Trelis/gawiki huggingface dataset:
An Chróitis. Teanga Shlavach is ea an Chróitis a labhraítear sa Chróit. An teanga scríofa oifigiúil a úsáidtear, níl ann go bunúsach ach leagan den tSeirbea-Chróitis, ach le déanaí, táthar ag iarraidh an teanga a fhorbairt ina treo féin agus a dhéanamh níos difriúla leis an tSeirbis agus le leaganacha réigiúnacha eile den tSeirbea-Chróitis. 
Cosúil leis an tSeirbis, tá an Chróitis chaighdeánaithe bunaithe ar an gcanúint úd "štokavski". Tá dhá mhórchanúint eile le cloisteáil sa Chróit, "kajkavski"agus "čakavski". Ní labhraítear an dá cheann deireanacha ach sa Chróit. Mar sin féin, maireann na Crótaigh féin ag baint úsáide as leagan den chanúint "štokavski".
Ceann de na rudaí a bhíonn difriúil i dtíortha éagsúla na Seirbea-Chróitise is ea an dóigh ar fhorbair an guta ar a dtugann lucht an léinn Shlavaigh "yat´", nó sin é an t-ainm atá ar an litir a sheasann don ghuta seo i seanleagan na haibítre Coireallaí - ѣ an litir. Glactar leis gur [æ] fada a bhí ann - an guta a chloisfeá ag muintir Chonamara san fhocal Gaeilge úd "bean". I bhfo-chanúintí difriúla "štokavski", rinneadh "ije"/"je", "e" nó "i" den ghuta seo, agus is féidir an leagan "ijekavski" (ije/je) nó "ekavski" (e) a chleachtadh sa teanga scríofa. Úsáidtear "ije" agus "je" sa Chróitis chaighdeánach, agus seasann "ije" don ghuta fhada, "je" don ghuta ghairid. Mar sin féin, tá siad ann a deir nach bhfuil an difríocht seo le cloisteáil i ngnáthchaint na Cróite ar aon nós, agus gur chóir "ie" nó "je" a úsáid don dá rud.
Samplaí: "vjetar/vetar" "gaoth", "mlijeko/mleko" "bainne", "htjeti/hteti" "rud a bheith ag teastáil uait", "dijete/dete" "páiste".
Ní ghlactar ach leis an leagan "ijekavski" sa Chróitis. Tugann an tSeirbis aitheantas don dá leagan, ós rud é go bhfuil an dá chanúint á labhairt sna críocha "Seirbiacha", ach is é an leagan "ekavski" is mó a shamhlaítear leis an tSeirbia. 
Tá an Chróitis níos seachantaí i leith na bhfocal iasachta ná an tSeirbis. Mar shampla, tugtar ainmneacha Laidine ar mhíonna na bliana sa tSeirbis, ach is fearr leis na Crótaigh na hainmneacha Slavacha. Thairis sin, bíonn na téarmaí reiligiúnacha an-difriúil sa dá theanga: bíonn na Crótaigh ina gCaitlicigh agus na Seirbiaigh ina nOrtadocsaigh, rud a chiallaíonn go bhfuair siad téarmaíocht na Críostaíochta as foinsí difriúla.
Labhraítear canúintí Cróitise san Ostair (Cróitis Bhurgenland) agus san Iodáil (Cróitis Mholise). Ní bhaineann na dreamanna seo úsáid as caighdeán na Cróite, ach as leagan caighdeánaithe a gcanúna féin - is í an chanúint "štokavski" atá i gceist i Molise; i mBurgenland, labhraítear an chanúint "čakavski".
Bangor. Is cathair sa Bhreatain Bheag í Bangor, atá suite i nGwynedd i dtuaisceart na tíre. Cé go bhfuil sí ar an gceathrú cathair is mó sa tír, is cathair ollscoile bheag í, agus tá sí ar cheann de na cathracha is lú sa Bhreatain. Tá timpeall 18,000 duine ina gcónaí ann, agus tá an Bhreatnais á labhairt ag 46.6% den daonra, de réir daonáirimh na bliana 2001.
Bhunaigh Naomh Deiniol lonnaíocht Chríostaí ann sa 6ú haois, san áit ina bhfuil Ardeaglais Bhangor suite sa lá atá inniu ann.
Ailtirí na hAiséirghe. Páirtí polaitiúil Éireannach ab ea Ailtirí na hAiséirghe. Páirtí beag náisiúnach agus faisisteach ab ea é. Bhunaigh Gearóid Ó Cuinneagáin an páirtí sa bhliain 1942. Bhí an páirtí ag iarraidh stát ollsmachtach Críostaí a chruthú. 
Ba iad aidhmeanna an pháirtí ná
San fhadtéarm bhí Ailtirí na hAiséirghe ag iarraidh go mbeadh Éire faisisteach mar stát "miseanach-idé-eolaíoch" a bheadh ábalta a chuid polasaithe (polaitíocht ollsmachtach agus prionsabail sóisialta Críostaí) a spreagadh timpeall an domhain.
Bhí siad sásta tacú leis na Naitsithe agus an Dara Cogadh Domhanda ar siúl. "Cumann frith-Ghiúdach" a thugadh orthu. Bunaíodh roinnt mhaith páirtithe den eite dheis sna 1940í in Éirinn, Ailtirí na hAiséirghe ina measc, ach níor éirigh le páirtí ar bith dóibh.
Níor bhuaigh an páirtí suíochán Dála in olltoghcháin 1943 nó 1944. Toghadh naonúr iarrthóirí den pháirtí (as 31) i dtoghcháin áitiúla 1945. Fuair an páirtí níos mó ná 11,000 vóta príomhroghanna. Bhí aird an phobail ar an bpairtí mar gheall ar an bpáirt a bhí acu i gciréaibeacha 'Lá V-E' i mBaile Átha Cliath ar 8 Bealtaine 1945.
Thacaigh Earnán de Blaghd, Oliver J. Flanagan, agus James Joseph Walsh leis an bpáirtí. Bhí Seán Treacy (Ceann Comhairle na Dála níos déanaí), Brian Cleeve (úrscéalaí), Terence Gray (fealsamh) agus Breandán Ó hÉithir (craoltóir agus údar) ina mbaill den phaírtí sna 1940í.
Tháinig meath ar Ailtirí na hAiséirghe tar éis scoilte sa pháirtí timpeall deireadh na bliana 1945. Tharla cruinniú deireanach an pháirtí sa bhliain 1958 ach foilsíodh nuachtán an pháirtí go dtí na 1970í.
Auf Wiedersehen, Pet. Clár teilifíse Briotanach is ea Auf Wiedersehen, Pet (1983 - 2004).
Minder. Clár teilifíse Briotanach is ea Minder (1979 - 2009).
Barbara McClintock. Ba eolaí Meiriceánach agus duine de na cítighéineolaithe ba chlúití ar domhan í Barbara McClintock (16 Meitheamh 1902 – 2 Meán Fómhair 1992). Saineolaí i ngéineolaíocht na gceall, nó cítighéineolaíocht, a bhí inti. Fuair sí dochtúireacht sa luibheolaíocht ó Ollscoil Cornell sa bhliain 1927, mar ar éirigh sí ina ceannaire i bhforbairt chítighéineolaíocht na mine buí (.i. arbhair Indiaigh). Ceannródaí agus duine neamspleách a bhí inti: ag baint úsáide di as anailís mhicreascópach ar struchtúr géiniteach na mine buí, thaispeáin sí conas a oibríonn a lán den chóras géiniteach ar leibhéal na gceall. D’oibrigh sí ag Cornell le triúr eile ar ar tugadh “grúpa arbhair Cornell” go dtí 1941. Ag deireadh na bliana úd ghlac sí post ag an Cold Spring Harbor Laboratory ar an Oileán Fada, Nua-Eabhrac, mar ar oibrigh sí ar leithligh, sa chuid ba mhó, go dtí deireadh a saoil oibre. Bronnadh Duais Nobel na Fiseolaíochta nó an Leighis uirthi sa bhliain 1983.
Carlos Slim. Fiontraí gnó Meicsiceach is ea Carlos Slim Helú (r. Cathair Mheicsiceo, 28 Eanáir 1940). Is de shliocht Críostaí Liobánach é. Chruinnigh sé an chuid is mó dá rachmas ag infheistiú dó sna meáin chumarsáide, idir thraidisiúnta agus leictreonacha. Áirítear Slim ar na daoine is saibhre ar domhan: chaith sé seal sa chéad áit ar liostaí na ndaoine is saibhre, go minic i gcomórtas le Bill Gates, ach aithníonn an iris Forbes é mar an tríú duine is rachmasaí faoi láthair.
Sa bhliain 1997 cheannaigh Carlos Slim Prodigy, soláthróir seirbhísí Idirlín. Sa bhliain 2008 cheannaigh sé 9.1 milliún scair sa New York Times.
John Steinbeck. Scríbhneoir Meiriceánach ab ea John Steinbeck (27 Feabhra 1902 – 20 Nollaig 1968), a rugadh i Salinas i gCalifornia. Scríobh sé seacht leabhar is fiche, agus "The Grapes of Wrath" (1939), "East of Eden" (1952) agus "Of Mice and Men" (1937) ar na cinn is mó ráchairt. Bronnadh Duais Nobel na Litríochta air sa bhliain 1962.
Bhí sé de shliocht Gearmánach agus Éireannach. 
Saothair.
I measc saothair John Steinbeck tá:
Ken Kesey. Scríbhneoir Meiriceánach ab ea Ken Kesey. Rugadh i La Junta i gColorado é ar an 17 Meán Fómhair 1935, agus fuair sé bás i bPleasant Hill, Oregon ar an 10 Samhain 2001. 
Bhí sé ní b'óige ná an "Beat generation" agus róshean le bheith ina hipí, agus dhearc sé air féin mar nasc idir an dá ghlúin seo i stair chultúrtha na Stát Aontaithe. Bhí clú, nó míchlú, air as an dóigh a raibh sé ag blaiseadh de na drugaí sícighníomhacha. 
Ba é an saothar ba thábhachtaí a tháinig óna pheann ná an t-úrscéal úd "One Flew Over the Cuckoo's Nest", a thug cur síos ar an saol i ngealtlann na bpríosúnach agus ar an dóigh ar éirigh fear de na príosúnaigh amach in aghaidh an diansmachta. Chuaigh an scéal seo ar an scáileán freisin, agus ba é Jack Nicholson a rinne an phríomhpháirt sa scannán. 
Saothair.
Áirítear na cinn seo ar shaothar tábhachtach Kesey:
Cluichí Oilimpeacha an tSamhraidh 2008. Bhí Cluichí Oilimpeacha an tSamhraidh 2008 ar siúl i mBéising, Daon-Phoblacht na Síne idir 8 agus 24 Lúnasa 2008. B'é seo an chéad uair a bhí na cluichí ar siúl sa tír.
Cluichí Oilimpeacha an Gheimhridh 2010. Bhí Cluichí Oilimpeacha an Gheimhridh 2010 ar siúl in Vancouver Cheanada idir an 12 Feabhra agus an 28 Feabhra 2010, an tríú uair a tionóladh Cluichí Oilimpeacha i gCeanada. Fuair Ceanada féin níos mó boinn óir (14) ná aon tír eile agus fuair na Stáit Aontaithe an líon ba mhó ma chuirtear gach saghas boinn san áireamh (37). Fuair 19 tír boinn.
Eisteddfod. Is éard atá i gceist le hEisteddfod ná comórtas a bhíonn ar siúl sa Bhreatain Bheag de ghnáth, chomh maith le tíortha eile. Mar shampla, Tionóltar eisteddfod i bPatagóin na hAirgintíne freisin, áit ina gcónaíonn cainteoiri Breatnaise i gceantar Chubut. Glacann scríbhneoirí, amhránaithe agus ceoltóirí, i measc daoine eile, páirt ann. Tionóltar Eisteddfodau (uimhir iolra) éagsúla ach tá clú ar Eisteddfod Náisiúnta na Breataine Bige ach go háirithe.
Joseph Heller. Scríbhneoir Meiriceánach a rugadh i mBrooklyn i Nua-Eabhrac ab ea Joseph Heller (1 Bealtaine 1923 – 12 Nollaig 1999).
Saothair.
I measc saothair Joseph Heller tá:
An t-Eilean Sgitheanach. Is oileán Albanach é an t-Eilean Sgitheanach (uaireanta "An tOileán Sciathánach" i nGaeilge na hÉireann agus "Isle of Skye" i mBéarla), atá suite in aice le cósta iarthair na tíre, i gComhairle na Gàidhealtachd. Is é "Eilean a' Cheò" leasainm an oileáin. Bhí timpeall ar 31% de dhaonra an oileáin ina gcainteoirí Ghaeilge na hAlban sa bhliain 2002.
Samurai Jack. Is clár teilifís beoite é Samurai Jack, a craoladh ar tús ar Cartoon Network ó 2001 go dtí 2004. Aistrítear chuig Gaeilge é, agus feictear é go minic ar Cúla 4. Tá cáil air don scannánaíocht, agus buaigh sé 4 Emmy's. D'fhill an chlár do dhraith amháin sa bhliain 2017, ag craoladh an uair seo ar Adult Swim.
Tá rogha leathan plota sna ceithre sraith, le meascán cinn dorcha dáiríre, agus cinn deas le greann. Ach an scéal leanúnach ná a tóraíocht fada chun bealach éigin dul ar ais in am chun an bithiúnach olc dorcha Aku a mharú.
Cúlra.
Forbairt.
Cruthaíodh Samurai Jack ag Genndy Tartakovsky do Cartoon Network. AMar scéal leantach ar a chuid an-rathúil sraith Dexter's Labratory, bhí sé mar intinn ag Taratakovsky sraith a chruthú a raibh "cinematic in scope and that incorporates action, humor and intricate artistry". Tosaigh Samurai Jack ag craol ar an 10ú lá do Lúnasa, 2001 agus lean sé ar feadh ceithre séasúir.
Suíomh an scéal.
Is é suíomh an chlár Samurai Jack domhan ina bhfuil dul chun cinn ollmhór déanta acu san eolaíocht agus sa teicneolaíocht, tá cuma draíochtach ar an teicneolaíocht uaireanta. Thar gach rud tá Aku, agus is féidir cruth a ceann a feiceáil i gcruth na foirgneamh.
Bíonn na eipeasóid suite i suíomh éagsúil go minic, agus tá codarsnacht láidir ann idir fásach álainn agus na cathracha todhchaíoch.
Carachtair.
Samurai Jack.
Samurai Jack (Guth Phil LaMarr as Béarla) Is é an mac an Impire Seapáine a bhí i mbun an limistéar ina chosúil Aku ar dtús ar domhan, agus díbrítear é chun an todhchaí ag Aku le linn a chéad cath, áit a bhfuil sé fágtha i ngach eipeasóid a chuardach le haghaidh baile bhealach. Rugadh é ar an lá sin a buaigh a athair ar Aku agus tá sé ceaptha gurbh é an t-aon gnáth duine (seachas a athair) a bheith ar cothrom le Aku.
Aku.
(Guth Mako as Béarla) Is é Aku namhaid is mó atá ag Samurai Jack. Ciallaíonn a ainm "olc" nó "dorchadas" nó "tromluí" sa tSeapáinis. Tá sé cosúil le Akuma, an deamhan olc le súile a dhó ó miotaseolaíocht na Seapáine (is féidir a freisin foinse eile chun a ainm).
Charlotte Brontë. Scríbhneoir Sasanach a rugadh i Thornton i Yorkshire ab ea Charlotte Brontë (21 Aibreán 1816 – 31 Márta 1855). 
Saothair.
I measc saothair Charlotte Brontë tá:
John Toland. B'fhealsamh réasúnaíochta agus saorsmaointeoir é John Toland (30 Samhain 1670 - 11 Márta 1722) agus uaireanta ina aorthóir, a scríobh leabhair iomadúla agus paimfléid ar an bhfealsúnacht pholaitiúil agus reiligiúnach. 
Luath-nochtaigh sé fealsúnacht Ré na hEagnaíochta.
Fuair sé oideachas sna hollscoileanna seo a leanas; Ollscoil Ghlascú, Ollscoil Dhún Éideann, Ollscoil Leiden agus Ollscoil Oxford, agus bhí tionchar ag fealsúnacht John Locke air.
Daphne Du Maurier. Scríbhneoir Sasanach a rugadh i Londain ab ea Dame Daphne du Maurier, Lady Browning (13 Bealtaine 1907 – 19 Aibreán 1989). 
Saothair.
I measc saothair Daphne Du Maurier tá:
Teach na gComóntach. Ba é Teach na gComóntach nó Teach na dTeachtaí teach íochtarach Pharlaimint na hÉireann, a bhí ann ón bhliain 1297 go dtí 1800. Teach na dTiarnaí ba ea an teach uachtarach . 
Seanstair.
Ba iad na Normannaigh, a thosaigh ag lonnú in Éirinn sa bhliain 1169, an chéad dream a chuir riarachán láraithe i láthair na hÉireann.
Tháinig an chéad Pharlaimint de chuid na hÉireann, a bhfuil taifead cinntitheach ann ina leith, le chéile ar an 18 Meitheamh 1264. Tionóladh an pharlaimint i nDíseart Diarmada i gContae Chill Dara. Ba lárionad riaracháin tábhachtach é an áit an t-am sin. Níor pharlaimint é an cruinniú de réir chiall an lae inniu. Ní raibh na comhaltaí ina n-ionadaithe tofa; giúróirí agus ridirí ag a raibh talamh ba ea iad. Tháinig siad le chéile lena fhiosrú an raibh sé de cheart ag an Ardeaspag Fulk Bassett de Sandeford cúirteanna a reáchtáil agus ceartas a chleachtadh.
Tháinig Tionól Ginearálta Chomhdháil Chill Chainnigh ar an bhfód idir 1642 agus 1649, agus “an Pharlaimint Thírghrách” sa bhliain 1689. 
Bhí ballraíocht Theach na gComóntach tofa go díreach, ach ar saincheadúnais an-sriantach: i gContaetha bhí cead vótála ann don shaorshealbhóir daichead scilling, ag an am céanna i mbuirgí, den chuid is mó, ba iad comhaltaí chorparáidí féintofa nó saorfhir de chuid na cathrach a bhí in ann vótáil ar son na Comhairle Buirge. Go háirithe, bhí Caitlicigh Rómhánacha dícháilithe ó shuíocháin a ghlacadh sa Pharlaimint ón bhliain 1691, fiú is gur chuimsigh siad formhór daonra na tíre.
An 18ú haois.
Tháinig “Parlaimint Grattan” ar an bhfód idir 1782 agus 1800.
Foirgneamh.
Osclaíodh Teach na Parlaiminte (Teach na gComóntach agus Teach na dTiarna) sa bhliain 1831í, an chéad parlaimint ar domhan a bhí saintógtha
Doctor Who. Clár teilifíse Briotanach, ficsean eolaíochta is ea Doctor Who .
Na hOileáin Siar. Oileánra amach ó chósta thiar mhórthír na hAlban is ea Na hOileáin Siar (Gaeilge na hAlban:Na h-Eileanan Siar nó Na h-Eileanan an Iar). Go stairiúil, úsáideadh an t-ainm Inse Ghall (Gaeilge na hAlban: Na h-Innse Gall). Tugadh an t-ainm An t-Eilean Fada orthu freisin.
Tá siad mar chuid d’oileánra Inse Ghall, scartha ó mhórthír na hAlban agus ó na hOileáin Laistigh (Gaeilge na hAlban "Na h-Eileanan a-staigh") le huiscí na Maoile, na Maoile Bige, agus An Cuan Barrach.
Bainistíonn an túdarás áitiúil Chomhairle nan Eilean Siar na hoileáin.
Gaeilge sna hOileáin Siar.
Ag daonáireamh 2011, thug 52% den daonra le fios gur labhair siad Gaeilge.
Tá buncharraig ag formhór na n-oileán déanta as carraigeacha meiteamorfacha ársa, agus tá an aeráid cineálta agus aigéanach. Tá daonra iomlán de 26,830 ag na 15 oileán a bhfuil cónaí orthu, agus tá níos mó ná 50 oileán substaintiúil nach bhfuil daoine ina gcónaí iontu. Tá an fad ó Cheann an Bharraigh go Rubha Robhanais thart ar 210 ciliméadar.
Tá struchtúir éagsúla tábhachtacha réamhstairiúla, go leor acu a bhí ann roimh na céad tagairtí scríofa faoi na hoileáin ag údair Rómhánacha agus Ghréagacha. Bhí na hOileáin Siar mar chuid de ríocht Lochlannach "Suðreyjar", arb é atá ann ná Oileán Mhanann, na hInse Gall agus Oileáin an Chluaidh, a mhair ar feadh níos mó ná 400 bliain, go dtí gur aistríodh ceannasacht ar Inse Ghall go hAlbain le Conradh Pheairt sa bhliain 1266. Bhí smacht ag na taoisigh; ina measc na bpríomhaithe ar na hoileáin ansin bhí Clann Mhic Leòid, Clann Dòmhnaill, Clann Choinnich agus Clann Mhic Nèill. Bhí tionchar tubaisteach ag Fuadach na nGael sa 19ú haois ar go leor pobal, agus is le blianta beaga anuas a tháinig deireadh le laghdú ar leibhéil an daonra. Tá go leor den talamh faoi smacht áitiúil anois, agus tá gníomhaíocht tráchtála bunaithe ar thurasóireacht, ar chroiteoireacht, ar iascaireacht agus ar fhíodóireacht.
Tá muiriompar ríthábhachtach, agus feidhmíonn seirbhísí farantóireachta éagsúla idir na hoileáin agus go mórthír na hAlban. Laghdaíonn córais loingseoireachta nua-aimseartha na contúirtí anois, ach san am atá caite ba chúis le farraigí stoirmeacha go leor a dhul go tóin poill. Is gnéithe tábhachtacha den chultúr áitiúil iad an creideamh, an ceol agus an spórt, agus tá go leor Limistéar faoi Chaomhnú Speisialta ann chun an comhshaol nádúrtha a chosaint.
Stair.
Ba é Somhairle Mór an chéad rí Gaelach ar Inse Gall. Bhunaigh sé ríocht Gaelach ar chósta na hAlban, agus sna hoileáin idir Alba agus Éirinn. Is uaidh a tháinig cuid mhór d'fhinte móra Gaelacha na hAlban.
Surfers Paradise. Is bruachbhaile é Surfers Paradise, atá suite i gcathair an Gold Coast i Queensland na hAstráile.
Sigur Rós. Banna ceoil Íoslannach is ea Sigur Rós, a tháinig le chéile i Réicivíc sa bhliain 1994. Aicmítear stíl an bhanna mar "iar-rac" nó "popcheol brionglóide", agus tá guth ard sainiúil an amhránaí Jón Þór "Jónsi" Birgisson ar cheann de saintréithe an ghrúpa. Tá cáil bainte amach acu ar fud na cruinne, agus cloistear ceol ón bhanna i roinnt scannáin.
Emily Brontë. Scríbhneoir Sasanach a rugadh i Thornton i Yorkshire ab ea Emily Jane Brontë (30 Iúil 1818 – 19 Nollaig 1848). 
Saothair.
I measc saothair Emily Brontë tá:
Anne Brontë. Scríbhneoir Sasanach a rugadh i Thornton i Yorkshire ab ea Anne Brontë (17 Eanáir 1820 – 28 Bealtaine 1849). 
Saothair.
I measc saothair Anne Brontë tá:
Na hOileáin Laistigh. Is oileánra in iarthuaisceart na hAlban iad na hOileáin Laistigh ( (Gaeilge na hAlban: "Na h-Eileanan a-staigh"). Tá an chuid is mó díobh ina gcuid de Chomhairle Earra-Ghàidheal agus Bòd, ach is i gComhairle na Gàidhealtachd atá an t-Eilean Sgitheanach agus na hoileáin bheaga mórthimpeall air.
Na Garbhchríocha. Is réigiún in Albain iad na Garbhchríocha.
Corbin Bleu. Is aisteoir Meiriceánach é Corbin Bleu Reivers nó Corbin Bleu mar a thugtar air de ghnáth.
Gradaim agus ainmniúcháin.
Tá 4 ghradam buaite ag Bleu. Tá 24 ainmniúchán faighte aige.
Naomh Isan. Is é Isan Naofa éarlamh Llanisien na Breataine Bige. Tá Llanisien suite ar imeall Mherthyr Tydfil.
Homafóibe. Is é atá i gceist leis an homafóibe ná an homaighnéasacht a ionsaí de dheasca eagla roimh agus mímhuiníne as an éagsúlacht. Ar bhonn níos leithne, is ionann hómafóibe agus fuath, naimhdeas, nó fiú dochar i leith daoine homaighnéasacha nó an béascna homaighnéasach; "tá sé in aghaidh an nádúir, nó mínádúrtha", a deirtear uaireanta.
Feictear homafóibe in aon áit nach bhfuil cearta ag duine aerach. Mothaítear homafóibe cibé áit a luaitear iad mar ghrúpa ar leith. Cloistear homafóibe cibé áit a ainmnítear pósadh aerach mar aoir.
Sanasaíocht.
Ón Laidin agus ón Ghréigis a tháinig an focal homo "ὁμο", "ionann" agus "φοβία", fóibe nó "eagla". 
San Aontas Eorpach.
Ghlac Parlaimint na hEorpa rún sa bhliain 2005 lenar cáineadh an homafóibe agus an t-idirdhealú ar bhonn an treoshuímh ghnéasaigh. Faoi mar a taispeánadh le torthaí Shuirbhé an Eorabharaiméadair Iúil 2008 faoin Idirdhealú, measann breis is leathchuid de shaoránaigh an Aontais Eorpaigh, ar an meán, go bhfuil an t-idirdhealú ar fhorais an treoshuímh ghnéasaigh forleathan ina dtír.
I samhradh 2007 d’iarr Parlaimint na hEorpa ar an Gníomhaireacht nuabhunaithe um Chearta Bunúsacha tuarascáil chomparáideach a fhorbairt lena gclúdófaí gach Ballstát den Aontas Eorpach maidir leis an scéal ó thaobh na homafóibe agus an idirdhealaithe ar bhonn an treoshuímh ghnéasaigh. 
Caithfidh ceannairí polaitíochta seasamh láidir a ghlacadh i gcoinne na homafóibe agus an idirdhealaithe i gcoinne daoine LADT agus daoine tras-inscne,
In Éirinn.
De réir roinnt staidéar atá déanta tá cuid mhaith den mhaistíneacht scoile homafóbach.
Súil. Orgán coirp is ea an tsúil. Is orgán radhairc atá ann.
Canúint. An bhrí atá le canúint ná modh cainte a bhaineann le ceantar nó le haicme ar leith. 
Canúintí in Éirinn.
Tá trí mhórchanúint i nGaeilge na hÉireann sa lá atá inniu ann, is é sin le rá: 
Úsáidtear lár-chanúint Gaeilge i Laighin agus sna cathracha chomh maith.
Tá leagan caighdeánaithe den teanga ar an dtugtar an Caighdeán Oifigiúil a úsáidtear le linn cumarsáide oifigiúil agus go forleathan ar fud na hÉireann, ach is leagan scríofa é go háirithe. 
Mumhan.
Is féidir staidéar a dhéanamh ar chanúint an oileán Chléire sa leabhar "Seanchas Chléire" le Conchúr Ó Síocháin (ceann de na shean-dírbheathaisnéisí Gaeltachta é). 
Conspóid.
Bíonn roinnt daoine leochaileach faoina gcanúint féin agus ní maith leo géilleadh do chanúintí eile.
Na Hearadh. Réigiún is ea Na Hearadh sna hOileáin Siar, Comhairle nan Eilean Siar.
Inse Ghall. Is sraith oileán in Albain iad Inse Ghall (Gaeilge na hAlban; "na h-Eileannan Siar" [nə hɛlʲənən ʃiəɾˠ], an tSean-Ioruais; "Suðreyjar" "na hInse Theas") atá suite ar chósta thiar na hAlban. Eagraítear na hoileáin in dhá ghrúpa mhóra de réir an achair eatarthu agus an tír mhór; na hOileáin Thiar 7 na hOileáin Istigh.
Tá stair fhada maireachtála ag gabháil leis na hoileáin seo (ar a laghad ón ré mheiseoilíteach), mar sin de tá cuid mhór tionchair ó chultúir Ioruacha, Cheilteacha is Shasanacha tagtha isteach le rith na haimsire. Feictear an iliomad fhoinsí tionchair anseo in ainmneacha éagsúla na n-oileán, a thagann ó na teangacha éagsúla a ghabh leis na Tuatha difriúla a mhair ansiúd leis na blianta anuas.
Is iad Inse Ghall an áit ar cumadh roinnt mhaith de litríocht Ghaeilge na hAlban i dtús báire, is roinnt mhaith de cheol Gaelach na hAlban chomh maith. Sa lá atá inniu ann brathann an eacnamaíocht áitiúil ar an chroifteáracht, an iascaireacht, an turasóireacht, tionscal an ola is earnáil an fhuinnimh in-athnuaite. Tá níos lú éagsúlachta bitheolaíche in Inse Ghall i gcomparáid le mórthír na hAlban, ach tá líon mór rón is éan farraige ann ach oiread.
Cuimsíonn na hoileáin timpeall ar 7,200 ciliméadar chearnógacha (2,800 míle ch'nógacha), agus sa bhliain 2011, bhí daonra iomláin 45,000 duine ina gcónaí in Inse Ghall
Leòdhas. Tá Leòdhas nó Eilean Leòdhais ina pháirt d'Inse Ghall, Comhairle nan Eilean Siar. Is é Leòdhas an t-oileán is mó sna h-Eileanan Siar. Is é Steòrnabhagh an t-aon baile ar an oileán, le níos mó ná 5,000 duine air.
Tá Leòdhas ina pháirt den oileán céanna is atá na Hearadh. "Eilean an Fhraoich" a thugtar ar Leòdhas i gcomhthéacsanna cultúrtha áirithe.
Barraigh. Tá Barraigh nó Eilean Bharraigh suite ar an taobh ó dheas d'Inse Ghall, Comhairle nan Eilean Siar, agus is oileán beag é atá seacht míle ar fhad. Céiliúrann ainm an oileáin misinéir Éireannach, darbh ainm Naomh Fionnbarra. De réir traidisiúin, tháinig Fionnbarra go hAlbain le Colm Cille.
Tá caladh maith ag Bàgh a' Chaisteil ar thaobh deas an oileáin, ar a bhfuil cairéal agus droichead tógála. Fuair an cuan a ainm ó Chaisteal Chiosmuil, seanchathair Mhic Néill.
De réir daonáireamh 2011 bhí 761(62%) cainteoirí Gaeilge na hAlban.
Muile. Is oileán é Muile, nó An tOileán Muileach, atá sna hOileáin Istigh, Earra-Ghàidheal agus Bòd. Is é an ceathrú hoileán is mó amach ó chósta na Breataine Móire. Is é Tobar Mhuire a phríomhbhaile, agus is é Creag an Iúir an dara baile is mó ann. Tá Muile gar d'Í Chaluim Chille, Tiriodh, Ulbha, agus Cola.
Diùra. Is oileán é Diùra in Earra-Ghàidheal agus Bòd na hAlban agus is ceann de na hOileáin Istigh é.
Is é Taigh na Creige a phríomhbhaile. De réir dhaonáirimh na bliana 2001 bhí 188 daoine ina gcónaí ann.