Trelis/gawiki huggingface dataset:
Love Island (clár teilifíse). Clár réaltachta teilifíse is ea Love Island, a tháinig chun cinn sa Ríocht Aontaithe sa bhliain 2005, de chuid ITV Studios ag an am, agus an-tóir air ó shin. Is saincheadúnas é, agus leaganacha go leor de ar fud an domhain.
Siamsaíocht.
Bíonn daoine tógtha le "Love Island" mar go mbaineann sé le a bheith ag féachaint ar shaol dhaoine eile agus ag cúlchaint fúthu sa bhaile agus ar na meáin shóisialta. Is scéalta daonna atá i gceist, turgnaimh shóisialta ina bhfeiceann muid caidrimh ag forbairt agus ag bláthú, croíthe á mbriseadh, agus áit a dtig linn amharc ar dhaoine áille.
Ach tarlaíonn b;fhéidir na píosaí is fearr de "Love Island" ar na meáin shóisialta agus ar líne an chuid eile den am nuair nach mbíonn an clár ar siúl. Is breá leis an lucht féachana anailís a dhéanamh ar na cinntí a dhéanann réalta an chláir, srl. 
Tá an pobal páirteach ann sa tslí agus gur féidir leis an bpobal vótaí a chaitheamh, 
Conspóidí.
Tharraing an clár conspóid go minic mar gheall ar an mbrú a bhíonn ar na rannpháirtithe agus iad i dteach ar feadh an tsamhraidh.
Toghcháin Áitiúla na hÉireann, 1920. Reáchtáladh Toghcháin Áitiúla na hÉireann, 1920 ar 15 Eanáir agus 12 Meitheamh 1920 (údaráis uirbeacha i mí Eanáir agus na húdaráis eile i mí na Bealtaine agus i mí an Mheithimh). Ba iad an chéad cheann inar úsáideadh vótáil ionadaíochta cionmhaire. Tar éis na dtoghchán dhearbhaigh go leor údarás áitiúil a ndílseacht do Dáil Éireann, a raibh iarmhairtí móra aige don chóras rialtais áitiúil in Éirinn.
Cogadh na Saoirse.
Ghearrfaí pionós ar údaráis áitiúla as a dtacaíocht le Dáil Éireann agus bheidís ag streachailt le deontais agus tacaíocht airgeadais a chailleadh ó Bhord Rialtais Áitiúil na Breataine. Rinne a lán comhairlí iarracht rátaí a bhailiú agus iad ag cur in aghaidh ruathar ó Chonstáblacht Ríoga na hÉireann agus ó Arm na Breataine.
Ionadaíocht chionmhar.
Athrú tábhachtach ab ea tabhairt isteach na hionadaíochta cionmhaire don chéad uair ar fud fad na hÉireann. Bhí sé le bheith mar bhunchloch do chóras polaitiúil na hÉireann. Féadtar breithniú ar an toghchán cathrach i gCorparáid Shligigh ar 15 Eanáir 1919, áit ar úsáideadh é ar dtús báire, mar cheann de na toghcháin áitiúla is tábhachtaí i stair na hÉireann agus ba thoghchán fíor-ionadaíoch agus daonlathach a bhí ann den chéad uair.
Salalah. Is cathair in Óman í Salalah (), príomhchathair Dhofar, cúige i ndeisceart na tíre. Tá daonra 355,000 ann. Is í an dara chathair is mó in Óman.
Stair.
Ba í príomhchathair Dhofar le fada agus rath mór air de bharr cúrsaí trádála san ochtú haois déag. Ach tar éis tréimhse meatha, glacadh isteach san Sultantacht Muscat í sa naoú haois déag.
Bhí sí mar phríomhchathair Óman go dtí go dtáinig Sultan Qabus id Al Said i gcumhacht sa bhliain 1970 agus a bhog a áit chónaithe agus de bharr sin, suíomh an ardchathair go dtí Muscat.
Eacnamaíocht.
Tar éis deireadh éirí amach chúige Dhofar sa bhliain 1975, rinneadh forbairt mór ar an gcathair.
Tarbh na hUaimhe.  
Is dealbh chloiche san Uaimh é Tarbh na hUaimhe.
Luca Ghini. Lia agus luibheolaí Iodálach ab ea Luca Ghini (Casalfiumanese, 1490 - Bologna, 4 Bealtaine 1556), suntasach mar chruthaitheoir an chéad luslann is luaithe ar taifead, chomh maith leis an gcéad ghairdín lusanna san Eoraip.
Beathaisnéis.
Rugadh Ghini i gCaisalphimanese, mac le nótaire, agus rinne sé staidéar ar an leigheas in Ollscoil Bologna. Faoi 1527 bhí sé ag léachtóireacht ann ar phlandaí míochaine, agus sa deireadh rinneadh ollamh de.
Bhog sé go Pisa sa bhliain 1544, ag coinneáil a theach i mBlogna. Chruthaigh sé an chéad luslann ("hortus siccus") an bhliain sin, ag triomú plandaí agus ag brú iad a idir píosaí páipéir, agus ansin iad a ghlúnú le cairtchlár. Ní mhaireann aon cheann dá bhailiúchán phlandaí cé go maireann an ceann a rinne a mhac léinn Gherardo Cibo timpeall na bliana 1532. Sa bhliain 1544 bunaíodh gairdín do phlandaí beo freisin, ar a dtugtar "Orto Botanico di Pisa". 
Níor fhoilsigh Ghini aon saothar luibheolaíoch suntasach dá chuid féin, ach tugadh suntas dó mar mhúinteoir a ndeachaigh go leor dá scoláirí ar aghaidh chuig gairmeacha suntasacha, lena n-áirítear Andrea Cesalpino (a chomharba mar stiúrthóir ar ghairdín na luibheolaíochta) agus Pietro Andrea Mattioli, ar chabhraigh Ghini leis, trí thaisteal timpeall na Meánmhara agus an an Neasoirthir sa tóir ar phlandaí a bhí ag dul le cur síos mistéireach Pedanius Dioscorides. I ndiaidh a bháis foilsíodh Placiti inar nochtaíodh modhanna Ghini.
Lucht na nIobóch. Treibh eitneach as an Nigéir iad na hIobóigh ar ionann iad agus 18% de dhaonra na tíre sin (tugan Igbo, Ibo, Eboe, srl chomh maith).
Bíonn lucht na nIobóch le fáil go háirithe sa Nigéir theas, sna Stáit Abia, Anambra, Ebonyi, Enugu, agus Imo.
Katie Holten. Ealaíontóir agus gníomhaí í Katie Holten atá lonnaithe i gCathair Nua-Eabhrac agus i mBaile Átha Fhirdhia, Éire, cé hí a teaghlach (cáiliúil).
Saol agus gairm bheatha.
Óige agus Oideachas.
D’fhás Holten aníos faoin tuath in Éirinn agus rinne sí staidéar sa Choláiste Náisiúnta Ealaíne agus Deartha i mBaile Átha Cliath, san Hochschule der Kunst i mBeirlín, in Ollscoil Cornell i Nua-Eabhrac agus in Institiúid Santa Fe i Nua-Mheicsiceo.
Ré thábhachtach dá saol.
Le breis is fiche bliain tá saothair déanta aici a thrasnaíonn ealaín, gníomhaíochas, éiceolaíocht, teanga agus stair. Tá a cleachtas tiomanta do chomhrac na héigeandála aeráide agus bithéagsúlachta. Nochtann a saothar comhoibríoch atá bunaithe ar thaighde an gaol dosháraithe idir Daoine agus Dúlra, idir córais orgánacha agus córais de dhéantús an duine.
Alice Fitzgerald. Altra Meiriceánach a d'oibrigh san Eoraip le linn agus i ndiaidh an Chéad Chogaidh Dhomhanda ab ea Alice Louise Florence Fitzgerald (13 Márta 1875 — 10 Samhain 1962). Bhronn Coiste Idirnáisiúnta na Croise Deirge Bonn Florence Nightingale uirthi i 1927, as an méid a bhain sí amach.
Cecilia Margaret Nairn. Céirshamhlóir agus péintéir Éireannach ab ea Cecilia Margaret Nairn (née Cecilia Margaret Campbell; 1791 – 4 Meitheamh 1857). Dhírigh sí ar phéintéireacht uiscedhatha de thírdhreacha agus ar mhúnlú bhláthanna as céir. Bhí pictiúir dá cuid ar taispeáint san Acadamh Ibeirneach Ríoga ó 1826 go 1851.
Rinne sí staidéar ar an bpéintéireacht lena hathair, John Henry Campbell, péintéir é féin. Nuair a bhí sí ocht mbliana déag d'aois, thosaigh sí ag taispeáint a cuid oibre i dtaispeántais éagsúla. Sa bhliain 1809, sheol sí saothar chuig an taispeántas ar Shráid Hawkins i mBaile Átha Cliath, agus lean sí ar aghaidh leis an nós seo ar bhonn leanúnach go dtí 1821. Sheol sí a cuid oibre go dtí an tAcadamh Ibeirneach Ríoga ó am go ham idir 1826 agus 1847 i gCill Airne agus Cill Mhantáin. Tá roinnt dá cuid uiscedhathanna in Iarsmalann Uladh.
Rugadh i mBaile Átha Cliath sa bhliain 1791 í. Bhí beirt deartháireacha aici, John agus Charles. Bhí John ina chónaí i mBéal Feirste agus ba dhearthóir patrúin damaisc agus línéadaigh é, agus bhí Charles ina oifigeach airm. Phós sí an péintéir capall Éireannach George Nairn (1799 – 25 Eanáir 1850). Fuair George bás ó thinneas fada pianmhar ar 25 Eanáir 1850, agus fuair sise bás roinnt blianta ina dhiaidh sin, in Oak House, Battersea, ar 4 Meitheamh 1857.
Lilla Vanston. Ba ealaíontóir agus dealbhóir Éireannach í Lilla Vanston (16 Bealtaine 1870 – 23 Márta 1959).
Eileen MacDonagh. Example Woman' (also known as: Example Woman of Explanation; place of birth (country), date of birth year of birth – place of birth] (country), date of death year of death) is an alleged woman used to create a sample biography for the WikiWomen project. The biography is copied to adapt to an existing WikiWoman.
Saol &amp; Gairm bheatha.
Bunús.
Rugadh Eileen MacDonagh sa Ghaobhach, Contae Sligeach i 1956. Ba Dealbhóir í ó 
Anseo deir sé cad as don bhean srl., go minic freisin cé hí a teaghlach (cáiliúil).
Óige agus Oideachas.
Anseo is féidir linn níos mó a fhoghlaim faoina hóige agus mar sin de.
Pósadh agus Teaghlach.
Seans go raibh an bhean pósta, nó go bhfuil sí fós. Seans freisin go raibh leanaí aici. Scríobh faoi sin.
Ré thábhachtach dá saol.
B’fhéidir go raibh tréimhse eile ann ina ndearna an bhean go leor rudaí tábhachtacha nó ina raibh taithí acu uirthi.
Gairm.
Cúiseanna a bhfuil clú uirthi; tábhacht nó tionchar ag baint léi.
Saol déanach agus bás.
Nuair atá sé sin indéanta, scríobhaimid faoin bhean, cén chuma a bhí ar dheireadh a saoil agus cén dóigh a bhfuair sí bás. B’fhéidir go raibh sí tinn nó go bhfuair sí bás le seanaois.
Oidhreacht.
Cad eile atá againn den bhean seo? Ar fhág sí leabhair nó saothar eile, an féidir linn fós cuairt a thabhairt ar áiteanna ina raibh sí ina saol agus rianta fágtha? Rud éigin mar sin.
Katherine Plunket. Saol &amp; Gairm bheatha.
Bunús.
Rugadh Plunket ar an darna is fiche de mhí samhain 1820. A seanathair na William Plunket an cead Barún, Príomh Saensailéir Éireannach. Is í ag duine is sine a fuair bás in Éireann riamh. Bhí sí 111 bliain agus 327 lá d'aois nuair a fuair sí báis.
Pósadh agus Teaghlach.
Seans go raibh an bhean pósta, nó go bhfuil sí fós. Seans freisin go raibh leanaí aici. Scríobh faoi sin.
Ré thábhachtach dá saol.
B’fhéidir go raibh tréimhse eile ann ina ndearna an bhean go leor rudaí tábhachtacha nó ina raibh taithí acu uirthi.
Gairm.
Cúiseanna a bhfuil clú uirthi; tábhacht nó tionchar ag baint léi.
Saol déanach agus bás.
Nuair atá sé sin indéanta, scríobhaimid faoin bhean, cén chuma a bhí ar dheireadh a saoil agus cén dóigh a bhfuair sí bás. B’fhéidir go raibh sí tinn nó go bhfuair sí bás le seanaois.
Oidhreacht.
Cad eile atá againn den bhean seo? Ar fhág sí leabhair nó saothar eile, an féidir linn fós cuairt a thabhairt ar áiteanna ina raibh sí ina saol agus rianta fágtha? Rud éigin mar sin.
Beatrice Gubbins. Cúlra.
Gubbins, Beatrice (1878-1944), péintéir tírdhreacha agus péintéir figiúirí. Rugadh í ar an 19ú Meán Fomhair 1878. Bhí sí mar an daoine is óige de bheirt deartháireacha agus cúigear deirfiúracha. Bhí an cúigear deirfiúracha go léir bodhar. Chónaigh Beatrice Edith Gubbins lena ceathrar deirfiúracha ag Teach Dunkettle i gContae Chorcaigh. D'fháiltigh an teaghlach Gubbins ó Chontae Luimnigh, Agus Gubbins ag péinteáil, dúsáid sí pailéad dathanna a bhí spreagtha ag na coillearnacha agus na páirceanna timpeall teach s'aicí. Ar feadh na mblianta fada bhí sí ina ball den Queenstown Sketch Club. 
Taisteal.
Agus í ina bean óg, thug sí cuairt ar go leor áiteanna áilleachta sárscéimhe in Éirinn. Thug a dialanna le fios go raibh fonn uirthi taisteal thar lear. Sa bhliain 1899, thug sí cuairt ar an Iodáil. Tamaill gairid ina dhiaidh sin (1905), d’fhill sí ar ais ar an Iodáil.
Lisa Marie Presley. B'amhránaí í Lisa Marie Presley (1 Feabhra 1968 – 12 Eanáir 2023). Ach bhí sí ní b'aitheanta mar iníon Elvis Presley agus mar bhean chéile Michael Jackson sna 1990idí. 
Bhí sí i láthair ag searmanas na Golden Globes ar 9 Eanáir 2023, ach togadh í chuig an ospidéal mar gheall ar thaom croí dhá lá ina dhiaidh. Roimhe sin, rinneadh máinliacht bhairiatrach uirthi agus chuaigh cúrsaí in aimhréidh.
Toghchán an Chinn Comhairle chun Teach na nIonadaithe i Stáit Aontaithe Mheiriceá, 2023.  
I Stáit Aontaithe Mheiriceá i dtús mí Eanáir 2023, bhí Teach na nIonadaithe ina chocstí agus an Páirtí Poblachtánach ag iarraidh Ceann Comhairle nua, nó Spéicéir, a thoghadh. Cé go raibh tromlach acu sa Teach, ní raibh siad ar dtús in ann aontú ar éinne, tar éis vóta i ndiaidh vóta. Fuair Kevin McCarthy 203 vóta sa chéad bhabhta, agus 218 gcinn de dhíth, ach d’imigh sé ar gcúl go mall ina dhiaidh. Ní bhfuair sé ach 201 tar éis ocht vóta.
Bhí fiche Ionadaí ó “Pháirtí na Saoirse”, atá i bhfad amach ar an eite dheis, go láidir ina choinne. Bhí obair an Tí, agus cuid mhór d'obair rialtas na Stát Aontaithe fiú, ar fad i sáinn.
Faoi dheireadh, bhí an lá ag McCarthy sa 15ú bhabhta. 
As oifig.
I mí Dheireadh Fómhair 2023, bhí McCarthy curtha as oifig mar Spéicéir. Is é an chéad cheannaire i stair sheomra íochtair Chomhdháil na Stát Aontaithe a baineadh den phost. Vótáil ochtar Poblachtánach ón eite fhíordheis den pháirtí i gcoinne cheannaire a bpáirtí (216 go 210 an vóta). 
Níos déanaí, thug Donald Trump a chuid tacaíochta a thabhairt do Jim Jordan, fearr a mheastar le bheith ar dhuine de na polaiteoirí is coimeádaí sa Chomhdháil. Bhí ar an gComhdháil spéicéir a cheapadh roimh an 17ú de mhí na Samhna chun dúnadh féideartha an rialtais a sheachaint.
Toghadh Mike Johnson mar Spéicéir ar 25 Deireadh Fómhair, i bhfad amach ar an eite dheis
Whipping Boy (Banna Éireannach). Banna ceoil Éireannach a sheinn rac ailtéarnach a bhí in Whipping Boy. Bhí siad gníomhach ó dheireadh na 1980í go dtí deireadh na 1990idí. D'eisigh siad 3 albam lánfhada.
Stair.
Bunaíodh Whipping Boy i Baile Átha Cliath sa bhliain 1988, agus b'iad seo a leanas na baill: Fearghal McKee (amhránaíocht), Paul Page (giotár), Myles McDonnell (dordghiotár, amhránaíocht), agus Colm Hassett (drumaí).Ar dtús, sheinneadh siad leaganacha clúdaigh d’amhráin de chuid The Velvet Underground agus The Fall, agus "Lolita and the Whipping Boy" an t-ainm a bhí orthu. Ghiorraigh siad ainm an bhanna nuair a d'fhág an giotáraí mná.
Tar éis cúpla EP a chur amach ar an lipéad Cheree, d'eisigh siad a gcéad albam, "Submarine" i 1992 ar Liquid Records. Chabhraigh a gcuid ceolchoirmeacha beo leo cáil an bhanna a mhéadú, agus bhí míchlú áirithe orthu freisin toisc go ngearradh McKee é féin le gloine bhriste agus é ar ardán. Fuair an t-albam ardmholadh ó na criticeoirí cé nár éirigh leis ó thaobh na tráchtála de. D'éirigh leo comhaontú a bhaint amach le Columbia Records dá bharr, dream a d'eisigh dara halbam an bhanna, "Heartworm", i 1995, chomh maith le trí shingil ar éirigh go measartha maith orthu. Moladh "Heartworm" go mór, agus dúirt Allmusic gur "an earth-shatteringly powerful experience" a bhí ann. Scar an grúpa ó chéile sa bhliain 1998 tar éis do Columbia bata agus bóthar a thabhairt dóibh, rud a d'fhág nár eisíodh an tríú halbam. Eisíodh an t-albam Whipping Boy (albam) sa bhliain 2000 ar lipéad an bhanna féin "Low Rent".
Rinneadh an banna a athbheochan i Meán Fómhair 2005, agus fógraíodh roinnt ceolchoirmeacha in Éirinn. Tháinig deireadh leis an gcéad leagan amach bunaidh a bhí ar an mbanna sa bhliain 2006. Rinne McKee agus Hassett an banna a athbheochan sa bhliain 2011, gan cead Page agus McDonnell. Ghlac Killian McGowan agus Finn O'Connor a róil siúd. D’eisigh na ceoltóirí sin singil dar teideal “No One Takes Prisoners Anymore” sular tháinig deireadh leis an leagan amach sin den bhanna in 2012.
Margaret Skinnider. Réabhlóideach agus feimineach ab ea Margaret Frances Skinnider (28 Bealtaine 1892 – 10 Deireadh Fómhair 1971). Throid sí le linn Éirí Amach na Cásca 1916 i mBaile Átha Cliath mar naoscaire, agus ba í an t-aon bhean a gortaíodh sa gníomhaíocht.Mar scabhta, moladh í as a crógacht. Tagraíonn Sadhbh Walshe di mar ""the schoolteacher turned sniper" ", sa nuachtán "The New York Times".
Paul Cornu. Sa bhliain 1907, rinne Paul Cornu ( 15 Meitheamh 1881 - 6 Meitheamh 1944) an chéad eitilt i héileacaptar. Níor mhair an eitilt ach 20 soicind, áfach, agus níor éirigh an héileacaptar ach troigh amháin ón talamh.
Leanne Kiernan. Is peileadóir Éireannach í Leanne Kiernan a imríonn mar thosaí do Learpholl den WSL agus d'fhoireann Phoblacht na hÉireann.
Rugadh ar an 27 Aibreán 1999 i gCoill an Chollaigh, Cabhán í.
Luathshaol.
D'fhreastail Kiernan Baileborough Community School, áit ar imir sí d'fhoireann footsal na gcailíní sa scoil.
Yosano Akiko. Yosano Akiko' (nó Ho Sho), 7 Nollag 1878 i dTóiceo, 26 Bealtaine 1942)
Rose Maynard Barton. Is ealaíontóir Angla-Éireannach í Rose Maynard Barton. Rugadh i mBaile Átha Cliath í, ar an 21ú Aibreán 1856. B'ealaíontóir uiscedhatha í agus phéinteáil sí tírdhreach, radharcanna sráide, gairdíní, agus bailedhreacha in Éirinn agus i Sasana.
An Drúcht Geal Ceo (The Foggy Dew).  
Is bailéad bríomhar beoga é "The Foggy Dew," nó as Gaeilge, "An Drúcht Geal Ceo," amhrán neartmhar agus stairiúil faoi Éirí Amach 1916.
An Canónach Charles O’Neill as Contae an Dúin a scríobh na bunliricí i mBéarla.
An Drúcht Geal Ceo.
Ba é an t-údar iomráiteach as Rann na Feirste i nGaeltacht Thír Chonaill, Séamas Ó Grianna, a d’aistrigh go Gaeilge é. ‘An Drúcht Geal Ceo’ an teideal a thug ‘Máire’, ainm cleite Uí Ghrianna, ar an amhrán.
Liricí.
‘Gabháil síos a’ gleann dom i measc na gcrann
Go dtí an chathair aoibhinn shuairc
Bhí na slóite teann fána mílte lann
A’ teacht aníos gan ghruaim
Ní raibh crónán caoin as béalaibh píob
Ná drumaí a’ tógáil gleo
Ach an clog go binn a’ cur fáilte bhinn
Roimh an aingeal sa drúcht geal ceo.
Chroch siad in airde a mbrat go hard
Os cionn Chaisleán Bhaile Átha Cliath
Níor ní leo bás ‘fháil ag Sud-El-Bar
Agus Éire ina ndiaidh i bpian.
Is ó lár na Mí sea ghluais an scaoth
De laochra líofa beo
Agus slóite Gall a’ bailiú ’nall
A gcuid gunnaí sa drúcht geal ceo.
Ar shiúl mar chadhain, mo chreach is mo léan
Tá na céadta curadh cruaidh
Tá a gcnámha sínte ag Suvla an tsín
Nó fá chósta na mara thuaidh
Dá bhfaigheadh siad bás sa bhaile ar láimh
Leis an Phiarsach tá inniu sa ghlóir
Bheadh a n-uaigh faoin tsliabh i measc na bhFiann
Mar a dtiteann an drúcht geal ceo.
Siad plúr na laoch a thit faraor
I mbriseadh cruaidh na Cásc’
Agus d’fhág siad sinn go cráite tinn
Ag éagaoin fána mbás
Is bhí súile an tsaoil a’ breathnú an ghnímh
A rinne clanna Gael sa ghleo
Na leoin a d’éag le solas gléigeal
Na saoirse sa drúcht geal ceo.
Phill mé aníos fán ghleann arís
Is mo chroí bocht lán de bhrón
Is mé scartha chóich’ le plúr na laoch
Nach bhfeicfinn arís níos mó.
Is i lár na hóich’ sea bhímse ag guí
Le bhur gcónaí bheith sa ghlóir
Nó ruaig sibh na tráill, a fheara Fáil
Nuair a thit sibh sa drúcht geal ceo.
Bailéad. Is é is bailéad ann amhrán a insíonn scéal i véarsaí gairide.
Stair.
Ní raibh an téarma ‘bailéad’ in Éirinn roimh Phlandálacha an 17ú céad. Is de bhunadh Shasana (agus na Breataine) an chuid is mó de na seanbhailéid atá le fáil in Éirinn.
Marg (críoch). San Eoraip mheánaoiseach, b'ionann marg, go ginearálta, agus fearann críche de chineál ar bith, murab ionann is "croílár" náisiúnta. Go sonrach, b’ionann marg agus teorainn idir ríochtaí nó crios maolánach neodrach, faoi chomhrialú dhá stát, ina bhféadfadh dlíthe éagsúla a bheith i bhfeidhm. Sa dá chiall sin, bhí feidhm pholaitiúil ag an mharg, amhail rabhadh a thabhairt faoi ionsaithe míleata nó trádáil trasteorann a rialáil.
Mar thoradh ar na marga bhí teidil ar nós marcais (firinscneach) nó banmarcais (baininscneach) i Sasana, "marqués" (firinscneach) agus "marquesa" (baininscneach) i dtíortha ina labhraítear Spáinnis, chomh maith le réigiúin na Catalóinise agus na Gailísise, "marquês" (firinscneach) agus "marquesa" (baininscneach) i dtíortha ina labhraítear Portaingéilis, "markesa" (firinscneach agus baininscneach araon) san Euskadi, "marquis" (firinscneach) nó "marquise" (baininscneach) sa Fhrainc agus in Albain, margrave ( ; firinscneach) nó margravine ( , baininscneach) sa Ghearmáin, agus teidil chomhfhreagracha i stáit Eorpacha eile.
Sanasaíocht.
Eascraíonn an focal "marg" sa deireadh ó fhréamh Phróit-Ind-Eorpaise* "mereg-", a chiallaíonn "imeall, teorainn". Tháirg an fhréamh * mereg - margo na Laidine (" imeall "),"mruig" na Sean-Ghaeilge (" teorainn "), "bro" na Breatnaise (" réigiún, teorainn, gleann ") agus Peirsis agus Airméinis "marz" ("teorainn"). Ba é an focal Prótai-Gearmáinis "*marko" ba chúis leis an bhfocal Sean-Bhéarla "mearc" agus Fracise "marka", chomh maith leis an tSean-Lochlannais "mörk" a chiallaíonn "teorainn, foraois", agus díorthaithe ó "merki" "teorainn, comhartha", a léiríonn talamh chríche. idir dhá lárionad cumhachta.
Dealraíonn sé gur chiallaigh "mark" sa tSean-Bhéarla "teorainn" nó "comhartha teorann", agus níor tháinig an bhrí chun cinn ach níos déanaí chun "comhartha" a chuimsiú go ginearálta, "tuiscint" agus "rian".
Ghlac ríocht Angla-Shacsanach Mhercia a hainm ó "mearc" na Sacsan Thiar "marga", a rinne tagairt go sainráite sa chás seo do shuíomh na críche ar an teorainn Angla-Shacsanach leis na Rómhánaigh-Briotanaigh ar an taobh thiar.
Le linn Ríshliocht na bhFrancach agus na gCairilínseach, scaipeadh úsáid an fhocail ar fud na hEorpa.
Caomhnaíonn an t-ainm Danmark ó na focail ghaolmhara Sean-Lochlainnise "merki" ("teorainn") "mörk" ("adhmad", "foraois") suas go dtí an lá atá inniu ann. I ndiaidh aontú na hOstaire leis an nGearmáin("Anschluss"), d'athbheoigh rialtas Naitsíoch na Gearmáine an seanainm 'Ostmark' don Ostair.
Bratach Belgorod. Formheasadh an bhratach reatha an 22 Iúil, 1999 le cinneadh Uimh 321, ó Chomhairle Cathrach na dTeachtaí Bhelgorod, Uimh.
Cur síos.
Léiríonn bratach chathair Bhelgorod (canbhás gorm le stríoc bán ag a bun) leon buí ina sheasamh ar a chosa deiridh agus iolar bán ag eitilt os a chionn. Tá siombalachas na cathrach níos mó ná 300 bliain d’aois agus bhí sé le feiceáil le linn réimeas Pheadair Mhóir. Bhronn an Sar Rúiseach an t-armas do mhuintir Bhelgorod i gcuimhne ar an mbua ar na Sualainnigh i gCath Poltava (1709). Sa bhliain 1712, léiríodh an t-armas ar bhratach reisimint Bhelgorod, a chloígh an namhaid, agus i 1727 rinneadh siombail den chúige nua-bhunaithe í.
Foréigean gnéasach. Áiríonn foréigean gnéasach (nó foréigean inscne nó foréigean dírithe ar inscne) foirmeacha foréigin, amhail foréigean i ndlúthchaidreamh, ionsaí gnéasach (lena n-áirítear éigniú agus ciapadh), foréigean síceolaíoch agus eacnamaíoch, gáinneáil ar dhaoine, striapachas éigeantais, sclábhaíocht, agus cineálacha éagsúla de chleachtais dhíobhálacha, mar phóstaí leanaí agus/nó cleamhnas, ciorrú ball giniúna ban, coireanna a dhéantar ar son na honóra mar a thugtar air, ginmhilleadh éigeantais, toircheas éigeantais agus steiriliú éigeantais.
Is ionann foréigean inscne agus ceann de na mí-úsáidí is forleata ach is lú aitheanta in aghaidh chearta an duine. Gníomh nó bagairt díobhála é a dhéantar ar dhuine mar gheall ar a n-inscne. Cuireann foréigean inscne le bochtaineacht agus le drochshláinte ar fud an domhain agus cuireann sé bac ar an-chuid daoine, mná a bhformhór acu, leas a bhaint as lán a n-acmhainneachta.
Sochaí.
Tá foréigean inscne (in aghaidh na mban go minic) bunaithe ar ghaol cumhachta struchtúrach ordlathach agus neamhionann atá fréamhaithe i noirm inscne a bhaineann le cultúr. Taispeánann sé freisin an t-ordú san ord siombalach agus cultúrtha, agus is minic a nochtann sé é féin i bhforéigean díreach.
Cluichí Comhlathais 2026. An Cluichí Comhlathais 2026, ar a dtugtar go hoifigiúil ag na cluichí an XXIII Cluichí Comhlathais, atá le bheith ar siúl i réigiún na Victoria, an Astráil ó 17 Márta go dtí an 29 Márta 2026.