Trelis/gawiki huggingface dataset:
Siobhán Parkinson. Scríbhneoir Éireannach is ea Siobhán Parkinson.
Saol.
Rugadh Parkinson i mBaile Átha Cliath agus tógadh í i mBaile Locha Riach, Contae na Gaillimhe, baile dúchais a máthar. Bhí sí ina cónaí i Leitir Ceanainn, Contae Dhún na nGall, ar feadh roinnt blianta, arbh as a seanmháthair, agus d'fhreastail sí ar an meánscoil ann. D'fhill sí ar an bpríomhchathair ina dhiaidh sin chun freastal ar Choláiste na Tríonóide, sna 1970idí, áit a ndearna sí staidéar ar litríocht an Bhéarla agus ar an nGearmáinis. Bhain sí PhD amach sa bhliain 1981.
Scríbhneoir agus eagarthóir gairmiúil is ea í, agus tá clú uirthi go háirithe mar scríbhneoir don aos óg. Ghnóthaigh an t-úrscéal "Sisters - No Way" (O'Brien Press 1996), gradam Bisto Book of the Year, agus is iomaí gradam eile de chuid Bisto atá bainte amach ó shin aici.
Is deileadóir é a fear céile, Roger Bennett, agus tá siad ina gcónaí lena mac fásta, Matthew, in Áth Cilath, gar don chathair.
Tá spéis aici sa litríocht agus san fhilíocht, ach le déanaí tá míchumas radhairc tagtha uirthi, agus níl sí in ann leabhair a léamh. Is minic a éistíonn sí le closleabhair ar a seinnteoir MP3, agus í ag gabháil thart ar an mbus nó ag siopadóireacht. Taitnionn an taistil léi freisin, agus tá sí ina comheagarthóir i ar iris idirnáisiúnta Bookbird, agus deiseanna aici taisteal thar lear mar gheall ar an obair seo. Tá suim aici sna teangacha freisin, agus bíonn sí i gcónaí ag foghlaim teanga nua éigin.Is maith léi a bheith ag taisteal fosta, agus is comheagarthóir i ar iris idirnáisiúnta Bookbird, agus deiseanna aici taisteal thar lear mar gheall ar an obair sin. Is i mBéarla a scríobhann sí an chuid is mó den am ach sa bhliain 2008 'fhoilsigh Cois Life Dialann Sár-Rúnda Amy Ní Chonchúir, an chéad leabhar aici i nGaeilge.
Alex Hijmans. Scríbhneoir, iriseoir agus craoltóir Gaeilge is ea Alex Hijmans, a rugadh agus a tógadh san Ísiltír.
Saol.
Rugadh in Heemskerk na hÍsiltíre é sa bhliain 1975. 
D'aistrigh Hijmans go Gaillimh sa bhliain 1995 chun Gaeilge a fhoghlaim mar chuid dá chéim sa Léann Ceiltigh in Ollscoil Utrecht. Tar éis dó an chéim a chríochnú, bhain sé an tArd-Dioplóma i gCumarsáid Fheidhmeach amach in Ollscoil na hÉireann, Gaillimh agus chuaigh le hiriseoireacht in Éirinn. 
D'oibrigh Hijmans le Foinse, Raidió na Gaeltachta, RTÉ agus Nuacht TG4 ar feadh deich mbliana. 
Ag deireadh na bliana 2007 chuaigh Hijmans chun na Brasaíle agus chaith leathbhliain ina chónaí in "favela", bruachbhaile fíorbhocht ar imeall Salvador, an tríú cathair is mó sa tír. Sin is ábhar dá shaothar "Favela" (Cois Life, 2009) a ainmníodh ar an ngearrliosta de Ghradam Uí Shúilleabháin 2010, (Leabhar na Bliana do Dhaoine Fásta). 
Saothair.
D'aistrigh Hijmans "Maistín" (Cló Iar-Chonnachta, 2001), úrscéal do dhéagóirí, ó Ollainnis go Gaeilge. Scríobh sé dráma, "Aingilín", a léiríodh i mBaile Átha Cliath agus i nGaillimh sa bhliain 2002.
The Rescuers. Scannán beochana Meiriceánach is ea The Rescuers ("Na Tarrthálaithe") a rinneadh sa bhliain 1977. Ba é an 23ú scannán beochana fada ó Disney. Ghlac Eva Gabor, Bob Newhart, Geraldine Page, Jim Jordan, agus Joe Flynn páirt ann. Tá sé bunaithe ar leabhair le Margery Sharp "The Rescuers" (1959) agus "Miss Bianca" (1962). Tháinig an scannán leantach, "The Rescuers Down Under", amach sa bhliain 1990.
Colin Firth. Is aisteoir Sasanach é Colin Andrew Firth (r. 10 Meán Fómhair 1960). Tá clú agus cáil air mar thoradh ar an bpáirt a ghlac sé sa scannán "Pride and Prejudice", a craoladh sa bhliain 1995 ar an teilifís, mar Mr. Darcy. Thairis sin, tá cáil air ar fud an domhain de bharr an scannáin "Bridget Jones's Diary" (2001).
Spúnóg. Is uirlis a bhaintear feidhm as chun bia a bhogadh ó áit amháin go dtí áit eile í an spúnóg nó anspáin. Baintear feidhm aisti chun lear de bhia atá bog nó atá ina leacht a bhogadh. I measc na rudaí a itear le spúnóg tá anraith agus uachtar reoite. Tá cinn mhóra agus cinn bheaga ann. Baintear feidhm as cinn bheaga chun siúcra a mheascadh isteach i dtae nó caife, nó chun iógart a ithe. Baintear feidhm as ceann mór chun anraith a chaitheamh, gránach le bainne a ithe ar maidin, nó chun milseog a ithe. Tá spúnóg an-chosúil le liach agus ladar.
Is cuid de sceanra í spúnóg.
Colette Nic Aodha. Scríbhneoir Éireannach is ea Colette Nic Aodha. Tá clú agus cáil bainte amach aici as a as a stíl "géar agus amannta, greannmhar".
Saol.
I Sruthar, Contae Mhaigh Eo, a rugadh agus tógadh Colette Nic Aodha. D'fhreastail sí ar Choláiste na hOllscoile i gcathair na Gaillimhe agus bhain céim sa Ghaeilge agus sa Stair amach. Rinne sí an tArdteastas san Oideachas agus fuair post mar mhúinteoir meánscoile i gColáiste na Toirbhirte in Áth Cinn, Contae na Gaillimhe, an mheánscoil ar fhreastail sí féin uirthi. Tá sí i mbun mistreachta sa Nua-Ghaeilge faoi láthair in ollscoil chathair na Gaillimhe faoi láthair. Tá sí féin agus a triúr mac ina gcónaí i nGaillimh.
Scríbhneoireacht.
Tá dánta lé Nic Aodha i nduanairí Field Day, IV agus V agus in The white page / An bhileog bhán: twentieth century Irish women poets (Salmon, 1999) curtha in eagar ag Joan McBreen. Ghnóthaigh sí duais i bhFéile Filíochta Dhún Laoghaire sa bhliain 1993. Foilsíodh gearrscéalta dá cuid sna hirisí Comhar agus Feasta agus sa nuachtán Lá. 
Scríobhann sí i mBéarla freisin agus foilseofar cnuasach nua Béarla, The Peeling of the Skin (Arlen House), i mbliana.
Bia. Is bia damhna ar bith, comhdhéanta de carbaihiodráití, saill, próitéiní agus uisce, ar féidir ainmhí nó duine a ithe nó a ól, chun iad féin a chothú nó mar is mian leo é. Is ó phlandaí, ainmhithe nó ó fungais a fhaightear nó a dhéantar bia. Mura itheann ainmhithe nó daoine bia, gheobhaidh siad bás leis an ocras.
Ceiliúrtar Lá Domhanda an Bhia gach bliain ar an 16 Deireadh Fómhair.
Deoch. Leacht a óltar is ea deoch. Is féidir é a bheith mar uisce nó deoch folláin ar nós sú oráistí nó is féidir é a bheith mar dheoch meisciúil ar nós leann. Gan deoch éigin, gheobhadh daoine agus ainmhithe bás leis an tart.
An tÚinitéireachas. Mar dhiagacht, creideann an tÚinitéireachas (1673) go bhfuil pearsantacht amháin i nDia, i gcodarsnacht le foirceadal na Tríonóide ("trí phearsa in aon Dia amháin")
Tá an tÚinitéireachas, mar ghluaiseacht, bunaithe ar an chreideamh seo, agus, de réir a lucht tacaíochta, is é leagan bunaidh na Críostaíochta é.
Giúdachas Raibíneach. I ndiaidh chódú an Talmuid, sna luathaoiseanna tar éis scrios an Dara Teampaill, sa bhliain 70 A.D., is ón Ghiúdachas Raibíneach nó 'Ghiúdachas na Raibithe' (Eabhrais: "Yehadut Rabanit" - יהדות רבנית) a shíolraíonn na cineálacha éagsúla den reiligiún Giúdach atá againn, sa lá atá inniu ann.
Tar éis scrios Iarúsailéim, bhí deireadh leis na searmanais sa Teampall, ionad lárnach na nGiúdach go dtí sin, agus an gcóras casta íobartach a ghabh leis. Is é a rinne na Raibithe ina dhiaidh sin ná an Giúdachas a fhorbairt agus é a chur in oiriúint don saol nua sa Phalaistín faoi réim na Rómhánach. Tháinig an Giúdachas Raibíneach chun cinn i measc na nGiúdach sa Diaspóra, idir an dara agus an séú céad A.D.. Chuir forbairt 
an Torah ó Bhéal agus an Talmuid smacht ar léirmhíniú an scrioptúir Ghiúdach agus spreag sé cleachtadh reiligiúnach in éagmais an Teampaill, 
Ba bhunphrionsabal dá gcóras reiligiúnach gur nocht Dia Torah Dúbailte dóibh – an Torah Scríofa .i. an Sean-Tiomna, agus an Torah ó Bhéal, is é sin na dlíthe a nochtadh ar Shliabh Shíonáí agus a tháinig anuas ó ghlúin go glúin gan aon athrú ó aimsir Mhaois go dtí ré na Raibithe.
An Talmúd. Tá againn sa Talmud (Eabhrai:: תַּלְמוּד talmūd " teagasc, foghliam", ón bpreamh lmd "teagasc, staidéar ") tráchtaireacht fhairsing ar an Mishnah, (cnuasach é seo de dhlíthe Giúdacha). Tá dhá leagan de ar fáil: leagan na Palaistíne ar cuireadh críoch leis timpeall na bliana 400 A.D., agus leagan na Bablóine a críochnaíodh timpeall na bliana 500 A.D.
An Mishnah. Is cnuasach é an Mishnah de dhlíthe Giúdacha agus iad curtha in eagar i sé ‘ord.’ Ba é an Raibí Iúdá, Prionsa, a thiomsaigh é timpeall na bliana 200 A.D.
Seán Ua Cearnaigh. Scríbhneoir Gaeilge ab ea Seán Ua Cearnaigh. Tháinig sé chun saoil i dTiobraid Árann ar 13 Meitheamh, 1933, ach bhí cónaí air i Loch Garman, áit a fuair se bás i 2020. 
Saol.
Cé gur bainisteoir foraoiseachta a bhí ann, bhí an-suim aige sa léitheoireacht agus sa scríbhneoireacht. D'fhoilsigh sé aistí faoi stair cheantar Loch Garman chomh maith le húrscéalta beaga soléite le haghaidh léitheoirí óga. Bhí sé 65 bliain d'aois nuair a foilsíodh a chéad leabhar sa bhliain 1998. T
Ba bhall é de bhuanchoiste Chonradh na Gaeilge agus ainmníodh é d'uachtaránacht na heagraíochta sin.
Saothar.
Bhí cuid mhaith de na húrscéalta suite i dtréimhse chorrach éigin i stair na hÉireann agus ábhar tírghráúil á phlé iontu. Bhí stíl shoiléir nádúrtha aige agus bíonn a chuid leabhar oiriúnach chomh maith do na foghlaimeoirí fásta freisin.
Charles J. Kickham. Náisiúnaí Éireannach agus scríbhneoir Béarla a bhí i Charles Joseph Kickham. Rugadh i Muileann na hUamhan, Contae Thiobraid Árann é ar an 9 Bealtaine 1828 agus fuair sé bás ar an gCarraig Dhubh in aice le Baile Átha Cliath ar an 22 Lúnasa 1882. Ghlac sé páirt in éirí amach na bliana 1848 in Éirinn agus bhí sé ina bhall de Bhráithreachas na Poblachta. Sa bhliain 1865, rug na Sasanaigh air, agus gearradh daorbhroid ceithre bliana déag dó. Níor chaith sé ach ceithre bliana sa phríosún, ach ina dhiaidh sin, bhí a shláinte curtha ó mhaith ar fad, cé go raibh sé páirteach i saol polaitiúil na náisiúnaithe go deireadh a shaoil.
Scríobh sé trí úrscéal faoi shaol na ndaoine bochta faoin tuath, mar atá, "Knocknagow", "Sally Kavanagh", agus "For the Old Land". Chuir Máirtín Ó Cadhain Gaeilge ar an dara ceann acu.
Peadar O'Donnell. Scríbhneoir Béarla agus gníomhaí polaitiúil, idir Phoblachtach agus Mharxach, a bhí i bPeadar O'Donnell ("Peadar Ó Domhnaill" an leagan lán-Ghaeilge dá ainm, ach is é an leagan measctha a d'úsáid sé féin). 
Saol.
Rugadh sa Chlochán Liath i dTír Chonaill ar an 22 Feabhra 1893 é, agus fuair sé bás ar an 13 Bealtaine 1986. Bhí sé ina eagraí do Cheardchumann Oibrithe Iompair agus Ilsaothair na hÉireann agus throid sé i gCogadh na Saoirse. 
Nuair a tháinig scoilt na nÓglach agus scaradh na gcompánach, thogair sé buille a bhualadh ar son na Poblachta, in aghaidh na Saorstátairí. Bhí sé ar dhuine acu siúd a shealbhaigh na Ceithre Cúirteanna, agus cimíodh é go gairid i ndiaidh bhombardú an árais sin. Chaith sé an chuid ba mhó de bhlianta an chogaidh chathartha i bPríosún Mhuinseo, agus i ndeireadh an chogaidh, chaith sé 41 lá ar stailc ocrais. 
Nuair a scaoileadh saor leis an Dálach, chuaigh sé le polaitíocht i Sinn Féin, agus é ag iarraidh na Poblachtaigh a stiúradh i dtreo an tSóisialachais. Níor éirigh leis, agus ó nár éirigh, bhunaigh seisean agus lucht a leanúna an Chomhdháil Phoblachtach sa bhliain 1934. Throid sé i gCogadh Cathartha na Spáinne freisin, agus d'fhruiligh sé Poblachtaigh chlé eile in Éirinn le páirt a ghlacadh sa chogadh sin, Proinsias Ó Riain ina measc.
I ndiaidh na 1940idí, d'éirigh sé as an bpolaitíocht de réir a chéile, agus chaith sé a dhúthracht lena chuid oibreacha liteartha. Bhí sé ina eagarthóir ar "The Bell" sna blianta 1946-54.
Bhí aithne phearsanta aige ar Shéamus Ó Grianna agus ar Sheosamh Mac Grianna. Ba é Seosamh a d'aistrigh dhá leabhar leis go Gaeilge. Bhí an teanga ag an Dálach féin, cé nár bhain sé úsáid liteartha aisti.
Patrick Swayze. Aisteoir, damhsóir agus cumadóir ceoil ab ea Patrick Wayne Swayze, a rugadh ar an 18 Lúnasa, 1952 i Houston, Texas agus a fuair bás ar an 14 Meán Fómhair, 2009. Damhsóir bailé a bhí ann, sular bhain sé cáil dhomhanda amach le páirteanna sna scannáin móra "Dirty Dancing" agus "Ghost", agus mar Orry Main sa tsraith Mheiriceánach "North and South". Bhí sé breoite le tamall le hailse sa phaincréas. Bhí sé pósta leis an aisteoir Meiriceánach Lisa Niemi, ach ní raibh aon pháistí acu.
Tar éis an t-iomrá mór a bhain sé amach leis na mór-scannáin seo, ní raibh sé a dhéanamh amhlaidh ina chuid oibre as seo amach. B'ábhar frustrachais é seo dó go dtí deireadh a shaoil.
Gaelpheil Trá. Cluiche is ea Gaelpheil Trá. Is í an pheil Ghaelach a bhunús, ach is ar ghaineamh tirim a imrítear é. 
An cluiche.
Tá an cluiche cosúil leis an ngnáthpheil Ghaelach, ach tá roinnt difríochtaí ann freisin. Mar shampla, ní mhaireann cluiche ach fiche nóiméad, agus úsáidtear páirc imeartha níos lú.
Stair.
Eagraíodh an chéad chomórtas i Long Beach, Nua-Eabhrac, sa bhliain 2004. Sa bhliain 2008 a imríodh an chéad chomórtas san Eoraip, i Nantes na Briotáine. Imrítear Gaelpheil Trá i dtíortha eile san Eoraip anois freisin, mar shampla san Ísiltír.
Entente Gaélique de Haute-Bretagne. Club de chuid Chumann Lúthchleas Gael sa Bhriotáin is ea Entente Gaélique de Haute-Bretagne. 
Cuid de chlub U.S. Liffré i Liverieg, Il-ha-Gwilen, atá ann.
Onóracha.
Championnat de Bretagne.
2005/2006 - Curaidh na Briotáine (ag imirt faoin ainm Sens de Bretagne)
2007/2008 - Curaidh na Briotáine
2008/2009 - Curaidh na Briotáine
2009/2010 - Curaidh na Briotáine
2010/2011 - Curaidh na Briotáine
2011/2012 - Curaidh na Briotáine
2012/2013 - Curaidh na Briotáine
2013/2014 - Curaidh na Briotáine
2014/2015 - Curaidh na Briotáine
2015/2016 - Curaidh na Briotáine
Sraith na hEorpa.
2008 - Craobh shield Rennes
Beach Gaelic de Nantes.
2008 - Curaidh
2009 - Curaidh
Chalenge de Monterfil.
2008 - Curaidh
2009 - Curaidh
Rennes Ar Gwazi Gouez. Club de chuid Chumann Lúthchleas Gael sa Bhriotáin is ea Rennes Ar Gwazi Gouez. Is i Roazhon (Briotáinis) nó Rennes (Fraincis) atá Ar Gwazi Gouez lonnaithe.
Stair.
Bunaiodh Ar Gwazi Gouez sa bhliain 1998, agus d'imir siad a chéad chluiche i gcoinne Brest. B'Éireannaigh iad formhór na mball ar dtús ach is iomaí imreoir Briotánach atá ann anois.
Sa bhliain 2007, bhuaigh na Gouez an Shield i Sraith na hEorpa tar éis dóibh comórtais Maastricht agus Barcelone a bhuachan.
Ainm.
Ciallaíonn an frása Briotáinise "Ar Gwazi Gouez" "Na Géanna Fiáine". Seo tagairt do na hÉireannaigh a d'fhág a dtír dhúchais agus a throid ar son na Fraince nuair a briseadh ar na Gaeil i gCath na Bóinne.
Paris Gaels GAA. Is club de chuid Chumann Lúthchleas Gael i b Páras na Fraince é Paris Gaels GAA.
An club.
Bunaíodh Paris Gaels i mí Aibreáin 1995. Imrítear peil, iomáint agus camógaíocht sa chlub.
Peil Ghaelach sa Fhrainc. Imrítear peil Ghaelach sa Fhrainc faoi stiúir an "Fédération Française de Football Gaélique". Tá an chuid is mó de na clubanna sa Bhriotáin agus i gcathracha móra, mar shampla Páras, Lyon, Nice agus Clermont-Ferrand. Ar dtús, b'Éireannaigh iad formhór na n-imreoirí, ach is iomaí imreoir Francach atá ann anois, go mór mór sa Bhriotáin.
Comórtas.
Le championnat de Bretagne.
Sa bhliain 2005 a tháinig Craobh na Briotáine ar an bhfód. 
Le championnat de France.
Imrítear craobh na Fraince gach bliain. Glacann foirne na Fraince, chomh maith le foirne as Geirsí agus Geansaí, páirt sa chomórtas.
Imríonn an dá fhoireann is fearr sa chéad roinn i Sraith na hEorpa.
Casúr. Is uirlis é casúr a bhaintear feidhm as chun rudaí a bhualadh, tairní ach go háirithe. Bíonn ceann agus cos air. Buailtear rudaí leis an gceann agus beirtear greim ar an gcos. "Ord" a ghlaotar ar chasúr mór chun rudaí a thuargaint.
Ord. Casúr mór is ea ord. Bíonn ceann mór trom agus cos fada air. Baintear feidhm astu chun rudaí troma nó rudaí móra, amhail clocha nó ballaí, a thuargaint. Beirtear greim air leis an dá lámh.
Tairne. Dealga déanta de miotal is ea tairní. Buailtear isteach in adhmad nó ábhair eile iad chun iad a cheangailt nó iad a fháscadh le chéile nó iad a choimeád socair. Bíonn bior ar bharr an tairne ionas gur féidir é a sháigh isteach go furasta. Bíonn ceann leathan air ionas gur féidir iad a bhualadh go furasta le casúr.
Toireasc. Is uirlis é toireasc (nó sábh) le faobhar géar a mbaintear feidhm as chun rudaí a ghearradh. Baintear feidhm as toirisc chun crainn, adhmad, clocha, miotal agus ábhair eile a ghearradh. Baineann siúinéirí agus tógálaithe feidhm as toirisc chun rudaí a thógáil.
Adhmad. Is é adhmad an t-ábhar a fhaightear nuair a leagtar agus nuair a scamhtar crainn. Baintear feidhm as adhmad mar bhreosla agus mar ábhar tógála. Is an t-ábhar tógála is fearr ar domhan é. Baintear feidhm as chun tithe a thógáil mar aon leis na troscáin agus trealamh a bhíonn istigh.
Clúidín. Cineál éadaí a chuirtear ar leanaí agus ar dhaoine fásta chun mún agus cac a bhailiú is ea clúidín. Chomh luath is atá an clúidín salach nó fliuch, ní mór é a bhaint nó bíonn bruth clúidín ar an leanbh.
Ceol '08. Albam de cheol as Gaeilge é Ceol '08, a bhí seolta amach ag an eagraíocht Éireannach Seachtain na Gaeilge i Mí an Mhárta, 2008. Seoltar albam lán-Ghaeilge gach bliain i rith na seachtaine, agus tugtar an t-airgead ar fad a thuilltear don charthanacht Concern. 
Cumann na ceoltóirí amhrán as Gaeilge, nó déanann siad aistriúchán ó amhrán éigean as Béarla. I measc na ceoltóirí cáiliúla a ghlac páirt sa bhliain seo ná Mundy, The Walls, Jack L, Delorentos agus Des Bishop lena leagan Gaeilge den rap-rian 'Jump Around' le House of Pain ('Léimigí Thart').
Scalaí. Is Scalaí an foirm Gaeilge den sloinne Scally. Is sloinne Éireannach é.
Bunús.
Bhí an sloinne bunaithe i gContae na hIarmhí agus tá a lán malairtí ar an ainm lena n-áirítear Scully, Skelly, O'Scully, Scullin agus Scullane.
Malairtí.
Is é O'Scolaidhe an chéad foirm den ainm. 
Chuaigh clann Scully go dtí an Mhumhan nuair a bhí siad faoi bhrú ó na Angla-Normannaigh. D'fhan brainse amháin i dTiobraid Árann Thuaidh agus bhog an brainse eile go dtí deisceart an chontae. 
Tá an foirm Skelly coitianta i gContae Ros Comáin agus Contae an Iarmhí.
Eisimirce ó Éirinn.
Chuaigh a lán teaghlaigh ar imirce go dtí Mhericeá agus An Bhreatain nuair a bhí an An Gorta Mór ar siúl. Bhí an chlann Scally i measc na chéad imircigh a d'fhág Eireann. Idir 1800 agus 1870, chuaigh a lán baill den chlann go dtí Philadelphia.
BBC Thuaisceart Éireann. Is é BBC Thuaisceart Éireann (Béarla: "BBC Northern Ireland") an craoltóir teilifíse agus raidió is mó i dTuaisceart Éireann.
Ceann de réigiúin an BBC is ea BBC Thuaisceart Éireann, chomh maith le BBC Cymru/Wales sa Bhreatain Bheag agus BBC Alba in Albain. Tá 700 duine fostaithe acu i mBéal Feirste.
Gaeilge.
Tá Roinn na Gaeilge ag BBC Thuaisceart Éireann darb ainm BBC Gaeilge. Craolann siad cláracha raidió agus teilifíse i nGaeilge, an clár seanbhunaithe "Blas" san áireamh.
Didoko. Baile agus "commune" is ea Didoko sa Chósta Eabhair. Tá sé suite i ndeisceart na tíre i "département" Divo, Région du Lôh-Djiboua. Is é baile Didoko príomhbhaile commune Didoko.
Inis Bó Finne (Contae Dhún na nGall). Tá Inis Bó Finne suite i nGaeltacht Thír Chonaill, dhá chiliméadar go leith amach ó chósta Chontae Dhún na nGall, idir Toraigh agus Machaire Rabhartaigh. Níl ach 300 acra (120 heicteár) ann. Treigeadh Inis Bó Finne den chéad uair sna seachtóidí, do mhíonna an gheimhridh amháin, agus théadh daoine ar ais chun an oileáin san earrach. Tá cónaí ar thuairim is 36 duine ann.. Nil teach tábhairne nó siopa ar bith ann. Téann báid isteach agus amach, ach níl seirbhís fharrantóireachta rialta ann.
Tá oileáin eile ann a bhfuil an t-ainm céanna orthu, mar shampla, ceann amháin acu gar do chósta na Gaillimhe atá i bhfad níos mó. 
Ainm.
De réir na seanscéalta, chonacthas bó fhionn nuair a nochtadh Inis Bó Finne Thír Chonaill den chéad uair. Dar leis na saineolaithe, tá baint idir an bhó fhionn seo agus Boand, an bandia a thug a hainm d'abhhainn na Bóinne. Bhí sí pósta le dia uisce, Neachtán, a bhfuil baint aige le Neptunus na Rómhánach. Is iomaí scéal faoi na ba atá le fáil i mbéaloideas an cheantair. Mar shampla, tá scéalta i seanchas Ghaeltacht Thír Chonaill a bhaineann le bó darbh ainm an Chrúbach agus leis an nGlas Gaibhleann.
Stair.
Ní léir cathain a chuir daoine fúthu in Inis Bó Finne den chéad uair, ach is cinnte go raibh daoine ina gcónaí i dToraigh agus in Inis Dhubhthaigh (idir Machaire Rabhartaigh agus Inis Bó Finne) le linn Luathré na Críostaíochta. Is dócha gur chuir manaigh fúthu in Inis Bó Finne chomh maith, nó ar a laghad gur úsáid siad an talamh le barra a shaothrú no le hainmhithe a chothú. 
Sa bhliain 1901, de réir an daonáirimh, bhí 149 duine ina gcónaí in Inis Bó Finnne agus seachas cúpla duine ón mhórthír, ní raibh ach sé cinn de shloinnte ann: Mac Colla, Mac Fhionnlaoich, Ó Fearaigh, Mac Aoidh, Ó Briain agus Mac Phaidín. Bhí Gaeilge ag gach duine acu agus bhí Béarla ag cuid mhaith díobh fosta. Bhí cónaí orthu sa sráidbhaile beag atá suite in oirdheisceart an oileáin. Sráidbhaile iascaireachta agus talmhaíochta a bhí ann. Tá na tithe ann fós, ach ó na seachtóidí níor chónaigh duine ar bith san oileán le linn an gheimhridh. Bíonn daoine ina gcónaí ann i rith an tsamhraidh, áfach, agus tá iarracht ag dul ar aghaidh daoine a lonnú ann go lánaimseartha arís. 
Cuairteoirí.
Tugann go leor turasóirí cuairt ar Inis Bó Finne le taitneamh a bhaint as na haillte maorga, na tránna bána gainmheacha, uaimheanna Thóin na Maoille Móra agus na radhairc ar Thoraigh, ar an Eargail agus ar chósta Thír Chonaill. Bíonn siad ag tarraingt ar áirse nó stua nádúrtha ar a dtugtar Scoilt an Droichid fosta, agus ar an Charraig Bhán i lár an oileáin, a bhfuil baint aici le miotas na Bó Finne. Téann daoine eile chun an oileáin le fairtheoireacht éan a dhéanamh. Is iomaí saghas éin atá le feiceáil san oileán, an traonach agus an cadhan ina measc. Áit mhaith síolrúcháin don traonach is ea Inis Bó Finne. Ní bhíonn creachadóirí ag bagairt ar na traonaigh óga agus iad ar nead ar an talamh nó i ngeadán neantóg.
Stothóg. Clúmh a fhásann sa ghabhal is ea stothóg. Dé ghnáth bíonn sé catach. Fásann sé ar choirp fhir agus mhná.
Anas. Is gola nó poll sa chorp é an t-anas atá lonnaithe i lár na tóna, i scoilt an mháis le bheith beacht. Scaoiltear cac agus broimeanna as. Sáitear an bod ann nuair a bhíonn comhriachtain tóin ar siúl. Tá matán iata ag an anas, a choimeádann an gola dúnta formhór den am agus a osclaíonn é nuair is gá cac a dhíbirt.
Corcán. Soitheach is ea corcán a bhaintear feidhm as chun bia a bhruith ann. Déantar de mhiotal iad mar chaithfear iad a théamh agus ní mhairfeadh ábhair eile.
Citeal. Soitheach is ea citeal (nó túlán) a bheirítear uisce ann. Is soitheach faoi leith é chun an t-uisce a bheiriú ann i gcomhair tae nó caife nó chun uisce te a dhoirteadh ar mhullach glasraí nó feoil chun iad a bhruith. Is féidir an t-uisce a théamh trí aibhléis nó trí bhreosla a dhó agus ligint don teas an citeal agus an t-uisce istigh ann a théamh.
Benetice (Světlá nad Sázavou). Is baile beag é Benetice in aice leis an baile Světlá nad Sázavou i réigiún Vysočina i bPoblacht na Seice.
Bhí monarcha gloine i Benetice. Níl sé ann anois, ach roinnt ainmneacha áitiúla na n-áiteanna atá díorthaithe ó na codanna den mhonarcha gloine mar ainm "Na sušírnách" nó "Sklárenský rybník" (ainm an Locháin). Tá campa caitheamh aimsire in Benetice. Bhí sé in úsáid mar champa ceannródaí (pioneers bhí daoine eagraíodh i ngrúpa amháin i bPoblacht na Seice) agus úsáideadh é do dhaoine óga as an Ungáir, as an bPolainn, agus as an nGearmáin.
Fásann teile ar glas sráidbhaile Benetice. Bhí sé curtha i 1945.
Is féidir caisleán Lipnice a fheiceáil ón Benetice.