach bhfuil sí ach leath chomh mór le Kuopio ó thaobh an daonra de.
Tógadh an chéad eaglais i gKuopio sa séú haois déag, agus an t-áitreabh ag fás aníos ina timpeall. Bhronn an Gobharnóir Peadar Brahe cairt na cathrach ar Kuopio an chéad uair sa bhliain 1653, ach tháinig meath ar an áit ina dhiaidh sin. Fuair Kuopio cairt nua sa bhliain 1775 ó Ghustaf a Trí, Rí na Sualainne. Tháinig an-fhorbairt ar Kuopio de réir is mar a bhí na bealaí tráchta ag dul chun feabhais: gearradh canáil Taipale in aice le Varkaus sa bhliain 1840, agus hosclaíodh canáil Saimaa sa bhliain 1856. Tháinig an t-iarnród a fhad le Kuopio sa bhliain 1889. Bunaíodh na chéad mhonarchana i gKuopio sa naoú haois déag. 
Tháinig Ollscoil Kuopio ar an bhfód mar choláiste acadúil sna 1970idí, agus fuair sé ainm na hollscoile sa bhliain 1984. 
Is é Cnoc Puijo is mó a tharraingíonn turasóirí go dtí an chathair, agus túr ard craolacháin tógtha sa mhullach ar an gcnoc. Tá bialann á reáchtáil thuas sa túr freisin, agus í ag dul timpeall, ionas gur féidir leis na cuairteoirí lán a súl a bhaint as na lochanna agus na hoileáin máguaird. Tógadh an túr sa bhliain 1963, ach roimhe sin, bhí dhá thúr ní b'ísle ar an gcnoc.
Is é an rud is mó a shamhlaíonn muintir na Fionlainne le Kuopio ná canúint Oirthear na Fionlainne. Canúint í a bhfuil blas na tuaithe uirthi, agus is díol iontais dá lán a thagann go Kuopio go bhfuil an chanúint le cloisteáil go nádúrtha sa chathair. 
Tá clú agus cáil ar mhargadh na cathrach freisin, áit a bhfuil bia an Oirthir le ceannach, go háirithe an "kalakukko", nó builín aráin a bhfuil muiceoil agus iasc bácáilte istigh ann. Is é an cineál éisc is minicí a úsáidtear ná an pollán, arb é an cineál éisc is mó a mharaítear i gceantar na lochanna in oirthear na Fionlainne.
XHTML. Is teanga mharcála í an Teanga Inbhreisithe Mharcála Hipirtéacs, nó XHTML (gíorrúchán ar "Extensible HyperText Markup Language"), a úsáideann doimhneacht HTML ach a chloíonn le sintéis XML. Tar éis an leagan HTML 4.0, ní bheidh níos mó leaganacha ar fáil. Tá úsáid HTML ar leathanaigh Idirlín á athchur le XHTML, is é sin cáipéis HTML scríofa mar fheidhmchlár XML 1.0. Tá dhá leagan den XHTML ar fáil faoi láthair, 1.0 agus 1.1.
Is feidhmiúchán Teanga Chaighdeánach Mharcála Ghinearálaithe (SGML) í HTML, teanga mharcála an-solúbtha, is feidhmiúchán XML í an XHTML, fo-thacar níos sriantaí de SGML.
Bailíochtú cáipéisí.
Le haghaidh bailíochtú cáipéise XHTML, is gá le heilimint ar a dtugtar DTD ("Document Type Definition" nó "Document Type Declaration") a chur isteach ag tús na cáipéise. Is iad na saghsanna DTD coitianta ná:
Aigéad aspartach. Is éard is aigéad aspartach ná α-aimíonaigéad leis an fhoirmle cheimiceach HO2CCH(NH2)CH2CO2H. 
Tá eolas ar an ainian carbocsaileach den aigéid aspartaigh mar aspartáit. Is ceann de na 20 aimíonaigéad próitéingineach í an L-isiméir, i.e., bloic tógála na próitéine. Is iad GAU agus GAC a chódáin.
Aramatacht. Is airí cheimiceach í an aramatacht. Bíonn sí le fáil i gcomhdhúile ceimiceacha orgánacha ina bhfuil na naisc shingil agus na naisc dhúbailte ag teacht sna sálaí ag a chéile de réir na foirmle struchtúrtha - is é sin, is naisc chomhchuingeacha dhúbailte iad. I gcomhdhúil aramatach, ní bhíonn gnáthiompar ceimiceach na nasc dúbailte le haithint ar an gcomhdhúil, ó tá an difríocht idir an dá chineál nasc imithe, agus cineál naisc "leathdhúbailte" tagtha ina n-áit.
Is é an fáinne beinséine an córas aramatach is simplí, ach tá córais aramatacha ann is casta ná é.
SGML. Is meititheanga agus caighdeán ISO í an Teanga Chaighdeánach Mharcála Ghinearálaithe ("SGML" .i. "Standard Generalized Markup Language") chun teangacha marcála a chruthú. D'eascair SGML as an Teanga Mharcála Ghinearálaithe (GML) IBM a chuir Charles Goldfarb, Edward Mosher agus Raymond Lorie chun cinn sna 1960í. 
Stair.
Foilsíodh SGML sa bhliain 1986 mar oidhre teanga eile, GML ("Generalized Markup Language"), a chum Charles Goldfarb and cúpla duine eile. Bhí Goldfarb ina cheann tionscadail ag IBM (International Business Machines Corporation) ag an am. Tharraing GML clú air, agus d'fhág sé IBM agus chuaigh i mbun SGML. 
Bhain na Comhphobail Eorpacha feidhm as SGML mar chaighdeán a gcuid foilseachán de réir FORMEX (Formalized Exchange of Electronic Publications). Chum siad Mark-It, an chéad pharsálaí SGML nach raibh srianta de réir na sonraíochtaí ba dhéanaí de SGML. 
Déanann SGML idirdhealú bunúsach idir comhdhéanamh loighciúil cáipéise (teidil, caibidlí, paragraif, léaráidí), rud a thaispeántar le marcálaithe, agus an nochtadh, rud atá taobh leis an gcineál foilseacháin atá i gceist (leabhar, iris, scáileán etc.) agus a chuirtear in iúl trí litreacha, trí ailíniú agus spásáil na bparagraf agus eile. Ligeann sé d'fhoras an chuma chéanna a chur ar a chuid cáipéisí uile ach gan cloí i gcónaí leis an gclóghrafaíocht chéanna. 
Is féidir eilimintí SGML a pharsáil mar chrann sonraí i nodaireachtaí difriúla, i dtreo gurb í an cháipéis an bun-nód agus gur nóid thánaisteacha iad rudaí atá i nodaireachtaí eile (téacs, grafaicí). Cuireann SGML áiseanna ar fáil chun nascadh a dhéanamh le haonáin sheachtracha agus nótaí a chur leo.
The Sunday Game. Clár teilifíse spóirt Éireannach é The Sunday Game, an príomhchlár a thaispeánann na cluichí Gaelacha ar Radio Teilifís Éireann. Craoltar é gach Domhnach ar RTÉ a Dó le linn an tsamhraidh, nuair a bhíonn Craobh Peile agus Craobh Iomána na hÉireann ar siúl. Tá sé á chraoladh ón bhliain 1979, agus inniu tá sé ar cheann de na cláir is sine ar an stáisiúin seo. Bhí The Sunday Game ag comóradh a 30ú bliain sa bhliain 2008.
De ghnáth, taispeántar buaicphointí ó chluichí an lae agus ansin bíonn díospóireacht idir na saineolaithe sa stiúideo (iarimreoirí iad don chuid is mó). B'é Michael Lyster a chuir an clár i láthair ó na 1970idí ar aghaidh, ach sa lá atá inniu díríonn seisean ar na cluichí beo. Chaith Pádraig Ó Spealáin dhá bhliain ag cur na buaicphointí i láthair, go dtí gur tháinig Des Cahill isteach ina áit don bhliain 2009.
Gaelcholáiste Chill Dara. Gaelscoil Chaitliceach is ea Gaelcholáiste Chill Dara, atá suite i Nás na Rí i gContae Chill Dara. Bunaíodh Gaelcholáiste Chill Dara sa bhliain 2003. D'fhág an chéad rang an scoil sa bhliain 2008. 
Bhuaigh an scoil comórtas "Scléip!" (comórtas tallainne na n-iarbhunscoileanna lán-Ghaeilge) sa bhliain 2007.,
Thosaigh siad sa bhliain dhá mhíle is a cúig le "Siamsa Cois Life". Is seó in ionad ealaíne an Riverbank i nDroichead Nua é, eagraithe ag na daltaí chun a dtallanna a thaispeáint, ina measc Damhsa, Drámaíocht, Canadh agus Ceol.
Beàrnaraigh Mòr. Is oileán é Beàrnaraigh Mòr (nó díreach Beàrnaraigh) atá taobh le Leòdhas, Comhairle nan Eilean Siar, sna hInse Ghall. Sa bhliain 2013 bhí 252 duine ina gcónaí ann.
San Siro. Is í an San Siro staid peile chathair Milano san Iodáil. Imríonn Milan agus Inter ann. Is é an "Giuseppe Meazza" ainm oifigiúil na staide ach tá sí lonnaithe i gceantar San Siro na cathrach.
Zlatan Ibrahimovic. Is imreoir sacair é Zlatan Ibrahimovic (rugadh 3 Deireadh Fómhair 1981 in Malmö, An tSualainn), atá ag imirt mar ionsaitheoir le A.C. Milan agus ar iasacht ó Barcelona. Roimhe sin, bhí tréimhsí aige le Malmö FF, Ajax, Juventus agus Inter i Serie A na Iodáile. An leasainm a tugtar air ná "Ibracadabra", mar gheall ar a chuid draíochta ar an bpáirc imeartha.
Imríonn sé go rialta le foireann idirnáisiúnta na Sualainne chomh maith.
Sliabh Shasta. Is bolcán in iarthar na Stát Aontaithe é Mount Shasta. Tá sé suite i gContae Siskiyou, i dtuaisceart Chalifornia. Tá Mount Shasta 4,322 méadar ar airde, an dara sliabh is airde i Sliabhraon na Cascáide agus an cúigiú ceann is airde i gCalifornia.
Creidtear go dtagann an t-ainm "Shasta" ó fhocal Rúisise ar "bán"--"tchastal" ("bán, geal, glan"). Ba iad na Rúisigh na chéad Eorpaigh a rinne iarracht an chuid sin de Mheiriceá Thuaidh a choilíniú. Is é "Úytaahkoo" an t-ainm a thugtar ar an sliabh i dteanga an phobail bhundúchasaigh sa cheantar, is é sin an pobal 'Carúc' (Karuk nó Karok i mBéarla). 
Tá Sliabh Shasta comhdhéanta de cheithre chón bolcánach. Le 10,000 bliain anuas phléasc Shasta uair amháin gach 800 bliain ar an meán. Le linn na 4,500 bliain is déanaí, phléasc sé uair amháin gach 600 bliain ar an meán. An bhliain 1786 an uair dheireanach ar phléasc sé. Tá fúmaróil, scoilteanna as a n-éalaíonn deatach, ar an sliabh, rud a léiríonn go bhfuil Shasta beo mar bholcán i gcónaí.
Sliabhraon na Cascáide. Sliabhraon in Iarthar Mheiriceá Thuaidh é Sliabhraon na Cascáide a ritheann ó dheisceart na Colóime Briotanaí aduaidh trí Stát Washington agus Stát Oregon a fhad le tuaisceart California. Sliabhraon bolcánach é Sliabhraon na Cascáide, agus an chuma ar an scéal go bhfuil cuid mhaith de na bolcáin ansin gníomhach i gcónaí. Na brúchtanna bolcánacha a tharla i Meiriceá Thuaidh ó thosaigh an cuntas staire, is i Sliabhraon na Cascáide a tharla siad go léir.
Baictéaraicin. Is tocsaini próitéineacha iad na baictéaraiciní, táirgthe ag baictéir le haghaidh bacainn a chur air fáis tréithchineálacha baictéaracha atá neasghaolmhar nó cosúil leo.