Trelis/gawiki huggingface dataset:
Aimeiriciam. Is é an t-aimeiriciam dúil cheimiceach uimhir a 95, agus é suite idir an plútóiniam agus an ciúiriam i dtábla peiriadach na ndúl. Is miotal trom trasúránach é, agus is ceann de na hachtanóidigh é. Mar sin, cosúil leis an gcineál seo miotal go léir, is dúil radaighníomhach é go hiomlán - níl oiread is aon iseatóp cobhsaí amháin aige. Ba é an fisiceoir Meiriceánach Glenn Seaborg a d'aithin mar dhúil ar leith é, agus ós rud é go bhfuil sé suite díreach faoin eoraipiam sa tábla peiriadach, fuarthas cuí é a ainmniú as an Oileán Úr. 
Is iad 243Am (leathré 7370 bliain) agus 241Am (432.2 bliain) an dá iseatóp is fadsaolaí.
Tá aimeiriciam a 241 ineamhnaithe. Is féidir, go teoiriciúil, aimeiriciam a 241 a úsáid le haghaidh buamaí adamhacha, ach tá a mhais chriticiúil chomh hard is nach mbeadh sé praiticiúil buama adamhach a dhéanamh ina mbeadh an t-aimeiriciam á úsáid mar ábhar eamhnaithe.
Is féidir a lán a fháil amach faoi shaintréithe ceimiceacha an aimeiriciam, chomh fadsaolach is atá na hiseatóip is cobhsaí. Is féidir smutáin infheicthe aimeiriciam a tháirgeadh fosta: miotal é an t-aimeiriciam a bhfuil loinnir gheal ann, agus é bog insínte. 
Mar is dual do na lantanóidigh is na hachtanóidígh, is é +3 an uimhir ocsaídiúcháin is tábhachtaí, ach bhí na saineolaithe in ann a lán staideanna ocsaídiúcháin eile a aithint ag an dúil seo, ó +2 go +7. Is iad an dá ocsaíd Am2O3 agus AmO2 an dá chomhdhúil is tábhachtaí. Nuair a bhaintear leas as an aimeiriciam sa teicneolaíocht, is mar ocsaíd aimeiriciam (III), nó Am2O3, is mó a úsáidtear é. 
Is follas go n-oibríonn an t-aimeiriciam leis na halaiginí chomh maith. Tá déchlóiríd AmCl2, débhróimíd AmBr2 agus dé-iaidíd AmI2 ann, chomh maith le sraith iomlán tríhalaiginídí: trífhluairíd AmFl3, tríchlóiríd AmCl3, tríbhróimíd AmBr3 agus trí-iaidíd AmI3. Thairis sin, tá an uimhir ocsaídiúcháin +4 ag an aimeiriciam sa teitreafhluairíd aimeiriciam, AmFl4. Criostail dhubha iad na déhalaiginídí. Tá dath pinc sa trífhluairíd agus sa tríchlóiríd, agus is criostail bhuí iad an dá tríhalaiginíd eile. Maidir leis an teitreafhluairíd, tá dath fann pinc le haithint ann freisin.
Is é an t-aimeiriciam an t-aon dúil shaorga thrasúránach a bhíonn le fáil sa bhaile ag na daoine i gcoitinne, nó bíonn aimeiriciam sna brathadóirí deataigh ianúcháin a úsáidtear mar ghléasra aláraim le rabhadh a thabhairt faoin dóiteán in am. An radaíocht a thugann an t-aimeiriciam uaidh ianaíonn sí an t-aer idir dhá leictreoid, ionas go bhfuil sruth leictreachais ag dul idir na leictreoidí - tugtar "seomra ianúcháin" ar an gcuid den bhrathadóir ina bhfuil na leictreoidí seo. Má thagann gráinníní deataigh idir na leictreoidí, áfach, cuirfidh siad isteach ar an sruth leictreach, agus ansin tabharfaidh an brathadóir aláram.
Calafoirniam. Is é an calafoirniam dúil uimhir a 98, agus is í an tsiombail a sheasann dó sna foirmlí ceimiceacha ná Cf. Táirgeadh an chéad eiseamal calafoirniam in Ollscoil California, Berkeley, thiar sa bhliain 1950 trí chiúiriam a bhombardú le halfa-cháithníní (núicléis héiliam). Ba é an calafoirniam an séú dúil thrasúránach a sintéisíodh, agus é ar ceann de na dúile is troime a ndearnadh eiseamal inmheáite díobh. Fuair sé a ainm ón stát agus ón ollscoil inar táirgeadh an chéad uair é. 
Is achtanóideach trasúránach é an calafoirniam, agus mar sin, ní díol iontais é nach bhfuil oiread is aon iseatóp cobhsaí amháin aige - dúil radaighníomhach é. Is é 251Cf an t-iseatóp is fadsaolaí, nó tá sé 898 mbliana ar leathré. Níl ann ach tamall beag i dtéarmaí na geolaíochta.
Miotal lonrach insínte é an calafoirniam, ach tagann smúit ocsaíde air agus é ag imoibriú le hocsaigin an aeir. Tá sé chomh radaighníomhach is nach bhfuil sé furasta taighde a dhéanamh ar a shaintréithe ceimiceacha, ach is dócha go bhfuil sé cosúil leis an diospróisiam, an lantanóideach atá suite taobh thuas den chalafoirniam sa tábla peiriadach. 
Ní féidir teacht ar an gcalafoirniam sa dúlra, cé go bhfuil sé incheaptha go bhfuil iarsmaí mionbheaga de le fáil sna mianraí úráiniam. Is léir nach bhfuil ról ar bith ag dúil chomh tearc, chomh radaighníomhach sin sna horgánaigh bheo. A mhalairt ar fad, is dual don chalafoirniam carnadh sna cnámha agus dochar tromchúiseach a dhéanamh don smior cnáimhe.
Achtainíd. Is iad na hachtainídí nó na hachtanóidigh na dúile ceimiceacha ón achtainiam (dúil uimhir a 89) go dtí an láirinciam (dúil uimhir a 103), nó, de réir tuisceana eile, ón tóiriam (dúil uimhir a 90) go dtí an láirinciam. Fuair an tsraith seo de dhúile a hainm ón achtainiam, pé scéal é. Is dúile f-bhloic iad na hachtainídí, agus iad suite taobh thíos de na lantainídí i dtábla peiriadach na ndúl. An chuid is mó de na lantainídí, is í an ghnáthuimhir ocsaídiúcháin a bhíonn acu sna comhdhúile ná +3; na hachtainídí, áfach, bíonn siad níos éagsúla ó thaobh a bhfiúis de. Dúile radaighníomhacha iad na hachtainídí go léir, is é sin, níl iseatóip chobhsaí acu, ach tá úráiniam agus tóiriam le fáil sa dúlra, ós rud é go bhfuil iseatóip chomh fadsaolach acu. Cuid mhór de na hachtainídí eile is dúile saorga daondéanta iad, is é sin, níl teacht orthu sa dúlra, agus is éigean iad a tháirgeadh in imoibreoirí núicléacha.
Is ionann "na hachtanóidigh" agus "na hachtainídí". Uaireanta, chloisfeá gurb é an difríocht nach n-áirítear an t-achtainiam féin ar na "hachtainídí" ach gurb ionann na "hachtanóidigh" agus na hachtainídí in éineacht leis an lantanam. Ní thacaíonn polasaí oifigiúil Chumann Idirnáisiúnta na gCeimiceoirí (IUPAC) i gcúrsaí téarmaíochta leis an tuiscint seo, áfach.
Is iad na hachtainídí ná:
Regensburg. Cathair sa Ghearmáin is í Regensburg (Baváirís: Rengschburg; Laidin: Castra Regina; Ceiltís: Ratisbona) i stát na Baváire. Tá sí suite ar abhainn na Danóibe, an Regen agus an Naab. 
Tá tuairim is 130,000 daoine ina gcónaí i Regensburg. De bharr sin, is í an chathair is mó sa chúige na Phalaitíneáit Thuais (Oberpfalz).
Stair.
Is í Regensburg ceann de na cathracha is sine sa Ghearmáin. D'aimsigh seandálaí uaigheanna ceilteacha ann i 2006 ó c. 400 RCh. 
I 179 AD, thóg na Rómhánaigh an dúnfort Castra Regina (dúnfort in aice le habhainn an Regen).
Achtainiam. Is é an t-achtainiam dúil cheimiceach uimhir a 89, agus is é is tús do shraith na n-achtanóideach i dtábla peiriadach na ndúl. Go ginearálta, is í maisuimhir an iseatóip is cobhsaí - 227 - a thugtar in áit mheáchan adamhach na dúile seo. Ba é André-Louis Debierne, ceimiceoir Francach, a d'aithin an t-achtainiam mar dhúil ar leith sa bhliain 1899. Tháinig an Gearmánach Friedrich Oskar Giesel ar an dúil chéanna cúpla bliain ina dhiaidh sin, agus bhaist sé eamáiniam air, ach sa deireadh, coinníodh ainm Debierne in úsáid, ó ba é an t-ainm ba sine é.
Miotal lonrach é an t-achtainiam, agus é chomh radaighníomhach is go bhfuil luisne ann a fheictear sa dorchadas. Is í an radaighníomhaíocht a thabhaigh a ainm don achtainiam. Is é 227Ac an t-iseatóp is cobhsaí, agus níl sé féin róchobhsaí, nó níl sé 22 bhliain ar leathré. Ó thaobh na ceimice de, tá sé an-chosúil leis an lantanam, agus is í an uimhir ocsaídiúcháin is coitianta atá aige ná +3.
Úsáidtear achtainiam mar fhoinse radaíochta, agus sin í an t-aon úsáid amháin is féidir a bhaint as dúil chomh radaighníomhach sin, dáiríre.
Ceiriam. Is é an ceiriam dúil uimhir a 58, agus is í an tsiombail a sheasann dó sna foirmlí ceimiceacha ná Ce. Ceann de na lantanóidigh é, agus mar sin, rangaítear ar na tearcithreacha é, ach níl sé chomh tearc sin - le fírinne, is é an lantanóideach is flúirsí ar an Domhan é. Cosúil leis na miotail tearc-chré eile, tá sé ar fáil sa bhastnaeisít agus sa mhonaisít. Fuair sé a ainm ó Ceiréas, an t-abhacphláinéad. 
Is iomaí leas a bhaintear as sa tionsclaíocht agus san innealtóireacht. Cuirtear trí-ocsaíd dé-cheiriam, nó Ce2O3 le breosla díosail leis an dóiteán inmheánach a chatalú agus foirmiú na haonocsaíde carbóin CO a chosc. Maidir leis an dé-ocsaíd ceiriam, CeO2, úsáidtear é le snas agus loinnir a chur ar na lionsaí optúla. Is féidir ocsaídí ceiriam a mheascadh tríd an ngloine féin, nó athraíonn siad comhéifeacht athraonta na gloine. Níl anseo ach cúpla sampla de chomh húsáideach is a bhíonn an ceiriam, dáiríre, nó is dúil ardtábhachtach é san innealtóireacht.
Miotal is ea é a bhfuil loinnir an airgid ann, ach is dí-ocsaídeoir láidir é agus é araiciseach chun imoibriúcháin leis na substaintí eile. Mar sin, tagann smúit ocsaíde air go sciobtha agus é ag imoibriú le hocsaigin an aeir. Níl ról ná páirt aige i mbithcheimic an orgánaigh, ach ní féidir a rá gur nimh láidir chumhachtach a bheadh ann ach an oiread. Scéal eile ar fad é go mbíonn céatadán éigin den tóiriam radaighníomhach measctha tríd an gceiriam a bhíonn ar díol, rud a chuireann le nimhiúlacht an cheiriam, ar ndóigh.
Tá ceiriam an dúlra comhdhéanta as ceithre iseatóp: ceiriam a 136 (0.185 % den cheiriam nádúrtha), ceiriam a 138 (0.251 %), ceiriam 140 (88.45 %) agus ceiriam a 142 (11.114 %). Tugann na teoiricí le fios gur féidir go bhfuil na hiseatóip 136Ce agus 142Ce radaighníomhach - go dtagann béite-mheath dúbailte orthu - ach níor aithin aon duine radaíocht ar bith ag teacht astu, agus mar sin, más radaighníomhach féin atá siad, níl tábhacht phraiticiúil ar bith leis an radaighníomhaíocht sin - tá an leathré chomh fada.
Is iad na staideanna ocsaídiúcháin is tábhachtaí atá ag an gceiriam ina chuid comhdhúl ná +3 agus +4. Bíonn dath láidir dearg nó buí sna comhdhúile ceireacha (ina bhfuil an uimhir ocsaídiúcháin + 4 ag an gceiriam), agus na comhdhúile ceiriúla (+3) bíonn siad bán nó liath. Is í an ocsaíd cheireach, nó an dé-ocsaíd, CeO2, an chomhdhúil is coitianta. Amach ón dá staid ocsaídiúcháin sin, tá an uimhir ocsaídiúcháin +2 ag an gceiriam i gcúpla comhdhúil, mar atá, an dé-hidríd ceiriam CeH2, an aonsuilfíd ceiriam CeS, agus an dé-iaidíd ceiriam CeI2. 
Tá an dá staid ocsaídiúcháin an-difriúil le chéile ó thaobh na bunatachta de: bun réasúnta láidir is ea ceiriam (III), cosúil le hiain thrífhiúsacha na lantanóideach eile, ach is bun sách lag é ceiriam (IV). Cuireann an dara staid ocsaídiúcháin ar chumas na gceimiceoirí an ceiriam a dhealú ó na lantanóidigh eile cuibheasach furasta.
Imreoir lár páirce. Is ról i roinnt spóirt foirne é imreoir lár páirce. Imríonn an imreoir i lár na páirce agus féadfar a freagrach as a fhoireann a cabhrú ar cosaint nó ar ionsaí.
Praiséidimiam. Is é an praiséidimiam dúil uimhir a 59, agus is í an tsiombail cheimiceach a sheasann dó ná Pr. Ceann de na miotail tearc-chré agus ceann de na lantanóidigh atá ann. Miotal insínte é agus loinnir an airgid ann, ach nuair a imoibreoidh sé le hocsaigin an aeir, tiocfaidh smúit uaine ocsaíde air. In imeacht ama, titfidh an ocsaíd ina scraitheanna den mhiotal, ionas gur féidir leis an ocsaigin tuilleadh dochair a dhéanamh don mhiotal féin. Mar sin, is gnách an praiséidimiam a choinneáil i gcoimeádán lán ola, ionas nach dtiocfaidh sé i dteagmháil leis an aer.
Maidir leis an ainm, tá sé curtha le chéile as dhá fhocal Gréigise a chiallaíonn "uaine" agus "leathchúpla". Sa bhliain 1841, d'aithin an ceimiceoir Sualannach Carl Gustaf Mosander miotal nua (mar a shíl sé) ar bhaist sé an t-ainm "didimiam" air (as an bhfocal Gréigise "didymos" a chiallaíonn "leathchúpla"). Sa bhliain 1874, áfach, tháinig Per Theodor Cleve gur dhá dhúil a bhí i gceist leis an didimiam, mar atá, an praiséidimiam agus an neoidimiam.
Imoibríonn an praiséidimiam go fonnmhar le huisce, ionas go gcruthaítear hiodrocsaíd praiséidimiam, Pr(OH)3. Mar a fheicimid anseo, is í an uimhir ocsaídiúcháin is tábhachtaí atá aige ná +3, agus sin í an staid ocsaídiúcháin atá aige sna halaiginídí freisin a chruthófar nuair a thiocfaidh sé i dteagmháil le halaiginí: an trífhluairíd PrF3, an tríchlóiríd PrCl3, an tríbhróimíd PrBr3, agus an trí-iaidíd PrI3. Maidir leis an ocsaíd a chruthaítear faoi thionchar an aeir, is meascán í as an tríocsaíd dé-phraiséidimiam Pr2O3 agus an dé-ocsaíd praiséidimiam PrO2.
Níl ach aon iseatóp cobhsaí amháin ag an bpraiséidimiam, mar atá: praiséidimiam a 141.
Ollscoil Regensburg. Bunaíodh Ollscoil Regensburg sa bhliain 1962. B'í an ceathrú Ollscoil sa Bhaváir.
Bhí an Pápa Beinidict XVI ina ollamh diagachta san Ollscoil ó 1969 go 1977 agus is ollamh oinigh é fós.
Tá comhpháirtíocht ar bun idir an ollscoil agus Coláiste na Tríonóide agus An Coláiste Ollscoile i mBaile Átha Cliath.
Stade Vélodrome. Is staidiam atá suite i Marseille, an Fhrainc é an Stade Vélodrome. Imríonn foireann pheile ansin, Olympique de Marseille. Óstáileadh cluichí i gCoirn an Domhain ann sna blianta 1938 agus 1998.
Feadóg íseal. Is saghas uirlis cheoil í an fheadóg íseal. Tá a fuaim ochtáibh amháin níos ísle ná an fheadóg stáin. 
Chruthaigh Bernard Overton an chéad fheadóg íseal nua-aimseartha sa bhliain 1971.
An tSeirbia agus Montainéagró. Stát in oirdheisceart na hEorpa a bhí sa tSeirbia agus Montainéagró (Seirbis: Србија и Црна Гора, "Srbija i Crna Gora"). Bunaíodh an stát sa bhliain 1992 nuair a tháinig deireadh le PCS na Iúgslaive. D'aontaigh an dá stát úd an tSeirbia agus Montainéagró le chéile tar éis titim na hIúgslaive. 
Poblacht Chónaidhme na Iúgslaive (Seirbis: Савезна Република Југославија, "Savezna Republika Jugoslavija") a glaodh ar an stát nua ar dtús. Ach ar 4 Feabhra 2003 bhí stádas an stáit athruithe mar aontas stáit faoin ainm Aontas Stáit na Seirbia agus Mhontainéagró (Seirbis: Државна заједница Србија и Црна Гора, "Državna zajednica Srbija i Crna Gora"). 
Tháinig deireadh leis an stát i Mí Mheitheamh 2006 i ndiaidh reifreann i Montainéagró ar son neamhspleáchais.
Coppa Italia. Is é an Coppa Italia corn peile náisiúnta na hIodáile. Bhuaigh Football Club Vado an chéad chomórtas sa bhliain 1922. Tá an comórtas buaite ag Roma agus Juventus 9 n-uaire agus is é sin an méid is mó.
Get Him to the Greek. Scannán grinn Meiriceánach é Get Him to the Greek a tháinig amach sa bhliain 2010. Scríobh agus stiúir Nicholas Stoller é agus is iad Jonah Hill agus Russell Brand a ghlacann na príomhpháirteanna. Eisíodh an scannán ar an 4 lá de Mheitheamh, 2010. Sceachscannán leantach é "Get Him to the Greek" den scannán "Forgetting Sarah Marshall" ón mbliain 2008 a stiúir Stoler chomh maith, agus a raibh Hill agus Brand ann leis. Glacann Brand ról Aldous Snow ó "Forgetting Sarah Marshall" athuair, ach ról charachtar iomlán úr a ghlacann Hill. I measc na réaltaí eile atá ann, tá Elisabeth Moss, Rose Byrne, agus Sean "Diddy" Combs.
Croissant. Is cineál pastaetha atá bunaithe ar taosrán borrach agus a ainmníodh ar a chruth corránach (leathghealaí) é croissant.
Seinfeld. Is sraith theilifíse Mheiriceánach i sindeacáitiú é Seinfeld. Craolaíodh an chéad eipeasóid ar 5 Iúil 1989 ar NBC agus an eipeasóid deireanach ar 14 Bealtaine 1998.
Eipeasóidí.
&lt;onlyinclude&gt;&lt;/onlyinclude&gt;
Richard Bruton. Polaiteoir Éireannach de chuid Fhine Gael é Richard Bruton (; rugadh é ar an 15 Márta 1953) agus Teachta Dála (TD) é do thoghcheantar Bhaile Átha Cliath Thuaidh Láir ón mbliain 1982 i leith. Bhí se mar Aire Fiontair agus Fostaíochta i rith na mblianta 1994 go 1997. B'é urlabhraí an fhreasúra ar chúrsaí Airgeadais agus Leas-cheannaire Fhine Gael go dtí an 14 Meitheamh 2010 nuair a bhris ceannaire an pháirtí Éanna Ó Cionnaith ó na rólanna sin é. Ceapadh é mar Aire Fiontar, Trádála agus Nualaíochta i mí Márta 2011 sa chomhrialtas idir Fhine Gael agus an Lucht Oibre a bunaíodh tar éis olltoghchán mhí Feabhra 2011.
Sheas Bruton san Olltoghchán 2016 agus d'éirigh leis greim a choimeád ar a shuíochán Dála. Ceapadh mar Aire Oideachais é tar éis bunú rialtais nua
G. K. Chesterton. Scríbhneoir Caitliceach Sasanach a bhí i Gilbert Keith Chesterton, a tháinig chun saoil in Kensington, Londain, ar an 29 Bealtaine 1874 agus a fuair bás i mBeaconsfield, Buckinghamshire ar an 14 Meitheamh 1936. Scríobh sé litríocht dhíonchruthaitheach, drámaí, ailt iriseoireachta, scéalta bleachtaireachta, saothair fhealsúnachta agus onteolaíochta, filíocht agus eile. Is dócha gurb iad na scéalta bleachtaireachta faoin Athair de Brún an chuid is buaine dá chuid scríbhinní.
Logainm.ie. Bunachar de logainmneacha údarásacha Gaeilge agus Béarla na hÉireann is ea Logainm.ie, agus tionscadal de chuid grúpa taighde Gaois, Fiontar &amp; Scoil na Gaeilge (DCU). Tá Logainm.ie faoi stiúir Fiontar i DCU maraon le Gaois, Dúchas, Téarma.ie agus Ainm.ie.
Tá an tionscadal á mhaoiniú ag an Roinn Turasóireachta, Cultúir, Ealaíon, Gaeltachta, Spóirt agus na Meán, le tacaíocht ón gCrannchur Náisiúnta.
Is iad príomhchuspóirí an tionscadail
Stair.
Bunaíodh an tionscadal in 2007. Seoladh an chéad leagan den suíomh poiblí in 2008. Bhuaigh www.logainm.ie an Séala Eorpach Teanga in 2010 agus ba bhuaiteoir catagóire é ag Gradaim Ríomh-Rialtais na hÉireann, 2011 &amp; 2016.
Seoladh leagan nua den suíomh in 2022 agus bhí thart ar mhíle cuairteoir in aghaidh an lae ag logainm.ie. Bhí sé i gceist an cód foinseach ar fad a chur ar fáil faoi cheadúnas oscailte ar GitHub.com. Ó shin i leith, tá comhthéacs geografach le fáil le gach toradh ar mhionléarscáil idirghníomhach.
An Vicipéid.
Is féidir úsáid a bhaint as Logainm.ie chun an oiread tagairtí a chur isteach agus a d'fhéadfainn maidir leis an Vicipéid.
Paul Revere. Ba thírghráthóir Meiriceánach agus gabha geal é Paul Revere (baisteadh é 1 Eanáir, 1735 [S.O. 22 Nollaig, 1734] – 10 Bealtaine, 1818) i Réabhlóid Mheiriceá.
An Eolaíocht Chríostaí. Is reiligiún Críostaí é an Eolaíocht Chríostaí. Bhunaigh Mary Baker Eddy an seict chreidimh sa bhliain 1866. 
Is iad príomhthéacsanna an reiligiúin An Bíobla Naomha agus téacsleabhar na hEolaíochta Críostaí, "Eolaíocht &amp; Sláinte", le Mary Baker Eddy. 
Ceapann an lucht leanúna gur féidir tinneas a leigheas leis an nguí, tuairim a thagann go hiomlán salach ar an eolaíocht. Mar sin breathnaítear ar an eolaíocht taobh thiar den reiligiún seo mar chineál bréag-eolaíochta.
Cearc fhraoigh. Is éan meánmhéide í an chearc fhraoigh atá le fáil sna fraochmhánna in Éirinn agus sa Bhreatain. Rangaítear í mar fospeiceas den chearc shailí. Tá an chearc fhraoigh difriúil ón gcearc shailí agus ón tarmachan mar go bhfuil cluimhreach rua aige nach n-iompaíonn go bán i rith an gheimhridh.
Dáileadh agus gnáthóg.
Tá an Chearc Fhraoigh eindéimeach d'Éireann. D'éabhlóidigh an t-éan ar a bhealach féin amach ó na fospeicis eile den Chearc Shailí atá forleathan i dtailte thuaidh Eoráise agus Meiriceá Thuaidh
Liathchearc. Is éan í an liathchearc. Is ball d'ord na Galliformes í.
Roger Moore. B'aisteoir Sasanach é Roger Moore a rugadh ar an 14 Deireadh Fómhair 1927. Fuair sé bás ar an 23 Bealtaine 2017.
Foracha. Is éan í an fhoracha. Is baill d'ord na Charadriiformes iad.
Sléibhín. "Baineann an t-alt seo leis an éan; má tá spéis agat san iasc, féach Pagellus bogaraveo."
Is éan é an sléibhín nó an faoileán ceanndubh ("Chroicocephalus ridibundus").
Astrebla. Géineas féir is ea Astrebla. "Mitchell grass" nó "féar an Mistéalaigh" a thugtar ar na speicis seo freisin. Is i an Astráil a dtír dhúchais.
Cur síos orthu.
Tá Astrebla go maith chun triomach a sheasamh, agus maireann na plandai 20 - 30 bliain. Bíonn se 30-90 cm ar airde. Tá sé coitianta ar mhachairí iartharacha Queensland agus New South Wales. Bíonn clúdach crua ar an síol. Baineann tábhacht nach beag leis an síol mar bhia Bundúchasach.
Páirc Breathnach.  &lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;
 &lt;revision&gt;
 &lt;timestamp&gt;2010-06-18T12:11:38Z&lt;/timestamp&gt;
 &lt;contributor&gt;
 &lt;username&gt;Mangaire&lt;/username&gt;
 &lt;/contributor&gt;
 &lt;comment&gt;tar éis Páirc Breathnach a athainmniú mar Páirc an Bhreathnaigh&lt;/comment&gt;
 &lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;
 &lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
Dún na Mainistreach. Sráidbhaile in Éirinn is ea Dún na Mainistreach. Tá an baile suite i ndeisceart na tíre i gContae Phort Láirge. Tá club de chuid CLG ann, agus club sacair freisin. Rugadh an t-eolaí Ernest Walton sa cheantar.
Loigín. Is logán beag foirmthe sa leicne nuair atá duine a mhiongháire é loigín.
Cromán (éan). Is éan é an cromán (géineas "Circus").
Druilire. Is uirlis a úsáidtear chun poill a tholladh é an Druilire.
Boston Celtics. Is foireann phroifisiúnta cispheile iad na Boston Celtics atá lonnaithe i mBostún, Massachusetts. Bunaíodh an club ar an 6 Meitheamh, 1969. Imríonn siad sa tsraith NBA. Is iad an club is mó ráth sa NBA, bhuaigh siad an Craobh NBA seacht uair déag, níos mó ná aon club eile.
Piorána. Tugtar pioránaí ar speicis éisc na fine "Serrasalmidae", san ord "Characiformes", agus iad an-choitianta in abhainní Mheiriceá Theas. Uiliteoirí iad go bunúsach, ach tá clú, nó míchlú, orthu ar fud an domhain mar fheoiliteoirí, nó tá fiacla géara acu, agus iad santach san fheoil, mar a chreidtear. Ón taobh eile de, maraítear cuid mhaith acu i Meiriceá Theas le haghaidh bia, agus na bundúchasaigh ag déanamh uirlisí as drandail na bpioránaí.
Go traidisiúnta, is iad na géinis "Serrasalmus", "Pygocentrus", "Pygopristis", agus "Pristobrycon" a aithnítear mar phioránaí, ós is acusan atá na drandail tipiciúla. Ar chúiseanna bitheolaíochta agus géineolaíochta, áfach, glactar leis inniu gur chóir an géineas "Pygopristis" agus cuid den ghéineas "Pristobrycon" a fhágáil ar lár, sin nó an ceithre cinn agus an géineas "Catoprion" a chur san áireamh freisin. 
Pé scéal é ní bhíonn na saineolaithe ar aon fhocal faoi cad is piorána ann, agus bíonn siad ag teacht trasna ar speicis nua ghaolmhara inniu féin. Is féidir go bhfuil trí scór speiceas éagsúil ann.
Ar ndóigh bíonn siad éagsúil ó thaobh na méide de chomh maith, ach go tipiciúil bíonn an piorána ó 15 go 26 ceintiméadar ar fad.
Bíonn páirt thábhachtach ag na pioránaí san éiceachóras agus iad ina gcreachadóirí agus ina scroblachóirí araon. Itheann siad síolta agus plandaí chomh maith le feoil, ach ní bhíonn mórán maithe iontu le síolta na bplandaí a dháileadh, nó bíonn an piorána ag mungailt na síolta chomh mion is nach dtéann aon cheann acu iomlán trí chóras díleáite an éisc. 
Cé gur áibhéil agus dathadóireacht a bhíonn i gceist leis an gcuid is mó de na scéalta faoi na pioránaí a ionsaíonn agus a itheann daoine agus ainmhithe móra, bíonn priacail áirithe ag baint leis na pioránaí. Ábhar feirge agus frustrachais iad go minic do na hiascairí, nó bíonn siad ag déanamh dochair do na líonta, do na spiléid, do na doruithe agus don trealamh iascaireachta eile, ag baint a bplaiceanna féin as na héisc eile sna líonta agus ag goid na mbaoití. Thairis sin, is gnách leo greim a bhaint as an iascaire atá á marú. San áit a mbíonn na hiascairí ag gutáil a gcuid creiche agus ag caitheamh an mheanaigh san uisce, is féidir leis na pioránaí bheith dainséarach don té a chuireann lámh nó cos san uisce, agus iad ina thaithí gur bia é gach uile shórt a gheobhaidh siad rompu.
Neoidimiam. Is é an neoidimiam dúil cheimiceach uimhir a 60, agus is é Nd an tsiombail cheimiceach a sheasann dó. Miotal bog insínte é a dtagann smúit air faoi thionchar an aeir. Ba é an ceimiceoir Ostarach Carl Auer von Welsbach a rinne a fhionnachtain sa bhliain 1885. Níor táirgeadh eiseamal mór den mhiotal ach sa bhliain 1925. Tá an t-ainm bunaithe ar "neos" ("nua") agus "didymos" ("leathchúpla") na Gréigise. Ar dtús, shíl na ceimiceoirí go raibh a leithéid de mhiotal ann agus "didimiam", ach le fírinne, is éard a bhí ann ná meascán praiséidimiam agus neoidimiam, agus nuair a tuigeadh gur dhá mhiotal éagsúla a bhí ann i ndáiríre, bhí ainmneacha nua ag teastáil ón mbeirt sin.
Lantanóideach agus miotal tearc-chré é an neoidimiam, agus é le fáil sa dá mhianra úd monaisít agus bastnaeisít cosúil lena lán dúl eile sna grúpaí seo.
Is é +III gnáthstaid ocsaídiúcháin an neoidimiam, rud coitianta ag an gcuid is mó de na miotail tearc-chré (sin é an tuige go mbíonn sé chomh deacair iad a dhealú ó chéile). Comhdhúile tipiciúla iad an trí-ocsaíd dé-neoidimiam Nd2O3, an trífhluairíd neoidimiam NdF3, an tríchlóiríd neoidimiam NdCl3, an tríbhróimíd neoidimiam NdBr3, an trí-iaidíd neoidimiam NdI3, an dá shuilfíd NdS agus Nd2S3, agus an nítríd NdN.
Tá neoidimiam an dúlra comhdhéanta as cúig iseatóp cobhsaí, mar atá, 142Nd (27.2 % de neoidimiam an dúlra), 143Nd (12.2 %), 145Nd (8.3 %), 146Nd (17.2 %) agus 148Nd (5.7 %), chomh maith le dhá iseatóp radaighníomhach, 144Nd (23.8 %) agus 150Nd (5.6 %). Tá na raidiseatóip nádúrtha an-fhadsaolach, nó tá neoidimiam a 144 2.29 cuintilliún bliain ar leathré, agus neoidimiam a 150 breis is dhá mhíle oiread níos fadsaolaí fós. Mar sin, is féidir dearmad a dhéanamh de radaighníomhaíocht an dá iseatóp sin sa ghnáthshaol.