Trelis/gawiki huggingface dataset:
An tSín (idirdhealú). Réigiún cultúrtha, limistéar geografach agus sibhialtacht is ea an tSín atá suite in oirthear na hÁise.
Tagraíonn an tSín do:
Cuas an Ghainimh. Sráidbhaile beag in aice le Baile Átha Cliath is ea Cuas an Ghainimh ("Sandycove" as Béarla), agus é suite idir Deilginis agus Dún Laoghaire. 
Ceiliúrann muintir na háite Féile Bloom go feiceálach, i gcuimhne ar an seal a chaith an scríbhneoir Séamas Seoige i gCuas an Ghainimh go gairid sular imigh sé ó Éirinn le Nora Barnacle. 
Tá túr "Martello" san áit agus é ainmnithe as an Seoigeach. Bhí cara leis, Oliver St John Gogarty, ag cur faoi sa túr san am sin, agus ba chuigesean a tháinig an scríbhneoir ar cuairt. D'éirigh ina chogadh dearg eatarthu, áfach, nuair a bhí an Seoigeach ar cuairt anseo, agus tháinig deireadh leis an gcairdeas.
Ainm.
Feicfear bréagshanasaíocht an logainm thart faoin gceantar fós, cheap roinnt gur ón nGaeilge "Sáin le Gó" a tháinig "Sandycove".
Diarmaid Ó Donnabháin Rosa. Ba réabhlóidí Éireannach as Iarthar Chorcaí é Diarmaid Ó Donnabháin Rosa (10 Meán Fómhair, 1831 - 29 Meitheamh, 1915), nó Jeremiah O’Donovan Rossa as Béarla. 
Saol.
Ba é a bhunaigh Cumann an Fhéinics, gluaiseacht cheannairceach Éireannach (1858) as ar fhás Bráithreachas na Poblachta níos déanaí. Cuireadh i bpríosún é go minic mar gheall ar an mbaint a bhí aige le gluaiseacht na bhFiníní, agus díbríodh as Éirinn é faoi dheireadh in 1871. 
Chuir sé faoi i Nua-Eabhrac agus ba é a d’eagraigh na feachtais bhuamála i gcoinne chathracha Shasana a mhair ar feadh roinnt blianta. Rinne rialtas na Breataine iarracht é a eiseachadadh ach níor éirigh leo. Lámhach bean Shasanach, Yseult Dudley, é in 1885 lasmuigh dá oifig in aice le Broadway, ach tháinig sé slán. Chreid a lucht leanúna gur ar ordú ó Rialtas na Breataine a rinne sí an t-ionsaí seo. 
Tugadh cead do Ó Donnabháin filleadh ar Éirinn i 1894, agus arís i 1904. Rinne "Saoránach" de chathair Chorcaí de i 1904, rud a léirigh go raibh tacaíocht mhór aice ina cheantar dúchais. D’fhill sé ar Mheiriceá agus bhí sé an-tinn sna blianta deireanacha dá shaol. D’éag sé in ospidéal in Oileán Staten ar an 29 Meitheamh 1915. 
Oidhreacht.
Ba mhór an tábhacht shiombalach a bhain lena thórramh. Tugadh a chorp ar ais go hÉirinn agus cuireadh é i Reilig Ghlas Naíon.
Ba é Pádraig Mac Piarais a thug an óráid os cionn uaighe, ceann de na hóráidí ba cháiliúla i stair na hÉireann.
Bhí Éirí Amach na Cásca á bheartú ag an am agus d’úsáid Bráithreachas na Poblachta an ócáid chun an náisiúnachas a ghríosadh sa phobal.
Craobh Sinsear Peile na hÉireann 2006. Thosaigh Craobh Sinsear Uile-Éireann Peile Bhainc na hÉireann, ar an Domhnach, Bealtaine 7, 2006. Baineadh úsáid as an gcóras "Cáilitheoir" a bhí ann sa bhliain 2005. Bhuaigh Ciarraí an comórtas.
Richard Shelby. Is é Richard Craig "Dick" Shelby (6 Bealtaine 1934 a rugadh é) seanadóir Stáit Aontaithe Mheiriceá sinsearach ó Alabama. Is ball den Pháirtí Poblachtach é, ach bhí sé ina bhall den Pháirtí Daonlathach níos túisce, sular athraigh sé nuair a bhuaigh an Páirtí Poblachtach tromlach sa Comhdáil sa bhliain 1994.
An Chambóid. Tír in oirdheisceart na hÁise is ea Ríocht na Cambóide. Tá sí ag críochantacht leis an Téalainn, Laos agus Vítneam. Is í an Chiméiris an teanga náisiúnta, agus is í Phnom Penh an phríomhchathair. Is monarcacht bhunreachtúil í an Chambóid.
Ólafur Ragnar Grímsson. Is iaruachtarán na hÍoslainne é Ólafur Ragnar Grímsson. Rugadh é in Ísafjörður san Íoslainn ar 14 Bealtaine 1943. Toghadh Ólafur ina uachtarán den chéad uair sa bhliain 2000, agus bhí sé i mbun na hoifige sin ar feadh cúig théarma (1996–2016).
Rinne sé staidéar ar an eacnamaíocht agus ar an eolaíocht pholaitiúil in Ollscoil Mhanchain ó 1962 go 1970. Bhí sé ina ollamh le heolaíocht pholaitiúil in Ollscoil na hÍoslainne.
Alþingi. Parlaimint náisiúnta na hÍoslainne is ea an Alþingi (nó an "Althingi"), an ceann is sine san Eoraip. Ciallaíonn an t-ainm "gach rud", nó tionól gach rud. Bunaíodh i Þingvellir í sa bhliain 930, ach anois tá sí suite i Réicivíc, príomhchathair na tíre. Is é an Alþingishúsið an foirgneamh ina bhfuil an Alþingi suite i Réicivíc.
Ballraíocht.
Is é Sjálfstæðisflokkurinn an páirtí is mó sa Alþingi agus tá siad sa rialtas leis an Samfylkingin.
Naisc sheachtracha.
Alþingi - Suíomh oifigiúil
Lofsöngur. Is é Lofsöngur amhrán náisiúnta na hÍoslainne. "Iomann" a chiallaíonn teideal an amhráin as Gaeilge. Úsáidtear an teideal eile Ó Guð vors lands (Gaeilge: Dia ár dtíre) uaireanta freisin. B'é Matthías Jochumsson a scríobh na líricí sa bhliain 1874, agus chum Sveinbjörn Sveinbjörnsson an port. De ghnáth, ní chantar ach an chéad rann. Deirtear go bhfuil sé deacair an t-amhrán seo a chanadh, agus deir daoine nach bhfuil siad ábalta é a dhéanamh. 
Liricí.
 Ó, guð vors lands! Ó, lands vors guð!
 Vér lofum þitt heilaga, heilaga nafn!
 Úr sólkerfum himnanna hnýta þér krans
 þínir herskarar, tímanna safn.
 Fyrir þér er einn dagur sem þúsund ár,
 og þúsund ár dagur, ei meir;
 eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,
 sem tilbiður guð sinn og deyr.
 Íslands þúsund ár,
 Íslands þúsund ár!
 eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,
 sem tilbiður guð sinn og deyr.
("Ó, a Dhia ár dtíre, ó, a Dhia ár dtíre!
Seo muidne ag onórú d'ainm naomh, naofa!
Is iad grianchórais na spéire do choróin
a rinne na haoiseanna duit, arb iad do shluaite armtha iad.
Is ionann i do shúile míle bliain agus lá amháin,
níl i míle bliain ach lá amháin, dar leat, 
bláth beag de chuid na síoraíochta
agus é ag adhradh a Dhé le deoir chreathnach
sula dtagann an bás air. 
Míle bliain na hÍoslainne, míle bliain na hÍoslainne -
níl ann ach bláth beag de chuid na síoraíochta
agus é ag adhradh a Dhé le deoir chreathnach
sula dtagann an bás air.")
 Ó guð, ó guð! Vér föllum fram
 og fórnum þér brennandi, brennandi sál,
 guð faðir, vor drottinn frá kyni til kyns,
 og vér kvökum vort helgasta mál.
 Vér kvökum og þökkum í þúsund ár,
 því þú ert vort einasta skjól.
 Vér kvökum og þökkum með titrandi tár,
 því þú tilbjóst vort forlagahjól.
 Íslands þúsund ár,
 Íslands þúsund ár!
 Voru morgunsins húmköldu, hrynjandi tár,
 sem hitna við skínandi sól.
 Ó, guð vors lands! Ó, lands vors guð!
 Vér lifum sem blaktandi, blaktandi strá.
 Vér deyjum, ef þú ert ei ljós það og líf,
 sem að lyftir oss duftinu frá.
 Ó, vert þú hvern morgun vort ljúfasta líf,
 vor leiðtogi í daganna þraut
 og á kvöldin vor himneska hvíld og vor hlíf
 og vor hertogi á þjóðlífsins braut.
 Íslands þúsund ár,
 Íslands þúsund ár!
 verði gróandi þjóðlíf með þverrandi tár,
 sem þroskast á guðsríkis braut.
Katowice. Tá Katowice ar cheann de na cathracha is tábhachtachaí sa Pholainn. Tá breis is trí chéad míle duine ina gcónaí sa chathair féin, ach má chuirtear an cruinneagán iomlán daonra i dtimpeallacht na cathrach san áireamh, is féidir a rá go bhfuil trí mhilliún go leith i dtuilleamaí Katowice ar bhealach éigin. Is iad na cathracha a bhaineann leis an gcruinneagán seo ná Knurów, Gliwice, Zabrze, Bytom, Piekary Śląskie, Będzin, Dąbrowa Górnica, Sosnowiec, Jaworzno, Mysłowice, Tychy, Czeladź, Siemianowice Śląskie, Chorzów, Świętochłowice, agus Ruda Śląska.
Tá Katowice suite sa tSiléis, an cúige traidisiúnta ar imeall thiar na Polainne, nó ar imeall thoir na Gearmáine, agus is é an t-ainm Gearmáinise atá ar an áit ná "Kattowitz". Siúd is gur Polannaigh (nó Slavaigh) ba mhó a bhí ina gcónaí sna bólaí seo, ba iad stáit láidre na Gearmáine - an Ostair ar dtús, agus an Phrúis ón mbliain 1742 ar aghaidh - a bhí ag rialú na Siléise i bhfad roimh chríochdheighiltí na Polainne féin. Idir eatarthu a bhí an tSiléis riamh.
Tá an ceantar go léir ag teacht i dtír ar an mianadóireacht agus ar an teilgcheártaíocht. Ba í an mhianadóireacht a rinne cathair de Katowice, nó ní raibh ann ach sráidbhaile i dtús na naoú haoise déag. hOsclaíodh an chéad dá pholl mianach, "Waterloo" agus "Ferdynand", sa bhliain 1824. Ansin, thosaigh an áit ag tiomsú daonra go sciobtha, agus sa bhliain 1865, bronnadh dintiúirí cathrach ar an áit go hoifigiúil. Bhunaigh na hoird éagsúla Chaitliceacha ospidéal, dilleachtlann agus carthannachtaí eile, agus sa bhliain 1907, tháinig amharclann na cathrach ar an bhfód. Tháinig an áit slán as an Chéad Chogadh Domhanda, le fírinne ní dhearna an cogadh ach maitheas mór don tionsclaíocht áitiúil. Sna blianta go díreach i ndiaidh an chogaidh, d'éirigh daonra an cheantair amach in aghaidh na nGearmánach i dtrí cheannairc na Siléise, agus sa bhliain 1922, cuireadh Katowice leis an bPolainn.
Idir an dá chogadh, tháinig an-bhorradh ar an mbaincéireacht i gKatowice. 
Nuair a thosaigh an Dara Cogadh Domhanda, thréig arm na Polainne an áit sular tháinig na Gearmánaigh, agus níor fágadh ach scabhtaí na háite ag iarraidh Katowice a chosaint. Nuair a shealbhaigh na Gearmánaigh an áit, i Mí Mheán Fómhair den bhliain 1939, cuireadh an tsionagóg áitiúil trí thine, agus na Gearmánaigh ag scaoileadh urchair leis na daoine a bhí ag éalú ón dóiteán. Go gairid ina dhiaidh sin, maraíodh tríocha Polannach agus Giúdach ón áit ar an tsiocair gurbh iadsan a d'adhain an dóiteán. Básaíodh na céadta Polannach i rith an chúpla seachtain ina dhiaidh sin. Bhí ocht míle Giúdach ina gcónaí san áit roimh an gcogadh, ach ó bhí an chathair le dul don Ghearmáin, is follasach nach raibh cead acu fanacht. Tugadh go dtí an Ghobharnóireacht Ghinearálta iad, is é sin, an chuid den Pholainn a bhí á rialú mar ghobharnóireacht mhíleata. Ba ansin, taobh amuigh den Ghearmáin féin, a cuireadh sna seomraí gáis iad.
Uachtarán na hÍoslainne. Is é Uachtarán na hÍoslainne (Íoslainnis: "Forseti Íslands") ceannaire stáit na hÍoslainne. Roghnaítear uachtarán nua i dtoghchán gach ceithre bliana. Toghadh Sveinn Björnsson ina chéad uachtarán sa bhliain 1944, nuair a fuair an tír neamhspleáchas ón Danmhairg. Guðni Thorlacius Jóhannesson is ainm do 6ú uachtarán na tíre, atá in oifig anois.
Tá teach an uachtaráin lonnaithe in Bessastaðir, in Álftanes.
Contae Vlorë. Contae atá suite i ndeisceart na hAlbáine is ea Contae Vlorë (Albáinis: "Qarku i Vlorës"). Tá na ceantair, Vlorë, Delvinë, agus Sarandë suite ann. Is é Vlorë an phríomhchathair. Tá mionpobal Gréagach ina gcónaí sa chontae.
Sveinn Björnsson. Céad uachtarán na hÍoslainne ab ea Sveinn Björnsson (27 Feabhra, 1881 - 25 Eanáir, 1952). Rugadh é i gCóbanhávan, an Danmhairg ach toghadh é mar bhall den Althing i 1914. Bunaíodh poblacht sa tír i 1944, agus toghadh Sveinn ina uachtarán. Fuair sé bás i Réicivíc i 1952, le bliain amháin fágtha ina 2ú théarma.
Gelderland. Is cúige atá suite in oirthear na hÍsiltíre é Gelderland (). Is é Arnhem an phríomhchathair ach tá níos mó daonra ag Nijmegen agus Apeldoorn.
Trümmerliteratur. Is é is Trümmerliteratur ann ná focal Gearmáinise a chiallaíonn "litríocht na bhfothrach". Tagraíonn sé don chineál litríochta a scríobhadh in Iarthar na Gearmáine go gairid i ndiaidh an Dara Cogadh Domhanda, agus na scríbhneoirí ag athshealbhú a dteanga dúchais ó na Naitsithe. Téamaí tábhachtacha iad sa litríocht seo an dóigh a gcaithfeadh muintir na Gearmáine a gcuid luachanna a athluacháil tar éis imeacht an Naitsíochais; an léirscrios a rinne an cogadh ar an tír; agus na chéad iarrachtaí chun an tír a atógáil. Stíl shimplí ar bheagán focal is dual don chineál seo litríochta. Bhí an-tionchar ag gearrscéalaíocht comhaimseartha na Stát Aontaithe ar an "Trümmerliteratur". Scríbhneoirí tábhachtacha ab ea Wolfgang Borchert, Heinrich Böll, Günter Eich, Erich Kästner, Arno Schmidt, Wolfdietrich Schnurre, agus Elisabeth Langgässer.
Erich Kästner. Scríbhneoir Gearmánach ab ea Erich Kästner (23 Mí Feabhra 1899, Dresden - 29 Mí Iúil 1974, München). Scríobhadh sé dánta greannmhara agus leabhair do pháistí. Chuir Nicholas Williams Gaeilge ar úrscéal leis, "Emil und die Detektive". Tháinig an leagan Gaeilge, "Emil agus na bleachtairí", i gcló sa bhliain 2004.
Scamall Mór Magellan. Scamall Mór Magellan (an seacht míle déag dhá chéad fiche tríú réad ar Phríomh-Chatalóg na Réaltraí, mar atá, PGC17223): ceann de dhá réaltra bheaga ar déanamh neamhrialta a dtugtar Scamaill Magellan orthu, agus é le feiceáil i réaltbhuíonta an Cholgáin agus an Tábla. Scamall Beag Magellan atá ar an gceann eile. Is réaltbhuíonta iad seo nach bhfeictear ach ar an leath theas den sféar neamhaí, sách cóngarach don phol theas fiú, agus mar sin, ní raibh aithne ag muintir na hEorpa ar na scamaill seo roimh na turasanna móra farraige a nocht cosúlacht agus déanamh an Domhain féin dár sinsir. Ní díol iontais é ar aon nós gurb as Fernão de Magalhães (nó Ferdinand Magellan, mar a thugtar air ina lán teangacha, an Béarla san áireamh), an taistealaí farraige a thaispeáin gur sféar é an Domhan, a hainmníodh iad.
Chreideadh na réalteolaithe go dtí le déanaí go raibh an Scamall Mór ar an réaltra ba ghaire do Bhealach na Bó Finne, ach, le déanaí, thángthas trasna ar réaltra beag atá níos cóngaraí fós, mar atá, Abhacréaltra Éilipseach an tSaighdeora.
Tá Scamall Mór Magellan chomh gar dúinn is go dtig le lucht na dteileascóp cuid mhaith réaltbhraislí agus fiú réaltaí aonair a aithint ansin. Díol suntais iad na réaltbhraislí gorma ilréaltacha nach bhfuil a leithéidí le fáil sa réaltra s'againn féin. Thairis sin, chonacthas ollnóva i Scamall Mór Magellan sa bhliain 1987.
Ceann de na réada is feiceálaí i Scamall Mór Magellan é Réaltnéal an Tarantúla (arb é an dá mhíle seachtóidiú réad é ar an Nua-Chatalóg Ghinearálta, is é sin, NGC2070). Néal hidrigine ianaithe atá ann, agus é á shoilsiú ag dornáin tiubha de réaltaí móra óga teo bána nó bánghorma, réaltaí a mbíonn an t-ollnóva i ndán dá leithéidí i ndeireadh na dála. Is ar imeall an Tarantúla a bhladhm ollnóva na bliana 1987 fosta.
Tá réad tábhachtach eile suite i Scamall Mór Magellan, mar atá, S Doradus, an ollfhathachréalta ghorm athraitheach lonrúil. Tá cineál iomlán réaltaí ainmnithe as an gcránaí mór millteanach seo de réalta.
Tá Scamall Mór Magellan suite faoi chéad agus ceithre scór míle solasbhliain dínn, agus é fiche míle solasbhliain ar trastomhas.
Scamall Beag Magellan. Scamall Beag Magellan (an dá chéad dóú réad déag is ceithre scór ar an Nua-Chatalóg Ghinearálta, mar atá, NGC292, nó an trí mhíle ochtú cúigiú ceann ar Phríomh-Chatalóg na Réaltraí): ceann den dá réaltra bheaga neamhrialta a dtugtar Scamaill Magellan orthu. 
Feictear an Scamall Beag ar imeall réaltbhuíon an Túcáin, in aice leis an réaltbhraisle chruinneogach a dtugtar 47 Tucanae uirthi. Níl pol theas an sféir neamhaí i bhfad ar shiúl ach an oiread, óir tá an Túcán ag críochantaíocht le réaltbhuíon an Ochtamháin atá suite thart ar an bpol. Cosúil leis an Scamall Mór, tá an Scamall Beag ar ceann de na réaltraí atá ag timpeallú Bhealach na Bó Finne, agus ar na cinn is gaire dúinn. Tá an Scamall Beag suite faoi dhá chéad agus deich míle solasbhliain dínn, agus é thart ar deich míle solasbhliain ar fad is ar leithead. Níl sé chomh saibhir i réaltaí agus an Scamall Mór - tá níos mó deannach agus gás ann.
Utrecht (cúige). Is cúige de chuid na hÍsiltíre é Utrecht () atá suite i lár na tíre.
Is é Utrecht an phríomhchathair.
Ásgeir Ásgeirsson. Dara hUachtarán na hÍoslainne ab ea Ásgeir Ásgeirsson (13 Bealtaine, 1894 - 15 Meán Fómhair, 1972). Toghadh é ina phríomh-aire san Althing i 1932, agus ina uachtarán idir 1952 agus 1968.
Fulgencio Batista. Ba uachtarán Chúba (1940-1944) agus deachtóir (1952-1958) é Fulgencio Batista y Zaldívar (16 Eanáir 1901 - 6 Lúnasa 1973). Bhí a réimeas mar dheachtóir fuilteach agus fealltach.
Deachtóireacht Batista 1952-1958.
Tháinig Fulgencio Batista i gceannas ar an dtír mar dheachtóir i 1952. Cé go raibh aithne air go dtí sin mar liobrálaí, thosaigh sé a naimhde polaitiúla a chur faoi chois. Bhí géarchéim eacnamaíoch sa tír ag an am, le formhór na ndaoine ag maireachtáil i mbochtanas. Rialaigh sé an tír le cabhair Mheiriceá.
Réabhlóid.
Chuir Fidel Castro agus a chomhghleacaithe (Che Guevara san áireamh) feachtas míleata nua in aghaidh an rialtais ar bun ag deireadh 1956. Chuir siad buíon chomhtháite troda nua ar bun i Meicsiceo ar dtús. Bhog siad ansin go dtí sléibhte an Sierra Madre, gar do Santiago de Cuba, suite in oirdheisceart na tíre. 
Theith Batista ón oileán ar an 31 Nollaig 1958. Ghlac Castro seilbh ar Havana an lá dár gcionn, ar 1 Eanáir 1959.
Overijssel. Is cúige de chuid na hÍsiltíre é Overijssel () atá suite i lároirthear ná tíre. Is é Zwolle an phríomhchathair. Tagann an t-ainm ón abhainn IJssel. 
Naisc.
http://www.overijssel.nl
Bliain Idirnáisiúnta na Geoifisice. Bliain Idirnáisiúnta na Geoifisice: Ba í Bliain Idirnáisiúnta na Geoifisice, a mhair ní b'fhaide ná bliain (ón chéad lá de Mhí Iúil 1957 go dtí an t-aonú lá déag is fiche de Mhí na Nollag 1958), an tionscadal comhoibrithe ba mhó riamh i stair na heolaíochta. Bhí seacht dtír is trí scór ar fad páirteach san fhiontar seo, agus iad ag comhchruinniú a gcuid cumais leis na príomhábhair staidéir seo leanas a thaighde:
Is iomaí gléas úr teicneolaíochta a cuireadh in úsáid an chéad uair in obair na heolaíochta le linn Bhliain Idirnáisiúnta na Geoifisice: an radar, na roicéid, an leictreonaic ardfhorbartha, agus fiú an chéad dá shatailít dhaondéanta, mar atá, Sputnik na Rúiseach agus Vanguard na Meiriceánach. Bhí Vanguard sceidealaithe ón tús an chéad turas spáis a thabhairt le linn Bhliain Idirnáisiúnta na Geoifisice, agus siúd is gur chlis ar an chéad dá iarracht lainseála, scaoileadh an chéad Vanguard chun bealaigh fá dheoidh i Mí na Márta 1958.
Naffir. Chuirtear an ainm naffir نفير ar sórt obair comhchoiteann a bhfuil ar fáil i dtuaisceart, oirthear agus iarthar na Súdáine, go háirithe i Kassala, Kordofan, na sléibhte Nuba agus i Darfur. D'fhéadfá an focal "meitheal" a úsáid as Gaeilge leis an míniú céanna. Cuir síos amháin ar naffir, ná gur grúpa é a cuirtear le chéile trí líonraí chlanna agus comharsaí i gcomhair rud áirithe a dhéanamh. Scaipeann an grúpa nuair atá an rud sin déanta (Manger, 1987). Deireann sainmhíniú níos déanaí eile, go dtagainn naffir le chéile ón chomharsanacht nó ceantair chéanna chun obair a dhéanamh, mar shampla, teach a chruthú, nó an fómhar a chur isteach ('Conceptual analysis of volunteer', 2004). 
Is dócha go bhfuil gaol idir naffir agus an focal "nafr" نفر in san Araibis caighdeánach a chuireann in iúl grúpa tagaithe le chéile chun troid a chaitheamh. San Araibis caighdeánach ba é "naffīr āmm" (نفير عام) glaoch chun troda (Wehr, 1980). Úsáidtear an focal naffir san tslí seo san tSúdáin freisin. Mar shampla, úsáidtear é sna Sléibhte Nuba go luath sna 1990idí nuair a chuirtear ainm "an-Naffīr ash-Sha'abī" (nó Mílísta Daonra) ar grúpaí airmithe a bhí ag cur scrios ar an cheantair (Kevlihan, 2005).
Is trumpa é naffir chomh maith in Araibís. Fadó do ghlac na Spáinnaigh leis an ainm seo i bhfoirm "an-naffir" agus dár ndóigh, athraítear é go "anafil" (Trompet.nl, 2005) 
Leabhareolas.
As Béarla
Lúbaí.
As Béarla 
In Ollannais
Björk. Amhránaí agus cumadóir is ea Björk Guðmundsdóttir (saolaíodh i Réicivíc, an Íoslainn í ar an 21 Samhain, 1965). Bhí rath aici ar dtús ina h-amhránaí leis an mbanna rac-cheoil The Sugar Cubes, agus ansin mar amhránaí ina h-aonar.
Íslendingabók. Leabhair faoi stair na hÍoslainne is ea an Íslendingabók ("Libellus Islandorum", nó "Leabhair na nÍoslannach"). Ba é an sagart Ari Þorgilsson a scríobh an leabhair i rith an 12ú haois. Tá deich gcaibidil ann.
Grímsey. Oileán beag é Grímsey, agus é suite 40 ciliméadar amach ó chósta tuaisceartach na hÍoslainne. Tá an t-oiléan suite go díreach ar an gCiorcal Artach.
Baineann an t-oileán le Grímseyjarhreppur, bardas de chuid chúige Eyjafjarðarsýsla. Tá timpeall céad duine ina gcónaí ann, agus is é Sandvík an t-aon sráidbhaile amháin.
Tíreolaíocht agus aeráid.
Níl aon chuid áitrithe den Íoslainn níos faide ó thuaidh ná Grímsey; tá oileáinín Kolbeinsey níos faide ó thuaidh fós, ach níl aon daoine ann. Tá Flatey (Skjálfandi) 39 ciliméadar ó dheas. Tá aillte crochta ar gach taobh de Grímsey ach amháin sa deisceart. Réimse 5.3 ciliméadar atá ann, agus tá an chuid is airde de 105 méadar os cionn na farraige.
Tugann an Sruth Atlantach Thuaidh uisce sách te leis ó Mhurascaille Mheicsiceo, agus dá bhrí sin níl an aeráid rófhuar. Taifeadadh teocht 26 °C (79 °F) ann, teocht a mbeadh súil agat léi i Réicivíc agus í i bhfad níos faide ó dheas. Níl crainn ann ach tá riasca, féar agus caonach le fáil ann, agus gnáthaíonn mórán éan an áit, go háirithe falcóga.
Ní bhíonn aon oíche ann sa samhradh; tosaíonn an caochsholas um meán oíche i ndeireadh mhí Iúil. 
Bíonn stoirmeacha móra ann, agus uaireanta tagann an t-oighear aduaidh, rud a fhágann an fharraige ina reolach timpeall an oileáin. Sa samhradh, áfach, is minic an fharraige ina léinseach.
Geilleagar agus Pobal.
Tá neart éisc le marú fós timpeall an oileáin, agus uaireanta téann na hiascairí i bhfad níos faide ó thuaidh ina mótarbháid. Tá feirmeacha ann, agus bailítear uibheacha éin mhara. Tá tarraingt turasóirí ar an áit. 
Tá eaglais ann le hocht gcéad bliain anuas, ach sa bhliain 1856 a tógadh an eaglais atá anois ann. As adhmad farraige a rinneadh é, agus baint aici le paróiste Akureyri ar an oileán mór. 
Tá lárionad pobail ann agus scoil ó leibhéal na naíscoile go dtí Grád 8; caithfidh daltaí níos sine dul go Akureyri.
Fichille.
Tá clú na fichille ar Grímsey, agus dá bhrí sin chuir Willard Fiske, scoláire agus fear mór fichille, suim san oileán sna 1870í. Níor thug sé cuairt ar Grímsey riamh, ach chuir sé ábhar fichille chuige agus d'fhág airgead le huacht ag an oileán.
An Ciorcal Artach.
Deirtear go ritheann an Ciorcal díreach trí lár leaba an tsagairt - scéal gan bhunús, mar bogann an Ciorcal cúpla méadar gach bliain.
Króna. Airgeadra na hÍoslainne is ea an króna (iolra: krónur), nó an króna Íoslannach. Ciallaíonn an t-ainm "coróin", agus is é ISK an cód ISO. Céad aurar (aonarach: eyrir) is ea króna amháin. Scaradh an króna Íoslannach ón krone Danmhairgeach ag tús An Chéad Chogadh Domhanda, agus neamhspleáchas níos déanaí sa bhliain 1918.
Airgead tirim.
Airgeadra i gcúrsaíocht - 
As feidhm -
Oighearshruth. Abhainn mhór reoite, atá ag bogadh go mall trasna na talún is ea oighearshruth. Déantar iad as sneachta agus leac oighear, a bhailíonn le chéile tríd na mílte bliain. Tá oighearshruthanna le fáil ar gach ilchríoch, ach amháin san Astráil.
Tá tionchar mór ag oighearshruthanna ar an talún, go háirithe an geolaíocht.
Kristján Eldjárn. Tríú uachtarán na hÍoslainne ab ea Kristján Eldjárn (6 Nollaig 1916 - 13 Meán Fómhair 1982). Rinne sé staidéar in Ollscoil Cóbanhávan agus Ollscoil na hÍoslainne i Réicivíc. Bhain sé céim seandálaíochta amach sa bhliain 1957, agus bhí sé ina stiúrthóir le Músaem Náisiúnta na hÍoslainne idir 1947 agus 1968. Fuair sé post leis an stáisiún teilifíse nua RÚV idir 1966 agus 1968, ag cur i láthair cláir oideachais.
Toghadh Kristján ina uachtarán i 1968, agus bhuaigh sé na toghcháin i 1972 agus 1976 chomh maith. Níor ghlac sé páirt sa toghchán i 1980, agus chaith sé na blianta a bhí fágtha aige ag staidéar arís. Cailleadh é i 1982.
Is scríbhneoir rathúil é a mhac Þórarinn Eldjárn.
Vigdís Finnbogadóttir. Bhí Vigdís Finnbogadóttir, a rugadh ar an 15 Aibreán sa bhliain 1930, ar an gceathrú hUachtarán ar Phoblacht na hÍoslainne. Chaith sí na blianta ó 1980 go 1996 ina hUachtarán, agus í ar an chéad uachtarán mná a vótáladh isteach riamh.
Rinne Vigdís staidéar ar litríocht agus ar dhrámaíocht in Ollscoil Grenoble, i Sorbonne agus in Ollscoil na hÍoslainne i Réicivíc. Bhain sí amach céim san Oideachas, agus fuair sí post ag Leikfélag Reykjavíkur, ar comhlacht drámaíochta i Réicivíc é. 
Ghnóthaigh Vigdís toghchán stairiúil sa bhliain 1980, nó bhí sí ar an chéad Uachtarán mná a toghadh i dtoghchán daonlathach. Vótáladh isteach arís í sna blianta 1984, 1988 agus 1992.
Tá Vigdís ina hambasadóir do UNESCO anois.
Ollscoil na hÍoslainne. Ollscoil náisiúnta na hÍoslainne is ea Ollscoil na hÍoslainne (Íoslainnis: "Háskóli Íslands"). Bunaíodh í i Réicivíc i 1911, agus inniu tá timpeall 8,000 dalta ag freastal air.
An ollscoil is mó sa tír is ea í, agus an áit oibre is mó chomh maith. Bhí an ollscoil lonnaithe san Alþingishúsið (suíomh rialtais na hÍoslainne, an Althing) idir 1911 agus 1940. Thosaigh crannchur na hollscoile sa bhliain 1934 ar a ghlaoitear Happdrætti Háskólans, chun airgead a bhailiú chun foirgnimh nua a chur ar fáil. Tá an crannchur ar siúl go fóill.
Is í Kristín Ingólfsdóttir uachtarán na hollscoile inniu, an chéad bhean a bhuaigh an post.