Trelis/gawiki huggingface dataset:
Seán Ó Conghaile. Fathach iománaíochta na Gaillimhe ab ea Seán Ó Conghaile (Béarla: "John Connolly").
Cúlra.
Rugadh an laoch mór iomána seo i Leitir Móir, i gConamara i gContae na Gaillimhe sa bhliain 1948. Thug an teaghlach a n-aghaidh ar chathair na Gaillimhe i 1953 agus shocaigh siad i mBaile an Bhríota gar go maith do ráschúrsa na gcapall. Thosaigh sé luath go maith ag imirt iománaíochta. Bhí an-suim go deo ag a athair sa gcluiche rud a chuaigh i bhfeidhm go mór air. Is cuimhín le John a athair á iompar ar thrasnán a rothair chomh fada le Páirc an Phiarsaigh i mBóthar na Trá ag cluiche iománaíochta le Gaillimh a fheiceáil ag imirt.
An club áitiúil.
Ba é club an Chaisleáin Gheairr an club iománaíochta a bhí san áit.Bhí a bpáirc imeartha ag an am sin buailte ar theach John agus a mhuintire. Bhíodh John ag lascadh na liathróide in éineacht leis na hiománaithe agus iad ag cleachtadh na scileanna. Bhíodh sé ag rith soir agus siar chun na liathróidí a bhailiú chuile uair a ndeachaigh an sliotar ar strae. Is iomaí tráthnóna a chaith sé ina gcomhluadar agus ba í an iománaíocht a bhíodh i gcónaí á phlé acu.
Deartháireacha cáiliúla Uí Chonghaile.
B'shin é an chaoi ar thosaigh John agus a sheisear dearthár ag imirt agus ag cleachtadh a gcuid scileanna iománaíochta.Bhí an seachtar dearthár ag imirt ar fhoireann an Chaisleáin Gheairr i gCraobh Club na hÉireann nuair a bhuaigh siad an chraobh. D'éirigh leo foireann Baile an Chaistil ó chontae Aontroma a chloí sa gcluiche ceannais. Admhaíonn John sa leabhar "Giants of the Ash" le Brendan Fullam go mba é sin an lá ab fhearr riamh ina shaol iománaíochta. Bhíodh sé de nós ag na deartháireacha casadh le chéile i dteach a mhamó ar maidin sula rachaidís ag imirt i gcluiche. Bhíodh neart cainte agus plé ar an gcluiche. Chabhraigh sé seo go mór leo spiorad agus díocas a chothú eatarthu féin rud a thug siad leo cosúil le Cúchulainn agus iad i lár na coimhlinte ar pháirc na himeartha.
Cúlra foirne.
Bhí John ina chaptaen i 1975 nuair a d'imir Gaillimh in aghaidh Thiobraid Árann sa léig náisiúnta. D'imir sé i lár na páirce do 
Ghaillimh an lá sin. Bhuaigh Gaillimh ar Thiobraid Árann agus bhí a mbua cinniúnach mar nach raibh mórán de na cluichí móra buachta acu go dtí seo.
Bhí scil agus cumas iomána John Connolly os comhair an phobail faoi dheireadh thiar thall. Bhí John ag imirt sna tosaithe ar fhoireann na Gaillimhe ar an lá stairiúil úd nuair a bhuaigh Gaillimh cluiche ceannais iomána na hÉireann i 1980. Fuair siad an ceann is fearr ar Luimneach sa gcluiche. Bhí a chuid deartháireacha Mícheal agus Joe ar an bpáirc an lá sin freisin chomh maith le Pádraig a bhí ina fhear ionad. Cuimhneoidh muintir na Gaillimhe go brách na breithe ar an óráid iontach spreagúil a chuir Joe a dheartháir dá chroí an lá sin. Bhí na Connolloy's riamh sáite san iománaíocht. Níl a chlann mhac ach an oiread ag tabhairt cúl le cíne. Tá an bheirt acu Shane agus Cathal anois ag lascadh na fúinseoige ar pháirc na himeartha.
Cadhcáil in uiscí ciúine. Tá cadhcaí i gcóir rásaíocht in uiscí ciúine go ginearálta déanta as ábhair le meáchan éadrom agus mar sin d'fhéadfadh siad a bheith roinnt lag, níl aon chineál uisce eile feiliúnach dóibh ach uisce réasúnta calmach. Tá siad tanaí agus an-chorrach. Teastaíonn leibhéal maith saineolas chun iad a chéaslóireacht go maith ach tá siad an -tapaidh nuair atá siad in úsáid ag daoine inniúíl.
Ins na Cluichí Oilimpeacha glacann na fir páirt ins an rás C-1, C-2, K-1 agus K-2 ag 500 agus 1000m agus i K-4 ag 1000m amháin. Ní ghlacann na mná páirt ach ins K-1, K-2 agus K-4, ar fad ag 500m.
Liam Aighleart. Is pholaiteoir Éireannach é Liam Aighleart () (ar 27 Meán Fómhair, 1952 a rugadh é). Is ball d'Fhianna Fáil é. Feisire de Pharlaimint na hEorpa agus Teachta Dála ab ea é. 
Rugadh i gContae Chill Chainnigh i 1952 é. Oileadh i gColaiste St Kieran, Cill Chainnigh. D'Oibrigh sé mar theicneoir saotharlainne roimh a shaol polaitíochta. Toghadh go dtí Comhairle Chontae Chill Chainnigh i 1974 é. Toghadh go dtí an Dáil i 1977 é. B'é Aire Stáit é sa Roinn Fuinnimh (1988-1989), sa Roinn Oideachais (1992-1994) agus sa Roinn Talmhaíochta agus Bia (2002-2004). D'éirigh sé as an bpolaitíocht sa bhliain 2014.
Mary Lou McDonald. Is polaiteoir Éireannach í Mary Lou McDonald () (1 Bealtaine, 1969 a rugadh í). Is uachtarán Shinn Féin, Teachta Dála agus is iar-FPE í. Is ball de Ard-Chomhairle Shinn Féin í. Tá sí ina huachtarán ar Shinn Féin ó mí Feabhra na bliana 2018, agus ina Teachta Dála le haghaidh Bhaile Átha Cliath Láir ó Olltoghchán na hÉireann 2011 i leith. Bhí sí ina Leas-Uachtáran Shinn Féin idir 2009 agus 2018 agus í ceaptha in áit Ghearóid Mhic Ádhaimh.
Cúlra.
Rugadh Mary Lou McDonald i mBaile an Teampaill i ndeisceart Bhaile Átha Cliath. Fuair ​​McDonald a cuid oideachais ag an Notre Dame School, scoil táille Chaitliceach do chailíní i mBaile an Teampaill, áit a raibh baint aici i ndíospóireacht.
Tar éis na scoile, d'fhreastail McDonald ar Choláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath, agus fuair sí céim Bhaitsiléara i Litríocht an Bhéarla
chais, Coláiste na Tríonóide, in Ollscoil Luimnigh agus in Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath í. Ba iad na hábhair faoi staidéar aici ná litríocht an Bhéarla, Staidéar Um Lánpháirtiú na hEorpa agus Bainistíocht Acmhainní Daonna.
Cómhaoin Wikimedia. Stór íomhánna, fuaimeanna agus áiseanna eile is ea an Chómhaoin Wikimedia (nó Wikimedia Commons i mBéarla) agus é ar fáil saor in aisce. Óstálaíonn an fhondúireacht neamhbhrabúis Wikimedia é.
An Astráil Theas. Stát de chuid na hAstráile ó 1836 is ea An Astráil Theas (Béarla: "South Australia," cód poist: SA). Is réigiún mór tirim é, agus is e Adelaide an phríomhchathair. Tá an-cháil ar an Astráil Theas maidir le fíon, beagnach 45% den táirgeadh náisiúnta go háirithe sa mBarossa Valley in aice le hAdelaide. Tháinig Liútaraigh as Gearmáine timpeall 1840 is chuireadar fúthu sa mBarossa Valley (60 ciliméadar ó Adelaide). Fuaireadar ithir shaibhir, dóthain báistí is dalladh gréine rompu agus thosaigh siad ar tháirgeadh fíona ann.
Cathracha san Astráil Theas.
Tá mórchuid dhaonra an stáit ina chónaí taobh istigh de réigiún cathrach Adelaide, cathair a raibh daonra 1,262,940 aice sa bhliain 2011 (77.1% daonra an stáit). Is iad seo na láithreacha tábhachtacha daonra eile sa stáit: Mount Gambier (28,313), Whyalla (22,489), Murray Bridge (17,152), Port Lincoln (15,682), Port Pirie (14,281), Port Augusta (14,196), agus Victor Harbor (13,671).
Adelaide. Is í Adelaide príomhcathair na hAstráile Theas agus an cúigiú cathair is mó san Astráil. Tá Adelaide suite ar an abhainn Torrens. "City of Churches" an leasainm atá ar Adelaide.
Ainmníodh an chathair tar éis "Adelaide of Saxe-Meiningen" a bhí pósta leis an rí William IV. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1836. 
Daonáireamh.
Daonáireamh (2002): bhí 1.29 milliún duine ina gcónaí sa chathair.
Seán Ó Neachtain. Is polaiteoir Éireannach é Seán Ó Neachtain (22 Bealtaine 1947 a rugadh é). Bhí sé ina fheisire i bParlaimint na hEorpa ó (2004 go 2009). Is ball d'Fhianna Fáil é.
Eoin Ó Riain. Is polaiteoir Éireannach é Eoin Óg Ó Riain (Béarla: "Eoin Ryan Jnr."), a rugadh ar 24 Feabhra 1953 i mBaile Átha Cliath. Ba Theachta Dála do BÁC Thoir Theas é ar feadh na mblianta idir 1992-2007. Tá sé ina bhall d'Fhianna Fáil. 
Rugadh i mBaile Átha Cliath é. Toghadh go dtí Comhairle Chathair Bhaile Átha Cliath i 1985, agus go dtí Seanad Éireann i 1989. Toghadh go dtí Dáil Éireann é i 1992 agus arís i 1997, 2002. Toghadh go dtí Parlaimint na hEorpa é in 2004 ach chaill sé a shuíochán i dtoghchán 2009.
Sead. Is tír san Afraic é Sead. Is é N'Djamena an phríomhchathair.
An Abhainn. Tá an Abhainn (Eridanus as Laidin) ar an séú réaltbhuíon is mó de na 88 réaltbhuíon a nglacann an tAontas Réalteolaíoch Idirnáisiúnta leo. Bhí sé freisin ar cheann de na 48 réaltbhuíon ar chatalóg Tholamaes. Tá an réaltbhuíon seo suite ar an leathsféar neamhaí theas.
Miotaseolaíocht.
Tá baint speisialta ag an Abhainn le dhá mhiotas na Gréige, agus is dócha go mbaineann an dá cheann acu le cruth na réaltbhuíne seo (.i. slí an-chasta). Uaireanta d'fheictí ar Eridanus mar abhainn a rith as uiscí an Uisceadóra; sa chás seo, caithfidh go samhlaítear an tUisceadóir agus é ag tabhairt a aghaidhe ar an Abhainn, rud nach féidir a dhéanamh gan dealramh an Uisceadóra a athchum i gcaoi go scairdeann an t-uisce amach ar an taobh céanna den Abhainn.
Go coitianta baineann réaltbhuíon na Abhann le miotas Faetón, mac Héilias (.i. na Gréine), a bhain triail as carbad a athar a thiomáint lá amháin, ach ní raibh an méid sin nirt aige na capaill a smachtú, agus sciurd an carbad i ngach treo. Deireadh an scéil ná gur tháinig an carbad ró-ghar don domhan; chlaochlaíodh ranna den domhain go gaineamhlach agus dódh craiceann na daoine a bhí ina gcónaí sna ranna úd (agus is é sin is cúis le craiceann gorm na nAetóipeach, de réir na seanghréagach). Chuir Séas isteach ag an bpointe seo; leag sé Faetón marbh le saighneán, agus thit sé isteach in abhainn Pó san Iodáil.
Ar dtús ionannaíodh an réaltbhuíon leis an slí a bhreac Faetón ar an spéir, ach ina dhiaidh sin chonacthas uirthi mar an abhainn ar thit Faetón isteach inti.
Richard Henderson (bitheolaí). Is bitheolaí móilíneach agus bithfhisiceoir Albanach é Richard Henderson CH FRS FMedSci CH (rugadh 19 Iúil 1945) agus in cHeannródaí i réimse na leictreonmhicreascópachta de mhóilíní bitheolaíocha. Roinn Henderson an Duais Nobel sa Cheimic in 2017 le Jacques Dubochet agus Joachim Frank.
Oideachas.
Cuireadh oideachas ar Henderson i mbunscoil Newcastleton, Hawick High School agus Boroughmuir High School . Chuaigh sé ar aghaidh chun staidéar a dhéanamh ar an bhFisic in Ollscoil Dhún Éideann agus bhain sé céim BSc amach san Fhisic, onóracha Rang 1 i 1966. Ansin chuir sé tús le staidéar iarchéime i gColáiste Corpus Christi, Cambridge, agus ghnóthaigh sé a chéim PhD ó Ollscoil Cambridge i 1969.
Darina Allen. Is cócaire Éireannach, scríbhneoir bia, pearsantacht teilifíse agus bunaitheoir Scoil Cócaireachta Ballymaloe í Darina Hilda Allen (née O'Connell, a rugadh ar 13 Meitheamh 1948).
Beathaisnéis.
Rugadh Allen i Cullohill, Contae Laois, an duine is sine de naonúr pháistí. Is céimí í i mbainistíocht óstáin ar Institiúid Teicneolaíochta Bhaile Átha Cliath, agus tá sí ina húdar ar roinnt leabhar rathúla ar ábhar ealaín na hÉireann. Bhunaigh sí líonra margaí feirmeoirí i gceantar Chorcaí. 
Phós sí Tim Allen, mac le Myrtle Allen agus Ivan Allen, agus tá sí ina cónaí anois ar a feirm orgánach, Kinoith, i Shanagarry. 
Is úinéir í ar Scoil Chócaireachta Bhaile Mhaolmhuaidh i Shanagarry, Contae Chorcaí. Tá an scoil suite ar fheirm orgánach.
Dámhachtainí agus onóracha.
Scríobh sí roinnt leabhar cócaireachta lena n-áirítear:
Spriocanna Forbartha na Mílaoise. Tháinig na Spriocanna Forbartha na Mílaoise (SFM) (English: Millennium Development Goals) i bhfeidhm ag na Náisiúin Aontaithe sa bhliain 2000 agus bhí siad i bhfeidhm suas go dtí 2015. Spriocanna a bhí le haghaidh tíortha bochta timpeall na cruinne. Ocht gcuspóir agus sprioc arna gcomhaontú go hidirnáisiúnta chun bochtaineacht dhomhanda a laghdú a bhí ann. Thug 189 tír gealltanas go mbainfear na SFM amach faoi 2015. 
Sroicheadh roinnt de na spriocanna agus níor sroicheadh roinnt eile. Tháinig na Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe i bhfeidhm tar éis na SFM in 2015 agus baineann na spriocanna reatha le mbeagnach gach tír timpeall na cruinne in áit na SFM a bhí dírithe i dtíortha bochtha.
'Siad na spriocanna a bhí ann leis na SFM ná:
Ciarán Cuffe. Is Feisire de Pharlaimint na hEorpa (FPE nó MEP i mBéarla) é Ciarán Cuffe do thoghcheantar Bhaile Átha Cliath (a rugadh 3 Aibreán 1963). Tá sé ina chomhairleoir cathrach do Lár na Cathrach Thuaidh chomh maith. Ailtire é Cuffe atá gníomhach le fada i gcúrsaí comhshaoil agus sa ghluaiseacht ghlas.
Saol.
De bhunadh na Seanchille i ndeisceart an chontae é Ciarán Cuffe, ach tá cónaí air le scaitheamh i gceantar Bhóthar na gCloch i lár na cathrach.
Muintir.
Chuaigh a athair, Luan Peter Cuffe, go hOllscoil Harvard i mBoston mar chuid dá chuid oiliúna mar ailtire. Agus é ansin casadh air Patricia Sistine Skakel. Iníon ab ea ise le George Skakel, fear gnó ab ea a shaothraigh na milliúin nuair a bhunaigh sé an comhlacht "Great Lakes Carbon Corporation". Phós Patrica Skakel agus Luan Cuffe agus d’fhill siad ar Éirinn.
Ba dheirfiúr í Patricia Skakel a bhásaigh sa mbliain 2000 le Ethel Skakel Kennedy. Is í Ethel Kennedy baintreach Bobby Kennedy, a feallmharaíodh i mí Meitheamh 1968 agus é ag feachtasaíocht do thoghchán na huachtaránachta sna Stáit Aontaithe.
Oideachas.
Tá céimeanna aige san Ailtireacht agus sa Phleanáil Uirbeach aige ó Choláiste na hOllscoile, Baile Átha Cliath, agus MSc in "pleanáil uirbeach" ó Chathracha ó Scoil Eacnamaíochta Londan.
Tá sé ina chathaoirleach ar Chlár Máistreachta in Athnuachan agus Forbairt Uirbeach in Institiúid Teicneolaíochta Bhaile Átha Cliath.
Polaitíocht.
Bhí sé ar dhuine de na Teachtaí Dála a toghadh do Chomhaontas Glas den chéad uair in 2002, i ndáilcheantar Dhún Laoghaire. Chuir sé isteach dhá théarma mar Theachta Dála agus bhí sé iina’Aire Stáit a raibh freagracht air as an Athrú Aeráide, Pleanáil agus Iompar Inbhuanaithe. 
Le linn dó bheith páirteach sa Rialtas, rinne sé athchóiriú ar chóras pleanála na hÉireann chun go mbeadh sé dírithe ar chinnteoireacht atá bunaithe ar fhianaise agus d’fhoilsigh sé reachtaíocht le dul i ngleic leis an athrú aeráide. 
D’fhoilsigh sé Suirbhé ar Fhorbairt Náisiúnta Tithíochta in 2010.
Conspóid.
D’éirigh sé as mar urlabhraí comhshaoil an pháirtí sa bhliain 2003, nuair a tháinig sé chun solais go raibh luach $70,000 de scaireanna aige i gcomhlachtaí taiscéalaíochta ola. Fuair sé na scaireanna sin le huacht óna mháthair a d’fhág $1.3 milliún aige. Léirigh sé aiféala ag an am nach raibh éirithe leis na scaireanna a dhíol agus rinne sé amhlaidh ina dhiaidh sin.
Rinneadh scrios ar an bpáirtí san olltoghchán in 2011. Chaill Cuffe a shuíochán sa toghchán sin.
Inniu.
Tá sé ina chathaoirleach ar Choiste Iompair Chomhairle Cathrach Bhaile Átha Cliath. Tá sé ag iarraidh go mbainfí úsáid as clófhoirne Gaelacha ar chomharthaíocht sráide na príomhchathrach. Mhaígh sé gur beag difríocht atá ann idir Baile Átha Cliath agus cathracha Shasana ó thaobh comharthaíocht sráide de agus nach bhfuil rud ar bith faoi ainmchláir na príomhchathrach a thabharfadh le fios gur i gcroílár Bhaile Átha Cliath atá tú. 
Labhair sé sa Pharlaimint na hEorpa ar 26 Samhain 2019 agus dúirt sé "Ní foláir dúinn dul i ngleic leis an athrú aeráide".
An Bhreg. Ag 46 km, is í an Bhreg fhoinse is faide agus is uisceshaibhre ag an Danóib agus ritheann sí trí oirdheisceart na Foraoise Duibhe Láir agus ísealchríocha réigiún na Baar
Éiríonn an Bhreg ag airde 1,078 m os cionn leibhéal na farraige, sé chiliméadar siar ó thuaidh ó Fjurtwangen. Tá a fhoinse, atá in aice le Séipéal Mháirtín agus ar a dtugtar foinse na Danóibe nó Donauquelle, cosanta mar shéadchomhartha nádúrtha. Tá sé suite timpeall 100 méadar soir ó dheas ó dhroim draenála na Réine / na Danóibe (droim draenála Eorpach). Taobh amuigh de sin, ach timpeall 900 méadar uaidh tá foinse na hElz, a shreabhann sa ghleann comhréireach céanna ach sa treo eile i dtosach, ó thuaidh, agus a shreabhann isteach sa Réin ina dhiaidh sin.
The Quare Fellow. Is é The Quare Fellow an chéad dráma a scríobh Breandán Ó Beacháin. B’in í an chloch mhíle ba mhó ina shaol, b’fhéidir. Léiríodh é don chéad uair ar 19 Samhain 1954 in Amharclann an Phíce, Baile Átha Cliath. Ní raibh ach 56 suíochán sa Phike .. seomra beag bídeach i ndáiríre.
Ábhar.
Bhí síolteagasc tábhachtach i gcoinne an chrochadh Stáit déanta ag Breandán Ó Beacháin ina dhráma.
José Antonio Primo de Rivera. Faisistí de chuid na Spáinne ab ea José Antonio Primo de Rivera y Sáenz de Heredia, céad Diúc de Primo de Rivera, tríú Marcas d'Estella (24 Aibreán 1903 – 20 Samhain 1936). Dlíodóir ab ea é, a bhunaigh gluaiseacht faoi anáil an fhaisisteachais.
Saol.
Duine de na huaisle agus an mac ba shine ag An nGinearál Miguel Primo de Rivera (deachtóir na Spáinne ó 1923 go dtí go gairid roimh a bhás i 1930) ba ea é. Rinne an Primo de Rivera Óg staidéar ar an dlí in Ollscoil Complutense Maidrid (mar a thugtar arís air) idir 1917 agus 1923. Ghnóthaigh sé bunchéim agus dochtúireacht. 
Rinneadh dlíodóir de sa bhliain 1925. D'éirigh go mór leis agus é ag cleachtadh i Maidrid agus a athair mar dheachtóir ar an tír.
Sa pholaitíocht, tháinig sé chun cinn mar dhuine de na ceannairí ar an eite dheas radacach fhrith-dhaonlathach. Bhí sé tógtha leis an fhaisisteachas san Iodáil (cf Mussoloni), Bhunaigh sé an Falange Española (Falangaithe na Spáinne) sa bhliain 1933 chun an smaointeoireacht sin a chur chun cinn.
Sa bhliain 1936 a chumasc an "Falange Española" le grúpa eile den chineál céanna, an "Juntas de Ofensiva Nacional-Sindicalista", chun an "Falange Española de las JONS" a chruthú, a bhí ina réamhtheachtaí ar an "Falange Española Tradicionalista y de la Juntas de Ofensiva Nacional Sindicalista", an t-aon pháirtí dlíthiúil sa Spáinn faoi réimeas an Ghinearáil Franco ó 1937 go 1975.
Bású.
Go gairid roimh thús an Chogaidh Shibhialta, gabhadh é agus d'fhan sé ina phríosúnach de chuid na Poblachtánaigh. ciontaíodh é as comhcheilg i gcoinne Phoblacht na Spáinne agus éirí amach míleata. Cuireadh José Antonio Primo de Rivera chun báis trí scuad lámhaigh ar 20 Samhain 1936.
Is cuma cé acu an bhfuil sé fíor in aon chor nó nach bhfuil nár thapaigh An Ginearál Franco an deis le Primo de Rivera a shábháil (mar a bhí a fhios ag madraí an bhaile, níor thaitin Rivera leis ar chor ar bith) is cinnte go bhfuair bású an duine dheireanaigh réidh le pearsa a d'fhéadfadh cur in éadan cheannaireacht Franco ar na fórsaí náisiúnaithe.
Liosta ghéinis na n-éan. Baineann liosta ghéinis na n-éan le haicme chordata na n-éan, arb iad a shainairíonna cleití, gob gan aon fhiacla, uibheacha cruabhlaoscach a leagan, agus ráta ard meitibileach.
Accipitriformes.
Iolair, bultúir an tSean-Domhain, peannairí, seabhaic, cromáin, srl.
Anseriformes.
Éan uisce
Accipitridae. Ceann de thrí fhine san ord Accipitriformes (na cinn eile ná na Pandionidae agus na Sagittariidae ) le cromóg de ghoba an-chrúite agus moirfeolaíocht athraitheach bunaithe ar aiste bia acu. Itheann siad raon creach difriúil ó fheithidí go mamaigh mheánmhéide, le roinnt acu ag beathú ar splíonach agus cúpla ag beathú ar thorthaí. Tá dáileadh iltíreach ag na Accipitridae, le fáil ar mhór-ranna uile an domhain (seachas Antartaice) agus ar roinnt grúpaí oileáin aigéanacha. Tá roinnt speiceas imirceach.
Sléacht Dhearclaí. Tharla Sléacht Dhearclaí ar an 20 Samhain 1983, san Eaglais Chincíseach i nDearclaigh (is baile suite i gCo Ard Mhacha é Dearclaigh). Rinne an "Catholic Reaction Force" ionsaí ar an séipéal. Tráthnóna Domhnaigh a bhí ann agus bhí seasca istigh ag guí sa "Mountain Lodge Pentecostal Churcħ". Ag an am, bhí an pobal ag canadh "Are You Washed in the Blood of the Lamb". Thosaigh na fir ghunna  ag lámhach agus maraíodh triúr agus gortaíodh seachtar.
An tINLA a bhí i mbun an "Catholic Reaction Force" is cosúil. Níor gabhadh éinne.
Cúlra.
Ar an 9 Samhain 1983, maraíodh Adrian Carroll (24), as teaghlach Poblachtánach mór le rá. Dúirt an "Protestant Action Force" gurbh iad a bhí freagrach. 
Iarmhairtí.
Spreag na hionsaithe fuath seicteach.
John Konesky. Is aisteoir agus stiúrthóir Meiriceánach é John S. Konesky, a rugadh ar an 19 Samhain 1980.
Cath na Teamhrach (Éire). Troideadh Cath na Teamhrach idir Gaeil na hÉireann as an Mhí, faoi stiúir Máel Sechnaill mac Domnaill, agus Lochlannaigh Ríoch Dhuibhlinne (an tSean-Lochlainnis :"Dyflin"), faoi stiúir Amlaíb Cuarán. Tharla sé in aice le Teamhair in Éirinn sa bhliain 980. Buaileadh tubaisteach a bhí sa chath do na Lochlannaigh agus mar thoradh air sin fuair na hÉireannaigh smacht ar ais ar Bhaile Átha Cliath.
Cur síos.
Ar thaobh amháin bhí arm Lochlannach as Ríoch Dhuibhlinne le tacaíocht ó thrúpaí ó Inse Ghall, a bhí faoi cheannas mac le Amlaíb Cuarán darb ainm Ragnall. Máel Sechnaill mac Domnaill a bhí i gceannas ar an taobh eile, a tháinig i gcumhacht le déanaí mar ceann feadhna ar Uí Néill an Deiscirt. Is éard a bhí i bhfórsa Mháel Sechnaill ná trúpaí óna chúige baile Mide ]]"Ríocht na Mí"), agus is dócha le tacaíocht láidir ó thrúpaí as Cúige Laighean agus Uladh.
Sa deireadh chaill na Lochlannaigh go tubaisteach, ar a tugadh “marú dearg” in Annála na gCeithre Máistrí. Olaf abdicated and died in religious retirement in Iona. D'éirigh Olaf as a phost agus fuair sé bás ar scor reiligiúnach in Iona. Thug Amlaíb suas a choróin agus fuair sé bás ar scor reiligiúnach in Í Cholm Cille. Cuireadh Duibhlinn faoi léigear ag an Máel Sechnaill buacach, a chuir iallach air sclábhaithe agus earraí luachmhara a ghéilleadh, chomh maith le gach éileamh a rinne siad roimhe seo ar chríoch Uí Néill a thabhairt suas.Sna deich mbliana ina dhiaidh sin, bhí Duibhlinn níos mó nó níos lú faoi smacht Máel Sechnaill agus Uí Néill an Deiscirt.
Meastar gur bua i bhfad níos cinntithí é ar Lochlannaigh Bhaile Átha Cliath é Cath na Teamhrach ná Cath Chluain Tarbh atá i bhfad níos cáiliúla. Ba é Amlaíb Cuarán an duine deireanach de ríthe móra na Lochlannach in Éirinn, agus ina dhiaidh sin ní raibh stádas Ríocht Dhuibhlinne riamh mar an gcéanna arís.
Éire Ghaelach. Ba í Éire Ghaelach an t-ord polaitiúil agus sóisialta Gaelach, agus an cultúr gaolmhar, a bhí ann in Éirinn ón ré réamhstairiúil go dtí tús an 17ú haois. Roimh ionradh na Normannach ar 1169, bhí na Gaeil i réim ar an oileán ar fad. Ina dhiaidh sin, chuimsigh sé an chuid sin den tír nach raibh faoi cheannas eachtrach ag am ar leith. 
Sochaí.
Don chuid is mó dá stair, bhí ordlathas Gaelach na hÉireann ina "bhreacachan críocha " a rialaigh ordlathas ríthe nó taoisigh, a toghadh trí thánaisteachta. Bhí an chogaíocht idir na críocha seo coitianta go leor. Uaireanta, aithníodh rialtóir cumhachtach mar Ardrí na hÉireann. 
Bhí an tsochaí comhdhéanta de fhinte nó chlanna, cosúil leis an gcuid eile den Eoraip, bhí siad struchtúrtha de réir ordlathais bunaithe ar aicme. Le linn na tréimhse seo, bhí an geilleagar tréadach den chuid is mó agus de ghnáth níor úsáideadh airgead. 
Is féidir gnás feistis, ceoil, damhsa, spóirt, ailtireachta agus ealaíne Gaelach a aithint, agus ealaín Ghaelach ag cumasc níos déanaí le stíleanna Angla-Shacsanach chun ealaín Ealaín na nOilean nó Ealaín Ghael-Shacsanach a chruthú.
Bhí Éire Ghaelach págánach ar dtús agus bhí cultúr ó bhéal aici. Thosaigh inscríbhinn san aibítir ogham sa tréimhse protastairiúil, b’fhéidir chomh luath leis an 1ú haois. In éindí lena chéile, bhí an tiontú go dtí an Chríostaíocht agus teacht isteach na litríochta, agus caomhnaíodh cuid mhaith de mhiotaseolaíocht réamh-Chríostaí agus d'Fhéineachas sofaisticiúil na hÉireann, cé gur Críostaí iad. 
An Mheánaois.
Sa Mheánaois Luath, bhí Éire ina lárionad tábhachtach foghlama. Bhí tionchar ag misinéirí agus scoláirí na hÉireann in iarthar na hEorpa, agus chuidigh siad leis an gCríostaíocht a scaipeadh ar mhórán den Bhreatain agus ar chodanna de mhórthír na hEorpa. 
Sa 9ú haois, ba mhinic a thug na Lochlannaigh faoi ruaig chreiche agus faoi lonnaíochtaí ag bunú feadh chóstaí agus uiscebhealaí na hÉireann, a tháinig chun bheith ina gcéad bhailte móra sa tír. 
Le himeacht aimsire, mheasc na Lochlannaigh go héasca le pobal na hÉireann agus rinneadh Gall-Ghaeil díobh. Tar éis ionradh na Normannach ar 1169–71, tháinig codanna móra d’Éirinn faoi smacht na dtiarnaí Normannacha, rud a d’fhág go raibh na céadta bliain de choimhlint leis na Gaeil dhúchasacha. 
D'éiligh Rí Shasana flaitheas ar an gcríoch seo - Tiarnas na hÉireann - agus an t-oileán ina iomláine. Lean an córas Gaelach ar aghaidh, áfach, i gceantair nach raibh smacht Angla-Normannach orthu. De réir a chéile laghdaíodh an chríoch a bhí faoi smacht Rí Shasana go limistéar ar a dtugtar an Pháil agus, lasmuigh de seo, ghlac go leor tiarnaí Gael-Normannach le cultúr na nGael. Bhí siad níos Gaelaí ná na Gaeil féin, (Laidin:"Hiberniores Hibernis ipsis"). 
16ú / 17ú haois.
Sa bhliain 1542, d’fhógair Anraí VIII Shasana an Tiarna mar Ríocht agus é féin mar Rí na hÉireann. Ansin thosaigh na Sasanaigh ar concas a dhéanamh (nó concas a athdhhéanamh) ar an oileáin. Faoi 1607, bhí Éire faoi smacht Shasana go hiomlán, ag cur deireadh leis an sean-ord polaitiúil agus sóisialta Gaelach.