Trelis/gawiki huggingface dataset:
Sankt Gallen. Is í Sankt Gallen (Gaeilgeː "Naomh Ceallach", , , , ) an t-ochtú cathair is mó san Eilvéis í, agus Sankt Gallen is ainm do cheann de thrí canton déag na hEilvéise. 
Tíreolaíocht.
Tá an chathair suite cois abhann Steinach in oirthuaisceart na tíre, in aice le Loch Konstanz ("Bodensee") agus le teoranna na Gearmáine agus na hOstaire. Bhí breis is 73,000 duine ina gcónaí sa chathair fhéin sa bhliain 2011, ach tuairim is 160,000 duine le na fo-bhailte san áireamh.
Stair.
Tháinig Ceallach (nó Naomh Gall), manach Éireannach, go dtí an ait sna 600idí agus bhí díseart "aige."
Céad bliain níos déanaí, in 719, bhunaigh "Naomh Otmar" mainistir ag an ait a raibh Ceallach curtha. Tar éis bháis d'fhear a bunaithe, tháinig tuilleadh forbartha ar an mainistir, agus ní fada go raibh ainm in airde uirthi, agus agus mhéadaigh ar líon na manach a bhí ag freastal ar an mainistir nua.
Faoi aimsir Shéarlais Mhóir (c. 747-814), bhí leabharlann mhór i mainistir Sankt Gallen, leabharlann agus ceann de na bailiúcháin lámhscríbhinní diaga ba thábhachtaí in iarthar na hEorpa. Inniu tá clú agus cáil ar an mhainistir Bheinidicteach ("Fürstabtei St. Gallen") seo. Agus tá an leabharlann cháiliúil sa mhainistir fós ann ("Bibliotheca Sangallensis").
Saol.
Is í Sankt Gallen príomhchathair chantúin Sankt Gallen agus is í an áit chultúrtha is tábhachtaí in oirthear na hEilvéise. Fairis sin, tá "Ollscoil Naomh Gall" (HSG) ann le tuairim is 6,500 mac léinn ag freastail cúrsaí geilleagair.
Rotorua. Cathair sa Nua-Shéalainn is ea Rotorua.
Srath Gaoithe. Is baile suite i gComhairle Pheairt is Cheann Rois é Srath Gaoithe.
Rochgorton. Is baile suite i gComhairle Pheairt is Cheann Rois é Ráth a' Ghoirtein.
Uachdar Àrdair. Is baile taobh ó thuaidh de Mhonadh Ochail i gComhairle Pheairt is Cheann Rois, Albain, é Uachdar Àrdair 
Gar don bhaile tá Óstán an Gleneagles, áit a raibh an 31ú cruinniú den G8, i mí Iúil 2005. Ag an am sin bhí círéibeacha sa bhaile.
Thug an tSráid Ard 2.5 ciliméadar ar fad an t-ainm coitianta "The Lang Toun" ar an mbaile.
Is ceann scríbe siopadóireachta é an baile nua-aimseartha ina bhfuil siopaí agus caiféanna neamhspleácha éagsúla.
Sa bhliain 2020 bhí 5870 duine ina gcónaí anseo.
Àird an Teine. Is baile suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd é Àird an Teine nó Àird an t-Sionnaich.
Achadh na Croise. Is baile suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd é Achadh na Croise.
Áird Dealanais. Is baile suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd é Áird Dealanais.
Àird an t-Sàilein. Is baile suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd é Áird an t-Sáilein.
Áird Phádraig. Is baile suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd é Áird Phádraig.
Am Baile Bóidheach. Is baile suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd é am Baile Bóidheach.
Cill Chréanain. Is baile suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd í Cill Chréanain.
Drochaid Urchaidh. Is baile suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd é Drochaid Urchaidh.
Georg Voigt. Ba staraí Gearmánach é Georg Voigt a rugadh sa bhliain 1827 i Königsberg sa Phrúis Thoir. Fuair ​​sé bás i Leipzig sa bhliain 1891. Ba mhac an staraí Johannes Voight é Georg. Bhain Georg, chomh maith le Jacob Burckhardt, le bunaitheoirí an taighde nua-aimseartha, i dtaobh an Renaissance san Iodáil. 
Sa bhliain 1860, ceapadh é mar ollamh staire in Ollscoil Rostock, ar mholadh ó Heinrich von Sybel. Sa bhliain 1866, ceapadh é ina ollamh staire in Ollscoil Leipzig, i ndiaidh an staraí Wilhelm Wachsmuth. Bhain a chuid taighde le téamaí an daonnachais sa 15ú haois agus sa 16ú agus ar stair an chogaidh Schmalkalden. Murab ionann agus Burckhardt, bhain taighde Voigt le chéad céad na gluaiseachta a tháinig ón Renaissance a thosaigh i bhFlórans agus a scaip fud fad na hEorpa. Chuir Buckhardt síos ar gach gné den tsochaí Iodálach le linn an Renaissance.
Lugano. Is í Lugano (, , , ) an naoú cathair is mó san Eilvéis. 
Tá an chathair suite cois Loch Lugano ("Lago di Lugano") i gcantún Ticino in aice le teorann na hIodáile i ndeisceart na hEilvéise. Bhí breis is 55,000 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2011. Is í Lugano an chathair is mó sa chantún "Ticino" agus is í an tríú háit is tábhachtaí san Eilvéis i gcúrsaí airgid, i ndiaidh chathrach Zürich agus Na Ginéive. 
Trí shliabh mhóra atá le feiceáil ó lár na cathrach: "Monte Brè" (925m) in oirthear na cathrach, sliabh "Sighignola" (1,314m) san oirdheisceart, agus "Monte San Salvatore" (912m) sa deisceart.
Ba í Lugano an áit a bhí an chéad Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse ar siúl sa bhliain 1956.
Teangacha.
Is í Lugano an chathair is mó taobh amu don Iodáil le tromlach Iodáilis.
Ba í Iodáilis an teanga is comónta(i 2000) agus í an céad theanga do 80.3%(de dhaonra Lugano), Gearmáinis an dara teanga is comónta agus í an céad theanga do 7.1%, Seirbea-Chróitis an tríú teanga is comónta agus í an céad theanga do 2.7%.
As na teangacha oifigiúla (san Eilvéis) sa bhliain 2004, bhí Iodáilis an céad theanga (20,998), Gearmáinis (1,855), Fraincis (597) agus Rómainis (39). Bhí teanga eile mar chéad teanga ag 3,071.
Palmerston North. Cathair sa Nua-Shéalainn is ea Palmerston North (Maorais: ""), agus é suite ar an Oileán Thuaidh.
Dùn a' Choin Duibh. Is dún suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd é Dùn a' Choin Duibh.
Dùn Cholla. Is dún suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd é Dùn Cholla.
Dùn Eibhinn. Is dún cnoic atá suite ar Cholbhasa, oileán in Earra-Ghàidheal agus Bòd, in Albain, é Dùn Eibhinn. Tógadh é san 11ú haois. Daingean Uiginneach a bhíodh ann.
Parthalán Aspal. Duine de Dháréag Aspal Íosa ba ea Parthalán.
Dún Uragaig. Is baile suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd é Dún Uragaig.
Dún Tealtaig. Is dún cinn tíre atá suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd in Albain é Dún Tealtaig.
Dún Meadhonach. Is dún suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd é Dún Meadhonach.
Sgalasaig. Is baile suite ar an Colbhasa san Earra-Ghàidheal agus Bòd é Sgalasaig.
Am Barra Calltainn. Is baile suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd é am Barra Calltainn.
New Plymouth. Cathair sa Nua-Shéalainn is ea New Plymouth (Maorais: "").
An Rubha Bhódaich. Is baile suite ar an Eilean Bhóid in Earra-Ghàidheal agus Bòd é an Rubha Bhódaich.
Ásgaig. Is baile suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd é Ásgaig.
Ceann a' Gharaidh. Is baile suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd é Ceann a' Gharaidh.
Port MhicEamailinn. Is baile suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd é Port MhicEamailinn.
Innis Taigh a' Mhanaich. Is oileán suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd é Innis Taigh a' Mhanaich.
An t-Sròn, Earra-Ghàidheal. Is baile suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd í an t-Sròn.
Napier. Cathair sa Nua-Shéalainn is ea Napier (Maorais: "").
Aontas Náisiúin Mheiriceá Theas. Is eagraíocht idirnáisiúnta, pholaitiúil agus eacnamaíochta í Aontas Náisiúin Mheiriceá Theas (, , , ).
Bunaíodh an tAontas sa bhliain 2008 trí "Chonradh Bunreachtúil" ar an tsamhail AE.
Roimhe sin, bhí dhá eagraíocht eacnamaíochta ann: "Mercosur" agus "Comhphobal Náisiúin na n-Aindéis". 
Faoi láthair (2012), tá na Ballstáit mar a leanas: An Airgintín, An Bholaiv, An Bhrasaíl, An tSile, An Cholóim, Eacuadór, An Ghuáin, Paragua, Peiriú, Suranam, Uragua, Veiniséala
Quito. Is í Quito (nó "San Francisco de Quito") príomhchathair Eacuadór, Meiriceá Theas.
Tá an chathair suite sna hAindéis ag airde de thart ar 2,850m. Tá tuairim is 1.4 milliún duine ina gcónaí ann agus is í Quito an dara chathair is mó na tíre sin tar éis Guayaquil.
Áird Fheárnail. Is baile suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd é Áird Fheárnail.
Baile Meadhonach. Is baile suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd é Baile Meadhonach.
Baile na Gréine. Is baile suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd é Baile na Gréine.
Buc-Innis. Is baile suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd é Bucinch.
Tollard. Is baile suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd é Tollard.
An Cladach, Earra-Ghàidheal. Is baile suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd é an Cladach.
Sgairinis. Is baile suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd í Sgairinis.
Aisginis. Is baile suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd é Aisginis.
Hastings, An Nua-Shéalainn.  &lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;
 &lt;revision&gt;
 &lt;parentid&gt;1186611&lt;/parentid&gt;
 &lt;timestamp&gt;2024-03-25T13:49:53Z&lt;/timestamp&gt;
 &lt;contributor&gt;
 &lt;username&gt;Kevin Scannell&lt;/username&gt;
 &lt;/contributor&gt;
 &lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;
 &lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
Cathair sa Nua-Shéalainn is ea Hastings (Maorais: "").
Speictreascópacht astúcháin adamhaigh le plasma cúpláilte go hionduchtach. Is teicníc anailíseach í speictreascópacht astúcháin adamhaigh le plasma cúpláilte go hionduchtach (SAA-PCI), dá ngairtear freisin speictreascópacht astúcháin optúla le plasma cúpláilte go hionduchtach (SAO-PCI), chun eilimintí ceimiceacha a bhrath. Is cineál speictreascópachta astaíochta í a úsáideann plasma cúpláilte go hionduchtach chun adamh agus ian flosctha a astaíonn radaíocht leictreamaighnéadach ag tonnfhaid ar saintréith dúile ar leith iad. Is foinse ardteochta de ghás ianaithe (argón go minic) an plasma. Déantar an plasma a chothú agus a chothabháil trí chúpláil ionduchtach ó chornaí leictreacha fuaraithe ag minicíochtaí meigiheirtseanna. Tá teocht na foinse sa raon ó 6000 go 10,000 K. Tá déine na n-astaíochtaí ó thonnta solais éagsúla comhréireach le tiúchan na n-eilimintí sa sampla. Tá déine na n-astaíochtaí ó thonnta solais éagsúla i gcomhréir le tiúchan na n-eilimintí sa sampla.
Conmhaicne Ceara. Dream agus tuath i gcúige Chonnacht ba ea Conmhaicne Ceara nó Conmaicne Cúile Carra.
Bunús.
Gaolta b'fhéidir leis na Laigin ba ea na Conmhaicne, a scaip ar fud na tíre, ag lonnú i gcúige Chonnacht agus an Longfort.
Feictear roinnt leaganacha Sean-Ghaeilge do Chonmhaicne Ceara i saothair le Tíreachán, sa Leabhar Laighneach agus seanlámhscríbhinní eile:
San aistriúchán de Leabhar Fhíonach le O'Donovan, aithníonn an t-údar "Cinél Cirend" le "Crích mac Éric" (.i. Uladh), ach is léir nach ceart é seo. Deir Breathnach:
Críocha.
Tá an bharúntacht mar atá inniu ann, Ceara, ainmnithe as an tuath Conmhaicne Ceara.
Bhí an tuath teoranta le locha agus coillte. O dheas bhí Conmhaicne Coille, barúntacht Chill Mheáin inniu. Ó thuaidh tá barúntacht Tír Amhlaidh. Bhí críocha nua leithne acu sular ghabh mic Bhrióin cuid díobh, mar éiric as mharú Bhrióin ag Cath Damchluain.
Tá air ann darbh ainm "Corcu Temne" nó "Temenrige" atá luaite sa "Brevium" le Tíreachán, mar "i Ceri contra solis occasum" (taobh thiar de Cheara).
Clanna.
I measc clanna Chonmhaicne Coille, bhí Uí Chulacháin, Uí Ghormóig, Uí Mhuireadhaigh, Uí Mhóráin, Uí Learghasa agus Uí Thiarnaigh. Feictear na sloinnte Ó Móráin agus Ó Tiarnaigh i gcríocha Conmhaicne eile.
Cealla Phádraig.
Sa bhunleagan de Vita tripartita Sancti Patricii, dúirt Tírechán go ndeachaigh Naomh Pádraig trí Chonmhaicne Coille, ag bunú cille in áit darbh ainm Cuille Corr.
Conmhaicne Anghaile. Dream agus tuath ársa ba ea Conmhaícne Anghaile, lonnaithe san Anaíle, nó Contae an Longfoirt mar atá inniu ann. Muintir a glaodh orthu fosta Anghaile.
Bunús.
Gaolta b'fhéidir leis na Laigin ba ea na Conmhaicne, a scaip ar fud na tíre, ag lonnú i gcúige Chonnacht agus an Longfort.
Críocha.
Bhí a gcuid críche teoranta siar ag coillte, an tSionainn agus Conmhaicne Maigh Rein, thuaidh ag Bréifne Thoir, agus soir na Laigin.
Taoiseach.
Clann Uí Fhearghail ba ea rítheaghlach Chonmhaicne Anghaile.
Deoise.
Bunaíodh deoise Ardach sa bhliain 1111. Ceathrar déag níos deireanaí, ag Sionad Cheanannais-na Mainistreach Móire, laghdaíodh a chuid réimse go Conmhaicne sa Longfort agus deisceart Liatroma.
Loinnir (mianreolaíocht). Is éard is loinnir ann ná an bealach a n-idirghníomhaíonn solas le dromchla criostail, carraige nó mianra. Is féidir bunús an fhocail a rianú chomh fada go dtí an Laidin "lux", rud a chiallaíonn "solas", agus go ginearálta tugann sé radantas, snas, nó gléine le fios. 
Úsáidtear raon téarmaí chun cur síos a dhéanamh ar loinnir, mar shampla i"threach," "miotalach", "gréisceach" agus síodúil.
Seoltacht theirmeach. Is éard is seoltacht theirmeach ábhair ann ná tomhas ar a chumas teas a sheoladh. Cuirtear in iúl í go coitianta ag formula_1, formula_2, nó formula_3 .
Insínteacht. Is maoin mheicniúil í an insínteacht a thuairiscítear go coitianta mar ghéillíúlacht ábhair le bheith tarraingthe amach (.i. i sreang). In eolaíocht na n-ábhar, sainítear insínteacht de réir a mhéid is féidir le hábhar dífhoirmiú plaisteach a chothú faoi strus teanntachta sula dteipeann air. Is smaoineamh tábhachtach í an insínteacht san innealtóireacht agus sa déantúsaíocht, ag sainiú oiriúnacht ábhair d’oibríochtaí déantúsaíochta áirithe (mar shampla saoirseacht fhuar) agus a cumas chun ró-ualú meicniúil a ionsú. I measc na n-ábhar a thuairiscítear go ginearálta mar insínte tá ór agus copar .
Nascfhuinneamh. Sa cheimic, thugtar nascfhuinneamh ("NF") nó nasceantalpacht mheánach, ar an bhfuinneamh is gá chun móilíní d'adaimh atá nasctha go comhfhiúsach a dhíthiomsú go hadaimh aonaracha. Sainmhíníonn Aontas Idirnáisiúnta na Glan-Cheimice agus na Ceimice Feidhmí (AIGCF nó sa Bhéarla "IUPAC") nascfhuinneamh mar mheánluach an ghásphas den nascfhuinneamh díthiomsúcháin (ag teocht 298.15 K de ghnáth) do gach nasc den chineál céanna laistigh den speiceas ceimiceach céanna.
Conmhaicne Mara. Dream agus tuath ársa suite in iarthar Chontae na Gaillimhe ba ea Conmhaicne Mara (nó Conmaicne Mara).
Bunús.
Gaolta b'fhéidir leis na Laigin ba ea na Conmhaicne, a scaip ar fud na tíre, ag lonnú i gcúige Chonnacht agus an Longfort. I measc ghéaga Chonmhaicne eile i nGaillimh mhí san áireamh Conmhaicne Dhúin Mhóir agus Conmhaicne Coille
Críocha.
As Conmhaicne Mara cruthaíodh an bharúntacht Bhaile na hInse agus paróiste dlí Inis Bó Finne, atá suite i mbarúntacht Mhuirisce. Tá ann sna críocha na paróistí dlí Baile na Cille, Baile an Dúna, Maigh Iorrais, Iomaidh Fheicín agus Inis Bó Finne.
Glaoitear Iar Chonnacht anois ar thailte Chonamara, .i., an Ghaillimh taobh thiar de Loch Coirib agus cuid bheag de Mhaigh Eo. Tá paróiste Cill Chonaicne taobh thiar de Bhaile Locha Riach.
Stair.
Clann Uí Chaollaí ba ea taoisigh Chonmaicne Mara, clanna Mhic Chonghaile (an chlann is sine), Uí Dhubhánaigh agus O’Cloherty ina "gcadet" leo, agus Uí Fhallúin a mbreithimh oidhreachta. D'athlonnaigh clann Uí Chaollaí chuig Uí Oirbsean, ach cuireadh faoi bhrú arís iad roinnt blianta ina dhiaidh sin. D'fhág clann Mhic Chonghaile ar leithinis Bhaile Conaola, agus tháinig Uí Fhlaithbheartaigh mar chomharsana orthu.
Sa tuairisc ar fiosrú cúirte sa bhliain 1607, feictear cinn na fine sa bharúntacht, Baile na hInse mar a leanas: Ó Fhlaitheartaigh as Bun Abhann, Mac Conraoi, Mac Conchúir, Mac Donnchadha, Ó Dubháin, Ó Laoi agus Mac Conghaile.
Disenchantment. Is dráma grinn suímh beoite fantaisíochta do dhaoine fásta Mheiriceá é Disenchantment a chruthaigh Matt Groening do Netflix. Is é an tsraith an chéad léiriú de chuid Groening le feiceáil go heisiach ar sheirbhís sruthú; chruthaigh sé The Simpsons agus Futurama roimhe seo don Fox Broadcasting Company. Suite i ríocht fantaisíochta meánaoiseach Dreamland, leanann an tsraith scéal Bean, banphrionsa ceannairceach agus alcólach, a compánach elf naive Elfo, agus a “deamhan pearsanta” millteach Luci. Réitíonn disenchantment guthanna Abbi Jacobson, Eric Andre, Nat Faxon, John DiMaggio, Tress MacNeille, Matt Berry, David Herman, Maurice LaMarche, Lucy Montgomery, agus Billy West.
Scaoileadh na chéad deich eipeasóid an 17 Lúnasa, 2018, agus scaoileadh na deich gcinn eile an 20 Meán Fómhair, 2019. I mí Dheireadh Fómhair 2018, rinne Netflix an tsraith a athnuachan le haghaidh 20 eipeasóid bhreise. Scaoileadh an chéad deich gcinn acu sin an 15 Eanáir, 2021. 
Scéal.
Cuid 1.
Glaonn dualgais banphrionsa, ach b’fhearr léi a bheith ag ól. Exasperates Bean Free-spirited an rí mar scriosann sí havoc lena deamhan agus elf pals.
Cuid 2.
Siúlann Banphrionsa Bean ard-spioradach trí ifreann chun cara a shábháil, foghlaimíonn sí faoi chinniúint mistéireach atá leagtha síos di, agus cuidíonn sí le ríocht a hathar a athbhunú. Fanann comhcheilg agus contúirt.
Cuid 3.
Caithfidh Bean a cluiche banphrionsa a mhéadú i measc ceapacha ríoga, rúndiamhair a dhoimhniú, éagobhsaíocht mhéadaitheach King Zøg agus imní faoi cé a rialóidh Dreamland.
Teilgthe gutha agus carachtair.
Abbi Jacobson as Bean, banphrionsa déagóirí as Dreamland. Banphrionsa Tiabeanie Mariabeanie de la Rochambeaux Grunkwitz an t-ainm iomlán atá uirthi. Is breá léi a bheith ag ól. Féadfaidh sí a bheith déghnéasach nó pansexual.
Eric Andre mar Luci, deamhan pearsanta Bean.
mar Pendergast, ceann ridirí an Rí Zøg.
Nat Faxon mar Elfo, elf 18 mbliana d’aois as Elfwood. Tá sé dóchasach agus is maith leis candy.
John DiMaggio mar Rí Zøg, athair Bean agus rialtóir Dreamland de Theach Ríoga Grunkwitz.
Tress MacNeille mar Queen Oona, an dara bean agus iarbhean chéile King Zøg agus leasmháthair Bean. Is créatúr amfaibiach í as Dankmire a phós isteach sa teaghlach mar chuid de chomhghuaillíocht idir na ríochtaí.
mar mhac hibrideach Bonnie Prince Derek, mac hibrideach Zøg agus Oona, agus leath dheartháir Bean.
Matt Berry mar Phrionsa Merkimer, as ríocht Bentwood, atá socraithe chun Bean a phósadh, ach a iompaíodh ina mhuc.
Maurice LaMarche mar Odval, príomh-aire trí shúile Dreamland.
Sharon Horgan mar Bhanríon Dagmar, máthair Bean agus céad bhean King Zøg.
Nascadh miotalach. Is cineál nasctha cheimicigh é nascadh miotalach a eascraíonn as an bhfórsa tarraingteach leictreastatach idir leictreoin sheolta (i bhfoirm néal leictreon de leictreoin dílogánanta) agus iain mhiotail luchtaithe go dearfach. D'fhéadfadh a rá gur ag comhroinnt leictreon "saor" i measc struchtúr d'iain (caitiain) luchtaithe go deimhneach ata i gceist. Is cúis le nascadh miotalach go leor airíonna fisiciúla atá ag miotail, mar shampla righneas, insínteacht, seoltacht theirmeach agus friotachas agus seoltacht leicteach, teimhneacht agus loinnir .
Hans Frank. Naitsíoch agus dlíodóir ba ea Hans Frank (23 Bealtaine 1900 – 16 Deireadh Fómhair 1946). Le linn 1939-1945, bhí Frank ina Ard-Ghobharnóir ar an gcuid sin den Pholainn a bhí i seilbh na Naitsithe. Bhí Frank freagrach as an Uileloscadh sa Pholainn.
Saol.
Tarraingíodh aird an phobail ar Hans Frank den chéad uair sna 1920idí mar dhlíodóir ag gníomhú don Pháirtí Naitsíoch, agus do Adolf Hitler go pearsanta. Bhí Frank ann le linn Putsch an Halla Leanna sa bhliain 1923.
Tar éis do na Naitsithe teacht i gcumhacht sa bhliain 1933, bhí Frank ina cheannasaí ar Chumann na nDlí-eolaithe Sóisialacha Náisiúnta agus ina Uachtarán ar Acadamh Dlí na Gearmáine. Bhí sé ina Aire gan Cúram Roinne ó 1934 ar aghaidh. 
Sa bhliain 1939, rinneadh Ard-Ghobharnóir de, ar an gcuid sin den Pholainn a bhí i seilbh na Naitsithe ach gan a bheith ionghafa ag an nGearmáin, An Rialtas Ginearálta. Bhí an post seo aige go dtí gur chaill an Ghearmáin an cogadh sa bhliain 1945. 
Triail agus bású.
Mar gheall ar a páirt a bhí ag Frank i gcoireanna cogaidh agus i gcoireanna in aghaidh na daonnachta, ghearr an Binse Míleata Idirnáisiúnta pionós an bháis air. Crochadh Frank ar an 16 Deireadh Fómhair 1946. 
Rinne Frank scéal mór den aithreachas a bhí air go raibh páirt aige sna coireanna sin agus den dearcadh creidimh nua a bhí á mhaíomh aige. Níl na staraithe ar aon intinn fós an raibh sé dáiríre faoi sin.
Ahmed Cevdet Pasha. Riarthóir agus aire rialtais san Impireacht Otamánach ba ea Ahmed Cevdet Pasha (22 Márta 1822 – 25 Bealtaine 1895). Is é a bhí go príomha taobh thiar an Mecelle — a chódaigh an ghluaiseacht Hanafi sa shari'a (nó dlí Ioslamach), maidir leis an gcuid is mó den dlí príobháideach (cé is moite den dlí teaghlaigh).
Bhí an Mecelle i bhfeidhm sa Tuirc idir 1877 agus 1926, agus ar feadh blianta fada ina dhiaidh sin in áiteanna eile i bhflaitheas na nOtamánach.
Sa bhliain 1895 a d'éag Ahmed Cevdet Pasha agus tá sé curtha i reilig Fatih (mosc in Iostanbul).
Jennie Wyse Power. Ba ghníomhaí, feimineach, polaiteoir agus bean ghnó Éireannach í Jennie Wyse Power (née O'Toole; 1 Bealtaine 1858 – 5 Eanáir 1941). Bhí sí ar dhuine de bhunaitheoirí Chumann na mBan, bhí sí seal sa Seanad agus throid sí i gcónaí i gcoinne aon leithcheal ar bhonn inscne. 
Saol.
Rugadh Power í gCill Mhantáin sa bhliain 1858. Bhí sí gníomhach ar son cearta na mban agus saoirse na tíre, le linn a saol. Bhí sí ina ball de Chonradh na Talún, agus d'éirigh sí mór le hAnna Parnell. Thacaigh sí le Charles Parnell, agus phós sí duine eile dá lucht leanúna, John Wyse Power i 1883. Bhí ceathrar clainne orthu, agus bhí cónaí ar an gclann i gCill Dara agus ansin i mBaile Átha Cliath. 
Chabhraigh Wyse Power le bunú Inghinidhe na hÉireann in 1900. Bhí sí ar bhaill bhunaidh de Chumann na mBan in 1914, agus bhí sí ar choiste gnó Shinn Fein ó 1908-1911.  Ba sufraigéid í freisin, agus bhí sí mór le Hanna Sheehy-Skeffington, agus ina ball den "Irish Women’s Franchise League".
Bhí siopa aici ar Shráid Anraí darbh ainm "The Irish Farm and Produce Company", a d'oscail i 1889. Síníodh Forógra na Cásca 1916 sa siopa seo. Bhí bialann mar chuid den ghnó agus b'é a bialann a chur bia ar fáil dóibh siúd in Ard Oifig an Phoist le linn Éirí Amach na Cásca.
Ba í an t-aon bhall de Chumann na mBan a thacaigh leis an gConradh Angla-Éireannach i 1921.
Thacaigh sí ar dtús le Cumann na nGaedhal, agus ceapadh í mar seanadóir i 1922. I 1926, d'fhág sí an páirtí agus ansin chuaigh sí isteach i bhFianna Fáil. Bhí sí ina seanadóir go dtí 1936. Fuair sí bás i 1941, agus cuireadh í i Reilig Glas Naíon.
Leabar Fidhnacha. Lámhscríbhinn is ea Leabhar Fhíonacha (Leabar Fidhnacha) idir prós agus filíocht as Gaeilge Chlasaiceach le Muirgheas mac Páidín Ó Maolchonaire sa mhainistir ag Fíonach, Bréifne Thiar (Contae Liatroma an lae inniu). Ba é Tadhg Ó Rodaighe, comharba na mainistreach, a spreag an leabhar. Bunaíodh é, a mheastar, ar Leabhar Chaillín, saothar anois caillte faoi Naomh Caillín, bunaitheoir na mainistreach. Thosaigh Ó Maolchonaire á scríobh timpeall na bliana 1516.
Ábhar.
Feictear léirithe ar imeall an leabhar, scrios Gaeilge ag Tadhg Ó Rodaighe (beo 1700), ársaitheoir mór le rá, as Crossfield i bhFíonach.
Baineadh úsáid mar fhoinse as Leabhar Fíonacha Book of Fenagh ag Annála Chonnacht agus Annála na gCeithre Máistrí.
Stair an leabhair.
Choinnigh chomharbaí Uí Rodaí an saothar go dtí Brian Ó Rodaí, sagart paróiste Chill Rónáin (Béal Átha Fearnáin) i lár na 19ú haoise. I ndiaidh a bháis, choinnigh a chomharbaí mar shagairt pharóiste an leabhar. Níos deireanaí, tháinig George Michael Conroy, easpag Ardach agus Cluain Mhic Nóis, i seilbh air, chun é a choimeád slán. Dhíol a chomharba Bartholomew Woodlock é sa bhliain 1888 d'Acadamh Ríoga na hÉireann (ARÉ) le £10, le comhairle ón Íosánach, Denis Murphy, a mhol go mbeidís in ann é a chaomhnú. Faightear anois é faoin uimhir chatalóige MS 23 P 26: Cat. No. 479.
Eagráin.
Rinne John O'Donovan scríbhinn mhacasamhail sa bhliain 1828, agus aistriúchán Béarla sa bhliain 1830. Foilsíodh an chéad eagrán sa bhliain 1875, eagraithe ag William Maunsell Hennessy agus aistrithe le Denis H. Kelly as scríbhinn Uí Dhonnabháin. D'foilsigh The Coimisiún Lámhscríbhinní na hÉireann imleabhar breise sa bhliain 1939.
Uí Fhiachrach Fhionn. Tuath suite i Meánmhaigh, cúige Chonnacht ba ea Uí Fhiachrach Fhionn (Sean-Ghaeilge Uí Fiachrach Finn).
Bhíodh cónaí ann ar na clanna Uí Mhaolalaidh agus Uí Neachtain. Faoin 15ú haois, bhí Uí Mhaolalaidh curtha as agus lonnaithe taobh ó thuaidh de Tuaim, agus Uí Neachtain's go dtí na Feadha ag Áth Luain.
Kendall Jenner. Is mainicín agus ban-aisteoir Meiriceánach í Kendall Nicole Jenner. Rugadh i Los Angeles ar 3 Samhain 1995 í.
Saol pearsanta.
Is iníon le Caitlyn Jenner agus Kris Jenner í. Is deirfiúr le Kylie Jenner. Is leathdheirfiúr le Kourtney Kardashian, Kim Kardashian, Khloé Kardashian, Rob Kardashian, Burt Jenner, Brandon Jenner, Brody Jenner agus Casey Marino í.
Bósón tomhais. I bhfisic na gcáithníní, is iompróir fórsa é bósón tomhais, cáithnín bósónach a iompraíonn aon cheann de hidirghníomhaíochtaí bunúsacha an nádúir, ar a dtugtar fórsaí go coitianta. 
 Idirghníomhaíonn buncháithnín, a ndéantar cur síos ar a gcuid idirghníomhaíochtaí le tomhasteoiric, lena chéile trí bhósóin thomhais a mhalartú - mar cháithníní fíorúla de ghnáth.