Trelis/gawiki huggingface dataset:
Leannlus. Planda dreapaire ilbhliantúil atá dúchasach don Eoraip agus iarthar na hÁise. Na gais 3-6 m ar fhad, a chasann deiseal le crúcaí beaga a thugann tacaíocht dóibh. Na bláthanna fireanna (bídeach cúigpheitealach) agus baineanna (ag foirmiú cóin páipéir leis an toradh ann) ar phlandaí difriúla. In úsáid i ngrúdaireacht beorach is leanna ón 13ú céad, ach níor saothraíodh ar mhórscála é go dtí an 16ú céad. Na cinn thorthaithe amháin a úsáidtear chun an bheoir a bhlaiseadh is a chaomhnú.
Leáphointe. Is é an leáphointe an teocht ag a n-athraíonn staid ábhair ó bheith ina sholad go dtí bheith ina leacht ach teas a chur leis. Mar shampla, is é leáphointe uisce ná 0 °C nó 273 K. Is ionann leáphointe ábhair (agus teas á thabhairt dó) agus a reophointe (agus teas á bhaint amach as).
Léaráid féileacáin. Léaráid a mhapálann ionaid na ngrianspotaí ar an nGrian mar fheidhm dáta, áisiúil chun an Ghrian a leanúint ina timthriall 11 bhliain gníomhaíochta. Uaireanta tugtar "léaráid Maunder" uirthi, as an réalteolaí Briotanach E. W. Maunder (1851-1928) ón Réadlann Ríoga i nGreenwich a chuir tús le breathnuithe cuimsitheacha rialta ar an nGrian i 1873 agus a d'fhoilsigh an chéad leagan de na léaráidí i 1904.
Léarscáil. Léiriú grafach eolais spásúil ar áit ar dhromchla plánach trí úsáid siombailí is comharthaí. De ghnáth, táirgtear léarscáil ar chúinsí ar leith. Mar shampla, i léarscáileanna cadastracha léirítear úinéireacht na talún, i léarscáileanna topagrafacha léirítear airíonna rilífe is réimse talún, agus i léarscáileanna téamacha léirítear airíonna ar leith, cosúil le déine daonra, bealaí busanna nó eile. Léiríonn na léarscáileanna is seanda, ar tháibléid chré, eastáit lucht an rachmais sa Bhablóin timpeall 2500 RC. Ó na Gréagaigh ársa a thagann traidisiún na léarscáilíochta san Eoraip.
Léasar. Léasar is ea gléas chun solas glan monacrómatach nó comhleanúnach (le tonnfhad amháin) a ghiniúint. 
Tagann an t-ainm mar acrainm ó aimpliú solais trí astú spreagtha radaíochta ("Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation: laser"). Bíonn raon tonnfhad in aon ghnáthsholas, agus deirtear gur neamh-chomhleanúnach atá a leithéid de sholas. 
Is é a bhíonn sa léasar ná cuas ina bhfuil gás nó ábhar leathsheoltóra áirithe agus cinn an chuais scáthánach is comhthreomhar lena chéile. Bíonn ceann de na scátháin seo leathscáthánach, is é sin go dtarchuireann sé suas le 50% den solas a ionsaíonn é. 
Tosaítear plasma sa ghás istigh sa chuas le sruth leictreach a sheoladh idir leictreoidí ann, rud a mhéadaíonn fuinneamh na leictreon sna hadaimh ghásacha ón mbunleibhéal go dtí leibhéil cheadaithe eile. Nuair a fhilleann na hadaimh go dtí an bunleibhéal, astaítear candaim solais ar thonnfhad atá ceangailte leis na laghduithe fuinnimh. 
Spreagann an solas seo níos mó solais ar feadh a gcúrsaí sa chuas trí fhuinneamh na n-adamh a ionsaíonn é a mhéadú, a bheag nó a mhór. Bíonn an solas seo a spreagtar i gcomhphas leis an solas is cúis leis, agus ar an mbealach seo gintear léas comhleanúnach istigh sa chuas. Múchtar aon solas nach bhfuil ag taisteal ar feadh na líne dírí idir na cinn scáthánacha le péint dhubh ionsúch ar na ballaí eile. 
Frithchaitear an solas ag an scáthán ag gach ceann den chuas, agus sa tslí seo cruthaítear tonn chónaitheach solais ar thonnfhad amháin, a bhraitheann ar fhad an chuais. Neartaítear gile an tonnfhaid sin, agus ligtear cuid den solas sin amach tríd an gceann leathscáthánach. 
Coimeádann an sruth leictreach idir na leictreoidí an próiseas seo ar siúl an t-am ar fad, agus mar sin astaíonn an léasar léas leanúnach solais mhonacrómataigh. 
Meascán de héiliam is neon is coitianta a d'úsáidtí mar ghás i léasair, ach feidhmíonn go leor meascán eile, leachtanna áirithe, agus ábhair leathsheoltóra ar leith mar ábhair chuí i gcuas an léasair freisin. 
I ngach cás, bíonn an tonnfhad a chruthaítear sainiúil don ábhar atá sa chuas. Baintear feidhm as léasair a dhéanann solas infheicthe i dtaifeadadh digiteach agus córais teileachumarsáide thar shnáithíní optúla. 
Tá léasair infridhearga ann lenar féidir miotail a ghearradh is a pholladh. Baintear feidhm as léasair excimer, a chruthaíonn léas bíogtha agus nach ngineann mórán teasa, i máinliacht súl is ball eile.
Léasar adamhach. Feiste a chruthaíonn léas adamh, le hairíonna cosúil le léas solais ó léasar. Go príomha, bíonn na tonnta a bhaineann leis na hadaimh comhleanúnach nó i bpas le chéile, agus bíonn an léas ó léasar adamhach níos gile ná gnáthléas neamh-chomhleanúnach adamh. Thaispeáin foireann Wolfgang Ketterle in Institiúid Teicneolaíochta Massachusetts an chéad léasar adamhach, a chruthaigh bíoga adamh, i 1997. Táirgeadh an chéad léasar adamhach le léas leanúnach adamh ag foireann Theodor Hänsch i München na Gearmáine i 1999. Meastar go mbeidh tionchar mór ag na léasair seo ar optaic adamhach, liteagrafaíocht adamhach, agus tomhais bheachta le trasnamhéadair adamhacha.
Léasar ceimiceach. Léasar ina soláthraíonn imoibriú ceimiceach an fuinneamh do ghníomhú an léis air. Mar shampla, i léasar a chuimsíonn dé-ocsaíd charbóin le hidrigin is fluairín, tharlódh gníomhú an léasair sa dé-ocsaíd charbóin, fuinnmhithe ag an imoibriú idir hidrigin is fluairín, a tháirgeann fluairín hidrigine. Is féidir léasair cheimiceacha le cumhacht níos mó ná 106 W a thógáil.
Léasar leathsheoltóra. Is léasar bídeach é léasar leathsheoltóra, nó dé-óidléasar leathsheoltóra, atá chomh beag le gráinne salainn, agus atá tábhachtach i dteileachumarsáid le snáithíní optúla agus athsheinnteoirí dlúthdhiosca. Tarlaíonn astú solais de bharr seoladh srutha leictrigh trí cheapaire de chisil ábhar leathsheoltach. Léiríodh sampla simplí de den chéad uair i 1962. Braitheann cumarsáid optúil ar léasair a fheidhmíonn sa gharinfridhearg ag tonnfhaid 1-2 μm. Rinneadh léasair leathsheoltóra a d'fheidhmigh ar thonnfhaid ghorma den chéad uair i 1995, agus léasair a tháirg solas ultraivialait den chéad uair i 1996. Is féidir iad seo a úsáid chun córais optúla stórála sonraí le toilleas ollmhór a tháirgeadh. Fionnadh léasair a bhí bunaithe ar chascáid chandamach i 1994, atá in ann i bhfad níos mó léasarchumhachta a ghiniúint ná gnáthléasair leathsheoltóra.
Léasar X-ghathach. Arm a bhí á shaothrú mar chuid den Tionscnamh Cosanta Straitéisí de chuid na Stát Aontaithe chun diúracáin ionsaitheacha a phléascadh is iad fós go hard sa spéir. Is é a bhí i gceist ná pléascán núicléach a mhadhmadh ar dtús, rud a d'fhuinnmheodh leictreoin i mbarra cuí léasair, agus uaidh sin sholáthrófaí léas cumhachtach dírithe X-ghathanna. Léirigh Jorge Rocca is a chomhghleacaithe modh eile i 1994, léasair bíogtha iomadúla ísealfhuinnimh, nó díluchtuithe leictreacha, a úsáid chun léasarphlasma X-ghathach a fhuinnmhiú. Tá sé in ann léas comhtháite X-ghathanna le tonnfhaid timpeall 10 nm a chruthú i gcomhair micreascópachta X-ghathaí, agus holagram de chealla beo sa cholainn, mar shampla, a chruthú. Foinse X-ghathanna monacrómatacha atá réasúnta saor, ní hionann is sincreatóin atá i bhfad níos costasaí de bharr gur gá imbhuailteoir mór cáithníní chuige.
Léaslíne. An plána a luíonn ag uillinn 90° le buaic spéire an bhreathnóra. Trasnaíonn an léaslíne seo an sféar neamhaí i gciorcal mór a dtugtar "an léaslíne réalteolaíoch" air.
Leasú (talmhaíocht). Is éard is leasú ann ná ábhar a sholáthraíonn cothú do phlandaí nuair a chuirtear leis an ithir é. 
Úsáidtear an téarma de ghnáth chun tagairt do cheimiceáin neamhorgánacha ina bhfuil ceann nó níos mó de na cothuithe bunúsacha plandúla nítrigin, fosfar nó potais. Clúdaíonn sé comhdhúile ina bhfuil riandúile cosúil le bórón, cóbalt, copar, iarann, mangainéis, molaibdéineam is sinc. Clúdaíonn sé aol freisin, chun aigéadacht na hithreach a cheartú, agus ábhair tiubhaithe orgánacha, cosúil le fuil thriomaithe is min chnámh. Níos ginearálta, cuimsíonn an téarma ábhair orgánacha cosúil le múirín is aoileach eallaigh. Cuirtear leasuithe san ithir i bhfoirm leachtach, gráinneach, nó púdair, agus is féidir iad a instealladh go díreach sa talamh nó a leathadh ar an dromchla. De ghnáth, tagann nítrigin i bhfoirm níotráití nó comhdhúile amóiniam, tagann fosfar i bhfoirm fosfáití, agus potais i bhfoirm clóiríd photaisiam nó sulfáit photaisiam. Ó dheireadh an dara cogadh domhanda tá méadú mór tagtha ar an oiread leasuithe saorga a úsáidtear chun táirgeadh na ngrán a mhéadú. Ach má úsáidtear farasbarr leasuithe nítrigineacha, is féidir sruthanna uisce is soláthairtí uisce inólta a thruailliú, agus mar sin, leagtar síos teorannuithe i dtíortha áirithe ar an méid leasaithe a cheadaítear a úsáid ar an talamh gach séasúr.
Leasú glas. Barr a threabhtar isteach san ithir agus é fós glas chun a toilleadh úmais is a cumas coinneála uisce a fheabhsú. Baintear úsáid as mustard is féar mar bharra chuige seo, agus feidhmíonn toim, luibheanna is géaga crann ar leith go maith chuige freisin.
Leátán. Iarmhairt thrasdultach i scannáin reatha is físeáin ina n-imíonn íomhá amháin as radharc de réir a chéile agus an chéad íomhá eile ag teacht ina hionad. Forluíonn an dá íomhá ar a chéile le linn an leátáin. Tugtar "meascán" air freisin.
Leathadh ghrinneall na mara. Próiseas geolaíoch a tharlaíonn faoi na mara is ea Leathadh ghrinneall na mara. 
De bhrí go bhfuil na plátaí teicteonacha i screamh an Domhain ag gluaiseacht amach ó na sceireacha meánaigéanacha, tá screamh nua á cruthú an t-am ar fad ag carraig dhoigheartha bhasaltach, a bhrúnn isteach sna gága a dhéanann na plátaí atá ag druidim amach ó chéile. Tá an próiseas ar siúl i ngach imchuach mór aigéanach, agus i ngach cás téann an grinneall in aois de réir a fhaid ón ais sceireach.
Leathadh is cúiréadadh. Mionobráid ghínéiceolaíoch a dhéantar chun cúiseanna neamhord míostraithe a iniúchadh, carcanóma na broinne a dhiagnóisiú, fiú siada beaga a bhaint. Úsáidtear ladar speisialta don ghnó, cúiréad (lúb le himeall géar ar cheann slaite agus an tslat mar chos an chúiréid). Leatar an ceirbheacs, cuirtear lúb an chúiréid isteach, agus scríobtar líneáil na broinne go breá bog. Déantar an fíochán a fhaightear mar seo a scrúdú le micreascóp chun an diagnóis a dhéanamh.
Leathar. Seithe mamaigh, reiptíle nó éin, coirtithe chun í a chaomhnú is a dhéanamh solúbtha crua, is ea leathar. Bíonn leathar frithsheasmhach i gcoinne meathlaithe, fiú nuair a fhliuchtar is a thriomaítear arís is arís eile é, tréith a bhraitheann ar a struchtúr snáithíneach póiriúil. 
Déantús.
Sa phróiseas coirtithe, baintear an ghruaig den tseithe ar dtús, coirtítear í le tainnin, cróm nó alúm, déantar solúbtha í le geir.Ar deireadh críochnaítear an dromchla le glónrú, dathú, laicearú, cabhradh is/nó svaeidiú. Scoiltear an tseithe le meaisín ina dhá chiseal, ciseal colainne is ciseal seachtrach, chun tiús cuí leathair a fháil. 
Sóirt.
Déantar leathar Mharacó as seithe gabhair, a shnastar go críochnaithe. 
Dhéantaí leathar seamaí as seithe fiaghabhair, ach anois úsáidtear seithí eile a scoiltear is a choirtítear chun a mboige a fheabhsú. 
Déantar ábhair shaorga anois le struchtúr póiriúil cosúil le leathar. Mar shampla, cruthaíonn Gelatex Technologies ábhar as geilitín atá cosúil le leathar traidisiúnta. Is féidir an t-ábhar a úsáid in éadaí, bróga, agus taobh istigh de charranna. Tá an t-ábhar seo níos fearr don timpeallacht toisc go mbaineann siad úsáid as ábhar nádúrtha ó phróisealú feoil. Is ábhar orgánach é freisin.
Leathchapall. Saghas capaill a fhaightear nuair a chrosphóraítear capall cairte le capall rása is ea leathchapall. 1.5-1.6 m ar airde. An cholainn domhain gearr. Béasach socair, gan luas ard.
Leathóg mhín. Is éard is leathóg mhín ann ná leathóg choiteann Eorpach a fhaightear sna farraigí scairbhe ó thuaisceart na hIorua go Bá na Bioscáine. An cholainn ubhchruthach, suas le 65 cm ar fhad. An béal beag. Donn le mósáic de phaistí buí is glasa. Itheann sí péisteanna mara den chuid is mó. Bia-iasc luachmhar a ghabhtar le líonta agus trálaeirí. Tugtar sól geal, sól sleamhain, agus leith bhallánach air freisin.
Leathscáil. Sa réalteolaíocht, is éard is leathscáil ann ná limistéar a bhfuil scáil air, ach a fhaigheann roinnt solais ón bhfoinse solais agus nach mbíonn chomh dorcha le lánscáil, nach bhfaigheann aon solas. Le linn urú na Gréine ag an nGealach, bíonn limistéar amháin ar Domhan nach dtiteann aon solas ó chuid ar bith den Ghrian air: lánscáil agus lánurú a bhíonn ansin. Ach mórthimpeall air sin, bíonn limistéar a dtiteann solas ó chuid éigin d'fhoinse leathan na Gréine air. Ní bhíonn an limistéar seo chomh dorcha leis an lánscáil, agus is leathscáil nó leathurú a bhíonn ann. Bíonn limistéar eile taobh amuigh den dara limistéar ar a dtiteann solas ó gach cuid den Ghrian, agus ní bhíonn aon scáil ansin (ná ní fheictear an t-urú ann).
Henrietta Swan Leavitt. Réalteolaí a saolaíodh i Lancaster, Massachusetts ab ea Henrietta Swan Leavitt (4 Iúil 1868 – 12 Nollaig 1921). Rinne sí taighde ar fhótaiméadracht fhótagrafach agus, i 1912, léirigh an gaol idir lonrachas is a thréimhsiúlacht sna réaltaí athraitheacha Ceifide. Ba bhunúsach an saothar seo i ndéanamh amach scála faid don Chruinne.
Nicholas Leblanc. Ceimicí Francach ab ea Nicholas Leblanc (6 Nollaig 1742 – 16 Eanáir 1806). Shaothraigh sé próiseas Leblanc chun sóid a tháirgeadh ó ghnáthshalann ar bhonn trádálach. Measctar aigéad sulfarach le salann chun sulfáit sóidiam a dhéanamh. Nuair a mheasctar seo le carbón, cruthaítear suilfíd sóidiam, agus imoibríonn sí seo le haolchloch chun carbónáit sóidiam (sóid) a tháirgeadh. Níos déanaí, tháinig próiseas Solvay a bhí níos éifeachtaí.
Joshua Lederberg. Bitheolaí is géineolaí a rugadh i Montclair, New Jersey ab ea Joshua Lederberg (23 Bealtaine 1925 – 2 Feabhra 2008). Rinne sé obair ar ghéineolaíocht bhaictéar, ag léiriú gur modh gnéasach a bhíonn i gceist. Ba thús é seo leis an ngéinitic bhaictéarach. Sa bhliain 1958 in aois a 33 bliana bhuaigh sé Duais Nobel na Fiseolaíochta nó an Leighis le George Beadle is Edward Lawrie Tatum. Níos déanaí d'fhionn sé an próiseas a thug treoir don innealtóireacht ghéiniteach. Rinne sé taighde freisin ar an intleacht shaorga agus ar an gclár spáis do NASA.
Leon Max Lederman. Fisicí a saolaíodh ar 15 Iúil 1922 i Nua-Eabhrac ab ea Leon Max Lederman. Agus é ag obair le Melvin Schwartz is Jack Steinberger i Saotharlann Náisiúnta Luasairí Fermi i mBatavia, Illinois i 1962, chruthaigh sé go raibh dhá fhocháithnín ag an muón, an neoidríonó-mhuón is an leictreonmhuón, rud a thaispeáin gur dhócha go raibh na cáithníní bunúsacha ina nglúinte, agus neoidríonónna gaolmhara ag an leictreon, an muón, is an tó-leaptón. Roinn an triúr Duais Nobel na Fisice i 1988 as an obair seo. Ina dhiaidh sin d'fhionn sé an céón neodrach fadsaolach is an bunchuarc. Fuair sé bás ar an 3 Deireadh Fómhair 2018.
Claude Nicolas Ledoux. Ailtire a rugadh i nDormans-sur-Marne sa bhFrainc ab ea Claude Nicolas Ledoux (21 Márta 1736 - 19 Samhain 1806). Mar phríomhailtire don Rí Louis XVI, dhear sé Caisleán Louveciennes do Madame du Barry (1771-1773) agus na hOibreacha Salainn in Arc-et-Senans (1775-1780).
David Morris Lee. Fisicí a rugadh i Rye, Nua-Eabhrac is ea David Morris Lee ar an (20 Eanáir 1931). Bhuaigh sé Duais Nobel sa bhfisic lena chomhghleacaithe Robert Richardson is Douglas Osheroff i 1996 as forshreabhacht He-3 a fhionnadh sna 1970idí. Ritheann ábhar forshreabhach gan slaodacht trí phóireanna an-bheaga, agus má rothlaítear é, cruthaítear mionchuilithí ann a fhreagraíonn do rialacha candamacha. Thaispeáin Pjotr Kapitza i 1937 gur forshreabhach é príomhiseatóp heiliam, He-4, nuair a fhuaraítear go 2.7 K é. D'éirigh le Lee is a chomhghleacaithe He-3 a fhuarú go dtí .002 K, rud nach ndearnadh roimhe sin. Mar fhotháirge agus trí thimpiste, chruthaigh siad gur forshreabhán He-3 ag an teocht fhíoríseal seo.
Tsung-Dao Lee. Fisicí Meiriceánach a saolaíodh i Shang-hai is ea Tsung-Dao Lee (r. 24 Samhain 1926). Foilsíonn sé a chuid saothar leis an ainm T. D. Lee. Bhain a phríomhshaothar le bréagnú dhlí na paireachta (a thairg go bhfuil frithcháithnín comhionann áit éigin sa Chruinne do gach cáithnín fo-adamhach, ach le cruth íomhá scáthánaí) sa bhfórsa núicléach lag. Bhuaigh sé Duais Nobel na Fisice sa bhliain 1957 i gcomhpháirt le Chen-Ning Yang. Ceann de na daoine ab' óige a bhfuair Duais Nobel riamh.
Adrien-Marie Legendre. Matamaiticeoir a rugadh i bPáras na Fraince ab ea Adrien-Marie Legendre (18 Meán Fómhair 1752 – 10 Eanáir 1833). Rinne sé saothar ceannródaíoch ar uimhirtheoiric, agus feidhmeanna éilipseacha. Ba chéile iomaíochta agus comhghleacaí leis Pierre Simon Laplace. Fuair Legendre bás in Auteuil, sa Fhrainc.
Anthony Leggett. Fisicí a saolaíodh ar 26 Márta 1938 i Londain is ea Sir Anthony "Tony" James Leggett. Treoraí domhanda i bhfisic na hísealteochta. Sa bhliain 2003, le hAlexei Abrikosov is Vitaly Ginzburg, bhuaigh sé Duais Nobel na Fisice as a thaighde ceannródaíoch ar fhorsheoltóirí agus forshreabhacht. Tá sé ina ollamh le fisic ag Ollscoil Illinois, Urbana-Champaign ón bhliain 1983 i leith. Tá saoránacht Bhriotanach agus Mheiriceánach aige.
Legionella. Baictéar a tharlaíonn go nádúrtha i ngnáthóga fionnuisce, ag maireachtáil is ag atáirgeadh taobh istigh d'aiméibí. Is féidir leis a bheith ionfhabhtaíoch do dhaoine, agus nuair a ionanálaítear é is féidir leis tús a chur le galar na Léigiúnach.
Leictreacharballagrafaíocht. Staidéar ar na bealaí a ndéanann an teanga tadhall leis an gcarball le linn urlabhra. Cuirtear carball saorga, oiriúnaithe le leictreoidí, i mbéal duine. Nuair a dhéanann an teanga tadhall leis na leictreoidí, tarchuirtear ríoga leictreacha don ghléas monatóirithe. Nuair a labhraíonn duine, is féidir an patrún athraitheach tadhall a léiriú le soilse nó ar scáileán.
Leictreachardagrafaíocht. Tá i gceist le leictreachardagrafaíocht ná scrúdú ar ghníomhaíocht leictreach an chroí le leictreoidí ar an gcraiceann. 
Taifeadtar voltais leictreacha athraitheacha thréimhsiúla a tharlaíonn le bualadh tréimhsiúil an chroí, a dtugtar "an ECG" nó "EKG (an leictreachardagram)" orthu. 
Greamaítear leictreoidí ar na géaga is ionaid shainiúla ar an gcliabhrach, agus taifeadtar na voltais idir grúpaí caighdeánacha na leictreoidí seo. 
Tugann an leictreachardagram léargas luachmhar ar shláinte an chroí agus an-chuid galair croí.
Leictreafóibe. Smaoineamh gur féidir go bhfuil baol ann ó na réimsí leictreamaighnéadacha a bhaineann le conduchtóirí leictreacha. Nuair a bhíonn sruth ailtéarnach (SA) ag rith i sreanga, tarchuirtear tonnta leictreamaighnéadacha de mhinicíocht an tsrutha ailtéarnaigh san aer mórthimpeall. Bíonn minicíochtaí ó 50 Hz an tsoláthair choitianta suas go dtí meigiheirts is níos mó (i gcás na micreathonn is na dtonnta raidió eile). De bhrí go mbánn na tonnta seo fíocháin na colainne, a bheag nó a mhór, féadfaidh drochthorthaí tarlú má bhíonn déine an réimse leictreamhaighnéadaigh ró-ard. Leagann na húdaráis síos rialacha chun déine na réimsí seo gar do dhaoine a choimeád íseal.
Leictreafóiréis. Ascnamh páirteagal luchtaithe faoi thionchar réimse leictrigh, i dtuaslagáin de ghnáth. Ascnaíonn na caitiain i dtreo an phoil dhiúltaigh, agus na hainiain i dtreo an phoil dhearfaigh. Is féidir aimíonaigéid a scaradh óna chéile ach aigéadacht (pH) an tuaslagáin a mhionathrú ionas gur caitiain cuid acu is ainiain an chuid eile.
Leictreafón. Aon ghléas ceoil ina ndéantar an fhuaim le hascaltóirí meicniúla nó leictreonacha (mar shampla, sintéiseoirí) nó inar gá creathanna fuaimiúla a aimpliú go leictreonach chun go gcloisfear iad (mar shampla, an giotár leictreach). Is iad na leictreafóin an 5ú rang gléasanna, ag cur leis an 4 cheann i rangú caighdeánach Hornbostel is Sachs.
Leictrealarangagrafaíocht. Bealach chun creathanna théada an ghutha a thaifeadadh go leictreonach. Greamaítear leictreoidí ar an muineál ar dhá thaobh an loingeáin thíoróidigh, agus léirítear gníomhaíocht théada an ghutha mar rianú ar an scáileán (nó ar páipéar). Is féidir ardú is ísliú na bunmhinicíochta sna creathanna (ag freagairt go maith do thuin an ghutha) a fheiceáil go héasca. Tháinig an teicníocht seo chun cinn sna 1970idí, agus úsáidtear í go forleathan in eolaíocht an ghutha chun a shláinte a mheasúnú is riochtaí mínormálta a anailísiú.
Leictreaphlátáil. Deascadh miotail, airgead nó nicil de ghnáth, ar mhiotal eile trí leictriliú. Úsáidtear an réad atá le plátáil mar chatóid i vóltaiméadar, agus is ón anóid a thagann an miotal a dheascfar. Déantar an próiseas seo mar mhaisiúchán, nó cosaint i gcoinne creimthe. Mar shampla eile, má bhíonn leictreoidí copair is leictrilít chaolaithe sulfáit chopair sa voltaiméadar, nuair a sheoltar sruth isteach san anóid, ascnaíonn na hiain chopair Cu amach ón anóid sa tuaslagán go dtí an chatóid. Ag an am céanna, athchomhcheanglaítear na hiain chopair le leictreoin ag an gcatóid chun adaimh chopair a chruthú. Plátáiltear an copar adamhach ar an gcatóid diaidh ar ndiaidh mar seo. Tugtar "deascadh leictriceimiceach" nó "leictreaphlátáil" ar an bpróiseas seo. Ag an am céanna, dianscaoileann is tuaslagann an anóid copair de réir a chéile.
Leictreascóp. Feiste chun lucht leictreach a bhrath agus meastachán a thabhairt ar a mhéid. Sa bhfoirm is simplí, bíonn dhá órdhuille a éarann a chéile nuair a luchtaítear é, agus is comhartha ar an méid luchta an uillinn idir na duillí. Úsáidtear é chun radaíocht ianaíoch a thomhas go hindíreach, mar léiríonn an uillinn an ráta ligean luchta mar thoradh ar an radaíocht a thaistealaíonn thar na duillí.
Leictreinceifealagrafaíocht. Is éard is leictreinceifealagrafaíocht ann ná scrúdú ghníomhaíocht leictreach na hinchinne le leictreoidí a ghreamaítear leis an gcloigeann, a thaifeadtar de ghnáth mar rianú ar pháipéar a dtugtar "EEG (leictreinceifealagram)" air. Athraíonn an EEC le gníomhaíocht mheabhrach an duine, agus faightear patrúin shainiúla sa ghníomhaíocht dhromchlach leictreach (mar shampla, duine ina chodladh, i gcóma nó i dtaom titimeach). Faightear an alfa-rithim (timpeall 10 Hz) nuair a ligeann duine a scíth is a dhúnann a shúile, agus faightear an deilte-rithim (1-4 Hz) nuair a thiteann duine i gcodladh trom.
Leictreoin chroíleacáin. Na leictreoin san adamh atá níos gaire don núicléas ná na leictreoin fiúsachta. De ghnáth, ní bhíonn aon pháirt acu in imoibreacha ceimiceacha.
Leictreonaic. Staidéar eolaíochtúil ar ghluaisní leictreon, agus feidhmiú an eolais seo. D'fhás an disciplín as turgnaimh sa 19ú céad ar leictreachas, a raibh ceapadh an fheadáin fholúsaigh theirmianaigh mar thoradh orthu. Tháinig an trasraitheoir in ionad an fheadáin theirmianaigh sa dara leath den 20ú céad tar éis ceapadh an trasraitheora i Saotharlanna Bell sna Stáit Aontaithe i 1948. Laghdaíodh méid na gcomhbhall leictreonach as cuimse, mar a tharla leis an slisne sileacain agus an ciorcad iomlánaithe. Faoi seo is réabhlóideach amach is amach tionchar na leictreonaice ar bheagnach gach gné de shaol na ndaoine sa bhaile agus i ngnó, le raidió, teilifís, ríomhairí is a bhfeidhmeanna, físchluichí, feistí míochaine cosúil le séadairí, córais íomháithe is eolais, spásárthaigh, teileafóin iniompartha, ríomhairí, agus an iliomad feidhmeanna eile.
Leictreonaic ardchumhachta. Gléasanna leathsheoltacha chun sruthanna móra leictreacha a lascadh ann nó as, cosúil le tíreastóirí nó coigeartóirí sileacain rialaithe. Déantar an fheidhm seo i líonra náisiúnta leictreach nuair a bhaintear stáisiún ginte as feidhm, a chuirtear stáisiún ar siúl, nó a theipeann ar aon chuid den líonra. Go dtí le déanaí bhaintí úsáid as gnáthlascanna meicniúla, ach iad ollmhór. Nuair a dhéanann na lascanna seo tadhall chun sruth a lascadh ann, agus a bhriseann siad an tadhall chun an sruth a lascadh as, tarlaíonn splancanna a ídíonn fuinneamh is a dhéanann dochar dóibh de réir a chéile. Is éifeachtaí ar fad tíreastóir, rud nach n-ídíonn mórán fuinnimh le linn lasctha. Tá tíreastóirí ar fáil le sruth de na céadta aimpéar a lascadh go héifeachtach agus cumhacht níos mó ná 100 kW a rialú. Ní hionann seo is an scéal sa leictreonaic ar feadh 40 bliain, mar a mbíodh sruthanna beaga de mhicrea-aimpéir nó millea-aimpéir, agus leibhéil cumhachta sna vataí is níos lú, á rialú ag dé-óideanna, trasraitheoirí is ciorcaid iomlánaithe chun gnónna ar leith a chur i gcrích i ríomhairí, teilifíseáin, taifeadáin is eile.
Leictreonghabháil. Meath radaighníomhach ina nascann leictreon le prótón sa núicléas chun neodrón (a fhanann sa núicléas) agus neoidríonó a chruthú. Imchoimeádtar uimhir na núicléón, agus laghdaítear an líon prótón faoina 1. Sampla is ea meath fluairín go dtí ocsaigin, mar seo: 9F + e → 8O + ν.