Trelis/gawiki huggingface dataset:
Sonia Sotomayor. Breitheamh Meiriceánach is ea Sonia Sotomayor, ina Breitheamh Comhlach de Chúirt Uachtarach na Stát Aontaithe (a rugadh ar 25 Meitheamh 1954). Mhol Barack Obama í sa bhliain 2009 agus tá Sotomayor leathan-aigeantach go leor. Níl inti ach an tríú bean ariamh ar an gCúirt Uachtarach, agus an chéad Hiospáineach.
Gairm.
As an Bronx ó dhúchas í Sotomayor, de thuismitheoirí as Puerto Rico nach raibh ach cúpla focal Béarla acu, agus i dtithíocht phoiblí sa Bhronx. Fuair a hathair bás nuair a bhí Sotomayor naoi mbliana d’aois, bliain tar éis di diabéiteas a tholgadh. Ainneoin seo, agus nach raibh ach bunteastas altramais ag a máthair, leagadh an-bhéim ar oideachas. Bailíodh airgead go leor chun í a sheoladh go dtí scoileanna Caitliceacha sa cheantar. Chuaigh sí ó Ardscoil an Chairdinéil Spellman i 1972 go dtí Ollscoil Princeton. D’fhág sí Princeton i gcéadáit ("'summa cum laude"') a ranga (AB 1976) chun céim mháistreáchta a dhéanamh in Ollscoil Yale. Ach bhain sí dochtúireacht amach (JD 1979). Tá cáil ar Sotomayor mar scoláire den ardscoth ó shin. 
Ionchúisitheoir agus breitheamh.
Bhí Sotomayor ina hionchúisitheoir dúiche cúnta i gContae Nua-Eabhrac (Manhattan) ó 1979 go 1983. Bhí meas ar a cuid oibre mar ionchúisitheoir, go háirithe mar gheall ar an dúthracht a bhí inti dul i ndiaidh na pornagrafaíochta leanaí. Tar éis di roinnt blianta a chaitheamh i mbun dlíthíochta tráchtála, rinneadh comhpháirtí i Pavia &amp; Harcourt, Manhattan di, sa bhliain 1988. 
Ceapadh Sotomayor ina breitheamh de Chúirt Dúiche na Stát Aontaithe le haghaidh Dúiche Deiscirt Nua-Eabhrac sa bhliain 1992, i ndiaidh vóta d'aon ghuth i Seanad na Stát Aontaithe i bhfabhar a hainmniúcháin. Ise a chuir deireadh le stailc ollmhór na n-imreoirí Daorchluiche 1995 a chuir an cluiche ar fionraí ar feadh bliana. 
Ceapadh do Chúirt Achomharc na Stát Aontaithe le haghaidh an Dara Cuaird í sa bhliain 1998; ní raibh bealach chomh éasca aici, ach ar deireadh daingníodh í, le vóta 67-25. Bhí breithiúnais déanta aici cheana féin ar cheisteanna mar chearta ginmhillte, cearta gunnaí, cearta sibhialta, agus leithcheal in aghaidh mionlaigh.
Cúirt Uachtarach.
Nuair a d'ainmnigh an t-Uachtarán Obama do Chúirt Uachtarach na Stát Aontaithe í, sa bhliain 2009, daingníodh í, ar deireadh, le vóta 69-31, d'ainneoin go raibh conspóid ann maidir le tuairim a chuir sí in iúl sa bhliain 2001 go ndéanfadh breitheamh Latina cinneadh ní b'fhearr, den chuid is mó, ná fear geal nach mbeadh an taithí chéanna ar an saol aige.
Cuireadh Sotomayor faoi mhionn mar Bhreitheamh Comhlach de Chúirt Uachtarach na Stát Aontaithe ar 8 Lúnasa 2009.
Léirigh a cuid breithiúnas ó 2009 go bhfuil Sotomayor ar eite liobrálach na Cúirte Uachtaraí den chuid is mó. Ach ó am go ham taobhaíonn sí leis na coimeádaigh maidir le ceisteanna áirithe, mar an clásal a bhaineann le láithreacht na bhfinnéithe.
Pádraig Ó hÉigeartaigh. File Éireannach ab ea Pádraig Ó hÉigeartaigh (1871–1936).
As Uíbh Ráthach, Contae Chiarraí ó dhúchas dó, chuaigh Ó hÉigeartaigh ar imirce go Springfield, Massachusetts, nuair a bhí sé ina leanbh. Rinne sé comóradh ar bhá a mhic sé bliana d’aois sa dán "Ochón! a Dhonncha" a foilsíodh timpeall 1906 in "An Claidheamh Soluis", agus a d'aistrigh Pádraig Mac Piarais níos déanaí.
Tadhg Mac Con Midhe. File agus scoláire Éireannach a fuair bás sa bhliain 1493 ab ea Tadhg Mac Con Midhe. De réir Annála na gCeithre Máistrí, mharaigh sclábhaí (mogha) dá mhuintir féin é, fear darb ainm "mac Uí Chlumháin":
John Stewart. Is polaiteoir de chuid Thuaisceart Éireann é John Stewart, a rugadh ar an 9 Aibreán, 1983 i gCarraig Fhearghais. Is ball é de Pháirtí Aontachtach Uladh. Is Comhalta den Tionól Reachtach é d'Aontroim Thoir, ó 2017 ar aghaidh .
Saol pearsanta.
Tá sé pósta le Deborah. Tá beirt pháistí acu.
Mhic Cárthaigh. Clann de chuid Eoghanachta na Mumhan ba ea Mhic Cárthaigh. Bhí roinnt géaga ann den chlann, ina measc Mhic Cárthaigh Riabhach, Mhic Cárthaigh Mhúscraí agus Mhic Cárthaigh Dhúiche Eala. As líon daoine Éireannacha leis an sloinne Mac Cárthaigh, tá cónaí ar seasca fán gcéad acu i gContae Chorcaí, áit a raibh an-chumhacht acu sa Mheánaois.
Stair.
Is é sinsear na clainne é Cárthach, rí Eoghanacht Chaisil king, a fuair bás sa bhliain 1045 de thairbhe tine tí lasaithe d'aon ghnó ag duine Uí Lonargáin (de bhall Dál gCais, céilí comhraic na nEoghanacht). Deargnamhaid an Ardrí, Brian Bóramha, ba é Cárthach. Cuireadh an ruaig ar réamhdhream Mhic Cárthaigh as a cheantar dúchais ar Mhachaire na Mumhan, Contae Thiobraid Árann, de bharr leathadh Uí Bhriain i lár na 12ú haoise.
Bhí beirt mhac, Tadhg agus Cormac, ag Muireadhach mac Cárthaigh (bás 1092). Ghlacadar beirt ainm a seanathair mar shloinne, .i. Mac Cárthaigh. Sa bhliain 1118, críochdheighleadh ríocht na Mumhan i ndá leath, Tuamhain agus Deasumhain, ag Conradh Ghleann Maghair. Rinneadh chéad rí Dheasumhan de Thadhg.
Le cúig aois anuas, bhí an chlann chun cinn sa Mhumhain. Bhí ceithre mhór-ghéag ann;
Choinnigh na clanna is orthu ag troid in éadan chúngach na Normannach agus na Sasanach suas go dtí an seachtú haois déag nuair a chailleadar beagnach gach rud. Mar eisceacht, fuair an chlann White, sliochtaigh Chormaic Láidir Mhic Cárthaigh, le hoidhreacht Caisleán Mhaigh Chromtha. Dódh an caisleán sa bhliain 1922 agus is cuid de chlub gailf inniu é.
Is sa Bhlarna a fhaightear rí-chathaoir Mhic Cárthaigh Mhúscraí. De réir sean-nóis, bronnadh Cloch na Blarnan ar Chormac Mac Cárthaigh, rí Dheasmhumhan, ag rí Roibeard Brús na hAlban, mar bhuíochas as ucht a chuid tacaíochta i mBlàr Allt a' Bhonnaich sa bhliain 1314. Tugadh an tríú Caisleán ar an suíomh ag Diarmaid Mac Cárthaigh (eile) sa bhliain 1446. Bhí cáil ar Dhiarmaid as a solabharthacht, agus dá bharr, an nós go dtuga Cloch na Blarnan bua na cabaireachta ar duine ar bith a phógfadh í.
Tá an-chuid tagairtí do chlann Mhic Cárthaigh Anna hannála, i nAnnála Inis Faithlinn ach go háirithe. Saoirbhreathach (galldaithe mar Justin) ba ea athair Chárthaigh, ainm atá le fáil sa chlann le feadh na gcianta, matáin le Finghin (galldaithe mar Florence, sa ghnáthchaint Flurry).
Bhí an choróin i seilbh Mhic Cárthaigh, de réir tánaisteacht an Fhéineachais suas go dtí scaoileadh na ríochta sa bhliain 1596.
Clanna.
Feictear sin chlann déag mhic Cárthaigh sa "King's History of Co. Kerry":
Tá garghaol idir Mhic Cárthaigh agus roinnt teaghlaigh na Mumhan eile, san áireamh Uí Shuilleabháin, Uí Cheallacháin, Uí Chaoimh, Uí Dhonnchadha agus Uí Dhonnabháin. Bhí luathchlann Mhic Cárthaigh Anna ghlaoiti Mhic Amhlaoibh orthu féin.
Patricia O'Lynn. Is acadóir agus polaiteoir de chuid Thuaisceart Éireann í Patricia O'Lynn (). Is ball de Pháirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann í. Ba chomhalta den Tionól Reachtach í d'Aontroim Thuaidh, ó 2022 go 2023.
Saol pearsanta.
Tá céim dochtúra aici.
Poughkeepsie, Nua-Eabhrac. Cathair i stát Nua-Eabhrac is ea Poughkeepsie. Príomhbhaile Contae Dutchess, Nua-Eabhrac atá ann. Tá 31,577 duine ina gcónaí sa chathair de réir dhaonáireamh na bliana 2020. Tá Poughkeepsie suite ar bhruach thoir abhainn an Hudson, leath bhealaigh idir Cathair Nua-Eabhrac agus Albany, príomhchathair stát Nua-Eabhrac. Tá roinnt tithe móra stairiúla, coláistí tríú leibhéil, agus gnólachtaí móra sa cheantar máguaird. Tá campais ag IBM agus Coláiste Vassar i mbaile Poughkeepsie, lámh le cathair Poughkeepsie. Cé gur aonaid neamhspleácha ar a chéile iad an baile agus an chathair, glactar leo an chuid is mó den am mar aon bhaile mór amháin. Tá isteach is amach le 74,000 duine sa bhaile agus sa chathair in éindí.
Taisce Chagála Beag. Trí phíosa seodra óir ón Chré-umhaois Luath (2300–2000 RC) in Éirinn is ea taisce Chagála Beag. Anois tá sé in Ard-Mhúsaem na hÉireann – Seandálaíocht i mBaile Átha Cliath, áit a mbíonn sé ar taispeáint de ghnáth.
Fuarthas na píosaí i bportach i gCagála Beag, Ros Comáin sa bhliain 1945. Is éard atá ann ná luanla óir (“corrán gealaí”) agus dhá dhiosca bheaga óir, de chineál aitheanta ó shamplaí eile, a bhfuil móitíf chroise laistigh de dhá chiorcal mar mhaisiúchán orthu. Tá na píosaí cothrom agus tanaí, agus tá meáchan níos lú ná 78 gram sna trí cinn le chéile, rud a thugann le fios go mb'fhéidir gur cuid de mhuince iad.
Sa bhliain 2017, bhí na trí phíosa le feiceáil ar stampa poist Éireannach, ceann de shraith darb ainm "A History of Ireland in 100 Objects".
Fionnachtain.
Tháinig fear darb ainm Hubert Lannon ar an taisce sa bhliain 1945 agus é ag gróigeadh móna ar a phortach i gContae Ros Comáin. Ó 1947 ar aghaidh, coinníodh na píosaí i dtaisceadán i siopa poitigéara Uí Shíocháin i mBéal na mBuillí, agus ba bhaill de mhuintir Uí Shíocháin amháin a chonaic iad i dtaca an ama sin. Sa bhliain 2009, bhris gadaithe isteach sa siopa agus goideadh an taisceadán. Fuair na Gardaí na píosaí, fillte i bpáipéar, i scipe bruscair i mí Aibreáin 2009. Chreid na gardaí go raibh suim ag na gadaithe in airgead tirim agus i ndrugaí den chuid is mó, agus nár thuigeadar go raibh na píosaí sa gcreach a caitheadh amach, is dócha mar gheall ar cé chomh héadrom a bhí siad.
Taighde.
Sa lá atá inniu ann, tá an taisce ar taispeáint bhuan in Ard-Mhúsaem na hÉireann – Seandálaíocht. Is de chineál “clasaiceach” an luanla, an cineál is luaithe agus is fearr de thrí chineál luanla atá ann. As an 100 luanla ar marthain in Iarthar na hEorpa, is as Éireann 80 acu.
Mhic Cárthaigh Riabhach. Fo-chlann de mhuintir Mhic Cárthaigh, ríthe na Deasmhumhan is ea Mhic Cárthaigh Riabhach, gaolta le hEóganacht Chaisil.
Mhic Cárthaigh Mhúscraí. Fo-chlann de mhuintir Mhic Cárthaigh, the ríthe na Deasmhumhan, is ea Mhic Cárthaigh Mhúscraí.
Lavandula. Is géineas de phlandaí bláthanna é Lavandula ar a dtugtar "labhandar" nó "lus liath" go coitianta. Tá 47 speiceas sa ghéineas, dúchasach don Sean-Domhan. Tá siad le fáil i Rinn Verde agus na hOileáin Chanáracha, agus ón Eoraip go dtuaisceart agus oirthear na hAfraice, an Mheánmhuir, iardheisceart na hÁise, agus an India.
Saothraítear go leor speiceas mar phlandaí ornáideacha in aeráidí measartha, mar luibheanna cócaireachta, agus ar bhonn tráchtála chun blátholaí a eastóscadh. Úsáidtear labhandar sa leigheas traidisiúnta agus mar chomhábhar i gcosmaidí.
Is minic gurb é an speiceas coitianta "Lavandula angustifolia" atá i gceist nuair a úsáidtear an téarma lom “lus liath” nó “labhandar” i nGaeilge.
Uí Chinnéide. Clann Dhál Chais agus ríthe na hUrmhumhan ba ea Uí Chinnéide. Nia leis an Ardrí Brian Bóramha (1002–1014), ba ea a sinsear, Mathúin mac Donnchuain Ó Chinnéide, an chéad duine a ghlac an sloinne. Chinnéide mac Lorcáin, rí Tuadhmhumhain sa deichiú haois, ba ea athair Dhonnchuain agus Bhriain.
Stair.
Ba bhall iad Uí Chinnéide den chlann chumhachtach Dál gCais as Tuamhain, faoi cheannas Uí Bhriain. Bhí cónaí orthu in oirthear Chontae an Chláir, tuaisceart Luimnigh, agus tuaisceart Tiobraid Árann. Bhíodh lár Ionad acu ó dhúchais ag "Glemor", gar do Chill Dalua, ach chuaigh siad trasna na Sionainne go hUrumhain i gContae Thiobraid Árann, agus clainne eile an cheantair (Uí Bhriain agus Mhic Conmara san áireamh) á gcur faoi bhrú sa 12ú haois. D'éirigh siad ina dtiarnaí Urumhan ón 11ú go dtí an haoiseanna. 
I ndiaidh na Plá Móire, tharla athbheochan Gaelach i nÉirinn, óir gur bhuail níos measa an phlá na Normannaigh sna bailte móra. Ba í clann de Buitléir, Iarlaí Urmhumhan (teideal i dTiarnas na hÉireann), a bhí ina céile comhraic is mó Uí Chinnéide. Shínigh an dá chlann cinneadh síochána sa bhliain 1336, agus arís sa bhliain 1347. Briseadh an cinneadh nuair a rinne Uí Chinnéide agus a gcomhghuaillithe Éireannacha, Uí Bhriain agus Uí Chearbhaill, ruathar ar an Aonach agus dhóigh é. Cuir Uí Chinnéide an ruaig ar de Buitléir as Caisleán an Aonaigh sa bhliain 1391 agus lonnaigh siad ann (bhog de Buitléir go Caisleán Chill Chainnigh).
Muintir.
Bhí an chlann roinnte ina trí ghéag, luaite ag dath a gcuid gruaige: donn, fionn agus rua. Bhí Naomh Ruadhán Lothra ina chosantóir Uí Chinnéide Urumhan. Timpeall na bliana 1600, chuaigh géag den chlann ar imirce go dtí Contae Aontroma áit a fhaightear an-chuid Uí Chinnéide inniu.
Dar le Daithí Ó hÓgáin (comhollamh ag Coláiste na hOllscoile, Baile Átha Cliath), tá ginealach Uí Chinnéide ann de shliocht díreach Bhriain Bóramha:
Plandálaithe Uladh ba ea go leor Uí Chinnéide na hAlban, agus chuaigh cuid acu ar imirce ó thuaidh agus mheasc leis an gclann Ghaelach.
Logainmneacha.
Is léir tionchair na clainne i logainmneacha sa cheantar amhail is: Cúil Uí Chinnéide agus Garraí Uí Chinnéide in Urumhan Uachtarach; agus Cill Ó gCinnéide i dTuamhain.
Caisleáin.
Bhí caisleáin Uí Chinnéide go léir suite gar don Aonach i gContae Thiobraid Árann. Is iad a leanas roinnt caisleán nó tógtha nó i silver ag Uíbh Chinnéide:
I dteannta leo siúd, tá caisleán le fáil ag: Gleann na hEilte, Béal Átha Chléibh, Baile an Gharraí, An tEanach, Baile Uí Chuirc, Coill Uí Chairín, Ráth Durlais agus "Castle Otway".
Armas.
Machaire dubh, trí chlogad cliathánach airgid.
Órlaith ingen Cennétig. Banríon Éireann ba ea Órlaith íngen Cennétig. Cuireadh chun báis as adhaltranas í sa bhliain 941.
Is í Órlaith an t-aon iníon amháin le Cinnéide mac Lorcáin, rí Tuamhan (bás 951) a fheictear sna hannála. I measc a dheartháireacha, bhí Mathúin (rí Mhumhan c. 970-976) agus Brian Bóramha (Ardrí na hÉireann 1002–14). An dara céile leis an Ardrí, Donnchad Donn, a bhí sí.
Cúisíodh Órlaith i gcaidreamh collaí lena leasmhac, Aonghas mac Donnchadha Dhoinn. Fuarthas ciontach í agus cuireadh chun báis í, cé nach fios cén chaoi. Mhair Aonghas agus tháinig seo gcomharbacht ar a athair. Ní fios an raibh clann aici féin.
Tagairt annál.
Insítear i "Chronicon Scotorum" "sub anno" 941, state that:
Philip McGuigan. Is polaiteoir de chuid Shinn Féin é Philip McGuigan (). Rugadh é i 1973. Is Comhalta den Tionól Reachtach í d'Aontroim Thuaidh, ó 2003 go 2007 agus ó 2016 ar aghaidh .
Margaret Michaelis-Sachs. Ba ghrianghrafadóir Ostarach-Astrálach de bhunadh Polannach-Giúdach í Margaret (Margarethe) Michaelis-Sachs (née Gross, 1902 - 1985). Chomh maith lena iliomad portráidí, tá spéis stairiúil mharthanach ag a radhairc ailtireachta de Bharcelona agus a cuid íomhánna den cheathrú Ghiúdach i Kraków sna 1930idí.
Luathshaol.
Rugadh í i Dzieditz in aice le Bielsko i ndeisceart na Polainne (an Ostair-Ungáir mar a bhí) ar 6 Aibreán 1902, iníon le Heinrich Gross, dochtúir Giúdach saibhir. Rinne sí staidéar ar ghrianghrafadóireacht ag "Graphische Lehr-und Versuchsanstalt" i Vín ó 1918 go 1921.
Gairmréim.
Sa bhliain 1922, agus í fós i Vín, d’oibrigh sí den chéad uair ar feadh tréimhse sa "Studio d’Ora" sular chaith sí roinnt blianta ag an "Atelier für Porträt Photographie". Chuaigh sí ar aghaidh ag obair do "Bhinder Photographie" i mBeirlín agus Fotostyle i bPrág, agus ar deireadh d’fhill sí ar Bheirlín i 1929 chun obair a dhéanamh go huaineach do stiúideonna éagsúla le linn aimsir chrua na spealta.
Uí Dhonnabháin. Clann Ghaelach Uí Fiodhghinte ba ea Uí Dhonnabháin, agus Donnabhán mac Cathail, rí Reasaid den 10ú haois a sinsear. 
Le linn na 12ú agus 13ú haoiseanna, chuaigh roinnt clann Uí Dhonnabháin ó Bhrú Rí/Cromadh ó dheas go Ríocht Deasumhan agus Cairbre, áit a raibh stát ina rítheaghlach leis na céadta i dteannta le clann Mhic Cárthaigh. Chuaigh clanna eile soir ó dheas i gcríocha Uí Fiodhghinte, go fada is Béal an Átha/Fíonach go dtí Dún ar Aill. San iardheisceart, lonnaigh roinnt clann leath-neamhspleách Uí Dhonnabháin, flatha faoi cheannas Mhic Cárthaigh Riabhach i gCairbre. Ní raibh an ceart ag clann sa tuaisceart slat na ríghe a glacadh, de bharr laghdú a gcuid críoch.
Uí Shúilleabháin. Clann Ghaelach lonnaithe go formhór i gContae Chorcaí agus Contae Chiarraí ba ea Uí Shúilleabháin. Roimh ionradh na Normannach ar Éirinn, fuarthas iad i gContae Thiobraid Árann fosta. Mar shloinne is é an tríú is coitianta i nÉirinn. De thairbhe eisimirce, is coiteann é an sloinne san an Astráil, i Meiriceá Thuaidh, sa Bhreatain agus eile.
Dar le ginealas Éireannach, de mhuintir "Cenél Fíngin" Eoghanacht Chaisil ba ea Uí Shúilleabháin. Ocht nglúin as
Fínghin mac Aodha Dhuibh, rí Mumhan ón mbliain 601 go dtí 618, a chuirtear a sinsear.
Níos déanaí, d'éirigh siad ina dtiarnaí, faoi cheannas a ngaol Mhic Cárthaigh, i ríocht bheag ach chumhachtach Deasumhan, ríocht a tháinig i gcomharbacht ar an Mumhain féin.
Ba é taoiseach deireanach na clainne é Domhnall Cam Ó Súileabháin Bhéara, a cloíodh i gCogadh na Naoi mBliana (1594–1603).
Uí Cheallacháin. Teaghlach Éireannach is ea Uí Cheallacháin.
Mumhain.
Ceallachán na nEoghanacht, RÍ Mumhan ón mbliain 935 go dtí 954, ba ea a sinsear. Tiarnaí Chineál Aodha i ndeisceart Chorcaí taobh thiar de Mhala ba ea príomhchlann Uí Cheallacháin. 
Cuireadh an chlann as a n-áit dúchais le linn Plandáil Cromwell agus Donnchadh Ó Ceallacháin ina thaoiseach. Lonnaigh siad in oirthear Chontae an Chláir.
Tháinig na críocha gar do Mhala i seilbh clann darbh ainm Longfield nó Longueville, a thógadar ann áras a Georgian le fiche seomra codlata. " Mar chor cinniúna, tháinig chuid dá tailte ar ais chun Uí Cheallacháin sa fichiú haois nuair a cheannaigh Liam Ó Ceallacháin Longueville House Hotel.
Sa bhliain 1994, aithníodh Thomas O'Callaghan as Londain ag Oifig na nGinealach mar shliochtach sinsearach an rí deireanach Uí Cheallacháin a insealbhaíodh.
Uí Dhonnchadha. Clann Gaelach is ea Uí Dhonnchadha nó Uí Dhonnchú.
Clanna éagsúla.
Tá roinnt clann éagsúil darb ainm Uí Dhonnchadha:
Caisleán Dhún Aill. Tá Caisleán Dhún Aill ainmnithe go cuí, ag smaoineamh ar a shuíomh ar chnoc os cionn Mhuir Éireann.
Stair.
Ba iad muintir La Poer (Power) a thóg an Caisleán go luath sa 13ú hAois. Tá stair iontach ag an gcaisleán. Tháinig na Poers go hÉirinn den chéad uair le Strongbow sa bhliain 1132.
Tugann fianaise le fios go raibh dún anseo roimh 999 AD. Téann na hiarsmaí atá ann faoi láthair siar go dtí foirgneamh ón 13ú hAois agus túrtheach ón 15ú hAois. Cé go bhfuil slad déanta orthu le himeacht is fiú cuairt a thabhairt orthu fós.
Suíomh.
Tógadh Caisleán Dhún Aill ar an abhainn a shíneann ó Bhaile Anna isteach sa tSiúir agus tá sé ina shuí ar choillearnach gar do shráidbhaile Dhún Aill. 
Tá sráidbhaile Dhún Aill le séipéal, teach tábhairne agus siopa thart. 5km ar shiúl.
Zophobas morio. Is speiceas de chiaróg é Zophobas morio sa bhfine Tenebrionidae, a dtugtar sárphéist, ríphéist, péist morio nó go simplí zophobas ar a larbhaí go coitianta. Tá sárphéisteanna coitianta i dtionscal na bpeataí reiptílí mar bhia, chomh maith le hollmhinphéisteanna, ar larbhaí "Tenebrio molitor" iad a spraeáladh le hormón óg.
Tá na larbhaí cosúil le minphéisteanna an-mhóra, thart ar 50 go 60 mm ar fad agus iad lánmhéide, ach murab ionann agusminphéisteanna, tá foircinn a gcorp an-dorcha, beagnach cosúil le dath dubh. Nuair a shroicheann siad méid an aosaigh, pupaíonn na haosaigh mar chiaróga móra éadroma, a dhorchaíonn go dubh le himeacht ama. Ní phupóidh na larbhaí má choinnítear iad i gcoimeádán le go leor larbhaí eile agus go leor bia, áit a bhfaigheann siad teagmháil coirp leanúnach. Úsáidtear sárphéisteanna a coinníodh ar an mbealach seo go coitianta chun bac a chur ar pupú. Chun aibíocht na sárphéisteanna a bhaint amacha, ní mór iad a choinneáil ina n-aonar ar feadh thart ar 7-10 lá. Ansin, tar éis dóibh aibiú, éireoidh siad óna staid phupach mar ciaróga dorcha.
Lus na meala. Is planda ilbhliantúil lusach é lus na meala ("Melissa officinalis") d'fhine na Lamiaceae.
Ceimic.
Tá eoigeanól, tainniní, agus teirpéiní i lus na meala.
Siondróm Ramsay Hunt Saghas 2 (RHS). Aicíd í Siondróm Ramsay Hunt Saghas 2 (RHS) nó Herpes zoster oticus, a bhuaileann na néaróga. De ghnáth, tagann veirtige ar dhaoine agus b'fhéidir nach bhfuil mothú acu ina gcloigne.
Cásanna.
Dúirt an t-amhránaí Justin Bieber ar 10 Meitheamh 2022 nach bhfuil mothú ar bith ar thaobh amháin dá éadan de bharr go bhfuil an víreas RHS tolgtha aige.
Uí Fhaircheallaigh. Rítheaghlach Ghaelach as Contae an Chabháin ba ea Uí Fhaircheallaigh. 
Ailill, sa 9ú glúin as Níall Noígíallach, ba ea athair Fhaircheallaigh. D'éirigh sé ina chomharba Naoimh Aodháin sa 7ú haois agus bhí a shroicheadh ina n-abbaí Dhroma Leathain le seacht gcéad bliain agus, go dtí go ndearnadh Easpag Cill Mhór de David Ó Faircheallaigh.
Luath stair.
Sa 7ú haois, bhaist agus athainmnigh Naomh Aodhán (Maodhóg) mic Ailealla, sa 9ú glúin amach ó Niall Naoighiallach, Ardrí na hÉireann, mar a insítear in " Beathaí Naoimh na hÉireann":
D'éirigh ina gcomharbaí Naoimh Aodháin iad Fearghas agus Faircheallach (Urcain), ag mainistreacha Ros Inbhir (Contae Liatroma) agus Dhroma Leathain (Contae an Chabháin) faoi seach.
Tugtar ansin sna " Beathaí " comharbaí Uí Fhaircheallaigh go dtí an Fhearghaile Uí Ruairc, rí Chonnacht (956-967) (féach thíos).
Ré nua-aimseartha.
Feictear roinnt Uí Fhearghail sna "Fiantaí" den 19ú Eanáir 1586 nuair a bhronn Eilís I Shasana pardúin orthu as bheith ag troid ina héadan i gCogadh na nOchtó Bliana. Litrítear an t-ainm go míchruinn sa trascríbhinn 1882:
I nDaonlathas na hÉireann, 1911, feictear 1,075 duine Uí Fhearghail i gContae an Chabháin.
Uí Dhonnghaile. Chlann Ghaelach ba ea Uí Dhonnghaile. Mhair Donnghal féin sa 10ú haois,
fionnó Dhomhnaill, rí Ailigh, de shliocht Eoghan mac Néill mhic Néill Naoighiallaigh. Faightear an sloinne fós go coitianta i gContae Thír Eoghain. Agus i gContae Ros Comáin bhí an sloinne chomh coitianta sin gur ghlac géag amháin ina ionad an sloinne Briscoe.
Baile Uí Dhonnaíle.
Bhí dún mór ag Uí Dhonnghaile i mBaile Uí Dhonnaíle. Díoladh an talamh sa cheantar faoi chúpla uair. Thóg Toby Caulfield, 1d Barún Caulfield caisleán ar ann suíomh a bhíodh rí-theach Uí Dhonnghaile, idir na blianta 1611 agus 1619. Dhóigh Patrick Donnelly an Caisleán i rith an Irish Rebellion of 1641. Sna 1660í, ath-thóg an chlann Caulfield an caisleán agus chuadar ar ais chun cónaí ann. Bhí seirbhísí ag idir Oilibhéar Pluincéid agus John Wesley sa chaisleán sna blianta 1670 agus 1767, faoi seach. Timpeall na bliana 1700, ámh, tháinig drochbhail ar an gcaisleán. Tá an caisleán inniu faoin "State Care Historic Monument" i dTír Eoghain.
Burwick, Inse Orc. Is cuan beag é Burwick ar an oileán Raghnallsaigh a Deas in Inse Orc, Albain. Is é an cuan is gaire do mhórthír na hAlban é agus is é an ceann scríbe do bhád farantóireachta paisinéirí a fheidhmíonn sa samhradh go dtí Taigh Iain Ghròta i nGallaibh .
Taifeadadh an t-ainm den chéad uair thart ar 1225 mar "Bardvik", díorthaithe ón tSean-Lochlainnis "bar vík", a chiallaíonn "an bá is faide amach", mar gheall ar a shuíomh in aice leis an bpointe is faide ó dheas den oileán.
Tá iarsmaí Chaisleán Burwick, dún cosanta ón Iarannaois agus lonnaíocht mhainistreach thánaisteach is dócha, ar an gceann tíre siar ón gcuan.
Fir Cheall. Críocha Gaelacha ba ea Fir Cheall suite in iardheisceart Ríocht na Mí. Uí Mhaolmhuaidh na ea rítheaghlach na gcríoch. Bhí ann i bhFir Cheall na béarlachas Baile Mhic Comhainn, Baile Átha Buí agus An Eaglais.
Stair.
Mhaígh Uí Mhaolmhuaidh gurbh é a sinsear ná Niall Naoighiallach, rí na Teamhrach ón mbliain 380 - 405
Bhí teorannacha ag Fir Cheall le roinnt ríochtaí eile:
I rith Phlandálacha na hÉireann, cruthaíodh na Barúntachtaí Eaglais, Béal Átha Buí agus Baile Mhic Comhainn.
Cealla agus caisleáin.
Mar is léir ón ainm, bhí clú ag Fhir Cheall ar ucht a gcuid ceall agus mainistreacha. Bhí an chill ag Lainn Eala (gar do Thulach Mhór) ina Cill pharóiste go dtí gur bunaíodh na paróistí ag Raithean, Cill Achaidh, Droim Cuilinn, Béal Átha Buí agus An Eaglais. Bhíodh mainistreacha suite ag Cill Liaine, Droim Cuilinn, Cill Chormaic agus Raithean.
Richard Neal. Is polaiteoir Meiriceánach é Richard Edmund Neal (rugadh 14 Feabhra 1949) atá ina ionadaí SAM don 1ú toghcheantar comhdhála i Massachusetts ó 1989. Tá na bailte Springfield, West Springfield, Pittsfield, Holyoke, Agawam, Chicopee, agus Westfield laistigh den toghcheantar, a bhí uimhrithe mar an 2ú ceantar ó 1989 go 2013. Tá sé i bhfad níos tuaithe ná an chuid eile de stát Massachusetts. Mar bhall den Pháirtí Daonlathach, tá Neal ina dhéan ar thoscaireacht Massachusetts chuig Teach Ionadaithe na Stát Aontaithe ó 2013 i leith, agus tá sé ina dhéan ar thoscaireachtaí Theach New England freisin.