Trelis/gawiki huggingface dataset:
Polamorfacht (bitheolaíocht). Sa bhitheolaíocht, dhá cheann nó níos mó d'fhoirmeacha géiniteacha scoite orgánaigh a bheith i láthair sa daonra idirphóraithe céanna, nuair a bhíonn minicíocht na foirme is teirce níos mó ná mar a tharlódh trí shóchán amháin. Is féidir go mbeidh an pholamorfacht seasmhach is go leanfaidh ar feadh cuid mhaith glún, nó sealadach. Is sampla atá le feiceáil i ndaoine é dath na súl, ach tá cuid mhaith eile a bhíonn dofheicthe ar gá teicníochtaí ar leith, cosúil le hanailísí DNA, a úsáid len iad a bhrath.
Polamorfacht (ceimic). Sa cheimic, dhá ábhar nó níos mó leis an gcomhdhéanamh ceimiceach céanna ach struchtúir chriostalta dhifriúla. Samplaí is ea graifít is diamant, nó cailcít is aragóinít.
Polamorfacht i bhfad na mbloghanna gearrtha. Seichimh shrianta chlónaithe DNA is féidir a úsáid i ngéinmhapáil i modhanna traidisiúnta anailíse géinití ("RFLP" i mBéarla). Sa talmhaíocht, is mór an chabhair í i mapáil is anailís tréithe cainníochtúla cosúil le frithsheasmhacht i gcoinne galar, caighdeán próiseála nó toilleadh toraidh, agus simplíonn is luasghéaraíonn sé seo pórú géinitíopaí a iompraíonn cumaisc tréithe a bheadh inmhianaithe.
Polanáis. Damhsa in am measartha triarach. Bhain cuid mhaith cumadóirí úsáid as, Chopin go háirithe, a léirigh a thírghrá le 13 sampla de. Tá an damhsa ann ón 16ú céad nó níos luaithe, nuair a léiríodh cúplaí i línte é de réir ranganna, i mórshiúlta na dtuathánach is na cúirte.
Michael Polanyi. Ceimicí fisiciúil is fealsamh sóisialta a rugadh i mBúdaipeist ab ea Michael Polanyi (11 Márta 1891 - 22 Feabhra 1976). Rinne sé taighde cáiliúil ar chinéitic imoibrithe is struchtúr criostalta, agus scríobh ar shaoirse na smaointeoireachta san eolaíocht is fealsúnacht na heolaíochta.
Polaplóideacht. Riocht in orgánach ar leith ina mbíonn níos mó ná an dá thacar normálta crómasóm homalógach a fhaightear in orgánaigh dhioplóideacha. An-choiteann i bplandaí. Tarlaíonn sí nuair a mhacasamhlaítear na crómasóim uile taobh istigh den núicléas ach nach dtarlaíonn deighilt an núicléis ina dhiaidh sin mar is gnách. Is féidir go mbeidh 3 thacar (trioplóideach), 4 thacar (teitreaplóideach), nó fiú 8 dtacar (ochtaplóideach).
Polapróipiléin. Teirmeaplaisteach a dhéantar trí phróipéin (própailéin) a shreabhadh thar aigéad fosfarach (a fheidhmíonn mar chatalaíoch) ag teocht réasúnta ard, nó a rith trí heaptán le catalaíoch. Úsáidtear í mar ábhar múnlaithe nó scannán easbhrúite.
Polaragrafaíocht. Staidéar ar an ngaol idir an sruth is an voltas i gcill leictriceimiceach. Chuige seo, athraítear voltas na leictreoide gníomhaí sa chill leictriceimiceach go forchéimnitheach i leith caighdeáin tagartha, agus tomhaistear an sruth. Bíonn méaduithe géara srutha ag voltais ar leith sainiúil d'iain ar leith sa tuaslagán leictrilíteach, agus is féidir iad a úsáid le haghaidh anailíse cainníochtúla is cáilíochtúla.
Polaraiméadracht. Teicníocht anailíse ina radaítear solas atá polaraithe go líneach trí shampla ábhair atá gníomhach go hoptúil, agus tomhaistear céim rothlaithe an phlána pholaraithe. Baintear feidhm aisti sa cheimic is an bhitheolaíocht chun tuaslagáin thrédhearcacha (cosúil le tuaslagáin siúcra) a aithint is a dtiúchan a thomhas.
Polaraíocht. Sa cheimic, airí buan ábhair a chiallaíonn scaradh nádúrtha luchta leictrigh ann. Malairt inpholarachta, airí ionduchtaithe an ábhair.
Polaris (diúracán). Diúracán bailistíoch de chuid na Stát Aontaithe, armtha le hairm núicléacha, le lainseáil ó fhomhuireán, a saothraíodh ó na 1950idí. Leathnaigh cabhlach Mheiriceá amach iad den chéad uair i 1960, agus roinneadh le cabhlach na Breataine iad i 1968. Lean rialtas na Breataine le 4 fhomhuireán a bhí armtha leo go dtí déanach sna 1990idí nuair a cuireadh córas Trident ina n-ionad.
Polaroid. Trádainm ar ábhar i bhfoirm scannáin a shaothraigh an fisicí Meiriceánach Edwin Land i 1938. Leathán dathaithe plaisteach is ea é, agus cuirtear faoi straidhn inteannta é. Ailíníonn sé seo a mhóilíní polaiméireacha ionas go dtarchuireann sé solas atá polaraithe i dtreo amháin is nach dtarchuireann aon solas atá polaraithe sa treo atá ar dronuillinn leis an treo tarchurtha, agus go n-ionsúnn an solas seo. Úsáidtear an t-ábhar seo i ngloiní gréine chun dalladh ó sholas frithchaite ó dhromchlaí mórthimpeall (polaraithe sa bhfrithchaitheamh sin) a mhaolú, agus in ionstraimí éagsúla optúla. Trádainm ar chóras grianghrafadóireachta láithrí a shaothraigh Land freisin chun pictiúir dhubha is gheala (1947) agus dhaite (1963) a tháirgeadh. Déantar an scannán a phróiseáil le ceimiceáin shlaodacha i gcochaill a chomhtháitear leis taobh istigh den cheamara (nó i meaisín scoite) díreach tar éis a nochta.
Polarú. Is éard atá i gceist le polarú ná airí trastonnta ina dtarlaíonn ascalú na toinne i dtreo tairiseach ar leith nó treo a athraíonn ar bhealach ar leith. Mar shampla, i dtonn ar shreang rite, ina ngluaiseann an tonn ar feadh na sreinge ach a n-ascalaíonn an tsreang síos suas, mar shampla, go hingearach le treo forleata na trastoinne, deirtear go bhfuil an tonn polaraithe go hingearach. Maidir le tonn solais, bíonn na hascaluithe leictreacha is maighnéadacha ingearach dá chéile ag pointe ag am ar bith, ach i dtreonna randamacha go ginearálta. Má chuirtear pláta le scoilt chaol síos suas ann ar bhealach forleata an tsolais, ligeann sí na codanna den tonn atá polaraithe go hingearach tríthi, agus solas polaraithe a thagann amach an taobh eile. Is polaraitheoir an scoilt sin. Solas páirtpholaraithe a bhíonn i solas frithchaite, solas scaipthe agus solas ón spéir.
Polatóp. Sa mhatamaitic, analóg cheathairthoiseach an pholaihéadróin. Le gach pointe i spás déthoiseach, dís uimhreacha a chuirtear leis (x, y). I gcás pointe ar spás tríthoiseach, cuirtear trírín uimhreacha leis (x, y, z). Sa mhodh céanna, seans gur féidir pointe i spás n-thoiseach a lua le tacar uimhreacha (x1, x2, x3... xn). I bpolatóip rialta bíonn polaihéadróin rialta thríthoiseacha mar aghaidheanna acu. Bíodh is gur cruthaíodh nach bhfuil ach 5 pholaihéadrán rialta sa spás tríthoiseach, cruthaíodh go bhfuil 6 pholatóp rialta i spás ceathairthoiseach is 3 pholatóp rialta i spás cúigthoiseach.
Polca. Damhsa tapa cúpla a tháinig ón mBóihéim ar dtús, in am débhuilleach le béim ar an dara buille. Damhsa an-choitianta i mbálseomraí sa 19ú céad, agus chum clann Strauß an-chuid samplaí.
Polchat. Mamach atá cosúil le bláthnaid mhór. Suas le 60 cm ar fhad. Dorcha le marcanna mílítheacha ar an aghaidh is barr na gcluas.
Poldar. Téarma Ollannach do na limistéir leata a tugadh chun míntíreachais ón bhfarraige nó ó thuilemhá abhann agus a chosnaítear ó thuilte le cladáin is córas caidéal is draenacha (mar shampla, an Zuider Zee san Ollainn). Is minic an leibhéal i bpoldair níos lú ná leibhéal na farraige, agus ní mór uisce a chaidéalú amach as cuid mhaith den am.
Hugh David Politzer. Fisicí a saolaíodh i Nua-Eabhrac is ea Hugh David Politzer (r. 31 Lúnasa 1949). I 2004, le David Gross is Frank Wilczek, bhuaigh sé Duais Nobel sa bhfisic as a shaothar taighde ar an bhfórsa láidir sa núicléas agus an léiriú go bhfuil saoirse asamtóiteach i dteoiric an fhórsa láidir (crómaidinimic chandamach) is go méadaíonn an fórsa seo idir dhá chuarc de réir mar a bhogann siad amach óna chéile.
Poll anála. Oscailt sheachtrach an chóras riospráide i bhfeithidí. Cuimsíonn sé an córas feadáin sholúbtha is saic aeir a théann ar fud colainn na feithide. Tagann aer isteach sna feadáin trí 10 bpéire poll anála ar feadh teascáin na colainne.
Poll péiste. Samhlaítear é mar thollán idir am is spás ag ceangal codanna den Chruinne atá i bhfad ó chéile ar chuma eile. Tagann sé chun cinn i réitigh chothromóidí na coibhneasachta ginearálta de chuid Einstein. Ach níor cruthaíodh go bhfuil a leithéid ann le fírinne, agus mar sin is coincheap meabhraitheach é. Tagann sé isteach i scéalta ficsean eolaíochta mar mhodh amtaistil. Tagann cinn mhicreascópacha isteach i dteoiricí na mbuncháithníní is na himtharraingthe candamaí.
Poll sa chiseal ózóin. I 1985 thug na heolaithe faoi deara den chéad uair go raibh poll sa chiseal ózóin os cionn an Antartaigh, thart ar an Mol Theas. B'ábhar iontais is imní an sonrú seo, ach ní raibh a fhios ag an am ar tharlú tréimhseach, sealadach, teoranta, buan nó leathnaithe a bhí i gceist. Ní raibh ach tuairimí ann ar cén fáth a dtitfeadh a leithéid amach. Leanadh leis na turgnaimh na blianta ina dhiaidh sin, agus leathadh iad ar fud an Domhain. De réir a chéile fuarthas amach go raibh an poll seo beagán tréimhseach, níos measa san earrach, ach gur lean sé i rith na bliana. Fuarthas amach freisin nach raibh sé teorannaithe don Antartach ar aon chuma, ach a bheag nó a mhór os ár gcionn go léir. Mar shampla, sa taobh seo den Domhan tháinig laghdú timpeall 8% ar an oiread ózóin os ár gcionn i 1979-1990. Meastar go raibh sé laghdaithe 15% i 2000. Sa chomhthéacs seo, is é a chiallaíonn poll sa chiseal ózóin ná laghdú sa tiúchan ózóin sa chiseal leathan sin den atmaisféar. I gcás laghdú 15% san ózón os ár gcionn, meastar go ligfí 30% níos mó den radaíocht dhochrach ultraivialait-B isteach ná i 1979. Muna gcuirtear an próiseas laghdaithe seo ar mhalairt treo beidh an bheatha ar Domhan, daoine ina measc, thíos leis.
Polladh lumbach. Cur isteach snáthaide idir na veirteabraí sa chaoldroim (an réigiún lumbach) is ea polladh lumbach, agus isteach sa spás caol idir an dá chiseal inmheánacha scannán a thímpeallaíonn corda an dromlaigh is fréamhacha na néaróg ann.
Déantar é seo chun sampla den sreabhán ceirbrispíonach a fháil le hanailísiú chun ionfhabhtú (mar shampla, i gcás meiningítise) nó cur fola (mar a tharlaíonn i rith fola fo-aracnóideach) a dhiagnóisiú.
Antonio Pollaiuolo. Gabha óir, dealbhóir is péintéir a rugadh i bhFirenze na hIodáile ab ea Antonio Pollaiuolo (c 1432–1498). Theilg sé na séadchomharthaí tuamúla do bheirt pápaí i mBaisleac Pheadair sa Róimh. Ba cheannródaí i measc péintéirí é lena staidéar dian ar anatamaíocht agus a chur i bhfeidhm ina ealaín, go háirithe chun gluaisne a chur in iúl. Chabhraigh a dheartháir Piero (1443–1496) leis ina shaothar.
Jackson Pollock. Ealaíontóir a rugadh i gCody, Wyoming ab ea Paul Jackson Pollock (28 Eanáir 1912 – 11 Lúnasa 1956) agus an chéad duine a chleacht an "Phéintéireacht Ghníomhach" i Meiriceá. 
Modhanna.
D'fhorbair Pollock a chleachtadh ón Osréalachas go dtí ealaín theibí, agus thosaigh ar shilphéintéireacht ("drip-painting") i 1947. 
Lean Pollock leis an modh foréigneach oibre seo, go minic ar chanbháis an-mhóra cosúil le ceann cáiliúil, "One" (Aon, 1950), atá níos mó ná 5 m ar fhad. 
Oidhreacht.
D'éag Pollock i dtaisme bóthair i Nua-Eabhrac agus in aois 44 bliain dó.
Bhunaigh baintreach Jackson Pollock agus an t-ealaíontóir Lee Krasner (nach maireann) an fondúireacht Pollock-Krasner i 1985, le cuidiú a thabhairt d’ealaíontóirí cumasacha.
Polúireatáin. Móilíní móra a chruthaítear trí pholaiméiriú suimithe 1,4-dé-ól bútáin le 1,6-dé-isicianáit heacsáin a tháirgeann cúir éadroma, sholúbtha nó righne. Úsáidtear go forleathan iad mar chumhdaigh, greamacháin is ábhar pacála, agus i bhfoirm sholúbtha i gcultacha snámha is cóirséid.
Pomagránait. Tom nó crann duillsilteach é an phomagránait ("Punica granatum"). Tá sí spíonach uaireanta, agus fásann sí suas le 9 m ar airde. Dúchasach d'iardheisceart na hÁise soir go tuaisceart na hIndia, ach saothraithe san Eoraip leis na cianta fada. Na duilleoga suas le 8 cm ar fhad, snasta leathfhada urchomhaireach; na bláthanna 2-4 cm ar leithead, an chailís is na peitil scarlóideach; na torthaí 5-8 cm ar leithead, cruinn le craiceann leathrúil, buí nó scothdhearg. An-chuid síolta, gach ceann cumhdaithe i mbia tréshoilseach scothchorcra súmhar milis.
Pónaí Breatnach. Pór capaill ar leith a roinntear de réir méide is crutha. I roinn A (an pónaí Breatnach sléibhe) airde 1.2 m a bhíonn aige; i roinn B airde 1.2-1.4 m; i roinn C bíonn sé cosúil leis an leathchapall Breatnach beag, suas le 1.4 m; i roinn D atá an leathchapall Breatnach, é cruinn gearrchosach liath de ghnáth. An-choitianta mar phónaí do pháistí. Tá pónaí Breatnach Meiriceánach sna Stáit Aontaithe a póraíodh ó ainmhithe Breatnacha.
Pónaí Exmoor. An pór capaill is seanda sa Bhreatain. a saothraíodh in Exmoor. 1.2-1.3 m ar airde. An-dána. An cliabhrach leathan, an cholainn domhain, an fionnadh tiubh lingeach. Donn le soc bánbhuí. Na pollairí leathan, na súile rud beag starraiceach.
Pónaí na Nua-Fhoraoise.  
Pór capall a d'fhorbair go nádúrtha sa Nua-Fhoraois i Sasana ó chuid mhaith pór ag fánaíocht ansin. Luaitear dhá chineál: cineál A a bhíonn 1.2-1.4 m ar airde, agus cineál B a bhíonn 1.4-1.5 m ar airde.
Pónaire Fhrancach. Is planda bliantúil é an pónaire Fhrancach ("Phaseolus vulgaris") a fhásann 3 m ar airde, uaireanta dreaptha. Dúchasach do Mheiriceá theas. 3 dhuilleoigín leathan ubhchruthach ar na duilleoga. An pisbhláth bán, buí nó scothghorm, i gcrobhaingí beaga gasacha in ascaillí na nduilleog. Na cochaill suas le 20 cm ar fhad, ag cuimsiú síolta inite éilipseoideacha nó duánchruthacha. Tugtar "pónaire dhuánach" air freisin. Saothraítear an-chuid cineálacha mar ghlasra, agus itear an capsúl neamhaibí is na pónairí aibí. Soláthraíonn an planda uile foráiste d'ainmhithe.
Pónaire leathan. Planda bliantúil a fhásann 80 cm ar airde is ea an phónaire leathan. Na gais díreach in airde, cearnach i dtrasghearradh. 2-6 duilleoigín ubhchruthach scothghorm/ glas ar na duilleoga. Na pisbhláthanna i gcrobhaingí beaga bána le heití scothchorcra/dubha. Na cochaill suas le 20 cm ar fhad, giobach dubh. Cuimsíonn sí beagán síolta móra, gach ceann 2-3 cm ar leithead. Saothraithe leis na cianta ar son na síolta inite agus mar fhoráiste d'ainmhithe.
Pónaire mhór. Planda cúplach bliantúil nó ilbhliantúil, dúchasach do na trópaicí i Meiriceá Theas. 3 dhuilleoigín ar na duilleoga. Na pisbhláthanna bán nó scothbhuí i gcrobhaingí fada ag teacht amach as ascaillí na nduilleog. Na cochaill suas le 12.5 cm ar fhad, dronuilleogach le 2-4 shíol leata scothbhán i ngach ceann. Tugtar "pónaire lima" uirthi freisin. Saothraítear go forleathan sna trópaicí is na fothrópaicí í ar son na síolta inite (na pónairí). Tá saghsanna saothraithe le síolta dearga, donna, corcra is dubha coitianta go leor.
Pónaire reatha. Planda ilbhliantúil cúplach a fhásann 5 m ar airde. Dúchasach do Mheiriceá trópaiceach. 3 dhuilleoigín ubhchruthacha leathana ar na duilleoga. Na pisbhláthanna scarlóideach nó uaireanta bán, ina gcrobhaingí ar ghais ag teacht amach as ascaillí na nduilleog. Na cochaill suas le 40 cm ar fhad, garbh is síolta móra dearga duánchruthacha iontu, féitheach cosúil le marmar, corcairdheargdubh. Coiteann mar ghlasra gairdín, saothraithe go forleathan ar son na gcochall óg inite. Fástar gnéithe abhcacha nach dreapairí iad freisin.
Pónaire shoighe. Planda tomach scothdhearg gruagach bliantúil a fhásann 2 m ar airde is ea an planda pónairí soighe nó pónaire shoighe. Bíonn 3 dhuilleoigín ubhchruthacha leathana ar na duilleoga. Na pisbhláthanna neamhfheiceálach, corcarghorm, bándearg nó bán, ina gcrobhaingí in ascaillí na nduilleog. Na cochaill suas le 8 cm ar fhad, gruagach. Saothraithe leis na cianta in oirthear na hÁise, agus in iliomad gnéithe anois sa Seandomhan is an Domhan Úr. Na síolta lán de phróitéin: itear iad mar ghlasraí agus úsáidtear iad chun feoil shaorga, plúr, is ola i gcomhair margairín is cócaireachta a tháirgeadh. Tá an iliomad úsáid thionsclaíoch ann: i gcruain, péinteanna, vearnaisí, bealaitheoirí is malartaigh rubair. Na plandaí suntasach mar chothú do stoc feirme.
John Pople. Ceimicí a saolaíodh i mBurnham Shasana ab ea Sir John Anthony Pople (6 Márta 1925 – 7 Meitheamh 2004). Chaith sé an chuid is mó dá shaolré sna Stáit Aontaithe, ach choimeád sé a shaoránacht Bhriotanach. Le Walter Kohn, bhuaigh sé Duais Nobel na Ceimice i 1998 as na modhanna ríomhaireachta a shaothrú is a fhorbairt sa cheimic chandamach.
Porfaire (neamhord). Grúpa neamhord a fhaightear le hoidhreacht ó bhroinn, ina dtáirgeann an cholainn an iomarca ceimiceán a dtugtar "porfairin" orthu. Cuireann siad seo tús le raon mínormáltachtaí, ina measc íogaireacht an chraicinn do radaíocht na Gréine, ruaimniú an chraicinn, pianta sa bholg, is mearbhall meabhrach. Bhí rítheaghlach na Breataine ciaptha leis ó Mháire, Banríon na nAlbanach sa 16ú céad go dtí Seoirse III sa 19ú céad ar a laghad.
Ferdinand Porsche. Dearthóir gluaisteán a rugadh i Hafersdorf na Gearmáine ab ea Ferdinand Porsche (3 Meán Fómhair 1875 - 30 Eanáir 1951). I 1934 dhear sé gluaisteán réabhlóideach saor a raibh an t-inneall ar chúl, agus thug an rialtas Naitsíoch an t-ainm Volkswagen (carr na ndaoine) air. Dhear sé carr spórtaíochta Porsche i 1950.
Port (ceol). Dreas ceoil a thionlacann damhsa ar leith. Bíonn aclaíocht achrannach coise, an cholainn dhocht is léimeanna bríomhara sa damhsa. Meastar go bhfuil an gigue Francach gaolmhar leis. In am 6/8 a bhíonn sé de ghnáth. Cuid mhaith díobh ar an taifead ón 16ú céad ar aghaidh. Saghas ar leith is ea an damhsa beag, in am 9/8.
Pórt. Fíon milis, agus biotáille curtha leis, a tháirgtear i ngleann abhainn Duoro ón 17ú céad. Fástar na fíonchaora ar chliatháin ghéara lochtánacha na gcnoc ansin. D'iompraítí an fíon síos an abhainn mhear go hOporto, agus is uaidh sin a fuarthas a ainm. Anois iompraítear an fíon ar an mbóthar. Tugtar pórt den scoth ar an bhfíon gan biotáille curtha leis. Cuirtear aois le gach pórt trí é a stóráil i mbairillí adhmaid a dtugtar "feadáin" orthu.
Réaltnéal an Phortáin. Iarmhar réalta a chonaic réalteolaithe Síneacha ag pléascadh go mórthaibhseach i 1054, rud nár breathnaíodh san iarthar. D'ainmnigh William Parsons an réaltnéal i 1848. Léiríonn na grianghrafanna de gréasán achrannach filiméad mórthimpeall ar an néal lonrach. Ollnóva a bhí sa phléascadh seo: chaith sé amach a chisil sheachtracha agus d'fhág neodrónréalta dhlúth ag a lár, a fheictear anois mar phulsár a rothlaíonn 30 uair gach soicind.
Majoidea. Is ollfhine de phortáin iad na Majoidea a chuimsíonn na crúbacha éagsúla.
Tacsanomaíocht.
Tá cúig fhine sna Majoidea: 
Caitear anois leis na finte "Pisidae" agus "Tychidae" mar na fofhinte Pisinae agus Tychinae den fhine Epialtidae, agus caitear le "Mithracidae" anois mar an fhofhinte Mithracinae den fhine Majidae.
Aicmiú de réir Chlár Domhanda na Speicis Mara (Béarla: "World Register of Marine Species") :
I measc na speiceas suntasach laistigh den ollfhine tá:
Tá fine iontaiseach amháin ann, Priscinachidae, arna léiriú ag speiceas amháin, "Priscinachus elongatus", ó Cheineamánach na Fraince.
Portán talún. Fíorphortáin is ea iad na portáin talún a áitríonn an talamh. Tá cuid mhaith díobh i bhfine na Gecarcinidae. Análaíonn portá talún trí gheolbhaigh a choinnítear fliuch le seomra atá déanta as imill a bhlaoisce. Itheann sé torthaí a thiteann chun talún, splíonach, is dríodar eile. Filleann sé ar an bhfarraige le pórú is do luathfhorbairt na larbhaí.
George Porter. Ceimicí fisiciúil a rugadh i Stainforth Shasana ab ea George Porter (6 Nollaig 1920 - 31 Lúnasa 2002). Rinne sé taighde ar imoibrithe tapa i ngáis le teicníochtaí speictreascópacha is leictreonacha i gcomhar. Roinn sé Duais Nobel sa cheimic i 1967 le Ronald Norrish is Manfred Eigen.
Rodney Robert Porter. Bithcheimicí a rugadh i Newton-le-Willows Shasana ab ea Rodney Robert Porter (8 Deireadh Fómhair 1917 - 6 Meán Fómhair 1985). Rinne sé staidéar ar struchtúr na n-antashubstaintí atá lárnach i gcosaint na colainne i gcoinne ionfhabhtuithe in ainmhithe veirteabracha, an duine ina measc. 
Den chéad uair, thairg sé gur struchtúr 4 shlabhra siméadrach go déthaobhach a bhí ag na hantasubstaintí. 
Bhuaigh sé Duais Nobel na Fiseolaíochta nó an Leighis sa bhliain 1972 le Gerald Edelman as an obair seo.
Porton Down. Ionad taighde i ndeisceart Shasana ina ndéantar taighde ar chogaíocht bhitheolaíoch is cheimiceach thar cheann rialtas na Breataine.
Pórú plandaí. Feabhsú plandaí atá tábhachtach sa talmhaíocht is an ghairneoireacht, trí roghnú cineálacha feabhsaithe ó mheascáin, nó hibridiú is roghnú na ngéinitíopaí fabhracha. Ar dtús bhíodh an próiseas seo bunaithe den chuid is mó ar dhlíthe oidhreachta Gregor Mendel ar hibridí taobh istigh de speiceas nó idir speicis ghaolmhara, ach i bhfad níos casta faoi dheireadh an 20ú céad, go minic le tabhairt isteach airíonna ó phlandaí difriúla, fiú ainmhithe, trí innealtóireacht ghéiniteach. Is conspóideach an obair é go minic, go príomha nuair a thugtar táirgí trasghéineacha isteach mar bhia do dhaoine nó ainmhithe.
Posadónias. Fealsamh Stóch is eolaí Gréagach ab ea Posadónias (Gréigis: Ποσειδώνιος, Poseidonios, is é sin "as Poseidon; c 135-c 51 RC). Rinne sé meastachán ar thrastomhas an Domhain trí dhearcthaí ar Canopus, an dara réalta is gile sa spéir, is í gar do bhun na spéire.
Posatrón. Cáithnín bunúsach a bhfuil an mhais is an ghuairne chéanna aige is atá ag an leictreon, ach a bhfuil a lucht, atá ar aon mhéid le lucht an leictreoin, ina lucht dearfach. Mar sin, is frithleictreon é le siombail e. An fisicí Meiriceánach Carl Anderson is an fisicí Briotanach Patrick Blackett (1897-1974) a d'fhionn é i 1932 ina dtaighde le néalsoitheach ar ghathanna cosmacha. Díothaíonn leictreon is posatrón a chéile chun gáma-ghathanna a chruthú. Astaíonn foinsí radaighníomhacha ar leith é (mar shampla, sóidiam-22). Úsáidtear posatróin sa chóras íomháithe, tomagrafaíocht astú posatrón, an mhíochaine, agus staidéir ar airíonna leictreonacha solad.
Post is lindéar. Foirm tógála ailtireachta le cuaillí ingearacha iompartha ualaigh ag iompar na lindéar cothrománach chun oscailtí a chruthú, mar mhalairt ar thógáil stuach. Sampla maith is ea ailtireacht na Gréige.
Póstaer. Forbraíodh póstaeir mar fhoirm ealaíne go déanach sa 19ú céad nuair a rinneadh feabhsuithe i dteicníochtaí clódóireachta, liteagrafaíocht dhaite go háirithe. Is de bharr na teicneolaíochta nua seo a tháinig an póstaer chun cinn mar mheán úr ealaíne ó sheachtóidí an 19ú céad amach. 
Forbairt.
Thar aon duine eile, b’fhéidir, samhlaítear Henri de Toulouse-Lautrec (1864-1901) le stíl an "art nouveau" (mar a tugadh uirthi sa bhFrainc, nó an "Jugendstil" mar a tugadh uirthi sa Ghearmáin), stíl a bhí i mbarr a réime i rith an "belle époque". 
Bhain an t-ealaíontóir Seiceach Alphonse Muchga (1860-1939) cáil sa mheán seo freisin.
Postchumasc. Is éard is postchumasc ann ná saoráid próiseáil focal a ligeann don úsáideoir ionsánna a chur isteach i gcáipéis chaighdeánach. Úsáidtear go forleathan é i gcomhair bulcsheoltaí ciorclán i bhfoirm litreach a dhealraíonn mar litir amháin ullmhaithe inti féin.
Pótaintille. Is é is pótaintille ann nó ball ar bith den ghéineas "Potentilla", grúpa an-mhór plandaí, bliantúil nó ilbhliantúil, uaireanta dreaptha, uaireanta toim bheaga, dúchasach do chreasa measartha ó thuaidh. Na duilleoga i 3 dhuilleoigín, nó roinnte go bosach nó cleiteach i nduilleoigíní. Na bláthanna le heipeacailís, 4-5 sheipeal, 4-5 pheiteal. Roinntear iad ina dhá ghrúpa: na plandaí cúigmhéaracha le bláthanna 5 pheiteal, agus na néalfartaigh le bláthanna 4 pheiteal. Fástar cuid mhaith díobh, na cineálacha tomacha go háirithe, mar mhaisiúchán.
Potaireacht.  
Déantús soitheach as cré bhácáilte is ea an photaireacht. Tá soithigh agus a leithéid d'earraí á dtáirgeadh leis an bpróiseas seo ón tsibhialtacht is luaithe dá raibh ann. Is féidir go ndearnadh na hearraí a thógáil nó a mhúnlú de láimh, nó i sibhialtachtaí forbartha, a mhúnlú ar roth. Claonadh a bheith bog póiriúil, agus mar sin, déantar í a chosaint le glónrú de ghnáth, rud a thugann maisiú snasta di. Cuirtear an glónrú uirthi tar éis an chéad bhácáil, agus ansin cuirtear san áith í ag teocht níos lú ná an chéad bhabhta.
Potais. Ocsaíd photaisiam, K2O. Úsáidtear an téarma go coitianta do na comhdhúile uile potaisiam a úsáidtear mar leasuithe talún. Luaitear an toilleadh potaisiam i dtéarmaí an mhéid coibhéiseach K2O, nó 1.2 oiread an chéatadáin de réir meáchan potaisiam.
Francis Poulenc. Cumadóir ceoil a rugadh i bPáras ab ea Francis Poulenc (1899-1963). Ceannasach sa ghluaiseacht i gcoinne an impriseanachais. Cáil air as táirgeadh mór amhrán, ina measc na "Fêtes Galantes" (Féilte Uaisle, 1943).
Nicolas Poussin. Péintéir a rugadh gar do Les Andelys na Fraince ab ea Nicolas Poussin (Meitheamh 1594-19 Samhain 1665). An eiseamláir is fearr de pheintéirí clasaiceacha na Fraince, go mór faoi anáil Raphael is na stíle ársa. Is iad a shárshaothair dhá shraith de na Seacht Sacraimint.