Trelis/gawiki huggingface dataset:
Na Dúnaibh. Is sráidbhaile agus baile fearainn in Éirinn iad na Dúnaibh. Príomhbhaile Ros Goill i nGaeltacht Chontae Dhún na nGall atá ann.
Na Frosa. Is sráidbhaile beag in Éirinn iad na Frosa. Tá an baile suite in iarthuaisceart na tíre láimh le baile Dhún na nGall i ndeisceart Chontae Dhún na nGall ar bhóthar an R262. Tá cónaí ar Mary Coughlan sa cheantar.
Port an tSalainn. Baile i gContae Dhún na nGall in Éirinn is ea Port an tSalainn.
Port na Bláiche. Sráidbhaile in Éirinn, in iarthuaisceart Chontae Dhún na nGall, is ea Port na Bláiche. Tá sé suite ar an bhruach thiar de Chuan na gCaorach. Téann an bóthar N56 tríd. 
Tarraingíonn tránna agus góilíní na háite turasóirí, go mór mhór as Tuaisceart na hÉireann, sa samhradh. Ní féidir cuid de na tránna a bhaint amach ach de chois nó ar bhád.
Port Nua. Tá níos mó ná baile amháin ann leis an ainm Port Nua nó An Port Nua:
Ráth Bhoth. Baile in Éirinn is ea Ráth Bhoth (Béarla: "Raphoe"). Tá sé suite i gContae Dhún na nGall, Cúige Uladh.
Ráth Maoláin. Baile i gContae Dhún na nGall is ea Ráth Maoláin. Tá cáil aige mar phointe imeachta na dtaoiseach Gaelach, Aodh Ó Néill, Ruairí Ó Domhnaill agus Cúchonnacht Mag Uidhir, a d'imigh den Éirinn i 1607 san eachtar a dtugtar Teitheadh na nIarlaí uirthi. Tá sé suite in aice le Loch Súilí: tá trá ag an bhaile, agus is é pointe imeachta thiar Charrchaladh Loch Súilí é, carrchaladh a dhéanas an t-aistear i rith na míonna samhraidh idir Ráth Maoláin agus Bun Cranncha, ar thaobh oirthearach na locha.
Sa bhliain 2016, bhí 493 daoine ina gcónaí sa bhaile; maolú 25 daoine (-4.8%) ó 2011. Déantar cur síos ar athruithe ar an daonra sna blianta anuas sa tábla seo thíos:
Iompar.
Ritheann an bus 300, arna hoibriú ag TFI Local Link, seacht lá sa tseachtain idir Leitir Ceanainn, Ráth Maoláin, agus Teach Solais Fhánada, trí Ráth Mealtain, an Cheathrú Chaol, Port an tSalainn agus Baile Láir.
Srath an Urláir.  Baile in Éirinn is ea Srath an Urláir (Béarla: "Stranorlar") in oirthear Chontae Dhún na nGall, agus é suite cois Abhainn na Finne. Taobh eile den abhainn tá Bealach Féich, agus lena chéile tugtar 'An Cúpla' (nó "The Twin Towns" as Béarla) ar an dá bhaile. Idir an dá bhaile, bhí 4,852 dhuine ina gcónaí sa bhliain 2016, an uimhir chéanna go díreach mar a bhí sa bhliain 2011.
An Carn (Contae an Chláir). Sráidbhaile i gContae an Chláir is ea an Carn. Bhí 106 ina gcónaí ann i 2011.
Dúire. Sráidbhaile agus paróiste dlí in Éirinn is ea Dúire. Tá sé suite i gContae an Chláir. Tagann an t-ainm as "dubh rath". "Doora" ainm na háite i mBéarla. Tá ionad marcaíochta i nDúire a bhfuil clú air.
An Abhainn Dubh, Contae Loch Garman. Baile i gContae Loch Garman in Éirinn is ea An Abhainn Dubh.
Bun Clóidí. Baile i dtuaisceart Chontae Loch Garman é Bun Clóidí, ar a dtugtaí Newtownbarry tráth (go dtí 1950). Tá an baile suite ag bun Stua Laighean agus ar an Sláine. Tá an chuid is mó den bhaile suite i gContae Loch Garman, ach tá ceantar beag suite i gContae Cheatharlach. Trasnaíonn an agus N80 i lár na baile.
Logainm.
I rith an 17ú céad, athraíodh an t-ainm ó Bun Clóidí go dtí Newtownbarry, ach filleadh ar ais go dtí a bhunainm sa 20ú céad. Rinneadh an t-athrú oifigiúíl sa bhliain 1950.
Cill Áine Duibhe. Baile fearainn i gContae Loch Garman is ea Cill Áine Duibhe.
Dún Canann.  i gContae Loch Garman in Éirinn is ea Dún Canann.
Muinchille. Baile margaidh i gContae an Chabháin in Éirinn is ea Muinchille.
An Blaic. Is sráidbhaile teorann é in iarthar Chontae an Chabháin in Éirinn is ea An Blaic. Tá sé suite ar an bpríomhbhóthar náisiúnta N16, díreach trasna na teorann ó shráidbhaile Beal Cú, Contae Fhear Manach.
Roman Polański. Stiúrthóir agus léiritheoir scannán Polannach é Roman Rajmund Polański a rugadh i bPáras na Fraince ar 17 Lúnasa 1933 do thuismitheoirí Polannacha. Chuaigh siad ar ais go dtí an Pholainn go gairid roimh thús an Dara Cogadh Domhanda. Cé gur de phór na nGiúdach a bhídís tháinig siad slán ón Uileloscadh. Thosaigh sé a ghairmréim leis an scannán "Nóż w wodzie" ("Scian san uisce") sa Pholainn sa bhliain 1962. 
Faoin am chéanna, chuaigh sé go dtí an Fhrainc, áit a ndearna sé cúpla scannán, ach bhí sé barúlach nach raibh gnó na scannánaíochta sa tír sin fáilteach roimh scannánaí nua ón gcoigríoch, agus sa bhliain 1965, d'aistrigh sé go Sasana. Rinne sé scannáin ansin i gcomhoibriú leis an scriptscríbhneoir Francach Gérard Brach: "Repulsion" sa bhliain 1965, "Cul-de-Sac" sa bhliain 1966, agus "The Fearless Vampire Killers" sa bhliain 1967. Ina dhiaidh sin, chuaigh Polański go dtí na Stáit Aontaithe. 
Ba é "Rosemary's Baby" an chéad scannán a stiúir sé thall ansin. Sa bhliain 1969, mharaigh Charles Manson agus a lucht leanúna Sharon Tate, an t-aisteoir óg mná a raibh Polański pósta uirthi ag an am. Ina dhiaidh sin, thréig Polański na Stáit Aontaithe go ceann tamaill, agus d'fhill sé ar an Eoraip. Chuaigh a leagan de thragóid Mhic Bheatha le William Shakespeare ar an scáileán sa bhliain 1971. Bhí na léirmheastóirí idir dhá chomhairle faoi chomh lán le foréigean a bhí an scannán, chomh maith leis an léiriú nua-aimseartha a bhí ag an stiúrthóir ar an dráma - léiriú a bhí go mór faoi thionchar an amharclannaí Pholannaigh Jan Kott agus a leabhair "Szekspir współczesny" ("Shakespeare comhaimseartha").
Rinne sé ionsaí gnéis ar pháiste 13 bliain d'aois i Los Angeles sa bhliain 1977.
Arthur Guinness. Fiontraí, grúdaire agus daonchara Éireannach ab ea Arthur Guinness (timpeall 28 Meán Fómhar 1725 – 23 Eanáir 1803) "(Gaeilge: Art Mac Aonasa)." Bhunaigh sé an comhlacht grúdaireachta Guinness sna 1700idí.
I 1752, agus é 27, thiomnaigh athair baistí Guinness, Arthur Price (agus Ardeaspag Eaglais na hÉireann), £100 do Arthur Guinness ina uacht bháis. 
Bhunaigh Arthur grúdlann i 1755 i Léim an Bhradáin, Contae Chill Dara, díreach 17km ó Bhaile Átha Cliath. Ansin cheannaigh sé léas eile ar shuíomh in aice láimhe, ó George Bryan ("ó Philadelphia").
I 1759, chuaigh Guinness chuig Baile Átha Cliath. Thóg Arthur léas 9,000 bliain ar an ngrúdlann 4-ácra a bí ann ó na 1600idí ag Geata Naomh Séamuis ó shliocht Sir Mark Rainsford ar chíos bliantúil £45.
Cúlra.
Níl mórán ar eolas againn faoin áit agus dáta breithe Guinness. Roghnaigh an comhlacht Guinness sa bhliain 1991, an dáta, 28 Meán Fómhair 1725 mar lá breithe Arthur.
I 1761, phós sé Olivia Whitmore i Séipéal Naomh Máire, Baile Átha Cliath
Tá sé scríofa ar a leac uaighe in Uachtar Árd, Contae Chill Dara, gur éag sé ar an 23 Eanáir 1803, agus in aois 78 bliain dó.
Bod bréige. Is áis ghnéasach é bod bréige (nó bréagbhod nó dioldó) a úsáidtear chun glacaireacht a dhéanamh. Tá an chosúlacht ann go raibh sé in úsáid thar tréimhse chianaosta, b'fhéidir ar feadh 30,000 bliain.
Merseburg. Is cathair sa Ghearmáin í Merseburg. Tá an chathair suite i ndeisceart na Sacsaine-Anhalt cois Saale, craobhabhainn de chuid na habhann úd Eilbe.
Is í Merseburg príomhchathair cheantair "Saalekreis" agus tá 36,075 duine ina gcónaí sa chathair (2008).
Oileán na Cásca. Is oileán san Aigéan Ciúin é Oileán na Cásca (Rapa Nui: "Rapa Nui", Spáinnis: "Isla de Pascua"). Tá an t-oileán faoi rialú na Sile. Tá Oileán na Cásca suite sa phointe is faide soir ó dheas den "Triantán Polainéiseach" in oirdheisceart an Aigéin Chiúin. Tá clú ar Oileán na Cásca mar gheall ar na míle dealbh mhóra (nach mór) a thóg an pobal Rapa Nui ann agus ar a dtugtar "moai". Sa bhliain 2017, bhí timpeall ar 7,750 duine ina gcónaí ann.
Staimín. Is é an staimín an t-orgán fireann i mbláth, filiméad cosúil le gas,
ag iompar antar cosúil le saic atá lán de phailin. San iomlán, cumann
an struchtúr seo an t-aindréiciam, an tríú fáinne sa bhláth. Athraíonn
a líon is a n-eagrú sainiúil sa bhláth ó chlann go clann.
Cearnóg Trafalgar. Is cearnóg aithnidiúil í Cearnóg Trafalgar atá suite suite i gCathair Westminster, Londain.
Bláth (planda). Is éard is bláth ann ná an struchtúr atáirgthe a fhaightear i bplandaí bláthanna (plandaí sa roinn Magnoliophyta, ar a dtugtar freisin na hangaispeirmeacha). Is í feidhm bhitheolaíochta an bhlátha ná idirghabháil a dhéanamh ar aontas na speirme fireann le hubhán baineann chun síolta a tháirgeadh. Tosaíonn an próiseas le pailniú, leantar é le toirchiú, as a dtagann foirmiú agus scaipeadh na síolta. Maidir leis na bplandaí níos uaisle, is iad na síolta an chéad ghlúin eile, agus feidhmíonn siad mar an phríomh bhealach le haghaidh na n-aonán de chuid speicis a scaipeadh ar fud an tírdhreacha. Tugtar an bláthra ar ghrúpáil na mbláthanna ar an bplanda..
Cuán mara. Is Echinoidea é an cuán mara, inveirteabrach muirí cruinneogach cuasach, de ghnáth. Tugtar gráinneog trá nó carbhán carraige air freisin. An cholainn déanta as plátaí cnámharlaigh, siúnta le chéile, ag iompar spíonta inghluaiste. An t-anas ar an dromchla uachtarach de ghnáth, agus an béal ar an dromchla íochtarach. Tugtar "laindéar Arastatail" ar an ngaireas casta giall. Beathaíonn sí trí chartadh, iníor nó ionghabháil dríodair. Timpeall 950 speiceas beo ann, agus timpeall 5,000 speiceas iontaisithe. Sliogiasc coitianta ar chósta na hÉireann. Tá cineál amháin ann a bhfuil cruth liathróide air agus é clúdaithe le deilgíní corcra. An-tóir ag Seapánaigh is Francaigh ar an gceann seo mar bhia: na heochraí milse a itear. Tá eolaithe in Éirinn ag déanamh dianstaidéir air agus é mar aidhm acu iad a chur ag síolrú is ag fás sa ghorlann.
Rinne Séamus Mac an Iomaire cur síos ar an gcuán mara ina leabhar "Cladaí Chonamara":
Clamhán. Is éan é an clamhán. Is baill d'fhine na accipitridae iad.
Saifír. Is geam gorm trédhearcach í an tSaifír.
Faireog thímis. Is orgán speisialaithe í an fhaireog thímis sa chóras imdhíonachta i veirteabraigh, a luíonn sa chuid uachtarach den chliabhrach i mamaigh gar do na fuileadáin mhóra is an croí. Braitheann a chruth is a mhéid ar na struchtúir mórthimpeall air. I ndaoine, athraíonn a mhéid go mór ó dhuine go duine comhaoiseach. Ag breith an linbh bíonn meáchan timpeall 13 g aige, fásann sin go leanúnach go dtí timpeall 37 g ag teacht in oirbheart, agus cúlaíonn go mall leanúnach ina dhiaidh sin. De réir dealraimh, tá baint dhlúth aige le cealla an chórais imdhíonaigh. Is gá é don leanbh nuabheirthe d'fhorbairt fíocháin liomfóidigh is inniúlachta imdhíonaí. Sa duine fásta baineann sé le táirgeadh limficítí, cuid díobh a tháltar isteach in imshruthú na fola, ach an chuid is mó a mhilltear taobh istigh den fhaireog féin. Go luath i saol duine, déanann cealla réamhtheachtacha imirce ó smior na gcnámh isteach sa tímeas, áit a n-aibíonn siad ina T-limficítí (T-chealla) a mbíonn dualgas orthu maidir le himdhíonacht na gceall.
Faireog aidréineach. Bíonn faireog aidréineach suite ar barr gach duáin.
Dronuilleog. Is cruth plánach le ceithre taobh agus ceithre dronuillinn í an dronuilleog. Bíonn na taobhanna cóngaracha éagothrom agus na taobhanna urchómhaireacha cothrom.
Hadrón. Sa bhfisic cháithníní, is éard is hadrón ann (Sean-Ghréigis: ', ', “storrúil, tiubh”) ná cáithnín déanta de chuairc, coinnithe le chéile ag an bhfórsa láidir (sa dul céanna, is a mbíonn móilíní á gcoinneáil le chéile ag lucht leictreach). Bíonn hadróin rangaithe ina dhá theaghlach: baróin (déanta de thrí chuarc), agus méasóin (déanta as cuarc amháin agus frithchuarc amháin).
Is iad an dá chineál hadrón is aithnidiúla ná prótóin agus neodróin (dís ina bharóin), agus bíonn fáil orthu sa núicléas adamhach. 
Bíonn na hadróin go léir, seachas prótóin, éagobhsaí agus tagann meath ar a gcáithníní — bíonn neodróin, áfach, cobhsaí nuair a fhaightear iad taobh istigh den núicléas adamhach. Is iad na cineálacha méasón is aitheanta na pióin agus céóin, thángthas orthu i rith turgnamh gha chosmaigh, sna 1940í déanacha agus go luath sna 1950í. Tá líon mór hadrón ann áfach — fionnadh cuid mór acu go dtí le déanaí. 
Féadfar cineálacha eile hadrón a bheith ann, mar shampla teitreachuairc (nó, níos ginearálta, méasóin andúchasacha) agus peinteachuairc (baróin andúchasacha), ach níl bhfuarthas aon fhianaise chinntitheach gur ann dóibh fós.
Traipéisiam. Is ceathairshleasán le péire amháin taobhanna comhthreomhar é traipéisiam.
Seomra leapa. Seomra codlata atá i gceist le seomra leapa.
Hyde Park, Londain. Is ceann de na páirceanna is mó atá suite i gCathair Westminster í Hyde Park.
Piocóid. Is éard is piocóid ann ná uirlis a bhfuil soc caol iarainn uirthi a úsáidtear chun carraigeacha nó talamh crua a bhriseadh.
Luasaire cáithnín. Is luasaire cáithnín é an cioglatrón a bhíonn in úsáid go minic le prótóin a
luasghéarú. Bíonn na cáithníní á luasghéarú agus iad ag dul idir
dhá leictreoid darb ainm “dee-nna”.
Slua. Is líon mór daoine ina seasamh le chéile é slua.
Eangach thagartha náisiúnta na hÉireann. Is é Eangach thagartha náisiúnta na hÉireann an córas eangach thagartha a úsáidtear i bPoblacht na hÉireann agus i dTuaisceart Éireann. Sa chóras seo roinntear Éire i 25 bosca, gach ceann 100 km ar fhad agus 100 km ar leithead. Tugtar litir do gach bosca.
Airde (geografaíocht). Is é airde suíomh geografach ná airde an suíomh os cionn pointe tagartha seasta, de ghnáth meánleibhéal na mara. Úsáidtear airde agus tú ag tagart do phointí ar dhromchla an domhain.
Jim Marshall (grianghrafadóir). Grianghrafadóir, go minic de roc-réaltaí, ba ea James Joseph Marshall (3 Feabhra 1936, Chicago, Illinois , - 24 Márta 2010, Cathair Nua-Eabhrac, Nua-Eabhrac ).
Cheannaigh sé a chéad cheamara nuair a bhí sé fós ag freastal ar ardscoil agus thosaigh sé ag doiciméadú ceoltóirí agus ealaíontóirí i San Francisco. Tar éis roinnt blianta ar sheirbhís san aerfhórsa, tháinig sé ar ais agus bhog sé go Nua-Eabhrac. Ba é Marshall an t-aonú duine a tugadh cead dó dul ar gcúl an stáitse le linn cheolchoirm dheireanach 'The Beatles' i bPáirc Ndlstyak, San Francisco, 29 Lúnasa 1966, agus bhí sé ina phríomh-ghrianghrafadóir ag Féile Woodstock sa bhliain 1966. 
I measc na grianghraif is cáiliúla a ghlac sé bhí pictiúr de Jimi Hendrix agus é i mbun a ghiotár a dhó ag Popfhéile Monterey sa bhliain 1967, pictiúr de Janis Joplin ina suí ar chochall ghluaisteáin "VW Beetle" agus a lámha ar oscaile amach aici, ag Pálás na Mínealaíon, San Francisco, sa bhliain 1968, an pictiúr de Johnny Cash ag luascadh a mhéar le linn léirithe i San Quentin, California, sa bhliain 1969. Ghlac Marshall ealaíontóirí eile freisin, m.sh. Jim Morrison agus a bhanna The Doors, Miles Davis, Brian Wilson, an banna Led Zeppelin, an banna an Rooling Stones, Ray Charles, an bhanna The Who, Bob Dylan, John Coltrane agus níos mó.
Lean Marshall ar aghaidh ag obair go dtí go bhfuair sé bás, agus thóg sé grianghraif d'ealaíontóirí, mar shampla Lenny Kravitz, Red Hot Chili Peppers, Ben Harper agus daoine eile. 
Bhí cáil air as a phearsantacht bhríomhar. Chónaigh sé i gCalifornia, ach fuair sé bás i Nua-Eabhrac ar thuras ina raibh sé i gceist aige labhairt i gceantar SoHo.
Toisc nach raibh aon leanaí aige, deireadh sé "níl aon pháistí agam," "Is iad mo ghrianghraif mo chlann."
Paincréas. Faireog bhog mhór is ea an Paincréas (nó an briseán milis nó dúlia as Gaeilge), sa chóras díleáite agus inchríneach de chuid na veirteabraigh. Tá an Paincreás déanta as leadhbhanna beaga, a bhaineann le conair an bhia i veirteabraigh le gialla. 
Cuma.
I ndaoine bíonn sé 12- 1 5 cm ar fhad, ar bhalla cúil an bhoilg os comhair an dá veirteabra lumbacha uachtaracha, ag síneadh ar chlé.
Táil.
Táirgeann sé tail, idir inchríneach is eiscríneach. Tá na hailbheolais táil (an chuid eiscríneach) agus insíní Langerhans (an chuid inchríneach) ann. 
Tálann na hailbheolais táil meascán bunata d'einsímí díleácha (na súlaigh phaincréasacha) a ritheann isteach sa dúidéineam. 
Feidhm.
Téann na heinsímí seo i bhfeidhm ar charbaihiodráití, ar phróitéiní, agus ar shaillte. 
Sintéisíonn is tálann insíní Langerhans (a mbíonn cealla A, B is D iontu i ndaoine) honnóin a bhfuil róI acu i meitibiliú na gcarbaihiodráití.
Feidhmíonn an Paincréas mar fhaireog inchríneach, ag táirgeadh hormóin tábhachtacha, lena n-áirítear inslin, glúcagón, agus somatostaitin, agus chomh maith mar fhaireog eisicríneach, ag tál súlach paincréasach ina bhfuil einsímí dhíleácha a théann trí dhuchtanna beaga isteach sa stéig.
Romford. Is baile mór é Romford, suite i Havering, Londain Thoir, 22.7km ó Charing Cross i gContae Essex. Bhí córas bóthar maith aige. D'oscail an stáisiún traenach i 1839. 
In éineacht le fás na mbruachbhailte i Londain sa 20ú haois, mhéadaigh an daonra go suntasach i Romford freisin. 
Logainmníocht.
Tá Romford luaite i 1177 mar Romfort, as na focail sean-Bhéarla 'rūm' agus 'ford'. Ciallaíonn sé sin ná "áth leathan". 
Stair.
D'fhás an bhaile sna Meánaoiseanna ar an bpríomhbhóthar go Londain. Bhí margadh Romford bunaithe i 1247. 
Thóg an Middlesex and Essex Turnpike Trust i 1721 agus na cóistí sna 18ú haois. 
D'oscail an stáisiún traenach i 1839. Tháinig an Star Brewery ansin. Ar dtús bhí seirbhísí ag Eastern Counties Railway idir Mile End agus Romford, fiú go Brentwood agus go Shoreditch i 1840. D'oscail South Street i 1892 ar an líne Londain, Tilbury and Southend go Upminster agus Grays, go dugaí i dTilbury. 
Tógadh The Liberty Shopping Centre sna 1960idí. D'oscail The Mall i 2006; agus The Brewery i 2000, ar an suíomh an sean Star Brewery.
Hornchurch. Is baile é Hornchurch atá suite sa bhuirg Havering, Londain Thoir. I ndaonáireamh na bliana 2011 fuarthas 63,583 duine ina gcónaí ann.
Líoma (toradh). Is toradh é an líoma. Ceann de na torthaí citris atá ann, ach is ar éigean is féidir a rá gurb ionann iad mar chineál na saothróga éagsúla a dtugtar líomaí orthu sa ghnáthchaint. Go bunúsach, is líoma é an toradh citris a bhfuil dath glas air agus blas searbh ann, agus é 3-6 ceintiméadar ar trastomhas. Úsáidtear líomaí mar spíosra: go tipiciúil cuirtear sliseoga líoma le manglaim alcólacha.
Córas matánchnámharlaigh an duine. Is éard is córas matánchnámharlaigh ann (ar a dtugtar freisin an córas gluaisluaile) ná córas orgáin a thugann d'ainmhithe (lena n-áirítear an duine) an cumas chun gluaiseacht, ag baint úsáide as an córas cnámhra-mhatánachna. Soláthraíonn an córas matánchnámharlaigh foirm, tacaíocht, cobhsaíocht, agus gluaiseacht don chorp.
Tá sé comhdhéanta de chnámha (an cnámharlach), mhatáin, loingeán, teannáin, ballnaisc, ailt, agus fíochán tacaíochta (an fíochán a thacaíonn agus táthaíonn fíocháin agus orgáin le chéile). I measc na príomhfheidhmeanna a bhíonn ag an gcóras matánchnámharlaigh tá; tacaíocht a thabhairt don chorp, deis a thabhairt don chorp gluaiseach, agus orgán a ríthábhachtach a chosaint. Feidhmíonn an cnámharlach mar príomh-chórais stórála an choirp faoi choinne chailciam agus fhosfair agus coinníonn sé comhpháirteanna chriticiúil den chóras fuilghinte.
Veselin Topalov. Is imreoir fichille Bulgárach é Veselin Topalov. Rugadh é ar an 15 Márta 1975. Is ardmháistir agus iarchuradh domhanda FIDE é.
Bhuaigh Topalov craobh dhomhanda FIDE sa bhliain 2005 ach d'aithnití Vladimir Kramnik, an curadh domhanda clasaiceach, ag an am céanna. Chaill Topalov an chraobh i gcluiche conspóideach in éadan Kramnik sa bhliain 2006, chluiche chun curadh domhanda amháin a aimsiú.
Bhain Topalov ceart cur ar Viswanathan Anand chun an chraobh dhomhanda a athghabháil tar éis dó an ceann is fearr a fháil ar Ghata Kamsky i gcluiche sa bhliain 2009. Tharla an cluiche idir Topalov agus Anand i gcathair Sóifia i mí Aibreáin agus mí Bealtaine 2010. Bhuaigh Anand an cluiche deireanach ar 11 Bealtaine 2010 chun an bua a fhail (6.5-5.5).
Litríocht na Sualainnise. Is í litríocht na Sualainnise an litríocht a scríobhtar trí mheán na Sualainnise, an ceann is líonmhaire cainteoirí de na teangacha Lochlannacha. Scríobhtar litríocht sa teanga sa tSualainn agus san Fhionlainn.
Is é an téacs liteartha is sine atá againn sa teanga ná "Rökstenen", nó an chloch rúnach ó Rök. Ba iad na hUigingigh a ghrean an chloch seo, timpeall na bliana 800 AD. I dtús na 12ú haoise, chuaigh an tSualainn le Críostaíocht, agus ina dhiaidh sin, ba iad na manaigh sna mainistreacha a rinne an chuid ba mhó den scríbhneoireacht, agus ba í an Laidin an teanga ab fhearr leo a úsáid, ní nach ionad. Níor bhláthaigh an teanga i gceart roimh an Athrú Creidimh, nuair a tháinig aistriúchán nua den Bhíobla i gcló (sa bhliain 1541), nó bhí caighdeánú na teanga de dhíth le haghaidh an aistriúcháin. Is gnách "Biobla an Rí Gustavus Vasa" a thabhairt ar an mBíobla seo.
Nuair a chuaigh an t-oideachas i bhfairsinge agus an tsochaí chun saoltachta, tháinig tuilleadh forbartha ar an litríocht Sualainnise. Ba é Georg Stiernhielm (1598-1672) a chuir tús leis an bhfilíocht chlasaiceach sa teanga. Meastar gurbh é Johan Henric Kellgren (1751-1795) an chéad scríbhneoir próis a raibh tuiscint aige do stíl líofa dhúchasach na Sualainnise. Maidir le Carl Michael Bellman (1740-1795), scríobh sé amhráin ólacháin a bhfuil ráchairt orthu i gcónaí, agus ba é August Strindberg (1849-1912) an chéad scríbhneoir réalaíoch criticiúil. Glactar leis gurbh é saothar Strindberg a thosaigh briseadh mór an nua-aoiseachais, "det moderna genombrottet", i litríocht na Sualainne.
Ba í Selma Lagerlöf a bhain amach Duais Nobel na Litríochta sa bhliain 1909, agus bronnadh an duais ar Shualannach eile, Pär Lagerkvist, sa bhliain 1951. Saothar tábhachtach i stair litríocht na Sualainne atá sa tsraith ceithre úrscéal a scríobh Vilhelm Moberg (1898-1973) faoi chinniúint na Sualannach a chuaigh ar imirce go dtí na Stáit Aontaithe: "Utvandrarna" (Na hEisimircigh)/"Invandrarna" (Na hInimircigh)/"Nybyggarna" (An Lucht Míntíreachais)/"Sista brevet till Sverige" (An Litir Dheireanach go dtí an tSualainn). 
Le déanaí, is iad na scríbhneoirí scéalta bleachtaireachta is mó a thabhaigh clú sa tSualainn, ar nós Henning Mankell agus Stieg Larsson. Tá clú domhanda ar Astrid Lindgren freisin, a scríobh a lán scéalta do pháistí lá a saoil.
Maidir leis na scríbhneoirí Sualainnise ón bhFionlainn, bhí ról tábhachtach acusan i stair liteartha na teanga chomh maith. Bhí an-ráchairt ar dhánta rómánsúla Johan Ludvig Runeberg faoi chogadh na Fionlainne a d'fhág an Fhionlainn ina cúige Rúiseach sa bhliain 1809. Scríbhneoir tábhachtach eile a bhí i Zachris Topelius, a bhreac síos úrscéal mór millteanach - nó sraith scéalta eipiciúla ab fhearr a rá - faoi stair na Fionlainne agus na Sualainne, "Fältskärns berättelser" ("Scéalta an Mháinlia Airm"). Fuair an banfhile Edith Södergran bás go hóg, ach thabhaigh sí clú síoraí mar cheannródaí don fhilíocht nua-aimseartha Sualainnise.
Dagenham. Is baile é Dagenham, atá suite sa bhuirg Barking agus Dagenham, Londain Thoir. I ndaonáireamh na bliana 2011 fuarthas 12,953 duine ina gcónaí ann.
Stair.
Mhéadaigh an daonra den ceantar go mór le linn an 20ú haois. D'éirigh an paróiste Dagenham ina cheantar uirbeach i 1926 agus "buirg" i 1938. Tá an monarcha Ford Dagenham lonnaithe ann. 
D'athshuigh an Ford Motor Company i 1931 as Trafford Park i Stretford go Dagenham (bhí Briggs Motor Bodies ann cheana). In ard a réime, bhí 371600 m² spás urláir ag an monarcha agus bhí 40,000 daoine fostaithe ann.
Ealing. Is baile é Ealing atá suite sa bhuirg London Borough of Ealing, Londain Thiar. Bhí 28,048 duine ina gcónaí in Ealing sa bhliain 2011.
Bréagán. Is rud a ndéantar súgradh leis é bréagán.
Matán. Is éard is matán ann (ón Laidin "musculus") ná fíochán crapthach ainmhithe a d'éirigh ón tús ó chiseal méisideirmeach ghaschealla suthacha. Bíonn filiméid chrapthacha sna matánchealla a bhogann thart ar a chéile agus a athraíonn méid na gceall. Tá siad aicmithe mar mhatáin cnámharlacha, cairdiacha, agus míne. Is í an fheidhm atá acu ná fórsa a tháirgeadh agus gluaisne a chur ar bun. Is féidir le matáin an orgánach féin nó na horgáin inmheánacha a bhogadh. Tarlaíonn crapadh sna matáin cairdiacha agus míne gan smaoineamh comhfhiosach agus bíonn an cur chuige seo riachtanach don bheatha. Mar shampla, crapann an croí agus iompraíonn bia ó bhéal go goile trí imfháscadh (gníomhaíocht mhatánach). Úsáidtear crapadh deonach na matán cnámharlacha chun an corp a bhogadh agus is féidir iad a rialú go mion.