Trelis/gawiki huggingface dataset:
An Bhúill. Is abhainn a théann trí Chontae Ros Comáin í an Bhúill, cuid d'abhantrach na Sionainne. Tosnaíonn sí i Loch Uí Ghadhra ar theorainn Shligigh agus síneann sí trí Mainistir na Búille go Loch Cé, agus as sin soir trí Chnoc an Viocáire go Loch Drumharlow, in aice le Cora Droma Rúisc. Síneann an Bhúill 64.4 km (40 míle slí) ar fad.
An Bhrosnach. Is abhainn a théann trí Chontae Uíbh Fhailí í an Bhrosnach.
Abhainn Cheathrú Aodha Dhuibh. Is abhainn a théann trí Chontae an Dúin í an Abhainn Cheathrú Aodha Dhuibh.
An Rí (abhainn). Is abhainn a théann trí Chontae an Dúin agus Ard Mhacha í An Rí (nó Abhainn Ghleann Rí ).Tá Cathair an Iúir suite ar an Rí agus ina réimsí íochtaracha déanann sí an teorainn idir Contaetha Ard Mhacha agus an Dúin. Ina réimsí uachtaracha, sna cnoic thíos faoi Bheanna Boirche, tugtar Abhainn Ghleann Rí uirthi. Sileann an abhainn isteach i Loch Cairlinn in aice leis An Pointe.
Abhainn an Chláir. Is abhainn a théann trí Chontae na Gaillimhe í Abhainn an Chláir. Éiríonn sí taobh ó thuaidh ó Bhéal Átha hAmhnais i gContae Mhaigh Eo. Téann sí trí dheisceart an chontae sin agus ansin ó dheas trí Chontae na Gaillimhe go dtéann sí isteach in Abhainn na Gaillimhe. Tá aistear 93km inti.
Abhainn na Creige. Is abhainn a théann trí Chontae na Gaillimhe í Abhainn na Creige.
An Deargail. Is abhainn a théann trí Chontae Chill Mhantáin í an Deargail.
Tá Eas Chonaill ar chúrsa na habhann, ag 121m is é an t-eas is airde in Éirinn.
Tá béal na habhann i gCuan Bhré.
An Daoil. Is abhainn a théann trí Chontae Luimnigh í an Daoil.
An Doiríoch. Is abhainn a théann trí Chontae Cheatharlach í an Doiríoch.
Is craobhabhainn é de chuid Abhainn na Sláine; bhuaileann siad le chéile ag Cill Damháin.
Tá an abhainn 34km ar fad.
An Duibh. Is abhainn a théann trí Chontae Shligigh í an Duibh.
Abhainn Duinne. Is abhainn a théann trí Chontae Aontroma í an Abhainn Duinne.
Gaoth Sáile. Is sráidbhaile é Gaoth Sáile. Tá sé suite in Iorrais, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Dumha Locha. Baile fearainn ar chósta Iorrais, Contae Mhaigh Eo é Dumha Locha. Tá sé 2493 acra (10.09 km2) ina achar, soir ó dheas ó Bhéal an Mhuirthead agus lonnaithe i nGaeltacht Mhaigh Eo.
Stair.
Tá daonra measartha maith sa bhaile fearainn le blianta fada, d'ainneoin a shuímh iargúlta. Sa bhliain 1841, díreach roimh an nGorta Mór, taifeadadh beagnach 600 duine a bhí ina gcónaí sa mbaile fearainn. Faoin mbliain 1911, ní raibh ach 311 áitritheoir ann. 
Críochnaíodh an chéad bhóthar idir Iorras agus Béal an Átha agus Caisleán an Bharraigh sa bhliain 1824. Le linn an Ghorta Mhóir, tógadh an chéad bhóthar mór go Dumha Locha mar thionscadal fóirithinte. Lig an bóthar nua do mhuintir Dhumha Locha teacht ar Bhéal an Mhuirthead, baile a bhí ag fás ag an am, timpeall seacht míle ar shiúl. Tógadh bóthar go dtí Stáisiún an Gharda Cósta i nDumha Locha. Le linn an Ghorta, díshealbhaíodh mórán daoine sa gceantar, agus dúradh gur tiarnaí talún cruálacha iad muintir Bingham a bhí ina gcónaí i nDumha Locha. Ag deireadh na naoú haoise déag, nuair a bhí Conradh na Talún i mbarr a réime, deirtear go raibh muintir na háite an-ghníomhach ar fad mar gheall ar an drochíde a d'fhulaing siad le linn an Ghorta Mhóir. 
Sa bhliain 1899, d'iarr Bord na gCeantar Cúng ar na tiarnaí talún a gcuid eastát a dhíol. Bhí Arthur Shaen Bingham sásta cuid dá thalamh a dhíol ar an gcoinníoll go n-íocfaí praghas maith air. Faoi dheireadh thiar thall, rinneadh margadh leis, agus roinn Bord na gCeantar Cúng agus Coimisiún na Talún an talamh ar na tionóntaí.
Dumha Thuama. Is sráidbhaile é Dumha Thuama. Tá sé suite in Iorras, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
An Iascaigh. Is abhainn a théann trí Chontae Dhún na nGall í an Iascaigh.
Abhainn Átha Féan. Is abhainn a théann trí Chontae Mhuineacháin í an Abhainn Átha Féan.
An Ghabhal. Is abhainn a théann trí Chontae Thiobraid Árann Theas í an Ghabhal.
An Fhearsaid. Is abhainn a théann trí Chontae Aontroma í an Fhearsaid nó Abhainn na Feirste.
Abhainn Rí. Is abhainn a théann trí Chontae Chill Chainnigh í an Abhainn Rí.
An Fhéil. Is abhainn a théann trí Chontae Chorcaí í an Fhéil nó Abhainn na Féile.
An Forghas. Is abhainn a théann trí Chontae an Chláir í an Forghas.
Cuan Bhaile Átha Cliath. Cuid de Mhuir Éireann é Cuan Bhaile Átha Cliath, agus é suite in oirthear Chontae Bhaile Átha Cliath i bPoblacht na hÉireann. Cuimsíonn an cuan seacht gciliméadar ar fhad ar bhruach na príomhchathrach, idir Cheann Binn Éadair ó thuaidh agus Deilginis ó dheas. Faightear Oileán an Tairbh i gcúinne thiar thuaidh an chuain, oileán saorga ina bhfuil trá chúig chiliméadar ar a dtugtar Cnocán Doirinne.
Tá Cathair Bhaile Átha Cliath ina theampaill ó thiar, ó thuaidh agus ó dheas, agus Muir Éireann ó thoir. Is sa chuan a ritheann príomh-aibhneacha na cathrach isteach sa mhuir - an Life, an Dothra agus an Tulcha. Tá uiscí an chuain éadomhain in áiteanna, rud a chothaíodh an-bhaol do thaiscéalaithe sna laethanta atá thart.
Titeann cuid mhaith den úrscéal Ulysses le James Joyce amach in áiteanna timpeall an chuain.
An Roinn Iompair, Turasóireachta agus Spóirt (Éire). Tá An Roinn Iompair, Turasóireachta agus Spóirt freagrach as bóithre, cúrsaí eitleoireachta agus cúrsaí mara ar fud na tíre. An tAire Iompair, Turasóireachta agus Spóirt atá i gceannas uirthi, agus beirt Airí Stáit ag cuidiú leis. Tá ceanncheathrú na Roinne suite sa Teach Iompair, Sr. Chill Dara, Baile Átha Cliath 2, Éire. 
Tá sé de mhandáit ag an Roinn clár náisiúnta bóithre a chur ar fáil de réir an Phlean Forbartha Náisiúnta, córas iompair éifeachtach a chur ar fáil, a dhéanamh deimhin de go bhfuil modhanna eitleoireachta ag cur leis an gcaighdeán idirnáisiúnta, agus aird a thabhairt ar shábháilteacht farraige agus ar chomhshaol na mara. 
Stair.
Bunaíodh an Roinn sa bhliain 1959, agus ba é Erskine Childers an chéad Aire aici. Is minic a tugadh malairt ainm uirthi: 
Forais spleácha.
Tá baint ag an Roinn leis na forais a leanas:
Bóithre.
Caithfidh an Roinn cloí leis an reachtaíocht a bhaineann le caomhnú na mbóithre, airgead a sholáthar do chlár náisiúnta na mbóithre agus cuidiú leis na bóithre a dhéanamh níos sábháilte.  
Tugtar aird ar leith ar bhóithre áitiúla trí dheontais agus scéimeanna, mar síltear go bhfuil tábhacht an-mhór leo i gcúrsaí geilleagair agus sóisialta. Tá os cionn 91,000 ciliméadar de bhóithre áitiúla agus réigiúnacha in Éirinn, agus 94% de bhóithre na tíre le fáil ina measc. 
Sábháilteacht bóithre.
Tá an Roinn ina cathaoirleach ar an gCoiste Ard-Leibhéil um Shábháilteacht Bóithre, coiste a bheartaíonn polasaithe agus a thugann tuairisc ar a n-éifeacht. Is iad na fadhbanna is measa in Éirinn tiomáint ar meisce agus tiomáint róthapaidh, ach idir na blianta 1991 agus 2004 tháinig laghdú ar an méid timpistí. Tríd is tríd, tá reachtaíocht na hÉireann ag teacht le rialacha an Aontais Eorpaigh, rud a bhfuil baint aige le pointí pionóis agus obair na ngardaí tráchta. 
Eitleoireacht.
Tá sé de cheangal ar an Roinn féachaint chuige go bhfuil caighdeán na heitleoireachta ar aon chéim leis an gcaighdeán is airde i dtíortha eile. Ní mór di beocht agus brí a choinneáil san earnáil agus a oiread aerfort agus seirbhísí a sholáthar agus is gá. Tá na gníomhaireachtaí a leanas faoina choimirce:
An tAonad um Imscrúdú Aerthionóiscí.
Déanann an tAonad scrúdú ar thimpistí agus ar imeachtaí tromchúiseacha in Éirinn, agus uaireanta ar thimpistí thar lear a bhaineann d'eitleáin atá cláraithe in Éirinn. 
Tugann an tArd-Scrúdaitheoir tuairisc go díreach don Aire Iompair.  
Muir.
Tá dhá chraobh ag na Seirbhísí Sábháilteachta Mara, mar atá Stiúrthóireacht na Sábháilteachta Mara agus Garda Cósta na hÉireann. Táthar ag brath ar aon ghníomhaireacht amháin a dhéanamh díobh amach anseo. 
Is éard is cuspóir don Gharda Cósta breis daoine a choinneáil slán ar locha agus ar aibhneacha agus taobh istigh den Réigiún Cuardaigh agus Tarrthála in Éirinn, an comhshaol a chaomhnú, sealúchas a chosaint agus caighdeáin sábháilteachta a fheabhsú. 
Naisc sheachtracha.
Leagan Gaeilge de shuíomh na Roinne
Masiela Lusha. Is ban-aisteoir, file, úrscéalaí agus gearrscéalaí Meiriceánach í Masiela Lusha, a rugadh ar an 23 Deireadh Fómhair 1985. Tá cáil bainte amach aici mar an carachtar Carmen Lopez ar an gclár teilifíse "George Lopez".
Tá Lusha tar éis bheith i go leor scannán Hollywood freisin, ina measc "Blood: The Last Vampire", "Time of the Comet", "Muertas", "Science of Cool", "Clifford's Puppy Days", "Ballad of Broken Angeles" agus "Katie Malone".
An Fhinn (Dún na nGall). Is abhainn a théann trí Chontae Dhún na nGall í an Fhinn nó Abhainn na Finne.
Abhainn an Lagáin. Is abhainn a théann trí Chontae an Dúin í Abhainn an Lagáin.
An Leamhain. Is abhainn a théann trí Chontae Chiarraí í an Leamhain.
Droichead na Life. Is droichead i lár Bhaile Átha Cliath é Droichead na Life (ainm oifigiúil), nó Droichead na Leathphingine mar a chloistear uaireanta chomh maith. Is droichead do choisithe é a ritheann thar an Life. Nascann sé tuaisceart agus deisceart na cathrach le chéile. Tá an droichead déanta as iarainn.
Stair.
Bhí Droichead na Leathphingine tógtha thiar sa bhliain 1816. Thosaigh daoine ag úsáid an Ha’penny Bridge i mí Bealtaine 1816. Fadó bhí ar na coisithe íoc as dul trasna Abhann na Life ar an droichead. Sin mar a fuair sé a leasainm.
"Droichead Wellington Bridge" a thugtaí i dtús báire air, in ómós d'Arthur Wellesley, an chéad Diúc Wellington.
An Mháigh. Is abhainn a théann trí Chontae Chorcaí í an Mháigh.
An Mhorn. Is abhainn a théann trí Chontae Thír Eoghain í an Mhorn.
Abhainn na Scríne. Is abhainn a théann trí Chontae Thír Eoghain í Abhainn na Scríne.
Abhainn Bhréan. Is abhainn a théann trí Chontae Fhear Manach í an Abhainn Bhréan.
An Abhainn Rua. Is abhainn a théann trí Chontae an Chabháin í an Abhainn Rua.
An Poitéal. Is abhainn a théann trí Baile Átha Cliath í an Poitéal (Béarla: "Poddle").
An Róba. Is abhainn a théann trí Chontae Mhaigh Eo í an Róba.
An Caol (abhainn). Is abhainn a théann trí Chontae an Dúin í an Caol (Béarla: "Quoile").
Abhainn na Ró. Is abhainn a théann trí Chontae Dhoire í Abhainn na Ró.
An tSailchis. Is abhainn a théann trí Chontae Fhear Manach í An tSailchis.
Abhainn na bhFiodh. Is abhainn a théann trí Chontae Aontroma í Abhainn na bhFiodh.
An tSuca. Abhainn laistigh d'Abhantrach na Sionainne in Éirinn, 133 km (82.5 míle) ar fhad is ea An tSuca (Béarla: "The River Suck"). Is í príomh-fo-abhainn Abhainn na Sionainne í. Buaileann sé leis An tSionainn ciliméadar ó dheas ó shráidbhaile Dhroichead na Sionainne.
Ainm.
Faightear ainm na habhann ón "suca" Éireannach, gan brí éiginnte, a thagann ó "succín", Meán-Ghaeilge, b’fhéidir, as "ómra."
Cúrsa.
Draenálann Abhainn na Suca limistéar 1,599 ciliméadar cearnach (617 méadar cearnach). Is cuid mhór den teorainn é idir Contae Ros Comáin agus Contae na Gaillimhe, ag sreabhadh feadh an taobh thiar de Chontae Ros Comáin. In éineacht leis an tSionainn ar an taobh thoir, cruthaíonn sí an fhoirm chúng fhada i ndeisceart Chontae Ros Comáin. 
Éiríonn an abhainn i gcnoic ar theorainn Chontae Mhaigh Eo agus Chontae Ros Comáin, agus téann sí ó Loch O'Flynn i dtreo ginearálta theas agus thoir theas. I measc na lonnaíochtaí cois na habhann tá Athleague, Béal Átha na Sluaighe, Béal Átha Feorainne, Béal Átha Mó, An Caisleán Riabhach, Glinsk, agus Tulrush, agus sreabhann sé isteach An tSionainn ciliméadar ó dheas ó shráidbhaile Dhroichead na Sionainne.
Tíreolaíocht.
Tá an t-uisce glan agus neamhthruaillithe agus sreabhann an abhainn trí tuath gan mhilleadh le móinteach, móinéir uisce agus talamh féaraigh. Tá roinnt stráicí ag sreabhadh go tapa agus tá cuid eile mall agus lúbach. Tá go leor bran, ruán, agus cúramán i roinnt codanna, agus tá péirse agus pike flúirseach freisin. Chun tuilte ag Béal Átha na Sluaighe a chosc, tógadh cora i 1885 díreach os cionn an droichid ceithre áirse, le doirse tarraingthe is féidir a ardú nuair a bhíonn tuile ag druidim.
Bealach Suca Valley.
Is cosán fad-achair é Bealach Suca Valley. Is bealach ciorclach 105 ciliméadar (65 míle) ar fhad é a thosaíonn agus a chríochnaíonn i gCaisleán Riabhach, Contae Ros Comáin. Ainmníonn Oifig na gCosán Náisiúnta de Chomhairle Spóirt na hÉireann é mar Chonair Náisiúnta Marcáilte ar Bhealach agus tá sé á bhainistiú ag Comhairle Contae Ros Comáin, Cuideachta Forbartha Comhtháite Ros Comáin agus Coiste Suca Valley.
An tSúileach. Is abhainn a théann trí Chontae Dhún na nGall í an tSúileach.
An Chláideach (Contae an Chabháin). Is abhainn a théann trí Chontae an Chabháin í an Chláideach.
Abhainn Fheartraí. Is abhainn a théann trí Chontae Chill Mhantáin í an Abhainn Fheartraí.
An Bhuais. Is abhainn a théann trí Chontae Aontroma í an Bhuais.
Cloch Dábhiolla. Dhá oileán amach ó chósta na hÉireann i Muir Éireann iad Cloch Dábhiolla.
Inis Coilt. Is oileán agus baile fearainn ar chósta na hÉireann í Inis Coilt.
Inis Pádraig. Is oileáin ar chósta na hÉireann iad Inis Pádraig.
Sugar Ray Robinson. Dornálaí Meiriceánach Afracach, a bhí ina churadh domhanda meánmheáchain as 1951-1952, ab ea Sugar Ray Robinson a rugadh "Walker Smith Jr" ar an 3 Bealtaine, 1921 in Ailey, Georgia, Georgia agus a fuair bás ar an 12 Aibreán 1989.
Áirítear é mar dhuine de na trodaithe is fearr riamh.
Wladimir Klitschko. Dornálaí Úcránach, atá ina churadh domhanda trom-mheáchain, is ea Wladimir Klitschko. Rugadh é ar 25 Márta, 1976. Tá aithne air mar "Dr. Steelhammer".
Oileán Sionnaigh. Is oileán ar chósta Bhaile Átha Cliath é Oileán Sionnaigh.
Reachrainn. Is oileán ar chósta na hÉireann é Reachrainn. Tá sé suite ceithre chiliméadar amach ó chósta Átha Cliath, i Muir Éireann. Is é an t-aon oileán amháin ar an gcósta thoir le daoine ina gcónaí air é. Murab ionann is na hoileáin ar chósta thiar na hÉireann, tá oidhreacht Lochlannach ar Reachrainn. Tháinig Lochlannaigh ón Danmhairg san ochtú haois agus chuir siad fúthu ar an oileán. Bhí Reachrainn faoi na Danair ar feadh trí chéad bliain, idir an t-ochtú agus an dara haois déag. Is leis an teaghlach Barings é ó 1904.
Stair.
Luathré na Meánaoise.
D’fhéadfadh sé gurb é Reachrainn an chéad áit in Éirinn a ndearna na hUigingigh ionsaí air. Scríobhtar in "Annála Uladh" don bhliain 795:Loscadh Rechrainne o geinntib &amp; Sci do choscradh &amp; do lomradh.Áfach, níl sé soiléir an é Reachrainn nó Reachraidh i gContae Aontrama atá i gceist san fhoinse seo.
Inis Mac Neasáin. Is oileáin ar chósta na hÉireann iad Inis Mac Neasáin.
Oileán Dheilginse. Is oileán ar chósta na hÉireann í Oileán Dheilginse. Tá sí suite i gcontae ríathach Dhún Laoghaire-Ráth an Dúin i gContae Bhaile Átha Cliath.
An Tuscar. Is oileáin ar chósta na hÉireann iad An Tuscar. 
Stair.
Básaíodh 61 duine nuair a thit Eitilt 712 in aice leis an Tuscar i gContae Loch Garman. Ní fios cad ba chúis leis. Eitleán Vickers Viscount 803 a bhí i gceist, ba leis an aerlíne Aer Lingus an t-eitleán.
Páirtí Náisiúnta Corparáidíoch. Páirtí polaitiúil faisisteach Éireannach ab ea an Páirtí Náisiúnta Corparáidíoch, páirtí polaitiúil a bhunaigh Eoin Ó Dufaigh i mí Meitheamh 1935, naoi mhí tar éis dó éirí as mar cheannaire Fhine Gael. 
An aidhm a bhí ag an bPáirtí Náisiúnta Corparáidíoch ná stát corparáidíoch a chur ar bun in Éirinn agus bhí an páirtí go mór in éadan an chumannachais freisin. Bhí eite míleata ag an bpáirtí darbh ainm na Léinte Glasa. Níor mhair an páirtí ach go 1937.
Seán Ó Cuirrín. Múinteoir agus aistritheoir Gaeilge a bhí i Seán Ó Cuirrín (1894–1980). Rugadh i mBaile na nGall Mór sa bhliain 1894 agus bhain sé amach a chéim ollscoile i gCorcaigh sa bhliain 1915. Ina dhiaidh sin bhí sé ag múineadh meánscoile i nGaeltacht na Rinne. Sa bhliain 1926, chuaigh sé ag teagasc i gColáiste Chnoc Mheilearaí, áit ar mhair sé ag obair go dtí go ndeachaigh sé ar pinsean sa bhliain 1959. Tá sé curtha i Reilig Mheilearaí.
Eisean a d'aistrigh an t-úrscéal uafáis "Dracula" le Bram Stoker go Gaeilge.
Na Sailtí. Dhá oileán bheaga ar chósta Ché na Cille Móire, Contae Loch Garman, Éire iad na Sailtí, mar atá an Sailte Mór (89 heicteár) agus an Sailte Beag (37 heicteár). Níl duine ná deoraí ina chónaí ann ó thús na 20ú aoise anuas. Ceadaíonn cónaitheoirí an oileáin, teaghlach Neale cuairteanna lae ar Great Saltee, cé nach bhfuil rochtain ar Little Saltee mar gheall ar na dálaí contúirteacha timpeall air.
Limistéar faoi Chosaint Speisialta atá ann agus é ina meán síolraithe don iliomad speicis amhail fulmaire, gainéad, seaga, saidhbhéar, foracha, crosán, puifín agus an rón glas.
Stair.
Rinne Bagenal Harvey iarracht éalú chun na Fraince, in éineacht le John Henry Colclough, in aimsir Éirí Amach 1798 in Éirinn. Bhíodar beirt i bhfolach in uaimh sna Sailtí sular gabhadh iad.
Oileán Fhóta. Is oileán ar chósta na hÉireann é Oileán Fhóta nó Fóite
An tOileán Mór (An Cóbh).  Is oileán Éireannach é an tOileán Mór (nó Oileán Mór an Bharraigh). Tá sé suite i ngar don Chóbh, Contae Chorcaí.
Oileán Cathail.  
Is oileán Éireannach é Oileán Cathail i gCuan Chorcaí.
Inis Sionnach. Is oileán Éireannach í Inis Sionnach.
Inis Píc (Cuan Chorcaí). Is oileán i gCuan Chorcaí, i gContae Chorcaí, in Éirinn í Inis Píc (Béarla: "Spike Island"), nó Príosún Dhún an Mhistéalaigh. Is ionad turasóireachta é inniu. 
Stair.
Tá an oileán beag an-stairiúil. Sa seachtú haois bhí mainistir ar an oileán agus manaigh ina gcónaí inti.  
Le 1300 bliain anuas bhí Inis Píc ina áit chónaithe ag círéibeoirí agus saighdiúirí dearga, captaein agus coirpigh, chomh maith le manaigh agus mainistreacha, peacaigh agus naoimh. 
San ochtú haois déag, bhunaigh na Sasanaigh dún. Is dúnfort réalta é (Dún an Mhistéalaigh). Ba í Inis Píc an príosún is mó do choirpigh ar domhan uair amháin. Baisteadh an teideal 'Dún an Mhistéalaigh' ar Phíc sa bhliain 1951. 
Bhí Pic in úsáid mar phríosún go dtí na go dtí 2004. Ba ann a cuireadh daoine óga nó maistíní (le iompar frithshóisialta, mar sahampla ag goid carranna agus ag tiomáint go dáinséarach). 
Sna blianta dár gcionn, chaith Comhairle Chontae Chorcaí sé mhilliún euro ag cóiriú na háite.
Turasóireacht.
Tá ionad turasóireachta ann anois. Is féidir cuairt a thabhairt ar an oileán ar bhád as Cóbh. Thug 45,000 duine cuairt ar an oileán i 2016.
Ag na Duaiseanna Taistil Domhanda sa Rúis i 2017, bronnadh an chéad duais ar Ionad Turasóireachta Inis Píc.
Oileán Inse Duine.  Is oileán Éireannach é Oileán Inse Duine.
Carraig Aonair. Is oileán Éireannach í Carraig Aonair.
Inis Uí Drisceoil. Is oileán Éireannach í Inis Uí Drisceoil in Iarthar Chorcaí. Bíonn idir 20-30 duine ina chónaí ar an oileán.
Inis Fada (Contae Chorcaí). Is oileán Éireannach í Inis Fada. Tá deichniúr ina gcónaí ar an oileán.
Oileán Faoide. Is oileán Éireannach é Oileán Faoide, atá suite san fharraige amuigh ó chósta thiar Chontae Chorcaí.
Garinis. Is oileán Éireannach é Garinis nó Oileán an Chuilinn. Tá an t-oileán suite sa chuan ag an nGleann Garbh in iarthar Chontae Chorcaí.
An tOileán Mór (Béarra). Is oileán Éireannach é an tOileán Mór. 
Bealoides agus Litríocht Ó Bhéarra.
S’iad na leabhair, a chuir Máirtín Verling i gcló, is mó go bhfuil foinsí le fáil faoi ainm an oileáin i nGaelinn. Táid so bunaithe ar an mbéaloideas i nGaelinn a bhailíodh i mBéarra faoi chúram an Comisiún Bealoideasa Éireann. Chífear os na dánta agus na scéalta seo go bhfuil leaganacha éagsúla den ainm in úsáid ach is fuirist a aithint gur “Oileán Mór Bhéarra” ainm an oileáin ó cheart. Toisc an ainm ceart a bheith chomh fada san bhí ciorracháin a ndéanamh go minic. S’iad “Oileán Bhéarra” (le Béarra sa tuiseal ginideach) “Oileán Béarra” agus “An t-Oileán Mór” na foirmeacha ciorraithe seo.
Sé an dán ‘Ráiseanna Bhaile Chaisleáin’ is fearr a léiríonn an tslí ina n-úsáidtí na foirmeacha difriúla den ainm.
Oileán Baoi. Is oileán Éireannach é Oileán Baoi.
Oileán na gCánóg. Is oileán Éireannach é Oileán na gCánóg. 
An t-éiceachóras.
Limistéar faoi Chosaint Speisialta atá ann agus é ina meán síolraithe don iliomad speicis amhail gobdhearg, agus an puifín.
Sceilig Bheag. Is oileán Éireannach í Sceilig Bheag.
Na Scealaga. Is oileáin Éireannacha iad na Scealaga. Tá dhá oileán scile ann, Sceilig Mhichíl, an ceann is mó agus Sceilig Bheag an ceann is lú.
Inis na Bró. Is oileán Éireannach í Inis na Bró.
Inis Mhic Aoibhleáin. Ceann de na Blascaodaí i gContae Chiarraí is ea Inis Mhic Aoibhleáin. Tá sé suite taobh istigh de bharúntacht Chorca Dhuibhne. Is é an áit is faide siar in Éirinn, seachas an Tiaracht agus roinnt carraigeacha.
An Tiaracht. Is oileán sna Blascaodaí, i gContae Chiarraí, í an Tiaracht. Tá teach solais ar a chósta thiar. Póraíonn puifíní agus cánóga dubha ar an oileán.
Inis Tuaisceart. Is é Inis Tuaisceart an t-oileán is faide ó thuaidh de na Blascaodaí i gContae Chiarraí. Tugtar an Fear Marbh air freisin mar gheall ar an gcuma atá air ón mórthír (mar atá sa ghrianghraf ar dheis).
Tá coilíneachtaí tábhachtacha éanlaithe mhara ar Inis Tuaisceart, chomh maith le go leor fothracha foirgnimh cloiche ársa.
Is díol suntais ar leith í an choilíneacht de ghuairdill atá ann. Sa bhliain 2000, bhí níos mó ná 27,000 péire ann de réir an tsuirbhé Seabird 2000 — an choilíneacht is mó in Éirinn.
Na Machairí. Is oileáin iad na Machairí nó Oileáin an Mhachaire, i gContae Chiarraí. Tá na hoileáin tréigthe anois. Tá fothracha mainistir Mheánaoiseach tábhachtach ag Oileán t-Seanaigh / Illauntannig. Bhí an mhainistir ceangailte le Naomh Seanán.
Tá ocht n-oileán ann:
Oileán na gCanánach. Is oileán Éireannach í Oileán na gCanánach.
Inis Cathaigh. Is oileán í Inis Cathaigh (Scattery island), amach ó bhruach thuaidh Inbhear na Sionainne. B'é Cathach an t-ainm a bhí ar an ollphéist a bhí ann fadó. Tá Teampall an Chnoic thuas ar thalamh ard, an áit, de réir an tseanchais, ar fhág aingeal Seanán ionas go n-aimseodh sé – agus ansin go ruaigfeadh sé – an ollphéist mhara uafásach, an Cathach sa 6ú haois. 
Tá Ard na nAingeal, an cnoc is airde ar Inis Cathaigh, 68 méadar os cionn leibhéal na farraige 
Stair.
Is suíomh lonnaíochta luath-Chríostaí í Inis Cathaigh. Thóg Naomh Seanán, a rugadh sa cheantar seo, an mhainistir go luath sa séú haois. Bhí cloigtheach ollmhór mar chuid di, atá 36 méadar ar airde, agus é ar cheann de na cloigthithe is airde in Éirinn.
Tá fothraigh de shé theampall ar an suíomh chomh maith. Tá Teampall an Chnoic thuas ar thalamh ard, an áit, de réir an tseanchais, ar fhág aingeal Seanán ionas go n-aimseodh sé – agus ansin go ruaigfeadh sé – an ollphéist mhara uafásach, an Cathach. Creidtear go bhfuil Seanán curtha in aice le ceann eile de na teampaill mheánaoiseacha.
Rinneadh ionradh ar Inis Cathaigh mórán uaireanta thar na haoiseanna. Chreid na Lochlannaigh go háirithe go raibh maoin agus rachmas sa mhainistir agus chuaigh siad ar ais arís agus arís eile chun slad a dhéanamh uirthi.
Tá bataire gunna ó ré Napoleon. 
Cuairt.
Is féidir dul chuig an oileán ar thuras gearr báid inniu, ó Chill Rois, Co. an Chláir. 
Tá fothraigh de shé theampall ar an suíomh.
Tá turas treoraithe ann, a chríochnaíonn san ionad cuairteoirí, Lárionad Inis Cathaigh, sean-teachín oileáin ina bhfuil earraí ar taispeáint, lena n-áirítear cloch oghaim. Le cairt dathúcháin, cuirfear siamsaíocht ar fáil do leanaí. Tógann an chuairt iomlán timpeall ar dhá uair go leith.
Tá teach solais ann atá fós ag feidhmiú.
Oileán Eide. Is oileán Éireannach é Oileán Eide. Tá sé i Cuan na Gaillimhe.
Garmna. Is oileán Éireannach é Garmna. Tá an oileán lonnaithe in iar dheisceart Gaeltacht Connamara. 
An Ghaeilge i nGarmna.
I ndaonáireamh 2016 dúirt 94.8% de mhuintir an oileáin go raibh Gaeilge acu agus dúirt 90.6% go labhraíonn siad Gaeilge gach lá.
Inis Ní. Oileán beag de chuid na hÉireann is ea í Inis Ní. Tá an t-oileán seo suite i gCuan Chloch na Rón amach as chósta Chonamara. Bhí 26 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2006. De réir an daonáirimh a ndeachaigh i bhfeidhm in 2011, bhí ardú ar líon na muintire go 43.
Iomaí. Is oileán Éireannach amach ó chósta Contae na Gaillimhe í Iomaí (nó "Iomaidh", "Iomaidh Féichín", "Oileán Iomaidhe" ). Bíonn rásaíocht capall ar an trá gach samhradh. Suíomh de mhainistir Éireannach is ea Iomaidh (Béarla: Omey), ar bhunagh Naomh Féichín í sa 7tú haois. 
Dúnadh an Scoil Náisiúnta i 1973.
Ardoileán. Is oileáin neamhátrithe Éireannach é Ardoileán. Tá sé suite amach ó chósta iar thuaidh Chonamara i gContae na Gaillimhe. Tá fothracha de sheanmhainistir ann.