Güneş Yanığına Ne İyi Gelir? Güneş Yanıkları Nasıl Geçer?

Güneş yanığı, cildin yoğun güneş ışığına maruz kalması sonucu ortaya çıkan, ilgili bölgenin kızarmasıyla karakterize olan akut iltihaplanma durumudur. Genellikle açık cilt rengine sahip bireyler ve çocuklar yanık için risk grubundadırlar ve güneş yanığına karşı daha hassastırlar. Güneş yanığı, geniş bölgelerde ortaya çıktığında tehlikeli sistemik etkilere yol açarak hayatı tehdit edebilir. Bu sebeple açık tenli bireyler ve özellikle de çocuklar güneşe çıkarken mutlaka şapka ve güneş gözlüğü gibi koruyucu aksesuarlar kullanmalı ve güneş kremi sürmeyi ihmal etmemelidirler. Hafif bir güneş yanığı sadece kızarıklığa neden olurken, şiddetli yanıklarda ciltte kabarcıklara neden olabilir ve iyileştiğinde de yara izi bırakabilir. Güneş yanığı, güneş ışınları dışında solaryum gibi yapay bir ışık kaynağından da kaynaklanabilir. Yanığın neden olduğu hasar öncelikle epidermisi, yani en üst deri tabakasını etkiler. Ancak epidermisin altındaki tabaka olan dermisde de hasar ve iltihap oluşabilir. Tekrarlanan güneş yanığı vakaları, cildin daha hızlı yaşlanmasına neden olur ve sonunda ciddi boyutlara ulaşırsa deri kanserine yol açabilir.
Güneş Yanığı Nedir?
Güneş yanığı, güneşe uzun süre maruz kalınması sonucunda, zararlı ultraviyole ışınlarının ciltte meydana getirdiği ağrılı ve iltihaplı bir yanık türüdür. Güneşe uzun bir süre, gözlük veya koruyucu olmadan maruz kalmak güneş yanığının temel sebebi olarak değerlendirilir. Bu durum genellikle açık tenli insanları daha çok etkiler. Bu etkiden korunmak için mutlaka yüksek faktörlü güneş kremi kullanmak gerekir.
Bunların dışında güneş yanığı geçmişi olan kişiler, yoğun güneşli bir yerde yaşamak veya tatil yapmak, açık havada çalışan insanlar ve sık sık spor yapıp açık havada yüzenler de güneş yanığı açısından riskli grupların arasına girer. Bu risk durumlarına karşı dikkatli olmak ve korunma yöntemlerini ihmal etmemek önemlidir.
Ancak yine de güneşe maruz kalınması sonucunda güneş yanığı meydana geldiyse, yanığa iyi gelen birtakım yöntemler söz konusudur. Bunların başında cildin soğutulması gelir. Cildin soğuk suyun altında tutulması veya yanık olan bölgelere soğuk bir bezle kompres yapmak yanıkların olduğu bölgeyi rahatlatır. Ayrıca yanık kremi veya aloe vera etkili nemlendirici kremler sürmek de güneş yanığına iyi gelebilir.
Güneş Yanığı Neden Olur?
Güneş yanığı, uzun süre güneşin zararlı ultraviyole ışınlarına cildin maruz kalması sonucunda meydana gelir. Özellikle açık tenli kişiler ve çocuklar güneş ışınlarından daha çok etkilenir ve ciltlerinde güneş yanıkları meydana gelir.
Güneş yanığına neden olan risk faktörleri ise şöyle özetlenebilir:
- Beyaz tenli ve kızıl saçlı olmak
- Güneş yanığı geçmişinin olması
- Güneşe uzun süre maruz kalacak yoğun güneşli bir yerde yaşamak veya tatil yapmak
- Uzun süre açık havada çalışmak
- Açık havada sık yüzmek
Yukarıdaki risk grubunda yer alan kişilerin güneşe maruz kalma konusunda ekstra dikkat etmeleri gerekir. Güneş yanığı meydana gelirse de yanığa iyi gelen yöntemleri uygulaması önemlidir.
Güneş Yanığı Belirtileri Nelerdir?
Güneş yanığı genellikle yanık olan bölgede kızarıklıkla ve hareket edildiğinde ilgili bölgenin acımasıyla karakterize olan bir durumdur. Bunun yanında ciltte hafif şişlik ve yanık olan bölgede kaşıntı meydana gelebilir. Ciddi yanıklarda ciltte içi sıvı dolu kabarcıklar da görülebilir. Şiddetli ağrı veya kabarma varsa, doktora başvurmak gerekir.
Güneş yanığı belirtileri şu şekildedir:
- Yanık olan bölgede kızarıklık
- Her hareket edildiğinde yanan bölgenin acıması
- Ciltte şişlik ve kaşıntı
- İçi sıvı dolu kabarcıklar
- Ciltte sıcaklık
Güneş yanığına aşağıdaki belirtilerden herhangi biri eşlik ediyorsa kısa süre içerisinde bir sağlık kuruluşuna başvurulması çok önemlidir:
Eğer bebekler ya da küçük çocuklar güneş yanığına maruz kaldıysa, her durumda uzman bir doktora başvurulmalıdır.
Güneş Yanığının Dereceleri
Güneş yanıklarını, ciltte yarattığı etkiye bağlı olarak bazı derecelerle sınıflandırılır. Bunları iki başlık altında toplamak mümkündür. Bu başlıklar aşağıdaki gibi açıklanabilir:
Birinci derece güneş yanıkları, cildin dış tabakasında meydana gelen güneş yanıklarıdır. Çok ciddi bir durum olmayan birinci derece yanıklarda kişi birkaç hafta içinde sağlıklı bir görünüme kavuşur.
İkinci derece güneş yanığının cildin iç tabakasında oluşmasıyla birlikte kabarma meydana gelir. İkinci derece güneş yanığının etkisi biraz daha fazla olduğu için iyileşme süresi haftalar alabilir. Nadir olarak ise üçüncü derece güneş yanıkları ortaya çıkabilir. Bu durumlarda tedavi için uzman bir dermatoloji doktoruna başvurmak gerekir.
Güneş Yanığına Ne İyi Gelir?
Güneş yanığına iyi gelen yöntemlerin başında cildin yeterince soğutulması gelir. Cilde soğuk tatbiki, acıyı hafifletir ve iltihabı önler. Bunun için cildin soğuk suya tutulması ve soğuk bir bez yardımıyla yanık olan bölgeye kompres yapılması gerekir. Soğuk kompres uygulamasına en az yarım saat ve mümkünse yanık bölgedeki ağrı kesilinceye dek devam edilmelidir. Ek olarak bol sıvı alımı önemlidir; çünkü güneş yanığı nedeniyle ciltten fazla miktarda sıvı kaybı olur. Ayrıca yanık kremi ve aloe vera içeren nemlendiriciler sürmek de güneş yanığına iyi gelir.
Güneş yanığına iyi gelen yöntemler şunları içerir:
- Cildi soğutmak için soğuk suya tutmak ve soğuk bez yardımıyla kompres yapmak
- Bol sıvı tüketmek
- Yanık kremi sürmek
- Aloe vera içeren nemlendiriciler kullanmak
- Ağrılı vakalarda ağrı kesici içmek
Güneş yanığına iyi gelen yöntemlerin temelinde yanığa maruz kalan cildi soğutmak yatar. Bunun için güneş yanıklarında günde bir kaç defa 10-15 dakika süre ile soğuk kompres uygulanmalıdır. Bu soğutma işlemi, cildin soğuk suya tutulması veya soğuk bir bezle kompres yapmak şeklinde olabilir. Soğuk su ile ıslatılmış bez ya da havluyu yanık bölgesine uygulamak önemlidir. Bu, cildin soğumasını ve yanmadan kaynaklı acıyı hafifletmeyi sağlar. Yanıklarda soğuk kompres uygularken dikkat edilmesi gereken buz gibi çok soğuk maddelerin cilde direk temas ettirilmemesi gerektiğidir. Yine bir başka soğuk kompres yöntemi soğuk duş almaktır.
Aloe vera, yatıştırıcı etkisi bulunan doğal bir yöntemdir. Yatıştırıcı etkisi bulunan aloe vera içeren nemlendirici krem veya jeli cildin yanan bölgesine hafifçe yedirmek yeterlidir. Aloe vera, kaşıntıyı ve acıyı yatıştırmaya yardımcı olurken, ciltte serinlik etkisi yaratır ve aynı zamanda iyileşmeyi de hızlandırabilir.
Güneş yanıklarında vücutta su kaybı meydana gelir. Vücudun kaybettiği suyu geri kazanması ve özellikle cilt kurumasını önlemek için güneş yanığına maruz kalan kişilerin bol bol su tüketmesi önerilir.
Güneş yanığı vakalarında, yanığın neden olduğu ağrıyı dindirmek için ibuprofen veya parasetamol gibi ağrı kesiciler kullanılabilir. Bu ilaçlar, yanığın ağrıyla birleştiği vakalarda ağrının hafiflemesini sağlar. Ayrıca antibiyotikli krem sürerek enfeksiyon riski de hafifletilebilir.
Güneş Yanıkları Nasıl Geçer?
Güneş yanıklarını iyileştirmek için serin duş alın, aloe vera veya nemlendirici losyon kullanın, bol sıvı tüketin ve yanıklar geçene kadar güneşten uzak durun. Ayrıca ağrıyı azaltmak için ibuprofen gibi ağrı kesiciler tercih edilebilir. Cildi tahriş edebilecek sabunlardan kaçının ve kabarcıkları da patlatmayın.
Güneş Yanığından Korunmanın Yolları
Güneş yanığından korunmak için öncelikle güneşin yoğun olduğu saatlerde güneşten mümkün olduğunda kaçınmak gerekir. Kaçınmak mümkün değilse geniş spektrumlu en az 30 faktörlü güneş kremi kullanmak gerekir. Bu güneş kremini dışarı çıkmadan 15-30 dakika önce uygulamak ve 2 saatte bir de yenilemek önemlidir.
Güneş yanığından korunmanın yolları maddeler halinde şöyle sıralanabilir:
- Geniş spektrumlu en az 30 faktörlü güneş kremi kullanın
- Güneş kremini dışarı çıkmadan maksimum yarım saat önce uygulayın ve 2 saatte bir yenileyin.
- Güneşin tepede olduğu öğle saatlerinde doğrudan güneş ışığından kaçının.
- Şapka, güneş gözlüğü ve uzun kollu giysilerle cildinizi koruyun
- Mümkün oldukça gölge alanları tercih edin ve solaryumdan uzak durun
Güneş Yanığı Hakkında Sık Sorulan Sorular
Güneş yanıklarının iyileşmesi, vücudun soğumasına bağlıdır. Bunun için serin duşlar alın, aloe vera veya nemlendirici losyonlar kullanın, bol su içerek cildin nem dengesini koruyun ve güneşten uzak durun. Ağrıyı azaltmak için ibuprofen gibi ağrı kesiciler de kullanılabilir. Ayrıca cildi tahriş edebilecek sabunlardan kaçının ve kabarcıkları patlatmayın.
Güneş yanığını en hızlı bir şekilde geçirmek için aloe vera içeren soğutucu nemlendiriciler kullanmak, serin duş almak, bol su tüketmek ve cildi güneşten korumak gerekir. Ağrı ve iltihabı azaltmak için ibuprofen gibi antiinflamatuvar ilaçlar da güneş yanığına iyi gelir.
Güneş yanığı için evde popüler olarak uygulanan yanık cilde yoğurt soğuk sürülmesi, soğuk olduğundan sadece acıyı hafifletebilir,fakat ciltte yanık nedeniyle oluşan iltihabi durumu iyileştirici bir etkisi yoktur. Ek olarak, süt ürünlerindeki bakteriler enfeksiyonları tetikleyebildiğinden, yoğurt, peynir gibi besinleri cilde sürmekten kaçınmak gerekir. Cilde diş macunu sürmek de faydadan çok zarar getirecek bir uygulama olduğundan, asla yapılmaması gereken bir uygulamadır.
Papatya veya aloe vera içeren ürünler iltihap giderici özelliği nedeniyle yanık bölgeye sürülürse iyileşmeyi hızlandırır. Ancak cilde herhangi bir merhem ya da krem sürmeden önce içeriğindeki herhangi bir maddeye karşı alerjiniz olup olmadığını test etmek için öncelikle cildinizde küçük bir alana sürerek denemeniz güvenlik açısından gereklidir. Yanık bölgelere günde birkaç kez nemlendirici jeller ve losyonlar uygulamak sıvı kaybını minimumda tutmaya yardımcı olur.
Hafif güneş yanıkları genellikle 3 ila 5 gün içinde iyileşirken daha şiddetli yanıklar ise 7 ila 10 gün sürebilir. Bu süreçte ciltte kabuklanma ve soyulma görülebilir.
Güneşteki zararlı ultraviyole ışınları güneş yanıkları meydana getirebildiği gibi, kontrol altında tutulmadığı takdirde zamanla melanom adı verilen cilt kanseri türüne de neden olabilir. Bunun için güneşe karşı güneş kremi ve koruyucu kullanmak oldukça önemlidir.