Trelis/gawiki huggingface dataset:
Radaiteiripe. Tugtar oinceolaíocht raidíochta ar radaiteiripe chomh maith, agus XRT mar ghiorrúchán Béarla air. Is éard is radaiteiripe ann ná úsáid a bhaint as radaíocht ianaíoch mar chuid de chóir leighis ar ailse trí chealla urchóideacha a smachtú. Ní hionann é agus raideolaíocht, rud a bhaineann feidhm as an radaíocht chun íomháú agus fáthmheasanna a dhéanamh.
Bothán. Is foirgneamh beag é bothán, atá tógtha go simplí nó go garbh.
Méarchlár (ríomhaire). Is éard atá i méarchlár ná gléas le treoracha agus litreacha a ionchur ar ríomhaire, trí bhrú ar chnaipí. Is é QWERTY an leagan amach méarchláir is mó a úsáidtear sa lá inniu ann.
Níl méarchlár dúchasach Éireannach ann. In Éirinn baintear leas as an méarchlár céanna leis an mBreatain.
Páirtí na bhFeirmeoirí. Páirtí polaitiúil Éireannach ab ea Páirtí na bhFeirmeoirí "(The Farmers' Party nó The Farmers' Union as Béarla)" a bhí ar an bhfód i Saorstát Éireann idir 1922 agus 1932. Bhí an páirtí dírithe go hiomlán ar leasa phobal na harúlachta agus ní dhearnadh iarracht an páirtí a fhorbairt taobh amuigh den tuath.
Bhain an páirtí seacht suíochán Dála amach sa chéad olltoghchán den stát nua sa bhliain 1922 agus árdaíodh a mhéad suíochán go cúig déag in olltoghchán 1923. Bhí an chuid is mó de na suíocháin i gceantracha saibhre, rud a chiallaíonn gurb iad na feirmeoirí móra is mó a thacaigh leis an bpáirtí.
Thacaigh an páirtí le rialtas Chumann na nGaedheal i rith na 1920í. Ba iad na teachtaí a bhí i bhfabhar na saorthrádála a bhí níos fabhraí don rialtas. Duine dóibh siúd ab ea Denis Gorey a mhol go gcomhcheanglaíodh an dá pháirtí lena chéile. Bhí na teachtaí a thacaigh le caomhnaitheacht i bhfabhar leanúint ar aghaidh mar pháirtí neamhspleách agus ó 1926 amach, bhí siad i bhfabhar comhoibriú le Fianna Fáil. Rinne an deighilt idir lucht na saorthrádála agus lucht na caomhnaitheachta dochar don pháirtí agus sa deireadh bhí vótaí an pháirtí roinnte idir na páirtithe móra. Bhí an bua ag lucht neamhspleáchais sa pháirtí agus chuaigh Denis Gorey isteach i gCumann na nGaedheal.
Thit líon teachtaí an pháirtí ó 15 go 6 i rith na bliana 1927 mar gheall ar teipeanna i dtoghcháin agus daoine ag tabhairt cúl leis an bpáirtí. Lean sé ag ar aghaidh ag tacú le rialtas Chumann na nGaedheal, go háirithe sa vóta mí-mhuiníne a tharla díreach roimh olltoghchán Mheán Fómhair 1927. Tugadh post sóisear rialtais do Michael Heffernan, ceannaire an pháirtí, tar éis an olltoghcháin chun tacaíocht an pháirtí a dhaingniú. Chuaigh Heffernan isteach i gCumann na nGaedheal roimh an chéad olltoghchán eile.
Is beag an méad teachtaí a bhí fágtha ag an bpáirtí ag tús na 1930í agus bhí an cuma ar an scéal nach n-éireodh go maith leo mar pháirtí neamhspleách. Bhí na feirmeoirí móra tar éis dul isteach i gCumann na nGaedheal agus bhí na feirmeoirí beaga ag tacú le Fianna Fáil níos mó ná Páirtí na bhFeirmeoirí. Tar éis olltoghchán 1932 ní raibh ach dream beag fágtha nach raibh sásta cloí le Cumann na nGaedheal nó le Fianna Fáil. Chomhcheangail an dream seo an páirtí leis an Lár-Pháirtí Náisiúnta agus chuaigh siad san iomaíocht in olltoghchán 1933 ar son an pháirtí nua.
Bunaíodh páirtí arúlachta nua, Clann na Talmhan, sa bhliain 1938.
Spuaic shlaghdáin. Is clog athlasta istigh nó i ngar den béal é spuaic shlaghdáin. Galar víreasach é herpes simplex (Gréigis Ársa: ἕρπης - herpes, go liteartha. "téaltú") is cúis leo. Cruthaíonn an dá chineál víreas; víreas herpes simplex 1 (VHS-1) agus víreas herpes simplex 2 (VHS-2)spuaic.
Tugtar 'Mún Luchóige' uirthi freisin.
Pairlement Chloinne Tomáis. Aoir ghéar ghreannmhar ar oibrithe tuaithe i gcúige Mhumhan is ea Pairlement Chloinne Tomáis bunaithe ar dhá phairlement shamhalta i gcontae Chiarraí sa bhliain 1632 agus 1645.
Jerry Springer. Ba láithreoir teilifíse Meiriceánach é Gerald Norman "Jerry" Springer (Giúdach a rugadh i Londain ar an 13 Feabhra 1944 - d'éag 28 Aibreán 2023 (in aois a 78 mbliana)). Is fearr aithne air mar láithreoir an tseó cainte "The Jerry Springer Show" a bhí ar an bhfód idir 30 Meán Fómhair 1991 agus 26 Iúil 2018. 
Léitheoir nuachta agus ceoltóir ba ea é chomh maith.
Polaitíocht.
Iarmhéara de chuid Pháirtí na nDaonlathach in Cincinnati, Ohio ba ea é chomh maith.
Grúpa eitneach. Is éard is grúpa eitneach nó eitneacht ann ná catagóir daoine a aithníonn a chéile, de ghnáth ar bhonn cosúlachtaí toimhdithe amhail teanga chomhchoiteann, sinsearach coiteann, stair, sochaí, cultúr, náisiún nó cóireáil shóisialta laistigh dá gceantar cónaithe. . Is minic a úsáidtear eitneacht go comhchiallaithe leis an téarma náisiún, go háirithe i gcásanna an náisiúnachais eitnigh, agus tá sé scartha ó ach bainteach le coincheap na gciníocha.
Is stádas oidhreachta é eitneacht, de ghnáth bunaithe ar an tsochaí ina gcónaíonn an duine. Is iondúil go mbíonn ballraíocht i ngrúpa eitneach sainmhínithe ag oidhreacht chultúrtha chomhroinnte, sinsearacht, miotas bunúis, stair, tír dhúchais, teanga nó canúint, córais shiombalacha cosúil le reiligiún, miotaseolaíocht agus deasghnáth, cócaireacht, stíl chóirithe, ealaín nó cuma fhisiciúil. Is minic a leanann grúpaí eitneacha ar aghaidh ag labhairt teangacha gaolmhara agus ag roinnt linn ghéinte den chineál céanna. Trí bhíthin aistrithe teanga, athchultúraithe, an uchtaithe agus tiontaithe reiligiúnaigh, is féidir le daoine aonair nó le grúpaí grúpa eitneach amháin a fhágáil agus páirt a ghlacadh i gceann eile (seachas grúpaí eitneacha a chuireann béim ar aonchineálacht nó ar íonacht chiníoch mar phríomhchritéar ballraíochta).
Is éard atá sna grúpaí eitneacha is mó ar na saolta seo ná na céadta milliún duine (na Han-Sínigh an ceann is mó), cé go bhfuil na cinn lú teoranta do roinnt dosaen daoine aonair (go leor daoine dúchasacha ar fud an domhain). Is féidir grúpaí eitneacha a fhoroinnt ina bhfoghrúpaí nó ina dtreibheanna, a d'fhéadfadh a bheith ina ngrúpaí eitneacha ar leithligh de réir a chéile mar gheall ar leithlisiú iongamas nó leithscaradh fisiciúil ón mháthair grúpa. Os a choinne sin, is féidir le heitneachtaí ar leithligh teacht le chéile chun paineitneach a chruthúa (mar shampla Han-Sínigh) agus d’fhéadfadh aon eitneacht amháin a chumasc sa deireadh. Cibé acu trí rannán nó trí chónascadh, tagraítear do bhunú grúpa eitneach ar leithligh mar eitnigineas
Téarmaíocht.
Tá an téarma eitneach díorthaithe ón bhfocal Gréigise ἔθνος "ethnos" (níos beaichte, ón aidiacht ἐθνικός "ethnikos", a tugadh ar iasacht sa Laidin mar "ethnicus").
"Is toisc bhunúsach i saol an duine í an eitneacht : Mar sin féin, ní mheasann go leor eolaithe sóisialta, ina measc na hantraipeolaithe Fredrik Barth agus Eric Wolf, go bhfuil an fhéiniúlacht eitneacha uilíoch. Féachann siad ar an eitneacht mar tháirge de chineálacha idirghníomhaíochtaí sonracha i measc ghrúpaí, seachas saintréith riachtanach de dhlúth agus d'inneach i ngrúpaí.
José Vicente Concha. Bhí José Vicente Concha Ferreira (Bogóta, 1867 - An Róimh, 8 Nollaig, 1929) ina pholaiteoir Colómach agus bhí sé ina Uachtarán Colómach ó 1914 go dtí 1918. Ba bhall suntasach é freisin de Pháirtí Coimeádach na Colóime (Spáinnis: "Partido Conservador Colombiano").
Tháinig sé in oifig ar dtús sa bhliain 1898, ceapadh é mar Aire Cosanta sa bhliain 1901 agus mar Ambasadóir chuig Stáit Aontaithe Mheiriceá sa bhliain 1902. D'fhill sé ar ais ar a thír dhúchais agus ghlac sé seasamh i gcoinne Chonradh Urrutia-Thompson. Le tacaíocht ó Páirtí Liobrálacha na Colóime (Spáinnis: "Partido Liberal Colombiano; PLC") faoi stiúir Rafael Uribe Uribe, bhuaigh sé an Uachtaránacht sa bhliain 1914.
Fleadh. Feis cheoil ba ea Fleadh. Bhíodh an fheis ar siúl i Finsbury Park, Londain ar feadh lae amháin le linn an tsamraidh gach bliain. Bhunaigh Vince Power an fheis sa bhliain 1990, agus lean sí ar aghaidh go dtí 2004.
Lár-Pháirtí Náisiúnta. Páirtí polaitiúil gearrshaolach Éireannach ab ea an Lár-Pháirtí Náisiúnta (Béarla: "National Centre Party") a bhí ar an bhfód idir 1932 agus 1933. Úsáideadh an t-ainm Léag Náisiúnta na bhFeirmeoirí agus na nÍocóirí Rátái "(National Farmers' and Ratepayers' League)" ar dtús. Bunaíodh an páirtí i mí na Nollag 1932. Thacaigh roinnt mhaith Teachtaí Dála leis an bpáirtí nua, ceathrar ó Pháirtí na bhFeirmeoirí agus 13 Theachta Dála neamhspleách ina measc. Ba é Frank MacDermot, TD ó Ros Comáin, ceannaire an pháirtí nua, agus Séamus Diolún, TD ó Dhún na nGall agus mac Sheáin Diolún go mór chun cinn.
Bhí an páirtí i bhfabhar
Bhí an páirtí go mór in éadan Fhianna Fáil, cé go raibh cosúlachtaí idir polasaithe an dá pháirtí.
Toghadh 11 Theachta Dála de chuid an pháirtí in olltoghchán Eanáir 1933. Bhíodh gníomhaithe de chuid Fhianna Fáil (go minic le cabhair ó bhaill den IRA) ag cur isteach ar chruinnithe an pháirtí roimh an olltoghcháin. Ba iad na heachtraí seo, agus ionsaithe ar chruinnithe páirtithe eile, príomh-chúis bunú na Léinte Gorma. An aidhm a bhí ag na Léinte Gorma ná cruinnithe páirtithe coimeádaigh a chosaint. Cé gur sheas an Lár-Pháirtí Náisiúnta le Cumann na nGaedheal in éadan Fhianna Fáil, dhiúltaigh Frank MacDermot do chomhcheangal idir an dá pháirtí. Ach nuaír a chuir an rialtas cosc ar na Léinte Gorma i Lúnasa 1933, tháinig Cumann na nGaedheal, an Lár-Pháirtí Náisiúnta agus na Léinte Gorma le chéile chun páirtí nua, Fine Gael, a bhunú. Ceapadh MacDermot mar Leas-Uachtarán an pháirtí nua, ach níor réitigh sé rómhaith le polasaithe an pháirtí nua agus tar éis tamaill d'éirigh sé as chun bheith ina Theachta neamhspleách.
Ned Maddrell. Ba é Edward "Ned" Maddrell (1877 – 27 Nollaig 1974) cainteoir dúchais deireanach Ghaeilge Mhanann. B'iascaire ó Oileán Mhanann é agus tar éis do Sage Kinvig (ca. 1870-1962) bás a fháil, bhí sé ar an aon duine ar marthain a raibh Manainnis ón gcliabhán aige. Bhí cainteoirí eile Manainnise ann ag an am, áfach, a d'fhoghlaim an teanga mar dhara teanga nuair a tháinig siad i méadaíocht.
Rinneadh taifeadtaí de Maddrell ag caint as Manainnis; mar shampla sa bhliain 1948 thaifead sé an scéilín seo a leanas i dtaobh iascaireachta (i nGaeilge Mhanann, le "haistriúchán" i nGaeilge na hÉireann):
Murab ionann agus roinnt cainteoirí dúchais eile, thaitin sé le Maddrell go raibh cáil air mar dhuine de chainteoirí deireanacha na teanga. Bhí sé sásta an teanga a mhúineadh d'athbheochantóirí óga na Manainnise — Leslie Quirk agus Brian Stowell ina measc. Nuair a bhí sé ina Thaoiseach ag tabhairt cuairte ar Oileán Mhanann, chuaigh Éamon de Valera féin ar cuairt chuig Maddrell. Bhí sé i bhfeirg le rialtas Mhanann agus le rialtas na Ríochta Aontaithe mar gheall ar a bhfaillí i leith na Manainnise. Chuir sé foireann ó Choimisiún Béaloideasa Éireann go hOileán Mhanann lena raibh fágtha den teanga agus dá béalaoideas a thaifeadadh agus a chaomhnú ar bhealach éigin.
An Mód Náisiúnta Ríoga. Is é an Mód Náisiúnta Ríoga (Gaeilge na hAlban: "Am Mòd Nàiseanta Rìoghail") an phríomhócáid chultúrtha i saol Ghaeilge na hAlban. Is í an fhéile chultúrtha seo inchurtha le hOireachtas na Gaeilge in Éirinn agus leis an Eisteddfod Genedlaethol sa mBreatain Bheag. Chuir an Comunn Gàidhealach (Cumann Gaelach) an Mòd ar bun sa mbliain 1892 agus bíonn an Mòd ar siúl go rialta uair amháin in aghaidh na bliana sa bhfómhar. 
Bíonn a lán comórtas ar siúl ag an Mòd agus duaiseanna le haghaidh na mbuaiteoirí, mar shampla comórtais bhéalaithrise, sean-nós, amhráin Ghaeilge na hAlban, cóir Ghaeilge na hAlban, ceol traidisiúnta, comórtais ionstraime – an fhidil, an phíb mhór agus an chláirseach ina measc. Bíonn comórtais i litríocht, léamh filíochta nó an Bhíobla ann agus ealaíona eile freisin. Ar ndóigh, bíonn céilithe ar siúl chuile oíche.
Bíonn camanachd (iománaíocht na hAlban) agus peil ag an Mòd chomh maith agus clár spéisiúil le haghaidh Imeall an Mhòid, le ceol, ceardlanna agus óráidí. Tarraingíonn na comórtais go leor daoine chun an Mhòid gach bliain agus is minic a bhíodh slua maith ann, go háirithe ag comórtais na clainne.
Anois, de bhrí go bhfuil cainéal teilifíse i nGaeilge na hAlban, bíonn an Mòd le feiceáil ar BBC Alba. Craolann Radio nan Gàidheal na buaicphointí chomh maith.
Bíonn an Mòd ann chuile bhliain i Mí Dheireadh Fómhair in áiteanna éagsúla ar fud na hAlban.
Suíomhanna.
Suíomhanna an Mhóid le blianta beaga anuas:
Lá Fhéile Vailintín. Féile bhliantúil is ea Lá Fhéile Vailintín (Lá 'le Vailintín a thugtar air mar ghiorrúchán uaireanta) a cheiliúrtar ar an 14 Feabhra. Féile í a bhaineann le cúrsaí grá agus ceana idir compánaigh atá dlúth lena chéile.
Nósanna.
Lá é ar a dtaispeánann lánúin a ngrá dá chéile trí bhláthanna agus milseogra a thabhairt dá chéile, agus 'cártaí vailintín' a sheoladh dá chéile.
I measc na siombail atá ann sa lá atá inniu ann a bhaineann leis an lá seo, áirítear; imlíne an chroí, atá dearg nó bándearg go mion-minic, coilm, agus fíor Chúipid na sciathán.
Stair.
Tá bunús na féile faoi fholach diamhair. Ainmnítear an fhéile, b'fhéidir, i gcuimhne ar dhuine de mhairtírigh na Críostaíochta is luaithe, a raibh Vailintín mar ainm air. naomh Vailintín níos déanaí. De réir an tseanchais, bhunaigh an Pápa Gelasius I an fhéile sa bhliain AD 496, agus chun Lupercalia, Féile Rómhánach an íonghlanta, a chur faoi chois.Thosaigh baint a bheith ag an bhféile le cúrsaí an ghrá rómánsúil i measc chairde Geoffrey Chaucer, an file mór le rá, i rith na hard-mheánaoise, í.e, nuair a bhláthaigh an grá cúirtéiseach. Sa bhliain 1383, chríochnaigh Chaucer dán grá agus is cosúil gurb é sin an chéad dán faoi Lá Fhéile Vailintín riamh.
Ón 19ú céad i leith tá an lámh in uachtar faighte ag cártaí beannachta olltáirgthe ar na cártaí vailintín lámhdhéanta is lámhscríofa.
Thug an Pápa Gregóir XVI (1831-1846) coirp Vailintín don Ath. John Spratt, a thóg Séipéil na gCarmailíteach ar Sráid na mBrathar Bán i mBaile Átha Cliath. Tá altóir ina onóir anois ann, le dealbh den naomh agus a thaise faoi.
Gnó.
Caitheann daoine a lán airgid ar Lá Fhéile Vailintín gach bliain. Mar shampla, sa bhliain 2017, chaith daoine €18 billiúin sna Stáit Aontaithe ar bhronntanais, ar bhláthanna agus ar chártaí.
Naomh Vailintín. Naomh darbh ainm Vailintín as a ainmnítear an fhéile Lá Fhéile Vailintín. Bhíodh scata de mhairtírigh luatha Chríostaí a raibh Vailintín mar ainm orthu. De réir an tseanchais, bhunaigh an Pápa Gelasius I an fhéile sa bhliain AD 496.
Sagart ba ea Vailintín, a cuireadh chun bháis i ngéarleanúint an Impire Dhióicléitiánas i ndeireadh na tríú haoise. Deirtear go bhfuair sé bás ar 14ú Feabhra. Cuireadh é sna catacómaí na Róimhe.
Bhronn an Pápa Gréagóir XVI cnámha Vailintín ar an sagart Éireannach Cairmilíteach, an tAthair John Spratt sa naoú haois déag. Tá siad le feiscint inniu i séipéal Sráid na mBráthair Bán i mBaile Átha Cliath.
Gaelcholáiste. Is éard atá i nGaelcholáiste ná ionad oideachais dara leibhéal ar oileán na hÉireann, lasmuigh den Ghaeltacht, ina bhfuil an Ghaeilge mar an bpríomhtheanga oideachais agus cumarsáide. Murab ionann agus Gaelscoil, is don mheánscoil a thagraíonn Gaelcholáiste.
Is iad na heagraíochtaí Gaeloideachas agus An Chomhairle um Oideachas Gaeltachta &amp; Gaelscolaíochta (nó COGG) a dhéanann ionadú agus a thacaíonn leis na Gaelcholáistí i bPoblacht na hÉireann, agus Comhairle na Gaelscolaíochta ó Thuadh. Tacaíonn Gaeloideachas freisin leis na scoileanna Gaeltachta freisin.
Cumas acadúil.
Léiríonn na figiúirí go dtéann an-chuid de na daltaí a fhreastalaíonn ar Ghaelcholáistí ar aghaidh go dtí cúrsaí tríú leibhéal. Scoil lán-Ghaeilge í an iarbhunscoil ‘is fearr’ sa tír ó thaobh mic léinn a sholáthar d’institiúidí tríú leibhéal, gan táillí a íoc. De réir eolais a foilsíodh san "Irish Times" in 2022"," bhí Gaelcholáiste na Mara san Inbhear Mór i gCill Mhantáin ar bharr liosta na scoileanna ar fad sa stát a sholáthraíonn mic léinn d’institiúidí tríú leibhéal. Scoileanna táille do lucht an airgid ba ea na cinn eile ar an deichniúr is fearr.
De réir na hanailíse a rinne an "Irish Independent" ar na figiúirí in 2022, chuaigh 74% de dhaltaí a rinne an Ardteist i mbliana ar aghaidh go dtí an tríú leibhéal ach 83% de dhaltaí a bhí i gceist i gcás na ngaelcholáistí.
Stair.
Gaelcholáistí le linn na mblianta 2010-2020.
In 2020, bhí 31 Ghaelcholáiste agus 17 n-aonad dara leibheál Gaeilge ar oileáin na hÉireann agus breis is 12,000 dalta ag freastal orthu. Bhí breis is 3,000 dalta i mbun oideachais dara leibhéal trí mheán na Gaeilge i scoileanna Gaeltachta freisin.
Osclaíodh Gaelcholáiste an Phiarsaigh i Ráth Fearnáin agus Coláiste Ghlór na Mara i mBaile Brigín in 2014, agus osclaíodh Gaelcholáiste Charraig Uí Leighin i gCarraig Uí Leighin agus Gaelcholáiste Dhoire i nDún Geimhin in 2015.
Osclaíodh Gaelcholáiste Mhic Shuibhne i gCnoc na hAoine i gCathair Chorcaí in 2019 agus osclaíodh Ghaelcholáiste Mhaigh Nuad i Maigh Nuad in 2020.
Is minic go mbíonn sé mar chuspóir mheántéarmach ag na hAonaid Ghaeilge stádas Ghaelcholáiste a bhaint amach.
The Apprentice. Ba chlár teilifís é The Apprentice. Tá na “apprentices” in iomaíocht lena chéile. B'é Donald Trump an t-óstach ar dtús. 
Thosaigh an BBC ag craoladh an clár sa bhliain 2005, le Alan Sugar, agus in Éirinn, ó 2008, ar TV3 le Bill Cullen.
Selena Quintanilla-Pérez. Amhránaí pop Meiriceánach a bhí i Selena Quintanilla-Perez. Bronnadh Grammy uirthi sa bhliain 1993. Sa bhliain 1997, fuair Jennifer Lopez an ról mar "Selena" sa scannán faoina saol. Dúnmharaíodh í ar 31 Márta 1995.
Dùn Omhain. Is baile beag é Dún Omhain (Béarla: "Dunoon") ar leithinis Chómhall i gCinn Tíre. Tá sé suite ar Linne Chluaidh, ar thaobh Loch Sianta agus os comhair Guireag. Tá sé in Earra-Ghàidheal agus Bòd.
Meaisín níocháin. Is meaisín den éadaí a nigh é meaisín níocháin.
Saighdiúir. Duine i seirbhís an airm is ea saighdiúir, ar fiannas de ghnáth, agus fear nó bean airm den chéim is ísle (saighdiúir singil).
Mairnéalach. Is éard is mairnéalach ann ná duine a oibríonn mar bhall criú ar bord loinge nó i mbád.
Willie O'Dea. Polaiteoir agus TD de chuid Fianna Fáil é Willie O'Dea a rugadh ar 1 de Mhí na Samhna 1952). Teachta Dála é do dháilcheantar Luimnigh Thoir. Ghlac sé ról an aire cosanta ó Mheán Fómhair na bliana 2004 go dtí an 18 lá Feabhra 2010, nuair a d'éirigh sé as i ngeall ar chonspóid a bhain le cás clúmhillte agus mionn éithigh a bheith curtha ina leith.
Sheas O'Dea in Olltoghchán 2016, agus d'éirigh leis ann le 27.8% de na vótaí céad rogha.
Nead. Is struchtúr é nead a thógann ainmhithe áirithe chun a n-uibheacha a chur i gcoimeád agus a n-ál a riaradh ann. Bíonn siad déanta d'ábhar orgánach, a leithéid de chipíní, d'fhéar agus de dhuilleoga. Samhlaítear le h-éin iad, ach tógann veirteabraigh eile neadacha chomh maith
Diosairtre. Diosairtre: Fadhbanna urlabhra i ngeall ar chur isteach mothúchánach, díobháil a bheith déanta don inchinn, neamhchomhordanaú nó spasmacht mhatáin na cainte.
Edith Roosevelt. Bhí Edith Roosevelt (6 Lúnasa, 1861 – 30 Meán Fómhair, 1948) pósta le Theodore Roosevelt, uachtarán na Stát Aontaithe. 
Rugadh í in Norwich, Connecticut. Bhí cónaí uirthi in aice le Theodore "T.R." Roosevelt i Nua-Eabhrac agus bhí sí mór lena dheirfiúr Corinne. Cailín ciúin a bhí inti agus léadh sé go minic. Théadh sí féin agus T.R. chuig Bá Oyster i rith an tsamhraidh; tháinig deireadh leis seo nuair a thosaigh sé ag freastal ar Ollscoil Harvard. Cé go raibh sí i láthair nuair a pósadh TR agus Alice Hathaway Lee sa bhliain 1880, bhí siad scartha go dtí an bhliain 1885.
Bhuail T.R. le Edith arís ag teach a dheirfiúr bliain i ndiaidh dona chéad bhean bás a fháil. Ar an 17 Samhain, 1885, chuir sé ceiliúr pósta uirthi agus ghlac sí leis. Bhí orthu fanacht tamall áirithe roimh an gcaidreamh a fhoilsiú. Phós siad a gcéile ar an 2 Nollaig, 1886, (bhí Edith 35) ag Séipéal Naomh Seoirse ar chearnóg Hanover i Londain, Sasana. Bhí sí ina "First Lady" ó 1901 go 1909. Cailleadh í ar an 30 Meán Fómhair 1948.
Gairdín. Is éard is gairdín nó garraí ann ná píosa talún ceangailte le teach. Tháinig an gairdín ar an bhfód 4000 bliain ó shin ar a laghad .
Rialtas na Ríochta Aontaithe. Is téarma é Rialtas na Ríochta Aontaithe (Béarla: "The Government of the United Kingdom") a úsáidtear chun cur síos a dhéanamh ar lár-rialtas na Ríochta Aontaithe. 
Faoi bhunreacht na Breataine is cosúil gur ag an mbanríon atá an t-údarás feidhmeannach ach bíonn sé á fheidhmiú ag an gCaibinéad agus a chomhairle siúd i bhfírinne. 
Bailiúchán de na hairí is sinsearaí ag an mbanríon nó an rí is ea an Caibinéad seo. 
I gcaint na ndaoine sa Bhreatain is iondúil gur cnuasainm é "the Government" (Gaeilge: "an Rialtas") a thagraíonn d'airí na Corónach, ar baill ar fad de cheann de thithe na Parlaiminte iad.
Tá baill an Rialtais freagrach ina n-aonar agus ina ngrúpa don Pharlaimint as an gcomhairle a thairiscíonn siad don Bhanríon agus do ghníomhaíochtaí a dhéantar ar a son.
Tiachóg. Is mála beag póca í Tiachóg nó Vallait. Úsáidtear í chun airgid thirim, cártaí creidmheasa, ceadúnais thiománaí, cártaí aitheantais, cártaí gnó srl. a chur i gcoimeád.
Cath Verdun. Bhí Cath Verdun (Fraincis: "Bataille de Verdun") ar cheann de na cathanna is tábhachtaí i rith an Chéad Chogaidh Dhomhanda ar an Fronta Thiar. 
Maraíodh thart ar 300,000 saighdiúirí ar an dá thaobh, sa chath is faide den Chogadh. Tá sé ar na cathanna is marfaí den Chogadh. 
Imeachtaí.
Ar an 21 Feabhra 1916, faoi cheannas an Ghinearáil Erich von Falkenhayn, d'ionsaigh Arm na Gearmáine ceantar daingean tábhachtach ar bhruacha an Meuse in oirthuaisceart na Fraince. Fearadh an cath ar thalamh dronnlaigh ó thuaidh de bhaile Verdun-sur-Meuse in oirthuaisceart na Fraince. 
Ghlac an Ginearál Henri Pétain ceannas ar fhórsaí cosanta Francacha. D'éirígh leo ionsaí na nGearmánach a ruaigeadh.
Bhuaigh arm na Fraince ar arm na Gearmáine tar éis don chath leanúint ar aghaidh ó 21 Feabhra go 18 Nollaig 1916.
Gleoiseach. Is éan beag pasaireach é an ghleoiseach ("Linaria cannabina"), i bhfine na nglasán, "Fringillidae". Tugtar an glasán lín agus an coinnleoir óir air freisin.
Machaire. Saintéarma a thugtar ar thalamh íseal féarach ar chóstaí iarthuaisceart na hÉireann agus na hAlban is ea machaire (Gaeilge na hAlban agus Béarla: "machair" [ˈmaxɪɾʲ]). Tá na samplaí is fearr le fáil ar Uibhist a Tuath, Uibhist a Deas, Na Hearadh, agus Leòdhas.
Ar ndóigh, tagann an téarma ón bhfocal Gaeilge a bhfuil brí níos leithne leis (aon pháirc nó achar mór talún). Bhí sé in úsáid sa bhrí níos cúinge seo chomh fada siar le 1926, agus bhí sé le feiceáil sa litríocht eolaíochta sna 1940idí.
Drúchtín. "Baineann an t-alt seo leis an ngastrapód; má tá spéis agat sa phlanda feoiliteach, féach Drosera."
Is ainm coitianta ar aon ghastrapód talún gan sliogán é drúchtín nó seilide drúchta (Béarla: "slug").
Is iomaí uair a tháinig gastrapóid gan bhlaosc chun cinn go neamhspleách tríd an éabhlóid inréimneach, agus dá bharr sin, ní grúpa tacsanomaíochta iad na drúchtíní.
Gleoiseach sléibhe. Is éan beag pasaireach é an ghleoiseach sléibhe, ("Linaria flavirostris"), den ghéineas "Linaria", i bhfine na nglasán, "Fringilldae".
Leabharlann. Áit a gcoinnítear leabhair le léamh nó le tabhairt ar iasacht is ea leabharlann. Is féidir leabhair a thógáil ar iasacht. Is féidir ríomhleabhair a thógáil ar iasacht go minic, más ball den leabharlann áitiúil thú. Is seirbhís poiblí saor in aisce í go minic.
Chí. Is é Chi (Χ ina cheannlitir, χ ina litir bheag) an dara litir is fiche in aibítir na Gréigise. Bíodh sé mar consain phléascach choguasach séimhithe sa sean Gréigis /kʰ/.
I nGréigis Koine agus sna canúintí níos déanaí d'athraigh sé go consan cuimilteach chomh maith le Θ agus Φ. In Gréigis an lae inniu, tá dhá fhuaimniú áirithe aige: I ndiaidh gutaí tosaigh agus gutaí airde ([e] nó [i]) fuaimnítear é mar cuimilteach carballach neamhghlórach [ç], cosúil leis an "ich" sa Ghearmáinis nó cosúil leis an "h" i fuaimniú áirithe as Béarla mar hew agus human. I ndiaidh gutaí íseal agus gutaí cúil ([a], [o] nó [u]) agus consain, fuaimnítear é mar cuimilteach choguasach neamhghlórach ([x]), an "ach" sa Ghearmáinis.
Tá luach 600 aige i gcóras na n-uimhreacha Gréigise.
Tá Chí mar bhunús d'ainm an struchtúr chiastaic an focal Béarla "Chiasmus" (croseagar).
Uaireanta úsáidtear Chi nó X chun giorrúcháin a dhéanamh ar ainm An Chríost as Béarla mar shampla Xmas in ionad "christmas". 
Sa teangeolaíocht tá sé mar shiombail i gcomhair cuimilteach úbhalaigh gan guth.
Úsáidtear é go minic sna staitisticí freisin.
Óimige. Is é Óimige (Ω ina cheannlitir, ω ina litir bheag) an ceathrú litir is fiche in aibítir na Gréigise.