Trelis/gawiki huggingface dataset:
An Háig. Is í an Háig (Béarla: The Hague; Ísiltíris":" Den Haag) an phríomhchathair ar an Ollainn Theas san Ísiltír. Tá 500 000 duine (ó 1 Meán Fómhair 2011) ina gcónaí ann agus is í an tríú chathair is mó san Ísiltír, i ndiaidh Amstardam agus Rotterdam. Tá an Háig lonnaithe in iarthar na hÍsiltíre, i lár chomhchathair Haaglanden agus i gcúinne thiar theas de chuid na comhchathrach níos mó ar a dtugtar "Randstad". 
Rialtas.
Tá an Háig mar shuíomh do rialtas, parlaimint agus Cúirt Uachtarach na hÍsiltíre, mar aon le Comhairle an Stáit, ach ní príomhchathair na hÍlstíre í os rud é gurb é Amstardam príomhchathair na tíre ó thaobh an bhunreachta de. Tá Rí Willem-Alexander na hÍsiltíre ina cónaí in Huis ten Bosch agus oibríonn sí i bPálás Noordeinde sa Háig. Tá na hambasáidí eachtracha uile agus 150 eagraíocht idirnáisiúnta lonnaithe sa chathair, lena n-áirítear an Chúirt Bhreithiúnais Idirnáisiúnta agus an Chúirt Choiriúil Idirnáisiúnta. Dá bhrí sin, is ceann de na príomhchathracha a óstálann na Náisiúin Aontaithe (in éineacht le Nua-Eabhrac agus leis an nGinéiv) í an Háig.
Stair.
Bunaíodh an Háig timpeall na bliana 1230 nuair a cheannaigh Floris IV, Cunta na hOllainne, talamh feadh linne (ar a dtugtar "Hofvijver" faoi láthair) d'fhonn cónaí seilge a thógáil. Sa bhliain 1248, shocraigh William II, Cunta na hOllainne agus Rex Romanorum, an cónaí a shíneadh go pálás. Fuair sé bás sa bhliain 1256 roimh an pálás a chur i gcrích, ach chríochnaigh a mhac Floris V codanna den phálás agus is é an Ridderzaal (Halla na Ridirí), atá fós ann faoi láthair, an chuid is suntasaí. Baintear úsáid as fós le haghaidh ócáidí polaitiúla, ar nós óráid bhliantúil an mhonarc ón ríchathaoir. 
Ón 13ú haois ar aghaidh, bhain cuntaí na hOllainne úsáid as an Háig mar a n-ionad riaracháin agus a gcónaí agus iad san Ollainn.
Ainm agus stádas.
Luadh an Háig don chéad uair mar 'Die Hage' i ndoiciméad ó 1242. Sa chúigiú haois, úsáideadh an teideal níos foirmiúla 'des Graven hage', sin 'coill an chunta' go litriúil. Mar sin, bhí fochialla ar nós 'fál an chunta, clós príobháideach nó tailte seilge' ag baint leis. Úsáideadh 's Gravenshage go hoifigiúil don chathair ón 17ú haois ar aghaidh. Faoi láthair, ní úsáidtear an teideal seo ach i ndoiciméid oifigiúla. Baineann an chathair féin úsáid as "Den Haag" i ngach cumarsáid eile.
Cultúr.
Is fairsing an bailiúchán ealaíne atá sa Kunstmuseum Den Haag. Tá an Kunstmuseum ar cheann de na músaeim is mó san Eoraip, agus tá os cionn 160,000 saothar ealaíne ann.
Foirgneamh Art Deco is ea foirgneamh an Kunstmuseum, foirgneamh a dhear ailtire de chuid na hÍsiltíre, H.P. Berlage.
Tíreolaíocht.
Tá ocht gceantar (stadsdelen) oifigiúla sa Háig. Tá siad roinnte i gcodanna níos lú (wijken).
Amstardam. Is í Amstardam príomhchathair agus limistéar bhardasach is mó na hÍsiltire. Tá an chathair, dárb an t-ainm "Mokum" i gcanúint Amstardama (tagtha as an teanga Giudáis), i gcúige Ollainn Thuaidh, ar bhruach na habhann Amstal agus cois an Oibh. Bunaíodh í san 12ú haois mar shráidbhaile beag iascaireachta. Dhíorthaigh ainm na cathrach ó dhamba ("dam" in Ollainnis) amháin san Amstal ón 13ú haois. Fuair an bhaile cearta cathrach timpeall ar 14ú haois agus d'fhás go ceann de na cathracha tráchtála ar fud an domhain i Ré Órga na hOllainne. Ón deireadh na 16ú haois tháinig fús na daonra ar shíntí na cathrach. Mar sin de, thógadh fáinne na canálacha, a bhfuil ar an liosta UNESCO d'oidhreacht na cruinne agus iad ina ndíol spéise amháin na cathrach. Díolaí spéise eile atá músaeim, mar Ard-mhúsaem na hÍsiltíre, Músaem Cathrach, Músaem Van Gogh, Teach Áine Fráinc, na Ballaí. Tá clú agus cáil ar Amstardam mar gheall ar na dlíthe liobrálacha atá ann maidir le drugaí agus gnéas. Tá dá ollscoilte in Amstardam agus cónaítheoirí le naisiúntaí is dífriúla sa chruinne aici. Níl Parlaimint na hÍsiltíre suite in Amstardam; tá sí suite san Háig. 
Ar an chéad Eanáir 2012, bhí limistéar bhradasach Amstardama ina comhaireamh 790,044 cónaítheoirí. Lena ceirtleáin bhí timpeall 1.1 milliún daoine ina gcónaí in Amstardam ar feadh Lúnasa 2010 agus mar gheall ar sin, tá Amstardam i dtéarmaí daonra an chathair is mó san Ísiltír. Tá 2.3 milliún daoine ina gcónaí i Réigiún Amstardama, a n-áirítear measc nithe Almere, An Ghaoth, Sánstáit agus Puirmeirint. Tá Amstardam cathair amháin de Cathracha Teorann freisin. Roinneadh Amstardam i seacht gcodanna cathrach, a bhí roinnte i gcomharsanachtaí eile. 
Gailearaí.
&lt;br&gt;
An Meánoirthear. Is réigiún tíreolaíochta é An Meánoirthear. Is téarma ginireálta í seo, agus tá a lán tuairimí eile éagsúla faoin sainmhíniú.
Liosta tíortha.
Is iad na tíortha atá páirteach sa réigiún seo go traidisiúnta ná:
Natal. Tá níos mó ná ciall amháin le Natal:
An Ghuáin. Is tír i dtuaisceart Mheiriceá Theas í an Ghuáin. Is iar-choilíneacht Bhriotanach í. Is í Georgetown an phríomhchathair.
Guáin na Fraince. Is roinn thar lear ("département d'outre-mer", nó DOM sa Fhraincis) de chuid na Fraince í Guáin na Fraince ("Guyane française" sa Fhraincis, "Guyane" i gceart). Tá an tír lonnaithe i oirthuaisceart Mheiriceá Theas, idir Suranam agus an Bhrasaíl, ar an gcósta Atlantach. Cé nach bhfuil sí suite san Eoraip, is cuid den Aontas Eorpach í an chríoch seo. Tá sí le feiceáil ar nótaí an euro. Is é Cayenne an phríomhchathair. Tá 229,000 éigin duine ina gcónaí i nGuáin na Fraince (meastachán ó INSEE a rinneadh sa bhliain 2010). Tá lárionad spáis Eorpach i gKourou ar an gcósta siar ó Chayenne. Is í an Fhraincis teanga oifigiúil na roinne agus tá fásteanga Ghuáin na Fraince á labhairt go forleathan ann chomh maith. Thairis sin tá Béarla, Spáinnis, fásteangacha eile (cosúil leis an teanga Saamaka nó Saramacca, atá bunaithe ar an mBéarla) agus teangacha bundúchasacha Meiriceánacha cosúil leis an teanga Arawak le cloisteáil, ach is í an Fhraincis an teanga ardstádais ar fud an réigiúin.
Tá vóta ag muintir Ghuáin na Fraince i dtoghcháin uachtaránachta na Fraince. I dtoghcháin na bliana 2017, ar an 8ú Bealtaine, vótáil 64.9%
% ar son Emmanuel Macron agus chaith 35.1% vóta ar son Marine Le Pen. Vótáil 41.9% de mhuintir na hoileáin sa toghchán is déanaí ach bhí 4% do na vótaí millte agus bhí 9.2% eile bán.
Is í Guáin na Fraince an roinn is mó atá ag an bhFrainc - ó thaobh an achair de tá sí níos mó ná aon seachtú cuid den Fhrainc Eorpach féin. I gcomparáid leis an achar seo áfach, tá an daonra an-bheag, agus duine as gach beirt ina chónaí i réigiún na príomhchathrach, Cayenne. Tá Guáin na Fraince á rialú ag an tionól ionadaíoch ar a dtugtar "Assemblée de Guyane", a tháinig i gcomharbas ar chomhairle na ranna agus comhairle an réigiúin.
Ollscoil na hÉireann. Ollscoil na hÉireann. Ollscoil a cuireadh ar bun mar oidhre ar ollscoileanna na banríona in Éirinn. Tugtar "National University of Ireland" uirthi i mBéarla. 
Bhí an Coláiste Ollscoile i mBaile Átha Cliath bunaithe mar ollscoil Chaitliceach, agus na cinn i nGaillimh agus i gCorcaigh ina ollscoileanna banríona. Tugadh aitheantas don choláiste cliarlathais i Maigh Nuad níos déanaí mar choláiste ollscoile.
Tá iarmhic léinn na gcoláistí thuas ceadaithe vótáil i dtoghchán do sheanadóirí i Seanad Éireann.
Feidhmchláir aistriúcháin. Is uirlis aistriúcháin ríomhchuidithe é feidhmchláir aistriúcháin ná feidhmchlár ríomhaireachta, a úsáidtear mar chabhair chun aistriúchán a dhéanamh idir teangacha éagsúla.
Cruthaíonn an t-aistritheoir daonna foinse theanga agus sprioctheanga, agus de réir mar a bhíonn aistriúchán á dhéanamh coinnítear taifead i gcuimhne an ríomhaire de na téarmaí a úsáidtear san aistriúchán, ionas gur féidir leis an aistritheoir an t-ábhar céanna a úsáid arís agus aistriúchán nua idir lámha. 
Briseann an feidhmchlár an téacs ina bhlúirí nó abairtí srl agus cuardaíonn sé a chuimhne le teacht ar ábhar atá mar an gcéanna leis nó cosúil leis. 
Más féidir meaitseáil iomlán a dhéanamh déanfaidh an ríomhaire an t-aistriúchán nó cuirfidh sé moladh ar fáil de réir an chéatadáin meaitseála atá socraithe ag an úsáideoir. 
Dá mhéad oibre a dhéantar leis an bhfeidhmchlár is ea is cruinne a bhíonn sé, agus is féidir leis an aistritheoir a tháirgiúlacht a mhéadú dá réir.
Garraíodóireacht. Is ceird í an gharraíodóireacht ina cothaítear plandaí le haghaidh tírdhreach deas a chruthú.
Henry Ford. Tionsclóir is innealtóir meicnice ba ea Henry Ford, agus bhunaitheoir an Ford Motor Company (30 Iúil, 1863 – 7 Aibreán 1947). 
Saol.
Rugadh Henry Ford gar do Dearbom, Michigan.sa bhliain 1863. Ó 1891 thosaigh sé ag obair do chomhlacht Edison i nDetroit. Ach ina am saor, shaothraigh Ford feithicil cheathair-rothach, fuinnmhithe ag inneall dócháin inmheánaigh. 
Bhunaigh sé a chomhlacht gluaisteán féin i nDetroit sa bhliain 1903. Rinne réabhlóid bhunúsach sa tionsclaíocht lena mhodh táirgthe, bunaithe ar líne cóimeála, agus thug isteach a Model T sa bhliain 1908. Faoi 1918 ba Model Ts leath de na gluaisteáin sna Stáit Aontaithe. 
Thóg sé an coimpléasc monarchana is mó ar domhan ar bhruacha Abhainn Rouge i nDearbom i 1917-38. Ina dhiaidh sin tháirg sé tarracóirí is eitleáin.
Cathair Mheicsiceo. Is í Cathair Mheicsiceo príomhchathair Mheicsiceo agus í ar an gcathair is mó sa tír sin freisin. Tá tuairim is naoi milliún duine (8.81 milliún sa bhliain 2009) ina gcónaí sa chathair féin, agus níos mó ná 21 milliún duine sa Mhórcheantar Chathair Mheicsiceo. Dá bhrí sin, is í an chathair is mó a bhfuil pobal a labhraíonn Spáinnis acu, an mhórcheantar is mó sa Leathsféar Thiar, agus an 10ú ceirtleán uirbeach is mó ar domhan. Tá se suite i lár na tíre i nGleann Mheicsiceo.
Stair.
An Ré Astacach.
Bhunaigh na hAstacaigh a bpríomhchathair, Tenochtitlán, ar oileán i Loch Texcoco sa bhliain 1325. Bhunaigh na Spáinnigh cathair an lae atá inniu ann ar fhothracha Tenochtitlán, príomhchathair na nAstacach, tar éis dóibh Impireacht na nAstacach a chur faoi chois sa 16ú haois.
20ú haois go dtí an t-am i láthair.
Ar an 19 Meán Fómhair 1985, bhí crith talún (8.0 ar an scála Richter) i gCathair Mheicsiceo, agus maraíodh 5,000 - 45,000 duine.
Mary Wollstonecraft. Ba scríbhneoir as Londain, Sasana í Mary Wollstonecraft (27 Aibreán 1759 - 10 Meán Fómhair 1797) ag deireadh an 18ú haois. Feimineach neamhleithscéalach ab ea í. Tá clú an fheiminigh uirthi inniu ach bhí a cáil amuigh mar bhean de chineál eile ar fad ag an am. 
Éire.
Ar feadh 1786-1787, bhí Wollstonecraft ina cónaí i mBaile Átha Cliath (15 Cearnóg Mhuirfean) ar feadh tamaill agus chaith sí seal ag obair i gCaisleán Bhaile Mhistéala"." D'éirigh sí ina réabhlóidí ag an am sin, is cosúil. Chinn sí bheith ina údar agus bhog sí go dtí Londain, agus ansin Páras. 
Feimineachas.
Bhí Wollstonecraft an-tógtha leis an bhfeimineachas roimh ré. Scríobh sí an leabhar clúiteach faoi chearta na mban, "A Vindication of the Rights of Woman", i 1792. B'ait le daoine feimineach ag an am, fiú sa Fhrainc. 
Réabhlóid.
Scríobh Wollstonecraft an leabhar, "An Historical and Moral View of the French Revolution", i bPáras. 
Bás agus oidhreacht.
Níor chaith Wollstonecraft ach 9 mbliana ag scríobh. 
Agus í ag tabhairt linbh ar an saol, fuair Wollstonecraft bás coicís níos déanaí. Saolaíodh iníon di, Mary Wollstonecraft Shelley, údar "Frankenstein".
Is de shuimiúlacht gurbh í Mary Wollstonecraft is géire a shonraigh an ceangal idir sclábhaíocht na mban agus sclábhaíocht na tíre faoi rí uilechumhachtach, ach gurb iad na mná is túisce a íslíonn agus a tháiríonn iad féin i láthair na mórgachta ríoga, a scríobh Alan Titley. 
Meatacht intleachtúil a thug a fear céile William Godwin ar an lúitéis náireach seo, nuair a d'fhoilsigh sé beathaisnéis faoi Wollstonecraft, "Memoirs of the Author of A Vindication of the Rights of Woman" (1798).
Coimeádachas. Is dearcadh polaitíochta é an coimeádachas (tugtar an "caomhnachas" air scaití) a chuireann an bhéim ar chaomhnú na bhfiúntas traidisiúnta. Tá sé ar an taobh eile den speictream polaitíochta ón dearcadh radacach. 
I measc na smaointeoirí coimeádacha, tá an státaire Éireannach Edmund Burke a thug sainmhíniú ar cad ba chiall leis an gcoimeádachas. Dúirt sé "chun caomhnú, caithfimid leasú".
Denver, Colorado. Is í Denver príomhchathair stát Colorado agus an chathair is mó ann freisin. Tugtar "an chathair míle ar airde" ar Denver mar gheall ar a hairde. Tá sí suite timpeall tríocha ciliméadar ó na Sléibhte Carraigeacha. Tá 554,636 duine ina gcónaí ann de réir an daonáirimh ó 2000 agus timpeall dhá mhilliún go leith sa cheantar uirbeach.
Damba Hoover. Is damba mór coincréite é Damba Hoover ar abhainn an Cholarado ar an teorainn idir stáit Arizona agus Nevada. Cuireadh tús leis an obair thógála sa bhliain 1931 agus críochnaíodh dhá bhliain roimh an dáta pleanáilte í sa bhliain 1936. Ba é Frank Crowe an t-innealtóir a thóg an damba.
Lionel Messi. Is imreoir peile idirnáisiúnta Airgintíneach é Lionel Andrés Messi (a rugadh ar 24 Meitheamh 1987 i Rosario, an Airgintín). Tá cáil ar Messi mar cheann de na himreoirí is fearr i stair an tsacair. Tá sé ghradam Ballon d’Or buaite aige chomh maith le deich Sraith na Spáinne agus ceithre Shraith na Seaimpíní (go dtí 2020).
Gairm.
D'imir sé ar dtús le Newell's Old Boys ina chathair dhúchais, Rosario, ach bhog a thuismitheoirí go Barcelona agus é 11 bliain d'aois chun cóir a fháil ar mhí-eagar easpa hormón a bhí aige. 
Bhain sé páirt i dtriail don Barcelona agus é 13 bliain d'aois. Bhí sé chomh maith sin go raibh sé ag imirt do Barcelona B, an dara foireann, go luath ina dhiaidh sin. 
D'imir sé a chéad chluiche don chéad fhoireann i nDeireadh Fómhair 2004 i gcoinne Espanyol agus fuair sé a chéad chúl i gcoinne Albacete ar an 1 Bealtaine 2005.
I Lúnasa 2020, d’fhógair Messi, go raibh sé ag iarraidh Barcelona a fhágáil tar éis fiche bliain leis an gclub. De réir Messi, bhí sé in ann an club a fhágáil saor in aisce mar gheall ar chlásal ina chonradh, ach níor aontaigh an club leis an léirmhíniú seo.
Thosaigh sé ag imirt le Paris St Germain sa Fhrainc, idir 2020-2023.
I mí an Mheithimh 2023, d’fhógair Messi go raibh sé ag bogadh go Meiriceá. Bhog sé go Inter Miami, club peile ina bhfuil David Beckham ar dhuine de na húinéirí. Tháinig an nuacht aniar aduaidh ar lucht iriseoireachta na peile, a bhí ag súil go rachadh Messi go dtí an Araib Shádach, mar a rinne a sheaniomaitheoir Cristiano Ronaldo.
Corn an domhain.
Sa bhliain 2022, chaill an Fhrainc i gcoinne na hAirgintíne i gcluiche ceannais chorn an domhain dhá mhíle is fiche a dó a imríodh i gCatar. Bhain stair leis an gcluiche mar an chéad chluiche ceannais Chorn an Domhain agus scóráil imreoirí ag an dá fhoireann ar a laghad faoi dhó. Ba iad Messi agus Kylian Mbappe na Fraince na himreoirí sin. Tháinig deireadh leis an gcluiche le ciceanna pionóis agus fuair an Airgintín ceithre phionós ar dhá phionós na Fraince.
Edmilson Gomes. Is imreoir idirnáisiúnta sacair é Edmilson Gomes, ainm iomlán José Gomes Edmilson, (rugadh 10 Iúil 1976 in Taquaritinga, an Bhrasaíl). D'imir sé mar chúlaí láir le São Paulo F.C., Olympique Lyonnais agus F.C. Barcelona. Tá sé ag imirt faoi láthair le Real Zaragoza sa Spáinn. 
D'imir sé 36 cluiche leis an bhfoireann idirnáisiúnta Brasaíleach, an chéad cheann ar 18 Iúil 2000, agus bhuaigh sé an Corn Domhanda sa bhliainital 2002. Tá pas Iodálach aige a ligeann dó imirt mar imreoir ón Aontas Eorpach.
Víctor Valdés. Is coimeádaí cúil peile Catalónach é Víctor Valdés Arribas (rugadh 14 Eanáir 1982 in L'Hospitalet de Llobregat, an Chatalóin). Imríonn sé le FC Barcelona sa tsraith Spáinneach. Thosaigh sé ag imirt le Barcelona B, foireann thánaisteach, sa bhliain 1992. Bhain sé an chéad fhoireann amach, ach níor imir sé ach corrchluiche le linn na mblianta 2002-03. Tar éis imeacht Roberto Bonano ba é Valdés an cúl báire ab fhearr agus is beag nár imir sé i ngach cluiche ón mbliain 2004-05 ar aghaidh.
Carles Puyol. Is imreoir sacair idirnáisiúnta Catalónach é Carles Puyol Saforcada (rugadh é ar an 13 Aibreán 1978 i La Pobla de Segur, Lleida) a imríonn le F.C. Barcelona. Is é captaen na foirne faoi láthair freisin. Is ceann de na cúlaithe is fearr ar domhan é agus imríonn sé go rialta le foireann idirnáisiúnta na Spáinne.
Mark van Bommel. Is iarimreoir sacair idirnáisiúnta Ollannach é Mark van Bommel (rugadh ar an 22 Aibreán 1977 i Maasbracht, san Ísiltír). D'imir sé le F.C. Barcelona, PSV Eindhoven, Bayern Munich, agus F.C. Internazionale Milano. Bhí sé ag imirt le PSV Eindhoven arís sa bhliain 2013 nuair a d'fhógair sé go raibh sé le héirí as an sacar.
Muir Bhailt. Tá Muir Bailt suite i dtuaisceart na hEorpa. Clúdaíonn sí 377,000 km2 (146,000 sq mi). Tá nasc idir Muir Bhailt agus an Mhuir Thuaidh, idir an Danmhairg agus an tSualainn.
Samuel Eto'o. Is imreoir sacair idirnáisiúnta Camarúnach é Samuel Eto'o (rugadh 10 Márta 1981 i Nkon, Camarún). Imríonn sé le Internazionale i Milano faoi láthair. 
D'fhreastail Eto'o ar Acadamh Spórt Kadji in Douala, príomhchathair Chamarún. D'imir sé le UCB Douala i gcomórtas Chraobh Chamarún sa bhliain 1996. Chaith sé sé bliana faoi chonradh le Real Madrid ach níor imir sé ach trí chluiche dóibh. Chaith sé an chuid is mó dá am, ceithre bliana go leith, ar iasacht le Real Mallorca. Sa bhliain 2003 bhuaigh sé Copa del Rey leis an gclub sin, i gcoinne Recreativo de Huelva. Bronnadh an teideal Imreoir Afracach na Bliana air trí bliana i ndiaidh a chéile, 2003 go 2005, an chéad duine chun an éacht sin a bhaint amach. Tá sé gnóthach i bhfeachtas frith-chiníochais sa Spáinn, tar éis mí-úsáid chiníoch a fhulaingt. Aistríodh Eto'o go hInternazionale le tosnú i mí Eanáir 2011. I Meán Fómhair 2021, d’fhógair Samuel Eto’o, a iarrthóireacht d’uachtaránacht Chónaidhm Peile Camarún (Fecafoot).
Deco. Is imreoir sacair idirnáisiúnta é Anderson Luis de Souza (rugadh 27 Lúnasa 1977 i São Bernardo do Campo, An Bhrasaíl) a bhfuil aithne níos fearr air faoin leasainm Deco. Is peileadóir idirnáisiúnta é don Phortaingéil. Imríonn sé le Fluminense sa Bhraisíl faoi láthair. Roimhe sin d'imir sé le Chelsea i Sasana, FC Porto sa Phortaingéil, Barcelona sa Spáinn, agus trí clubanna i Bhrasaíl. D'imir sé le Corinthians, FC Alverca agus Salgueiros.
Frank Rijkaard. Is traenálaí agus iarimreoir peile Ollannach é Franklin Edmundo Rijkaard (rugadh ar an 30 Meán Fómhair, 1962 é, in Amstardam, an Ísiltír). D'imir Rijkaard do Ajax Amsterdam, Real Zaragoza agus Milan, agus d'imir sé 73 uair don fhoireann idirnáisiúnta Ollannach, ag scóráil 10 gcúl.
Francis Drake. Taiscéalaí, foghlaí mara agus polaiteoir Sasanach a bhí i Sir Francis Drake (c. 1540 – 28 Eanáir, 1596). B'eisean an chéad duine a sheol timpeall an domhain (fuair Ferdinand Magellan bás sular shroich sé a cheann scríbe deireanach). Ghlac Drake páirt sa troid cháiliúil i gcoinne Armáid na Spáinne sa bhliain 1588.
Gabriel García de la Torre. Is imreoir sacair Catalónach é Gabriel Garcia De La Torre nó Gabri (rugadh Sallent (Barcelona) 10 Feabhra 1979) a imríonn le Umm-Salal Sports Club in Qatar. Thosaigh sé ag imirt le Barcelona B sa bhliain 1997 agus bhain sé an chéad fhoireann amach sa bhliain 1999. Gortaíodh go dona é sa cheathrú cluiche den tsraith 2005-06 is ní raibh sé in ann a bheith páirteach ann a thuilleadh. D'imir se le AFC Ajax agus ansin bhog se go Qatar.
Eas Niagara. Is sraith easa móra é Eas Niagara (suíomh: 43°4′54.68″N, 79°4′19.5″W) atá suite ar an abhainn Niagara in oirthuaisceart Mheiriceá Thuaidh, ar an teorainn idir na Stáit Aontaithe agus Ceanada. Tugtar an t-ainm Chutes Niagara dó as Fraincis. Is é an t-eas is láidre sna Stáit Aontaithe, agus b'fhéidir an ceann is cáiliúla ar domhan.
Meice. Is cathair mhór í Meice (Araibis: "Makkah al-Mukarramah", "مكة المكرمة") san Araib Shádach, príomhchathair Chúige Mhakka. 
De réir dhaonáireamh 2004 is é líon a lucht cónaithe 1,294,168. 
Cathair naofa.
Is í Meice an chathair is naofa in Ioslam. Tá al-Masjid al-Haram ("An Mosc Naofa") suite sa chathair, agus is é an áit is naofa sa dhomhain, de réir na Moslamach.
Oilithreacht.
Is cathair oilithreachta í Meice. Tá oilithreacht bhliantúil ann, an "hajj". Tá sé ar na cúig dhualgais reiligiúnach atá ar gach Moslamach an hajj a dhéanamh uair amháin i saol an duine, ar a laghad. 
Tarlaíonn an "hajj" i mí Du al-Hijja, an mí deireanach san fheisire na gealaí Ioslamach. Glacann na milliúin Moslamach páirt ann gach bliain. 
Tubaistí.
Bíonn an Déardaoin ar an lá is contúirtí den "hajj" gach bliain, mar go dtiteann sé ar Eid al-Adha, lá a maraíonn Moslamaigh caora agus de bharr go mbíonn an oiread sin oilithrigh ag marú na nainmhithe san aon áit amháin, ag an t-am céanna.
Ar an 24 Meán Fómhair 2015, bhí timpeall 2,500 básaithe; b'amhlaidh a brúadh i mullach a chéile iad. Dúirt an rialtas nach maraíodh ach 700, agus gur bhraith sé go raibh a locht fhéin ar roinnt oilithreach mar nár lean siad treoracha faoi mar ba cheart dóibh.
Bhí fiosrúchán iomlán ordaithe ag Rí na hAraibe Sádaí, Salman, faoin mbealach a n-eagraítear an oilithreacht bhliantúil. Ach dúirt Rialtas na hIaráine gur chóir don Araib Shádach freagracht iomlán a ghlacadh as ar tharla.
Camp Nou. Is é Camp Nou staidiam peile an chlub úd FC Barcelona, agus é suite i gceantar Les Corts i mBarcelona. hOsclaíodh an staidiam go hoifigiúil ar an 24 Meán Fómhair 1957, agus is féidir 98,787 duine a thoilleadh ansin, rud a fhágann gurb é an staidiam is mó san Eoraip. Fuair Camp Nou an rátáil is airde is féidir le FIFA a bhronnadh ar aon staidiam sacair, is é sin, cúig réalta. Tá Camp Nou ar ceann de na staidiamaí sacair is mó le rá san Eoraip. 
B'iad Francesc Mitjans-Miró, Lorenzo García Barbon agus Josep Soteras Mauri na hailtirí a dhear an staidiam.
Joan Laporta. Is dlíodóir agus uachtarán FC Barcelona é Joan Laporta (rugadh 29 Meitheamh 1962 i mBarcelona). Tháinig sé i gcomharba ar Joan Gaspart tar éis toghcháin a bhuachaint ar 15 Meitheamh 2003.
Mosc. Is áit adhartha na Moslamach, lucht leanúna an reiligiúin Ioslam, é mosc. De ghnáth, úsáideann na Moslamaigh an t-ainm Arabach masjid (). Is é an Masjid al-Haram mosc i Meice, An Araib Shádach an chéad mosc a bunaíodh.
Gaeltacht Mhúscraí. Is ceantar Gaeltachta é Músgraí Uí Fhloinn (nó Gaeltacht Mhúscraí, mar a tugtar go minic air) atá suite i lár/iarthar Chontae Chorcaí, idir Maigh Chromtha is Cill Airne. Tá an ceantar roinnte ina dhá bharúntacht, Múscraí Thiar agus Múscraí Thoir. Sa dúiche seo atá Baile Mhúirne, Cill na Martra, Cúil Aodha agus Réidh na nDoirí. I gceantar Uíbh Laoghaire atá Béal Átha 'n Ghaorthaidh, i ndeisceart Mhúsgraí.
Tine. Is saghas dócháin í an tine, imoibriú ceimiceach idir dhá cheimiceán. Is imoibriú eisiteirmeach atá i gceist, is é sin gur ligeann sé teas as. De ghnáth úsáidtear cipín chun tine a thosnú.
Pápa. Is é an Pápa ceannaire na hEaglaise Caitlicí. De réir thuiscint oifigiúil na hEaglaise, b'é Naomh Peadar an chéad Phápa. Tháinig an focal féin ón bhfocal Gréigise "pappas", a chiallaíonn "athair", agus ón bhfocal Laidine "papa", arb ionann an bhrí leis. Is é Proinsias, a rugadh faoin ainm Jorge Mario Bergoglio, atá ina Phápa ó 13 Márta 2013 i leith. Tháinig sé i gcomharbas ar Bheinidict XVI, a bhí ina Phápa ón mbliain 2005 go dtí go n-éirigh sé as an bpápacht ar 28 Feabhra 2013.
Fíon. Is deoch meisciúil é fíon a déantar as caora fíniúna agus sú na gcaor eile. Ídíonn giosta an siúcra sna caora agus déanann eatánól agus dé-ocsaíd charbóin de.
Tá stair fhada ag an bhfíon a théann siar na blianta chuig tús na staire scríofa. Is é an t-iarmsma fíona is mó cáil atá ar fáil ón réamhstair ná crúsca fhíon as an 5ú míle roimh Chríost. Ach más é sin an déantán is sine atá fágtha againn ó thraidisiún shaothrú an fhíona, is cinnte go dtéann an cultúir sin i bhfad níos faide siar sa stair ná sin.
Bhí fíon a shaothrú san Ais, san Ioráin, sa tSeoirse agus níos déanaí, san Éigipt chomh maith, ní nach ionadh. Bhí fíon fairsing san Impireacht Rómhánach agus mar gheall ar sin, i mbeagnach gach áit san Eoraip. 
Sa lá atá inniu ann, tá fíon á shaothrú i go leor tíortha ar fud an domhain. Tá clú ar tháirgí fíona thíortha na hEorpa: is iad an Fhrainc, an Spáinn, an Ghearmáin, an Ostair, an Ungáir agus an Phortaingéil a shaothraíonn an chuid is mó d'fhíon na hEorpa, agus is ag an Fhrainc atá an sciar is mó den mhargadh.
Tá fíon á tháirgead i dtíortha eile ar fud na cruinne, go háirithe i gCalifornia i Meiriceá Thuaidh, sa tSile agus san Airgintín i Meiriceá Theas, agus san Astráil.