Trelis/gawiki huggingface dataset:
20 Bealtaine. Is é an 20 Bealtaine an 140ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 141ú lá i mbliain bhisigh. Tá 225 lá fágtha sa bhliain.
Dolley Madison. Ba í Dolley Payne Todd Madison (20 Bealtaine, 1768 - 12 Iúil, 1849) Bean Uachtarán na Stát Aontaithe ó 1809 go dtí 1817 nuair a bhí James Madison ina Uachtarán.
Rugadh í in "New Garden" (a dtugtar Guilford County, North Carolina anois air). Nuair a bhí sí 21 d'aois phós sí John Todd, Jr. Fuair John Todd post dá máthair. Bhí sí ina bainisteoir de teach bordála. Bhí beirt phaistí acu, John Payne agus William Temple. Fuair William agus a fear céile bás sa bhliain 1793 ó fiabhras buí.
Phós sí James Madison sa bhliain 1794. Ní raibh clann acu. Bhí sí ina cónaí in Cutts-Madison House, Madison Place in Washington, D.C. tar éis bhás an dara fear céile 1836.
Lyndon B. Johnson. Ba é Lyndon Baines Johnson (27 Lúnasa 1908 a rugadh é; 22 Eanáir 1973 a fuair sé bás) an 36ú Uachtarán na Stát Aontaithe, ó 22 Samhain 1963 go dtí 20 Eanáir 1969. Ceapadh é mar Uachtarán i ndiaidh feallmharaithe John F. Kennedy sa bhliain 1963. Bhí sé ina Uachtarán le linn an Cogadh Vítneam.
16 Meitheamh. Is é an 16 Meitheamh an 166ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 167ú lá i mbliain bhisigh. Tá 199 lá fágtha sa bhliain.
Uathachas. Mí-ord le fadhbanna iompair agus teanga is ea an t-Uathachas, nó riocht ina bhfeidhmíonn duine go mínormálta in idirghníomhú sóisialta, le hiompar athdhéahta is cumarsáid fhabhtach, a thosaíonn roimh 3 bliana d'aois. 
Meastar go mbaineann sé le páiste amháin as 2,000, agus 4 oiread níos minice i mbuachaillí ná cailíní. Ní fios cad is cúis leis, agus tá taighde, taighde géiniteach mar chuid de, ar siúl ar fud an domhain chun tuiscint a fháil air.
Tréithe.
Bíonn raon leathan intleachtachta ag páistí uathacha, agus braitheann an toradh don pháiste ar na háiseanna foghlama a chuirtear ar fáil dó. Is féidir le 80% de na páistí cúram a thabhairt dóibh féin nuair a fhásann siad suas. 
Is iad trí príomhtréithe an uathachais ná:
Ní mí-ord de chineál amháin atá i gceist, áfach. Labhraítear faoi speictream mí-oird an uathachais. Is féidir na mí-oird a rangú de réir cé chomh dona is atá siad. Sampaí is ea
Stair.
B'é Leo Kanner, síciatraí páistí Ostarach a d'oibrigh sna Stáit Aontaithe (agus a rugadh san Ostair i 1894), a thug an chéad chur síos ar airíonna an uathachais. D'fhoilsigh sé páipéar tábhachtach, "Autistic Disturbances of Affective Contact", i 1943, agus b'é seo bunús ar staidéar eolaíoch faoin t-uathachas, in éineacht le hobair Asperger.
D'úsáid Lorna Wing an téarma "siondróm Asperger" don chéad uair i 1981. Ba phéidiatraí ón Ostair Hans Asperger a rinne an chéad chur síos ar an siondróm ina thráchtas dochtúireachta i 1944. "Die Autistischen Psychopathen" a thug sé air. I rith na 1940í, rinne Asperger staidéar ar ghrúpa buachaillí a bhí difriúil ó thaobh iompar pearsanta de, i gcomparáid 
le leanaí eile. Bhí fadhbanna teagmhála is sóisialta acu a bhí cosúil le leanaí le huathachas ach ní raibh na fadhbanna urlabhra is teanga a baineadh le huathachas acu.
Cé gurbh Ostaraigh an bheirt acu, níor bhuail siad riamh le chéile.
In Éirinn.
Bhí imní in Éirinn faoin vacsaín MMR (Bruitíneach, Leicneach agus Bruitíneach Dhearg) tar éis "staidéar" ón Dr. Andrew Wakefield sa Ríocht Aontaithe sa bhliain 1998 faoin gceangal idir an t-uathachas agus an MMR. Ach ta a fhios againn nach bhfuil baint ar bith ann idir an t-uathachas agus an vacsaín.
Crua-earraí ríomhaire. Is é an fearas fisiceach as a ndéantar córas ríomhaireachta crua-earraí ríomhaire. 
I gcodarsnacht leis sin, is é bogearraí an tacar treoracha is féidir le crua-earraí a stóráil agus a rith. Tugtar crua-earraí mar sin toisc go bhfuil sé “crua” nó docht maidir le hathruithe, ach tá bogearraí “bog” toisc go bhfuil sé furasta iad a athrú. 
De ghnáth, treoraíonn na bogearraí crua-earraí chun aon ordú nó treoir a fhorghníomhú. Is éard atá i meascán de chrua-earraí agus bogearraí córas ríomhaireachta inúsáidte, cé go bhfuil córais eile ann nach bhfuil ach crua-earraí ann.
Déanann crua-earraí ríomhaire ceann de thrí thasc; próiseáil, ionchur, agus aschur. 
Innealra an ríomhaire pearsanta.
Is é atá ann i ríomhaire pearsanta tipiciúil ná cás nó fráma i gcruth deisce nó túir agus na páirteanna seo a leanas:
Chomh maith le seo, is féidir comhpháirteanna seachtracha an chórais ríomhaireachta a liostáil faoi chrua-earraí. Tá na samplaí seo a leanas caighdeánach nó an-choiteann.
Bogearraí. Séard is brí le bogearra ná ríomhchlár a bhronnann gnéithe agus feidhmíochtaí bhreise ar ríomhairí. Ríomhchláir ata ann a choinnítear ar chóras ríomhaireachta agus a ritear chun tascanna ríomhaireachta a chur i gcrích. 
Suiteáiltear bogearraí ar ríomhairí ionas gur féidir leis na daoine a bhaineann feidhm as ríomhairí a thuilleadh obair a dhéanamh agus leas níos mó a bhaint as an ríomhaire. Inneallra na rudaí nithiúla atá mar chuid de ríomhaire amhail scáileán, luchóg, méarchlár agus an tiomántán.
Cineálacha.
Is iomaí cineál bogearraí atá ann. Tá bogearraí ann ionas gur féidir le daoine cáipéisí a chlóscríobh. Tá bogearraí ann a bhaineann leis an gréasán domhanda amhail líonléitheoirí, bainisteoirí ríomhphoist is araile. Aicme eile ná bogearraí a bhaineann le seinm meáin amhail seinnteoir meán a sheinneann ceol agus físeáin.
Is féidir grianghraif a chur in eagar ar ríomhairí freisin. Is iomaí cineál bogearraí atá ann chun inneall a chur ar chnuasaigh ghrianghraif. Is féidir leas a bhaint as bogearraí áirithe chun teagmháil a dhéanamh le daoine. Is féidir comhrá a dhéanamh agus glao ar dhaoine trí fheidhm a bhaint as bogearraí amhail Skype.
Is féidir bogearraí a rangú de réir a úsáide:
Feidhmchlár. Sa ríomhaireacht, tugtar féidhmchlár (nó bogearraí feidhme) ar saghas ríomhchlár bogearraí a úsáidtear chun tasc sonrach éigin a dhéanamh don úsáideoir le húsáid ríomhaire, m.sh. próiseáil focal, brabhsálaí idirlín nó cuntasaíocht. Tá codarsnacht ann le bogearraí córais, a úsáidtear chun cumhachtaí an ríomhaire a chomhcheangal, agus nach n-úsáidtear de ghnáth chun taisc a dhéanamh don úsáideoir féin. Is féidir idirdhealú a dhéanamh idir feidhmchláir le haghaidh úsáid phearsanta ar nós an bhrabhsálaí agus na feidhmchláir atá ann chun gnó a dhéanamh.
Is samplaí tipiciúla de bhogearraí feidhme iad scarbhileoga, próiseálaithe focal agus seinnteoirí meán.
Córas oibriúcháin. Is éard is córas oibriúcháin ann ná an bogearra bunúsach a ritheann ar ríomhaire, agus mar gheall air sin, an ceann is tábhachtaí. Ní mór do gach ríomhaire córas oibriúcháin a bheith air chun ríomhchláir eile a rith. Rialaíonn an córas oibriúcháin buntascanna ar nós ionchur ón méarchlár a aithint agus aschur a chur go dtí an scáileán.
Mu isamaa, mu õnn ja rõõm. Is é Mu isamaa, mu õnn ja rõõm ("'Mo thír dhúchais, mo ghliondar is mo rímhéad'") amhrán náisiúnta na hEastóine. Glacadh cinneadh oifigiúil faoi seo sa bhliain 1920 an chéad uair. Nuair a d'fhorghabh na Sóivéadaigh an tír sa bhliain 1940, chaill an t-amhrán an chéimíocht seo, ach tugadh isteach é arís leis an neamhspleáchas nua sa bhliain 1991.
Ba é Johann Voldemar Jannsen a scríobh na liricí, ach fuarthas an ceol ar iasacht ó na Fionlannaigh - is ionann é agus amhrán náisiúnta na Fionlainne. Ba é Fredrik Pacius a chum an fonn, sa bhliain 1848.
Liricí.
 Mu isamaa, mu õnn ja rõõm,
 kui kaunis oled sa!
 Ei leia mina iial tääl
 see suure, laia ilma pääl,
 mis mul nii armas oleks ka,
 kui sa, mu isamaa!
 Sa oled mind ju sünnitand
 ja üles kasvatand;
 sind tänan mina alati
 ja jään sull' truuiks surmani,
 mul kõige armsam oled sa,
 mu kallis isamaa!
 Su üle Jumal valvaku,
 mu armas isamaa!
 Ta olgu sinu kaitseja
 ja võtku rohkest õnnista,
 mis iial ette võtad sa,
 mu kallis isamaa!
Liricí as Gaeilge.
 A Thír Dhúchais, is tusa mo ghliondar is mo rímhéad,
 nach álainn atá tú!
 Ní thiocfainn choíche ar thír eile 
 anseo ar dhroim an domhain mhóir
 dá dtabharfainn a leithéid de ghrá
 agus a thugaim duitse, a Thír Dhúchais!
 Is duitse a rugadh ar dtús mé
 agus is tusa a thug suas mé.
 Beidh mé i do sheirbhís i gcónaí
 agus fanfaidh mé dílis duit go lá mo bháis.
 Is tusa an grá is ansa liom,
 a Thír dhaor Dhúchais!
 Go gcoinní Dia A shúil ort, 
 a Thír dhaor Dhúchais!
 Go raibh Seisean mar chosantóir agat
 agus go dtála Sé A thiolacthaí ort go fial, 
 cibé cuspóir a chuirfidh tú romhat, 
 a Thír dhaor Dhúchais!
Andrew Jackson. Ba é Andrew Jackson (15 Márta, 1767 - 8 Meitheamh, 1845) 7ú uachtarán Stáit Aontaithe Mheiriceá. Bhí sé i bhfeidhmeannas ón 4 Márta 1829 go dtí an 3 Márta 1837.
8 Meitheamh. Is é an 8 Meitheamh an 159ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 160ú lá i mbliain bhisigh. Tá 206 lá fágtha sa bhliain.
Maine. Is stát é Maine i Stáit Aontaithe Mheiriceá, in oirthear na tíre. Tá 1,328,361 duine ina gcónaí sa stát, 16.6 duine sa chiliméadar cearnach. Is é an 41ú stát is mó daonra i SAM (agus an 38ú stát de réir dhlús an daonra). Tá achar 91,646 ciliméadar cearnach i Maine. Is é an 39ú stát is mó.
Is é Augusta príomhchathair an stáit agus is é Portland an chathair is mó.
Go dtí an bhliain 1820 ba chuid de stát Massachusetts é Maine.
Teangacha.
Is í Béarla an phríomhtheanga ag formhór dhaonra Maine(92.25%). Fraincis an príomhtheanga do 5.28% de dhaonra Maine (an céadtadán is airde i S.A.M.).
An Gaelainn i Maine.
De réir daonáireamh S.A.M. 2000 bhí Gaelainn an céad theanga do 157(0.01% de dhaonra Maine).
G8. Is éard atá sa G8 (Gaeilge: ‘Grúpa Ocht’), nó an G7 (Gaeilge: ‘Grúpa Seacht’) mar atá aithne air faoi láthair, ná grúpa plé agus comhpháirtíocht eacnamaíochta idir ocht dtír a atá ar na cumhachtaí eacnamaíochta is mó ar domhan: Ceanada, an Fhrainc, an Ghearmáin, an Iodáil, an Ríocht Aontaithe, an Rúis, an tSeapáin agus Stáit Aontaithe Mheiriceá. Faoi láthair, áfach, níl ach seacht gcinn de na tíortha sin páirteach sa ghrúpa, toisc gur cuireadh an Rúis ar fionraí uaidh.
Tagann ceannairí na dtíortha atá ina mball den G7 le chéile gach bliain ag cruinniú mullaigh ar a bhfreastalaíonn ceannasaithe na dtíortha nó na rialtas, chomh maith le huachtaráin an Choimisiúin Eorpaigh agus Chomhairle an Aontais Eorpaigh. (Ina theannta sin, tugtar cuireadh d’ionadaithe tíortha eile nó d’ionadaithe de chuid ghrúpaí idirnáisiúnta eile bheith páirteach i gcodanna den chruinniú.)
Gach bliain, bíonn imeachtaí éagsúla ar siúl sa tír ag a mbeidh an cruinniú á eagrú. Tugann na himeachtaí sin deis do na hairí agus na stiúrthóirí atá freagrach as na réimsí lena bpléann an G7 (cúrsaí eacnamaíochta agus airgeadais, cúrsaí cosanta agus slándála idirnáisiúnta, cúrsaí oideachais, cúrsaí forbartha, srl.) bualadh le chéile. Sa tslí sin, cabhraíonn na himeachtaí sin, ar an gcéad dul síos, chun clár oibre an chruinniú mullaigh a ullmhú agus, níos déanaí, chun socraithe an chruinniú mullaigh a chur i gcrích.
Ar dtús, ní raibh ach cúig thír páirteach sa ghrúpa agus rudaí neamhfhoirmiúla a bhí ina gcruinnithe. Tugadh G6 ar an ngrúpa sa bhliain 1975, bliain inar bunaíodh é agus inar tharla an chéad chruinniú oifigiúil dá chuid i Rambouillet na Fraince. Ansin, ag an gcruinniú a bhí i bPórtó Rícó sa bhliain 1976, glacadh le Ceanada mar an seachtú ball den ghrúpa. Ba sa bhliain 1997 a glacadh leis an Rúis mar an ochtú ball den ghrúpa. Sa 21ú haois, táthar ag iarraidh go n-osclófaí an grúpa do chúig thír atá ag teacht chun cinn: An Afraic Theas, An Bhrasaíl, An India, Meicsiceo agus an tSín – nó an G5, mar a thugtar orthu. Is de bharr na n-iarrachtaí sin gur cuireadh grúpa nua ar bun, grúpa ar a dtugtar an “G8+5”.
Tar éis don Rúis an Chrimé a ghabháil isteach inti, rud a tharla i mí Mhárta 2014, shocraigh baill den G7 (.i. Ceanada, an Fhrainc, an Ghearmáin, an Iodáil, an Ríocht Aontaithe, an tSeapáin, Stáit Aontaithe Mheiriceá agus an tAontas Eorpach) an Rúis a chur ar fionraí ón ngrúpa eacnamaíochta ar bhonn sealadach. De bharr an tsocraithe sin, socrú a deineadh ag cruinniú mullaigh urghnách sa Háigh i Márta 2014, is G7 a thugtar ar an ngrúpa arís. Níos déanaí, dúirt oibrithe éagsúla de chuid thíortha an G7 gurbh fhéidir leis an Rúis teacht thar n-ais chuig an ngrúpa.
De ghnáth, bíonn agóidí i gcoinne an G7 ar siúl le linn cruinnithe dá chuid. Is iad daoine atá páirteach sa ghluaiseacht "altermondialiste", nó an ghluaiseacht chun athrú a dhéanamh ar an domhandú, a eagraíonn na hagóidí sin. Dar leo, tá baill an G7 ag iarraidh an domhan ina iomlán a chur faoina smacht féin agus polaitíocht de réir mhúnla an Nualibrioláchais a bhrú ar thíortha an domhain go léir.
Make Poverty History. Is ea Make Poverty History feachtas idirnáisiúnta chun brú a chur ar cheannairí na dtíortha saibhre, go háirithe an G8 mar a thugtar orthu, chun fiacha na hAfraice a chur ar ceal. Tá beirt Éireannach cáiliúla ó Bhaile Átha Cliath chun cinn san fheachtas, mar atá, Bob Geldof agus Bono. Tá fadhbanna móra eacnamaíochta san Afraic mar aon le fadhbanna timpeallachta, SEIF, agus ráta báis na h-óige an-ard.
Bhí trí príomh-aidhmeanna ag an feachtas:
Caitheadh an-chuid daoine na bráisléaid bána le MAKEPOVERTYHISTORY scríofa orthu. Siombail chumhachtach ab ea iad go mórmhór ag na ceolchoirmeacha Live 8 a d'eagraigh an feachtas.
Fredrik Pacius. Ceoltóir ab ea Fredrik Pacius (nó "Friedrich Pazius", as Gearmáinis) a chuir bun le traidisiún an cheoil Chlasaicigh san Fhionlainn. Tugtar "athair an cheoil Fhionlannaigh" air. Gearmánach ab ea é, nó rugadh in Hamburg é sa bhliain 1809. Fuair sé bás san Fhionlainn sa bhliain 1891.
Tháinig Pacius go dtí an Fhionlainn sa bhliain 1834 le ceoltóireacht a theagasc san ollscoil i Heilsincí. Rinne sé an-obair le saol ceoltóireachta na Fionlainne a eagrú, nó bhunaigh sé cór do na mic léinn, chomh maith le cumann ceoltóireachta agus ceolchoirm. Sa bhliain 1848, chuir sé ceol le "Vårt Land" ("Ár dTír"), dán cáiliúil le Johan Ludvig Runeberg, file náisiúnta na Fionlainne, agus thug na Fionlannaigh a leithéid de thaitneamh don amhrán seo is gurb é amhrán náisiúnta na tíre é inniu féin. Ar ndóigh, is as Fionlainnis is minicí a chantar é inniu, faoin teideal "Maamme". Tá an fonn céanna ag dul le Mu isamaa, mu õnn ja rõõm, amhrán náisiúnta na hEastóine. 
Sa bhliain 1852 a chum Pacius an dara saothar is cáiliúla aige, mar atá, an chéad cheoldráma Fionlannach riamh. "Kung Karls jakt" atá air as Sualainnis, agus "Kaarle-kuninkaan metsästys" as Fionlainnis - ciallaíonn an dá ainm sin "An Rí Séarlas ag Sealgaireacht". Ba é Zacharias Topelius, duine de scríbhneoirí bisiúla na linne san Fhionlainn, a scríobh téacs don cheoldráma: cur síos atá ann, go bunúsach, ar thuras sealgaireachta Rí na Sualainne go dtí an Fhionlainn. Ós rud é gur cuid den Rúis Impiriúil ab ea an Fhionlainn ag an am, bhí a phriacal féin ag baint leis an ábhar. Mar sin féin, ó tharla gur chuir an ceoldráma béim ar dhílseacht an náisiúin don rí, níor bhac na cinsirí lena stopadh.
An Earagail. Is í an Earagail (nó an tEaragal) an sliabh is airde i gContae Dhún na nGall, in Éirinn agus i Sléibhte Dhoire Bheatha. 
Tá sí suite in iarthuaisceart na condae taobh le sráidbhaile Dhún Lúiche i bparóiste Ghaoth Dobhair.
Tá sí 749m (2,457 troigh) ar airde. Thig an t-ainm as "aireagal" ionad urnaí ag manaigh.
Féách an sliabh cáiliúil faoi bhrat trom sneachta.
19 Samhain. Is é an 19 Samhain an 323ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 324ú lá i mbliain bhisigh. Tá 42 lá fágtha sa bhliain.
Martin Van Buren. Ba é Martin Van Buren (5 Mí na Nollag, 1782 - 24 Iúil, 1862) 8ú uachtarán na Stát Aontaithe Mheiriceá. Bhí sé i bhfeidhmeannas ón 4 Márta 1837 go dtí an 4 Márta 1841.
24 Iúil. Is é an 24 Iúil an 205ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 206ú lá i mbliain bhisigh. Tá 160 lá fágtha sa bhliain.
Binn Chaorach. Is é Binn Chaorach ("Benkeeragh" nó "Beenkeragh") an dara sliabh is airde in Éirinn sna Cruacha Dubha in Uíbh Ráthach, Contae Chiarraí. Tá sé ar an taobh thuaidh de Chorrán Tuathail agus tá sé 1010m ar airde.
Cathair (sliabh). Is í Cathair an tríú sliabh is airde in Éirinn. Tá an sliabh suite sna Cruacha Dubha in Uíbh Ráthach, Contae Chiarraí. Tá Cathair ar an taobh thiar de Chorrán Tuathail. Tá an sliabh 1001m ar airde, agus tá radhairc galánta ón bharr.
Gleannta Aontroma. Tá naoi ngleann i nGleannta Aontroma, nó i nGlinntí Aontroma, mar a fhuaimnítear an logainm i gcanúint an tuaiscirt. Tá siad suite in oirthuaisceart an chontae, ar an gcósta thoir, in Ultaibh. Tagann go leor turasóirí go dtí na gleannta, ó tá an ceantar ag cur thar maoil le cuimhní na staire Gaelaí, agus tírdhreach cuidsúlach le feiceáil ansin. Níl an Ghaeilge chomh beo agus a bhí sí tráth den tsaol, ach faoin am ar bunaíodh Conradh na Gaeilge, bhí cuid mhaith cainteoirí líofa dúchais fágtha sna Gleannta go fóill, agus d'fhoghlaim daoine de sheanfhondúirí an Chonartha an teanga ansin. Is é Baile an Chaistil an áit is láidre ó thaobh na Gaeilge de ar na saolta seo. Tá Naíscoil agus Gaelscoil ann anois, agus neart imeachtaí, ranganna Gaeilge agus araile ar fáil sa sráidbhaile. Bhí Feis na nGleann ag cur na Gaeilge chun cinn go láidir uair den tsaol, ach inniu, is mó a dhíríonn an Fheis ar chúrsaí staire na háite, in áit an Ghaeilge a chur chun cinn mar theanga phobail.
Tá an ceol traidisiúnta fairsing sna Gleannta. Ar aon leis an nGaeilge, tá an ceol ag fás arís, ar an ábhar go bhfuil daoine óga ag cur spéise ann. Feictear ainmneacha na ngleannta scríofa thíos, ón tuaisceart go dtí an deisceart:
Gleann Arma. Is baile agus gleann é Gleann Arma ("Glenarm"), a bhfuil suite ar an gcósta thoir de Chontae Aontroma. Níl siad ach 19 ciliméadar ar siúl ó Latharna, an baile is mó sa cheantar.
Is é an t-aon cheann de Ghleannta na hAontroma atá Protastúnach den chuid is mó.
Gleann Cloiche. Tá Gleann Cloiche suite ar chósta thoir Chontae Aontroma. Is iad Carnlach agus Cuileannán na bailte is mó sa ghleann.
Gleann Doinne. Gleann Doinne ("Glendun" sa Bhéarla) gleann fada ar an gcósta thoirthuaisceart de Contae Aontroma. Níl bailte ar bith sa ghleann fada seo, ach amháin Bun Abhann Duinne. Tá an A2, an príomhbhóthar san áit, suite idir Latharna agus Baile an Chaistil.
A2 (Tuaisceart Éireann). Bóthar cois mara in oirthear Uladh in Éirinn is ea an A2. Gabhann sé trí­ gach aon bhaile cois mara sna Sé Chontae, Iúr Chinn Trá, Beannchar, Béal Feirste, Latharna, Cúil Raithin, agus Doire san áireamh. Ní leanann sé cúrsa an M2.
Tá sé ar an taobh ó dheas de na Beanna Boirche i gContae an Dúin, agus ar an taobh thoir de na Gleannta na hAontroma, i gContae Aontroma.
Bailte ina gcúrsa;
Aitheasc Gettysburg. Ar an 19 Samhain, 1863 thug Abraham Lincoln óráid ar a dtugtar Aitheasc Gettysburg (Béarla: "Gettysburg Address").
Gleann Aireamh. Is sráidbhaile agus gleann leathan i nGleannta na hAontroma é Gleann Aireamh ("Glenariff" nó "Waterfoot") i gContae Aontroma thuaidh ar an gcósta. Tá príomhbhóthar (an A43) ón baile beag Gleann Aireamh, go dtí An Baile Meánach.
A43 (Tuaisceart Éireann). Bóthar in oirthear Uladh is ea an A43. Tosaíonn an bóthar sa Bhaile Meánach, téann sé ó thuaidh, go Baile Uí Mháirtín, ansin, trasnaíonn sé sléibhte Aontroma, agus tagann sé anuas Gleann Aireamh. Críochnaíonn an A43 cois cósta A2 i mbaile beag Gleann Aireamh.
Bailte ina chúrsa;
William Henry Harrison. Ba é William Henry Harrison (9 Feabhra, 1773 - 4 Aibreán, 1841) 9ú uachtarán Stáit Aontaithe Mheiriceá. Bhí sé i bhfeidhmeannas ón 4 Márta 1841 go dtí an 4 Aibreán 1841.
Tháinig fiabhras tíofóideach air, is cosúil, agus ansin bhuail turraing sheipteach é.
4 Aibreán. Is é an 4 Aibreán an 94ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 95ú lá i mbliain bhisigh. Tá 271 lá fágtha sa bhliain.
Bun Abhann Duinne. Is baile i nGlinntí Aontroma Bun Abhann Duinne ("Cushendun" i mBéarla). Tá sé taobh le Sruth na Maoile, an caolas atá idir Contae Aontroma in Éirinn agus Cinn Tíre in Albain.
Stair.
Ar an 2 Meitheamh 1567, maraíodh Seán Ó Néill go fealltach i gCaisleán Cara. Cuireadh é i reilig na mainistreach in aice láimhe
Gleann Bhaile Uí Dhíomáin. Is ceann de Ghleannta Aontroma, i gContae Aontroma é Gleann Bhaile Uí Dhíomáin ("Glenballyemon"), atá suite i dtuaisceart an chontae. Tá an gleann suite idir baile Bhun Abhann Dalla taobh leis an fharraige agus Trostán, áit a bhfuil an sliabh is airde sna gleannta.
Gleann Athain. Is gleann sna Gleannta na hAontroma, i gContae Aontroma é Gleann Athain (nó Gleann Gorm. "Glenaan"), cé go bhfuil sa tuaisceart den contae. Níl bailte ar bith san gleann. Ach, leanann bóthar agus abhainn bheag anuas é.
24 Meán Fómhair. Is é an 24 Meán Fómhair an 267ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 268ú lá i mbliain bhisigh. Tá 98 lá fágtha sa bhliain.
25 Meán Fómhair. Is é an 25 Meán Fómhair an 268ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 269ú lá i mbliain bhisigh. Tá 97 lá fágtha sa bhliain.
Gleann Corp. Is gleann beag i nGleannta na hAontroma é Gleann Corp. Tá an gleann ar an taobh thuaidh de bhaile Bun Abhann Dalla, idir Gleann Donn (ó thuaidh), agus Gleann Gorm (ó dheas). Leanann an A2, an príomhbhóthar sa cheantar, cúrsa an ghleanna.
Bun Abhann Dalla. Is baile beag sna Gleannta na hAontroma é Bun Abhann Dalla ("Cushendall"). Tá an baile beag ar an taobh thuaidh de baile Gleann Aireamh idir sin (ó dheas), agus Bun Abhann Duinne (ó thuaidh). Tá sé suite i lár den cósta Bá Dearg, i Sruth na Maoile.
Níl an baile ach cúpla nóiméad ar bóthar go dtí Trostán, cé go bhfuil an sliabh is-airde sna gleannta.
Cuan an Deirg. Is cuid den Sruth na Maoile é Cuan an Deirg ("Red Bay"). Leanann an bá idir An Gearrán agus áit éigin cúpla míle ar an taobh thuaidh de Bun Abhann Duinne. Tá trá ar an gcósta ag Gleann Aireamh, agus tá port beag taobh leis Bun Abhann Dalla.
22 Aibreán. Is é an 22 Aibreán an 112ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 113ú lá i mbliain bhisigh. Tá 253 lá fágtha sa bhliain.
18 Iúil. Is é an 18 Iúil an 199ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 200ú lá i mbliain bhisigh. Tá 166 lá fágtha sa bhliain.
9 Lúnasa. Is é an 9 Lúnasa an 221ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 222ú lá i mbliain bhisigh. Tá 144 lá fágtha sa bhliain.
An t-Sròn Reamhar. Is port tábhachtach agus baile mór i gComhairle Dhùn Phris is Ghall-Ghàidhealaibh, in iardheisceart na hAlban é An t-Sròn Reamhar (Gaeilge: ""; Béarla: "Stranraer"). Roimh 1975 bhí an baile mar chuid de Chontae Bhaile na hÚige, mar a bhí. Tá sé suite ar bhruch theas Loch Ríoghaine ar chuing tíre agus Na Rannaibh sínte amach siar ón bhaile féin. Is é An Srón Ramhar an dara baile mó is mó sa chontae, tar éis Dùn Phris, agus 13,000 duine ina gcónaí ann. Tá sé suite 42 mhíle soir ó Bhéal Feirste, 52 mhíle siar ó dheas ó Inbhir Áir, 72 mhíle siar ó Dhùn Phris, 87 míle siar ó dheas ó Ghlaschú agus 425 mhíle siar ó thuaidh ó Londain.
Blianta ó shin ba ghnách go dtagadh báid mhóra farantóireachta isteach ó Latharna agus Bhéal Feirste, i dTuaisceart Éireann go dtí gur aistríodh an dá chomhlachta bád farantóireachta araon 4 mhíle ó thuaidh suas an bealach mór go Machair an Sgithich i mí na Samhna 2011. Tá cúig bhunscoil agus meánscoil amháin sa bhaile. Críochnaíonn dhá phríomhbhóthar i lár an bhaile; an A75 ó Dùn Phris agus Sasana, agus an A77 ó Inbhir Áir agus Glaschú.
Sa lá atá inniu ann is iad an turasóireacht agus an talmhaíochta an dá thionscal is coitianta i measc bhunadh na háite.
19 Lúnasa. Is é an 19 Lúnasa an 231ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 232ú lá i mbliain bhisigh. Tá 134 lá fágtha sa bhliain.
Gleann Seisc. Is gleann de chuid Ghlinntí Aontroma ar an taobh ó dheas de Bhaile an Chaistil é Gleann Seisc ("Glenshesk"). Tá sé suite ar an taobh thoir de Chnoc Leithid, agus tá abhainn bheag ag bun an ghleanna.
Cnoc Leithid. Is sliabh é Cnoc Leithid ("Knocklayd"), i dtuaisceart Ghleannta Aontroma, ar an taobh deas de Bhaile an Chaisteal. Tá sé 514m ar airde. Gleann Seisce a thugtar ar an ngleann ar an taobh thoir de, agus tá Gleann Taise ar an taobh eile.
Gleann Taise. Is gleann go réasúnta beag é Gleann Taise ("Glentaisie"). Tá sé suite ar an taobh thiar de Chnoc Leithid, agus ar an taobh thiar ó dheas de Bhaile an Chaistil. Níl ach aon bhaile amháin sa ghleann, mar atá, Caisteal an Chába. Leanann an A44 an gleann, cé go bhfuil an príomhbhóthar ag dul ó Bhaile an Chaistil agus An Baile Meánach (dá mba é féin críochnaíonnan an A44 go hoifigiúil ag taobh le Cnoc an Chollait don A26.