Trelis/gawiki huggingface dataset:
Scannal Luis Rubiales. Ba mhór an scannal an chaoi ar iompair Luis Rubiales, iaruachtarán chónaidhm sacair na Spáinne, é féin le linn Corn Domhanda FIFA na mBan 2023. Tugadh bata is bóthar dó mar gheall ar an bpóg mhíchlúiteach a thug sé do chaptaen fhoireann ban na Spáinne Jenni Hermoso, ag bronnadh na mbonn.
Rinne Rubiales greann den scéal ar dtús. Ansin rinne sé iarracht beagní a dhéanamh den eachtra; bhí sé sáite sa chluiche, a dúirt sé níos déanaí, sin nó bhí an-chonsaeit aige dó féin. Ach ní raibh sé in ann fanacht in oifig de bharr an iompair seo.
Banaí is ea Rubiales"," a tharraing conspóid go minic roimh 2023.
Na heachtraí.
Phóg Rubiales imreoir de chuid na Spáinne, Jenni Hermoso, ar na beola ag bronnadh na mbonn tar éis don Spáinn Corn Domhanda FIFA na mBan a bhuachan san Astráil ar an 20 Lúnasa 2023. Tharla an eachtra os comhair an tsaoil mhóir. Dúirt Jenni Hermoso ina dhiaidh sin, áfach, gur póg gan chead a bhí ann agus gur chuir an gníomh samhnas uirthi.
Tharla eachtraí eile. Nuair a shiúil foireann na Spáinne suas chun a gcuid bonn a bhailiú, dúirt Hewitt go raibh greim daingean ag Rubiales ar na peileadóirí. ‘Chuimil sé cuid ar a ndroim, thapáil sé bean eile ar a tóin, agus thóg sé roinnt eile dá gcosa’. Ddúirt cathaoirleach FA Shasana, Debbie Hewitt gur chuimil Rubiales aghaidh Laura Coombs agus ansin ‘is cosúil gur phóg sé Lucy Bronze ar a aghaidh go tréan’. Dúirt Rubiales nach ndearna sé ach iarracht sólás a thabhairt do Coombs mar gur gortaíodh í le linn an chluiche ceannais agus go raibh bindealán á chaitheamh aici ar a ceann.
I mbéal an phobail.
Tharraing an phóg conspóid sna meáin timpeall an domhain. Dúradh go forleathan gur gnéasachas a bhí mar bhunús leis an gcaoi ar chuir Rubiales a lámha timpeall an imreoir Spáinneach, os comhair an domhain mhóir, agus léiriú é ar an obair atá le déanamh i spórt na mban chun comhionannas iomlán a bhaint amach.
Ghlac Rubiales féin an scéal ina ábhar grinn.
Gníomh smachtaithe.
Iompar drochmhúinte a bhí ann, agus i bhfianaise na conspóide, d'éirigh Luis Rubiales as a phost, in aghaidh a thola, mar uachtarán Chumann Sacair na Spáinne ar an 10 Meán Fómhair 2023.
I mí Dheireadh Fómhair, bhí Rubiales curtha ar fionraí ar feadh trí bliana ag an gComhaontas Idirnáisiúnta Sacair (FIFA). Dúirt FIFA gur gearradh téarma fionraíochta trí bliana ar Rubiales as alt 13 de chód smachta na heagraíochta a shárú. Ní raibh cead aige páirt a ghlacadh in aon ghníomhaíochtaí oifigiúla a bhaineann le FIFA. Dúradh i ráiteas FIFA chomh maith go raibh an eagraíocht "diongbháilte ar ionracas gach duine a chosaint agus ar a chinntiú go gcloífí le bunrialacha an dea-iompair".
Karen McKevitt. Is polaiteoir de chuid Thuaisceart Éireann í Karen McKevitt, a rugadh ar 9 Iúil 1970 in Iúr Cinn Trá. Is ball í de Pháirtí Sóisialta agus Daonlathach an Lucht Oibre. Ba chomhalta den Tionól Reachtach í don Dún Theas ó 2011 go 2016. 
Ghairmréim pholaitiúil.
Toghadh ar Comhairle an Iúir agus Mhúrn í ín 2005. Fuair sí an vóta is airde sa toghchán.
Toghadh ar Tionól Thuaisceart Éireann í ín 2011.
Sheas sí sa Toghchán Chomhthionól 2016 in Iúr Cinn Trá agus Ard Mhacha. Fuair sí 3,923 vóta ach níor toghadh í . 
Toghadh ar Comhairle Ceantair an Iúir, Mhúrn agus an Dúin í ín 2019.
Sheas sí sa Toghchán Chomhthionól 2022 sa Dún Theas ach níor éirigh léi.
Conleth Bradley. Is abhcóide sinsearach Éireannach agus Breitheamh Ard-Chúirte é Conleth Bradley SC. Tá dochtúireacht sa rialachas aige agus tá róil ardcheannasaíochta glactha aige ar bhoird agus in eagraíochtaí éagsúla.
Cúlra.
Tar éis dó céim a bhaint amach in Ollscoil na Banríona, Béal Feirste sa bhliain 1992, agus sula ndeachaigh sé i mbun staidéir mar abhcóide in Óstaí an Rí i mBaile Átha Cliath, d’oibrigh sé go deonach le Andy Pollack, Stiúrthóir “Initiative 92 – the Citizens’ Inquiry” as ar eascair Tuarascáil Opsahl maidir le Tuaisceart Éireann. Chuaigh sé ar Bord Ionad Síochána agus Athmhuintearais Ghleann Crí i mí na Samhna 2022. Bíonn Conleth ag cleachtadh i ngach réimse den dlí poiblí, lena n-áirítear an dlí riaracháin, an dlí bunreachtúil, dlí an Aontais Eorpaigh, an dlí rialtais áitiúil, binsí fiosrúcháin, éisteachtaí ó bhéal le haghaidh olltionscadail iompair, coistí Oireachtais agus ionchoisní. Is é údar "Judicial Review" (1999) (Thomson Reuters) é agus an téacsleabhar "Public Law (Vol. I): Judicial Review – Context, Themes &amp; Principals", atá le foilsiú mí Dheireadh Fómhair, 2023. Ba é an t-eagarthóir comhairleach é ar Hughes &amp; Hughes, International Protection Act 2015: Annotated (2020). Roimhe sin bhí Conleth ina scrúdaitheoir seachtrach i nDlí Bunreachtúil na hÉireann ar chúrsa Céime na nAbhcóidí in Óstaí an Rí agus tá sé ina scrúdaitheoir seachtrach ar an Ard-Dioplóma sa Phleanáil agus Dlí Timpeallachta in Óstaí an Rí. Is minic a fhónann sé ar bhoird agallaimh don tSeirbhís um Cheapacháin Phoiblí, go háirithe don tSeirbhís Cúirteanna agus Oifig an Ard-Aighne. Ba é ionadaí Chomhairle Bharra na hÉireann é ar Bhord Achomharc Óstaí an Rí idir 2000 (bliain a bhunaithe) agus 2022.
Roimhe sin, bhí Conleth ina chomhalta den Fhóram um Pribhléidí Parlaiminteacha, ina Choimisinéir um Chearta an Duine, ina Chathaoirleach ar an mBord Achomharc um Cheadúnais Dobharshaothraithe, ina chomhairleoir dlí do Chathaoirleach an Bhoird Reifrinn um Shaoránacht Éireannach, agus ina Chathaoirleach ar Bhord Eisíocaíochtaí Chiste na gCuntas Díomhaoin.
Ceapadh é ina Bhreitheamh Ard-Chúirte i nDeireadh Fómhair na bliana 2023.
Saol Pearsanta.
Is as Ard Mhacha dó agus oibríonn sé i mBaile Átha Cliath. Tá sé ina chónaí i gCairlinn i gContae Lú. Tá sé pósta ar Róisín Toal agus tá ceathrar clainne orthu.
Quentin Reynolds (draíodóir). Draíodóir proifisiúnta Éireannach é Quentin Reynolds atá tar éis léirithe a dhéanamh ar fud na hÉireann agus Sasana ag féilte, scoileanna agus ag imeachtaí príobháideacha.
Sa bhliain 2003 bhog sé go Manchain agus bhí sé ina oirfideach rialta ag cluichí baile Mhanchain Aontaithe. In 2020, le linn na paindéime, nuair a bhí sé gan obair, bheartaigh sé an Ghaeilge a athfhoghlaim, teanga nár bhain sé úsáid aisti ó d’fhág sé an scoil. Ag tosú le Duolingo, rinne sé ranganna ar líne le Coláiste na Rinne agus nuair a d’aistrigh sé ar ais go Baile Átha Cliath sa bhliain 2022, le Conradh na Gaeilge. Thosaigh sé ag léiriú seónna aonair Gaeilge sa bhliain 2023.
Muhammad Ali vs. Sonny Liston. Troideadh babhtaí dornálaíochta idir Sonny Liston agus Cassius Clay (nó Muhammad Ali mar a bhaist sé air féin níos deireanaí) i 1964 agus arís an bhliain dár gcionn. Tharraing na troideanna – dá dtabharfá troideanna orthu – conspóid ollmhór.
Ar 25 Feabhra 1964, bhuaigh Ali an chraobh nuair a chuir sé Sonny Liston, ag cosaint an Choróin Trom-mheáchain an Domhain, de dhroim seoil i Miami Beach. Níor tugadh seans na ngrást do Clay roimh ré. Ach níor mhair Liston ach leathuair san fháinne nuair a d'éirigh sé as an troid.
An bhliain dár gcionn, ar 25 Bealtaine 1965 in Lewiston, Maine, troideadh babhta eile. Níor mhair an troid ach cúpla 2n30s. Dúradh gur chaith Liston ar an urlár é féin agus nach ndearna sé iarracht cheart ar bith. Chuaigh Muhammad Ali ar aghaidh sa bhfáinne nó gur glacadh leis go raibh sé ar dhuine de na seaimpíní trom-mheáchain ab fhearr ariamh. An raibh toradh an chluiche socraithe roimh ré ? Dúradh ag an am go raibh an cluiche ceannaithe, nó sin a chreid go leor. Ach persona non grata a bhí i Muhammad Ali in áiteacha go leor ina thír dhúchais ag an am agus dhealraigh sé go raibh lucht tacaíochta Liston thar a bheith míshásta faoin troid ag an am.
Kolji Glasneth. Bhunaigh an tEaspag Bronescombe Kolji Glasneth (Gaeilge: "Coláiste Glasneth") sa bhliain 1265 ag Pennrynn, Corn na Breataine, agus bhí sé ina lárionad cumhachta eaglasta i gCorn na Meánaoise agus is dócha gurb é an ceann is fearr aithne agus is tábhachtaí d'institiúidí creidimh Chorn na Breataine.
Stair.
Bhí an suíomh ag Glasneth ag ceann góilín bhig. Bhí cuid mhaith den fhoirgneamh múnlaithe ar Ardeaglais Exeter, agus mar chosaint thóg an tEaspag Bronescombe trí thúr, rud a chruthaigh bloc amháin a d'fheidhmigh mar chosaint don choláiste agus do bhaile Pennrynn.
Tar éis a bhunaithe sa bhliain 1265, le linn na meánaoise ina dhiaidh sin, ba é Glasneth an institiúid chléireachais ba mhó i gCorn na Breataine, chomh mór is a bhí aon cheann de na mainistreacha ársa, agus le hioncam coibhéiseach, díorthaithe go príomha ó dheachúna reachtaire Roseglos, Kolan, Lannfyek, Ke, Manahan, Lannvorek, Lannwythek, Eglosalan, Eglosenoder, Pluwluwyek, Sant Cernyweg, Lannust, Merthersydhni, agus Senara.
Ní raibh manaigh ar bith ag an gcoláiste seo ná ag an eaglais choláisteach seo, ach bhí bunaíocht de phropast amháin agus de 12 canónach saolta aige agus bhí pátrúnacht sé pharóiste déag aige. Ba é William Bodrugan an chéad Phropast oifigiúil ar Ghlasneth, ó 17 Aibreán 1283 go 1288, sula ndearnadh Ard-Deagánach Chorn na Breataine de.
Léiríodh drámaí míorúilteacha anseo agus in áiteanna eile i gCorn na Breataine sa Choirnis. Ní mhaireann ach cúpla dráma de chuid na Coirnise sa lá atá inniu ann, ach i measc na ndrámaí sin tá roinnt a cumadh ag Ghlasneth, na hOrdinalia: "Cruthú an Domhain", "Paisean ár dTiarna", "Aiséirí ár dTiarna"; agus "Beunans Meriasek", Beatha Naomh Meriasek, éarlamh Kammbronn.
Scriosadh Ghlasneth.
Thug díscaoileadh Rí Anraí VIII ar na mainistreacha, idir 1536 agus 1545, le fios go raibh deireadh le na prióireachtaí móra Cornacha, ach mar shéipéal cantaireachta mhair Glasneth go dtí 1548, nuair a d'fhulaing sé an chinniúint chéanna. Chuir smidiríní agus loit na gcoláistí Cornacha ag Glasneth agus Lanngorrow deireadh leis an scoláireacht fhoirmiúil a chuidigh le cothú na teanga Coirnise agus na féiniúlachta Cornaí, agus bhí páirt shuntasach aici aighneas a chothú i gcoinne 'leasuithe' cultúrtha as ar eascair Éirí Amach an Leabhair Urnaithigh (nó Éirí Amach an Iarthair) sa bhliain 1549. Baineadh úsáid as an eibhear a tógadh ón gcoláiste chun dún Rí Anraí VIII a bhunú agus a thógáil ag Kastell Penndinas.
Rúin na bPortach. Is sraith teilifíse Ghaeilge ar TG4 é Rúin na bPortach ina dtugtar léargas ar leith ar phortaigh agus ar thailte portaigh na hÉireann agus an domhain. Craoladh é den chéad uair sa bhliain 2023. Comhléiriú de chuid TG4, BBC Alba agus CBC Cheanada is ea é. Tugann an láithreoir Cormac Ó hAdhmaill an lucht féachana ar aistear trí thailte portaigh bóireacha Cheanada go machairí móna fairsinge na Fionlainne agus portaigh áille na hÉireann. Casann sé le daoine atá ag iarraidh leigheas a bhaint as plandaí portaigh dúchais, mar aon le daoine a thugann aire do charria rua na hAlban ar shléibhte móna Inse Ghall. Fiosraítear freisin an bealach a bhfuil na hathruithe ar thionscal na móna ag dul i bhfeidhm ar an saol mór.
Máire Hendron. Is polaiteoir de chuid Thuaisceart Éireann í Máire Hendron (). Tá sí ar dhuine de bhunaitheoirí an Pháirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann. Ba chomhalta den Tionól Reachtach é do Bhéal Feirste Thoir, ó Iúil 2019 go Eanáir 2020.
Ghairmréim pholaitiúil.
Toghadh ar Comhairle Cathrach Bhéal Feirste í ín 2005. Bhí sí Leas-Ardmhéara Bhéal Feirste ó 2014 go 2015. 
Sheas sí sa Toghchán Chomhthionól 2007 in Iúr Cinn Trá agus Ard Mhacha. Fuair sí 278 vóta agus bhí sí ar deireadh. Níor toghadh í . 
Comhthoghadh í ar Tionól Thuaisceart Éireann in 2019 tar éis toghadh Naomi Long ar Parlaimint na hEorpa. D'éirigh sí in Eanáir 2020.
Saol pearsanta.
Tá sí pósta le Jim Hendron. 
Ba mhúinteoi í. Theagasc sí i Scoil Ghramadaí "Rathmore" go dtí 1995.
Catharina Helena Dörrien. Luibheolaí aitheanta a rugadh sa Ghearmáin ab ea Catharina Helena Dörrien (1 Márta 1717 – 8 Meitheamh 1795). Ceann de na hinstitiúidí a d'fhostaigh í mar luibheolaí ná an "Missouri Botanical Garden". Ceann de na hinstitiúidí a d'fhostaigh í mar luibheolaí ná an "Missouri Botanical Garden".
Sa bhliain 1777 chruthaigh sí bailiúchán plandaí ó cheantar Orange-Nassau na Gearmáine, mar aon le 1,400 pictiúr uiscedhatha.
Fuair sí bás sa bhliain 1795.
Onóracha.
Bhí Dörrien ina ball oinigh de chumainn iomadúla: ball oinigh den "Societatis Botanicae Florentinae" (Cumann Luibheolaíoch Fhlórans, ó 1766), an "Gesellschaft Naturforschender Freunde zu Berlin" (Cumann Cairde an Dúlra i mBeirlín, ó 1776), an chéad bhall baineann den "Berlinischen Gesellschaft" (Cumann Bheirlín, ó 1776) agus an "Botanischen Gesellschaft zu Regensburg" (Cumann Luibheolaíocha Regensburg, ó 1790).
Ainmníodh "Doerriena", an géineas na flidhe, i ndiaidh Dörrien.
Henry Jenner. Scoláire Briotanach de chuid na dteangacha Ceilteacha ab ea Henry Jenner FSA (8 Lúnasa 1848 – 8 Bealtaine 1934), gníomhaí cultúrtha de chuid Chorn na Breataine, agus príomhthionscnóir athbheochan na Coirnise .
Rugadh Jenner i bPlew Golom ar 8 Lúnasa 1848. Ba mhac é le Henry Lascelles Jenner, a bhí ar dhuine de bheirt churáideach Reachtaire Phlew Golom, agus coisricthe ina dhiaidh sin cé nach raibh sé oirnithe mar chéad Easpag Dhunedin agus garmhac Herbert Jenner - Fust. Sa bhliain 1869 rinneadh cléireach de Jenner i Rannóg Phrobháide na hArd-Chúirte agus dhá bhliain ina dhiaidh sin d'ainmnigh an Príomháidh i Canterbury é do phost i Roinn na Sean-lámhscríbhinní i Músaem na Breataine, agus bhí a athair ina Reachtaire ar Wingham ag an am sin. sráidbhaile in aice le Canterbury.
Sa bhliain 1904, d'éirigh leis dul i mbun feachtais do Chorn na Breataine le dul isteach sa Chomhdháil Cheilteach. Bhunaigh sé Cumann Shean - Choirn na Breataine i gcomhpháirt le St Ives i 1920 agus i 1928 bhí sé ina chomhbhunaitheoir ar an Cornish Gorsedh.. 
Ag obair leis an Choirnis.
Luaitear a spéis is luaithe sa Choirnis in alt le Robert Morton Nance dar teideal "Cornish Beginnings", 
Sa bhliain 1873, chuir Jenner páipéar dar teideal 'The Cornish Language' i láthair an Philological Society i Londain , ag rá:
Sóisialachas Daonlathach. Fealsúnacht pholaitiúil den eite chlé é sóisialachas daonlathach a thacaíonn leis an daonlathas polaitiúil agus le cineál éigin de gheilleagar faoi úinéireacht shóisialta, le béim ar leith ar an daonlathas eacnamaíoch, ar an daonlathas san ionad oibre, agus ar fhéinbhainistíocht na n-oibrithe geilleagar sóisialach margaidh nó cineál eile de gheilleagar sóisialach pleanáilte díláraithe. Cé go lorgaíonn formhór na sóisialaithe daonlathacha aistriú céimseach chuig an sóisialachas, Áitíonn sóisialaithe daonlathacha nach bhfuil an caipitleachas ag luí go bunúsach le luachanna na saoirse, an chomhionannais agus na dlúthpháirtíochta agus nach féidir na hidéil sin a bhaint amach ach amháin trí shochaí sóisialach a réadú. Cé go mbíonn formhór na sóisialaithe daonlathacha ag iarraidh aistriú de réir a chéile chuig an sóisialachas, is féidir leis an sóisialachas daonlathach tacú le polaitíocht réabhlóideach nó leasaithe chun sóisialachas a bhunú. Bhí an-tóir ar an sóisialachas daonlathach ag sóisialaithe a chuir i gcoinne an chúlsleamhnachta i dtreo stáit aonpháirtí san Aontas Sóivéadach agus i náisiúin eile le linn an 20ú haois.
Réiteach an Dá Stát. Ó thús na sa bhliain 1947, tá iarrachtaí réitigh bunaithe ar chríochdheighlt agus dhá stát – ceann amháin do Ghiúdaigh/Iosraelaigh agus ceann eile d’Arabaigh/Palaistínigh. Tugtar Réiteach an Dá Stát (Béarla: Two-state solution) air. Tá an smaoineamh atá á bhrú chun cinn ag an gcomhphobal idirnáisiúnta – Rialtas na hÉireann san áireamh – le tamall maith de bhlianta.
Stair.
Faoin gcéad phlean críochdheighilte, Rún 181 de chuid na Náisiún Aontaithe i 1947, tugadh 62% den Phalaistín d’Iosrael in ainneoin go raibh a dhá oiread Arabach sa tír is a bhí Giúdaigh. Ní nach ionadh ghlac na Síónaigh go fonnmhar leis an socrú sin agus ní nach ionadh, do dhiúltaigh na hArabaigh dó.
Is i laghad agus i laghad atá an méid talún atá ar fáil do stát Palaistíneach ag dul ó shin i leith. Ó thús na coimhlinte sa bhliain 1947, bhí gach uile shocrú a tairgeadh do na Palaistínigh mífhéaráilte dóibhsean agus bhí gach uile shocrú a tairgeadh dóibh níos mífhéaráilte ná an ceann roimhe sin.
Mar shampla, in 2020 mhol Meiriceá margadh an chéid nó an ‘Deal of the Century’ mar a tugadh air chun an choimhlint a réiteach. Faoin margadh seo, ionghabhfadh nó thógfadh Iosrael 30% den Bhruach Thiar agus thabharfaí roinnt talún lámh le Gaza don stát Palaistíneach.
Fiú dá gceadófaí do na Palaistínigh stát a bhunú ar gach orlach den Phalaistín stairiúil atá lasmuigh de theorainneacha idirnáisiúnta Iosrael, fós ní bheadh acu ach 23% den talamh i gcomparáid le 77% de ag Iosrael in ainneoin gur Arabaigh iad 51% den daonra i gcomparáid le 47% Giúdaigh. 
Inniu nuair a labhraíonn Iosraelaigh faoi réiteach an Dá Stát, níl an margadh a bhíonn i gceist acu chomh maith do na Palaistínigh leis an drochmhargadh sin thuas. Tá 800,000 Giúdach Iosraelach ina gcónaí sa 23% den talamh atá fágtha don stát Palaistíneach agus níl rún ar bith ag Iosrael an chuid is mó de na lonnaíochtaí sin a thabhairt suas.
Malairt eile: réiteach aon stáit.
Molann roinnt daoine bunreacht scríofa do Iosrael-Palistín agus córas roinnte cumhachta, an "réiteach aon stáit". Tír il-eitneach agus ilchreidmheach ab ea an Phalaistín/Iosrael riamh anall agus is ea fós sa lá atá inniu ann. Bheadh gá le cosaint bhunreachtúil don dá phríomhphobal agus gné éigin de roinnt na cumhachta ag baint leis (mar atá sa Bheilg mar shampla).
Ní féidir, b'fhéidir, sábháilteacht na nGiúdach in Iosrael/an Phalaistín a chinntiú go fadtéarmach trí smacht a choimeád ar an bpobal Palaistíneach le "beartais slándála". Agus ní bhainfear síocháin ná daonlathas amach do chách, b'fhéidir, go dtí go n-aithnítear go bhfuil sé i ndán don dá phobal seo an paiste beag céanna den domhan seo a roinnt eatarthu.
Cogadh Tigray, 2020-2022. Tharla cogadh ollmhór i dTigray agus i dtuaisceart na hAetóipe le linn 2020-2022. Fuair 385,000 - 600,000 bás, díreach nó indíreach, de bharr an chogaidh nó de bharr ocrais nó easpa cúraim sláinte. D'éag b'fhéidir 30k-90k sa chogaíocht agus sna sléachtanna, ach tá meastacháin níos mó ann.
Imeachtaí.
Tá an tír roinnte ar bhonn eitneachais agus tá leithcheal ar bhon n eitneachta forleathan. Tá an Eaglais Cheartchreidmheach an-láidir i Tigray chomh maith. Thosaigh an cogadh ar 3 Samhain 2020 nuair a d'ionsaigh reibiliúnaigh de chuid Tigray (an TPLF go príomha) fórsaí an rialtais (de chuid na hAetóipe) i Mekelle, príomhchathair Tigray. Bhí fórsaí an rialtais ag cúlú roimh na reibiliúnaigh le linn Iúil-M.F. 2021 agus thosaigh aslonnú Addis Addaba. Ach ní raibh na reibiliúnaigh in ann ag fórsaí an rialtais i ndeireadh an lae. 
Bhí teannas láidir ann maidir leis an teorainn leis an tSúdáin agus an Eiritré ag an am céanna. 
Tharla sladmharú agus ollsléachtanna go leor. Tharla gortaí chomh maith agus ní raibh an córas sláinte ábalta freastal ar an éileamh a bhí air. 
Tháinig deireadh leis an gcogadh ar 3 Samhain 2022 nuair a socraíodh margadh san Afraic Theas. 
Éire agus Tigray.
Bhí Cúnamh ÉIreann gniomhach i dTigray nuair a bhris an cogadh amach. Thacaigh Cúnamh Éireann le roinnt tionscadal in Tigray, mar shampla le clinic tréidliachta díreach roimh an gcogadh. Agus an t-athrú aeráide faoi lán seoil, bhí an ithir sa chuid seo na hAetóipe ag éirí gainmheach ag an am. Fágann athrú aeráide cheana féin nach féidir na séasúir a thuar san Aetóip mar a dhéanfaí, rud a fhágann go bhfuil bainistiú uisce agus barra níos crua níos tábhachtaí fós chun cuidiú le feirmeoirí. Mar sin bhí baol láidir ann "go" raibh mór-imeacht nó tubaiste (mar sh. gorta) ar na gaobhair sa réigiún nuair a bhris an cogadh amach.
Ruathair aeir ar champa teifeach Jabalia. Ar an 9 Deireadh Fómhair 2023, rinne Iosrael ruathair aeir roinnt uaireanta ar Jabalia, an campa teifeach is mó in Gaza, le linn Coimhlint Iosrael-Hamas, 2023. 
Cúlra.
Tá Jabalia suite i dtuaisceart stráice Gaza. Achar 1400 méadar cearnach atá sa champa, agus bhí 116,011 teifeach cláraithe ann, de réir UNRWA. Bunaíodh an campa sa bhliain 1948.
Ionsaithe.
Tharla an chéad ruathar aeir ar Jabalia de chuid Iosrael ar 9 Deireadh Fómhair 2023. Maraíodh b'fhéidir leathchéad duine. Bhuamáil Iosrael Jabalia arís ar 12, 19 agus 22 Deireadh Fómhair. 
Ar 24 Deireadh Fómhair, mhaígh lucht arm Iosrael nach raibh á n-ionsaí ón aer acu ach láithreacha ina raibh Hamas ag cruinniú, creid nó ná creid. Ceárta corraíl pholaitíochta, bhí Jabalia beo le sceimhlitheoireacht, a mhaígh an IDF (arm Iosrael). 
Tharla ruathar ollmhór ar 31 Deireadh Fómhair agus bhí an campa teifeach breac le cráitéir ollmhóra. 'Damáiste comhthaobhach' a thug Iosrael ar an scrios. Cháin Martin Griffiths, Ceannasaí Fóirithinte na Náisiún Aontaithe, an sléacht.
Grace Van Patten. Is aisteoir Meiriceánach í Grace Van Patten (rugadh 21 Samhain, 1996).
Tríchlóireitiléin. Is halacharbón í an tríchlóireitiléin (TCE) leis an bhfoirmle C2HCl3, a úsáidtear go coitianta mar thuaslagóir díbhealaithe tionsclaíoch. Is leacht neamh-inadhainte soiléir, gan dath í a bhfuil boladh taitneamhach cosúil le boladh clórafoirm. Is é an t-ainm AIGCF ná 1,1,2-tríchlóireitiléin. I measc na ngiorrúchán tionsclaíoch tá TCE, trichlor, Trike, Tricky agus trí. Níor cheart í a mheascadh le 1,1,1-tríchlóireitiléin den chineál céanna, ar a dtugtar de ghnáth mar "chlórotéin".
Díoladh tríchlóireitiléin faoi ainmneacha trádála éagsúla. Faoi na trádainmneacha Trimar agus Trilene, úsáideadh í mar ainéistéiseach so-ghalaithe agus mar anailgéiseach cnáimhseach ionanálaithe sna milliúin othar.
Likud. Is páirtí polaitiúil in Iosrael é Likud, go minic an páirtí is mó sa Knesset le linn na 1980-2020idí, agus páirtí atá i bhfad amach ar an eite dheis.
Bhunaigh Menachim Begin Likud sa bhliain 1973, saor ó chúlra creidimh, nó sin a bhí an plean. Bhí an chumhacht thuata ag dul i dtreis ag an am.
Comhghuaillíochtaí.
I bParlaimint na hEorpa, bhí Likud i gcomhghuaillíocht leis na Coimeádaithe agus Leasaitheoirí na hEorpa, nó an ECR, agus i gcomhghuaillíocht chomh maith leis an bPáirtí Poblachtach sna Stáit Aontaithe agus le AKP na Tuirce).
Seanchoirce. Is mana gaisce nó focal faire é Seanchoirce. Ba iad na Gaibhne ceilí comhraic na bPól agus b'é an focal faire ag na Póil 'seanchoirce'.
COMHARTaighde. Is iris phiarmheasta, leictreonach, acadúil do Léann na Nua-Ghaeilge é COMHARTaighde a fhoilsítear go bliantúil. Foilseofar an deichiú heagrán de COMHARTaighde in 2024. Foireann scoláirí ó institiúidí in Éirinn agus thar lear a dhéanann an piarmheas. Foilsítear saothar scolártha i réimsí éagsúla de léann na Nua-Ghaeilge. Ar mhaithe le freastal ar phobal domhanda na Gaeilge in Éirinn agus thar lear, tá an iris á foilsiú ar bhonn saor-rochtana trí mheán an idirlín. Dar leis an bhfoilseachán féin go gcuireann "an iris fóram piarmheasta ar fáil do thaighdeoirí sna réimsí léinn seo agus tá an togra ag eascairt as traidisiún fada na hirise míosúla Comhar mar láthair smaointeoireachta agus as bunfhealsúnacht na hirise agus na heagraíochta maidir le scaipeadh thorthaí an léinn ar an bpobal is leithne."