Trelis/gawiki huggingface dataset:
Bé Binn iníon Urchadha. Banfhlaith Uí Briúin Seóla agus banríon Tuamhan ba ea Béibhinn ní Urchadha (Meán-Ghaeilge Bé Binn iníon Urchadha) (beo luath-10ú haois).
Urchadh mac Murchadha, rí Mhagh Sheola (i réim 891?-943) ba ea a athair. Phós sí le rí Cinnéide mac Lorcáin, rí Thuamhan (bás 951). Bhí ar laghad ag Cyhinnéide duine mac déag agus iníon amháin, Órla (banríon Éireann, bás 941). Bhí roinnt mná chéile ag Cinnéide, agus is é Ardrí na hÉireann, Brian Bóramha (c. 941–23 Aibreán 1014), an chéad dá chlann a mhaíomh sé gur mac le Béibhinn é. Más fíor, is sinsear í Béibinn de gach craobh Uí Bhriain as sin amach.
Tar éis bhás Chinnéide, is amhlaidh gur phós sí arís le rí Chorca Mrua, ceantar suite in iarthuaisceart Chontae an Chláir. Bhí beirt mhac acu, Lochlann agus Conchúr, sinsir faoi seach Uí Lochlainn and Uí Chonchúir Chorca Mrua.
Bean chéile Tadhg mac Cathail of Connacht, rí Chonnacht, ba ea deirfiúr Bhéibinne, Creasa. Is amhlaidh gur phós a deirfiúr eile, Caineach, le sinsear Clann Coscraigh Uí Bhriúin Seola. Tháinig a deartháir, Donnchadh, i gcomharbacht ar a n-athair mar rí.
Creassa iníon Urchadha. Banfhlaith Uí Bhriúin Seola agus banríon na gConnacht ba ea Creasa ní Urchadha (Meán-Ghaeilge Creassa iníon Urchadha) beo luath 10ú haois.
Rí Maigh Sheola ba ea a hathair Urchadh mac Murchadha (i réim 891?-943). Phós sé le rí Tadhg mac Cathail na gConnacht (i réim 925-956). Bhí beirt mhac acu, Conchúir, Maolruanaidh Mór agus Tadhg.
Bhunófaí rítheaghlaigh tábhachtacha ag a triúr mac. Sinsear ríthe Mhagh Loirg is ea Maolruanaidh. D'éireodh shliochtaigh Thaidhg ina marascail agus ina ngardaí cosanta ríoga ar sin ríthe na gConnacht, mar shampla Fearghal Ó Taidhg an Teaghlaigh.
Is é Conchúr an té is suntasaí, sinsear Uí Chonchúir, a bheadh ina ríthe na gConnacht go dtí an 15ú haois. D'éireodh beirt acu, Toirdhealbhach (1088–1156) agus Ruairí (bás 1198), ina nArdríthe Éireann.
Rinneadh dea-chleamhnais fosta ag a deirfiúracha Béibhinn agus Caineach. Tháinig a deartháir Donnchadh mac Urchadha, sinsear Uí Fhlaithbheartaigh, i gcomharbacht ar a n-athair mar rí Mhaigh Sheola (943-959).
Caineach iníon Urchadha. Banfhlaith Uí Bhriúin Seola agus banríon na gConnachta ba ea Caineach ní Urchadha (Meán-Ghaeilge Cainnech iníon Urchadha), beo luath 10ú haois.
Bhí triúr iníonacha ag Urchadh mac Murchadha, rí Mhaigh Sheola (bás 943), Caineach ina measc. Phós sí le flaith Shíol Mhuirí, agus dá bharr is sinsear Chlann Coscraigh í.
Bhí triúr nianna suntasacha aici, iad uile ina gceannairí Éireann:
Clann Chosgraigh. Géag de chlann Uí Bhriúin Seola ba ea Clann Chosgraigh (Meán-Ghaeilge Clann Coscraig). Ainmníodh astu a tuath dúchais ar an taobh thoir de Loch Coirib, Contae na Gaillimhe. Bhí an chlann i gceannas ann go dtí ionradh na Normannach ar Éirinn. 
Mhic Aodha ("Meic Áeda") na ea an rítheaghlach, a mhaíomh, matáin le Muintir Mhurchadha, gurbh é Ceann Faoladh mac Colgan, rí Chonnacht, a sinsear. Bhí leath-ghlúnta na clainne i ngleic le Muintir Mhurchadha agus Uí Fhiachrach Aidhne le haghaidh ríogacht deisceart Chonnacht. 
Sa bhliain 1124:
Sa bhliain 1170:
Cainnech (ainm). Is ainm Gaelach é Caineach (Meán-Ghaeilge Cainnech)
Is amhlaidh gur féidir leis an ainm Caineach bheith ina ainm idir fir-agus baininscneach (m.s. Flann, Fedelm). Tá ar laghad fear amháin ann, Naomh Cainneach. Ba mná iad áfach an chuid is mó díobh atá ann ainm seo acu.
Claire Sugden. Is polaiteoir aontachtach í Claire Sugden. Rugadh í i gCarraig Ceasail ar 7 Lúnasa 1986. Is Comhalta den Tionól Reachtach í do Dhoire Thoir, ó Bealtaine 2014 ar aghaidh . Bhí an tAire Dlí agus Cirt í, ó Márta 2016 go Márta 2017.
Saol pearsanta.
Phós sí Andy Anderson i Meitheamh 2019.
Ruaidhrí Mac Aodha. Tiarna of Clann Chosgraigh ba ea Ruaidhrí Mac Aodha (bás 1170). Muireadhach mac Aodha mhic Ruaidhrí ba ea a athair. Ba é Ruaidri féin den chéad ghlúin a ghlac an sloinne Mac Aodha.
Bhí Clann Mhic Aodha i gceannas ar Chlann Chosgraigh, tuath suite ar an mbruach thoir de Loch Coirib i gContae na Gaillimhe an lae inniu.
Fuair Ruaidhrí bás ar oilithreach go Tuaim sa bhliain 1170.
Sa 13ú haois, rinneadh ardeaspag Thuama de bhall den chlann.
Muireadhach mac Aodha. Tiarna Chlann Chosgraigh ba ea Muireadhach mac Aodha (bás 1124). Muintir Mhurchadha, agus Uí Fhlaithbheartaigh i gceannas ann, ba ea a ghaoil.
Deirtear i nAnnála na gCeithre Máistrí, "sub anno" 1124, state that
Ghlac clann Muireadhaigh an sloinne Mac Aodha.
Ginealach.
Ginealach Mhic Aodha:
Tagairtí.
[[Catagóir:Connachta]]
Mhic Lochlainn. Príomh-theaghlaigh Cineál Eoghain Uí Néill ba ea Mhic Lochlainn (Meán-Ghaeilge Meic Lochlainn). Domnall Dabaill (bás 915) mac Aodha Fhionnliath ba ea a sinsear, agus bhíodar aitheanta mar Chlann Domhnaill as féin. Niall Glúindubh, deartháir Domhnaill, ba ea sinsear eapainmneach mhuintir Uí Néill, lonnaithe i dtreoir dTír Eoghain.
Lochlann mac Maolseachnaill, rí Inis Eoghain (bás 1023), ba ea sinsear eapainmneach na clainne. Níorbh cheannaire mór le rá é Lochlann féin, ach a gharmhac, Domhnall Ua Lochlainn (bás 1121).
Bhí Domhnall ina Ardrí na hÉireann le fiche bliain. Tháinig a mhac Niall i gcomharbacht air mar rí Thír Eoghain by his son, Niall. Rinneadh Ardrí Éireann do gharmhac Domhnaill, Muircheartach (bás 1166). Tar éis bhás Mhuircheartaigh, thús cumhacht Mhic Lochlainn i léig. Thug mac Mhuircheartaigh, Niall (bás 1176), tacaíocht dosna hUlaid in éadan an Normannaigh, John de Courcy (bás c. 1219). Sa bhliain 1215, maraíodh Aodh Mac Lochlainn ag troid in éadan chlann Uí Catháin, a bhí ag teacht chun cinn ansin i gContae Dhoire.
Sa bhliain 1235, d'éirigh Domhnall Mac Lochlainn ina rí Thír Eoghain, tar éis dó an sealbhóir Uí Néill a mharú. Bhuaigh Domhnall roinnt cathanna in éadan na Normannach, ach cloíodh é sa deireadh ag Brian Ua Néill agus Máelsechnaill Ua Domnaill, rí Thír Chonaill. Óir gur milleadh ceannairí Mhic Lochlainn sa chath seo, tháinig a gcéilí comhraic Uí Néill chun cinn n-ionad.
Chaill clann Mhic Lochlainn a dtiarnas ina gceantar dúchais, Inis Eoghain, agus tháinig clann Uí Dhochartaigh ina n-ionad. Sa bhliain 1601, feictear sna hannála beirt bhall de chlann Mhic Lochlainn ann: Hugh Carrogh, "taoiseach a chlann", ag Caisleán Charraig Mhic Uidhilín; agus Brian Óg, ag Caisleán Garnigall Castle.
Píblíne Nabucco. Togra iompar gáis ó Mhuir Chaisp go dtí tíortha na hEorpa a bhí i Píblíne Nabucco, Is éard a bhí i gceist leis ná gás don Eoraip nach de chuid na Rúise é. Ní rachadh an píobán trí chríocha na Rúise, ach ón Asarbaiseáin tríd an Tuirc go dtí an Ostair. 
Píobán 3,300 ciliméadar ar fhaid a bhí le bheith ann. 31 milliún méadar ciúbach gáis in aghaidh na bliana a bhí sé le hiompar. Cosnódh Nabucco 8 mbilliún Euro. 
Thosaigh staidéar féidearthachta sa bhliain 2002. I mí Eanáir 2010, cheadaigh an an tAontas Eorpach ciste 3.5 billiún Euro i gcomhair tograí fuinnimh. Ba Nabucco an togra ba fhlaithiúla a raibh an tAontas ag tacú leis, agus 250 milliún Euro an infheistíocht a bhí pleanáilte ag an am.
Cealaíodh an togra Nabucco sa bhliain 2013. Ábhar teannais is ea spleáchas na hEorpa ar fhuinneamh ó thíortha eile agus tharraing an phíblíne seo agus phíblínte eile conspóid i gcónaí. Bhí togra eile ag an Rúis ag an am, 'South Stream'. Faoi dheireadh, sa bhliain 2020, osclaíodh an Trans Adriatic Pipeline.
Cara Hunter. Is polaiteoir Éireannach de chuid Thuaisceart Éireann í Cara Hunter, a rugadh ar an 8 Samhain 1995. Is ball í de Pháirtí Sóisialta agus Daonlathach an Lucht Oibre. Is Comhalta den Tionól Reachtach í do Dhoire Thoir, ó Bhealtaine 2020 ar aghaidh .
Sed. Bogearra áirge ar chórais Linux/Unix is ea sed (ó “stream editor” i mBéarla). Úsáideann sé teanga ríomhchlárúcháin an-simplí chun sruthanna téacs a athrú. Ba é Lee E. McMahon, ag obair le Bell Labs, a chruthaigh an chéad leagan de sed idir 1973 agus 1974. Bhí sed bunaithe ar ghnéithe scriptithe a bhí ar fáil sna heagarthóirí idirghníomhacha qed (ó “quick editor” i mBéarla, 1965–1966) agus ed (1971). Bhí sed ar cheann de na huirlisí is luaithe a thacaigh le sloinn rialta, agus tá sé fós in úsáid go forleathan sa téacsphróiseáil, in éineacht le huirlisí eile ar nós AWK agus Perl.
Lee E. McMahon. Ríomheolaí Meiriceánach ab ea Lee Edward McMahon (24 Deireadh Fómhair, 1931 – 15 Feabhra, 1989 ).
Saol Pearsanta agus Oideachas.
Rugadh agus tógadh McMahon i St. Louis, Missouri, áit ar fhreastail sé ar St. Louis University High School (rang 1949). Sa bhliain 1955, bronnadh céim bhaitsiléara ("summa cum laude") air in Ollscoil St. Louis, agus sa bhliain 1963, céim dochtúireachta sa tsíceolaíocht in Ollscoil Harvard. Foilsíodh a thráchtas Ph.D., dar teideal “Grammatical analysis as a part of understanding a sentence” sa bhliain 1963 freisin.
Bhí sé pósta ar Helen G. McMahon agus bhí beirt pháistí acu, Michael agus Catherine.
Bell Labs.
Bhí McMahon ag obair in Bell Labs ó 1963 go nuige a bhás sa bhliain 1989. I dtosach, bhí sé ina thaighdeoir teangeolaíochta, ag díriú ar theanga darb ainm FASE (“Fundamentally Analyzable Simplified English”), le rún cumarsáid idir daoine agus ríomhairí a éascú.
Chuaigh McMahon leis an Ionad Taighde Ríomhaireachta in Bell Labs go hoifigiúil sa bhliain 1975.
Is fearr aithne ar McMahon mar gheall ar an obair a rinne sé ar leaganacha luatha den chóras oibriúcháin Unix, go háirithe an t-eagarthóir srutha sed. Chabhraigh McMahon le forbairt comm, qsort, grep, index, cref, cu, agus Datakit freisin.
Péireáil McMahon.
I gcomhar le Bob Ryder, d’oibrigh McMahon ar chóras péireála le haghaidh comórtas go, córas a úsáideadh go forleathan, mar shampla i gcraobhchomórtas SAM sa bhliain 1986.
Declan Kearney. Is comhalta de Thionól Reachtach Thuaisceart Éireann é Declan Kearney (a rugadh ar 19 Nollaig 1964). Seasann sé in Aontroim Theas.
Tá Declan Kearney ina bhall de Shinn Féin ó 1980. Tá sé ina chathaoirleach ar an bpáirtí (Bealtaine 2022). 
Gaeilgeoir.
Bhíodh Kearney ag teagasc Gaeilge in áiteanna éagsúla i ndeisceart chontae Aontroma agus thóg sé a chlann féin go dátheangach. Cloistear Kearney ar na meáin Ghaeilge ó am go chéile.
Alan Robinson. Is polaiteoir de chuid Thuaisceart Éireann é Alan Robinson.. Is ball é de Pháirtí Aontachtach Daonlathach. Is Comhalta den Tionól Reachtach é do Dhoire Thoir, ó Bealtaine 2022 ar aghaidh .
John Blair. Is polaiteoir de chuid Thuaisceart Éireann é John Kenneth Blair. Rugadh é ar 10 Feabhra 1966. Is ball é de Pháirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann. Is Comhalta den Tionól Reachtach é d'Aontroim Theas, ó Meitheamh 2018 ar aghaidh .
Saol pearsanta.
Is fear aerach é .
Naisc sheachtracha.
Maol Seachlainn Ó Domhnaill. Rí Thír Chonaill agus ball de chlann Uí Dhomhnaill ba ea Maol Seachlainn Ó Domhnaill (Meán-Ghaeilge: Máel Sechlainn Ua Domnaill) (bás 1247). Domhnall Mór Ó Domhnaill, rí Thír Chonaill (bás 1241), ba ea a athair, a phós Lasairfhíona iníon Cathal Crobhdhearg Ua Conchobhair, rí Chonnacht. Bhí beirt deartháireacha ag Maol Seachlainn: Gofraidh (bás 1257) and Domhnall Óg (bás 1281).
Réimeas.
Sa bhliain 1245, loit Maol Seachlainn tuaisceart na gConnacht. An bhliain dár gcionn, rinne Maurice FitzGerald ionradh ar Thír Chonaill, ag gabháil trying giall, á gcur i ngéibheann i gCaisleán Sligigh. An bhliain dár gcionn eile, rinne Maol Seachlainn frithionsaí ar FitzGerald, agus maraíodh na gialla mar dhíoltas.
Sa bhliain 1247, rinne FitzGerald ionsaí ar Thír Chonaill arís, ach stopadh é ag Béal Átha Seanaidh, ag chomh-airm Chineál Chonaill agus Chineál Eoghain. Tháinig Cormac Ó Conchúir an t-áth thar An Éirne agus rubber ionadaí ar airm Uí Dhomhnaill ón gcúl, agus maraíodh Maol Seachlainn sa chartún a tharla, cath Bhéal Átha Seanaidh.
I ndiaidh bhás Mhaoil Seachlainn, chúige FitzGerald l Ruaidhrí Ó Cannanáin i gcoróin i dTír Chonaill. Ruaigeadh agus maraíodh eisean áfach ag Gofraid.
Feictear Maol Seachlainn mar ábhar dáin le Gilla Brighde Mac Con Midhe (bás c. 1272).
Gofraidh Ó Domhnaill. Rí Thír Chonaill agus tairseach suntasach Uí Dhomhnaill ba ea Gofraid Uí Dhomhnaill (Meán-Ghaeilge: Gofraid Ua Domnaill) (bás 1257). Domhnall Mór Is Domhnaill (bás 1241) ba ea a athair.
Beatha.
Tháinig Gofraidh chun cinn go tapaidh, ar dtús le tacaíocht ó chlann FitzGerald.
Sa bhliain 1248, rinneadh taoiseach dá chlann é. Rinne sé ionradh rathúil ar Thír Eoghain in éadan Bhriain Uí Néill, Ardrí na hÉireann sa bhliain 1252. Sa bhliain 1257, chuir sé an ruaig ar na drove the Normannaigh as tuaisceart na gConnacht tar éis chath Creadrán Cille. Mharaigh sé Maurice FitzGerald i gcomhthéacs aonair, ach goineadh go dona é. Ag fulaingt fós, ghair Ó Néill air chun gialla a thabhairt mar chomhartha a ghéilte. Iompartha ar a shínteán, chur sé cath do Bhrian, agus chloígh sé é le mórchailliúint fear agus bólacht.
D'éag Gofraidh dá chneácha tamaillín i ndiaidh an chatha, gar do Leitir Ceanainn. Tháinig a dheartháir Domhnall Óg i gcomharbacht cneácha mar thaoiseach, a d'fhill ar ais ón Alban agus a d'éirigh leis éilimh Uí Néill a eitiú.
L'Arlésienne (Bizet). Sa bhliain 1872 chum Georges Bizet ceol ag gabháil leis an dráma, L’Arlésienne, le Alphonse Daudet. Cé gur theip ar an léiriúchán mar dhráma, thaitin an ceol le Bizet agus bheartaigh sé sraith a chumadh bunaithe ar an gceol.
D’éirigh thar barr leis an tsraith seo agus bheartaigh cara le Bizet, Ernest Guiraud, an dara sraith a chumadh ón scór bunaidh tar éis bhás Bizet sa bhliain 1875. Is sa dara sraith atá Intermezzo agus Farandole.
Scéal.
Tá an dráma suite in Provence na Fraince. Scéal é seo faoi bheirt deartháireacha a chónaigh ar fheirm. Thit duine den bheirt i ngrá le cailín, Vivette, ón sráidbhaile Arles. Bheartaíodar ar dhul ag pósadh ach ansin fuair sé amach nach raibh sí ionraic leis ó thaobh an ghrá de. Agus é croíbhriste chuir sé lámh ina bhás féin agus léim de dhíon sciobóil.
Mo Ghile Mear. Is í an t-amhrán 'Mo Ghile Mear' amhrán ón Éirí amach Seacaibítigh, san ochtú haois déag. Chum Seán 'Clárach' Mac Dómhnaill í, agus is í seo a amhrán is cáiliúla is dócha.
Hans Egede. Ba mhisinéir Danmhargach-Ioruach Liútarach é Hans Poulsen Egede (31 Eanáir 1686 – 5 Samhain 1758). Chuir sé tús ar iarrachtaí misin sa Ghraonlainn, agus Aspal na Graonlainne a tugadh air dá bharr sin. Bhunaigh sé misean rathúil i measc na nIonúiteach agus creidtear gurbh é an té a d'athnuaigh suim na ríochta Danmhargaí-Ioruaí san oileán tar éis briseadh teagmhála ar feadh 300 bliain. Bhunaigh sé príomhchathair na Graonlainne, Godthåb, a dtugtar Nuuk air anois.
Dnipro. Cathair san Úcráin is ea Dnipro (Úcráinis: [dn⁽ʲ⁾iˈpɔ] ( [dnʲepr]). Nuair a bhí an Úcráin mar chuid den APSS, tugadh Dnipropetrovsk ar an gcathair (Úcráinis: [ˌDn⁽ʲ⁾ipropeˈtrɔu̯sʲk]; [dnʲɪprəpʲɪˈtrofsk]. Ó 1926 go dtí Bealtaine 2016, is í an ceathrú cathair is mó san Úcráin í, agus tuairim is milliún duine ina gcónaí ann. soir ó dheas ó Chív, príomhchathair na hÚcráine. Ta sí suite ar an Abhainn Dnieper, as a bhfuil sí ainmnithe. Is í Dnipro lárionad riaracháin Oblast Dnipropetrovsk. Is í suíomh riaracháin an "hromada" uirbeach Dnipro. Bhí daonra 980,948 ann sa bhliain 2021.
Paradacsa Fermi. Baineann paradacsa Fermi leis an gcoimhlint idir an easpa fianaise soiléire go bhfuil beatha eachtardhomhanda ann, agus meastacháin éagsúla a deir gur dócha go bhfuil sí ann. 
Tá baint ag an bhfisiceoir Iodálach-Meiriceánach Enrico Fermi leis an bparadacsa mar gheall ar chomhrá fánach i samhradh na bliana 1950 le comhfhisiceoirí Edward Teller, Herbert York agus Emil Konopinski. Agus iad ag siúl go dtí an lón, phléadar tuarascálacha nua faoi UFOnna agus taisteal forsholasach. Chuaigh an comhrá ar aghaidh go dtí ábhair eile, go dtí go ndúirt Fermi de phreab, “Ach cá bhfuil chuile dhuine?” (cé nach bhfuil aon duine cinnte faoin fhriotal a d'úsáid sé).
Is iomaí iarracht a rinneadh chun paradacsa Fermi a réiteach, mar shampla ag rá go bhfuil intleachtaí eachtardhomhanda fíorannamh, nó nach maireann a gcuid sibhialtachtaí rófhada, nó go bhfuil siad ann, ach ní féidir le daoine an fhianaise a fheiceáil, ar chúiseanna éagsúla.
Aodhán Connolly. Is iar-stiúrthóir Chuibhreannas Miondíola Thuaisceart Éireann Aodhán Connolly (a rugadh timpeall 1976). Ainmníodh é mar chomhalta d’impireacht na Breataine (MBE). sa bhliain 2022. Bíonn sé le cloisteáil go minic ar na meáin Ghaeilge. 
Gairm.
Ar thiomantas Ghrúpa Oibre Brexit Gnó Thuaisceart Éireann sna 2010idí, ba mhinic Connolly ag cur imní na dtrádálaithe i dTuaisceart Éireann in iúl ar na meáin le linn phróiseas an Bhreatimeachta.
Sa bhliain 2022, ghlac Connolly post le hoifig Fheidhmeannas Thuaisceart Éireann sa Bhruiséil.
Uí Raghallaigh. Clann Gaelach is ea Uí Raghallaigh a bhíodh go stairiúil ina rítheaghlach Bhréifne Thoir i gContae an Chabháin. Connachta is ea iad, de mhuintir Uí Bhriúin Bhréifne, agus tá garghaol acu le clann Uí Ruairc as Bréifne Thiar.
Sanas.
Meastar go bhfuil an t-ainm Raghallach bunaithe ar compounds "rag" ( "cine, dream"; m.s. Dartraí Ciarraí) agus "ceallach" (le brí "cairdiúil").
Faightear an sloinne go forleathan ar fud na hÉireann, san 11ú háit is coitianta sa bhliain 1890 agus sa bhliain 1997.
Stair.
Deirtear gur éag an sinsear eapainmneach, Raghallach mac Cathaláin, i rith Chath Chluain Tarbh sa bhliain 1014. D'éirigh an chlann ina rítheaghlach Bhréifne Thoir, i gContae an Chabháin agus Contae an Longfoirt.
Go dtí an lae inniu, tá achrann ann idir taoisigh Uí Raghallaigh agus Uí Ruairc, maidir le teideal Rí Bhréifne (iomláin). Socraíodh seo sa bhliain 1994 nuair a rialaigh Príomh aralt na hÉireann i leith Uí Ruairc. Cuireadh deireadh le teidil chúirtéise sa bhliain 2003. Sa bhliain 2014, agus taoiseach nua Uí Raghallaigh tofa, thosaigh an t-achrann arís.
Daoine.
I measc daoine leis an sloinne Ó Raghallaigh (Ó Reilly, O'Riley), tá a leanas:
Uí Thuathail. Rítheaghlach na Laighean ba ea Uí Thuathail, de shliocht Tuathal mac Aughaire|Tuathail mhic Aughaire Uí Dhúnlainge, rí Laigean (bás 958). 
Tá muintreacha eile ann, ar ndóigh, a bhfuil an sloinne céanna acu.
Stair.
Doncaon, garmhac Thuathail mhic Augaire, ba ea ag chéad duine a ghlac an sloinne. D'éag sé ag slain at Leithghlinn sa bhliain 1014.
Bhíodh áit dúchais na muintire suite i ndeisceart comprised the southern part of the present Chontae Chill Dara ach díbríodh iad ar an cheantar le linn ionradh na Normannach ar Éirinn. Lonnaigh siad sna Sléibhte Chill Mhantáin timpeall Gleann Dá Loch, agus lárionad acu i nGleann Uí Mháil.
Cé go raibh Áth Cliath agus na Sasanaigh díreach in aice leo, choinniodh go fíochmhar a neamhspleáchas ag Uíbh Thuathail agus a ngaoil, Uí Bhroin, le ceithre bliain anuas. Bhíodar lánpháirteach i gComhdháil Chaitliceach na hÉireann sa bhliain 1642.
Ag tús na 16ú haoise, bhí tuairim is cúig theaghlach ann, faoi ghéillsine ag "Ó Tuathail Chúirt an Phaoraigh": 
Ar feadh a statue, bhí clú agus cáil acu as ucht a gcuid gaiscíochta, ní amháin in éadan na Sasanach i ngleannta Chill Mhantáin, ach i dteannta sin i n-airm Chaitliceacha na hEorpach san 18ú haois.
Uí Chaoimh. 'Clann Ghaelach is ea Uí Chaoimh as Contae Chorcaí, ach go háirithe timpeall na gceantar Mainistir Fhear Maí agus Dúiche Ealla. Príomhchlásal the primary sept na nEoghanacht Ghleanndamhnach a bhí iontu, ina ríthe na Mumhan ón 6ú go dtí an 8ú haoiseanna.
Stair.
Mhair Caomh, sinsear eapainmneach na clainne, sa luath-chéad aois déag, de shliocht Chathail mhic Fhinghin, rí Mumhan mór le rá de chuid na 8ú haoise.
Maíonn Uí Chaoimh gurbh í an bandia Clíodhna a sinsear. Tá scéal mór le rá acu maidir lena pósadh le Caomh. Bhí a deirfiúr Aibell in iomaíocht léi le haghaidh ghrá Chaoimh ach sa deireadh fuair Clíodhna an lámh in uachtar trí asarlaíocht.
Tá nasc láidir ag an gclann le Contae Chorcaí. Bhíodh a gcríocha dúchais suite feadh bhruacha na hAbhann Móire, gar do Mhainistir Fhear Maí. Ghlac siad páirt sna cogaí den dara haois déag idir Uí Chonchúir agus Eoghanachta.
Cuireadh as a dtuath dúchais iad le linn ionradh na Normannach ar Éirinn, agus bhog siad siar go dtí Dúiche Eala. Tugadh an t-ainm Pobal Uí Chaoimh dá dtuath nua, agus bhí lárionad a bpríomhchlann ag Dromach i nDrom Tairbh.
Ba iad Domhnall Ó Caoimh (bás c. 1655), who was prominent i nÉirí Amach 1641, agus a mac Captaen Daniel Ó Caoimh, a maraíodh ag troid ar son Séamais II i gCath Eachroma sa bhliain 1691, ina dtaoisigh dheireanacha na clainne. Coigistíodh a gcuid tailte sa bhliain 1703, agus díoladh iad leis an Hollow Blades Company.
Tá an sloinne an-choiteanta fós i bPobal Uí Chaoimh agus sna ceantair thart timpeall. Sa bhliain 1890, taifeadadh dhá thrian de bhreitheanna faoin sloinne i gContae Chorcaí.
Maraon le Géanna Fiáine eile, chuaigh Uí Chaoimh i seirbhís mhonarcaithe Caitliceacha na hEorpach. Sa bhliain 1740, glacadh Constantine Ó Caoimh (rugadh c. 1670) le huaslathas na Fraince as ucht a ginealaigh Éireannaigh agus a seirbhíse fada. Faightear an sloinne "Cuif" in Champagne i dtuaisceart na Fraince, sliochtaigh shaighdiúirí Uí Chaoimh.
Mac Giolla Phádraig. Ríthe oidhreachtúla na nOsraí i nÉirinn bás meánaoise na a ea clann Mhic Giolla Phádraig (Meán-Ghaeilge Meic Gilla Pátraic).
Ainm.
Feictear an t-ainm "Giolla Phádraig" sna hannála ag deireadh na 10ú haoise maidir le clann Uí Ímair as Port Láirge, agus is later found elsewhere. Mar thoradh is dócha idirphósta, tharla sé gur glacadh an t-ainm ag rítheaghlach Dhál Birn na nOsraí, agus mar shloinne ag sliochtaigh Ghiolla Phádraig mhic Dhonnchadha a bhí i réim ón mbliain 976 go dtí 996. 
Molann roinnt scoláirí go raibh tionchar Lochlannach ar an ainm.
Sa bhliain 1537, mar chuid den pholasaí géilleadh agus athbhronnadh i réimeas Anraí VIII, ghlac Brian Mac Giolla Phádraig, taoiseach Osraí Uachtaraigh, an sloinne as Béarla "FitzPatrick". Feictear go leor dóibh siúd go suntasach i saol polaitiúil Éireannach agus Sasanach.
Oidhreacht.
Pátrúin na n-ealaíon agus ailtireacht ach go háirithe ba ea ríthe Mhic Giolla Phádraig agus feictear a dtionchar ar fud na nOsraí agus Osraí Uachtaraigh, san áireamh:
Annála agus ginealaigh.
Caomhnaítear ginealach tábhacht na nOsraí do Dhomhnall mac Donnchadha Mac Giolla Phádraig sa lámhscríbhinn Rawlinson B 502. Rianaítear ann an chlann siar go dtí Óengus Osrithe, a mhair a mheastar sa chéad nó dara haois. Téann an ginealach níos faide siar go dtí Naoi (agus chuig Ádhamh sa deireadh, is dócha), ach níl ann is léir ach bréagstair.
Feictear luath-ghinealach na nOsraí eile sa Leabhar Laighneach.
Armas agus mana.
Is so-aitheanta é an sailtír bhán ar machaire dubh ar gach armas Mhic Giolla Phádraig, i dteannta leis an suaitheantas leoin agus dragain. Ar barr na scéithe, bíonn de ghnáth nó torteaux dubha ar barr bán, nó "méadú na Fraince" le trí fleur-de-lis ar barr gorm, bronntanas ó Henri II do Bhrian Mac Giolla Phádraig, an dara barún, agus é ina ambasadóir ar sin Éadbhaird VI. 
Ba é an mana as Laidin a raibh ag Mhic Giolla Phádraig ná "Fortis sub Forte Fatiscet", "Géilleann an treis don treise" Ar Gaeilge, feictear "Ceart láidir abú"
Dorchadas. Séard is dorchadas nuair nach mbíonn solas ann, ná radaíocht leictreamaighnéadach ar bith atá infheicthe don súil.
Feicimid rud má fhrithchaitheann an rud solas isteach inár súile. Níl muid ábalta aon rud, ná aon dhath, a fheiceáil má nach bhfuil aon solas ag teacht uaidh. Tá sé deacair an saol a shamhlú gan solas. Fiú san oíche, bíonn roinnt solais againn. Is annamh a bhímid i ndorchadas iomlán. Ach thíos go domhain in uaimh, áit a mbíonn mianadóirí ag obair, bíonn sé an-dorcha go deo.
Neicreapholaitíocht. Is éard atá i gceist leis an neicreapholaitíocht ná úsáid a bhaint as cumhacht shóisialta agus pholaitiúil le rá go mairfidh daoine áirithe agus go bhfaighidh daoine eile bás. Nuair a chuirtear an neicreapholaitíocht i bhfeidhm, cruthaíonn sí rud a dtugann Achille Mbembe "saol an bháis" air, .i. “foirmeacha nua agus uathúla den saol sóisialta ina gcuirtear daonraí ollmhóra faoi choinníollacha maireachtála a thugann stádas na marbh beo dóibh.” Ba é Mbembe, údar "On the Postcolony", an chéad scoláire a rinne iniúchadh domhain ar an téarma ina alt a foilsíodh sa bhliain 2003, agus ina dhiaidh sin, ina leabhar ar a bhfuil an teideal céanna (2019). Aithníonn Mbembe an ciníochas mar phríomhspreagthóir na neicreapholaitíochta, ag rá go n-íslítear saol daoine ciníochaithe ar bhealach córasach, agus go dtugtar i dtaithí ar an gcaillteanas iad.