Trelis/gawiki huggingface dataset:
Téada an ghutha. Dhá fhilleadh mhatánacha sa laraing, taobh istigh d'úll na scornaí. An-solúbtha, agus tógtar le chéile iad chun bac a chur le haershreabh le linn urlabhra. Critheann siad ansin, ag déanamh an ghutha, agus feidhmíonn siad i bhfuaimniú na ngutaí go léir is cuid de na consain. Feidhmítear iad freisin chun airde an ghutha a athrú (ardaíonn an airde nuair a mhéadaíonn minicíocht an chreatha) agus tagann siad san áireamh nuair a dhéantar toin dhifriúla gutha. Nuair a bhíonn siad lánoscailte, sreabhann an t-aer go saor, mar a tharlaíonn i gcogarnaíl agus nuair a bhíonn h á fhuaimniú.
Téadcheathairéad. Grúpa ina bhfuil dhá veidhlín, vióla is dordveidhil, agus/nó píosa ceoil i gcomhair an ghrúpa sin. Ó lár an 18ú céad, glactar leis an téadcheathairéad mar an gceol is an cheolfhoireann is sásúla i gcomhair ceol aireagail. Ba é Haydn an chéad chumadóir suntasach téadcheathairéad: bhunaigh sé an struchtúr 4 ghluaiseacht agus scríobh cuid de na sárshaothair luatha sa bhfoirm sin. Chuir máistrí na Víne, Mozart, Beethoven is Schubert, go mór cruthaitheach leis an bhfoirm. Ba thábhtachtach Bartók is Shostakovich i gcumadh téadcheathairéad níos déanaí.
Téaduirlis. Is éard is téaduirlis ann ná gléas ceoil a ngintear an fhuaim trí chrith sreinge rite nó roinnt sreang rite, déanta as caolán, miotal nó níolón. Déantar na creathanna trí bhogha a oibriú thar na sreanga, nó na sreanga a bhualadh nó a phiocadh. Bíonn difríochtaí i líon na sreang is a dtiúnadh, ach de bharr gur deacair sreang amháin a oibriú le bogha gan teagmháil leis na sreanga cóngaracha, fiú agus droichead cuartha ar an ionstraim, de ghnáth ní bhíonn thar 6 shreang ar uirlisí bogha. Bíonn 4 shreang ar na gnáthghléasanna bogha sa cheolfhoireann anois: an veidhlín, an vióla, an dordveidhil is an t-olldord (ach amháin in olldord annamh le 5 shreang). Cuirtear méarchláir in oiriúint ar chuid de na téaduirlisí a phioctar. Seinntear cuid eile le bataí nó casúir, nó pioctar nó méaraítear iad le méara nó figíní. I gcásanna áirithe stoptar na sreanga, de ghnáth le brú mhéara an tseinnteora, chun airdí éagsúla a sheinm, ach seinntear cuid mhaith eile oscailte gan stopadh. Nuair a stoptar iad, bíonn cipíní méire (bandaí ardaithe miotail, caoláin nó adhmaid) ar an méarbhord chun go mbíonn sé éasca na nótaí cruinne a aimsiú is nótaí soiléire a dhéanamh. Is gléasanna pobail cuid mhaith de na huirlisí gan bhogha, agus is í an t-aon cheann a fhaightear i gceolfhoireann an lae inniu ná an chláirseach. Is féidir uirlisí bogha a phiocadh freisin, teicníocht a dtugtar "pizzicato" uirthi.
Teagasc ríomhchuidithe. Úsáid ríomhairí mar mhúinteoirí cuidithe agus chun cuidiú le múineadh ar shlite éagsúla. Le bogearraí cuí is féidir le ríomhaire eolas a sholáthar, ceisteanna a chur, freagairt ar fhreagairtí an mhic léinn, scrúdaithe ilroghnacha a riaradh is a mharcáil, agus cuid mhaith eile. Tugtar "foghlaim ríomhchuidithe", nó "ríomhbhunaithe", air freisin.
Teaghráin. Teoiric mheabhraitheach chandamach a chuimsíonn na fórsaí nádúrtha go léir, agus a dhéanann iarracht na deacrachtaí a bhain le scéimeanna aontaithe na bhfórsaí a saothraíodh roimhe seo leis an imtharraingt a chuimsiú. Thairg an fisicí Briotanach Micheal Green is an fisicí Meiriceánach John Schwartz an scéim seo i 1984. Tá an teoiric bunaithe ar bhunsreangán fo-mhicreascópach fadaithe, in ionad an ghnáthbhunphointe, agus cuimsíonn an fhorshiméadracht. Níl an teoiric comhsheasmhach ach i 10 dtoise, agus níl aon fhianaise ná sonraí turgnamhacha a thacaíonn léi.
Teallach oscailte. Modh déantúsaíochta cruach is ea teallach oscailte, a leag William Siemens (1823-1883) amach don chéad uair sa bhliain 1860. Chuir Pierre-Émile Martin (1824-1915) an teicníc i bhfeidhm go rathúil i 1864. 
Ní bhíonn an garbhiarann leáite i dteagmháil in aon chor leis an mbreosla a sholáthraíonn an teas, ach amháin leis na lasracha ón dó, a imríonn ar theallach éadomhain a choinníonn garbhiarann, seaniarann is flosc. 
Is féidir an chruach a tharraingt amach as go leanúnach. Feidhmíonn sé le hiarann ó mhianaigh, rud nach féidir a dhéanamh le próiseas Bessemer.
Cheap Karl Siemens i 1870 an fhoirnéis stua leictrigh; cruthaíodh an stua faoin soitheach leáite chun an miotal a théamh go hindíreach.
Teampara. Modh péintéireachta, de ghnáth ar phainéil ullmhaithe adhmaid, le hábhair datha phúdraithe measctha le buíocán uibhe is uisce. Bhíodh sé normálta sa Mheánaois, agus níor tháinig aon rud ina ionad gur éirigh an olaphéintéireacht an-choiteann go déanach sa 15ú céad.
Teanga ardleibhéil. Teanga ríomhaireachta ina bhfuil gach treoir nó ráiteas coibhéiseach le cuid mhaith treoracha treoirchóid (na treoracha is féidir leis an ríomhaire a thuiscint go díreach). Scríobhtar teanga ardleibhéil — cosúil le Basic, Fortran is Pascal—i nodaireacht ar féidir le húsáideoir iad a thuiscint éasca go leor mar go bhfuil siad gar don Bhéarla. Is féidir le ríomhchlár atá scríofa i dteanga ardleibhéil rith de ghnáth i ríomhaire ina bhfuil léirmhínitheoir nó tiomsaitheoir atá oiriúnach don teanga sin ann. Aistríonn an tiomsaitheoir na treoracha sa teanga ardleibhéil chuig treoracha sa teanga íseal-leibhéil.
Teanga díolama. Sraith neamónach cuí a chomhfhreagraíonn do threoracha treoirchóid láraonad ar leith próiseála nó micreaphróiseálaí, sainmhínithe ag an déantúsóir. Is áisiúla an teanga díolama don chláraitheoir ná an treoirchód féin, agus aistrítear (díolaimítear) ansin chuig treoirchód í ag ríomhchlár diolama, a dtugtar "an díolamóir" air.
Teanga iarratais. Is éard is teanga iarratais ann ná teanga ríomhaireachta a chuireann cuid mhaith córais bainistíochta bunachar sonraí ar fáil chun cabhair a thabhairt don úsáideoir iarratais ghinearálta chuí a dhréachtadh ar na sonraí atá stóráilte sa bhunachar. Is í SQL an ceann is coitianta.
Teanga íseal-leibhéil. Teanga ríomhaireachta, cosúil le teanga tiomsaitheora nó díolama, a bhfuil gach treoir ar leith inti ag freagairt d'oibríocht amháin ar leith de chuid an phróiseálaí. Ní féidir ríomhchlár a scríobhtar i dteanga íseal-leibhéil a rith ach i ríomhaire le próiseálaí den saghas cuí.
Teanga tuairisciú doiciméad. Bealach chun doiciméid a láimhseáil go comhsheasmhach i ríomhairí, trí chóid ar leith (lipéid). Ba é HTML (Teanga mharcála Hipirtéacs) an chéad chóras den saghas seo, agus bhain sé úsáid as lipéid chun cineálacha eiliminte sa doiciméad a chur in iúl (mar shampla, príomhcheannteideal, fo-cheannteideal, ceannscríbhinn ar fhigiúr, is mar sin de). Baineann brabhsálaí Gréasáin úsáid as na lipéid chun an doiciméad a chur os comhair an úsáideora. Is prótacal é HTTP (Prótacal Aistrithe Hipirtéacs) chun doiciméid atá stóráilte ar an ngréasán uiledhomhanda a aimsiú is a aistriú thar an Idirlíon ó ionad amháin eile go dtí an brabhsálaí. Is feabhsú ar HTML an teanga XML (Teanga mharcála Inbhreisithe) ar féidir leis níos mó eilimintí éagsúla (mar shampla, seichimh físeán) a chuimsiú sa doiciméad atá le haistriú.
Teangeolaíocht ríomhaireachtúil. Saothrú is feidhmiú teicníochtaí staitistiúla is ríomhaireachtúla mar chuid den staidéar ar theangacha. I measc na staidéar a dhéantar tá anailísiú minicíocht focal áirithe chun scríbhneoireacht téacs a anailísiú, mar shampla chun údar an téacs a chur le bonn, úsáid ríomhairí in anailísiú is sintéis urlabhra, staidéar ar theicníochtaí aistrithe uathoibríoch, agus saothrú mionsamhlacha ríomhaireachtúla struchtúir is idirghníomhú teangeolaíochta mar chuid den taighde ar intleacht shaorga.
Teannáil an bháis. Stalcadh neamhbhuan iarbháis na colainne mar gheall ar ídiú trífhosfáit adanóicín (ATP) agus fosfaraíl chréitínín sna snáithíní matánacha cnámharlaigh. Braitheann a tús cuid mhaith ar chúis an bháis is teocht na timpeallachta, ach tosaíonn sí de ghnáth timpeall 3 uair tar éis bháis agus bíonn iomlánaithe timpeall 9 n-uair ina dhiaidh sin. Leanann sí ar feadh 3-4 lá, agus ansin filleann boige don cholainn.
Teannánaíteas. Athlasadh teannáin, an corda snáithíneach a cheanglaíonn matán le cnámh. Bíonn pian iarmharach ar an gcuid chorraithe, go príomha nuair a bhogann sí. Straidhn arís is arís eile ar an teannán is bun leis, agus is féidir é a mhaolú le tréimhse scíthe. Mar shampla, is teannánaíteas i dteannán na huillinne é uillinn leadóige.
Teannas dromchla. Airí dromchla leachta. Soláthraíonn sé an saghas craicinn a dhealraíonn a bheith ar leachtanna, a choinníonn ola i mbraoiníní is a ligeann d'fheithidí áirithe locháin siúl ar an uisce. Éiríonn sé ón bhfíoras nach bhfuil aon mhóilín leachta sa dromchla timpeallaithe ag móilíní an leachta de bhrí go bhfuil aer i dteagmháil leis os a chionn. Bíonn fórsa aomtha na móilíní leachta faoin dromchla níos láidre ná an fórsa lag aomtha ón aer os a chionn. Tomhaistear an teannas dromchla i niútain in aghaidh an mhéadair (N m). Braitheann teannas dromchla leachta ar an teocht (laghdaíonn sé nuair a ardaíonn an teocht) agus an gás atá i dteagmháil leis. Bíonn cuma leaisteach ar dhromchlaí leachtanna, mar shampla i mbolgáin aeir is scannáin gallúnaí.
Teannóg. Orgán lena ngreamaíonn plandaí dreapaire le tacaíochtaí. Díorthaítear iad ó dhuilleoga modhnaithe, géaga nó bláthraí. Cornann an chuid is mó de na teannóga timpeall na dtacaíochtaí, ach i gcásanna eile críochnaíonn siad i mburla greamannach, cosúil le súiteoir. Tá cuid an-bheag díobh fótatrópach agus fásann isteach i scoilteanna dorcha sa tacaíocht.
Tearanadón. Teireasár ollmhór ón tréimhse dhéanach Chailceach i Meiriceá Thuaidh. An réise sciathán suas le 7 m, an gob fada gan fiacla cothromaithe ag cíor chnámhach ag fás ó alt an mhuiníl, an t-eireaball laghdaithe ina sciotán gearr. Is dócha go n-itheadh sé éisc. Dúchasach i Meiriceá Thuaidh timpeall na farraige intíre a bhí ansin anallód. Cé nár dhineasár é (dála na dteireasár uile), bíonn sé in go leor leabhar faoi na dineasáir.
Tearmann ainmhithe fiáine. Réimse talún a chuirtear in áirithe go buan chun ainmhithe fiáine a chosaint is a chothú, cosúil leis an Masai Mara sa Chéinia, an Serengeti sa Tansáin, agus an Mhórsceir Bhacainneach san Astráil. Go hidéalach, b'fhearr fásach, fairsing a dóthain chun an líon ainmhithe is plandaí ann a choinneáil marthanach. Agus an brú ar acmhainní talún, uisce is farraige á mhéadú ar fud an Domhain, is féidir go gcomhlíonfaidh tearmainn mar seo aidhmeanna eile freisin, mar a dhéanann rialtas na hIndinéise maidir le páirc nua foraois bháistí ar oileán Sulawesi ina bhfuil an fhoraois á caomhnú chun an abhantrach is na feirmeacha ríse thíos an abhainn a chosaint ón bhforaois.
Teas folaigh. Is éard atá i gceist leis an teas folaigh ná an teas a ionsúnn ábhar íon soladach agus é ag leá ag a leáphointe, mar a bhfanann a theocht tairiseach go mbíonn an t-ábhar go léir leachtach (an teas folaigh leáite), agus an teas a ionsúnn an t-ábhar leachtach is é ag fiuchadh ag a fhiuchphointe, mar a bhfanann a theocht tairiseach go mbíonn an t-ábhar go léir galaithe (an teas folaigh galaithe). Bíonn an teas folaigh céanna i gceist nuair a reonn an leacht ina sholad (an teas folaigh reoite) agus an teas folaigh leáite, ach amháin go gcailleann an leacht an teas seo. Mar an gcéanna, nuair a chomhdhlúthaíonn an ghal ina leacht, is ionann an teas folaigh a chailleann an ghal (an teas folaigh comhdhlúthaithe) is an teas folaigh galaithe. I gcás oighir ag 0 °C, is é 3.34 × 10 J kg an teas folaigh leáite. I gcás uisce ag 100 °C, is é 2.26 × 10 J kg an teas folaigh galaithe.
Teas griofadach. Neamhord coitianta ginearálta craicinn a fhaigheann daoine i dtíortha trópaiceacha agus a chuireann isteach ar réigiúin theoranta an chraicinn i dtíortha teo measartha. Tarlaíonn bac i nduchtanna na bhfaireog allais, agus dá thoradh sin réimse goiríní beaga dearga (papúil) a spreagann tochas.
Teasaonad Briotanach. Seanaonad sa teirmidinimic a dtugtar an tsiombail "btu" air. 1 btu = 1055 J (giúl, aonad an SI), a shainmhínítí mar an oiread teasa chun teocht punt uisce a ardú ó 63 °F go 64 °F. Is ionann teirm, seanaonad eile teasa eile, is 105 btu.
Teascadh. Obráid máinliachta ina mbaintear ball den cholainn de bharr galair nó gortaithe. Déantar é nuair a bhíonn damáiste doleasaithe déanta don bhall ionas nach bhfeidhmíonn sé, agus baol go leathfaidh galar nó ionfhabhtú don chuid eile den cholainn. Go minic is gá méar láimhe, méar coise, nó fiú géag iomlán a theascadh mar thoradh ar aimhréidh diaibéitis. Uaireanta is féidir próistéis a chur in ionad an bhaill theasctha (mar shampla, cos shaorga).
Teascán. Léaráid ailtireachta nó innealtóireachta a thaispeánann trasghearradh, le struchtúr inmheánach foirgnimh, innill nó réada ar bith eile. Tarraingítear an réad díreach is dá mbeadh sé trasghearrtha ag plána samhailteach, an píosa idir an féachadóir is an plána gearrtha bainte. Roghnaítear uillinn an phlána ghearrtha chun na hairíonna is na mionpháirteanna is gá a léiriú.
Teasdíonadh. Insliú teirmeach. Tarlaíonn seoladh teasa trasna aon ábhair nuair a bhíonn grádán teochta trasna an ábhair sin. Aistrítear an teas síos an grádán go leanúnach ón taobh ag teocht ard go dtí an taobh ag teocht íseal. Braitheann an méid teasa a sheoltar trasna an chisil in aghaidh an tsoicind (an teaschumhacht sheolta) ar an ngrádán teochta, achar an chisil trína seoltar an teas, agus tairiseach an ábhair féin ar a dtugtar a "sheoltacht theirmeach". Seoltóirí maithe is ea na miotail, agus is drochsheoltóirí (inslitheoirí) iad adhmad, ábhair phlaisteacha, is ábhair ghásacha. Is teasdíontóir ábhar nach bhfuil go maith chun seolta. Is féidir teasdíonadh a chur i bhfeidhm is an teaschumhacht sheolta a laghdú, ní hamháin trí theasdíontóir a roghnú, ach an fhairsinge a laghdú nó tiús an ábhair theasdíonta a mhéadú. I seoladh teasa, is é an rud is mó a tharlaíonn ná malartú fuinnimh chinéitigh idir leictreoin san ábhar trí bhíthin na dteagmhálacha eatarthu. Is mó an fuinneamh cinéiteach atá ag leictreoin na móilíní ar an taobh te den ábhar ná iad siúd ar an taobh fuar. Is mó iad teagmhálacha na leictreon teo le leictreoin a bhfuil fuinneamh níos lú acu, agus mar sin bronnann siad breis fuinnimh ar na leictreoin sa tsraith den ábhar atá níos ísle ar an ngrádán teochta. Mar sin, brúitear teasfhuinneamh síos an grádán sin. Déantar pota cócaireachta as miotal mar chopar nó alúmanam atá araon ina n-ábhair sheoltacha, chun gur féidir an teas a sheoladh isteach ann go héasca. Ach déantar cos an phota as adhmad nó plaisteach éigin (nó clúdaítear lena leithéid d'ábhar teasdíonach í) chun cosc a chur ar sheoladh teasa go dtí lámh an chócaire. Is beag an seoladh teasa a tharlaíonn trí fhionnadh ainmhithe is cleití éan, toisc an oiread sin aeir a bheith gafa iontu. Tugann na hábhair sin teasdíonadh díreach, cosúil le héadach olla.
Teasfhulangaigh. Ábhair nach ndíchumtar nó nach n-athraítear go ceimiceach nuair a nochtar do theocht ard iad. Mar sin, is an-áisiúil iad mar shoithigh, ábhair struchtúrtha, agus comhbhaill in oibrithe miotalóireachta cosúil le líneáil foirnéise. Is ábhair nádúrtha mar seo silice, alúmana is cré thine. Tá teasfhulangaigh shaorga ann freisin, ina measc na cairbídí is na nitridí, nach leánn ach ag teocht fhíorard agus a úsáidtear i stáisiúin núicléacha leictreacha.
Teicneolaíocht faisnéise. Gnáth-théarma ar an raon teicneolaíochtaí chun eolas (sonraí, téacs, líníochtaí, taifid fuaime, físe is eile) a phróiseáil is a aistriú le ríomhairí, leictreonaic dhigiteach agus teileachumarsáid. Le forbairtí teicniúla sna 1970idí-1980idí, iomlánú ar ollscála, agus modhanna cumarsáide satailíte is optúla, tharla fás an-mhór maidir leis na heolaíochtaí seo is a bhfeidhmeanna trádálacha. 
Baineann an réimse gaolmhar, innealtóireacht faisnéise, le hanailísiú is dearadh na gcórais nua ríomhaire agus saothrú na mbogearraí tacaíochta.
Teicnidhath. Technicolor, trádainm ar an gcóras idirnáisiúnta cineamatagrafaíochta daite a bhí ceannasach i 1935-1955. Ceamaraí 3 stiall a d'úsáidtí, agus dhéantaí an iliomad clónna le scaoileadh amach do na pictiúrlanna trí phróiseas fótaimheicniúil aistriú datha. Fiú tar éis tabhairt isteach na gclaonchlónna daite i 1953, lean úsáid an tseanphróisis isteach sna 1970idí.
Digitiú. I dtarchur is taifeadadh fuaime is físe, tiontú an chomhartha analógaigh (a chódaíonn d'fhuaimthonnta nó gile íomhá) atá ag athrú go leanúnach ina shraith luachanna códaithe uimhriúla. 
Déantar an bunchomhartha a shampláil ag eatraimh rialta, minic a dhóthain chun na hathruithe sa chomhartha a léiriú, agus sanntar sraith cainníochtaí scoite uimhriúla don luach meandarach. Déantar iad a chur i ngrúpaí (bearta) de chomharthaí simplí air/as, 1/0 (giotáin), atá deacair a dhíchumadh is éasca a ionramháil. Sa ghlacadóir tiontaítear an comhartha digiteach ar ais ina chomhartha leanúnach analógach le léiriú mar fhuaim nó íomhá. 
Chun mionsonraí míne teilifíse a thaifeadadh is a atáirgeadh, is gá sampláil a dhéanamh 13.5 milliún uair gach soicind (13.5 MHz) le bearta 8 ngiotán chun 256 leibhéal gile a chuimsiú le hard-dílseacht. 
Maidir le fuaim, is leor an tsampláil a dhéanamh ag 48 kHz, ach is gá bearta 20 giotán chun an scála déine iomlán fuaime a chuimsiú.
Teicstílí míleata. Teicstílí ardfheidhmíochta a úsáidtear i gcomhair aidhmeanna saighdiúirí. Baineadh feidhm mhíleata as cuid acu ar dtús. Mar shampla, orlón i gcomhair paraisiút, agus Kevlar i gcomhair veisteanna píléardhíonacha is éadaí dódhíonacha.
Teicteonaic. Staidéar ar struchtúr screamh an Domhain, go príomha na próisis cosúil le gluaisne na gcarraigeacha le linn fillte, éasctha is fodhuchtaithe i screamh an Domhain, agus na próisis a bhaineann leis na gluaisní sin.
Teictít. Dreigít chruinn mhaol ghloiniúil le trastomhas timpeall 0.1-100 mm.
Teileabhaincéireacht. Córas chun gnó bainc a dhéanamh trí líonra teileachumarsáide. Trí nasc idirghníomhach idir úsáideoir is banc a dhéantar é, leis an Idirlíon den chuid is mó.
Teileachló. Seanfhoirm teirminéil, bunaithe ar mhéarchlár/printéir, a d'úsáidtí chun ceangal le ríomhaire go dtí 1990 nó mar sin. Bhí sé mall neamhiontaofa, agus de réir a chéile cuireadh an t-aonad amharcthaispeána (VDU), agus printéir scartha le húsáid nuair a bheadh gá le cruachóip, ina ionad.
Teileachomhdháil. Ceangal cuid mhaith ionad le chéile trí naisc teilifíse chun teileachumarsáid leanúnach íomhá is fuaime a sholáthar. I gcórais áirithe, léirítear na híomhánna mar shraith frámaí socaire in ionad íomhá leanúnach chun bandaleithead an chraolta a laghdú.
Teileachumarsáid sho-ghluaiste. Córas a chuireann ar fáil bealach éasca caothúil le cumarsáid a dhéanamh do dhaoine ar mian leo a bheith i dteagmháil is iad ag taisteal. 
An chéad chóras mar seo ab ea an raidió longiompartha, agus thar am forbraíodh é sin go mór, i gcomhair feidhmeanna míleata go háirithe. 
I láthair na huaire cuimsíonn an téarma seo raidió CB (banda na saoránach), glaoireacht raidió, agus teileafóin gluaisteáin is iniompartha a bhíonn bunaithe ar raidió ceallach. 
I raidió ceallach bíonn tarchuradóirí raidió, gach ceann ag clúdach fairsinge bheag tíre (cill), ag tarchur is ag glacadh glaonna a bhaineann leis an gcóras teileachumarsáide. 
B'fhorbairt mhór sna 1990idí dírdhiailiú glaonna le sás láimhe ar leith. 
Faoi seo tá na sásanna láimhe forbartha chun feidhmiú mar chomhéadan le ríomhairí sa bhaile is in áiteanna eile le fuaim is ceol a ghlacadh, agus ríomhphoist, pictiúir, físeanna is scannáin a tharchur is a ghlacadh.
Teiléacs. Is é is teiléacs ann ná córas idirnáisiúnta teileagrafaíochta ina dtarchuireann na línte teileafóin teachtaireachtaí clóbhuailte. 
Bíonn trealamh chun na focail clóbhuailte a chlaochlú ina gcomharthaí leictreacha, agus a mhalairt (teiliprintéirí). 
Bhíodh a ghlaochomhartha is a uimhir féin ag gach rannpháirtí sa chóras. Saor go leor a bhí sé, ach timpeall 1990 bhí an córas facs tar éis teacht ina ionad, agus ó shin is é an ríomhphost an córas ardcheannasach.
Teileafón sceitseála. Córas, ceangailte leis an líonra teileafóin, lenar féidir líníochtaí is sceitsí a tharchur i bhfad chuig trealamh cuí glactha. 
Seolann scáileán tadhallíogair sceitsí trí ríomhaire is líne teileafóin don ghlacadóir.
Teileamhargaíocht. Córas margaíochta a bhaineann feidhm as an teileafón chun freagairtí a fháil ar fhógraí a mbíonn uimhreacha teileafóin orthu. 
Faigheann an t-úsáideoir teileafóin glaonna, tógann na horduithe, agus déanann na socruithe chun eolas, leabhráin is earraí a sheoladh amach do chustaiméirí.
Bíonn sé i gceist freisin glaonna a chur ar ábhair custaiméara le heolas margaíochta chun orduithe is spéis a spreagadh.
Teileapórtáil chandamach. Bealach chun eolas candamach a aistriú ó áit amháin go háit eile. Thairg an fisicí Meiriceánach Charles Bennett is a chomhghleacaithe an coincheap i 1993, agus thug Anton Zeilinger is daoine eile an chéad léiriú air i 1996. I dteileapórtáil bunaithe ar fhótóin, is féidir staid an fhótón teachtaire (treoshuíomh a ghuaire, mar shampla) a chur ar fhótón glacadóra i bhfad amach, rud a dhíothaíonn staid an bhunfhótón teachtaire. Baineann teileapórtáil feidhm as feiniméin na haimhréidhe candamaí. Tugann sí aistriú iontaofa eolais chandamaigh ó phointe go pointe, mar a dhéantar i ríomhaire candamach, ag seachaint fadhbanna a fhéadfaidh éirí as leochaileacht na staideanna candamacha. Ach níl aon chumas ann réada móra a iompar ó áit go háit. I 2004 d'éirigh le heolaithe, ag obair go neamhspleách san Astráil is sna Stáit Aontaithe, teileapórtáil a dhéanamh go rathúil ar adaimh trí aistriú giotán candamach (cúighiotán) ó adamh amháin go hadamh eile, le cabhair an 3ú adamh cabhraitheach.
Teileascóp. Ionstraim optúil chun íomhánna formhéadaithe a dhéanamh de réada cianda. Seans go raibh a leithéid ann níos luaithe, ach tháinig sé in úsáid fhorleathan san Eoraip go luath sa 17ú céad tar éis do Galileo is Lippershey samplaí rathúla a dhéanamh timpeall 1608. 
Cruthaíonn teileascóp réalteolaíoch íomhá inbhéartaithe den fhrithne ach le réimse níos mó radhairc is formhéadú níos mó ná teileascóip dhomhanda (le híomhá ingearach). 
I dteileascóp athraonta, úsáidtear lionsa chun na gathanna solais a fhócasú, modh oibre a d'úsáid Galileo den chéad uair sa réalteolaíocht. Ina fhoirm nua-aoiseach le hiomrall crómatach na lionsaí ceartaithe, bíonn an teileascóp seo in úsáid fhorleathan, i measc amaitéarach go háirithe. 
I dteileascóp frithchaiteach, is le scáthán parabóileach a fhócasaítear na gathanna solais, modh oibre a d'úsáid Newton sa réalteolaíocht den chéad uair, de bhrí gur thuig sé gur réiteach é ar iomrall crómatach na lionsaí. 
D'fhorbair William Herschel (1738-1822) bealaí chun scátháin mhóra phríomhúla a theilgean i 1783. Is teileascóip mar seo na teileascóip is mó ar Domhan go léir. 
Nuair a bhíonn gnóthaí ar leith le déanamh, cosúil le grianghrafadóireacht, bíonn córas lionsaí is scáthán in úsáid, mar áta i gceamara Schmidt. Bailíonn radaiteileascóip astaíochtaí raidió cosmacha ó fhoinsí neamhaí agus déanann anailís orthu. Mias pharabólóideach bhailithe instiúrtha a bhíonn sa teileascóp seo, le brathadóir lárnach atá ceangailte le haimplitheoirí. 
Is féidir foinsí na dtonnta raidió a léiriú trí chóras anailíse íomhánna mar phictiúir cosúil le grianghrafanna. I radathrasnamhéadar bíonn grúpa aeróg instiúrtha a tharchuireann a gcomharthaí chuig comhghlacadóir, agus is féidir íomhánna d'fhoinsí tonnta raidió sa chosmas le híogaire is cruinneas níos fearr a fháil leis seo. 
Bíonn teileascóip do shaghsanna eile radaíochta (infridhearg, ultraivialait, X-ghathach is eile) in úsáid freisin, cuid acu ar shatailítí os cionn atmaisféar an Domhain.
Teileascóp ciorcail fhadlínigh. Is éard is teileascóp ciorcail fhadlínigh ann ná teileascóp a dheartar go háirithe chun reanna neamhaí a bhrath is iad ag trasnú na fadlíne. Tugtar "ciorcal trasdula" air freisin. Suitear é ar ais fhosaithe soir-siar, é in ann luascadh ó thuaidh is ó dheas amháin, agus úsáidtear é chun am trasdula gach réalta thar an bhfadlíne áitiúil a thomhas. San am atá thart bhíodh sé tábhachtach chun ionaid réaltaí a chinneadh, ach anois is chun gluaiseachtaí neamhrialta i rothlú an Domhain a bhrath is a thomhas a úsáidtear é. De bhrí go raibh ionstraim iontaofa i nGreenwich ag an am, cinneadh i 1884 an phríomhfhadlíne (0°) a shuíomh ansin.
Teileascóp na hAstráile. Eagar radaiteileascóp ag 3 ionad i New South Wales. Mias 64 m ar leithead atá ar an gceann is mó, i bParkes, a bhaineann feidhm as sintéisiú cró chun cumas an-ard taifigh a bhaint amach. Is é seo an teileascóp is tábhachtaí sa leathsféar theas.