Bremerhaven. Is cathair í Bremerhaven (Gearmáinis Íochtarach: "Bremerhoben", a chiallaíonn "Cuan Bhremen") atá suite i dTuaisceart na Gearmáine. Cé go bhfuil sí suite i lár na Sacsaine Íochtaraí, is cuid í de Chathair Shaor Hainseatach Bremen, stát cónaidhme neámhspleach de chuid na Gearmáine. Tá sí suite sa chuid thuaidh den "Triantán Eilbe-Weser" (Gearmáinis: "Elbe-Weser-Dreieck"), nó an "Triantán Fliuch", mar a chuirtear air go háitiúil. Is réigiún é an "Triantán Eilbe-Weser" a luíonn idir Bhremen (nó Abhainn an "Weser"), Hamburg (nó an "Eilbe") agus Cuxhaven, béal na Mara Thuaidh.
Stair na Cathrach.
Luathstair Bhremerhaven.
Bunaíodh an chathair Bremerhaven faoi sheilbh an stáit Bremen sa bhliain 1827, 62 bliain roimh aontú na Gearmáine sa bhliain 1889. Is é a bhí ann sa réigiún ag an am sin ná bailte bheaga agus áiteanna lonnaithe, iad uilig suite ar oileáin bheaga san inbhear seascainn. Ní fios go beacht cé chomh hársa is a bhí na háiteanna lonnaithe seo ag an phointe sin, ach is féidir meastacháin a dhéanamh de réir na ndátaí ar a luadh iad den chéad uair ar léarscáileanna nó i gcáipéisí oifigiúla, mar atá:
An Dara Cogadh Domhanda.
As siocair Bremerhaven a bheith ina bhunáit don "Kriegsmarine" (cabhlach na Naitsithe) i gcaitheamh an Dara Cogadh Domhanda, ba sprioc é riamh d'fheachtas buamála na gComhghuallaithe. Fágadh an chathair ina smidiríní ar fad, seachas cuid áirithe den chalafort a tháinig slán as na heachtraí ar fad, rud a shocraigh na bumadóirí Briotanacha is Meiriceánacha d'aon turas, ionas go mbeadh siad in ann a n-úsáid féin a bhaint aisti in eireaball an chogaidh. Maraíodh cuid mhaith de dhaonra Bhremerhaven sa tréimhse chéanna, agus fágadh na mílte duine gan dídean.
I ndiaidh an chogaidh, nuair a rinneadh an Ghearmáin a roinnt do lucht an ionraidh, bhí Bremerhaven, maraon le Bremen, suite i lár chríoch na mBriotanach. Ní hamhlaidh a d'fhan cúrsaí, áfach, agus fuair an dá chathair iad féin faoi fhorghabháil na Meiriceánach sul' i bhfad. Ba é suíomh áisiúil Bhremerhaven a ba chúis leis an chinneadh seo, go háirithe mar go raibh mórchuid den chríoch a bhí faoi fhorghabháil na Meiriceánach suite i bhfad ó dheas, agus go raibh calafort ag teastáil uathu.
An Imirce agus Bremerhaven.
Bhí ról ar leith ag Bremerhaven i stair na himirce san Eoraip. Sna blianta idir 1830 agus 1974, d’fhág 7.2 milliún duine calafort Bhremerhaven ar bhord loinge chun saol úr a chruthú dóibh féin sna Stáit Aontaithe, nó níos faide i gcéin. I measc siúd a ndeachaigh amach ó Bhremerhaven, bhí 3.7 milliún Gearmánach, 3.4 duine ón Eoraip Thoir is ón Eoraip Thoir-theas agus céad míle Lochlannach. Ba é Bremerhaven an calafort imirce ba mhó úsáidte de chuid na Gearmáine mar sin, de bhrí nach ndeachaigh ach cúig mhilliún duine amach ó Chalafort Hamburg sa tréimhse chéanna. Ba rogha choitianta é Calafort Bhremerhaven i measc na nEorpach i gcoitinne mar gheall ar an dhea-cháil a bhain sé amach trí fhianaise starógach, agus de thoradh an ráta básmhaireachta i measc ná bpaisnéirí bheith ní ba lugha ná an ráta a bhí ar longa imirce na Breataine.
Tionchar an Dá Chogaidh Dhomhanda.
Shroich rátaí imirce na hEorpa na buaicphointí arís i gcaitheamh ré Phoblacht Weimar (1919-1933), agus sna blianta i ndiaidh An Dara Cogadh Domhanda. Ba é an Spealadh Mór a ba chúis leis an chuid ba mhó den imirce i bPoblacht Weimar, ach ba daoine easáitithe iad mórchuid den dream a d’fhág Cuan Bhremerhaven tar éis an Dara Cogadh Domhanda. Bhí cúiseanna éagsúla le stoiteachas na ndaoine sin, is ina measc bhí daoine a tháinig slán ó sluachampaí géibhinn na hEorpa, dídeanaithe agus iaroibrithe éigeantais.
Iarsmalann na hImirce, Bremerhaven.
Osclaíodh Das Deutsche Auswandererhaus, nó Iarsmalann na hImirce, sa bhliain 2005 i ndiaidh do bhaill na mbrúghrúpaí Fördererverein Deutsches Auswanderermuseum (“Cumann Forbartha Iarsmalann na hImirce”), a bunaíodh sa bhliain 1985, agus Initiativkreis Erlebniswelt Auswanderung, a bunaíodh sa bhliain 1998, 20 bliain a chaitheamh i mbun stocaireachta ar a son. Tá an príomhghrúpa, "Fördererverein Deutsches Auswanderermuseum", athainmnithe anois in "Cairde Iarsmalann na hImirce" agus nuair a osclaíodh an músaem faoi dheireadh, bhronn sé a bhailiúchán fairsing leabhar air, ina bhfuil breis agus dhá mhíle imleabhar a phléann le stair na himirce i mBremerhaven. Tá na leabhair seo, chomh maith le réimse leathan grianghraf agus earraí stairiúla eile, ar fáil anois don phobal le haghaigh taighde teaghlaigh agus eile. Tá an Iarsmalann suite ar shuíomh an Chalafoirt Nua ("Der Neue Hafen"), a osclaíodh sa bhliain 1852. D'fhág nach mór 1.2 milliún paisinéir an Eoraip tríd an chalafort sin sna blianta idir 1852 is 1890.
Bhuaigh an Iarsmalann an gradam "Músaem Eorpach na Bliana", atá urraithe ag banríon na Beilge, sa bhliain 2007.
Daoine.
Seo liosta daoine a rugadh i mBremerhaven, is a chuir an chathair isteach i mbéal an phobail de bharr a ratha.
Saol cultúrtha na cathrach.
Iarsmalanna.
Tá iliomad iarsmalann i mBremerhaven, chomh maith le "Erlebniswelten", nó "domhain na n-eispéireas", is é sin le rá, iarsmalanna idirghníomacha. I measc a bhfuil ar fáil do chuairteoirí, tá:
Spórt agus Damhsa.
Tá réimse leathan spórt á chleachtadh i mBremerhaven agus rath nach beag tuillte ag cuid de na foirne aitiúla, sna comórtais damhsa ach go háirithe.
Is éard is brí leis an ghiorrúchán "e. V." atá le feiceáil anseo thíos ná "eingetragener Verein", is é sin cumann nó foireann atá cláraithe go hoifigiúil leis an stát agus nach í buntáiste airgid a phríomhchuspóir.