Trelis/gawiki huggingface dataset:
Ray Charles. B'é Ray Charles an t-ainm stáitse a bhí ag Ray Charles Robinson (23 Meán Fómhair, 1930 – 10 Meitheamh, 2004), amhránaí agus pianódóir Meiriceánach. Cé gur chaill Charles a radharc ina ghasúr óg, bhain sé clú agus cáil amach mar cheoltóir den scoth. "An t-aon ginias amháin" ab ea é, dar le Frank Sinatra. 
Rinneadh an scannán "Ray" sa bhliain 2004, leis an aisteoir Jamie Foxx sa phríomhpháirt.
Frank Sinatra. Amhránaí agus aisteoir Meiriceánach ab ea Frank Sinatra, nó Francis Albert Sinatra mar a baisteadh air, a saolaíodh ar an 12 Nollaig, 1915 i Hoboken, New Jersey. Bhí Sinatra - nó "Ol’ Blue Eyes" mar a dtugtar uaireanta air - ar dhuine de na réalta is mó agus is mó cáil san 20ú haois.
Cailleadh ar an 14 Bealtaine 1998 é, i Los Angeles, California.
Hoboken. Cathair í Hoboken atá suite i gContae Hudson, i stát New Jersey, Stáit Aontaithe Mheiriceá. Tá sí suite ar bhruach an Hudson, trasna an uisce ó Manhattan. Bhí timpeall 50,005 duine ina gcónaí ann ag am Dhaonáirimh 2010, agus is í Dawn Zimmer (D) an meára faoi láthair.
Muc ghuine. Is creimire den chlann Caviidae í an mhuc ghuine ("Cavia porcellus" nó "Cavia cobaya"). In ainneoin an ainm, ní muca iad, agus níl siad ón Ghuine.
Alois Alzheimer. Síciatraí, paiteolaí na hinchinne agus Gearmánach ab ea Alois Alzheimer (a rugadh ar 14 de mhí an Mheithimh 1864 agus a fuair bás 19 de mhí na Nollag 1915). Comhghleacaí agus dlúthchara le Emil Kraepelin ab ea é. Rinne sé an céad chur síos cruinn ar an galar intinne ar a thug Kraepelin Galar Alzheimer air.
Taighde.
Sa bhliain 1901 is ea a chasadh othar den ainm Frau Auguste D. ar Alzheimer. Bhí caoga haon blianta slánaithe aici ach bhí a cuimhne do rudaí a tharla le déanaí loite. Rinne Alzheimer dianstaidéir is faire uirthi. Tar éis bás di sa bhliain 1906, rinne sé staidéar chruinn paiteolaíochta ar a hinchinn. 
Rinne Alzheimer fionnachtain mhór nuair a nochtadh sé den chéad uair lorg áirithe an ghalair in a hinchinn. 
Ar an tríú lá de mhí na Samhna sa bhliain 1906, thug Alzheimer an chéad chur síos cruinn ar an tinneas agus an paiteolaíocht bainteach leis i léacht. Níorbh fhada gur scaip a chlú agus gur thuig síciatraithe i gcoitinne foirfeacht a éacht. 
Saol.
Fuair Alzheimer a dhintiúr mar lia sa bhliain 1887 in ollscoil Würzburg. Ghlac sé post mar shíciatraí in Frankfurt am Main i dteach na ngealt ("Die Städtische Anstalt für Irre und Epileptische"). Bhuail sé le Franz Nissl agus is uaidh a d'fhoghlaim sé modhanna paiteolaíochta a úsáideach sé go torthúil is é ag déanamh staidéar ar inchinne a chuid othair. 
Ceapadh Alzheimer mar Ollamh le síciatracht in Ollscoil Breslau sa bhliain 1912. 
D'éag Alzheimer i mBreslau ar 19 Nollaig 1915; bhí fadhbanna aige lena chroí.
Calóg sneachta. Is ceann na criostail oighir go dtiteann mar sneachta í an chalóg sneachta.
Fear sneachta.  
Is macasamhail dhaonna a chruthaítear le sneachta adhairtín fear sneachta.
Leictreoir. Is ceardaí é/í leictreoir, a bhíonn saineolas aige/aici ar shreangú leictreach foirgneamh, línte tarchurtha, meaisíní do-aistrithe, agus trealamh gaolmhar. Féadfar leictreoirí a fhostú chun comhpháirteanna leictreacha nua a shuiteáil nó chun bonneagar leictreach atá ann cheana a chothabháil agus a dheisiú. Féadfaidh leictreoirí speisialtóireacht a dhéanamh freisin i sreangú, eitleán, agus ardáin soghluaiste eile, chomh maith le cáblaí sonraí srl.
Achtúire. Duine a thomhaiseann rioscaí agus táillí árachais is ea achtúire. Déanann sé scrúdú ar an tionchar atá ag rioscaí agus ag neamhchinnteachtaí ar chúrsaí airgid. Úsáidtear mata casta chun samhail a dhéanamh ar rioscaí éagsúla.
Chun cáil a bhaint amach mar achtúire, caithfear ardchaighdeáin a bheith ag iarrthóirí sa mhata. Bíonn ar daltaí 9 scrúdú croí-theicniúla (CT) a dhéanamh chomh maith le 3 scrúdú croí-feidhmiúcháin (CA "Core Applicational"), 2 scrúdú speisialtóir teicniúla (ST) ar a laghad agus scrúdú feidhmiúcháin speisialtóra (SA "Specialist Applications") amháin. Bíonn siad ar siúl faoi dhó gach bliain, agus is í Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath suíomh na scrúduithe in Éirinn.
Cineál disciplín.
Bíonn achtúire ag obair in árachas (gach saghas), infheistíocht, airgeadas, pinsin agus blianacht. Tá poist le fáil d'achtúirí san oideachas freisin dá mbeidís cáilithe.
Sna disciplíní thuas, bíonn ar achtúirí déileáil le raon leathan ábhar ó ghnáthárachas (mar shampla don duine, teach nó carr) go árachas neamhghnách (mar shampla sceimhlitheoireacht nó tubaistí nádúrtha). Chomh maith leis sin, feictear achtúirí sna cúirteanna chun fianaise shaineolach a chur ós chóir na gcúirteanna.
Staidéar achtúire in Éirinn.
Cé gur féidir na scrúdaithe achtúire a tógáil díreach, tá cúpla céim achtúire le fáil. Is féidir díolúine ó na scrúdaithe proifisiúnta a fháil ó na coláistí seo a leanas: Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath, An Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath, Ollscoil na Banríona, Béal Feirste, Coláiste na hOllscoile, Corcaigh, Ollscoil na hÉireann, Gaillimh. Is féidir díolúine a fháil ó na céad 8 ábhar 'CT', agus an ábhar CA1 agus tú ag staidéar i COBÁC, tá líon difriúil le fáil i ngach coláiste eile.
Tá iarchéim ar fáil ó Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath freisin áfach chun díolúine a fháil ó na hábhar CA1 agus CA3.
Tíortha eile.
Tá neart cumann achtúire éagsúil timpeall an domhain. Is poist mór é seo ar fud na cruinne. Tá an "Society of Actuaries" sna Stáit Aontaithe, an "Actuarial Society of India" san Índ, an "Actuarial Society of South Africa" san Aifric Theas, agus neart cinn eile. Tá an struchtúir cosúil leis an ceann in Éirinn nó sa Ríocht Aontaithe, ach ag an am céanna difriúil. Go forleathan, tá na scrúduithe bunaithe ar cinn anseo, agus sna Stáit Aontaithe.
Tá a thuilleadh eolais ar shuíomh Achtúire na tíre éagsúil.
Béar. Ainmhí feoiliteach is ea an béar, atá scaipthe go forleathan sa leathsféar thuaidh. Mamach atá ann, agus is ball d'fhine na Ursidae é, san fho-ord Caniformia an ord Carnivora. Tá speicis beo na mbéar go leor ann (spéaclach, donn, dubh Meiriceánach, dubh Áiseach, Béar gréine, panda srl). 
Tréithe.
Tá coirp móra ag béir le cosa mhóra is tiubh. Níl ach eireaball an-ghearr acu. 
Tá súile bheaga agus cluasa chruinn is soc fada. Tá fionnadh tiubh, mosach acu go hiondúil. 
Tá cúig chrúb ar gach aon cos acu a ní féidir leo a tharraing siar. Tá boladh agus éisteacht mhaith acu. Is féidir leo a bheith ina sheasamh ar a gcúl. Is féidir béir dreap agus snámh an-mhaith freisin. 
Saol.
Tá siad gníomhach istoíche go hiondúil (cé is moite den béar bán). Bhítí béir éigin ina gcodladh go minic le linn an gheimhridh, a chiallaíonn go gcodlaíonn siad an geimhreadh chun fuinneamh a shábháil. Is féidir go nglacfaidh sé suaimhneas ar feadh tréimhsí fada i gcaitheamh an gheimhridh, ach ní fíorgheimhriú é seo mar ní laghdaíonn teocht na colainne.
Bíonn béir uiliteach, a chiallaíonn go n-itheann siad plandaí agus feoil. Itheann siad caora, féir agus iasc. Tá béir bána eisceacht mar itheann siad feoil mórchuid na haimsire.
Piorra. Crann nó tom duillsilteach, spíonach de ghnáth, dúchasach don Eoraip is an Áise. Tugtar crann piorraí nó piorróg ar an gcrann, agus piorra ar thoradh an chrainn. Na duilleoga lansa-chruthach caol go dtí ubhchruthach leathan. Na bláthanna bán nó scoth-bhándearg, i gcrobhaingí le barra leata, a thagann amach roimh na duilleoga. Na torthaí cruinn, nó caisealchruthach piorrachruthach. Gráinníneacht shainiúil ar an gcomhdhéanamh mar gheall ar chloch-chealla i mbia an toraidh. Fástar go forleathan mar chrann úlloird is maisiúchán.
Thomas Malthus. Fear léinn Sasanach ab ea Thomas Robert Malthus (a rugadh ar 13 Feabhra 1766 gar do Dorking Shasana – 23 Nollaig 1834) . Bhí tionchar mór ag a chuid teoiricí eacnamaíochta, polaitiúla agus déimeagrafaíochta. 
Bhí dearcadh duairc ag Malthus ar chúrsaí. Mar shampla, ina "Essay on the Principle of Population" (Aiste ar Phrionsabail an Daonra, 1798) d'áitigh sé go raibh claonadh nádúrtha go méadódh an daonra níos tapa ná na meáin maireachtála. 
Mar sin gur cheart an ráta beireatais a shrianadh trí fhéinsmacht nó breithrialú.
Bhí Malthus den bharúil go mbeadh dul chun cinn gan deireadh i dtreo na hútóipe i mbaol, luath nó mall, ag an bhfás daonra a bheadh mar thoradh ar an dul chun cinn céanna (na "srianta Malthus").
Akihito. Is é Akihito (明仁) Impire na Seapáine faoi láthair (1989-2019). Rugadh é sa bhliain 1933 ar an 23 Nollaig. Is é an t-aon duine ar domhan inniu leis an teideal "Impire" air.
Ar an 10 Aibreán 1959, phós sé Michiko Shōda. Is í an chéad 'comóntach' a phós duine sa chlann impiriúil. Tá triúr páistí acu le chéile.
Tá a mhac Naruhito le teacht i gcomharbacht air sa bhliain 2019 tar éis dó an post a fhágáil go toilteanach.
Toradh. Is éard is toradh ann ná an chuid den phlanda ina bhfuil síol an phlanda. Sa ghnáthchaint, tugtar toradh ar an gcineál torthaí a bhfuil bia agus sú iontu.
Sú craobh. Is toradh inite í an tsú craobh.
Fíonchaor. Is í an fhíonchaor toradh na fíniúna ("Vitis").
Dobharbhordáil. Is foirm chéasta é dobharbhordáil, a cuirtear i bhfeidhm tríd an t-íospartach a chur ar neamhfheidhm ar a dhroim nó droim leis an gceann claonta, agus ansin uisce a dhoirteadh thar aghaidh an duine agus isteach sna pasáistí análaithe, ag tabhairt le fios don chime go bhfuil sé nó sí ag fáil bháis. 
Is cúis le plúchadh éigeantach agus ionanálú uisce an tuairim láidir a thagann ar an chime go bhfuil sé no sí i mbaol báite. 
Measann saineolaithe dlí, polaiteoirí, oifigí faisnéise, breithiúna míleata, saineolaithe leighis i gcóireáil d'íospartaigh an chéasta, eagraíochtaí cearta daonna, agus seansaighdiúirí gur fhoirm an chéasta é an dobharbhordáil.
Arm na Breataine.
Tháinig tuarascálacha chun cinn sa bhliain 2009 gur bhain Arm na Breataine úsáid as dobharbhordáil le linn diancheistithe príosúnach a bhí faoi amhras i dTuaisceart Éireann. Tá líomháint ann gur úsáideadh dobharbhordáil ó Mhárta 1972 ar aghaidh, i ndiaidh Rialtas Ted Heath teacht chun críche. Chuir an Príomh-Aire Heath cosc ag an am sin ar chúig modh eile chéasta. Dúirt iar-oifigeach na Muirshaighdiúirí Ríoga freisin go raibh dobharbhordáil triailte air agus a bhfear ag deireadh oiliúnana i bhfrith-diancheistiú i rith na 1960idí agus go luath sna 1970idí.
Pluma. Is toradh de chuid roinnt speiceas sa ghéineas "Prunus" é pluma"." Tugtar prúnaí ar phlumaí triomaithe.
D’fhéadfadh go raibh plumaí ar cheann de na chéad torthaí a ceansaíodh riamh, as Oirthear na hEorpa, Sléibhte Chugais, agus an tSín ó thosach. Tugadh go dtí an Bhreatain ón Áise iad, agus tá fianaise ann ón 12ú haois gur saothraíodh san Andalúis, i ndeisceart na Spáinne, iad. Is grúpa speiceas ilghnéitheach iad na plumaí, agus sroicheann crainn 5-6 méadar ar airde nuair a ghearrtar iad. Is drúp é an toradh, le bia súmhar stalcánta.
Is í an tSín an táirgeoir plumaí is mó, agus an Rómáin agus an tSeirbia ina dhiaidh sin. Tá plumaí Seapánacha agus Síneacha chun tosaigh i margadh na dtorthaí úra, agus tá plumaí Eorpacha coitianta i roinnt réigiún freisin. Is féidir plumaí a ithe úr, iad a úsáid i subh, nó a choipeadh i bhfíon nó i mbranda. Tá gliocóisídí cianaigineacha in eithní pluma, ach níl an ola a dhéantar astu ar fáil ar bhonn tráchtála.
Stair.
Is timpeall lonnaíochta daonna amháin a fhaightear na trí speiceas is mó saothraithe: "Prunus domestica", a tháinig ó Oirthear na hEorpa agus Sléibhte Chugais ar dtús, agus "Prunus salicina" agus "Prunus simonii" ón tSín. Fuarthas iarsmaí pluma i suíomhanna seandálaíochta ón ré Neoiliteach le taobh ológa, fíonchaora, agus figí.
Sanasaíocht.
Tagann an t-ainm "pluma" ón Bhéarla "plum", ón Sean-Bhéarla "plume," a fuarthas ar iasacht ón Ghearmáinic nó ón Meán-Ollainnis, a tháinig ón Laidin "" agus ar deireadh thiar thall ón tSean-Ghréigis "proumnon", focal iasachta é féin ó theanga anaithnid de chuid na hÁise Bige.
Amsterdamsche Football Club Ajax. Club proifisiúnta sacar atá suite in Amstardam, na hÍsiltíre is ea Amsterdamsche Football Club Ajax (nó Ajax). Bunaíodh in Amsterdam sa bhliain 1900 é. Bunaíodh an fhoireann níos fearr sa bhliain 1911 agus sa bhliain 1917 bhuaigh siad an corn náisíunta na hÍsitíre. 
Tá Ajax ar cheann de na clubanna is rathúla ar domhain, de réir an IFFHS - tá sé suite sa seachtú áit de clubanna is rathúla don 20ú haois. Bhuaigh siad an corn Eorpach sna blianta 1971, 1972, agus 1973. Sa bhliain 1972, bhuaigh siad na trí choirn, an Eredivisie, an corn KNVB agus corn Eorpach. Bhuaigh siad sraith na seaimpíní sa bhliain 1995.
Glion Muigh. Sráidbhaile beag is ea Glion Muigh, (a chiallaíonn "Gleann Buí" i nGaeilge Mhanann, ) ar chósta thiar Mhanann, díreach ó dheas de Phurt ny h-Inshey.
Thuill sé an t-ainm ón abhainn leis an ainm céanna atá ann. Tá an gleann aithnidiúil toisc go bhfuil eas pictiúrtha agus siúlóid ar thaobh na fothana ann. Tá a choillearnach líonta le raithneacha agus téann an siúlóid go dtí trá phúrógach ar an chósta. Ag bun an ghleanna, tá 'Cásrotha Mhona Erin', an fhianaise dheireanach atá le feiceáil go raibh mianadóireachta ar siúl san áit seo idir 1740 agus 1870. Cuimsíonn an gleann roinnt 11.5 acra (47,000 m2) atá suite ar an dá thaobh den Abhainn Rosien, agus tháinig sé in úinéireacht an comhlachais 'Oidhreacht Náisiúnta Mhanann', sa bhliain 1960.
Tá an sráidbhaile aitheanta freisin as a theach ósta, "The Waterfall Hotel", suite ag béal an ghleanna, agus in aice leis an eas féin.
Doras.  
Is éard is doras ann ná bacainn is féidir a oscailt nó a dhúnadh a sholáthraíonn bealach isteach i seomra, i bhfoirgneamh, i bhfeithicil, i gcupard, srl. De ghnáth, déantar doirse as adhmad nó as miotal agus ceanglaítear le hinsí iad, cé go bhfuil "doirse sleamhnáin" agus "doirse imrothlacha" ann freisin.
Gliomach spíonach coiteann. Is artrapód é an gliomach spíonach coiteann ("Palinurus elephas"). Ball d'ord na Decapodata atá ann. 
Dáileadh agus gnáthóg.
Bíonn an gliomach spíonach "Palinurus elephas" le fáil san Aigéan Atlantach thoir, ó dheisceart na hIorua go Maracó agus na hAsóir, agus sa Mheánmhuir, seachas a dhálaí foircneacha thoir. Bíonn cónaí air sna cóstaí nochta creagacha faoin gcrios idirthaoideach, go príomha ag doimhneachtaí 20 go 70 méadar. Tá sé ainmnithe i ndiaidh an chalafoirt farraige ársa Rómhánach sa Mhuir Thoirian 'Palinurus' (Palinuro an lae inniu, Salerno na hIodáile) áit a bhfuil siad le fáil go flúirseach as a ceann tíre.
Managua. Is é Managua príomhchathair Nicearagua agus príomhchathair an cheantair riaracháin leis an ainm céanna. Bunaíodh sa bhliain 1819 é mar shráidbhaile beag iascaireachta, ar bhruach theas Loch Managua. Is é an chathair is mó sa tír é. Is cathair thábhachtach é Managua i gcúrsaí trádála, tionscadail, polaitiúla agus cultúrtha. Tá daonra 1,850,000 ag an gcathair agus níl daonra níos airde ag cathair ar bith i Meiriceá Láir ach amháin Cathair Ghuatamala.
Nuair a bunaíodh an baile i dtús báire, glaodh “Leal Villa de Santiago de Managua” air. Tá Managua suite idir an dá chathair is tábhachtaí eile i Nicearagua, León agus Granada, agus dá bharr sin lonnaigh siad an phríomhchathair anseo mar chomhréiteach. Tá cuid mhaith d'eacnamaíocht Managua ag brath ar thrádáil. Is lárionad trádála i dtaobh caife, cadáis, agus barraí eile é. Tá sé tábhachtach freisin ó thaobh tionscadal, ag soláthar beorach, caife, cipíní, teicstílí, agus bróg.
D'fhulaing an chathair dhá chrith talún sa 20ú haois. Glaotar “Veinéis i Meiriceá Láir” ar an gcathair mar gheall ar na canálacha a tochlaíodh ann, agus tá a lán turasóirí ag teacht ann dá bharr. Tá lasair shíoraí suite sa chathair chomh maith.
Árachas. Is cosaint airgeadais ar rud éigin a d'fhéadfadh tarlú é an t-árachas. Tá conradh dlíthiúil ann de ghnáth, ina ngeallann árachóir méid sonraithe a íoc le páirtí eile, an t-árachaí, má tharlaíonn teagmhas ar leith (ar a dtugtar an priacal) a bhfulaingíonn an t-árachaí caillteanas airgid dá bharr. Is iad achtúirí na daoine a dhéanann an measúnú ar chostas an árachais.
Árachas Sóisialach Pá-choibhneasta.
Is é seo árachas atá riachtanach in Éirinn. Tá ar gach duine atá ag tuill airgead íoc as, agus téann an airgead isteach chuig an Ciste Árachais Shóisialaigh . Tugann an costas seo cosaint duit i gcás gortú nó cailliúint do phoist. Tá liosta fhada do no sochar atá le fáil, tá Sochar Cuardaitheora Poist, Sochar Breoiteachta, Sochar Sláinte agus Sábháilteachta, Sochar Máithreachais, Sochar Uchtála, Sochar Easláine, Pinsean Baintrí nó Baintrí Fir (Ranníocaíoch), Íocaíocht Chaomhnóra (Ranníocaíoch), Pinsean Stáit (Idirlinne), Pinsean Stáit (Ranníocaíoch), Deontas Méala, Sochar Cóireála, Sochair Dhíobhálacha Ceirde, Sochar Cúramóra san áireamh .
Cuideachtaí Árachais.
Is é an "Irish Insurers Federation" (IFF) an ball ionadaíoch d'árachóirí in Éirinn . Tá 63 cuideachta mar bhaill don ghrúpa seo. Tá thart ar 15,000 duine fostaithe go díreach sa tionsclaíocht. Is iad "Irish Life" agus "Hibernian Aviva" na cuideachtaí is cáiliúla in Éirinn.
Conradh Ghent. Síníodh Conradh Ghent, sa bhliain 1814, 24 Nollaig i nGent, an Ísiltír (tá sé suite sa Bheilg an lá atá inniu ann). Conradh síochána chun deireadh a chur le Cogadh 1812 idir na Stáit Aontaithe agus Sasana a bhí i gceist le Conradh Ghent. Athshlánaíodh an caidreamh idir an dá stát leis an gConradh seo. 
An Comhaontú.
Ligeadh príosúnaigh saor leis an gConradh agus tugadh longa ar ais. Thug an Bhreatain gealltanas go dtabharfaidh sí ar ais na sclábhaí goirme ach ar deireadh íoc siad £350,000 dóibh. Mhol na Breathnaigh gur cheart crios maolánach a chruthú i gcomhair na hIndiaigh in Ohio agus Michigan ach theip ar nuair a thit an comhghuaillíocht Indiach as a chéile. Níor bac na Stáit Aontaithe leis na ratha a thug siad in alt IX i dtaoibh déileáil leis na hIndiagh.
I ndiaidh an Chonartha.
Stop an troid nuair a shroich an nuacht na Stáit Aontaithe, i ndiaidh bua na Meiriceánaigh ag Cath New Orleans]] agus bua na Breatnaigh ag Cath Fort Bowyer.
Thug Seanad na Stáit Aontaithe aitheantas don conartha ar an 16 Feabhra 1815, agus foghraíodh an conartha ar an 18 Feabhra.
Níor throid na Stáit Aontaithe in aghaidh na Breatnaigh ó shin i leith.
Ionad Trádála Domhanda. Ba ghrúpa foirgneamh ilstórach é an tIonad Trádála Domhanda (), suite i Nua-Eabhrac. Leagadh go talamh an WTC in ionsaí sceimhlitheoireachta 9/11, ar an 11 Meán Fómhair 2001. 
Níl an áit ina raibh an tIonad Trádála Domhanda suite ach coiscéimeanna ón áit a bhfuil an t-ionad cuimhneacháin, an "Irish Hunger Memorial", i Battery Park City ag Vesey Street agus North End Avenue, ar bhruach Abhainn an Hudson. 
Stair.
Bhí seacht bhfoirgneamh ar fad ann. Minoru Yamasaki, ailtire Meiriceánach, a dhear an t-ionad don Port Authority of New York and New Jersey (PTA). D'osclaíodh go hoifigiúil an WTC ar 4 Aibreán 1973. 
Sa bhliain 1993, maraíodh seisear nuair a phléasc buama i ngaráiste páirceála faoin World Trade Center. Ar an lá sin, tháinig an Gael-Mheiriceánach Eamon J. McEneaney slán as an Ionad Trádála Domhanda mar laoch: "nuair a phléasc buama faoin dá thúr ar an lá sneachtúil sin, threoraigh McEneaney suas le 60 duine dá chomhoibrithe trí staighrí dorcha a bhí lán toite go dtí go raibh siad slán sábháilte".
Leagadh go talamh an WTC in ionsaí sceimhlitheoireachta 9/11, ar an 11 Meán Fómhair 2001. Tá go leor searmanas i gcuimhne orthu siúd a cailleadh san ionsaí sceimhlitheoireachta. I measc na ndaoine a rabhthas ag cuimhneamh orthu ag na hócáidí sin, bhí póilín de bhunadh Éireannach, Stephen Driscoll. 
An suíomh inniu.
Tá foirgnimh ilstórach ar an suíomh anois, 1-7 World Trade Center ", in éineacht le cuimhneachán do na daoine a fuair bás sa tragóid, agus músaem faoin ionsaí 9/11 agus modh iompair an WTC.
Purt na hInse. Sráidbhaile is ea Purt na hInse (Gaeilge Mhanann: "Purt ny h-Inshey" Béarla: "Peel") ar chósta thiar Mhanann, díreach ó thuaidh de Ghlion Muigh. Is minic a dtugtar an t-aon "cathair" air toisc gurb é an t-aonú baile ar an oileáin le hardeaglais. Is é an tríú baile is mó ar an oileán é i ndiaidh Dúglas agus Rhumsaa (Béarla: "Ramsey") agus an ceathrú lonnaíocht is mó de réir go bhfuil an dara dlús daonra mar is mó ag Kione Droghad (Béarla: "Onchan"), cé go mbíonn Kione Droghad aicmithe mar sráidbháile. 
Is toghlach Theach na Ceithre is Fiche (Béarla: "House of Keys") é freisin, a thoghann teachta amháin, agus ó 2006 i leith, is é Tim Crookall a bhí tosa mar rogha na ndaoine.
Port na hInse. Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm Port na hInse air:
Darach Ó Catháin. Bhain Darach Ó Catháin (30 Meán Fómhair 1922 - 29 Meán Fómhair 1987) cáil náisiúnta agus idirnáisiúnta amach dó féin de bharr a chuid amhránaíochta ar an sean-nós. 
Saol.
Rugadh Darach Ó Catháin, nó Dudley Kane mar a thugtar air sa taifead breithe Béarla, sa Mháimín, Leitir Móir, Conamara, sa bhliain 1922 agus bhog an teaghlach go Rath Chairn sa bhliain 1935. 
D'aistrigh sé féin agus a mhuintir go Ráth Chairn na Mí sa bhliain 1935. Bhog an Cathánach agus a bhean Bríd go Leeds, Yorkshire i 1963 agus is ann a chaith sé an chuid eile dá shaol ansiúd ag obair do thógálaithe. 
Cailleadh an Cathánach sa bhliain 1987. 
Amhránaíocht.
Roghnaigh Seán Ó Riada é mar amhránaí sa cheirnín "Reacaireacht an Riadaigh" (CEF 010, anois "Pléaráca an Riadaigh") agus chum Darach caoineadh air. Ó na 1960idí amach bhí sé ar dhuine d’amhránaithe móra an tsean-nóis. 
D'éirigh thar barr leis an albam "Traditional Irish Unaccompanied Singing" sa bhliain 1975. 
I measc na n-amhrán atá le fáil ar a dhlúthdhiosca 'Darach Ó Catháin' tá 'Amhrán na Japs', leagan damanta de "'Oró Sé do Bheatha 'Bhaile" agus 'Caisleán Uí Néill'. Tá an dlúthdhiosca sin ar fáil ó Gael Linn. 
Bhuaigh iníon le mac deirféar leis Corn Dharach Uí Chadhain ag Oireachtas na Gaeilge sa bhliain 2008.
Oíche Nollag. Tugtar Oíche Nollag ar an 24 Nollaig, an lá roimh Lá Nollag, ag ceiliúradh breithe Íosa Nazórach. 
Ní lá saoire é in Éirinn. 
Nósanna.
In Éirnn.
Fadó ... 'Bíonn coinneal ar gach fuinneoig ins gach teach Oíche Nollag... Deirtear go mbíonn an Mhaighdean Mhuire ag dul thart Oíche Nollag agus lastar na coinnle le solas a thabhairt dhi.'
'Bíonn féasta mór in chuile theach Oíche Nollag. Bíonn cácaí milse agus im, subh agus úlla ann. Fágann siad coinneal lasta ar feadh na hoíche. Cuireann na gasúir a gcuid stocaí suas ag Santa Clás. Faigheann siad rudaí deasa uaidh. Bíonn gé nó turcaí lena mbéile ag gach teach Lá Nollag.'
Thar lear.
"Caga Tió" – An Chatalóin
"La part du mendiant" – An Bhriotáin
"Pavuchky" – An Úcráin
"Detinjci" – An tSeirbia
"Olentzero" – Tír na mBascach
Freastalaí. Is duine a oibríonn i mbialann é freastalaí.
Dido. Is amhránaí Sasanach í Dido (ainm baiste: Florian Cloud de Bounevialle Armstrong), a rugadh ar an 25 Nollaig sa bhliain 1971 i Londain. Tá aithne uirthi ina gairm faoin ainm Dido (mar seo a fhuaimnítear /ˈdaɪdoʊ/ DYE-doe). Amhránaí agus scríbhneoir amhrán í a bhfuil beagán faoi 30 milliún albam díolta aici ar fud an domhain.
Tíreolaíocht fhisiceach. Is éard is tíreolaíocht fhisiceach ann (ar a dtugtar freisin Geochórais nó Fiseagrafaíocht) ná ceann den dá fhoréimse mór atá sa thíreolaíocht, murab ionann agus an timpeallacht chultúrtha nó thógtha, a phléann le
fearann na tíreolaíochta daonna. Laistigh de thionól na tíreolaíochta fisiciúla, tá an Domhan scoilte go minic i réimsí nó timpeallachtaí éagsúla, na réimsí is mó díobh ná an t-atmaisféar, an bithsféar, an crióisféar, an geoisféar, an hidrisféar, an litisféar agus an pedosféar. Bíonn an taighde i dtíreolaíocht fhisiceach idirdhisciplíneach go minic agus úsáidtear cur chuige córasach i dtaobh
na hoibre.
Déileálann an tíreolaíocht fhisiceach le brainse den eolaíocht 
a bhíonn ag plé leis na próisis agus na patrúin sa timpeallacht nádúrtha, mar shampla an t-atmaisféar, an bithsféar agus an geoisféar.