Мұхтар Абрарұлы Құл-Мұхаммед
Құл-Мұхаммед Мұхтар Абрарұлы (1960 жылғы 12 желтоқсанда туған, Шәуешек, Шыңжаң-Ұйғыр автономды ауданы, Қытай) – Қазақстанның мемлекет және саяси қайраткері, ҚР Парламенті Сенатының депутаты, тарих ғылымдарының кандидаты (1995), заң ғылымдарының докторы (1999), профессор, Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының академигі. Қытайдың Шәуешек қаласында туған. 1961 жылы Құл-Мұхаммед әулеті тарихи Отаны – Қазақстанға, Семей облысы Мақаншы ауданының Мақаншы ауылына оралды (қазіргі Абай облысы, Үржар ауданы, Мақаншы ауылы). Қожа руынан шыққан. 1982 жылы С.М.Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетін бітірген. 1983-1992 жылдары – Қазақ Кеңес Энциклопедиясы Бас редакциясының ғылыми редакторы, аға ғылыми редакторы, философия, құқық және социология редакциясының меңгерушісі, жауапты хатшы – бас редактордың орынбасары (Алматы қ.).
1992-1999 жылдары – «Атамұра» шағын кәсіпорнының директоры, «Атамұра» жабық үлгідегі акционерлік қоғамының төрағасы, «Атамұра» корпорациясының президенті (Алматы қ.). 1994-1999 жылдары - Қазақ мемлекеттік университетінде қосымша жұмыс істеді (аға оқытушы, доцент, профессор м. а.) (Алматы қ.). 1995 жылы «Қазақстанның XVIII ғасыр мен XIX ғасырдың басындағы әлеуметтік-саяси тарихының проблемалары» тақырыбында тарихтан кандидаттық диссертация қорғады (революцияға дейінгі орыс энциклопедияларының материалдары бойынша). 1999 жылы «Жақып Ақбаев және Алаш қайраткерлері саяси-құқықтық көзқарастарының эволюциясы (ХІХ ғасырдың аяғы – ХХ ғасырдың басы)» тақырыбында заң ғылымы бойынша докторлық диссертация қорғады. 1999-2001 жылдары – ҚР Парламенті Сенатының депутаты, Сенаттың Заң шығарушылық және сот-құқықтық реформалар комитетінің хатшысы, Сенаттың әлеуметтік-мәдени даму комитетінің төрағасы.
2001 жылы Қазақстан Республикасы ЖАК Президиумының 2001 жылғы 31 мамырдағы шешімімен құқықтану мамандығы бойынша профессор ғылыми атағы берілді. 2001-2003 жылдары – Қазақстан Республикасының Мәдениет, ақпарат және қоғамдық келісім министрі. 2003-2006 жылдары – Қазақстан Республикасы Президентінің Баспасөз хатшысы, кеңесшісі. 2006-2007 жылдары – Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігі Басшысының орынбасары – ҚР Президентінің Баспасөз хатшысы. 2007-2008 жылдары – Қызылорда облысының әкімі. Қосымша 2008 жылы Қазақстан Республикасы Президентінің «Байқоңыр» кешеніндегі арнаулы өкілі болып тағайындалды. 2008-2010 жылдары – Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрі. 2010-2012 жылдары – Қазақстан Республикасының Мәдениет министрі. 2012-2013 жылдары – Қазақстан Республикасының Мемлекеттік хатшысы. 2013-2014 жылдары – Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрі. 2014-2016 жылдары – Қазақстан Республикасы Президентінің Кеңесшісі. 2016-2018 жылдары – «Нұр Отан» партиясы Төрағасының Бірінші орынбасары.
2014-2016 жылдары – Қазақстан Республикасы Президентінің Кеңесшісі. 2016-2018 жылдары – «Нұр Отан» партиясы Төрағасының Бірінші орынбасары. 2018 жылғы 1 ақпанда Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымен Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының депутаты болып тағайындалды. 2019 жылғы 28 наурыздан бастап - Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының Халықаралық қатынастар, қорғаныс және қауіпсіздік комитетінің Төрағасы болып сайланды. Ғылыми жұмыстары «Орыс энциклопедияларындағы қазақ шежіресі» (1994),. «Жақып Ақбаев және Алаш қайраткерлері саяси құқықтық көзқарастарының эволюциясы (ХІХ ғасырдың аяғы XX ғасырдың басы)». Ғылыми-зерттеу еңбектерінің негізгі бағыты – қазақ мемлекеті мен құқығының тарихы, түркі халықтарының тарихы мен мәдениеті, руханият пен өркениет мәселелеріне арналған. 200-ден астам Қазақстанның тарихы, құқық және мемлекеттің теориясы мен тарихы, әдебиеттану, мәдениеттану тақырыпты ғылыми жарияланымның авторы. «Революцияға дейінгі орыс энциклопедияларындағы Қазақстан тарихы проблемалары» (1994).
«Революцияға дейінгі орыс энциклопедияларындағы Қазақстан тарихы проблемалары» (1994). «Жақып Ақбаев: саясаткер, патриот, құқықтанушы» (1995), «Алаш ардагері. Ж.Ақбаевтың саяси-құқықтық көзқарастары» (1996), «Алаш қайраткерлерінің саяси-құқықтық көзқарастарының эволюциясы» (1998), «Алашорда көсемдерінің мемлекеттік-құқықтық идеяларының қалыптасуы және дамуы» (1999), «Қазақстандағы отаршылдық режим (1868—1917 жж.)» (2000), «Заң шығарушылық: проблемалар және ізденістер» (2000), «Алаш» бағдарламасы: бұрмалану және шындық» (2000) және т.б. 200-ден астам ғылыми және ғылыми-көпшілік жарияланымның авторы.
200-ден астам ғылыми және ғылыми-көпшілік жарияланымның авторы. дәрежелі «Барыс» ордені (2020), ІІІ дәрежелі «Барыс» ордені (2016), Парасат ордені (2010), «Құрмет» ордені (2004), «Астанаға 10 жыл» медалі (2008), Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1996), «Парламенттік ынтымақтастықты нығайтқаны үшін» медалі (2018), Астана қаласының құрметті азаматы, Абай ауданының құрметті азаматы, Аягөз ауданының құрметті азаматы, Қазақстанның және шет мемлекеттердің басқа да марапаттары, құрмет атақтары. Шәуешекте туғандар Қазақстан мәдениет министрлері Қазақстан мемлекеттік хатшылары Қазақстан Парламенті Сенатының депутаттары Қызылорда облысының әкімдері Қазақстан мемлекет қайраткерлері Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері Қазақстан тарихшылары Қазақстан заңгерлері Қазақстан ғалымдары Заң ғылымдарының докторлары Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері Құрмет орденінің иегерлері Астананың құрметті азаматтары Тарих ғылымдарының кандидаттары