Trelis/gawiki huggingface dataset:
Mo Bhealach Féin. Scríobh an t-úrscéalaí Seosamh Mac Grianna an leabhar dírbheathaisnéiseach "Mo Bhealach Féin", a tháinig amach in 1940 (foilsithe i mBéarla mar "This Road of Mine" sa bhliain 2021) Is cur síos é ar fhánaíocht Sheosaimh féin ar fud na hÉireann agus na Breataine Móire, faoi thionchar na scéalta faoin bhfánaíocht a chum Pádraic Ó Conaire sna 1910-1920idí. 
Cuireann sé síos ar a aistear ar an ghannchuid ó lóistín go lóistín i gceantar Bhaile Átha Cliath, agus ar an dara siúlóid mhór a rinne sé ina aonar sa Bhreatain Bheag. Inbhreathnú agus féin-scrúdú atá ann, agus ní bhíonn sa radharcra go minic ach cúlra nó stáitse don dóigh a bhfuil Mac Grianna ag déanamh staidéir ar imeachtaí a intinne. Cuntas ionraic neamhbhalbh atá ann ar choraíocht a aigne le saol nach raibh ag teacht lena mhian, ar na heachtraí a bhain dó sa saol sin, agus ar na daoine fágtha ar casadh ina measc é.
Má bhítear ag dul ar lorg chéad chomharthaí an ghalair intinne a chuir deireadh le caithréim scríbhneoireachta Sheosaimh i lár na dtríochaidí, beidh siad le haithint i bhfad níos soiléire ar an leabhar áirithe seo ná ar an "Ruball".
Falscaithe i gCeanada, 2023. Tharla falscaithe ollmhóra i gCeanada le linn samhradh 2023. Bhí na céadta tine ar lasadh mórthimpeall na tíre. Theip ar shéasúr na báistí arís agus bhí na foraoisí chomh tirim le sponc. Loisceadh réimse leathan foraoise ar fud na tíre.
Loisceadh 5 faoin gcéad d’fhoraoiseacha na tíre i dtinte a lean ar feadh an tsamhraidh; b’éigean do dhaonra iomlán Yellowknife an chathair sin a fhágáil agus d’fhéadfaí deatach na dtinte a fheiceáil chomh fada ó dheas agus cathair Nua-Eabhrac.
Iarmhairtí.
Bhí leibhéil arda truailliú aeir i Meiriceá Thuaidh de bharr na bhfalscaithe i gCeanada. Bhí aer tocsaineach le brath trasna na mór-ranna ó Philadelphia ar an chósta thoir go Detroit agus Chicago san iarthar láir. Meastar gurb é seo an truailliú aeir is measa ar taifead sna Stáit Aontaithe. 
I Nua-Eabhrac, chonacthas toitcheo oráiste sa spéir de bharr an truailliú. Tugadh amach milliún masc agus moladh do dhaoine fanacht taobh istigh. Cuireadh ceal ar mhórimeachtaí spóirt, cheolchoirmeacha, eitiltí agus mar sin de.
Paul Morphy. Imreoir fichille Meiriceánach ab ea Paul Charles Morphy (22 Meitheamh, 1837 – 10 Iúil, 1884), a bhí gníomhach sula raibh craobh domhanda ag fichille, ach aithníodh go forleathan gurbh é an máistir fichille ba mhó dá ré. Bhuaigh sé an chéad "American Chess Congress" i 1857, agus fuair sé an lámh in uachtar ar gach comhraic go héasca. Thaistil Morphy ansin go Sasana agus go dtí an Fhrainc chun dúshlán a thabhairt do phríomhimreoirí na hEorpa. D'imir sé cluichí foirmeálta agus neamhfhoirmeálta le formhór na bpríomhimreoirí Sasanacha agus Francacha, agus imreoirí mó le rá ó thíortha eile, Adolf Anderssen na Gearmáine go áirithe. Bhuaigh sé gach cluiche arís le farasbarr suntasach. D'fhill sé ansin ar na Stáit Aontaithe, agus roimh i bhfad d'fhág sé ficheall ina diaidh. B'iontas fichille é, agus aontaítear go ginearálta go raibh Morphy i bhfad chun cinn ar a linn féin, cé go bhfuil easaontas ann faoin conas ba chóir a chuid imeartha a chúr i gcomparáid le himreoirí den 20ú céad.
Falscaithe san Astráil, 2019-2020. Tharla falscaithe ollmhóra san Astráil le linn samhradh 2019-2020. Bhí na céadta tine ar lasadh in oirdheisceart na tíre. 
Cúlra.
Tháinig méadú ar an meánteocht samhraidh ar fud na tíre sna 2000idí, agus níor taifeadadh riamh aon séasúr ba theo ná tús an tsamhraidh in 2019. Ba í an bhliain 2019 an bhliain ba thirime san Astráil ó 1900 i leith agus an bháisteach 40% níos ísle ná an meánmhéid. 
2009.
Fuair suas le 173 duine bás i mí Feabhra 2009 de bharr na dtinte san Astráil. Bhí bailte i Victoria dóite go hiomlán agus bhí na mílte acra talún scriosta. Dúirt Príomh Aire na hAstráile ag an am gur dúnmharfóirí iad na daoine a thosaigh na tinte d'aon turas.
2019.
Bhí na tinte coille ag dó le roinnt míonna, idir Lúnasa agus Nollaig 2019, ach chuaigh i ndonas i mí na Nollaig 2019 i ngeall ar an teas mór. Bhí gaoth láidir á scaipeadh freisin. Theip ar shéasúr na báistí arís agus bhí an scrobarnach í chomh tirim le sponc. 
I ndeireadh na bliana, am Nollag, bhí na mílte daoine sáinnithe ar thránna tar éis dóibh teitheadh ó thinte coille atá ag réabadh leo sa réigiún. Ar 30 Nollaig 2019, bhí os cionn 4,000 duine - idir thurasóirí agus dhaoine áitiúla - sáinnithe ar an gcladach i mbaile Mallacoota. 526 ciliméadar ó dheas ó chathair Sydney mar gheall ar an loscadh mór. Bhí tearmann faighte ag daoine ar thránna eile feadh an chósta freisin agus bhí daoine áirithe in ann teitheadh i mbáid. Ar an lá céanna, iarradh ar 100,000 duine teitheadh ó chúig fho-bhaile i gcathair Melbourne.
Costas.
Idir Nollaig 2019-Feabhra 2020, maraíodh 34 go díreach agus 434 go hindíreach (ionanálú deataigh, asma srl). Ní raibh lucht fóirithinte in ann dul chomh fada le daoine a bhí sáinnithe in áiteanna i stáit New South Wales agus Victoria. Bhí baol tinte ag cur isteach ar dheisceart na hAstráile agus ar an Tasmáin chomh maith.
Loisceadh réimse leathan foraoise agus bhí na milliún heicteár talún scriosta.
Falscaithe san Astráil, 2009. Fuair suas le 173 duine bás go díreach i mí Feabhra 2009 de bharr na dtinte san Astráil (Béarla: Black Saturday bushfires). Bhí bailte i Victoria dóite go hiomlán agus bhí na mílte acra talún scriosta. Dúirt Príomh Aire na hAstráile ag an am gur dúnmharfóirí iad na daoine a thosaigh na tinte d'aon turas.
Adolf Anderssen. Imreoir fichille Gearmánach ab ea Karl Ernst Adolf Anderssen (6 Iúil, 1818 – 13 Márta, 1879). Bhuaigh sé comórtais mhóra idirnáisiúnta 1851 agus 1862, ach chaill sé cluichí in aghaidh Paul Morphy in 1858, agus Wilhelm Steinitz in 1866. Dá réir sin, meastar go ginearálta gurbh é ar an imreoir fichille is fearr ar domhan ó 1851 go 1858, agus an príomh-imreoir gníomhach (i ndiaidh dul ar scor Morphy) ó 1862 go 1866, cé nach raibh an teideal Curaidh Domhanda ann fós.
Ba é Anderssen an t-imreoir is rathúla san Eoraip, agus an bua a bheith aige i níos mó ná leath na na gcomórtas a chuir sé isteach, an comórtas Baden-Baden 1870 an-láidir san áireamh. Bhain sé an chuid is mó dá rath nuair a bhí sé níos sine ná 50 bliain d’aois. Tá cáil ar Anderssen inniu as a imirt iontach ionsaitheach íobartach, go háirithe san " (1851) agus an " (1852).
Serdar Berdimuhamedow.  &lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;
 &lt;revision&gt;
 &lt;parentid&gt;1147283&lt;/parentid&gt;
 &lt;timestamp&gt;2023-07-03T01:24:42Z&lt;/timestamp&gt;
 &lt;contributor&gt;
 &lt;username&gt;HusseyBot&lt;/username&gt;
 &lt;/contributor&gt;
 &lt;minor /&gt;
 &lt;comment&gt;formáid&lt;/comment&gt;
 &lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;
 &lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
Is é Serdar Gurbangulyýewiç Berdimuuow (a rugadh 22 Meán Fómhair 1981) an tríú huachtarán agus uachtarán reatha ar an Tuircméanastáin, agus é ag feidhmiú ón 19 Márta 2022. Roimhe seo, d'oibrigh Berdimuhamedow i roinnt post eile laistigh de rialtas a athar, Gurbanguly.
Sa bhliain 2021, bhí sé ar dhuine de roinnt leaschathaoirleach i gComh-Aireacht Airí na Tuircméanastáine. Tar éis dó 73% den vóta a bhuachan i dtoghchán uachtaránachta na Tuircméanastáine in 2022, a measadh nach raibh saor nó cothrom, tháinig sé i gcomharbacht ar réimeas ollsmachtach 15 bliana a athar mar uachtarán.
Luathghairm bheatha agus oideachas.
Rugadh Serdar Berdimuhamedow ar 22 Meán Fómhair 1981 in Ashgabat. Rinne sé staidéar ag Meánscoil Uimh. 43 in Ashgabat ó 1987 go 1997. Idir 1997 agus 2001, rinne sé staidéar ag Ollscoil Talmhaíochta na Tuirce, agus bhain sé céim amach mar innealtóir-teicneolaí.
Ó Iúil go Samhain 2001, d'oibrigh sé sa Stiúrthóireacht um Chaidreamh Eacnamaíoch Eachtrach an Chumainn Próiseála Bia, agus dhá bhliain de sheirbhís mhíleata éigeantach ina dhiaidh sin. Ó 2003 go 2008, d'oibrigh sé arís ag an gCumann Próiseála Bia sa roinn torthaí agus glasraí agus sa roinn beorach agus fíona neamh-alcólach.
ServiceNow. Is comhlacht seirbhísí digiteacha as Meiriceá é ServiceNow, i réimse na néalríomhaireachta, bunaithe in Santa Clara, California. Bhunaigh Fred Luddy é in 2003.
ServiceNow in Éirinn.
Sa bhliain 2023, thóg an comhlacht léas dhá bhliain déag amach ar fhoirgneamh ar Shráid Dhásain i lár Baile Átha Cliath, áit a bhfuil 400 oibrí lonnaithe cheana féin. Beartaíodh 400 post eile a chur ar fáil i mBaile Átha Cliath idir 2023-2027.
Caitlín Ní Thoirbheird. Gníomhaí de chuid Chonradh na Gaeilge agus múinteoir Gaeilge ab ea Caitlín Ní Thoirbheird (5 Bealtaine 1891 – 24 Iúil 1969).
Rugadh Ní Thoirbheird i Mainistir na Búille, Contae Ros Comáin, sa bhliain 1891. Ba iad James Turbitt, déantóir cóitsí, agus Mary Gahan a tuismitheoirí. Bhí sí ar dhuine de sheachtar leanaí a d'fhan beo. Thugadh an teaghlach Cassie uirthi agus ba í féin agus a deirfiúr Áine amháin a labhair Gaeilge. D’oibrigh Ní Thoirbheird mar mhúinteoir taistil sa Lorgain, i Móinteach Mílic, agus sa cheantar máguaird sa bhliain 1915.
D’oibrigh Ní Thoirbheird do Chonradh na Gaeilge. Ceapadh í ina heagraí cúnta i Ros Comáin i 1918 agus ansin ina rúnaí contae i 1920. Ceapadh í freisin ina múinteoir taistil do Chomhairle Contae Ros Comáin ó 1923, ach lean sí ag obair do Chonradh na Gaeilge. Bhí sí fostaithe go lánaimseartha mar mhúinteoir Gaeilge ag Coiste Gairmoideachais Chontae Ros Comáin. Chuaigh Ní Thoirbheird ar scor ar 30 Meitheamh 1957. Fuair sí bás i 1969, agus cuireadh i Reilig Assylin í.
Binaural (albam). Is albam ón bhanna Pearl Jam é Binaural, a eisíodh i mí Bealtaine na bliana 2000.
Howard Staunton. Imreoir fichille Sasanach ab ea Howard Staunton (Aibreán 1810 – 22 Meitheamh 1874) a mheastar go ginearálta mar an t-imreoir is láidre ar domhan ó 1843 go 1851, go príomha mar thoradh ar a bhua in 1843 ar Pierre Charles Fournier de Saint-Amant, a bhreathnaítí mar chluiche chraobh an domhain neamhoifigiúil. Tharraingt sé ard ar foireann fichille le cruth caighdeánaithe a bhí so-aitheanta go soiléir a dhear Nathaniel Cooke, is é sin an stíl atá caighdeánach do chomórtais fós. Bhí sé ina phríomheagraí ar an gcéad chomórtas idirnáisiúnta fichille sa bhliain 1851, comórtas inar aithníodh Adolf Anderssen mar an t-imreoir is láidre ar domhan.
Tubaiste imirceach sa Mhuir Iónach (2023). Maraíodh cúpla céad imirceach ar 14 Meitheamh 2023 nuair a d'iompaigh bád béal faoi sa Mhuir Iónach. Tharla an tragóid amach ó chósta na na Peilipinéise i ndeisceart na Gréige, gar do Phulos, in uiscí idirnáisiúnta sa Mhuir Iónach .
Imeachtaí.
Tugadh "Andrianna" ar an mbád iascaireachta (b'fhéidir 20-30m ar fad), a d'fhág cathair Tobruk sa Libia agus a thrasnaigh an Mheánmhuir, ar a shlí chuig an Iodáil. 
Dar le Garda Cósta na Gréige go bhfaca criú eitleáin faire a bhí ar patról sa limistéar ar 13 Meitheamh. Ghlac an bád soláthairtí ó long a bhí ar a shlí ach dhiúltaigh an criú glacadh le cúnamh uathu níos déanaí. Bhí díocas orthu dul chuig an Iodáil; ní riabh siad sásta dul chuig an nGréig, agus fáilte níos déine sa tír sin don lucht imirce agus iad siúd a dhéanann dúshaothrú orthu. 
Ansin tháinig fadhb chun cinn san inneall agus d'ardaigh an ghaoth. Bhí barraíocht ar an mbád an am céanna. Bhí idir 400 - 750 ar mbord, pulctha isteach ar nós sairdíní, agus ní raibh seaicéid tarrthála á gcaitheamh ag na paisinéirí,
Tugadh thart ar 104 duine eile slán ón uisce ach bhí na céadta ar iarraidh fós, ní bheidh a fhios againn cé mhéid. Is in uiscí thar a bheith domhain (4,000 - 5,000+ méadar) i Muir Iónach a chuaigh an bád síos B'fhéidir go raibh céad páiste sa spás faoin deic.
Louis De La Bourdonnais. Imreoir fichille Francach ab ea Louis-Charles de La Bourdonnais (1795–1840), a mheastar gurbh é an t-imreoir is láidre ar domhan go luath sa 19ú haois. Rugadh La Bourdonnais ar oileán Réunion san Aigéan Indiach i 1795. D’fhoghlaim sé ficheall in 1814 agus thosaigh sé ar an gcluiche dáiríre in 1818, ag imirt go rialta sa Café de la Régence i bPáras, lárionad tábhachtach Eorpach fichille san 18ú agus 19ú haois. Taobh istigh de chúpla bliain bhí sé ar dhuine de na himreoirí is fearr sa Café.
B'éigean do La Bourdonnais a bheatha a thuilleamh mar imreoir fichille gairmiúil tar éis dó a shaibhreas a chailleadh ar mhargaí talún. D’imir sé i ré sular bunaíodh Craobh Fichille an Domhain, ach measadh gurbh é an t-imreoir is láidre ar domhan ó 1821 amach é go dtí a bhás sa bhliain 1840. Ba é an cluiche is cáiliúla sa tréimhse seo ná a d'imir sé in aghaidh an imreora fichille Éireannaigh, Alexander McDonnell, sa bhliain 1834 agus a fheictear sa la atá inniu mar chluiche chraobh an domhain neamhoifigiúil.
D’éag La Bourdonnais gan phingin i Londain ar 13 Nollaig 1840, tar éis dó a bheith iallach air a shealúchais go léir a dhíol chun a chreidiúnaithe a íocadh, a chuid éadaí san áireamh. Socraíodh a adhlacadh faoi urchar méaróige d'uaigh a sheaniomaitheoir McDonnell i reilig Kensal Green i Londain.
Schneewittchen. Is scéal sí nó finscéal Gearmánach ón 19ú haois é Schneewittchen () atá ar eolas go forleathan ar fud an domhain inniu. D’fhoilsigh na Deartháireacha Grimm é sa bhliain 1812, sa chéad eagrán dá mbailiúchán "Kinder- und Hausmärchen" (Gaeilge: Scéalta Sí Leanaí agus Teaghlaigh), "Sneewittchen" a bhí sa bhunteideal Gearmáinise, i bhfoirm na Gearmáinise Íochtaraí, ach thug an chéad leagan an t-aistriúchán "Schneeweißchen" san Ghearmáinis Uachtarach, agus tá an scéal curtha ar eolas i nGearmáinis leis an bhfoirm mheasctha "Schneewittchen". Chríochnaigh na deartháireacha Grimm an t-athbhreithniú deiridh ar an scéal i 1854, atá le fáil i leagan 1857 de "Kinder- und Hausmärchen" .
Alexander McDonnell. Imreoir fichille Éireannach ab ea Alexander McDonnell (1798–1835) a bhí ina duine na himreoirí is fearr an domhain sa chéad leath den 19ú haois déag. Chuaigh sé san iomaíocht i sraith sé chluiche le príomhimreoir fichille an domhain Louis-Charles de La Bourdonnais i 1834, cluiche a fheictear mar chluiche chraobh an domhain neamhoifigiúil.
Rugadh McDonnell i mBéal Feirste sa bhliain 1798, mac le máinlia. Cuireadh oiliúint air mar cheannaí agus d’oibrigh sé ar feadh tamaill sna hIndiacha Thiar. Sa bhliain 1820, shocraigh sé i Londain, áit ar oibrigh sé ar son ceannaithe sna hIndiacha Thiar, i measc dóibh úinéirí plandálacha agus sclábhaithe. Post brabúsaí a bhí ann a rinne fear saibhir de agus a d’fhág go leor ama aige chun a phaisean don fhichille a chaitheamh. Bhí galar neifríteas, a chuireann isteach ar na duáin, ar McDonnell, agus nuair a chuaigh an riocht in olcas i 1835 (tar éis an cúigiú cluiche in aghaidh Bourdonnais) ní raibh siad an tsraith cluichí a chríochnú. D’éag sé i Londain ar 15 Meán Fómhair 1835.
Gáinneáil ar dhaoine. Is éard atá i gceist le gáinneáil ar dhaoine ná tógáil duine nó ruda chun bealaigh le fórsa agus ansin chun dúshaothrú a dhéanamh ar an duine sin.
Bíonn cion i gceist, de ghnáth, le duine a dhíol nó a thairiscint le díol (sclábhaíocht). nó gáinneáil a dhéanamh ar dhuine chun críocha dúshaothrú gnéasach, dúshaothrú oibre nó chun críocha ceann amháin dá orgáin nó dá horgáin a bhaint.
In Éirinn.
Thug Ruhama, cumann carthanachta a chuidíonn le híospartaigh, le fios in 2023 go dtuiltear thart ar €180m as gáinneáil ar ghnéas in aghaidh na bliana, in Éirinn amháin.
Bola Ahmed Tinubu. Polaiteoir ón Nigéir is ea an taoiseach Bola Ahmed Adekunle Tinubu (a rugadh 29 Márta 1952) atá ina 16ú uachtarán, agus ina uachtarán reatha, ar an Nigéir. Bhí sé ina ghobharnóir ar Stát Lagos ó 1999 go 2007; agus ina sheanadóir do Lagos Thiar sa Tríú Poblacht.
Chaith Tinubu a luathshaol in iardheisceart na Nigéire agus ina dhiaidh sin bhog sé go dtí na Stáit Aontaithe áit a ndearna sé staidéar ar Chuntasaíocht in Ollscoil Stáit Chicago. D’fhill sé ar an Nigéir go luath sna 1990idí agus bhí sé fostaithe ag Mobil Nigeria mar chuntasóir, sula ndeachaigh sé isteach sa pholaitíocht mar iarrthóir seanadóir Lagos Thiar i 1992 faoi bhratach an an Pháirtí Dhaonlathaigh Shóisialta. Tar éis don deachtóir Sani Abacha an Seanad a dhíscaoileadh i 1993, tháinig Tinubu chun bheith ina ghníomhaí ag feachtais ar son an daonlathais a thabhairt ar ais mar chuid de ghluaiseacht na Comhghuaillíochta Daonlathaí Náisiúnta. 
Sa chéad toghchán iar-aistrithe gobharnóra Stáit Lagos, bhuaigh Tinubu go héasca mar bhall den Chomhghuaillíocht um Dhaonlathas. Ceithre bliana ina dhiaidh sin, atoghadh é don dara téarma. Tar éis dó éirí as oifig i 2007, bhí ról lárnach aige i mbunú in 2013. In 2023, toghadh é ina uachtarán ar an Nigéir.
Cúlra.
Rugadh Tinubu i Lagos do theaghlach ceannaíochta Abibatu Mogaji, Ìyál'ọ́jà de Lagos. Glactar leis go ginearálta i bhfoinsí iontaofa gur rugadh é i 1952; is minic a bíonn conspóid faoin bhliain a bhreithe, agus áitíonn a lucht comhraic polaitíochta go bhfuil sé i bhfad níos sine. Tugann roinnt foinsí iontaofa faoi deara nach bhfuil a aois fíoraithe.
Oideachas.
D’fhreastail Tinubu ar "St. John's Primary School", Aroloya, Lagos sula ndeachaigh sé ar aghaidh go dtí "Children Home School" in Ibadan. Rinne sé staidéar fochéime sna Stáit Aontaithe, ar dtús ag "Richard J. Daley College" i Chicago agus ansin ag Ollscoil Stáit Chicago. Bhain sé céim Bhaitsiléara Eolaíochta amach sa Chuntasaíocht i 1979. 
Gairmréim ghairmiúil.
D’oibrigh Tinubu do na cuideachtaí Meiriceánacha "Arthur Andersen", "Deloitte" agus "GTE Services Corporation". Tar éis dó filleadh ar an Nigéir i 1983, chuaigh sé isteach i "Mobil Oil Nigeria", agus ina dhiaidh sin bhí sé ina fheidhmeannach cuideachta.
Luathghairm pholaitiúil.
Thosaigh gairm pholaitiúil Tinubu i 1991, nuair a chuaigh sé isteach sa Pháirtí Daonlathach Sóisialta .
An Tríú Poblacht.
Sa bhliain 1992, toghadh chuig an Seanad é, ag déanamh ionadaíochta do thoghlach Lagos Thiar i dTríú Poblacht na Nigéire a raibh gearrthréimhse aige.
Tar éis torthaí toghcháin uachtaránachta an 12 Meitheamh 1993 a chur ar neamhní, tháinig Tinubu chun bheith ina bhall bunaidh den grúpa a spreag tacaíocht d'athbhunú an daonlathais agus Moshood Abiola a athaint mar bhuaiteoir toghchán an 12 Meitheamh.
Ardchríoch na hAirméine. Is í Ardchríoch na hAirméine (Airméinis: Հայկական լեռնաշխարհ, rómhánaithe: "Haykakan leṙnašxarh" ) an gceann is lárnaí agus is airde de na trí hardchríoch atá le chéile mar limistéar thuaidh in Iarthar na hÁise. Ar deiseal, ag tosú ón iarthar, tá Ardchríoch na hAirméine teorannaithe ag an Ardchríoch Anatólach, an réigiún Chugais, ísealchríocha Kur-Araz, Ardchríoch na hIaráine, agus an Mheaspatáim. Roinntear na hardchríocha ina dhá chuid: réigiúin an iarthair agus réigiúin an oirthir, sainithe ag Gleann Ararat, áit a bhfuil Sliabh Ararat suite. Tagraítear don Airméin Thiar sa lá atá inniu ann mar An Anatóil Thoir, agus An Airméin Thoir mar an Mionchugas, agus go stairiúil mar an Cugas urchomhaireach.
Díbhéartaiclíteas. Is galar gastraistéigeach é an díbhéartaiclíteas, go sonrach díbhéartaiclíteas drólainne, arb é is sainairíonna dó athlasadh na spagaí mínormalacha - "diverticula" - a fhéadfaidh forbairt i mballa na stéige móire. De ghnáth, i measc na siomptóm tá pian níos ísle sa bholg a thosaíonn go tobann, ach d'fhéadfadh tosú tarlú freisin thar chúpla lá. D'fhéadfadh masmas a bheith ann freisin; agus buinneach nó iatacht. Tugann fiabhras nó fuil san fhaecas aimhréidh le fios. D'fhéadfadh go dtarlódh taomanna arís agus arís eile.
Tá cúiseanna an dhíbhéartaiclítis éiginnte. D’fhéadfadh go n-áireofaí murtall, easpa aclaíochta, caitheamh tobac, an galar a bheith sa teaghlach, agus úsáid druga frith-athlastaigh neamhstéaróidigh i measc na bhfachtóirí riosca. Níl an ról atá ag aiste bia ar bheagán snáithín mar fhachtóir riosca soiléir. Is éard is díbhéartaclóis ann ná púitsí sa stéig mhór nach bhfuil athlasta. Tar éis spagaí sa stéig mhór nach bhfuil athlasta. Tarlaíonn athlasadh idir 10% agus 25% ag pointe éigin ama, agus is mar gheall ar ionfhabhtú baictéarach a tharlaíonn sé. Déantar diagnóis de ghnáth trí scanadh CT, cé go bhféadfadh tástálacha fola, ionscópacht dhiagnóiseach ar an drólann nó einime bairiaim a bheith cabhrach freisin. Áirítear sa diagnóis dhifreálach siondróm putóige greannaithí
Gainneáil ar dhaoine.  &lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;
 &lt;revision&gt;
 &lt;timestamp&gt;2023-06-18T10:00:34Z&lt;/timestamp&gt;
 &lt;contributor&gt;
 &lt;username&gt;TGcoa&lt;/username&gt;
 &lt;/contributor&gt;
 &lt;comment&gt;Bhog TGcoa an leathanach Gainneáil ar dhaoine go Gáinneáil ar dhaoine&lt;/comment&gt;
 &lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;
 &lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
Pointe Lagrange. Sa mheicnic neamhaí, is pointí cothromaíochta iad na pointí Lagrange nó na pointí guagtha le haghaidh réad le mais bheag faoi thionchar imtharraingteach dhá réad ollmhór ar fithis. Ó thaobh na matamaitice de, baineann sé seo le réiteach na faidhbe srianta trí chorp.
BYD Deilf. Is carr cúlhaiste leictreach ceallraí é an BYD Dolphin (Gaeilge:BYD Deilf) arna dtáirgeadh ag an monaróir Síneach BYD Auto ó 2021 i leith. Is carr cúlhaiste fo-dhlúth (B-deighleog) é ina thír dhúchais, agus tá an Deilf suite os cionn an BYD Seagull (Gaeilge: BYD Faoileán) i margadh na Síne. Onnmhairíodh an Deilf chuig margadh thar lear mar an Eoraip, an Astráil agus an Téalainn ó 2023, le toisí fadaithe chun caighdeáin sábháilteachta timpiste níos déine a shásamh, agus é a chur sa spás dlúth nó C-deighleog.
Cormac Ó Dúlacháin. Tá Cormac Ó Dúlacháin ina abhcóide ón mbliain 1986 i leith. Roimhe sin, bhí sé ag obair le "Connemara West" agus "Threshold". Tá sé ina Abhcóide Sinsearach ó 2002 i leith agus é i mbun cleachtas ilghnéitheach. Tá suim aige i gcúrsaí cultúir agus timpeallachta. Chaith sé seal ar an stáitse le hAisteoirí Bulfin. Bíonn sé ag plé, le fada an lá, leis an tsléibhteoireacht, an gcadhcáil agus an rothaíocht. Bhain sé MA sa Ghaeilge amach mí Mheán Fómhair na bliana 2022. Tá sé ina Chathaoirleach ar Chumann Barra na Gaeilge.
Máirín Mhic Lochlainn. Scéalaí, scríbhneoir agus aisteoir í Máirín Mhic Lochlainn.
Tógadh Máirín Mhic Lochlainn i Ros a' Mhíl, i gceantar Chois Fharraige, agus fuair sí a cuid scéalta óna hathair, Beairtlín Shéamuis Rua Ó Maoileoin. Chaitheadh sí oícheanta fada an gheimhridh ag éisteacht leis agus é ag inseacht scéalta beaga agus scéalta móra a chuala sé féin cois teallaigh óna mháthair, Baba Tom Bheairtle as an gCaorán. Bhíodh scéalta aige faoin gceantar féin — Cén Chaoi a dTáinig Colmcille as Árainn go dtí an Bhántracht, Scéal Chonáin Maol agus Cailleach na Boirne, mar shampla — chomh maith le scéalta faoin Maighdean Mhara, faoin nGadaí Capaill, faoi Thriúr Iníon na Baintrí agus araile. Ach b'iad na Scéalta Fiannaíochta, nó na Scéalta Gaisce, ab fhearr le Máirín. Seo scéalta a leanadh ar aghaidh ar feadh seachtaine, faoi éacht éigin a rinne Mac Rí as Éirinn. 
Tá roinnt gradam scéalaíochta buaite ag Máirín, ina measc Corn Neidí Frainc ag Féile an Oireachtais. Tá Máirín tiomanta chun ceird na scéalaíochta a fhorbairt agus tá ceardlanna scéalaíochta á stiúradh aici ar fud na hÉireann, na Breataine Bige agus na Danmhairge.
Ceapadh í mar Ealaíontóir Cónaithe Scéalaíochta in Ollscoil na Gaillimhe sa bhliain 2023. Chuir an tOllamh Louis de Paor, Stiúrthóir Ionad Léann na hÉireann fáilte mhór roimh an gceapachán: “Deis iontach is ea é seo dúinne chun ealaín na scéalaíochta béil a aithint agus cumas neamhchoitianta Mháirín sa réimse sin den gcultúr dúchais a cheiliúradh. Táimid ag súil go mór le bheith ag obair ina teannta as seo go ceann bliana.”
Yersinia pestis. Is cocabhachaillín gram-dhiúltach, neamhghluaisteach, gan spóir é an baictéar Yersinia pestis ("Y. pestis"; "Pasteurella pestis" roimhe seo) a bhaineann le "Yersinia pseudotuberculosis" agus "Yersinia enterocolitica" araon. Is orgánach anaeróbach ilacmhainneach é ar féidir leis daoine a ionfhabhtú tríd an dreancaid francaigh Oirthearach ("Xenopsylla cheopis"). Is é ba cúis leis an bplá bhúbónach, agus leis an bPlá Mhór, an phaindéim ba mharfaí sa stair taifeadta. Tá trí phríomhchineál i gceist leis an bplá: plá niúmóineach, plá sheipticéimeach, agus plá bhúbónach. Is seadán dá óstach é "Yersinia pestis", an dreancaid francaigh, ar seadán francaigh é faoi seach, mar sin is "hipearparaisít" é "Y. pestis".
Impireacht na Mógal.  Impireacht Ioslamach luath-nua-aimseartha a bhí in Imporeacht na Mógal, a rialaigh cuid den Áise Theas idir an 16ú agus an 19ú haois. Ar feadh dhá chéad bliain, shín an Impireacht ó imeall sheachtracha abhantrach na hIondúise san iarthar, i dtuaisceart na hAfganastáine san iarthuaisceart, agus an Chaismír sa tuaisceart, go hardchríocha Assam agus an Bhanglaidéis san oirthear mar atá siad inniu ann, agus tailte arda Ardchláir Deccan i nDeisceart na hIndia .