Tatoeba sentences — language code: tat
Биек агачның күләгәсе дә зуррак.
Балачакта тәтелдисең, олыгайгач эшлисең, картайгач хәер эстисең.
Озаграк җәяү йөри алмавымнан бик алҗыктым.
Һәр кеше үзенең милли яисә иҗтимагый чыгышына, мөлкәтенә, нинди катлаудан булуына, расасына, тән төсенә, җенесенә, теленә, сәяси, дини яисә башка инануларына карамастан, бернинди аермасыз, Декларациядә игълан ителгән барлык хокукларга, бөтен ирекләргә ия булырга тиеш.
Моннан тыш, кешенең торган җиренең мөстәкыйль яисә үзидарәсез, берәр ил карамагында булуына яисә мөстәкыйльлеге башка берәр төрле чикләнүенә, иленең сәяси, халыкара, хокукый хәленә карамастан, аңа карата бернинди дә аерымлау үткәрелергә тиеш түгел.
Бер кеше дә коллыкта яисә ирексез хәлдә тотылырга тиеш түгел; коллыкның һәм коллар сатуның бөтен төрләре тыела.
Бер кеше дә шәхси һәм гаилә тормышына, торак иминлегенә кагылуга, язышү, хәбәрләшү серенә, абруена һәм намусына нигезсез катнашуга дучар ителергә тиеш түгел. Шундый кысулардан яисә дучар ителүләрдән һәр кешенең канун белән якланырга хокукы бар.
Һәр кешенең һәр дәүләт чикләре эчендә ирекле күченеп йөрергә һәм үзенә тору урыны сайларга хокукы бар.
Һәр кешенең теләсә кайсы илдән, шул исәптән үз иленнән дә, чыгып китәргә һәм үз иленә кире әйләнеп кайтырга хокукы бар.
Һәр кешенең җәберләнүдән башка илләрдә сыену урыны эзләргә һәм ул урыннан файдаланырга хакы бар.
Сәясәт белән бәйле булмаган яисә Берләшкән Милләтләр Оешмасының принципларына, максатына каршы килә торган җинаять кылган очракта кеше бу хокуктан файдалана алмый.
Һәр кешенең дәүләт ватандашлыгына хокукы бар.
Беркем дә ирексездән үз ватандашлыгыннан яисә ватандашлыгын үзгәртү хокукыннан мәхрүм ителергә тиеш түгел.
Бу хокукларны һәм ирекләрне тормышка ашыру Берләшкән Милләтләр Оешмасы максатларына һәм принципларына каршы килергә тиеш түгел.
Бу Декларациядәге бер нәрсә дә нинди дә булса дәүләткә, бер төркем шәхесләргә яисә аерым кешеләргә бу Декларациядә язылган хокукларны һәм ирекләрне нинди дә булса ысул белән юкка чыгарырга юл куела дип аңлатылырга тиеш түгел.
Үзенең хокукларын һәм ирекләрен тормышка ашырганда һәр кеше демократик җәмгыятьтәге гомуми мул тормыш, социаль тәртип, гадел әхлак таләпләрен канәгатьләндерә торган хокукларга һәм ирекләргә тулы хөрмәт тәэмин итә торган канунлы чикләүләргә генә дучар ителергә мөмкин.
Һәр кеше үз шәхесенә ирекле һәм тулы үсешкә ирешү мөмкинлеген тудырган җәмгыять алдында бурычлы.
Һәр кешенең бу Декларациядә бәян ителгән хокукларны һәм ирекләрне тулысынча тормышка ашыра торган халыкара һәм социаль тәртипкә хокукы бар.
Һәр кеше җәмгыятьнең мәдәни тормышында ирекле катнашырга, сәнгатьтән ләззәт алырга, фәннең үсешендә катнашырга, фән биргән байлыклардан файдаланырга хокуклы.
Һәр кеше, автор буларак, фән, әдәбият, сәнгать өлкәсендәге хезмәте нәтиҗәләрен, үзенең әхлакый һәм матди ихтыяҗларын якларга хокуклы.
Ата-аналар үз балаларына биреләчәк белем алу төрен сайлауда өстенлекле хокукка ия.