Tatoeba sentences — language code: ota
Köhne hâneler, her biri âşiyâne-i mihnet ve sefâlet olan nice virâneler, geçilmez sokaklar, murdar caddeler ... ilâ âhire.
Lâkin hakîkaten câlib-i dikkat olan, hâneme yakın bir eski kabristan idi.
Bu makberenin etrâfı pek metin ve sanatkârâne yapılmış duvarlar ile çevrilmişdi.
Duvarda, onar metre fâsıla ile açılmış pencerelere takılmış tunç parmaklıklar cidden şâyân-ı takdîr idi.
Makberenin kapısı, sonradan takılmış bir tahta parçası idi.
Eski kapısının tesârif-i eyyâma mukâvemet edemeyerek mahv olduğu anlaşılıyordu.
Bu kabristan, yalnız birçok hâtırât ve ecsâdın medfeni değil, birçok enâfis-i âsârın da mahzeni idi.
Pencerelerden görüldüğüne göre orada mezar taşlarında eski hattatlarımızın kalem-i icâzkârından çıkmış nice yazılar var idi.
Bu yazıların, şiir ve edeb nokta-i nazarıyla dahi hâiz-i ehemmiyet olduğuna hükm edilebilirdi.
Taşların tepesindeki kavuklar, külâhlar, taçlar, tarih nokta-i nazarından şâyân-ı tetkik idi.
Çoktan beri metrûk olan kabristandaki selviler, asırdîde ağaçlar, bu medfen-i sükûnet intimâya garib bir heybet, korkulu bir letâfet veriyordu.
İnsan boyu uzunluğunda otlar, ölü kokusu neşretdiği zannedilen baldıranlar, bahardan itibâren kabristanı kaplıyordu.
Hiç şüphe edilemeyeceği üzere, şimdi şehrin vasatında kalmış olan bu makber, vaktiyle şehrin bir kenarında idi.
Sonra şehir büyümüş, kabristan ortada kalmışdı.
Ben her gün bu kabristanın önünden geçiyor, her geçdikce, orasını ziyâret arzusunu da gönlümden geçiriyordum.
Lâkin bizim gibi vakt-i kıymettârının bir kısmını tedârik-i maişete, diğer kısmını sefâhata hasretmiş gençlerin makberelerle iştigâle vakti mi olur.
İşte ben de o vakit, vaktimi mâlâyani ile imrâr eden bir genç idim.
Söylediğim gibi, bu mezarlığın her gün önünden geçtiğim hâlde, yalnız duvarının intizâm ve metânetini tahsîne bir dakika fedâ ederdim.
Ahvâl-i evveliyem ile ahvâl-i âhirem arasındaki tezâdı ifhâm edebilmek içün kendi hakkımda birkaç söz söylemek icâb ediyor.
Mütedeyyine ve pek iyi bir vâlidenin ihtimâm-ı tâmmiyle geçen çocukluğum, bende sökülmez bir hiss-i dînî ve yıkılmaz bir düstûr-u ahlâkî bırakmış idi.
Muahharen mükemmel bir tahsîl gördüm.
Fevk-al had zeki olduğumdan, bizde mütedâir malûmatta, akrânıma fâik idim.
Ekserî gençlerimiz gibi mektebden çıkar çıkmaz kitapları peygûle-i nisyâna atacak yerde, tevsî-i malûmata mektebden sonra başladım.
Az çok fikir peydâ etmediğim hemen hiçbir şey kalmadı.
Bâhusûs emsâlim gibi ulûm-ü dînîyyeden istiğnâ etmeyerek hem cihet-i zâhiriye ve hem de aksâm-ı bâtınîyede behredâr oldum.
İşte bu malûmat yığınının altında bir gün vicdânımı tahlîl etdiğim vakit kemâl-i hayretle garîb bir hâlita kesildiğimi fark etdim.
Ben küfür ile imândan, ikrâr ile inkârdan, tasdîk ile raybdan mürekkeb bir şey olmuşdum.
Kalben inkâr etdiğimi aklen tasdîk eder, aklen reddetdiğimi kalben kabûl ederdim.
Velhâsıl rayb denilen ejderhâ, vücûdumu sarmış idi.
Bu fikri ne kadar metîn esaslarla tahkîm etsem, ejderhâ-yı rayb, bir sarsışda yıkıyordu.
Bâri inkâr-ı kat'î ile hiç olmazsa rahat bir noktada kalabiliyor mu idim? Ne gezer!
İnkâr başka şey, rayb yine başka!
Ejderhâ-yı rayb, her fikr-i kat'înin düşmanı idi.