Trelis/gawiki huggingface dataset:
Schachnovelle (Úrscéal Fichille).  Is é Scachnovelle (Úrscéal Fichille) an t-úrscéal deireanach agus b'fhéidir an ceann is aitheanta a scríobh Stefan Zweig sular chuir sé lámh ina bhás féin sa bhliain 1942.
An Scéal.
Ar long paisinéirí ag seoladh idir Nua-Eabhrac agus Buenos Aires éiríonn leis an bpríomhcharachtair, seaimpín fichille an domhain, atá mar phaisinéir ar an long, a mhealladh isteach i gcluiche fichille ar son airgid. Agus an cluiche ar siúl chuireann Dr B., teifeach ón Ostair, comhairle ar an mbuíonn fear atá ag imirt i gcoinne an tseaimpín agus de bharr a chabhair chríochnaíonn an cluiche cothrom. Bíonn an méid sin iontas ann go ndéanann an príomhcharachtair tréaniarracht an teifeach a mhealladh chun cluiche iomlán a imirt i gcoinne an tseaimpín. Agus é ag iarraidh chuir ina luí air gur cheart dó an dúshlán a thabhairt, insítear scéal an teifigh dúinn.
Is léir gur chuireadh faoi ghlas é in óstán ag na Naitsithe ar feadh achar fada gan aige ach leabhar faoi 150 cluiche fichille clúiteach, a ghoid sé ó saighdiúir Gearmánach lena aigne a choimeád aclaí. Tar éis tamaill bíonn gach uile cluiche ar eolas aige agus ansin agus é cráite ag an t-uaigneas éiríonn leis cluichí a imirt idir dubh agus bán ina intinn féin. Is gá dó a intinn a scoilt ina dhá leath chun an éacht seo a bhaint amach. Éiríonn leis ach faoi dheireadh chuireann an deighilt cumtha seo isteach air agus cuireadh faoi chúram in ospidéal é. Tá an síciatraí thar a bheith tuisceanach agus tar éis biseach a theacht ar an Ostarach, scaoileadh saor é. Tugadh foláireamh dó gan a bheith ag plé le fichille arís áfach. Dár ndóigh cuireann an príomhcharachtair ina luí air an cluiche a imirt.
In aghaidh thoil an teifigh, socraíonn siad cluiche eile a imirt chun deis díoltais a thabhairt don seaimpín. Is éard a thiteann amach ná go gcuireann an seaimpín isteach chomh mór sin ar an teifeach, d'aon turas, le himirt mall go chliseann sláinte intinne an Ostarach agus fágann sé an bord le gealltanas nach n-imreodh sé fichille arís go deo.
Míniú an Scéil.
Deirtear go seasann seaimpín fichille an domhain do Hitler, duine gan oiliúint gan samhlaíocht ach cumas de shaghas éigin aige agus go seasann an buíonn eile don fhreasúra le tallann agus oideachas ach gan an cumas acu cuir in aghaidh Hitler.
Brian Shelley. Is imreoir sacair é Brian Shelley (a rugadh ar an 15 Samhain, 1981 i mBaile Átha Cliath, Éire). Imríonn sé faoi láthair le Ballarat Red Devils chomh maith le post mar thraenálaí. 
D'imir sé le Shamrock Rovers, Carlisle United agus Drogheda United roimhe sin.
Umbro. Comhlacht is ea Umbro. Déanann sé éadaí spóirt agus feisteas spóirt. Tá a cheanncheathrú i Cheadle i Sasana. Déanann sé geansaithe do chlubanna sacair, Sunderland, Bohemians, Shamrock Rovers, Newcastle United agus clubanna eile san áireamh.
Nike. Is comhlacht earraí spóirt é Nike. Bunaíodh an comhlacht sa bhliain 1971 i Meiriceá. Tá ceannáras an chomhlachta suite in Beaverton, Oregon. Tá cáil ar Nike mar gheall ar a lógó "swoosh".
Stair.
Bunaíodh an chuideachta mar Blue Ribbon Sports ar an 25 Eanáir 1964. Athainmníodh é mar Nike i 1971. Is iad Bill Bowerman agus Phil Knight bunaidh bhunaitheoirí Nike. Tá an chuideachta ainmnithe i ndiaidh Nike, bandia na Gréige bua.
Nike inniu.
Díolann Nike a chuid táirgí faoina ainm féin chomh maith le Nike Golf, Nike Pro, Nike +, Air Jordan, agus Team Starter. Is leis Nike freisin na brandaí Bauer, Cole Haan, Hurley International, agus Converse.
Neale Fenn. Is iarimreoir sacair é Neale Fenn a rugadh ar an 18 Eanáir 1977 i Londain, Sasana. Ionsaitheoir a bhí ann.
D'imir sé le Tottenham Hotspur, Peterborough United, Waterford United, Cork City, Bohemians, Dundalk agus Shamrock Rovers.
Daniel Levy. Is cathaoirleach club sacair Tottenham Hotspur é Daniel Levy a rugadh ar 8 Feabhra 1962. Cheannaigh sé an club ó Sir Alan Sugar sa bhliain 2001.
Puma. Comhlacht Gearmánach ilnáisiúnta is ea Puma AG Rudolf Dassler Sport (Puma). Déanann sé feisteas spóirt. Déanann sé geansaithe do chlubanna sacair, Tottenham Hotspur, Lazio, SV Austria Salzburg agus clubanna eile san áireamh. Urraitheoir Usain Bolt is ea é.
Seosamh Ó Déin. Is imreoir iomána Éireannach é Seosamh Ó Déin (Béarla: "Joe Deane") a rugadh i gContae Chorcaí ar an 15 Samhain 1977. Imríonn sé fós leis a chlub áitiúil i gCill Ia, agus bhí gairmréim fhada agus rathúil aige le foireann idirchontae Chorcaí idir 1996 agus 2008, tréimhse inar bhuaigh sé gach duais atá ar fáil sa spórt. 
Dheimhnigh bainisteoir nua an chontae Donncha Breathnach go bhfuil sé scortha ón imirt, agus é faoi agallamh ar an 20 Aibreán 2009. Níor ghlac "Deano", mar a thugann siad air, aon pháirt sa tSraith Náisiúnta sa bhliain 2009.
Úr-Chnoc Chéin Mhic Cáinte (Dán). Scríobh Peadar Ó Doirnín an dán seo Úr-Chnoc Chéin Mhic Cáinte. Rugadh é in aice le Dún Dealgan, Co. Lú sa bhliain 1704. Chaith sé an chuid is mó dá shaol sa chontae seo agus i gContae Ard Mhacha. Ba mhúinteoir scoil chois claí é, ar feadh tamaill, agus ba scríobhaí é freisin.
Cnoc atá dhá mhíle siar ó thuaidh ó Dhún Dealgan is ea Cnoc Chéin Mhic Cáinte. 
Deirtear gur chum sé an dán seo do chailín darbh ainm Nuala, a bhí ina cónaí san Fheadh Uachtarach.
"Níl aon amhrán de chuid an Tuaiscirt is mó atá i mbéal an phobail ná Úr-Chnoc Chéin Mhic Cáinte. Tá an meas atá coitianta air mar liric tuillte go maith aige ar a bhinneacht agus ar a bhfuinte atá sé ach is mó ní eile a chabhraigh leis seo: an fonn ceolmhar a chui Peadar Ó Dubhda leis, an seanchas a bhaineann leis, an gearrscéa baoth rómánsúil a bhunaigh Seosamh Mac Grianna airsean agus a mhéid uair a cuireadh an t-amhrán i gcló.
Seosamh Laoide a chuir in eagar don chéad uair¹ é sa bhliain 1899 (Irisleabhar na Gaedhilge, x (1899), 44-45) agus chuir Éamonn Ó Tuathail (Rainn agus Amhráin, 1923, 38-9) agus Donal O’Sullivan (Bunting Collection of Irish Folk Music and Song, iv, 73-4) in eagar arís ina dhiaidh sin é. Fairis na heagráin sin cuireadh an t-amhrán i gcló go minic i dtéacsleabhair, i nduanairí agus i gcnuasaigh ceoil ach dá mhéid uair a cuireadh in eagar is i gcló é níor cuireadh an t-amhrán ina hiomláine riamh faoi bhráid an phobail. Is é bun agus barr an scéil gur amhrán sé véarsa é i gcuid mhaith de na lámhscríbhinní a bhfaightear é ach níor cuireadh an séú véarsa san riamh i gcló. D'admhaigh Ó Tuathail go raibh an véarsa san fhágaint ar lár aige ('A sixth stanza has been omitted', op. cit., ich 78); chuaidh O’Sullivan sa bhfiontar leis-chuir sé trí cheathrú de i gcló ach cheiliúir sé roimh an dá líne dheiridh: ‘The last two lines of the poem are unsuitable for printing’ (op. cit., ich 76). 1932. Táimid fásta suas go mór ó shoin, adeirtear, agus ní miste anois, is dócha, an t-amhrán ar fad mar a chum Ó Doirnín é (más é a chum) a chur ar fáil."
Téacs.
Siad na focal ná:
Aereiteog. Is é rud is aereiteog ann: réad cosúil le sciathán eitleáin. Mar gheall ar a cruth is amhlaidh a théann fórsa ardaithe i bhfeidhm uirthi nuair a ghluaiseann sí go cothrománach tríd an aer nó trí aon sreabhán eile. Is cruth mar sin a bhíonn ar liáin, ar stiúracha, ar liáin muilte gaoithe, ar liopaí sciathán agus ar sheolta bád chomh maith.
Mála aeir. Is éard is mála aeir ann ná fearas cosanta uathoibríoch i ngluaisteáin chun an lucht taistil a chosaint ar imbhualadh. Le blianta beaga anuas tá aermhálaí á suiteáil i gcuid mhaith de na gluaisteáin nua, i lár an rotha stiúrtha agus sa stiall tosaigh os comhair an taistealóir. Is amhlaidh a bhíonn trasduchtóir sa stiall sin. Leanann luasmhoilliú gach uile imbhualadh ar ndóigh. Imbhualadh ar bith os cionn 20km san uair, braitheann an trasduchtóir sin sa stiall an luasmhoilliú, agus taobh istigh de 30 milleasoicind nó mar sin, déanann an trasduchtóir comhartha leictreonach, agus spreagann sé sin caidéal ar leith chun na málaí a líonadh le haer nó le nítrigin. 
Na haermhálaí séidte - is é rud atá iontu sin: adhartáin roimh an tiománaí agus an duine eile sna suíocháin tosaigh, chun iad a chosaint ar an roth, ar an stiall, agus ar an ngaothscáth. Chun an chosaint is fearr a thabhairt, ní mór crios sábhála trí phointe a chaitheamh in éineacht leis an aermhála. Is é sin, crios a ghabhann trasna na coime agus thar an ngualainn.
Ansin díreach tar éis a líonta agus tar éis an imbhuailte, ligtear don aer éalú, agus crapann na málaí chun gur féidir leis an tiománaí agus leis an duine eile éalú as an ngluaisteán. Taispeánadh i Meiriceá a fheabhas atá na haermhálaí: ó tosaíodh ar na haermhálaí a shuiteáil i ngluaisteáin is lú i bhfad an méid daoine a ghortaítear agus a mharaítear in imbhuailtí ar na bóithre. Mar shampla, measann na húdaráis sna Stáit Aontaithe gur shábháil na haermhálaí beo 2,400 duine idir 1990 agus 1995, agus gur lú de 29,000 an méid drochghortuithe a bhí ann dá mbarr.
Trasduchtóir. Feiste é trasduchtóir chun cineál amháin fuinnimh a athrú ina chineál eile. Is gnách gurb é rud a bhíonn i gceist: cineál ar leith fuinnimh a athrú ina fhuinneamh leictreach. An micreafón, cuir i gcás, déanann sé fuinneamh meicniúil fuaime a athrú ina fhuinneamh leictreach. Teirmiméadar leictreach abair - is é rud a dhéanann sé: an teocht a athrú ina comhartha leictreach. 'Trasduchtóir brathadóra' is gnách a thabhairt ar thrasduchtóir a dhéanann comhartha leictreach, voltas nó sruth, agus é sin i gcomhréir le hairí éigin ar chineál eile fuinnimh - cuir i gcás, díláithriú, brú, luasghéarú, bogthaise, teocht, nó a leithéid.
Sruth leictreach. Nuair a shreabhann lucht leictreach trí ábhar ar bith, bíodh an lucht deimhneach nó diúltach, is é sruth leictreach a thugtar ar an méid lucht a ritheann thar ionad ar leith in aghaidh an tsoicind. Is é an t-aimpéar an t-aonad ina dtomhaistear sruth leictreach, agus is é "A" an nod ar an aimpéar. Is ionann aimpéar agus cúlóm luchta a rith thart gach uile shoicind.
An sruth a shreabhadh in aon treo amháin an t-am go léir - is sruth díreach (s.d) an uair sin é. Glactar leis gurb é treo an tsrutha: treo coibhéiseach shreabhadh an luchta dheimhnigh. Is é a mhalairt sin, dá réir sin: i gcoinne shreabhadh an luchta dhiúltaigh. 
Is sruth díreach a fhaightear ó cill leictreach. I gcás an dineamó áfach, is sruth malartach nó sruth ailtéarnach (s.a.) a shreabhann uaidh sin i dtreo amháin leath an ama, agus sa treo eile, an leath eile den am. 
An t-ábhar a sreabhann an sruth tríd - seoltóir leictreach a thugtar air.
Scríobh Matt Husseyː
"Nuair a shreabhann lucht leictreach trí ábhar ar bith, bíodh sé dearfach nó diúltach, tugtar sruth leictreach ar an méid luchta ghlain a ritheann thar ionad ar leith in aghaidh an tsoicind." 
"Is é an t-aimpéar an t-aonad ina dtomhaistear sruth leictreach, agus giorraítear go dtí A é. Is ionann aimpéar is cúlóm luchta ag rith thart gach soicind. Sa chás go sreabhann an sruth in aon treo amháin an t-am go léir, tugtar sruth díreach (SD) air. I"
"s é an gnás go nglactar le treo an tsrutha mar threo coibhéiseach sreabhadh luchta dhearfaigh, agus mar sin i gcoinne sreabhadh luchta dhiúltaigh. Sruth díreach a thaightear ó chill leictreach." 
"I gcás dineamó, áfach, sreabhann sruth ailtéarnach (SA) uaidh, i dtreo amháin leath den am, sa treo eile an leath eile. Sruth ailtéamach a thaightear ó sholáthróirí leictreachais." 
"Tugtar seoltóir ar an ábhar trína sreabhann an sruth, agus chun an sruth a chur ar siúl, ní mór fórsa leictreaghluaisneach nó voltas chun an sruth a bhrú trí fhriotaíocht an tseoltóra, de réir dlí Ohm."
Galileo (taiscéalaí spáis). Taiscéalaí spáis ab ea Galileo. Lainseáladh an spásárthach sa bhliain 1989 ón tointeálaí spáis ag NASA. Shroich sé Iúpatar i 1995. 
Rinne sé atmaisféar Iúpatair a thástáil go díreach, gealacha Galileo a iniúchadh go mion, agus pictiúir de na príomhghealacha sin a tharchur a bhí suas le 100 oiread níos géire ná na pictiúir a ghlac Voyager 2 sa bhliain 1979. 
Rinne Galileo tomhais ar atmaisféar is maighnéadaisféar an phláinéid. Don chéad uair, bhí teagmháil aige le hastaróideach (ar tugadh Gaspra air), agus thóg grianghrafanna de ghealach astaróidigh, arís don chéad uair. Bhí sé in ann pictiúir a thógaint d'imbhualadh 20 giota de chóiméad Shoemaker-Levy le taobh na hoíche d'atmaisféar an phláinéid i 1994. 
D'fheidhmigh Galileo cúig bliana ar a laghad níos faide ná a bhí beartaithe, agus dódh é in atmaisféar Iúpatair sa bhliain 2003.
Siostól. Cuid de thréimhse nó de thimthriall an chroí é sin. Le linn an tsiostóil is amhlaidh a chrapann matán an chroí. Is mar sin a dhéanann an croí an fuil a bhrú timpeall an corp. An croí a dhéanamh bog - sin é a dhéantar sa chuid eile den timthriall. Diastól a thugtar ar an gcuid seo den timthriall. Is le linn an tsiostóil is mó a bhíonn brú na fola, agus le linn an diastóil is ea is lú a bhíonn sé.
Scála Richter. Scála logartamach is ea Scála Richter. Scála é chun cur síos a dhéanamh ar mhéid na gcreathanna talún. An seismeolaí Meiriceánach Charles Francis Richter (1900-1985) is as a ainmníodh an scála. Is mar a chéile méadú d'aonad amháin ar Scála Richter agus iolrú faoina deich ar mhéid an chreatha talún. Mar sin, más é 7 scór an chreatha talún ar an scála seo, is mó faoina deich é ná crith ar scór 6 ar Scála Richter. Nuair is é fuinneamh an chreatha talún a bhíonn i gceist, is mó faoi thríocha fuinneamh an chreatha talún ar scór 7 ná fuinneamh an chreatha talún ar scór 6 ar Scála Richter.
Elizabeth Strout. Is scríbhneoir Meiriceánach í Elizabeth Strout, a bhuaigh an duais Pulitzer leis an gcnuasach gearrscéalta "Olive Kitteridge" sa bhliain 2009. Tógadh í i mbailte beaga i New Hampshire agus Maine sna Stáit Aontaithe. Caitheann sí cuid den bhliain i gCathair Nua-Eabhrac agus an chuid eile in Maine.
Críostóir Ó Cuana. Is iaruachtarán ar an CLG é Críostóir Ó Cuana (Béarla: "Christy Cooney"). Toghadh ina uachtarán é ar an 12 Aibreán, 2008 ag Comhdháil Chumann Lúthchleas Gael na bliana sin, agus tháinig sé isteach i mbun oifige sa bhliain 2009. Tháinig sé i gcomharbacht ar Nioclás Ó Braonáin, as Contae Chill Chainnigh.
Is as Eochaill i gContae Chorcaí é Ó Cuana, áit inar rugadh é sa bhliain 1952. Nuair a toghadh Nioclás Ó Braonáin sa bhliain 2005, bhí Ó Cuana san iomaíocht fós, ach fuair Ó Braonáin seacht vóta déag ní ba mhó. Agus é ag glacadh oifige, dúirt Ó Braonáin go mbeadh sé ag súil go gcuirfeadh Ó Cuana a ainm isteach sa chéad toghchán eile, agus rinne sé amhlaidh sa bhliain 2008.
I dtoghchán na bliana 2008, bhailigh Ó Cuana níos mó ná leath na vótaí, ag fáil an ceann is fearr ar Liam Ó Néill agus Seán Ó Fógartaigh.
Tháinig Liam Ó Néill i gcomharbacht air sa bhliain 2012.
Teangacha Gréagacha. Craobh de na teangacha Ind-Eorpacha iad na teangacha Gréagacha. Go bunúsach, ní gnách dearcadh orthu mar theangacha éagsúla, ach mar chanúintí nó mar chéimeanna stairiúla aon teanga amháin - is é sin, an Ghréigis.
Glen Crowe. Is imreoir sacair é Glen Crowe (a rugadh 25 Nollaig, 1977 i mBaile Átha Cliath, Éire). Imríonn sé faoi láthair le Sporting Fingal.
D'imir sé le Wolves, Bohemians agus Shelbourne roimhe sin.
Tesco. Is é Tesco an tríú grúpa ollmhargaí is mó ar domhan. Bhunaigh Jack Cohen Tesco i 1919 sa Bhreatain. Tá clú agus cáil ar an ainm ar fud an domhain.
Mangainéis. Is í an mhangainéis dúil cheimiceach a 25, agus is í an tsiombail cheimiceach a sheasann di ná Mn. Faightear ina dúil sa dúlra í, ach tá go leor mianraí mangainéise ann chomh maith. Riandúil thábhachtach í, is é sin, bíonn beagáinín mangainéise de dhíth ar an gcuid is mó de na horgánaigh bheo, ach san am chéanna, is féidir le barraíocht mangainéise dochar a dhéanamh dóibh.
Miotal crua sobhriste í an mhangainéis agus é ag breathnú cosúil leis an iarann. Tá an mhangainéis agus cuid dá comhdhúile paramhaighnéadach, is é sin, ní féidir buanmhaighnéad a dhéanamh den mhangainéis, ach má chuirtear réimse maighnéadach i bhfeidhm uirthi ón taobh amuigh, beidh sí ag freagairt an mhaighnéadais, ionas go n-aomfaidh an maighnéad í.
Bíonn an mhangainéis ag flúirsiú i screamh an Domhain, agus í ar an dara dúil déag is coitianta ansin. Mianraí tábhachtacha mangainéise iad an phirealúisít (an phoiliainít), arb ionann í agus dé-ocsaíd na mangainéise, an bhrabhainít (cineál sileacáite), an silimeileán (ocsaídí éagsúla mangainéise in éineacht le potaisiam agus bairiam) agus an ródacróisít (carbónáit na mangainéise).
Níl ach aon iseatóp amháin le fáil sa dúlra, Mn-55, agus is é an t-aon iseatóp amháin atá cobhsaí. Tá an raidiseatóp úd Mn-53 sách fadsaolach (beagnach ceithre mhilliún bliain ar leathré), ach is iseatóp saorga é. 
Is iad na huimhreacha ocsaídiúcháin is tábhachtaí atá ag an mangainéis ná +2, +3, +4, +6 agus +7. Is iad na comhdhúile is cobhsaí na cinn ina bhfuil an uimhir ocsaídiúcháin úd +2 ag an mangainéis, agus bíonn na comhdhúile seo dearg (an ródacróisít mar shampla, MnCO3) nó pinc. Le fírinne, bíonn dathanna na gcomhdhúl chomh láidir sin is gur féidir úsáid an dathlí a bhaint as cuid acu. Is é +2 staid ocsaídiúcháin na mangainéise in orgánach an duine freisin, agus mar sin, ní bhíonn na comhdhúile seo chomh nimhiúil agus na comhdhúile eile.
Comhdhúile tábhachtacha iad an dé-ocsaíd MnO2 agus na sármhanganáití freisin, cosúil le sármhanganáit an photaisiam, KMnO4. Ocsaídeoir láidir í an tsármhanganáit photaisiam, agus is iomaí cineál úsáid a bhaintear aisti dá réir: bhí sí tábhachtach i ndíghalrú an uisce tráth, agus is féidir na baictéir a mharú in othrais athlasta léi freisin. Thairis sin, is ceimiceán agus imoibrí tábhachtach saotharlainne í.
Thomas Bracken. B'fhile aithnidiúil é Thomas Bracken (21 Nollaig 1843 – 16 Feabhra 1898) i ndeireadh an 19ú haois. Scríobh sé liricí amhrán náisiúnta na Nua-Shéalainne. Chum sé "God Defend New Zealand", ceann de dhá amhrán náisiúnta na Nua-Shéalainne ("God Save the Queen" an ceann eile). B'é an chéad duine é a d'fhoilsigh an frása "God's Own Country". 
Saol.
Rugadh Bracken i gCluain Eois, Contae Mhuineacháin is cosúil. Fuair a mháthair bás nuair a bhí sé ina leanbh óg agus a athair nuair a bhí sé 10 mbliana d'aois. 
Cuireadh chun na hAstráile é agus é dhá bhliain déag d’aois chun cónaithe lena uncail ansin, John Kiernan,i Geelong, Victoria. Is cosúil go bhfuair sé post mar phrintíseach poitigéireachta, ach bhog sé thart ar na feirmeacha agus é ag obair mar lomaire caorach agus aoire. Bíodh sé ag cuardach óir agus ina choimeádaí siopa chomh maith. Bíodh sé ag scríobh faoin saol mórthimpeall air.
D’aistrigh Bracken go Dunedin (logainm a eascraíonn ó Dhún Éideann na hAlban) sa bhliain 1869, agus lean sé ar aghaidh leis an scríbhneoireacht (filíocht agus iriseoireacht). D’éirigh go maith leis.
"God Defend New Zealand".
Sa bhliain 1876, foilsíodh an dán "God Defend New Zealand""."
Sa bhliain 1940 glacadh leis mar iomann náisiúnta, agus mar amhrán náisiúnta i 1977. 
Bhí Bracken báúil le cúis na Maorach. Deirtear go bhfuil tagairt do Te Kooti, ar thaoiseach tábhachtach as iarthar na tíre é, agus do na Maoraigh sa líne “guard Pacific’s triple star". Ach deir staraithe eile gur meafar é do thrí oileán na tíre.
D’aistrigh breitheamh an t-amhrán go Maorais don chead uair in 1878, ach ní raibh mórán tráchta ar an leagan sin go deireadh an chéid seo caite. 
1999.
B’ag cluiche a d’imir na All Blacks i gcoinne na Sasanach le linn Corn an Domhain sa Rugbaí i 1999 a canadh é i Maorais amháin. Bhí raic ann, mar níor thuig go leor Nua-Shéalainneach brí na bhfocal. Ach dúradh nach raibh na liricí Béarla ar eolas ag formhór na tíre ach an oiread, agus níor chan na himreoirí ar chor ar bith! I ndeireadh na dála, cheap daoine go mba cheart dóibh leagan dátheangach a chanadh. Tar éis do Te Taura Whiri (Coimisiún Teanga na Maoirise) bileoga eolais a eagrú, foghlaimíodh na focail. Anois, is é an nós ná rann amháin a chanadh i mBéarla agus an chéad rann eile i Maorais.
Naisc sheachtracha.
An Rialtas - Thomas Bracken
Lifestyle Sports. Is siopa spóirt é Lifestyle Sports i bPoblacht na hÉireann, i dTuaisceart Éireann, agus i bPoblacht na Seice. Tá 62 siopa acu ar oileán na hÉireann.
Is é Stafford Holdings an t-úinéir faoi láthair.
Aubade (Dán). Scríobh Nuala Ní Dhomhnaill an dán Aubade. Foilsíodh é i 'Feis', An Sagart, Má Nuat, Baile Átha Cliath 1991
Rugadh Ní Dhomhnaill i Sasana agus d'fhás sí suas i Luimneach, in Aonach agus i nGaeltacht Corca Dhuibhne. D'fhreastail sí ar mheánscoil i gCathair Luimnigh agus chuaigh sí ar bhun staidéir i gColáiste na hOllscoile, Corcaigh. Tá roinnt cnuasaigh filíochta trí Ghaeilge scríofa aici. Ina measc, tá Cead Aighnis ina bhfuil dánta iontacha faoi shlua atá ag cur fúthu faoin bhfarraige darbh ainm na Murúcha. Samhlaíocht agus béaloideas agus na seanamhráin a bhíonn ag Nuala mar thobar dá cuid saothair.
An Bád Sí (Dán). Scríobh Nuala Ní Dhomhnaill an dán seo, An Bád Sí. Foilsíodh é ins 'An Dealg Droighinn', The Mercier Press, Baile Átha Cliath 1981.
Rugadh i Sasana í Ní Dhomhnaill agus tógadh í i Luimneach, in Aonach agus sa Ghaeltacht Corca Dhuibhne. D'fhreastail sí ar mheánscoil i gCathair Luimnigh agus chuaigh sí ar bhun staidéir i gColáiste na hOllscoile, Corcaigh. Tá roinnt cnuasaigh filíochta trí Ghaeilge scríofa aici. Ina measc, tá Cead Aighnis ina bhfuil dánta iontacha faoi shlua atá ag cur fúthu faoin bhfarraige darbh ainm na Murúcha. Samhlaíocht agus béaloideas agus na seanamhráin a bhíonn ag Nuala mar thobar dá cuid saothair.
An Chaor Aduaidh (Dán). Scríobh Nuala Ní Dhomhnaill an dán seo, An Chaor Aduaidh. Foilsíodh é san 'Cead Aighnis', An Sagart Má Nuat, BAC 1998.
Rugadh i Sasana í Ní Dhomhnaill agus d'fhás sí suas i Luimneach, in Aonach agus i nGaeltacht Corca Dhuibhne. D'fhreastail sí ar mheánscoil i gCathair Luimnigh agus chuaigh sí ar bhun staidéir i gColáiste na hOllscoile, Corcaigh. Tá roinnt cnuasaigh filíochta trí Ghaeilge scríofa aici. Ina measc, tá Cead Aighnis ina bhfuil dánta iontacha faoi shlua atá ag cur fúthu faoin bhfarraige darbh ainm na Murúcha. Samhlaíocht agus béaloideas agus na seanamhráin a bhíonn ag Nuala mar thobar dá cuid saothair.
An Obair (Dán). Scríobh Nuala Ní Dhomhnaill an dán seo, An Obair. Foilsíodh sa bhliain 1984 é, sa leabhar "Féar Suaithinseach" (An Sagart, Má Nuat, BAC).
Ceist na Teangan (Dán). Sa dán seo, déanann an file Nuala Ní Dhomhnaill cuir síos ar an Ghaeilge i bhfoirm an meafar 'bádidín leochaileach sobhriste' agus ina ndeir sí go bhfuil a cuid dánta chomh leochaileach céanna.
Téacs.
Siad na focla ná:
Dubh (Dán). Scríobh Nuala Ní Dhomhnaill an dán seo, Dubh. Foilsíodh é ins an 'Cead Aighnis',An Sagart Má Nuat, BAC 1998.
Geasa (Dán). Dán de chuid Nuala Ní Dhomhnaill is ea Geasa. Foilsíodh é sa leabhar "An Dealg Droighinn" (The Mercier Press, BÁC) sa bhliain 1981.
Tusa (Dán). Dán a scríobh an file Nuala Ní Dhomhnaill is ea Tusa. Foilsíodh é ina bailiúchán "Feis" (An Sagart, 1991) agus níos déanaí in "The Water Horse" (The Gallery Press, 1999) in éindí le haistriúchán Béarla le Eiléan Ní Chuilleanáin.
Ó mo Bheirt Phailistíneach (Dán). Chum an file Michael Davitt an dán Ó mo Bheirt Phailistíneach. Foilsíodh é i 'Bligeard Bráide', Coiscéim, BAC 1983.
Bhunaigh agus d'eagraigh Davitt an iris filíochta "Innti". D'oibrigh sé le RTÉ mar thuairisceoir agus láithreoir. I 1994, bhronn An Institiúid Chultúrtha Ghael-Mheiriceánach Duais an Bhuitléaraigh air. Bhí sé ina bhall d'Aosdána.
Am Faigh a' Ghàidhlig Bàs? (Dán). Is dán é Am Faigh a' Ghàidhlig Bàs?. Niall MacLeòid a chum tuairim is céad bliain ó shin. Rugadh Niall MacLeòid sa Ghleann Dail, An t-Eilean Sgiathanach, sa bhliain 1843. Bhí a athair, Dhòmhnaill MacLeòid, ina cheannaí. Bhí sé freisin ina bhard aithnidiúil agus d'fhoilsigh sé leabhar filíochta sa bhliain 1811. 
Scríobhadh dán MhicLeòid faoin am a ghnóthaigh J.S.Blackie aitheantas acadúil méadaithe do Nua-Ghaeilge na hAlban (seachas An tSean-Ghaeilge agus Mheán-Ghaeilge na bhFiann agus Chú Chulainn) in Ollscoileanna na hAlban, agus mar sin an tagairt dó sa chéad véarsa. ("is a dh' aindeoin buaidh Mhic-Ille-Dhuibh")