Trelis/gawiki huggingface dataset:
Impireacht na Breataine. I mbarr a réime, ba í Impireacht na Breataine an impireacht ba mhó agus an stát ba chumhachtaí ar domhan. Sa bhliain 1922 bhí tuairim is ceathrú de thailte agus de dhaonra an domhain faoi smacht na Ríochta Aontaithe. Tá oidhreacht na himpireachta an-tábhachtach fós ó thaobh na teanga, na polaitíochta agus an chultúir de.
Stair.
Bhunaigh Sasana go leor coilíneachtaí agus postanna trádála sa 16ú agus sa 17ú haois agus ba iad na críocha seo príomhbhunús na hImpireachta. Cailleadh na Stáit Aontaithe i ndeireadh na 18ú haoise, ach dhírigh an Bhreatain a haigne ar an Aigéan Ciúin, an Áise agus an Afraic. I ndiaidh buachan i gCogaí Napoléon, bhí sí ar an stát ba chumhachtaí ar domhain ar feadh 100 bliain. 
Chuir fás na Gearmáine agus na Stát Aontaithe deireadh le forlámhas eacnamaíochta na Breataine. Bhí an Chéad Chogadh Domhanda agus an Dara Cogadh Domhanda an-deacair, agus in ainneoin an bhua is ag dul i laige a bhí sí. Bain formhór na gcoilíneachtaí neamhspleáchas amach san fhichiú céad. Tá cuid mhaith díobh ina mball den Chomhlathas fós.
Deilf gharbhfhiaclach. Ainmhí mara is ea an deilf gharbhfhiaclach ("Steno bredanensis"). Maireann an speiceas in uisce domhan trópaiceach ar fud an domhain.
Deilf stríocach. Ainmhí mara is ea an deilf stríocach.
Deilf shocbhán. Ainmhí mara is ea an deilf shocbhán.
Naomh Iaróm. Fear léannta agus sagart Gréagach ab ea Iaróm (347 – 30 Meán Fómhair 420), Naomh Iaróm (tugtar Diarmaid air uaireanta as Gaeilge) nó "Eusebius Sophronius Hieronymus". 
Rugadh i Stridon é agus fuair sé bás sa Bheithil.
D’aistrigh sé an Bíobla go Laidin agus tá sé ina éarlamh ar aistritheoirí.
Áilleán Meiriceánach. Is feithid é an tÁilleán Meiriceánach. Ball d'ord na Lepidoptera atá ann. Is cuairteoir neamhchoitianta é go hÉirinn.
An Impireacht Otamánach. Mhair an Impireacht Otamánach (Tuircis Otamánach: دَوْلَتِ عَلِيّهٔ عُثمَانِیّه "Devlet-i ʿAliyye-yi ʿOsmâniyye", Tuircis an lae atá inniu ann: "Osmanlı İmparatorluğu" or "Osmanlı Devleti") ó 1299 go 1923.
Stair.
Taoiseach Turcach darbh ainm Osman I a bhunaigh rítheaghlach na nOtamánach. Tháinig borradh agus fás ar an impireacht faoi cheannas na sabhdán (sultan) a tháinig i gcomharbas air. I mbarr a réime bhí críocha i dtrí mhór-roinn faoi smacht na dTurcach; cuid mhaith d'oirthuaisceart na hEorpa, iarthar na hÁise agus tuaisceart na hAfraice. Bhí 29 cúige san impireacht, chomh maith le fostáit. Bhí tionchar ag an Impireacht ar chriocha áirithe thar lear i bhfad ón dTuirc, mar shampla Aceh sa bhliain 1565 agus oileáin Atlantacha mar Lanzarote (1585).
Bhí ról lárnach ag an impireacht i ngach sórt caidrimh idir an Domhan Thoir agus an Domhan Thiar ar feadh 600 bliain. Deirtear gurbh iad na hOtamánaigh comharbaí Ioslamacha na mBiosántach agus a bpríomhchathair i gCathair Choonstaintín agus seilbh ar críocha ar fud oirthir na Meánmhuire. 
Tháinig meath ar an impireacht san ochtú agus sa naoú céad déag, agus tháinig Poblacht na Tuirce i gcomharbas uirthi sa bhliain 1923.
Féileacán fáinlearrach Sliabh Apo. Is feithid é an féileacán fáinlearrach Sliabh Apo "(Graphium sandawanum)". Ball d'ord na Lepidoptera atá ann. Maireann sé sna hOileáin Fhilipíneacha.
Bánóg Bath. Is féileacán í an bhánóg Bath. Ball d'ord na Lepidoptera atá ann. 
Tá taifead amháin den speiceas seo in Éirinn, ón mbliain 1893 i gContae Loch Garman.
Féileacán éaneiteach. Is féileacáin fáinlearracha iad na féileacáin éaneiteacha, baill de na géinis "Trogonoptera", "Troides", agus "Ornithoptera". Sa taighde is déanaí, aithnítear 36 speiceas, ach níl na saineolaithe ar aon ghuth faoi seo, agus cuireann taighdeoirí áirithe géinis sa bhreis san áireamh. Áirítear iad i measc na bhféileacán is mó ar domhan, agus sin an fáth a thugtar “éaneiteach” orthu. Faightear iad timpeall na hÁise trópaicí, Oirdheisceart na hÁise (an mhórthír agus na hoileáin), agus an Astraláise.
Bóín Dé sheachtbhallach. Is feithid í bóín Dé sheachtbhallach ("Coccinella septempunctata").
Bóín Dé an dá bhall is fiche. Is feithid í Bóín Dé an dá bhall is fiche ("Psyllobora vigintiduopunctata").
An Interlingua. Teanga idirnáisiúnta chúnta (TIC) is ea an teanga Interlingua ("idirtheanga") (ISO 639 cóid teangan ia, ina) a thionscnaíodh an 'International Auxiliary Language Association' (IALA) idir 1937 agus 1951. Is í an dara nó tríú TIC a úsáidtear go forleathan, i ndiaidh na Sprantaise agus b'fhéidir Ídis, agus an TIC nádúraíoch is mó a úsáidtear go forleathan: i bhfocail eile, tá a stór focal, gramadach agus tréithe eile díorthaithe den chuid is mó ó theangacha nádúrtha. Forbraíodh Interlingua i mbealach is go mbeadh gramadach shimplí, rialta den chuid is mó le foclóir coiteann don réimse is leithne teangacha aici, ionas go mbeidh sé éasca í a fhoghlaim, ar a laghad dóibh siúd a bhfuil eolas acu ar theanga nó ar na dteangacha a d'úsáideadh mar thuismí soláthaircha d' fhoclóiríní agus do ghramadach na hInterlingua. Os a choinne sin, bíonn sí in úsáid mar thabhairt isteach thapa le haghaidh teangacha nádúrtha a fhoghlaim.
Bóín Dé dhébhallach. Is feithid í an bóín Dé dhébhallach.
Scolopacidae. Is fine mhór lapairí é Scolopacidae ina bhfuil 15 géineas. Tá go leor speiceas éagsúil san áireamh, ar a dtugtar "gobadáin", "crotaigh", agus "naoscacha" de ghnáth. Itheann formhór na speiceas seo inveirteabraigh bheaga a mbaintear amach as an láib nó as an ithir. Is féidir le speicis éagsúla beathú sa ghnáthóg chéanna gan iomaíocht dhíreach, go háirithe ar an gcósta, mar gheall ar fhaid difriúla ar an ngob.
Súdhiúlaí. Is éan é an Súdhiúlaí. Tá ceithre speiceas ann sa ghéineas "Sphyrapicus". Tá siad dúchasach do Mheiriceá Thuaidh.
Damhán garraí. Is araicnid é an damhán garraí. Is ball d'ord na n-Araneae é.
Lacha iascán. Is éan í an lacha iascán. Is baill d'fhine na Anatidae iad.
Eite-chosach. Ainmhí is ea an eite-chosach.
Rón eilifintiúil. Ainmhí is ea an rón eilifintiúil.
Rón glas. Ainmhí is ea an rón glas (Halichoerus grypus). Tá sé ina chónaí ar dhá bhruach an Aigéin Atlantaigh Thuaidh. Séala mór de theaghlach Phocidae atá ann.
Bhíodh an-thrácht ar ola róin ach go háirithe mar leigheas ar phianta cnámha agus matáin, agus mar bhreosla tine agus mar sholas. 'Ronnach, rotha agus rón na trí héisc is mó siúl sa bhfarraige,' a deir an seanfhocal.
Rón fionnaidh Guadeloupe. Ainmhí is ea an rón fionnaidh Guadeloupe.
Rón Graonlannach. Ainmhí is ea an rón Graonlannach.
Rón eilifintiúil deisceartach. Ainmhí is ea an rón eilifintiúil deisceartach.
Máel Sechnaill mac Máele Ruanaid. Bhí Máel Sechnaill mac Máele Ruanaid (a fuair bás 27 Samhain 862) ina Ard-Rí ar Éirinn sa naoú céad. Tugann Annála Uladh le fios gurbh é Máel Sechnaill "rí hÉrenn uile", nuair a tuairiscíodh a bhás. Déanann an seanteideal seo idirdhealú idir Máel Sechnaill agus ríthe eile as Teamhair ar a dtugtaí 'Ard-Ríthe na hÉireann' i bhfoinsí déanacha, a leithéidí agus Annála na gCeithre Máistrí nó Foras Feasa ar Éirinn.
Sionnach liath Airgintíneach. Mamach is ea an sionnach liath Airgintíneach.
Clann Cholmáin. Clann Cholmáin is ainm an ríshleachta síolraithe ó Cholmán Mór mac Diarmada, ba é Diarmaid mac Cearbhaill a athair. Cuid d'Uí Néill an Deiscirt - ba 'Rithe na Mí' ("rig Midi") iad - rianaigh siad a shliocht ó Niall Naoighiallach agus a mhac, Conall Chriomhthainn.
Bhí Saol Aodha Sláine ("Síl nÁedo Sláine") agus Ríthe Bhreá ina ríshleachta gaolmhara le shliocht Conall Chriomthainn agus Diarmait mac Cerbaill, trí Aodh Sláine, an deartháir is óige a bhí ag Colmán Mór (nó "Már"), agus Clann Cholmáin Bhig ("Bicc") (príomhchlann Caílle Fhallamhain) síolraithe ón deartháir sa lár Colmán Beag. Bhain Ríthe Uisnigh, agus daoine eile, le Chlann Cholmáin.
Áirítear na ríthe tábhachtacha seo a leanas de chuid Chlann Cholmáin:
Scótar. Is éan é an scótar. Is ball d'fhine na nAnatidae é. De ghnáth bíonn an speiceas seo scartha ón speiceas Meiriceánach "Melanitta americana", an scótar dubh.
Fland Mac Máel Sechnaill. Bhí Fland mac Máel Sechnaill mac Máele Ruanaid (847 nó 848-25 Bealtaine 916) (Béarla: Flann Sinna) de chuid Chlann Cholmáin ina Rí Míde ó 877 ar aghaidh agus bíonn sé san áireamh mar Ard-Rí na hÉireann. Ba dheirfiúr Chearbhall mac Dúnlainge rí Osraí a mháthair Lann.
Roghnaíodh Fland mar Ard-Rí na hÉireann, ar a dtugtar freisin Rí na Teabhrach, tar éis bás a chéad col ceathrar agus a sheanathair Áed Findliath ar an 20 Samhain 879. Lean réimeas Fhlaind patrún neamhghnách na n-ardríthe Éireannacha, ag tosú ag gearradh tobhaigh i bhfoirm giall agus cíosanna ó Laighean agus ansin i bhfoirm cogaí in aghaidh na Mumhan, Uladh agus Connacht. Bhí rath níos mó ná an chuid is mó de ríthe na hÉireann ag Fland. Mar sin féin, seachas éachtaí míleata agus taidhleoireachta a réimeas, is é a ráitis bolscaireachta, i bhfoirm ardchrosa suntasacha ag ainmniú eisean agus a athair, mar ríthe na hÉireann, atá eisceachtúil.
D'fhéadfadh sé go raibh sé ar intinn ag Fland an comharbas traidisiúnta ríthe na Teamhrach a thréigean. Sé sin, an córas trínar féidir le craobhacha thuaidh agus theas Uí Néill a ghlacadh gach ré seal, ach nuair a maraíodh a chlimhain Niall Glúndub Óengus mac roghnaithe Fhlaind, ar an 7 Feabhra 915, níorbh fhéidir a leithéid de phleananna a chur i bhfeidhm. Tar éis an eachtra d'éirigh mic eile Fhlind amach agus tháinig údarás Fhlaind chun críche.
An Féineachas. Ba chóras dlí in Éirinn sa Mheánaois é an Féineachas nó Dlí na mBreithiún. I bhfad roimh an gCríostaíocht, bhí córas dlí i bhfeidhm in Éirinn ar a dtugtar "Féineachas" inniu. 
Dar le foinsí áirithe, d'fhéadfadh go raibh na dlíthe seo i bhfeidhm 3500 bliain roimh Ré Chríost. Ní raibh litearthacht ag na Gaeil um an dtaca sin, agus bhí siad ag brath ar chóras béil chun na dlíthe a spreagadh agus a choinneáil. Níl mórán ar eolas againn faoi na dlíthe roimh theacht Naomh Pádraig chuig Éirinn, mar nár scríobhadh aon rud faoi ag an am. 
Faoin gcóras seo bhí “praghas” nó luach an duine ag brath ar a stádas. Bhí “log n-enech / luach oinigh” an fhir shaibhir i bhfad níos airde ná luach oinigh an mhogha.
Stáplóir. Is feiste den leatháin páipéir a cheangail le chéile le stápla é stáplóir
Damhán lín thonnadóraigh Sydney. Is araicnid é an damhán lín thonnadóraigh Sydney. Is ball d'ord na n-Araneae é.
Daniel Day-Lewis. Is aisteoir Sasanach é Daniel Day-Lewis a rugadh ar an 29 Aibreán 1957 in Greenwich, Londain Theas.
Michael J. Fox. Is aisteoir Ceanadach é Michael J. Fox (a rugadh ar an 9 Meitheamh 1961). Tá aithne air don ról Marty McFly sna scannáin "Back to the Future" (1985), "Back to the Future Part II" (1989) agus "Back to the Future Part III" (1990).
William Shatner. Is aisteoir Ceanadach é William Shatner (a rugadh ar an 22 Márta 1931). Is fearr aithne air as an léiriú a rinne sé ar James T Kirk, captaen an USS Enterprise, sa tsraith theilifíse agus sna scannáin Star Trek. 
Aisteoir.
Bhain Shatner clú agus cáil amach mar Chaptaen James T Kirk sa chlár teilifíse Star Trek thiar sna seascaidí. Rinne sé seacht scannán Star Trek idir 1979 agus 1994. 
Spásaire.
B'é an duine is críonna riamh, ag 90 bliain, a chuaigh ar turas go dtí an spás sa bhliain 2021. Thaistil sé ar roicéad de chuid Blue Origin, comhlacht a bhunaigh úinéir Amazon, Jeff Bezos sa bhliain 2000.
Brendan Shine. Is amhránaí agus ceoltóir Éireannach é Brendan Shine. Rugadh é sa bhliain 1947.
Kelsey Grammer. Is aisteoir Meiriceánach é Kelsey Grammer (a rugadh ar an 21 Feabhra 1955).
Ainrialachas. Fealsúnacht shochúil pholaitiúil é an t-ainrialachas atá bunaithe ar an bhfrithúdarásúlacht agus ar fhéineagrú spontáineach na ndaoine seachas ar struchtúir údarásúla cosúil leis an stát. Deir lucht leanúna an ainrialachais nach gá le stát a bheith ann agus gur mó a dhochar ná a shochar. Ba bhreá leis na hainrialaithe ról an údaráis sa chaidreamh idir na daoine a laghdú, nó fiú deireadh a chur leis.. B'fhearr leo sochaí gan stáit ar bith. 
Tá an focal "ain-riaghailteachd" in úsáid i nGaeilge na hAlban, agus is ionann an focal seo agus "anarchism" an Bhéarla, a thagann ón nGréigis, "anarchos": "an"- = neamh-, frith-, agus "archos", cumhacht.
Stair.
Glactar leis nach raibh údarás ná rialtas ar bith ann sa tsochaí réamhstairiúil, mar a thuigimidne coincheap an údaráis pholaitiúil inniu. Nuair a thosaigh na catharstáit agus na stáit ag teacht ar an bhfód cuireadh bun leis an rialtas údarásúil mar rud, ach má cuireadh, ní raibh gach uile dhuine sásta leis sin. Mar sin thosaigh siad ag forbairt agus ag cur in iúl smaointí den chineál a chuirfeadh ainrialachas na nuaré i gcuimhne, cé nach raibh an focal féin ann go fóill. Smaointeoirí sean-Ghréagacha a raibh luiteamas áirithe leis an ainrialachas ab ea Aristippus agus Zeno, agus sa tSín bhreac an fealsamh Laozi síos smaointí a raibh cuma an ainrialachais orthu sa leabhar Daodejing, a scríobh sé timpeall na bliana 400 RC.
Chuir go leor gluaiseachtaí Criostaí ainrialachas in iúl. Mar shampla, bhunaigh na Diggers i Sasana a bhfealsúnacht ar Ghníomhartha na nAspal 4:32: "Bhí buíon na gcreidmheach ar aon aigne agus ar aon intinn le chéile. Ní deireadh aon duine acu liom ná leat faoina chuid maoine mar bhí gach ní i bpáirt acu."
Ba é William Godwin (1756-1836) an chéad ainrialaí nua-aimseartha, ach ba é Pierre-Joseph Proudhon an chéad ainrialaí féinfhógartha. D'úsáid sé an focal "ainrialaí" ina shaothar "Cad é an rud é an réadmhaoin?" (Fraincis: "Qu'est-ce que la propriété?"), a chuaigh i gcló i 1840. Sa saothar sin, dúirt Proudhon, "Níl sa mhaoin ach gadaíocht." Bhí tionchar ag frithchaipitlíochas Proudhon ar an ngluaiseacht ainrialach ó shin i leith. I 1844, d'fhoilsigh Max Stirner an leabhar "An Duine Aonair agus a Mhaoin" (Géarmainis: "Der Einzige und sein Eigentum"). Bhí tionchar ag Stirner ar an ainrialachas indibhidiúlach. 
In 1864, bunaíodh an Chéad Idirnáisiúntán mar eagraíocht don lucht oibre radacach san Eoraip. Bhí Karl Marx ina dhuine de cheannairí na radacach san am. D'easaontaigh na ainrialaithe le Marx faoin stát áfach, nó bhí Marx ag moladh go gcuirfí deachtóireacht na prólatáireachta ar bun i ndiaidh don stát caipitlíoch imeacht de dhroim an domhain. Ba é Mikhail Bakunin ceannaire na n-ainrialach sa Chéad Idirnáisiúntán. Ghlac ainrialaithe páirt i gComún Pháras i 1871.
Jean-Claude Van Damme. Is aisteoir Beilgeach é Jean-Claude Camille François Van Varenberg a rugadh ar an 18 Deireadh Fómhair 1960 agus a dtugtar Jean-Claude Van Damme, nó JCVD, air go proifisiúnta. Tá cáil ar Jean-Claude mar mháistir ealaíona comhraic, mar aisteoir, mar stiúirtheoir, agus as an bhfógra Volvo a rinne sé le déanaí beag (Samhain, 2013).
Seo sciar de na scannáin is cáiliúla leis: "Bloodsport" (1988), "Kickboxer" (1989), "Universal Soldier" (1992), "Hard Target" (1993), "Street Fighter" (1994), "Timecop" (1994), "Sudden Death" (1995), "JCVD" (2008) agus "The Expendables 2" (2012). Tá liosta níos iomláine thíos.
Ealaíona comhraic.
Thosaigh Jean-Claude ag foghlaim a cheirde ag aois an-óg, bhí sé aon bhliain déag d'aois nuair a thosaigh sé ag freastal ar an "Centre National De Karaté" (Ionad Náisiúnta Karate) sa Bheilg agus Claude Goetz ina mháistir aige. Bhí sé ceithre bliana ag traenáil nuair a ainmníodh ar fhoireann karate na Beilge é. Ina dhiaidh seo a thosaigh sé ar an karate teagmháil iomlán agus an chic-dhornálaíocht, ba Dominique Valera a thraenálaí ag an bpointe seo.
Obair Aisteoireachta.
Tá an-cháil ar Jean-Claude as na scannáin ealaíona comhraic agus aicsin a rinne sé idir 1984 agus nóchaidí, ach ní hiad seo amháin atá déanta ag an mBeilgeach ildánach. Cé gur ceap magaidh an seánra seo in amanna, d'fhéadfá rá go raibh an-rath ar chuid mhaith dá scannán agus na milliúin dollar tuillte ag "Universal Soldier" ($101 milliún) agus "Timecop" (os cionn $100 milliún) ón ndíoloifig.
Dúirt Sylvester Stalone go raibh seans maith ann go mbeidh carachtar Jean-Claude, Claude Villain, sa chéad leagan eile de "The Expendables", "The Expendables 3", ach tá an baol ann gur Mel Gibson a bheas ina phríomhbhithiúnach.
Dan O'Herlihy. Ba aisteoir Éireannach é Dan O'Herlihy a rugadh ar an 1 Bealtaine 1919 agus a fuair bás ar 17 Feabhra 2005.
Sergio Leone. Ba stiúrthóir é Sergio Leone a rugadh san Róimh, An Iodáil ar an 3 Eanáir 1929 agus a fuair bás ar an 30 Aibreán 1989.
Tanc. Is éard atá i gceist le tanc ná saghas feithicle cogaíochta. Bíonn siad armúrtha agus bíonn gunnaí acu. 
Ba iad fórsaí na Ríochta Aontaithe a d'fhorbair agus a d'úsáid an tanc don chéad uair sa Chéad Chogadh Domhanda. Bhíodar an-tábhachtach sa Dara Cogadh Domhanda. Úsáidtear go forleathan iad i bpríomh-airm an lae atá inniu ann.
Sceimhlitheoireacht. Is éard atá i gceist leis an sceimhlitheoireacht ná úsáid chórasach an sceimhle agus an fhoréigin ar son cúise éigin. 
"Sceimhlitheoirí" a thugtar ar na daoine a úsáideann an sceimhlitheoireacht. 
Bíonn an téarma conspóideach go minic, mar ní ghlacann go leor daoine agus eagraíochtaí a dtugtar sceimhlitheoirí orthu leis. 
Eagraíochtaí sceimhlitheoireachta.
Dar leis na rialtais / eagraíochtaí idirnáisiúnta a luaitear
Éabhlóid. Is éard atá i gceist leis an éabhlóid (ar a dtugtar éabhlóid bhitheolaíoch nó orgánach) ná na hathruithe i gceann amháin nó níos mó i dtréithe oidhreachtúla na bpobal tríd na glúinte. Is tréithe idirdhealaitheacha faoi leith iad, tréithe ó oidhreacht, lena n-áirítear saintréithe anatamaíocha, bithcheimiceacha nó iompraíochta. Seans go dtarlódh éabhlóid nuair atá éagsúlacht laistigh de phobal.
Is iad príomhfhoinsí na n-éagsúlachtaí ná sóchán, athchuingir ghéiniteach agus sreabhadh géinte. D'éirigh éagsúlú gach orgánach beo ó shinsear coitianta as éabhlóid, próiseas a rinne Charles Darwin cur síos ar mar «foirmeacha éigríochta is áille agus is iontach».
Ba iad Charles Darwin agus Alfred Russel Wallace a bhunaigh teoiric an roghnaithe nádúrtha sa naoú haois déag. Níor thuig éinne meicníocht na héabhlóide go dtí gur bunaíodh an ghéineolaíocht. Is í an éabhlóid príomhbhunús na bitheolaíochta sa lá atá innu ann.
Monaplacht. Tagann an focal monaplacht ón nGréigis ("monos" nó aonarach agus "polein" nó díol). Is é an monaplaí an díoltóir amháin sa mhargadh. Níl praghas-ghlacadóir é, mar atá in iomaíocht fhoirfe. Roghnaíonn sé an chainníocht agus íocann na tomhaltóirí an praghas. Is minic go mbíonn baic dul isteach i margadh monaplachta.
Comhairthaí matamaitice: 
Gnólacht monaplachta atá ag iarraidh a bhrabús a uasmhéadú: 
Brabús = Ioncam – costais táirgeachta 
formula_11 
(coinníollacha chéad ordú) 
Sampla 
Le feidhm mheánioncaim líneach:
formula_13
agus costais imeallaigh seasmhacha formula_14 agus 
formula_15
I gcomparáid leis an iomaíocht fhoirfe, tá an margadh monaplachta ina mhargadh neamhéifeachtach, leis na toimhdí céanna. Is praghas-ghlacadóir é gach gnólacht in iomaíocht fhoirfe. Tá an praghas cothrom le costas imeallach (formula_23). 
N.B.: Ciallaíonn * an luach in iomaíocht fhoirfe.
Le feidhm mheánioncaim líneach
formula_13
agus costais imeallaigh seasmhacha formula_14.
Mar sin, is soléir go bhfuil an toradh in iomaíocht fhoirfe níós éifeachtúila mar bíonn an praghas níos ísle ná i monaplacht: formula_28
Jean Joseph Amable Humbert. Ba shaighdiúir Francach é an Ginearál Jean Joseph Amable Humbert (22 Lúnasa 1767 - 3 Eanáir 1823). Throid sé sa Fhrainc, le linn na réabhlóide, in Éirinn sa bhliain 1798, agus níos déanaí sna choilíneachtaí agus ansin i New Orleans, in aghaidh fhórsaí na Corónach uair amháin eile sa Chogadh 1812. 
Bhí Humbert lán d'aer an tsaoil  agus is iomaí caint a tharraing a shaol príobháideach (mar shampla, caidreamh rúnda le deirfiúr Napoléon Bonaparte agus foghlaí mara níos déanaí). 
Tús a shaoil.
Saolaíodh sna sléibhte Vosges é. 
Ceapadh mar chaptaen é ar an 11 Aibreán 1792, lieutenant-colonel ceithre lá ina dhiaidh sin. Ainmníodh mar "général de brigade" ar an 9 Aibreán 1794. 
Throid sé i Léigear Quiberon sa bhliain 1795.
Bliain na bhFrancach.
Bhí Humbert i gceannas an airm a rinne ionradh ar Éirinn le cúnamh a thabhairt do na hÉireannaigh Aontaithe sa bhliain 1798. Tháinig 1,060 saighdiúirí Francacha, faoi Humbert, anois ina Ghinearál, i dtír ar an 22 Lúnasa 1798 i gCill Chuimín. D'éirigh go maith leis ar dtús ach briseadh orthu ag Cath Bhaile na Muc ar an 8 Meán Fómhair 1798.
Gabhadh Humbert i ndiaidh chath Bhaile na Muc. 
Thar lear.
Níorbh fhada go dtí gur fhill Humbert ar an bhFrainc. Chuaigh sé ansin sna choilíneachtaí, Háítí go háirithe. Ach níor thaitin an cur faoi chois leis agus níor ghlac sé le Napoléon mar impire. Níos measa, bhí sé ag bradaíl le deirfiúr Napoléon is cosúil. 
Briseadh as a phost é sa bhliain 1803 mar Ghinearál agus chuaigh sé ina chónaí sa Bhriotáin. 
Níos déanaí, sa bhliain 1808 nó 1810, d'éirigh sé ina fhoghlaí mara sa Mhuir Chairib, in éineacht le Jean Lafitte is cosúil. 
Throid Humbert ansin i New Orleans, in aghaidh fhórsaí na Corónach uair amháin eile, sa Chogadh 1812. 
I ndeireadh an lae, chuir Humbert faoi i New Orleans mar mhúinteoir ó t. 1815 ar aghaidh. Fuair sé anbhás nuair a bhuail taom croí é ar 3 Eanáir 1823.
Steven Seagal. Is aisteoir Meiriceánach é Steven Frederic Seagal (a rugadh ar an 10 Aibreán 1952). Saolaíodh i Michigan é. Bhí mac amháin agus triúr iníonacha ag a thuismitheoirí, Giúdach agus bean de phór na hÉireann. Bhí sé ina theagascóir aikido sa tSeapáin ar feadh tamaill, ach d'fhill sé ar Mheiricéa agus chuaigh leis an aisteoireacht.
Maeve Binchy. Scríbhneoir Éireannach ab ea Maeve Binchy (28 Bealtaine 1940 - 30 Iúil 2012). Rugadh i nDeilginis i gContae Átha Cliath í. Fuair sí a cuid oideachais ollscoile in UCD. Chaith sí seal ina múinteoir, ach fuair sí post mar iriseoir ag an Irish Times. Chuaigh sí leis an scríbhneoireacht ina dhiaidh sin.
Saothair.
I measc saothair Maeve Binchy tá:
Drámaí.
"Deeply Regretted By..." (2005)
Scannáin, Raidió agus Teilifís.
Scríobh Binchy go leor drámaí díreach don raidió agus scannáin, agus scríobh sí úrscéalta agus gearrscéalta a chóiríodh don raidió, scannáin agus teilifís.
Raidió.
Ón bhliain 1968, scríobh Binchy píosaí don raidió RTÉ go minic, agus bhí an-mheas ag an lucht éisteachta uirthi. Scríobh sí na drámaí raidió "Surprise", "The Games Room", agus "Infancy agus Tia Maria" ina measc.
John Cusack. Is aisteoir Gael-Mheiriceánach é John Cusack (a rugadh ar an 28 Meitheamh 1966). As Illinois dó. Ghnóthaigh sé an "Most Promising Actor CFCA Award" sa bhliain 1990, an "Favorite Supporting Actor Blockbuster Entertainment Award" sa bhliain 1998 agus an "Commitment to Chicago Award" sa bhliain 2008. Aisteoir a bhí ina athair, agus is aisteoirí iad a dheartháir agus a dheirfiúracha freisin.
Seirín. Is éan beag i bhfine na nglasán ("Fringillidae") é seirín (géineas Serinus) a fhaightear san Eoraip agus san Afraic. De ghnáth, bíonn dath buí ina gclúmh. Rinne an nádúraí Gearmánach Carl Ludwig Koch cur síos ar an ngéineas den chéad uair sa bhliain 1816. Ciallaíonn an focal "serinus" “canáraíbhuí” sa Laidin Nua.
Tá ocht speiceas sa ghéineas:
Cánóg. Is ainm coitianta ar roinnt éan mara meánmhéide san fhine Procellariidae a bhfuil sciatháin fhada orthu é cánóg. Den chuid is mó, freagraíonn an t-ainm seo don Bhéarla "shearwater", cé nach ionann go hiomlán iad. Mar shampla, tugtar “cánóg bhán” ar an speiceas "Fulmarus glacialis", nó “fulmar petrel” i mBéarla, agus tugtar “cánóg sciorrach” ar éin sa ghéineas "Rynchops" a dtugtar “skimmers” orthu i mBéarla. Is baill de na géinis "Calonectris", "Puffinus", agus "Ardenna" na cánóga eile, thart ar 30 speiceas san iomlán.
Cangarú francaigh gaineamhlaigh. Ainmhí is ea an cangarú francaigh gaineamhlaigh.
Cangarú glas oirthearach. Ainmhí is ea an cangarú glas oirthearach.