Kemik İliği Kanseri Ameliyatı  Multipl Miyelom Belirtileri

Kemik iliği kanseri , kemik iliğinin kan hücresi oluşturulan kök hücrelerinde gelişen kanser türüdür. Kemik iliği, büyük kemiklerin ortasında bulunan, kan hücrelerini üretip dolaşıma salmakla görevli süngerimsi dokudur.
Kemik iliği kanserinde kök hücrelerde kontrolsüz çoğalma veya gelişimsel sorunlar vardır. En sık görülen kemik iliği kanseri türü multipl myelomadır.
Multipl myeloma nedeni henüz tam olarak bilinmemektedir.
Hastalık kemik ağrıları, tekrarlayan enfeksiyonlar , böbrek sorunları, halsizlik , kilo kaybı gibi belirti ve bulgularla seyreder.
Belirtileri kontrol altına almaya yönelik çeşitli ilaçlar kullanılsa da tam iyileşme sağlayan bir tedavisi yoktur.
Kemik İliği (Multipl Miyelom) Kanseri Nedir?
Kemik iliği kanseri , kemik iliğinin kan oluşturan kök hücrelerinden kaynaklanan kanser türüdür.
Kemiğin merkezinde bulunan sünger benzeri bir malzeme olan kemik iliğinin derinliklerinde, kırmızı kan hücrelerine, beyaz kan hücrelerine ve trombositlere dönüşebilen kök hücreler bulunur.
Kemik iliği kanseri, ilikteki hücreler anormal şekilde veya hızlandırılmış bir oranda büyümeye başladığında meydana gelir.
Kemik iliğinde başlayan kansere kemik iliği kanseri veya kan kanseri denir.
Bu grup kanserlerden en sık görüleni multiple miyelomdur. Diğer kanser türleri de kemik iliğine yayılabilir, ancak bunlar kemik iliği kanseri olarak adlandırılmaz.
Kemik iliği kanserlerinden başlıcaları multiple myeloma, lösemi ve lenfoma şekilde sıralanabilir. Bu yazıda en sık görülen kemik iliği kanseri olan multipl myelom ele alınmıştır.
En sık görülen kemik iliği kanseri türü, multipl miyelomdur . Bu kanser türü sıklıkla omurga , kafatası, kalça ve kaburga gibi vücudun çok sayıda bölgesini etkilediği için multipl miyelom olarak adlandırılır.
Plazma hücresi adı verilen kan hücrelerinden gelişir. Bu hücreler, vücudu yabancı istilacılardan korumak için antikor üreten beyaz kan hücreleridir.
Kemik iliği çok fazla miktarda plazma hücresi üretmeye başladığında tümörler oluşur. Bu tümörler kemik kaybına ve enfeksiyonlarla mücadelede sorunlara neden olur.
Kemik İliği (Multipl Miyelom) Kanseri Belirtileri Nelerdir?
Hastalık erken evrelerde, herhangi bir belirtiye neden olmayabilir. Genellikle rutin kan veya idrar testinden sonra hastalıktan şüphelenilir. Kanser ilerlediğinde aşağıdakiler de dahil olmak üzere çok çeşitli şikâyet ve bulgulara neden olur:
Miyelom genellikle bir kitlesel oluşumlara neden olmaz. Bunun yerine, kemiklere zarar verir ve sağlıklı kan hücrelerinin üretimini etkiler.
Kemik İliği (Multipl Miyelom) Kanseri Evreleri Nelerdir?
Hangi tedavi seçeneklerinin hastanın ihtiyaçlarına uygun olduğunu belirleyebilmek için, hastalığın evresi ve kanserin büyüme hızı gibi faktörlerin bilinmesi gerekir.
Multipl miyelomu evrelemek için kan hücresi sayısı, kanda ve idrarda bulunan protein miktarı, kan kalsiyum seviyesi ve diğer tanı test sonuçlarının incelenmesi gerekir.
Multipl miyelom evrelemesi için diğer kanserlerde kullanılan TNM evreleme sistemi kullanılmaz.
Bunun yerine 2 farklı evreleme sistemi tercih edilir.
Durie-Salmon Sistemi’nde kandaki monoklonal immunoglobulin, kalsiyum ve hemoglobin seviyelerinin yanı sıra kemik lezyonlarının sayısını dikkate alınır. Bu evreleme sisteminin kullanımı yaygın değildir.
Daha yaygın olarak tercih edilen internasyonal evreleme sistemi, iki ana faktöre dayanır. Bunlar kandaki albumin ve beta-2 mikroglobulin seviyeleridir.
Multipl miyelom her iki sisteme göre evre 0, evre I, evre II ve evre III olmak üzere dört evreye ayrılır.
Kemik İliği Kanseri (Multipl Miyelom) 1. Evre Belirtileri ve Fotoğrafları
Kemik iliği kanserinin 1. evresinde belirtiler genellikle hafiftir ve spesifik değildir. Halsizlik, yorgunluk, kemiklerde hafif ağrılar, anemi (kansızlık) ve enfeksiyonlara karşı hassasiyet görülebilir. Bu evrede kemik lezyonları minimaldir ve kan değerlerindeki değişiklikler genellikle hafiftir.
Kemik İliği Kanseri (Multipl Miyelom) 2. Evre Belirtileri ve Fotoğrafları
2.evrede belirtiler daha belirgin hale gelir. Kemik ağrıları, kırık riskinde artış, enfeksiyonlara karşı duyarlılık ve yorgunluk yoğunlaşır. Kan testlerinde anormal protein seviyeleri ve kemik iliği biyopsisinde miyelom hücrelerinin varlığı daha belirgin olabilir.
Kemik İliği Kanseri (Multipl Miyelom) 3. Evre Belirtileri ve Fotoğrafları
3. evrede hastalığın etkileri daha yaygındır. Şiddetli kemik ağrıları, kırıklar, böbrek fonksiyon bozuklukları ve yüksek kalsiyum seviyeleri (hiperkalsemi) sık görülür. Anemi, bağışıklık sisteminin zayıflaması ve enfeksiyon riski belirgin şekilde artar.
Kemik İliği Kanseri (Multipl Miyelom) 4. Evre (Son Evre) Belirtileri
Son evrede belirtiler şiddetlidir. Böbrek yetmezliği , yaygın kemik lezyonları, ciddi enfeksiyonlar ve ağır kansızlık görülebilir.
Hasta genellikle günlük aktivitelerini sürdüremeyecek kadar halsiz ve ağrılı bir durumdadır. Bu evre palyatif tedavi gerektirebilir.
Kemik İliği (Multipl Miyelom) Kanseri Tanısı Nasıl Konur?
Bazı durumlarda, başka bir sebeple yapılan kan testi sırasında tesadüfen multiple miyelom tespit edilebilir. Diğer durumlarda, hastanın belirti ve şikâyetlerine dayanarak hastalıktan şüphelenilir. Daha sonra kesin tanı için bazı testlere ve görüntüleme yöntemlerine başvurulur.
Kemik İliği (Multipl Miyelom) Kanseri Neden Olur?
Multipl miyelomun kesin nedeni bilinmemektedir. Ancak genetik faktörler, bağışıklık sistemi bozuklukları, kimyasal maddelere maruz kalma ve radyasyon risk faktörleri arasında yer alır. Ayrıca, ailesinde multipl miyelom öyküsü bulunan bireylerin riski artabilir.
Kemik İliği (Multipl Miyelom) Kanseri Kaç Yılda Gelişir?
Multipl miyelom genellikle yavaş gelişen bir kanser türüdür. İlk aşamalarda hastalık yıllarca sessiz kalabilir (smoldering myeloma). Ancak aktif miyelom evresine geçiş, bireysel faktörlere bağlı olarak birkaç yıl sürebilir.
Kemik İliği (Multipl Miyelom) Kanseri Çeşitleri Nelerdir?
Multipl miyelomun farklı alt türleri vardır:
- IgG Miyelom : En yaygın türdür.
- IgA Miyelom : Daha az yaygındır.
- Light Chain Disease : Sadece hafif zincir antikorlar üretir.
- Nonsecretory Myeloma : Protein üretimi gözlenmez. Hastanın durumu, türüne göre değişebilir.
Kemik İliği (Multipl Miyelom) Kanseri Ameliyatı
Multipl miyelom tedavisinde ameliyat nadiren uygulanır. Ameliyat genellikle kırıkları stabilize etmek veya kemik hasarını onarmak için kullanılır. Bu tür prosedürler spesifik durumlarda ve diğer tedavilere destek olarak yapılır.
Kemik İliği (Multipl Miyelom) Kanseri Tedavisi Nasıl Yapılır?
Tedavi ile belirtileri hafifletmek, hastalığın komplikasyonlarını kontrol altına almak, hastanın durumunu stabilize etmek ve multipl miyelomun ilerlemesini yavaşlatmak mümkündür. Herhangi bir belirti göstermeyen hastalarda tedaviye ihtiyaç olmayabilir.
Fakat hastanın düzenli aralıklarla periyodik kan ve idrar testleri yapılarak takip edilmesi gerekir.
Belirli veya bulgular varsa ya da takipler sırasında hastalıkta ilerleme tespit edilirse tedaviye başlanır. Multipl myelomda kullanılan çeşitli tedavi seçenekleri bulunur.
Hedefe yönelik tedavi. Hedefe yönelik ilaç tedavisi, kanser hücrelerinde belirli anormalliklere odaklanır. Bu ilaçlar koldan bir damar yoluyla veya ağızdan hap şeklinde verilebilir.
Biyolojik tedavi. Bu grup ilaçlar, miyelom hücreleri ile savaşmak için vücudun bağışıklık sistemini kullanır. Biyolojik tedavi kanser hücrelerini tanımlayan ve saldıran bağışıklık sistemi hücrelerini güçlendirir.
Kemoterapi. Miyelom hücreleri ile birlikte sağlıklı vücut hücrelerine de zarar verir ve hızlı büyüyen hücreleri öldürür. Kemoterapi ilaçları damardan veya hap şeklinde ağızdan verilebilir. Kemik iliği nakli yapılacaksa öncesinde yüksek doz kemoterapi ilaçları kullanılır.
SIKÇA SORULAN SORULAR
Kemik iliği kanseri (multipl miyelom) tedavisi için hematoloji bölümüne başvurulmalıdır. Hematologlar, kan ve kemik iliğiyle ilgili hastalıkların tanı ve tedavisinde uzmanlaşmıştır.
Multipl miyelom ağrısı genellikle sırt, kaburga ve kalça gibi kemiklerde hissedilir. Kemik iliği kanseri, kemiklerde zayıflama ve çatlaklara neden olarak ağrıya yol açabilir.
Gaita testinin pozitif çıkması genellikle sindirim sistemi kanamalarını veya gastrointestinal sorunları işaret eder. Kemik iliği kanserinin doğrudan bir belirtisi değildir, ancak kanserin bazı yan etkileri sindirim sistemi sorunlarına yol açabilir.
Ultrason, kemik iliği kanserini doğrudan teşhis etmek için uygun bir yöntem değildir. Bu hastalık genellikle kan testleri, kemik iliği biyopsisi ve görüntüleme teknikleri (MR, BT) ile teşhis edilir.
Kemik iliği kanseri genellikle ameliyatla tedavi edilmez, daha çok kemoterapi, radyoterapi ve kök hücre nakli gibi yöntemler kullanılır. Ancak ameliyat gerekirse riskler hastanın genel sağlık durumuna ve kanserin evresine bağlıdır.
Multipl miyelom için ameliyat nadiren uygulanır. Ameliyatın süresi, yapılacak işlemin türüne göre değişir, ancak genellikle tedavi planında kök hücre nakli ve ilaç tedavisi önceliklidir.
Evet, multipl miyelom ilaçla tedavi edilebilir. Kemoterapi, kortikosteroidler, hedefe yönelik tedaviler ve bağışıklık düzenleyici ilaçlar sıklıkla kullanılır. Tedavi hastanın durumuna göre planlanır.
Multipl miyelom, diğer kanserlerden farklı olarak genellikle kemiklere yayılır. Özellikle omurga, kaburga ve uzun kemikler en sık metastaz bölgeleridir.
Multipl miyelomun yayılma hızı, hastalığın evresine, tedaviye yanıtına ve bireysel faktörlere bağlıdır. Erken teşhis ve tedavi, hastalığın ilerlemesini yavaşlatabilir.
Sedimantasyon, kandaki kırmızı kan hücrelerinin bir saat içinde çökelme hızını ifade eder. Yüksek sedimantasyon, kemik iliği kanseri gibi iltihaplı veya kan hastalıklarının bir belirtisi olabilir.
Multipl miyelomun genetik yatkınlığı olduğu düşünülse de kesin bir genetik neden henüz belirlenmemiştir. Ancak aile öyküsü olan bireylerin riski biraz daha yüksek olabilir.
Multipl miyelom hastaları dengeli bir diyetle beslenmelidir. Antioksidan bakımından zengin meyve ve sebzeler, protein kaynakları, tam tahıllar ve yeterli sıvı alımı önerilir. Kalsiyumdan zengin besinler de kemik sağlığı için önemlidir.
Multipl miyelom hastalarında hemoglobin, kalsiyum, kreatinin ve albumin gibi değerler izlenir. Normal referans aralıkları hastanın genel durumuna göre değişir ve hematolog tarafından değerlendirilir.
AIDS doğrudan kemik iliği kanserine neden olmaz, ancak bağışıklık sisteminin zayıflaması multipl miyelom riskini artırabilir.
Kemik suyu kansere karşı doğrudan bir tedavi değildir. Ancak kemik suyu bağışıklık sistemini destekleyici besin maddeleri içerir ve genel sağlık için faydalı olabilir.
Kemik iliği kanseri ve lösemi farklı hastalıklardır. Lösemi kan hücrelerinin kontrolsüz çoğalmasıyla ilişkiliyken, multipl miyelom plazma hücrelerini etkileyen bir kanser türüdür.
Evet, multipl miyelom tedavisinde kök hücre nakli yaygın olarak kullanılır. Otolog kök hücre nakli, hastanın kendi sağlıklı kök hücrelerinin kullanıldığı bir yöntemdir.
Kemik iliği kanseri farkındalık ayı Mart ayıdır. Bu dönemde bilinçlendirme etkinlikleri düzenlenir.