Trelis/gawiki huggingface dataset:
Madra pluaise seilge. Ball de chlann na madraí atá dúchasach do Mheiriceá Láir is Theas is ea an madra pluaise seilge. Dúdhonn le ceann éadrom donn; na cluasa, na cosa is an t-eireaball gearr. Áitríonn sé coillearnach is talamh féaraigh gar d'uisce, agus itheann creimirí den chuid is mó.
Madra Pomaránach. Madra beag bídeach a saothraíodh ó phóir spitse sa Bhreatain sa 19ú céad. An fionnadh tiubh déchisealach, an-fhada ar an muineál, na cosa agus ar chúl. An t-eireaball lúbtha ag an gceann agus iompartha trasna na droma.
Madra treorach. Madra a thraenáiltear chun cabhrú le duine dall a bhealach a dhéanamh go sábháilte trí thrácht na cathrach is sluaite daoine go háirithe. Póraítear na madraí go roghnach, labradóir a chrosphóraítear le gadhair órga loirg is madraí Gearmánacha aoire go minic.
Madragal. Is é is madragal ann ná amhrán ilfhónach, saolta gan tionlacan uirlisí de ghnáth. Saothraíodh go príomha é san Iodáil sa 16ú céad nuair a bhí Palestrina, Lassus, Gabrieli, Marenzio is eile i mbun a gceaptha. Meascán oiriúnach de stíl chordach is stíl chuntraphointeach, agus véarsaí tromchúiseacha is grámhara. Sa 17ú céad tháinig airíonna Barócacha isteach sna madragail Iodálacha (ceol aonair gutha, tionlacan continuo agus riachtanach iontu, i gceapadóireacht Monteverdi). Ar deireadh tháinig an chantáid ina ionad.
Maes Howe.  
Tuama seomrach ón 3ú mílaois RC ar Thìr Mòr Arcaibh na hAlban is ea Maes Howe, agus cosúil ar shlí le Sí an Bhrú i gContae na Mí. 
Faoi thulach 35 m ar thrastomhas, tá an bealach isteach, le ballaí cloch tirim, 7.3 m ar fhad. 
Tá seomra adhlactha croischruthach le boghta coirbéalta os a chionn, agus os cionn leac an dorais sliotán a ligeann solas na Gréine isteach is an ghrian ag dul faoi ar lá ghrianstad an gheimhridh. Istigh ann tá 24 scríbhinn rúnach, graifítí a scríobh creachairí Uiginneacha sa 12ú céad AD.
Magairlín. Is planda ilbhliantúil é an magairlín, agus é sa chlann "Orchidaceae", ceann de na clanna bláfara is mó forbartha, ina bhfuil 17,000 speiceas. Faightear ar fud an Domhain iad, ach amháin san Antartach, agus is flúirsí sna trópaicí iad. Fásann leath díobh ar an talamh is an leath eile ar chrann nó planda eile mar thacaíocht, bíodh is nach seadáin iad. Fásann bréagbhleibí ar an ngas díreach os cionn talún, a stórálann cothuithe is uisce. Fásann duilleoga is bláthanna uathu siúd. Bíonn na duilleoga méith, breac nó smeartha go minic, ag cumhdach an ghais ag a mbun. Cáiliúil as a mbláthanna mórthaibhseacha coimhthíocha agus a modhanna an-fhorbartha pailnithe. Sa bhláth bíonn ubhagán caol le 3 sheipeal anuas air, agus dhá pheiteal den chruth céanna is an 3ú peiteal mar a bheadh liopa íochtarach ornáideach ar chruth is dath éagsúil ó na peitil eile. Istigh sa bhláth bíonn 3 stiogma agus staimín nó dhó, iad go léir cónasctha i gcolún. Braitheann cruth an cholúin seo ar an speiceas a dhéanann an pailniú ar an magairlín ar leith, feithid, frog, fiú ialtóg. In an-chuid cásanna bíonn an pailneoir sainiúil don mhagairlín. Mar sin féin, crosphailníonn cuid mhaith magairlíní freisin. Tógann sé bliain go leith air aibiú agus 4 bhliain bláthú. Braitheann an pórú trádálach go mór ar shaothrú fíochán is modhanna póraithe, mar sin. Planda an-mheallacach dá lán daoine.
Magairlín na mbeach. Is ainm ar speicis éagsúla magairlín a fhaightear ar fud na hEorpa, iarthar na hÁise, agus tuaisceart na hAfraice é magairlín na mbeach. Na bláthanna suntasach mar go ndéanann siad aithris ar fheithidí. Bíonn liopa íochtarach an bhlátha cosúil le feithid bhaineann i ndath is comhdhéanamh, agus astaíonn boladh láidir cosúil le fearamón a aomann fireannach na feithide céanna. Déanann na fireannaigh iarracht cúpláil leis an aithriseoir, agus pailníonn an bláth. Tá speiceas ar leith a dhéanann aithris ar an mbumbóg atá in ann féinphailniú. Tá speicis ann a dhéanann aithris ar chuileoga, foichí, sábhchuileanna, agus fiú damháin alla.
Magellan. Lainseáladh an spásárthach seo i 1989 ón tointeálaí Atlantis chun cuairt a thabhairt ar Véineas agus pictiúir a ghlacadh de. Bhí córas íomháithe radair air chun na scamaill ar Véineas a threá. Thimpeallaigh sé Véineas gach 3 uair is 9 nóiméad, agus ghlac pictiúir de chrios dromchlach 16 km ar leithead thart ar an bpláinéad. Chlúdaigh na timpill seo suas le 90% de dhromchla an phláinéid roimh dheireadh obair an spásárthaigh. Rinne sé réada ar leithead 300 km a thaifeach ar na pictiúir seo. Tá Véineas an-chosúil leis an Domhan ó thaobh méide is dlúis de, ach is pláinéad tirim gan bheatha é a bhfuil a dhromchla te go leor chun luaidhe a leá, chomh te le 500 °C in áiteanna. Ar deireadh, ligeadh don spásárthach titim isteach ar Véineas, agus loisceadh go hiomlán é.
François Magendie. Fiseolaí is lia a rugadh i mBordeaux na Fraince ab ea François Magendie (1783-1855). Rinne sé taighde ar fhiseolaíocht na néaróg, agus thaispeáin difríochtaí idir néaróga an dromlaigh. Rinne sé taighde bunúsach dea-eagraithe ar na féitheacha, hipiríogaireacht na colainne d'ábhair choimhthíocha (anaifiolacsas), agus iarmhairtí drugaí ar an gcolainn.
Magma. Carraig leáite a chruthaítear trí mhaintlín an Domhain a pháirtleá le teas ón gcroíleacán. Faoi chúinsí geolaíocha ar leith, déanann an charraig leáite seo imirce suas tríd an screamh go reonn ina ionsá doigheartha, nó go n-éiríonn léi an dromchla a shroichint, áit a gcailleann sí a comhábhair inghalaithe is a mbrúchtann amach mar laibhe.
Magnóilia. Tom nó crann duillsilteach nó síorghlas, dúchasach d'oirthear Mheiriceá Thuaidh agus oirthear na hÁise is ea an mhagnóilia. Na duilleoga snasta go minic. Na bláthanna mór de ghnáth, cupánchruthach le cuid mhaith fáinní de theascáin iombhlátha bána nó bándearga. Strobalas, cosúil le buaircín le cuid mhaith cairpéal, is ea an toradh. An-chuid cineálacha an-choitianta. Mar gheall ar airíonna éagsúla, tógáil an bhlátha is a thoradh, mar shampla, meastar go minic gurb iad na plandaí bláfara is buntúsúla dá bhfuil ann. Os cionn 80 speiceas ann.
Magnón. In ábhair mhaighnéadacha, ascaluithe i dtreoshuíomh coibhneasta na nguairí adamhacha a chomhfhreagraíonn do thonnta maighnéadaithe. Is tonnta candamacha guaire iad na magnóin, a dhealraíonn mar cháithníní is féidir a scaipeadh le neodróin. Is féidir iad a bhrath i dturgnaimh, agus is tábhachtach iad i dtuiscint airíonna maighnéadacha is teirmidinimiciúla na n-ábhar maighnéadach.
René Magritte. Péintéir a rugadh i Lessines na Beilge ab ea René François Ghislain Magritte (21 Samhain 1898 - 15 Lúnasa 1967). Duine mór le rá i measc osréalaithe na Beilge sna 1920idí. Sna Stáit Aontaithe sna 1960idí, glacadh leis mar nuálaí luath popealaíne.
Mahagaine. Crann síorghlas atá dúchasach do Mheiriceá Láir agus oileáin Mhuir Chairib. Na duilleoga cleiteach, na bláthanna cúigpheitealach scothbhuí i gcrobhaingí scaoilte. Ceann de chuid mhaith adhmad a dtugtar "mahagaine" orthu, adhmad scothdhearg trom crua ardchaighdeáin a oibrítear go héasca.
Gustav Mahler. Cumadóir ceoil a rugadh i gKaliště na Seice (an Bhóihéim in impireacht na hOstaire ag an am) ab ea Gustav Mahler (7 Iúil 1860 – 18 Bealtaine 1911). Ina shaothar tá cuid mhaith amhrán, 9 siansa mórscála, agus siansa neamhchríochnaithe amháin. An t-amhrán is cáiliúla uaidh is ea "Das Lied von der Erde" (Amhrán an Domhain, 1908–1909).
Nasc ab ea Mahler idir traidisiún Ostra-Ghearmánach an 19ú haois agus nua-aoiseachas an luath 20ú haois. Cé gur aithníodh a stádas mar stiúrthóir agus é beo fós, ní raibh tóir leanúnach ar a chuid saothar agus le linn an Dara Cogadh Domhanda cuireadh cosc air sna tíortha a bhí faoi smacht na Naitsíoch. I ndiaidh 1945 chuir glúin nua d'éisteoirí fáilte roimh a chuid ceoil, agus bhí sé ar na cumadóirí ba mhó a shaothar seinnte agus taifeadta. Fanann an stádas sin aige go dtí an lá atá inniu ann. 
Rugadh isteach i dteaghlach Giúdach a raibh an Ghearmáinis acu. Ba léir a thallann cheoil agus é an-óg.
Maicis. Is spíosra í an mhaicis a fhaightear ón aral dearg cosúil le líon a bhíonn timpeall ar shíol an chrann noitmige. Cosúil le noitmig féin, bheadh sí nimhiúil dá n-íosfaí méid an-mhór di, mar go bhfuil támhshuanach inti.
Maidhm seicne. Gobadh amach fíocháin óna ghnáthionad trí oscailt chóngarach nó spás idir fíocháin. Samplaí is ea maidhm seicne bléine, maidhm seicne fhéimearach, agus maidhm seicne imleacánach, ina ngobann fíochán ón mbolg (an stéig, mar shampla) trí ionaid laga i mballa an bhoilg. Tagann na maidhmeanna seicne seo amach mar mhaiseanna ag gobadh amach sa bhléin, os cionn na leise uachtaraí, nó ag an imleacán faoi seach. Bíonn maidhmeanna imleacánacha coitianta go leor i measc leanaí, agus réitíonn siad taobh istigh de bhliain nó dhó. Is féidir go mbeidh amhras faoin soláthar fola don mhaidhm seicne agus go bhfaighidh an chuid sin fíocháin (fad éigin stéige, mar shampla) bás, rud a bheidh an-bhaolach do dhuine, agus is gá obráid phráinneach a dhéanamh i gcás mar sin. Tarlaíonn maidhmeanna seicne inmheánacha, mar shampla, i maidhm seicne hiatais nuair a ghobann cuid den ghoile isteach i gcuid íochtarach an chliabhraigh trí oscailt sa scairt.
Maidhm seicne hiatais. Gobadh amach chuid uachtarach na goile isteach i gcuid íochtarach an chliabhraigh trí oscailt sa scairt, a ligeann do chuid den éasafagas dul isteach sa bholg. Tarlaíonn an riocht seo minic go leor, agus de ghnáth ní baolach é, ach is éasca a tharlaíonn aife aigéid ón ngoile isteach san éasafagas. Níl aon líneáil cosanta san éasafagas, agus athlasfaidh an t-aigéad é. Mothaítear é seo mar dhó croí, pian dóite in íochtar an chliabhraigh.
Maidhmitheoir. Pléascán íogair, cosúil le fulmanáit mhearcarach nó aisíd luaidhe, a n-úsáidtear beagán de chun tús a chur le feidhmiú meáchain mhóir de phríomhphléascán. Úsáidtear an téarma céanna d'aon fheiste ina bhfuil pléascán madhmtha a ghníomhachtaítear le teas, bualadh, frithchuimilt, nó leictreachas.
Maigdiléanach. An cultúr seandálaíoch is déanaí in iarthar na hEorpa, ón gcuid is déanaí den ré Phailéiliteach (an chéad chuid den Chlochaois). Ainmníodh é as Pluais Mhaigdiléana sa Dordogne sa bhFrainc, a tochlaíodh i 1863. Faoi seo tá eolas ar chuid mhaith ionad, ó timpeall 17,000-12,000 RC, sa Spáinn, an Fhrainc, an Bheilg, an Bhreatain, an Ghearmáin, an Eilvéis, agus Poblacht na Seice. Is iad na hionaid is cáiliúla díobh na pluaiseanna péinteáilte i Lascaux agus Altamira.
Maighnéad. Foinse réimse mhaighnéadaigh. Dhá phol dhifriúla ann i gcónaí, ceann amháin a dtugtar "an pol thuaidh" air, "T", agus an ceann eile "an pol theas", "D". Ní féidir pol amháin aonraithe a fháil. Éarann poil chosúla a chéile, agus aomann poil neamhchosúla. Déantar buanmhaighnéad as ábhar fearómaighnéadach a nochtadh do réimse maighnéadach ar feadh tréimhse, de ghnáth. Is leictreamaighnéad ábhar oiriúnach croíleacáin le corna sruthiompartha timpeall air.
Maighnéadaihidridinimic. Staidéar ar iarmhairtí réimsí leictreacha is maighnéadacha ar shreabháin leictreasheoltacha atá faoi ghluaisne is ea an mhaighnéadaihidridinimic. Tá an-chuid taighde á dhéanamh ar phrionsabail mar seo chun fuinneamh leictreach a ghiniúint. Dóitear breosla, agus úsáidtear an teas uaidh sin chun sreabhán seoltach a théamh go dtí timpeall 4000 °C is a chur ag gluaiseacht trí chomhiompar trí phoil maighnéid. Ionduchtaítear sruthanna leictreacha sa sreabhán, agus faightear an fuinneamh leictreach amach uaidh trí thadhall a dhéanamh le dhá thaobh an tsreabháin. Meastar gur féidir an fuinneamh leictreach a ghiniúint le córas mar seo le héifeacht 60%, i gcomparáid le gnáthchóras ginte inar féidir éifeacht 40% ar a mhéid a bhaint amach. Níl na córais is gá chun leictreachas a ghiniúint trí mhaignéadaihidridinimic ann fós, mar baineann fadhbanna le cur i bhfeidhm an phrionsabail, ach is dócha go mbeidh a leithéid ann sna blianta atá romhainn.
Maighnéadaiméadar. Gaireas chun neart agus treo réimsí maighnéadacha a thomhas. Thóg Gauß ceann an-luath inar chroch sé maighnéad beag mar luascadán toirsiúin le sreang toirsiúin, ionas go raibh an maighnéad in ann rothlú go saor cothrománach, agus ba thomhas ar neart an réimse tréimhse an ascalaithe. I measc na maighnéadaiméadar nua-aoiseach, ceann amháin is ea an maighnéadaiméadar floscgheata, ina bhfuil péire leictreamaighnéad, fuinnmhithe le foinse sheachtrach voltais ailtéarnaigh, agus gineann siad seo comhartha i gcorna atá timpeall orthu mar fhreagairt ar an réimse atá á dtástáil. Tá maighnéadaiméadair chrióigineacha (nó SQUIDs) ann freisin. Úsáidtear maighnéadaiméadair i bhfeidhmeanna ina mbíonn réimsí maighnéadacha i ngeoifisic agus sirtheoireacht mhiotal.
Maighnéadaíocht. An mhóimint mhaighnéadach in aghaidh aonad toirte in ábhar a bhíonn ann mar thoradh ar mhóimintí maighnéadacha ar leith na n-adamh is na móilíní san ábhar sin. Is é M an tsiombail di, agus is é A m (aimpéar in aghaidh an mhéadair) a haonad. Is tomhas í ar cé chomh maighnéadaithe is atá ábhar. In ábhair dhiamaighnéadacha cuireann an mhaighnéadaíocht i gcoinne an réimse sheachtraigh, ach in ábhair pharamaighnéadacha athneartaíonn sí é. Sa dá chás, bíonn an mhaighnéadaíocht i gcomhréir leis an réimse seachtrach. Ach i gcás na bhfearómaighnéad, ní bhíonn aon ghaol comhréireach ag an maighnéadaíocht leis an réimse seachtrach, agus is féidir go mbeidh luach an-ard ag M gan aon réimse seachtrach.
Maighnéadaisféar. Réigiún timpeall ar phláinéad, nó rinn spéire eile sa Ghrianchóras, a bhfuil réimse maighnéadach aige agus an réimse sin brúite isteach ann ag an ngrianghaoth shruthaithe. Cruth deoire a bhíonn ar an réigiún seo, ach athraíonn a leithead is a chruth de réir mar a athraíonn an ghrianghaoth. Stóráiltear cáithníní luchtaithe ón ngrianghaoth is atmaisféar an Domhain i maighnéadaisféar an Domhain. Rinneadh an-chuid scrúdaithe is anailísithe air seo ó tháinig Explorer 1 ar chreasa Van Allen i 1958. Teilgtear cáithníní stóráilte ó am go chéile isteach sna réigiúin thuaidh is theas ar feadh an réimse mhaighnéadaigh, agus luasghéaraítear iad ar bhealaí nach dtuigtear i gceart fós. Imbhuaileann siad seo le hadaimh san atmaisféar, rud a dhéanann astaíochtaí a fheictear mar ghealáin. I measc na bpláinéad eile le réimsí maighnéadacha tá Iúpatar, Satarn, Úránas, Neiptiún, is Mearcair.
Maighnéadstraidhn. An t-athrú ar fhad ábhair fhearómaighnéadaigh nuair a chuirtear i réimse maighnéadach é. Mar shampla, crapann nicil ar feadh treo an réimse agus forbraíonn sa treo trasnach. Tarlaíonn sé seo mar thoradh ar ailíniú na bhfearann maighnéadach faoi iarmhairt an réimse sheachtraigh. Baintear feidhm as seo i dtrasduchtóirí áirithe ultrafhuaime.
Maignéató. Meaisín simplí is ea an maignéató a ghineann sruth ailtéarnach leictreach, ar an bprionsabal go ngintear sruth nuair a ghluaiseann seoltóir trí réimse maighnéadach. I gcineál amháin, rothlaítear corna sreinge tanaí idir poil maighnéid U-chruthaigh (adhmaint). Úsáidtear é le hinnill dócháin inmheánaigh chun na spréachbhearnaí a fhuinnmhiú. Bíonn cineálacha eile ann a thugann fuinneamh do shoilse rothar.
Maighnéatrón. Feiste chun micreathonnta a ghiniúint. Bíonn seomra folúsaithe inti le catóid lárnach, timpeallaithe ag anóid chomhlárnach. Timpeallaíonn na leictreoin a dhíchuirtear ón gcatóid an chatóid féin, faoi iarmhairt na réimsí leictreacha is maighnéadacha. Táirgtear micreathonnta mar thoradh ar athshondais idir na leictreoin ghluaiste agus cuasa san anóid. Saothraíodh ar dtús sna 1940idí é i gcomhair radair don chogadh domhanda, ach úsáidtear go forleathan inniu é in oighinn mhicreathonnacha.
Maighnéidít. Mianra ocsaíd iarainn, Fe3O4, le maighnéadas an-láidir nádúrtha. Ainm eile uirthi is ea "adhmaint". Mianach luachmhar iarainn.
Maignéis. Ocsaíd mhaignéisiam, MgO, a dtugtar "peireaclás" uirthi freisin. Solad bán le leáphointe 2850 °C a fhaightear trí charbónáit mhaignéisiam a théamh. Úsáidtear mar ábhar fritheasach í. Is fuadreán de chuid maigneise hiodráilithe é bainne maignéise, a úsáidtear mar phurgóid.
Maignéisít. Mianra, carbónáit mhaignéisiam (MgCO3), a chruthaítear trí charraigeacha a bhfuil cuid mhaith maignéisiam iontu a athrú le sreabháin. Cumann sí fosuithe mílítheacha maisiúla, ar foinse thábhachtach mhaignéisiam iad.
Maindilín. Téaduirlis a phioctar, timpeall 60 cm ar fhad. Saothraíodh é san 18ú céad ó sheanuirlisí eile. An cholainn piorra-chruthach, rud beag cosúil le liút, méarbhord crinnte le pionnabhosca siar ar uillinn ag foirceann an mhéarbhoird. 4 phéire sreang air, iad tiúnta cosúil le sreanga veidhlín, agus seinntear le figín é.
Máinliacht phlaisteach. Nódú craicinn is fíochán fochraicneach ó ionad sláintiúil ar an gcolainn go dtí ionad a ndearnadh damáiste dó trí ghalar, gortú, tráma, nó dó. Go minic, is gá an próiseas a dhéanamh i gcéimeanna chun fairsingí nochtaithe is easpaí fíocháin a chlúdach. Cuimsionn sí obráidí a dhéantar ar chúiseanna cosmaideacha freisin, cosúil le teannadh cneas aghaidhe, athmhúnlú sróine, méadú cíoch, saill mhímhaiseach a bhaint, is a lán eile.
Maintis. Feithid mheasartha nó mhór le colainn duaithnithe go maith agus ceann soghluaiste le súile móra. Fanann sí gan chorraí go dtagann a creach feithide gar di roimh iarraidh a thabhairt greim a fháil uirthi lena cosa tosaigh spíonacha. Timpeall 1,800 speiceas ann, agus i gcuid acu itheann an baineannach an fireannach le linn cúplála, ag tosú leis an gceann.
Maircíneacht. Snaschraiceann adhmad (ar dhathanna éagsúla an-snasta) is ea maircíneacht a chuirtear le troscán i bpatrúin mhaisithe, go minic i bhfoirm torthaí, bláthanna, is fásra. Teicníocht an-choitianta in iarthar na hEorpa sa 17ú-18ú céad. Rinneadh sárshaothar léi sa bhFrainc le linn réimis Louis XIV-XVI. Tugtar "páircíneacht" ar mhaircíneacht a eagraítear i bpatrúin gheoiméadracha, le hiarmhairt peirspictíochta uaireanta, a bhí coitianta i Sasana sa 17ú céad.
Mairimbe. Cnaguirlis cheoil is ea mairimbe, cosúil le xileafón, le barraí caola adhmaid is athshonadóirí miotalacha, ach réim níos lú agus buailtear é le buailteoir bog. Úsáidtear é i gceolfhoirne nua-aoiseacha agus popbhannaí.
Máirín na smeach. Ciaróg fhada, dúdhaite de ghnáth. Má bhíonn ciaróg fhásta ar a droim, is féidir léi í féin a chur ar a cosa le gluaiseacht scian claspa a dhéanann smeach ard. Maireann na larbhaí fada sorcóireacha (caochruaí) in ithir ag ithe fréamhacha, agus mar sin is féidir leo a bheith ina lotnaidí suntasacha ar bharra.
Mairlín. Ceann de chuid mhaith gaithiasc an-aclaí, ar féidir leo snámh go han-tapa, forleathan i bhfarraigí teo. Suas le 4.5 m ar fhad. An-tábhachtach ó thaobh tráchtála de, agus luachmhar mar iasc spóirt, an mairlín gorm is an mairlín stríocach go háirithe.
Mairnéalach fáin. Speiceas de tradescantia le duilleoga atá marún ar an taobh íochtarach. Planda coitianta baile.
Máirseáil (ceol). Ceol a dheartar chun a bheith oiriúnach le saighdiúirí ag máirseáil a thionlacan. Beagnach i gcónaí in am débhuilleach nó ceathairbhuilleach, agus luas measartha nó tapa (ach amháin i máirseáil sochraide). I measc na bpíosaí cáiliúla ceolchoirme tá an ‘Marche au supplice’ i Symphonie fantastique Berlioz (‘Mairseáil chun na Croiche’ i Siansa Fantaiseach, 1830), agus na máirseálacha i b"Pomp and Circumstance Elgar" (Mustar is Mórdháil, 1901-1907).
Mais adamhach choibhneasta. Is é is mais adamhach choibhneasta ann ná meánmhais ualaithe d’iseatóip de dhúil i gcomparáid le mais iseatóp carbón-12, a bhfuil mais 12 go cruinn aige.
Maiseanna adamh, a chuirtear síos i dtéarmaí aonaid maise adamhaí u. Mar shampla, sainmhínítear mais adamhach carbón-12 mar 12.0000 u, agus is í mais adamhach nítrigine-14 ná 14.0031 u. Úsáidtear Ar mar shiombail di. Thugtaí an meáchan adamhach air. I dtábla peiriadach na ndúl, luaitear mais an mheascán nádúrtha iseatóp den dúil: mar shampla, is é 14.0067 u an luach do nítrigin.
Mais chriticiúil (fisic). An méid is lú d'ábhar ineamhnaithe is gá a bhrú i gcruth ar leith chun imoibriú slabhrúil núicléach a choimeád ar siúl. Is é atá in imoibriú slabhrúil ná eamhnú i núicléis de ghlúin amháin a tháirgeann neodróin ó na himoibrithe eamhnaithe, a chuireann tús lena thuilleadh eamhnaithe, ar a laghad, den oiread céanna núicléas don chéad ghlúin eile. Imoibriú féinchoimeádta a bhíonn mar thoradh. Sa phróiseas seo, scaoiltear an-chuid fuinneamh teasa is radaíochta amach i gcodán beag de shoicind. I gcás sféar úráiniam-235, ba é 52 kg an mhais chriticiúil, agus trastomhas 17.4 cm ag an sféar sin.
Maisealaca.  
Cré-earraí glónraithe le stán is ea an Maisealaca (Idáilis: "Maiolica") a táirgeadh san Iodáil i bhfad roimh 1250 AD. Le linn na hAthbheochana, bhíodh an maisiúchán air an-chosúil le saothar phríomhphéintéirí an ama sin.
Mais-speictriméadar. I mais-speictriméadar, bristear móilíní ina mbloghanna go dtí maiseanna éagsúla.Is ionstraim an-tábhachtach anailíse í chun comhdhéanaimh adamhacha agus iseatópacha a aimsiú.&lt;ref name="FreamhanEolais"&gt;&lt;/ref Deighealtar na móilíní agus taifeadtar na méideanna coibhneasta, rud a thugann mais-speictream an mhóilín. Bíonn mais-speictream éagsúil ag móilíní éagsúla. Is féidir, dá bhrí sin, mais-speictriméadracht a úsáid chun anailís a dhéanamh ar ábhair amhail gáis ó ionad dumpála dramhaíola agus chun truailleáin orgánacha a rianú in uisce. Cheap an t-eolaí Briotanach Francis Aston (1877-1945) é i 1919.
Mais-speictriméadar léasair. Mais-speictriméadar a bhaineann feidhm as léasar chun sampla den ábhar atá le hanailísiú a ghalú le bheith oiriúnach le brú tríd an ionstraim. Is gá go mbeidh an sampla íon neamhthruaillithe. Is féidir an léas solais ón léasar a dhíriú ar shampla an-bheag, gan cur isteach ar an stáitsiú nó an meán greamaithe.
Maisteachtóime. Próiseas máinliachta ina mbaintear an brollach, nó cuid de, agus go minic na nóid limfeacha faoin ascaill a bhaineann leis. Cóireáil ar ailse urchóideach cíche.
Maisticítí. Tugtar maisticítí ar chealla le gráinníní iontu a chuimsíonn hiostaimín, heipirin, is ceimiceáin eile. Níl siad i láthair sa bhfuil, ach bíonn siad sa bhfíochán scaoilte tacaíochta mórthimpeall na bhfuileadán is na soitheach limfeach, go príomha sa chonair riospráide agus conair an díleá. Cuireann aon ghortú d'fhíochán nó aon ionfhabhtú tús le fuascailt na n-ábhar sna gráinníní sna maisticítí, agus cuireann sé sin freagairt athlasta nó ailléirgeach ar siúl.
Maistín. Madra mór baile. Ar dtús, aon mhadra mór, ach anois ceann de 3 phór: an seanmhaistín Sasanach (fionnadh gearr mílítheach, cosa is eireaball fada, ceann trom le cluasa gearra ar luascadh, soc is gialla domhain), an maistín Tibéadach atá tearc, agus an tósa Seapánach. Úsáidtear an t-ainm don tarbhmhaistín freisin.
Máistir díthreibhe. Nathair bhéaldearg thearc, dúchasach do Mheiriceá Láir is Theas. An nathair nimhe is mó sa Domhan Úr, suas le 3.5 ar fhad. An t-aon nathair sa Domhan Úr a bheireann uibheacha. Áitríonn sé foraoisí; oíchí; itheann mamaigh, suas le fianna beaga, fiú. Croitheann sé an t-eireaball nuair a scanraítear é, agus déanann siosarnach glórach sa scrobarnach.
Maistíteas buaibheach. Athlasadh na bhfíochán mamach in eallaigh, a chuireann tús le cailliúint shuntasach i dtáirgeadh bainne. Feiceálach nuair a bhíonn sé dian, agus cuireann isteach ansin ar an bhfaireog mhamach iomlán nó cuid mhaith di. Is féidir go mbeidh miocrorgánaigh éagsúla mar chúis leis an ngalar, agus is féidir iad a bhrath ó shamplaí den bhainne. Is féidir cásanna fochliniciúla a dhiagnóisiú trí chomhaireamh na gceall i samplaí. Is gá caighdeán an-ard sláinteachais is cleachtadh talmhaíochta chun cosc a chur ar an ngalar seo.
Malaicít. Mianra ar carbónáit chopair híodráitithe í, Cu2CO3(OH)2, a fhaightear i bhfosuithe síonchaite mianaigh chopair. Dath geal glas a bhíonn uirthi.
Malairt bhreosla. De bhrí go ndéanann ola, is cuma peitreal nó díosal, an-truailliú nuair a dhóitear mar bhreosla í in inneall dóchain inmheánaigh, tá an-tóir ar bhreoslaí eile nach ndéanfaidh an oiread céanna truaillithe. Tá meascán de mheatánól is peitreal á thástáil, agus taighde á dhéanamh ar na hinnill chun iad a oiriúnú dó. Tá gás nádúrtha in úsáid, bíodh is gur gá umar trom treisithe sa ghluaisteán chuige seo. Táthar ag tástáil eatánóil freisin d'fhonn é a úsáid in ionad peitril. Bíodh is go bhfuil baol inlastachta ag baint leis, tá taighde á dhéanamh ar hidrigin mar bhreosla i gcomhair feithiclí. Tá córais leictreacha á saothrú freisin chun feithiclí a fhuinnmhiú.