Trelis/gawiki huggingface dataset:
Tommy Burns. B'imreoir agus bainisteoir sacair Albanach é Thomas "Tommy" Burns (16 Nollaig, 1956 – 15 Bealtaine 2008). Ba leis na foirne Ceiltigh Ghlaschú agus Kilmarnock a d'imir sé, agus roghnaíodh é chun imirt leis an bhfoireann idirnáisiúnta in ocht gcluiche chomh maith. Tar éis dó an spórt a fhágáil mar imreoir, tháinig sé ar ais ina bhainisteoir ar na gCeiltigh idir 1994 agus 1997. Chaith sé bliain amháin ina dihiaidh sin ina bhainisteoir ar Reading F.C. i Sasana, sular éirigh sé as an spórt don uair dheireanach.
Nocht na Ceiltigh go raibh Burns ag fualaingt le h-ailse chraicinn ar an 29 Márta 2006. Dhá bhliain ina dhiaidh sin, ar an 10 Márta 2008, fógraíodh go raibh babhta nua tosaithe ag Burns leis an galar céanna, agus go raibh sé ag dul ar chúrsa leighis arís. Níor mhair Burns ach dhá mhí níos faide.
Carl Friedrich Gauss. B'eolaí agus matamaiticeoir Gearmánach é Johann Carl Friedrich Gauss (Gearmáinis: "Gauß", Laidin: "Carolus Fridericus Gauss") (30 Aibreán 1777 – 23 Feabhra 1855) a chuir go mór le forbairt sna réimsí uimhirtheoiric, staitisticí, anailís, geoiméadracht difreálach, geodasaíocht, leictreastataic, réalteolaíocht, agus optaic. Tugtar "prionsa na matamaitice" air.
Páiste éachtach a bhí ann ina óige, agus ní raibh ach bliain amháin agus fiche slánaithe aige nuair a chríochnaigh sé a shárshaothar "Disquisitiones Arithmeticae" sa bhliain 1798.
Martin Cahill. Coirpeach míchlúiteach as Baile Átha Cliath in Éirinn ab ea Martin Cahill (23 Bealtaine, 1949 – 18 Lúnasa, 1994), a bhí freagrach as roinnt coireanna a fuair aird mhór ó na meáin in Éirinn.
Thug na nuachtáin an leasainm "The General" air chun leabhal a sheachaint agus iad ag trácht ar na hainghníomhartha a bhíodh idir lámhaibh aige.
Deireadh lena ré.
Ar an 18 Lúnasa 1984, d'fhág Cahill a thí i Ráth Maonais (Swan Grove). Lámhachadh é i Raghnallach, ag crosbhóthar Oxford agus Charleston. 
Creidtear gurb é an tIRA a rinne é. Chuir an tIRA i leith Cahill go raibh sé ag díol pictiúirí goidte leis na sceimhlitheoirí Protastúnacha.
De réir na teoirice eile, bhí beirt chomhchoirithe de chuid Cahill, Seán Mag Giollagáin agus Seán Mac Thréinfhir, tar éis sreang mhór díoltóireachta drugaí a chur ar bun. Thosaigh Cahill ag éileamh a chuid féin den bhrabús, rud nár thaitin leis an mbeirt eile. 
Mar sin, chuaigh siad i dteagmháil leis an IRA, ag áitiú orthu siúd gurbh é Cahill an díoltóir mór drugaí agus go raibh sé ag iompórtáil héaróine. Bhí sé de pholasaí ag an IRA san am díoltóirí héaróine a mharú, agus mar sin, mharaigh siad Cahill. Ní féidir a rá, áfach, nach mbeadh páirtíocht choiriúil Cahill leis na Dílseoirí ina spreagadh breise acu le hé a mharú. 
Scannán.
Sa bhliain 1998, stiúraigh John Boorman scannán dar teideal "The General", agus é bunaithe ar imeachtaí beatha Cahill. B'é Brendan Gleeson a rinne an phríomhpháirt. Thabhaigh an scannán duais an stiúrthóra ab fhearr do Boorman i bhFéile Scannánaíochta Cannes. 
Tá príomhcharachtar an scannáin "Ordinary Decent Criminals" le Kevin Spacey bunaithe ar Cahill freisin.
Arthur C. Clarke. Scríbhneoir ficsin eolaíochta agus cumadóir ab ea Arthur C. Clarke, CBE, Sri Lankabhimanya (16 Nollaig 1917 – 19 Márta 2008)
Rugadh Clarke sa bhliain 1917 i Minehead, Sasana. Sa bhliain 1956, chuaigh sé go Srí Lanca, agus bhí cónaí air i Srí Lanca go deireadh a shaoil. Bhí clú agus cáil air, go háirithe mar gheall ar an úrscéal agus scannán "", a scríobh sé in éineacht le Stanley Kubrick. Fuair sé bás i Srí Lanca i mí na Márta 2008.
An Amasóin (abhainn). Is í an Amasóin nó "Amazon" an abhainn is mó ar domhan. Tá sí suite i Meiriceá Theas. Is iad an Amasóin agus an Níl na haibhneacha is faide ar domhan. Tá breis is 1,100 craobhabhainn ag an Amasóin, 17 díobh breis is 1,500 km (930 míle) ar fhad.
Loch na Tangainíce. Tá Loch na Tangainíce suite i lár na hAfraice. Clúdaíonn an t-uisce 32,900 km². Is é an loch is faide ar domhan é. Sníonn uisce uaidh isteach sa Chongó.
An tAigéan Artach. Tá an tAigéan Artach i dtuaisceart an domhain. Clúdaíonn sé limistéar 14,056,000 km². Is é an tArtach an t-aigéan is lú ar domhan.
Hugh Lane. Ba dhéileálaí ealaíne Éireannach é Sir Hugh Percy Lane (9 Samhain 1875 – 7 Bealtaine 1915). An cháil is mó atá atá air ná gur bhunaigh sé an chéad dánlann nua-ealaíne sa domhan in Éirinn. Is é seo Dánlann Hugh Lane, atá suite ar Chearnóg Pharnell i mBaile Átha Cliath.
Óige.
Rugadh Hugh Lane do James William Lane agus Frances Adelaide Persse. Ba as Corcaigh muintir Lane agus as Gaillimh muintir Persse agus bhí Lady Gregory ina aintín leis. Tógadh Hugh Lane i gCorn na Breataine i Sasana, cé gur rugadh é in Éirinn, i gContae Chorcaí. Bhí sé ina dhéileálaí ealaíne i Londain faoin mbliain 1901.
Coincheap na Dánlainne Nua-Ealaíne.
Tar éis dó cuairt a thabhairt ar a aintín, Lady Gregory, in Éirinn agus taispeántas péintéireachta comhaimseartha a fheiceáil ansin, shamhlaigh Lane go bhféadfaí dánlann a bhunú ina bhféadfaí an chuid is fearr d'ealaín nua-aimseartha na hÉireann agus an domhain mhór a chur ar taispeáint, taobh le taobh. Ón am sin ar aghaidh, dhírigh Lane a chuir iarrachtaí go léir ar bhailiú na healaíne nua-aimseartha ó Éirinn, Sasana agus ón Mór-Roinn, don dánlann nua. Osclaíodh an dánlann nua seo ar 20 Eanáir 1908 i dTeach Clonmell ar Shráid Fhearcair, i mBaile Átha Cliath. Ach bhí deacrachtaí le hionad buan a fháil don bhailiúchán agus bhí Lane féin imithe ar shlí na fírinne sular lonnaíodh an bailiúchán i ndánlann bhuan, i dTeach Charlemont ar Chearnóg Pharnell.
Bás.
Fuair Lane bás mar phaisinéir ar an RMS Lusitania, nuair a cuireadh an long sin go tóin poill le toirpéad ó fhomhuireán Gearmánach le linn an Chéad Chogaidh Dhomhanda.
Séarlas Mór. Dob é Séarlas Mór ( nó "Karolus Magnus"; ; ) an duine b’éachtaí ar Eoraip le linn na Meánaoise. Rí na bhFranc ab ea é (768–814) agus lena linn, d’aontaigh sé a bhformhór d’Iarthar na hEorpa le chéile, agus leag sé síos na bunsraitheanna i gcomhair na Fraince agus na Gearmáine de chuid na linne seo. 
Teacht i Réim.
Ghabh sé ríchathaoir na bhFranc sa bhliain 768 agus rinneadh Rí na hIodáile de ón bhliain 774 ar aghaidh. Ón bhliain 800 rinneadh Impire Naofa Rómhánach de, 300 bliain roimhe sin. Tugtar Impireacht na gCairlínseach ar an stát méadaithe a bhunaigh Séarlas Mór.
Tháinig Séarlas Mór agus a dheartháir Carlomán i gcomharbacht ar a n-athair Pépin Gearr (Fraincis: Pépin le Bref) sa bhliain 768, nuair a d’éag Pépin. Ar dtús, bhí an bheirt acu ina gcomhrialtóirí ach nuair a fuair Carlomán bás go tobann sa bhliain 771, faoi imthosca gan mhíniú, fágadh Séarlas mar Rí na bhFranc gan agó. 
Polasaithe.
Faoi réimeas an rí choinnigh sé polasaithe a athair i leith na pápachta agus chuaigh siad d'aontaobh. ag baint na cumhachta ó na Lombairdigh i dtuaisceart na hIodáile, agus i gceannas ar ionradh isteach ar na Moslamaigh sa Spáinn. Chuaigh sé i mbun feachtais freisin in aghaidh na Sacsanach san oirthear, ag déanamh Críostaithe astu ar phionós an bháis, as a d’eascródh a imeachtaí ar nós Ár Verden. Bhain Séarlas Mór barr a mhaitheasa amach nuair a chorónaigh an Pápa Leo III é mar Impire na Rómhánach Lá Nollag san Bhaisleac Ársa Naomh Pheadair.
Tionchar.
De bharr na bainte a bhí ag na Frainc ar stair na Fraince, agus toisc gur chine Gearmánach iad, áirítear Séarlas Mór mar laoch náisiúnta sa dá thír úd agus baineadh mí-úsáid as mar shiombal dá bharr.
Ó 1950 i leith, bronntar Duais Idirnáisiúnta Shéarlais Mhóir Aachen (ar a dtugtar an Karlpreis) gach bliain ar dhuine a chothaigh aontacht san Eoraip.
Bhí feachtais Shéarlais mar bhunús do roinnt scéalta, ina measc "Gabáltas Shéarluis Máin" sa Leabhar Leasa Mhóir agus "Stair Sérluis Móir ag lenmain coróine Críst ⁊ taisse na naem".
Craobhchomórtas Sinsear na hÉireann sa Pheil. Is é Craobhchomórtas Sinsear na hÉireann sa Pheil an chraobh is tábhachtaí sa pheil Ghaelach. Eagraíonn Cumann Lúthchleas Gael an chraobh seo gach bliain. Glacann foireann ó gach contae in Éirinn (ach amháin Contae Chill Chainnigh) páirt sa chraobh, chomh maith le foirne ó Londain agus ó Nua-Eabhrac.
Formáid.
Imrítear craobh i ngach cúige in Éirinn (glacann Londain agus Nua-Eabhrac páirt i gCúige Chonnacht). Roimh 2001, chuaigh na buaiteoirí sna craobhacha seo díreach ar aghaidh go cluichí leathcheannais na hÉireann. Anois ní mór dóibh imirt i gcluichí ceathrú ceannais. Bíonn ar na foirne a chailleann cluiche i gcraobh na gcúigí cluichí a imirt eatarthu féin agus go dtí go bhfuil ceithre fhoireann fágtha le dul ar aghaidh go dtí na cluichí ceathrú ceannais, áit a imríonn siad in aghaidh na foirne a bhuaigh craobhacha na gcúigí. Leanann Craobh na hÉireann ar aghaidh go dtí an cluiche ceannais. 
Bíonn an cluiche ceannais ar siúl ar an Domhnach deireanach i mí Mheán Fómhair. Imríonn an dá fhoireann i gcoinne a chéile i bPáirc an Chrócaigh, agus is é seo an cluiche is tábhachtaí agus an duais is mó sa spórt. Bíonn Uachtarán na hÉireann, an Taoiseach agus daoine tábhachtacha eile ag freastal ar na himeachtaí freisin. Bronntar Corn Sam Mhic Uidhir ar an bhfoireann a bhuann cluiche ceannais na hÉireann. Tá níos mó craobhacha buaite ag foireann na "Ríochta" nó Contae Chiarraí ná foireann ar bith eile. 
Buaiteoirí.
Nóta: Ní raibh craobh na hÉireann ar siúl i 1888 de bharr turas i Meiriceá.
Charlotte Perrelli. Amhránaí Sualannach í Charlotte Perrelli, a rugadh ar 7 Deireadh Fómhair, 1974, faoin ainm Anna Jenny Charlotte Nilsson. Bhuaigh sí an Comórtas Amhrán Eoraifíse sa bhliain 1999. Roghnaíodh í mar iarratasóir na Sualainne sa Chomórtas Eoraifíse don bhliain 2008, leis an amhrán "Hero".
Dervish. Banna traidisiúnta ó Chontae Shligigh in Éirinn ba ea Dervish. Bunaíodh an banna seo sa bhliain 1989. Roghnaíodh Dervish mar iarratasóir na hÉireann i gComórtas Eoraifíse na bliana 2007, ach críochnaigh Dervish san áit dheireanach.
Shaka Zulu. Ba rí Zulu é Shaka (Tshaka, Tchaka nó Chaka; t.1787 – t.22 Meán Fómhair 1828). Rialaigh sé Impireacht na Súlú i ndeisceart na hAfraice. Is é Shaka an taoiseach Súlú is cáiliúla a bhí ann.
Ouagadougou. Is é Ouagadougou (AIF: /ˌwɑgəˈduːguː/, Mossi AIF: [wɑgədəgə]) an phríomhchathair Buircíne Fasó. Lárionad riaracháin, cumarsáide, cultúrtha agus eacnamaíochta na tíre is ea é, agus is é an chathair is mó sa tír é chomh maith. Áiríodh daonra 1,181,702 (de réir daonra 2006). Tugtar "Ouaga" uirthi mar ghiorrúchán go minic.
Cumadh an t-ainm Ouagadougou sa chúigiú haois déag nuair a bhí treibheanna Yonyonse agus Ninsi lonnaithe sa cheantar. Bhídís in aighneas le chéile de shíor go dtí an bhliain 1441 nuair a bhuaigh Wobri, laoch de chuid na Yonyonse ar an dream eile. Ba é sin a thug "Wogodogo", a chiallaíonn "an áit ina dtugtar onóir agus urram do dhaoine" ar an gceantar. Tá ainm an lae inniu bunaithe ar litriú na Fraincise atá coitianta in iarchoilíneachtaí na Fraince.
Cat. Is ainmhí clóis é an cat ("Felis catus"), nó an cat clóis/tí/baile, mar a thugtar air uaireanta chun idirdhealú a dhéanamh idir é agus féilínigh eile. 
Ceiliúrtar Lá Idirnáisiúnta an Chait ar an 8 Lúnasa. Ba é an Ciste Idirnáisiúnta um Leas Ainmhithe (International Fund for Animal Welfare) a chuir tús leis an nós in 2002. 
Stair.
Tá caidreamh fada ag an gcat leis an gcine daonna, ar a laghad 9,500 bliain, mar pheata agus chun an ruaig a chur ar mhíolra. Téann bunús na gcat ceansaithe baile siar go dtí an Neasoirthear nuair a thosaigh an cat fiáin a dhul a chónaí i measc na mbailte nua a bhí á dtógáil ann ag an am. Síolraíonn gach cat ar domhan ó chúig chat fia baineann a ceansaíodh sa tréimhse sin agus anois tá níos mó ná 70 pór ar fad ann.
Níorbh fhada gur leathnaigh an cat baile ar fud an domhain. Inniu bíonn an-tóir go deo ar fhíseáin, íomhánna agus méimeanna a bhaineann leis an ainmhí beag. Is amhlaidh go bhfuil an oiread físeán faoi chait ar Youtube – thar 2 mhilliún! – go bhfuil ‘Sonóg Neamhoifigiúil an Idirlín’ baiste ar an chat!.
Sanasaíocht.
Tá gach seans ann go síolraíonn an focal ‘cat’, atá le fáil i dteangacha ar fud na hEorpa, ón mhórcheantar céanna, ó theanga Afra-Áisice nó teanga a bhí á labhairt san Éigipt roimh an Choptais.
Cur síos.
Mamach beag feoiliteach atá i gceist. Deineann na cait fuaim faoi leith; deirtear go mbíonn an cat ag crónán.
Creachadóir tréitheach é, agus meastar go bhfuil thart ar 1,000 speiceas á fhiach aige mar bhia. Tá sé sa dúchas ag an gcat lucha a mharú, go háirithe.
Bíonn an cat an-neamhspleách
Hämeenlinna. Cathair bhardais is ea Hämeenlinna (Sualainnis: "Tavastehus") atá suite sa chúige stairiúil úd Häme i ndeisceart na Fionlainne. Tá cónaí ar 48,000 duine, a bheag nó a mhór, sa chathair. Tagann ainm na cathrach ó Chaisleán Häme, caisleán a tógadh sa Mheánaois agus é suite sa chathair.
Stair na cathrach.
Bhí áitreabh réamhstairiúil suite anseo le fada, chois Loch Vanajavesi. In aice le lár na cathrach, i Varikonniemi, atá iarsmaí áitribh ó thús na meánaoise nó ón iarannaois, agus is é an chiall a bhain scoláirí áirithe as gurb ansin a bhí cathair Vanai, a luaitear i bhfoinsí áirithe Rúiseacha. Cúis conspóide í an teoiric seo i gcónaí, áfach. 
Tógadh an caisleán ag deireadh na 13ú haoise chun cumhacht na Sualannach a neartú i lár na Fionlainne. Tháinig sráidbhaile ar an bhfód in aice leis chun seirbhísí agus táirgí a chur ar fáil do mhuintir an chaisleáin.
Bunaíodh Hämeenlinna mar chathair sa bhliain 1639. Go luath ina dhiaidh sin, bhog Rí na Sualainne an chathair ciliméadar amháin ó dheas go dtí na cnoic ar a bhfuil sí suite anois.
Tá cáil ar an gcathair mar gheall ar na scoileanna agus acadaimh ina bhfuair roinnt Fionlannaigh cháiliúla tús a n-oideachais. 
hOsclaíodh an chéad líne iarnróid sa tír idir Hämeenlinna agus Heilsincí sa bhliain 1862. Tógadh an stáisiún traenach (Fionlainnis: "rautatieasema") atá ann inniu sa bhliain 1921.
An Bhulgáiris. Teanga Shlavach í an Bhulgáiris, agus í an-difriúil leis an gcuid is mó de na teangacha Slavacha eile, ós rud é go bhfuil sí tar éis córas díochlaonta na n-ainmfhocal a chailleadh ina iomláine. San am céanna, choinnigh an Bhulgáiris na haimsirí a chuaigh i léig sa chuid eile de na teangacha Slavacha, agus forbraíodh tuilleadh acu faoi thionchar na Gréigise agus na dteangacha Balcánacha - tá infhilleadh na mbriathar i bhfad níos casta sa Bhulgáiris ná sna teangacha Slavacha eile, agus a lán aimsirí comhshuite ann. Ón taobh eile de, áfach, chuaigh infinideach an bhriathair i léig sa Bhulgáiris go hiomlán. Níl ach an Mhacadóinis cosúil leis an mBulgáiris ó thaobh na gramadaí de, ach ansin, is iomaí Bulgárach a deir nach bhfuil sa Mhacadóinis ach canúint Bulgáirise. 
Is í an chéad teanga liteartha a bhí á saothrú ag na Bulgáraigh ná an tSean-Slaivis Eaglasta, a dtugtar Sean-Bhulgáiris uirthi chomh maith. Níos déanaí, go háirithe sa cheathrú haois déag, bhítí ag scríobh agus ag foilsiú téacsanna i Meán-Bhulgáiris, nach raibh ina teanga aonadach ar aon dóigh: ní raibh ann ach meascán den tSean-Slaivis Eaglasta agus de chaint na ndaoine, agus bhí a thuairim féin ag cách faoin dóigh cheart leis an dá chuid seo a mheascadh.
Tháinig an Nua-Bhulgáiris, a bhfuil a gramadach múnlaithe ar chaint na ndaoine, ar an bhfód sa 19ú haois. San am seo, áfach, bhí caint na ndaoine tar éis cuid mhór focal iasachta a fháil ón Tuircis, rud nár thaitin leis na Náisiúnaithe. Mar sin, tugadh isteach cuid mhór focal léannta ón tSean-Slaivis agus ón Rúisis féin sa teanga scríofa. 
Is í an t-aon aibítir amháin a úsáidtear sa Bhulgáiris inniu ná an aibítir Choireallach. I ndiaidh leasú na haibítire sa bhliain 1945, nuair a caitheadh na litreacha úd ѣ /æː/ agus ѫ /ɔ̃/ i dtraipisí, is ionann litreacha na Bulgáirise agus na Rúisise. Scéal eile é, áfach, go bhfuil difríochtaí san fhuaimniú. Fuaimnítear Щ щ na Bulgáirise mar /ʃt/ ("sht" de réir litriú an Bhéarla), agus maidir leis an "gcomhartha crua" Ъ ъ /ɤ̞/, /ə/, nach bhfuil ann sa Rúisis ach comhartha a sheasann do theorainn idir dhá shiolla, fuaimnítear mar ghuta doiléir ("guta cúnta") é sa Bhulgáiris.
Uilliam II na Gearmáine. Ba é Uilliam II (27 Eanáir 1859 - 4 Meitheamh 1941) impire deireanach na Gearmáine (Kaiser). Bhí sé ina rí ar an bPrúis. Bhí sé i gceannas ar Impireacht na Gearmáine agus Ríocht na Prúise ón 15ú Meitheamh 1888 go dtí an 9ú Samhain 1918. Ba é an garpháiste is sinne ag Banríon Victoria na Breataine agus bhí sé gaolta le go leor de mhonarcaí agus prionsaí na hEorpa.
Rinneadh rí de in 1888, bhris sé an Seansailéir, Otto Von Bismarck, as a phost in 1890 agus chur sé an Ghearmáin ar "Chúrsa Nua" trodach i ngnóthaí eachtracha a chríochnaigh le eisean ag tabhairt tacaíocht don Ostair-Ungair ins an ghéarchéim i mí Iúil 1914 a chur tús leis an gCéad Chogadh Domhanda laistigh de chúpla lá. Bhí pearsa bladhmannach agus luathintinneach aige rinne sé cinntí agus ráítís místuama ar ábhair conspóideacha uaireanta gan chomhairle a fháil óna airí, ag críochnú le hagallamh tubaisteach leis an "Daily Telegraph" i 1908 agus chaill sé formhór a thionchar dá bharr. Shochraigh a chuid príomhghinearál, Paul von Hindenburg agus Erich Ludendorff, polasaithe i rith an Cheád Chogadh Domhanda le beagán meas ar an rialtas sibhialtach. Ba cheannaire cogaidh neamhéifeachtach é agus chaill sé tacaíocht an airm. Thug sé suas coróin i mí na Samhna 1918 agus theith sé ar deoraíocht go dtí an Ísiltír.
Beathaisnéis.
Saolaíodh Uilliam ar an 27ú Eanáir 1859 ins an Kronprinzenpalais (Pálás an Rídhamhna), Beirlín go An Prionsa Fredrick William na Rúise agus a bhean chéile, An Banphrionsa Ríoga Victoria, an iníon is sinne ag Banríon Victoria na Breataine. Nuair a rugadh é, bhí a sheanuncail, Fredrick William IV, mar Rí na Prúise, agus bhí a sheanathair agus comhainmneach mar leasrí. Ba é an chéad garpháiste a bhí ag an Banríon Victoria agus an Prionsa Ailbhe, ach níos tábhachtaí, de bharr gurbh é an chéad mhac a bhí ag Rídhamhna na Prúise, ó 1861 bhí Uilliam mar oidhre an rí sa Phrúis agus i ndiaidh 1871 in Impireacht na Gearmáine. 
Mar gheall ar breith tóna trámach fágadh é le lámh chlé seargtha de bharr pairilis Erb
Actinopterygii. Áirítear na hActinopterygii (uimhir iolra de "Actinopterygius") sa rang ina bhfuil na héisc ga-eiteacha ar fáil.
Tacaíonn spíone nó "lepidotrichia", a bhíonn comhdhéanta de cnámh nó d'adharc, eiteacha na n-iasc seo, murab ionann is na heití fheolmhara liopacha atá mar chomhartha sóirt ag na héisc san aicm Sarcopterygii ag a mbíonn lepidotrichia freisin acu. 
Greamaíonn ga-eiteacha na n-actinopterygii do díreach leis na heilimintí cnámharlaigh neasacha nó bunaidh, na radúlacha, a seasann don nasc nó an ceangal idir na heití seo agus an cnámharlach inmheánach (na criosanna peilbheacha agus brollaigh).
Go huimhriúil, is iad na hactinopterygii an rang is mó i dtreis sna veirteabraigh, a chuimsíonn beagnach 99% de na níos mó ná 30,000 speiceas. Tá siad uileláithreach ar fud na dtimpeallachtaí mara agus fionnuisce, ón fharraige mhór dhomhain chun na sruthanna sléibhe is airde. Téann méide na speiceas a mharthain i raon ó Paedocypris, ag 8 mm, go dtí an tIasc Gréine ollmhór, ag 2,300 kg, agus an Rámhach fad-chollainneach, ar 11 m.
Saintréithe.
Bíonn éisc ga-eiteacha le fáil i bhfoirmeacha éagsúla go leor. Taispeántar sa léaráid, ar thaobh na láimhe clé, na gnéithe is mó den iasc ga-eiteach tipiciúil
Aicmiú.
Go traidisiúnta bhí na hactinopterygii roinnte i bhfo-aicmí " 'Chondrostei' " agus " 'Neopterygii' ". Bhí na Neopterygii, faoi seach, roinnte sna hinfrearanganna " 'Holostei' " agus " 'Teleostei' ". Tugann roinnt fianaise moirfeolaíocha le fios go bhfuil na Neopterygii paraifíliginiteach; mar sin féin, d'eagraigh obair le déanaí, bunaithe ar ord na dtacsón, an seicheamh éabhlóideach síos go dtí leibhéal an oird, bunaithe go príomha ar an stair fhada an staidéir moirfeolaíocha. Tá an t-aicmiú seo, mar aon le tacsanomaíocht ar bith eile, bunaithe ar taighde fíliginiteach,ata ag síorathrú. 
Céad-Láithreáin Siolúracha atá ar marthain
Áine na Rúise. Bhí Áine (Rúisis: Анна Иоанновна, Anna Ioannovna) ina banimpire ar an Rúis ó 1730 go 1740. Iníon le Peadar Mór a bhí inti.
Phós Áine Friedrich Wilhelm, diúc Courland, i mí na Samhna 1710. Ach fuair seisean bás agus é ar an mbealach abhaile ó Chathair Pheadair i mí Eanáir 1711.
Sa bhliain 1730, tháinig Áine i gcomharbas ar an Impire Peadar II. Banimpire uathlathach a bhí inti.
Ivan VI na Rúise. Bhí Ivan VI Antonovich (Rúisis: Иоанн VI; Иоанн Антонович, "Ivan Antonovich"), (23 Lúnasa, 1740 - 16 Iúil, 1764), ina impire ar an Rúis ar feadh bliana ó 1740 go 1741. Tar éis coup d'état, cuireadh i bpríosún é agus chaith sé formhór a shaoil i bpríosún. Maraíodh sa bhliain 1764 é nuair a rinneadh iarracht é a tharrtháil.
Pádraig Ua Maoileoin. Ba scríbhneoir Éireannach é Pádraig Ua Maoileoin (1913–2002). Rugadh é sa bhliain 1913 i nDún Chaoin, agus chaith sé 30 bliana ag obair mar Gharda Síochána. Garmhac le Tomás Ó Criomhthain ab ea é. Bhí sé fostaithe chun obair a dhéanamh ar an Irish-English Dicionary. Eisean a réitigh don chló an t-eagrán caighdeánaithe de leabhar Thomáis, "An tOileánach".
Tom Jones (Amhránaí). Amhránaí Breatnach a bhfuil cáil air ar fud an domhain is ea Sir Thomas Jones Woodward, OBE, Kt (7 Meitheamh 1940 a rugadh é), nó Tom Jones, mar is fearr aithne air. Is breitheamh é ar The Voice UK.
Perciform. Cuimsíonn na Perciformes, (nó "Percomorphi" nó "Acanthopteri"), thart ar 40% de na héisc cnámhacha go léir.
Dmitri Anatolyevich Medvedev. Is státaire Rúiseach é Dmitri Anatolyevich Medvedev (14 Meán Fómhair 1962 - ]. Bhí sé ina Uachtarán ar an Rúis ó 2008 go dtí 2012 agus ina Phríomh-Aire ó 8 Bealtaine 2012 go dtí 2020. Ó 2020 ar aghaidh, is leaschathaoirleach an Chomhairle Slándála é.
Saol.
Óige.
Bhronn Ollscoil Stáit Leningrad céim sa dlí ar Medvedev sa bhliain 1987. Ansin chuaigh sé le staidéar iarchéime sa dlí, i bpost ceangailte leis an ollúnacht sa dlí sibhialta san ollscoil. 
Fuair Medvedev a chéim 'Iarrthóir na hEolaíochta' (dochtúireacht) sa bhliain 1990, mar gheall ar thráchtas dar teideal 'Fadhbanna maidir leis an bPearsantacht Dhlíthiúil Shibhialta atá ag Fiontar Stáit a Chur i gCrích'. 
Dlíodóir.
Mhúin Medvedev an dlí Rómhánach agus an dlí sibhialta in Ollscoil Stáit Chathair Pheadair go dtí 1999. Bhí sé ina chomhairleoir dlí do roinnt gnóthaí ag an am céanna.
In éineacht le daoine eile, scríobh sé téacsleabhar ar an dlí sibhialta a raibh an-rath air, a foilsíodh den chéad uair sa bhliain 1991 le roinnt eagrán ina dhiaidh sin. 
Tá Medvedev ina phríomhúdar ar léargas dlí ar athchóiriú státseirbhís na Rúise a cuireadh i bhfeidhm sa bhliain 2004. 
Sna 1980í agus go luath sna 1990í bhí dlúthbhaint idir Medvedev agus Anatoly Sobchak, a bhí ina mhéara ar Chathair Pheadair idir 1991 agus 1996. Bhí Sobchak i measc na n-ollúna a bhí ag Medvedev san ollscoil agus bhí sé ina scoláire dlí clúiteach. 
Polaitíocht.
Nuair a rinneadh Príomh-Aire de Vladimir Putin sa bhliain 1999, duine eile a bhí ceangailte le Sobchak, thosaigh Medvedev ag obair dó i Moscó agus bhí sraith jabanna aige, mar shampla bainisteoir feachtais do Putin i dtoghchán na huachtaránachta sa bhliain 2000, cathaoirleach ar Gazprom (2000 go 2001, 2002 go 2008), Ceann Foirne sa Chreimil (2003 go 2005) agus An Chéad Leas-Phríomh-Aire (2005 go 2008).
Sa bhliain 2008 ní raibh Putin i dteideal seasamh i dtoghchán na huachtaránachta chun a tríú téarma i ndiaidh a chéile a bhaint amach. Mar sin moladh Medvedev mar iarrthóir ar an uachtaránacht ag Páirtí na Rúise Aontaithe agus na páirtithe eile a bhí ag tacú le Putin. 
Toghadh Medvedev le tromlach mór, de réir an chomhairimh oifigiúil agus bhí sé ina Uachtarán ar an Rúis ar feadh ceithre bliana. Déanadh príomh-aire do Phútín ag an am céanna, tar éis dó an uachtaránacht a ghéilleadh do Medvedev.
I Meán Fómhair na bliana 2011, d'fhógair Medvedev nach seasfadh sé don darna téarma sa toghchán an bhliain ina dhiaidh. Mar sin tháinig Putin ar ais mar Uachtarán sa bhliain 2012, agus cheap sé Medvedev ina Phríomh-Aire.
Polasaithe.
Níl daoine ar aon intinn an bhfuil difríochtaí polaitiúla suntasacha idir Medvedev agus Putin (mar shampla maidir leis an daonlathas, le cearta an duine nó le conas dul i ngleic leis an éilliú). Ar aon nós, is cinnte go bhfuil Medvedev agus Putin ag obair go dlúth le chéile le fiche bliain anuas.
Conspóid.
Rinne Alexei Navalny scannán de Medvedev agus chonaic níos mó ná 30 mln duine é.
Seandálaí. Seandálaí a thugtar ar dhuine a dhéanann staidéar ar an seandálaíocht agus a chleachtann an cheird. Scrúdaíonn siad déantáin agus déanann siad staidéar ar sheanfhothracha le léargas a fháil ar an gcineál saoil a bhí ann (uaireanta na mílte bliain ó shin sular coinníodh cuntais scríof).