Trelis/gawiki huggingface dataset:
An Ghailísis. Teanga Rómánsach is ea an Ghailísis (Gailísis: "galego", AIF: [ɡaˈleɣo̝]) a labhraítear sa Ghailís in iarthuaisceart na Spáinne, taobh thuaidh den Phortaingéil. Tá sí an-chosúil leis an bPortaingéilis, agus ó thaobh na staire de, ní raibh sa Phortaingéilis féin, i dtús báire, ach canúint de chuid na Gailísise a chuaigh i bhfairsinge ó dheas, de réir mar a bhí na Múraigh ag cúlú roimh na Críostaithe i ré an "Reconquista", nó athghabháil Leithinis na hIbéire.
Tá sé ina chnámh spairne inniu féin, cé acu dhá theanga ghaolmhara nó canúintí aon teanga amháin iad an Ghailísis agus an Phortaingéilis. 
Líon na gCainteoirí Dúchais.
Tá Gailísis ó dhúchas ag breis is trí mhilliún duine. Is léir go bhfuil an mhórchuid acu ina gcónaí sa Ghailís féin, ach is féidir teacht ar dhaoine ón nGailís in áiteanna eile sa Spáinn, i Maidrid agus i mBarcelona mar shampla. Thairis sin, is iomaí Gailíseach a chuaigh ar imirce thar lear i rith na mblianta. Chuir siad fúthu san Airgintín, in Uragua, i gCúba, sa Bhrasaíl, i Veiniséala, i Meicsiceo agus i bPanama. Chuaigh an oiread daoine ón nGailís go dtí an Airgintín is gur éirigh sé coitianta sa tír sin, tráth, "galego" nó Gailíseach a thabhairt ar gach inimirceoir a thiocfadh ón Spáinn.
Stádas Oifigiúil.
Fuair an Ghailísis stádas oifigiúil ó stát na Spáinne mar cheann de theangacha na Spáinne, nó "lenguas españolas". Is iad teangacha oifigiúla eile na Spáinne ná an Spáinnis féin - nó an Chaistílis, mar a thugtar uirthi fosta -, an Chatalóinis, agus an Bhascais. Bíonn an Ghailísis á múineadh sna bunscoileanna agus sna meánscoileanna, agus baintear úsáid aisti sna hollscoileanna chomh maith. Ní thugann Parlaimint na hEorpa aitheantas oifigiúil don Ghailísis mar Ghailisis, ach caitear léi mar a bheadh Portaingéilis ann. Mar sin, nuair a labhraíonn Feisirí Gailíseacha, ar nós José Posada, Camilo Nogueira nó Xosé Manuel Beiras, a dteanga dhúchais os comhair na Parlaiminte, is é teangaire na Portaingéilise a dhéanann teanga do na Feisirí eile.
Litríocht.
Go dtí le déanaí, ba nós leis na scríbhneoirí Gailíseacha a gcuid leabhar a bhreacadh síos i Spáinnis. Uaireanta, bhainidís úsáid as an gcorrfhocal Gailísise le blas an réigiúin a chur ar an stíl. Bhí Gailísis ó dhúchas ag a lán scríbhneoirí tábhachtacha Spáinnise, cosúil le Ramón del Valle-Inclán agus Camilo José Cela. Lenár linn féin, áfach, d'éirigh sé faiseanta Gailísis a scríobh. Is é Manuel Rivas an scríbhneoir comhaimseartha is tábhachtaí, agus is é an t-úrscéal "O lapis do carpinteiro" ("Peann Luaidhe an tSiúinéara") an leabhar is clúití dár scríobh sé. Foilsíodh aistriúcháin ina lán teangacha, an Béarla san áireamh ("The Carpenter's Pencil", Jonathan Dunne a d'aistrigh).
Naisc sheachtracha.
Nuachtáin i nGailísis:
Naisc eile a bhaineann le Gailísis:
Krist Novoselic. Is ceoltóir Meiriceánach é Krist Anthony Novolselic (rugadh é ar an 16 Bealtaine, 1965), nó Chris Novoselic mar a bhíodh aithne air níos luaithe. Bhí Novoselic ina dhordghiotáraí leis an mbanna rac-cheoil Nirvana. D'éirigh sé as an gceol ag deireadh na 1990idí, agus is scríbhneoir agus gníomhaí polaitiúla é anois.
Nirvana.
Rugadh Krist i gCompton, California sa bhliain 1965. As an gCróit ab ea a theaghlach, agus chuaigh siad chun chónaigh sa bhaile beag Aberdeen, sa stát Washington. Coimhthíoch a bhí i Krist in Aberdeen. Bhí sé ciúin, aisteach agus an-ard - sé troigh seacht n-orlach, nuair a bhí sé óg fós. Bhuail sé le Kurt Cobain san ardscoil, agus thosaigh siad ag seinm le chéile. Ar dtús ní raibh a lán suim ag Krist i gceol Kurt, ach ghéill sé tar éis tamaill. B'e Cobain an príomhscríbhneoir sa ghrúpa, ach is cinnte gur foireann a bhí iontu. Bhí Krist an-ghnóthach le gach gné den bhanna, agus b'eisean a bhí sé freagrach as dearcadh an bhanna.
Leis an albam Nevermind, bhris Nirvana isteach i bpríomhshruth an cheoil go tobann, agus bhí cáil mhór orthu. D’fhan Krist agus Kurt mar chairde, ach bhí sé deacair uaireanta le andúil drugaí Kurt, agus na fadhbanna a bhí ann le bean nua Kurt Courtney Love. Mar thoradh ar an deacrachtaí seo, níor fhreastal Krist ar phósadh Kurt agus Courtney sa bhliain 1992, tar éis argóint. Sa bhliain 1994, sheinn Nirvana ceolchoirm sa Chróit, rud a bhí Krist an-bhródúil as. Cúpla mí ina dhiaidh sin, áfach, bhí Kurt marbh. I mí Aibreáin 1994, thiomáin Krist a chara go dtí an aerfort i Seattle, agus ní fhaca sé é beo arís.
A shaol tar éis Nirvana.
Bhain Krist triail as cúpla banna nua - Sweet 75 agus Eyes Adrift. Tar éis tamaill, d'éirigh sé as an gceol agus thosaigh sé ag obair i gcúrsaí polaitiúla. Is Daonlathach é Krist, agus úsáideann sé a ainm chun teachtaireacht a dhéanamh ar chúrsaí pholaitiúla. Scríobh Krist a chéad leabhair i 2004, "Of Grunge and Government: Let's Fix this Broken Democracy", agus foilsíodh é sa bhliain 2005. Tá ceadúnas píolóta ag Krist freisin.
Ron Wyden. Is é Ronald Lee Wyden (rugadh 3 Bealtaine 1949) an seanadóir sinsearach ó Oregon i Seanad Stáit Aontaithe Mheiriceá. Is ball den Pháirtí Poblachtach é. Rugadh i Wichita, Kansas, é agus tá sé ina chónaí i bPortland, Oregon.
Sular toghadh é mar ionadaí sa Seanad i 1996, chaith sé cúig bliana déag i dTeach na nIonadaithe. D'fhreastail sé ar Ollscoil California, Santa Barbara, le scoláireacht cispheile agus bhain sé céim amach ó Ollscoil Stanford. Bronnadh céim Juris Doctor ó Ollscoil Oregon air agus mhúin sé an tseaneolaíocht in Oregon. Tá beirt chlainne aige, Adam (21) agus Lilly (16), lena iarbhean chéile Laurie. Tá siad colscartha ó 1998 i leith. Phós Wyden Nancy Bass sa bhliain 2005.
Toghadh go Seanad na Stát Aontaithe i 1996 é, tar éis do Bob Packwood éirí as oifig, agus atoghadh é i 1998 agus 2004.
14ú haois. Tarluithe.
1314: Cath Bannockburn, 24 Meitheamh. Bhuaigh arm na hAlba ar na Sasanaigh agus bhain neamhspleáchas amach.
13ú haois. Ba é an 13ú haois an chéid a mhair ón 1 Eanáir, 1201 go 31 Nollaig, 1300 de réir fhéilire Iúil. Úsáidtear an téarma go minic chun tagairt a dhéanamh do na 1200idí, an chéid idir 1200 agus 1299.
Bhunaigh Geingeas Cán impireacht Mhongóil. Tharla Léigear Bagdad sa bhliain 1258,
Jacob Grimm. Chuir Jacob Grimm go mór le litríocht an domhain, mar bhéaloideasaí, scéalaí, agus sár-fhocleolaí (4 Eanáir, 1785 in Hanau sa Hessen - 20 Meán Fómhair 1863).
Scéalaíocht.
Le cúnamh a dhearthár, Wilhelm Grimm, chnuasaigh sé agus d’fhoilsigh finscéalta meallacacha a thíre dúchais. Ar eolas i dtosach báire mar "Deutsche Sagen", bhí siad chomh taitneamhach i mbéal an phobail go ndearnadh nathán buan chlúiteach dá shloinne.
Tá eolas leathan ar shloinne Ghrimm agus tugtar ard-urraim dó ar fud an domhain inniu mar údar na bhfinscéal draíochtúil úd "Plúirín sneachta", "Hansel is Gretel", agus mar sin de. 
Mar sin féin, níl iontu-siúd ach cuid bheag dá dheonú dearscnaithe ar litríocht an domhain. 
Teangeolaíocht.
Airítear a "Deutsche Grammatik", a leabhar gramadaí Gearmáinise a foilsíodh i gceithre imleabhair, ar a phríomh-shaothar. B’ é an chead taighde stairiúil a rinneadh fé teangacha Gearmánacha, agus glactar leis fós mar an scoth dá chineál.
Ar ball, tar éis tuilleadh blianta diana staidéir, chum sé saothar scolártha eile fé "Bunús Teanga". Thug sé fíor-shuntas dó mar dhuine de na scoláirí teangeolaíocha dearscnaithe lena linn. Chuir an saothar mion chúiseach seo fé ealaín teanga tús le nua-raonta staidéir sa bhfocleolaíocht. Níl ach a laghad de shamhail Ghrimm sa raon staidéir seo, admhaítear.
Ar deireadh thiar, chaith sé a dhúthracht ar fhoclóir Gearmáinise cuimsitheach a chur le chéile – an "Deutsche Worterbuch", mar a thug sé air. Bíodh gur shaothraigh sé gan stad gan staonadh go ceann aon bhliain déag, ní raibh sé críochnaithe aige nuair tháinig an bás air i 1863. Bhí sé 78 mbliana d’aois an t-am úd. Chríochnaigh scoláirí Gearmánacha é i rith 1961, ámh.
Mark Haddon. Úrscéalaí Sasanach is ea Mark Haddon a rugadh ar 28 Deireadh Fómhair 1962 in Northampton. Bhain sé a chuid oideachais amach i scoil Uppingham agus i gColáiste Merton, Oxford. 
I 2003, bhuaigh a leabhar "The Curious Incident of the Dog in the Night-time" Gradam Whitbread mar leabhar na bliana sin. Tugann an leabhar léargas fírinneach ar an saol atá ag duine a bhfuil an t-uathachas air. Dar le hagallamh leis an úrscéalaí ar Powells.com, ba é sin an chéad leabhar a scríobh sé a bhí dírithe d’aonghnó ar dhaoine fásta; bhí ionadh air nuair a mhol a fhoilsitheoir dó an leabhar a mhargú i measc aosach agus páistí.
Scríobh Haddon an script d‘athchóiriú teilifíse, ar BBC, de scéal Raymond Brigg, "Fungus the Bogeyman", a taispeánadh ar BBC One i 2004.
Tá sé pósta leis an Dr Sos Eltis, comhalta de chuid Choláiste Brasenose, Oxford.
Ríomhaireacht. Is éard atá i gceist le ríomhaireacht ná na feidhmeanna agus na húsáidí a bhaintear as innill agus córais ríomhaireachta. Áiríonn sé seo na próisis leictreacha a tharlaíonn laistigh de chomhpháirteanna na gcóras ríomhaireachta (crua-earraí) agus na sonraí agus na treoracha a bhíonn á bpróiseáil ag na córais seo (bogearraí). Áiríonn sé freisin na coincheapa teoirice a rialaíonn córais ríomhaireachta (ríomheolaíocht). B'fhiú breathnú ar an gcatagóir le haghaidh briseadh síos ar na réimsí ríomhaireachta éagsúla.
Terry Pratchett. B'úrscéalaí as Buckinghamshire i Sasana é Terence David John Pratchett OBE, (28 Aibreán 1948 –12 Márta 2015). Scríobh Pratchett an tsraith "Discworld", saghas úrscéil idir coiméide, fantaisíocht agus ficsean eolaíochta. Tá ceithre mhilliún leabhar díolta ag Pratchett go dtí seo, i roinnt teangacha. 
Saothar.
Discworld.
Tá níos mó ná tríocha leabhar sa tsraith seo. Scigaithris greannmhar atá ann. Níl na leabhair ar fad bainte le chéile, ach is é an "Discworld" (domhain dioscach atá suite ar dhroim cheithre eilifint, iad féin atá suite ar shliogán turtair) an suíomh. Is fantaisíocht é cinnte, ach is féidir a thuiscint cé atá i gceist sa dhomhan seo.
Saothair Pratchett i meáin eile.
Teilifís.
I 1995, rinneadh sraith theilifíse as "Johnny and the Dead" ar ITV1 i Sasana, leis na h-aisteoirí Brian Blessed, Andrew Falvery, William Stickers agus George Baker.
Drámaíocht.
Rinneadh cúpla leabhar Pratchett mar drámaí:
Raidió.
Rinneadh cláir raidió as leabhair Terry Pratchett ar BBC Radio 4:
Cluichí do ríomhaire pearsanta.
Tá roinnt chluichí bunaithe ar an nDiscworld freisin:
Liosta úrscéalta Discworld. Is é seo liosta de na leabhair Discworld ag Terry Pratchett.
Giovanni Boccaccio. File agus scríbhneoir próis ó ré an Renaissance a bhí in Giovanni Boccaccio, a rugadh i bhFlórans sa bhliain 1313 agus a d'éag in Certaldo nó i bhFlórans ar an 21 Nollaig 1375. 
Ba iad na teangacha a chleacht sé ina chuid scríbhinní ná an Laidin agus canúint na Tuscáine, as ar fáisceadh an Iodáilis mar is aithnid dúinn inniu í.
Stíl.
Ceannródaí prós-scríbhneoireachta a bhí ann. In áit a bheith ag déanamh aithrise ar fhoirmlí agus ar chnámhscéalta réamhdhéanta, d'oibrigh Boccaccio amach plotaí dá chuid féin, agus bhí craiceann inchreidte ar a chuid carachtar nach bhfacthas a leithéidí eile i litríocht na linne. Ba iad na foirmlí stíl litríochta na Meánaoise, ach ba scríbhneoir nua-aimseartha é Boccaccio. 
D’úsáid Boccaccio stïl nua a d’aontalgh ellimlnti an "romans" chuirtéisigh agus eilimintí an "fabliau" agus freisin rinne sé scigmhagadh ar fhoirmeacha eile meánaoiseacha. Chuaigh a scríbhneoireacht i gcion ar leithéidí Navarre sa bhFrainc, a scríobh an Heptameron; George Petie sa Bhreatain, agus Cervantes a scríobh "Novelas Ejemplares" - scéalta gearra briomhara a léirigh suim san aign eolaíocht. Agus gan amhras ar Rabelais, a scríobh "Gargantua" agus "Pantagruel", aor ar institiúidi an ama. 
"Decamerone".
Is é an leabhar is mó cáil dár scríobh Boccaccio ná an "Decamerone", bailiúchán gearrscéalta anghrácha, ach bhreac sé síos a lán eile freisin. Is dócha gurb é an Decameron - an chéad saothar próis i dteanga nua-aimseartha - ba mhó a chuaigh i gcion ar scríbhneoirí tar éis na hAthbheochana. Séard a bhí ann ná céad scéal ag déileáil le nádúr an duine agus a staid éidreorach sa saol.
Buddy Holly. Bhain Buddy Holly clú agus cáil amach sna 1950idí mar amhránaí, ceoltóir agus ceannródaí rac-cheoil. Duine de laochra ceannródaíocha an cheoil rac is roll ba ea é. 
Saol.
Rugadh Charles Hardin Holley ar an 7 Meán Fómhair, 1936. Buddy a thugtaí mar leasainm air, agus d'athraigh sé litriú a shloinne go Holly nuair a rinneadh botún ina chonradh ceoil. 
Spreag ceolchoirm de chuid Elvis Presley Holly chun a bhanna féin The Crickets a chuir le chéile. Bhí Holly ag cumadh a amhrán féin, agus bhí sé ar dhuine de na céad ceoltóirí chun an giotár-leictreach a sheinm. 
Bhain Holly úsáid as The Crickets mar bhanna taca suas go dtí an bhliain 1959, nuair a scoilteadh iad. Cé gur shocraigh siad an banna a chur ar ais le chéile, cailleadh Holly cúpla mí níos déanaí. 
Bás agus tionchar.
Bhásaigh Holly ina fhear óg scór is dhá bhliain d'aois ar an 3 Feabhra, 1959. Thuairteáil an t-eitleán, ina raibh sé ag taisteal, i gClear Lake, Iowa. Bhí sé ar a mbealach go Fargo, Dakota Thuaidh. Bhí Holly i lár an ‘Winter Dance Party Tour’ agus ghlac Holly an t-eitleán amach ar cíos mar gheall ar fhadhbanna teasa lena mbus turais. 
Bhásaigh Richie Valens, J.P. Richardson ("The Big Bopper") agus an píolóta Roger Peterson sa tuairt chéanna. Thuairteáil siad go gairid tar éis éirí de thalamh i ngort. 
Ní raibh Holly ach 22 bliain d’aois agus ní raibh ach 17 bliain slánaithe ag Valens, a bhain clú mór amach leis an chnag aitheanta ‘La Bamba’. Ach bhí na básanna brónacha seo mar inspioráid ag go leor ceoltóirí a bhí le teacht ina ndiaidh. 
Tionchar.
Bhain an taisme stangadh ollmhór as an saol rac is roll ag an am: “An lá a fuair an ceol bás” a dúirt Nós. Cé nach luann ‘American Pie’ ainmneacha na gceoltóirí, tá sé ráite ag Don McLean go ndeachaigh ceol Holly, agus an taisme, go mór i bhfeidhm air agus dá réir sin gur scríobh sé amhrán faoin “day the music died” (albam "American Pie"). 
Mar thoradh ar na hamhráin cháiliúla a bhí seolta ag Holly- mar shampla "That'll Be the Day", "Everyday", "Peggy Sue", "Not Fade Away", "It Doesn't Matter Anymore" agus "True Love Ways" - bhí tionchar mór ag Holly ar domhan an rac-cheoil. Mar shampla, déarfadh daoine ar nós The Beatles agus Bob Dylan gur inspioráid díreach é Holly ar a gcuid ceoil (níl botún é an chosúlacht idir The Beatles agus The Crickets).
Micí Mac Gabhann. Dírbheathaisnéisí clasaiceach Gaeilge ó Chúige Uladh ab ea Micí Mac Gabhann (22 Samhain, 1865 Cloch Cheann Fhaola, Contae Dhún na nGall - 29 Samhain, 1948). Óna bhéalsan a breacadh síos an leabhar úd "Rotha Mór an tSaoil", inar thug Micí cur síos ar ruathar óir Klondike i ndeireadh na naoú haoise déag.
Luathshaol.
Saolaíodh Micí Mac Gabhann i dteach beag ceanntuí i bPollán an Raithnigh sa bhaile fearainn siúd Doire Chonaire sa bhliain 1865. Ba iad Tomás Mac Gabhann agus Bríd Ní Chanainn a thuismitheoirí. Nuair a bhí Micí óg, buaileadh an teaghlach uilig go trom le fiabhras. Cailleadh beirt dá dheirfiúracha de thairbhe an fhiabhrais. Ba é an phoitín an t-aon chógais a bhí ar fáil acu fhiabhrais, agus chaith a hathair 6 mhí i bpríosún mar gheall ar an phoitín a bheith sa teach.
D'fhreastail Micí ar Scoil Náisiúnta Mhachaire Rabhartaigh. Ní raibh Béarla ar bith Micí, ná focal Gaeilge ag máistir na scoile. Níor fhoghlaim Micí mórán ón scoil sin. D'fhoghlaim Micí an aibítir ó sheanfhear áitiúil a d'fhreastail ar sheanscoil sciobóil.
Gan é ach ocht mbliana d'aois, thosaigh Micí ag dul "ar an Lagán". 'Sé sin le rá - ag déanamh obair shéasúrach. Rinne sé é seo nach mór gach uile samhradh, go dtí go raibh sé 15 bliana d'aois. Ansin, in 1880, thriáil sé ar Albain, agus b'ansin a chaith sé gach samhradh go dtí 1885.
Tír an Airgid agus Tír an Óir.
Timpeall is 1885, chuaigh Micí go Meiriceá. Chaith sé seal in Bethlehem, Pennsylvania; in Butte Montana; agus ansin ar an Klondike, ar thóir an óir.
D'fhill sé ar Éirinn in 1900 nó 1901.
Seán Bán Mac Meanman.  
Máistir scoile agus scríbhneoir Gaeilge a bhí i Seán Bán Mac Meanman, agus é ag scríobh lón léitheoireachta do na gasúirí scoile thar aon dream eile. Rugadh ar an gCionn Garbh i bparóiste Inis Caoil, Tír Chonaill, ar an 12 Nollaig 1886, agus d'éag sé ar an 7 Samhain 1962. Feirmeoir bocht agus seanchaí ab ea a athair, Peadar Mac Meanman. Maidir lena mháthair, Máire, is é an sloinne a bhí uirthi ná Nic Ailín, ach is é an leagan oifigiúil a bhí i rollaí na n-údarás ná Campbell. Bhí lúb bheag ghaoil ag a mháthair le Patrick McGill, scríbhneoir Béarla.
D'fhreastail sé ar Scoil Náisiúnta an Chinn Ghairbh nuair a bhí sé ina bhuachaill, ach maidir leis an nGaeilge, sa bhaile a d'fhoghlaim sé í a léamh is a scríobh. Ina dhiaidh sin chuaigh sé ag staidéar i gColáiste Uladh, agus bhí cead iontrála aige in Ollscoil Londan freisin chomh maith is a d'éirigh leis sna scrúduithe iontrála.
Chleachtaíodh sé ealaín an tseanchaí thraidisiúnta ina chuid scéalta, a raibh fíor-bhlas Ghaeilge Lár Thír Chonaill orthu. Is léiriú maith iad a chuid scríbhinní ar mheon agus ar nósanna na Gaeltachta sa naoú haois déag, agus canúint shaibhir iontu. Bíodh is go bhfuil meon an chráifeachais i gcuid de na scéalta cineál coimhthíoch ag duine an lae inniu, is dócha go gcuirfeadh ábhar scríbhneora Gaeilge an-suim iontu le blas na canúna a tharraingt air féin, go háirithe i bhfianaise an mheatha atá tagtha ar Ghaeilge Lár Thír Chonaill mar ghnáthurlabhra phobail.
Thiar sna nóchaidí, cuireadh scéalta foilsithe Sheáin Bháin i gcló ina dtrí dhíolaim, mar atá, "An Chéad Mhám", "An Dara Mám", agus "An Tríú Mám". Thairis sin, tá bailiúchán ábhair eile foilsithe faoin teideal "Cnuasach Céad Conlach". Dealraíonn sé, áfach, go bhfuil tuilleadh le teacht, nó scríobh Seán Bán leabhar faoi stair na hÉireann nár foilsíodh riamh, agus an lámhscríbhinn ag fanacht le duine a chuirfeadh in eagar í.
Pádraig Ó Baoighill. Scríbhneoir comhaimseartha Gaeilge ó Thír Chonaill is ea Pádraig Ó Baoighill. 
Tá sé tar éis na leabhair seo a fhoilsiú:
Roy Keane. Is iarimreoir agus traenálaí sacair é Roy Maurice Keane (Gaeilge: "Roy Muirís Ó Catháin"), a rugadh ar an 10 Lúnasa 1971 i gCorcaigh, Poblacht na hÉireann. D'imir sé le Manchester United ón bhliain 1993 go dtí 2005 sa Premier League, agus d'imir sé freisin le foireann náisiúnta Phoblacht na hÉireann. Chríochnaigh sé le bliain amháin ag imirt le Ceiltigh Ghlaschú in Albain. Chaith 'The Red Devils' £3.75m ar Roy, an méid is mó riamh ag an am. Bhí achrann idir é féin agus a thraenálaí i Manchester United, Alex Ferguson, tar éis agallamh teilifíse a thug Keane do stáisiún an chlub, nár cuireadh amach riamh, agus d'fhág sé an club chun dul ag imirt le Celtic, an club a thacaigh sé mar bhuachaill óg. D'éirigh sé as imirt ar an 12 Meitheamh 2006. 
Bhí Keane ina thraenálaí ar an bhfoireann Sunderland A.F.C. idir 2006 agus 2008 agus Ipswich Town F.C. idir 2009 agus 2011. I mí na Samhna 2013, roghnaíodh mar bhainisteoir cúnta Phoblacht na hÉireann é, faoi bhainisteoireacht Mháirtín Uí Néill.
Corn an Domhain 2002.
D'imir Roy i gCorn an Domhain 1994 agus bhí sé san fhoireann Éireannach arís i gcomhair Chorn an Domhain 2002. Ba é Keane captaen na foirne, ach tharla achrann cáiliúil idir é féin agus an traenálaí Mick McCarthy i Saipan, agus níor ghlac Roy aon pháirt sa chomórtas. Tá an dráma I, Keano bunaithe ar an méid a tharla i Saipan.
Gairméim bhainisteoireachta.
Tar éis dó éirí as an cluiche mar imreoir, thóg sé a chéad phost mar thraenálaí le Sunderland. Nuair a tháinig sé isteach i mbun oibre, bhí an fhoireann ag bun an Championship, le Niall Quinn ina thraenálaí sealadach orthu. Chuir Keane muinín agus neart isteach san fhoireann arís, agus chríochnaigh siad ar barr na sraithe, éacht a tháinig aniar aduaidh ar chách. An chéad sprioc a bhí aige don chéad bhliain eile ná an fhoireann a choimeád slán sa Premier League, agus rinne siad amhlaidh sa séasúr 2007-2008. D'éirigh Keane as an bpost, áfach, ar an 4 Nollaig 2008, tar éis drochthoradh sa bhaile in aghaidh Bolton Wanderers. Tháinig na sonraí chun solais níos déanaí gur fhág sé de bharr easaontas idir eisean agus úinéirí an chlub.
D'fhan Keane amach as an spotsolas sna míonna ina dhiaidh sin, ach thosaigh na ráflaí ag fás arís nuair a briseadh traenálaí Ipswich Jim Magilton as a phost ar an 22 Aibreán 2009. Cuireadh substaint leis an gcaint seo ar an 24 Aibreán nuair a d'fhógair an club go hoifigiúil go raibh Keane ceaptha acu, ar chonradh dhá bhliain. Briseadh as a phost é sa bhliain 2011.
Chaith Keane seal ina dhiaidh sin mar aoi agus anailísí ag cur na cluichí móra Eorpacha agus idirnáisiúnta i láthair ar chláir spóirt UTV. Bhí sé luaite ar an toirt mar chomharba ar Giovanni Trapattoni nuair a briseadh seisean as a phost, ach b'ábhar ionaidh é nuair a ceapadh mar bhainisteoir cúnta de chuid Martin O'Neill é.
Thosaigh roy keane leis an gCeilteach i 2005 chun deireadh a chur lena shaol sa pheil. Thacaigh sé leis an gclub mar pháiste agus d'imir sé don chlub go dtí 2006 nuair a d'éirigh sé as peil ghairmiúil. Bhuaigh Celtic an dúbailte an bhliain sin agus chríochnaigh Keane a ghairm bheatha.
Adam Smith. Eacnamaí agus fealsamh Albanach ab ea Adam Smith (5 Meitheamh 1723 (baisteadh) - 17 Iúil 1790 i nDún Éideann). 
Tá cáil air mar gheall ar a leabhar clúiteach "The Wealth of Nations" (1776), 'biobla na heite deise agus chaipitlachas an tsaormhargaidh', a deir lucht na heite clé. Ach leag sé amach bunphrionsabail na heacnamaíochta, ina measc,
Scríobh Smith fealsúnacht chomh maith, agus is é "The Theory of Moral Sentiments" an leabhar is cáiliúla dá chuid.
Iowa. Is stát í Iowa i Stáit Aontaithe Mheiriceá.
Bahia. Is stát é Bahia sa Bhrasaíl. Tá sé suite i ndeisceart an Réigiúin Thoir Thuaidh. Is é Salvador a phríomhchathair. Is é Jaques Wagner gobharnóir an stáit ón bhliain 2007 i leith.
Stair.
Tháinig taiscéalaí Portaingéalach, Pedro Álvares Cabral, go Bahia sa bhliain 1500. D'éiligh sé an áit don Phortaingéil. Sa bhliain 1549, bhunaigh na Portaingéalaigh cathair Salvador. Ba í an chathair, agus an ceantar máguaird, príomhchathair riaracháin is reiligiúnach na coilíneachta Portaingéilí go dtí 1763. Bhí an Ísiltír i gceannas ar Bahia ó Bhealtaine 1624 go dtí Aibreán 1625.
Ba é Bahia an stát deireanach dár ghlac páirt sa Chónaidhm Neamhspleách; d'fhan sé dílseach don Choróin Phortaingéalach ar feadh dhá bhliain ní b'fhaide ná na stáit eile. Díbríodh na Portaingéalaigh faoi dheireadh ar an 2 Iúil, 1823, dáta a thugann muintir Bahia "Lá Neamhspleáchais Bahia" air. Thug Charles Darwin, ar bord an "Beagle", cuairt ar Bahia sa bhliain 1832.
Art Mac Cumhthaigh.  File Gaeilge ab ea Art Mac Cumhthaigh (nó Ó Cofaigh, nó Mac Cumhthaigh, nó Ó Cumhaigh - is é "Mac Cumhaigh" an leagan a úsáideann Tomás Ó Fiaich sa díolaim a chuir sé in eagar don Chlóchomhar thar cionn Éigse Oirialla sa bhliain 1973). Saolaíodh an file i bparóiste an Chreagáin i gContae Ard Mhacha sa bhliain 1738, agus fuair sé bás sa bhliain 1773. Chónaigh sé i dtír Uí Néill tar éis Ré na bPátrún, agus dá bhrí sin d'obair sé mar spailpín ar feadh a shaoil.
D'fhág sé fiche éigin de dhánta againn, ach is í an aisling úd "Úirchill an Chreagáin" an ceann is cáiliúla acu. Bhí sí le cloisteáil ó sheanchaithe na háite a fhad is a mhair Gaeilge á labhairt i gContae Ard Mhacha, agus is gnách a rá gurb í "amhrán náisiúnta Dheisceart Ard Mhacha" í.
Santa Catarina. Stát sa Bhrasaíl is ea Santa Catarina. Is í Florianópolis a phríomhchathair atá suite ar Oileán Santa Catarina ar an gcósta. Is í Joinville an chathair is mó. Is iad Rio Grande do Sul agus Paraná na stáit in aice láimhe. Tá 7 mhilliún duine ina gcónaí ann (2017).
Tíreolaíocht.
Tá a lán tránna, oileáin, bánna agus góilíní ar an gcósta Atlantach.
Stair.
Dhátaigh an stát ó 1542 nuair a raibh lonnaíocht Spáinneach ar Oileán Santa Catarina. Bhí an stát faoi cheannas na Portaingéile ó 1675. Tháinig a lán inimircigh ón Eoraip, go háirithe ón Ghearmáin sa 19ú haois, tháinaig inimircigh ón Iodáil, Pholainn agus Rúis níos déanaí.
Geilleagar.
Tá caighdeán ard maireachtála, i gcomhthéacs na Brasaíle, ag an stát. Is ionad talmhaíochta agus tionsclaíoch é. Is í an turasóireacht earnáil tábhachtach den gheilleagar. Tá féile damhsa i Joinville gach Iúil agus ceiliúrtar "Oktoberfest" i Blumenau.