Trelis/gawiki huggingface dataset:
Ráta úis. Séard atá sa ráta úis ná an méid úis (méid airgid) atá dlite in aghaidh na tréimhse, mar chion den mhéid a thugtar ar iasacht, a thaisceadh nó a fuarthas ar iasacht (ar a dtugtar an phríomhshuim). Braitheann an t-ús iomlán ar mhéid a tugadh ar iasacht nó a fuarthas ar iasacht ar an bpríomhshuim, an ráta úis, an mhinicíocht imshocraíochta, agus an tréimhse ama a thugtar ar iasacht, a thaisceadh nó a fuarthas ar iasacht é.
Sainmhínítear é mar an cion den mhéid a fuarthas ar iasacht. a ghearrann iasachtóir mar ús ar an iasachtaí, leagtha síos de ghnáth mar chéatadán bliantúil. Is é an ráta a ghearrann banc nó iasachtóir eile orthu siúd ar mian leo a chuid airgid a fháil ar iasacht, nó an ráta a íocann banc lena choigilteoirí as airgead a choinneáil i gcuntas.
Is é an ráta bliantúil úis an ráta thar thréimhse bliana. Bíonn rátaí úis eile i bhfeidhm thar thréimhsí éagsúla, mar shampla mí nó lá, ach is gnách go ndéantar iad a bhliantúlú .
Fachtóirí tionchair.
Athraíonn rátaí úis de réir:
chomh maith le fachtóirí eile.
Mar shampla.
Faigheann comhlacht caipiteal ar iasacht ó bhanc chun sócmhainní a cheannach dá gnó. Mar chúiteamh, gearrann an banc ús ar an gcomhlacht. (D’fhéadfadh go n-éileodh an t-iasachtóir cearta ar na sócmhainní nua mar chomhthaobhacht.)
Úsáidfidh banc an caipiteal a thaisceann daoine aonair chun iasachtaí a thabhairt dá gcliaint. Mar chúiteamh, ba cheart don bhanc daoine aonair a bhfuil a leas caipitil curtha i dtaisce acu a íoc. Braitheann méid na híocaíochta úis ar an ráta úis agus ar an méid caipitil a thaisc siad.
Téarmaí gaolmhara.
De ghnáth tagraíonn "bunráta" don ráta bliantúil a thairgeann an banc ceannais nó údarás airgeadaíochta eile ar thaiscí thar oíche. 
Féadfaidh an R"áta Céatadánach B liantúil" (RCB) tagairt a dhéanamh do RCB ainmniúil nó do RCN éifeachtach (RCBe). Is é an difríocht idir an dá cheann ná go dtugann an RCBe cuntas ar tháillí agus ar imshocraíocht, cé nach ndéanann an RCB ainmniúil amhlaidh 
Úsáidtear "an Ráta Coibhéiseach Bliantúil" (RCB), ar a dtugtar an ráta bliantúil éifeachtach freisin, chun cabhrú le tomhaltóirí táirgí a chur i gcomparáid le minicíochtaí imshocraíochta éagsúla ar bhonn coiteann, ach ní thugann sé cuntas ar tháillí.
Cuirtear "ráta lascaine" i bhfeidhm chun an luach reatha a ríomh.
Amaro Averna. Is licéar Iodálach é Amaro Averna sa chatagóir Amaro a tháirgtear i Caltanissetta, an tSicil. Tá sé ainmnithe i ndiaidh a aireagóir, Salvatore Averna, a chum an t-oideas i 1868. Déantar an deoch seo a tháirgeadh ar Oileán na Sicile agus meastar gur deoch thraidisiúnta í. Fuair Gruppo Campari an chuideachta Averna in 2014.
Fíorghás. Is gáis neamhidéalacha iad na fíorgháis a bhfuil spás ag a móilíní agus a bhfuil idirghníomhaíochtaí acu; dá bharr sin, ní chloíonn siad le dlí idéalach na ngás. Chun iompar na bhfíorghás a thuiscint, caithfear an méid seo a leanas a chur san áireamh:
I gcás fhormhór na bhfeidhmeanna, ní gá anailís mhionsonraithe den sórt sin a dhéanamh, agus is féidir neastachán an gháis idéalaigh a úsáid le cruinneas réasúnta. Ar an láimh eile, caithfear mionsamhlacha fíorgháis a úsáid gar do phointe comhdhlúthaithe na ngás, gar do phointí criticiúla, ag brúnna an-ard, chun éifeacht Joule-Thomson a mhíniú agus i gcásanna eile atá neamhghnách. Is féidir cur síos a dhéanamh ar an ndiall ón idéalachas leis an bhfachtóir in-chomhbhrúiteachta Z.
Edme Mariotte. Fisiceoir agus sagart Francach (Abbé) ab ea Edme Mariotte (c. 1620 - 12 Bealtaine 1684).
Beathaisnéis.
Rugtha i dTil-Châtel, ba é Edme Mariotte an mac ab óige le Simon Mariotte, riarthóir sa cheantar Til-Châtel Til-Châtel (d’éag 16 Lúnasa 1652), agus Catherine Denisot (d’éag 26 Meán Fómhair 1636 mar gheall ar phlá). Bhí a thuismitheoirí ina gcónaí i Til-Châtel agus bhí 4 leanbh eile acu: Jean, Denise, Claude, agus Catharine. Bhí Jean ina riarthóir i bParlaimint Pháras ó 1630 go dtí a bhás i 1682. Phós an bheirt Denise agus Claude, i réigiún Dijon, cé gur phós Catharine Blaise de Beaubrieul, comhairleoir an rí Louis de XIV. Bhí cónaí ar Catherine agus Blaise ar an tsráid chéanna 16, b’fhéidir ar an seoladh céanna, áit a raibh cónaí ar Jean. Ní fios faoi luathshaol Edme Mariotte. Is dócha go bhfuair sé a theideal “Sieur de Chazeuil” mar oidhreacht óna dheartháir Jean i 1682. Tagraíonn sé d’eastát a athar, a tugadh do Jean ar dtús. Bhí an t-eastát seo i réigiún Chazeuil.. Níl sé soiléir ar chaith Mariotte an chuid ba mhó dá luathshaol i nDijon, agus cá raibh sé roimh St Martin sous Beaune. Níl aon tagairtí ann chun é seo a dhearbhú. Sa bhliain 1668 thug Colbert cuireadh do Mhariotte páirt a ghlacadh sa "l'Académie des Sciences", áit a bhí comhionann leis an Chumann Ríoga. Ón am sin ar aghaidh d’fhoilsigh sé roinnt alt.
Dlíthe Burgos (1512). Fógraíodh na Dlíthe Burgos, nó Las leyes de Burgos, ar an 27 Nollaig 1512. B'shin é an chéad uair a rinneadh iarracht chun creatlach dlí a chruthú le haghaidh an chaidrimh idir lonnaitheoirí de chuid na Spáinne agus an pobal dúchasach i gcríocha cosúil leis an Easpáinneoil, Pórtó Ríce agus Iamáice.
Léirigh na dlíthe seo teannas idir soiscéalaíocht agus dúshaothrú an phobail dhúchasaigh, rud a bhí mar chuid de dhíospóireachtaí múnlaitheacha de chuid na hEorpa sa Nua-aois Luath maidir le cearta an duine.
Tony McCarroll. Is drumadóir Sasanach é Tony McCarroll (rugadh 4 Meitheamh 1971) agus duine de bhunaitheoirí an bhanna rac-cheoil Oasis. Sheinn sé na drumaí ar a gcéad albam, "Definitely, Maybe", agus ar "Some Might Say", an chéad singil de chuid Oasis a bhain uimhir a haon sna cairteacha amach, ón albam "(What’s the Story) Morning Glory?", sular díbríodh as an mbanna é sa bhliain 1995.
Seán Ó Laoghaire (Fínín). Poblachtánach Éireannach agus Fínín mór le rá ab ea Seán Ó Laoghaire (Béarla: "John O'Leary"). Rinne sé staidéar ar an dlí agus ar an leigheas araon ach níor bronnadh céim air, agus as a pháirt i mBráithreachas Poblachtach na hÉireann cuireadh i bpríosún é i Sasana sa naoú haois déag.
Luathshaol.
Rugadh i m[[Tiobraid Árann (baile)|baile Thiobraid Árann, Contae Thiobraid Árann é, agus cuireadh oideachas ar Ó Laoghaire (a bhí ina Chaitliceach) sa Scoil Ghramadaí Phrotastúnach áitiúil, i Scoil na Mainistreach, agus i gColáiste Caitliceach Cheatharlach ina dhiaidh sin. Shamhlaigh sé é féin leis na tuairimí a mhol [[Tomás Dáibhis]], agus bhuail sé le [[Séamas Mac Stiofáin]] i 1846.
Thosaigh sé a chuid staidéir ar an dlí i g[[Coláiste na Tríonóide]], Baile Átha Cliath, i 1847, áit a raibh baint aige, trí Chlub Grattan, le [[Cathal Gabhán Ó Dubhthaigh]], [[James Fintan Lalor (Éire Óg)|Séamas Fionntán Ó Leathlobhair]], agus [[Thomas Francis Meagher|Tomás Proinsias Ó Meachair]].
Tagairtí.
[[Catagóir:Daoine a cuireadh i Reilig Ghlas Naíon]]
[[Catagóir:Daoine as Contae Thiobraid Árann]]
[[Catagóir:Baill de BPÉ]]
[[Catagóir:Básanna i 1907]]
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1830]]
Mequinenza. Is baile agus bardas i gcúige Zaragoza, i bpobal uathrialach na hAragóine, sa Spáinn é Mequinenza (Aragóinis agus Spáinnis: [mekiˈnenθa]) nó Mequinensa (Catalóinis: [məkiˈnɛnsə]). Tá sé suite ar bhruach na habhann Segre, i ngar dá cumar leis an Ebro idir Damba Mequinenza agus Taiscumar Riba-roja.
Tógadh an taiscumar, ar a dtugtar "Mar de Aragón" freisin, idir 1957 agus 1964, agus tá sé ar cheann de na taiscumair is mó sa tír. Tá spás ann le haghaidh rámhaíochta agus curachóireachta a mheastar a bheith ar cheann de na cinn is fearr san Eoraip mar gheall ar a leibhéal cobhsaí uisce agus cé chomh furasta agus atá sé teacht air. Bíonn féilte San Blas agus Santa Águeda ar siúl i mí Feabhra agus is díol spéise na féilte seo i measc lucht turasóireachta san Aragóin.
Alan White. Is drumadóir rac-cheoil Sasanach é Alan Victor “Whitey” White (rugadh 26 Bealtaine 1972, Lewisham, Londain, Sasana) a bhfuil aithne air mar dhrumadóir an bhanna Shasanaigh Oasis ó 1995 go 2004. Roimh Oasis, bhí sé ina dhrumadóir do Starclub ó 1991 go 1994. Sheinn sé ar cheithre albam stiúideo de chuid Oasis, ar amhrán amháin ar "Don't Believe The Truth", ar dhá albam díolama, agus albam beo amháin le linn a thréimhse sa mbanna. Thosaigh sé leis an mbanna i mí Aibreáin 1995 tar éis gur tugadh bata is bóthar don chéad drumadóir, Tony McCarroll. Mhol cara de chuid Noel Gallagher, Paul Weller, White do Gallagher. Sheinn deartháir Alan, Steve, na drumaí do Weller le tamall fada. D’fhág White Oasis go luath in 2004 agus tháinig Zak Starkey, drumadóir The Who ag an am, agus mac le Ringo Starr, drumadóir The Beatles, isteach sa mbanna ina áit.
Arbatráiste triantánach. Is straitéis é arbatráiste triantánach chun buntáiste a ghnóthú de bharr na difríochta i gcás nach ionann na praghsanna sa mhargadh agus an praghas ba chóir a bheith ann le cothromaíocht.
Derek &quot;Pluto&quot; Moireach. Is láithreoir raidió agus teilifíse é Derek 'Pluto' Moireach (Béarla: "Derek Murray"), a oibríonn go príomha i gcláracha Gaelacha.
Tá sé mar phríomh-láithreoir sacar "Radio nan Gàidheal" ó 2007. "Chlúdaigh" sé feachtas "Chorn an Domhain", na babhtaí réamhchomórtais do EUFA, agus cluichí san Eoraip. Is tráchtaire spóirt é freisin don stáisiún teilifíse Gaeilge na h-Alban BBC Alba, agus ó am go chéile i mBéarla do "Sportsound" ar "BBC Radio Scotland" . Bhí sé ina thráchtaire spóirt ar an chlár nuachta "An Là", agus ar "An Caman", sraith ar bhuaicphointí camanachda a craoladh i 2007. Ainmníodh é mar ‘Láithreoir Raidió na Bliana’ ag "Féile na Meán Ceilteach" i 2008. 
Sna 1990idí, bhí Derek le feiceáil sa tsobaldráma Gaelach "Machair", ina ghlac sé páirt Iain MacÌomhair. I 1993-1994 bhí sé mar chuid den phríomh-chliar sa tsraith theilifíse grinn "Ran Dan", agus arís i 2003-2004 sa tsraith "Back on the Ran Dan" . I 2011 chuir sé féin agus Emma NicAonais an tsraith BBC Alba "Siuthad! Siubhal!", inar thaistil siad ar fud na hAlban ag baint triail as gníomhaíochtaí turasóireachta neamhghnácha.
Is as Nis ar Leòdhas é Derek. Bhí sé ina mhac léinn ag Sabhal Mòr Ostaig ó 1990 go 1991, agus ina dhiaidh sin ina phóilín le "Póilíní Shrath Chluaidh" . Tugann sé tacaíocht do Camanachd Leòdhais.
Cuireann sé a chlár ceoil féin, "Siubhal gu Seachd le Pluto," i láthair gach tráthnóna Luan go Déardaoin ó 5.30in go 7in ar "Radio na Gàidheal".
Athcheannach stoic. Gléas chun airgead tirim a íoc le scairshealbhóirí gnólachta is ea athcheannach stoic, sa tslí is go n-éilítear níos lú cánach orthu ná mar a dhéanfaí dá n-íocfaí díbhinní leo.
The Surfaris.  
Is banna rac-surfála Meiriceánach é The Surfaris, a bunaíodh i Glendora, California sa bhliain 1962. Is fearr aithne orthu mar gheall ar dhá amhrán a bhain na cairteacha amach i gceantar Los Angeles ar dtús, ansin go náisiúnta faoi Bhealtaine 1963: "Surfer Joe" agus "Wipe Out", taobh-A agus taobh-B den singil 45 céanna. Shroich "Wipe Out" uimhir a dó ar na cairteacha (Billboard 100) agus shroich "Surfer Joe" uimhir 62.
Insealbhaíodh na Surfaris i Músaem agus Halla Laochra an Cheoil in 2019 a bhuíochas leis an singil ollmhór "Wipe Out".
Trá na Sasanach. Is láthair stairiúil in aice le Baile an Sceilg in Uíbh Ráthach í Trá na Sasanach (Béarla: "Tranasassenach"). Bhí craobhacha éagsúla de Mhuintir Uí Shúilleabháin scaipthe ar fud iardheisceart na hÉireann le linn an chéad leath den 17ú haois. Bhí ceann de na craobhacha seo lonnaithe i gCaisleán Fhormaoileach i mBaile an Sceilg agus an Captaen Eoin Ó Súilleabháin Mór i gceannas orthu. Le linn Plandáil Chromail (1649-1653), dhiúltaigh an Captaen Ó Súilleabháin Mór géilleadh do Rialtas Shasana. Ansin bheartaigh fórsaí Shasana Ó Súilleabháin a chur faoi smacht agus thugadar faoina chuid tailte a ionsaí. 
Chuige seo d'fhág cabhlach de 3 nó 4 long Bá Thrá Lí chun tabhairt faoin ionsaí. Chrochadar ancaire i mBá na Scealg go luath ar maidin. Ansin chuireadar 160 fear i dtír roimh bhriseadh an lae. Tháinig na mairnéalaigh seo aniar aduaidh ar mhuintir na háite agus bhailíodar leo pé creach a d'fhéadfaidís lámh a leagan uirthi. Thiomáineadar stoic agus ainmhithe cois trá chun iad a chur ar bord loinge. Ghabhadar buíon den chosmhuintir agus thógadar iad mar ghialla chomh maith. 
Bhíodar díreach réidh chun na hainmhithe agus an chreach a thógáil ar bord nuair a tháinig an Captaen Eoin Súilleabháin agus a chuid fórsaí ar an bhfód. Thug sé ordaithe don dá chaptaen a bhí ina theannta iad féin a chur i bhfeac - an Captaen Ó Braonáin ar an taobh thoir den trá agus an Captaen Mac Suibhne ar an taobh thiar. Bhain an Captaen Eoin Ó Súilleabháin agus a chomplacht leas as claí mar bhalla cosanta, chun fogha a thabhairt faoi fhórsaí Shasana. 
Bhris cath fíochmhar amach agus goineadh an Captaen Súilleabháin sa cheathrú agus thit sé chun talaimh. Ansin d'ionsaigh an Captaen Ó Braonáin na Sasanaigh go fíochmhar. Níor thug sé deis do na Sasanaigh úsáid a bhaint as a lón airm. Bhí orthu dul i muinín na muscaed agus beaignití. Pící agus claimhte leathana a bhí ag na Gaeil agus iad sciliúil go maith leis na huirlisí troda seo. 
Buadh go tubaisteach ar thrí chomplacht Shasana. Maraíodh nó goineadh go dona a bhformhór agus éinne a d'fhan beo ghéilleadar go humhal. B'é an Captaen Edward Voclier a bhí mar chaptaen ar na Sasanaigh. Fear cróga ab ea é agus throid sé go fíochmhar. Goineadh é l0 n-uaire ach d'éirigh leis a chosa a thabhairt leis agus chuaigh sé í mbun snámha. Thóg bád dá chuid féin ar bord é. 
Theastaigh ó chuid de mhairnéalaigh Shasana na gialla Éireannacha a bhí acu a chrochadh. Níor aontaigh Captaen Voclier leis seo. Dúirt sé gur cath cothrom macánta a bhí ann agus shaoraigh sé na gialla. Tugadh a shaighdiúirí féin a bhí gonta ar ais dó. Maraíodh thart ar 30 de na Gaeil agus goineadh níos mó ná an uimhir sin. Faraor chuir an gortú a fuair an Captaen Ó Súilleabháin deireadh lena shaol mar shaighdiúir. 
Is de bharr an chatha seo a tugadh Trá na Sasanach ar an trá seo. Nuair a fuair Rialtas Shasana cuntas ar an gcath, bheartaíodar dún cosanta a thógáil in Oileán Dairbhre sa bhliain 1653 - san áit ina bhfuil an Tigh Solais anois, agus thógadar dún cosanta eile sa Neidín. Cuireadh buíon mhór saighdiúirí ar garastún sa dá dhún cosanta seo chun Ó Súilleabháin a smachtú agus a chur faoi chois.
Athchumasc stoc. Gnás san airgeadas is ea athchumasc stoc, lena laghdaítear líon na scaireanna stoic atá gan íoc.
Stephen Clements. Ba DJ Raidió agus láithreoir teilifíse i gCúige Uladh é Stephen Clements (17 Nollaig 1972 - 6 Eanáir 2020). Is fearr aithne air as an Q Breakfast Show a óstáil ar Q Radio ar feadh 7 mbliana go dtí Mí an Mheithimh 2019, agus The Stephen Clements Show ar BBC Raidió Uladh ó Mhí Mheán Fómhair 2019 go dtí a bhás.
Saol pearsanta.
Rugadh Clements i Latharna i 1972 agus ba mac é le Roy agus Helen Clements. Bhí deartháir, Gavin, aige agus ní raibh ach dhá chol ceathrar acu, Simon agus Wendy Davis. Bhí sé pósta ar Natasha agus bhí beirt chlainne acu, Poppy agus Robbie.
Rinne Clements staidéar ar thíreolaíocht ar an ollscoil agus bhí cónaí air sa Chóiré Theas ar feadh tréimhse agus é ag teagasc Béarla. Roimh a ghairm raidió, bhí Clements ina fhear díolacháin beorach.
Chuir Clements lámh ina bhás fhéin ar an 6 Eanáir 2020.
Gairm.
Citybeat / Q Radio (2010–2019).
Thosaigh gairm raidió Clements nuair a chuir sé scairt ar Citybeat le ceist a chuir fá chad é mar thiocfadh leis a bheith ar an raidió. Coicís ina dhiaidh dó taifeadadh taispeána a sheoladh isteach, bhí sé ar an aer.
Chuir Clements clár brifeasta Q Radio i láthair go dtí an 21 Meitheamh 2019 i dteannta le Sara Neill agus, níos déanaí, Cate Conway ar an stáisiún raidió tráchtála. Chuir an láithreoir iomaitheorach Stephen Nolan síos ar chlár Clements mar cheann de na cinn is nuálaí agus is greannmhaire ar éist sé leis riamh. Nuair a d'fhág sé, dúirt sé nach "rud ar bith níos lú ná pribhléid a bhí ann riamh" an seó a óstáil.
Ba é mír amháin den seó "Through the Window", coincheap raidió de Through the Keyhole. Sa mhír labhair Clements le carachtar agus lig sé d’éisteoirí buille faoi thuairim a thabhairt cén duine cáiliúil nó aghaidh áitiúil a bhí ann. Thug sé tagairtí grinn freisin do shaincheisteanna polaitiúla a bhí ag dul ar aghaidh. D'aithinn sé a bhean mar chumadóir an mhírn, i ndiaidh comhrá a bhí acu agus iad ar saoire.
Le linn na tréimhse seo scríobh sé leabhar sárdhíol, "Back In Our Day", a eisíodh ar an 15 Samhain 2017.
BBC (2019–2020).
I mí Mheán Fómhair 2019, d’fhógair Clements go bhfuair sé “post nach mbeadh deis aige a fháil arís” agus chuaigh sé isteach le BBC Raidió Uladh. Tháinig a sheó, Seó Stephen Clements nó "The Stephen Clements Show", in áit Seó Sheáin Coyle nó The Seán Coyle Show. Craoladh a chéad seó ar an 23 Meán Fómhair agus bhí a sheó deireanach ar an 6 Eanáir.
Chomh-chuir sé an tsraith theilifíse "Open for Summer" i láthair le linn an Chraobh Oscailte Gailf i bPort Rois in 2019 chomh maith le clár Children in Need de chuid BBC na sé chontae i mí na Samhna 2019 le Holly Hamilton.
Banc Forbartha na hÁise. Banc forbartha réigiúnach don Áise is ea Banc Forbartha na hÁise (ADB nó Asian Development Bank).
Il commissario Montalbano. Sraith theilifíse Iodálach is ea Il commissario Montalbano ("Cigire Montalbano"). Chuir RAI an clár le chéile agus eisíodh é an 6 Bealtaine 1999.
Clubanna seaimpíní an domhain peile. Cuimsíonn an liosta seo seaimpíní oifigiúla an chlub (de jure) do FIFA.
Comórtais.
Comórtas idir 1960 agus 2004 a bhí sa Chorn Idir-rannach idir foirne ó Chónaidhm UEFA agus Cónaidhm CONMEBOL. D'imir clubanna ionadaíocha ón mór-roinn is forbartha sa pheil an trófaí (go háirithe sna blianta sin); níos minice ná a mhalairt, thabharfadh seaimpíní Chorn Seaimpíní Chorn na hEorpa / UEFA agus na Copa Libertadores dúshlán dá chéile. Ar 27 Deireadh Fómhair, 2017, d’fhógair FIFA gurbh é an trófaí seo teideal oifigiúil an domhain (arb ionann é agus Corn Domhanda FIFA Chorn an Domhain) "" Ó 2005, tá Corn Domhanda FIFA curtha in ionad mar phríomhchomórtas na gclubanna peile ar domhan. agus cuireadh deireadh leis an gCorn Idir-rannach .
Is comórtas peile é Corn Club Domhanda FIFA a eagraíonn Cumann "Fédération Internationale de Football" (FIFA). Reáchtáladh an chéad chomórtas sa bhliain 2000 sa Bhrasaíl agus cé nach raibh aon chomórtas ann idir 2001 agus 2004, tá an comórtas ar siúl gach bliain ó 2005. Tá seacht gclub san iomaíocht, seaimpíní gach ceann de Chónaidhm FIFA: an Afraic (CAF), an Áise (AFC), Meiriceá Theas (CONMEBOL), an Eoraip (UEFA), Meiriceá Thuaidh, Meiriceá Láir agus an Mhuir Chairib (CONCACAF), an Aigéine (OFC) agus seaimpíní na tíre a óstáil an comórtas.
Tugann an trófaí teideal an domhain.
Montalbano óg. Sraith theilifíse Iodálach é an Montalbano óg ("san Iodáilis, Il giovane Montalbano"), cnaguirlisí de “Il commissario Montalbano”, in dhá eachtra déag 100 nóiméad a chruthaigh Andrea Camilleri agus a craoladh idir 23 Feabhra, 2012 agus 19 Deireadh Fómhair, 2015 i Rai 1. D’éirigh go hiontach leis an tsraith theilifíse.
Achoimre.
Go luath sna 90idí, ceapadh an Cigire Salvo Montalbano mar choimisinéir agus aistríodh é go Vigata (cathair samhailteach) sa tSicil, an t-oileán inar rugadh é.
Ebussuud Efendi. Ba dhlí-eolaí agus Ard-Mhuftaí de chuid na hImpireachta Otamánaí é Ebussuud Efendi, nó mar is fearr aithne, Hoca Çelebi ("Muhammad Ebussuûd Efendi", 30 Nollaig 1490 – 23 Lúnasa 1574). 
Bhí Efendi ina Ard-Mhuftaí ón mbliain 1545 go dtí gur éag sé sa bhliain 1574. Bhí páirt ríthábhachtach ag Efendi sna leasuithe fairsinge a rinne Suleiman Ollásach ar chóras dlí na nOtamánach, ach go háirithe chun iarracht a dhéanamh ar sharia agus qānūn, na dlíthe a leagadh síos an Sabhdán, a chur le chéile mar chóras dlí comhtháite.
Mar dhlí-eolaí den scoil (madhhab) Hanafi, tá clú agus cáil air go fóill mar gheall ar roinnt fatāwā a d'eisigh sé fad a bhí sé ina Ard-Mhuftaí, go háirithe an ceann míchlúiteach a cheadaigh marú na nIasaídeach ar bhonn creidimh.
Naisc sheachtracha.
Scríobh Eugenia Kermeli nóta beathaisnéise mionsonraithe maidir le Hoca Çelebi, ag díriú ar a chuid tuairimí i dtaobh an chaidrimh idir Críostaithe agus Moslamaigh.
Calum Kennedy. Amhránaí Albanach ab ea Calum Kennedy (a rugadh mar Malcolm Martin Kennedy ; 2 Meitheamh 1928 - 15 Aibreán 2006).
Beathaisnéis.
Rugadh Kennedy in "Orasaigh", sráidbhaile beag croiteoireachta ar Oileán Leòdhais. I 1955 bhuaigh sé bonn óir ag an Mòd in "Obar Dheathain", ag canadh i nGaeilge na hAlban. D'éirigh leis an chéad áit a bhaint amach i gCraobhchomórtas Bhailéad an Domhain i Moscó i 1957.
Bhí a chlár teilifíse féin aige, agus vótáladh mar "Pearsantacht Teilifíse Grampian na Bliana". Bhí sé pósta le buaiteoir bonn óir eile sa Mod, "Anna Latharna NicGillìosa", a d’éag i 1974. Chaith sé "breacan an fhéilidh" ar chlúdaigh a cheirnín fadseinnte.
Cinnte ba é an taifeadadh ab "fhearr a rinne" sé i mBéarla ná Islands of Scotland "a" taifeadadh don lipéad Decca Ace of Clubs go luath sna 1960idí. Tá leagan de "Land o 'Heart's Desire" i measc amhráin bhreátha eile i mBéarla.
Chuir an BBC clár le chéile go luath sna 1980idí darb ainm "Calum Kennedy's Commando Course," a dhoiciméadú (ar bhealach greannmhar, cé go raibh sé seo neamhbheartaithe ar dtús) turas tubaisteach timpeall Gaeltacht na hAlban i seanbhus. De réir mar a d’fhág níos mó agus níos mó dá comrádaithe an turas, taispeánadh peann marcóra dearg ag scriosadh iad ó phóstaer bolscaireachta. Ní raibh Kennedy sásta leis an gclár seo a thaispeáint, mar mhothaigh sé go ndearna sé magadh air, ach níl aon dabht ach gur phíosa teilifíse clasaiceach é an clár ó shin. D’éag sé, in aois a 77, in 
Saol pearsanta.
Is amhránaí í Fiona, iníon Kennedy freisin agus bhí sí ina comh-óstach ar feadh tamaill ar shraith leanaí an BBC "Record Breakers" le Roy Castle, agus is í a gariníon í an mainicín faisin agus an t-aisteoir Sophie Kennedy Clark. Bhí Teach Leethland Bóthar Glenpatrick, Elderslie faoi úinéireacht Kennedy, a bhfuil fágtha ina fhothrach le tine ó shin. Chomh maith le Fiona, bhí cúigear iníonacha eile ag Calum freisin, Kirsteen, Morag, Morven, Deirdre óna chéad phósadh le h"Anna Latharna NicGillìosa" agus Eilidh óna dara pósadh le Christine Kennedy.
Scoil Ríoga an Chabháin. Is meánscoil í Scoil Ríoga an Chabháin suite i gContae an Chabháin, Éire. Bhí sí ar cheann de na scoileanna a chruthaigh Séamas I sa bhliain 1608 chun oideachas a chur ar fáil do mhic na bhfeirmeoirí agus ceannaithe áitiúla i rith Plandáil Uladh. Tá ceithre “chomhscoil” aici: Scoil Ríoga Ard Mhacha, Scoil Ríoga Phort Abhla in Inis Ceithleann, Contae Fhear Manach, an Réamhscoil Ríoga Ráth Bhoth i gContae Dhún na nGall agus Scoil Ríoga Dhún Geanainn i nDún Geanainn, Contae Thír Eoghain.
Loch Taupó. Is loch in Oileán Thuaidh na Nua-Shéalainne í Loch Taupó.(Maorais:Taupō-nui-a-Tia) Is caildéara de Bholcán Taupó í. Le achar dromchla 616 ceintiméadar cearnach aici, agus is í an loch is mó de réir achar dromchla í sa Nua-Shéalainn, agus an dara loch fionnuisce is mó de réir achar dromchla san Aigéine gheopholaitiúil tar éis Loch Murray i Nua-Ghuine Phapua. Tá Oileán Motutaiko suite i gceantar thoir theas an locha.
Cumann Oiseanach Ollscoil Ghlaschú. Bunaíodh Cumann Oiseanach Ollscoil Ghlaschú in 1831 agus tá sé ar an darna chumann is sine ar an champas. Bunaíodh an cumann mar chumann díospóireachta Gaelach, ach anois tá sé mar sprioc ag an chumann suim i nGaeilge na hAlban agus sa chultúr Gaelach agus Ceilteach a chur chun cinn i measc mic léinn in Ollscoil Ghlaschú.
Eaglais Phreispitéireach Mhuine Díge. Is foirgneamh eaglaise é Eaglais Phreispitéireach Mhuine Díge atá mar chuid de preispitéir Chúil Raithin agus Léim an Mhadaidh den Eaglais Phreispitéireach in Éirinn. Tá sé suite taobh amuigh de Gharbhachadh, Contae Dhoire, Cúige Uladh, Tuaisceart Éireann.
Secular Talk. Is clár idirlín agus raidió liobrálach-forásach é Secular Talk "(Secular Talk Radio - The Kyle Kulinski Show" ina n-iomláine) faoi pholaitíocht agus nuacht a bhíonn a chuir i láthair Kyle Kulinski. Cuireadh tús leis an seó i 2008 agus chuaigh sé isteach i líonra TYT in 2013 . Sa lá atá inniu ann, déantar an seó a scannánú i New Rochelle i stát Nua-Eabhrac agus shroich sé cloch mhíle i Meán Fómhair 2017 le 500,000 síntiúsóir. I mí Eanáír 2020 thosaigh Kulinski podchraoladh darb ainm "Krystal, Kyle and Friends" le Krystal Ball, comhláithreoir The Hill's Rising with Krystal &amp; Saagar, scríbhneoir don Huffington Post, agus iar-scríbhneoir do MSNBC.