Trelis/gawiki huggingface dataset:
Lóiste an Labhrais. Is eastát tithíochta mór i gCaisleán Cnucha é Lóiste an Labhrais nó "Laurel Lodge" as Béarla.
Tá páirc, ionad siopadóireachta agus gnó san eastát chomh maith le hionad pobail suite ann. Ritheann an Chanáil Ríoga in aice leis agus tá Stáisiún Chaisleán Cnucha in aice leis freisin. Tá an eastát lonnaithe gar do Shráidbhaile Chaisleán Cnucha, Sráidbhaile Bhaile Bhlainséir, Baile an Chairpintéaraigh, Cúil Mhín, Lárionad Siopadóireachta Bhaile Bhlainséir agus Páirc an Fhionnuisce san áireamh.
Is é Naomh Tomás éarlamh an cheantair agus baineann an séipéal Caitliceach agus an bhunscoil sa cheantar úsáid as an ainm céanna.
Baile an Chairpintéaraigh. Is ceantar cónaithe mór i gCaisleán Cnucha í Baile an Chairpintéaraigh nó "Carpenterstown" as Béarla.
Tá scoil dara leibhéal Coláiste Pobail Chaisleán Cnucha, ceann de na scoileanna dara leibhéal is mó sa tír, lonnaithe ann. Tá siopa, café, poitigéir agus teach tábhairne lonnaithe ann freisin. Tá páirc ann darbh ainm "Tír na nÓg". Tá an ceantar cóngarach do Lóiste an Labhrais, Sráidbhaile Chaisleán Cnucha, Cúil Mhín, Óstán agus Galfchúrsa Chaisleán Cnucha agus Lárionad Siopadóireachta Bhaile Bhlainséir. Ó am go ham baineann baill foirne Coláiste Pobail Chaisleán Cnucha agus an club CLG áitiúil CLG Chaisleán Cnucha úsáid as páirc "Tír na nÓg" le haghaidh spóirt agus traenála de.
Near FM. Is é Near FM an stáisiún raidió pobail á fhreastalaíonn ar Chathair Bhaile Átha Cliath Thoir-Thuaidh in Éirinn. Tá sé lonnaithe in Ionad Cathartha an Taoibh Thuaidh sa Chúlóg. Tá an stáisiún le cloisteáil ar 90.3 FM i mBaile Átha Cliath Thoir-Thuaidh agus le fáil timpeall na cruinne ar an idirlín. Tá Near FM mar chuid den gComharchumann Near agus is leis an comharchumann Near TV Productions agus na tionscadail Near Online, Near Drama, Near Records, Near Choice agus Near Archive freisin.
Bunaíodh an stáisiúin i 1995. Tá nascanna ag an stáisiún le Coláiste Dhúlaigh, Coláiste Breisoideachais agus le a lán eagraíochtaí eile sa phobail áitiúla i mBaile Átha Cliath Thoir-Thuaidh agus tá siad oscailte do chách sa chuid seo den chathair. Is ball bunaidh de CRAOL, Fóram Raidió Pobail na hÉireann é Near FM.
Ceantair ina bhfuil saincheadúnas ag Near FM chun craoladh.
An Chúlóg, Bán an Aeir, An Choill Mhór Thiar, An Port Thoir, An Sruthán Aoibhinn, Ard Aidhin, Baile Bocht, Baile Dúill, Baile Hearmann, Baile Munna, Beaumont, Cill Bharróg, Cill Easra, Cluain Tarbh, Cnocán Doirinne, Darndál, Domhnach Cearna, Domhnach Míde, Droim Conrach, Éadan Mór, Fionnbhrú, Fionnradharc, Glas Naíon, Ráth Eanaigh, Seantrabh.
Uaireanta chraolacháin.
24 uair le haghaidh an lae.
Bass Generation. Is é Bass Generation an halbam ó Basshunter. Scaoileadh é ar an 25 Meán Fómhair 2009.
Calling Time. Is é Calling Time an halbam ó Basshunter. Scaoileadh é ar an 13 Bealtaine 2013.
Strictly Come Dancing (sraith 16). Is comórtas damhsa teilifíse é Strictly Come Dancing, a thosaigh sa Ríocht Aontaithe sa bhliain 2004. Tá sé ar BBC One. Thosaigh an séú sraith déag ar an 8 Meán Fómhair, 2018 agus chríochnaigh sé ar an 15 Nollaig 2018.
Is iad Shirley Ballas, Bruno Tonioli, Craig Revel Horwood agus Darcey Bussell na breithiúna don sraith seo.
ZANU–PF. Is páirtí polaitíochta is mó san tSiombáib é ZANU–PF.
Faigheann Robert Mugabe, ceannaire an pháirtí 42 bliain d'aois, bás ar 6 Meán Fómhair, 2019, ag aois 95.
Coilíneachas. Is polasaí nó cleachtadh smacht polaitiúil thar tír eile a ghabháil, á chur faoi le lonnaitheoirí, agus tar i dtír air go heacnamaíoch é coilíneachas.
Ricky Gervais. Is aisteoir Sasanach é Ricky Dene Gervais (a rugadh ar an 25 Meitheamh 1961).
Ialtóg Botta. Is ainmhí í an ialtóg Botta. Mamach atá ann.
Gadhar stoic Flóndrach. Is madadh de bhunadh Flóndras é gadhar stoic Flóndrach.
Sadúcaigh. Ball seict Ghiúdach, a chreid sa Dlí scríofa féin ab iad na Sadúcaigh.
Martín de Tours. Ba naomh é Mártain, Mairtín nó Martín de Tours, agus uncail Naomh Pádraig, a deirtear.Rugadh é i 316 nó 336 i Savaria, Deoise an Phanóin agus fuair Mártain bás ar 8 Samhain 397 sa Ghaill. 
Nósannna.
Ar an 11 Samhain, déantar ceiliúradh ar Naomh Mártain timpeall na hEorpa ar fad.
Naomh Mártain in Éirinn.
Ní nach ionadh go bhfuil sean-nósanna ar leith ag baint leis an 11 Samhain in Éirinn: faightear spléachadh ar chúlra agus ar oidhreacht Naomh Mártain sa chuntas seo i mBailiúchán na Scol.
Dar leis an scéal seo, bhíodh sé de nós ag seandaoine éan éigin ar nós gé, circe nó lachan a mharú an oíche roimh Lá Fhéile Mártain, an 10 Samhain, agus an fhuil a scaoileadh mórthimpeall chró na gcearc. Luaitear sa scéal seo go gcuireadh gach duine den líon tí crosóg air féin agus deiridís an méid seo a leanas:“Iarraim ar Mhártan Míorbhúilteach muid a tharrtháil is a chur ar ár leas;&lt;br&gt;is go mbeirimíd beó ar Fhéil Mhártain aríst.”
Clóbhis I.  &lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;
 &lt;revision&gt;
 &lt;parentid&gt;897832&lt;/parentid&gt;
 &lt;timestamp&gt;2023-04-27T01:27:51Z&lt;/timestamp&gt;
 &lt;contributor&gt;
 &lt;username&gt;Alison&lt;/username&gt;
 &lt;/contributor&gt;
 &lt;comment&gt;dab&lt;/comment&gt;
 &lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;
 &lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
Douglas Murray. Iriseoir Sasanach is ea Douglas Murray a rugadh i Hammersmith, Londain. Is as Leòdhas a athair, agus bhí Gaeilge na hAlban ar a thoil aige.
Uchtú. Is próiseas é an t-uchtú trína nglacann duine le tuismitheoireacht duine eile, leanbh de ghnáth, ó thuismitheoir nó tuismitheoirí fola nó dlíthiúla an duine sin. Aistríonn uchtuithe dlíthiúla gach ceart agus freagracht, mar aon le cleamhnacht, go buan ón tuismitheoir/i fola nó dlíthiúil/úla.
Uchtú in Éirinn.
Achtaíodh An tAcht Uchtála, 1952 (Acht 25 de 1952) ar an 13 Nollaig 1952. Rinneadh imscrúdú ar chuid mhaith dá chur i bhfeidhm i dtuarascáil deiridh an Choimisiún Fiosrúcháin Máithreacha agus Leanaí
Úraitheoir aeir. Is éard is úraitheoir aeir ann ná táirge a úsáidtear chun drochbholadh a laghdú i seomra taobh istigh. De ghnáth, líonann siad an t-aer le cumhrán éigin.
Cumhrán.  &lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;
 &lt;revision&gt;
 &lt;parentid&gt;897803&lt;/parentid&gt;
 &lt;timestamp&gt;2023-07-13T19:31:47Z&lt;/timestamp&gt;
 &lt;contributor&gt;
 &lt;username&gt;CommonsDelinker&lt;/username&gt;
 &lt;/contributor&gt;
 &lt;comment&gt;Ag baint amach, scrios é ón Chómhaoin mar: Copyright violation, see &lt;/comment&gt;
 &lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;
 &lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
Is leacht cumhra a rinne go hiondúil as olaithe riachtanach a bhaineadh as bláthanna agus spíosra, úsáidte chun boladh aoibhinn a thabhairt chuig an gcorp é cumhrán.
Eiséanaigh. Seict Ghiúdach ab iad na Eiséanaigh.
Míol mór ceann bogha. Is ainmhí é an míol mór ceann bogha ("Balaena mysticetus"). Mamach atá ann. Is féidir le míol mór ceann bogha maireachtáil breis is 200 bliain.
Pointéir Iodálach. Is madadh as an Iodáil é an pointéir Iodálach.
Ialtóg Brandt. Is ainmhí í an ialtóg Brandt ("Myotis brandtii"). Mamach atá ann. Thig leo maireachtáil go ceann 41 bliain ar a laghad. Tá siad dúchasach sa chuid is mó den Eoraip, i gcuid mhaith den tSibéir agus in áiteanna scaipthe eile san Áise, mar shampla tuaisceart na Seapáine.
Taipir Bhrasaíleach. Is ainmhí í an taipir Bhrasaíleach ("Tapirus terrestris"). Mamach atá ann.
Bríd na Sualainne. Naomh is ea Bríd na Sualainne, a rugadh 1303 in Uppland, an tSualainn, agus a fuair bás ar an 23 Iúil 1373 sa Róimh.
Childéric I.  &lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;
 &lt;revision&gt;
 &lt;timestamp&gt;2018-08-04T12:50:56Z&lt;/timestamp&gt;
 &lt;contributor&gt;
 &lt;username&gt;Ériugena&lt;/username&gt;
 &lt;/contributor&gt;
 &lt;comment&gt;Bhog Ériugena an leathanach Childéric I go Childericus I: laidin&lt;/comment&gt;
 &lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;
 &lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
Féilte na nGael. Bhí ceithre fhéile móra ag na Gaeil fadó (Samhain, Imbolg, Bealtaine, Lúnasa), chomh maith le roinnt féilte beaga. Nuair a tugadh an Chríostaíocht go hÉirinn tuairim is 1500 bliain ó shin, chuir na sagairt agus na manaigh cuma na Críostaíochta ar chuid de na nósanna a bhí ag na Págánaigh roimhe sin. Mar gheall air sin, bíonn cuid de na féilte a bhí ag na SeanGhaeil á gceiliúradh go fóill in Éirinn sa lá atá inniu ann. 
Bhí tábhacht leis na grianstadanna (na laethanta is faide agus is gairide) agus leis na cónochtaí (nuair a bhíonn an lá agus an oíche ar comhfhad lena chéile) fosta. Is dócha go mbaineann cuid mhór de nósanna na Nollag agus Lá Fhéile Stiofáin le deasghnátha na bPágánach do ghrianstad an gheimhridh (Buachaillí an Dreoilín, mar shampla, nuair a bhíodh daoine ag dul ó theach go teach ar lorg airgid) agus go bhfuil baint idir Oíche/Lá Fhéile Eoin nó Oíche Fhéile San Seáin agus grianstad an tsamhraidh.
Jerry Seinfeld. Is aisteoir Meiriceánach é Jerome Allen Seinfeld a rugadh ar an 29 Aibreán, 1954.
Jared Taylor. Gníomhaí Meiriceánach go mór ar an eite dheas is ea Samuel Jared Taylor. Rugadh é i gKōbe, Maoracht Hyōgo, An tSeapáin ar an 15 Meán Fómhair, 1951.
Michael Gove. Polaiteoir de chuid an Pháirtí Choimeádaigh sa Ríocht Aontaithe is ea Michael Andrew Gove. Rugadh é in Dún Éideann, Albain ar an 26 Lúnasa 1967.
Leathanach. Is bileog pháipéir i leabhar, iris, nuachtán, nó bailiúchán eile na leatháin ceangailte é leathanach.
Armadailín tríbhandach Brasaíleach. Is ainmhí é an armadailín tríbhandach Brasaíleach. Mamach atá ann.
Brióir. Is madadh as an Fhrainc é brióir.
Cú Meánmhéide Gríofa Vendée. Is madadh as an Fhrainc é cú Meánmhéide Gríofa Vendée.
Basilica di Santa Maria Maggiore. Is baisleac suite san Róimh í Basilica di Santa Maria Maggiore.
Aldershot (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe). Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Aldershot. Cruthaíodh sa bhliain 1918 é. Is é Leo Docherty (C) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Arundel agus South Downs (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe). Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Arundel agus South Downs. Cruthaíodh sa bhliain 1997 é. Is é Nick Herbert (C) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Ashford (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe). Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Ashford. Cruthaíodh sa bhliain 1885 é. Is é Damian Green (C) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Aylesbury (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe). Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Aylesbury. Cruthaíodh sa bhliain 1885 é. Is é David Lidington (C) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Banbury (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe). Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Banbury. Cruthaíodh sa bhliain 1553 é. Is í Victoria Prentis (C) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Basingstoke (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe). Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Basingstoke. Cruthaíodh sa bhliain 1885 é. Is í Maria Miller (C) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Beaconsfield (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe). Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Beaconsfield. Cruthaíodh sa bhliain 1974 é. Is é Dominic Grieve (C) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Bexhill agus Battle (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe). Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Bexhill agus Battle. Cruthaíodh sa bhliain 1983 é. Is é Huw Merriman (C) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Bognor Regis agus Littlehampton (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe). Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Bognor Regis agus Littlehampton. Cruthaíodh sa bhliain 1983 é. Is é Nick Gibb (C) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Bracknell (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe). Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Bracknell. Cruthaíodh sa bhliain 1997 é. Is é Phillip Lee (C) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Chatham agus Aylesford (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe). Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Chatham agus Aylesford. Cruthaíodh sa bhliain 1997 é. Is í Tracey Crouch (C) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Chesham agus Amersham (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe). Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Chesham agus Amersham. Cruthaíodh sa bhliain 1974 é. Is í Cheryl Gillan (C) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Chichester (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe). Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Chichester. Cruthaíodh sa bhliain 1295 é. Is í Gillian Keegan (C) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Crawley (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe). Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Crawley. Cruthaíodh sa bhliain 1983 é. Is é Henry Smith (C) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Dartford (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe). Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Dartford. Cruthaíodh sa bhliain 1885 é. Is é Gareth Johnson (C) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Hampshire Thoir (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe). Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Hampshire Thoir. Cruthaíodh sa bhliain 1983 é. Is é Damian Hinds (C) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Eastleigh (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe). Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Eastleigh. Cruthaíodh sa bhliain 1955 é. Is í Mims Davies (C) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Surrey Thoir (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe). Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Surrey Thoir. Cruthaíodh sa bhliain 1918 é. Is é Sam Gyimah (C) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Worthing Thoir agus Shoreham (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe). Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Worthing Thoir agus Shoreham. Cruthaíodh sa bhliain 1997 é. Is é Tim Loughton (C) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Chuckle Brothers. Coiméide sceitse beirte Sasanach le haghaidh páistí ab iad na Chuckle Brothers, le Barry David Elliott (24 Nollaig 1944 – 5 Lúnasa 2018) agus Paul Harman Elliott (rugadh ar an 18 Deireadh Fómhair 1947). Rugadh iad i Rotherham.
George Gershwin. Ba chumadóir Meiriceánach é George Jacob Gershwin (26 Meán Fómhair, 1898 – 11 Iúil, 1937).
Franz Schubert. Ba chumadóir Ostarach é Franz Peter Schubert (31 Eanáir 1797 – 19 Mí na Samhna 1828).
Cearpantóireacht. Is an ghníomhaíocht nó slí bheatha nithe a dhéanamh nó dheisiú in adhmad é cearpantóireacht.
Dílleachtlann. Is institiúid cónaithe le haghaidh cúram agus oideachas na ndílleachtaí í dílleachtlann.
Cloch dhuirlinge. Is cloch bheag a rinne mín agus cruinn trí gníomh uisce nó gaineamh í cloch dhuirlinge.
Spáinnéar Briotánach. Is madadh as an Bhriotáin é spáinnéar Briotánach.
Dícear Brooke. Is ainmhí é an dícear Brooke. Mamach atá ann.
Moncaí cochallach donn. Is ainmhí é an moncaí cochallach donn. Mamach atá ann.
Hiéana donn. Is ainmhí é an hiéana donn. Mamach atá ann.
Ialtóg fhadchluasach dhonn. Is ainmhí í an ialtóg fhadchluasach dhonn ("Plecotus auritus"). Mamach atá ann. Tugtar ialtóg fhadchluasach air freisin, cé go ndéanann sé seo tagairt d'aon bhall den ghéineas "Plecotus" freisin.
Harry Belafonte. Amhránaí Meiriceánach ba ea Harry Belafonte,a rugadh Harold George Bellanfanti Jr.' ar an 1 Márta, 1927 agus a d'éag 25 Aibreán 2023.
Al Sharpton. Is gníomhaí cearta sibhialta Meiriceánach é Alfred Charles Sharpton Jr., a rugadh ar an 3 Deireadh Fómhair, 1954 i mBrooklyn Nua-Eabhrac.
Jack Doyle. Dornálaí Éireannach ab ea Joseph "Jack" Doyle a rugadh ar an 31 Lúnasa 1913 sa Chóbh, Contae Chorcaí agus a fuair bás ar an 13 Nollaig 1978 i bPaddington, Londain. Tá aithne air mar "The Gorgeous Gael".
Líon an Dúlra. Nuachtlitir spreagúil spraíúil is ea Líon an Dúlra, faoin dúlra agus faoi chúrsaí timpeallachta. Tá na nuachtlitreacha a foilsíodh go dtí seo, leagtha amach ar an leathanach gréasáin de chuid Fhoras na Gaeilge. 
Leagan Gaeilge atá ann den fhoilseachán 'Nature’s Web', a fhoilsíonn Stáisiún Mara Inis Arcáin. Tá an t-ábhar ann ag teacht lena bhfuil leagtha síos i gCuraclam na Bunscoile.
Tá míreanna spéisiúla ann faoin saol mórthimpeall orainn mar aon le cuardaigh focal, oidis etc.
Foilsítear eagrán uair in aghaidh an tséasúir.
Mary Whelan. Taidhleoir Éireannach is ea Mary Whelan. Ceapadh í ina hambasadóir ar son Poblacht na hÉireann chuig an Ostair ar 2 Deireadh Fómhair 2014
Saol.
Bhain Mary Whelan céim máistir sa Stair Idirnáisiúnta Comhaimseartha amach in Ollscoil Uladh, chomh maith le céim mháistir sa Bhainistíocht Straitéiseach i gColáiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath.
Tá Whelan pósta ar Kevin O’Malley, oifigeach i gCabhlach na Stát Aontaithe, agus tá beirt iníonacha agus beirt ghariníonacha acu.
Gairmré.
Chuir Whelan tús lena gairmré taidhleoireachta mar Thríú Rúnaí sa bhliain 1973.
Ceapadh Whelan mar Bhuan-ionadaí na hÉireann chuig an Eagraíocht um Thoirmeasc ar Airm Cheimiceacha (OPCW) ar 19 Samhain 2009. Rinneadh Ambasadóir Urghnách agus Lánchumhachtach chuig an Ísiltír di sa bhliain chéanna.
Acht na Gaeltachta 2012. Is acht de chuid Oireachtas na hÉireann é Acht na Gaeltachta 2012 ("English:" The Gaeltacht Act 2012).
Tá dhá phríomhaidhm leis an Acht: sainmhíniú nua a leagan síos don Ghaeltacht agus leasuithe a dhéanamh ar struchtúr agus ar fheidhmeanna Údarás na Gaeltachta.
Faoi Acht na Gaeltachta 2012, tá sé i gceist go mbeidh an Ghaeltacht bunaithe feasta ar chritéir theangeolaíocha seachas ar limistéir thíreolaíocha mar a bhí go dtí seo, cé go bhfuil teorann thíreolaíochta ann dona ceantair Gaeltachta go fóill. Anois tá an phleanáil teanga ag leibhéal an phobail lárnach do phróiseas an tsainmhínithe nua don Ghaeltacht. Tá deis ag ceantair lasmuigh de na ceantair Ghaeltachta aitheantas reachtúil a bhaint amach mar Líonraí Gaeilge nó mar Bhailte Seirbhíse Gaeltachta, faoi réir critéir áirithe a bheith comhlíonta acu.
Chomh maith le leasuithe a dhéanamh ar fheidhmeanna áirithe de chuid Údarás na Gaeltachta, tugann Acht na Gaeltachta 2012 feidhm reachtúil don Údarás maidir le cur i bhfeidhm na Straitéise 20 Bliain don Ghaeilge 2010-2030 sa Ghaeltacht. Chomh maith leis sin, déantar foráil faoin Acht chun líon comhaltaí bhord an Údaráis a laghdú go suntasach agus chun deireadh a chur leis an riachtanas do thoghcháin do bhord an Údaráis.
Shínigh an tUachtarán Acht na Gaeltachta 2012 ar an 25 Iúil 2012.
Líonraí Gaeilge.  
Is Líonraí Gaeilge ("Béarla": Irish Language Networks) iad na limistéir atá aitheanta ag Poblacht na hÉireann mar áiteanna lasmuigh den Ghaeltacht a bhfuil neart ar leith sa Ghaeilge ann.
De réir Acht na Gaeltachta 2012, tá teorainneacha na Gaeltachta le bunú feasta ar chritéir theangeolaíocha seachas ar limistéir thíreolaíocha mar a bhí go dtí sin. Tá tábhacht ar leith le pleanáil teanga ag leibhéal an phobail dá réir. Tá deis ag ceantair lasmuigh de na ceantair Ghaeltachta aitheantas reachtúil a bhaint amach mar Líonraí Gaeilge nó mar Bhailte Seirbhíse Gaeltachta ach critéir áirithe a chomhlíonadh atá leagtha síos ag Údarás na Gaeltachta agus ag Foras na Gaeilge.
D'fhógair Foras na Gaeilge i ndeireadh 2015 go bhfuil cúig cheantar aitheanta anois mar áiteannna ina bhfuil lonraí Gaeilge in Éirinn - Sráidbhaile Chluain Dolcáin, Baile Locha Riach, Inis, Carn Tóchair agus Béal Feirste Thiar. Tá súil ag Foras na Gaeilge go n-aithneofar líonraí Gaeilge eile.
Acht na dTeangacha Oifigiúla 2003. Is acht de chuid Oireachtas na hÉireann é Acht na dTeangacha Oifigiúla ("English:" The Official Languages Act 2003).
Síníodh Acht na dTeangacha Oifigiúla 2003 ina dhlí ar 14 Iúil 2003. Is é príomhaidhm an Achta a chinntiú go gcuirtear feabhas ar sholáthar seirbhísí poiblí trí Ghaeilge.
Déantar foráil san Acht do sholáthar seirbhísí poiblí trí Ghaeilge ar thrí bhealach:
Bunaíodh Oifig an Choimisinéara Teanga faoin Acht sa bhliain 2004. Is iad príomhfheidhmeanna na hOifige sin monatóireacht a dhéanamh ar an gcaoi a bhfuil forálacha an Achta á gcomhlíonadh ag comhlachtaí poiblí, agus bearta riachtanacha a dhéanamh chun a chinntiú go gcomhlíonfaidh comhlachtaí poiblí a ndualgais faoin Acht.
Acht na dTeangacha Oifigiúla (Leasú) 2021.
Treisiú ar Acht na dTeangacha Oifigiúla 2003 atá i gceist leis an reachtaíocht sa bhliain 2021. Cuireann sé go mór le caighdeán na seirbhísí phoiblí i nGaeilge atá ar fáil don phobal.
Leagann an bille síos sa dlí gur cainteoirí Gaeilge a bheadh i 20% d’earcaigh nua na seirbhíse poiblí faoin mbliain 2030, príomhsprioc an bhille nua.
Chomh maith leis sin, beidh ar sheirbhísigh phoiblí taobh istigh nó taobh amuigh den Ghaeltacht seirbhís i nGaeilge a chur ar fáil
Beidh ar an Stát ainmneacha Gaeilge a chlárú agus a litriú i gceart leis an síneadh fada agus caithfidh an Státseirbhís seirbhísí i nGaeilge a chur ar fáil do Mhuintir na Gaeilge.
Bailte Seirbhíse Gaeltachta. Faoi Acht na Gaeltachta 2012, tugtar Bailte Seirbhíse Gaeltachta (nó "Gaeltacht Service Towns" as Béarla) ar na bailte sin atá suite i Limistéir Pleanála Teanga Ghaeltachta nó taobh leo agus a bhfuil ról suntasach acu maidir le seirbhísí poiblí, saoráidí áineasa, sóisialta agus tráchtála a sholáthar do na limistéir sin.
Is cuspóir Acht na Gaeltachta féachaint conas is féidir an tionchar dearfach atá na bailte seo in ann a imirt ar an nGaeilge mar theanga pobail agus teaghlaigh sa Ghaeltacht a chothú agus a threisiú.
Tá an t-aitheantas chun a bheith mar Bhaile Seirbhíse Gaeltachta roghnaithe as Údarás na Gaeltachta taobh istigh de na nGaeltachtaí agus ag Foras na Gaeilge sa chuid eile den dtír. Anois tá 16 bailte le Chathair Chorcaí agus Cathair na Gaillimhe san áireamh pioctha mar Bhailte Seirbhíse Gaeltachta. Bhí sé aontaithe le Foras na Gaeilge agus le hÚdarás na Gaeltachta go ndíreofar i dtús báire ar Chathair na Gaillimhe, Leitir Ceanainn agus Daingean Uí Chúis. Ó shin i leith tá stádas mar Bhailte Seirbhíse Gaeltachta bronnta ar An Clochán Liath, Baile Dhún na nGall, Maigh Chromtha, Caisleán an Bharraigh, Béal an Mhuirthead, Baile an Róba, An Clochán, An Uaimh,Baile Átha Buí, Dún Garbhán, Trá Lí agus Cathair Saidhbhín freisin.
Cuairt an Phápa Eoin Pól II ar Éirinn. Thug an Pápa Eoin Pól II cuairt ar Éirinn ón Satharn, 29 Meán Fómhair 1979 go dtí an Luan, 1 Deireadh Fómhair 1979, an chéad turas go hÉirinn ag Pápa. D'fhreastail os cionn 2.5 milliún duine ar na himeachtaí i mBaile Átha Cliath, Droichead Átha, Cluain Mhic Nóis, Gaillimh, Cnoc Mhuire, Luimneach, agus Maigh Nuad. 
Féile mhór náisiúnta ab ea é, ceiliúradh spleodrach. "Nuair a tháinig Eoin Pól II ba gheall le rac-réalta é, JFK na hEaglaise, laoch a fuair an ceann is fearr ar an gcumannachas sa Pholainn agus ceannaire na hEaglaise Caitlicí in aon phearsa amháin." 
"Young people of Ireland, I love you!" arsa an Pápa i mBaile an Bhriotaigh ar an 30 Meán Fómhair. Bhí grá mór aige do dhaoine óga agus an-mheas aige orthu, a dúirt sé. Fuair sé na gártha molta agus áthais an lá sin ó na mílte ógánach a bhí i láthair.
Seán Mac Héil. Ard-Easpag Thuama ab ea Seán Mac Éil (Béarla: "John Mac Hale") a rugadh ar an 6 Márta 1791 i gContae Mhaigh Eo agus a fuair bás ar an 7 Samhain 1881.
Ard-Easpag Thuama. Is teideal ardeaspagóideach é Ard-Easpag Thuama.
Uileog de Búrca. Scoláire Éireannach ab ea an Canónach Ulick Joseph Bourke a rugadh ar an 29 Nollaig 1829 i gCaisleán an Bharraigh, Contae Mhaigh Eo agus a fuair bás ar an 22 Samhain 1887.
Timothy Daniel Sullivan. Iriseoir, file, agus polaiteoir ab ea Timothy Daniel Sullivan a rugadh ar an 29 Bealtaine 1827 i mBeanntraí, Contae Chorcaí agus a fuair bás ar an 31 Márta 1914. Bhí sé ina Ardmhéara ar chathair Bhaile Átha Cliath ó 1886 go dtí 1888.
Teaghlach.
Ba í Cáit Ní Éalaí a bhean chéile. Bhí Caoimhín Ó hUiginn ina gharmhac.
Baghcat (agóid). Is éirí as caidreamh tráchtála nó sóisialta le tír, eagraíocht nó duine mar phionós nó agóid é baghcat.
Jamie Lee Curtis. Is ban-aisteoir Meiriceánach í Jamie Lee Haden-Guest, Baroness Haden-Guest a rugadh Curtis ar an 22 Samhain, 1958.
An Phanóin. Proibhinse ab ea an Phanóin (Laidin: "Pannonia") i dtuaisceart Impireacht na Róimhe.
KFC. Sraith de bhialanna é Kentucky Fried Chicken nó mar is fearr aithne KFC, a sholáthraíonn mearbhia.
McDonald's. Sraith de bhialanna é McDonald's, a sholáthraíonn mearbhia.
Burger King. Sraith de bhialanna é Burger King, a sholáthraíonn mearbhia.
Hardee's. Sraith de bhialanna é Hardee's, a sholáthraíonn mearbhia.
Marks &amp; Spencer. Is sraith ollmhargaí é Marks &amp; Spencer sa Ríocht Aontaithe. Tá clú agus cáil ar an ainm ar fud an domhain.