Kangren nedir? Belirtileri ve tedavisi nelerdir?

Kangren yunanca kökenli bir kelime olup yetersiz kanlanma ya da mekanik veya termal hasarın neden olduğu dokuda yumuşama, büzülme, kuruma ve kararma ile karakterize kayıptır. Bu kayıp hemen hemen tüm organlarda görülebilir. En sık görüldüğü doku ve organlar bacak, kol, apandis ve ince bağırsaktır. Halk arasında sıklıkla yanlış olarak gangren şeklinde isimlendirilir.
Kangren kısaca kanlanma bozukluğu sonucu ortaya çıkan doku ölümü şeklinde tanımlanabilir. Cilt baskın olarak etkilendiği için dışardan çıplak gözle rahatlıkla görülebilir. Kuru ya da yaş kangren şeklinde iki farklı formda ortaya çıkabilmektedir. Yaş kangren olarak adlandırılan türü, akıntılı bir bacak ülseri şeklinde de kendini gösterebilir.
Kangren nedenleri nelerdir?
Kangrenle sonuçlanan nihai doku ölümüne, özellikle olayın geliştiği alanlara yeterli kan akışının olmaması neden olmaktadır. Bu, deri ve diğer dokuların oksijen ve besinler ile beslenmesinin mümkün olmadığı anlamına gelir.
Kan dolaşımındaki bozukluk; kan damarlarında tıkanıklık, yaralanma, bakteriyel enfeksiyonlar sonucunda ortaya çıkar. Bazı organlarda meydana gelen şişkinlik sonucu damarların tıkanması, dolayısıyla kan akışının engellenmesi de kangrene neden olur.
Diabetes mellitus, obezite, alkol bağımlılığı, bazı tümörler, periferik damar hastalığı ve HIV gibi bazı hastalık ve durumlar da kangrene yol açabilir. Uyuşturucu ilaç kullanımı, sigara kullanımı ve sağlıksız bir yaşam tarzı da kangren gelişimine zemin hazırlar.
Kanser nedeniyle uygulanan kemoterapi ya da radyoterapi tedavilerinin bir yan etkisi olarak kangren ortaya çıkabilir. Protein ve vitamin bakımından oldukça fakir bir beslenme diğer bir neden olarak sayılabilir.
Kanser belirtileri nelerdir?
Başlangıçta deride kızarıklık, şişlik ve iltihaplanma ile kendini gösterir. İltihap nedeniyle sıklıkla kötü kokulu bir akıntı vardır. Bu belirtilere genellikle şiddetli ağrı ve cilt bölgesinde yabancı cisim hissi ve his kaybı eşlik eder.
Yaş kangren ince, kırılgan bir deri ile çevrelenmiş siyah renkte bir çıban şeklinde tarif edilebilir. Bu tür tedavi edilmediği takdirde etkilenen bölgede şiddetli ağrı, halsizlik ve ateş ortaya çıkar. Tedavi edilmeyen yaş kangren halk arasında kan zehirlenmesi olarak bilinen sepsis ile sonuçlanabilir.
Kuru kangren geliştiğinde ayaklarda tüylü alanlar oluşur. Üst deri genellikle dokunulduğunda soğuk ve sert hissedilen bir nasır tarafından kaplanır. Hastalığın son aşamasında cilt koyu bir renge döner ve sonunda ölür. Başlangıçta hissedilen ağrının şiddeti hafifler ve etkilenen bölge felçli ve soğuk bir görünüm alır.
Ayaklarda olası kangren belirtileri soğuk ve renksiz ayaklar, ayak parmaklarında ölü hücresel alanların neden olduğu yaralar ve ciltte akıntılı ülserlerdir. Yaş kangren iltihap ve kaşıntıya neden olabilir, kuru kangrende kaşıntı genellikle daha şiddetlidir.
Kangren tanısı nasıl konulur?
Kangren tanısı hastanın şikayetleri etkilenen bölgenin muayenesi, anjiyografi ve kan damarlarının doppler incelemesi ile konur.
Kangren tedavisi nasıl yapılır?
Kangren tedavisi, öncelikle nedenin tedavi edilmesi şeklinde uygulanır. Bunlar kan şekeri düzeyinin ayarlanması, normal kan lipit seviyeleri ve vücut ağırlığına ulaşılması, enfeksiyon varsa tedavisinin yapılması gibi uygulamaları içerir. Sigara ve alkol tüketimi yasaklanır. Kan basıncı yüksekse tedavisi yapılarak sağlıklı bir değerde tutulması gerekir.
Kangren veya diyabetik ayak sadece bu alanda eğitimli sağlık personeli tarafından tedavi edilmelidir. Nedene yönelik tedavinin yanı sora ölü doku parçaları cerrahi olarak çıkarılır. İlerlemiş vakalarda ayak parmaklarının, ayağın ya da tüm alt bacağın kesilmesi gerekebilir.