Trelis/gawiki huggingface dataset:
Seoltóireacht. Tugtar seoltóireacht ar láimhseáil báid seoil, rud a bhfuil a lán scileanna ag teastáil chuige, mar atá cóiriú agus socrú na seolta agus an rigín, eolas ar thréithe an uisce agus na gaoithe, agus eolas ar an aimsir. Tá ré na mbád seolta oibre imithe sa chuid is mó den domhan, agus tháinig ina háit ré na seoltóireachta mar chaitheamh aimsire - seoltóireacht aonair agus seoltóireacht foirne. Tá feabhas ar leith tagtha ar luaimh rásaíochta an lae inniu, soithigh chostasacha a bhfuil luas ar leith fúthu.
In Éirinn tá cuid de na báid seoil thraidisiúnta á gcaomhnú, ar húicéirí na Gaillimhe agus geoltaí Acla, agus iad ina mbáid oibre anuas go dtí an dara leath den chéad seo caite. 
Stair.
Tá báid seoil ann leis an mílte bliain i ngach cuid den domhan a raibh teacht ag daoine ar locha móra nó ar an bhfarraige. Bhí siad le fáil san Áise, sa Mheánoirthear, san Afraic agus ar chóstaí na hEorpa. Bhí éagsúlacht ag baint leis na réigiúin úd, leis na deacrachtaí a bhí le sárú ag lucht seoltóireachta agus leis na saghsanna réitigh a rinneadh ar na deacrachtaí sin. Ba mhór idir long fada na Lochlannach agus siunca na Síne, ach bhí éifeacht leo araon ar shlite difriúla.
Marktl. Sráidbhaile sa Bhaváir, an Ghearmáin is ea Marktl. Tá an sráidbhaile suite gar don teorainn idir an Ghearmáin agus an Ostair, sa Dúiche Altötting. Tá timpeall is 2,700 áitritheoir ann. 
Rugadh an Pápa Beinidict XVI (roimhe: Cairdinéal Joseph Alois Ratzinger), a tháinig i gcomharbacht ar an bPápa Eoin Pól II, ann.
Nico Rosberg.  Tiománaí Gearmánach Foirmle a hAon is ea Nico Rosberg. Rugadh i Wiesbaden, Gearmáin é ar an 27 Meitheamh, 1985 . Mac le buaiteoir na craoibhe domhanda Keke Rosberg ón bhFionlainn is ea é, ach is Gearmánach é féin. Bhuaigh sé an Sraith GP2 2005 leis an bhfoireann ART, tar éis dó a bheith ag tiomáint i SraithEorpach Foirmle a Thrí le foireann a athar.
Agus é aon bhliain déag d'aois, thosnaigh sé ag tiomáint cartanna, sa bhliain 1996. Ansin sa bhliain 2002 bhog sé go Foirmle BMW Gearmánach. Tar éis dó é sin a bhuachaint, d'imigh sé go Foirmle a Thrí chun tiomáint do Keke. D'fhan sé ann go dtí 2004, le roinnt éigin rath.
Sa bhliain 2005 chuaigh sé go dtí an tsraith nua GP2. D'éirigh thar barr leis agus bhuaigh sé le 15 pointe chun cinn ar Heikki Kovalainen sa dara háit.
I gcóir 2006 tá sé ag tiomáint don bhfoireann Williams i bhFoirmle a hAon. Ina chéad rás sa spórt chríochnaigh sé sna pointí tar éis dó 45 soicind a chailliúint ag tús toisc timpiste. Sa Mhaléis, níor éirigh chomh maith leis, toisc gur phléasc a inneall ag cur stop lena rás.
Gaeltacht na Mí. Tá dhá cheantar i gceist atá suite i nGaeltacht na Mí — Ráth Cairn nó Rath Chairn (atá suite gar do Bhaile Átha Buí) agus Baile Ghib (atá suite leath bhealach idir an Uaimh agus Ceanannas na Mí). Bunaíodh Gaeltacht na Mí sa bhliain 1935 nuair a d'aistrigh an rialtas timpeall 400 duine as a bpobal féin i gConamara go tithe nua in oirthear na tíre i gContae na Mí. Fuair Ráth Cairn agus Baile Ghib stádas Gaeltachta sa bhliain 1967.
Is minic a luaitear Ráth Chairn ar an nuacht nó i gcúrsaí reatha Gaeltachta, ach go minic déantar dearmad ar Bhaile Ghib ó thuaidh de Ráth Chairn in aice leis an Uaimh.
Victoria (An Astráil). Stát de chuid na hAstráile ó 1851 is ea Victoria, atá suite i ndeisceart na tíre. Tá an dara daonra is mó sa tír: . Is í Melbourne an phríomhchathair agus an chathair is mó, le 70% den daonra ina gcónaí sa chathair.
Stair.
Dar le Gary Presland, tá Bundúchasaigh ina gcónaí i Victoria le 40,000 bliain anuas.
Bunaíodh coilíneacht phríosúin ar chósta Bá Port Phillip i mí Dheireadh Fómhair, sa bhliain 1803, ach theip sí taobh istigh de sheacht mí. Shroich an chéad lonnaitheoirí buana i gceantar Bá Portland sa bhliain 1834, agus bunaíodh an phríomhchathair, Melbourne, sa bhliain ina dhiaidh sin ag John Batman.
Bunaíodh Victoria mar coilíneacht féin-rialú neamhspleách laistigh den Impireacht na Breataine i 1851.
Ba í Victoria an stát is tábhachtaí san Astráil nuair a bhain an tír a neamhspleáchas amach sa bhliain 1901, mar ba í Melbourne príomhchathair na tíre go dtí 1927, nuair a bunaíodh Canberra.
Déimeagrafaic.
Creideamh
An daonra reiligiúin Victeoiriach le céatadán as 2011 :
Cill Droichid. Baile i gCill Dara in oirthear na hÉireann is ea Cill Droichid (). 
Tá cónaí ar thart is 20,288 duine i gCill Droichid. Tá fás mór tagtha ar daonra an bhaile le cúpla bliain anuas. Mar thoradh ar seo tá ganntanas seirbhísí sa bhaile agus deacrachtaí le trácht. Tá clú air mar an baile is mó in Éirinn le sráid amháin. 
Le blianta beaga anuas tá Celbridge leathnú mór tagtha ar a bheith ar an baile is mó i gCill Dara.
Stair.
Tógadh Baois Uí Chonghaile i mBaile Bharróg Thiar, Cill Droichid le linn gorta Éireannach na mblianta 1740 - 1742.
Tír na Banríona. Stát de chuid na hAstráile ó 1859 is ea Tír na Banríona (Béarla: "Queensland"), atá suite in oirthuaisceart na tíre. Is é an dara chathair is mó de réir achair agus an tríú chathair is mó de réir daonra. Is í Brisbane an phríomhchathair agus an chathair is mó. Tugtar an t-ainm "Sunshine State" don stát go minic, mar gheall ar an gclíoma te atá ann.
Tá duine ina gcónaí sa Stát (2012).
Brisbane. Príomhchathair agus an chathair is mó i stát Queensland, An Astráil is ea Brisbane. Tá Brisbane suite in oirdheisceart an stáit, an réigiún is mó fás sa tír. Le daonra 1.8 milliún duine sa bhliain 2005, is é Brisbane an tríú cathair is mó sa tír de réir daonra, tar éis Sydney agus Melbourne.
James Cook. Taiscéalaí, loingseoir agus cartagrafaí Sasanach ab ea an Captaen James Cook (27 Deireadh Fómhair 1728 – 14 Feabhra 1779). 
Rinne Cook trí thuras fharraige go dtí an tAigéan Ciúin. Leag sé amach roinnt oileáin agus cóstaí den chéad uair. Tá cáil ar Cook freisin mar an loingseoir a d'fhionn agus a d'éiligh cósta thoir na hAstráile agus oileáin Haváí do na Sasanaigh. Chomh maith le sin, ba é Cook an chéad duine a leag amach Talamh an Éisc agus an Nua-Shéalainn.
Feallmharaíodh James Cook ar an 14 Feabhra 1779 é i Haváí.
Cál ceannann. Saghas bia Éireannaigh is ea cál ceannann a dhéantar le brúitín, cál (nó cabáiste), im, salann agus piobar de ghnáth, ach is féidir comhábhair eile a úsáid ar nós bainne, uachtar, cainneann, oinniún, síobhas agus gairleog. Bia folláin atá ann nach gcosnaíonn mórán agus a itear ar feadh na bliana go léir.
Traidisiún amháin in Éirinn a bhaineann leis an gcál ceannann ná boinn airgid a fholmhú sa bhia um Shamhna.
Oideas.
Na hÁbhair:
Déan an cabáiste agus na prátaí a bheiriú i sáspain ar leith go mbíonn siad go breá bog. Brúigh na prátaí agus an cabáiste. Cuir an dá chainneann agus an bainne isteach i saspán mór agus déan iad a bheiriú ar feadh 8-10 nóiméad nó go mbíonn na glasraí go breá bog. Cuir na prátaí bruite, an cabáiste bruite agus an t-im isteach sa sáspan seo agus brúigh na habhair go léir le chéile. Cuir an cál ceannann isteach i mbabhlá mór agus bain sásamh as.
Pelé. Imreoir sacair as Três Corações, an Bhrasaíl ab ea Pelé (a rugadh Edison Arantes do Nascimento ar an 23 Deireadh Fómhair 1940 agus d'éag 29 Nollaig 2022). Feictear air mar an t-imreoir is fearr a d'imir an spórt riamh, agus tugtar an leasainm "An Rí" air go minic. Idir na blianta 1956 agus 1977, nuair a d'éirigh sé as an spórt, scóráil sé níos mó ná míle cúl don fhoireann Santos, agus bhuaigh sé trí Chorn Domhanda le foireann náisiúnta na Brasaíle.
Saol.
Ba é Edison Arantes do Nascimento an fíorainm a thug a thuismitheoirí air, in ómós Thomas Edison. Ag tús a shaoil, baintí úsáid as an leasainm Dico. 
Fuair sé an leasainm Pelé agus é sa mheánscoil, nuair a d'fhuaimnigh sé ainm a laoich Bilé mícheart (dúirt sé "Pilé" in áit "Bilé"). Níor mhaith leis an ainm ar dtús, agus bhuail sé dorn ar an chéad duine a thug an t-ainm sin air. Scríobh Pelé ina dhírbheathaisnéis nach raibh smaoineamh ar bith aige fhéin nó ag a chairde faoin chiall. Tá sé cosúil leis an bhfocal Gaeilge "peil", agus tá focal Eabhraise leis an bhfuaimniú céanna a chiallaíonn “iontas” (פֶּלֶא, mar a scríobhtar é sa teanga úd). 
Éachtaí.
Is é an t-éacht is cáiliúla a rinne Pelé ná scóráil sé 1,279 gcúl le linn 1,363 chluiche mar imreoir proifisiúnta, éacht atá aitheanta mar churiarracht dhomhanda Guinness. 
Scóráil sé an ceathrú méid is mó cúl i gcluichí idirnáisiúnta, tar éis Ronaldo, Gerd Muller agus Just Fontaine (77 cúl i 92 cluiche). 
Bhuaigh sé an duais FIFA "Imreoir na Bliana" dhá uair, agus "Imreoir na Fichiú hAoise". 
Bhuaigh sé trí Chorn Domhanda sna blianta 1958, 1962 agus 1970. Fuair sé cúl in dhá chluiche ceannais sa Chorn Domhanda (1958 agus 1970).
Sa bhliain 2005, bhronn an BBC an "BBC Sports Personality of the Year Lifetime Achievement Award" air.
Bás.
Bhuail ailse drólainne é agus bhásaig Pelé ar 29 Nollaig 2022 san ospidéal i São Paulo, in aois 82 dó.
Béising. Is í Béising (Sínis: Běijīng Shì, 北京市) príomhchathair Dhaon-Phoblacht na Síne, agus í ar ceann de na cathracha is mó daonra ar fud an domhain. 
Sa bhliain 2012 bhí fiche milliún, sé chéad nócha agus trí mhíle duine (20,693,000 duine) ina gcónaí i mBéising. Níl sí ar an gcathair is mó daonra sa tír áfach, nó tá fiche agus trí mhilliún duine ina gcónaí i Shang-hai. 
Is í Béising an chathair is tábhachtaí sa tSín ó thaobh na polaitíochta agus an chultúir de. Bardasacht í cathair Bhéising atá faoi smacht díreach an rialtais náisiúnta. Tá ceithre cinn déag de cheantair uirbeacha nó fho-uirbeacha ann chomh maith le dhá chúige tuaithe. 
Mol lárnach tráchta í Béising chomh maith, agus tá ceanncheathrúna na ngnólachtaí is mó faoi úinéireacht an Stáit suite ansin. Tá aerfort idirnáisiúnta Bhéising ar an dara haerfort is gnóthaí sa domhan, más i líon na bpaisinéirí a thomhaistear é.
Stair.
Téann stair na cathrach trí mhílaois siar. Is deacair teacht ar mhórchathair chomh fadsaolach céanna sa domhan, agus chuirfeadh teampaill, páláis, tuamaí, ballaí agus geataí stairiúla na cathrach draíocht ar aon duine.
Maidir leis an stair chomhaimseartha, ní mór an sléacht i gCearnóg Tiananmen ar an 4 Meitheamh 1989 a lua. Faoi thionchar na n-imeachtaí in Oirthear na hEorpa san am chéanna, chuaigh na mic léinn amach sna sráideanna ag agóidíocht agus ag éileamh daonlathais. Sa deireadh, cuireadh tancanna agus saighdiúirí ag ceansú na n-agóideoirí, agus dealraíonn sé go bhfuair na mílte bás de thoradh na cniogbheartaíochta seo.
Cluichí Oilimpeacha. Sa bhliain 2008, tháinig lúithnirí an domhain le chéile i mBéising le Cluichí Oilimpeacha an tSamhraidh a imirt.
John O'Shea. Imreoir sacair as Port Láirge, Poblacht na hÉireann is ea John O'Shea (Gaeilge: "Seán Ó Sé") a rugadh ar an 30 Aibreán, 1981. D'imir O'Shea le Manchester United F.C. go dtí an bhliain 2011. Díoladh é nuair a cheannaigh Alex Ferguson cúpla cosantóir nua. Imríonn sé faoi láthair le Sunderland agus le foireann sacair náisiúnta na hÉireann chomh mhaith. Is féidir leis imirt mar chosantóir nó i lár na páirce.
Alan Smith. Is imreoir sacair Sasanach é Alan Smith (rugadh ar 28 Deireadh Fómhair, 1980 i Leeds, Sasana). Thosaigh Smith ag imirt i bPríomhroinn Shasana le Leeds United i 1998, ach shínigh sé le Manchester United F.C. sa bhliain 2004. Ón mbliain 2007 go 2012 d'imir sé le Milton Keynes Dons, agus ansin chuaigh sé leis na Newcastle United. Ón mbliain 2014 i leith, tá sé ag obair le Nott County. Tosaí ab ea Smith le Leeds, ach inniu is imreoir lár-páirce de ghnáth. Imríonn Smith leis an fhoireann náisiúnta Sasanach freisin, agus tá cúl amháin aige.
Bhris Smith a chos i gcluiche i gcoinne Liverpool ar 18 Feabhra, 2006. Mar thoradh, bhí sé amach as an chluiche ar feadh dhá mhí déag agus ní raibh sé ábalta páirt a ghlacadh i gCorn FIFA an Domhain 2006.
Comórtas Peile na Gaeltachta. Comórtas peile Éireannach é Comórtas Peile na Gaeltachta atá á reáchtáil ó 1969 i leith. 
Stair an Chomórtais.
Tá Comórtas Peile na Gaeltachta á reáchtáil ó 1969 i leith. Is i nGaoth Dobhair a reáchtáladh an chéad dá chomórtas. Comórtas náisiúnta atá ann d’fhoirne na nGaeltachtaí ar fad. Reáchtáiltear na comórtais de réir contae ar dtúis agus bíonn na babhtaí náisiúnta ar siúl thar deireadh seachtaine na Cincíse de ghnáth. Reáchtáiltear na comórtais i gCumann Gaeltachta éigin gach aon bhliain.
Ó 1977 i leith tá comórtais sóisir agus Sinsir i gceist. Bíonn comórtas Cailín Gaelach ar siúl i rith na deireadh seachtaine chomh maith le ionadaithe ó gach aon chumann. Eagraítear comórtais Liathróid Láimhe freisin i rith na deireadh seachtaine. Eagraítear go leor imeachtaí sóisialta go háitiúil le linn na féile. 
Tá craoladh Beo á dhéanamh ag Raidió na Gaeltachta ar an gcomórtas ó 1972 agus craoltar na buaicphointí agus na cluichí ceannais ar TG4 ó 1997 anuas freisin.Baineann gach uile dhuine idir imreoirí, iomaitheoirí, lucht tacaíochta agus araile. taitneamh agus tairbhe as an gcomórtas ar leith seo.Bíonn cluichí peile idir na mná óna Gaeltachtaí difriúla ar siúl chomh maith céanna.
Comórtas na bliana 2005.
Bhí an comórtas ar bun i gCill na Martra i nGaeltacht Mhúscraí anuraidh. D'éirigh thar cionn leis an gcomórtas agus tugadh moladh mór do lucht eagraithe an chomórtais. Bhí ollphobal ar an láthair in aice na páirce áit a raibh deis ag daoine greim a ithe agus bhí sé le rá ag daoine a d'fhreastail ar an ócáid go raibh béilte breátha ar fáil. Bhí béar lonnaithe san ollphobal agus reáchtáladh na h-imeachtaí sóisialta ar fad ann.
Comórtas na bliana 2009.
Bhí Comórtas Peile Na Gaeltachta i Ros Muc ar an deireadh seachtaine saoire i mí Meitheamh 2009(30/05/09 - 01/06/09). Bhí ollphuball le taobh na páirce. Bhí bia le fail ann trí an lae agus béar ann freisin. Bhí ceol ann gach oíche (Dé h-Aoine, Satharn agus Dé Domhnaigh). 
Comórtas na bliana 2011.
Bhí Comórtas Peile Na Gaeltachta i gCloich Cheannfhaola ar an deireadh seachtaine saoire i mí Meitheamh 2011(30/05/09 - 01/06/09). B'í seo an chéad bhliain a raibh Na Gaeil Óga CLG ag glacadh páirte. Bhí ollphuball le taobh na páirce. Bhí bia le fail ann trí an lae agus béar ann freisin. Bhí ceol ann gach oíche chomh maith le diosco agus Comórtas an Chailín Ghaelaigh ar oíche Dhomhnaigh.
Coiste na Leabhar. Bunaíodh Coiste na Leabhar sa bhliain 1926 faoi choimirce rialtas Chumann na nGaedhal. Bhí Dubhghlas de hÍde san áireamh ag an chéad chruinniú ar an 26ú Bealtaine 1926. Anois tugtar An Gúm ar Choiste na Leabhar. Bhí sé mar aidhm acu leabhair oideachais Ghaeilge a fhoilsiú.
Suas go dtí Meitheamh 1931 bhí 11,810 díolta acu.
Bhí Seosamh Ó Duibhginn mar Chathaoirleach ar feadh tamaill.
Stráice Gaza. Stráice talún sa Mheánoirthear is ea Stráice Gaza (Araibis: قطاع غزة‎‎ Qiṭɑʿ Ġazza/Qita' Ghazzah, Eabhrais: רצועת עזה‎ Retzu'at 'Azza), atá suite ar chósta na Meánmhara idir Iosrael agus an Éigipt. 
Tagann an t-ainm ó chathair Gaza. Níl cuan ar bith ag an Stráice. 
Tá barr ar dhá mhilliún duine ina gcónaí i nGaza agus a mbunáite i gcruatan leis na blianta marbha mar gheall ar easpa saorghluaiseachta agus mírialú, gan trácht ar fhoréigean. 
Stair.
Mhill arm Iosrael an rúidbhealach in Aerfort Idirnáisiúnta Iasar Arafat le buamaí i 2000. 
Is lú ná fríd máthair an oilc, deirtear. Ar an 12 Meitheamh 2014, fuadaíodh agus dúnmharaíodh triúr déagóirí Iosraelacha i Heabrón (is in Heabrón atá an choilíneacht mhíchlúiteach Kiryat Arba). Mhúscail an drochscéal seo conspóid agus thionscain sé ráig foréigin. Chuir Iosrael tús le feachtas ionsaí ar stráice Ghaza ar 8 Lúnasa. Stop na hionsaithe ar 26 Lúnasa 2014. Maraíodh 2,100̟ Palaistíneach ar taobh amháin agus ar an taobh eile, 68 Iosraelach.
Tharla go leor ó shin ... Agóidí Gaza-Iosrael, 2018-2019, Géarchéim Iosrael-Palaistín, 2021, Géarchéim Iosrael-Palaistín, 2022, Coimhlint Iosrael-Hamas, 2023 ...
Polaitíocht.
Is é Hamas an t-aon pháirtí amháin atá i gceannas ar shaol polaitíochta na háite faoi láthair.
Baint Éireannach.
Sa bhliain 2008 coinneáladh Naisrín Elsafty agus Treasa Ní Cheannabháin tamall i nGaza tar éis dóibh éalú thar teorainn isteach ón Éigipt le hairgead a bailíodh in Éirinn do theaghlaigh Phalaistíneacha.
Vótáil an Dáil ar 10 Nollaig 2014 ar son rún ó Shinn Féin le haitheantas mar stát a thabhairt don Phalaistín. Tugadh aitheantas sa rún freisin do cheart mhuintir na Palaistíne a dtodhchaí féin a roghnú. Dá bharr, d'éirigh Éire an 135ú tír a thug aitheantas mar stát don Phalaistín.
N18. Is é an príomhbhóthar idir Gaillimh agus Luimneach ná an N18. Tosaíonn sé i Baile Chláir, ag an cheangal leis an N17 (ó Ghaillimh go Sligeach). Téann an cúrsa trí Inis, agus tá sé congárach d'Aerfort na Sionainne freisin.
Baillte ar an gcúrsa;
Enya. Is ceoltóir as Gaoth Dobhair, Tír Chonaill í Eithne Ní Bhraonáin nó Enya (rugadh 17 Bealtaine 1961). Tá clú domhanda uirthi mar gheall ar an bhfuaim neamh-ghnáth atá ina cuid ceoil agus tá beagnach 80 milliúin ceirníní díolta aici ar fud na cruinne.
Beathaisnéis.
Ba as Gaoth Dobhair agus Contae Shligigh dá muintir. Bhí clú agus cáil ar bhaill eile den teaghlach agus iad sa ghrúpa Clannad. Chaith Enya seal gearr ina ball den ghrúpa, agus bhí an-chion ag an lucht éisteachta uirthi i gcoirmeacha ceoil, agus chuaigh sí leo ar chúpla camchuairt san Eoraip. D'éirigh sí Clannad chun gairm a dhéanamh di féin san amhránaíocht chlasaiceach.
Tógadh i nGaeltacht Dhún na nGall í agus tá Gaeilge aici ón gcliabhán. D'aistrigh sí go Baile Átha Cliath de bharr easpa áiseanna ina ceantar dúchais. Tá sí ina cónaí faoi láthair i gcaisleán i gCill Iníon Léinín ar an dtaobh ó dheas den chathair. Tá ceithre dhuais Grammy bainte ag Enya, níos mó ná ceoltóir aonar ar bith eile as Éirinn.
Bíonn sí ag obair le Nicky Ryan agus an scríbhneoir amhrán Roma Ryan. Bhí Nicky ina bhainisteoir ar Clannad sular chaill sé a phost i ndiaidh troid a thoiseacht, mar adúirt sé féin ar Good Morning America, seans mhór faoi thaisme.
I 2005 tháinig albam de chuid Enya amach, "Amarantine". Albam den chéad scoth a bhí ann, agus díoladh 7 milliún cóip de agus tá ag éirí go maith le albam nua s'aici "And Winter Came...".
Rásaí con. Is é an cú rása an mianach gadhair is tapúla, agus is sine ó thaobh sinsearachta de. Gadhar seang láidir atá in ann 70km san uair a bhaint amach. Thart ar 30kg meáchain a bhíonn ann, agus 66cm airde sna guaillí. Smut caol a bhíonn air, muineál fada, ucht téagartha, agus bíonn a chosa deiridh fada agus láidir. Bíonn eireaball fada tanaí air, agus fionnadh gearr mín. Is iomaí dath a bhíonn air.
Is fada an cú rása á choinneáil ag na huaisle mar chú seilge. Tá a chosúlacht greanta ar thuamaí san Éigipt (3,000 RC). Ba in éadan giorriacha is mó a d’úsáidtí é, agus ba sa 19ú haois a tosaíodh ar a úsáid i rásaí.
Rásaí na gCon.
Rásaí ina gcuirtear cúnna in iomaíocht le chéile. Leanann na cúnna giorria nó coinín bréige timpeall ar chúrsa rásaíochta. Is é an chéad chú thar an líne dheiridh a bhuann.
Stair.
Rinneadh an chéad iarracht ar rásaíocht cúnna ar chúrsa díreach i Hendon sa bhliain 1876 ach níor éirigh rómhaith leis. Owen Patrick Smith a rinne an chéad ghiorria mheicniúil sa bhliain 1912, agus is as sin a d'eascair rásaíocht cúnna ar chúrsaí ciorclacha i Stáit Aontaithe Mheiriceá sna fichidí. Tugadh an spórt go Sasana i lár na bhfichidí, agus d'éirigh thar cionn leis an spórt i mbailte agus i gcathracha ann. Chuir fir oibre an-spéis ann mar gur fheil amanna na rásaí tráthnóna go mór dóibh. Cuid lárnach den rásaíocht a bhí sa gheallghlacadóireacht. Mhéadaigh ar an tóir a bhí ar an spórt tar éis an dara cogadh domhanda. Sa bhliain 1946 bhí lucht féachana de thríocha ceathair milliún duine ag an spórt. Ó na seascaidí ar aghaidh laghdaigh an tinreamh ag na rásaí mar gur ceadaíodh geallta a ghlacadh taobh amuigh den chúrsa. Sa lá atá inniu ann tá daoine ag cur spéise in athuair sa rásaíocht cúnna mar spórt agus mar dheis cearrbhachais. Is in Éirinn, i Sasana, san Astráil agus i Meiriceá is mó a chleachtaítear an spórt san am i láthair.
An Cú Rása in Éirinn.
Is fada cúnna in Éirinn. Tá tagairtí do chúnna seilge sa tseanlitríocht, agus cur síos orthu ag na taoisigh sa 17ú haois. Nuair a tháinig an rásaíocht chun cinn i Sasana bhí cúnna as Éirinn go mór i gceist. Ba é Master McGrath an cú ba cháiliúla díobh sin. B’as Dún Garbhán i gContae Phort Láirge do Mhaster McGrath, a bhuaigh an Waterloo Cup in 1868 agus 1869. Tá dealbh á chomóradh san áit ar tógadh é, cúpla míle taobh amuigh den bhaile.
Rásaí Con in Éirinn.
In Éirinn tá Bord na gCon (an seanghineadach ar Bhord na gCúnna) freagrach as smachtú agus forbairt ‘Rásaí na gCon’, agus as tionscail na gcúnna. Cuireadh an Bord ar bun sa bhliain 1958 agus tugadh cumhachtaí leathana dó chun rialú a dhéanamh ar gach gné den spórt. Cuireann an Bord airgead breise leis an duaischiste ag gach leibhéal den rásaíocht. Cuireann siad iasachtaí agus deontais ar fáil do lucht riartha na gcúrsaí rásaíochta le hiad a fheabhsú. Déanann siad fógraíocht ar an spórt ar leibhéal náisiúnta agus idirnáisiúnta. San am i láthair tá ceadúnais tugtha do 17 ráschúrsa sa tír. Is leis an mBord naoi gcinn díobh siúd, agus is le úinéirí príobháideacha na cinn eile. Tá trí ráschúrsa eile i dTuaisceart Éireann.
Níl ach rásai Con amháin in Iarthar na hÉireann,i nGaillimh.Bíonn sé ar oscailt trí oíche in aghaidh na seachtaine.
Cluain Tarbh. Is bruachbhaile i dtuaisceart Bhaile Átha Cliath in Éirinn í Cluain Tarbh, sa phostcód Baile Átha Cliath 3. Seasann Cluain Tarbh ar an gcósta ag Cuan Bhaile Átha Cliath, i ngar do Fhionnradharc, Mhuiríne, Chill Easra, Árd Aidhin agus Ráth Eanaigh. Ós rud é go bhfuil sé suite ar bhruach na mara, ní lár baile ceart ann ach bóthar a ritheann síos an gcósta le tithe, comhlachtaí agus siopaí suite air. 
Troideadh cath cinniúnach i stair na hÉireann sa cheantar i 1014, cath inár maraíodh Árdrí na hÉireann, Brian Bóramha.
Iompar.
Tá Cluain Tarbh suite cúpla míle taobh thuaidh de Chathair Bhaile Átha Cliath, agus tá stáisiún de chuid an DART ar Bhóthar Chluain Tarbh. Cuireann Bus Átha Cliath seirbhís díreach ar fáil anonn is anall ó Mhéansráid na Mainistreach i lár na cathrach go dtí Ascaill an Chaisleáin, bus uimhir 130. Freastalaíonn na busanna 29A, 31 agus 32 ar an chuid den cheantar níos faide intíre timpeall Bhóthar Bhinn Éadair. Tá garáiste de chuid Bhus Átha Cliath suite ar Bhóthar Chluain chomh maith, gar don droichead chuig Cnocán Doirinne.
Spóirt agus caitheamh aimsire.
Is iomaí club spóirt atá gníomhach sa cheantar, idir na gcluichí Gaelacha, rugbaí, galf, cruicéad, seoltóireacht agus iliomad eile.
Tá cumann de chuid an Chumann Lúthchleas Gael, a eagraíonn cluichí peile, iomána agus camógaíochta ag gach aois. Níl craobh Átha Cliath bainte ag na bpeileadóirí sinsir riamh, ach tá geansaí na foirne idirchontae caite ag roinnt imreoirí.
Ard Aidhin. Is bruachbhaile i dtuaisceart Bhaile Átha Cliath é Ard Aidhin ("Artane" nó "Artaine" as Béarla). 
Bhí caisleán ann ag muintir Hollywood, tráth. I 1534 chuir leantóirí Silken Thomas ardeaspag Bhaile Átha Cliath, John Allen, chun báis taobh amuigh den chaisleán. Leagadh é seo chun scoil thionsclaíoch a thógáil i 1870, faoi stiúradh na mBráithre Críostaí; Scoil Naomh Dáithí atá ann anois. Bunaíodh Banna Ceoil Bhuachaillí Ard Aidhin i 1872 agus tá an-aithne orthu mar gheall ar a dtaispeántais i bPáirc an Chrócaigh le linn cluichí tábhachtacha.
Tharla tubaiste ollmhór ann i bhFeabhra 1981, nuair a dódh club oíche "Stardust" agus fuair 48 duine bás.
Michael Jordan. Is é Michael Jordan, nó MJ, an t-imreoir cispheile is fearr riamh (de réir an NBA in 2023 ar aon nós); bhuaigh sé 6 chomórtas leis an bhfoireann Chicago Bulls. Rugadh é i mBrooklyn, Nua-Eabhrac sa bhliain 1963.
Gairm.
Bhog an teaghlach go Carolina Thuaidh nuair a bhí sé ina ghasúr óg. Bhuaigh sé scoláireacht cispheile go hOllscoil North Carolina. 
Sa bhliain 1984 bhuaigh sé "Imreoir Choláiste Naismith na Bliana". Is ansin a thosaigh sé ag imirt do na Chicago Bulls. D'imir sé chun tosaigh sa chluiche cispheile don chuid is mó mar go bhfuil sé iontach ard (198cm).
Sa bhliain 1993 d'éirigh sé as an gcispheil nuair a maraíodh a athair agus thosaigh sé ag imirt daorchluiche. 
Ach níor fhan sé ar shiúl ón gcispheil i bhfad agus thosaigh sé ag imirt do na Chicago Bulls arís ar an 18 Márta 1995. Sa bhliain 1996 shínigh sé conradh $30 milliúin leo. D'imir sé a chluiche dheireanach sa bhliain 2003.
Ar scor.
Ar scor, d'éirigh MJ ina fhear gnó. Is fiú b'fhéidir $1,700 milliún a mhaoin phearsanta in 2023"." Agus é 60 bliain d’aois, thug sé $10 milliún don charthanacht "Make a Wish". Is í seo an tsuim airgid is mó a fuair an charthanacht ó dhuine amháin riamh. Le linn na paindéime COVID, thug MJ dhá mhilliún dollar do charthanacht eile, "Feeding America".